Acharya Shri Vinaychandra Gyan Bhandar, Jaipur
Gyanpradeepak
Front matter
श्रीपार्श्वनाथायनम
॥ज्ञानपदीपक॥
यह ग्रंथ लोग हितार्थ
श्री श्री साघुजी माहाराज श्री श्री १००८ श्री श्री पूज्य श्री श्री
कानजी ऋप महाराजके समुदायके मुनीराज श्री श्री १००८
श्री श्री एवता ऋपनी महाराज तस्य शिष्य श्री
श्री १००८ श्री श्री विलोद पजी महाराजस्त
सो
अहमदनगर रहिवासी
पितलिया मगवानदासजी तव पुवचनमलने अपनी माता
रभावाई उनकि आमासें धर्मबुद्धि के पास्ते
मुबई मध्ये
गगाविष्णु-खेमराज इनके “श्रीवेंकटेश्वर" छापखानेमे छपाकर प्रसिद्धकिया
सवत् १९४७ शाके १८१२ सन १८९० ईसवी
यहयथ सन १८६० के २५ के ऐक्ट मूजब रजीष्टरी कराके सब इन मसिद्ध फर्त्ताने अपने म्वाधीनरसाद
॥अथ प्रस्तावना।। सर्वज्ञ स्वनन साधर्मिक मनुष्यांसु एहविनतीछे के प्रथमहीम आपणा लोकमे नानपणेसे टावररीने ससा रतरफनी कमाणी कर्नानो उद्यमसीपाये लिपवो तथा पदवो पिणधर्ममार्गमे जाणपणो करावे नही पीछे त- रुणपणांमे काइक सगतपी उलखणाहोपेते वपतेपण बुद्धीमदपरिमाय सीपधारो उद्यमघणोकरे पणभक्षरच- दिनही तिणमु धर्मार्थ काम पतीनां माहिलो एकहीभर्यसमेनही पिणरणतरेसुं विचारणोजोइजेके मनुष्यमव- पारष्टातेफरीदुर्छमछे तेहीम मापणे पायोछेतो धर्मकरवानी मुरिनिणतरेस वृद्धिथाय तिणतरेसुंकरवि नवत त्यादि जीवामीपउलरवघा शास्त्राणवा पोसापरिकमणाकरवा धर्मनी सृद्धि करणनेवारते एहजिज्ञानमदीपक नामे पंपळपावी प्रसिद्धकरचोछे तेप्रथमांही अनेकमातिना तवम समाय उदपय स्तुति योकरा सामायिक परिहमणादि गहूमरचनाछे पिणवाच्यांची मालमपरे ज्ञानरुपी उमषालो करेछे एहग्रंथषणौज मनुष्यनि उपयोगीछे घणीम धर्मनी उठवणारहस्ये तेवारते सर्वज्ञस्वमनोने एहीमअर्नछेके एह पुस्तकबहत्वउत्तमछे पणेमपरिश्रमसेशुद्धपीछे तेमाहीपणअशुषहोयतो विद्वज्जन हमारे उपरछपाहष्टि मेहरवानगीकरीने शुदक वो हमारेसे कोइठिकाणे फांना मात अक्षर मनुस्वार पस्यो होयतो क्षमाकरमो ॥ * ए पुस्तकछापीयोसवत १९४७ का मीती प्रावण शुर २ क्रम सनु पृष्टांग ३२ ३२ . 4 .. H -- अनुक्रमणिका विपपा पृष्टांग विपया १ नवकारपत्रअर्पसदीत श १५ सामायकलेवानी पाटीयां २ तिरखुचारी पाटी अर्यसहित १६ सामायकपासी पारवानीविपि ३ ईरियावहिनी पाटी अर्पसहित २ १७ सामायक करवानीविधि र तस्सोत्तरीनी पाटी मर्यसहित. १८ दशमोपोसो पचखणेकीविधी ६ लोगस्सरी पाटी अर्पसहित १९ दशमोपोसो पाणेपारणेकीविधी २४ ६ करेमियते अर्थसहित २० दशमोपोसो पारखानो पाठ ३४ ७ नमोहुण अर्यसहित २१ ग्यारमो पोसो लेणेकि विधी ८ सापापक अर्थसहित २२. इग्यारमो पोसो पयसको पाठ. ३१ ९ सामापफनी विधि २६ इग्यारमो पोसो पारषानोपाठ १० पाँचपतिकमणाअर्थविधिसहित २४ पोरसीका पचाण ११ पांचपरिकमणानीविधी २५ एकासणारा पचाण १२ श्रावकरी विधिनो आचार ३२ २६ उपवासरा पचरवाण १३ पवदेनेमरानाम पानो३१मोदुनो २७ मगहरा पपसाण १. एकायरानोम पोनो३'मोदुजो २१ २८ सामापक नकरे विणरोवर - ७ ७ ... ८ - H ३ पृष्टांग . + . - ..५८ ६२ ६४ .... ... . ४८ उपाध्यायद क अनुक्रमणिका विपया पृष्ठांग विपया २९ सामायककारदोषकानांम ४३ रुपी अरुपीरो थोकरो ३० पोसारा १८ अठारादोपकानाम ४४ निर्जरातत्वरो थोकठो ३१ श्रावकरा२१इकवीसगुण ४५ अरिहतजिनस्ववनछंद ३२ विसबोलकरी वीकरगोत्रांचे .. ३८ ४६ सिद्धमहाराज छंद ... ३३ १९उगणीसदोपटालने काउसगकरणो३९ ४७ आचार्यछदमरहठीमे ३४ ३२ वतीससूत्रांकानाम ३५ वीसमसमाधिना यानक ४१ ४९ साधूजीनो छद ३६ इकवीससवला दोष १० परमेष्टीछंद अर्द्धनारायमे ३७ पावन अनाचार ४२ ५१ अरिहव छंद मोतिदाम ३८ दश श्रावफनो थोकडो यत्रसहीत ४४ ५२ महावीरजीनो छंद त्रिभगी ३९ सौमाग्यमलजीकत पदवीद्वार- १३ जिनवाणी छद ४० उचालोकनो योकहो यत्रसहित १४ २४ सीकरजिनछद ११ विणलोफनो योकटो यत्रसहीत ५२ | १५ मयभजनआईतजिनछद ५२ निघालोकनो पोकरो यत्रसहित ५६ परमेष्टीपरमानदगुणछद - . .. ६८ ३८ ४५ . WH . M ७४ अनु० क्रम पृष्टभंग १३९ IH - १३९ 4. . ... H विपया ५७ समगतछत्तीसी ५८४ गतायुवधण सझाय १९ पायकछत्तीसी ६० सायदणा ९१ पृहतमालोषणा ६२ वशवकालिकनी१५ समाय १३ अशिवस्तवन ३४ मिदस्तवन (५आपारजस्तवन ११ उपाध्यायस्तवन १७ साधुनीरो स्तवन १८२४ तीर्घकरना२४स्तवन ६९ २० विरमान २० जिनस्तवन ७० चोवीसजिनहितोपदेसपद अनुक्रमाणेका पृष्टांग विपया ७५ / ७१ देषस्तुति पद ७२ गुरुस्तुतिपद ७३ धर्मस्तुति पद ८० ७४ मानगुणोपदेशपर ७५ सम्यक्त उपदेशपद ७६ चारित्रपद ७७ तपोपदेशपद ७८ क्रोषनिवारण पद ७९ माननिवारण पद ११८ ८० मायीनवारण पद ८१ लोमहरण पद १२. ८२ उपदेसी पद ८३ श्रावकधर्म उपदेशपद ८५ पाप फलोपदेश पद १४० १४० १४० OM H १४१ ॥२॥ " . H
पृष्टांग
१५८
स
.
१९१
१६२
मनुक्रमणिका
विपया
पृष्टांग विषया
८१ काटोरे कालकी फासी पद १४२ ९९ शग्रहछत्तीसी
८६ रहोरे घरमपनवसीया पद १४२१०० सीवलानो स्तवन
८७ चेतोररे कुटुपके वेगारी पद १४२ | १०१ प्रभूजी मलेविराजो जीस्तवन
८८ मोनोरे अचलसुखगरजी पद १४२ / १०२ सुकत करलेरे मूजी
८९ मोनोररे सीपामणमेरी पद १४२ १०३ विनमनोरयरी लावणी
९० मतिमकडे जोयनके मटके पद १४२ | १०४ उपदेशी लावणी
९१ किउभूलोरे जोवनमे अकडीपद १४३, १०५ महावीर स्वामीनीरी मुंखडी
९२ सवगुरुजी फहे जमसपना पद १४३ १०१ चोरीस वीर्थकर यांनपद
९. समचे परमेष्टीस्तवन
१४४ | १०७ देवस्तुति पद
९४ समचे वीस जिनस्तवन १४४ १०८ बानगुणोपदेश पद
९५ समचे वीस विहरमानस्तवन १४४ १०१ श्रीसीमधर स्वामी स्तवन
९३ महावीरस्वामीरो चोदालियो १४५ ११० उपदेसी पद रवठीमापामे
९७ मेवारन पीनो वालियो १४६१ १११ अध्यातम पद
९८ माणद प्रावणकनो चोगलियो १५३ ११२ अन्यातम दशरावाकी लावणी
...
H
4.
१६८
धनु क्रम, ॥२॥ पृष्टांग ७८ H . १३९ १४० Ha अनुक्रमाणका पृष्टांग विपया ७१ देवस्तुति पद ७२ गुरुस्तुतिपद ७३ धर्मस्तुति पद ७४ ज्ञानगुणोपदेशपद ७५ सम्यक्त उपदेशपद ७६ चारिनपद ७७ तपोपदेशपद ७८ क्रोधनिवारण पद ७९ माननिवारण पद ११८८० मायानिवारण पद ८१ लोभहरण पद १२. ८२ उपदेसी पद ८३ श्रापकघर्म उपदेशपद ८४ पाप फलोपदेश पद विपया ५७ समगतछत्तीसी ५८ ४ गतमायुबंधण समाय .. १९ प्रायकछत्तीसी ६० साघुपदणा ६१ वृहतमालोषणा ६२ यशवकालिकनी१५ समाय १३ अरितस्तवन ६४ सिद्धस्तवन १५आचारजस्तवन ११ उपाध्यायस्तवन १७ साधुजीरो स्तषन १८२४ वीफफरना२४स्तवन ६९ २०विरमान २० जिनस्ववन ७० चोवीसजिनहितोपदेसपद W .. १४० . १४१ . ॥२॥ H 4.. H
No text on this page.
कम अनु० पृष्टांग ॥३॥ ११३ सवैया . अनुकणिका विपया पृष्टांग विषया १६९ / १२४ सुभाषित दुहा ११४ महावीरस्वामीजीनोदशोटण १७१ १२५ नियाकी सप्नाय ११५ जिनस्तपनदेशी फागरी १७३/१२६ सीतासवीको स्तवन ११३ घमफाग उपदेशी स्वपन १७६ १२७ राखठी पुनमनी सझाय २१७ घनाजीरी लावणी १७७ १२८ धनतेरसनी समाय ११८ नेमनायनीरो स्तवन १७८ १२९ रूपचनदशनी समाय ११९ आरज्यांजीनो स्ववन १७९ १३० लावणी सुकृतधनलीजो १२. श्रीमदिरस्वामीजी स्ववन... १७९/१३१ उपदेशी स्तवन १२१ २४ पटकनपर२३पदवीनो स्तवन १८० / १३२ भर्मभजणकुमतिचपेटोम १२२ मरहठी भापामे लावणी २८१ श्रोचरचयोंसझायमाला १२३ जावकी स्त्रीयांकाफविव १८२१ १२३ भोलपछत्तीसी १८३ १८४ १८५ १८६ १८६ १८६ १८७ na -- १९६ इति अनुक्रमणिका समाप्त 4 ॥श्रीः॥ ॥ श्रीपरमेश्वराय नमः॥ ॥ श्रीनवकारमंत्रवषीएचइऐंश्री॥ ॥ णमो अरिहताण ॥ णमो सिहाण ॥ णमो आयरियाणं ॥ ॥ णमो उवझायाणं ॥ णमो लोए सबसाजणं ॥ एसो पच ॥ एमुक्कारो॥ सवपावप्पणासणो । मंगवाणच सवेसिं॥पढमं ॥ दवश मगदं॥तिश्रीनवकार ॥१॥ ॥ नवकारनो अर्थ लिष्यते॥ णमो केहता नमस्कारहोजो, अरिदताण के • कर्मरूपसत्रुनें हाणनार, जेणे चा रघनघाती कर्मटाल्या तथा जेनाथी कोई अनोनयी, अने ते चोत्रीस अतीशयकरी ॥ इति अनुक्रमणिका समाप्तः॥
॥ तिखुत्तारी पाटीको अर्थ ॥ तिखुत्तो के तीनवार श्रायादिण के० बेहाथ जोडीने जीमणा कानसू मावा का नताई पयादिण के० प्रदरणा करिने, वदामि के• गुणग्रामकरुछु, नमसामि के. मस्तक नमायने नमस्कार करुछु, सक्कारोमि के० सत्कार देवुछु सम्मामि के. सन्मान देवुछ कल्लाण के० कल्याणकारी, मगलं के० मगलकारी, देवय के. धर्मदेव समान, चेश्य के०ज्ञानवतते बकायका जीवने सुखदायक, पछ्वासामि के• म न वचन कायासू करने सेवाकरुछु, मत्रएण वदामि के० मस्तकें करीं नमस्कार करुछु ॥अथरियावहिपाटीकोअर्थडे ॥ इला कारण केहता तुमारी इगपूर्वक सदेसद कहेता आज्ञाकरोतो नगवन् के- हेवा महानाग्य ज्ञानयत शरियावहिय केहेता चालवाना मार्गमारे जीववाधा दीक सपापक्रिया तेहथकि पडिक्कमामि केहेता निवर्तुळू पडेगुरुकहे पडिक्मेह के निवों पाप टालो पत्रे शिष्यक्हे, श्च केहता प्रमाण चामि देतां इच्छूछु पडिक्कमित केहेता पापकर्मसू निवर्तणवास्ते शरिया कहेता रस्तामाहे वहियाए .
यालयो
प्रतिक
तथा ३५ स प्रकारनि वाणीयेकरी विराजमान एहवा अरिहतने घाउ सिहाणं के.
सर्वे कार्यसाध्या, आठकम पपावि मुक्केपोता तथा एकतिसगुणेकरिसहित एदवा जे
सिझ तेहने, वादिश् थायरियाण के० जे पाचआचारनेपाले, विजाप्राणिने पलावे
तथा उत्तीस गुणेकरिसहित एवा आचारजजीने, वाट उवझायाण के. जे शुद्ध सू
वार्थनणे, नणावे तथा पचिस गुणेकरीसहित एहवा श्री उपाध्यायजीने वाबु बोए
के. लोकअढीद्दीपनामनुष्यविने विपे सबसाहूण के० सर्व साधूने, जे ज्ञानदर्शनचा
रित्र तपना साधनार तथा सत्तावीस गुणेकरीसहितबे, वली एसो के० आरहतादिक
सबधी पचणमुक्कारो के० पांचनमस्कार, ते केवाडे, सबपाव के. ज्ञानावरणादिक
सर्वपाप तेहना, प्पणासणो के० विनासकर्णहारने, मंगलाणच के० सर्वमगलिकमदि,
सबर्सि के०सर्यमे पढम के • मुख्य, हवा के० ठे, मगल के० कल्याणकारक
॥ श्रथ तिवृत्तारी पाटी लिख्यते ॥
॥ तिखुत्तो यादिण पायाहिण वदामि नमसामि सकारेमि सम्मामि
कहाण मगन देवय चश्य पज्जुवासामि मत्रएणवदामि॥१॥इति॥२
॥१॥
गजेने पंचिंदिया केहे० पाचश्द्रीवाला शरीर मुख नाक आख ने कान होय ते जलचर थलचर खेचर ए तिर्यंच तथा मनुष्य देवता नारकी सर्व ससारी जीव ते अ- निहया के सामा आवता इया होए वत्तिया केता एक ढीगले करिया तथा धू, नमे ढाक्याहोए लेसिया केहता नोमामे घश्या तथा लगारेक मसल्या होय, संघा इया केहेतां माहोमादे शरीरने मेलविने एकग मेलव्या होए संघट्टिया केहता थोडो स्पर्श करवेकार दुहव्या होए परियाविया केदेतां सर्व प्रकारे वाप्या पीमा उपजावी होए किलामिया केहेता गामे दुख उपजाव्यो मृतकपाए किधा होयउदविया के. • त्रास देने हानि चालि सके नही एवा किधा ठाणान के०एकस्थानकथी नपामी ने ठाए के• विजा ठिकाणे सकामिया के. मूक्याहोय, जीविया के. जी पतयकी ववरोविया के० मारियाहोय नाशकीधो, तस्स केहेता तेसबंधी अतिचार लाग्या ते मिचामिक्कड केहेता पाप मुजने निष्फल थाजो इति ॥थथतस्सउत्तरीपाटीकोअर्थरे । तस्स के० तेने उत्तरी केहेता विशेषेकरीशुद्ध करणेण के० करवासारू पा बालयोग प्रतिक० ॥२॥ कहेता जावता विराहणाए कहेता दुखदिनो होए गमणागमणे कहेता जावां ने श्रावतां पाण केहेता प्राणी कमणे कहेता पर्गेकरी चाप्या होए बीय कदेतां बी- जने कमणे का • चाप्या होए हरिय कहेता हिरवी वनस्पती वगेरे कमणे कहे- ता चापी होए, नसा केहेवा सूक्ष्म अपकाय आकाशथी पडेते उनिंग कहेता कीडी- भानाजाला प्रमुपजीव पणग कहेता पांचवर्णी नील फलण दग कहेता पाणी मट्टी कहेता काचीमाटी मक्कडा कहेता कोलिआवडा संताणा कहेता मर्कटना स- तान सकमणे केता ए सर्वनें पगेंकरी पीया तथा मसल्पा जे के. जेकोइ, मे केहेता मेपोते जीवा के. जीवने विरादिया के• दुःखदीनो होए एगेंदिया केह० जेने सरीररूप एकज इद्री होए ते पृथ्वी पाणी अमि वायु वनस्पतीना जीव बेइदिया के शरीर तथा मुख दोए इब्रीवालाजे शप शीप गमेला अबसीया एवा जेने- पग न होए ते केंद्री तेइदिया के• तीनइद्रीवाला शरीर मुख नाक होय ते कुथुवा जू, लीप, माकण, कीमी चारिदिया केहे • च्यार इद्री सरीर मुख नाक ने श्राख होए ते माखी मटर मस विछु नमरी टीम जे समनारा रे अगर श्राप गजेने पंचिंदिया केहे. पाचश्द्रीवाला शरीर मुख नाक आख ने कान होय ते जलचर थलचर खेचर ए तिर्यंच तथा मनुष्य देवता नारकी सर्व ससारी जीव ते भ- निया के० सामा आवता हएया होए वत्तिया केता एक ढीग करिया तथा धू, लमे ढाक्याहोए लेसिया केहता नोमामे घश्या तथा लगारेक मसल्या होय, संघा इया केहो माहोमाहे शरीरनें मेलविने एकग मेलण्या होए संघट्टिया केहता थोडो स्पर्श करपेकार दुहव्या होए परियाविया केहेता सर्व प्रकारे ताप्या पीमा उपजावी होए किलामिया केहेता गाढ्ये दु ख उपजाव्यो मृतकप्राए किधा होयगद्दविया के त्रास देने हानि चालि सके नहीं एवा किधा ठाणा के०एकस्थानकथी नपामी ने ठाप के• पिजा ठिकाणे संकामिया के• मूक्याहोय, जीविया के. जी वतयकी ववरोविया के० मारियाहोय नाशकीधो, तस्स केहेता तेसबंधी अतिचार लाग्या ते मिचामिक्कड केहेता पाप मुजने निष्फल थाजो इति ॥अथतस्सउत्तरीपाटीकोअर्थ॥ तस्स के० तेने उत्तरी केहेता विशेषेकरीशुद्ध करणणं के० करवासारू पा बालवो प्रतिक ॥३॥ यचित्त केप्रायश्चीत्त पापनि आलोषणा, करणेण के० करवासारु विसोदि के. विशुद्ध, निर्मल करणेण के० करावासारू विशल्ली के० १ माया २ नियाण ३ मिथ्यात् एतीन सल्परहित करणेण के० करवासरू पावाण के• ससारहे तूना पाप कम्माण के० कर्मने निग्घायणं के• टालवाने ठाए के. अर्थे ग मिकरोमि के• एकगमे रहोनकरुछु कास्सग्ग के० कायाने हलावयी नही ते अन्नब के० आगेकह्यामुजब काया उजे तेहनो आगार माफीरे उस्ससि एण के• उचोस्वासलेवाथी निस्ससिएण के० नीचो स्वासमूकवाथी खासिएणं खासी खोखता यकि बीएण के० कायाथकी जन्नाइएणं के० जा नलि अगर मगासू बेवायकि नदुएण डकारमान्या यकि वायनिसग्गेण के• वायु निकलता थका नमलिए के० अकस्मात् चक्री आवायकि पित्तमुनाए के. पि चनाकोपसू मूनआन्यायका सुज्मेहिं के. सूक्ष्म थोडोक अंगसचालेहि के० का रिरहनावाथी सुजमेहिं के० थोडो खेबसचालेहिं के० श्लेष्म तथा मुपना थूक ना चालवायकि कफगीलवाथकि सुज्मेहिं केसूक्ष्मथोडी दिठिसंचालहिं के. .
चक्षुदृष्टीहलाषवायी एवमाईएहिं के० एआदिकरीने मीजा भागारेहिं के० स पनीत पडतिज अग्नी लागीहोय, राजारो कोप मजारी प्रमुष हिंसक जीप अने रा जीवनपरेउल घालि नै बेगश्तरादीकाने कावसगपाडेतो नग नहीं श्रागार खे तायका अन्नग्गो के० नांगेनही खमित होवेनही अविरादिन केदानी पोचे नहीं ऊज के • होजो ने के० झारो कास्सग्गो के० काया स्थिरराख वि जाव के. ज्यासुधी परिहताण नगवताण के० अरीदतनगवानने नमु कारेण के० नमस्कारकरू त्या सुधीं नपारेमि के. पारूनही ध्यानसपूर्णनकरू ताव के. त्यासुधीं काय के० सारीकायाने शरीरने गणेणं के० एकठिकाणे स्थीरपणे राखीने मोणेण के. अपोलो रद्दीने जाणेण के० एकाग्रध्यान तेणेकरी ने अप्पाण के. महारीकायातेप्रते वोसिरामि के• ऊ तजुछु आ पाटीकहीने काठ सग्ग करणो शरियाषहीकीपाटी मनमाहे कदेणी नवकार कहीने पछी कावसग्ग पारिए ॥ अथ लोगस्सकी पाटीको अर्थ ॥ बोगस्स के० पचास्तिकायप्रमुष लोकनेविषे, उकोयगरे के० उपोतना करणछार पालको प्रतिका यश्चित्त के० प्रायश्वीत्त पापनि आरोवणा, करणेण के0 करवासारु विसोदि के. विशुद्ध, निर्मल करणेण के• करावासारू विशल्ली के० १ माया २ नियाण ३ मिथ्यात् एतीन सल्परहित करणेण के० करवासरू पावाण के• ससारहे तूना पाप कम्माण के० कर्मने निग्घायण के • टालवाने ठाए के. अर्थे ग मिकरोमि के• एकठामे रहीनकरुछु काउस्सग्गं के० कायाने हलाववी नही ते अन्नव के० आगेकह्यामुजब काया इले तेहनो आगार माफीने तस्ससि एण के• उचोस्वासलेवाथी निस्ससिएण के० नोचो स्वासमूकवाथी खासिएणं के. खासी खोखला थकि बीएण के. मेकआयायकी जन्नाइएवं केजा मलि अगर बगासू लेवाथाक नदुएण डकाराव्या थकि वायनिसग्गेण के० वायु निकलता यका नमलिए के• अकस्मात् चक्री आयाथकि पित्तमुनाए के • पि तनाकोपसू मूर्गाव्याथका सुज्मेदि के० सूक्ष्म थोडोक अगसचालेहिं के० श रिरहलावाथी सुज्मेहिं के० थोडो खेबसचालेहिं के० श्लेष्म तथा मुषना थूक ना चावयायकि कफगीलवायकि सुज्मेहिं के • सूक्ष्मथोडी दिठिसंचाहिं के.
नाथजीने च के • वलि मल्बि के० श्रीमलिनायजीने पदे के • वादुछु मुनिसुबय के श्री मुनीसुव्रतस्वामीप्रत्ये नमिजिण के० श्रीनमिजिनने च के० यती वदामि के० नमस्कारकरूछु रिछनेमि के ० श्रीअरिष्टनेमिप्रत्ये पास के. श्रीपार्श्वनाथस्वामी प्रत्ये तह के तथा वक्ष्माण के. श्रीवर्धमानस्वामिप्रत्ये च के वजी एवके• एप्रकारे मए के• महारे नीचे जे अनिथुथा के० नामपूर्वकस्तव्याचे ते चोविस परमेश्वर केहधारे विज्य के. टाल्पा रयमला के० कर्मरूपी रज तथा मल प हीण के. अतिशयकरीने क्षयकस्योरे जरमरणा के. जरा तथा मरणने जेणे क्ष यकस्याछे चग्वीसपिके. चोषिसतीर्थकर तथा अन्य जिणवरा के• जिनवर ति थ्थयरा के ० तीर्थकर ते, मे के० महाराउपर पसीयतु के० प्रसन्नहोवो, कित्तिय के. सुनवर्णजोगेकरी कीर्तितडे, वंदिय के• वदवायोग्यचे, महिया के. पूज्य छे इद्रादिकपूजेरे एहवा जे के० जेतीर्थंकर ए के० एप्रत्यक्ष बोगस्स के• तो। कर्ने अठीहीपविष उत्तमा के• उत्तम एहवा सिधा के. सिद्धनगपतथया तुमे मुजने भारुग्ग के० द्रव्य तथा नाय रागरहित वोहिलान्न के. श्री जिनधर्मनी पारयोग ॥४॥ घम्म के• धर्म तिथयरे के० च्यारतीर्थना करणार, जिणे के रागहेपनाजितणार एद प्रतिका पा, अरिहते के• अरिहतने, कित्तइस्स के० कीर्तिकरुछु चव्वीसपि के• पन्ना दिक चोविस परमेश्वर तथा अन्यनी, केवली के. केवलज्ञानीतीर्थकरना नाम कहे उसन के• श्रीज्ञानदेवस्वामी, मजियच के• श्रीअजितनाथप्रत्ये वदे के• वादु छु सनव के. श्रीसन्नवनाथप्रत्ये मनिणदण के० श्रीअनिनदननाथप्रत्ये च के. पती सुमइ के. श्रीसुमतिनायने च के • वली परमप्पह के० श्री पद्मप्रभु । स्वामीप्रत्ये सुपास के. श्रीसुपार्श्वनाथजीने जिणके. रागद्देषना जितणार च के. वली चदप्पह के श्रीचद्रप्रभुजीने वदे के. वांदुछु सुविहिं के० श्रीसुविधि नायजीने च के० वली पुप्फदते के० श्रीपुष्पदतजीप्रत्ये सीयल के० श्रीशीतल नाथनीने सिङस के श्रीश्रेयासनाथजीनेवासुपुक के० श्रीवासुपूज्यस्वामीप्रत्येचके. । पली विमल के श्रीविमलनाथजीने मणत के ० श्रीअनवनाथजीने च के वली जि । ण के ० राग हेपना जीतनार एहवा धम्म के० श्रीधर्म नाथजीने संति के श्रीशातिना थजीने च के वली वदामि के ० वादुङ कुथ के ० श्रीकुथुनायजीने भर के. श्रीभर ॥४॥ - सावय व्यापाररूपपापने नंते के० देनगवत पडिक्कमामि के० निवर्तुबु निंदामि के० हु आत्मानिस निउछु गरिहामी के • गुरून साई ऊ विशेष निंउछु अप्पाणं के० मारी आत्माने तेऽष्ट क्रिया थकि वोसिरामि केतां पोंसिरावूछु वासेसे करीत्पजुछु. नमुचुणनोअर्थवे नमुन्नुण कहे • नमस्कारहोवो अरिहताण के० श्री अरोहतदेषने नगवताण के. नगवतने आइगराण के. धर्मना श्रादिना करनारने तिबयराण के. तार्थना स्था पणार एटले साधु साधवी श्रावक श्राविका यने एचारजातना तीर्थना स्थापणार सयसबुराण के ० पोतेमोध सम्यक् प्रकारे तत्वना जाणथया पुरिसुत्तमाणं के • पुरु समाहे उत्तम पुरिससीहाण के• पुरुषमाहे सिंहसमान पुरिसवरपुडरीयाणं के० पुरुपमाहे पुरीक कमल समान पुरिस के • पुरुषमाहे वर के प्रधान गंधहवीण के० गधहस्ती समान। लोगुत्तमाण के लोक माहे उत्तम लोगनाहाण के० लाक ना नायडे लोगहियाण के लोकना हितकारी लोगपईवाण के०लोकने विषे दीपक समा न लोगपज्जोयगराण केहेता० लोकमाहे उद्योतना करणार नयदयाणं के ०अन्नयदा
बालयोग
प्रतिक
.
॥५॥
समगतप्राप्तिनो लान यवानेअर्थे समादिवर के प्रधान समाधि उत्तम के• उ
कष्टीकची हणय दितु के. देवो चदेसु के. चद्रमाथीअधीक• निम्मलयरा के
अत्यत निर्मठे आइच्चेसु के. सूर्यसमुदायथको पण अहिय के० अधिक प
यासयरा के प्रकाशनाकरणहार सागरवर के प्रधान लो स्वयभूरमण नामा
समुद्र तेनीपेरें गानिरा के० गुणेकरी गनीरठे सिद्धा के• एडवा जे सिह ते सिछि
के. मुक्तितें मम के • मुजने दिसतु के• देवो
करेमिन्नतेनोयर्थ
करेमि के हुकछु हेपुज्य सामाइय के० समतापरिणामरूप सामायिकने सावक
के० पाप तेणे करीसहित एहवा जोर्गके० मनवचन कायाना योग्य तेप्रते पच्चरकामि
के० पचखूछ निषेधकरूछ जावके०ज्यासुधी नियमकेहे. सामायिक व्रतना नियमने
पवासामिके हुसेवुङ रडत्यासुधी विह के० दोयफर्णसु कर्णो करावणणे तिवि
देणं के• तीनजोगसू नकरेमि के० हुकरूनही नकारवोम के०हुउजापासे नकरायु
मणसा के मनेकरी वयसा के. वचनेंकरी कायसा के. कायाएकरि तस्स के० ते
॥५॥
सापय व्यापाररूपपापने नंते के० हेनगवत पडिकमामि के० नितुबु निंदामि के. हु आत्मानिसांचे निउछु गरिहामी के • गुरून सार्खे ऊ विशेष निंउछु अप्पाणं के० मारी आत्माने तेऽष्ट किया थकि वोसिरामि केतां पोंसिरावूछु वासेसे करीत्पनुछु. नमुखुणनोअर्थच्छे नमुन्गुण कहे • नमस्कारहोवो अरिहताण के श्री अरीहतदेयने नगवताणं के. नगवतने थाइगराण के० धर्मना आदिना करनारने तिच्यराणं के तार्थना स्था |पणार एटले साधु साधवी श्रावक श्राषिका यने एचारजातना तीर्थना स्थापणार सयसबुद्धाण के • पोतेबोध सम्यक् प्रकारे तत्वना जाणथया पुरिसुत्तमाण के. पुरु समाहे उत्तम पुरिससीहाण के० पुरुषमा सिंहसमान पुरिसवरपुंडरीयाण के० पुरुपमाहे पुनीक कमल समान पुरिस के० पुरुषमाहे वर के प्रधान गंधहवीण के० गधहस्त। समानरे लोगुत्तमाण के लोक माहे उत्तम लोगनाहाण के ० लेाक ना नाथले लोगहियाण के लोकना हितकारी लोगपईवाण के लोकने विषे दीपक समा नबोगपज्जोयगराण केहेता० लोकमाहे त्योतना करणार नयदयाणं के ०अन्नयदा बालना प्रतिक नना देणार चरकुदयाण के ज्ञामरूपचनुना वेणारमग्गदयाण के मोक्षमाग देणार सरणयाणके • सरणना देणार जीवदयाण के • सजमजीवितव्यनादेनार बोहिदयाण के सम कित रूप योधना देणार धम्मदयाण के० धर्मना देणार धम्मदेसियाण के०धर्म ना उपदेशना देणार धम्मनायगाणं के० धर्मना नायक धम्मसारहीण के• धर्म रूप रयना सारया धम्म के० धर्म विपे वर के प्रधान चाउरत के. चार गतीना अत कर्वा माटे चक्कवट्टीणं के० चक्रवर्ति समानगे दिवो के• बेटसमान ताणं के. दु खना निवारण करनार सरण के० आधार गइ के० चार गतिमाहे पइण के. पम्ताजीवने अप्पडिहय के० नही दणाणो एवू वर के० प्रधान नाण के ज्ञान दं सण के केवल दशण एटले देषवू घराण के धरणार विश्र के गयूने न माणके. म्भस्य पणु एटले कर्मरूपी आवरण जिणाण के• राग हेपने जोत्याचे जावियाण के. बिजाने रागद्देपथकी जिताम्या तिन्नाण के ससार रूपी समुद्रतस्वाले तारया ण के पिजाने ससार समुद्रयी तारे बुद्धाण के पोते तत्वज्ञानने समज्या बोदि याण के पिजाने तत्वज्ञान समजावणार मुत्ताणं के ० पोतेचातुर्गतिक विपाक वि चित्र कर्म थकि मुकाणां तथा मोयगाणं के• बीजा नव्य प्राणीने कर्मयकि मुकाव पाठे सबभूषण के ० सर्व ज्ञाननि सबदरिसीणं के० सर्वपदार्थना देखणारजे सिव के. सर्व उपद्रव रहित मयल के• अचल मरूए के रोग रहीत मणत के मर्ण रहित मरकय के ० सर्पकाल निश्चल महाबाह के ० बाधा पौमारहित मपुणरावित्ति के० जे गती थकि फीरी ससारने विषे अवतार लेवोनयी एषि सिहीगइ के• सिधिगतीने नामधेय के. जे पुवु नाम ठाण के• एयु स्थानक संपत्ताणं के ० मोद नगर प्रत्ये पाम्याने एवा अरिहत नणी नमो के ० नमस्कारहोजो जिणाण के० कर्मरूपी सत्रुने जितणार तथा श्री नवमासामायकवतनोथर्थरे पचमइयारा के पांच अतीचारले ते जाणियवा के जाणवा नसमायरीयवा के श्रा चरवानहि तजहा के. जेमले तेम तेलोउ के • ते कजछु मणप्पणिहाणे के० मने मानो वरत्युदोय वयप्पणिदाणे के० वचनमांटु वयुदोए कायउप्पाणि हाणे के० कायामाठी प्रयाविहोए सामाइयस्स के० सामायकने अकरणयाए सिरिसिरि याला ठ जिणमयनिउणेणज्झावएण सा मयणसुदरीबाला । तह सिक्खविया जह जिणमयमि कुसलत्तण पचा ॥ ६२॥ एगा सचा दुविहो नओ य कालचय गइचउछ । पचेव अत्थिकाया, दव्वछक्क च सत्त नया ॥ ६३०॥ अट्रेव य कम्माइ नवतचाइ च दसविहो घम्मो । एगारस पडिमाओ वारस वयाइ गिहीण च ।। ६४ ॥ इच्चाइ वियाराचारसारकुसलत्तण च सपचा । अन्ने सुहुमवियारेवि मुणइ सा निययनाम व ॥ ६५ ॥ जिनमतविपये निपुणेन अध्यापकेन-पाठकेन सा मदनसुन्दरीकन्या क्या शिक्षिता-शिक्षा ग्राहिता यथा जिनमते कुशलत प्राप्ता ॥ ६२ ॥ सतो माव' सत्तास्तित्वमित्यय , सा सर्वेष्वपि पदार्थेपु एकव वर्तते, च पुनर्द्विविधो नय' द्रव्यपर्यायादिवरूप' वमा कालत्रय गतिचतुष्कं पञ्चैव अस्तिकाया-धर्माधर्माकाशपुद्गलजीवस्वरूपा सन्ति, च पुनद्रव्याणां-धर्मास्तिकायादीनां कालद्रव्ययुक्तानां पट्कमस्ति वयानैगमाद्या सप्त नया सन्ति ॥ ६३ ॥ ज्ञानावरणीयादीनि यष्टैव कर्माणि सन्ति, च पुनर्जीवादीनि नव तस्यानि सन्ति, तथा क्षान्त्यादिको दशविघो यतिधर्मो विद्यते, एकादश एकादश दर्शनाया श्रावकातिमा सन्ति, च पुनहिषां स्थूलप्राणातिपातविरमणादीनि द्वादश व्रतानि सन्ति ।। ६४ ॥ सा मदनसुन्दरी इत्यादयो ये विचाराचारयो सारांरहस्यभूतपदार्या तेषु कुशलत्वं-निपुणवं सम्प्राप्ता । च पुन सान्यान्-एतद्वयतिरिक्तान् सूक्ष्मविचारानपि निजकनामवद् रणवि-जानाति ।। ६५ ।। 企业的 经济理论 世世业毕业的经登验经验经经 1८॥
कम्माण मूलुत्तरपयडीओ गणइ मुणइ कम्मठिइ । जाणइ कम्मविवाग, बवैदयदीरण सत ॥ ६६ ॥
जीसे सो उज्झाओ, सतो दतो जिइदिओ धीरो । जिणमयरओ सुबुद्धी, सा कि नहु होइ तस्सीला? ॥६७ ।।
सयलकलागमकुसुला, निम्मलसम्मचसीलगुणकलिया । लज्जासज्जा सा मयणसुन्दरी जुव्वण पत्ता ॥ ६८ ॥
अन्नदिणे अमितरसहानिविद्वेण नरवरिंदेण । अज्झावयसहियाओ, अणाविआओ कुमारीओ ॥ ६९ ॥
अष्टौ मूलप्रकृती-पुन सा कर्मणां मूलभेदान् तथाऽष्टपञ्चाशदधिकशतमुत्तरप्रकृतीर्गणयति, तथा कर्मणां स्थिति त्रिंशत्कोटी-
कोटीसागरोपमादिकां जानाति, पुन कर्मणां विपाक शुभाशुमानुभवस्वरूप जानाति, तथा कर्मणां वन्धोदयोदीरणया (णा) सचा-
खरूप जानाति ॥ ६६ ॥ यस्या. सुबुद्धिर्नाम श्रावक उपाध्याय –पाठक सा मदनसुन्दरी तच्छीला-गुरुतुल्यस्वमावा किं नहि
मवति? भवत्येवेत्यर्य , कीदृश' स? इत्याह-शान्त क्षमायुक्तः, तथा दान्तो-मानमदमयुक्त , पुनर्जिवेन्द्रियस्तथा, धीरो-धैर्यवान्,
पुद्धिमान् वा पुनर्जिनमते रक्त ईदृशो यस्या' गुरु' सा तादृशगुणववी कथं न मवेत् ?, सा मदनसुन्दरी यौवन प्राप्ता, कीदृशी सा!
इत्याह-सकलकलागमेषु-समस्तकलाशास्त्रेषु कुनला-निपुणा पुनर्निर्मला ये सम्यक्त्वशीलगुणास्तै' कलिता-युक्ता तथा लायो
सज्जा-परिपूर्णा प्रगुणा इतियावत् एवंविधा मदनसुन्दरीकन्या पाल्यावस्थामतिक्रम्य यौवनावस्था प्राप्तवतीत्यर्थः ॥ ६८ ॥
अन्यस्मिन् दिने अभ्यन्तरसभायां निविष्टेन-उपविष्टेन नरवरेन्द्रेन-राना अध्यापकाभ्यां सहिते द्वे अपि कुमार्यों आनायिते स्वपार्थे
इति शेप ॥ ६९ ॥
विणमोणयाउ ताओ, सरूवलावन्नखोहिअसहाओ । विणिवेसिआउ रन्ना, नेहेण उभयपानु ।। .॥ हरिसवसेण राया, तासि बुद्धिपरिक्खणनिमिच । एग देइ समस्सा-पय दुपिन्हपि ममघाल ॥१॥ यया पुन्निहि लम्भइरहु, तो तकाल अइचचलाइ,अञ्चतगब्बगहिलामासुरमुदरीइ मशियानि यथा-धणजुन्वण सुवियठ्ठपण, रोगरहिअ निम देहु । मण वल्लह मेलापडउ , पुनिहिं सम्मः पातु तं सुणिय निवो तुटो, पसंसए साहु साहु उज्झाओ। जेणेसा सिस्वविया, परिनानि मोइ ननिink || विनयेन अवनते-नने तया स्वरूपलावण्येन शोभिवा-चमत्कार प्रापिता, ममापाभ्यां ने एरिय तरेसवे गमा नेत स्वस्य उमयो पार्ययोः विनिवेचिते-स्थापिते उपवेशिते इतिपावत् ।।७०॥ राजा हवन नवोपुदिपरीक्षानिमिण गामोशानानी फन्पाभ्यां समकाल एक समस्यापद ददाति ।।७१॥ एतत् समस्यापद राशादन, नतमदनन्तरं नकाल गुग्गुन्दपा मणि प्रोप्रा एता समस्या प्रमामि, यूय मृणुत, कीदृश्या सुरसुन्दर्या-अतिचालयाप्रतिगयेन चपलया पुनरत्पन्न गर्ने प्रपिनपा ।। ७२ ॥ धनयोचर्न मुविदग्धत्वं छेकत्वमित्यर्थ तथा रोगरहितो निजदेह'-स्वशरीर तथा मनमो वतम' प्रिपो प' पुरुषादिनन मा मलसम्बन्ध एतद्वस्तुवृन्द पुष्पर्लभ्यते।। ७३ ॥ तप सुरसुन्दरीवारय श्रुत्वा नृपो-राजा तुष्ट' सन् प्रशमने-इत्य प्रामो कगेनि य, कथमित्यार-उपाध्यायोऽस्याः पाठको गुरु साधु-समीचीन इत्यर्थ , यनेपा नी त्यं शिक्षिता-पाठिना, तदा पदापि ममाति महाराज! इदं सत्य-अत्र किमपि मृपा नास्तीत्यर्थः ॥ ७४ ।।
तो रन्ना आइछा, मयणा वि हु पूरए समस्सं त । जिणवयणरया सता दता संसहावसारिच्छ ॥ ७५ ॥ यथा-विणयविवेयपसण्णमणु सीलसुनिम्मलदेहु । परमप्पहमेलावडउ, पुण्णेहि लष्मइ एहु ॥ ७६ ॥ तो तीए उवझाओ, मायावि अ हरिसिआ न उण सेसा । जेण तत्वोवएसो न कुणइ हरिस कुदिट्ठीण ॥ ७७ ॥ इओ अ-कुरुजगलमि देसे, सखपुरीनाम पुरवरी अत्थि । जा पच्छा विक्खाया, जाया अहिछत्तनामेण ॥ ७८ ॥ ततो राना आदिष्टाअनुनाता सती मदनसुन्दर्यपि ता समस्यां पूरयति, कीदृशी मदनसुन्दरी?-जिनवचनेषु रता रक्ता पुन शान्ता-उपश्चमयुक्ता तथा दान्ता-इन्द्रियादिदमवती कीदृशीं समस्या -स्वस्वमावेन सदृक्षा-सदृशीम् ।। ७५ ।। विनय पूज्यादिपु वन्दननमस्कारादिरूप विवेको वस्तूनां मेदपरिज्ञान सदसद्विवेचनमित्यर्थ , तथा शीलेन ब्रमचर्येण सुनिर्मल- त्युज्ज्वलो देह', तथा परमउत्कृष्ट पन्था मार्ग परमपय मोक्षमार्ग इत्यर्थ तेन सह मेला सम्बन्ध एतद्वस्तुवृन्द पुण्यैर्लभ्यते ॥७६॥ ततस्तदनन्तर तस्या मदनमुन्दयो उपाध्यायो-हर्पित'-स्तुष्टश्च पुनर्मातापि हर्षिता न पुन शेपा राजादयो लोका ते हर्प न प्राप्ता इत्यर्य., कुतइत्याह-येन कारमेन त चोपदेश कुदृष्टीनां मिथ्यात्विलोकानां हर्षे न करोति, अय माव'-तस्या वाक्य तत्वोपदेशरूपं राजादयस्तु कुदृष्टयः तेन तत् श्रुत्वा ते हर्ष न प्राप्ता इति, उक्तं च-गुणिनि गुणनो रमतेइत्यादि ।।७७।। इतश्च अतः परं यज्जातं तदाह-कुरुबङ्गलदेशे शङ्करीनाम प्रधानधरी आस्ति, या पुरी पश्चात्-कियत्कालानन्तरे अहिच्छत्रानाम्ना विख्यावा-असिद्धा जाता ।। ७८ ॥
। विणओणयाउ ताओ, सरूवलावनखोहिअसहाओ । विणिवेसिआउ रन्ना, नेहेण उभयपासेसु ॥ ७० ॥ हरिसवसेण राया, तार्सि बुद्धिपरिक्खणनिमित्त । एग देइ समस्सा-पय दुविन्हपि समकाल ॥ ७१॥ यथा पुन्निहिँ लम्भइएहु,"तो तत्काल अइचचलाइ,अञ्चतगव्वगहिलाएामुरसुदरीइ भणिय,हुहु पूरेमि निसुणेह७२ यथा-धणजुन्वण सुवियद्वपण, रोगरहिअ निअ देहु । मण वल्लह मेलावडउ , पुन्निहि लभइ एहु ॥७३॥ त सुणिय निवो तुट्टो, पससए साहु साहु उज्झाओ । जेणेसा सिक्खविया, परिसावि भणेइ सच्चमिण ॥ ७ ॥ विनयेन अवनते-नने तया स्वरूपलावण्येन घोमिता चमत्कार प्रापिता, समायाभ्यां ते एवविधे ते दे कन्चे राना स्नेहेन स्वस्प उमयो पार्ययोः विनिवेशिते स्थापिते उपवेनिते इतियावत् ।।७०।। राजा हर्पवशेन तयोर्बुद्विपरीक्षानिमित्त ताभ्यां शभ्यामपि कन्याभ्यां समकालं एक समस्याफ्दं ददाति ।। ७१॥ एतत् समस्यापदं राज्ञा दत्त, ततस्तदनन्तरं तत्काल सुरसुन्दयो भणित, अहो अह एता समस्या प्रयामि, यूर्य शृणुत, कीरश्या मुरसुन्दर्या:-अविचञ्चलयाअतिशयेन चपलया पुनरत्यन्त गर्नेणग्रथितया ॥७२॥ पनयौवनं सुविदग्पत्वं छेकत्वमित्यर्थ तथा रोगरहितो निजदेह -स्वशरीरं तथा मनसो वल्लम -प्रियो य पुरुषादिस्तेन साई मेल' सम्बन्ध एतवस्तुवृन्दं पुण्यैर्लभ्यते॥ ७३ ॥ष सुरसुन्दरीवाक्यं श्रुत्वा नृपो-राजा तुष्ट सन् प्रशसते-इत्य प्रशसां करोति कथमित्याह-उपाध्यायोऽस्याः पाठको गुरु साघु'-समीचीन इत्यर्थ , येनैपा पुत्री इत्य शिविता-पाठिवा, तदा पदपि मनति- हे महाराज! इदं सत्सं-अत्र किमपि मृपा नास्तीत्यर्थः ॥ ७४ ॥ स,
सौ रन्ना आइठा, मयणा वि हु पूरए समस्स त । जिणवयणरया सता दता संसहावसारिच्छ ॥ ७५ ॥
यथा-विणयविवेयपसण्णमणु सीलसुनिम्मलदेहु । परमप्पहमेलावडउ, पुण्णेहि लन्भइ एहु ॥ ७६ ॥
तो तीए उवझाओ, मायावि अ हरिसिआ न उण सेसा । जेण तत्तोवएसो न कुणइ हरिस कुदिट्ठीण ॥ ७७ ॥
इओ अ-कुरुजगलमि देसे, सखपुरीनाम पुरवरी अत्थि । जा पच्छा विक्खाया, जाया अहिछत्तनामेण ॥ ७८ ॥
ततो राधा आदिष्टाअनुनाता सती मदनसुन्दर्यपि तां समस्यां पूरयति, कीरशी मदनसुन्दरी?-जिनवचनेषु रता-रक्ता
पुन शान्ता-उपशमयुक्ता तथा दान्ता-इन्द्रियादिदमवती कीदृशीं समस्यां -स्वस्वमावेन सदृक्षा-सदृशीम् ॥ ७५ ॥ विनय--
पूज्यादिपु वन्दननमस्कारादिरूप विवेको वस्तूनां मेदपरिज्ञान सदसद्विवेचनमित्यर्थ , तथा शीलेन-मचर्येण सुनिर्मल-
त्युज्ज्वलो देह', तथा परमउत्कृष्ट पन्या-मार्ग परमपथः मोक्षमार्ग इत्यर्थ तेन सह मेला सम्बन्ध एतद्वस्तुघृन्द पुष्पलभ्यते
॥७६॥ ततस्तदनन्तरं तस्या मदनसुन्दर्या उपाध्यायो-हर्पित'-स्तुष्टश्च पुनर्मातापि हर्पिता न पुन शेपा राजादयो लोका ते हर्प न
प्राप्ता इत्यर्य', कुतइत्याइ-येन कारणेन त चोपदेश कुदृष्टीनां मिथ्यात्विलोकानां हर्षे न करोति, अय भावः तस्या वाक्य
तत्वोपदेशरूप राजादयस्तु कुदृष्टय तेन तत् मृत्वा ते हर्ष न प्राप्ता इति, उक्त च-गुणिनि गुणझो रमतेइत्यादि ॥७७|| इतथ
अतः परं यज्जातं तदाह-कुरुबङ्गलदेशे अलपरीनाम प्रधान री आस्ति, या पुरी पश्चात्-कियत्कालानन्तरं अहिच्छत्रानाम्ना
विख्याता-प्रसिद्धा जाता ॥ ७८॥
5
तत्यत्यि महीपालो कालो इव वेरिआण दमिआरी । पइरिस सो गच्छइ, उज्जेणिनिवस्स सेवाए ॥ ७९ ॥
अग्नदिणे तप्पुचो, अरिदमनो नाम तारतारुन्नो । संपत्तो पिअठाणे, उज्जेणिं रायसेवाए ॥ ८॥
त च निवपणमणत्थ, समागय तत्थ दिव्वरूरघर । सुरसुदरी निरिक्खइ, तिक्खकडक्खेहि ताडती ॥ ८१ ॥
तत्येव थिरनिवेसिअविठ्ठी दिवा निवेण सा बाला । भणिया य कहसु वच्छे! तुज्झ वरो केरिसो होउ ? ॥२॥
तो तीए हिवाए, घिटाए मुक्कलोअलज्जाए । भणिय तायपसाया, जइ लभइ मग्गिय कहवि ॥ ८३ ॥
तत्र-तस्यां नगऱ्या वैरिणां काल इव-कालसरशो दमिवारि म महीपालो राजास्ति, स राजा वर्ष वर्ष प्रति प्रतिवर्ष उज-
यिन्या नगर्या -उज्जयिन्या नगर्या नृपस्य-राक्ष सेवाय-सेवार्य गच्छति ॥ ७९ ॥ अन्यस्मिन् दिने तयुनो अरिदमनो नाम
कुमारो राज' सेषार्थ पितृस्थाने स्वयं उज्जयिनी सम्प्राप्त , कीदृशो अरिदमन -तारम्उन्नट तारुम्प-यौवन यस्पस तारत रुम्प ||८०॥
तदा नृपस्प प्रणमनार्य नमस्कारार्थ-तत्र समागत दिव्यरूपघरं अनुतसौन्दर्यधारक त अरिदमनकुमार मुरसुन्दरी नृपन्या तीक्ष्ण
कटा नेत्रप्रान्तैस्साडयंती निरीक्षते विलोकयतीति ।। ८१॥ तत्र-तस्मिन्नेव कुमारेस्थिर-निश्चल यया स्यानया निवेशिता स्थापित
दृष्टिर्यया सा एवंविधा सा सुन्दरी-पाला नृपेण दृष्टा मणिता-उक्ता च हे वत्से! त्व कथयस्व तववरोमा कीरयो भवतु ॥२॥
वत -तदनन्तरं दृष्टया हर्प प्राप्त्या पुनर्घष्टया धृष्टत्वयुक्तया तथा मुक्ता लोकलज्जा यया सा क्या मुक्तलोकलजायातया मुरसुन्दयों
मणित-उक्तम्, किमुक्तमित्याह-वातस्य-पितः प्रसादाद यदि कथमपि मार्गित लभ्यते ॥ ३॥
ता सव्वकलाकुसलो, तरुणोवररूवपुगलायन्नो । एरिसओ होउ वरो, अहेवा ताओचिअ पमाण ॥ ८४
जेण ताय तुम चिय, सेवयजणमणसमीहियस्थाण । पूरणपवणो दीससि, पञ्चक्खो कप्परूक्खव्व ॥ ८५ ॥
तो तुझे नरनाहो, दिविनिवेसेण नायत्तीइमणा । पमणेइ होउ वञ्छे । एसऽरिदमणो वरो तुज्झ ॥ ८ ॥
तो सयलसभालोओ, पभणइ नरनाह! एस सजोगो । अइसोहणोऽहिवल्लीपूगतरूण व निम्भत ।। ८७ ॥
अह मयणसुदरीवि हु, रन्ना नेहेण पुच्छिया वच्छे ।। केरिसओ तुझ वरो, कीरउ ? मह कहसु अविलब ।। ८८ ॥
ताई सर्चकलासु कुसल चतुर पुनस्तरुयो-यौवनवय स्थस्तथा वररूपेण-प्रधानाकृत्या पुण्य-पवित्रं लावण्यं-मौन्दर्य यस्य स वर-
ईएको योज्य पुमान पुरोवीस वरो मचतु, अथवा दात एवं प्रमाण तातोय ददाति स एव वरोस्तु इत्यर्थ ॥८४॥ अथ सा निजेएसिद्धधर्थ
पितरं स्तौति, हे वात! येन कारपोन त्वमेव सेवकजनस्प मन समीहितार्थानां मनोवास्छितकार्याणां पुरणे प्रवण.-स्तत्परो रश्यसे, क
इव-प्रत्यक्ष कल्यवृष इव ।।८५|| वदो नरनाथो राजा वचनश्रवणात्तुष्ट सन् प्रभणति वक्ति, किं चक्ति ? इत्याह हे वत्से । एपोड
रिदमन कुमार तव वरोऽस्तु, कीडशो नरनाथ' ?-दृष्टिनिवेशेन कुमारे दृष्टिस्थापनेन शात तस्या मनो येन स८६||ततः सकल -
समस्त सभालोक प्रमणति-हे नरनाथ ! एपोजयो सयोगो निम्रान्त-निस्सन्देहं अतिशोभनः सखात इति सेप', कयोरिव :-अहिवल्ली
पूगर्वोरिव नागवल्लीकमुमुक्षयोरिव यथा तयो सयोगो अतिशोमनोऽस्ति तथाऽनयोरपीत्यर्य' ।। ८७ ॥ अथानन्तरं रामा मदन-
सुन्दयेपि स्नेहन पृष्टा-हे वत्से ! तवकीरमको वरो मचों मया क्रियदा? ममाग्रेऽविलम्ब यथास्पाचथाशीघ्रमित्यर्थः कथयस्व ॥८॥
सा पुण जिणवयणक्यिारसारसंजणियनिम्मलविवेआ। लज्जागुणिकसज्जा, अहोमुही जा न जपेइ ।। ८९ ॥ ताव नरिंदेण पुणो, पुट्टा सा मणइ ईसि हसिऊण । ताय ! विवेयसमेओ, म पुच्छसि तसि किमजुच ।। ९०॥ जेण कुलयालिआओ, न कहति हवेउ एस मज्झ वरो । जो किर पिऊहिं दिन्नो, सो चेव पमाणियन्वुत्ति॥११॥ अम्मापिउणोवि निमित्तमित्तमेवेह वरपयाणमि । पाय पुव्वनिबद्धो, सबधो होइ जीवाण ॥ १२ ॥ ज जेण जया जारिसमुवज्जिय होइ कम्म सुहमसुह । त तारिस तया से, सपज्जइ दोरियनिरहः ॥ ९३ ॥ जिनवचूनाना यो विचारसारस्तेन सञ्जनित-समुत्पादितो निर्मलो विवेको यस्पा सात एव लजागुणे एकसज्जा अद्वितीय- तत्परा सा पुनर्मदनसुन्दरी अधोमुखी सती यावमनुत्तरं ददाति ॥८९॥ वावभरेन्द्रेण पुन पृटा सा पदामिला भणति, राजान प्रति कथयतिर तात! त्वं विवेकसमेतो विवेकयुक्तोऽसि, मा प्रति अयुक्त किं पृच्छसि। विवेककलितस्प भवतो मां प्रति एतत्प्रच्छनम- युक्तमिति माघ ।।९०॥कृत इत्याह-पेन कारणेन कुलबालिका सुकुलोत्पन्ना कन्या एव न कथयन्ति, मम एप बरो मवत, किन्तु य. किल मातापिसम्पादत्त स एव पर प्रमाणयितव्य प्रमाणीकर्डव्य ॥९१॥ इह-संसारे वरप्रदाने कन्याया मर्तृप्रदानविषये मातापिन- रावपि निमिचमात्रमेव न पुनस्ताविककारणमिति भाव', प्रायो-पाहुल्येन जीवानां पूर्वस्मिन् भवे निनदो रचित सम्मथो न मपति, प्रायः येन सह सम्पन्धो रचितो मवेत् तेनैव सह इह सम्बन्धो भवतीत्यर्थ ॥ ९२ ॥ येन प्राणिना पदा यस्मिन् काले यत् पादर्श शुभमन्नुमं कर्म उपार्जितं मवति तस्य प्राणिनस्तदा तस्मिन्काले-तचाप कर्म सम्पपते उदयमापावि, कीपत्रं तद। सेरिकयानिषमिन दोरिकानिवदम् ।। ९३ ॥
जा कन्ना बहुपुन्ना, दिना कुकुलेवि सा हवइ सुहिया । जा होइ हीणपुन्ना, सुकुले दिनावि सा दुहिया ॥९॥ ता ताय ! नायतचस्स, तुज्झनो जुज्जए इमो गव्वो । ज मज्झ कयपसयापसायओ सुहदुहे लोए ॥ ९५ ॥ जो होइ पुन्नबलिओ, तस्स तुम ताय! लहु पसीएसि । जो पुण पुण्णविहूणो, तस्स तुम नो पसीएसि ॥ ९६ ॥ भवियन्वया सहावो, दवाइया सहाइणो वावि । पाय पुवोवज्जियकम्माणुगया फल दिति ॥ ९७ ॥ तो दुम्मिओय राया, मणेइ रे तसि मह पसाएण । वत्थालकाराइ, पहिरती कीसिम भणसि १ ॥ ९८ ॥ या कन्या बहुपुण्या भवेत, सा कुक्कुले-दरिद्रादिगृहे दत्चापि सुखिता-सुखिनी भवति, या तु हीनपुण्या भवति सा सुकुलेपि दत्ता दु खिता भवति।।९४ातस्मात्कारणात् हे तात ! ज्ञात तत्त्व येन स शाततत्त्व तस्य तत्त्वज्ञस्य त गर्वो न युज्यते, यन्मम कृतप्रसादाप्रसादतो लोके सुखदुःखे भवत , मत्कृतप्रसादत' सुख मत्कृतात्प्रसादतो दुःख भवतीत्यर्थ. अय गर्वस्तव न युक्त ॥ ९५ ॥ य पुमान् पुण्यवलिक:-पुण्येन बलवान् भवति, तस्योपरि हे तात व लघु-शीघ्र प्रसीदसि-प्रसन्मो भवसि, य पून पुण्यहीनो मवेत् तस्पोपरि त्वं न प्रसीदसि ॥ ९६ ॥ भवितव्यता १ स्वमावोर वा पुनद्रव्याया-द्रव्यक्षेत्रकालभावादय. साहाय्यकारिणोपि पूर्वस्मिन् मवे उपार्जितानि यानि कर्माणि तानि अनुगता तत्सम्मिलिता एव फलं ददति, न तु तवयतिरिक्ता' ॥ ९७ ॥ ततय तद्वचनश्रवणानन्तर च राजा दुर्मनस्की भूत सन् मणति, पुत्रीं प्रति कथयति, रे! त्वं मत्प्रसादेन वखालकारादि विविधायुतनेपथ्याम्पणादि परिधानासि, इदं प्रागुक्त, पुनः कयं मणसि ॥ ९८ ।।
हसिऊण भणइ मयणा, कयसुकयवसेण तुझ गेहमि । उप्पन्ना ताय! अह, तेण माणेमि सुक्खाइ ॥१९॥ पुवकय सुकय चिम, जीवाण सुक्खकारण होइ । दुकय च कय दुक्खाण, कारण होइ निव्मत ॥१०॥ न सुरासुरेहिं, नो नरवरेहिं, नो बुद्धिबलसमिद्देहिं । कहवि खलिज्वइ इतो, सुहासुहो कम्पपरिणामो ॥१०१॥ तो रुट्टो नरनाहो, अहो अहो अप्पपुनिआ एसा । मझ कय किंपि गुण, नो मन्नइ दुब्वियट्ठाय ॥ १०२॥ वदा मदनसुन्दरी हसित्वा मणति, हे तात कृतसुकतवशेन प्राग्मवोपार्जित पुण्यबलात् अह तव गृहे उत्पन्नास्मि तेन सुखानि मानयामि अनुभवामि ॥ ९९ ॥ हे तात जीवानां पुर्वकत प्राग्भवोपार्जित सुकृत पुण्यमेव सुखस्य कारण हेतुर्भवति, च पुन' दुष्कृतं पाप प्राप्मवेकृतं सत निर्मान्तं निस्सन्देह दुःखाना कारण भवति ॥ १० ॥ इन्तोति आयन् उदयमागच्छन् शुमान्नुम कर्मणां परिणाम' कथमपि केनापि प्रकारेण मुरासुरैर्देवदानवैर्न स्खल्यते, न निराक्रियते नो नरवरे भूपतिमि स्वल्पते, न पुनर्बुद्धिवलसमृदै' स्थलति, युद्धिसमृद्धा महाबुद्धयोवलसमृद्धा' महापलपन्तस्वैरपि न दीक्रियते इत्यर्थ ॥१०१ ॥ ततस्त- इचनथवणानन्तरं नरनाथो राजा रुष्ट कुपित' सन् इत्युवाचेति शेप', अहो अहो लोका एपा कन्या अल्पपुम्पिका हीनपुण्या च पुनदुर्विदग्धा चातुपेरहितास्ति, अतएव मत्कृत किमपि गुणं न मन्यते ॥ १०२ ॥ १ दूरीक्रियते । AshistKhatrnalist पक्षणेइ सहालोओ, सामिय | किमिय मुणेइ मुद्धमई ? । त चेव कप्परुक्खो तुट्टो रुटो कयतो य ॥ १०३ ॥ मयणा भणेइ घिद्धी, धणलवमित्तत्थिणो इमे सव्वे । जाणतावि हु अलिअ, मुहप्पिय चेव जपति ॥ १०४ ॥ जइ ताय! तुह पसाया, सेवयलोआ हवति सव्वेवि । सुहिया ता समसेवानिरया किं दुक्खिया एगे?॥१०५॥ तम्हा जो तुम्हाण, रुच्चइ सो ताय! मज्झ होउ वरो। जइ अस्थि मज्झ पुन्न, ता होही निग्गुणोवि गुणी॥१०६॥ जइ पुण पुन्नविहीणा, ताय ! अह ताव सुदरोवि वरो । होही असुदरुच्चिय, नूण मह कम्मदोसेण ॥१०७॥ अथ समालोक प्रमणति कथयति स, हे स्वामिन्-श्य मुग्धमतिर्मूढबुद्धिर्माला किं जानाति?, त्वमेव तुष्ट सन् कल्पवृक्षोऽसि वांछितार्थदायकत्वात्, च पुन रुट. सन् कृत्तान्तो यमतुल्योऽसि सद्योनिग्रहकरणात् ॥ १०३ ।। एतत्समालोकवच श्रुत्वा मदन- सुन्दरी मणति, एतान् घिन घिग अस्तु इमे सर्वे लोकाधनस्य लवमात्र अर्थयन्ते मिलपन्तीत्येवं शीला धनलवमायार्थिन जानन्तोऽपि हुनिश्चितम् अलीक-मिथ्यावचन मुखप्रिय-मुखमिष्टमेव जल्पति ॥ १०४ ॥ हे तात ! यदि तव प्रसादाद सर्वेऽपि सेवकलोका सुखिनो भवन्ति तत्तर्हि समा-तुल्या या सेवा तथा निरता-तत्परा एके केचित्सेवकलोका दुखिता. कथा सर्वेऽपि सुखिन एव युज्यन्ते इति माव. ॥१०५॥ तस्मात् हे तात ! यो युष्मभ्यं रोचते स एव मम वरो भवतु, यदि मम पुण्यमस्ति तर्हि भवदत्तो निर्गुणोऽपि वरो गुणी-गुणवान् भविष्यति ॥१०६॥ यदि पुन तात ! अह पुण्यविहीनास्मि तर्हि सुन्दरोऽपि वरो नून-निश्चित मम कर्मदोपेण-मदीयदुष्कर्मदोपात् अमुन्दर एव भविष्यति ॥ १०७ ।। !
तो गाढयर राया, रुट्दो चिंतेइ दुव्वियवाए । एयाइ कओ लहुओ, अह तओ वेरिणी एसा || १.८॥
रोसेण वियहभिउडीभीसणवयण पलोइऊण निव । दक्खो मणेइ मती, सामिय । रडवाडियासमओ॥१.९॥
रोसेण धमधमतो, नरनाहो तुरयरयणमारूढो । सामतमतिसहिओ, विणिग्गओ रायवाडी ॥५॥
जाव पुराओ बाहिं , निग्गच्छइ नरवरो सपरिवारो । ता पुरओ जणवद, पिच्छइ साडररमियत ॥ १॥
तो विम्हिएण रन्ना, पुट्ठो मती स नायवुत्तो । विन्नवइ देव निसुणह, कहेमि जणवदपरमत्य ॥ १२ ॥
ततस्तदनन्तरं राजा गाढवर-अत्पर्य रुष्ट सन् चिन्तयति, किं चिन्तयतीत्याह-दुर्विदग्धया-अनानवत्या एनया पुण्यान्ड
लघुक कृतस्ततस्तस्मात्कारणात् एपा मम वैरिणी वर्चते नतु पुत्रीतिमाच ॥ १०८ ॥ गेपेण-कोपेन विकटा-किगला या
मृकटी तया मीपण-मयानक वदन-मुख यस्य स त तथाविधं नृप प्रलोक्य-दृष्टा दवभतरो मन्त्री भगति, न्यामिन
राजवाटिकागमनसमयो वर्चते ॥ १०९॥ तदा रोपेण धमधमायमानो नरनाथ तुरगरत-प्रवराध आरुद मामन्तमन्विमिय
सहित' सन् राजवाटिकायां निर्गत ॥ ११० ॥ यावश्नरवरो-राजा सपरिवार -परिवारमहित पुराबहिनिगेन्उनि,
वापत् पुरतोअत सारम्बरं-आडम्बरसहित आयान्तं जनवृन्द-मनुप्यसमूह प्रेक्षते-पश्यति ॥ १११ ।। नतो बातो वृत्तान्तो
पेन स शातवृत्तान्त स मन्त्री अमात्यो विस्मिवेन राक्षा पृष्ट सन् विज्ञपयति, हे देव! हे महारान! यूय निगृणुत जर जनइन्दस्म
पार्थ-मावार्य फथयामि ॥ ११२ ॥
सोमिय ! सरूवपुरिसा, सत्तसया नववया ससोंडीरा । दुटुक्कुटुमिभूया, सव्वे एगत्य समिलिया ॥ ११३ ॥ एगोय ताण वालो, मिलिओ उबरयवाहिगहियगो। सो तेहिं परिगहिओ, उबरराणुचि कयनामो ॥११४॥ वरवेसरिमारूढो, तयदोसी छत्तधारओ तस्स । गयनासा चमरधरा, घिणिधिणिसदा य अग्गपहा ॥ ११५॥ गयकन्ना घटकरा, महलवइ अगरक्खगा तस्स । ददुल थइआइत्तो, गलीअगुलि नामओ मती ॥ ११६ ॥ हे स्वामिन् ! सप्त शतानि-सप्तशवसङ्ख्याका नव वयो येषां ते नववयसो युवान इत्यर्थ , मशौण्डीर्या -पराक्रमवन्त सरूपा-रूपवन्त पुरुपा दुष्टकुष्ठरोगेण अभिभूता -पीडिता एते सर्वे एकत्र सम्मिलिता सन्ति ॥ ११३ ।। च पुनस्तेषां कृष्ठिपुरुषाणां एको पालो मिलितोऽस्ति, कीडशो पाल ?-उम्बरकव्याधिना-कुष्ठरोगविशेपेण गृहीवमा यस्य स तथोक्त स वालस्तै अष्ठिपुरुष परिगृहीत -सस्गृहीत कीदृश-उम्बरराणउ-इति कृत नाम यस्य स तथोक्त ॥११४ ।। स पालो वरां-प्रधानां वेसरीमधतरी आरूढोऽस्ति, त्वन्दोपी-श्वेतकुष्ठी पुमान् तस्य उम्परराजस्य छत्रधारकोऽस्ति, गतनासो गलिवनासिका पुरुपौ पामरघरी स्त , तथा रोगवशात् घिणि पिणि इत्येवशब्दो येषां ते एवविधा नरा तस्याग्रपथा सन्ति अग्रे पन्था येषां ते अग्रगामिन इत्यर्थ ॥११५॥ गतौ-गलितो की येपो ते एवंविधा नरा तस्स घण्टाकरा घण्टावादिन सन्तीत्यर्थ रक्तमण्डलरोगवन्त पुरुषास्तस्य अङ्गरक्षका सन्ति, (दडुलोचि दद्र्रोगी पुमान् “थइयाइत्तोति" ब्यगीघरस्ताम्यूलधरोऽस्तीत्यर्थ , वया-गलिवास्शुलिनामको मन्त्री अस्ति ॥ ११६ ।।
केवि पसूइयवाया, कम्छादमेहि केवि विकराला । केवि विउचिअपामासमन्निया सेवगा तस्स ॥ १७॥ एव सो कुटिअपेढएण परिवेढिओ महीवीढे । रायकुलेसु भमतो, पजिअदाण पगिण्हेइ ॥ ११८ ॥ सो एसो आगच्छइ, नरवर ! आडबरेण सजुत्तो । ता मग्गमिण मुत्तु, गच्छह अन्न दिस तुम्मे ॥ ११९ ॥ तो वलिओ नरनाहो, अन्नाइ दिसाइ जाव ताव पुरो। तो पेडयपि तीए, दिसाइ वल्यि तुरिअ तुरित ॥२०॥ राया भणेइ मति, पुरओ गतूणिमे निवारेसु । मुहमग्गियपि दाउ, जेणेसि दसण न सुह ॥ १२१ ॥ वस्य उम्वरराजस्म केऽपि सेवका प्रसूतिकवातरोगयुक्ता सन्ति, कैपि फच्छुदर्भमि-विकराला मन्ति, कैपि विचर्चिकापामासमन्विता सन्ति, विचर्चिकाजातीया या पामा तया सँयुका सन्तीत्यर्थ ॥११७ ॥ एवममुना प्रकारेण स उम्बरराज' कृष्ठिकानां पेटफेन-समूहेन परिवेष्टित'-समन्तात्परिवृतो महीपीठे-पृथ्वीतले अमन् राजकुलेपु-नृपाणा गृहेषु 'पञ्जियत्ति' मुखमार्गित दानं प्रगष्णाति ॥ ११८ ॥ हे नरवर ! हे महाराज ! स एप उम्बरराज आडम्बरेण संयुक्त आगच्छति, तयस्मादिम मार्ग मुक्त्वा-त्यक्त्वा यूयं अन्यां दिशं गच्छत ॥ ११९ ॥ ततो नरनायो-राजा पायदन्यखां दिशि पलितस्तावत्पुरो तत इष्ठिपेटकमपि त्वरित त्वरितं तस्यां दिशि वलितम् ।। १२० ॥ तदा राजा मन्त्रिण प्रति ममति, त्वं पुरतो-अग्रतो गत्वा इमान् निवारयख, किं कृत्वा ?-मुखमाग्गितमपि दत्वा येन कारणेन एषां कुष्ठिनां दशेन धर्म नास्ति ॥१२१॥ -
जात करेइ मती, गलिअगुलिनामओ दुय ताव । नरवर पुरओ ठाउ, एक मणिउ समाढत्तो ॥ १२२ ॥
सामिअ ! अम्हाण पहू, उबरनामेण राणओ एसो । सव्वत्थ वि मन्निज्वइ, गरुएहिं दाणमाणेहिं ॥ १२३ ॥
तेणऽम्हाण घणकणयचीरपमुहेहिं कीरइ न किंपि । एतस्स पसायेण, अम्हे सब्वेवि अइसुहिणो ॥ १२४ ॥
किंच-एगो नाह! समत्यि, अम्ह मणचिंतिओ विअप्पुत्ति। जइ लहइ राणओ राणियति ता सुदर होइ॥१२५॥
ता नरनाह ! पसाय, काऊण देहि कन्नग एग । अवरेण कणगकप्पडदाणेण तुम्ह पज्जत्त ॥ १२६ ॥
मावचन्नृपमणित वचन मन्त्री करोति, तावद्गलितास्शुलिनामको मन्त्री द्रत-शीघ्र नरवरस्य-रान पुरतोऽयत स्थित्वा एव
भणितु-फययितु समारन्ध -प्रारम्भ कृतवान् ॥ १२२ ॥ हे खामिन् । एपोसाक प्रभु'-स्वामी उम्बरनाम्ना राजा सर्वनापि
गुरुकैर्महद्भिर्दानमानैर्मान्यते-नृपादिमि सक्रियते
सक्रियते इत्यर्थः ॥ १२३ ॥ तेन कारणेन अस्मामिर्धनकनकचीरप्रमुखैः
किमपि न क्रियते, घनस्वर्णवखादिमिरस्माफ किमपि कार्य नास्तीत्यर्य , एतस्य उम्बरराज प्रसादेन वय
सर्वेऽपि अतिशयेन सुखिन' स्म ॥ १२४ ।। परं हे नाथ! एकोऽस्माकं मनश्चिन्तित इत्येवंस्वरूपो विकल्पो-
विचारोऽस्ति, यदि अस्माकं राजा इत्येवंस्वरूपां स्वोचितामित्यर्थ, राज्ञी लमते तचर्हि सुन्दरं भवति-शोमन स्यात्
॥ १२५ ॥ तत्तस्मात् हे नरनाथ ! हे राजन् ! प्रसाद कृत्वा एका कन्यकां देहि अपरेण-अन्येन युष्माकं कनकवस्त्रादिदानेन पर्याप्त-
सृत अपरेण नास्माकं कार्यमित्यर्थ ॥ १२६ ॥
तो भणइ रायमती, अहो अजुत्त विमग्गिअ तुमए । को देइ निय धूय, कुटकिलिटुम्म जाणतो: ॥ १२७ ॥ गलिअगुलिणा भणिय, अम्हेहिं सुया निवस्सिमा कित्ती । ज किर मालवराया, करेइ नो पत्यणाभग ॥१२॥ तो सा निम्मलकित्ती, हारिजउ मज्ज नरवरिंदस्स । अहवा दिज्जउ काविहु, घूया फुकुलेवि मभूया ॥ १२९ ।। पभणेइ नरवरिंदो, दाहिस्सइ तुम्ह कन्नगा एगा । को किर हारइ किर्ति, इत्तियमित्तेण क-जेण " ॥ १३ ॥ चिंतेइ मणे राया, कोवानलजलियनिम्मलविवेगो । नियघूय अरिभूय, त दाहिस्सामि एयम्म ॥ १३ ॥ ततो राजमन्त्री भगति, अहो! त्वयाऽयुक्त विमाम्गित कुष्ठरोगेण लिटाय-लेगयुक्ताप पुरुषाय वानन् - सन् क पुमान् निबां पुत्रीं ददाति ? अपि तु न कोपि ददातीत्यर्थ ॥ १२७ ॥ एतन्नृपमन्दिवच श्रुत्वा गलिताल- लिमन्त्रिणा मणितम्-अस्माभिर्नृपस्य इस कीर्ति' अवाऽभूत् यत् किल मालवदेशस्य राजा प्रार्थनाम न फगेति, य कोऽपि यवस्तु याचते तस्मै तददातीत्ययं ॥ १२८ ॥ ततस्तस्मात्कारणात् अप नखरेन्द्रम्प मा निर्मलकीर्तिदाय- ताम्, अथवा कापि कुछलेऽपि सम्भूता-कुत्सितकुलेऽप्युत्पन्ना कन्या दीयवाम् ॥ १२९ ॥ तदा नरवरेन्द्रो राजा प्रभपति-कया ? पति स्म युप्मभ्य एका कन्पकाऽस्मामिदोस्पते, किल निश्चित एतावन्माण कार्येण क स्वकीयो कीर्ति हास्यति? ॥ १३० ॥ कोपानलेन-क्रोपामिना बुलितो निर्मलो विवेको यस्य स एवविध सन् राना मनसि चिन्तयति, किमिलाह-अपना अरिभूतो- मस्तुत्या निजकन्या एतस्मै कृष्टिने दास्यामि १३१ ।। ७
.
सहसा वलिऊण तओ, नियआवासमि आगओ राया । बुल्लावइ त मयणासुदेरिनाम निय बूय ॥ १३२ ॥
अञ्जवि जइ मन्नसि, मज्झ पसायस्स सभव सुक्ख । ता उत्तम वर ते, परिणाविय देमि भूरि धण ।। १३३॥
हु
जइ पुण नियकम्म चिय, मन्नसि ता तुझ कम्मणाणीओ। एसो कुट्टिअराणो, होउ वरो किं वियप्पेण ? ॥१३॥
हसिऊण भणइ बाला, आणीओ मज्झ कम्मणा जो उ । सो चेव मह पमाण, राओ वा रकजाओ वा॥१३५॥
कोवघेण रन्ना, सो उबरराणओ समाहूओ। भणिओ य तुममिमीए, कम्माणीओसि होसु वरो ॥ १३६ ॥
सहसाकस्मात्तस्तमात् स्थानात् वलित्वा राजा निजावासे-स्वमन्दिरे आगत., आगत्य च ता मदनसुन्दरीनाम्नी
निजां पुत्रीं आइयति ॥ १३२ ॥ आहूय च किं कथयतीत्याह-हु इत्यनादरे अरे! त्व अद्यापि यदि मम प्रसादसम्मव
मत्प्रसादोत्पन्न सुख मन्यसे तत्चर्हि ते-तुभ्य उत्तम प्रधान वरं-मत्तारं परिणाय्य भूरि-प्रचुर धन दमि (दामि)-प्रयच्छामि
॥ १३३ ।। यदि पुनर्निजकर्मैव व मन्यसे तर्हि तव कर्मणा आनीत एप कृष्ठिकराजो वरो मवतु, किं विकल्पेन !,
इह विकल्पस्य-विचारस्य किमपि कार्य नास्तीत्यर्थ ॥ १३४ ॥ एतन्नृपवच श्रुत्वा मदनसुन्दरीवाला हसित्वा मणति,
यो मम कर्मणा आनीत स एव वरो मम प्रमाण राजा वा भवतु रकजातो-रक्षपुत्रो वा भवतु ॥ १३५ ॥ एतत्कन्यावच
श्रुत्वा कोपान्धेन राशा स उम्बरराज समाहूत -खसमीपदेशे आकारितो भणितश्च । किं मणित उत्साह-त्व अस्या कर्मणा
आनीतोमि तेन त्व अस्या वरो भव ॥ १३६ ॥
तेणुत्त नो जुत्त, नरवर ! बुचुपि तुझ इय वयण । को कणयरयणमाल, वधइ कागस्त कठमि ? ॥ १३७ ॥
एगमह पुव्यकय, कम्म मुजेमि एरिसमणज्ज । अवर च कहमिमीए, जम्म बोलेमि जाणतो ? ॥ १३८ ॥
ता भो नरवर! जइ देसि कावि ता देसु मज्म अणुरूव । दासिविलासिणिधूय,नो वा ते होउ कल्लाण ॥१३९॥
तो भणइ नरवरिंदो, भो भो महनदणी इमा किंपि । नो मज्झक्य मन्नइ, नियकम्म चेव मन्नेइ ॥ १० ॥
तेण चिअ कम्मेण, आणीओ तसि चेव जीइ वरो । जइ सा निकम्मफल, पावइ ता अम्ह को दोसो" ||२३१॥
एतन्नृपवच श्रुत्वा तेन उम्बरराजेनोक्त हे नरवर! हे राजन् ! तव इत्येतद्वचन वक्तुमपि न युक्तम् । कथमित्याह-काकम्प-
निन्धपक्षिष कण्ठे गले कनफरत्नमाला-खर्णमणिमाला को यध्नाति न-कोपीत्यर्थः । एतावताह काकतुल्य इय म्वर्णमालातुन्या अनो ,
नेय मयोग्येतिमाव ॥१३७ ॥ एकं तु अह ईरशं अनार्य अशुभं पूर्वकत कर्म मुजामि, अपर च अन्यत् पुननानन् मन् अह-14
अस्पा उचमकन्पाया जन्म कब मोडयामि, ममैतत्कार्य कर्तुमयुक्तमितिमाच ॥ १३८ ॥ ततस्तन्मात् भो नरवर ' हे राजन् ' यदि .
कामपि कन्यां ददासि तचर्हि-ममाऽनुरूपा-मम योम्यो दास्या विलासिन्या वा पुत्री दत्स्व-देहि, वाध्यवाईडशी कापिन मवेत्ताहर
ते-तय कल्याणं मवन्तु मम मृतमित्यर्थ ॥१३९॥ ततो नरवरेन्द्रो राजा मणति, मो मो उम्पररान ! इस मम पुत्री मत्कृतं किमपि
न मन्पते, केवल निजकमैंच मन्यते, स्वकृत कम्मैव प्रमाणीकरोतीत्यर्थ ॥१४० ॥ तेनैव कर्मणा त्वमेव अस्या बरो-मतों
शनीतोऽसि साम्प्रतमिह प्रापितोऽसि, यदि सा इय मधुश्री निजकर्मण' फल प्राप्नोति तूचर्हि अस्माकं को दोप १ ॥ १४१॥
त सोऊण बाला, उद्वित्ता झत्ति उबरस्से कर । गिण्हइ निययकरेण, विवाहग्गव साहती ॥ १४२ ॥ सामतमतिअतेउरीउ वारति तहवि सा बाला। सरयससिसरिसवयणा, भणइ सई सुच्चिअपमाण ॥ १४३ ॥ एगचो माउलओ, एगत्तो रुप्पसुदरी माया । एगचो परिवारो, रुयइ अहो केरिसमजुत्त ? ॥ १४४ ॥ तहवि न नियकोवाओ, वलेइ राया अईव कढिणमणो । मयणावि मुणियतचा, निअसचाओन पचलेइ॥१४॥ तन्नुपवच श्रुत्वा मदनसुन्दरीवाला कन्या तु उत्थाय झटिति-शीघ्र निजकरेण-स्वहस्तेन उम्बरराजस्य कर गृणाति, किं कुर्वतीव ? विवाहलग्नं साधयन्तीव ॥ १४२ ॥ सामन्ता -मन्त्रिण. अन्त पुर्योऽन्त पुरनार्यच वारयन्ति, तथापि सा चाला शरच्छशिसदृशवदना-अरश्चन्द्रतुल्यमुखी सती मणति, मम एप एव वर प्रमाण नान्येन कार्यमित्यर्थः ॥ १४३ ॥ तस्मिन्नवसरे एकत.-एकस्यां दिशि मदनसुन्दर्या मातुलो-मातुर्माता पुण्यपालो रोदिति, एकस्यां दिशि रूप्यसुन्दरीमाता रोदिति, तथा एकत परिवारस्तत्परिकरो रोदिति, अहो ! इद कीदृशमयुक्त कार्य जातमिति चिन्तयन्तस्ते सर्वे रुदन्तीत्यर्थ ॥ १४४ ॥ तथापि राजा निजकोपात्-स्वकृतक्रोधान वलते-न निवर्तते इत्यर्थ , कीदृशो राजा? अतीव-अत्यन्त कठिन-कठोरं मनो यस्य स कठिनमना, मदनसुन्दर्यपि च निजसत्त्वात्स्वधैर्याम प्रचलति । कीदृशी सा? मुणित-ज्ञात तत्त्व यया सा मुणिततत्त्वा ।। १४५ ॥
त वेसरिमारोविअ, जा चलिओ उबरो निअयठाण । ता भणइ नयरलोओ, अहो अजुच अजुत्तति ॥ १४६ ॥ : एगे भणति घिद्धी, रायाण जेणिम कयमजुच । अन्ने भणति घिद्धी, एय अइदुब्विणीयति ॥ १४७ ॥ केवि निंदति जणाणं, तीए निंदति केवि उवझाय । केवि निंदति दिन्व, जिणधम्म केनि निंदति ॥ १८ ॥ तहवि हु वियसियवयणा, मयणा तेणुबरेण सह जति । न कुणइ मणे विसाय, सम्म धम्म वियाणती ॥१९९॥ * उबरपरिवारेण, मिलिएण हरिसनिष्भरगेण । निअपहुणो मत्तेण, विवाहकिच्चाइ विहियाइ ॥ १५० ॥ तदनन्तरं स उम्बरो राजा ता कुमारी बेसरीमश्वतरीमारोप्य यावनिक स्थान प्रति चलित , तावन् नगग्लोक इति । इत्य मणति, किं इत्याह-अहो अयुक्त अयुक्तं इद कायेमिति शेप ॥ १४६ ॥ तस्मिन्नवसरे एके केचिल्लोका मपन्ति राजान । घि धिक्-धिकारोऽस्तु इत्यर्थः। राम्रा इद अयुक्त कार्य कृतम् , अन्ये पुनर्लोका इति भणन्ति,एतां अतिर्दिनीता कन्या धिरुधिरु पया पितुर्वचन नाङ्गीकवमित्यर्थ ॥१४७ ॥ पुनस्तदा केपि लोकास्तस्या कन्याया जननीं मातर निन्दन्ति केपि नस्पा उपाध्याय पाठक निन्दन्ति, फेपि देवं माग्य निन्दन्ति, केपि पुनर्जिनधर्म निन्दन्ति ॥ १४८ ॥ 'हु' इनि निथित नयापि मदनसुन्दरी कन्या विकसित-विकस्वरं वदन मुख यस्या सा एवम्भूता सती वेन उम्बरेण मह यान्ती-गच्छन्ती, मनमि विपादन फरोवि, अत्र हेतुगर्म विश्वेपणमाह-कीदृशी सा ? यत सम्यक धर्म विजानन्ती ॥ १४९ ।। ततो मितितेन उम्रपरिवारेण : विवाहकत्यानि-विवाहकार्यापि विहितानि-कतानि कीरोन उम्बरपरिवारेण-हर्षनिर्भरानेन हर्षेण निमरान निभेर-भत अग : पर स तेन, पुन कीरभेन ? निवप्रमो -मकवामिनो मतेन ॥ १५० ।।
इको-रन्ना सुरसुदरीइ वीवाहणत्यमुज्झाओ । पुट्टो सोहणलग्ग, सो पमणइ आय ! निसुणेसु ॥ १५१ ॥ अज्ज चिय दिणसुद्दी, अत्थि पर सोहण गय लग्ग । तइया जइया मयणाइ, तीइ कुटिअकरो गहिओ॥१५२॥ राया भणेइ हु हु, नाओ लग्गस्स तस्स परमत्यो। अहुणाविहु निअधूय, एय परिणावइस्सामि ॥ १५३ ॥ रायाएसेण तओ, खणमिचेणावि विहिअसामग्गि । मतीहिं पहियेहिं, विवाहपव्व समाढत्त ॥ १५ ॥ त च केरिस- ऊसिअतोरणपयडपडाय, वज्जिरतूरगहीरनिनाय । नच्चिरचारुविलासिणिघट्ट, जयजयसइकरतसुभट्ट ॥ १५५ ॥ इत. पर राज्ञा सुरसुन्दर्या द्वितीयपुश्या विवाहकरणार्थ उपाध्यायोऽध्यापक शुमलम पृष्टस्तढा स प्रमगति-वदति, हे राजन् लं भृणु ॥ १५१ ॥ अद्यैव दिनशुद्धिरस्ति, इद सम्पूर्णमपि दिन शुद्धमस्तीत्यर्थ , पर केवल शोमन लम तु तदा गत यदा तया मदनसुन्दयों कृष्ठिकस्य उम्बरराजस्य करो गृहीत ॥१५२ ॥ हु हु इत्यनादरे । ततो राजाज्जादरेण मणति, ज्ञातस्तस्य लमस्य परमार्थो यत्तया कुष्ठी परिणीत इति माव , अधुनापि च-साम्प्रतमपि च एतां निजपुनीं परिणापयिष्यामि ॥ १५३ ॥ ततस्तद- नन्तर राजादेशेन-नृपानया प्रहृष्टैईर्षपूरितैर्मन्त्रिभिरमात्यै विवाहपर्व-विवाहोत्सव समारन्ध-प्रारब्ध, कीदृश विवाहपर्व ? क्षण- मात्रेणापि विहिता-कता सामग्री यस्य वत् विहितसामनि ॥ १५४ ॥ तच विवाहपर्च कीदृशं ?-तदाइ-उचितेपु-ऊर्थीकतेपु तोरणेषु प्रवृचा पताका-ध्वजा यत्र तत् तथोक्त, पुनर्वाधमानानि यानि तूरा(यो)णि-वादिग्राणि तेषां गम्मीरो निनादो-बनियंत्र
पट्टसयघडओलिजमाल, कूरकपूरतबोलविसाल ।
घवलदिअतसुवासिणिवग्ग, बुखपुरधिकहिअविहिमग्ग ॥ १५६ ॥
मग्गणजणदिज्जतसुदान, सयणसुवासिणिकयसम्माण ।
मद्दलवायचउप्फललोय, जणजणवयमणि जणियपमोय ।। १५७ ॥
सचयोक्त, नया नृत्यन्-नृत्य कुर्षन् चार-मनोन्ना (नाम् ) विलासिनीना-विलासवत्स्त्रीणां वेश्यादीनां पत्ति' समुदायो यत्र तत्नयोक्त,
पुनर्जयजयशब्द कुर्वन्त मुठु-शोमना महा-महलोका यत्र वचथोक्त ॥ १५५ ।। क्या-पांशुर्विविघवर्गोत्तमवमरनितो मण्डपो ,
पत्र तत् तथा, कूरमादि तमोजनोपरि दीयमानानि करेण-घनसारेण युक्तानि यानि ताम्बूलानि-नागवल्टीपत्राणि नानि
विशालानि-विस्तीर्णानि यत्र तत् तथा, घवलं ददानो-मालगानं गापन् सुवासिनीनां-वटीना वर्ग:-मम्हो पर नन्
तथोक्तं, क्या युद्धा -पुरध्य पुत्रदुहिनादिपरिवारयुक्ता साध्य स्त्रियस्तामि कथितो विधिमाग्र्गो-विवाहविधानमार्गो यन तन् :
तथोक्तम् ॥ १५६ ।। तथा मार्मणजनेभ्यो- याचकलोकेभ्यो दीयमान सुष्टु-शोमन दान यर वत् , पुन स्वजनाना-स्वकीय-
सम्बन्धिलोकानां सुवासिनीनां च कुत' सन्मानो-पहुमानो यत्र तत् तथा, मादलाना-मृदङ्गानां वादो-वादन तेन रतुगुणा।
लोका पत्र तत् तया, जनाना-पौरलोकानां जनपदानां च देशवासिलोकानां मनसि-चित्ते जनित-उत्पादितः प्रमोदो-हो -
मेल-तत् सया ॥ १५७॥
हैं कारिअसुरसुदरिसिणगार, सिंगारिअअरिदमणकुमार । हथलेवइ मडलविहिचग, करमोयणकरिदाणसुरग ॥ १५८ ॥ एव विहिअविवाहो, अरिदमणो लदहयगयसणाहो । सुरसुदरीसमेओ, जा निग्गच्छइ पुरवरीओ ॥ १५९ ॥ ता मणइ सयललोओ, अहोऽणुरूवो इमाण सजोगो । धन्ना एसा सुरसु-दरी य जीए वरो एसो ॥ १६० ॥ केवि पससति निव, केवि वर केवि सुदार कन्न । केवि तीऍ उज्झाय, केवि पससति सिवधम्म ॥ १६१ ॥ वथा कारित सुरसुन्दर्या कन्यायाः शृङ्गारो यत्र तत् ,पुनः शृङ्गारितोरिदमनकुमारो यत्र तत् पुन पाणिग्रहणसमये ब्राम- णेन क्रियमाणो यो मण्डलविपिर्लोकप्रसिद्धस्तेन चङ्ग रम्य, तया करमोचने-हस्तमोचनसमये राजा कृत हस्त्यवादिदान तेन सुरगम् ॥१५८।। एवमुक्तप्रकारेण विहित.-कृतो विवाहो यस्य स तथा, लन्धा -ग्राप्ता ये हया-अश्वा गजाश्च-हस्तिनस्तैः सनाथ' सहित', पुन सुरसुन्दर्या-निजस्त्रिया समेतो-युक्तोरिदमनकुमारो वर्या पुर्या यावदुज्जयिनीतो निर्गच्छति ॥१५९॥ तावत् सकलोऽपि- नगरलोको मणति, अहो ? इति आवर्येऽनयोः-कुमारकन्पयोरनुरुपो-योग्य संयोग'-सम्बन्ध सञ्जात इति शेष', च पुन एपा सुरसुन्दरीकन्या धन्यास्ति यस्या एपोरिदमनकुमारो वरो-मर्चा जात' ॥ १६०॥ पुन. तदवसरे केपि लोका. राजार्न प्रशसन्ति, केऽपि वर-कुमार प्रसंसन्ति, केपि सुरसुन्दरी कन्या प्रशंसन्ति, केपि लोकास्तस्याः-कन्याया उपाध्याय-गुरु प्रश्नसन्ति, केपि पुन. शिवधर्म प्रभसन्ति ॥ १६१ ॥ ४ अमावस्या-पूर्णिमातियिषु पर्युपणापर्वणि कल्याणकतिथिषु च सति सामर्थ्य सत्यवकाशे पोपप कार्य शङ्खादिवत् , तद- भायेऽपि न कम्पोऽपि शतकाविषद , परमेता अष्टम्यादितिथयः पौषधकतम्यताया सन्ति, न अन्या । ननु-यदि पर्वदिवसेपु एव पौपधकरणं न अन्येषु, तदा नन्दमणिकारेण श्रीज्ञाताधर्मकथाया, उदायनभूपेन श्रीभगव- त्या कथ पर्यान्यदिवसेषु अपि पौषषो व्यपायि । तथा च तत्पाठ:-(पृष्ठम् १७८) "तपण नदमणिआरसेठी अण्णया गिमकालसमयसि बेडामूलमासम्मि अट्ठमभच परिगिण्हति परिगिव्हिसा पोसह- सालाए जाप विहरति" इति । श्रीज्ञाताधर्मकथायां त्रयोदशाध्ययने । भगवत्यामुदायनपाठो यया-(पृष्ठम् ६१८) "तरण से सदायणे राया अण्णयाकयाइ जेणेव पोसहसाला पोसहिए एगे अपीए पक्खिम पोसह पडिजागरमाणे विहरति ।" इति।। उच्यते-ययपि अत्र उभयत्र आलापकेषु पर्वपद नास्ति, तथापि अशीत्यधिकैकादशशत ११८० प्रमितवर्षे वर्तमाने श्रीविजयसिंहाचार्यकृताया श्रीभाषकप्रतिक्रमणों नन्दमणिकारस्य अधिकारे पर्वपदमरूपितमस्ति । तथाहि- "परदिहयम्मि फम्मि, अहममत पगिहा नंदो। पोसहसाल पविसइ, पोसहमादाय वा ॥" इति ॥ १ ॥ वया उदावनभूपाधिकारेऽपि भीउत्सराध्ययनाची (पृष्ठम् ६१८) 'पक्तिम पोसह मिति पाठेन पक्षियां पर्वभूतायो पापपर्ण सूषित , तथा व तलाठ- कारे, तयाहि-"जाप निममं पशुवासई" इति, नियमच जघन्यतो मुद्द्वर्त्तमानः, उस्कृष्टतोऽहोरात्रमानकाल इति, पौषधश्च शास्त्रे त्रिधा व्याख्यात, तथाहि-'पडिपुन पोसह सम्म अणुपालेमाणे'त्ति, प्रतिपूर्णमहोरात्र यावत्तृतीयाने तृतीयाश्वासाधि- कारे (पृष्ठम् २३७) अन्यत्रापि प्रन्थे 'पहिपुण्ण पदव्याख्याने अयमेवार्यों व्याख्यातोऽस्ति, ततोऽयमहोरात्रमान उत्कृष्टः पोपा १, तया-पोसहं दुहमओ पक्ष एगरायं न हायए।' इत्यत्र रात्रिग्रहणं दिवान्याकुलतया कर्तुमशनुवन् रात्रावपि पौषधं कुर्यादिति श्रीवत्तराध्ययनवृत्ती व्याख्यानात् रात्रिपौषधोऽपि द्वितीय २, सर्वगच्छीयगीतार्थाचरणया साम्प्रत क्रियमाणो दिवसिकपौपघस्तृतीय ३, ननु-भवतु नाम मुवाहोरधिकारेऽपि पर्वान्यदिवसेषु पौषधप्रतिषेधः, पर अभयकुमारेण पर्वदि- नानि विनापि पौषत्रियं व्यधायि । तत्र का वार्चा ?, तथा च श्रीज्ञातासूत्रे (३० पत्रे ) तत्पाठ- "अस्थि णं मज्ज्ञ सोहम्मकप्पयासी पुषसगतिए देवे महिडीए जाव महासोक्खे, त सेय खल्लु मम पोसहसालाए पोसहि यस घमचारिस सम्मुक्कमणिसुषन्नस्स घवगयमालावन्नगविलेवणस्स निक्खित्तसत्थमुसलस्स एगस्स अवीयस्स दव्भस- धारोवगयस्स अट्ठममत्त परिगिण्डित्ता पुषसगतिय देवं मणसि करेमाणस्स विहरितए, तवे ण पुषसगतिए देवें मम चुल्ल- माग्याए धारिणीए देवीए अयमेयास्वे अकालमेहेस होहल विणेहिति, एव सपेहेति सपेहिता जेणेव पोसहसाला वेणा- मेव उवागच्छति उवागच्छित्वा पोसहसाल पमजति, पमजित्ता उच्चारपासवणभूमि पडिलेहेइ पडिले हिचा दन्मसथारग पडिलेहेइ पहिलेहिचा दम्मसथारग दुरूहह दुरूहित्ता अट्ठमभत्त परिगिण्हइ परिगिण्हित्ता पोसहसालाए पोसहिए यभयारी जाव पुषसगतिय देव मणति करेमाणे करेमाणे चिट्ठ" इत्यत्र । उच्यते-अत्र 'अट्ठमभत्त'इतिं पाठात् अभयकुमारेणापि, तस्मात् हेतोः पर्वणि एव तस्य पौषधव्रतस्य निष्ठा अपि परिपूर्णवं सममूत्, तथा च नन्दस्य पर्वणि एव पौपधग्रहणनिष्ठे समुपदिष्टे । अथवा सन्देहदोलावलीदत्तौ तु श्रीजिनपालोपाध्याया ज्येष्ठपूर्णिमायां पौपधनवनिष्ठत्व प्राहु (पत्रं ५८ ) तथाहि-"जेट्ठा-मूलसि मासंसी" इति, ज्येष्ठपूर्णिमा अष्टम मके तृतीयदिवसे पर्वणि एव त्रिदेवसिके प्रतिमान्त्यरात्री कार्योत्सर्गवत् पौपघस्य संभवात् , कर्य नन्दमणिकारदृष्टान्तेन पौषधस्य अपर्वानुष्ठानता? इति, अत्र एकत्रनिष्ठाकाल - तुर्दश्याम् अन्यत्र तु पञ्चदश्यां, ततः कथ न विरोधः उच्यते-भवतु नाम चतुर्दशी वा पूर्णिमा वा निष्ठाकाले, पर उभयत्राऽपि पर्वदिनत्वं तु पर्वते एव, अस्माक न अत्र विचारः । ननु विपाकसूत्रे प्रथमाध्ययने (पृष्ठम् ९३ ) "तते ण से सुबाहुकुमारे अन्नया कयाइ चाउद्दसमुदिपुण्णमासिणीसु बेणेव पोसहसाला तेणेव उवागच्छति, उवागच्छित्ता पोसहसाल पमजति, पमजिचा उधारपासषणमूर्मि परिलेहति, पडिलेहिता दम्भसंधारर्ग सथरति, संयरिचा दम्मसंधार दुरूहइ, दुरुहिता अह- ममत्त पगिण्हइ, पगिण्डित्वा पोसहसालाए पोसहितें अट्ठममसिए पोसई पडिजागरमाणे विहरति" इति ॥ सुबाहुकुमारस्य अष्टमः प्रतिपादितः तत्र फिं समाधान ? उच्यते-अयता नन्दमणिकारोदायनवत् सुवाहोरपि अष्टमस्य संभवात् न दोष, सुपाहुः अन्यदा कसिंचित् काले अष्टमेन उपवासत्रयेण युत- सन् चतुर्दशी-अष्टमी-उद्दिष्टा पौर्णमासी-पपर्वदिवसेतु पौषधवत अकार्षीत् । पर्वविनतः प्रागुपवासद्वय कृत, चतुर्दश्यादिपर्वदिने तु पौषधवत, न तु चतुर्दश्यादिपर्वदिन आदित कृत्या एकदिनकृतं पौषधं दिनत्रयोऽपि अनुवयति, सर्वगच्छीयगीतार्यानां अनमिमतस्वात्, यतः-पोषस्तु सामायि- काऽवियुतः सामायिककाठस्तु उत्कृष्टतोऽपि अष्टमारिका, यदुर्क-श्रीमीचन्द्रसूरिमिः प्रतिक्रमणसूत्रपती सामाक्किापि- ।
प्रतिलामित तहिने तस्याः दिनत्रय अमत्कार्थत्वात् अष्टमोऽभूत् । ३ ननु-मयतु नाम श्रीअभयकुमारस्य सावधयोगप्रवृ-
तत्वेन अष्टमे पौषधनतरवाभावः, पर श्रीविजयेन राझा सप्तदिवसानि यावत् पौपधः पालित श्रूयते, तत्र किं कर्तग्य , तद-
पिका: श्रीधसुदेवहिण्डौ एकोनविंशतिलम्मे (पन ३१६) यथा “घरत्येण भणियं-माहणेण आइट्ठो पोयणाहिवस्स अस-
णिघाओ, न सिरिविजयस्स रण्णो, त सेय णे सत्तरप्त अण्ण राय ठावेट ति, ततो निमित्तिणा भणिय, 'साहु भो महामती !
सि, एवं कायव, रण्णो जीवियपरिरक्षणनिमित्त अहमवि आगयो, नियमजुत्तो राया नित्यरिहिति अवसग्ग, निमित्तिव-
यण च परिग्गहेकण राया जिणायतणमागतो ससरोहो, मतीहि वि से वेसमणपतिमा पगइसमग्गेहिं अहिसित्ता सेविज्जए
रामोवयारेण, सिरिविजयो वि दम्भसथारोवगतो सत्तरच परिचचारभपिरग्गहो वभयारी सविग्गो पोसह पालेइ, सत्तमे।
य दिवसे समततो मेहा पाउन्मूया सलिलभारग(रु)या पवणवेगपवित्थरमाणा विज्जुनोइयपासा भयजणणनिहरगजियऽ-
सणा, ततो मज्झण्डकाले महयासहेण पासाद घेसमणपडिम घ चुण्णयती इदासणी पडिया, राया अभिनदिओ पगतीहिं
'नमो अरिहताणं' ति निग्गतो पोसहसालाओ ति, "विट्ठो य तुढेण परियणेण" इति। अत्र उच्यते-श्रीविजयेन सप्ताह पौपधो
गृहीत', स च इहलोकार्थ विद्युत्पातलक्षणोपद्रवटाळनबुझ्या प्रवृत्तत्वात् पर न मोक्षार्थ, तत्राऽपि न स पोपधो व्रतरूप
सोचारः तस्य, यतस्तेन मध्याहे एव विद्युत्पातानन्तर 'नमोऽईभ्यः' इत्युक्त्या पौषध पारयित्वा तदैव पौपधागारानिर्ग-
मन व्यधायि, पौपधपारणविधेस्तु मिन्नत्वात् , अहोरात्रावसाने 'घ पोपधपारणसमणयत्वाच्च न प्रवरूप पौषधा, तेन सप्ताह
पोपविधानेनाऽपि न दूपणावकाश ॥४॥
'अष्टममत्च' अष्टममकचन्दयाथ्यम् उपवासत्रयमेव व्यपापि, न पौपधनत्रयम् , कुतः १, पोपपत्ते तु "तम्मिकए पढाइ पोत्यय पा पाएइ, धम्मझाण या झीआयइ, जहा एए साधुगुणा मह मदभग्गो न सम्मत्थो धारेत एवमाइ विमासेति ।" श्रीआवश्यकचूर्णिपाठात् (पृष्ठम् ३०४ ) धर्मध्यान भ्यातन्यम् । अनेन तु अकालमेघपृष्टपाशसारूपसावद्यन्यापारचिंतनेन आध्यान ध्यातम् । ततो नेदं प्रतरूपपौषत्रिय, तदङ्गीकारे तु श्रीज्ञाताया पोडशाध्ययने (पत्र २१४ ) "तते ण से पत- मनामे राया फन्छुलनारयस्स अतिए एयम सोचा निसम्म दोषईए देवीए व्ये य मुच्छिए दोवईप अन्झोववन्ने जेणेव "पोसहसाला तेणेव उवागचई उवागच्छित्ता पोसहसाल जाव पुषसगइम देवं" इत्यादिपाठात् पद्मनाभकृतपौपघस्यापिपौपध मतत्वापतिः, सा चन कस्यापि इष्टा, जिनधर्मवासनाया अपि तस्मित् अभावात् । एव ठाणावृत्ती-"समयम्मि तओ कण्हो, पोसहसालाए अट्ठम मचं । हरिणेगमेसिदेवं, मणम्मि काउं पगिण्हेइ ॥ १॥ उम्मुकमणिसुवण्णो, वयगयमाला विलेवणो वत्य । वणसंथारनिसण्णो, चिट्टा जा अट्ठम पुण्ण ॥२॥” इति वाक्यात् श्रीकृष्णस्य पीपधशब्दवाचकत्वमष्टम मात्रैव पर्शिवम्, अपि या सो जनामा प्रत्याख्यानमन्तरेणाऽपि तृतीयदिने अष्टम स्यादेव, यदुक्त-श्रीहरिभद्रसूरिभिः श्रीआवश्य- कबद्धौ (पत्र २२२) तयाहि-"तत्य सामी पोसबहुलपाटिवए इमं एयाणुरूप अभिग्गह अभिगिण्हइ पबिह दवओर खिचओ २ कालो ३ मावओ ४ दवओ कुम्मासे सुप्पकोणेण, खित्तमो पलुय विक्खभइचा, कालओ नियत्तेसु भिक्ता- यरेस, मावओ जहा रायधुया दासत्तण पत्ता, नियटक्या, मुंरियसिरा, रोयमाणी, अट्ठमभत्तिया एव कप्पति सेस न कप्पति" अत्र चन्दनया न स्वयं अष्टमप्रत्याख्यानं कृत, १ नाऽपि कस्याऽपि समीपे प्रस्याख्यातं, २ किन्तु यरिने भगवान् सूत्रकृतावृत्ती 'उद्दिष्टाशनन्याख्याने कल्याणकदिवसेषु पौषधो दर्शित ॥३॥ सर्वगच्छीयगीतार्थाचरणया च उप- घानतपोवइने पौपधग्रहण लिखितम् ॥ ४ ॥ एवमेतैः सूत्रवृत्त्याधक्षरैः मामि पूर्वोक्तयुक्तिभि अनेन च गुरुसम्प्रदायेन पोपधग्रहणनिरूपण लिखितम् । पुनर्यद्भगवयुक्त तत्प्रमाणमिति ।। ॥ इति पर्वदिने एव पोपधाचरणाधिकारः॥२॥ ननु-श्रीमहावीरदेवस्य कैश्चित् कस्याणकपश्चकमेव प्रोच्यते, श्रीखरतरगच्छे तु कल्याणकपटू, तत्र किं सिद्धान्तादिसा- क्ष्यम् ? सध्यवे-सर्वत्र-सूत्र-जूर्णि-वृत्तिस्वपरगच्छीयप्रकरणादौ कल्याणकपदस्य एव प्ररूपणात् कल्याणकपट्कमेव । यदुक्तं-श्रीआचारातद्वितीयश्रुतस्कन्धे भावनाऽध्ययने-(पत्र ३८७) तथाहि- "वेण कालेण तेण समएण समणे भगव महावीरे पचहत्युत्तरे यावि होत्या, तंजहा-इत्युत्तराहिं चुए चश्त्ता गठम वर्फते १ हत्युत्तराहिं गम्भाओ गम्भ साहरिए २ हत्युत्तराहिं जाए ३ हत्युत्तराहिं मुडे भवित्ता अगाराओ अणगारियं पपइए ४ इत्युत्तराहिं कसिणे पडिपुण्णे निषाघाए निरावरणे अणते अणुत्तरे केवलवरनाणदसणे समुप्पण्णे ५ साइणा भगव परिनिपुडे० ३" इति सूत्रम् । तद्वृत्तिरियम्-'तेण कालेण'मित्यादि 'तेन कालेनेति दुपमसुपमादिना 'तेन सम- येन इति विवक्षितेन विशिष्टेन कालेन सता उत्पत्त्यादिकमभूदिति सम्बन्धः । तत्र “पचहत्युत्तरे आऽवि होत्या" इत्येवमा- दिना "मारोम्गारोग्ग पसूया" इत्येवमन्तेन प्रन्येन भगवतो श्रीवर्द्धमानस्वामिनो विमानच्यवन ब्राह्मणीगर्भाधानम् १ तत. शादेशात् त्रिशलागर्भसंहरण २ मुत्पत्ति ३ श्वाभिहिता , 'तत्थ पचहत्थुत्रे होत्य'ति, हस्त उत्तरो यासामुत्चरफाल्गु- ननु-यदि पर्षदिवस १ कल्याणक २ पर्युषणापर्व ३ तिथिर्विना पौषधग्रहणं निपेषश्चके । तर्हि उपधानतपोवाहनमध्ये फिमिति पौपधग्रहणं सदा कार्यते । उच्यते-तत्र यद्यपि महानिशीथादौ उपधाने सदा पौपधग्रहण नोकं, तथापि सर्वगी- वाथैः सर्वगीयगीतार्यसम्मततया सर्वेष्यपि मुविहितगच्छेषु नियततया स्वस्वोपधानदिनप्रमाणविधितया स्वस्वतपो- योगविधिप्रकरणेषु निषद्धं पश्यते, तथैव च तद्गच्छीयोपासकै क्रियते च । तयाहि-श्रावकश्राविकाणा तु एकस्मिग्रुप- धानेऽगूढेऽपि गुजिया मनुशानन्दी विघीयमाना दश्यते, परमेतेरहोरात्रपौपदिनानि पश्चादपि शीघ्र सविशेष पूरणी- यानि, इति श्रीचन्द्रगच्छीय-श्रीमजितसूरयः त्रिसप्तत्यधिकद्वादशशत १२७३ वर्पकृते योगविधिप्रकरणे मोचु ।१। पुनरपि पौपधग्रहणपुरस्सर उपघानतपो विधेयमिति उपधानविधिरुध्यते, इति श्रीमभयदेवसूरिशिष्यपरमानन्दसूरिकृत- सामाघारीमन्ये ।२॥ तयाहि “पौषधक्रिया तु यद्यपि महानिशीये साक्षानोक्ता तथापि यथा साधोयोगेषु अतिशायि क्रियावत्त्व सर्वप्रतीतम् , तया श्रादानामपि उपधानेषु विलोक्यते” इति श्रीतपागच्छीयश्रीरतशेखरसूरिकृते श्रीआचारप्रदीपे (पत्रे १९) । ३। एव श्रीवृहद्गग्छीयसामाचार्याम् । ४ । श्रीमानदेयमूरिकृते कुलके । ५ । श्रीखरतरगच्छीय-श्रीजिनपतिरिकृतदाद- शकुलकवृचौ । ६ । श्रीजिनप्रभसूरिकृतविधिप्रपायाम् । ७ । अन्येष्वपि सामाधारीमन्येषु, आचरणया उपधाने पोषपग्रहण प्रमाणीकृतमस्ति, अप्राध्य मावार्थः,-श्रीस्थानाङ्ग १ सूत्रकृताश २ श्रीउत्तराध्ययनलघुवृहदृत्ति ३ योगशासवृत्ति ४ श्री औपपातिकवृत्ति ५ ठाणावृत्ति ६ प्रमुखमम्थेषु पर्यदिवसेतु पोषध प्रतिपादितः ॥ १॥ तपा-मावश्यकपत्ति र भावकम- अतिवृधि २ पञ्चाशकचूर्णिवृत्ति ३ प्रमुखमम्पेषु पर्वाम्यदिवसेषु पौषधनिषेधः प्रत्यपादि ॥२॥ तथा शीलामाचार्यकृत- ननु-अत्र पूर्वलिखितालापकेषु कापि स्पानपटमुफ, कापि व वस्तु पद, पर कापि च्यवनग पहारादीना नामग्राह कल्याणफशब्दाभिधेयत्व स्पष्टमुद्दिष्टमस्ति !, उच्यते अनेकशः तत्प्रतिपादनात्, यदुक्त-श्रीचन्द्रकुलाम्वरतरणि-श्रीशी- उमरिः तच्छिष्यशाकम्भरीयनृपप्रतिवोधकश्रीधर्मघोपसूरिः-तच्छिष्यः श्रीयशोभद्रसूरि तच्छिप्यः श्रीदेवसेनगणिः वच्छिप्य श्रीपृथ्यीचन्द्रसूरि तद्विरचिते श्रीपर्युषणाकल्पटिप्पनके। तथाहि-"हस्त उत्तरो यासा ता, वहुवचन बहुफल्याण- कापेक्ष” इति॥१॥पुनरपि श्रीपर्युषणाकस्पाध्ययननिरुके श्रीविक्रमात्तत्त्वगुणेन्दुवर्षे १३२५ निर्मिते श्रीविनयेन्दुसूरयोऽप्य- घोषन् । तथाहि-"तेण कालेण" इति तस्मिन् काले यः पूर्वतीर्थक्करे श्रीवीरस्य च्यवनादिहेतुति कथितश्च, यस्मिन् समये तीर्थकरच्ययनं स एव समय सच्यते, समय'-कालनिर्धारणार्थ , यतः कालो वर्णोऽपि, तथा "हस्त उत्तरो यासा ता हस्बोत्तरा उत्तराफाल्गुन्या, बहुवचन बहुकल्याणकापेक्ष, तस्या हि विभोव्यवनम् १, गर्मागर्भसङ्कान्ति' २, जन्म ५, मत ४, केवल ५, चाऽभवत्, निर्वृतिस्तु स्वाती २, ॥२॥ एव श्रीजिनप्रभसूरयोऽपि सन्देहविपापघ्या कल्याणक- शब्द प्रोचु (पत्र २), तथाहि- "पश्चम यवन १ गर्मापहार २ जन्म ३ दीक्षा ४ ज्ञान ५ कल्याणकेपु हस्त्रोचरा यस्य स तथा, च्यवनादीनि पञ्च उत्तर- फाल्गुनिपु जातानि, निर्वाणस्य स्वातौ सभूतत्वादिति भावः" ॥ ३॥ एव श्रीसङ्घपट्टकबृहद्वृत्तौ (पत्र ५९६) पैत्र कूटीयम- शस्तिसस्ककाव्यन्याख्यानावसरे । तथाहि-"धुदाणा लिङ्गिना आचीर्णानि सिद्धान्तोकमपि श्रीमहावीरस्य पष्ठ गर्भापहारक स्याणक लज्जनीयत्वात् न कर्त्तव्यमित्यादिका आचरणा" ॥४॥पुनरेतत्सम्मतिप्रतिपादिकं गुणचन्द्रकृतमाकृतषीरचरित्रम्
नीना ता इस्तोचरा वाय पञ्चसु स्थानेषु गर्माधान १ सहरण २ जन्म ३ दीक्षा ४ ज्ञानोत्पत्ति ५ रूपेषु सवृत्ता , अत' पत्र-
हस्तोत्तरो भगवानभूदिति ॥१॥
एघ-श्रीस्थानामसूत्रपतौ पश्चमस्थानप्रथमोद्देशकेपि (पत्र ३०७), धाहि-"समणे भगय महावीरे पचहत्यु-
तरे होत्या, त बहा-हत्युत्तराहिं धुए चइता गर्भ वकते १ इत्युत्तराहिं गन्माओ गन्भ साहरिए २ इत्युचराहिं जाए ३
हत्युचराहिं मुंठे भषिक्षा अगारामो अणगारिमं पपइए ४ हत्थुत्तराहिं अणते अणुचरे जाव केवलवरनाणदसणे समु-
प्पाने । ५। सारणा भगवं परिनिगुडे । ६।" वृत्तिर्यया-"समणे"इत्यादि, हस्तोपलक्षिता उचरा हस्तोचरा, हस्तो वा
उत्तरो यासां वा हस्तोत्तराः-उच्चराफाल्गुन्यः, पञ्चसु प्ययनगर्भापहरणादिषु हस्खोचरा यस्य स तथा 'गर्भात्, गर्भस्थानाद,
गर्भ'न्ति गर्ने गर्मस्थानान्तरे, संदतो नीतः, निवृवस्तु स्थातिनक्षत्रे कार्तिकामावास्यायामिति ॥२॥
इत्यमेव दशा तस्कन्धपूर्णावपि अष्टमाध्ययने कल्याणकपटूमेवामाणि । तथाहि-
"तेण काळेण तेण समएण जो भगवता उसमसामिणा सेसतित्थफरेहि य भगवओ पद्धमाणसामिणो वणादीण छह
वत्यूण कालो णामो दिछो वागरिओ ।"
"वेण कालेण तेण समर्पण"सि कालान्तर्गतः समयः, समयादि कालः सामण्णकालओ एस विसेसकालो, समओ
हस्पस्स उत्सरामो आओ हत्युपरामओ गगणं च पाप इत्युचरो आसिं तातो हरपुचरामो उत्तरफम्गुणीमो भी महोर-
चस्स रचीए पुबरचावरत्तसि" ॥३॥
ननु-भत्र पूर्वलिखितालापकेषु क्वापि स्थान पदमुक, कापि च यस्तु पटू, पर क्वापि च्यवनग पहारादीना नामग्राइ कल्याणफशब्दाभिधेयत्यं स्पष्टमुद्दिष्टमस्ति ?, उच्यते-अनेका. तत्प्रतिपादनात् , यदुक्त-श्रीचन्द्रकुलाम्वरतरणि-श्रीशी- लभद्रसूरिः तच्छिष्यशाकम्भरीयनृपप्रतियोधकश्रीधर्मघोपसूरिः-वच्छिष्यः श्रीयशोभद्रसूरिः तच्छिष्यः श्रीदेवसेनगणि वच्छिष्यः श्रीपृथ्वीचन्द्रसूरिः तष्ठिरचिते श्रीपयुंपणाकल्पटिप्पनके। तथाहि-"हस्त उत्तरो यासा ताः, वहुवचन यहुकल्याण- कापेक्ष” इति ॥१॥पुनरपि श्रीपर्युषणाफल्पाध्ययननिरुके श्रीविक्रमातत्त्वगुणेन्दुवर्षे १३२५ निर्मिते श्रीविनयेन्दुसरयोऽप्य- योधन् । तथाहि-"तेण कालेण" इति तस्मिन् काले यः पूर्वतीर्थकरैः श्रीवीरस्य च्यवनादिहेतुर्ज्ञात कथितश्च, यस्मिन् समये तीर्यकुरच्यवन स एव समय उच्यते, समयः-कालनिर्धारणार्थः, यत-कालो वर्णोऽपि, तथा "हस्त उत्तरो यासा ता हस्तोसरा उत्तराफाल्गुन्यः, बहुवचन पहुकल्याणकापेक्ष, तस्या हि विमोश्यवनम् १, गर्भाद्गर्भसकान्ति' २, जन्म १, मत ४, केवल ५, चाऽभवत्, नितिस्तु स्वातौ ६, ॥ २॥ एष श्रीजिनप्रभसूरयोऽपि सन्देहविपीपच्या कल्याणक- शब्द प्रोचुः (पत्र २), तथाहि- "पञ्चसु स्यवन १ गर्भापहार २ अन्म इ दीक्षा ४ ज्ञान ५ कल्याणकेपु हस्तोत्चरा यस्य स तथा, च्यवनादीनि पञ्च उत्तर- फाल्गुनिषु जातानि, निर्वाणस्य स्वाती समूतत्वादिति भाषा" ॥ ३॥ एव श्रीसङ्घपट्टकबुहद्वृत्तौ (पत्र ५९६) चैत्र कूटीयम- शस्तिसत्ककान्यग्याख्यानावसरे । तथाहि-"क्षुद्राणा लिङ्गिना आचीर्णानि सिद्धान्तोकमपि श्रीमहावीरस्य पष्ठ गर्भापहारक- ल्याणक लजनीयत्वात् न कर्त्तव्यमित्यादिका आचरणा" ॥४॥ पुनरेतत्सम्मतिप्रतिपादिक गुणचन्द्रकृतमाकृतधीरचरित्रम्
नीना ता इस्तोसराः ताश्च पथम स्थानेषु गर्माधान १ सहरण २ जन्म ३ दीक्षा ४ ज्ञानोत्पत्ति ५ रूपेषु सवृत्ताः, अत पञ्च-
इस्त्रोचरो भगवानभूदिति ॥१॥
एवं-श्रीस्थानाङ्गसूत्रवृत्ती पञ्चमस्थानप्रथमोद्देशकेपि (पत्र ३०७), तथाहि-"समणे भगव महावीरे पचहत्यु-
घरे होत्या, त जहा-हत्युत्तराहिं चुए पश्चा गर्भ वकते १ हत्थुत्राहिं गन्माओ गन्म साहरिए २ हत्युत्तराहिं जाए ३
हत्युचराहिं मुंडे भविचा अगाराओ अणगारिम पवइए ४ हत्युत्तराहिं अणते अणुत्तरे जाव केवलवरनाणदसणे समु-
प्पप्ने । ५ । साइणा भगव परिनिवुठे। ६।" दृचिर्यथा-"समणे"इत्यादि, हस्तोपलक्षिता उत्तरा हस्तोत्चरा, हस्तो वा
उचरो यासा वा इवोचरा उच्चराफाल्गुन्या, पश्चमु प्यवनग पहरणादिपु हलोचरा यस्य स तथा 'गर्भात्, गर्भस्थानात्,
गर्भन्ति गर्ने गर्मस्थानान्तरे, सहतो नीता, निवृवस्तु स्वातिनक्षत्रे कार्चिकामावास्यायामिति ॥२॥
इत्यमेव दशाश्रुतस्कन्धपूर्णावपि अष्टमाध्ययने कल्याणकषटूमेयामाणि । तथाहि-
"तेण कालेण तेणं समएण जो भगवता उसमसामिणा सेसतित्यंकरेहि य भगवओ वदमाणसामिणो चयणादीण छहं
वत्यूण कालो णाओ दिट्ठोषागरिओ अ।"
"वेण कारेण तेण समर्पण"ति कालान्तर्गत समयः, समयादिम काला सामण्णकालओ एस विसेसकालो, समओ
हत्थस्स उत्तरामो जाओ इत्युत्तरामो गगणं च पडुप इत्युचरो आर्सि तातो हत्युचराओ उत्तरफम्गुणीओ मी अहोर-
यस्स रचीए पुषरतावरचसि" ॥३॥
ननु-अम्र पूर्वलिखितालापफेपु कापि स्थानपट्टमुक, कापि च वस्तु पद, पर क्वापि च्यवनगर्भापहारादीना नामग्राह कल्याणकशादाभिधेयत्यं स्पष्टमुधिष्टमस्ति ?, उच्यते अनेकशः तत्प्रतिपादनात् , यदुक्त-श्रीचन्द्रकुलाम्बरतरणि-श्रीशी- उभद्रसूरिः तच्छिप्यशाकम्भरीयनृपप्रतिवोधकश्रीधर्मघोपसूरिः-तच्छिप्यः श्रीयशोभद्रसूरिः तच्छिप्यः श्रीदेवसेनगणिः तच्छिम्यः श्रीपृथ्वीचन्द्रसूरिःतधिरचिते श्रीपर्युपणाकल्पटिप्पनके। तथाहि-"हस्त उत्तरो यासा ता , वहुवचन बहुकल्याण- कापेक्ष” इति ॥१॥पुनरपि श्रीपर्युपणाकल्पाध्ययननिरुके श्रीविक्रमात्तत्त्वगुणेन्दुवर्षे १३२५ निर्मिते श्रीविनयेन्दुसूरयोऽप्य- योधन् । तयाहि-"वेण कालेण" इति तस्मिन् काले य पूर्वतीर्थकरैः श्रीवीरस्य च्यवनादिहेतुआत कथितश्च, यस्मिन् समये तीर्थक्करम्यवन स एव समय उच्यते, समयः-कालनिर्धारणार्यः, यत-कालो वर्णोऽपि, तथा “हस्त उत्तरो यासा वा हस्तोत्तरा उत्तराफाल्गुन्या, बहुवचन बहुकल्याणकापेक्ष, तस्या हि विमोश्यवनम् १, गर्भाद्र्मसङ्कान्तिः २, जन्म ३, मत ४, केयल ५, चाऽभवत् , निर्वृतिस्तु स्वाती ६, ॥२॥ एव श्रीजिनप्रभसूरयोऽपि सन्देहविपीपध्या कल्याणक- शन्द प्रोचुः (पत्र २), तथाहि- "पञ्चसु च्यवन १ गर्मापहार २ जन्म ३ दीक्षा ४ ज्ञान ५ कल्याणकेपु हस्तोचरा यस्य स तथा, च्यवनादीनि पञ्च उत्तर- फाल्गुनिपु जातानि, निर्वाणस्य स्वातौ संभूतत्वादिति भावः" ॥ ३ ॥ एव श्रीसपट्टकबृहद्वृत्तौ (पत्र ५९६) चैत्र कूटीयम- शस्तिसत्ककाव्यव्याख्यानावसरे । तथाहि-"शुद्राणां लिङ्गिना आचीर्णानि सिद्धान्तोकमपि श्रीमहावीरस्य पष्ठ गापहारक ल्याणक लज्जनीयत्वात् न कर्चन्यमित्यादिका आचरणा" ॥४॥पुनरेतत्सम्मतिप्रतिपादिक गुणचन्द्रकृतमाकृतवीरचरित्रम्
नीना वा हस्त्रोचराः ताथ पञ्चसु स्थानेषु गर्भाधान १ सहरण २ जन्म ३ दीक्षा ४ ज्ञानोत्पत्ति ५ रूपेषु सवृत्ता, अतः पय-
इस्तोचरो भगवानभूदिति ॥१॥
एव-श्रीस्थानागसूत्रवृत्ती पश्चमस्थानप्रथमोद्देशकेपि (पत्र ३०७), तथाहि-"समणे भगय महावीरे पचहत्यु-
परे होत्या, त जहा-हत्युत्तराहिं चुए चाचा गम्भ वकते १ हत्युत्तराहिं गन्माओ गन्भ साहरिए २ हत्युचराहिं जाए ३
हत्युचराहिं मुरे भविता भगारामो अणगारिम पपइए ४ हत्युचराहिं मणते अणुचरे जाव केवलवरनाणदसणे समु-
प्पमे । ५ । साइणा भगव परिनिपुरे। ३।" वृत्तिर्यया--"समणे"इत्यादि, इखोपलक्षिता उत्तरा हस्तोचरा, हस्तो वा
उत्तरोपासा ता इसोसराः-उत्तराफाल्गुन्यः, पञ्चसु च्यवनग पहरणादिपु हस्त्रोचरा यस्य स तया 'गर्भात्, गर्भस्थानाद,
गर्भ'न्ति गर्मेधार्मस्थानान्तरे, संहतो-नीता, निर्वृत्तस्तु स्वातिनक्षत्रे काचिंकामावास्यायामिति ॥२॥
इत्यमेव दशाश्रुतस्कन्धचूर्णाषपि अष्टमाध्ययने कल्याणकषटूमेवामाणि । तपाहि-
"वेण कालेण तेण समपण जो भगवता उसमसामिणा सेसतित्थफरेहि य भगवो वद्धमाणसामिणो चवणादीण छण्हें
यत्पूण कालो णाओ दिट्ठोषागरिओ म।"
"वेण काढण तेण समपण"ति कालान्तर्गतः समयः, समयादिब काठः सामण्णकालओ एस विसेसकालो, समओ
हवस्स उत्तरामो जाओ हत्युचरामओ गगणं च पदुध हरपुचरो जासिं तातो हरपुत्राओ उत्तरफग्गुणीमो मही अहोर-
चस्स रचीए पुबरचावरचसि" ॥३॥
५ ननु-अत्र पूर्वलिखिसालापफेषु क्वापि स्थानपटूमुक्त, क्वापि च वस्तु पटू, पर क्वापि च्यवनगर्भापहारादीना नाममाह कल्याणकशब्याभिधेयत्व स्पष्टमुद्दिष्टमस्ति ?, सभ्यते अनेकशः तत्प्रतिपादनात् , यदुक्त-श्रीचन्द्रकुलाम्वरतरणि-श्रीशी- लभप्रसूरिः वच्छिष्यशाकम्भरीयनृपप्रतिवोधकश्रीधर्मपोपसूरिः-तच्छिष्य श्रीयशोभद्रसूरिः तच्छिप्यः श्रीदेवसेनगणिः तच्छिप्यः श्रीपृथ्यीचन्द्रसूरिः तद्धिरचिते श्रीपर्युपणाकल्पटिप्पनके। तथाहि-"हस्त उत्तरो यासां ताः, बहुवचन बहुकल्याण- कापेक्ष” इति ॥१॥ पुनरपि श्रीपर्युपणाफल्पाध्ययननिरुके श्रीविक्रमात्तत्त्वगुणेन्दुवर्षे १३२५ निर्मिते श्रीविनयेन्दुसरयोऽप्य- वोधन । तथाहि-"तेण कालेण" इति तस्मिन् काले य पूर्वतीर्थम्रै श्रीवीरस्य च्यवनादिहेतुर्जातः कथितश्च, यस्मिन् समये तीर्थक्करच्यवन स एव समय उच्यते, समय -कालनिर्दारणार्थ , यतः कालो वर्णोऽपि, तथा “हस्त उत्तरो यासा वा हस्तोसरा उत्तराफाल्गुन्यः, बहुवचन बहुफल्याणकापेक्ष, तस्या हि विभोभ्यवनम् १, गर्मागर्भसङ्क्रान्ति २, जन्म ३, व्रत ४, केवलं ५, चाऽभवत् , निर्वृतिस्तु स्वातौ , ॥२॥ एव श्रीजिनप्रभसूरयोऽपि सन्देहविपौषच्या कल्याणक- शन्द प्रोचुः (पत्र २), तथाहि- "पश्चसु स्यवन १ गर्मापहार २ जन्म ३ दीक्षा ४ ज्ञान ५ कल्याणकेपु हस्तोत्तरा यस्य स तथा, च्यवनादीनि पञ्च उत्तर- फाल्गुनिषु जातानि, निर्वाणस्य स्वातौ समूतत्वादिति भावः" ॥ ३॥ एव श्रीसङ्घपट्टकबृहद्वृत्तौ (पत्र ५९६) चैत्र कूटीयम- शस्तिसत्ककाव्यन्याख्यानावसरे । तथाहि-"क्षुद्राणा लिङ्गिना आचीर्णानि सिद्धान्तोकमपि श्रीमहावीरस्य पष्ठ गर्भापहारक ल्याणक लजनीयत्वात् न कर्तव्यमित्याविका आचरणा" ॥४॥पुनरेतत्सम्मतिप्रतिपादिक गुणचन्द्रकृतप्राकृतधीरचरित्रम् ॥५॥ प्रवधनसारोबार ॥ ६॥ श्रीमावश्यकसूत्रपति ॥ ७॥ प्रमुखग्रन्या वह्व सन्ति, तदर्थना ते पिलोकनीयाः। अथ च श्रीपञ्चाशकसूत्रे श्रीहरिभद्रसूरिकृते (पत्र १५८) "इय ते दिणा पसत्या" इत्यादिगाया त्रिके श्रीमहावीरम्य कल्याणकपञ्चकमेवोकम् , श्रीमभयदेषसूरिणाऽपि तत्तथैव व्याख्यातम्, न तु नाऽत्तीति निपेयपर पचन, तदभिप्राय तु त एष बहुश्रुता वा जानन्ति । अत्र प्रयादीत् कोऽपि प्रतिवादी-ननु च्यवनादीना चतुर्णा कल्याणकत्व भवतु, पर गर्मापहारस्य नेति । मैगम्यतः, उक्तपूर्ववक्ष्यमाणसूत्र-त्ति चूर्णि-प्रकरणादिषु कुत्रापि एव विवेचन पूर्वसूरिभि पापमीरुमिनोंक, यदुत श्रीमहावीरस्य प्यवनादीनां कस्याणकत्व गर्मापहारस्य नेति, तर्हि स्वचिचविकसितफुविकल्पेन केन उत्सूत्रवादिना ? उच्यते-अपि प च्यवनापन्तर्विनो गर्मापहारस्य कस्याणकत्वे तत्समुदाया अपनीयमाने च्यवनादीनापि अकल्याणकत्यापत्तिरापयेत । तया च हैमन्यायसूत्रम्-सन्नियोगशिष्टानामेकापायेऽन्यतरस्याप्यपायः। अतो हेतोः पञ्चहतोत्सरो भगवानभूत् इत्यु- फत्वाच (च्यवन )मवनक्रियायाः सर्वत्र समानत्वात् । यदि प्यवनादीनि चत्वारि कल्याणकानि, वहिं गर्भापहारस्य कल्या. जाफरप निराकर्नु साक्षादिन्द्राणामपि अशक्यं, न प याच्य गर्भापहारस्य आश्चर्यभूतत्वाद् अनाराष्यत्वम्, एवं चर्दि मलिजिनस्यापि स्त्रीत्वे तीर्थरस्य आश्चर्यभूतत्वेन अमान्यत्व भाथि । तथा च सति श्वेताम्बरपर्मेऽपि दिगम्बरधर्मवा- म्युपगमः स्यादिति १ । पुनरपि एकसमये ऋषमाधष्टोत्तरशत सिद्ध, तस्यापि कष्टावगाहनापा सिरलेन भाई तत्वात् अनाराध्यत्वेन भवन्यखापतिः सात् २ ततच्यवनादिवत् गर्भापहारखापि स्यामा भाराम पुचिमत्।
तथैव श्रीआगमिकगच्छीय-श्रीजयतिलकसूरयोऽपि सम्यक्त्वसम्भवनाम्नि महाकाव्ये सुलसाचरित्रे (पत्र ८६) सप्तश- तश्लोकमन्या सम्यक्त्वपरीक्षणनाम्नि पठे सर्गे अम्वरमुनिकृतवर्द्धमानस्वामिपटकल्याणकस्तषनाधिकारे पट्कल्याणका- ना आराध्यत्वेन स्तुतिश्चक्रिरे । तथाहि- "देवानन्दोदरे श्रीमान् , श्वेतपच्या सदा शुचि । अवतीर्णोऽसि मासस्यापा ऽऽदस्य शुचिता ततः॥१॥ त्रिशला सर्व- सिद्धेच्छा, प्रयोदश्यामभूधतः । तवावतारस्तेनैषा, सर्वसिद्धा त्रयोदशी ॥२॥ शुक्लत्रयोदश्या यश्चाऽचल मेरु प्रचालयन् । चित्रं कृतवास्तधोगाच्, चैत्रमासोऽपि कथ्यते ॥ ३॥ यस्याघदशम्यां दुर्ग-मोक्षमार्गस्य शीर्षकम् । चारित्रमादृतं युक्ता, मासोऽस्य मार्गशीर्पता ॥४॥ दशम्या यस्य शुल्लाया, केवल श्रीरहो त्वया । यादत्ता तेन मासोऽस्य, युक्ता माधवता प्रभो! ॥५॥ तव निर्वाणफल्याणं, यदिन आगमिष्यति । ततो न वेनि नाथोऽह, माहशोऽध्यक्षवेदिन ॥ ६ ॥ सिद्धार्थराजा- सचदेघराज 1, कल्याणकैः पनिरिति स्तुतस्त्वम् । तथाविधे यन्तरवैरिपर्दू, यथा जयाम्याशु तवप्रसादात् ॥ ७॥ इति स्तुत्वा जिनाधीश, त्रि. प्रणम्याऽम्बडो मुनि । विस्मितास्यः सभासीनोऽनौपीच्च धर्मदेशनाम् ॥८॥" इति ॥ १ ॥ तथा कोटिमितसमवायानसूत्रे (पत्रं १०५) श्रीममयदेवसूरिकृततट्टीकाया च श्रीमहावीरस्य गर्भापहारस्य पोट्टिलम- पात् पञ्चमभवत्वेन प्रमाणीकृतत्वात् । तथाहि-"समणे भगव महावीरे तित्थगरभवग्गहणामो छढे पोट्टिलभवग्गहणे एग पासकोडं सामण्णपरिमार्ग पारणिचा सहस्सारे कप्पे सघढे विमाणे देवत्ताए सववण्णे।" वृत्तिर्यथा-'समणे'त्यावि,यतो भगवान् पोटिलामिधानो राजपुत्रो वमूव, तत्र च वर्षकोटिं प्रमज्या पालितवान् इत्येको भवः
।१।ततो देवोऽभूदिति द्वितीयः । २ । ततो नन्दनामिधानो राजसूनुः 'छत्राम'नगर्या जज्ञे इति तृतीयः।३। तत्र भवे
यर्पलक्ष सर्पदा मासक्षपणेन तपसप्त्वा दशमे देवलोके पुप्पोत्तर प्रवरविजयपुण्डरीकाभिधाने विमाने देवोऽभवदिति चतुर्य
।४। ततो ब्राह्मणकुण्डप्रामे ऋषभदत्तस्य ब्राह्मणस्य माया देवानन्दाऽभिधानाया कुक्षी उत्पन्न इति पञ्चम |५|तत
त्र्यशीतितमे दिवसे क्षत्रियकुण्डमामे नगरे सिद्धार्थमहाराजस्य त्रिशलामिधानभार्याया कुक्षौ इन्द्रवचनकारिणा हरिणेगमेपि-
नाम्ना देवेन संरतः, वीर्यकरतया बात इति पष्ठः । ६ । उकमवग्रहण विना हि नान्यद्भवग्रहण पष्ठ श्रूयते भगवत
इति, एतदेव पष्ठमवग्रहणतया व्याख्यात, यस्माध भयग्रहणादिद पठं तदपि एतस्मात् पठमेव इति सुमु उच्यते, तीर्यकर-
भवग्रहणात्सप्ठे पोट्टिलभवग्रहणे इति ॥२॥
ननु-तपागच्छीयमापनसरिकृतप्रन्येऽपि कापि गर्भापहारस्य कल्याणकता प्रतिपादिताऽस्ति ? उच्यते-तपागच्छीय-
श्रीफुलमण्डनरिणा कल्पसूत्रावचूरौ स्पष्टं तनणनात्, तपाहि-"पच हत्युचरे होत्थ त्ति" हस्वादुसरस्या दिशि वर्तमानत्वात्
हस्बोचरा हस्त उच्चरो यासा ता हस्त्रोचरा-स्चराफाल्गुन्या, वहुवचन-बहुकल्याणकापेक्ष पञ्चसु च्यवन १ गर्भापहार २ जम्म ३
दीक्षा ४ ज्ञान ५ फस्याणकेषु हस्तोसरा यस्य सः, तथा निर्वाणस्य स्वाती जातत्वादिति ६ ॥३॥
पुनः श्रीकुलमण्डनस्कृितटिप्पनकेऽपि, तयाहि-
पचहतोसर आसीत् , हस्त उत्सरोऽप्रेसरो यासा ता रत्तरफाल्गुन्या, बहुवचन-बहुकल्याणकापेक्ष, तखां हि विभी
म्यवनम् १, गर्भाद्गमसान्तिः २ सम्म प्रतं ४ केवल ५ चामपत् नितिस्तु स्वाती ॥४॥
ननु-वर्हि कथ तपागच्छीया गुरषो गर्भापहारस्य कल्याणकत्वं न अधन्ति ? उच्यते-ते एव जानन्ति-तेपामेय च जिनवचनलोपस्य निजगुरुपारम्पर्यलोपस्य च दोपो भावी, का हानिः अस्माक इति । ॥ इति श्रीमहावीरदेवस्य पट्कल्याणकाधिकारः॥३॥ ननु-केऽपि परविघ्नसन्तोपिणः प्रलपन्ति यदुत नवाङ्गीतिकारकः श्रीस्तम्भनकपार्श्वनाथप्रकटकः श्रीमभयदेवसूरिः श्रीखरतरगच्छे न बभूव, किन्तु अन्यगच्छे इति, तत्र केषां ग्रन्यानां सम्मत्या एतादृशः प्रभावफ' श्रीमभयदेवसूरिः श्रीखरतरगच्छे एव वभूवेति निश्चीयते ?, उच्यते-येपा गच्छे श्रीअभयदेवसूरीणां गुरुशिष्यपरम्परा मिलति तेपामेघ गच्छे श्रीमभयदेवमूरिजर्जात इति, सा तु तस्य परम्परा श्रीखरतरगच्छे एर, नाऽन्यगच्छेषु । यदुक्क गुणचन्द्रगणिना एफोनचत्वारिंशदषिकैकादशशतवर्ष ११३९ निर्मितस्य पञ्चविंशत्यधिकद्वादशसहस्र १२०२५ प्रमाणस्य श्रीवीरचरि- त्रस्य प्रशस्ती, (३३९ पत्रे) तथाहि- इय सुकन्झाणाणल निदघणघातिकम्मदारुस । गोयमपहुस्स सहसा, उप्पन्न केवल नाणं ॥१॥ वारसवासाणि वि. यो-हिऊणमधे सिव गए वमि । भयव सुहम्मसामी, निधाणपई पयासेद ॥२॥ तम्मि वि चिरकाल विहरिऊण सिरिजवु- सामिणो दाउ । गच्छगणाणमणुन, सपत्ते सिद्धिवासम्मि ॥ ३ ॥ एव विबाहरसुरनर-सुरिंदसंदोहवदणिज्जेसु । सम- इकतेस महापस सेजमवाईसु ॥ ४॥ अइसयगुणरयणनिही मिच्छत्ततमंधलोयदिणनाहो । दूरुच्छारिजवइरो, वइर- स्सामी समुप्पनो ॥५॥ साहाइ तस्स चदेकुलम्मि निप्पलिमपसमकुलभवर्ण । आसि सिरिवद्धमाणो, मुणिनाहो सजमनि हिव ॥ ६ ॥ वहलकलिकालसमपस-रपूरिआसेसविसमसमभागो । दीवेण व मुणीण, पयासिओ जेण मुतिपहो ॥७॥ मुणिवाणो वस्स हरि-दहाससिअजसपसाहिासस्स । आसि युवे वरसीसा, जयपयडा सूरससिणोप ॥८॥ भरजलहिवी- इसम-तमषिअसताणतारणसमत्यो। मोहित्योव महत्यो, सिरिसूरिजिणेसरो पढमो ॥९॥गुरुसाराओ धवलाओ, 'मुविहिआ' खैरयसाहुसतई जाया । हिमपंसाओ गंग-च निग्गया सयलमणपुजा ॥ १०॥ अण्णो अ पुण्णिमाच-दमुदरो बुद्धिसागरो सूरी । निम्मयिअपयरवागरण-दसत्यो पसत्यमई ॥११॥ एगंतवायविलसिर परवाइफुरंगभगसीहाण । तेसिं सीसो जिणच-दरिनामा समुप्पण्णो ॥ १२॥ सवेगरंगसाला, न केवल कवविरइणा जेण । भवजणविम्हयकरी, विहिया सजमपवित्तीवि ॥ १३॥ ससमयपरसमयम्, विमुद्धसिद्धवदेसणाकुसलो । सयठमहिवलयवित्तो अन्नोऽभयदेवरित्ति ॥ १४ ॥ जेणालकारघरा, सलक्षणा घरपया पसन्ना य । नवंगवित्तिरयणे-ण भारई कामणिध कया ॥ १५॥ तेसिं अत्यि पिणेमो, समत्यसत्यत्यपोइकुसलमई । सूरी पसण्णचंदो, दो इव जणमणाणदो ॥ १६ ॥ तथयणेण सिरिसुम-इवाइ- गाणे पिणेअसेण । गणिणा गुणचदेण, रामं सिरिवीरचरिअमिम ॥ १७ ॥ अग्रे २३ पद्यानि सन्ति-नद सिहिरुप- संखे, ११३९ वोफते विक्कमार कालम्मि । खेट्ठस्स सुद्धता, तिहिम्मि सोमे समत्तमिम ॥ ५० ॥-मत्रेय गुरुशिष्य- परम्परा-घान्द्रे कुले श्रीषर्बमानसूरिर्वभूव, वस्य शिष्यद्वयम् , प्रथमः श्रीजिनेश्वरसूरिः, द्वितीयो मुरिसागरब, तयोः देवचम-बमाई-बैमसंस्मगारा भूमिपुरले तु वरपसातो बाबा इमा 'मुविशिषा (अम्मा) साई बाबा पनि परिवरियास ममते, कि उस पासमीचीना, गें पी पीटस पोली परमपात एक परिवार ।
शिष्यद्वय श्रीजिनचन्द्रसूरिः नवाङ्गीवृत्तिकारका श्रीअभयदेवसूरिश्व, तयो शिष्यः श्रीप्रसन्नचन्द्राचार्य तवचनेन श्रीसु- मतियाचफशिष्येण पं० गुणचन्द्रगणिना इद श्रीवीरचरित्र रचितम् इति ॥१॥ पुनरपि श्रीअभयदेवसूरीणामेव शिष्याः वर्द्धमानसूरयः पश्यधिकैकादशशत ११६० वर्षकृतैकादशसहस्र ११००० प्रमिते श्रीआदिनाथचरित्रे प्रशस्तौ प्रोचुः, तथाहि-"खमदमसंजमगुणरोहणो विजिअदुज्जयाणगो । आसी सिरिवद्धमाणो, सूरी सपत्यसुपसिद्धो ॥१॥ सूरिजिणेसरसिरिबुद्रिसागरा सागरोष गमीरा । सुरगुरुसुक्कसरित्था, सहोरा तस्स दो सीसा ॥ २॥ वागरणछदनिघंटु-कनाडयपमाणसमएमु । अणिवारिअप्पारा, जाणमईसघसस्थेसु ॥ ३॥ वाण विणेओ सिरिअम-यदेवसूरित्ति नाम विक्खाओ । विजयक्खो पच्चक्खो, फयविक्कयसगहो धम्मे ॥ ४॥ जिणमयभवणभतर- गूढपयत्याण पयडणे जस्स । दीवयसिहिष विमला, विसुद्धबुद्धी पवित्थरिआ ॥५॥ ठाणाइनवंगाण, पचासयपमुह- पगरणाणं च । विवरणकरणेण फओ, वयारो जेण सघरस ॥ ६ ॥श्कोव दोव तिभिव, कवि तु लग्गेण जश्गुणा हुति । कलिकाले जमि पुणो, वुच्छ स सहि वि गुणेहिं ॥७॥ सीसेहिं तस्स रइभ, चरिअमिण वद्धमाणसूरीहिं । होउ पढत सुणता-ण कारण मोक्खसुक्खस्स ॥ ८॥ विकमनिवकालार, सएसु एकारसेसु सढेसु । सिरिजयसिंहनरिंदे, रख परिपालयंतम्मि ॥ ९॥ खभाइत्थठिएईि, सियपक्खे चित्तविजयदसमीए । पुस्सेणं सुरगुरुणो, समत्थियं चरियमिय ति ॥ १० ॥ लोगुत्तमचरियमिणं, काऊण जमज्जिय सुह किं पि । उत्तमगुणाणुराओ, भवे भवे तेण मह होज ॥११॥ पुषा- पचनस्यमापनमामागारीपप्रम्यसूपमा प्रथमापा (३५० पाने) हिय ॥ ५ ॥ पहलकलिकासमपस-रपूरिआसेसविसमसममागो । दीवेण व मुणीर्ण, पयासिओ जेण मुसिपहो ॥७॥ मुणियइणो तस्स हरि-हाससिमजसपसाहिासस्स । आसि दुषे वरसीसा, जयपयसा सूरससिणोष ॥ ८॥ मयजलहिवी- संभ-तमयिमसंताणतारणसमस्यो। घोहित्योष महस्यो, सिरिरिजिणेसरो पढमो ॥९॥गुरुसाराओ धवलाओ, 'मुविहिआ' खैरयसाहुसई जाया । हिमताओ गंग-च निग्गया सयलमणपुज्जा ॥ १० ॥ अण्णो अ पुष्णिमाच-दम्मदरो युद्धिसागरो सूरी । निम्मधिअपयरवागरण-उंदसत्यो पसत्यमई ॥११॥ एगंतयायविलसिर-परवाइफुरंगमगसीहाण । तेसिं सीसो जिणच-दरिनामा समुप्पण्णो ॥ १२॥ संपेगरंगसाला, न केवलं कधविरदणा जेण । भवजणविम्यकरी, विहिया संजमपविधीवि ॥ १३ ॥ ससमयपरसमयम्, विमुद्धसिद्धवदेसणाकुसलो । सयलमहिवलयविचो अन्नोऽभयदेवसूरित्ति ॥ १४ ॥ जेणालकारधरा, सलक्षणा परपया पसन्ना य । नवगवित्तिरयणेण भारई कामणिध कया ॥ १५ ॥ तेसिं अत्यि विणेओ, समस्यसत्यस्यवोहकुसलमई । सूरी पसण्णदो, चंदो इव अणमणाणदो ॥ १६ ॥ तवयणेण सिरिसुम-इवाइ- गाणे पिणेमलेसेण । गणिणा गुणचणं, राम सिरिवीरचरिअमिमं ॥ १७ ॥ अने २३ पद्यानि सन्ति-नद सिहिरुद- सखे, ११३९ योफते विकमान कालम्मि । जेठुस्स मुदतइमा, तिहिम्मि सोमे समत्तमिम ॥ ५० ॥-अत्रेयं गुरुशिष्य- परम्परा-घान्द्रे कुले श्रीवर्द्धमानसूरिमूष, तस्य शिष्यवयम्, प्रथमः श्रीजिनेश्वरसूरिः, द्वितीयो बुद्धिसागरम, तयोः । देवचन्द-पापमाई-बैमसंसाहारा मुनिपुले 'बरसासनई वाया इमा 'मुविहिवा (मम्मा ) सासवा बाबा' इति परिमविपास हमते, किस पासमीचीना, में पी पीटसन पोरंग ३.५ पोऽपि स्परिलमूकपार एप परिवबाद ।
शिष्यवय श्रीजिनचन्द्रसूरिः नवाजीवृत्तिकारक श्रीअमयदेवरिश, तयोः शिष्यः श्रीप्रसनचन्द्राचार्यः तवचनेन श्रीसु- मतिवाचकशिष्येण पं० गुणचन्द्रगणिना इद श्रीवीरचरित्र रचितम् इति ॥ १॥ पुनरपि श्रीअमयदेवसूरीणामेव शिष्याः पर्बमानसूरय पश्यधिकैकादशशत ११३० वर्पकृतैकादशसहस्र ११००० प्रमिते श्रीमादिनायचरित्रे प्रशस्ती पोचुः, तथाहि-"खमदमसजमगुणरोहणो विजिअदुज्जयाणगो । आसी सिरिवद्धमाणो, सूरी सपत्यसुपसिद्धो ॥१॥ सरिजिणेसरसिरिबुद्धिसागरा सागरोष गमीरा । सुरगुरुसुक्कसरिस्था, सहोरा तस्स दो सीसा ॥ २ ॥ वागरणछदनिघट्ट-कनाडयपमाणसमएमु । अणिवारिअप्पारा, जाणमईसषसत्येसु ॥ ३ ॥ ताण विणेओ सिरिअम-यदेवसूरिप्ति नाम विक्खाओ । विजयक्खो पञ्चक्खो, कयविकायसगहो धम्मे ॥४॥ जिणमयभवणन्मतर- गूढपयत्याण पयढणे जस्स । दीवयसिद्दिव विमला, पिसुद्धबुद्धी पवित्थरिमा ॥५॥ ठाणाइनवगाण, पचासयपमुह- पगरणाण च । विवरणकरणेण फओ, स्वयारो जेण सघस्स ॥ ६ ॥ इकोव दोव तिन्निव, कहवि तु लग्गेण जइगुणा छुति । कलिकाले जमि पुणो, वुच्छ स सहि वि गुणेहिं ॥७॥ सीसेहि तस्स रइस, घरिअमिण वद्रमाणसूरीहि । होउ पढव सुगंता-ण कारण मोक्खमुक्खस्स ॥ ८॥ विक्रमनिवकालाउ, सएसु एकारसेसु सडेसु । सिरिजयसिंहनरिंदे, रखें परिपालयंतम्मि ॥ ९॥ खंभाइत्यठिपहि, सियपक्खे विचविजयदसमीए । पुस्सेणं सुरगुरुणो, समत्थिय चरियमिय ति ॥ १० ॥ लोगुचमचरियमिण, कारुण जमजिय सुहं किं पि । उत्तमगुणाणुराओ, भवे भवे तेण मह होज ॥११॥ पुवा- १ पचनसमाप्यनेमभामागारीपमन्यसूम्या प्रथमायो (३५० पन्ने) घरेण गणिय-स्स सबसखा इमस्स गंधस्स । एकारस उ सहस्सा, सलोगसखाइ नायबा ॥ १२ ॥ अनाऽपि गुरुशिष्य- पारम्पर्य इर्द-चान्द्रे फुले श्रीवर्धमानसूरिः बभूव, तस्य शिष्यो श्रोमिनेश्वरसूरि श्रीबुद्धिसागरौ, तयोः विनेयः स्थानादि- नवालीचिकारफः श्रीअभयदेवसूरि, तस्य शिष्यै श्रीवर्धमानाचार्यैः इद श्रीआदिनाथचरित्रं रचितमिति ॥२॥ तथा तथैव गुरुशिष्यपारम्पर्य, श्रीछत्रापलीयश्रीवियुधप्रमसूरिशिष्य-श्रीपद्मप्रभरिमिरपि चतुर्नवत्यधिकद्वादशशत- यप १२९४ यिनिर्मिते श्रीमुनिसुप्रतस्वामिचरित्रे भवत्रयनिघखे पर्वत्रितयप्रमाणे पञ्चदशप्रस्तावे स्पष्टीकृत; तथाहि-"पूर्व चान्द्रकुले बभूव विपुले श्रीवर्धमानप्रभुः, सूरिमङ्गलमाजन सुमनसां सेव्यः सुवृत्तास्पदम् । शिष्यस्तस्य जिनेश्वर समजनि स्याद्वादिनामग्रणीः, पन्धुस्तस्य च बुद्धिसागर इति त्रैवेद्यपारगमः ॥१॥ सूरिः श्रीजिनचन्द्रो-ऽभयदेवगुरुर्नवाझवृत्तिकर श्रीजिनभद्रमुनीन्द्रो, जिनेश्वरविभोस्रयः शिष्याः ॥२॥ चक्रे श्रोजिनचन्द्रसूरिगुरुभिधुर्म्युः प्रसन्नाभिध-स्वेन प्रन्थच- तुष्टयीस्फुटमतिः श्रीदेवमद्रप्रमुः। देवानन्दमुनीश्वरोऽभवदतथारित्रिणा ग्रामणी', ससाराम्बुधिपारगामिजनताकामेषु काम सखा ॥ ३ ॥ यन्मुखावासवास्तव्या, व्यवस्यति सरस्वती । गन्तु नाऽन्यत्र स न्यायः, श्रीमान् देवप्रभा प्रमु॥४॥ मुकु- रतुलामकुरयति, वस्तुप्रतिविम्वविशदमतिवृत्तम् । श्रीविवुधममचित्त, न विपचे वैपरीत्य तु ॥५॥ तत्पदपद्मसमर-अके पमममश्चरितमेतत् । विक्रमतोऽतिक्रान्ते, वेदप्रहरवि १२९४ मिते समये ॥ ६॥ इत्यादि । अत्राऽपि चान्द्रे कुले भीव- १ सम्मेरमागागारीवनबारे एमा(फो)।
र्धमानसूरि यभूष, तस्य द्वौ शिष्यो-श्रीजिनेश्वरसूरि श्रीवुद्धिसागरश्च, श्रीजिनेश्वरसूरेः त्रयः शिम्या:-श्रीजिनचन्द्रशरि, नवापचिकारका श्रीअभयदेवसरिः, श्रीजिनभद्रवरिश्च इत्यादि ॥३॥ एपमेव गुरुपरम्परायां श्रीरुद्रपल्लीयखरतरश्रीसङ्घतिलकाचार्या अपि सप्तविंशत्यधिकचतुर्दशशत १४२७ वर्षे कृताया सम्पक्त्वसप्ततिकावृत्ती ( २३७ पत्रे) प्रोचिवांसः, तथाहि- 'श्रीवीरशासनमहोदधितः प्रसूतः, प्रोद्यत्कलाभिरभितः प्रथितः पृथिव्याम् । माद्यन्महम्मसरनाशिततामसोऽस्ति, श्री- चन्द्रगच्छ इति चन्द्र झ्याऽद्भुतश्रीः॥१॥ तत्राऽऽसीद्धरणेन्द्रवन्धचरणः श्रीवर्धमानो गुरु-स्तत्पट्टे च जिनेश्वरः सुविहि- तश्रेणीशिरशेखरः । तच्छिष्योऽभयदेयसूरिरभवद्रणालयालीमहा-वृत्तिस्तम्भनपार्श्वनाथजिनराइमूर्तिप्रकाशैककृत् ॥२॥ तत्पपूर्वाधठचूलिकाया, मास्वानिय श्रीजिनघल्लभाख्यः । सच्चक्रसम्योधनसावधान-बुद्धिः प्रसिद्धो गुरुमुख्य आसीत् ॥३॥ तच्छिष्यो जिनशेखरो गणधरो बज्ञेऽतिविज्ञामणीस्तत्पादाम्वुजराजहससहश श्रीपमचन्द्रः प्रमुः। तत्पट्टाम्बु- धियर्घने कुवलयप्रोद्यत्प्रवोधैकधी, श्रीमान् श्रीविजयेन्दुरिन्दुवदमूच्छश्चत् कलालङ्कतः॥ ४॥ पट्टे तदीयेऽमयदेवसूरि-रा- सीहितीयोऽपि गुणाद्वितीयः । जातो यतोऽय जयतीह रुद्र-पल्लीयगच्छ सुतरामतुच्छः ॥५॥ तत्पादाम्भोजभूलोजनि जिनसमयाम्मोजपाथोधिजन्मा, सूरीन्द्रो देवभद्रोऽनुपमशमरमाराममेयोपमानः । तस्याऽन्तेवासिमुख्यः कुमतमतितम- श्चपरमार्तण्डकल्पा, कल्पद्गुः कल्पितार्थप्रवितरणयिधौ श्रीप्रमानन्दसूरिः ॥ ६॥ ज्योतिस्तोमैरमानै प्रतिहतजगतीवर्तिते- जस्वितेज-स्मृतीतत्पदृपूर्वाचलयिमललसन्मौलिमौलीयमानौ । श्रीमान् श्रीचन्द्रसूरिविमलशशिगुरुश्चाऽप्रमेयप्रमावौ, जाती श्रीराजहसायिय भविफलनव्यूहबोधकदक्षौ ॥ ७॥ आकाश्मीरमरीणघारुधिषणान् वादीन्द्रपृन्दारकान्, माघद् वादविधी विजित्य जगति प्राप्तप्रतिष्ठोदयाः ॥ सूरीन्द्रा गुणशेखराः स्मयहराः शृगारचन्द्रक्षमाधीशा-म्यर्यपदाम्बुजा समभवस्तरपट्ट- भूगारिणः ॥ ८॥ श्रीसंघतिलकाचार्या-तत्पदाम्भोजरेणवः ॥ सम्यक्त्वसवते!ति, विदधुस्तत्त्वकौमुदीम् ॥ ९॥ अस्म- छिप्ययरस्य सोमतिलकाचार्यानुजस्याधुना, श्रीदेवेन्द्रमुनीश्वरस्य वचसा सम्यक्त्वसत्सप्तते ॥ श्रीमद्विक्रमवत्सरे दिनयना- म्भोपिक्षपाकृत(१४२२)प्रमे, श्रीसारस्वतपत्तने विरचिता दीपोत्सवे वृत्तिका॥१०॥सासोमकलशवाचक-वरानुजैरत्र विहित- सा-हाय्यै ॥ प्रयमाऽऽवर्श लिखितो-पाध्यायः श्रीयशफलशैः ॥११॥ मेघामान्धात्प्रमादाच, यदवयमिहाजनि ।। तत्प्रसद्य महाविद्याः, शोधयन्सु विशारदाः ॥ १२ ॥ द्वादशास्मेव सद्वारै दिशात्मेव बोधकृत् ॥ इय सम्यक्त्वतत्त्वाना, कौमुदी घोतता भुवि ॥ १३ ॥ इत्यादि ॥४॥ पुनः श्रीरुद्रपलीयखरतरकृतप्रवन्धे एपा एष परम्परा । तथाहि-पान्द्रे कुलेऽस्मिन्नमलभरित्रैः, प्रमुर्वभूवाऽभयदेव- रिः । नवाझवृत्तिच्छलतो यदीय-मद्यापि जागर्वि यश शरीरम् ॥१॥ तस्मान्मुनीन्दुर्जिनवल्लभो यस्तथा प्रमामाप निर्गुणौधैः । विपश्चिता संयमिनां च वर्षे धुरीणता तस्य यथाऽधुनाऽपि ॥२॥ तेषामन्वयमण्डनं समभवत् सजीवनं वु समा-मूलस्य (1) मुनिव्रतस्य भवन निःसीमपुण्यश्रियः । श्रीमन्तोऽभयदेवसूरिगुरयस्ते यद्रियुक्तैर्गुणैः, दृष्ट तादृश-मार- शान्तरमहो दिक्चक्रमाक्रम्यते ॥ ३॥ यतिपतिरथ देवभद्रनामा, समजनि तस्य पदापतसदेश्यः । दधुरधरितभाव- रोगयोगा-प्रगति रसायनता यदीययाच ॥ ४॥ तदीयपढे प्रतिभासमुद्रा, श्रीमान् प्रभानन्यमुनीश्वरोऽभूत् । स बीवराग-
स्ववनेप्यमीपु, विनिर्ममे दुर्गपदप्रकाशम् ॥५॥'एव सपादशतयुत-पिशतिशतपरिमितप्रवन्धोऽयम् । लिखितः प्रथमादर्श,
गणिना हर्पेन्दुना शमिना' ॥६॥ अत्राऽपि शिष्यपरम्परा एव-चन्द्रकुले नवाङ्गीकृत्तिकारकाः श्रीअभयदेवसूरयोऽभूषन्,
तेषां शिष्यः श्रीजिनवल्लभसूरिः, तदन्वयेऽभयदेवत्रिः, तत्पट्टे श्रीदेवभद्रसूरिः, तत्पवे प्रमानन्दसूरिः, इत्यादि इति ॥५॥
तथा श्रीजिनपतिसूरिधिनिर्मितपश्चलिङ्गीविवरणप्रशस्तौ (पत्रे १८६) अपि च इत्यमेव गुरुशिष्यपरम्परा अस्ति, तथा-
हि-'न रजनिकृवसाफल्य, सदा न नक्षत्रबुधपरिगृहीतम् । अस्ति कुलं चान्द्रमहो, न तमो हत्या येन प्रथितम् ॥१॥
न वियति प्रसितो, बुधो नवीनो न सूर्यसहचरितः । अनिशापतितनय श्री-जिनेश्वर सूरिरजनिष्ट ॥ २॥ यस्मिन् गोष्ठया
कलयति कला हेलया जल्पकेलों, फण्डूलानामपि निरवधिस्वेदधाराप्रवाहम् । शङ्के सारस्वतरसरय क्षोभतापानुपना-
वग्लान्यन्तःप्लषनशुभग याविनामुद्रमन्ति ॥ ३ ॥ समातेऽनुविधेयतापदमिति चौलुक्यमाणिक्यता, श्रीमहुर्लभराजि जल्प-
कयया वल्गद्विकल्पस्पृशा । प्रत्याख्यायत दैवदेवकुलिकान् दर्पानमत्कन्धरान्, संविग्नप्रतिना विहारपदवीं श्रुत्या समा-
धत्त यः ॥ ४॥ शिष्यो बभूयतुरमुष्य मनुष्यमौलेदिफूलमुदयशम्भवहमवन्धौ । आयस्तयो प्रतिकल स्वनिवेशसिय,
विद्याप्रसादवदनो जिनचन्द्ररिः ॥ ५॥ नर्तयितु सवेगं, पुनर्नृणा लुप्तनृत्यमिव कलिना । सवेगरङ्गशाला, येन विशाला
व्यरचि रुचिरा ॥ ६॥ द्वितीय प्रज्ञातोऽभवदभयदेवो मुनिपति-विविक्तादेयायास्त्वरितमपनीयान्तरपटीम् । अकापी यो
गुह्यस्वरसरससवेदनकृते, नवाझ्यास्तन्वयाननुविवरण कामुक इव' ॥ ७॥ इत्यादि ॥ ६ ॥
इत्यमेव श्रीरुद्रपाठीयखरतरगच्छमण्डनश्रीतिलकोपाध्यायविरचितगौतमपृच्छाप्रकरणप्रशस्तौ गुरुपरम्परा दर्शिताऽस्ति । तथाहि-'श्रीवर्धमान इति चन्द्रकुलाम्बरार्क-स्तस्माज्जिनेश्वरमुनीश्वर एव जज्ञे । रङ्गनवागविवृतिप्रवनप्रसिळू-माहात्म्य भूरभयदेवगुरुस्ततश्च ॥ १॥ रिर्वभूव जिनवाष्ठमनामधेय-खत्पादपद्ममधुकृजिनशेखराख्यः । पनेन्दुरिन्दुनिमकीर्ति- भरो घमूष, सूरिस्तो यतिपतिर्विजयेन्दुनामा ॥ २॥ तस्माद्वयाऽभयदेवसूरि-विध्यस्तविस्तारिकुनादिगर्व । श्रीदेवभ- द्रोऽप कृतोरुभद्र-सतः प्रभानन्दमुनीश्वरश्च ॥३॥ श्रीचन्द्रसूरिः सुगुरुस्तदीये, पट्टावतसप्रतिमोऽधुनाऽस्ति । अस्य द्वितीयस्तु घियाऽद्वितीयो, जज्ञे मुनीन्द्रो विमलेन्दुनामा ॥४॥ आचार्यधुर्यत्वमवापिता श्री-श्रीचन्द्रसूरिमपरैखयोऽमी। श्रीपारुचन्द्रो जिनभद्रसूरि-र्गुणाम्बुधिः श्रीगुणशेखरश्च ॥ ५॥ एतैरेव वितीर्णो-पाध्यायपदो मुनीश्वरोचसैः । श्रीदेव- भद्रयतिपति-शिष्यः श्री-श्रीतिलकनामा ॥ ६ ॥ गौतमपृच्छाप्रकरण-विवरणमिदमल्पवुद्धिविभवोऽपि । भव्यजनोपकृति- कृते, कृतवानभ्यर्थित कृतिभिः ॥ ७॥ छन्दोलहतिलक्षण-दोपै?ष्टमस्ति किमपीह । तदखिलमपि मदनुग्रह-बुझा योध्य विमलघीमि ॥ गगनतले परिखेलति० ॥९॥ कल्याणाचलमूर्यिका० ॥१०॥ इत्यादिद्वादशपद्यानि, अत्राऽपि गुरुपरम्परा इयं-पन्द्रे कुले वर्धमानपरिः वभूष, स्पट्टे श्रीजिनेश्वररिः, वस्य शिप्यो नयाशीवृत्तिकारका श्रीमभयदेव- सूरिः तत्पट्टे श्रीजिनवर्तमसूरिः इत्यादि ॥७॥ संसान ऍग प्राइव मॅन्युक्षिपए कापोरी इन बॉम्पॉरन रॉरह पसिनारीक सोसावी १.-१ को अपि च रुद्रपडीयखरतरगच्छाधिपति-श्रीअभयदेवसूरयोऽपि अष्टसप्तत्यधिकद्वादशशत १२७८ वर्षकृतद्वाविंशति- शतश्लोकमानजयन्तविजयकाव्यप्रशस्तौ ( १३८ पत्रे) अमुमेव परम्परां कथयामासुः । तथाहि- "आसीचन्द्रफुलाम्बराम्बरमणिः श्रीवर्धमानप्रभोः, पादाम्भोरुहचश्चरीकचरितश्चारित्रिणाममणीः । स श्रीसूरिजिनेश्व रसिपथगापाय प्रवाहैरिव, स्वैर यस्य यशोभरैत्रिजगतः पावित्र्यमासूत्रितम् ॥ १॥ अभवदमयदेव सूरिरस्मात् स यस्य, प्रभुरमजत तोप सम्भने पार्श्वनाथः । प्रकटितविकटार्था सङ्साघाज्यवृक्षै, व्यषित निधिसमाना यश्च पृत्तिं नवा- प्रमाः ॥२॥ तच्छिष्यो जिनयल्लमः प्रभुरभूद्विश्वम्भराभामिनी-भास्वमालललामकोमलयशास्तोमः शमारामभूः। यस्य श्री- नरवर्ममूपतिशिरःकोटीररमाङ्कर-ज्योतिर्मालजलैरपुष्यत सदा पादारविन्दद्वयी ॥ ३ ॥ अत्रापि सूरिगुरुपरपरायामेव चन्द्र- कुले श्रीवर्द्धमानसूरियभूव, तच्छिष्यः श्रीजिनेश्वरसूरि तस्य शिष्यः श्रीस्तभनपार्धनाथमूर्तिप्रकटको नवागीवृत्तिकारक श्रीमभयदेवसूरि, 'तच्छिष्या श्रीजिनर्वल्लमसूरिः' इत्यादिनवपद्यानि ॥८॥ पुनः श्रीरुद्रपल्लीयखरतरगच्छाधिपति-श्रीदेवेन्द्रसूरयोऽपि गुरुशिष्यक्रम तथैवाऽऽहुः श्रीप्रश्नोत्तररक्षमालावृत्ती एको- नत्रिंशदधिकचतुर्दशशत १४२९ वर्षकृताया (पत्रं ५६७ ), तथाहि-"श्रीवर्धमानजिनशासनमरुभूषा-भूते सुधर्मगणना- यफभद्रशाले । श्रीकोटिफाख्यगणफल्पतरौ सुवन-शाखेऽत्र गुच्छ इव राजति चन्द्रगच्छ ॥१॥ तस्मिन् महोज्वलफलो- पमितिं दधानः, श्रीवर्धमान इति सूरिवरो बभूव । यस्याऽमतः समगृणोद्धरणोरगेन्द्रः, सूरीन्द्रमन्त्रविविधोपनिपत्प्रका- रान् ॥२॥ ततोऽस्तदोषो नियत विषस्वान् , जिनेश्वर सूरिवर समासीत् । नो चेत्कय श्रीधनपालचित्ता-महातम- इत्यमेव पीरुद्रपल्लीयसरतरगच्छमण्डनश्रीतिलकोपाध्यायविरचितगौतमपृच्छामरणमानी गुहारगरा दगिंगामि। तथाछि-'श्रीवर्धमान इति चन्द्रफुलाम्बरार्फ-स्वस्माजिनेश्वरमुनीश्वर एर जज्ञे । रहमपाणितिप्रयापनिर-मादार या भूरमयदेयगुरुततश्च ॥ १॥ रिर्वभूव जिनयष्ठमनामधेय-सत्पादपद्ममधुकृषिनशेखरायः । पमेरिन्नुमा- मरो घभूव, रितवो यतिपतिर्विजयेन्दुनामा ॥२॥ तस्माद्वभूमाऽभयदेवरि-चिलयितारिफुपादिगर्न । योदयम द्रोऽय कृतोरुभद्र-ततः प्रमानन्दमुनीश्वरश्च ॥ ३॥ श्रीचन्द्ररिः मुगुरुस्तदीये, पट्टारतमप्रतिमोभुनाऽसि । मस्स द्वितीयस्तु घियाऽद्वितीयो, जज्ञे मुनीन्द्रो विमलेन्दुनामा ॥४॥ आचार्यधुर्यत्वमयापिता श्री-श्रीचन्द्रवारमपरैखयोग्मी। श्रीचारुपन्द्रो जिनभद्रसूरि-र्गुणाम्बुधि श्रीगुणशेखरश्च ॥ ५॥ एतैरेव वितीर्णो-पाध्यायपदो मुनीपरोसेः । श्रीदेव- मद्रयतिपति-शिष्यः श्री-श्रीतिलकनामा ॥ ६ ॥ गौतमपृच्छाप्रकरण-विवरणमिदमत्पबुद्धिविभवोऽपि । भव्यजनोपति- कृवे, कृतवानभ्यर्थितः कृतिभिः ॥७॥ छन्दोलतिलक्षण-दोपैर्दुष्टमस्ति फिमपीह । तदखिलमपि मदनुपर-सा घोच्य विमलधीमिः ॥ गगनतले परिखेलति० ॥९॥ कल्याणाचलभूर्षिका० ॥ १०॥ इत्यादिद्वादशपद्यानि, अत्राऽपि गुरुपरम्परा श्य-चन्द्रे कुले वर्धमानपरि वभूष, तत्पट्टे श्रीजिनेश्वररि, तस्य शिप्यो नवालीवृत्तिकारका मोमभयदेव- सूरिः तत्पट्टे श्रीजिनयलमसूरिः इत्यादि ॥७॥ फत पंग मास मेन्युलिपाइगरी बाइबॉरमॉन रॉक पतिवारीक मोबावरी (1.-1) अपि च रुद्रपल्लीयखरतरगच्छाधिपति-श्रीअभयदेवसूरयोऽपि अष्टसप्तत्यधिकद्वादशशत १२७८ वर्षकृतवार्षिशति- शोकमानजयन्तविजयकाव्यप्रशस्तौ (१३८ पत्रे) अमुमेव परम्परां कथयामासुः । तथाहि- "आसीचन्द्रकुलाम्बराम्बरमणिः श्रीवर्धमानप्रभो, पादाम्भोरुहचश्चरीकचरितश्चारित्रिणाममणीः । स श्रीसूरिजिनेश्व रत्रिपथगापाथःप्रवाहैरिव, स्वैर यस्य यशोभरैखिजगतः पावित्र्यमासूत्रितम् ॥ १॥ अभवदभयदेवः सूरिरस्मात् स यस्य, प्रभुरभजत तोप सम्भने पार्श्वनाथः । प्रकटितविकदार्था सस्साघाज्यवृद्धी, व्यघित निधिसमाना यश्च वृत्तिं नवा- बार ॥२॥ तम्छिम्यो जिनवल्लभः प्रभुरभूद्विश्वम्भराभामिनी-भास्वमालललामकोमलयशास्तोमः शमाराममू। यस्य श्री- नरवर्ममूपतिशिरःकोटीररसाकुर-ज्योतिर्जालजलैरपुष्यत सदा पादारविन्दद्वयी ॥ ३ ।। अत्रापि सूरिगुरुपरपरायामेव चन्द्र- फुले श्रीवर्धमानसूरिर्वभूव, तच्छिष्यः श्रीजिनेश्वरसूरिः तस्य शिष्यः श्रीस्तभनपार्श्वनाथमूर्तिप्रकटको नवागीवृत्तिकारकः श्रीअमर्यदेवसूरिस, 'तच्छिष्या श्रीमिनर्वल्लभसूरिः' इत्यादिनवपद्यानि ॥८॥ पुन श्रीरुद्रपल्लीयखरतरगच्छाधिपति-श्रीदेवेन्द्रसूरयोऽपि गुरुशिष्यक्रम तथैवाऽऽहुः श्रीप्रश्नोत्तररतमालावृचौ एको- नत्रिंशदधिकचतुर्दशशत १४२९ वर्षकृताया (पत्र ५६७ ); तथाहि-"श्रीवर्धमानजिनशासनमरुभूपा-भूते सुधर्मगणना- यकभद्रशाले । श्रीकोटिकाख्यगणकल्पतरौ सुवन-शाखेन गुच्छ इव राजति चन्द्रगच्छः॥१॥ तस्मिन् महोज्यलफलो- पमिति दधानः, श्रीवर्धमान इति रिवरो घमूव । यस्याऽग्रतः समगृणोद्धरणोरगेन्द्रः, सूरीन्द्रमन्त्रविविधोपनिपत्यका- रान् ॥ २॥ ततोऽस्तदोषो नियत विवस्वान् , जिनेश्वर रिवरः समासीत् । नो चेत्कथ श्रीधनपालचित्ता-महावम- इत्थमेव श्रीरुद्रपल्लीयखरतरगच्छमण्टनीतिलकोपाध्यायविरचितगौतमपृच्छाप्रकरणप्रशस्ती गुरुपरम्परा दर्शिताऽस्ति । तथाहि-'श्रीवर्धमान इति चन्द्रकुलाम्बरार्क-खस्माजिनेश्वरमुनीश्वर एवं जज्ञे । रङ्गनवाझविवृतिपयनमसिद्ध-माहात्म्य- भूरभयदेयगुरुततश्च ॥ १॥ रिर्वभूव जिनवष्ठभनामधेय-स्वत्पादपद्ममधुकृजिनशेखराख्यः । पद्मेन्दुरिन्दुनिमकीर्ति- भरो वभूष, सूरिस्तो यतिपतिर्विजयेन्दुनामा ॥२॥ तस्मावभूवाऽभयदेवरि-विध्वस्तविस्तारिकुवादिगर्न । श्रीदेवम- द्रोऽध कृतोरुभद्र-स्वत प्रमानन्दमुनीम्बरश्च ॥ ३॥ श्रीचन्द्रसूरिः सुगुरुस्तदीये, पट्टावतसप्रतिमोऽधुनाऽस्ति । अस्य द्वितीयस्तु घियाऽद्वितीयो, अज्ञे मुनीन्द्रो विमलेन्दुनामा ॥४॥ आचार्यधुर्यत्वमवापिता श्री-श्रीचन्द्रसूरिमरैखयोऽमी। श्रीपारचन्द्रो जिनमद्रसूरि-गुणाम्बुधिः श्रीगुणशेखरश्च ॥ ५॥ एतैरेव वितीर्णो-पाध्यायपदो मुनीश्वरोसैः । श्रीदेव- भद्रयतिपति-शिष्यः श्री श्रीतिलकनामा ॥ ६॥ गौतमपृच्छाप्रकरण-विवरणमिदमल्पवुद्धिविभवोऽपि । भव्यजनोपकृति- कृते, कृतवानम्यर्वित कृतिभिः ॥ ७॥ छन्दोलतिलक्षण-दोपै?ष्टमस्ति किमपीह । तदखिलमपि मदनुप्रह-नक्षा शोध्य विमठधीभिः ॥ गगनतले परिखेलति० ॥९॥ कल्याणाचलमूर्विका० ॥१०॥ इत्यादिद्वादशपद्यानि, अवाऽपि गुरुपरम्परा इय-पन्द्रे कुले वर्धमानपरिः बभूव, तत्पट्टे श्रीजिनेश्वरसूरिः, तस्य शिप्यो नवाङ्गीत्तिकारका श्रीमभयदेक- सूरिः तत्परू श्रीजिनवष्ठमसूरिः इत्यादि ॥७॥ संत पंग मास मॅन्युसिव जागोरी बॉल बॉन्चरोष पतिवारीक सोसावी 1.-11 पालो) - अपि च रुपल्लीयखरतरगच्छाधिपति-श्रीमभयदेषसूरयोऽपि अष्टसप्तत्यधिकवादशशत १२७८ वर्षकृतद्वाविंशति- शतश्लोकमानजयन्तविजयकाव्यप्रशस्तौ (१३८ पत्रे) अमुमेव परम्परा कथयामासुः । तथाहि- "आसीचन्द्रफुलाम्बराम्बरमणिः श्रीवर्धमानप्रभो, पादाम्भोरुहचश्चरीकचरितश्चारित्रिणामग्रणीः । स श्रीसूरिजिनेश्व रसिपथगापाथःप्रवाहैरिव, स्वैर यस्य यशोमरैखिजगतः पावित्र्यमासूत्रितम् ॥ १॥ अभवदभयदेव सूरिरस्मात् स यस्य, प्रभुरभजत तोप स्तम्भने पार्श्वनाथः । प्रकटितविकटार्थी सहसाम्राज्यवृद्ध्यै, व्यघित निधिसमाना यश्च वृत्तिं नवा- माः ॥२॥ तच्छिष्यो जिनवल्लभः प्रमुरभूद्विश्वम्भराभामिनी-भास्वमालललामकोमलयश स्तोम शमारामभू । यस्य श्री- नरवर्ममूपतिशिरकोटीररशाङ्कुर-ज्योतिर्जालजलैरुपुष्यत सदा पादारविन्दद्वयी ॥ ३ ॥ अत्रापि सूरिगुरुपरपरायामेव चन्द्र- कुले श्रीवर्धमानसूरिर्वभूव, तच्छिष्य श्रीजिनेश्वरसूरि तस्य शिष्यः श्रीस्तभनपार्श्वनाथमूर्तिप्रकटको नवागीवृत्तिकारक श्रीमभयदेवसूरि, 'तरिछष्या श्रीजिनर्वष्ठमसूरि' इत्यादिनवपद्यानि ॥ ८॥ पुनः श्रीरुद्रपल्लीयखरतरगच्छाधिपति-श्रीदेवेन्द्रसूरयोऽपि गुरुशिष्यक्रम तयैवाऽऽहु श्रीप्रश्नोचररत्नमालावृत्तौ एको- नत्रिंशदधिकचतुर्दशशत १४२९ वर्षकृताया (पत्र ५६७), तथाहि-"श्रीवर्धमानजिनशासनमेरुभूपा-भूते सुधर्मगणना- यकमनशाले। श्रीकोटिकाख्यगणकल्पतरौ सुवन-शाखेव गुच्छ इव राजति चन्द्रगच्छ ॥१॥ तस्मिन् महोज्वलफलो- दधानः, श्रीवर्षमान इति सूरियरो बभूव । यस्याऽग्रतः समगृणोद्धरणोरगेन्द्र, सूरीन्द्रमन्त्रविविधोपनिपत्यका- रान् ॥ २ ॥ ततोऽस्तदोपो नियत विवस्वान् , जिनेश्वर सूरिवरः समासीत् । नो चेकथ श्रीधनपालचित्ता-महातम- - स्वोममपाकरोद्राक् ॥ ३॥ तस्मादमूवाऽमयदेवसूरि-र्यः स्वम्मने पार्श्वजिनेन्द्रमूर्तिम् । प्रकाश्य शस्याश्च नवाची कृत्वा कृतार्थ स्वजनुस्खतान ॥ ४॥ तदनु जिनवाठमाख्यः, प्रख्यातः समयकनककपपट्टः। यत्प्रतिवोधनपटहो,-ऽधुनाऽपि दन्थ्यन्यते जगति" ॥५॥ इत्यावित्रयस्त्रिंशस्पद्यानि सन्ति ॥९॥ एव पुनः श्रीदशगणघरसंपन्धगर्भित-श्रीपार्धनाथरिने १२१६७ श्ोकमिते वसुरसरुद्र ११६८ वर्षे श्रीदेवभद्राचार्य अपि प्रशस्तौ प्रोक । तथाहि- "तित्यमि यह(त)ते तस्स, भगपओ तियसवदणिज्जमि । पदकुलमि पसिद्धो, विचलाए वइरसाहाए ॥१॥ सिरिवद्ध- माणसूरी-अहेसि तवनाणपरणरयणनिही । जस्सपि सुमरतो, लोगो रोम च मुषहइ ॥ २ ॥ तस्साऽसि दोनि सीसा, जयविक्खाया दिवायरससिष । आयरिमविणेसरयुद्धिसागरायरिअनामाणो ॥३॥ तेसिं च पुणो जाया, सीसा दो महियलमि मुपसिद्धा । बिणचदरिनामो, धीओऽभयदेषसूरित्ति ॥४॥ सिद्धतवित्तिविरयण-पगरणउवयरियभषलो- याण । को ताण गुणलप पिछु, होष समत्यो पवित्यरिच ॥५॥ वेसिविणेअस्स पसन्नघदसूरिस्स सवगुणनिहिणो। पयपउमसेवगेहि, सुमइयग्झायसिस्सेहिं ॥ ६॥ सपेगरगसाला-राहणसत्य जगमि वित्यरिअ । रइस च बीरचरिअ, जेहि कहारयणकोसो(सा)य ॥७॥ सोपर्शिडियमरिअ-मुणिमुखयवीरभवणरमणीए । भरुअच्छे तेहिं ठिए, सुमंदिरे में. पिरसन पोरं में पर्व ।
आमदत्तस्स ॥ ८॥ सिरिदेवमहसूरिदि, विरइम पासनाहचरिममिम । लिहिय पढमिल्लुय पोत्ययमि गणिअमलचंदेणं" ॥९॥ इत्यादि ॥१०॥ एव श्रीअर्बुदाघले श्रीवस्तुपालवसतौ देवकुलिकाप्रशस्तौ अपि लिखितमस्ति । स्वस्ति श्रीनृपविक्रमस० १२९३ मिति पेशाखशुक्ल १५ दिने शनी, अधेह श्रीअर्युदाचलमहातीर्थे अणहिल्लपुरवास्त- व्यप्राग्वादशातीय-श्रीचन्द्र० इत्यादिवहुनामानि सन्ति, ततः श्रीशान्तिनायविम्ब कारित, प्रतिष्ठित च नवाशीवृत्तिकारक- श्रीअभयदेवसूरिसन्तानीयै श्रीधर्मघोषसूरिभि इत्यादि। अत्र मधुकरश्रीखरतरगच्छीय-श्रीधर्मघोपसूरयो ज्ञेया ॥११॥ एवमेव श्रीद्वीपासन्न-श्रीचनानगरे भूमिगृहान्तर्वर्तिप्रतिमाप्रशस्तौ अपि लिखितमस्ति, यथा “नवाङ्गीवृत्तिकारकश्रीअ- भयदेवसूरिसन्तानीयैः श्रीधर्मघोषसूरिभिः प्रतिष्ठित" ॥ १२ ॥ एव श्रीवीजापुरनगरे खरतरश्रावकहम्मीरपुरनरेश्वरमन्त्रिविजयपालपुत्रमन्त्रिदेवाकारितदेवगृहपट्टिकाया बहूनि प्रशस्ति- काव्यानि लिखितानि सन्ति, तत्र श्रीवर्धमानसूरित आरभ्य लघुजिनेश्वरसूरिं यावत् एकैकेन काव्येन श्रीवर्धमानसूरि श्रीदुर्लभराजपर्षत् खरतरविरुदप्रापक-श्रीजिनेश्वरसूरि २ श्रीजिनचन्द्रसूरि ३ नवाङ्गीवृत्तिकारक-श्रीअभयदेवसूरि ४ श्रीजिनवल्लभसूरि ५ श्रीजिनदत्तसूरि ३ प्रमुखा वर्णिता सन्ति, सा पट्टिका श्यामवर्णा सांप्रत वीजापुरे सयतशालामध्ये मिचौ स्थापिताऽस्ति स्वय मया दृष्टा च, पुनः कौतुकिना तत्र गत्वा द्रष्टव्या ॥ १३ ॥ श्रीमहुविसागररिकसविमापुरतापवान्याम्पस प्रस्तावनायो ५ पन्ने, ९२' झोका १५ लोकपर्यन्तम् ।
ननु-श्रीमभयदेवसूरिमिरपि स्वय कापि अन्ये पूर्वोकगुरुशिष्यपरम्परा प्रोताऽस्ति ? उच्यते-बहुशो यत श्रीस्याना-
वृत्तौ विंशत्यधिकैकादशशतवर्ष ११२० कृताया द्विशतद्विपश्चाशदधिकचतुर्दशसहन १४२५२ प्रमाणाया प्रान्ते
पत्र ५२७) सकम् , तथाहि-"श्रीस्थानाङ्गस्य महानिधानस्य इव उन्मुद्रणमिव अनुयोग प्रारम्यते इति । तचन्द्र-
फुलीनप्रवचनप्रणीता प्रतिवद्धविहारदारिचरित्र-श्रीवर्द्धमानमुनीन्द्रपादोपसेविन' प्रमाणादिव्युत्पादनमवणप्रकरणप्रवन्ध-
प्रणायिनः प्रवुद्धमतिबन्धकप्रवकृपषीणाप्रतिहतप्रवचनार्थप्रधानवाक्मसरस्य सुविहितमुनिजनमुख्यस्य श्रीजिनेश्वराचा
येस्य तदनुजस्य च व्याकरणादिशास्त्रकर्मुः श्रीबुद्धिसागराचार्यस्य घरणकमलचश्चरीककल्पेन श्रीमदभयदेवरिनाम्ना
मया महाषीरजिनराजसन्तानवचिना महाराजर्षशजन्मनेष सविनमुनिवर्गप्रवरश्रीमदजितसिंहाचार्यान्तेवासि-यशोदेवग-
गिनामधेयसाधोः उचरसाधकस्य इष विद्याक्रियाप्रधानस्य साहाम्येन समर्थितम् ॥ १४ ॥ एवमेव श्रीसमवायानसूत्रवृत्तिप-
शस्त्रा (१६० पत्रे) अपि पधानुक्रमोऽसि, तदयिनाते ग्रन्था विलोकनीया. ॥ १५॥ एवमेव श्रीभगवतीवृषिप्र-
शस्त्रौ (९८० पत्रे ) अपि ॥ १६ ॥ एवमेव श्रीज्ञाताधर्मकथावृतिप्रशस्तो ( २५४ पत्रे) अपि ॥ १७॥ एवमेव भीमनु-
चरोपपातिकदशावृतिप्रशस्तौ (८ पत्रे) अपि ॥ १८॥ एवमेव श्रीमनव्याकरणवृत्तिप्रशस्तौ (१६५ पत्रे) मपि ॥१९॥
एवमेव श्रीपश्चाशकवृत्तौ (३०१ पत्रेऽपि) सा एव गुरुपरम्परा, तयाहि-"यस्मिन्नतीते श्रुतसयमश्रिया-वप्राप्त-
यत्यावपर्र तथाविधम् । स्वस्या(स्था) श्रर्य सवसतोऽतिदुःस्पिते, श्रीवर्धमानः स यतीबरोऽभवत् ॥१॥ शिप्योऽभव-
तस्य बिनेश्वराख्या, सूरिः कृतानिन्धविचित्रमाखः । सदा निरालम्वविहारवती, चन्द्रोपमधम्कलाम्बरल ॥१॥
अन्योऽपि विचो भुवि बुद्धिसागरः पाण्डित्यचारित्रगुणैरनो(न)पमैः । शब्दादिलक्ष्मप्रतिपादकानघ-ग्रन्थमणेता प्रपर क्षमायताम् ॥ ३ क्योरिमा शिष्यवरस्य पाक्याद्, वृचिं व्यधात् श्रीजिनचन्द्रसूरेः । शिष्यस्तयोरेव विमुग्धबुदि-न्याय- वोधेऽभयदेवसूरिः ॥ ४ ॥ योधो न शास्त्रार्थगतोऽस्ति ताष्टशो, न वादृशी वाक्पटुतास्ति मे तथा । न चास्ति टीकेह न वृद्धनिर्मिता, हेतु परं मेऽत्र कृती विभोर्वधः ॥ ५॥ यदिह किमपि दृब्ध बुद्धिमान्याविरुद्ध, मयि विहितकृपाखद्धी- घनाः शोधयन्तु । निपुणमतिमतोऽपि प्रायशः साघृतेः स्यात् , न हि न मतिविमोहः किं पुनर्मादशस्य ॥ ६ ॥ चतुरधिकर्वि- शातियुते, वर्षसहने शते घ सिद्धेयम् । धवलक्कपुरे वसतौ, धनपत्योर्वकुलपदिकयोः॥७॥ अणहिलपाटकनगरे, संघवरैयत- मानवुधमुख्यैः । श्रीद्रोणाचार्य-विद्वमिः शोषिता चेति" ॥ ८॥ इत्यादि । एष एपा एष गुरुपरम्परा श्रीअभयदेवसूरिमिः स्वकृतानेकग्रन्थप्रशस्तौ लिखिताऽस्ति, जिज्ञासुमिः ते ग्रन्था विलोकनीयाः॥२०॥ ननु-अन्यगच्छीयसूरिभिः अपि इदमेव गुरुशिष्यपारम्पर्य श्रीअभयदेवसूरीणा कापि ग्रन्थे लिखितमस्ति ? उच्यते- अनेकेषु अन्येषु अनेकैः लिखित वरीवति । तथाहि- "जिणवासहगणिलिहिय, मुहुमत्थवियारउवमिण सुयणा । निसुगंतु मुणंतु सय, परे वि वोहिंतु सोहिंतु ॥ १५२॥" व्याख्या-'जिनवालाहगणिति श्रीजिनवाष्ठभगणिनामफेन मतिमता सकलार्थसाहिस्थानागाधनोपाङ्गपञ्चाशकादिशास्त्र- चिविधानावाप्तावदातकीर्चि-सुधाधवलितधरामण्डलाना श्रीमदभयदेवसूरीणां शिष्येण लिखित कर्मप्रकृत्यादिगंमीर-
शाखेभ्यः समुदस्य हग्धं धिनषालमगणिलिखितम्। इति सार्द्धशतकवृत्त्या (९९ पत्रे) एकसप्तत्यधिकैकादशशतवर्ष ११७१
कृतायां श्रीचित्रावाठगच्छीय-श्रीधनेश्वरसूरयः प्राहुः ॥२१॥
ननु-तपागच्छीयरिमिः अपि श्रीमभयदेवसूरीणां पूर्वोका गुरुशिष्यपरम्परा क्वापि प्रोक्ताऽस्ति ? उच्यते-श्रीकल्पा-
न्तर्वाच्ये तपागच्छीयश्रीहेमहससूरिमिः मिन्नमिन्नगच्छप्रभावकाधिकारे तथैव प्रतिपादिताऽस्ति, तथाहि-'श्रीउपकेशवशे
श्रीरकमभरि ठुया, बियै कोरंटै नगरइ अनइ ओसिए समकालै एकसमै एकलग्नै प्रतिष्ठा कीधी १ चित्रावालगच्छीय-
श्रीवादिदेवरि हुआ। नीए हेमराज अनावणे, आस्थानिं गुणचन्द्र दिगम्बर जीती २। नवानीवृत्तिकारक श्रीअभय-
देवसूरि जिणे धंमणे सेढी नदी. उपर्कठि श्रीपार्श्वनाथतणी स्तुति करी, धरणेन्द्रसाहाय्यै श्रीपार्थविम्वप्रत्यक्ष कीघो,
शरीरतणो कोडरोग उपसमाष्यौ, वच्छिष्य श्रीजिनवष्ठभसूरि हुआ, चारित्रनिर्मल अनेक अन्य तणी निर्माण कीधी।
रणे अनुक्रमई श्रीखरतरपक्षा सूरिषर अनेक हूमा सातिशय' इत्यादि ॥२२॥
पुनः तपागच्छनायक-श्रीसोमसुन्दरशिप्यमहोपाध्याय-श्रीचारित्रगणिविनेय प० श्रीसोमधर्मगणिविरचिताया (स०
१५०३ वर्षे) श्रीसपदेशसप्ततिकायां निष्पन्नाया द्वितीयाधिकारे सप्तमोपदेशे (पत्र ४३), तथाहि-
"जयत्यसौ सम्मनपार्श्वनाथः, प्रभाषपूरैः परितः सनाथः । स्फुटीचकाराभयदेवसूरिया भूमिमध्यस्थितमतिमिरम्
॥१॥ पुरा श्रीपचने राज्य, कुर्वाणे मीमभूपतौ । अमूवन भूतले ख्याताः, श्रीजिनेवरसूरयः ॥२॥ सूरयोऽभयवेवा-
ख्या स्तेपा पट्टे दिदीपिरे । येम्या प्रतिष्ठामापनो, गमा लरतराभिषः ॥२॥" इत्यादि ॥२६॥
पुनः उपदेशतरङ्गिण्यां श्रीमुनिसुन्दरसूरयोऽपि प्रोचुः । तथाहि-"व्याख्यातामयदेवसूरिरमलप्रज्ञो नवाजयाः पुन-मे-| ग्याना मिनदचरिरददाहीया सहनस्य तु । प्रौढः श्रीजिनयल्लमो गुरुरभूद् ज्ञानादिलक्ष्म्या पुन-ग्रन्थान् श्रीतिलकचकार विविधांश्चन्द्रप्रभाचार्यवत् ॥१॥” इति ॥ २४ ॥ एष श्रीअणहिलपचने स० १६१७ मिते युगप्रधानश्रीजिनचन्द्रसूरिभिः सम श्रीअभयदेवसूरि आश्रित्य तपागच्छी- यधर्मसागरेण विवादे प्रारम्धेऽनेकग्रन्थदर्शनपूर्व चतुरशीतिगच्छाचार्यै एकीभूय धर्मपक्ष कक्षीकृत्य-अङ्गीकृत्य च सर्व- गच्छीयसकसमक्ष साक्ष्य प्रदत्त स्वहस्ताक्षरैः मतानि लिखितानि । यदुत श्रीस्तम्भनकपार्श्वनाथमूर्तिप्रकटको नवाशी- तिकारका भीममयदेवसूरि श्रीखरतरगच्छे एव नाऽन्यत्र गच्छे वभूव इति । इय वार्ता आवालगोपाल प्रसिद्धा अस्ति, पुनस्तदथिना इद मतपत्र द्रष्टव्यम्- अत्र मतपत्रमिदम्- "सं० १६१७ मिते कार्तिक मुदि ७ दिने शुक्रवारे श्रीपाटणनगरे श्रीखरतरगच्छनायकवादिकन्दकुद्दालभट्टारक-श्री- जिनचन्द्रसूरि चौमासी कीधी । तिवारइ ऋपीमती धर्मसागरै कुडी चरचा माडी, जउ अभयदेवसूरि नवाङ्गीवृत्तिकों श्रीयभणापार्श्वनाथप्रकटकर्ता, ते खरतरगच्छे न हमा। एहवी घात साभली तिवारे श्रीजिनचन्द्रसूरि समस्तदर्शन एफठा कीधा, पछै समस्त दर्शन नइ पूछयो, जे श्रीअभयदेवसूरि नवाङ्गीवृत्तिकर्चा थभणपार्श्वनाथप्रकटको किस गच्छ। हुआ ? तिवारे समस्त दर्शन मिली मनै घणा ग्रन्य जोया । पछै इम कह्यो-जे श्रीअभयदेवसूरि खरतरगच्छे इवा सही, सत्य समस्त दर्शन घणा प्रथ जोई नई सही कीधी, सही वार १०८ ॥ अत्र साखिभट्टारककर्ममुन्दररि- मत १, सिद्धान्तीया-घडगच्छा-श्रीयिरचन्द्रसूरिमत २, जावडीयागच्छे श्रीहर्पविनयमतम् ३, नीगमीया-तपागच्छे श्रीकल्याणरतस्मित ४, वृहत्तपागच्छे श्रीसिद्धसूरिमतम् ५, विवदणीक वारे जिया-खडखडता-तपागच्छे श्रीपरमानन्द- सूरिमत ६, सिमान्तीया-वडगछा-श्रीमहीसागरसूरिमतम् , ७ काछेला-पुनमीयागच्छे उदयरलसूरिमतम् ८, पीपलिया- गच्छे विमलच रिमतम् ९, वाठारीआ-पूनमिागण्छे श्रीविद्याप्रभरिमतं १०, ढदेरिया-पुनमीयागच्छे श्रीसपम• सागरसूरिमतम् ११, फुतषपुरा-तपागच्छे श्रीविनयतिलकसूरिमतम् १२, वोफठियागच्छे देवानन्दसूरिमत १३, सिद्धा. न्तीयागरछे पन्यासप्रमोदहसमतम् १४, पाहणपुरागच्छे वादिनयकीचिंमतम् १५, पाल्हणपुरीशाखातपागच्छे वा० रग• निधानमतं ११, अघलगच्छे पं० मावरक्षमत १७, छापरियापुनमीयागच्छे ५० उदयराजमतं १८, साधुपुनमीयागच्छे पं० वा. नगामत १९, मलघारीगरछे प० गुणतिलकमत २०, ओसवालगच्छे प० रसहर्पमत २१, धवलपीयामार लीयागच्छे पन्यास रगामत २२, चित्रावालगन्छे वा० क्षेमामवं २३, चिन्तामणीया पाडा वा० गुणमाणिक्यगणि- मत २४, आगमीया उपाध्यायसुमतिशेखरमतम् २५, बेगडाखरतर प० पद्ममाणिक्यमत २५, वृहत्तरतर बा० मुनि- रतमतम् २७, चित्रावालजोगीवासई पं० राजाम २८, कोरण्टषालगच्छे चेला-हासामत २९, विवदणीक-खिरालुमामत ३०, आगमीया मोकलमत ३१, खरतर-उपाध्याय श्रीअयलाभमत ३२, कार्तिकमुदि . एकवारे सर्वदर्भमी मिम, मन उस कीधी, धर्मसागर ऋषिमती तेराम्यौ, पुणि धर्मसागर दर्शनमाहिन भाग्यप, बार तीम मबयरी डाम्रो. पी छिपी रह्यो, पण न आवे, तिवारै फाती मुदि १३ दिने सर्वदर्शन मिली घरचाये पोटो जाणीने निहव थाप्यौं, जिन-1 दर्शन घाहिर कीघौ सही । सही १०८ । सर्वदर्शनसम्मत श्रीमभयदेवसूरि नवाङ्गीवृत्तिकर्ता थभणा पार्श्वनाथ प्रकट- कर्चा ते खरतर गच्छा हुआ, पत्तनीयसमखदर्शनिमिः विधार्य मत लिखितम्" । अथ मन्थसाक्ष्य लिख्यते-श्रीतपागच्छीय-हेमहससूरिकृतकल्पान्तर्वाच्ये १, भावहढाकृत-गुरुपर्वप्रभावकमन्ये २, तपा- लघुशाखालघुपट्टावल्या ३, तपाकृते आधारप्रदीपे ४, सन्देहदोलायलीखरतरग्रन्थप्रामाण्यसाधके ५, कुमरगिरिस्थिततपा- सामग्रीसाधुपट्टापल्या ६,श्रीजिनवल्लभसूरिकृत-सार्द्धशतककर्मग्रन्थमध्ये ७, श्रीचित्रावालगच्छीयश्रीधनेश्वरसूरिकृत-वृत्ति- परम्परासाधके ६, तपाकल्याणरमसूरिचिरन्तनटिप्पनकद्वये ९, छापरीया-पुनमीया-पवावल्या १०, साधुपुनमीयापट्टा- पल्या ११, गुर्वावलीमन्ये १२, प्रभावकचरित्रे चन्द्रप्रमसूरिप्रणीते १३, सर्गे (१६१ पत्रे ) श्रीमभयदेवसूरिचरित्रे १३, पल्लीपालगच्छीय म० श्रीआमदेवसूरिकृतप्रभावफचरित्रे १४, पीपलीया-उदयरसप्रारम्मेण जीवानुशासने १५, तथा तपा-श्रीसोमसुन्दरसूरिराज्ये कृतोपदेशसप्ततिप्रन्ये १६, किंबहुना ४१ ग्रन्थमध्ये । हुठी-श्रीमभयदेवसूरि नवाशीवृत्ति- कर्चा श्रीस्तम्भनफपार्धनायप्रफटको खरतरगच्छे बभूव-सर्पदर्शनिमतोपेतं मूलपत्र अणहिलपत्चनभाण्डागारे मुक्त अस्ति, वद् आलोक्य एतलिखित अस्ति, ये च न मन्यन्ते ते निझया। अथ स्तम्मतीर्थमतानि लिक्ष्यन्ते-स्वस्ति श्रीस्तम्भनाधीश नत्वा श्रीस्तम्भतीर्थमध्ये समस्तदर्शनिभिलिखितम् । श्री- अभयदेवरि श्रीयंमणपार्श्वनाथ प्रकटकारफ नपाङ्गीतिकारक खरतरगच्छे हुआ, केई एक इम नथी सरदहिता, राग- दूवा सही, सत्य समस्त दर्शन घणा अथ जोई नइ सही कीधी, सही वार १०८ ॥ अत्र साखिभट्टारकक्रममुन्दरहि- मत १, सिद्धान्तीया-घरगच्छा-श्रीविरचन्द्रसूरिमा २, जावदीयागच्छे श्रीहर्षविनयमवम् ३, नीगमीया-तपागच्छे श्रीकल्याणरसस्मित ४, बृहसपागच्छे श्रीसिद्धसूरिमवम् ५, विवदणीक वारे जिया-खडखडता-तपागच्छे श्रीपरमानन्द- रिमत ६, सिद्धान्तीया-वस्गच्छा-श्रीमहीसागरसूरिमतम् , ७ काछेला-पुनमीयागच्छे उदयरतसूरिमतम् ८, पीपलिया- गच्छे विमलचन्द्रसूरिमतम् ९, पाठाठीआ-पूनमिमागच्छे श्रीविद्याप्रमरिमत १०, ढटेरिया-पुनमीयागच्छे श्रीसयम. सागरसूरिमतम् ११, कुतवपुरा-तपागच्छे श्रीविनयतिलकसूरिमतम् १२, वोकडियागच्छे देवानन्दस्मित १३, सिद्धा- न्तीयागच्छे पन्यासप्रमोदइसमतम् १४, पास्हणपुरागच्छे वादिनयकीचिंमतम् १५, पाल्हणपुरीशाखातपागच्छे वा० रग- निधानमतं १५, अघलगच्छे पं० भाषरतमत १७, छापरियापुनमीयागच्छे ५० उदयराजमतं १८, साधुपुनमीयागच्छे पं० वा. नगामत १९, मलधारीगरछे प० गुणतिलकमत २०, ओसवालगच्छे प० रमहर्पमत २१, घबलप:यामाच- लीयागच्छे पन्यास रंगामत २२, चित्रावालगच्छे पा० क्षेमामतं २३, चिन्तामणीया पारा वा० गुणमाणिक्वगणि- मत २४, आगमीया उपाध्यायसुमतिशेखरमतम् २५, अंगडाखरतर प० पद्ममाणिक्यमत २५, वृहत्तरतर बा• मुनि- रकमतम् २७, चित्रापालजोगीवाई पं० राजामौ २८, कोरण्टयालगच्छे चेला-हासामत २९, विवदणीक-विराष्ट्रमामत ३०, आगमीया मोकलमत ३१, सरवर उपाध्याय श्रीजयलाभमत ३२, कात्तिकमुदि एकबारे सर्वदर्भमी मिम, मक लस कीघी, धर्मसागर ऋपिमती देशम्मी, पुणि धर्मसागर दर्शनमाहिन मायम, बार बीन मजसीडाल्यो, फो छिपी रह्यो, पण न आवे, तिवारै काती सुदि १३ दिने सर्वदर्शन मिली चरचाये पोटो जाणीने निहव धाप्यौ, जिन- दर्शन पादिर कीधौ सही । सही १०८ । सर्वदर्शनसम्मत श्रीअभयदेवसूरि नवाङ्गीवृत्तिकर्ता धमणा पार्श्वनाथ प्रकट- कर्या खरतर गच्छइ हुमा, पत्तनीयसमस्तदर्शनिभिः विघार्य मत लिखितम्" ॥ अय ग्रन्थसाक्ष्य लिख्यते-श्रीतपागच्छीय-हेमहससूरिकृतकल्मान्तर्वाच्ये १, भावहडाकृत-गुरुपर्वप्रभावकमन्ये २, तपा- लघुशाखालघुपट्टावल्या ३, तपाकृते आघारप्रदीपे ४, सन्देहदोलावलीखरतरमन्यमामाण्यसाधके ५, कुमरगिरिस्थिततपा- सामग्रीसाधुपट्टावल्या ६, श्रीजिनषालभरिकृत-सार्द्धशतककर्मग्रन्थमध्ये ७, श्रीचित्रावालगच्छीयश्रीधनेश्वरसूरिकृत-वृत्ति- परम्परासाधके ८, तपाकल्याणरमरिचिरन्तनटिप्पनकद्वये ९, छापरीया-पुनमीया-पट्टावल्या १०, साधुपुनमीयापट्टा- वल्पा ११, गुर्वायलीग्रन्थे १२, प्रभावकचरित्रे चन्द्रप्रमसूरिमणीते १३, सर्गे (१६१ पत्रे) श्रीअभयदेवरिचरित्रे १३, पल्लीवालगच्छीय म० श्रीामदेवसूरिकृतमभाषकचरित्रे १४, पीपलीया-उदयरलपारम्मेण जीवानुशासने १५, तथा तपा-श्रीसोमसुन्दरसूरिराज्ये कृवोपदेशसप्ततिग्रन्थे १६, किंबहुना ४१ ग्रन्थमध्ये । हुडी-श्रीमभयदेवसूरि नवाशीवृत्ति- का श्रीखम्भनकपार्श्वनाथप्रफटकर्या खरतरगच्छे वभूव-सर्वदर्शनिमतोपेत मूलपत्र अणहिल्लपचनभाण्डागारे मुफ अस्ति, तद् आलोक्य एतलिखित अस्ति, ये च न मन्यन्ते ते निहवाः। अप स्तम्मतीर्थमतानि लिस्यन्ते-स्वस्ति श्रीस्तम्भनाधीश नत्वा श्रीस्खम्मतीमध्ये समस्तदर्शनिभिलिखितम् । श्री- अभयदेवरि श्रीयभणपार्धनाय प्रफटकारक नवाङ्गीतिकारक खरतरगच्छे हुमा, केई एक इम नथी सरदहिता, राग- इवा सही, सत्य समस्त दर्शन घणा प्रथ जोई नइ सही कीधी, सही वार १०८ ॥ अन साखिभट्टारकर्ममुन्दरर्ति- मतं १, सिद्धान्तीया-वरगच्छा-श्रीथिरचन्द्रस्मितं २, जावडीयागच्छे श्रीहर्षविनयमवम् ३, नीगमीया-तपागच्छे श्रीफस्याणरमरिमत ४, पृहत्तपागच्छे श्रीसिद्धसूरिमतम् ५, विपदणीक वारे जिया-खडखडता-तपागच्छे श्रीपरमानन्द- रिमत ६, सिद्धान्तीया चटगच्छा-श्रीमहीसागरसूरिमतम् , ७ काठेला-पुनमीयागच्छे उदयरलसूरिमतम् ८, पीपलिया- गच्छे विमलचन्द्रसूरिमतम् ९, प्राठावीआ-पूनमिआगच्छे श्रीविद्याप्रभसूरिमत १०, ददेरिया-पुनमीयागच्छे श्रीसयम- सागरसूरिमतम् ११, कुतवपुरा-तपागच्छे श्रीविनयतिलकसूरिमतम् १२, वोकठियागच्छे देवानन्दसूरिमत १३, सिद्धा- म्तीयागच्छे पन्यासप्रमोदहसमतम् १४, पाम्हणपुरागच्छे वादिनयकीमितम् १५, पाल्हणपुरीशाखातपागच्छे वा० रग- निघानमत १६, अचलगच्छे प० भावरतमत १७, छापरियापुनमीयागच्छे प० उदयराजमतं १८, साधुपुनमीयागच्छे प० पा० नगामत १९, मळधारीगच्छे प० गुणतिलकम २०, ओसवालगच्छे प० रमहर्पमत २१, धवटपर्वीयामाप- ठीयागच्छे पन्यास रगामत २२, चित्रावालगन्छे वा० धेमामतं २३, चिन्तामणीया पारा वा० गुणमाणिक्यगणि- मतं २४, आगमीया उपाध्यायमुमतिशेखरमतम् २५, वेगाखरतर ५० पद्ममाणिक्यमत २६, बृहत्तरतर वा• मुनि- रसमवम् २७, चित्रावालजोगीवाई पं० राजामत २८, कोरण्टवालगच्छे चेला-हासामत २९, विवदणीक-लिराख्लुमामत १०, आगमीया मोकलमत ३१, खरतर-सपाध्याय श्रीजयलाभमतं २२, काचिकमुवि . एकवारे सर्पदर्षनी मिरी, मन उस कीघी, धर्मसागर ऋषिमती राष्यो, पुणि धर्मसागर दर्शनाहिन भाव्यत, पार तीन मजकर करीडाम्यो. की मकट- छिपी रमो, पण न आवे, तिवारे कासी सुपि १५ दिने सर्वदर्शन मिली परषाये पोटो आणीने निहव थाप्यौ, जिन- की से खरतर गम्छा हुआ, पचनीयसमखदर्शनिभिः विधार्य मत लिखितम्" दर्शन घाहिर फीधौ सही। सही १०८ । सर्वदर्शनसम्मत श्रीअभयदेयरि नयाशीवृत्तिकर्ता यभणा पार्श्वनाथ अथ ग्रन्थसाक्ष्य लिख्यते-श्रीतपागम्छीय-हेमइसरिष्कृतफल्पान्तर्वाध्ये १, भायहढाकृत-गुरुपर्वमभायफमन्थे २, तपा- मधुशाखालघुपट्टावल्या , तपाकृते आचारप्रदीपे , सन्देहदोलापलीखरतरमन्थप्रामाण्यसाधके ५, कुमरगिरिस्थिततपा- सामग्रीसाधुपटापल्या ६, श्रीजिनवष्ठभसूरिकृत-सार्धशतककर्मग्रन्थमध्ये ७, श्रीचित्रावालगाछीयश्रीधनेश्वरसूरिफत- परम्परासाधके ८, तपाकल्याणरमसूरिचिरन्तनटिप्पनकद्धये ९, छापरीया पुनमीया-पायल्या १०, सापुपुनमीयापा- पल्या ११, गुर्षावलीग्रन्ये १२, प्रभावकचरित्रे चन्द्रप्रभसूरिप्रणीते १३, सर्गे ( १६१ पत्रे ) श्रीअभयदेयरिचरित्रे १३, पालीवालगच्छीय भ० श्रीआमदेवरिकृतप्रभावकचरित्रे १४, पीपलीया-उदयरनमारम्मेण जीयानुशासने १५, तथा तरा-पीसोमसुन्दरसूरिराज्ये फुतोपदेशसप्ततिप्रन्ये १६, फि बहुना ४१ ग्रन्थमध्ये । हुडी-श्रीमभयदेयहिः नपानीति- कर्ना श्रीसम्मनपार्श्वनाथप्रकटफर्ता खरतरगच्छे षभूष-सर्वदर्शनिमतोपेत मूलपन अणहिटपत्तनभाण्डागारे मुफ अस्ति, त आलोक्य एतलिखित अस्ति, ये पन मन्यन्ते ते निहयाः। अथ स्तम्भतीर्थमतानि लिरुपन्ते-स्वस्ति श्रीस्तम्भनाधीश नत्वा श्रीस्तम्भतीर्यमध्ये समसदर्शनिभिलिंगितम् । श्री. अभयदेवरि श्रीयंभणपार्श्वनाथ प्रकटकारक नवाद्गीतिकारक सरवरगच्छे हमा, केई एक दम नयी सरदहिता, राग- इया सही, सत्य समस्त दर्शन घणा प्रय जोई नइ सही कीधी, सही वार १०८॥ अत्र साखिमट्टारककर्मसुन्दरहि- मत १, सिद्धान्तीया-परगच्छा-श्रीथिरचन्द्रसूरिमत २, जापडीयागच्छे श्रीहर्पविनयमतम् ३, नीगमीया-तपागच्छे श्रीकल्याणरससूरिमत ४, बृहचपागच्छे श्रीसिद्धसूरिमतम् ५, विवदणीक वारे जिया-खडखडता-तपागच्छे श्रीपरमानन्द- सूरिमत ६, सिद्धान्तीया-वडगम्छा-श्रीमहीसागरसूरिमतम् , ७ काछेला-पुनमीयागच्छे उदयरलसूरिमतम् ८, पीपलिया- गच्छे विमलचन्द्रसूरिमतम् ९, प्रांठारीआ-पूनमिआगच्छे श्रीविद्याप्रमसूरिमत १०, ढदेरिया-पुनमीयागच्छे श्रीसयम- सागरसूरिमतम् ११, कुतवपुरा-तपागच्छे श्रीविनयतिलकसूरिमतम् १२, वोकडियागच्छे देवानन्दसूरिमत १३, सिद्धा- न्तीयागच्छे पंन्यासप्रमोदहसमतम् १४, पाल्हणपुरागच्छे वादिनयकीचिंमतम् १५, पाल्हणपुरीशाखातपागच्छे वा० रग- निधानमतं १६, अचलगच्छे पं० माषरतमत १७, छापरियापुनमीयागच्छे ५० उदयराजमत १८, साधुपुनमीयागच्छे पं० पा० नगामत १९, मलधारीगच्छे पं० गुणतिलकमतं २०, ओसवालगच्छे प० रमहर्षमत २१, धवलपर्वीयामाच- लीयागच्छे पन्यास रगामत २२, चित्रावालगच्छे वा० क्षेमामत २३, चिन्तामणीया पारा वा० गुणमाणिक्यगणि- म २४, आगमीया उपाध्यायसुमतिशेखरमतम् २५, घेगडाखरतर प० पद्ममाणिक्यमत २५, हवलरतर बा• मुनि- रकमतम् २७, चित्रावालजोगीवाई पं० राजामौ २८, कोरण्टवालगच्छे चेला-नासामतं २९, वियदणीक-खिरालुमामतं ३०, आगमीया मोकलमत ३१, लरतर-उपाध्याय श्रीजयलाममत ३२, कात्तिकमुदि एकबारे सर्पदर्शनी मिसी, मन- ठस कीधी, धर्मसागर ऋषिमती तेशाम्यौ, पुणि धर्मसागर दर्शनमाहि न पाम्पस, बार तीन मबकर मरीडामो, पो पट्टे विदीपिरे । येभ्यः प्रतिष्ठामापनो, गच्छः खरतराभिधः ॥ ३॥ तेपामाचार्यवर्याणां, मान्याना भूभृतामपि । कुष्ठव्या घिरभूदेहे, प्राच्यकर्माऽनुभावत ॥ ४ ॥ तत श्रीगुर्जरमाया सभाणकपुर प्रति । शक्त्यल्पत्येऽपि ते चकुर्विहार मुनिपुग्न घा ॥ ५॥ रोगग्रस्ततयाऽत्यन्त, सम्भाव्य स्वायुष क्षयम् । मिय्यादुष्कृतदानार्थ, सर्व सङ्घ समाहयत् ॥ ६ ॥ तस्यामेव निशीथिन्या, स्वमे शासनदेवता । प्रभो! स्वपिपि जागर्पि, किं ? वेत्याह गुरु प्रति ॥ ७ ॥ रोगेण कास्ति १ मे निद्रे-त्युक्त देवी गुरु जगौ । सन्मोटयत तर्धेताः सूत्रस्य नव कुर्कुटी (कुत्कुटीः१) ॥८॥शकेरभावाकिं कुर्वे?, साऽऽह मैव वचो वद । त्वमद्यापि नवाजमा यद्-वृत्तिः स्फीताः करिष्यसि ॥९॥ श्रीसुधर्मकृतग्रन्थान् , कथमर्थापयाम्यहम् । पनो प्रत्येति को नाम ?, मेर्वारोहणकौशलम् ॥ १० ॥ देव्याह यत्र सन्देहा , स्मर्त्तव्याऽह त्वया तदा । यथा मिननि तान् सर्वान् , पृष्ट्वा सीमन्धर जिनम् ॥ ११ ॥ रोगग्रस्त कय मात !, करोमि विवृतीरहम् ? । माऽवादीखत्मतीकारे, किन्तूपायमिम शृणु ॥ १२॥ अस्ति स्तम्भनकमामे, सेढीनाममहानदी । तस्या श्रीपार्श्वनाथस्य, प्रतिमाऽस्त्यतिशायिनी ॥ १३ ॥ यत्र च धरति धीर, प्रत्यह फपिलेति गौः। तत्रोत्सातमूमौ च, द्रक्ष्यसि प्रतिमामुखम् ॥ १४ ॥ तदेव समभाव तद् विम्न वदस्व भावत । यथा त्व स्वस्थदेह स्याः, इति प्रोच्य गता सुरी ॥ १५॥ प्रातर्जागरितास्तेऽय, स्वमार्यमवबुध्य च । सम समयसरून, घेलु स्तम्भनक प्रति ॥ १६ ॥ तत्र गत्वा यथा स्थाने, प्रेक्ष्य पाश्वजिनेश्वरम् । उल्लसत्सर्वरोमाथा, एव ते तुष्ट धुर्मुदा ॥१७॥ "जय तिहुयणमरकप्परुक्स जय जिणधनंतरि, जय विहुयणकल्लाणकोस दुरिअकरिकेसरि। तिहुयणजणअयि- लंधियाण भुवणचयसामिय, कुणसु सुहाइ जिणेसपास थभणयपुरद्विय ॥१॥" वृत्ते तु पोडशे साऽर्चा, सर्वात प्रकटाऽभ- द्वेपना पाया फुबुद्धि वाद्या, ते यापहा दुखीठुस्से सही १०८, सिद्धान्तनमेलि नवागीयत्तिनै पृद्ध सम्प्रदायर्ने मेलि, नेह न मानइ ते षणा कूटा पडे छ । समस्त दर्शन वैसी श्रीनवागीप्रशस्ति जोई वृद्धसम्प्रदाय जोईने सही कीधी, जे श्री. अभयदेवरि खरतरगच्छे इा । अत्र साखि-ओसवालगच्छे प० सींहामत १ अघलगच्छे प० लक्ष्मीनिधानमत २ वृद्ध- शालीयतपागच्छे श्रीसौभाग्यरतरिमत ३ वसागच्छे स० विनयकुशलमत ४ कोरटयालगच्छे प० पद्मशेसरमत ५ पूर्णिमा गच्छे प० रमपीरमत ६ घरगम्छातपागच्छे प० रमसागरमत ७ मलधारीगच्छे क्षमासुन्दरमत ८ अचलीयागच्छे पूर्ण- चन्द्रमत ९ सारेरा-समयरममत १० आगमीयागच्छे ऋपिराममतम् ११ सुधर्मघोपगच्छे प्रपिरतसागरमत १२ कडूः आमती-पोमसीमतं १३ श्रीखरतरगच्छ श्रीमभयदेवसूरि स० ११११ श्रीयभणो पार्श्वनाथ प्रगट कीधी, स० ११२० श्रीन- पाङ्गीचि कीधी, सं० १२०४ श्रीरुद्रपल्लीगच्छे अमयदेवसूरि वीजा हुआ न माने ते अभागीया, खोटु पोलीने चारित्र गमाहे है। तया के इक कदाग्रही इम कहै-जे श्रीमभयदेवसूरि नवानीवृत्तिकर्ता श्रीयभणपार्श्वनाथप्रकटकारक सर- तरगच्छे न हुआ, ते महाउत्सूत्रवादी आणिवा, जिणे कारणे तपागच्छनायक श्रीसोमसुन्दर सूरिना शिप्यनी कीधी उपदेशसत्तरी ग्रन्थ तेमाहि १२ मइ उपदेशे (४३ पत्रे) ते कालना गीतार्थ सवेगी हुआ। तिणे खरतरगच्छे कमा छै ते हुरी लिखी जइ छै॥ जयत्यसौ सम्मनपार्श्वनाथः, प्रमावपूरै परितः सनाथः । स्फुटीचकाराभयदेवसूरि-या भूमिमध्यस्थितमतिमिरम् ॥१॥ पुरा श्रीपत्तने राम्य, कुर्वाणे मीमभूपतौ । अभूवन् मूतले स्याताः, श्रीजिनेश्वरसूरयः ॥२॥ सूरयोऽभयदेवास्या-सेवा ३४ श्रीसर्वदेवसूरि ३५ श्रीमजितदेवसूरि ३६ श्रीविजयसिंहसूरि ३७ श्रीसोमप्रभसूरि ३८ श्रीमुनिचन्द्रसूरि ३९ श्रीअ- जितसिंहरि ४० श्रीविजयसेनसूरि ४१ श्रीमणिरससूरि ४२ श्रीजगच्चन्द्रसूरि ४३ श्रीदेवेन्द्रसूरि ४४ श्रीधर्मघोपसूरि ४५ श्रीसोमप्रमरि ४६ श्रीसोमतिलकसरि ४७ श्रीजयानन्दसरि ४८ श्रीदेवसुन्दसरि ४९ श्रीज्ञानसागरसूरि ५० श्रीकुलमण्डन- सूरि ५१ श्रीसोमसुन्दरसूरि ५२ श्रीजयचन्द्रसूरि ५३ श्रीमुनिसुन्दरसूरि ५४ श्रीरशेखरसरि ५५ श्रीलक्ष्मीसागरसूरि ५६ श्री- सुमतिसाधुरि ५७ श्रीहेमविमलसूरि ५८ श्रीआनन्दविमलसूरि ५९ श्रीविजयदानपरि ६० श्रीहीरविजयसूरि ६१ श्रीविज- यसेनसूरि ६२ श्रीविजयदेवरिप्रमुखाः१३ । एषमन्येषु अपि आगमिक १ पूर्णिमापक्षीय २ विधिपक्षीयादि ३ गच्छेपु पट्टा- वल्या पताहशमभावक-श्रीमभयदेवमरिनाम नक्काऽपि लिखितमस्ति, ततो यस्य पितामहगुरुः श्रीवर्धमानसूरिः गुरुश्च श्री- जिनेश्वरसूरि सतीय॑श्च श्रीजिनचन्द्रयरिः शिष्यो यस्य श्रीजिनवल्लमसूरि पशिष्यश्च श्रीजिनदत्तसूरिः स्वय प श्रीस्तम्भ- नफपार्श्वनाथमूर्तिमटको नवाझीवृत्तिकारकश्च, एतादृशः प्रभावका श्रीमभयदेवसूरिः श्रीखरतरगच्छे एव जातः, नाऽन्यत्र । ॥ इति श्रीअभयदेवसूरे खरतरगच्छेशत्वाधिकारः॥४॥ ननु-आत्मीयगच्छे प्रतिक्रमणान्ताः साधव:-"आयरिय उयम्झाए"चि, गाथा त्रिक कथ न पठन्ति ? उच्यते-आव- श्यकादिपु साधूना नाममाह तस्य अनुकत्वात् । ननु-तर्हि श्रावका कथ कथयन्ति । सत्यं, श्रीजिनवल्लभसूरिमिः निज- सामाचार्या पकत्वात् , क्याहि-"दाऊण वदण तो, पणगाइसु जइसु खामए तिन्नि । किइकम्म किरिम ठिो सहो गाहा तिग पढई ॥१६॥" अत्र आइ परः-ननु-श्रीप्रवधनसारोद्धारबृहद्वृत्तौ रात्रिप्रतिक्रमणाधिकारे ( ४० पत्रे) “पदणय गा- पत् । अत एवाऽमचे तैः, पञ्चक्लेति पद कृतम् ॥ १८ ॥ “फणिफणफारफुरतरयणकररजियनहयल, फलिणीकदउदल- तमालनीलुप्पञ्चामल । फमठासुरउवसम्गवम्गसंसग्गअगजिय, जय पच्चक्खजिणेसपास धमणयपुरविय ॥२८॥" पर द्वात्रिंशता पवे, तुष्टः पार्वतीर्यपम् । श्रीसकोऽपि महापूजाधुत्सयास्तत्र निममे ॥१९॥ अन्त्य पृचद्वय तत्र त्यक्त्या देव्युप- रोपतः । पकिरे त्रिंशता वृक्ष, स प्रभाव स्वव हि ते॥२०॥ तत्कालरोगनिर्मुक्का, सूरयस्तेऽपि जमिरे। नन्यकारितचैत्ये प, प्रतिमा सा निषेशिवा ॥ २१ ॥ स्थानानदिनघालाना, चकुने विकृती क्रमात् । देवतावचन न स्यात्, कल्पान्तेऽपि हि निष्फलम् ॥ २२॥ इत्यादि समस्तवृचान्तमाणी करी मे सपेगी गीतार्थ छै ते समस्खसिधा कहिस्यै, उत्सूत्रयी वीहता यका बीजाई पूर्वाधार्य अनैरै गष्ठि हा तेहिं इम कमा जे श्रीमभयदेवसूरि नवाझीवृत्तिका थमणापार्श्वनाथ प्रकटणहार "जयतिष्ठुयण वचीसी" कारक श्रीखरतरगच्छि हासही सन्देह नहीं ॥ न घ वाच्यं पतादृशः प्रभावक श्रीममयदेवसूरिः तपागच्छे न वम्य, कथ तत्पट्टापल्या तश्नाम अभवत् । तत्पट्टानुक्रमस्तु अयम्-"श्रीवर्धमान १ श्रीसुधर्म २ जम्यू ३ प्रभव ४ श्रीसिद्धभव ५ श्रीयशोभद्र ३ श्रीसम्भूतिविजय ७ श्रीस्यूठभद्र ८ श्रीस्वहति ९ श्रीसु- स्थित १० श्रीइन्द्रदिन ११ श्रीविभरि १२ श्रीसिंहगिरि १३ श्रीवनस्वामि १४ श्रीवासेन १५ श्रीचन्द्रसूरि १६ श्री- सामन्तभद्रसूरि १७ श्रीदेवरि १८ श्रीप्रद्योतनरि १९ श्रीवादिदेयमूरि २० श्रीमानतुसूरि २१ श्रीवीरसूरि २२ मीज- यदेवरि २५ श्रीदेवानन्दसूरि २४ श्रीविक्रमसूरि २५ श्रीनरसिंहसूरि २६ श्रीसमुद्ररि २७ श्रीमान् देषसूरि २८ मी- विबुधप्रभरि २९ श्रीजयानन्दसूरि ३० श्रीरषिप्रमसूरि ३१ श्रीयशोभद्रसूरि ३२ श्रीविमलचन्द्रसूरि १६ भीग्योवनस्ति . विचां शोफेन १ हप्तपिचा हर्षेण २ यक्षाविष्टा देवताधिष्ठितां ३ उन्मादप्राप्तां वातादिना ४ उपसर्गप्राप्ता तिर्यामनुप्या- दिना नीयमानां ५ साधिकरणा कलहयन्ती ६, पशि स्थानः यक्ष्यमाणैः निर्ग्रन्थाः-साधयो निर्मन्थ्याः च साध्या तथाविध- निर्ग्रन्यामाघे मित्राः सन्तः साधर्मिक-समानधर्मयुक साधु इत्यर्थ , 'समायरमाणे ति समाद्रियमाणा:-साधर्मिकं प्रति आदर कुर्याणाः समाचरन्तो वा उत्पाटनादिव्यपहारविषयीकुर्वन्तो, न अतिकामन्ति आज्ञा स्त्रीभिः सह विहार १-स्वा- ध्याया २-वस्थानादि न कार्य इत्यादिरूपा, पुष्टालम्बनत्वात् इति 'अतोहिंतो वासि गृहादेः मध्याद् वहिर्नयन्तो वाशब्दा विकल्पार्थाः, वाहिहिंतो पति गृहादेः वहिवात् निर्वहिः-अत्यन्तपहिः वहिस्तात्तरा नयन्तः, 'उपेक्षमाणा' इति उपेक्षा द्विवि- धा-व्यापारोपेक्षा अव्यापारोपेक्षा च, तत्र च्यापारोपेक्षया त उपेक्षमाणा तद्विपयाया छेदनबन्धनादिकाया समयमसिद्ध- क्रियाया व्याप्रियमाणा इत्या, अव्यापारोपेक्षया च मृतकस्वजनादिमिः त सस्क्रियमाण उपेक्षमाणाः तत्र उदासीना इत्यर्थः, तथा 'उवासमाणचि पाठान्तरेण 'मयमाण'ति वा रात्रिजागरणात् तदुपासना विदधानाः, 'तषसामेमाणा'त्ति पाठान्तरे त क्षुद्रव्यन्तराधिष्ठित समयप्रसिद्धविधिनोपशमयन्त इति, तथा 'अणुशवेमाण'त्ति तत्स्वजनादीन् तत्परिठा- पनाय अनुशापयन्ता, 'सुसिणीपचि तूणीमावेन सप्रमजन्वः तत्परिठापनार्थ आगमानुज्ञातत्वात् सर्व इदं आज्ञाऽतिक- माय न भवति इति ।” अत्र स्पष्टमेव साधूनां साध्वीभिः समं विहारो न्यपेधि ॥१॥ तथा पुनर्निपेघमाह-"जे मिक्खू आगंतागारे जाव परिमायहेसु वा एगो एगिथिए सद्धिं विहार वा करेज सज्झायं पा करेल असणं वा पाण वा खाइम पा साइम वा आहारेन नचारपासवणं वा परिवेइ, अण्णयर वा (अणारिम) आणा- चिन्मते न पठति च" इति श्रीमावदेवसूरिकृतयतिदिनचर्याया (८३ पत्रे) । अथ पञ्चवस्तुकसूत्रे साधुपतिक्रमणा- धिकारे (७७ पत्रे) 'आयरिय उवन्झाए' इत्यादि गाथानिक भणितमस्ति, तत्रापि तद्गच्छीयसामाचारी एवं प्रमाणम् ॥ अथया 'तत्त्व पुनः केवलिनो विदन्ति' ययाऽस्ति तथा प्रमाण, नाऽस्माक कोऽपि अभिनिवेशा, अस्मद्गच्छसामाचारी चेयम् , यस्साधवः, 'भायरिय उयमाप चि गाथात्रिक न पठन्तीति ॥ ॥इति आयरिय नवज्झाए आपकपठनाधिकारः॥५॥ ननु-केपाचिनच्छे साम्मत साधूनां साध्वीमि सम विहारो दृश्यते,आत्मगग्छे तु तप्निपेघः, तत् कथम् । अत्रोग्यते, सूत्रवृत्त्यादी साधूनां नीभि सह विहारः १ स्वाध्याय २ अवस्थानादेः ३ निषेधात्, यदुक स्थानाङ्गसूत्रे पाठस्थानके प्रथमोद्देशके (३५२ पत्रे ), तथाधि- "छहि ठाणेहिं निग्गये निग्गयी गिण्डमाणे या अवलमाणे या नाइकमति, त जहा-खिचचिच १ वित्तपित्त २ जक्खा इ९३ सम्मापपत्त ४ सवसग्गपत्त ५ साहिकरण ६॥ यहि ठाणेहिं निग्गथा निग्गंधीमो असाइम्मिअ कालगय समायर- माणा नाइकमति, तजहा-अतोहिंतो षा वाहिं णीणेमाणा वा १ वाहि हिंतो वा निषाहिं णीणेमाणा २ सवेहमाणा या ३ उवा- समाणा वा ४ अणुभषेमाणा वा ५ तुसिणी वा सपश्यमाणा ६॥ वहीका-अनन्तरं गणषरगुणा उकार, गणघरकृत- मर्यादया च वर्चमानो निम्रन्थो न आज्ञा अतिकामति इति एतत् सूत्रद्वयेनाऽऽह-तत्र प्रथम पत्रमस्थानके व्यास्यातमेव, तपापि किंपियते गृहन्-श्रीवादी अबलम्बन . म्नतमालागीमा ध्याया चिचा शोकेन १६वधिचर्चा हर्षेण २ यक्षाविष्टा देवताधिष्ठितां ३ सन्मादप्राप्तां धावादिना ४ उपसर्गप्राप्ता तिर्यङ्मनुष्या- विना नीयमाना ५ साधिकरणा कलहयन्ती ६, पशिः स्थानः वक्ष्यमाणैः निर्यन्याः-साधवो निम्रन्थ्याः च साध्य तथाविध- निर्मन्याभावे मिनाः सन्त सापर्मिक समानधर्मयुक्त साधु इत्यर्थ , 'समायरमाणे ति समाद्रियमाणा:-साधर्मिक प्रति आदर कुर्वाणाः समाचरन्तो घा उत्पाटनादिव्यपहारविषयीकुर्वन्तो, न अतिकामन्ति आज्ञा स्त्रीभिः सह विहार १-स्वा- २-वस्थानादि न कार्य इत्यादिरूपा, पुष्टालम्बनत्वात् इति 'मतोहिंतो वासि गृहादे मध्यात्' बहिर्नयन्तो वाशब्दा विकल्पार्थाः, वाहिहिंतो चति गृहादेः पहिस्वात् निर्वहिः-अत्यन्तवहिः वहिस्तात्तरा नयन्तः, 'उपेक्षमाणा' इति उपेक्षा द्विवि- घा-व्यापारोपेक्षा अव्यापारोपेक्षा 'च, तत्र व्यापारोपेक्षया त सपेक्षमाणा तद्विषयाया छेदनवन्धनादिकाया समयप्रसिद्ध- क्रियाया व्याप्रियमाणा इत्यर्थः, अध्यापारोपेक्षया च मृतकस्वजनादिमिः त सक्रियमाण उपेक्षमाणाः तत्र उदासीना इत्यर्थः, तथा 'उवासमाणत्ति पाठान्तरेण 'भयमाणति वा रात्रिजागरणात् तदुपासना विधानाः, 'वयसामेमाणा'त्ति पामन्तरे त क्षुद्रव्यन्तराधिष्ठित समयप्रसिद्धविपिनोपशमयन्त इति, तथा 'अणुभवेमाणति तत्स्वजनादीन् तत्परिष्ठा- फ्नाय मनुज्ञापयन्ता, 'तुसिणीए'त्ति तूष्णीमावेन सप्रजन्तः तत्परिष्ठापनार्थ आगमानुज्ञातत्वात् सर्व इदं आज्ञाऽतिक्र- माय न भवति इति ।” अत्र सष्टमेव साधूना सान्वीमिः समं विहारो न्यपेधि ॥१॥ तथा पुनर्निपेघमाह-"जे मिक्खू आगंतागारे जाव परिआवहेसु वा एगो एगिस्थिए सद्धिं विहार वा करेज सज्झार्य या करेज असणं वा पाण वा खाइम वा साइम वा आहारेज उच्चारपासवण वा परिहवेइ, अण्णयर वा (अणारिम) आणा- चिन्मते न पठति च" इति श्रीमावदेवसूरिकृतयतिदिनचर्याया (८३ पत्रे )। अब पञ्चवस्तुकसूत्रे साधुप्रतिक्रमणा- धिकारे (७७ पत्रे) 'आयरिय उवज्झाए' इत्यादि गाथात्रिक भणितमस्ति, तत्रापि तद्गच्छीयसामाचारी एवं प्रमाणम् ॥ अथया 'तत्त्वं पुन केलिनो विदन्ति' ययाति तथा प्रमाणं, नाऽस्माकं कोऽपि अभिनिवेशा, अस्मद्गच्छसामाचारी चेयम् , यत्साधवा, 'आयरिय उवज्झाए चि गाथात्रिक न पठन्तीति ॥ ॥ इति आयरिय उवज्झाए प्रावकपठनाधिकारः ॥ ५॥ ननु-केपांचिद्ग्छे साम्प्रतं साधूनां साध्वीभिः समं विहारो दृश्यते,आत्मगच्छे तु तनिषेधः, वत् कथम् ? अत्रोच्यते, सूत्रवृत्त्यादौ साधूना स्त्रीभिः सह विहारः १ स्वाध्याय २ अवस्थानादेः ३ निषेधात्, यदुक स्थानाङ्गसूत्रे पष्ठस्थानके प्रथमोद्देशके (३५२ पत्रे), तथाहि- "छहिं ठाणेहिं निग्गये निग्गयीं गिण्हमाणे वा अपलमाणे वा नाइकमति, त जहा-खित्तचित्तं १ दित्तचित्त २ जक्खा इट्ठ ३ सम्मायपच ४ उपसग्गपत्त ५ साहिकरणं ६ ॥ छहिं ठाणेहिं निग्गथा निर्गथीओ अ साहम्मिम कालगय समायर- माणा नाइकमति, तजा-अतोहितो या माहिं णीणेमाणा पा १ चाहिं हिंतो वा निषाहि णीणेमाणा २ उपेहमाणा वा ३ सवा- समाणा वा ४ अणुभषमाणा या ५ तुसिणीते वा संपवयमाणा ६ ॥ तट्टीका अनन्तर गणपरगुणा पका, गणधरकृत- मर्यादया च वर्षमानो निम्रन्थो न आज्ञा अतिक्रामति इति एतत् सूत्रस्येनाऽऽह-तत्र प्रथम पबमस्थानके व्याख्यातमेष, वयापि किंचिदुच्यते गृहन्-भीवादी अवलम्बयन, इसवसाचलादौ गृहीत्वा न अतिक्रामति आज्ञामिति गम्यते । विष्ठ- चिचा शोकेन १ इसचिचो हर्पण २ यक्षाषिष्टा-देवताधिष्ठिता ३ उन्मादप्राप्ता वाताविना ४ उपसर्गप्राप्ता तिर्यङ्मनुष्या- दिना नीयमाना ५ साधिकरणां कलहयन्ती ६, पनि स्थानः वक्ष्यमाणैः निम्रन्याः-साधवो निम्रन्थ्याः च साव्य तथाविध- निम्रन्याभावे मिश्राः सन्तः साधर्मिक-समानधर्मयुक्तं साधु इत्यर्थः, 'समायरमाणे चि समाद्रियमाणा-साधर्मिक प्रति आदर फुर्वाणाः समाचरन्तो वा उत्पाटनादिन्यवहारविषयीकुर्वन्तो, न अतिक्रामन्ति आज्ञा स्त्रीभिः सह विहार १-स्वा- ध्याया २-वस्थानादि न कार्य इत्यादिरूपा, पुष्टालम्पनत्वात् इति 'अतोहिंतो वत्ति गृहादेः मध्याद्' वहिर्नयन्तो वाशब्दा विकल्पाः, वाहिहिंतो पति गृहादे वहिस्तात् निर्वहिः-अत्यन्तपहिः बहिस्ताचरा नयन्तः, 'उपेक्षमाणा' इति उपेक्षा द्विवि- धा-व्यापारोपेक्षा अव्यापारोपेक्षा च, तत्र व्यापारोपेक्षया त उपेक्षमाणाः तद्विपयाया छेदनवन्धनादिकाया समयप्रसिद्ध- क्रियाया व्याप्रियमाणा इत्यर्थः, अन्यापारोपेक्षया च मृतकस्वजनादिभिः त सक्रियमाण उपेक्षमाणाः तत्र उदासीना इत्यर्थः, तथा 'उवासमाण चि पाठान्तरेण 'भयमाण'ति वा रानिजागरणात् तदुपासना विदधानाः, 'उवसामेमाणा'त्ति पाठान्तरे त क्षुद्रव्यन्तराधिष्ठित समयप्रसिद्धविधिनोपशमयन्त इति, तया 'अणुनवेमाण'त्ति तत्स्वजनादीन् तत्परिठा- पनाय अनुज्ञापयन्ता, 'तुसिणीप चि तूष्णींभावेन सप्रयजन्तः तत्परिठापनार्थ आगमानुज्ञातत्वात् सर्व इद आज्ञाऽतिक- माय न भवति इति ।" अत्र स्पष्टमेव साधूनां साध्वीभिः सम विहारो न्यपेधि ॥१॥ तथा पुनर्निपेघमाह-"जे मिक्खू आगंतागारे जाव परिआवहेसु वा एगो एगित्थिए सद्धि विहार वा करेज सज्झायं पा करेज असणं वा पाण वा खाइम वा साइम वा आहारेज उच्चारपासवण वा परिवेइ, अण्णयर पा (अणारिम) आणा- - रिमं निट्ठर असमणपाचगं कह कहेर कहतं वा साहिजति सेवमाणे आवजइ चाउम्मासिय परिहारहाण अणुग्पादय" इत्यादि इति श्रीनिशीयेऽष्टमोदेशके ॥ उका सप्तमा, इदानी अष्टम "तस्स इमो सवयो कहितो"- "कहिया खल्ल मागारा, से उ कहिं ? कतिविहा? य विश्नेया । अगतागारादीसं, सविगारविहारमादीया ॥१॥" सत्तममत्न अतसुचे हत्यी पुरिसागारा कहिता, ते कहिं हवेज ? अगतागाराविसु, ते आगतागारादी इह समति कतिविदा गाने अगारा निण्णेया । इह अपुषहरुवियाणि- व्याख्या एगो साइ एगाए इस्थिआए सद्धिं समाणं गामामो गामतर विहारो अहया गयागय चकमण सम्झाय करेन, असणाविम या आहारेति उचार पासवण वा परिठयेइ, एगो एगत्यिाए सद्धि विहारमूमि गच्छति, अणारिमा कामकहा' निरन्तर वा अप्पिय कहं कहेति, काम निट्ठरकहाओ एता व असमणपातग्गा, अथवा देसभचकहादी जा सजमोरका- रिका ण भवति, सा सबा असमणपाउग्गा ॥ "आगतगारे आरामागारे कुलायसत्थे। पुरिसिथिएगऽणेगे घरकमयणा, वुयक्वेऽवि ॥२॥" एगो एगिस्थिए सर्वि, पगो अणेगिस्पीए सदि, अणेगा एगिस्थिए सदि, अणेगा अणेगित्यिए सचिं, आ कामकहा सा त होइ अणारिया तब लोया गरवाहणदधिकथा लोगुत्तरिया तरंगषती मलयवती मगधसेणादी, परवरिया निहुरमतीकरण भागवयदोसलामणया॥२॥ "अषि मायर पि सदि, कहावि पगाणियस्स परिसिद्धा। किं पुण! अगारिगादी, तहणिरवीणं सहगवस्त ॥४॥"
"अण्णावि अप्पसत्यासु पीस कहा किमु अणारिय असम्म चकमणपाणभोगणे उधारेस तु सायससी कणिक माइभगिणिमादीहिं अगमित्याहिं सद्धि पगागिमस्स धम्मकहापि कार ण यष्टइ, किं पुण अण्णाहिं तरुणित्याहि सारी "भयणपयाण घटण्हं, अण्णयजुसे अ संजए सते जे भिक्खू यिहरेजा, अहया करेज सज्झाय ॥१॥" भयणपया परभणी पुष्युच्चो । असणादि वा आहारे उच्चारे उच्चारिं च आचरियाहि निहुरमसा() जहुत्त । अनयर कह जो कहेइ, सो आणा अणवस्थ, मिछचविराहण तहा दुविह, पावति जम्हा वेणं परपया पियवेशा॥८॥ विद्वे सका भोगादि जम्हा एए दोसाता न कप्पति विहाराइ कार्य, कारणे पुण करेज्जाधि ॥ ९॥ वितियपदमणप्पञ्झे, गेलण्णुवसग्गरोहगिलाणे । संभमभययासामु य, खति समादीण निक्खमणे ॥ १॥ वारगाहा-अण्णच अण्णप्पझो सो सपाणि पिहारादीणि फरेखा, आणि गेटण उईसंमि परत्ये गेलण्णे जो विही समक्खाओ सो चेव य वितिअपए गिलण्णे अट्ठसमुद्देसे ॥ १०॥ कठा । इयाणि उयसोगेत्ति तस्थिम उदाहरण-कुठपसंमि पहीणे, ससगभसगेहिं होइ आहरण । मुफुमालि अपपमा, सपचयायाय फासेण ॥ ११ ॥ इत्यादि निशीयभाष्यचूयौं अष्टमोद्देशके-फिंच यत्र सयत्यो भवन्ति तत्र क्षेने अपि गनपस्यान साभूना आस्ता विहारादि ॥२॥ तथा पोझ बृहत्कल्पसूत्रभाष्यपृत्तिपू द्वितीयसण्डे-"से गामसि या नाप राय, हाणीसि वा एगगवडाए एगदुवाराए एगनिक्खमणपवेसाए नो कप्पइ निग्गयाण य निग्गयीण य एगराठ पत्यए"" अयाऽस्य सूत्रस्य का सम्बन्ध ! इत्याह-गामनगराइएसु तेसु अ खेत्तेसु कत्य यसिमप ? जत्य न पमति ममणीमः म्भासे निगमपहे वा, मामनगरादिषु तेषु पूर्वसूत्रोकेषु क्षेत्रेषु कुत्र वस्तव्य इति चिन्ताया अनेन सूत्रेण प्रतिपाद्यते, यत्र "मम्यासे" प्रतिश्रयासने "निर्गमपये वा" निर्गमनद्वारे अमण्यो न वसति भवन्ति तत्र वस्तन्यं इति + ++ "जहा तस्स रायपुचस्स वेजेहिं अमगा अपत्थिति का पडिसिद्धा, तहा भगवयाऽवि साह्रण अभपठिसेवा इह परत्यय अपस्थिति कार पडिसिद्धा, वप्परिहरणे वा मोम इत्थीपसुपडगसंसत्ताए वसहीए सजयखेत्ते म ण ठायव ॥" पता- पता साधुमिः साध्वीमिः समं न विहाष्यम् , यत्र घ साधयः साधीः प्रतिक्षेत्रान्तरं नयन्ति, तत्रापि अमी एव न- यन्ति, नाऽन्ये । यदुक्त, पचाना-भाचार्योपाध्यायप्रवर्तकस्थघिरगणापच्छेदकानां एकतरः सयती नयति, ताश्च स्त्रीसा- न सम संविप्लेन परिणतषयसा नेतच्या । इति बृहत्कस्पमाप्ये चतुर्योदशके ॥ ३ ॥ गणधरस्य एव साध्वीना क्षेत्रान्तरनयने अधिकार, तत्पकारच निशीथमाभ्यपूणां अष्टमोद्देशके जीतफल्पे च मोक्का-"जया खेचामो खेत्त संजतीओ संघारिमति वदा निम्मए निराधाहे साहू पुरओ ठिमा, ताओ मग्गो पट्ठिा आगच्छति, भयाइ कारणे पुण साधूना पुरओ मरगमओ संजतीतो सचारिति, तया निम्मए निरावाहे साहू पुरओ ठिमा ताओय मग्गयो पहिआ आगम्छति, भयाइकारणे पुण साधूण पुरओ मग्गो पक्खापक्षिय वासमंतओ वा ठिआगछति, "णिपबगाहा"सजतीण सवपिणोजे सजया वेहिं सहिओ गणधरो अप्पवितिओ अप्पतितिमो वा निपखवाए ति सपथवाए सत्येण समं णेति, जो घा सब्रमो सहस्सोपाती सत्ये वा कयकरणो तेण सहिमो णेति, "उमयट्ठा० गाहा" एगे आयरिआ भणति पुरोवि ठिा संयतीतो गति, किं कारणम् माह, काइअसण्णाणिवेसजयं मा वाणीए लहिति सोपवाणि तम्हा पुरमओ गच्छतु त ण जुजति कम्हा ? तासि अविणो भण्णति 'लोगविरुव ' तम्हा उभय जयणाए कारेजा, का जयणा ? जत्य एगो काइ- असण्ण योसिरति, तत्थ सपि चिठ्ठति, वतो ( सभइओ) विचिठ्ठते दटुं मग्गतो चेव चिट्ठति, ताओ वि पिडओ सरी- रचित करेंति एव दोसा न भवति" इत्यादि । साध्वीना क्षेत्रान्तरनेता गणधरच ईटर इष्यते- "पिमघम्मे दधम्मे, संविग्गेऽवजओअतेजस्सी । सगष्टुवम्गह कुसलो, सुत्तत्यविऊ गणाहिवई ॥१॥" व्याख्या-"पिअधम्मो०" प्रिय इष्टो धर्मः श्रुतचारित्ररूपो यस्य स प्रियधर्मः, यस्तु तस्मिन् एव धर्मे हदो द्रन्यक्षेत्रा- चापदुदयेऽपि निचलः स हदधर्मो राजदन्तादिवत् बढशब्दस्य पूर्वनिपावः, सविप्नो द्विधा-द्रव्यतो भावतश्च, तत्र द्रव्यतो मृगः सदैव वस्तमानसत्वात्, भावतो यः संसारभयोद्विग्नः पूर्वरात्रापररात्रकाले संप्रेक्षते-'फि मया कृत', किं वा कर्तव्य- शेपा,किं वा शक्यमपि तपाकर्मादिक किं अह न करोमि ।' इत्यादि, “वजित्ति" अकारप्रश्लेपाद् अवध-पाप, सूचनात् सूर्य इति कृत्वा तमीरुः अवद्यमीरुः, ओजः तेजश्च उभयमपि यक्ष्यमाणलक्षण तद् विद्यते यस्य स ओजस्वी तेजस्वी चेति, 'संग्रहों द्रव्यतो वस्त्रादिमिः भावतः सूत्राभ्यां, 'उपग्रहों' द्रव्यत औपधादिमिः, भावतो ज्ञानादिमिः, एतयोः सयति- विपययोः सग्रहोपमइयोः कुशला, तथा 'सूत्रार्थविद्' गीतार्थः, एप एवविधो गणधराधिपतिः आर्यिकाणा गणधरः स्थाप- नीयः। अथ ओजस्वी इति व्याचष्टे- 'जे भिक्खू सगणधिमाए परगणचियाए निम्मंथीए सम गामाणुगाम दूइममाणे पुरओ गठमाणे पिओ रीममाणे ओहयमणसफप्पे पिंतासोगसागरं सपधितो करयलपरहत्यमुहे अशाणोषगए विहार फरेइ जाय करेंत या साइजति जाव त सेवमाणे मायति चासम्मासिम परिहारहाण' अणुग्याइय" इति ।। ६॥ अत्रेद वात्पर्यम्-श्रीस्थानाङ्गवृत्त्यभिप्रायेण सापूनो स्त्रीभिः समं विहारो निपिखा, तथा निशीथभाष्याभिप्रायेण साधूना स्त्रीभिः सम धतुर्मयाऽपि विहारो न्यधि, करणे तु पहको दोपाः प्रतिपादिताः, ग्लानादिनिमित्ते ताभिः सम विहारविधिः उका, स तु कारणिका, अपवादपद उत्सर्गपदे स्थाप्यमान तु परसूत्राय भवतीति । तथा श्रीवृहस्कल्पभाष्यवचनमामा- ण्यातु-श्रीआचार्योपाध्यायमपर्धकस्थविरगणावच्छेदकानां पहुश्वानां परिणवषयस्कानां संविनाना अन्यतरः कोऽपि स्त्रीस- म्पम्धिसार्ययोगेन साध्वी क्षेत्रान्तरे नयति, तत्रापि आचार्य संवेगी निर्विकारो यात्रादिः सहस्रयोधिशखकलाकुशलो विलिसाघुसमन्वितो विलोक्यवे नाऽन्यः, एतादृशः पूर्वोकनिशीयभाष्यवृहत्कल्पविधिना साध्वी क्षेत्रान्तरे प्रापयति न यार. श: वाशा, अठोऽत्र इदं आकृतम्-मामास्यसाधूना तुसाध्वीनां क्षेत्रान्तरे प्रापणं निपिद्ध, आचार्याविपश्चक प्रापयति तत्र तु कारण सक, व्या पुनः साम्पीमि सम विहारनिषेधसूत्रं तु स्पष्टमेव पूर्व उपदिष्टमस्ति, तथा लोकविरुद्धचायम्-ताभिः सम विहार- ये केऽपि पश्यन्ति तेऽपि निन्दन्ति-अहो अह्मचर्यधारिणोऽमी योगियोगिनीवत् ये वनिताभि विरहिता दिनमपि स्थातुं न शकुवन्ति । अपरं च तेषामपि मध्ये केषिलुकभोगाः, केचिदमुक्तभोगार, केचिद्युवानः, ततस्तेषा वा या कथं चेसोपचौ कलाकेलिकेलयो जलधिजलबेला इव प्रसरन्त्यो धारयन्ते, तदनिवारणेन कदाचित्कयचित् शीलवतभङ्गे द्वयोरपि चोघिवीजनाशः स्यात् । यदुक्तम्-"चेश्यदवविणासे, १ रिसिघाए पवयणस्स उडाहे। संजइ च उत्थभगे, मूलग्गीयोहिलाभस्स ॥ १॥” इत्यादि, न च सर्वेऽपि साम्मतीकाः साधवः श्रीस्थूलभद्रस्वामिसधर्माणः सन्ति, तत्समयेऽपि तत्समतां न केऽपि सिंहगुहावासितस्सतीर्य्यसाधुप्रमुखा लेमिरे, ततः सम्प्रति तथाविधाः कथं भवेयुः १, वत- खासां सङ्गतिः एव असङ्गता मोतोः इवाऽऽखूनाम् । यदुक श्रीउत्तराध्ययनसूत्रे ३२ अध्ययने (६२५ पत्रे) "जहा विराठावसहस्स मूले, न मूसगाण वसही पसत्या । एमेष इत्थीनिलयस्स मज्झे, न घभयारिस्स खमो निवासो" ॥ १३ ॥ इत्यादिः ॥७॥ तत आधुनिकसाघुमिः साध्वीमिः समं विशेषतो विहारो न कार्यः, जिनाज्ञाममात् । तत्प्रसङ्गेन महाननर्यकोटिमादुर्भावाच ॥ ननु-तपागच्छे साम्पत किमिति साध्वीभिः सम साधवो विहार कुर्वन्ति ? उच्यते-सिद्धान्तादिषु निष्कारण प्रकट निपेघे अपि, तपागच्छीयश्रीविजयचन्द्रसूरिणा एकादशनवीनाऽऽचरणासु साध्वीभिः सम साधूना विहारस्य स्थापि- तत्वात्, यदुक तपागच्छीयप्रवन्धे, तथाहि- "श्रीजगञ्चन्द्रसूरिणा वीजापुरे स० १२८५ 'तपा' इति नाम लब्ध द्वादशवर्षाचाम्लकरणेन, तच्छिष्यो श्रीदेवेन्द्र- सूरि १ श्रीविजयचन्द्रसूरी २ तत्र प्रथमो देवेन्द्रसूरि तत्पट्टे स्थापितः, द्वितीयस्तु आचार्यत्वेन गच्छप्रवर्तकः तदनु॥ श्रीदेवेन्द्रसूरौ मालयक गते, गुर्जरघरिश्या विजयचन्द्रसूरिणा सर्वगच्छावर्जनार्थ निर्विकृतिकप्रत्याख्याने निर्विकृतिकग्रह- णम् १, साधुभिः सम साध्वीविहारस्थापन २, तत्कालीनोष्णोदकग्रहण ३, साधुसाध्वीना वस्त्रपोट्टिकाप्रदानम् ४, हरितफल- नि सशब्दवितीयव्याख्याने, बहुदिवससम्भूतगोधूममण्डकं व्याख्यातं, ततः पर्युपितद्विदलपर्युपितगोधूममण्डकयोः द्वयो- रपि प्रहणं स्वयं अङ्गीकरणेन भगवता साधनामपि अनुज्ञातम् । एवमाचाराग्गन्चूणीं अपि, तयाहि-'मुचिते णाम कुसणिं त असूषित भक, सीवपिंडो-वासी सतरो पुराणकुम्मासो वि पजसिभकुम्मासो अदु वफस पुलाग या उद्धे पिंडे अलद्धप दपिए, एकतो पुराणघण्णवकर्स पुराणसतुगा च पुराणगोरसो वा पुराणगोधूममण्डको वा, पुठाग णाम अवयवो निफा- यादि, देवि पञ्चचे, दविओ नाम न रागं गच्छति" इत्यादि, अत्राऽपि पर्युपितद्विदलगोधूमयोः ग्रहण व्याख्यात ॥२॥ न च वायं, श्रीमहावीरवेवस्य लोकातीतमार्गत्यात् भवतु नाम पर्युपितद्विदलादिग्रहण, पर विधिवादेन साधुमि अपि कुत्राऽपि तवरण व्यधायि १ सभ्यते-पीऔपपातिकप्रथमोपाझे ( ३९ पत्रे) वाखतपोऽधिकारे श्रीमहावीरशिप्यसाधुभिः तरहण तं, तथाहि- 'वर्ण कालेण इत्यादि, तावत्, अन्धगिलायए' ततम-"अरसाहारे विरसाहारे अताहारे पताहारे लुहाहारे सेत रस परिवाए' इत्यादि। म्याख्या-'अनगिलायसि अम-भोजन विना ग्लायति, अन्नम्लायकः, स प अमिमहविशेपात् पावरेव दोपात् न "अर- साहारे"खि मुगिति इत्यावि, “अरसो' हिंग्वादिमिः असंस्कृतः आहारो यस्य स तथा, "विरसाहारे"चि विगतरसः पुरा- गंधाम्पादनादिः "अंताहारे"ति, अन्ते भवं अन्त्य-अधन्यपान्यं वल्लादि "पताहारे"ति, प्रकर्षण अन्स्य बल्लाचेव मुकावशेष पर्युषितं वा 'लूशाहारेत्ति स्व-स्वस्वभाव', इत्यादि, अत्रापि पताहारम्याख्याने पर्युषितवल्लादिग्रहण साधूनामपि अनुशात- मेव ॥शा एव सूत्रकृवाङ्गेऽपि क्रियास्थानकाधिकारे साघुवर्णके (३३३ पत्रे), तथाहि-“अदुत्तर च ण सक्खित्तचरगाxxअत- घरगा पतचरगा xx अताहारा पताहारा अरसाहारा विरसाहारा लूहाहारा तुच्छाहारा अतजीवी पतजीवी" इत्यादि ॥४॥ तथा स्थानाङ्गेऽपि पश्चमस्थानके प्रथमोद्देशके साधूनां अभिग्रहाधिकारे (२९६ पत्रे ), तथाहि- "पच ठाणाई समणाण जाव अन्भणुमायाइ भवति, त जहा सक्खित्तचरते निक्खित्तचरते अवचरते पतघरते लूहच- रते" व्याख्या-इतश्च साघुधर्ममेदस्य वायतपोविशेषस्य वृत्तिसंक्षेपाभिधानस्य मेदाः 'सक्खित्तचरए' इत्यादिना अमिघीयन्ते, तत्र सक्षिप्त स्वप्रयोषनाय पाफभाजनात् उद्धृत तदर्थ अभिग्रहविशेषात् चरति-तद्गवेपणाय गच्छति इति उत्क्षिप्तचरकः १, एव सर्वत्र, नवर निक्षिप्त अनुवृत २, अन्ते भव आन्त-भुक्तावशेष वल्लादि ३, प्रकृष्ट आन्त प्रान्त तदेव पर्युपित ४, रूसंनिःस्नेहं इति ५, इह च भावप्रत्ययप्रधानत्येन उत्क्षिप्तचरकत्व इत्यादि द्रष्टव्य, एव उत्चरत्राऽपि भावप्रधानता दृश्या, इह च आधौ भावाभिग्रही इतरे द्रव्याभिग्रहार, अत्राऽपि प्रान्तशब्देन पर्युपितवल्लादि व्याख्यातम् ॥५॥ पुनरपि श्रीस्थानाङ्गे चतुर्थस्थानके द्वितीयोद्देशके (२१९ पत्रे ), तथाहि- "घरविहे आदारे पनचे तजहा-वक्सरसपले १, उवक्खडसपशे २, सभावसपन्ने ३, परिजुसियसपने ४" व्याख्या- उपस्क्रियते अनेन इति उपस्करो हिरवादिः, तेन सपनो युक्तः उपस्करसपतः तथा उपस्फरण उपस्कृत-पाक इत्यर्थः, तेन सपन्न ओदनमण्डकादिः उपस्कृतसपनः पाठान्तरेण नो उपस्करसपनो-हिमवादिभि असस्कृत ओदनादिः, स्वभावेन- पाक विना सपन्ना-सिद्धो द्राक्षादिः स्वभावसपन्नः, 'परिजुसिय'चि पर्युपित-रात्रिपरिवसन तेन सपनः पर्युपितसपश्नः सशरद्वितीयव्याख्याने, बहुदिवससम्मृतगोधूममण्डकं व्याख्यात, ततः पयुपितद्विदलपर्युपितगोपूममण्डकयोः दयो. रपि महणं स्वयं अङ्गीकरणेन भगवता साधूनामपि अनुज्ञातम् । एवमाचारागचूणीं अपि, तथाहि-मुचिते णाम कुमणि त अधित भक्त, सीतपिंडो-यासी वसफरो पुराणकुम्मासो वि पज्जुसिअकुम्मासो अदु वफस पुलाग वा उद्रे पिंडे अउदए दविए, एकतो पुराणषण्णवकसं पुराणसतुगा ष पुराणगोरसो वा पुराणगोपूममण्डको वा, पुलाग णाम अवययो निष्का- पादि, ज्वेवि पवसे, दपिओ नाम न रागं गच्छति" इत्यादि, अनाऽपि पर्युपितद्विदलगोधूमयो ग्रहण व्याख्यात ॥२॥ न च पाध्य, श्रीमहावीरदेवस्य लोकातीतमार्गस्वात् भवतु नाम पर्युपितद्विदलादिग्रहण, पर विधिनादेन सापुमि अपि कुत्राऽपि तम्ररणं न्यायि ? उच्यते-पीऔपपातिकप्रथमोपाळे ( ३९ पत्रे ) वायतपोऽधिकारे श्रीमहावीरशिप्यसापुभि वद्रहण कर्वे, तपाहि- 'वर्ण कालेण इत्यादि, तावत् , अनगिलायएं तत-"अरसाहारे विरसाहारे अवाहारे पताबारे लुहाहारे सेत रस परिवाए इत्यादि ॥" व्याख्या-'अन्तगिलायति अन्न-भोजन विना ग्लायति, मन्नग्लायकः,सच अमिमहविशेषात् मातरेव दीपाद न "अर- साहारे सि मुगिति इत्यादि, "अरसो' हिंग्यादिमिः असंस्कृत आहारो यस्य स तया, "विरसाहारे"ति विगतरसा पुरा: णमान्यौदनादिः “मताहारे"ति, अन्ते भव अन्त्य अघन्पधान्य वादि "पताहारे"चि,प्रकर्षण अन्त्य वाचेव मुक्कावशेष पर्युक्तिं पा 'साहारेचि स्व-मस्वभाव', इत्यादि, मत्रापि पंताहारप्यास्याने पर्युषितवल्लादिग्रहण साधनामपि अनुज्ञात- । - मेघ ॥शापय सूत्रफूताङ्गेऽपि क्रियास्थानकाधिकारे साधुवर्णके (३३३ पत्रे), तथाहि-“अदुसर च ण सक्खिनचरगाx xअत- घरगा पतचरगा xx अताहारा पताहारा अरसाहारा विरसाहारा लहाहारा तुच्छाहारा अतजीवी पतजीवी" इत्यादि ॥४॥ तथा स्थानाङ्गेऽपि पश्चमस्थानके प्रथमोद्देशके साधूना अभिमहाधिकारे (२९६ पत्रे ), तथाहि- "पच ठाणाई समणाण जाव अन्मणुशायाइ भवति, त जहा सक्खित्वचरते निक्खित्वचरते अतचरते पतघरते लूइच- रते" व्याख्या-इतश्च साधुधर्ममेदस्य यातपोविशेपस्य वृत्तिसक्षेपाभिधानस्य मेदाः चक्षितघरए' इत्यादिना अमिधीयन्ते, तत्र चक्षिप्त स्वप्रयोजनाय पाकभाजनात् उचूत तदर्थ अभिग्रहविशेपात् चरति-वन्द्वेपणाय गच्छति इति उत्क्षिप्तचरक १, एव सर्वत्र, नवर निक्षिप्त अनुदृत २, अन्ते भव आन्त-भुक्तावशेष वल्लादि ३, प्रकृष्ट आन्तान्त तदेव पर्युपित ४, रूक्ष-निःस्नेह ति ५, इह घ भावप्रत्ययप्रधानत्वेन ररिक्षप्तचरकत्व इत्यादि द्रष्टव्य, एवं उत्तरत्रापि भावप्रधानता दृश्या, इह च आयौ भावाभिग्रही श्तरे द्रन्याभिग्रहाः, अत्राऽपि प्रान्तशन्देन पर्युपितवल्लादि व्याख्यातम् ॥५॥ पुनरपि श्रीस्थानाने यसुर्घस्थानके द्वितीयोदेशके (२१९ पत्रे), तथाहि- "घरविहे आहारे पन्नत्ते तजहा-उवक्तरसपने १, वक्खससपने २, सभावसपन्ने ३, परिजुसियसपन्ने ४" व्याख्या- उपस्क्रियते अनेन इति उपस्करो हिरवादिः, तेन सपनो युक्त उपस्करसपन्न तथा उपस्करण उपस्कृत-पाक इत्यर्थ , तेन सपन्न औदनमण्डकादि उपस्कृतसपन्न पाठान्तरेण नो उपस्करसपनो-हिन्वादिमि असस्कृत ओदनादिः, स्वभावेन- पाक विना सपना-सिद्धो द्राक्षादिः स्वभावसपन्नः, 'परिजुसिय'चि पर्युपित-त्रिपरिषसन तेन सपन्नः पर्युपितसपना हरिकादिर, यता ताः पर्युपितकलनीकृताः अम्लरसाः भवन्ति, आरनालस्थितायफलादिः या इति, अत्राऽपि पर्यु: पिताप्दस्य तथैव मर्षव्यास्पानात् ॥ ६ ॥ एव ओपनियुक्तिसूत्रवृत्त्योः अपि ( १७ पत्रे ), वयाहि- "खित विज्ञा करेता, दोसीणे नीणिअमि अ धयति । अन्नो लखो घालुओ, घोर दे मा य रूसेजा ॥२४५॥ अहाण दोसीणं विय, जायामो देहि दहि एवं खीरं। सीरे घयगुडफेवा, योवं योवं च सपत्य ॥१४॥" व्याख्या-क्षेत्रं विधा कृत्या त्रिभिः भागः विभय एको विभागः प्रत्युपसि एव हिणव्यते, अपरो मध्याहे हिण्दयते, अपरो (अन्त्यो) अपराहे, पर ते मिक्षा अटन्ति, 'दोसीणे नीणियमि पयति' 'दोसीगे' पर्युपिते आहारे निस्सारिते सति वदन्ति-'अण्णो लदो बहुओं' अन्य आहारो सम्पः प्रचुर सतम 'योर्व देति स्तोकं ददस्व-स्वल्पं प्रयच्छ, 'मा य रुसेजति मा चारोप ग्रहीप्यसि अनादरजनितम्, एतबाऽसौ परीक्षार्थ करोति, किं अयं छोको दानशीलो नया इति, अत्राऽपि 'दोसीण'पदन्याख्याने पर्यु- पिताहारमहर्ण अनुमतं १७॥ पुनरपि ओपनियुक्ति तत्र वृत्तिपाउ पर्युपितद्विदला-ऽऽहारग्रहणससूचक (१८७ पत्रे) पाहि- "अंत मोक्सामि-चि पेसए मुंजए य तह चेष । एस समारणिविट्ठो, ससारो उडिओ साहू ॥ ५७१॥" ज्यास्वा- इदानीं समारः कदाचिद् मोजनार्थ उपविशन् भवति कदाचिद् उपविष्ट कदाचिद् उत्थितः, एतत् प्रदर्शनाय आर- 'भवत' मन्त्य-अत्यघर पचणकादि तदपि अन्त्य पर्युषितं चणकादि अन्त्य अपि अन्त्य अन्स्पान्त्वं भक्षयिष्यामि इति, पविधेन परिणामेन उपविष्टो मण्यस्या मुळे या तथैव एप साधुः शुभपरिणामस्वात् ससार उपविष्टः ससप्तम रस्थित दल शुभपरिणामस्थ मप्रतिपतितत्वात् , एषमेव भजत्रितयं योजनीयं, तत्र प्रथमो भगः समारो निवितो ससारो रहिमो
ससारो निविट्ठो असारो उद्विमओ विइमो मंगो २ असारो निविट्ठो ससारो राष्टिओ तो भंगो ३ असारो निविठ्ठो असारो
महिओ एस घनत्यो मंगो ४ सारवाऽत्र ज्ञानादिर, आदिग्रहणाद् दर्शन पारित्र घेति तेन ज्ञानादिना सहितो य सापुर
स ससारो भण्यते इत्यादि ॥८॥
एष प्रभव्याफरणे प्रयमसपरद्वारे (१०० पत्रे) "अंवघरएहिं" इत्यादि-व्याख्या-अन्त वलचणकादि, प्रान्त-
वदेव भुकावशेप पर्युपितं पा ॥ ९ ॥
ननु-यया विधिवादेन पर्युपितद्विवलादिकग्रहण दृश्यते तथा परिवानुवादेनाऽपि फाऽपि अस्ति ? उच्यते-अस्तीति,
श्रीभगवतीसूत्रे नवमशतके त्रयस्त्रिंशत्तमोद्देशके (४८४ पत्रे ), तथाहि-जमालिना पर्युपितद्विदलवालचणकादिग्रहणाद
तथाहि-"तते णं तस्स अमालिस्स अणगारस्स तेहिं अरसेहि" इत्यादि । “अरसेहि अ"त्ति हिमादिभि असस्कृतत्वात्
अविद्यमानरसैः, 'पिरसेहि याचि-पुराणत्वात् विगतरसैः, 'अतेहि यत्ति अरसतया सर्पघान्यान्तयतिमि यहचणकादिभिः,
'पहिमत्ति तैरेव मुक्तावशेषत्वेन पर्युपितत्वेन या प्रकर्षण अन्तर्वत्तित्वात् प्रान्तै , ॥१०॥ तथैव ज्ञाताधर्मकथाया पथ-
माध्ययने (१११ पत्रे) सेलकाचार्यैरपि शैयिल्यावस्थायाः प्रागपि तम्रहणात् तचाहि-"तते ण तस्स सेवगरस रायरि-
सिस्स वेहिं संतेहि य पवेहि य तुच्छेहि य" इत्यादि-व्याख्या-'अतेहि यत्ति इत्यादि अन्तैः-याणकादिभिः,
प्रान्तैः तैरेव मुक्कापशेष पर्युपित या इत्यादि ॥ ११ ॥
ननु चपागाछीया माधुनिकाः पर्युषितवालवणकपूपिकादीना ग्रहण श्रीमाचाराङ्ग-सूत्रकृताङ्ग स्थानाग-भगवती-ज्ञा- वाधर्मकथा-औपपातिक-ओपनियुक्त्याविसूत्रवृत्तिषु साक्षामगवताऽनुज्ञातमपि निषेधयन्तो दृश्यन्ते, पर तद्गच्छीयमाक- नसूरिकृतमन्थेऽपि निषेपोऽस्ति न था ? उच्यते-निषेधो दूरे तिष्ठतु, प्रत्युत तम्रहण अनुज्ञातमस्ति, यदुक तपागच्छीयरक्ष- शेखररिभिः परषिकपञ्चदशशतवर्षे १५०६ कृताया श्रीमानप्रतिक्रमणवृत्तौ विधिकौमुदीनाम्या चतुर्मासिकामिमहाधिकारे श्रापकानधिकृत्य पर्युषितविक्लपूपिकापर्पटयटकादि-शुकशीततन्दुलीयकादि-पप्रशाकटुप्परकखादिरिकखर्जूरद्राक्षाखण्ड- शुप्ठ्यादीना फुसिकुन्वीलिकादिसंसक्तिसम्भवात् त्यागा, औपधादिविशेपकार्ये तु सम्यक् शोधनादियतनया एव तेपा महणमित्यादि, पवाषना चातुमोसिके पयुपितद्विदलादीना निपेध घदवा 'च आचार्येण शीतकालादो तद् अप्रतिपेधात् तवरण एकमेष । पुनर्षिषिकौमुद्यामेष तपागच्छनायक-श्रीरसशेखरसूरिणा पर्युपिवपूपिकाना निषेधो न कृत , किन्तु पर्युमितदिदवमूपिकातिरेक काकोकि इस । वयाहि- पर्युपितद्विदलपूपिकादि १ केवळजलराशादि २ तथाऽन्यदपि सर्व कुथिताप्न पर्युपितौदनपक्कान्नादि चा अभक्ष्यत्वेन वर्जनीयमिति, तनिषध अस्माभिरपि सः क्रियते एय, को नाम कुषितानपर्युपिवद्विदलपूपिकाः स्वीकरोति ? इति । ननु-ये च तपागच्छीयाः पर्युषितवतषणकमाषादिहिदलाना पर्युपितगोधूममण्डकपूपिकादीना च ग्रहणनिषेध कुर्वन्ति, ते? किं सूत्राधराणि दर्भयन्ति, किंवा स्वगायुद्धपरम्परा क्दन्ति, सभ्यते-खगच्छपरम्परामेव, यदुक्क तपागच्छाचार्य-ही- रविजयसूरिप्रसादीकृतमोत्तरसमुधये नवमप्र ( ३९ पत्रे), तथाहि- "औपपातिफसूत्रे साधुपर्णनाधिकारे 'पताहारें' इत्यस्य वृत्तौ पर्युपितं वल्लघणकादीनि इति व्याख्यातमस्ति, तथा च पर्युपितपूपिकामक्षणावराणा खाद्यादीनां तद्विपये दोपोट्टनं कथ युक्तिमत् । इति प्रभा, तत्रोत्तर तत्र-"निप्पावचणकमाई अत पत च हो यावन” इति बृहत्कल्पभाष्ये जिनकल्पिकाधिकारे, एतद्भुचौ च 'वावन'शब्देन यिनष्टमिति व्याख्या- तमस्ति, तत्त्वं तु तत्त्वयिवेधम् , आत्मनां तु पर्युपितामहणेऽविच्छिन्नद्धपरम्पराराघनं ससक्तिसद्भावे तद्दोपवर्जनं च गुणाय एव पति योध्य ।।९॥" इत्याधक्षरैः श्रीहीरविजयसूरिभिरपि स्वगच्छीयसर्पगीतार्थसम्मततया वृद्धपरम्परैव प्रमाणीकृता नाऽ- न्यत् किमपि, तथा पुनस्तपागच्छीय-ग्रीमुनिसुन्दरसूरिकृतपडावश्यकवालाववोधेऽपि “मज्जे महुम्मि मंसम्मि नषणीयम्मि" इत्यादि गाथायां अभक्ष्यन्याख्यानाधिकारे घलितरसशब्देन कुयितानमेव व्याख्यात, न पर्युपितान्न । तथा च तत्पाठ- "चलितरस जे कुहिरमन्न १ चपीस पहुररओ ओदनादिक २ सोलपहुर उपरु दही " इत्यादि । पुनरप्याद कश्चित् ननु-रात्रिरक्षित मातल्लिचणकमापादिद्विदल गोधूममण्डक च विनश्यति, ततश्चलितरसत्वेन अभ- क्ष्य भवेत् , कर्यकार सुविहितसाधुभिः गृह्यते ? उच्यते सत्यं, अनाज्य परमार्थः, यदा यञ्चलितरस ज्ञायते तदा तन्न ग्राह्य- मेव, तत्राऽपि अयं निश्चयो नाऽस्ति, यद् रात्रिरक्षित प्रातल्लघणकादि गोघूममण्डकादि विनश्यते एव, तदिनसत्क नेति, उभययापि विरोधदर्शनात् कथ कदाचिच्छीतकालादौ रात्रिरक्षितमपि न विनश्यति ? कदाचित्तु उष्णकालादो तदिन- सत्कवालादि गोधूममण्डकादि तत्कालमपि कस्यापि सयोगे विनश्यत् दृश्यते । तत गात्मना गच्छे एपा सिद्धान्ताद्यक्ष ननु तपागच्छीया आधुनिकाः पर्युपितवलपणकपूपिकादीना ग्रहण श्रीआचाराङ्ग-सूत्रकृताग-स्थानाग-भगवती-ज्ञा- ताधर्मफया-औपपातिक ओपनियुक्त्यादिसूत्रवृचिषु साक्षाभगवताऽनुज्ञातमपि निषेधयन्तो दृश्यन्ते, पर तद्गच्छीयमाक्त नसूरिकृतग्रन्येऽपि निपेषोऽस्ति न था ? उच्यते-निपेषो दूरे तिष्ठतु, प्रत्युत तब्रहण अनुज्ञातमस्ति, यदुत तपागच्छोयरत- शेखरसूरिभिः परधिकपश्चदशशतय १५०६ कृताया श्रीश्रावतिक्रमणवृत्तौ विधिकौमुदीनान्या चतुर्मासिकाभिमहाधिकारे श्रायफानधिकृत्य पर्युपिसद्विदलपूपिकापर्पटवटकादि-शुष्कशीततन्दुलीयकादि-पप्रशाकटुप्परकखादिरिकखरिद्राक्षाखण्ड- शुण्ठ्यादीना फुलिफुन्थ्यीलिकादिससक्तिसम्भषात् त्यागा, औपधादिविदोषकार्ये तु सम्यक् शोधनादियतनया एव तेपा महणमित्यादि, पतावना पातुर्मासिके पर्युपितद्विदलादीना निषेध वदता च आचार्येण शीतकालादौ तद् अप्रतिपेधात् वग्रहण उकमेव । पुनर्विधिकौमुद्यामेष तपागच्छनायक-श्रीरलशेखरसूरिणा पर्युषितपूपिकाना निषेधो न कृतः, किन्तु पयुपितद्विदलपूपिकानिपेघः काकोक्तिः इय । तथाहि- पर्युपितद्विदलपूपिकादि १ केवलजलराद्धकूरादि २ तथाऽन्यदपि सर्व कुथिताप्न पर्युपितौदनपकान्नादि षा अभक्ष्यत्वेन पर्जनीयमिति, तनिषेधश अस्माभिरपि सः क्रियते एष, को नाम कुथितानपर्युपितद्विदलपूपिकाः स्वीकरोति ? इति । ननु-ये च तपागच्छीयाः पर्युषितवालषणकमाषादिद्विदलाना पर्युपितगोधूममण्डकपूपिकादीना च ग्रहणनिषेध कुर्वन्ति, ते? किं सूत्राक्षराणि पश्यन्ति, किंवा स्वगच्छवृद्धपरम्परा वदन्ति ?, उच्यते-स्वगच्छपरम्परामेव, यदुक्क तपागच्छाचार्य-ही- रविजयसूरिप्रसादीकृतप्रश्नोत्तरसमुधये नयमप्रमे ( ३९ पत्रे), तथाहि- पेस पसरथो जिणमए तहा जोगो । अट्ठमी पारसीमय, निममेण हविज पोसहिमओ ॥१॥" पुन तत्रैव "चउद्दसिअट्ठमि- पुण्णमासिणीसु पडिपुन पोसह सम्म अणुपालइ" इति ॥१५॥ कल्पसूत्रे (३५ पत्रे), यथा “नवमलई नवलेच्छई कासीको- सलगा अट्ठारस वि गणरायाणो अमावसाए पाराभोय पोसहोषयास पट्ठविमु" इति, पुनरपि श्रीवृहद्गच्छाधीश्वरश्रीसर्वदेव- सूरिशिष्यविनयचन्द्रोपाध्यायशिम्यमुनिचन्द्रेण अग्धिमुनिरुद्र ११७४ वर्षे विरचिताया श्रीउपदेशपदवृत्त्या (५३ पत्रे) कृष्णपक्षो अमावास्यापर्यन्तः शुक्लपक्षश्च पौर्णमासीपर्यन्तः प्रोक्तः, तथाहि- "इह चन्द्रमासस्य द्वौ पझौ-चत्र आधः कृष्णो द्वितीयश्च शुम्ला, तत्र च कृष्णपक्षो अमावास्यापर्यन्तः शुलश्च पौर्णमासी परिनिष्ठितः । एव च अमावास्या पक्षसषितया व्यवहियते । पौर्णमासी च माससन्धितया, ततो अमावास्या इय सधिः अमावास्यासन्धिा, अप्रेतनपक्षात्यन्तसनिघानलक्षण तस्मिन् सप्राप्त इति योगः ॥ १७ ॥ इत्यादिसिद्धान्ताक्षरैः पञ्चदश्या एव पक्षस्य पूर्तिप्रतिपादनात् पञ्चदश्या एष पाक्षिकतिक्रमण युक, प्रयोगश्च पञ्चदश्यां एव पाक्षिकमतिक्रमण सम्पूर्ण पक्षत्वात् , यत्र न सम्पूर्ण पक्ष, तत्र न पाक्षिकप्रतिक्रमण, यथा द्वादश्या संपूर्णपक्षो न भवति, न अय अनुष्णं तेजोऽव- यसी इत्यादिवत् प्रत्यक्षविरुद्धः, पञ्चदश्या एष पाक्षिकपतिक्रमणस्य आगमे दृश्यमानत्वात् नाऽस्ति सर्वज्ञ इत्यादिवत् पश्चदश्या पाक्षिफमतिक्रमण, अय पक्षः आगमविरुद्धः नाऽस्ति इति उक्त कोऽपि प्राह-अहो ! आगमविरुद्धोऽय पक्ष , यतः-आगमे चतुर्दश्या पाक्षिकशन्दस्य प्ररूपणात्, यतः श्रीव्यवहारवृसिकार श्रीमलयगिरिः-पाक्षिक कृष्णचतुर्दशीरूप लप्रमाणः चान्द्रो मास, एकपौर्णमासीपरावर्तनः घान्द्रो मास इति यावत् ॥ १०॥ अधया चन्द्रचारनिप्पन्नत्याद् उपचारतो मासोऽपि घान्द्रः २, पः समुपये, दीर्घत्वं आर्पत्वात् , इत्यमेव श्रीसूर्यप्रज्ञप्त्या अपि चान्द्रमासप्ररूपणा ॥११॥ किं च पाक्षि कक्षामणकापसरे त्रिकृस्वः कल्याणोदन्तप्रश्नेन पाक्षिकप्रतिक्रमण पश्चदश्या एव सूचित, नदेवाऽऽह-"दिवसो पोसहो पक्यो यइफनो अधो मे ! कलाणेण” इति, एतर्णिः-"पोसहो अट्ठमीचठहसीसु उववासकरण" वृत्तिश्च (यशोदेवकृता- पृ ७३ पत्रे) दिवसो दिनः, किंविधः१ पौषध पर्वरूपः, तथा पक्षोऽर्धमासरूपो व्यतिक्रान्तोऽतिलहित , अन्यच्च पक्ष इति यतते, 'मे' भवता शुमेन-कल्याणेन युक्त इति गम्यते ॥१२॥ अत्राह कोऽपि स्थूलमति । ननु-उपवासादि पाक्षिककृत्य चतुर्दश्यामेष उक्त, वन्लेन च पाक्षिकपतिक्रमणमपि चतुर्दश्यामेव युज्यते ? मैवम् , तदभिप्रायापरिज्ञानात्, यतो दशा- श्रुतस्कन्धस्त्रे पश्चदशायाम् , तो च पाक्षिकशन्दस्य चतुर्दशीतः पार्थक्येन भणनात् , तथाहि- 'पक्सिअपोसहिपसु समाहि पत्ताण ति' सूत्र । चूर्णियथा-"पक्खिम पक्खिममेव पक्खिए पोसहो पक्खिअपोसहो वा चाउदसी अट्ठमीम या समाहिपचाण" । अत्र यदि पक्खियशब्देन चतुर्दशी गृहीता अभविष्यत् तदा पार्यक्येन पतु. दशीमहणं नाऽकारिष्यत् व्यर्थत्वात् , तस्मात् 'पक्खिमशन्देन पश्चदश्येव, तत्र पाक्षिके पौषध उपवासश्चतुर्दश्यामष्टम्या घेति ॥ १३ ॥ पुनर्य्यवहारसूत्रदशमोद्देशके, (४३ पत्रे) तथाहि-"पक्खिअपोसहिपसु कारयति तय सय, करोति च । भिक्खायरिए वहा निजति पर सय पावी ॥३०८ ॥ व्याख्या-पाक्षिके अर्धमासपर्वणि पौपपिके घ अष्टम्यादिषु पर्वसु पर तपः कारयति स्वयमपि करोति प॥१४॥एवं आवश्यकचूर्णौ अपि, (उत्त० ३०४ पत्रे) तयाहि-"सत्रेसु कालप- घेसु पसत्यो जिणमए वहा जोगो । अट्ठमी पन्नरसीसुय, निममेण हविज पोसहिओ ॥१॥" पुन तत्रैव "घरदसिअट्ठमि- पुण्णमासिणीसु पडिपुन पोसह सम्म अणुपालइ" इति ॥१५॥ कल्पसूत्रे (३५ पत्रे), यथा "नवमलई नवलेच्छई कासीको- सलगा अट्ठारस वि गणरायाणो अमावसाए पाराभोय पोसहोववास पट्ठविंमु" इति, पुनरपि श्रीवृहद्गच्छाधीश्वरश्रीसर्वदेव- सूरिशिष्यविनयचन्द्रोपाध्यायशिष्यमुनिचन्द्रेण अग्धिमुनिरुद्र ११७४ वर्षे विरचिताया श्रीउपदेशपदवृत्त्या (५३ पत्रे ) कृष्णपक्षो अमावास्यापर्यन्तः शुक्लपक्षश्च पौर्णमासीपर्यन्त प्रोका, तथाहि- "इह चन्द्रमासस्य द्वौ पक्षौ-तत्र आद्यः कृष्णो द्वितीयश्च शुक्ला, तत्र च कृष्णपक्षो अमावास्यापर्यन्तः शुलश्च पौर्णमासी परिनिष्ठितः । एव च अमावास्या पक्षसधितया व्यवहियते । पौर्णमासी च माससन्धितया, ततो अमावास्या इव सधिः अमावास्यासन्धिा, अप्रेतनपक्षात्यन्तसन्निधानलक्षण तस्मिन् सप्राप्ठ इति योग ॥ १७ ॥ इत्यादिसिद्धान्ताक्षरैः पञ्चदश्या एव पक्षस्य पूर्णिप्रतिपादनात् पश्चदश्यां एव पाक्षिकप्रतिक्रमण युक्तं, प्रयोगश्च पञ्चदश्या एव पाक्षिकप्रतिक्रमण सम्पूर्ण पक्षत्वात् , यत्र न सम्पूर्ण पक्षः, तत्र न पाक्षिकप्रतिफमण, यथा द्वादश्या सपूर्णपक्षो न भवति, न अय अनुष्ण तेजोऽव- यवी इत्यादिषत् प्रत्यक्षविरुवा, पञ्चदश्या एव पाक्षिकप्रतिक्रमणस्य आगमे दृश्यमानत्वात् नाऽस्ति सर्वज्ञ इत्यादिवत् पञ्चदश्या पाक्षिकप्रतिक्रमणं, अय पक्षः आगमविरुद्धः नाऽस्ति इति उक्त कोऽपि प्राह-अहो ! आगमविरुद्धोऽयं पक्षः, यता-आगमे चतुर्दश्या पाक्षिकशब्दस्य प्ररूपणात्, यतः श्रीन्यवहारवृत्तिकारः श्रीमलयगिरिः-पाक्षिक कृष्णचतुर्दशीरूप प्रोक्तवान्, नेष, सम्यग् परिज्ञानामावात्, तथाहि-न तत्र पाक्षिकप्रतिक्रमणाधिकार चिन्नु विद्यासाधनविचार एर, तथाहि-(पष्ठविभागे ४५ पत्रे) "विजाणं परिवासी, पवे प य दिति (देति) यरियामासद्धमासिआण, पय पुण होइ मज्म तु २५१॥ पक्वस्न अट्ठमी खच, मासस्स य पक्खिर्भ मुणेयवं। अन्नपि होइ पब, उवरामो पदसूराण ॥२५२॥" च्याल्या-आचार्या पर्वणि पर्वणि विद्यानां परिपाटी: ददति,विधाः परावर्तन्ते इति मावा, अय पर्व किमुच्यते तत् आह-मासाघमासयोःमध्य पुन पर्व भवति, पतदेयाऽऽह-अर्धमासस्य पक्षात्मकस्य मध्य अष्टमी सा खल्ल पर्व,मासस्य मध्य पाक्षिक पक्षण निवृच ज्ञातव्य, तच कृष्णच. तुर्दशीरूप अपसातम्यं, तत्र मायो विद्यासाधनोपचारभावात् “बहुलादिका मासा" इति वचनाच, न केवल एतदेव पर्व किन्तु अन्यदपि पर्व मवति, यत्र उपरागो ग्रहण चन्द्रसूर्ययोः, पतेषु प पर्वसु विद्यासाधनप्रवृत्ते ॥२५१॥२५२॥१८॥ अत्र सूत्र- फारेण चतुर्दश्या नामाऽपि न गृहीत । पूर्णिकारेण 'कण्हपक्खस्स चरसीए विजासाणोषयारो।' इत्यादिभिः अक्षरैः तच 'कृष्णचतुर्दशीव्य' इत्याधक्षरैः वृत्तिकारेणाऽपि विधासाधन उछ, न पाक्षिकप्रतिक्रमण, तच्च पाक्षिक कृष्णचतुर्दशी- रूम प्रोक मलयगिरिणा तदभिप्रायं न जानीम , तत' कय आगमविरोध ? अथ यदि कृष्णचतुर्दश्या एवं पाक्षिक तदा एकस्या धतुर्वश्या पदो द्वितीयचतुर्दश्यां मासः, एव च कृते मासस्य मध्य पाक्षिक भवति, परन्तु पूर्वोकपक्षस्य मयं मष्टमी न भवति 'महुलाविका मासा' इत्यपि विरुध्येत, किंध विशेषणं व्ययपछेदक इति कृत्या तब कृष्णचतुर्दशीप, पठछेन चतुर्दश्यां पाविक कुर्वाणेन मासे मासे पाक्षिकप्रतिक्रमण कर्तव्य भाद्रपद शुक्लपनाम्यां एष पर्युषणाप्रविक्रमण- वत् , यथा पर्युपणाप्रतिक्रमणस्य सांवत्सरिक नाम तथा पाक्षिकप्रतिक्रमणस्याऽपि मासिक इति नाम युऊं परन्तु तथा न रयते, तेन पसुर्दश्या पाक्षिकप्रतिक्रमण इति वदतां स्याने स्थाने महान् विरोध, तेन प पञ्चदश्या एष पाक्षिकमतिक- मर्ण प्रतिपत्सम्य, येन न सिद्धान्ताविशास्त्रैः सम विरोधा, अन्यथा पदे पदे विरोधो भावी, वया आलोचनाऽपि च पञ्च- दश्यां न निपिना, यदुत व्यवहारभाष्ये-(द्वितीयविभागे ४० पत्रे) "पडिकुटेलगदिवसे, पजेज्या अट्ठमि व नवमि च । छढेि च चउत्यिं च वारसिं दुण्णपि पक्खाणं ॥भा० १२६॥" एतेन ये वदन्ति अमावस्यां न आलोचना दीयते तदपात,तथा कोऽपि माह-अमावास्या आलोचना निपिद्धा, कथ भगृहीतालोष- नाना तत्र पाक्षिकपतिकमर्ण घटते ? इति चेत् तर्हि चतुर्दश्या अपि आलोचना निषिद्धा, यदुक्त श्रीआवश्यके-(४७१पत्रे) "चाउसिंपण्णरसिं च षधिज्जा अहमि चनवमि चोछष्टुिं च चउत्यिं वारसिं च दुण्हपि पक्खाण ॥१॥" पर एतदालोचना- न्तरं अपेक्ष्य भविष्यति, ययुफ श्रीपर्युषणाकल्पे-'पक्खि आ आरोवणा पक्षे पक्षे आलोचना ग्राह्या, तेन पथदश्यामेव आलो- धना आदाय तत्रैव प्रतिक्रमण विधेय नाऽत्र कोऽपि दोप, आवश्यकचूर्णी (११३ पत्रे) तथा "ततो सागरचंदो कमलामेला य सामिसगासे धम्म सोऊण गहिआणुवयाणि सावगाणि सवुचाणि, तओ सागरचदो अहमीचतहसीसु सुण्णघरे सुसाणेसु पा एगराइम पठिम गई" इत्याधनेकालापकै नानासिद्धान्तोकै अष्टम्या चतुर्दश्या उपवासादि कृत्य उकमस्ति, यदि तपा- विककृत्य इति कृत्वा चतुर्दश्यां पाक्षिकपतिक्रमण स्थाप्यन्ते तथा अष्टम्या अपि पाक्षिकप्रतिक्रमण कर्तव्य स्यात्, प्रयोगश्च अष्टम्याटि अपि पाक्षिकप्रतिक्रमण तत्रापि पाक्षिककृत्यस्य क्रियमाणत्वात् यत्र यत्र पाक्षिककृत्स क्रियते तत्र तत्र पाक्षिक- पोख्वान् , नैवं, सम्यग् परिज्ञानाभावात् , तयाहि-न तत्र पाक्षिकप्रतिक्रमणाधिसर रिन्नु विधामाधनविचार पर, तथाहि-(पष्ठविभागे ४५ पत्रे) "विष्याण परियारी, पवे पवे य दिति (देति) आयरिया।मासद्धमासिाण, पर्प पुण होइ मन्स तु ॥२५शा पस्न अट्ठमी खल्ल, मासस्स य पक्खिम मुणेयषं । अन्नपि होइ पध, स्वराओ चदसूराणं ॥२५२॥" च्याग्या-आचार्योः पाणि पाणि विद्याना परिपाटीः ददति, विद्याः परावर्तन्ते इति भावः, अथ पर्व किमुच्यते । तत् आह-मासाघमासयो मध्य पुन परं भवति, एतदेवाऽऽह-अर्धमासस्य पधात्मकस्य मध्य अष्टमी सा खल्लु पर्ष,मासस्य मध्य पाक्षिक पक्षेण निच शातच्य, तय कृष्णप. तुर्दशीरूप अषसातव्यं, तत्र प्रायो विद्यासाधनोपचारभावात् “बहुलादिका मासा" इति वचनाच, न केवल एतदेव पर्व किन्तु अन्यदपि पर्व भवति, यत्र उपरागो ग्रहण चन्द्रसूर्ययो', एतेषु च पर्वसु विद्यासाधनप्रवृत्ते ॥२५१॥२५२॥१८॥अत्र स्व. कारेण चतुर्दश्या नामाऽपि न गृहीत । चूर्णिकारेण-कण्हपक्खस्स नहसीए विजासाहणोययारो।' इत्यादिभि अवरैः तच 'कृष्णचतुर्दशीरूप' इत्याद्यधरैः वृसिकारेणाऽपि विद्यासाधन तक, न पाक्षिफप्रतिफमण, तथ पाक्षिक कृष्णचतुर्दशी- रूपं शोक मलयगिरिणा तदभिप्राय न जानीमः, तत' कथ आगमविरोध. १ अथ यदि कृष्णचतुर्दश्या एष पाक्षिक तदा एकस्या पतुर्दश्यां पक्षो द्वितीयचतुर्दश्यां मासा, एव च कृते मासस्य मध्य पाक्षिक भवति, परन्तु पूर्वोकपक्षस्य मम्म मष्टमी न भवति 'बहुलादिका मासा' इस्यपि विरुष्पेत, किंच विशेषणं व्यवच्छेदक इति कृत्वा तब कृष्ण चतुर्दशीप, पन्द्रलेन चतुर्दश्या पाविक कुर्वाणेन मासे मासे पाक्षिकमतिक्रमणं कर्तम्य भाद्रपद शुक्लपञ्चम्या एव पर्युषणाप्रतिक्रमण- पूआ तो नाम, पयट्ठो तस्थ ऊसवो” ॥ ८३॥ इति । पुन -'नयरम्मि धरावासे' इत्यादि कालिकाचार्यकथाया षट्प- शाशत्प्रमाणगाथाया अकाष्टयक्ष १३८९ वर्षे श्रीधर्मप्रभसूरिकृताया, तथाहि- "आयरेणा विहु पजो-सविअब तो निवो भणइ तुट्ठो। मयव ! अणुगाहिट ह, ज महे अतेउरीण तु ॥ ४२॥ "पक्खोववासपारण-दिवसमि भत्तमेसणासुद्ध । साहणुसरपारण-दिवसमि भविस्सए बहु॥४३ ॥” इति ॥ ननु-यदि पञ्चदश्यां पाक्षिकप्रतिक्रमण आसीत् , तदा कथ साम्प्रत चतुर्दश्या विधीयते ? उच्यते-श्रीकालिकाचार्य आधीर्णत्वात् , यदुक्क ठाणावृत्ती श्रीहेमाचार्यगुरुश्रीदेवचन्द्रसूरिमिः । तथाहि- "एव च कारणे ण कालगायरिएहिं घरस्थीए पज्जोसपण पवचिअ, समत्यसघेण य अणुमनि, तबसेण य पक्खिाईणि परदसीए आयरियाणि, अन्नहा आगमुत्ताणि पुणिमाए'त्ति ।" एव श्रीकालिकाचार्यकथाया अतिजीर्णाया २६९ श्लोक- मिताया अपि उक्त, तथाहि- "राणा मणिम-जइ एव तो चरथीए भवतु, सूरिहिं भणिम-एव होउ नस्थि अणत्यो सो भणिअमागमे "आ- यरेणा वि पजोसविअब"मिति तमो हरिसवरफुल्ललोमणेण जपिम राइणा भयय ! महापसामो महतो अम्हाणम- गुग्गहो जो मम अत्तरिमाण पक्खोववासपारणए साढूण उत्तरपारणय भविस्सइ, वओ गिहे गतूण समाइद्विवाओ अतरिमाओ तुम्हाण ममावसाए उववासो होही पारणेम साहूण उत्तरपारणय भविस्सइ, ता तत्य अहा पवत्तेहि मचपाणेहिं साहुणो पडिलामेह, जओ मणिसमागमे-"पहसतगिलाणमि अ, आगमगहणे अ लोभकरणे अ । उत्तर- मा०८ प्रतिक्रमण, यथा चतुर्दश्या तथा यथा अष्टम्या न भवति तथा चतुर्दश्या अपि मा भवतु, किंच चतुर्दश्या पाक्षिकपति- क्रमण अङ्गीफुर्वता सूत्रोका पूर्णिमां विहाय चतुर्मासिक अपि तत्र एव प्रतिक्रमणीय, यत चतुर्मासिके अष्टी पक्षा भवन्ति ते च तन्मते चतुर्दश्यां एष पूर्णतां अगच्छन् , पाक्षिकस्य तत्र एय करणत्वात् , अय चतुर्मासिकसवन्धी पक्ष प्रतिपद आरम्यते पाक्षिकसंपन्धी तु अन्यस एष इति चेत् वहिं कोऽय अर्धजरतीन्यायः ? तथा च सति महान् सूत्रविरोध तत्र ईडग् अर्यस्य अदर्शनात् न युक्त एष, ततश्च कृष्ण चतुर्दशीरूप इति चेत् तर्हि सकलमपि पूर्वोक्त दूपणकदम्बक तत्पशा- हम अनुधावति, फिंच एवं चतुर्दश्यां पाक्षिकपतिक्रमण कुर्षता पूर्णमास्या चतुर्मासिक आचरता चतुर्मासिकसवन्धि तपो पाप्यते स्थानाऽनवासे पाक्षिकचतुर्मासिकयोः मध्य दिनाभावात् , ननु किमर्थ तदिन ईक्षते ? उच्यते-पाक्षिके चतुर्घस्य करणात् , चतुर्मासिके पष्ठसंभवात् मध्य दिन अन्तरेण तव न घटते, तस्मात् युक्त्याऽपि पाक्षिक पश्चदश्या एव युज्यते, पुनरपि प्रयोगो न चतुर्दश्या पाक्षिकप्रतिक्रमणं अपूर्णपक्षत्वात्, यत्र यत्र असपूर्ण पक्षत्व तत्र तत्र न पाक्षिकतिक्रमण यया दशम्या, किंच श्रीनलिकाचार्यकयायां शतगाथाप्रमाणाया श्रीभावदेवसूरिकृताया पक्षोपवासपारणे साधूना अष्ट- मोचरपारणस्य प्रोकस्यात् पाक्षिक पर्व पञ्चदश्या एव आगत, तथाहि- "मम मवेउरी पक्खोषवासपारणए जो । साहूण फामुहं मत्तं, होही उत्तरवारणे ॥८१॥ एष पर्व चउत्थीए, कय कालगरिणा। एम पोसवणाकप्प, समसंघेण मनिस ।। ८२ ॥ साहू पूआरओ लोमो, जाजो तप्पभिइ तमओ । साहू
सारोद्धारसूत्रवृस्योः पट्त्रिंशदुत्तरशततमदारे (२५५ पत्रे ) स्वकायपरकायशास्त्रोपहत प्रामुक जलं साधूना प्रहणोचित
प्रत्यपादि, तथाहि-
"उसिणोदग तिवसु-कलिम फासुअजल घ जइ कप्प।नवरि गिलाणाइकए, पहरतिगोपरिवि धरिअब ।। ८८१॥
जायइ सचिचया से, गिम्हम्मि पहरपचगस्सुवरि ॥ घरपहरुवरि ससिरे, वासासु पुणो तिपहरुयरिं ॥ ८८२॥
त्रिमिदण्डैः-तत्कालैः उत्कलित-आवृत यदुष्णोदकं, तथा यत् प्रामुक स्वकायपरफायशस्रोपहतत्वेनाऽचित्तीभूत
जल तदेव यतीना कल्प्य-ग्रहीतु उचित, इह फिल प्रथमे दण्डे जायमाने कश्चित् परिणमति कश्चिन्न इति मिश्रः १,
द्वितीये प्रभूतः परिणमति स्त्रोकोऽवतिष्ठते २, तृतीये तु सर्वोऽपि अप्कायोचिची भवतीति दण्डत्रयग्रहण, इद घ
सर्वमपि प्रहरत्रयमध्ये एव उपभोकव्य, प्रहरत्रयादूर्व पुनः कालातिक्रान्तदोपसम्भवेन उपभोगानहत्वात् न धारणीयं, नवर
केवलं ग्लानाविकृते म्लानवृद्धाना अर्थाय प्रहरत्रिकादपि जाई धर्चष्य,-॥ ८८१॥ 'जायई' इत्यादि गाहा । जायते भवति
सचिचता 'सेत्ति, तस्य उष्णोदकस्य प्रासुफजलस्य वा ग्लानाधर्थ घृतस्य 'ग्रीष्मे' उष्णकाले प्रहरपञ्चफस्योपरि-प्रहरपञ्च-
कादृष्वं कालस्याऽतिरुक्षत्वात् घिरेण एष जीवससकिसझावात् , तथा शिशिरे शीतकाले कालस्य स्निग्धत्वात् प्रहरचतु:
टयाल सचित्तता भवति, “घर्षामु" वर्षाकाले पुनः कालस्याऽतिस्निग्धत्वात् प्रासुकीभूतमपि जल भूय प्रहरत्रयादू
सचिचीभवति, तदूर्वमपि यदि ध्रियते तदा क्षारः प्रक्षेपणीयः-सर्जिकादिकं क्षेतन्य, येन भूयः सचित्त न भवतीति,
॥ ८८२ ॥ इति ॥४॥
पोपध्या (१४४ पत्रे) मीधिनप्रभसूरिभिः 'मुदधिमति, शुविकर्ट उष्णोदक १ वर्णान्तरादिप्राप्त शुद्धजल २ चेति, वर्णान्तराविप्राप्तजलस्य प्रायस्पेन उकत्वात् । न च पाध्य श्रीजिनप्रभसूरिभि कस्य ग्रन्थस्य सम्मत्या व्याख्येय व्यधा- यीति । श्रीकुलमण्डनसूरिकृतायां श्रीकल्पसूत्रावचूर्णौ तथैव व्याख्यानात् , तथाहि- "यासावास पजोसविमस्स अट्ठमभत्तिमस्स मिक्खुस्स कप्पति तो पाणगाइ पडिगाहित्तए, त जहा-आयामे वा १सो. धीरे षा २ सुद्धविमरे या ३ । अत्र 'मुद्धविअड'ति, शुद्धविकट सप्णोदक १ वर्णान्तरादिप्राप्त शुद्धजल २ चेत्यादि ॥१॥ एवमेष श्रीयतिदिनचर्यासूत्रवृत्त्योरपि (६५ पत्रे)। तथाहि- "गिहिज्ज आरनालं माविलघोषणविदउठकलिम । वण्णतराइपस, फासुअसलिलपि तदभावे॥१०२॥ व्याख्या-पि- ण्डग्रहणसमये साधुः आरनाल अवश्रावण गृहीयात् १ आम्भिलंकाधिक २ तन्दुलादिधावनजल ३ त्रिदण्डोत्कलित उष्णोदक ४ वर्णान्तरादिमाप्त अन्यत् प्रासुफजलमपि ५ गृहीयादिति योगः, पर तदभावे-तस्य उष्णोदकस्याऽमाप्ती यदाहु,-"उस्सेइम १ ससेइम २ तंसुल तिल ४ तुस ५ अवोदगा ६ऽऽयाम ७।सोवीर ८ सुद्धविअड ९ अघड १० अवा- उय ११ कविट्ठ १२॥१॥ मारलिंग १३ दक्खा १४ दासिम १५ खजूर १६ नालियर १७ कयर १८ वयरफल १९ । आमलय २० पिंचापाणगाई २१ पढमगमणिआई ॥२॥ पुनः श्रीआघाराङ्गवचो शत्रपरिझाऽध्ययने तृतीयोदेशके (४२ पत्रे), तथाहि- अतो यदासशस्त्रसम्पर्कात् परिणामान्तरापानं वर्णादिभिः तत् अचित्त साधुपरिभोगाय कल्पते इति ॥३॥ एव प्रवचन- पुन निशीथभाष्यचूणिर्यथा-'फासुअमुवाति जं वृत्तं तस्स इमा यक्सा-"तुबरे फळे अ पसे रुक्खसिलो तुप्पमहणा- ईस।" इत्यादि । सुपरसदो रुक्खसद संखयो सुपर: वृक्षा, सो अ समूलपतपुप्फफलो जम्मि उदगे पडिमो तेण परिणा- मिश्र पिप्पड, अहया तुपरफला हरीतक्यादयः सुपरपनाः पलाशपमादयः 'एक्स'ति-रुक्सफोटरे कटुफलपत्तपरिणा- मिस धिप्पइ सिल'ति, कपिच्छिलाया मनन्तर रुक्सछली कुट्टिा तम्मि ज सठिअ उदर्ग त परिणामि पिप्पद जरथ वा सिलाए तुप्परिणामिम उदग त धिप्पड़, "तुप्पो" पुण मयगफलेवरयसा भण्णइ, “महणाइम" हस्त्यादिमदित आदिसहो हस्त्यादिकमर्दने इत्यादि । एव पिण्डनियुक्तिवृत्त्योरपि । तयाहि- "दवओ परिणओ तिल्लतूषराईहिं दवेहिं ।" विभीतकादिकपायद्रव्यै अपि मिश्नोदकानि वर्णा(दी)नि परिणतानि प्रासुकानि, अत्र आदिशब्दा यथासम्भव वर्णादिपरिणामहेतूनि गोमयरक्षादिद्न्याणि सर्वाणि ज्ञेयानि, । पुन गोप- नियुको (१३१ पत्रे), तथाहि- "सीउणहखारखत्ते, अग्गी लोणूसअविले नेहे । यफतजोणिएण, पमओयण वेणिम होति ॥ ३४६ ।। एतद्वृत्ति-"सीउण्हा"-पसिद्धा, "खारो"-तिलकरीरसाराई, रात-उपरदिगा फयपरो, मग्गीलोणा पमियागो गो पसुखारदल, अपिल-सोपीराई, 'नेहो'-तिलषयवसाई, एएहिं जो परिणो' इति । पुन राशीयभाये यथा- "सीएअरफास घउहा, दषे ससट्ठमीसग खिच । काले पोरसि परओ, यण्णाई परिणयं भागे॥ १॥"पति, पप गेल- पुनरपि सुविहितसाधूनां पानीयत्रिकमहणे कषायद्रव्यमिश्रितपानीयस्य ग्रहीतुं कल्पत्वेन उक्तत्वात् , तथाहि- "अन्नजल १ वह पा २ कसायदवेहिं मीसिअ वावि ।कप्पइ अईण नऽग्ण, सुविहिअ कप्पट्ठिआण च ॥ २॥" इति ॥ ५॥ पुनः पर्णगन्धरससधैः परिणत पानीयं प्रामुक संयतो गृहीयाद् इति विधिवादेनाऽपि प्रोकत्वात् , तथाहि- "यण्णरस-गधएणं, परिणय फरसेण वा । अनीवं फासुम नचा, परिगाहेन सजए ॥१॥” इति ॥६॥ ननु-वर्णान्तरमाधपानीय साधूना योग्य च सम्मत्या दर्शित तचयैव, पर के द्रव्ये केन च विधिना प्रासुक तत् स्थात्, केषु च मन्येषु प्रोक्तम् । इत्याह-श्रीबृहस्कल्पभाष्ये, तथाहि- “वण्णरसगधफासा, बह वषे अम्मि सकता छुति । वह तह घिर न चिट्ठइ, असुमेसु सुमेसु कालेण ॥१॥" व्याख्या यस्मिन् द्रव्ये यथा वर्णरसगन्धस्पर्धा उत्कटा उत्कटतरा भवन्ति, तथा तथा तेन तेन द्रव्येण सह मिश्रित उदक चिरन तिपति, क्षिप्रं क्षिप्रतर परिणमति, फि अविशेपेण न इत्याह-येऽशुभा वर्णादय उत्कटा तेपु एव क्षिम परिण- मति, ये तु शुभा वर्णादयः तेषु उत्कटेषु कालेन परिणमते चिरादित्यर्थ , अत्रैव निदर्शनमाह-"जो चदणे कटुरसो, ससहज- लेण दूसणा जामो । सो खष्ठ दगस्स सस्थ, फासो उ उवग्गई कुणइ ॥१॥" व्याख्या-इह तन्दुलोदक चन्दनेन काऽपि मिश्रित तत्र चन्दनस्य यः कटुको रसः स तन्दुलोदकस्य शस्त्र, पर यः स्पर्श शीतलः स जलस्योपग्रह करोति इति कृत्वाऽघिरेण तत्परिणमति, एव संसृष्टजलस्यापि या दूषणा आम्लरसता सा उदकस्य शख, स्पर्शस्तु शीतलत्वाद् उपम- हकारी अतः चिरेण परिणमति, इति ।
+ श्राद्धाः प्राय उष्णोदक न पिवन्ति, तत्रापि त्रिदण्डोत्कलितमेव कल्पते, नाऽन्यथा, तादृश तु प्रायशो दुर्लभ साधूनुद्दिश्य क्रियमाण तु आधाकर्मदोपभाक् भवति, सति च तस्मिन् द्वयोरपि दातृग्रहीत्रो अहिताय अल्पायुष्याय च भवति, कसे- प्लकमासुकनीर तु आरमना गच्छे श्राद्धा विशेषत श्राद्धिकाश्च पिवन्ति, तैस्तु तत् स्वार्थ क्रियमाणमस्ति, तन्मध्ये साधु- भिरपि यतनया गृपमाण न दोषाय स्यात् , ततः सिद्धान्तमूलत्वेन गच्छपरम्परया च कसेल्लकमासुकपानीय गृह्यते इति ॥९॥ ॥ इति कसेलकपानीयविचारः ( अधिकारः)॥९॥ ननु-श्रीखरतरगच्छीयाः श्राद्धा आघाम्ले द्रव्यद्वय गृहन्ति, नाऽधिक, तत्किम् ? उच्यते-श्रीमज्जिनवल्लभसूरिशिष्य- श्रीजिनदचसूरिमिः सन्देहदोलावलीसूत्रे ( ११६ पत्रे ) द्रव्यद्वयस्य एवं प्रतिपादितत्वात् , तथाहि- "गिहिणो इह विहि आय विलस्स कप्पति दुनि दयाइ । एग समुचिअमन, पीअ पुण फासुम नीर ॥१०४॥” इति ॥ अत्र उचित अपि नीरमेष, न तु कालिका १ अवस्रवण २ तके ३ क्षुरसादीनि ४ तेपा हि पानकाहारत्वेऽपि शुद्ध्य- हेतुत्वेन आचमनादिकार्यस्य मनहत्वात्, अत एव प्रत्याख्यानचूर्णावपि जलमेव उक्त । तथाहि- "जावइस वजुबइ, वावइम भायणे गहेऊणं । जलविबुड काउ, भुत्तव एस इत्य विही ॥१॥ एवं द्रष्यद्वयातिरिफद्रष्यनिषेधः श्रीधिनपतिसूरिभिरपि सामाचारीमध्ये २५ लिखितः॥१॥ तथाहि- "आयविले पप्पड १ घुग्घरिआर वेढमिआ ३ अङ्कुरिमा ४तकाइ ५ निसेहो ति ॥२॥ पुनः जीर्णपुस्तफेषु अपि आचाम्ल- प्रत्याख्यानपाठे-"सूरे उग्गए पुरिमट्ट पञ्चक्खामि तियिह चरषिहं पि आहार असण पाण खाइमं साइम अन्नत्यणाभोगेण कपानीय मासुकस्वेन तपागच्छेशहीरविजयसूरि-प्रसादीकृतप्रश्रोचरसमुच्चये तच्छिष्य प० कीर्चिविजयगणिसमुचिते 4. अगमालगणिकृतत्रयोदशप्रक्षेऽपि (३६ पत्रे) प्रोक, तथाहि- पर्णान्तरमाप्त फसेलकनीर मासुक भवति न था ? तनोतर-वर्णान्तरप्राप्ठ कसेल्लकनीर मासुकं भवति पर आत्मीयवृद्ध अनाचीर्ण इति शेय, एवं पुनस्तत्रैव अन्ये द्वीपचन्दरसङ्घकृत १५ प्रमेऽपि (८४ पत्रे), तथाहि-मतान्तरीयस्य कदा- चिदुपवासादिप्रत्याख्यानं फायते, तत्र 'पाणसे'स्युचारणमाश्रित्य किं विधेय?, यतस्तस्य कसेल्लकादिपानीयपाने कय तत्पा- लन भवतीति ? तत्रोत्तरम् अत्र मतान्तरीयस्य प्रत्याख्यानकरणे 'पाणस्से'त्युषारणे स यदि कसेल्लकादिपानीय पियति तदा मत्याख्यानभको ज्ञातो नाऽस्ति,यता फसेलकोपेऽपि पानीय प्रामुक भवति, पर आत्मना आचरणा नास्तीति नो गृह्यते इति । ननु-त्रिविधाहारप्रस्यास्याने फसेलकस्य स्वादिमस्यात् कथ न प्रत्यास्यानमङ्गः १, उपवासप्रत्याख्याने च कथन द्रव्यदयापत्तिभषेछ । उच्यते-फसेप्टकस्वादो हि तथा नीरेण सम तदारमना परिणतो यथा न नीरात्पृथग्भूतो ज्ञायते, सवो न मत्यास्पानमङ्गो नापि ष द्रव्यन्यापत्ति, एव येषा सम्प्रदाये त्रिफलापानीय पीयमानमस्ति तैरपि यपपिहरी- तकीषिभीतके स्वादिमे आमलकाय अशने, तथापि तन्मिश्रितोदकपानेन त्रिविधाहारप्रत्याख्यानमझो मन्यते, नापि उपवासमत्यारल्याने द्रव्यप्रयगणना, अन्यथा प्रत्याख्यानमङ्गः सम्पयेत इति ।। ननु-पूर्वमुष्णोदकामावे वर्णान्तरमाधपानीयग्रहण उपविष्ट, साम्प्रत तु वर्णान्वरप्राप्तमेव मासुकोदक गृपते सति मिति ? उच्यते-नाऽसामिः एकान्तेन कसेलकमासुकपानीयमेष गृह्मते, किन्तु उष्णोदकमपि गृह्यते, पर साम्प्रतं - भाशाः प्राय उणीवरून पिमन्ति, तथापि त्रिदण्डोस्कलितमेव कल्पते, नाऽन्यथा, ताश तु मायशो दुर्लभ साभुनुदिश्य क्रियमाण उ.माधाकर्मयोपभाक् भवति, सति च तस्मिन बयोरपि वामहीनोः गधिताय गप्पागुप्याय प गपति, फसे- सफपासुकनीरं तु आत्मनां गल्छे श्राद्धा विशेषतः श्राद्धिकाच पियन्ति, तैतु पर स्वार्थ फिगगाणमस्ति, तनमध्ये साधु- भिरपि यतनया गृह्यमाणं न दोपाय स्यात् , ततः सिद्धान्तमूलत्वेन गच्छपरम्परया रोकमागुफपानीयं गुणरो शति॥९॥ ॥ इति फसेष्ठकपानीयविचार ( अधिकार)॥९॥ ननु-श्रीसरसरगच्छीयाः पाता आचाम्ले द्रन्यस्य गृहन्ति, नाऽधिक, तरिका ? उपरो-श्रीगजिपरिशिष्ग- श्रीजिनदत्तसूरिभिः सन्देहदोठावलीसूत्रे (११६ पत्रे ) द्रव्यद्वयस्य एप प्रतिपावितरणात, सभाग- "गिहिणो इह विहि आय विलस्स फप्पति दुनि दधाइ । एग समुचिजमलं, पीय गुण फारा नीर ।। १०४॥" इति ॥ अत्र उचित अपि नीरमेव, न तु काञ्जिका १ अवस्रवण २ तमे धरापी पोल पानागाररपेऽपि शनाप- हेतुत्येन आचमनादिकार्यस्य अनर्हत्यात्, अत एव प्रत्याख्यानपूर्णायपि जमेग 3 | राधाधि- "जावइम उवजुजइ, तावइअ भायणे गहेऊण । जलविन्युट फाउं, मुराप गरा शा विही ॥१॥ एव द्रव्यद्वयातिरिकद्रव्यनिषेध श्रीजिनपतिहिभिरपि सामापारीगणे २. विसिता॥१॥ समाशि- "आयपिले पप्पड १ घुग्परिमा २ येदमिया ३ इडरिगा ४ तफा ५ निरोयोति ॥२॥ पुनः जी पुगए गणि भागार प्रत्याख्यानपाठे-“सूरे उग्गए पुरिमर पञ्चक्सामि तियिह पउपिएं पि भापार मराणे पाणं साइभ सा गलामोणे सहसागारेण पच्छन्नकालेण दिसामोहेण साहुपयणेण महत्तरागारेण सवसमाहिवत्तियागारेण आयबिट पञ्चक्सामि अन्नत्य- णाभोगेणं सहसागारेण सेवालेवेण रक्खित्तविषेगेण गिहत्यससटेण पारिट्ठावणियागारेण महत्तरागारेण सपसमाहिमत्तिया- गारेण एकासण पञ्चक्खामि तिविपि आहार" इत्यादि, दयविसए संघनिअमा अन्नत्यणाभोगेण सहसागारेण महत्चरागा- रेण सधसमाहियषियागारेणं वोसिरामि" अय पाठ' श्रीजेसलमेरुभाण्डागारे स० १२१५ लिखितपुस्तिकाया अस्ति ।। ३ ।। ननु-मूलमन्ये वाऽपि द्रव्यद्वय प्रतिपादित अस्ति? उच्यते-महानिशीथसूत्रे तनूर्णी च "दोहिं दहिं आययिलेहि" ॥ ४॥ एवं श्रीआवश्यफबृहदचौ, तथाहि-"एव जहन्ने मन्झिमे उक्कोसेऽवि आयविले दयदुगेण सपत्य भणिअप" । पुन अत्राऽर्थे सूक्ष्मधिया श्रीहरिभद्रसूरिकृतावश्यकहनुत्तिः विधारणीया, तत्पाठस्तु ( ८५५ पत्रे ) अयम्- "एत्थ आयषित च भवति आयपिळपानग्ग च, तत्योदणे आयषिल आयपिलपाउग्ग च, आयविला सकूरा, जाणि पूरविहाणाणि आयषिलपारग्गं, तदुलकणिआउ फुडवो पीट्ठ पिटुगा पिट्ठपोवलियाओ रालगा मडगादि कुम्मासा पुष पाणिएण कडिजति, पच्छा रखलीए पीसति, ते तिविहा-सहा मजिसमा यूला, एते आयविल आयविलपारग्गाणि, पुण जे तस्स तुसमीसा कणिआउ कफहुगा य एयमादि, सतुआ जवाण गोधूमाण विहिआण वा, पाउग्ग पुण गोपूम- भुजिया पिचुगाला य जाव मुंजिजा जे अ जवरण ण तीरति पीसितु, तस्सेव णिहारे कणिकादि वा, एयाणि आय- विलपाउग्गाणि, त तिथिह पि आयंबिल तिविह सकोस १ मज्झिम २ जहष्ण ३ च, दवओ कठमसालिकूरो उकोस जं वा अस्स पत्थं रुथइ वा रालगो सामागो वा जहण्णो, सेसा मज्झिमा, जो सो कलमसालिकूरो सो रस पहुष तिविधी सकोर्स ते पेय तिषिधं पि आयविल णिज्जरागुण पहुँच तिविध उकोसो णिज्जरागुणो, मझिमो जहण्णोति, कलम- सालिफूरो दषतो उकोस, दषं चउत्थरसिएण समुदिसति, रसओ पि सकोस तस्सच्चएणऽवि आयामेण उफोस रसओ, गुणतो जहण्ण योवा णिज्जरति भणित भवति, सो घेघ कलमोदणो जदा अमेहिं आयामेहिं तदा दपतो उकोसो, रसतो मसिमो, गुणतो वि मझिमो घेव, सो पेय जदा उण्होदएण तदा दधतो उफोस, रसतो जहण्ण, गुणो मनिमम चेय, जेण दधओ उकोस न रसओ, इआणि जे मग्झिमा ते घाउलोदणा तेन दपओ मज्झिमा आयपिलेण रसओ उकोसा गुणो मसिमा तहेव च उण्होदपण दषओ मज्झ, रसओ जहण्ण, गुणओ मज्झ, मज्झिम दपति काऊण, रालगतणकूरा दबओ जहण्ण, आयविलेण रसओ उकोस, गुणओ मम्झ ते चेव आयामेण दयो जहण्ण, रसओ मज्म, गुणओ मज्झ, ते चेव उण्होदएण दबओ जहण्ण, रसओ जहण्ण, गुणओ उफोस बहुणिज्जरत्ति भणित होति, महवा उक्कोसे तिण्णि विभासा-उकोसउकोस उकोसमज्झिम उकोसजहण्ण कजियआयामउण्होदएहिं जहण्णा मज्झिमा सक्कोसा णिज्जरा, एव तिसु विभासितव ॥ ५॥ एव श्रीहरिभद्रसूरिकृतधारकधर्मप्रज्ञप्तिवृत्ती अपि एतादृश पर पाठोऽस्ति ॥६॥ तथा-द्वाविंशत्यम्यधिकै कादशवत्सरशतैस्तु विक्रमतः। अकृतैना नमिसाधु , शिष्य श्रीशालिसूरीणाम् ॥१॥ इति प्रशस्तिसमावेन ११२२ वर्षे नमिसाधुकृतपडावश्यकवृत्तौ विशेपो यथा विशेपस्तु कलमशालिचतुर्परसकाद्युत्कृष्ट शेपकूरः चतुर्परसफादिव मध्यमः उष्णोदकादिश्च जघन्यो गुणतश्च वही निर्जरा उत्कृष्टे मध्यमा मध्यमेऽल्पा च जघन्ये चेति, एव च स्थिते कलमशालिकूर कलमशालिकञ्जिकेन उत्कृष्ट , उत्कृप्टेन यदा भुज्यते तदा जघन्या-निर्जरा अल्पे- सहसागारेण पच्छन्नकालेण दिसामोहेण साहुवयणेण महत्चरागारेण सबसमाहिवधियागारेण आयविल पच्चक्खामि अन्नत्य- णाभोगेण सहसागारेण लेवालेवेणं उक्खित्तविवेगेणं गिहत्यससद्वेण पारिद्वावणियागारेण महत्तरागारेण सपसमाहिवत्तिया- गारेण एफासण पञ्चक्खामि तिषिहपि आहार" इत्यादि, दधषिसए सबनिसमा अन्नत्थणाभोगेण सहसागारेण महत्तरागा- रेण सपसमाहिवचियागारेणं पोसिरामि" अय पाठः श्रीजेसलमेरुभाण्डागारे स० १२१५ लिखितपुस्तिकाया अस्ति ॥३॥ ननु-मूलमन्ये काऽपि द्वन्यद्वय प्रतिपादित अस्ति ? सच्यते-महानिशीधसूत्रे तसूर्णां च “दोहिं दयेहिं आयविहिं" ॥४॥ एवं श्रीआवश्यकबृहचौ, तथाहि-"एव जहन्ने मज्झिमे नकोसेऽवि आयविले दवदुगेण सत्य भणिअष"। पुन अत्राऽर्थे सूक्ष्मधिया श्रीहरिभद्रसूरिकृतावश्यकमृद्धृत्ति विचारणीया, तत्पाठस्तु (८५५ पत्रे ) अयम्- "एत्य आयविल च भवति आयविरुपारग च, तत्योदणे आयषिल आययिलपाउग्ग घ, आयविला सकूरा, जाणि फरविहाणाणि आयषिलपाचग्ग, तंदुलकणिार फुटतो पी8 पिलुगा पिट्ठपोवलियाओ रालगा मडगादि कुम्मासा पुष पाणिपण कहिलति, परछा उखलीए पीसंति, ते तिविहा-सहा मज्झिमा थूला, एते आयषिल आयविलपातग्गाणि, पुण जे तस्स तुसमीसा कणिमाउ ककडगा य एवमादि, सत्तुआ अवाणं गोधूमाण विहिआण वा, पाउग्ग पुण गोधूम भुजिया पिचुगाला य जाव मुंजिजा वे अ जतएण ण तीरति पीसितु, तस्सेव णिहारे कणिकादि वा, एयाणि आय- पिलपारग्गाणि, त तिविह पि आयविल तिविह उकोस १ मझिम २ जहण्ण ३ च, दवो कलमसालिकूरो उकोस जं वा जस्स पत्यं रुघड़ वा रालगो सामागो वा जहण्णो, सेसा मनिझमा, जो सो कलमसालिकूरो सो. रस पहुच तिविधो उकोसं ३ तं चेव तिविध पि आयपिल णिजरागुण पडुच तिविध उफोसो णिज्जरागुणो, मज्झिमो जहणोति, कलम सालिकूरो दपतो उफोस, दवं चउत्थरसिपण समुद्दिसति, रसगो वि नकोस तस्सच्चपणऽवि आयामेण उफोस रसओ, गुणतो जहण्ण थोवा णिचरति भणित भवति, सो चेष कलमोदणो जदा अमेहिं आयामेहिं तदा दघतो उफोसो, रसतो मसिमो, गुणतो वि मझिमो वेव, सो चेव जदा उण्होदएण तदा दपतो उफोस, रसतो जहण्ण, गुणओ मझिम चेव, जेण दपओ उफोस न रसओ, इमाणि जे मज्झिमा ते पाउलोदणा तेन दपओ मज्झिमा आयपिलेण रसओ उफोसा गुणो मज्झिमा तहेव च उण्होदएण दपमो मज्झ, रसओ जहण्ण, गुणओ मज्झ, मज्झिम दपति काऊणं, रालगतणकरा दवओ जहण्ण, आयविलेण रसओ उफोस, गुणो मन्स ते चेव आयामेण दपजो जहपण, रसओ मश, गुणो मज्झ, ते चेव तण्डोदएण दपओ जहण्ण, रसमो जद्दण्ण, गुणो उकोस वहुणिजरत्ति भणित होति, महवा उफोसे तिणि विमासा-उकोसवफोस उकोसमझिम उकोसजहण्ण कजियायामउण्होदएहिं जहण्णा मज्झिमा उफोसा णिजरा, एव तिसु विभासिवय ॥ ५॥ एव श्रीहरिभद्रसूरिकृतशावकधर्मप्रज्ञप्तिवृत्तौ अपि एतादृश एव पाठोऽस्ति ॥६॥ तथा-द्वाविंशत्यम्यधिकै कादशवत्सरशतैस्तु विक्रमत । अकृतैना नमिसाधुः, शिप्या श्रीशालिसूरीणाम् ॥१॥ इति प्रशस्तिसमावेन ११२२ वर्षे नमिसाधुकृतपदावश्यकवृत्तौ विशेपो यथा विशेपस्तु कलमशालिचतुर्थरसकाद्युत्कृष्ट शेपकूरः चतुर्धरसकादिश्च मध्यम उष्णोदकादिश्च जघन्यो गुणतश्च वही निर्जरा उत्कृष्टे मध्यमा मध्यमेऽल्पा च जघन्ये पेति, एव च स्थिते कलमशालिकूरः कलमशालिफजिकेन उत्कृष्ट, उत्कृप्टेन यदा भुज्यते तदा जघन्या-निर्जरा अल्पे-
त्यर्थः, तथा उत्कृष्ट द्रष्य जघन्यरसेन भुज्यते, वदा मध्यमो निर्जरा गुण इत्यादिभङ्गका द्रष्टन्या इति, अयमों द्वन्य-
रसयो द्वयोः उत्कृष्टत्वे जघन्या निर्जरा एकैकोत्कृष्टस्वे मध्यमा बयोर्जघन्यत्वे उत्कृष्टा निर्जरा इति, अपि चात्र सर्वप्वपि
पूर्वोकेषु भगफेषु अघन्य १ मध्यमो २ स्कृष्टरूपेषु ३ शालिप्रमृतीना अन्नाना मध्यादेकतरत् अन्न, अथ च कालिका-
भृतीनां नीराणा च मध्यात् एकतरनीरं आचामलमध्ये ग्राह्यत्वेन प्रोक, पर न कुत्राऽपि एवरूपी भगको लिखितो,
यदुत-एकस्मिन् आचाम्ले शालिप्रमृत्यवानां मध्यात् अन्नद्वय तमय वा अथ च काञ्जिकमभृतिनीरमध्यात् नीरद्वय
तप्रय वा प्रायमिति ॥७॥ ननु द्रव्यवयस्य एव महणे नियमिते कथ दन्तशोधन विना मुखशुद्धिः १-तत्राऽर्थे सन्देहदो-
लावली गाथा (११७ पत्रे ) यथा-
जो पुण सिलिमाई विणा, मुहमुदि काउमित्यमसमत्यो । सो कडमकसायरस, सिलिअ गिण्हइ न से भगो ॥१०६॥
अनाहारत्वात् ॥ ८॥ यदुम-निपाईण' गाहा, अतो वहुनिर्जराहेतुत्वेन उत्कृष्टाऽऽघाम्ले द्रव्यद्वयग्रहण युक, पुन अवार्थे
घृद्ध परंपरागतसामाचार्येव प्रमाण, किमेतस्प्रामाण्यात् निर्विकृतिकाऽऽपाम्लोपवासादिषु सचिचनियममेव न कुर्वन्ति श्राद्धाः
फिश्च उपवासे एकमेव द्रष्य न गृहन्ति, ततो यथा सूत्राभरादर्शनेऽपि अत्र अवश्यतया सचिचनियमः क्रियते, एव पधिक-
द्रष्यनियमोऽपि इति सन्देहदोलावलियतिवचनप्रामाण्यात् वृद्धपरम्परागतसामाचार्या उत्कृष्टाऽऽचाम्लत्वेन द्रव्यद्वयमेव
आचाम्ले गृह्यते, ततो यागपत्केयलिमापित तत्प्रमाण नावाऽस्माक कोऽप्यभिनिवेशः इति ॥
॥ इति आघान्छे द्रव्यवयग्रहणाधिकारः ॥१०॥
ननु-केषिद्वदन्ति अपक्कदुग्धेन सम द्विदलभक्षण अभक्ष्यदोपभाक्, तत् किम् ? उच्यते-न चैतत् सङ्गतिमङ्गति, काऽपि वदोपस्याजुकरवान् इति, आह परः, उच्यते- ननु-भो ! "आमगोरससम्पृक्त-द्विदलाविषु जन्तवः । दृष्टाः केलिभिः सूक्ष्मा-स्तस्मात् तानि विवर्जयेत् ॥७१॥", इति श्रीहेमाचार्यकृतश्रीयोगशाम्र( १७१ पत्रे वचनप्रामाण्यात् आमगोरससम्पृक्तद्विवले सूक्ष्मजन्तूत्पत्तिसमावेन तब- जनस्य सुतरा प्रोक्तत्वात् तदुष्टता एष समागता । न च वाच्य गोरसशब्देन दघितके । पर दुग्ध न ?, उच्यते- श्रीहेमाघायें: गोरसशन्देनाऽभिधानपिन्तामणी ( १६७ पत्रे) दघि १ दुग्ध २ घोल ३ रूपार्थत्रयस्य प्रोकत्यात्, तथाहि-"दुग्ध तु सोमज, गोरसः क्षीरमूषस्य, स्तन्य पुसवन पय ॥६८॥ १ तथा (१६८ पत्रे ) "क्षीरज-दधि गोरसच २" पुनः (१६९ पत्रे) "दण्डाहते कालशेय-घोलारिष्टानि गोरसः रसायन ३” इति । तत आमगोर- सेन सम द्विदलभक्षणे स्पष्ट अभक्ष्यदोषः ?, सत्य, यद्यपि आमगोरसशब्देन अपक्कदुग्धमपि समायात, पर द्विदलदोपाधि- कारे आमगोरसशन्दस्य प्रवृत्तिः अनुस्कालितदधितक्रयोः एव विपये, तयोः द्वयोः एव ग्रन्थादौ व्याख्यातत्वाद्, यदुक "श्रीतपागणसरोजरविधीदेवसुन्दरगणेन्द्रविनेयः, श्राद्धवर्गविहिताग्रहत श्रीसोमसुन्दरगुरुः कुरुतेऽद ॥१॥” इति प्रन्थादौ सद्भावेन तपागच्छनायकत्रीसोमसुन्दरसूरिभिः श्रीयोगशास्त्रवालाववोधे, तथाहि- "आमगोरससपृत, द्विदल पुष्पितौदनम् । दध्यहतियातीतं, कथितान्न विवर्जयेत्” ॥७॥ मा०९ न्याख्या-"आम गोरस-अणककाल्या दूध दही छासि ते मांष्टि मिल्यौ विदल कठसल अने वासीकटूउल अने आदि शब्द लगे इल्यो जे रान्थ्यो उदन १ ढुडणादिक २ तथा विविहडो-सोल पहुर ऊपहरा दहीमाहि ३ अनइ वासीयकठजलादिक कुहिआ अन्न ४ पतला सपि हि माहि घटा केवलज्ञानीयै सूक्ष्मजीव उपजता दीठा, ते भणी ए सगला ही श्रावके वर्जिा इति ।"अत्रार्थे योगशास्त्रावचूर्णिरपि विलोकनीया, "तत्राऽऽमगोरसशब्देन अनुत्कालितदधि-तक्रवस्तुदयस्य एवं व्याख्या- नात्", तथा विहाय एक फषिद् गठ, अन्येषु गच्छेषु आमदुग्धमध्ये द्विदलमहणनिपेघो नाऽस्ति, प्रत्युत प्रवृत्ति वर्तते, अय काऽपि मन्येऽपक्कदुग्धमध्ये विदनिपेघः प्रोको भवेत् , तदा स ग्रन्थो विचार्येत, पर स ग्रन्यो नास्तीति सम्भाव्यते इति । ॥ इति अपक्कदुग्धमध्ये द्विदलग्रहणाधिकार ॥११॥ ननु-आत्मनां गच्छे मुनादीनामिय सनरादीनामपि द्विदलत्य गण्यते, केपाचिद्गच्छे तु न इति, तत्र को विचारः उच्य- ते,-श्रीजिनदचसूरियुगप्रधानः उत्सूत्रपठोट्टने सङ्गरादीना बिदलत्वे अमन्यमाने उत्सूत्रस्य प्ररूपितत्व उत्तमस्ति, तथाहि- "कडुअसगरियाओ न हुति घिदलति विरूहगाऽणत इति उत्सूत्र", ॥१॥ एवमेव श्रीजिनप्रभसूरिभि विधिप्रपाया सम्यक्त्वारोपणविधी प्रत्यपादि, तथाहि- सगरफलिआमुग्गमनठमासमसूरकलायचणयचयलवलकुलत्यमिस्थिआ, कडुअगोआरमाइ निदलाइ गोरसेण सह न जिमेअवाई एएर्सि राइटिम न कायब" इति ॥२॥ इत्यमेव पैस्पयन्दनकुलकेऽपि, (९७ पत्रे ) तथा हि-
"संगरफलिमुग्गमुहटमासकडूअपमुक्खषिदलाइ । सह गोरसेण न जिमेए य रायत्तिमं न करे ॥ १८ ॥
अम्मि य पीलिज्जते, मणय पि न नेहनिग्गमो हुज्या । दुनिअदलाइ दीसति मिथिगाईण जह लोए ॥ १९॥ ॥३॥
एव श्रीषिनपतिसूरिभिरपि निजसामाचारीमन्ये ८ प्रत्यपादि, तथाहि-"सगर कहूअगोयराइ विदल" इति ३।
ननु-पूर्वाचार्यग्रन्थेऽपि क्वाऽपि सङ्गरादीनां द्विदलत्वसम्मति अस्ति ? उच्यते यद्यपि साम्मत प्रवर्त्तमाना श्रीसिद्धसे-
नरिकृता श्रीप्रवचनसारोद्धारवृत्तिः तत्र सा नाऽस्ति, पर श्रीआनन्दरिभिः श्रीप्रवचनसारोद्धारगाथाद्वितीयार्द्ध व्या-
स्यानयद्भिः स्ववृत्तौ तधैषोक, तथाहि-
"दहिए विगयगयाई, पोलवडा घोलसिहरिणि करवो। लवणकणदहिअमहिम सगरगाइम्मि अप्पडिए ॥१॥"
व्याख्या-लवणकणैः जीरकलवणलेशैः युक्त दधि हस्तेन मथितं वस्त्रेण गालित तदपि राम्युपित सत् कल्पते, निर्विकृति-
कप्रत्याख्यानयता, काऽपि देशे सङ्गराद्यपि तत्र प्रक्षिप्यते, इत्याशझ्याऽऽह, पर सनरादौ अपतिते सति, तत्र तु द्विदलदो
पसम्भवात् न कल्पते इत्यर्थः ॥ ४॥ एवं यतिदिनचर्याया अपि, तथा हि-"फलियावग्गे तह सगर वाला चवला य होला
येति" ॥ ५॥ ननु-समरादीना मुनादीनामिय द्विदलत्वसाधक लक्षणमस्ति न वा ? उच्यते-बाद अस्तीति म , तथा हि-
न य सगरवीयाओ तिप्लुप्पत्तिं कयाइवि सभवइ । दलिए दुन्नि दलाइ मुग्गाईण च दीसति ॥१॥ इत्यादि ॥ ६॥
पुनः केवलिना दृष्ट सत्यमिति ॥
॥ इति सङ्गरप्रमुखाणा द्विदलत्वाधिकार ॥ १२॥
ननु-केपाचित् गच्छे श्राद्धानपि सापूनिय “पाणस्स लेघाडेण वा" इत्यादिपानपटागारा सच्चारयन्ति, आत्मना गग्छे तु न इति, तत्र किं निदानम् ? सभ्यते- शाख्ने निपिद्धत्वात् , वृद्धाना असंमतत्वात् , युक्तियुक्रुत्वाञ्च, यता श्राद्धाना पानफागारपङ्कनिषेध श्रीजिनदत्तसू- रयः उत्सूत्रपदोहने प्रोधिवासा, तथाहि- "अजिअजलाहारगिही पाणागारे समुच्चरई" तवुत्सूत्रमिति ॥१॥ एव श्रीजिनपतिसूरयोऽपि निजसामाचार्या १२ लिखन्ति स्म तयाहि-"साषयाण पाणस्स लेवाडेण षा इचाइ पाणगागार अणुच्चारण" इति ॥२॥ ननु-पूर्वसूरि- भिरपि काऽपि प्रन्थे तक्षिपेघो भणितोऽस्ति ? उच्यते-श्रीबृहभाग्ये; तथा हि-“ए ए छ आगारा साहूणं, न पुण सहाण" इति ॥ ३॥ एवं श्रीमत्यास्यानभाष्ये ज्यशीत्यधिकैकादश ११८३ शतवर्षे निर्मिताया तद्वृत्ती घ, तथा- हि-"पते पानागारा यतीनामेव, न तु श्राद्धानां, न खल्छ वादाः सर्वविरतयः इति" ॥ ४॥ ननु-वृद्धानां असमतत्व युक्तियुक्तत्व व कयं ? इत्याह-धूयसां सावधानीभूय विचार्यता च चक्षुषी निमीत्य, अत्र अय परमार्थ-यतीना पकाश- नाविप्रत्याख्यानवां भिक्षावृत्तित्वेन यथालव्धसर्वपानकानि गृहता पिपता च तदपवादभूताः, “पाणस्स लेवारेण वा" इत्यादि परागारा अपि नचारयितुं कल्पन्ते एव, पर सचित्तपरिहारिणा गृहस्थाना एकाशनादिप्रत्याख्यानवतां आरम- पशित्वेन पानकापवादसेवार्थे पडागारान् उधारयितुन घटामाटीकते । न च वाच्य गृहस्थाना अपि भिक्षावृत्तिः अस्तु, प्र को दोपो गृहस्थान एकादशप्रतिमाया अर्याक भिक्षावृत्तेः अष्टकमन्थादौ पौरुपनीत्वेन निपिद्धस्यात् । अथ यतिन इव गृहस्था अपि पानकपडागारान् उच्चरिष्यन्ति, उदा गृहस्था अपि यतिन इव उपवासादित्रिविधाहारप्रत्याख्यानमध्ये सौवीरा- पवाषणादिपानीयानि अपि पास्यन्ति, न च एपा सौवीरादिपानीयपानप्रवृत्तिः, केपाचिदपि गच्छे दृश्यते । तदपाने च तदपवादागाराणां अपि समुच्चारणे स्पष्टं असंगतिरेव, नहि विशेप्याभावे विशेषणसभवः, प्रत्युत पानकपसागारोचारण अन्तरेणापि सर्पगच्छेपु सचित्तपरिहारिणः श्राद्धाः सन्ध्याया द्विविधत्रिविधाहारदियसपरिमप्रत्याख्यानकरणानन्तर रात्रौ प्रामुकपानीय पिवन्तो दृश्यन्ते । अपि च यथा दिवसचरिमप्रत्याख्याने अनुच्चारितेषु अपि पानकागारेषु रात्री गृहस्थाः शुद्धोदक पियन्ति, तथा अन्येषु अपि दैघसिकप्रत्याख्यानेषु पानकोच्चारं विनाऽपि पानीय पिचन्तु, का विचारणा ? उभयत्र समानत्वात् , किं च खजूर-तिल-वन्दुलधायना-ऽवश्रावणादीनि पानकानि, यथा रात्री गृहिणा अपेयानि तथा दिवा अपि अपेयानि एव, वत्पानस्य धर्मे अभिमुखानां अप्रतिपचिहेतुत्वेन अप्रतिपन्नधर्माणा, विपरिणामहेतुत्वेन वैधर्मिकाणा, जिनधर्मस्य निन्दाकृती प्रेरकत्वेन च महादोषस्थात् तेन पानकोचारणं अनर्थक एव, आह परः-न तु तद् अनर्थक, यतो यद्यपि फोगरा दाडिमछल्यादिमिः प्रासुकीकृत जल त्रिविधाहारेण पातु कल्पते एव, तेपा कपायवृक्षफलछलीचूर्णत्वेन अनाहारकत्वात् , तथापि विमीतकादिना प्रासुकीकृवं न फल्पते एव, तस्य च स्वादिमाहारत्वादिति । तदर्थ पानफागा- रान् उच्चरन्तु गृहस्थाः इति चेत् । न, वस्तुगत्या विमीतकादेः अपि कटुफलस्वेन अनाहारकत्वात् , न च वाच्य पानमामिया तेण । जत्तेण होइमषं, सुहाणुषधप्पहाणेणं ॥ ४ ॥ संभवइ अकाले वि हु, कुसुम महिलाण तेण देवाण । पूयाए अहि गारो, नओ हो होइ मुचो ॥५॥ लोगुत्तमदेवाण समुचणे समुविओ इह नेमो सुइगुण जिद्वत्तणओ, लोए लोउत्तरे पुरिसो ॥ ६ ॥ न छिवति बहा देहं, ओसरणे भावजिणवरिंदाणं । तह तप्पडिम पि सय, पूअति न जुषनारीओ ॥७॥" इत्यादि, अत्र इद रहस्यम्-श्रीविनवससूरिभिः इदं निपिन, यदुत तरुणखी मूलप्रतिमा स्वकरेण 'चन्दनादिविलेपनेन पूजयेदिति न अन्यत् किमपि । ननु-तर्हि या बाला वृद्धा च सा अन्यगच्छीयवालवृद्धखीवत् प्रतिमापूजा कुर्वती कय न दृश्यते ? सभ्यते-तथाविधामा रूदः दुर्वार्यत्वात् , कुर्वन्तु ता, प्रतिमापूजा को निवारक-१, कुर्वन्ति अपि च ता वालाः वृद्धाश्च काधन स्त्रियः कुत्रचित् ॥ ॥ इति तरुणस्त्रिया, मूलप्रतिमापूजानिषेधाधिकार ॥ १४ ॥ ननु-आत्मीयो गम्छः मुविहितः वर्हि सामत श्राद्धाः "दसण १ षय २ सामाइय ३ पोसह ४ पडिमा य ५ नम ६ सचिचे ७ । पारंम ८ पेस ९ सदिष्ट १०, वजए समणभूए अ॥१॥" इत्येवरूपा एकादश प्रतिमाः कप न वहंति ? उच्यते-सप्रति काले दुषमकालानुभावेन संहनन-साहस-बलधैर्याभावात् , निरतिघारसम्यक्त्वापि पालयितु न शक्यते, पुनः कायोत्सर्गप्रतिमाया पञ्चमासी यावत् शून्यमहे श्मशाने या चतुरः पाइरान् कायोत्सर्ग कृत्वा पौषधिकीरात्रिः अति- वाहयितु अनक्या । पुनः भूत-प्रेतव्यन्तराविदुष्टानिष्टदेवतादिकतोपसर्गे सति प्रादुर्भूतप्रभूतमीत्या च मनोधैर्य क्षणमपि न तिष्ठति, प्रत्युत अपायापत्तिम स्यादिति तबहननिषेपो युक्तिमान् । ननु-कै तदहननिषेपोऽकारि? उच्यते-युगप्रधान- श्रीजिनदत्तसूरिप्रमुखै' । कथ ? कस्मिन् अन्थे । इत्याह-"पुरिसित्थीओ पडिमा, वहति तस्थाइमा चउरो ॥ ६॥" तदुत्सूत्र इति श्रीजिनदत्तसूरिकृतोत्सूत्रपदोहनफुलके पष्ठगाथाया ॥१॥ एव श्रीजिनपतिसूरिभिरपि निजसामाचार्या तनिषेधो लिलिखे, तथाहि-"सपर काले सावयपडिमाओ न पहिजते॥२॥" ननु-तत प्राक्तनग्रन्थेऽपि क्वाऽपि प्रतिमाव- हननिषेधो दृश्यते ? उच्यते-तीर्थोद्धारप्रकीर्णके तद्व्यवच्छेदस्य प्रतिपादना, तथाहि- साइणज्गोयरओ वुच्छिन्नो दूसमाणुभावाओ । अजाण पणवीसं सावयधम्मो अ वुच्छिन्नो ॥१॥ एतद्गाथार्थस्तु अय तथाहि-साधूनां महात्मना पूर्व प्रमादाल्पत्वेन 'अग्गोऽयरओ' त्ति अग्रवेचार (अग्रावतारः) परिधानविशेपः साधुजनप्रतीत आसीत् , स सप्रति व्युच्छिन्नः, कटिपटकस्य अन्यथा करणात् कस्माद् दुपमानुभावात् १ तथा आर्यि- काणां साध्वीना पश्चविंशत्युपकरणाना आसन्, सप्रति तानि अपि व्यवच्छिन्नानि २ तथा श्रावकधर्मः श्रावकैकादशप्रतिमारूपो धर्मोऽपि व्यवच्छिन्नः ३ न च वाच्य श्रावकधर्मशम्देन सम्यक्त्वमूलस्थूलद्वादशनतरूपो धर्मो व्यवच्छिन्नः, पतद्वचनस्य द्वाद- शपतरूपश्रावफधर्मस्य प्रत्यक्ष क्रियमाणत्वेन अघटमानत्वात् , तद्व्यवच्छेदस्य तु साधुधर्मव्यवच्छेदेन सहभायित्वाञ्च, साधु- धर्मस्तु आदुःप्रसद्दसूरि स्थास्यति, ततः तत्सहभावित्वेन श्रावकधर्मोऽपि द्वादशनतरूपा तावन्त काल स्थाता। ननु-तीर्थोद्धा- रप्रकीर्णकगाथातुर्यपदस्य केन अर्थो व्याख्यातः ? यदुत 'एकादशप्रतिमारूपो धर्मो व्यवच्छिन्नः' ? उच्यते-तरुणप्रभसूरिणा स्वकृतपडावश्यकघालायवोधे इत्थमेव प्रतिपादितत्वात् , तथाहि- "साह्नणंगोमरओ, युच्छिन्नो दूसमाणुमायामो । अजाण पणवीस, सावयधम्मो अ युच्छिन्नो ॥१॥” अत्र साधु- न गाहिए तं० तिलोदग वा सुसोदग या अयोदग पा । वासावार्स परोसविमस्स अट्ठमभचियस्स मिक्खुस्स कप्पति, तो पाणगाइ परिगाछिसए त० मायामे या सोयीरे वा मुद्धविमडे पा इत्यादि" श्रीदशाश्रुतस्कन्धाष्टमाध्ययनाविपु (कल्प- सूत्रे सामाचार्या ) चतुर्थपष्ठाप्टमादिप्रत्याख्यानस्य स्पष्ट नामश्रवणात् । कयकारं नो उपलभः १, सत्य, श्रूयतां श्रुती दत्त्वा, विचार्यता घ क्षण पापी निमीत्य । अत्र इदं रहस्यं-पतानि चतुर्थ-पष्ठाटमादीनि प्रत्याख्यानकारापणक्षणे नाममाह उच्चार्यते किन्तु फेनाऽपि एकोफ्वासः कृतः तस्य उपवासस्य धतुर्थ इति सज्ञा १, एव उपवासद्वयस्य पष्ठ इति सझा २, उपयासत्रयस्य अष्टम इति सज्ञा ३, यावत् षोडशोपयासानां चतुर्विंशचम इति सज्ञा वर्तते, तथैव श्रीस्थानाङ्गवृत्ती अपि तृतीयस्थाने चतुर्थस्य अर्थ एकोपवासा, एव षष्ठस्य अर्थ उपवासय, अष्टमस्य अर्थ उपचासत्रय इत्यादि व्याख्यात- मस्ति । तथा च तद्वृत्तिपाठः (१४७ पत्रे ) घनत्थेत्यादिसूत्राणि चतुर्दश व्यकानि, केवल एक पूर्वदिने, वे उपवासदिने, चतुर्थपारणकदिने भक-भोजन परिहरति यत्र तपसि तत् चतुर्थ भक्क, तदस्य अस्ति स चतुर्षभफिक, तस्य एवं अन्य- त्राऽपि, शब्दव्युत्पत्तिमात्र एतत् प्रवृत्तिस्तु चतुर्थभकादिशब्दाना एकाधुपवासादिपु इति । अथ च श्रीआवश्यकसूत्रेऽपि उपयासपाठस्तु अय ( ८५३ पत्रे ) तथाहि-"सूरे उग्गए अन्मघटुं पञ्चक्खाई" इत्यादि, पर न तु पव यदुत 'सूरे उग्गए चउत्थ पञ्चक्लाई' पर्व मुहम अट्ठमभत्त यावत् धरतीसमत्त । अथ यदि पुनः प्रथमदिने एव पष्ठविधायिनः पष्ठसज्ञा स्यात् तदा पष्ठमतिकमुनेः प्रथमदिनेऽपि पूर्वोकानि तिल-तुप-जवोदकानि द्वितीयदिने कल्पनीयानि उपादेयानि स्युः पठभक्तिकत्वात् , पर न प चतुर्थप्रायोग्यपानीयानि, न प एवं प्रवृत्तिः कुत्रापि, एव अष्टमभक्तिकस्यापि साधो प्रथमदिने तृतीयदिनमायोग्याणि आयाम सौवीर शुद्धविकटानि त्रीणि पानकानि ग्राह्याणि स्यु अष्टमभक्तिकत्वात्, परं न चतुर्षपष्ठप्रायोग्याणि पानकानि, एव विकृष्टमतिकस्याऽपि महामुनेः प्रथमदिने एव उष्णविकटमेव पानीयं उपादेय स्थात् न उत्स्वेदिमादिक, असंगत च एतत् , यत तृतीयदिनात् नपर्येव तच्छरीर देवताधिष्ठित इति, प्रधमद्वितीयतृतीय- दिनेषु विकृष्टभकिकस्य शेपपानकाना अस्वीकारे भगवदाज्ञामतः स्यात्, यतो विकृष्टभक्तिकस्य एक उष्ण विकटमेव पानफ अनुज्ञात, यदाह-श्रीभद्रपाहुस्वामी श्रीकल्पसूत्रे साधुसामाचार्या, तथाहि- 'विफट्ठभचिअस्स मिक्खुस्स कप्पति एगे उसिण वियो' इति, किं च युगपत् अष्टमप्रत्याख्याने प्रथमदिने चतुर्विधा- हारपरिहारिणः अग्रिमदिनद्वये पानफाहारकर्तुः अष्टमप्रत्याख्यातुः प्रारदिने कय प्रत्याख्यान सगति अङ्गति । तथा अष्टमप्रत्याख्यानकृत् , उपासका पाण्मासिकतपश्चिन्तनापसरे आयदिने अष्टम कर्तुं शक्नोमि इति उक्तौ सत्या, द्विती- यदिने किं तपः कर्तुं शक्नोमि इति यात् । एव तृतीयेऽपि दिने किं ब्रूयात् । न च वाच्य दिनत्रयेऽपि अष्टम कर्तु शक्नोमि इति पसव्य अनवस्थाप्राप्ते, फथं तृतीयदिनेऽपि ? यदि अष्टमप्रत्याख्यान करोति तदा पुन उपवासद्वय अग्रेऽपि कर्तव्य स्यात्, तदकरणे च अष्टमशन्दप्रतिज्ञामना स्यात् , तथा अष्टाहिका कर्तुकामस्य श्राद्धादे प्रथमदिने एष अष्टादशभक्तयुगपत्प्रत्याख्याने एकस्य कस्याऽपि कयचित् उपवासस्य भने अष्टाहिकाया अपि मग आपघेत, पुनरपि फेनाऽपि उपवासद्वय कृत मासीत्, पश्चात् अफस्मात् तृतीयोपवासः कृतः तस्य अष्टमं कथ्यते न वा? । अथ यदि पठाष्टमादीनां उच्चाररूपता स्यात् , तदा अभकार्थादिवत् वेपामपि आकारयत्वापत्तिः स्यात् न च सा काऽपि दृष्टा मा०१० गाहियए तं० तिलोदर्ग वा तुसोदग या जवोदर्ग वा । वासावासं पजोसविसस्स अट्ठमभत्तियस्स मिक्खुस्स कप्पति, तमो पाणगाइ पडिगाहित्तए त० आयामे वा सोवीरे वा सुद्धविमडे वा इत्यादि" श्रीदशाश्रुतस्कन्धाष्टमाध्ययनादिपु (कल्प- सूत्रे सामाचार्या ) चतुर्थपाटमाविप्रत्याख्यानस्य स्पष्ट नामश्रवणात् । कथक्कार नो उपलभः १, सत्य, श्रूयता श्रुती दत्त्वा, विधार्यता च क्षण पापी निमीत्य । अत्र इद रहस्य-एतानि चतुर्थ-पष्ठाप्टमादीनि प्रत्याख्यानकारापणक्षणे नामग्राह न उच्चार्यते किन्तु फेनाऽपि एकोपवासः कृतः तस्य उपवासस्य धतुर्थ इति सज्ञा १, एव उपवासदयस्य पष्ठ इति सज्ञा २, उपयासत्रयस्य अष्टम इति सज्ञा ३, यावत् षोडशोपवासानां चतुर्विंशचम इति सज्ञा वर्तते, तथैव श्रीस्थानाङ्गवृत्ती अपि तृतीयस्थाने चतुर्थस्य मर्य एकोपवासा, एव पष्ठस्य अर्थ उपवासव्य, अष्टमस्य अर्थ उपवासत्रय इत्यादि व्याख्यात- मस्ति । तथा च तद्भुचिपाठः (१४७ पत्रे )-चनत्थेत्यादिसूत्राणि चतुर्दश व्यकानि, केवल एक पूर्वदिने, वे उपवासदिने, चतुर्घपारणकदिने भक-भोजन परिहरति यत्र तपसि तत् चतुर्थ भक, तदस्य अस्ति स चतुर्थभक्तिक तस्य एवं अन्य- त्रापि, शब्दव्युत्पचिमात्र एतत् प्रवृत्तिस्तु चतुर्थभक्कादिशब्दाना एकाद्युपवासादिपु इति । अथ च श्रीआवश्यकसूत्रेऽपि उपवासपाठस्तु अय (८५३ पत्रे) तथाहि-"सूरे उग्गए अम्मत्त? पचक्खाई" इत्यादि, पर न तु एव यदुत 'सूरे उग्गए चउत्थ पश्चक्खाइ' एवं छमत्त अट्ठमभत्त यावत् चनतीसमत्त । अथ यदि पुनः प्रथमदिने एव पष्ठविधायिनः पाठसज्ञा स्यात् तदा पष्ठमकिकमुनेः मयमदिनेऽपि पूर्वोकानि तिल-तुप-अवोदकानि द्वितीयदिने कल्पनीयानि उपादेयानि स्यु पष्ठभक्तिकत्वात् , परं न च चतुर्पप्रायोग्यपानीयानि, न घ एवं प्रवृत्ति कुत्राऽपि, एव अष्टमभकिकस्याऽपि साधो प्रथमदिने तृतीयदिनमायोग्याणि आयाम-सौवीर-शुद्धविकटानि त्रीणि पानकानि प्रायाणि स्युः अष्टमभक्तिकत्वात्, पर न चतुर्थपष्ठमायोग्याणि पानकानि, पव विकृष्टभक्तिकस्याऽपि महामुनेः प्रथमदिने पर उष्णविकटमेव पानीर्य उपादेय स्यात् न उत्स्वेदिमादिक, असगत च एतत् , यत तृतीयदिनात् उपर्येव तच्छरीर देवताधिष्ठित इति, प्रथमद्वितीयतृतीय- दिनेषु विकृष्टभकिकस्य शेपपानकानां अस्वीकारे भगवदाज्ञामना स्यात् , यतो विकृष्टमक्तिकस्य एक उप्ण विकटमेव पानक अनुज्ञात, यदाह-श्रीभद्रवाहस्वामी श्रीफल्पसूत्रे साधुसामाचार्या, तथाहि- 'चिफट्ठभत्तिअस्स मिक्खुस्स कप्पति एगे सिण घियडे' इति, किं च युगपत् अष्टमप्रत्याख्याने प्रथमदिने चतुर्षिधा- हारपरिहारिणः अमिमदिनद्वये पानकाहारकर्तुः अष्टमप्रत्याख्यातुः प्रारदिने कथ प्रत्याख्यान सगति अङ्गति । तथा अष्टममत्याख्यानकृत् , उपासका पाण्मासिकतपश्चिन्तनावसरे आधदिने अष्टम कर्तुं शक्रोमि इति उको सत्या, द्विती- यदिने किं तपः कर्तुं शक्नोमि इति व्यात् ? एव तृतीयेऽपि दिने फि ध्यात् । न च पाच्य दिनवयेऽपि अष्टम कर्तु शक्रोमि इति वफव्य अनवस्थाप्रार, कथ तृतीयदिनेऽपि ? यदि अष्टमप्रत्याख्यानं करोति तदा पुनः उपवासद्वय अमेऽपि कर्तव्य स्थात्, तदकरणे व अष्टमशब्दप्रतिज्ञाभक्तः स्यात् , तथा अष्टाहिका कर्तुकामस्य श्राद्धादेः प्रथमदिने एव अष्टादशभक्तयुगपरप्रत्याख्याने एकस्य कस्याऽपि कथचित् उपवासस्य भने अष्टाहिकाया अपि मा आपोत, पुनरपि केनाऽपि उपवासद्वय कृत आसीत् , पश्चात् अकस्मात् तृतीयोपवासः कृतः तस्य अष्टमं कथ्यते न या? । अथ यदि पष्ठाप्टमादीनो उचाररूपता स्यात्, तदा अभकादिवत् तेषामपि आकारयत्वापत्तिः स्यात् न च सा वाऽपि दृष्टा मा०१० श्रुता च, ततः श्रादादिः चतुर्य-पष्ठ-अष्टम या यावत् चतुर्विंशचम वा करोतु पर प्रत्यह प्रत्याख्यान एव कार्यते न तु पष्ठाप्टमादीना तेषा सज्ञामात्रस्वात् । अत्राऽऽह परः-ननु-प्रथमदिने अष्टमकर्तु अष्टमकर्तृत्व न उच्यते, तदा तृतीयविने तस्य कुतो अष्टमकर्तृत्वं अभ्यागतम् ? उच्यते-आगमादेव, के आगम ? इत्याह श्रीम- गवतीसूत्रे सप्तमशतके नवमोदेशके (२२० पत्रे), तथाहि- 'तते ण से वरुणे नागनाए अण्णया कयाइ रायामिओगेण गणाभिओगेण वलामिओगेण रहमुसले सगामे आणचे समाणे छठभपिए अट्ठमभच अणुवढेति अट्ठममच अणुयष्टेचा कोडविमपुरिसे सद्दावेइ सदावेइचा' इत्यादि । पुन' श्रीपश्चमाझे एष तृतीयशतके (१७१ पत्रे) तथाहि-"ते ण काले ण ते ण समएणं अह गोयमा ! छतमत्यकालिआए एकारसवासपरिआए छट्ठ छट्टेण अणिक्ति- चेण तयो कम्मेण सजमेण तवसा अप्पाण भावमाणे पुषाणुपुर्षि चरमाणे गामाणुगाम दूइजमाणे जेणेव सुसमारपुरे नगरे, जेणेव असोअवणसढे उजाणे, बेणेय असोअपरपायवे, जेणेव पुदविसीलावट्टओ तेणेव उवागच्छामि उवागच्छित्ता असो. गवरपायवस्स हेट्टा पुढयिसीलापट्टयंमि मममच परिगिण्हामि, दोवि पाए साहड्डु-वग्धारिअपाणी एगपोग्गलनिविट्ठविट्ठी अणिमिसनयणे ईसिंपन्भारगएण कारण अहापणिहिपहिं गत्तेहिं सबिंदिएहिं गुत्तेहिं एगराइय महापडिम उवसपजित्ताण विहरामि” इति, अत्र उभयवरुण १ श्रीमहावीरयोद्वितीयदिने पष्ठभक्तिकनामत्वे सति तृतीयदिने अष्टमभक्तिकत्व जात, पर प्रथमद्वितीयदिनयोर्न अभूत् इति, तथा “अण्णे भणंति पर चिंतेमव-किं मए पश्चक्खातष ? जइ आवस्सगमादि- आणं जोगाणं सोति संघरण काउं तो अन्भचट्ठ वसति, असफेतो पुरिमहायंपिलेगट्ठाण, असतो निषीयं असफेंतो पोरिसमाइ विमासा, मह घउत्यमतिमो छ? अवसइ छट्ठभत्तिओ अट्ठममिच्चादि विभासा" इति श्रीआवश्यकचूर्णी (२१४ पत्रे ) अत्रापि चतुर्थमक्तिको अभूत् प्रथमदिने, अथ च द्वितीयदिने तपश्चिन्तनावसरे पष्ठमनोरयो जाता, ततः पष्ठः कृतः ततो विचारयन्तु, तस्य पष्ठकर्तुः प्रथमदिवसे चतुर्थभकिकत्वं कथित, न पष्ठभकिकत्य, एव छट्ठभचिओ अट्ठम ववसइ, अत्राऽपि अष्टमकर्तुरपि द्वितीयदिने पष्ठभकिकत्वेन प्रोक्तमिति । इति प्रत्यह प्रत्याख्यान एकोपवासस्य एव कार्यते न पठाष्टमादीनां इति ॥ १६ ॥ ॥ इति अनेकोपयासप्रत्याख्याननिपेधाधिकार ॥१६ ।। ननु-श्रीखरतरगच्छीयाः आखा सामायिकदण्डकोच्चार वारत्रय कुर्वन्ति, तत्स्वगच्छपरम्परया किं वा ग्रन्थानुसारेण ? उच्यते-ग्रन्थानुसारेण एष, कथ ? इत्याह-श्रीजिनपतिसूरिभिः खकृतसामाचार्या सामायिकदण्डकोच्चारस्य वारत्रय पठ- नोपदेशात् , तथाहि-"परिक्कमणाइस सामाइदडगो नवकारो अवारतिग भणिज्जइ १" एव श्रीजिनप्रभसूरिभिरपि अभाणि, तथाहि-"नमुक्कारतिगपुर करेमि भते ! सामाइय इच्चाइ दडग पोसिरामि पज्जत वारतिग कहिअ खमासमणेण इरिय पटिकमिम" इत्यादि २ इत्थमेव श्रीतरुणप्रभसूरिभिरपि स्वकृतवालावबोधे प्रोचे, तथाहि-"मुहपत्ती पडिलेही एक खमा० सामाइय संदिसावेमि, पीय ख० सामाइय ठाएमि ती० ख० देइकरी अर्धावनतगात्र हु तउ तिण्ह नमस्कार कही निणि वार करेमि भते. इसव सामायिक सूत्र त्रिणि वार कहई” इत्यादि ३ । ननु-क्वाऽपि जीर्णग्रन्येऽपि सामायिकदण्डकोचार पाठो धारप्रय पठितोऽस्ति ? सच्यते-श्रीव्यवहारमाम्ये चतुर्योदेशके यतीनां दीक्षाग्रहणे (५८ पत्रे ) प्रोफत्यात्, तथाहि- "अप्णो वा घिरहत्थो, सामाइअतिगुणमट्ठगहण च । तिगुण पादक्खिण्ण, नित्थारग गुरुगुणविवढी ॥ ३०९ ॥” तट्टीका- कारैः मलयगिरिमिरपि त्रिकृस्वः सामायिकोचारणं व्याख्यातमस्ति ४, पुनर्व्यवहारमाप्यटीकाया तत्रैव लिखित “यतीनां प्रतोच्चारे कार्यमाणे सति एफैक प्रत गुरुर्यदि वारसूर्य नोधारयति तदा गुरोश्चतुर्लघुनामप्रायश्चित्तापत्ति स्यात्", तथाहि- (५८ पत्रे ) "अप्पते अकहिचे अणहिगय अपरिच्छ आइफमे पासे । एकेको चरगुरुगा, चोअग सुच तु कारणि ॥३११॥" तत्र अतिक्रमे पकैकस्य प्रतस्य वारत्रय अनुबारणे एतेषु सर्वेषु प्रत्येक एकैकस्मिन् प्रायश्चित्त चत्वारो गुरुकाः । ४ । ननु-दं सामायिफदण्डकोपारण पारत्रयं तु यतीना दीक्षाप्रहणादौ प्रतिपादित, न श्रावकाणा नाममाह ? सत्य, यद्यपि श्रावकाणा नाममाह न सकं, तथापि श्रावकाणामपि सामायिकनयमनवोच्चारे कथ यारत्रय न उच्चार्यते ? प्रतीचारविधिः सर्वेपी सर्वत्र समानत्वात् श्राषकाणा साध्वनुगामिक्रियाकरणस्वोपदेशत्वाच । न च वाच्य खरतरगच्छे एव पारत्रयं दण्डकोधारण, अन्येप्वपि बहुषु गम्छेषु सम्यक्त्वनतशीलवताधुधारे पारत्रय तदुचारस्य पश्यमानत्वात् । ननु-आवश्यकचूर्णि १ तद्दीका २ पश्चाशकवृत्ति र नवपदप्रकरणविवरण ४ पीपधविधिप्रकरणादिषु ५ कय सामायिकोचा- रस्य बहुत्व न दर्शितम् । सध्यते-सत्राऽपि सामान्यतया उक्ती अपि जात्यैकवघनमिति न्यायेन महुत्वं ज्ञेय । यतो यया ओपनियुक्ती “सामाइय उभयकाल पडिळेहा" इति पाठे सामान्यतया सामायिकशम्द उका, तथापि तदृतिकृता श्रीद्रो- णाचार्येण सामाइम ति' सामायिक वारत्रयमाकृप्य स्वपितीति व्याख्यात । एष उत्तराध्ययनेष्वपि पहिंशाध्ययने प्रतिक्रमणा.
14 स्ययनाधिकारे (५४४ पत्रे) "कास्सग्ग तमो फुजा" अय पाठः सामान्यतः कायोत्सर्गाभिधायी अपि टीकाकृता "कायो- रसर्ग-चारित्र १ दर्शन २ श्रुतमान ३ शुद्धिनिमिच कायोत्सर्गत्रयलक्षणं जाती एकवचन, ततो गुरुवन्दनाद् अनन्तर कुर्याद्” इति व्याख्यातं, एव अत्राऽपि आवश्यकादिषु सामान्यतः सामायिकाभिधानेऽपि अन्यमन्थसम्मत्या सप्रदा- याच तत् त्रयं अवसेयम् । ननु-रात्रिपौषधिकाना शयनायसरे सामायिकदण्डकत्रय तु साक्षात् दर्शित-तत्सत्य–पर अन्यत्र अन्यदा सामायिकग्रहणसमये न तत् त्रित्वं दर्शित ?, सत्य, यदि शयनसमयेऽपि तत्रय अभ्यनुज्ञात तदा सामायिकत्रत उच्चरनिः सन्निः विशेषतः तत् त्रित्व पाध्यम् । तथा निशीथचूर्णी अपि सामायिकदण्डकत्रयोस्चारण स्पष्ट सदिष्ट अस्ति, तथाहि-"पप जहा जाय वाय वामपासे वि अस्स आयरिओ भणइ इमस्स साहुस्स सामाइअस्स आरुहावण फरेमि काउ- स्सग्ग, अन्ने भणति सच्चारावण फरेमि कारस्सर्ग', उभयथाऽपि अविरुद्ध “अन्नत्य अससिएण जाव पोसिरामित्ति, लो- गस्स उज्जोयगरे चिंतेता वा नमो अरिहंताण पढिचा पच्छा पधायणबेण सेहो सामाश्य तिक्खुत्तो काइ" इत्यादि ।। ननु-यदि भवता गच्छे सामायिकग्रहणाधिकारे पारत्रय सामायिकदण्डकोचार, तदा भयत्पूर्वजैः श्रीजिनवल्लमसू- रिमिः पौपधविधिप्रकरणे । सामायिफोचाराधिकारे किमिति वारत्रयं सामायिकदण्डकोचारो न प्रतिपादितः ? उच्यते- सत्य, यद्यपि श्रीजिनवल्लभसूरिमिः मावश्यकपचिचूर्ण्यनुसारेण (३२ पत्रे) “पचमगलं कहिचा मणइ करेमि भते? सामा. इय" इत्यादिपाठः सामान्यतया एव लिखितः, तथापि तेपा अभिप्रायः तच्छिष्य-प्रशिष्यैः एष ज्ञायते न अपरैः, अत एव तत्पइपरम्परागते श्रीजिनप्रभसूरि १ श्रीजिनपतिसूरि २ श्रीतरुणप्रभसूरिभिः ३ वदभिमाय जाननिः विधिप्रपा १ पाठो पारत्रय पठितोऽस्ति ? उच्यते-प्रीव्यवहारभाम्ये चतुर्पोद्देशके यतीना दीक्षाग्रहणे (५८ पत्रे ) मोकत्वात् , तथाहि- "अण्णो वा घिरहत्यो, सामाइभतिगुणमट्ठगहणं च । तिगुर्ण पादक्षिण्ण, नित्यारग गुरुगुणवियड्डी ॥ ३०९॥" तट्टीफा- फारः मलयगिरिमिरपि विकृत्वा सामायिकोचारणं व्याख्यातमस्ति ४, पुनर्व्यवहारमाप्यटीफाया तत्रैव लिखित "यतीनां प्रवोधारे कार्यमाणे सति एफैकं प्रत गुरुर्यदि वारत्रयं नोच्चारयति तदा गुरोचतुर्लघुनामप्रायश्चित्तापचि स्यात्", तयाहि-(५८ पत्रे ) "अप्पसे अकहिते अणहिगय अपरिच्छ अइकमे पासे । एकेको चउगुरुगा, चोअगसुत्त तु फारणिम ॥३११॥वत्र अतिक्रमे एकैकस्य प्रतस्य वारत्रय अनुचारणे पतेपु सर्वेषु प्रत्येक एकैकस्मिन् प्रायश्चित्त चत्वारो गुरुकाः।४। ननुनदं सामायिकदण्डकोच्चारण धारत्रयं तु यतीना दीक्षाग्रहणादौ प्रतिपादित, न श्रावकाणा नाममाह ? सत्य, यद्यपि प्रावफाणां नाममाहं न उकं, तथापि श्रावफाणामपि सामायिकनवमनतोचारे कथं वारत्रय न उच्चार्यते ? प्रतोषारविपिः सर्वेषां सर्वत्र समानत्वात् श्रावकाणा साध्वनुगामिक्रियाकरणत्वोपदेशत्वाच्च । न च वाच्यं खरतरगच्छे पय वारप्रय दण्डकोचारण, अन्येप्यपि बहुषु गच्छेषु सम्यक्त्वग्रवशीलव्रताधुवारे वारत्रय तदुश्वारस्य पठ्यमानत्वात् । ननु-आवश्यकपूर्णि १ तट्टीका २ पञ्चाश्चकवृत्ति ३ नवपदपकरणविवरण ४ पौपधविधिप्रकरणादिपु ५ कय सामायिकोचा- रस्प बहुवे न दर्शितम् । सच्यते-तत्रापि सामान्यतया उको अपि जात्सैकवधनमिति न्यायेन बहुत्वं ज्ञेय । यतो यया ओपनियुको “सामाश्य उभयपाल पडिलेहा" इति पाठे सामान्यतया सामायिकशब्द उक्का, तथापि तद्वृत्तिकृता श्रीद्रो- णाचार्येण 'सामाइमं ति' सामायिक पारत्रयमाकृष्य स्वपितीति व्यास्या। एव उचराध्ययनेष्वपि पडिशाध्ययने प्रतिक्रमणा- पलपलइ फरी प्रमार्जिवानुज फार्ज फरइ, पणि महास्मानी परि मुख आगइ घर नही, तिहा आचरणाज प्रमाण इत्यादि" एवं तपागच्छाधिराजश्रीरसशेखरसूरिणाऽपि स्वकृतश्राद्धविधिविनिश्चये लिखितमस्ति, कायोत्सर्गकरणावसरे वन्दनकवानावसरे च “रजोहरणं चरणपाधै मोक्तव्यमिति भणितमस्ति" ननु-तपागच्छीयसूरिप्रमुखैः साधुवत् रजो- हरणधरण निपिद्ध पर्वते तर्हि कथ तपागच्छीयवाखा' क्रिया कुर्वन्तः साधुवत् रजोहरण विभ्रति ? उच्यते-तत्राऽर्थे तद्गुरष एव प्रष्टव्याः, न वय काश्चन निन्दामः ॥१८॥ ॥ इति श्रावकाणा पलवलक नैश्चयिकं न भवतीति विचारः॥ १८ ॥ ननु-आत्मीयगच्छे पौषधिकाः सत्यपि सामायिकमते पुनरपि रात्रिपश्चिमाहरे सामायिक नवीन गृहन्ति, तत्कथ ? उच्यते-युक्तियुकत्वात् , का युक्ति ? इत्याह-भूयता, सामायिकस्य जघन्यो मुहूर्तमेक, उत्कृष्टश्च अष्टौ यामा कालो, ध्यानशतफेऽभ्यधायि, ततो गवरात्रे मुहर्चशेपे सामायिक गृहीत आसीत्, पुनरग्रिमरात्रेरपि मुहर्चे शेपे अष्टौ यामाः सपूर्णा बभूवुः, तत्सपूर्णताभवनेन सामायिककालोऽपि अष्टप्रहररूप उत्कृष्टः सपूर्णोऽजनिष्ट, पौपधश्च सामायिकानुगतोऽतः सामायिक नवीन अवश्य ग्राह्यमेष । ननु-नबीनसामायिफग्रहणे शास्त्राक्षराणि अपि सन्ति ? उच्यते-सन्तीति, कानीत्याह-श्रीजिनवल्लभसूरिभिः पौपध- विधिप्रकरणे (३८ पत्रे ) उक्तत्वाविति तथाहि-"तमओ राईए चरमे जामे उद्वेऊण इरियावहिम पडिकमिम सफथएण पुना सहाचारवृती सपागच्छीयश्रीधर्मकी[पाध्यायेनाऽपि “खेलिणकवि दुर्ग पुण, अगीयसे हाइयाण समाव । संभषइ गिहरयाण वि, कयाइ एगत्तभावमि ॥१॥” इत्युकस्यात्, खेलिणकविद्वकायोत्सर्गदूपणद्वय, अगीतार्थशिष्याणां लगत् मोक, गृहस्थस्य तु एतपणद्वयं, कदाचित् एफत्वमाव गतस्य भवदुक्क पर न सर्वदा, एकत्वभावश्च गृहस्थस्य एकादशप्रतिमायामेव न माक् । अत्र इद रहस्यम्,-कदाचित् यतनानिमिच श्राद्धो रजोहरण विमति तथापि किया फुर्वन् साधुवत् न मुखापादौ रक्षति, यतः श्रीमनुयोगद्वारसूत्रवृत्त्योः (३० पत्रे) अपि रजोहरणादीना ययोचितन्या- पारनियोगे अर्पितस्वेन युक्त्यभणनात् , तथाहि- "से किं ते लोगुत्तरिमं मावावस्सय अण्ण इमे समणे पा समणी वा सायमो वा साविआ वा तच्चित्ते तम्मणे तल्लसे तदम्मपसिए तचिवम्झवसाणे तदट्ठोवउत्ते तदप्पिसफरणे तन्मावणाभाविए (एगमणे अधिमाणजिणग्यणघम्मरागर- चमणे) अण्णत्य फस्या मण अफरेमाणे उभोकाल आवस्सय करेंति । से तं लोगुचरिम भावावस्सयं", अत्र "तद- प्पिअफरणे" इति पदस्य पत्चिर्यया तदर्पितकरणः फरणानि तत्साधकतमानि, देह-रजोहरणमुखवत्रिकादीनि तस्मिन् आवश्यके यथोचितम्यापारनियोगेन अर्पितानि-नियुक्तानि येन स तथा सम्यक् यथास्थानन्यस्तोपकरण इत्यर्थः। पुनरपि तपागच्छनायकभीसोमसुन्दरसूरि-श्रीजयचन्द्रमरि-श्रीविशालराजसूरि-श्रीरतशेखरसूरि-श्रीउदयनन्दसूरिपद- कमलसेषिना शिष्यहेमहसगणिना श्रायवराम्यर्पनया कृते श्रीपदावश्यकबालावयोऽपि लिखितमस्ति यथा-"श्रावको पन्दन ददन् पलवलकेन प्रमार्जनस्य एष कार्य करोति न तु महारमवत् मुसामे रक्षति, तथाहि-"वादणा देतत श्रावक चलवलह करी प्रमार्जिवाज कार्ज करइ, पणि महात्मानी परि मुख आगइ धरह नही, तिहा आचरणाज प्रमाण इत्यादि" एव तपागच्छाधिराजश्रीरतशेखरसूरिणाऽपि स्वकृतश्राविधिविनिश्चये लिखितमस्ति, कायोत्सर्गकरणायसरे वन्दनकदानावसरे च "रजोहरणं घरणपाधै मोक्तव्यमिति मणितमस्ति" ननु-तपागच्छीयसूरिप्रमुखैः साधुवत् रजो- हरणधरण निषिद्ध पर्वते वर्हि कर्थ तपागच्छीयश्राद्धाः क्रिया कुर्वन्तः साघुक्त् रजोहरण विभ्रति ? उच्यते-तत्राऽर्थे तद्गुरष एव प्रष्टन्या, न वय काश्चन निन्दामः ॥ १८ ॥ ॥ इति श्रावकाणां चलवलक नैश्चयिक न भवतीति विचारः॥ १८ ॥ ननु-आत्मीयगच्छे पौपधिकाः सत्यपि सामायिकमते पुनरपि रात्रिपश्चिममहरे सामायिक नवीन गृहन्ति, तस्कथ ? उच्यते-युक्तियुक्तत्वात् , का युक्ति ? इत्याह-सूयता, सामायिकस्य जघन्यो मुहूर्चमेक, उत्कृष्टश्च अष्टौ यामाः कालो, ध्यानशतकेऽभ्यधायि, ततो गतराने मुहर्चशेपे सामायिक गृहीत आसीद, पुनरप्रिमरानेरपि मुहूर्त शेपे अप्टौ यामाः संपूर्णा घमूवुः, तत्संपूर्णवाभवनेन सामायिककालोऽपि अष्टप्रहररूप उत्कृष्टः सपूर्णोऽजनिष्ट, पौपधश्च सामायिकानुगतोऽतः सामायिक नवीन अवश्य पाहामेव ।। ननु-नवीनसामायिकमहणे शास्त्राक्षराणि अपि सन्ति ? उच्यते-सन्तीति, कानीत्याह-श्रीजिनवष्ठभसूरिभिः पौपध- विधिप्रकरणे ( ३८ पत्रे) उक्तत्वादिति तथाहि-"तओ राईए घरमे जामे उट्ठेऊण इरियावहिम पठिकमिम सफत्थएण पुनः सहाधारपृतौ तपागच्छीयश्रीधर्मकीत्युपाध्यायेनाऽपि “खेलिणकवि दुग पुण, अगायस हाइयाण समाप । सभषा गिहत्याण वि, फयाइ एगचमावमि ॥१॥" इत्युक्तस्वात् , खेलिणकविठ्ठकायोत्सर्गदूपणव्य, अगीतार्थशिष्याणां लगत् मोक, गृहस्यस्य तु एतड्पणवर्य, कदाचित् एकस्वभाव गतस्य भवदुक्क पर न सर्वदा, एफत्वभावश्च गृहस्थस्य एकादशमठिमायामेव न अर्वाक् । अत्र इद रहस्यम्,-कदाचित् यतनानिमित्त श्राद्धो रजोहरण विभर्ति तथापि किया फुर्वन् साधुवत् न मुखामादौ रक्षति, यतः श्रीअनुयोगद्वारसूत्रवृत्त्योः (३० पत्रे) अपि रजोहरणादीनां यथोचितन्या- पारनियोगे अर्पितत्वेन युकत्वमणनात् , तथाहि- "से कि वे लोगुचरिम भाषावस्सय जण्ण श्मे समणे पा समणी या सावओ पा साविमा वा तचित्ते तम्मणे तल्लसे तवझवसिए तविषयवसाणे सट्ठोवरचे तदप्पिकरणे तब्भावणाभाविए (पगमणे अविमाणजिणवयणधम्मरागर- चमणे) अण्णत्थ करया मण अकरेमाणे उभओकाल आवस्सय फरेंति । से त लोगुचरिम भावावस्सयं", अत्र "तद- प्पिअकरणे" इति पदस्य वृत्चिर्यथा तदाप्तिकरणः करणानि तत्साघकतमानि, देह-रजोहरणमुखवत्रिकादीनि तस्मिन् आवश्यके ययोचितव्यापारनियोगेन अर्पितानि-नियुक्तानि येन स तथा सम्यक् यथास्थानन्यस्तोपकरण इत्यर्थः। पुनरपि तपागच्छनायकत्रीसोमसुन्दरसूरि-श्रीजयचन्द्रपरि-श्रीविशालराजसूरि-श्रीरशेखरसूरि-श्रीवदयनन्दसूरिपद- कमसेविना शिम्यहेमहसगणिना श्राद्रवराम्यर्यनया कृते श्रीषडावश्यकवालावबोधेऽपि लिखितमस्ति यथा-"श्रावको यन्दन ददन् पठ्यलकेन प्रमार्जनस्य एष कार्य करोति न तु महात्मवत् मुखामे रक्षति, तथाहि-"वादणा वेतन श्रावक -- A+ Anmm in ITI ARTH. At सागरण प्रमाण 11 MHIN TEAmAuth ninemium , lic ५९२ ॥" पुनस्तत्रैय ग्रन्५ । ।४। पुनः श्रीहरिभद्रसूरिविराव -उग्घाडापोरुसी ताव सो पजिमितो, परिचा मिणात । ताधे गइदय इति" । ५ । एवमेव श्रीआवश्यकलघुकृत्वावपि तिलकाचाया भयां भीशीतलाचार्यसपन्धिवन्दनाधिकारे (५१२ पत्रे ), तथाहि-"जे तुज्य भाइणि परिट्ठा, तेण कहिलं, तुट्ठो, इमेसि पि रत्तिं सुहेण अज्झवसाणेण चउण्हवि केवलणाण समुप्पन्न, पभाए दिवार पलोएइ, एचाहे मुहुचेणं एहिंति, पोरिसिति सुत्त मण्णे करेंति अच्छति, उग्घाडाए अत्यपोरिसिति अतिचिरा- विश्य वे देवकुविन गया, वे वीअरागाणा न आढयति, दडओऽणेण ठविणो पटिकतो, आलोड भगति-को पाने ? भपति-जलो मे पडिहापति तो चिंतेति-अहो दुट्ठसेहा निष्ठधति” ।७। इत्यमेव श्रीआवश्यक चूणांवपि स्कार त्या परिसिति, अतिविराविए देवकुलिअ गया ते अ वीनरागाणा ठायति, दडओ टविट पटिफनो" त्या- रेख-शाजीपचीकृतेऽपि ग्रन्ये काऽपि उग्घाडा पोरिसी मणिताऽस्ति? उच्यते-अनेकेषु अन्येषु नया उन्नायकापोरसतरपूरिणा स्वकृतत्राद्वविधिकौमुद्या (४२० पत्रे), क्याहि-"तन्त्र प्रतिक्रमण पाट ।
घेइए बंदिश पुर्व प पुत्ति पेहिम नमुखारपुर्व सामाइअसुच कहिल सदिसाविम सज्झाय कुणइ जार पडिकमणरेला, तमो पुषविहिणा परिकमिम पडिलेहणाइम फरेइ" । १। एव प्रीजिनप्रभसूरिभिरपि विधिप्रपाया अभाणि- "तो पच्छिमरयणीप उद्विम इरियावहिम परिकमिम कुसुमिणदुस्सुमिणकाउसग्ग सय उस्सास, मेहुणमुमिणे अदुचरस- यउस्सास करिम सफत्यय भमिम पुयुतविहिए सामाइय काठ सज्झाय सदिसाविञ ताव करेइ जाव पडिफमणरेठा"।२। एयमेव श्रीतरुणप्रमरिकृतपहावश्यकबालावयोधेऽपि ज्ञेय ॥३॥ ननु-जीर्णग्रन्यस्याऽपि पतत्सम्मतिरस्ति ? उच्यते, श्रीपञ्चाशकचूर्णौ तथैव प्रोक्त्यात् तथाहि-“तओ राइए घरमजामे उढिऊण इरियावहिअ पडिफमिस पुपि प पोचिं पेहिम नमुकारपुष सामाझ्यसुत्त फहिम सदिसाविम सज्झाय कुणइ" ॥४॥ इति ॥ १९ ॥ ॥ इति पौषधिकाना पधिमरात्रौ नवीनसामायिकग्रहणाधिकार ॥ १९॥ ननु-उपागम्छपमुखगच्छेषु साधषः पादोनप्रहरे प्रतिलेखनासमये "उग्घाडा पोरिसी" इति न भणन्ति किन्तु "प. पष्टिपुष्क्षा पोरिसी" इति, आत्मनां गच्छे तु "उग्घाडा पोरिसी" इति भणन्ति तत्र किं गच्छाचारः प्रमाण', किं या शाखो- फिः ! उच्यते-शास्रोफिरेव, का शास्रोकिः ? इत्याह-श्रीविधिप्रपाया (१४ पत्रे ) श्रीजिनप्रभरिभिः तथैव भणनात्, तपाहि-" तस्य देवसिम पटिकम रयणिपढमपहर जाव सुज्मइ, राइय पुण आयस्सयचुण्णिमभिप्पायेण उम्पाहापोरिसि जाव, पयहाराभिप्पारण पुण पुरिमह जाव सुज्सई" इत्यादि।१। एवमेव श्रीतरुण मसूरिविनिर्मितमीपरावश्यकपालाययोऽपि । २। ननु-प्राकनपूर्वाचार्यविरचितमन्येप्यपि एत.
सम्मतिरति ? उच्यते-अस्तीति, कथं ? इत्याह-श्रीमवचनसारोधारसूत्रे (१६५ पत्रे) ५९२ गायाशफले तथैव उफत्वात् , तथाहि-"उवगरणचन्दसर्ग, पडिलेहिजइ विणस्स पहरतिगे । उग्घाडपोरिसीए उ पत्तनिजोगपटिहा ॥ ५९॥" पुनस्तत्रैव प्रन्ये (४८ पत्रे) १०६ गाथाव्याख्याने “साधुवचन-उद्धाटा पौरुपी" इत्यादिक विभ्र- मकारणम् । ४ । पुनः श्रीहरिभद्रसूरिविरचितावश्यकहदूचौ (८५२ पत्रे) प्रत्याख्यानाधिकारेऽपि, तथाहि-"साहुणो भणति-उग्घाडापोसी ताव सो पजिमितो, परित्ता मिणति अण्णो वा मिणति, तेण से भुजतस्स कहित ण पूरितति ता ठाइदर्ष इति" । ५ । एवमेव श्रीआवश्यकलघुवृत्तावपि तिलकाचार्यकृताया । ३ । पुन श्रीआवश्यकवृत्ती हारि- भन्या श्रीशीतलाचार्यसवन्धिवन्दनाधिकारे (५१२ पत्रे ), तथाहि-"जे तुज्झ भाइणिज्जा ते आगया वियालोत्ति न पविठ्ठा, तेण कहिल, तुट्ठो, इमेसि पि रत्तिं सुहेण अज्झवसाणेण चउण्हयि केवटणाण समुप्पन्न, पभाए आयरिया विताउ पलोएइ, एचाहे मुहुत्तेण एहिति, पोरिसित्ति मुत्त मपणे करति अच्छति, उग्घाडाए अत्यपोरिसिति अतिचिरा- विएय ते देवकुलिस गया, ते बीअरागाणा न आदयति, दडओऽणेण ठविणो पडिफतो, आठोइए भणति-को यंदामि ? भणति-जओ में पडिहायति सो चिंतेति-अहो दुट्ठसेहा निराजति"।७। इत्यमेर श्रीमानश्यकपूर्णानपि धाराए जत्य पोरिसिंति, अतिधिराविए देवकुरिज गया ते अपीअरागाणा ठायंति, दडो ठविउ पडिफतो" इत्या- २ ।। ननु उपाछीपत्रिकतेऽपि प्रन्ये कापि उग्घाडा पोरिसी भणिताऽस्ति ? उच्यते-अनेकेगु अन्येषु तथा पो नापकलीरसरोवरपूरिणा सभासविधिकौमुथा ( ४२० पत्रे ), तथाहि-"तच प्रतिक्रमण पचमेद देवसिकं रात्रिक पाक्षिक पातुर्मासिक सावत्सेरिफ घेति । एषां कालस्तु उत्सर्गेण एव उका, “अब निवुहे विवे, सुत्त कति गीमत्या । अवयणपमाणेण, देवसि आवस्सए कारो॥१॥" रात्रिकस्य चैव आवस्सगस्त समए, निहामुद्द धर्यति आयरिआ । वह ते कुणति जह वस-पठिलेहाणतरं सूरो॥२॥" अपवादस्तु देवसिक दिवसतृतीयमहरादाक् अर्ध- रात्रं यावत् । योगशास्त्रवृत्तौ तु मध्याहादारभ्य अर्धरात्र यावत् इत्युक्तं, रात्रिक अर्धरात्रादारभ्य मध्याह यावत् । उक्त च- "उग्पारपोरिसिं जा, सइ अवस्सयस्सचुझीए । धवहारामिप्पाया, भणति पुण जाय पुरिमहं ॥२॥" पाक्षिक- चातुर्मासिकसावत्सरिकाणि तु पक्षायन्तेषु च स्युः ।९। पुनरपि श्रीदेवेन्द्रसूरिविरपितश्रीश्राद्धदिनकृत्यवृत्ती अपि अमाणि, तथाहि-"साघुवयन उग्पासा पोरिसी इत्यादि विभ्रमकारण । १०।" पुनरपि श्रीदेवेन्द्रसूरिकृतप्रत्याख्यान- भाप्येऽपि तथाहि-“साहुवयण नग्घाडा पोरिसी उणुमुच्छया समाहिति" इत्यादि २५ गाथायाम् । ११ । ॥ इति उग्घारा पोरिसी भणनाधिकारः ॥२०॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे पुत्रादिजन्मनि उन्मरणे च आतमृतक सूतक गण्यते, तत्राऽपि पुत्रस्य एकादशदिनानि पुण्याक्ष द्वादशदिनानि यावत् उहहे खरतरसाघवो भिक्षां न गृहन्ति, तपागच्छादिगच्छेपु तु केचित् न सूतकशङ्काश, तत्र मूलतः काऽपि शास्ने सूतकगृहवर्जनं समुपदिष्टं वर्तते न वा ? उच्यते-श्रीजिनपतिरिभिः निजसामाचार्या प्रोफत्वाद, तथाहि-"सघवारिपयकुलेसु वि दसाह सुअसूभगकुलाण च एगारसाह पुचिमा सूअग वारसाह मयगकुलाण घ वजर्ण ॥२१॥" एष वरुणमभरिकृतश्रीपडावश्यकबालायबोधे २ पुनरन्थमन्धीयगाथावालाववोधव्याख्यानेऽपि यया- "उफायदयायंतो यि, मंगओ गुणा युवई पो । आधारे नीगरे, गxि fferi || " पर मुगल पिंदगहणे अ सूतक मृतफ रजर्फ पण कर प्रगतिक गे छड गुडिfiदिन गुड firi दि गगनगागानिम यानिम- रूप तणइ प्रदणि दुसइ प्रति मंध करियर । ३ । नु-काणि मूठमूत्र माध्य-णि यादी अणि आणि पनि? उच्यते-सन्तीति, श्रीमदग्नयोः (१८० पर्ष), यि पान , TRIP-"मार्गमयनिरिण, विणायमणाणि अ । मागारिभ प पिट पनि यिजा परिमाणिमा ।।१५॥" व्याण्यादेश:-गागारिका प्रत्यारा, यदि म पनि पा सागारिफपिण्ठ पति गफगृहपिण्ड गुपिता वीपमदपिपई या, पण समयमा fi Tirail परिमाय प्रत्यारण्यानपरिशया घ परिमविधि" • अध्ययो१५ गाथायाम् ॥4॥ I श्रीनाग नियमाfiny प्रथमाध्ययने पसुविशाफे (२०५ पये), तथा हि-"मियागा नागेगे एयगाइगु माणा या यममाणापा गामाणुगाम मा M mms गाव मनिरुद्धाप नो गमागे ईना माग यादिग्गाणि गामाणि निकालायrm पनि | Tamir गया- 'यममाना' मामपन्यविहारिणा ते यंभूता, प्रापूर्णपार गमायागार प्रामामा माना - 'यथा फोज्य ग्रामः अपगृहभिशात या, Tथा गनिमश:-मृगपादि, it uri.in या. नार्थ, अतिशयेन शुरफ इत्या, गोपी नामग्ण, पं अपना Pals परियाय, विभागीय मन येव यात्" इति । ५। पुनः शानिनीयमायणी यथा "ir farm, Tilasian, THE-या-- " देसिक रात्रिक पाक्षिक चातुर्मासिक सावत्सरिक चेति । एषां काळस्तु उत्सर्गेण एव उका, “अब निवुहे विवे, सुत्त कति गीअरया । इसवयणपमाणेण, देवसि आवस्सप कालो ॥१॥" रात्रिकस्य चेव आवस्सगस्स समए, निद्दामुद चयति आयरिया। तहतं कुणति जह वस-पठिलेहाणतरं सूरो ॥२॥" अपवादस्तु देवसिक दिवसतृतीयमहरादर्वाक् अर्ध- रात्रं यावत्। योगशास्त्रवृत्तौ तु मध्याहादारभ्य अर्घरात्रं यावत् इत्युक्तं, रात्रिकं अर्धरात्रादारभ्य मध्याह यावत् । उक्तं च- "उग्पासपोरिसिं आ, सइ अघस्सयस्सथुन्नीए । ववहारामिप्पाया, भणति पुण जाय पुरिमहं ॥२॥" पाक्षिक- चातुर्मासिकसावत्सरिकाणि तु पक्षायन्तेषु च स्युः । ९। पुनरपि श्रीदेवेन्द्रसूरिविरचितश्रीश्राद्धदिनकृत्यवृत्ती अपि अभाणि, तथाहि-"साधुवचन उग्धासा पोरिसी इत्यादि विम्रमकारण । १०।" पुनरपि श्रीदेवेन्द्रसूरिकृतप्रत्याख्यान- माप्पेऽपि तथाहि-“साहुवपण उग्घाडा पोरिसी तणुमुच्छया समाहिचि" इत्यादि २५ गाथायाम् । ११ । ॥ इति उग्घासा पोरिसी भणनाधिकारः॥२०॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे पुत्रादिजन्मनि तन्मरणे च आतमृतक सूतक गण्यते, वत्राऽपि पुत्रस्य एकादशदिनानि पुत्र्याध द्वादशदिनानि यावत् वढहे खरतरसाघवो मिक्षा न गृहन्ति, तपागच्छादिगच्छेषु तु केपुचित् न सूतकशङ्काश, तत्र मूलतः काऽपि शाने सूतकगृहपर्जन समुपदिष्ट पर्वते न वा! उच्यते-श्रीजिनपतिसूरिभिः निजसामाचार्या मोफत्वात्, वधाहि-"सफ्याइसरिपयकुलेस वि दसाह सुअसूअगकुलाण च एगारसाहं पुत्तिा सूमग पारसाह मयगकुलाण च वजर्ण ॥ २१ ॥" एष तरुणप्रभसूरिकृतधीपावश्यकघालाववोधे २ पुनरन्यग्रन्थीयगाथावालावधोधव्याख्यानेऽपि यया- "छक्कायदयावंतो वि, सजओ कुणइ दुल्लह बोहिं । आहारे नीहारे, दुगछिए पिंडगहणे अ ॥१॥” इत्यत्र दुगछिए पिंडगहणे अ सूतक मृतफ रजकै वणकर प्रभृतिक जे छइ दुगछित निंदित कुल तिहा पिंड असन-पान-सादिम-स्वादिम- रूप तणइ ग्रहणि हुसइ इति संवध करियर । ३ । ननु वाऽपि मूलसूत्र भाष्य-चूर्णि-वृत्त्यादौ अपि अक्षराणि सन्ति ? उच्यते-सन्तीति, श्रीसूत्रकृदमसूत्रवृत्त्यो ( १८० पत्रे ), तथैव उक्तत्वात् , तथाहि-"सपसारी कयकिरिए, पसिणायतणाणि अ । सागारिम च पिंड 'च,त विज्ज परिजाणिआ ॥१६॥" व्याख्यालेश:-सागारिका शय्यातरः, तस्य पिण्ड-आहार, यदि वा सागारिकपिण्ड इति सूतकगृहपिण्ड जुगुप्सित वर्णापसदपिण्ड वा, चशब्दः समुच्चये । एतत्सर्व विद्वान-ज्ञपरिज्ञया परिझाय प्रत्याख्यानपरिज्ञया च परिहरेदिति" ९ अध्ययने १६ गाथायाम् ॥ ४ ॥ पुनः श्रीआचाराने द्वितीयश्रुतस्कन्धे प्रथमाध्ययने 'चतुर्थोद्देशके (३०५ पत्रे ), तथा हि-"मिक्खागा नामेगे एवमाहमु समाणा वा यसमाणा वा गामाणुगाम दूइज्जमाणे खुदाए खलु अय गामे सनिरुवाए नो महालए से हता भयतारो वाहिरगाणि गामाणि भिक्खायरिमाए वयह' इति । वृत्त्येकदेशो यथा- 'वसमाना' मासकल्पविहारिणः ते एवभूता , प्राघूर्णकान् समायातान् ग्रामानुग्राम दूयमानान् गच्छत एव ऊचुः- 'यथा क्षुलकोज्य ग्राम अल्पगृहमिक्षादो वा, तथा सनिरुद्ध -सूतकादिना, नो महान्' इति पुनर्वचन आदरख्या- पनार्थ, अतिशयेन क्षुल्लक इत्यर्थ , ततो हन्त ! इति आमन्त्रण, यूय भवन्त पूज्या वहिामेषु भिक्षाचर्यार्थ व्रजत इत्येव ब्रूयात्” इति ।५। पुन श्रीनिशीथभाष्यचूर्णी यथा “जे भिक्खू दुगछिअकुलेसु असणार-वत्थाइ-चसहि- देयंसिर्फ रात्रिक पाक्षिक चातुर्मासिकं सांवरसैरिफ पेति । पपा कालस्तु उत्सर्गेण एव उका, “अब निवुढे विवे, सुत्त फहति गीअरथा । इसषयणपमाणेण, देषसि आवस्सप कालो॥१॥" रात्रिकस्य चैव आवस्सगस्स समए, निहामुद चयति मायरिमा । तह ते फुणति जह वस-परिहाणतरे सूरो ॥२॥" अपवादस्तु देवसिक दिवसतृतीयमहरादर्याक् अर्ध- रात्रं यायत्। योगशाखवृक्षो तुमध्याहादारभ्य अर्धरात्रं यावत् इत्युक्त, रात्रिक अर्धरावादारम्य मध्याह यावत् । उक्त च- "उम्पाटपोरिसिं जा, सर अवस्सयस्सचुनीए । ववहारामिप्पाया, भणति पुण जाप पुरिमह ॥२॥" पाक्षिक- चातुर्मासिफसायत्सरिकाणि तु पक्षायन्तेषु च स्युः । ९। पुनरपि श्रीदेवेन्द्रसूरिविरचितश्रीश्राद्धदिनकृत्यवृतौ अपि अभाणि, तथाहि-'साधुवचनं उग्घारा पोरिसी इत्यादि विभ्रमकारण । १०।" पुनरपि श्रीदेवेन्द्रसूरिकृतमत्याख्यान- भाप्येऽपि तपाहि-"सावयण उग्घासा पोरिसी तणुमुम्छया समाहिति" इत्यादि २५ गाथायाम् । ११ । ॥ इति उग्घाडा पोरिसी भणनाधिकारः ॥२०॥ ननु-श्रीसरसरगच्छे पुत्रादिजन्मनि तन्मरणे च जातमृतकं सूतक गण्यते, तत्राऽपि पुत्रस्य एकादशदिनानि पुज्याश्च द्वादशदिनानि यावत् वदहे सरतरसाधवो भिक्षां न गृहन्ति, तपागच्छादिगच्छेषु तु केषुचित् न सूतकशङ्कावा, तब मूलतः काऽपि शाख्ने सूतकगृहपर्जनं समुपदिष्टं वर्तते न वा तस्यवे-श्रीजिनपतिसूरिमिा निजसामाचार्या मोक्तत्वात् , तधाहि-"सफ्वास्पियकुलेस वि दसाह सुमसूअगकुलाण च पगारसाह पुत्तिमा सूअग पारसाह मयगकुलाण च चजणे ॥२१॥" एव वरूपामभसरिक्तश्रीपरावश्यफनालासो २ नाराजीनामा "छकायदयाक्सो वि, सजओ कुणइ दुष्टई योहिं । आहारे नीहारे, दुगछिए पिंडगहणे अ ॥१॥” इत्यत्र दुगछिए पिंजगहणे म सूतक मृतक रजकै वणर्कर प्रमृतिक जे छइ दुगछित निंदित कुल तिहा पिंड असन-पान-सादिम-स्वादिम- रूप तणइ ग्रहणि छुतइ इति संबंध करिवन । ३ । ननु-काऽपि मूलसूत्र भाष्य-चूर्णि-वृत्त्यादौ अपि अक्षराणि सन्ति ? उच्यते-सन्तीति, श्रीसूत्रकृदासूत्रवृत्त्योः (१८० पत्रे ), तथैव उकत्वात् , तथाहि-"सपसारी कयकिरिए, पसिणायतणाणि म । सागारिअ च पिंड घ, त विज परिजाणिा ॥१६॥" व्याख्यालेश:-सागारिका शय्यातरः, तस्य पिण्ड-आहार, यदि वा सागारिकपिण्ड इति सूतकगृहपिण्ड जुगुप्सित वर्णापसदपिण्ड वा, चशब्दः समुच्चये । एतत्सर्व विद्वान-ज्ञपरिज्ञया परिज्ञाय प्रत्याख्यानपरिझया च परिहरेदिति" ९ अध्ययने १६ गाथायाम् ॥ ४॥ पुन. श्रीआचाराङ्गे द्वितीयश्रुतस्कन्धे मथमाध्ययने चतुर्थोद्देशके (३०५ पत्रे ), तथा हि-"भिक्खागा नामेगे एवमाहमु समाणा वा यसमाणा वा गामाणुगाम दूइज्जमाणे खुनुपए खलु अय गामे सनिरुद्धाए नो महालए से हवा भयतारो बाहिरगाणि गामाणि भिक्खायरिआए वयह' इति । धृत्त्येकदेशो यथा- 'वसमानाः' मासकल्पविहारिण ते एवंभूताः, प्राघूर्णकान् समायावान् प्रामानुमाम दूयमानान् गच्छत एव ऊचु'- 'यथा क्षुल्लकोऽय ग्राम अल्पगृहभिक्षादो घा, तथा सनिरुद्धः-सूतकादिना, नो महान्' इति पुनर्वधन आदरख्या- पनार्थ, अतिशयेन शुल्लक इत्यर्घ , ततो इन्त ! इति आमन्त्रण, यूय भवन्तः पूज्या पहिामेषु भिक्षाचर्यार्थ व्रजत इत्येव श्रूयात्” इति । ५। पुन श्रीनिशीथभाष्यचूर्णौ यथा “जे भिक्खू दुगछिअकुलेसु असणाइ-चत्याइ-यसहि- सरझाय या फरेस्" इत्यादि पाम तेर्सि एसो मे दोसरुव परषिहा गाहा इचरिअचि सूअगगाहा निदा जे ठप्पा- फया सिलागा पठिअति, आषफहिआ जे जत्य वीसए आदि जुगिआ जहा दक्खिणापहे लोहगार कलाला लाटेमु, नर-परुढचम्मकारादि एए आपकहिमा ६" पुनः मीनिशीथपूर्णो “जे मिक्खू ठवणा कुलाई" इत्यादि ठवणा गाहा, समासो संखेये, लोइस दुविहा इचिमा १ आवकहिआ २ इमे इसिरिआ सूअगगाहा कालावहीए जे उप्पाकया ते निस्दा जेचि कुछा जत्य विसए जुगिआ अमोज्या इत्यर्थः । कम्मेण पा सिप्पेण या जाइए वा कम्मे पहा वि आसाधिका मोरपोसगा सिप्पेहिट्ठा पहाविमा वेरिमापतकरा निष्ठेवा जातीए पाणा दुया मोरुत्तिआय, खल्लुशब्दो अवधारणे, ते घेय अन्नत्य जुगिआ जहा सिंपूए निष्लेवगा इत्यादि । ७ । पुनरेयमेव श्रीनिशीथपोडशोद्देशकभाप्यचूर्णिपु अपि तथाहि- "दुविहा दुगछिमा खलु, इचरिआ टुंति आयकहिआ य । एएसिं नाणच, वुच्छामि आणुपुवीए ॥१॥ सूझगम- यफुलाइ, इचरिमा जे हवंति निजता जे अत्य जुगिमा खलु, ते ठुती आवकहिआ उ ॥२॥ तेसु असण यत्याई, वसही विप्परिणामो तहेव कुरिठ्या । वेसि पि होइ संका, सवे एमारिसा मन्ने ॥ ३ ॥” इति भाष्यम् । अत्र चाणव्याख्या- सूमगगाहा काठायहीए वे वप्पाकया से निज्डा, भक्तपानग्रहणादौ निषिद्धाः १ जे कुला जत्य विसर जुगिआ दुग- छि अमोज्या इत्यर्थः, कम्मेण १ सिप्पेण वा २ जाइए वा ३, कम्मे न्हाषियाइणो १ सिप्पे वि ठार न्हाविआइणो २ हि. द्वान्हाविया वेरिमाजाइए पाणाश्णो ३, पुनरपि श्रीवशवकालिकसूत्रे पञ्चमाध्ययने श्रीहरिभद्रसूरिकृतायां तदृयौ (१६६ पत्रे) सूतकादिकुले प्रश्नस्य वर्जनीयत्वेन उक्तत्वात् , तपाहि- MP १ 'पडिकुडफुलं न पविसे, मामग परिषजए । अघियत्तकुल न पषिसे, चिमत्त पपिसे कुल ॥१७॥ व्याख्या-प्रतिकुष्ट कुल द्विविधम्-इत्वरं यावस्कयिक च, इस्वर सूतकपुर्फ, यापत्कयिक अभोज्य, एतम प्रविशेत् शासनलघुत्यप्रसंगात् । मत्रायें प्रशमरतिसूत्रवृत्ती अपि (४० पत्रे), तथा- "लोकः खल्याधारः, सर्वेषा प्रचारिणा यस्मात् । सस्माष्ठोकविरुख, धर्मविरुद्धं च सत्याग्यम् ॥१३१॥ व्याख्या- गेको जनपदः, खलुशम्दो अवधारणे, लोक एष आधारः सर्वेपा ब्रह्मचारिणा, यस्मात् ब्रह्म-संयम सप्तदशमेद , तपो- गात् सयमिनः तेषां सर्वेपामिति गच्छवासिना गच्छनिर्गताना च, तस्मात् ठोके यहिरुद्ध जात-मृतफ-सूतक समूह- निराकृतादिरहेषु मिक्षादिमहण अभोज्येषु च परिहार्य, तथा घाऽऽ-- “जे जहिं दुगुछिआ खलु, पधावणवसहिमचपाणेसु । जिणवयणे परिकुट्ठा, वजेमया पयत्तेण ॥१॥" यच लोक- कदेशे विरुद्ध मथ-मांस लशुन-वीजानन्तकायादि धर्मसाधनविरुद्ध अनेकं तदपि परिहार्यमिति ॥ १३१ ।। इतश्च लोक- कवान्वेिपण श्रेयोहेतुः इति दर्शयति । ननु-दशदिनादिमान अपि कुत्राऽपि प्रोकमस्ति ?, उच्यते-श्रीव्यवहारभाष्यवृत्ती मीमलयगिरिरिभि दशदिनमानं उक्तं अस्ति, तथाहि-"जातसूतक नाम जन्मानन्तरं दशाऽहानि यावत्, मृतकसूतक मुवानन्सरं दश दिवसान यावत् । १ । पुनरपि व्यवहारमाप्यवृत्ती प्रथमोदेशके तपाहि-"लौफिक द्विधा, इलर यावर- थिकं च, तब इत्थर मृतकसूतकादि; तयाहि-जोकै सुतकादि दश दिवसान यावत् पय॑ते इति, यारत्कधिक परुड-छिम्प- क-धर्मकार-दुम्बादि एते हि यावजीव शिष्टैः सभोगाविना यय॑न्ते इति । २। पुनः निशीधचूर्णी परिहारनिक्षेपाधिकारे "लोइओ दुयिहो इचरिओ आपकहिओ अ, इत्तरिमो सूयगाविसु दसादिदियसपरिवजण, आपकहियो जहा नट्ट-थरुड- लिंपग-पम्मार दुपा य, छोउच्चरिको सेज्जादाण-अभिगमसहादि आयफहिओ रायपिंटो इति ३ । पद्मपुराणेऽपि उक्तम्- "मृते स्वजनमात्रेऽपि, सूतक जायते फिल । अस्तंगते विवानाये, भोजन क्रियते कयम् ? ॥१॥" तथा लौकिकसूत- कमपि पर्ष, तथाहि-"सूसक वृद्धिहानिम्या, दिनानि त्रीणि द्वादश । प्रसूतिस्थानमासैक, वासराः पञ्च गोषिणाम् ॥१॥ प्रसूति प मृते पाले, देशान्तरमृते रणे । सन्ताने मरण चैव, दिनैक सूतक मतम् ॥२॥ यदिने सूतके जाते, गते द्वादशके दिने । जिनाभिषकपूजायां, पात्रदानेन शुक्षति ॥ ३॥ पश्चहा सूतक क्षत्रे, शूद्रे पक्षकसूतकम् । दशहा ब्राह्मणे पिद्धि, द्वादशहा धैश्यमाचरेत् ॥ ४॥ सतीसूतक हत्या च, पापं पाण्मासिक भवेत् । अन्येपामात्महत्याना, यथापाप च फसपेत् ॥ ५ ॥ अश्वी-पेटिका-महिपी-गोप्रसूतिहागणे । सूतक दिनमेक स्यात्, गृहवामे न सूतकम् ॥ ६ ॥ दासी दासतया कन्या, जायते म्रियते यदि । त्रिरात्र सूतक शेय, गृहमध्येऽतिदूपितम् ॥ ७॥ यदि गर्भविपचि स्यात्, श्रवणे पाऽपि योपिताम् । याषन्मास स्थितो गर्भ-स्तावदिनानि सूतकम् ॥८॥ महिपीपक्षर्फ क्षीर, गोक्षीर च दिना दश । अष्टफ च अजाधीर, पश्चात् धीरं प्रवर्तकम् ॥ ९॥ इत्यादिस्वशासनपरशासनसम्मत्या समर्थितं सूतकवर्जनम् ॥ २१॥ ॥ इति जातमृतकसूतकपिण्डनिपेघाधिकार' ॥२१॥ ननु-खरतरगच्छीयाः पादाः प्रतिक्रमणसूत्रान्ते उचिष्ठन्तः "तस्स धम्मस्स केवलिपलचस्से ति" वाक्य न कथयन्ति, वाचा अनुचरन्तो मनस्येव तदर्थ ध्यायन्तीति, अत्र काऽपि अन्यसम्मतिरस्ति ? उच्यते-अस्तीति, श्रीजिनपतिसूरिभि सामाचार्या स्पष्ट उत्तत्वात् । तथाहि-"सावया पडिकमणसुचते तस्स धम्मस्स केयलिपन्नत्तस्सेति न भणति", इति ॥१॥ पुनरपि श्रीतरुणप्रभसूरिकृतपडावश्यकवालावधोघेऽपि, तथाहि-"तस्स धम्मस्स केवलिपन्नत्तस्स" इसउ' पद श्रावक प्रति- क्रमणप्राति आम्नायतणा अभावइ तो केइएक पढइ नही, केइएक पुणि पढइ, तथापि हि "अन्मुट्ठिओमि आराहणाए विरओमि घिराहणाए" ए पद जुगलु तिहाजि सवधियु छइ, तिण कारणि मतिघर्तमानु जाणिवु (१५२ पत्रे) ॥२॥ एव श्रीचन्द्रसूरिकृतप्रतिक्रमणवृत्तौ अपि तथैव उत्कम् , तथाहि-"तस्स धम्मस्स केवलिपन्नत्तस्स" इत्यादि द्वादशाक्षरी वाचा अनुचरन् श्राद्ध उत्तिष्ठतीति ॥ ३॥ एव श्रीजिनप्रभसूरिकृतविधिप्रपायामपि "तस्स धम्मस्स केवलिपन्नत्तस्सेति" वाक्य न लिखितमस्ति, तथाहि-तत्पाठः-"तओ पुत्तीए कट्ठासण पारछण वा पडिलेहिम, वाम जाणु हिट्ठा दाहिण च उहूं कार करजुअगहिअपुसी सम्म पटिकमणमुत्त भणइ, तो दषभावुट्ठिओ अन्मुट्ठिओमि इच्चाइ दवर्ग पठित्ता वदण दाच", इत्यादि ॥४॥२२॥ ॥ इति तस्स धम्मस्स केवलिपन्नत्तस्स कयननिषेधाधिकार ॥२२॥ ननु-आत्मना गच्छे श्रावणस्य वृद्धौ द्वितीयश्रावणद्वितीयपक्षे, भाद्रपदवृद्धौ प्रथमभाद्रपदद्वितीयपक्षे श्रीपर्युपणा- पर्वकरणात् आपाढचातुर्मासकात् पञ्चाशता दिनैरेव यत्पर्युषणापर्व क्रियते, तत्कुत्र तदक्षराणि सन्ति ? उच्यते-श्रीजिन- पतिसूरिमिः निजसामाचार्या ११ तथैय उकत्वात् , तथाहि-"सावणे भदवए वा अहिगमासे चउम्मासाओ पण्णासइमे दिणे पजोसवणा कायघा न असीइमे” इति ॥ ११ ॥ ननु-यैः आपाढचातुर्मासकात् अशीत्या दिनै श्रीपर्युपणापर्व विधी फारयेदिति । पुनः श्रीपर्युषणाफपटिप्पणकेऽपि उकं “नो से कप्पइ त रयणि ति" भाद्रपदशुक्लपञ्चमी अतिक्रमितु इत्यावि, एव सर्वत्र पर्युपणाकर्तव्यस्य भाद्रपदशुक्लपश्चम्यामेव प्रोक्तत्वात् , न काऽपि पावणे तत्कर्तव्यता दृश्यते इति पफष्य, कय ? इत्याह-मूलपक्षे आपाढवृद्धौ “नो तं रयणि उवायणावित्चए ति" सामान्यसूत्रापेक्षया "अमियहिअमि पीसेति" विशेपसूत्रस्य यलीयस्वात् , भाषणेऽपि पर्युपणासत्कसर्यकर्तव्यकरणात्, ततोऽमाफ लौफ्किटिप्पणकानुसारेण प्रावणवृद्धौ आपापद्धौ इव श्रावणेऽपि पर्युपणापर्वकुर्वतां सिद्धान्तपक्षिकरणात् को दोप- १, पुनरपि कार्तिकचातुर्मास- फाधिकारे तु चन्द्रसवत्सरापेक्षया पर्युषणातो दिनैः सप्तत्या एव तस्य जैनाम्नायेन अवर्धितवर्षेऽपि सप्तत्या दिने तस्य सभवः पौपापादयोः एष पद्धेः, लौकिकटिप्पणकानुसारेण तु भाद्रपदाश्वयुजमृद्धौ दिनशतसमवः स्यात्, वीपमालिकाऽनन्त- रमेव धतुर्मासकसमयात्, शेलकझाते कार्तिकपूर्णिमाया चतुर्मासकपतिक्रमणस्य उकत्वादिति, न च असक्रान्तिमासोऽधि- कमासः स्फुट स्यादिति भास्कराचार्योकत्वात्, असक्रान्तिमासे कथ पर्युषणा ? इति वाध्य, तस्मिन् लग्नकार्यस्य एव निषि- बस्वात् , दीक्षा-स्थापना-प्रतिष्ठालक्षणं नान्यत् धर्मकर्म, यत रक्क नारचन्द्रीयद्वितीयप्रकरणे (१४५ पत्रे ), तयाहि- "रविक्षेत्रगते जीधे, जीवक्षेत्रगते रवौ । दीक्षामुपस्थापना चाऽपि, प्रतिष्ठां च न कारयेत् ॥४५॥ वर्पशुद्धि -हरि- शयनेऽधिकमासे, गुरुशुकास्ते न लपमन्येष्य, लग्नेशाचाधिपयोनींचाऽस्तमने च न शुभ स्याद् ॥ ४६॥" ततो असक्रान्ति- मासे पर्युपणाकरणप्रतिषेधो न घटते, इत्यल विस्तरेण ॥ तत इद स्थित श्रावणवृद्धी द्वितीयश्रावणशुल्लचतुर्या, भाद्रपद- पृद्धौ प्रथमभाद्रपदशलचतुर्य्या पर्युपणापर्व कर्तव्य न अशीत्या दिन, इद च स्थल बहुगम्मीरार्थ, मया तु पूर्वगीतार्थप्रति- पादितसिद्धान्ताक्षरयुक्त्यनुसारेण लिखित अस्ति, न स्वगल्लकल्पित, पुनर्यथाऽस्ति तथा यहुश्रुता विदन्ति ॥ २३ ॥ ॥ इति श्रावणभाद्रपदयोः वृद्धौ ५० पश्चाशदिनै पर्युपणा कार्या इत्यधिकार' ॥ २३ ॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे कदाचित् कुत्रचित् कल्पसूत्र गीतार्या नव वाचनानि वाचयन्ति, कदापि काऽपि एकादशवाचना- भिः, कदापि कुत्राऽपि त्रयोदशयाचनाभिः वाचयन्ति, तपागच्छीयादिगीतार्थास्तु नवमिरेव वाचनामि नाऽधिकन्यूनाभि , तत्र फिमपि नियामक पर्तते न या? उच्यते-सत्य, भोः! पूर्वी मूलविधिः कल्पसूत्रश्रवणस्य श्रूयता, तथाहि-"तहा गिह- त्याण मन्नतित्यिमाण गिहत्यीण अन्नतिथीणीण उसेणाण संजईण च अग्गो पजोसवणाकप्पो न कहिअबो, सम्मी- सवाससकाइदोसप्पसंगाओ, पखोसवणाकप्पो दिवसओ कहिउ न घेव कप्पर, जत्य वि खेत्त पडुच्च कहिजइ, जहा दिवस- ओ, आणदपुरे मूलचेश्यहरे सवजणसमक्ख कहिजइ, तत्थ वि साहू नो कहइ, पासत्थो कहइ, त साहू सुणिमा न दोसो, आणंदपुर नाम सपइ वडनगर महागण भण्णइ, पासस्थाण कहगस्स असइ दंडगेण वा अन्मथिओ सहेहिं वा साहू ताहे दिवसमो सभाए सय फाइ, पज्जोसवणाकप्पे य कहुणे इमा सामायारी । अप्पणो उवस्सए पादोसिए आवस्सए कए काल घेनु काले सुद्धे या असुद्धे वा पट्ठवित्ता कट्ठिलए एगो कहइ सेसा उद्धट्ठिा सुणति, एव चउसु वि राईसु पजोसवणा- राईए पुण कहिए सषे ( साहवो) साहू कप्पसमप्पायणि कारस्सग्ग ( करेंति) करिता पज्जोसवणाकप्पस्स समप्पावणि फरेमि काउस्सर्ग ज खडिअ ज विराहिम ज न पडिपूरिम तस्स उत्तरीकरणेण जाव वोसिरामित्ति सधो दंडओ कहि अयो जाप योसरामिचि लोगस्स उधोअगर चिंतिऊण उस्सारिता पुणो लोगस्स उज्जोअगर कहित्ता सवे साहुणो निसीअति, जेण कहिओ सो वाहे कालस्स परिकमइ, तापे परिसाकाल ठवणा उविज्जइ, एसो विधि मणियो जइ उ कहिलते गिहत्या अण्णतित्थिा नसण्णा च आगच्छिज्जा तो वि ण किजा इत्यादि" इति श्रीनिशीथचूर्णी दशमोद्देशके, इत्यमेव श्रीदशाश्रुत स्कन्धचूर्णौ अपि, एषमेव श्रीसन्देहविपौषधिवृषिप्रान्तेऽपि, एतद्वन्यानुसारेण पूर्व पञ्चरात्रं प्रतिक्रमणानन्तरं पाक्षिकस्- त्रपाठपत् सापूना फल्पसूत्रश्रवणं उपलभ्यते, पर अयं विधिः व्यवच्छिन्नः । सांप्रत तु श्रीवीरनिवृतेः नवसु वर्षशतेषु अशी- त्यधिकेषु गतेषु आनन्दपुरे पुत्रमरणानुषसेननृपसन्तोषनिमित्त सभासमक्ष कल्पो वाचयितु प्रारब्ध , यदुक श्रीकस. सूत्रावपूरौ, तथाहि केचित् इदं माहुः यत् “इयत्कालातिक्रमे नुवसेननृपस्य पुत्रमरणातस्य समाधये आनन्दपुरे सभायां अय ग्रन्यो पापयितु प्रारम्प इति" भन्यत्र तु सर्वसम्मतचिरन्तनग्रन्थेषु कुत्रापि पापनानियमो न कृता, पूर्वसूरिभिः प्रत्युस मिशीयचूणों मोक्कमस्ति “ये नवपापनाभिः कन्स पाययन्ति ते पार्थस्या इति" अत एव ऐदयुगीना-गीतार्या प्रतिगच्छ स्वपरम्परया यथारुषि वाघना विदधानाः सन्ति, न च वायं वय मूलविध्यनुसारेण पय दिनानि कल्प वाब- यन्तो नववाचनानियमः कुर्वाणाः स्मः, कय तद्विपिलेशस्याऽपि अभावात् , कय तदनुसारिता ! फय इत्याह-मूलविपी रात्री पार्श्वस्थपार्षश्रवणं, सांप्रत तु दिवसे, पूर्व तु गृहस्थादीनां असमर्श, संप्रति तु तत्समक्ष, पूर्व तु एकवार, अधुनातु दिवसमध्येऽपि वारस्य वाचनं, अथ ये नयवाचनातो अधिकषाचनावाचने जिनाज्ञामाद्यत्व वदम्ति तेपामपि इद अज्ञा- नविजम्भित, यतोऽत्र सूत्रोविधिविपरीतत्वेन गीतार्याचरणतो गच्छपरम्परा पर्वते । पुना भीहीरविजयरिप्रसादीहत- प्रभोधरसमुचये (५२ पत्रे) तच्छिष्य प० कीर्सिविजयगणिसमुचिते ग्रन्थे प० पेलप्रापिगणिकृतमश्नाधिकारे प्रथमप्र- श्रेऽपि मोक्तं, तपाहि-"नपक्षणैः कल्पसूत्र वाम्यते, कैधिदधिकैरपि वाच्यते, तदक्षराणि व सन्ति ? इति, तत्रोत्तरम् कल्प- सूत्रं नवक्षणैः वायवे परम्परात १ अन्तर्वाग्यमध्ये नवक्षणविधानाक्षरसद्भावाचेति २ अनाऽपि नयवाचनावाचने गच्छ- परम्परा पष, प्रत्युत्तरिता न तदक्षराणि दर्शितानि, अन्तर्वाच्यं तु तत्कृत आधुनिक च, तत इद रहस्यं आगतम्-मूलपक्षः कोऽपि नाऽस्ति काऽपि, पश्चात् येषा नववाचनानां गच्छपरम्परा ते नववाचनाभिः वाचयन्तु, अय च येपा गच्छे नवा- धिकवाचनानां परम्परा ते तदेकादशक तत्रयोदशक वा कुर्वन्तु, न कस्यापि निन्दा कार्या धार्थिमि' गच्छपरम्पराया व्यवस्थायाध स्वरुच्यनुयायित्वात् ॥ २४ ॥ ॥ इति कल्पसूबवाचने नवयाचनानियमाभावविचारः ॥ २४ ॥ ननु-"फरेमि मते 1 पोसह आहारपोसह देसओ सघओ प" इत्यादिपाउसद्भावात् पौपधो द्विविधो देशतः सर्वतश्च सर्वत्र प्रतिपादितः, ततो यथा देशतः पौषधोच्चारे श्रावका पानीय पिबन्ति तथा एकाशनादिकरणेन भोजनमपि कथ न कुर्वन्तु १ वेशत इति पाठस्य अत्राऽपि भङ्गामावात्, उच्यते-सत्यं, पर उपधान विना पोपधे विधाहारप्रत्यारयानस्य चतु घोहारप्रत्याख्यानस्य वा उपयासस्य एव घटमानत्वात् पौषधोपवासरूपशब्दन्याख्यानस्याऽपि श्रीतत्वार्यभाष्यवृत्ती ९२ पत्रे ) तथैव चकत्याच्च, तथाहि- पौषधोपयायो नाम इत्याविना पौषधस्वरूप निरूपयति, रूदया पौषधशयः पर्वसु चर्वते, पर्वाणि च अष्टम्यादि- तिथयः पूरणात् पर्व धर्मोपचयहेतुस्वात् , तत्र-पौष पर्वणि उपयासः पौषधोपवासः त्रिविषस्य चतुर्विधस्य वाऽऽहारस्य छेदः इत्यादि, एवमेव श्रीसमवायानसूत्रषत्तौ श्रीअभयषदेवसूरिभि व्याख्यानात् (१९ पत्रे), तथाहि-"पौषध पर्व- दिन अष्टम्यादिः तत्रोपवासोऽभक्तार्थ पौषधोपपास इति इय व्युत्पचिरेय, प्रवृत्तिस्तु अस्य शब्दस्य आहारशरीरसत्का- रब्रह्मचर्यन्यापारपरिवर्जनेषु इति ध्येयमिति” । ननु-तर्हि श्रीजिनवल्लमसूरिमिः श्रीपीपयविधिप्रकरणे (३५ पत्रे) कथ पोपपमध्ये भोजन प्रतिपावितम् ? तथाहि- "जो पुण आहारपोसही देसओ सो पुण्णे पथक्खाणे तीरिए अ खमासमणदुगेण मुहपचिं पडिलेहि समासमणेण पदिअ भणइ-इच्छाकारेण सदिसह पारावह पोरिसी पुरिम घरविहाहार एगासण निधीय आयविल वा कय, जा का- यि घेला तीए पारामि, तओ सकस्थएण चेइए वंदिअ सज्झाय सोलस वीस पा सिलोगे काउ जहासभवममितिहिस- विभाग दाउं मुह हत्यपाए पडिलेहिम नवकारपुषमरसदुह्रो भुजई", इति । अत्रोचरं-यद्यपि अत्र पौपधमध्ये भोजन उक्त, पर एतदुपधान आश्रित्य अभ्यधायि, येपा पुन' गच्छे पौषधमध्ये भोजन अनुज्ञात तेपा अपि अपवादत एवं न उत्सर्गतः । तथा चोकं तपागच्छीयसोमसुन्दरसूरिशिष्यहेमहसगणिकृतपडावश्यकवालाववोधेऽपि, तथाहि- "तृतीयशिक्षाप्रत पौषधोपवासः, स च पर्वतियिषु अहोरात्र यावत् चतुर्विधाहारपरित्यागेन, तथा न शक्नोति चेत् वदा त्रिविधाहारपरित्यागेन, एवमपि अशको अपवादत आचाम्लादि समुच्चाये मोजन क्रियते इत्यादि" न च अपराद- पदं उत्सर्गपदे क्षेतण्य, तस्य पमझ्या भिन्नस्वेन अमिधानात् । उपधानविचारस्तु अयम्-उपधानानि श्रीमहानिशीथसूत्रे सामान्यतया प्रोक्तानि, पर यद्यपि तत्र उपधानतपसि पौपघात न सक, तथापि समस्तगच्छीयगीतार्यसम्मततया सर्वेषु अपि धर्मगच्छेषु नियत यया स्वस्वोपधानादिप्रमाणतया तत्र स्वस्वतपोयोगविधिप्रकरणेषु गीताथैः निवद्ध दृश्यते, ते कार्यमाण घ उपासकै उपलभ्यते । वन श्रीमभयदेषसूरिशिप्यपरमानन्दकृतयोगविधिग्रन्थे चतुश्चत्वारिंशदधिकद्वादश- शतवर्षे १२४४ लिखिते यथा “पौषधग्रहणपुरस्सर उपधानतपो विधेयमिति अत उपधानविधिः उच्यते इति १" पुनः श्रीचन्द्रगच्छीय-श्रीमजितदेवसूरिकृतयोगविधौ त्रिसप्तत्यधिकद्वादशशतवर्षे १२७३ कृते यथा “श्रावकश्राविकाणा तु एकस्मिन् उपधाने अव्यूढेऽपि गुर्वाज्ञया अनुज्ञानन्दी विघीयमाना दृश्यते, पर एते. अहोरात्रपौपधदिनानि पश्चादपि शीघ्र सविशेष पूरणीयानि २” पुनरपि-तपागच्छीय-श्रीरलशेखरसूरिकृते श्रीआचारप्रदीपे ( १९ पत्रे ), यथा- पौपधग्रहणक्रिया तु यधपि श्रीमहानिशीये साक्षात् नोका, तथाऽपि यथा साधो योगेपु अतिशायि क्रियावत्त्व सर्वप्रतीत तथा श्राद्धाना अपि उपधानेषु विलोक्यते ३" पुनरपि श्रीखरतरगच्छाधिपति-श्रीजिनपतिसूरिकृतद्वादशकुलकत्ति - वडगच्छीयजीर्णसामाचारी-श्रीजिनप्रभसूरिकृतविधिप्रैपा-श्रीमान्देवसूरिकृतकुल प्रमुखग्रन्या विलोकनीयाः॥ ननु-श्रीविधिप्रपाया "मुहपत्तिं परिलेहिम वविध भणइ भगवन् ! भातपाणी पारावेह, उवहाणवाही भणइ-नवकार- सहिम घरविहाहार, इमरो भणइ-पोरिसिं पुरिमह वा तिविहाहार चरविहाहार वा एगासण निविइअ आयविल वा जा फाइ वेलातीए भत्तपाण पारावेमि ति", श्रीजिनप्रभसूरिभिः 'उवहाणवाही भणइ इअरो भणई' इति मेदद्वयोक्त्या पोपध- मध्ये उपधान विनाऽपि कथं भोजन अनुसातम्। सच्यते-तत्परमार्थ लघुखरतरगच्छीया श्रीजिनप्रभसूरय एव जानन्ति, - - सूरेः हि श्रीपमदेवशिष्यत्व न व्यमिचरति शिंशपत्वे वृक्षत्ववत् । तथा तपागाछीयमन्येऽपि सूरिप्रतिष्ठा एव स्याने स्थाने एश्यते, यदुरू-तपाश्रीसोमसुन्दरसूरि-तच्छिष्यमहोपाध्याय-श्रीचारित्रगणितद्विनेय-प. सोमधर्मगणिविरचिताया उप- देशसप्ततिफायां द्वितीयाधिकारे अष्टमोपदेशे (३८ पत्रे ), तथाहि-"निर्मापित पासिलसंज्ञकेन, श्रद्धावता श्राद्ध्वरेण पैत्यम् । आरासणे भीगुरुदेवसूरि-प्रतिष्ठितं तीर्घमभूत् क्रमेण ॥ १॥" पुनः अत्रैव सम्बन्धप्रान्ते ( ४० पत्रे)- "गोगाकस्य सुतेन मन्दिरमिद श्रीनेमिनाथप्रभो-तुझं पासिलसझितेन सुधिया श्रद्धावता मन्त्रिणा। शिष्यै श्रीमुनिचन्द्र- रिसुगुरोनिर्मन्यचूडामणे-र्यादीन्द्रः प्रभुदेवसूरिगुरुभिर्नेमेः प्रतिष्ठा कृता ॥ १॥" एतदक्षरानुसारेण सूरिः एव प्रतिष्ठाकृत संभाव्यते, पुनः यथार्पता यथार्यवेदिगम्या इति ॥२६॥ ॥ इति सूरेः प्रतिष्ठाधिकारः ॥ २६ ॥ ननु-आस्मना गच्छे चतुर्दशीहानौ चतुर्दशीकृत्य पौषधग्रहणपाक्षिकातिपारालोपनादिक पूर्णिमाया क्रियते, अन्यग पछेषु तु केषुचित् त्रयोदश्या विधीयते तत्कय ? सच्यते-पूर्णिमाया पर्वतियित्वेन मूलपके सिद्धान्ते प्रत्याल्यातत्वात् पूर्णिमायां एव तत्सङ्गति मङ्गति ।, अपि च पर्वभूतां पूर्णिमा अमावास्या वा विहाय अपर्वभूताया त्रयोदश्या कय पाक्षिक- कृत्य क्रियेत ?, को नाम विज्ञमन्यो निकटवर्तिनीवृहत्प्रयाहा गङ्गा तीर्घभूता विहाय अतीर्थस्ते कूपे नान समाचरेत् ।, पुन प्रयोदश्या तिच्या तत्करणे तु आगमाचरणयो। द्वयोः मध्ये एकस्याऽपि पक्षस्य अनाराधितत्व स्यात् । यदुक्त श्रीजि- नप्रभसूरिभिः विधिप्रपाया, तयाहि- "नवर चाउम्मासिए तह घटइसीहासे पुणिमा जुज्जइ, तेरसीगहणे आगमआयरणाण अन्नतरपि न आराहिम होजा" इति, ननु-एतदर्थसवादिका जीर्णग्रन्थे सम्मतिः अपि अस्ति ? उच्यते-अस्त्येष, कय ? इत्याह-श्रीहरिभद्रसूरिभिः स्वकृ- ततत्त्वविचारसारग्रन्थे तयैव उक्तत्वात् , तथाहि-"भवइ जहिं तिहिहाणी, पुषतिही विद्धिा य सा किरइ । पक्खी न तेरसीए, कुआ सा पुण्णिमासीए ॥ १॥ इति", ।एषमेव श्रीउमास्वातियाचका अपि स्वकृताया आचारवल्लभाया प्रोचुः, तयाहि-"तिहिपडणे पुषतिही, कायवा जुसाधम्मकजेसु । चाउद्दसी विलोवे, पुण्णिमिम पक्खिपडिकमण ॥१॥” इति, इत्यमेव श्रीज्योतिष्फरण्डेऽपि अकथि, तथाहि-"छट्ठिसहि न अट्ठमि, तेरसिसहित न पक्खिम होइ । पडिवयसहिम न फया वि, इअ मणिम वीमरागेहिं ॥१॥" ? इति, ननु-यथा चतुर्दशीहानौ अग्रिमतिथिपूर्णिमाया अमावास्या वा पाक्षिक कर्तव्य क्रियते, तथा अष्टमीहानौ नवमीतियो अष्टमी कर्तव्य क्रियता, पर सप्तम्या कय क्रियते ? उच्यते-सत्य, भो यौकिक ! श्रूयता, पूर्णिमायास्तु पर्वतिथित्वेन तत्र पाक्षिककृत्य घटा आटीकते, पर नवमी तु अपर्वतिथिः, ततो नव- मीतिथेः अपर्वतियित्वेन सप्तम्या साम्येऽपि अष्टमीसत्कभोगबहुलत्वेन वर सतम्या एव अष्टमीकृत्य, यदुक्त श्रीजिनप्रभ- सूरिभिः विधिप्रपामन्ये, तथाहि- "जया य पक्खिाइपषतिही पडइ तया पुवतिही चेय तन्मुत्तिबहुला पचक्खाणपूआइसु धिप्पर, न उत्तरा तन्मो- गगधस्स वि अमावाओ इति", एतदर्थसवादिका गाथा अपि च श्रीसूर्यप्रज्ञप्तौ श्रूयते । तथाहि-"पजुसणे चउमासे, पक्खिअपघद्धमीस कायवा । जाए उदए सूरो, ताओ तिहिओ न अक्षाओ॥१॥” इति, न च क्षये पूर्वा तिथिः ग्राह्या' इति सूरे हि श्रीपभदेवशिष्यस्व न न्यमिधरति शिंशपवे वृक्षत्ववत् । तथा तपागच्छीयमन्येऽपि सूरिप्रतिष्ठा एव स्याने स्थाने दृश्यते, यवुक-तपाश्रीसोमसुन्दरसूरि-तच्छिष्यमहोपाध्याय-श्रीचारित्रगणितद्विनेय-प० सोमधर्मगणिविरचिताया उप- देशसप्ततिकायां द्वितीयाधिकारे अष्टमोपदेशे (३८ पत्रे), तथाहि-"निमोपित पासिलसकेन, श्रद्धावता श्राद्धवरेण पैत्यम् । आरासणे श्रीगुरुदेवसूरि-प्रतिष्ठितं तीर्घमभूत् क्रमेण ॥१॥" पुनः अत्रैव सम्बन्धप्रान्ते ( ४० पत्रे)- "गोगाकस्य सुतेन मन्दिरमिद श्रीनेमिनाथप्रमो-स्तुङ्ग पासिलसझितेन सुधिया श्रद्धावता मन्त्रिणा। शिष्यैः श्रीमुनिचन्द्र- सरिसुगुरोनिमन्यचूडामणे-दीन्द्रः प्रमुदेवसूरिगुरुमिर्नेमेः प्रतिष्ठा कृता ॥१॥" एतदक्षरानुसारेण सूरि एव प्रतिष्ठाकृत सभाव्यते, पुनः यथार्थता यथार्थवेविगम्या इति ॥२६॥ ॥ इति सूरे प्रतिष्ठाधिकारः ॥ २६ ॥ ननु-आत्मनां गम्छे चतुर्दशीहानी चतुर्दशीकृत्य पौषधग्रहणपाक्षिकातिधारालोचनादिक पूर्णिमाया क्रियते, अन्यग- छैपु तु केपुचित् प्रयोदश्यां विधीयते तत्कय ? उच्यते-पूर्णिमाया पर्वतिथिस्वेन मूलपके सिद्धान्ते प्रत्याख्यातत्वात् पूर्णिमाया एष तस्सङ्गति अति ।, अपि च पर्वभूता पूर्णिमां अमावास्या वा विहाय अपर्वभूताया त्रयोदश्या कय पाक्षिक कृत्य क्रियेत ?, को नाम विज्ञमन्यो निकटवर्तिनीनृहत्प्रयाहा गङ्गा तीर्थभूता विहाय अतीर्यभूते कूपे स्नान समाचरेत् ?, पुनः प्रयोदश्या तिच्या तत्करणे तु आगमाचरणयोः वयोः मध्ये एकस्याऽपि पक्षस्य अनाराधितत्व स्यात् । यदुक्त श्रीजि- नप्रभसूरिमि विधिप्रपायां, क्याहि- पौपचं पर्वदिनानुष्ठान, तच वेधा-इष्टजनमोजनदानादिरूप, आहारादिपोपवरूप च, तत्र शङ्खः इष्टजनभोजनदानरूप पौपध कर्मुकामः सन् यदुतवान् तदर्शयत-इद उफ इति, अथ यदि शतकादिभावको भोजनानन्तर पौषधो गृहीतो अभविष्यत् तदा तत्र पौषधपारणप्रस्तावोऽपि प्रोको अमविष्यत् , पर न उका इति नो गृहीता, न च वकव्य यथा तथा पौषधकरण मन्य एव, एवं चेत्तर्हि प्रभाते भुक्त्वा पौषधः कर्तव्यः, ततः पुनरपि सन्ध्याया पौपधमध्ये भुक्त्वा पौषधफरणं पौपधस्य आराधन कर्तव्यं, न च अय पौषघो लाभाय भवेत् , यदि अतिप्रसङ्गनिवारणार्थ भोजनद्वयी पौपधो गीताथैः निपिना, तदा अस्माकीनगीतायः अपि अतिप्रसङ्गनिवारणार्थ पौषधमध्ये भोजन निपिद्ध अस्ति, पुनः सिद्धान्तवचन प्रमाण, न अस्माफ कोऽपि पक्षपात ॥ २९ ॥ ॥ इति भोजनानन्तर पौषधग्रहणनिपेधाधिकारः ॥ २९ ॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे यदि चतुष्पर्वी कस्याणकादितिथिं च विना पौपधग्रहण निराकृत, तर्हि उपधानमध्ये कथ श्राद्धाना सदा पौपधग्रहण कार्यते ? सच्यते-सत्य, यद्यपि उपधानाधिकारे श्राद्धाना श्रीमहानिशीथसूत्रे पौपधग्रहण न अलेखि, तयापि समखगरछीयगीतार्थसम्मतवया सर्वेषु अपि धर्मगच्छेपु गीतार्थं स्वस्वोपधानदिनप्रमाणतया तत्र स्वस्वतपोयोग- विधिप्रकरणेषु निषद, ततो अस्मद्गीतार्थवृद्धैः अपि अन्यगीतार्थसम्मत्या आचरणया उपधानमध्ये पौपघग्रहण प्रमा णीकृत, उपधानमध्ये पौपधग्रहणपारणादिसर्वविधिः श्रीखरतरगच्छाधिपतिश्रीजिनवल्लभसूरिभि श्रीपौपधविधिप्रकरणे प्रोकोऽस्ति, तथैव श्रीजिनपतिसूरिभिः द्वादशकुलकवृचौ, पुनः श्रीजिनप्रभसूरिभिः विधिप्रपाया, अपि च श्रीअमयदेव- मेण जुत्तामो । ता अपरविद्धअपरा, वि हुब नहु पुषसविट्ठा ॥४॥” इति, “क्षये पूर्वा तिथिया, वृद्धौ प्राधा तथो चरा" इदमपि वाक्य श्रीरतशेखरसूरिणा विधिकौमुदीग्रन्ये उमास्वातिवचनपरिघोपतया लिखित अति ॥ २८॥ ॥ इति तियिषौ प्रथमा तिथिः मान्या इत्यधिकारः ॥२८॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे श्रावकाः भुक्त्या पौषध कय न गृहन्ति तपागच्छीयनायकवत् ? उच्यते,-भुक्त्वा पीपघमहण जीर्णग्रन्येषु सर्वसम्मतेषु केषुचित् अपि दृष्ट श्रुतं या नाऽस्ति, न च श्रीभगवतीसूत्रे द्वादशशतकप्रथमोद्देशके शख- श्रावकाधिकारे- (५५२ पत्रे)॥ "तए णं से संखे समणोवासए ते समणोषासए एव वयासी-तुन्मे ण देवाणुप्पिा ! विउल असण पाण खाइम साइम उवक्खडावेह, तए ण अम्हे त विउल असण पाण खाइम साइम आसाएमाणा विसाएमाणा परिमुजेमाणा परिभाएमाणा पक्खिमं पोसह पडिजागरमाणा विहरिस्सामो” इति अक्षरदर्शनात् वक्तव्य, अत्र भोजनानन्तर पौपधग्रहण प्रतिपादितं अस्ति तदमिपायापरिज्ञानात् , अतोऽत्र पौपधशन्देन व्यापारपीपधो व्याख्यातोऽस्ति, न तु आहारपरित्यागरूप । यदुक एतदालापकवृत्तौ (५५५ पत्रे) तथाहि- "पक्सिम पोसह पडिजागरमाणा विहरिस्सामो ति" पक्षे-अर्धमासि भव पाक्षिक पौपध-अव्यापारपौपध प्रतिजाग्र- तोऽनुपाठयन्तो विहरिष्यामः स्थास्यामः, यष इह अतीतकालीनप्रत्ययान्तत्वेऽपि वार्तमानिकपत्ययोपादान तझोजना- नन्तर एव अक्षेपेण पौषधाम्युपगमप्रदर्शनार्थ, एव उत्तरत्राऽपि गमनिका कार्या इत्येके, अन्ये तु ब्याचक्षते-इह किल पौषधं पर्वविनानुप्पान, तच्च द्वेधा-इष्टजनभोजनदानादिरूप, आहारादिपौषधरूप च, तत्र शङ्ख इष्टजनभोजनदानरूप पोप फर्मुकामः सन् यदुतवान् तदर्शयत-इद उल इति, अथ यदि शतकादिश्रावक भोजनानन्तर पौपधो गृहीतो अभविष्यत् तदा वत्र पौपधपारणप्रस्खायोऽपि प्रोको समविष्यत् , परं न उता इति नो गृहीतः, न प वक्तव्य यथा तथा पौपधकरण मन्य एष, पव चेत्तर्हि प्रभाते भुक्त्वा पौपघः कर्तव्यः, ततः पुनरपि सन्ध्याया पौपधमध्ये मुक्त्वा पौपधकरणं पौपधस्य आराधन कर्तव्य, न च अय पौपषो लाभाय भवेत्, यदि अतिप्रसङ्गनिवारणार्य भोजनद्वयी पौषधो गीतार्थं . निपिना, तदा अस्माकीनगीतार्थे अपि अतिप्रसङ्गनिवारणार्थ पौपधमध्ये भोजन निपिद्ध अस्ति, पुनः सिद्धान्तवचन प्रमाण, न अस्माफ कोऽपि पक्षपातः॥२९॥ ॥इति भोजनानन्तर पौषधग्रहणनिपेधाधिकारः ॥ २९ ॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे यदि चतुष्पर्वी कल्याणकादितिथिं च विना पौपधग्रहण निराकृत, तर्हि उपधानमध्ये कथ श्राद्धाना सदा पौपधग्रहण कार्यते ? उच्यते-सत्य, यद्यपि उपधानाधिकारे श्राद्धाना श्रीमहानिशीथसूत्रे पौपधग्रहण न अलेखि, तयापि समस्खगपछीयगीतार्थसम्मततया सर्वेषु अपि धर्मगच्छेषु गीतार्थः स्वस्वोपधानदिनप्रमाणतया तत्र स्वस्वतपोयोग- विधिप्रकरणेषु निषद्ध, ततो अस्मद्गीतार्थवृद्धः अपि अन्यगीतार्थसम्मत्या आचरणया उपधानमध्ये पौफ्धग्रहण प्रमा- णीकृत, उपधानमध्ये पोषधग्रहणपारणादिसर्वविधिः श्रीखरतरगच्छाधिपतिश्रीजिनवल्लभसूरिभि श्रीपौषधविधिप्रकरणे मोकोऽस्ति, तथैव श्रीजिनपतिरिभिः द्वादशकुलकवृत्ती, पुनः श्रीजिनप्रभसूरिभिः विधिप्रपाया, अपि च श्रीमभयदेव- मेण जुत्ताओ । वा अवरविद्धअपरा, पि हुजन हु पुषतविट्ठा ॥ ४॥” इति, "धये पूर्वा तिथिर्माया, वृद्धौ ग्राह्या तथो- चरा" इदमपि वाक्य श्रीरतशेखररिणा विधिकौमुदीग्रन्ये उमास्वातिवचनपरिघोपतया लिखित अस्ति ॥ २८॥ ॥ इति तिषिौ प्रथमा तियिः मान्या इत्यधिकारः॥ २८॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे प्रावका मुक्त्वा पौषध कथ न गृहन्ति तपागच्छीयश्रावकवत् ? उच्यते,-मुक्त्वा पौपधग्रहण जीर्णग्रन्येषु सर्वसम्मतेषु केचित् अपि दृष्ट श्रुव था नाऽस्ति, न च श्रीमगवतीसूत्रे द्वादशशतफपथमोदेशके शख- श्रावकाधिकारे- (५५२ पत्रे)॥ "तए णं से संखे समणोवासए ते समणोवासए एव वयासी-तुम्मे ण देवाणुप्पिा ! विउल असण पाण खाइम साइम रवक्खडावेह, तए ण अम्हे त विचल असण पाण खाइम साइम आसाएमाणा विसाएमाणा परिमुजेमाणा परिभाएमाणा पक्खिअ पोसह परिजागरमाणा विहरिस्सामो” इति अक्षरदर्शनात् वक्तव्य, अत्र भोजनानन्तर पौपधग्रहण प्रतिपादितं अस्ति तदभिप्रायापरिज्ञानात् , अतोऽत्र पौषधशम्देन च्यापारपौषधो व्याख्यातोऽस्ति, न तु आहारपरित्यागरूप । यदुफ पतदालापफवृत्तौ (५५५ पत्रे) तथाहि- "पक्सिम पोसह परिमागरमाणा विहरिस्सामो ति" पक्षे अर्धमासि भव पाक्षिक पौपधअव्यापारपौपध प्रतिजाम- तोऽनुपाठयन्तो विहरिष्यामः स्थास्यामः, यष इह अतीतकालीनप्रत्ययान्तत्वेऽपि चारीमानिकपत्ययोपादान तदोजना. नन्तर एष अक्षेपेण पौषधाम्युपगमप्रदर्शनार्थ, एव उत्तरत्राऽपि गमनिका कार्या इत्येके, अन्ये तु व्याचक्षते-इह फिल उत्सर्गतः प्रावरणग्रहण नाऽस्ति, पर अपवादत श्रीजिनदत्तसूरियुगप्रधानैः सन्देहदोलावल्या (६८ पत्रे ) काष्ठदाहशीता- दिकारण आश्रित्य प्रावरणत्रय उक अस्ति, तथाहि- "उस्सग्गनएणं सावगस्स परिहाण साडगादयर । कप्पइ पाउरणाइ, न सेसमयवायो तिणि ॥ ४६॥" ननु-मूलगन्थे तु न काऽपि श्रावकाणा प्रावरण दृश्यते ? सत्य, पर सामायिकस्यः श्रावको यतितुल्य सर्वत्र प्रति- पादित । यतीनां तु शीवाथपवादे कस्सत्रयस्य क्रमेण प्रापरणं उक्त, तयाहि ओघनियुक्तिभाष्य-'जाहे तह वी न तरे, ताहे निविट्ठग पारणे खोम। तेण वि असंयरतो, दो खोमी पाउणा ताहे ॥१॥"तहवी असंथर तोतइआणं ओणि पाउणे" इति' वतः "पागुरण संदिसावेमि पागुरण पडिघाएमि' इति क्षमाश्रमणद्वय दत्त्वा, गुरोः पार्चे आदेश लात्वा, प्रावरणं गृहवा सांप्रतीना शक्यभावे अपवादपद अङ्गीकुर्वता न दोषभाफ्त्वम् । ननु-केपापित् गच्छे गुरो पार्धे "पागुरण सदिसावेमि पांगुरण पडिपाएमि” इति क्षमाश्रमणद्वय अदत्त्वा एष पागुरणं गृह्यते तत्कयम् ? उच्यते-दोप एव तेपा समान्यते, तत्राऽर्थे ते एव प्रप्टच्याः, तत्क्षमाश्रमणद्वय कुत्राऽन्तर्भवतीति वा ॥ ३४ ॥ ॥ इति सामायिकादौ उत्सर्गतः प्रावरणनिपेधाधिकारः ॥ ३४॥ ननु-प्रतिक्रमणस्थापने आत्मना गच्छे क्षमाश्रमणचतुष्क दीयते, वत्कुत्र प्रतिपादित अस्ति? उच्यते-"यदित्तु घेइआइ, दाउ धनराइ खमासमणे । भूनिहिअसिरो सयला-इयारमिच्छुकह देई ॥१॥” इति श्रीजिनवल्लभसूरिकृत प्रति- ननु-श्रीखरतरगच्छीयाः प्रायाः प्रामासिकसामायिकमहणे पूर्व वइसण सदिसाएमि वइसण ठाएमि, पश्चात् सज्झाय संदिसाएमि सन्झार्य करेमि इति वदन्ति, सायन्तनसामायिकमहणे तु पूर्व सम्झाय सदिसावेमि सज्झाय करेमि, पश्चात् पइसण सदिसावेमि पइसण ठाएमि इति मुवते, तत्र किं व्यत्ययकथने कारणम् ? सामायिकविधे तुल्यत्वात् उभयत्र, उच्च- ते-सत्य, पर श्रीजिनषष्ठमप्रिकृसपौषधविधिप्रकरणे श्रीजिनप्रमप्रिघिरचितश्रीविधिमपामन्ये श्रीपञ्चाशकचूगी च रात्रिपोपधिपत्रावफस्स सामायिकग्रहणावसरे मात घासणाक्षमाश्रमणद्वयदानात् अनु स्वाध्यायक्षमाश्रमणद्वयदान मोक, पुनः तत्रैव पश्चाशकचूादौ पौषधिकस्य साय प्रथम स्वाध्यायक्षमाश्रमणद्वयदान, तदनु वइसणाक्षमाश्रमणद- यदान उक्त, यथा पौषधे तथा सामायिकेऽपि उभयत्राऽपि क्रियायाः तुल्यत्वात् , तथा श्रीमावश्यकचूर्णी प्राभातिकसा- मायिकमहणे "उपविट्ठो पर" इत्यादिपाठमामाण्यात्, 'उपविट्ठ'शब्देन वइसणा क्षमाश्रमणे, 'पढई'शब्देन स्वाध्याय- क्षमाश्रमणे, सायन्तनसामायिफमहणे तु सर्वेष्वपि स्वाध्यायक्षमाश्रमणाभ्या, अनु वइसणाक्षमाश्रमणदान सम्मत एव इति किं विचार्य अत्र पौषधविधिप्रकरण-विधिप्रपा पश्चाशकचूर्णि-आवश्यकंचूर्णि-पाठस्तु तत्तद्वन्यविलोकनेन ज्ञातव्यः॥ ॥ इति सामायिकग्रहणे प्रभाते पूर्व पइसणं ततः स्वाध्यायम् इति अधिकारः॥ ३३ ॥ ननु-"पावरणं पमुत्तूण गिण्डवा मुहपतिम । पत्यकायविमुद्रीए करेइ पोसहा इस ॥१॥” इति व्यवहारचूर्णिवर- नाद, तथा “सो अकिर सामाइम करितो मरड अवणेइ कुहलाणि नाममुद्द तबोलपावारगमार वोसिरई" इति आव- श्यकचूर्णिपाठपामाण्याच, प्रावरणनिषेधे सति किमिति सामायिकपोषधादौ श्रावका प्रावरण गृह्यते । उच्यते-यपपि उत्सर्गतः प्रावरणग्रहण नाऽस्ति, पर अपवादतः श्रीजिनवाससूरियुगप्रधानैः सन्देहदोलावल्या ( १८ पत्रे ) काठदाहशीता- दिकारणं आश्रित्य प्रावरणत्रय उक अस्ति, तथाहि- "उस्सग्गनएण सायगस्स परिहाण साडगादवर । कप्पइ पाउरणाइ, न सेसमववायो तिणि ॥ ४६॥" ननु-मूलमन्थे तु न काऽपि श्रावकाणा प्रावरण पश्यते ? सत्य, पर सामायिकस्थः श्रावको यतितुल्यः सर्वत्र प्रति- पादितः । यतीना तु शीताद्यपषादे फल्पत्रयस्य क्रमेण प्रावरण उक्तं, तयाहि ओघनियुक्तिभाष्य-'जाहे तह वी न तरे, ताहे निविद्वेग पारणे खोम। तेण वि असथरतो, दो खोमी पाउणा ताहे॥१॥"तहवी असपर वो तइआर्ण ओणि पाउणे" इति' ततः “पांगुरण सदिसावेमि पांगुरण पडिघाएमि' इति क्षमाश्रमणद्वयं दत्त्वा, गुरोः पार्थे आदेश लात्वा, प्रावरण गृझता सामतीनां शक्यभावे अपवादपद अङ्गीकुर्वता न दोपभाक्त्वम् । ननु-केपाचित् गच्छे गुरो पार्थे “पागुरण संदिसावेमि पागुरण परिघाएमि" इति क्षमाश्रमणद्वय अदत्त्वा एव पागुरण गृह्यते तत्कयम् ? उच्यते-दोप एव तेपा सभान्यते, तत्राऽर्थे ते एव प्रष्टच्या, तरक्षमाश्रमणद्वय कुत्राऽन्तर्भवतीति वा ॥ ३४॥ ॥ इति सामायिकादौ उत्सर्गतः प्रावरणनिपेधाधिकारः॥ ३४ ॥ ननु-प्रतिक्रमणस्थापने आत्मना गच्छे क्षमाश्रमणचतुष्क दीयते, तत्कुत्र प्रतिपादित अस्ति ? उच्यते-“वंदित्तु चेइआइ, दाडे घराइ खमासमणे । भूनिहिअसिरो सयला-श्यारमिम्छुकट देई ॥१॥ इति श्रीजिनवल्लभसूरिकृत प्रति- क्रमणसामाचारी' पाठसमापात् । पुनः "इरिया कुसुमिणुसग्गो, सकस्थय साहुनमण सज्झाय । चउरो वि समासमणा, सवस्स वि दसओ घेय ॥ १०॥” इत्यादि भाषदेवप्रिकृत( ८ पत्रे )यतिदिनचर्याग्रन्थसम्मत्या च क्षमाश्रमणचतुष्कं एव सङ्गति अङ्गति, एवं तरुणप्रभसूरिकृतवालावधोधे अपि, तयाहि-"देववन्दना अनन्तरं तओ पाछइ एक खमासमणि आचार्यमिन्न वांदीयइ १ पीस समासमणि उपाध्यायमिन्न पादीयइ २ तओ पाछइ एक खमासमणि भगवत वर्तमान- गुरु यादीयइ ३ चनयी खमासमणि सर्वसाधु पाँधीयइ ४ इसी परे चउरादि खमासमण देइ करी गोडिलिया होइ, मायर भुइ लिगाठी, मुहपत्ति मुहि दीधा हुति हाय जोडिए "सबस्स यि देवसिम" इत्यादि कहीये छेहि, "इच्छाकारेण सदि- स्सह" इस पद न कहियइ, तस्स मिश्छामि दुबड कही फरी उमा थइ करेमि भते । इत्यादि, एवमेव रानिप्रतिक- मणस्यापनासमयेऽपि धमाश्रमणचतुष्कं लिखित अस्ति, एवं श्रीजिनामसूरिकृतविधिप्रपाया अपि क्षमाश्रमणचतुष्क पव, तथाहि "घेइमार पंदित पराइ समासमणेहिं आयरियाई पदिम भूनिहिमसिरो "सपस्स वि देवसि" इचाइ दड- गेण सयलाइयारमिच्छामि दुकट दा" इत्यादि । ननु-तपागच्छीयगीतार्थेः अपि काऽपि प्रतिक्रमणमारम्भ क्षमाश्रमणचतु. एय उक्त अस्ति । उच्यते-तपागच्छीय-पीजयचन्द्रसूरिभिः प्रतिक्रमणहेतुगर्भग्रन्ये स्पष्ट तस्य प्रतिपादनात्, तथाहि- "चतुरादिक्षमाश्रमणैः श्रीगुरुन् वन्दते" इत्यादि । ननु-तहिं साम्प्रतीनाः तपागच्छीयाः साध्यादयः "भगवन् ! देवसिम पटिकमणु ठाउँ" इत्येवरूप पश्चम क्षमाश्रमण अनुक्त अपि कर्य ददते ? उच्यते-तत्राऽर्थे ते एष प्रष्टन्या, पुन' तपा- गच्छीयाः प्रथमक्षमाश्रमणे श्रीभगवन् यां, इति पदन्ति, तत्र भगवच्छब्देन किं देयो या गुरुः वा १, न देवः, तस्य च देवपन्दनाधिकारे पूर्व वन्दितत्वेन पुनरुक्तदोपसंभवात् , नाऽपि गुरुः, गुरुवन्दने आचार्यवन्दनस्य पृथक्क्षमाश्रमणेन प्रतिपादितत्वात् , नाऽपि आचार्यात् अघिको गुरु कोऽपि सभाष्यते, अत्र वहु विचार्यमपि तेपाम् ॥ ॥ इति ॥ ३५ ॥ ॥ इति प्रतिक्रमणस्थापने क्षमाश्रमणचतुष्क एव न तत्पश्चकम् ॥ ३५ ॥ ननु-लौकिकटिप्पणकानुसारेण कार्तिकवृद्धौ कस्मिन् कार्तिके चतुर्मासिकप्रतिक्रान्त्यादिकृत्य क्रियमाण अस्ति ? उच्यते- प्रथमकार्तिके एष, यदुक्क श्रीखरतरगच्छीयसामाचारीपत्रे, तथाहि-"काती वधाइ तउ पहिलीइ काती चउमासठ फी- अइ । १।" इत्थमेव श्रीजिनपतिसूरिसामाचार्या अपि, तथाहि-"कत्तिमवुड्डीए पढमकत्तिए चेव चाउम्मासिअ पडिकमि- बइ, सेसमासवुद्दीए पंचसु मासेसु घरमास कीरई" इति १४ सामाचारी ।२। ननु-यथा श्रीखरतरगच्छे कार्ति- कद्धो प्रथमकार्तिके एव चतुर्मासिकप्रतिक्रान्त्यादिकृत्य क्रियते, तथा अन्यगच्छेषु अपि वाऽपि एव वर्तते न या उच्यते-श्रीतपागच्छीयपट्टापल्या अवदातवर्णनाधिकारे, श्रीसोमप्रभसूरय प्रथमकार्तिके एप प्रतिक्रम्य विहताः सन्ति, वयाहि तत्पदावलीप्रवन्ध - "सं० १३१० वर्षे श्रीसोमप्रभरिणा जन्म २१ दीक्षा ३२ रिपद, श्रीगुरुदत्तमन्त्र- पुस्तिका "चारित्र में प्रयच्छत मम्मपुस्तिका न" इत्युक्त्या न गृहीता, अपरयोग्याभावात् गुरुभिः जले बोलिता सा, श्रीसोमप्रमरिणा एकादशाशाना सूत्रार्थों कण्ठस्थौ, मीमपच्या चतुर्मासी अवस्थिता , एकादशसु अपरेषु आचा- क्रमणसामाचारी' पाठसझावात् । पुनः "इरिया कुसुमिणुसगो, सकस्थय साहुनमण सज्झाय । चरो वि समासमणा, सपस्स वि दरओ चेष ॥ १० ॥” इत्यादि भाषदेवसूरिकृत( ८ पत्रे )यतिदिनचर्याग्रन्थसम्मत्या च क्षमाश्रमणचतुष्क एव सङ्गतिं अङ्गति, एवं तरुणभमरिकृतमालावबोधे अपि, तयाहि-"देववन्दना अनन्तर तो पाछइ एक समासमणि आचार्यमित्र वांदीयइ १ वीम समासमणि उपाध्यायमिन्न वादीयइ २ तमो पाछप एक खमासमणि भगवत वर्तमान- गुरु यादीयइ ३ पच्ची खमासमणि सर्वसाघु चांदीयइ ४ इसी परे चतरादि खमासमण देइ करी गोडिलिया होइ, मावउ भुइ लिगाठी, मुहपत्ति मुछि दीधा हुति हाथ जोडिए "सधस्स वि देवसिम" इत्यादि कहीये छेहिं, "इच्छाकारेण सदि- स्सह" इई पद न कहियर, तस्स मिश्छामि बुकर कही करी उमा थइ करेमि भते ! इत्यादि, एवमेष रात्रिप्रतिक- मणस्यापनासमयेऽपि क्षमाश्रमणधसुष्कं लिखितं अस्ति, एव श्रीजिनप्रभसूरिकृतविधिप्रपाया अपि क्षमाश्रमणचतुष्क पच, तथाहि "चेहआइ पंदित पराइ खमासमणेहिं आयरियाई पदिम भूनिहिअसिरो "सघस्स वि देवसिम" इचाइ दड- गेण सयठाइयारमिच्छामि दुबई वार” इत्यादि। ननु-तपागच्छीयगीतार्थैः अपि काऽपि प्रतिक्रमणप्रारम्भ क्षमाश्रमणधतु- टय उक अस्ति । उच्यते-तपागच्छीय-श्रीजयचन्द्रसूरिमिः प्रतिक्रमणहेतुगर्भमन्ये स्पष्ट तस्य प्रतिपादनात् , तयाहि- "चतुरादिक्षमाश्रमणः श्रीगुरुन् वन्दते” इत्यादि । ननु-तहिं साम्प्रतीनाः तपागच्छीयाः साध्यादय "भगवन् ! देवसिम परिकमणु ठगई" इत्येवंम्प पश्चम धमाश्रमणं अनुक्त अपि कय दवते ? उच्यते-तत्राऽर्थे ते एव प्रष्टम्या, पुनः तपा.
सागा, मुग्गगय आमगोरसम्मीस । संसाए म इयरा, तहवि छु, नियमा दु दोसायत्ति ॥ १॥” इति आत्मसंयमविराध-
नारूपी द्वौ दोपौ इत्यर्थ ॥ पुनरपि तथैव श्रीकुमारपालभूपालशुश्रूषितश्रीहेमचन्द्रसूरिमि अपि उक्तं, तथाहि-
"भामगोरससंपृक्त-द्विदलादिषु जन्तवः । एष्टा केवलिभि सूक्ष्मा-स्तस्मात् तानि विषर्जयेत् ॥१॥" अत्र इदं रहस्य-अत्र
सर्वत्र एवं प्रतिपावित यदुत अनुस्कालितगोरसेन सम मीलिते द्विदलाने समूर्छत्सूक्ष्मत्रसजीवविराधनादोपो भवति। ननु-मुखे
यदा आमगोरसद्विदलानयोःसंयोगो भवति, वदा सूक्ष्मत्रसजीवा समूर्च्छन्ति इति बहवो लोकाः प्रतिपादयन्ति तत्र किं उत्त-
रम् ? उच्यते-तयोः मुखसयोगे तदुस्पत्त्यक्षराणि न दृष्टानि, प्रत्युत निषेधो दृश्यते। यदुक्त श्रीजिनभद्रसूरिपालकारप्री-
जिनचन्द्रसूरिविजयराज्ये श्रीमेरुसुन्दरनामोपाध्यायैः स्वकृतसाधिकशतप्रश्नोचरग्रन्थे, तथाहि-"विदल किम जीव उपजइ
तत्रार्य श्रीवडाकस्पना भाष्यमांहे गाहा कही जइ-"जइ मुग्गमासपमुई, विदल कञ्चमि गोरसे पडइ । ता तसजीवुप्पत्ति,
भणति दहिए पि तिदिणुवरि ॥१॥" अत्र काचा गोरसमाहि विदलान्न पडइ तिवारइ त्रसजीव उपजइ, पणि कठताल्लुया
नइ योगइ नही कया, पलि जिणदिहाडइ विदल जिमइ छइ तिणदिहाडइ गोरस केइ नही जिमता, ते स्यु कारण ?
तत्रार्थे ते वात अयुका, जे भणी विदलान्न बेतलइ जिमठ तेतलइ उदराग्नियोगि ते परिपक्क हुयन, ते भणी तिवारइ
तक्रादि लीजइ तर दोष न हुवइ, तेह तक्रादिक उदराग्नि मुखि पसता सामानि परिपक्क थायइ तेहमणी एह दोप नहीं,
यतो "विदलं कचमि गोरसे पढई" इतिवचनात्, इति ६४ प्रो" ॥ ३७॥
॥ इति अनुत्कालितगोरसेन समं मीलिते द्विदलाने दोषाधिकारः ॥ ३७॥
र्येषु वारयस्सु अपि कार्तिकवये प्रथमे कार्तिके मते, न तु पक्षः, ते आचार्या चतुर्मासके प्रतिक्रम्य विद्दताः" इत्यादि । ॥ इति कार्तिकशुद्धौ प्रथमकार्तिके चतुर्मासिकप्रतिक्रमणाधिकार ॥ ३६॥ ननु-आमगोरसेन समं द्विदलान भुञ्जानाना दोषः प्रतिपादितः सर्वत्र, ततु सङ्गति अङ्गति, पर स दोष किं स्या- ल्यादिभोजनादिभाजनस्थितेन आमगोरसेन सम मीलिते द्विदले भवति १ किं वा मुखे प्रक्षिप्ते २ किं वा गिलनान- न्तर ३१ उच्यते-आये विकल्पे द्विदलदोषो भवति, पर न मुखे प्रक्षिप्ते, नाऽपि गिलनानन्तर, यवः श्रीसन्देहदोला- पलीसूत्रवृत्त्यो (९३ पत्रे ) आमगोरसमध्ये द्विदले पतिते दोपो भवति, इत्यमेव उकत्वात् , तथाहि- "नकालिमि तके, विदलक्से वि नस्थि तदोसो । अतत्तगोरसमि य, पडिअ संसप्पए विदल ।। ६६ ॥" व्याख्या-'तत्कालि।' अग्नितापात् अस्युष्णीभूते, 'तके' गोरसे तक गोरसमेदाना दम्यादीनां उपलक्षण, द्वे दले यस्य तद्विदल-मुन्नादि, तस्य 'क्षेपे'ऽपि न्यासेऽपि, किं पुनः द्विदलकवलगिलनानन्तर उस्कालिततक्राघात्मकपवले अवलेहादि- पाने, इति अपेः अर्यः, 'नास्ति' न भवति तदोषो-द्विदलदोपो जीवपिराधनालक्षण । अत्र हेतु आह-यत इति अध्या- हार्य, यतः कारणात् 'अतप्तगोरसे' आमगोरसे 'पतित' सगत 'द्विदले' पालक्यालशाकमुगादि ससर्पति-ससजति समूर्छत्सूक्ष्मप्रसनीषयुक्त भवति इत्यर्थः॥ इत्यमेव श्रीदुर्लभराजसमालन्धजयवादश्रीजिनेश्वरसूरिमि अपि उक्तम्, तथा- हि-" जइ मुग्गमासपमुई, विदल आममि गोरसे पर। ता तसजीवुप्पत्ती, भणति दहिअमि तिदिणुवरि ॥१॥" ननु-पूर्वाचार्यमन्येषु अपि इत्थं प्रतिपावित अस्ति न या उच्यते-श्रीकल्पभाष्ये तथैव प्रतिपादना, तथाहि-"पालकलह ॥ अथ द्वितीयः प्रकाशः॥ ।।श्रीमत्पार्श्वनाथाय नमः॥ ननु-श्रीजिनशासने संप्रति कति आगमाः सन्ति । सच्यते-पञ्चचत्वारिंशत् , यवुफ-"इकारस अगाइ ११, वारसउव- गाइ २३ दस पइण्णा ३३ य । छ सष्ठेस ३९ मूलचरो ४३, नदी ४४ अणुयोगदाराई ४५ ॥ १॥" पृथक् पृथक् नामानि अपि इत्य-श्रीमाधाराण १ सूत्रकृताङ्ग २ स्थानाङ्ग ३ समवायाङ्ग ५ भगवती ५ ज्ञाताधर्मकथा ६ उपासकदशाङ्ग ७ अन्तकृदशाम ८ अनुत्तरोपपातिकदशाझं ९ प्रश्नव्याकरण १० विपाकश्रुत ११ चेति एकादश अग्लानि । औपपातिक १ राजप्रश्नीय २ नीवाभिगम ३ प्रझापना ४ सूर्यमज्ञप्तिः ५ जम्बूद्वीपप्रज्ञप्तिः ६ चन्द्रप्रज्ञप्ति ७ निरयावली ८ कल्पावत- सिका ९ पुष्पिका १० पुष्पचूलिका ११ वहिदद्योपान १२ घेति द्वादश उपाहानि पूर्वमीलने २३ । चतुःशरणप्रकीर्णक १ चन्द्रावेश्यका २ आतुरप्रत्याख्यान ३ महामत्याख्यान ४ भकमत्याख्यान ५ तन्दुलवैकालिक ६ गणिविधा ७ मरणस- माषिः ८ देवेन्द्रस्तवः ९ संस्तारकप्रकीर्णकं १० चेति वद्य प्रकीर्णकानि पूर्वमीलने ३३ । निशीथ १ महानिशीथ २ व्यवहार' ३ बृहत्करूपः ४ जीतकल्पः ५ दशाश्रुतस्कन्धः ६ चेति पट् छेदग्रन्थाः पूर्वमीलने ३९ । ओघनियुक्तिः १ पिण्ड- नियुकिा २ दशवकालिक ३ उत्तराध्ययन ४ चेति चत्वारि मूलसूत्राणि । काऽपि विघारामृतसमहादौ ओपनियुक्तिस्थाने खरतरगपछाधीशा, मिनचन्द्रयुगप्रधानगुरुराजाः । श्रीपातसाहिमान्या', सममूवन भूमिविख्याता ॥१॥ श्रीपूज्यमुख्यशिष्याः, पक्षाः श्रीसफल पन्द्रनामानः । मद्गुरवो गुणगुरष-स्तेपामेप प्रसादो मे ॥ २॥ सप्तत्रिंशन्मितैरेय, पूर्ण प्रश्नोत्तरैः स्फुटम् । प्रकाश प्रथम चक्र, गणिः समयसुन्दरः ॥३॥ इति श्रीसामाचारीशतके पश्चमकाशे श्रीसमयसुन्दरोपाध्यायविरचिते प्रथमः प्रकाश सम्पूर्ण ॥१॥ SALA AISESS ISANELESENESSOTEEEET इति श्रीसमयसुन्दरोपाध्यायविरचिते सामाचारी- शतके प्रथमः प्रकापा समाप्तः॥ CCTI महानिशीथ २ दशप्रकीर्णक १२ अनुयोग (द्वाराणि) १३ एते त्रयोदश, तेपा पूर्वाचार्यछद्मस्थप्रणीतत्वात् , मम मनस्तु गणघरदेवभापित एव प्रीति जनयति न अन्यत् , अत्रार्थे रे मनोमतिशिष्य ! शृणु निश्चलमनोदानेन गणघरदेवभापिता तु द्वादशाशी अभूत् मूलतः, तत्रापि दृष्टिवादः सूत्रार्याम्यां व्यवच्छिन्ना, सापत एकादश अनि गणघरभापितानि, अन्यागमाः सर्वेऽपि छपस्थैः पूर्वाचायः अङ्गेम्या उद्धता सन्ति, यथा प्रज्ञापना श्रीश्यामाचार्येण कृवा, यदुक्त प्रज्ञापना प्रथमपादे (५ पत्रे ) अन्यकृत गाथाद्वयं इदम् , तथाहि-'पायगवरवसाओ, वेषीसइमेण धीरपुरिसेण । दुद्धरधरेण मुणिणा, पुषसुयसमिम्बुद्धीण ॥१॥ मुयसागरा विणेऊ-ण जेणं सुअरयणमुत्तम दिन्न । सीसगणस्स भगवओ, तस्स नमो अज- सामस्स ॥२॥ एतट्टीकायां एतन्नाथायव्याख्यान अपि अस्ति, श्रीऋषिमण्डलसूत्रेऽपि १९१ गाथायाम, यथा-'निजूढा जेण तया, पनवणा सषभावपक्षवणा । तेषीसइमो पुरिसो, जाओ सामजनामुत्ति ॥ १॥ स च श्रीश्यामाचार्यः श्रीमहा- धीरात् ३३५ वर्षे जातो, यदुफ विचारसारे-"सिरिवीराउ गएK, पणतीसहिएस तिसयवरिसेसुं । पढमो कालिगसूरी, जो सामननामुचि ॥१॥" ॥१॥ तथा दशाश्रुतस्कन्धस्तु श्रीमद्रवाहुस्वामिना चतुर्दशपूर्वधरेण श्रीमहावीरदेवत सप्तत्यधिकशत १७० वर्षे जाते तेन विनिर्मितः ॥२॥ श्रीदशवैकालिकसूत्रमपि श्रीसुधर्मस्वामिनः चतुर्थपट्टधरेण श्रीशय्यं- भवरिणा विहितम् ॥ ३॥ श्रीचचराध्ययनसूत्र तु श्रीपाक्षिकवृत्तौ "पिभाषितानि उत्तराध्ययनानि" इति व्याख्यातत्वात् ऋपिभाषित ॥ ४॥ एव अन्येऽपि आगमाः छेदग्रन्याविका अवशिष्टाः सर्वेऽपि पूर्वाचार्यकृता एव सन्ति, ततः त्व एका- दश अङ्गानि एव मन्यस्व न द्वात्रिंशत् आगमान् । अथ यदि उपाङ्गादीन् द्वात्रिंशद् आगमान् मानयिष्यसि तदा आवश्यकनियुधिः अस्ति पूर्वमीलने ४३ नन्दीसूत्र ४४ अनुयोगद्वार ४५ इति ४५ आगमाः। एतानि एय आगमनामानि श्रीजिनप्रमसूरिभिः अपि स्वकृतसिद्धान्तस्तषे प्रोक्तानि, तथाहि- "सिरिवीरविण सुपरय-ण रोहण पणमिऊण । मत्तीए किचेमि वप्पणीम सिद्धातमह जगप्पईव ॥१॥ पढम आयारग १, सूमगर २ ठाणंग ३ समवायं ४। भगवइभंग ५ नाया-धम्मकहो ६ वासगदसा ७ य॥२॥ अतग उदसा ८ णुधर-घाइदसा ९ पण्डवागरणनामै १० । मुहदुक्लविवागसुअ ११, विट्ठीवार्य १२ च अगाणि ॥३॥ उपवाई १ रायपसे-णिम २ तह जीवाभिगम ३ पनवणा ४ । जंवुप्पन्नची ५ च-६ ६ सूरपन्नत्ति ७ नामाओ॥ ४ ॥ निरयापलिया ८ फप्पा-वयंसि ९ पुफिया १० पुप्फधूला य ११ । वहीदसा १२ य एए, वारसुवगाण नामाणि ॥ ५॥ पसरण १ चंदविजा २, आर ३ महपुषपचक्खाण ४ च । भत्तपइण्णा ५ तदुल-चेयालीय ६ प. गणिपिज्जा ७॥ ६ ॥ मरणसमाही ८ देविं-थमो ९ संथार १० इय दस पइण्णा । वीरत्यय गच्छाया-रपमुह चर इससहस्स पुरा ॥७॥ दसवेवालिम १ तह ओ-घ २ पिंडनिझुचि ३ उचरज्मयणा ४ । पचारि मूलगया, नदी १ अणुयोगवाराई २ ॥८॥ निस्सीह १ कप्पवपहा- २ पंचकप्पो २ दसासुअक्खघो ४। तह महनिसीह ५ एप, 1-छेआ बीमकप्पो ६ म ॥९॥ पंचपरमिट्ठसामा-याइ आवस्सय पछ-पछेन । निजुत्तिचुण्णिवित्ती, विसे- समावस्सयाइजुम ॥१०॥ श्म जिणपहेण गुरुणा, एम सिद्धतनाममेगच । पणयालीसपमाण, निअनिअनामेण नायष ॥११॥" मत्र आह कोऽपि मनोमविशिष्यः-ननु-अहं द्वात्रिंशत् एव आगमान् मानयिष्यामिन महानिशीथ र दशमकीर्णक १२ अनुयोग (द्वाराणि) १३ एते त्रयोदश, तेपा पूर्याचार्यछमस्थपणीतत्वात् , मम मनस्तु गणधरदेवभापित एव प्रीति जनयति न अन्यत् , अार्थे रे मनोमतिशिष्य । शृणु निश्चलमनोदानेन गणघरदेवमापिता तु द्वादशाङ्गी अभूत् मूलतः, तत्रापि रष्टिवादः सूत्रार्याम्यां व्यवच्छिन्नः, साप्रत एकादश अङ्गानि गणघरभापितानि, अन्यागमा सर्वेऽपि छपस्यै पूर्वाधा अनेम्या उदृताः सन्ति, यथा प्रज्ञापना श्रीश्यामाचार्येण कृता, यदुक प्रज्ञापना प्रथमपावे (५ पत्रे ) अन्यकृत गाथाद्वयं इदम् , तथाहि-पायगवरवसाओ, तेवीसइमेण धीरपुरिसेण । युवरघरेण मुणिणा, पुषसुयसमिबुद्धीण ॥१॥ सुयसागरा विणेऊ-ण जेण सुअरयणमुचम दिन । सीसगणस्स भगवओ, तस्स नमो अज- सामस्स ॥ २॥ एतट्टीकाया एतनाथाद्वयव्याख्यान अपि अस्ति, श्रीपिमण्डलसूत्रेऽपि १९१ गाथायाम् , यथा-'निजूढा जेण तया, पन्नवणा सबभावपलवणा । तेवीसइमो पुरिसो, जाओ सामज्जनामुत्ति ॥ १॥ स च श्रीश्यामाचार्यः श्रीमहा- धीरात् १३५ वर्षे जातो, यदुक विचारसारे-"सिरिवीराउ गएस, पणतीसहिएसु तिसयवरिसेसु । पढमो फालिगसूरी, जओ सामज्जनामुचि ॥ १॥" ॥ १॥ तथा दशाश्रुतस्कन्धस्तु श्रीमद्रयाहुस्वामिना चतुर्दशपूर्वधरेण श्रीमहावीरदेवतः सप्तत्यधिकशत १७० वर्षे जाते तेन विनिर्मितः ॥२॥ श्रीदशवैकालिकसूत्रमपि श्रीसुधर्मस्वामिनः चतुर्थपट्टधरेण श्रीशय्य- भवसूरिणा विहितम् ॥ ३ ॥ श्रीरचराध्ययनसूत्र तु श्रीपाक्षिकवृत्तौ "ऋषिभाषितानि उत्तराध्ययनानि" इति व्याख्यातत्वात् प्रापिमाप्ति ॥ ४ ॥ एव अन्येऽपि आगमाः छेदग्रन्थाविका अपशिष्टाः सर्वेऽपि पूर्वाचार्यकृता एव सन्ति, ततः त्य एका- दश अङ्गानि एव मन्यस्व न द्वात्रिंशत् आगमान् । अथ यदि उपाशादीन् द्वात्रिंशद् आगमान् मानयिष्यसि तदा मारितः इति कथ न विरोधः ॥ १॥ अपि च श्रीज्ञाताधर्मकथायां (२०६ पत्रे) "तए णं सा सूमालिआ अजा अणो- हट्टिा अनिवारिआ सच्छदमई अमिक्खण अभिक्खण हत्थे धोवेइ जाव चेएति, तत्यवि अ ण पासत्या पासत्यविहारी, ओसप्ना ओसन्नविहारी फुसीला कुसीलबिहारी ससचा ससत्तविहारी बहूणि वासाणि सामण्णपरिआग पाउणति अद्धमासिआए सलेहणाए तस्स ठाणस्स अणालोइस अपडिकता कालमासे कालं किच्चा ईसाणे कप्पे अण्णयरसि विमाणसि देवगणिअचाए स्वप्ता, तत्वेगइआण देवीण नवपलिओयमाई ठिई पनचा, तत्थण सूमालिआए देवीए नव पलिवमाइ ठिई पन्नता" अपि च श्रीज्ञाताधर्मकथाया विराषितसयमा सुकुमारिकाऽऽर्या ईशाने कल्पे देवगणिकात्वेन उत्पन्ना इत्यादि प्रोक अस्ति, एतत् सूत्रविसवादि च इद श्रीभगवतीसूत्र (४९ पत्रे ), यथा “विराहिअसजमाण कहिं उववाओ? गोयमा ! जहनेण भवणवास, उक्कोसेणं सोहम्मे कप्पे" इति। अत्र इदं रहस्य-ज्ञातायां विराधितसयमाया अपि सुकुमारिकाया ईशाने देवलोके उत्पाद उक्का, भगवत्या तु उत्कर्षेण अपि विराषितसंयमस्य सौधर्मे एव उत्पाद , तर्हि कय न विसवाद ? ॥२॥ पुन श्री- जीषाभिगमसूत्रे (३७ पत्रे ) “से किं त यलयरपरिसप्पसमुच्छिमा? २ दुविहा पन्नत्ता, त जहा-उरगपरिसप्पसमुच्छिमा, भुयगपरिसप्पसमुच्छिमा। से किं त उरगपरिसप्पसमुच्छिमा? २ घरविहा पन्नत्ता, त जहा-अही १ अयगरा २ आसा- लिआ ३ महोरगा ४ । से किं त अही! अही दुविहा पन्नता, त जहा-दवीकरा मलिणो अ, से किं त दबीकरा दबी करा अणेगविहा पनत्ता, त जहा-आसीविसा आव से त दवीकरा । से किं त मलिणो ? मलिणो अणेगविहा पन्नत्ता, तजहा-दिवा गोणसा जाव से त मलिणो, से तं मही|से किं तं अयगरा ? अयगरा एगागारा पन्नसा, से त अयगरा ।
से किंत आसालिमा १ आसालिमा २ जहा पनवणापासें त आसालिआ।से किं तं महोरगा? महोरगा जहा पत्रवणाए, से महोरगा । जे यावणे तहप्पगारा ते समासओ दुयिहा पन्नत्ता, जहा-पजसा य, अपजचा य त चेव, नवरि सरीरो गाइणा जहन्नेण अगुलस्सऽसंखेखभाग उकोसेणं जोयणपुछुत्त" एतस्सूत्रविरोपितु इद श्रीप्रज्ञापनासूत्र (४६ पत्रे), तयाहि- कहिणं मते ! आसालिआ संमुच्छति ? गोयमा! अंतोमणुस्सखिचे अहाइजेसु दीवेसु निषाधारण पारससु कम्म- मूमि पापाय पहुच पचम महाविदेहेसु चकवद्विखधाधारेमु बलदेवखधावारेसु वासुदेवखधावारेसु महलिअखघावारेसु महामंडलिमखधावारेसु गामनिवेसेसु निगमनिवेसेसुखेसनिवेसेस नगरनिवेसेस कन्वरनिवेसेस मठमनिधेसेस दोणमुहनिवेसेसु पट्टणनिवेसेस आगरनिवेसेसु आसमनियेसेसु सवाहनियेसेसु रायहाणीनिवेसेसु एएसिण चेष विणासेसु पत्य ण आसालिआ संमुप्यति । जहलेण अगुलस्स असोजाभागमिचाए ओगाहणाए नकोसेणं बारसजोयणाइ तयणुख्य ष णं विक्खम- माइलेण भूमि पालिचा णं समुढेइ, असभी मिच्छदिट्ठी अन्नाणी पचीदी अतोमुहुतऽदाच्या चेव काल करेइ, अत्र अयं विरोधा-पुनः जीयाभिगमसूत्रे संभूछिमोर परिसर्पमेदेषु आसालिकसान आश्रित्य शरीरावगाहना जघन्येन अमुलासख्य- भागा उस्कृष्टा अवगाहना छ योजनपृथक्त्वं इति उक, प्रज्ञापनासूत्रे तु द्वादश योजनानि इति । ३ । अपि च श्रीस्थानाझे सूत्रे (३९८ पत्रे) "जबुद्दीवे दीवे भारहे पासे अतीताए उसप्पिणीए सच कुलगरा होस्था, त जहा--मिचदामे १ सुदामे अ २. सुपासे अ५ सयपमे ४ । विमलघोसे ५ सुघोसे व ६, महाघोसे ७ अ सत्चमे ॥शा" एतद्विसवादि च श्रीस्थानाङ्गस्य एव दशमं स्थानम् वयाहि-(५१८ पत्रे) जमुद्दीवे २ दीवे मारहेपासे अतीवाए उसप्पिणीए दस कुलगरा होत्या, त जहा-सय- मारितः इति कय न विरोधः ॥ १॥ अपि च श्रीज्ञाताधर्मकथाया (२०६ पत्रे) "तए ण सा सूमालिआ अजा अणो- हट्टिा अनिवारिआ सच्छदमई अभिक्षण अभिक्खण हत्ये धोवेइ जाप घेएति, तत्यवि अ ण पासत्या पासत्वविहारी, ओसन्ना ओसनविहारी फुसीला कुसीलपिहारी संसत्ता ससत्तविहारी बहूणि वासाणि सामण्णपरिआग पाउणति अद्धमासिआए संलेहणाए तस्स ठाणस्स अणालोइअ अपरिकता काठमासे काल फिचा ईसाणे कप्पे अण्णयरसि विमाणसि देवगणिअचाए उयना, तरपेगइमाण देवीण नवपलिओषमाई ठिई पन्नचा, तत्थण सूमालिआए देवीए नव पलिचमाइ ठिई पन्नता" अपि च श्रीज्ञाताधर्मकयाया विराषितसंयमा सुकुमारिकार्या ईशाने कल्पे देवगणिकात्वेन उत्पन्ना इत्यादि मोक अस्ति, एतत् सूत्रषिसंवादि घ इद श्रीभगवतीसूत्र (४९ पत्रे ), यथा “विराहिमसजमाण कहिं उववाओ? गोयमा । जहलेण भवणषासु, उकोसेण सोहम्मे कप्पे” इति । अत्र इदं रहस्य-ज्ञातायो विराधितसयमाया अपि सुकुमारिकाया ईशाने देवलोके उत्पाद उक्तः, भगवत्या तु उत्कर्षेण अपि विराषितसंयमस्य सौधर्मे एव उत्पादः, तर्हि कय न विसवाद ? ॥२॥ पुन श्री- जीवाभिगमसूत्रे (३७ पत्रे) “से कि त घळयरपरिसप्पसमुच्छिमा? २ दुविहा पत्नत्ता, त जहा-उरगपरिसप्पसमुच्छिमा, मुयगपरिसप्पसमुच्छिमा । से किं तं उरगपरिसप्पसमुच्छिमा ? २ परविहा पन्नचा, त जहा-अही १ अयगरा २ आसा- लिआ ३ महोरगा ४ । से किं त आही ! अही दुविहा पक्षचा, तं जहा-दधीकरा मलिणो अ, से किं त दवीकरा। दबी करा अणेगविहा पन्नचा, तं जहा-आसीविसा आप से तं दबीकरा । से किं त मलिणो? मउलिणो अणेगविहा पन्नता, जहा-दिवा गोणसा जाव से त मलिणो से ते मही।से कि त अयगरा ? अयगरा एगागारा पत्रचा, से त अयगरा।
दस अज्मयणा पन्नसा, त अहा-उवमा १ संखा २ इसिभासिआइ ३ आयरिअभासिमाइ ४ महाषीरभासिआइ ५ खोमग
पसिणाइ ३ कोमलपसिणाइ ७ अद्धा[बागपसिणाइ ८ अगुठ्ठपसिणाइ ९ पाहुपसिणाइ १०" इति अत्र अय विरोध:-अत्र
उक 'एतानि दश अध्ययनानि श्रीमनव्याकरणे सन्ति,' वानि कानि न एतादृशानि नामानि काऽपि सन्ति, नाऽपि
अर्ययकव्यता सङ्गतिः, साप्रत तु पश्च आश्रवद्वाराणि पञ्च संवरद्वाराणि च सन्ति ॥७॥
एवं श्रीमीवामिगमसूत्रे नारकाणां संहनन न सक, अथ च उत्तराध्ययनसूत्रे एकोनत्रिंशदध्ययने मास नारकाणा
उक्तम् ॥८॥तया श्रीमाधाराणसूत्र द्वितीयश्रुतस्कन्धे पिण्डैपणाऽध्ययने चतुर्थोद्देशके परसनवविकृतिग्रहण अनगाराणा
वक्तं,श्रीस्थानाङ्गे भगवत्या घ मासनिषेधः प्रत्यपादि, दशवकालिके मद्यनिषेध ॥९॥ तथा दशवैकालिकादो उक्तम्-साधव
पड़ीयनिकायरक्षकाः सञ्चित्तपृथिव्यप्तेजोवायुवनस्पत्याविसघट्टे आहार अपि न गृहन्ति । पुन श्रीआचाराने श्रीकल्पसूत्रे
घ साधूनां नदीलान नद्युत्तरण वर्षति अपि मेघे आहारार्थ गमन च समनुज्ञातम् ॥१०॥ श्रीभगवत्यादौ श्रापकाणा पय-
दश कर्मादानानि निषारितानि ॥ उपासकदशासूत्र आनन्दकामदेवादीना पञ्चशतहलवाहनेऽपि श्रावकत्व श्लाषितम् ॥११॥
तथा प्रथमोपाले तापसाना उत्कृष्टा गति ज्योतिष्केषु प्रोक्का । भगवत्या तु तामलितापस ईशानकल्पे समुत्पन्न ॥ १२॥
तथा सूत्रकृताझे साधो खीसङ्गतो त्रिविध त्रिविधेन परिहार प्रत्यपादि । श्रीस्थानाङ्गे तु साधु प्रपतन्ती साची स्वहस्तेन
अवलम्पयेत् इति उक्तम् ॥ १३ ॥ ज्ञातायां श्रीकृष्णवासुदेवस्य अन्त पुर्यों द्वात्रिंशत्सहस्रा लिखिता , अन्तकृते च पोडश-
सहस्राः ॥ १४ ॥ तथा अष्टमाझे श्रीकृष्णो द्वादशमो जिनो भावी इति निगदित, समवायाझे तु त्रयोदशम इति ॥१५॥
जले १ सयाक य२ मणतसेणे अ ३ अमितसेणे म४। तकसेणे अ५ मीमसेणे अ६महामीमसेणे सत्तमे ७॥शादढरहे ८ दसरहे ९ सयरहे १०" इयं विघटना यदुत-अतीतोरसपिण्या एकस्मिन् एव स्थानाने सप्तमस्थाने सप्त, दशमस्याने दश फुलकरा उकाः ॥ ४ ॥ तथा पुनः श्रीस्थानाङ्गे ( ३९८ पत्रे) "जंबुद्दीवे दीवे भारहे वासे आगमिस्माए उमप्पिणीए सत्त कुलकरा भविसति, त अहा-मिच्चवारणे १ सुभोमे अ २, सुप्पमे अ ३ सयपमे ४ । दत्ते ५ मुहुमे [मुहे मुत्वे य] सुर्वघू अ ७ आगमेस्सिण होक्सई ॥१॥" एतस्सूत्रविसंवादि च दशम स्थान (५१८ पने), तथाहि-जयुद्दीरे २दीने मारहे वासे आगमिस्साए ससप्पिणीए दस कुलगरा भविस्सति, त जहा-सीमकरे १ खेमधरे २सीमकरे ३ खेमघरे ४ यिम उपाहणे ५ संमुती व परिसुए ७ दवपणू ८ दसधणू ९ सतधणू १०" अत्राऽपि सप्ताना दशमिः सम फुलकरसल्यया पिरोधः ॥ ५॥ तया श्रीस्थानागसूत्रे (२९८ पत्रे वर्तमानावसर्पिण्यां सप्त कुलकरा उकाः, तपाहि- अबुद्दीवे दीधे भारहे पासे इमीसे मोसप्पिणीए सत्च कुलगरा होत्या, वं जहा-"पदमित्व विमलपाहण १ चम्सुम २ जसम ३ घनत्यममिचंदे ४ । ततो य पसेणइ ५ पुण, मरुदेवे घेव ६ नामी य७॥१॥" इति, जम्बूद्वीपप्रज्ञस्या (१३२ पत्रे) तु पञ्चदश उकाः, तथाहि-"तीसेणं समाए पच्छिमे तिमागे पलिओवमट्ठभागावसेसे एत्यण इमे पण्णरस कुळगरा समुप्पज्जित्या, त जहा-सुमई १ पहिस्सुई २ सीमकरे ३ सीमघरे ४ खेमकरे ५ खेमघरे ६ विमटवाहणे ७ चक्तुम ८ जसम ९ अभिचदे १० घदामे ११ पसेणई १२ मरुदेवे १३ नामी १४ उसमे सि १५" इति, सप्तकुठकराणां पञ्चदशकुलकरसख्यया समं विसंवादाः । तथा श्रीस्थानाने दशमस्थाने (५०६ पत्रे ) एव प्रत्यपादि 'पण्हायागरणदसाण तष्य इति १३ पत्रे । ततः पञ्चचत्वारिंशदपि आगमाः एफसमानकर्तृकाः, छमस्यैः एकसमानवुझ्या माननीयाः, न अत्र शङ्कर दि रक्षणीयो विचक्षणैः ॥ ३८ ॥ ॥ इति ४५ आगमस्थापनाधिकारः॥ ३८॥ ननु केषु केषु आगमेषु जिनप्रतिमा अस्ति, केन केन च सा पूजिता वन्दिता चाऽस्ति ? तदर्शयन्तु, उच्यते-श्रीज्ञा- ताधर्मकथायां पोसशाध्ययने (२१० पत्रे) द्रौपद्या जिनप्रतिमा पूजिताऽस्ति, तथाहि-"तएण सा दोवई रायवरकन्ना जेणेष मजणघरे तेणेव उवागच्छइ, उवागच्छित्ता मज्जणघर अणुपविसइ, अणुपविसित्ता न्हाया कयवलिकम्मा कयकोठ- अमगलपायच्छित्सा सुखप्पावेसाइ मगल्लाइ वस्थाइ पवराई परिहिया, मसणघरामो पठिनिक्खमइ, पडिनिक्खमित्ता जेणेव जिणघरे तेणेष उवागच्छा, नयागच्छित्सा जिणघर अणुपविसइ, अणुपविसित्ता जिणपडिमाण आलोए पणाम फरेइ, पणाम करित्ता लोमहत्थय परामुसइ, एवं जहा सूरिमामो जिणपठिमाओ अच्चेइ, अच्चेइचा तहेव माणिअब जाय ध्व उहइ धूयं उहिसा घाम जाणु मचे दाहिण जाणु धरणियलसि निवेसेर, निवेसित्ता तिक्खुचो मुद्धाणं धरणियलसि नमेइ, नमेश्चा ईसिं पडण्णमइ करयल जाप कटु एव वयासी “नमोत्थु णं अरिहताण भगवताण जाव ठाण संपचाणं" पदइ नमसइ, नमसिचा जिणघराओ पठिनिक्खमइ, पडिनिक्खमिचा बेणेष अवेवरे तेणेव उवागच्छई" इत्यादि, अत्र इदं रहस्यम्-द्रौपदीश्राविकया प्रतिमा पूजिता, पुन अत्राऽर्थे श्रूयतां अन "जेणेय जिणघरे तेणेव उवागच्छद्" इति उर्फ, इद जिनगृहर्ण शाश्वत अशाश्वत वान आद्यपक्षो दक्षः, पतत्स्थाने शाश्वतचैत्यस्य सिद्धान्ते अनभिधानेन तथा चतुर्दशपूर्षिणो जघन्यतोऽपि लान्तके गच्छन्ति, कार्तिकस्तु चतुर्दशपूर्वधरोऽपि सौधर्म समुत्पन्न ॥ १६ ॥ एवं प्रत्यागम शतशो विसवादाः सन्ति किं क्रियते । ननु-यदि एक एष श्रीदेवद्धिंगणिक्षमाश्रमणः पञ्चचत्वारिंशतोऽपि आगमाना संकलना कृतवान् तईि कथं एतावन्तो विसंवादा लिखिता तेन ? उच्यते-एक तु कारण इद, यथा यया यस्मिन् यस्मिन् आगमे मृतावशिष्टसाधुमिः यद् यद् उक्त तथा तथा तस्मिन् तस्मिन् आगमे श्रीदेवर्दिगणिक्षमाश्रमणेन अपि पुस्तकारुतीकृतं, नहि पापमीरवो महान्त इद सत्य, इदं तु असत्यं इति एकान्तेन प्ररूपयन्ति इति, द्वितीय तु कारणं इद, यया पठभ्या यस्मिन् काले देवर्द्धिगणिक्षमाप्रमणसो वाचना प्रवृत्ता, तथा तस्मिन् एव काले मधुरानगर्या अपि स्कन्दिलाचार्यतोऽपि द्वितीया याचना प्रवृत्ता, तदा तत्कालीनमृतावशिष्टछमस्थसाधुमुखविनिर्गवागमालापकेषु सकल- नायां विस्मृतत्वादियोप एव पाचनाविसंवादकारको जातः । यदुक श्रीज्योतिष्करण्डकवृची, तघाहि-"इह स्कन्दिठापा. यंपाचौ दुःपमानुमावतो दुर्मिषमवृत्त्या साधूनां पठनगणनादिक सर्व अपि अनश्यत्, उठो दुर्मिघातिक्रमे सुभिषम. वृत्तौ यो सत्यो मेलापको अभूत् , तद् यथा, एको यल्लम्या, एको मथुराया, वत्र सूत्रसंघटने वाचनामेदो जात, विस्मृतयोः हि सूत्रार्ययोः स्मृस्या स्मृत्वा संपट्टने भवति अवश्य वाचनामेदा, न कदाचिद् मनुपपसिा, तत्र अनुयोग- शारादिक इवानी पर्तमान माधुरीवाचनानुगत, ज्योतिप्फरण्डकसूत्रकर्ता आचार्यो वालम्या, तत इद सस्यास्थानमा तिपादनवालम्पबाम्नानुगत, इति न अस्य अनुपोगवारप्रतिपादितेः यस्पास्थानः सह विसहशत्वं उपठम्य पिपिकिस्सि- तव्य इति १३ पत्रे । ततः पञ्चचत्वारिंशदपि आगमाः एफसमानफर्तकाः, छमस्थैः एकसमानवुरक्षा माननीयाः, न अत्र शङ्काश? इदि रक्षणीयो विचक्षणैः॥ ३८॥ ॥इति ४५ आगमस्थापनाधिकारः ॥ ३८ ॥ ननु-केषु केषु आगमेषु जिनप्रतिमा अस्ति, केन केन च सा पूजिता वन्दिता चाऽस्ति ? तदर्शयन्तु, उच्यते-श्रीज्ञा- ताधर्मकथायां पोदशाभ्ययने (२१० पत्रे) द्रौपद्या मिनप्रतिमा पूजिताऽस्ति, तथाहि-"तपण सा दोषई रायवरकन्ना जेणेष मजणपरे तेणेव उवागच्छइ, स्वागच्छित्ता मजणघर अणुपविसइ, अणुपविसित्ता न्हाया कयवलिकम्मा कयकोत- अमगलपायच्छित्वा सुद्धप्पावेसाइ मगल्लाइ वत्थाई पवराई परिहिआ, मजणघराओ पहिनिक्खमइ, पठिनिक्खमित्ता जेणेव जिणघरे तेणेव नवागच्छा, नवागच्छित्चा जिणघर अणुपविसइ, अणुपविसित्ता जिणपहिमाण आलोए पणाम करेइ, पणाम करिचा लोमहत्ययं परामुसइ, एवं जहा सूरिआमो जिणपडिमाओ अच्चेइ, अच्चेचा तहेव माणिअब जाव पूर्व सहइ धूयं उहिचा धाम जाणु मधेर वाहिण जाणु घरणियलसि निवेसेइ, निवेसिचा तिक्खुचो मुखाण घरणियलसि नमेइ, नमेश्चा ईसिं पचण्णमा करयल जाव कटु एवं वयासी “नमोत्यु णं अरिहताण भगवताण जाप ठाण सपत्ताण" पदइ नमसर, नमसित्ता मिणघराओ पडिनिक्खमइ, पठिनिक्खमिचा जेणेव अतेरे तेणेव उवागच्छई" इत्यादि, अत्र इद रहस्यम्-द्रौपदीश्राविकया प्रतिमा पूजिता, पुनः अत्राऽर्थे श्रूयतां अन "जेणेव जिणघरे तेणेव उवागच्छइ" इति उक्त, इदं जिनगृहण शाश्वत अशाश्वत वा न आद्यपक्षो दक्षः, पतत्स्थाने शाश्वतचैत्यस्य सिद्धान्ते अनभिधानेन तथा चतुर्दशपूर्विणो जपन्यतोऽपि लान्तके गच्छन्ति, कार्तिकस्तु चतुर्दशपूर्वधरोऽपि सौधर्मे समुत्पन्नः ॥ १६ ॥ एव प्रत्यागम शतशो विसंघादाः सन्ति किं क्रियते । ननु-यदि एक एव श्रीदेवद्धिंगणिक्षमाश्रमणः पञ्चचत्वारिंशतोऽपि आगमाना संकलनां कृतवान् तर्हि कय एतावन्तो विसवादा लिखिता तेन ? उच्यते-एक तु कारण इद, यया यथा यस्मिन् यस्मिन् आगमे मृतावशिष्टसाधुमिः यद् यद् उक्त तथा तथा तस्मिन् तस्मिन् आगमे श्रीदेवगिणिक्षमाश्रमणेन अपि पुस्तकारुवीकृत, नहि पापमीरयो महान्त इदं सत्य, इद तु असत्यं इति एकान्तेन प्ररूपयन्ति इति, द्वितीय तु कारण इद, यया यलम्यां यस्मिन् काले देवबिंगणिक्षमाश्रमणतो पायना प्रवृचा, तया तस्मिन् एव काले मपुरानगर्या अपि स्कन्दिलाचार्यतोऽपि द्वितीया वाघना प्रवृत्ता, तदा तत्कालीनमृतावशिष्टछमस्यसाधुमुखविनिर्गतागमालापकेषु सकल- नायां विस्मृतत्वादियोष एव याचनाविसंपादकारको जातः । यफ श्रीज्योतिष्करण्डकवृची, तथाहि-"हर स्कन्दिठाचा. यमाचौ बुापमानुभावो दुर्मिक्षप्रवृत्या सामूना पठनगणनादिक सर्व अपि अनश्यद, ततो दुर्भिवातिकमे सुभिषमा वृची दयोः सहयोः मेलापको अभूत् , तद् यथा, एको पल्लम्या, एको मथुराया, वत्र सूत्रसघट्टने वाचनामेदो जात', विस्मृतयो हि स्त्रार्पयोः स्मृस्था स्मृत्वा संघहने भषति अवश्य वाचनामेदा, न कदाचिद् अनुपपसिा, तब अनुयोग- द्वारादिक इदानीं वर्तमान मापुरीवाचनानुगत, ज्योतिष्करणकसूत्रका आचार्यों बालभ्य', तत इद सस्यास्थानप्र. तिपादनमातम्यवाचनानुगत, इति न अस्य मनुयोगद्वारप्रतिपादितः सस्थास्यानैः सह विसदृसत्व उपतम्य विविधिस्सि- तव्य इति १३ पत्रे । ततः पञ्चचत्वारिंशदपि आगमाः एकसमानकर्तृकाः, छमस्यैः एकसमानबुझ्या माननीयाः, न मत्र शङ्काश रवि रक्षणीयो विचक्षणैः ॥ ३८॥ ॥ इति ४५ आगमस्थापनाधिकार ॥ ३८॥ ननु-केषु केषु आगमेषु जिनप्रतिमा अस्ति, केन केन च सा पूजिता वन्दिता चाऽस्ति । तदर्शयन्तु, उच्यते-श्रीज्ञा- ताधर्मकथाया पोखशाध्ययने (२१० पत्रे) द्रौपद्या जिनप्रतिमा पूजिताऽस्ति, तथाहि-"तएण सा दोषई रायवरकन्ना जेणेव मजणघरे तेणेव उवागच्छा, उवागच्छित्ता मजणघर मणुपविसइ, अणुपविसित्ता न्हाया कयवलिकम्मा कयकोउ- अमगलपायच्छिचा मुद्रप्पावेसाइ मंगलाइ वत्थाई पषराई परिहिआ, मसणघराओ पडिनिक्खमइ, पडिनिक्खमित्ता जेणेव जिणघरे तेणेय उवागच्छइ, उयागम्छिता जिणघर अणुपविसइ, अणुपविसित्ता जिणपडिमाण आलोए पणाम करेइ, पणाम करिचा लोमहत्थय परामुसइ, पव जहा सूरिआभो जिणपडिमाओ अञ्चेइ, अच्चेइचा तहेव भाणिअब जाव पूव सहइ धूव सहिचा वार्म जाणु अचेइ दाहिण जाणु घरणियलसि निवेसेइ, निवेसिचा तिक्खुचो मुद्धाण धरणियलसि नमेइ, नमेइचा ईसि पक्षुण्णमइ करयल जाव कट्टु पय वयासी “नमोत्थु णं अरिहताणं भगवताण जाव ठाण संपचाण" पदइ नमसइ, नमंसिता जिणघरामो पहिनिक्समइ, पडिनिक्समिचा जेणेष अउरे तेणेव उवागच्छ" इत्यादि, अत्र इद रहस्यम्-द्रौपदीश्राविफया प्रतिमा पूजिता, पुनः अत्राऽर्थे श्रूयतां अत्र "जेणेव जिणघरे तेणेव उवागच्छ” इति उर्फ, इद जिनगृहणं शाश्वत अशाश्वतं वा न आधपक्षो दक्षः, एतत्स्थाने शाश्वतचैत्यस्य सिद्धान्ते अनभिधानेन गम ना तया चतुर्दशपूर्षिमो अपन्यतोऽपि लाम्तफे गम्छन्ति, कार्तिकस्तु चतुर्दशपूर्वधरोऽपि सौधर्मे समुत्पन ॥ १६ ॥ एवं मत्यागम शतशो पिसवादाः सन्ति किं क्रियते । ननु-यदि एक एव श्रीदेवर्दिगणिक्षमाश्रमणः पक्षचत्वारिंशवोऽपि आगमानां संकलना कृतवान् सहि कथं एवावम्तो विसपादा लिसिसा तेन ? अश्यते-एक तु कारण इद, यया यथा यस्मिन् यस्मिन् भागमे मृतावशिष्टसाधुमिः यत् यद् सक तथा तया तस्मिन् तस्मिन् आगमे श्रीदेवर्द्धिगणिक्षमाश्रमणेन अपि पुस्तकास्वीकृत, नहि पापमीरवो महान्त इद सत्य, इद तु असत्यं इति एकान्तेन प्ररूपयन्ति इति, द्वितीय तु कारण इद, यया महन्यो यस्मिन् फाठे देवगिणिक्षमाश्रमणतो पाचना प्रचा, तया तस्मिन् एव काले मपुरानगर्या अपि स्कन्दिलाधार्पोऽपि द्वितीया पाधना प्रवृचा, तदा वस्कालीनमृतापशिष्टछमस्यसाधुमुखविनिर्गतागमालापकेषु सकल- नायो विस्मृतत्वादिदोष एष वाचनाविसवादकारको जातः । यदुक श्रीज्योतिप्करण्टकची, तपाहि-"इस स्कन्दिवाचा. र्यमाची दुापमानुभाषतो दुर्भिक्षप्रवृत्या साधूना पठनगणनाविक सर्व अपि अनश्यत्, उठो दुर्भिपातिक्रमे सुभिवप. पचौ यो मायोर मेलापको अभूत् , ता यथा, एको यलम्या, पको मथुरायो, तत्र सूत्रसघटने वाचनामेदो बात', विस्मृतयोः वि सूत्रार्पयो स्मृत्वा स्मृत्वा संपट्टने भवति अवश्य वाचनामेदा, न कदाचिद् मनुपपत्तिा, तत्र अनुयोग- बारादिक इदानीं वर्तमान मापुरीयाचनानुगत, ज्योतिकरण्हकसूत्रकर्ता आचार्यों बालभ्यः, तत इद सस्यास्थानमा तिपादनबाहम्पचनानुगत, इति न मस्य अनुयोगदारप्रतिपादितः सस्थास्थानः सह विसहशत्व उपठम्य विचिकिस्सि.
LL मान्यत्वेन यौषनादिमदोत्कटतया नारदस्य न सत्यानादि चक्रे इति, यतः सूत्रे गणधरदेवोकं अनुस्थानादौ असयतावि- रतादिक हेतुं मुक्त्वा नवीनस्वगलकल्पितहेतु वदतः तष महोत्सूत्रदोपापत्तिः भविष्यति इति, अपि च यदि द्रौपदी श्रा- विका न अभविष्यत् तदा नमोत्यु ण कर्थ अफययिष्यत् , नहि श्रावकधर्म विना कोऽपि नमोत्थु ण पठति जिनप्रतिमागे कथयति था। पुन माह मनोमतिशिष्यः ननु-द्रौपधा जिनप्रतिमा पूजिता पर धर्मार्थ न, किन्तु विवाहसमयत्वात् ससा रार्थ, वत्राऽर्थे शृणु रे मूर्ख ! यदि कोऽपि विद्यमान तीर्यकर पूर्व वन्दयित्वा वा साधु या पूर्व प्रतिलामयित्वा सामा- यिक वा पूर्व लात्वा पश्चात् भोजन कुरुते, तर्हि किं विद्यमानतीर्यकरवन्दनादिपुण्य संसारार्थे किं पतिष्यति ? प्रत्युत एवं प्रशसा फतव्या तस्याः "अहो ! धन्या एषा द्रौपदी, अहो ! दृढ अस्या सम्यक्त्व, अहो ! शस्य॑ अस्या. श्राविकात्व, यवुत विवाहादिकर्तव्यव्यग्रतायो अपि जिनप्रतिमा पूजितवती" इति । न च वायं अनया तु पूर्वजन्मनि निदानं व्यधायि, तेन तस्मिन् सति कथं तस्याः सम्यक्त्ववत्त्व श्राविकात्वं चेति ? द्रौपदीकृतनिदानस्य "निव १ धणि २ नारी ३ नर ४ सुर ५ मप्पप्पविहार व आयविभारत्त ७ सनुस ८ दरिदत्त ९ चइज नवनिआणाइ ॥१॥” इति निदाननयके न अन्तर्भावात् निदानता एव न भवति, यथा कथचित् 'यसुर्यनिदानमध्ये अन्तर्भावेऽपि अध्यवसायविशेपेण तस्य निदानताया अभावात् तस्याः प्राविकात्व न व्याहन्यते, अपि च तादृशनिदानसद्भावे ब्रह्मदत्तचक्रवर्तिवत् न विरतिः उदय एति, द्रौपदी तु प्रव्र- जिता अतो न तस्याः निदानता १ तथा श्रीभगवतीसूत्रे २० शतके नवमोदेशके (७९३ पत्रे), यथा विद्याचारणजङ्घाचा- रणसाघुमिः शाश्वतानि नन्दीश्वरादिसत्कानि अशाश्वतानि च, भरतक्षेत्रसत्कानि चैत्यानि वत्तिता वयुक्ती स्फुट उत्सूत्रदोषापत्ते', अय यदि अशाश्वतं तर्हि केनचित् कारित एवं भविष्यति, न प मिप्याविना तत् पराग्ने अधिकार, ततः कैधित् भावक एव तत् जिनगृहं कारित इति निशयः, न च वन्य द्रौपदी तु मन प्राधिका न घा, किं तु राजवरकन्या कविता इति, यतो राजपरकन्या इति उक्तौ श्राविकात्व न व्याहन्यते, यया श्रीउत्तराध्ययने वारिंग तितमे अध्ययने ( ४९२ पत्रे ) राजीमती राबघरकन्या प्रोका, तर्हि न सम्यक्त्यधारिणी नायिका तलाठो यथा- "सोऊण रापकना, पपज्ज सा सिणस्स ८ । णीहासा उ निराणदा, सोगेण य समुच्छिमा ।। २८ ॥ रामई विगिनेर, धिगत्यु [घिरत्यु] मम जीषिम । आऽह तेण परिचचा, सेम पचइत मम ॥ २९ ॥ अह सा भमरमपिभे, फुफ्फगगाप. साहिए । सयमेव लघई केसे, घिहमती क्यस्सिमा ॥ ३० ॥ वासुदेवो अण भणइ, लुत्तफेसि पिइदिम । समारमागर पोर, तर कसे ? उहु बटुं ॥ ३१ ॥ अब सा रायवरकन्ना, सुद्विआ नियमपए । जाई फुल प सील प, रस्पमापी तय यदे ॥ ४० ॥” इति, तया पुनः श्रीमाताया (१३५ पत्रे ) मलिकुमारी अपि राजवरकन्या प्रोफाऽस्ति, तयादि-तए ण कुंमए सिं संबचगाणं जाव पदिपछा, पहिच्छिता मलीं विदेहवररायकन्न सहावेइ, सदायित्ता त दिय कुलजुमठ महीप विदेहवररापकामगाए पिणचि, पिणद्वित्ता पडिविसज्जई" इति, अपि च रे मनोमते 1 शिष्य! पापी क्षण निर्मात्य विचारय, यतो द्रौपदी श्राषिका, तत एव नारदस्य असयताऽविरताऽप्रतिहतप्रत्याख्यातपापकर्मणो न उरधानादिभक्ति कृतवती, तत्पाठो शातासको यथा (२१३ पत्रे) "तते ण सा दोबई करछुलनारयं अस्वजय अपिरय अपडिसपथ क्खायपावकम्म तिकट्टु नो आदाति नो परिआणइ नो अम्मुद्रेइ नो पञ्जवासई" इति, न च वारप द्रौपदी पचभर्तृ:
आराक्षणा (सूत्र ३८३), से केणद्वेण मंते ! एव बुधा अपाचारणे ? जपाचारणे गोयमा तस्स ण अवर्म अष्टमेण अणि- क्सित्तेण सयोकम्मेण अप्पाणं भावमाणस्स जघाधारणलद्धीनाम लची समुप्पज्जा, से तेणद्वेण जाव पव वुघा जधाचारणे, जघाचारणस्स ण मंते ! कह सीहा गति कह सीहे गइषिसए पन्नते ? गोयमा! अयन अबुद्दीवे दीवे एव जहेव विजा- धारणस्स, णवरं तिसत्तक्खुचो अणुपरिमष्टिवाण हवमागच्छेजा, जघाचारणस्स णं गोयमा ! तहा सीहा गई तहा सीहे गतिविसप पक्षचे सेसं तं चेव । जघाचारणस्स णं भवे! तिरिम केवतिए गइविसर पन्नत्ते ? गोयमा 1 से णं इतो |एगेण उप्पारण रुअगवरे दीवे समोसरण करेइ, करिचा तहिं चेइआइ वदति, पवित्वा ततो पहिनिअचमाणे वितिएण उप्यारण नदीसरवरदीये समोसरण करेइ, करिचा तहिं चेइमाइ पंदा वदिशा हमागच्छा, आगच्छिचा इह चेदाइ पदा, जपाचारणस्स ण गोयमा । तिरिम एषतिए गइविसए पन्नाचे, । जपाचारणस्स ण भते ! पहुं केवतिए गइविसए पाचे ? गोयमा 1 से ण तो एगेण उप्पारण पडगवणे समोसरण करेइ, करिचा तहिं चेइआइ घदा, वदित्वा तमो पहिनिअसमाणे वितिएण उप्पारण नदणवणे समोसरण करेप, करिता तहिं घेइमाइ वदर, पविया इहमागच्छद, आग- च्छिचा इह चोभाइ दाइ, जंघाचारणस्स ण गोयमा ! नई एषतिए गइविसेए पन्नो, से ण तस्स ठाणस्स अणालोइम- अपहिसाते कालं करेइ नत्थि तस्स आराहणा, से णं तस्स ठाणस्स आलोअपडिते काल करेइ अस्थि तस्स राहणा, सेव भते ! सेय भवे ! जाव विहरति (सूत्र ६८४ )" ॥ इति विंशतितमशतके नवमोदेशका सम्पूर्णः॥ इह विद्याचारणेन तिर्यग्लोके मानुपोचरपर्वते नन्दीश्वरपर्यते च चैत्यानि वन्दितानि, अर्चलोके च नन्दनवने पाण्डु- "काविहा ण भते ! धारणा पनत्ता ! गोयमा ! धारणा दुविहा पत्नचा, त जहा-विज्जाधारणा य जपाचारणा य, से केणद्वे ण मते । एष धुषा विज्जाधारणा । विज्जाचारणा गोयमा तस्स छद्वछट्ठण अणिक्खित्तेणं तयोरुम्मेण विजाए उत्तरगुणलसिं सममाणस्स विमाधारणलद्रीनाम सद्धी समुप्पजइ, से वेणडेण जाव विजाचारणा०, विजा- पारणस्व णं भवे ! कह सीहा गई का सीहे गइविसए पन्नते ? गोयमा ! अयन जबुद्दीवे दीवे जाय फिचिविसेसा- हिय परिक्लेवेण देवे णं माडीप जाव महेसक्खे आव इणामेवचिकटु, केवलकप्प जवुद्दीव दीव तिहिं अच्छरानिवापहि विक्षुतो अणुपरिमहिता ण इवमागच्छेजा, विजाचारणस्स णं गोयमा तहा सीहा गई वहा सीहे गईविसए पन्नसे । विजापारणस्स ण मते ! तिरिम केवतिय गतिषिसए पनचे? गोयमा ! से ण इओ एगेण तप्पापण माणुसत्तरे पपए समोसरण करेए, समोसरण करिचा तहिं बेइआइ पदइ, वदिचा वितिएण उप्पारण नदीसरवरे दीवे समोसरण करेइ, समोसरणं करिता सहि पााइ यदइ, मंदिचा ततो परिनिअत्तति २ इहमागच्छइ, आगच्छिचा इह पेइमाइ यदइ । विजाचारणस्स ण गोपमा! तिरिम एषतिए गतिविसए पन्नचे । पिजाचारणस्स ण भंते ! वह केवतिए गइपिसप पन्नचे । गोपमा ! से णं इओ पगेण सप्पापण नदणषणे समोसरण करेइ, करिता तहिं चेइमाइ यह वदिचा, वितिपण समारण पंगपणे समोसरण करेइ, करिधा सहि पेइआई पदइ, यदिचा तो परिनियचति तमो २ इहमागरण, आग- छिपाइह पेहभाइ वंदर, वंदिचा विजाधारणसण गोयमा ! बहु एवतिए गाविसप पमचे।से ण तस्स ठाणस्स अणा- खोइमपटिकते काळं करेप, नपि तस्स आराहणा, से गं वस्स ठाणस्स आलोइमपरिकते काठ करेइ अस्थि वस्स सण अट्ठमं अट्ठमेण अणि- मे भाव एवं बुखाइ जघाचारणे, जपुदीवे दीवे एव अहेय विजा- पारणस्स, णवर ०४ नगोयमा ! तहा सीहा गई तथा सीहे गतिषिसए पनवे सेसं त य । जपाचायत जमा तिरिम कातर गाविसप पझते ? गोयमा ! से ण श्तो पगेण सप्पारण रुअगषरे दीवे समोसरण करेइ, करिचा तहिं चेइआइ वदति, वदित्ता ततो पहिनिमत्तमाणे वितिएण उप्पारण नदीसरवरदीवे समोसरण करेइ, करिता सहिं चेइमाइ बदइ पदिसा इहमागच्छइ, आगच्छिचा इह येइआइ पंदर, जपाचारणस्स ण गोयमा ! तिरिमं एवतिए गइविसए पन्नते, । जघाधारणस्स ण भते ! उह केवतिर गइविसए पनवे ? गोयमा से ण इतो पगेण उप्पारणं पहगवणे समोसरणं करेइ, करिता तहिं पेइआई वदइ, वदिता तो पहिनिअत्तमाणे वितिपर्ण उप्पारण नदणवणे समोसरण करेइ, करित्ता तहिं बेइमाई वदा, वदिचा इहमागग्छइ, आग- च्छिचा इह पेइआइ धंदा, जंधाधारणस्स ण गोयमा ! मह एपतिए गाविसेए पन्नते, से ण तस्स ठाणस्स अणालोइअ- अपडिकवे काल करेइ नत्यि तस्स आराहणा, से ण तस्स ठाणस्स आलोइअपडिकते काल करेइ अस्थि तस्स आराहणा, सेव सेवं भवे ! जाव विहरति (सूत्र ६८४ )" ॥ इति पिंशतितमशतके नवमोदेशका सम्पूर्ण ॥ विद्याचारणेन तिर्यग्लोफे मानुपोचरपर्वते नन्दीधरपर्वते व त्यानि वन्दितानि, अलोके च नन्दनवने पाण्ड- "काविहा ण मते ! पारणा पन्नचा ? गोयमा ! चारणा दुषिहा पन्नचा, त जहा-विजाधारणा य अघाचारणा य, से फेणट्टे ण मते । एष चुना विजाचारणा विजाचारणा गोयमा ! तस्स ण छठ्ठद्वर्ण अणिक्खित्वेर्ण तपोकम्मेण विजाए उत्तरगुणलविं खममाणस्स विवाघारणलद्रीनाम रुसी समुप्पवइ, से तेणडेण जाव विजापारणा०, विजा- चारणस्स ण भंते ! कह सीहा गई कई सीहे गइविसए पन्नत्ते ? गोयमा ! अयन अवुद्दीवे दीवे जाव किंचिविसेसा- हिए परिक्खेषेण देवे णं महद्दीए जाव महेसक्खे जाय इणामेवत्तिफहु, केवलकप्प जवुद्दीव दीर्य तिहिं अच्चरानिवाएहिं तिक्खुचो अणुपरिमट्टिचा ण इवमागन्छेमा, विज्ञाधारणस्स णं गोयम! तहा सीहा गई वहा सीहे गईविसए पन्नते। पिजाधारणस्स ण मते ! तिरिम केवतिय गतिषिसए पनवे? गोयमा ! से ण इमो एगेण उप्पारण माणुसुत्रे पपए समोसरणं करेए, समोसरण करिता तहिं घेइआइ पदइ, पंदिता वितिएण उप्पारण नदीसरवरे दीवे समोसरण करेइ, समोसरण फरिचा वहिं घेइआइ पदइ, वदिचा ततो पहिनिअचति २ इहमागच्छद, आगच्छित्ता इह घेइआइ पदइ। विजाचारणस्स ण गोयमा! तिरिम एवतिए गतिविसए पन्नचे । विजाधारणस्स ण भते । उह केवतिए गइविसप पनचे गोयमा ! से णं इओ पगेण उप्पारण नदणवणे समोसरण करेइ, करित्ता तहिं पेइआइ यदइ वदिचा, वितिपण चप्पाएण पंडगवणे समोसरण करेइ, करिसा तहिं पेइआई वदह, वदित्ता तो पदिनियत्तति तओ २ इहमागण, आग. च्छित्वा इह घेइमाई बंदर, पदिसा विजापारणस्स ण गोयमा ! उह एवतिए गइविसए पनचे।से ण तस्स ठाणस्स अणा- लोइमपरिकते काळं करेह, नत्थि तस्स आराहणा, सेणे तस्स ठाणस्स आलोइअपरिकते काल करेइ अस्थि तस्स आराहणा (सूत्र ६८३), से केणद्वेण भंते ! एव बुच्चइ जघाचारणे । जंघाचारणे गोयमा! तस्स ण अट्ठम अट्ठमेण अणि- क्सित्तेणं तपोकम्मेण अप्पार्ण भावेमाणस्स जपाचारणलद्धीनाम लद्धी समुप्पजइ, से तेणद्वेण जाव एवं वुधइ जपाचारणे, जघाचारणस्स ण मंते ! कह सीहा गति कह सीहे गाविसए पक्षचे ? गोयमा ! अयन जबुदीवे दीधे एव जहेव विजा- चारणस्स, णवर तिसत्तक्खुचो अणुपरिअट्टित्ताण हषमागच्छेजा, जपाचारणस्स ण गोयमा! तहा सीहा गई तहा सीहे गतिविसप पनचे सेस त चेष । जपाचारणस्स णं भवे! तिरिम केतिए गइविसए पन्नचे ? गोयमा ! से ण इतो पगेण उप्पापर्ण रुसगपरे दीवे समोसरण करेइ, करिचा तहिं चेइआइ वदति, वदित्वा ततो पठिनिमत्तमाणे वितिएण उप्पारण नदीसरवरदीवे समोसरण करेइ, करिता वहिं वेइआई पंवह धदिया इदमागच्छद, मागच्छित्ता इह पेइआइ पदा, जपाचारणस्स ण गोयमा ! तिरिम एवतिए गइविसप पन्नते, । जघाचारणस्स ण भते ! नहुं केवतिए गइविसए पलचे ? गोयमा ! से णं इतो पगेण उप्पारण पडगवणे समोसरण करेइ, करिचा तहिं थेइआइ वदा, वदिता तो पडिनिअत्तमाणे वितिएण उप्पारण नंदणपणे समोसरण करेइ, करिचा वहिं येइआइ यंदइ, यदिचा इहमागच्छइ, आग- पिछचा इह घेइआइ वंदइ, जघाचारणस्स ण गोयमा । उन्हु एयतिए गइयिसेए पन्नत्ते, से ण तस्स ठाणस्स अणालोइअ- अपडिकते कालं करेइ नत्थि तस्स आराहणा, से ण तस्स ठाणस्स आलोइमपडिकते कालं करेइ अस्थि तस्स आराहणा, सेव भते सेवं भते । जाव विहरति (सूत्र ६८४)” ॥ इति विंशतितमशतके नवमोदेशका सम्पूर्णः ॥ इह विद्याचारणेन तिर्यग्लोके मानुपोचरपर्वते नन्दीश्वरपर्वते च चैत्यानि वन्दितानि, अर्चलोके च नन्दनवने पाण्ड- फयने च पैत्यानि वन्दितानि, तानि च स्थानकचतुष्केऽपि शाश्वतचैत्यानि शेपनि, मा मागती पवाद चैत्यानि वन्दितानि, एवं लाचारणेन अपि रुचके नन्दीश्वरे च तिर्यग्रोफे पादुगो TET पर स्थानचतुष्के शाश्वतधैत्यवन्दना अफारि, अवाऽऽामने पारद्वप च मनापाये गारी पदापि, अवाऽह मनोमतिक्षिप्यः ननु-विद्याधारणा बसाचारणाश्च पैत्यवन्दनापंगता पर गोपियाम पिपर मोक्काः, अरे अत्रार्थे गणधरामिप्राय शृणु, एमिः उन्धि प्रयुक्ता, तेन टयुपपीपित्या प्रमादन्या। मापेपित, गु प्रमादस्यान गुरुसमीप आगत्य मवश्यं आलोचयितव्य, अन्यथा विरापाव मारपेत, पर पत्यपन्दनापा गारोपों तत्र गमन एव न घटा आटीकते, गमनागमनालोपना तु सदाति अगाति एप, यदि हमशतादुपरि गम्यते ना अपि आगतेन गमनागमन गुरुसमक्ष आलोचयितष्य एव, किं वाप्य नन्दीश्वरदीपरुपद्वीपगमागमनपो , यदु श्रीमावश्यकनियुको- "इत्यसयादागंतुं, गतु च महत्तग अहिं चिढे । पये या वचते, नइसतरणे पठिकमण ॥ १॥" पुन श्रीदशरे- कालिकसूत्रे पञ्चमाध्ययनेऽपि (१७८ पत्रे ) आलोचनाविधिः, तथाहि- विणरण पविसिचा, सगासे गुरुणो मुणी । इरियावहियमायाय, आगो अ पडिकमे ॥४८॥ आमोइत्ताण नीसेस, आईआर च अहकम । गमणागमणे घेव, भसपाणे व संजए ॥९॥ उजुप्पनो अणुतिग्गो, अयक्तितेण चेतसा । आलोए गुरुस्गासे, ब बहा गहिअ भवे ॥ ९सम्ममालोहा दुज्या, पुरि पा व ज कड । पुणो पहिकमे तस्स, योसट्टो र्षितए इमं ॥ ९१ ॥ अहो मिणेहिं असापज्जा, विची सावण देसिआ। मुक्खसाहणहेउस्स, साहुदेहस्स धारणा ॥ ९२॥ नमुकारेण पारिचा, फरित्ता जिणसथय । सज्झाय पट्टवित्ता ण, बीसमेज खण मुणी ॥९३ ॥ पुन' श्रीगौतमस्वामिना श्रीपासकदशासूत्रे (२१ पत्रे ) गमनागमन आलोचित अस्ति, तथाहि- "तसे ण से भयव गोयमे आणवएण समणोधासएणं एववुत्ते समाणे, संकिए कखिए वितिगिच्छिए भेदसमा- वन्ने माणदस्स समणोषासगस्स अंतियामो पष्ठिनिक्खमइ पहिनिक्खमित्ता जेणेव दुइपलासे चेइए, जेणेव समणे भगव महावीरे सेणेव प्रयागच्छइ, उधागच्छित्वा समणस्स भगवओ महावीरस्स अदूरसामते गमणागमणे पडिक- मइ, परिकमिसा पसणमणेसणं आलोएइ, आलोइत्ता भत्तपाण पष्टिदसेइ, पसिदसित्ता समण भगव महावीर वदर नमसई" इत्यादि, एवं स्थाने स्थाने साधुभिः आहाराद्यर्थ गत्वा आगत्य गुरुपाचे गमनागमन आलोचित अस्ति । पुनरपि आह मनोमतिः ननु-यदि विद्याचारणा जवाधारणाश्च अन्तराले कदाचित् काठ कुर्यु तदा कुत्र यान्ति ? उच्यते-तिः तेषा सूत्रे न लिखिताऽस्ति पर त्वमपि विद, आहारार्थ विद्यमानतीर्थकरवन्दनार्थ वा गत्वा कदा चित् साधुः वियते तदा कुछ गच्छेत् । अत्र इद रहस्य जानीहि-अत्र भावस्य एवं प्रधानत्वं ज्ञेय, यथा सविनगी- वार्यसमीपे साधुः आलोचनाग्रहणार्थ गल्छन् अन्तराले एव काल कुर्वन् शुद्धभावत्वेन सुगतिमेव गच्छेत् तथा विद्या- धारणा जनाधारणा अपि सुगतिमाज एष । अपि च मनुष्यक्षेत्रात् वहिन केऽपि वियन्ते मनुष्यक्षेत्रान्तर अपि “दु- समुद्दे विनि सेस अछे” इति उकस्वात्, लषणसमुद्रादौ सिद्धान्ते उका , अथ च पश्चचत्वारिंशलक्षयोजनममिते क्षेत्रे "यत्र एका सिद्धः सत्र मनन्ताः सिद्धाः" इस्पेवप्रकारेण सर्वमपि सिद्धक्षेत्र सिद्धजीवन्याप्त तदा एव जातं यदा उदघा पश्चचत्वारिंशलक्षयोजनप्रमिते मनुष्यक्षेत्रेऽपि समभेण्या सर्वत्र अनन्ता सिद्धार, ततो मनुम्यक्षेत्रान्त समुद्देऽपि अनन्ता: सिद्धाः सन्ति ते के ! तान् विचारय, विचारय । तथा श्रीऔपपातिकसूत्रे ( ९७ पत्रे) अम्बडश्रावकाधिकारो यया- 'अपरस्स ण नो कप्पा अण्णरस्थिए षा अण्णनस्थियदेवयाणि या अण्णउस्थियपरिग्गहिआणि घा अरिहतचेइमाणि यदिए या नमसिचए वा नाष पजुयासिचए था, नन्नस्थ अरिहंते या अरिहंतषेइआणि वा" इत्यादि, अत्र अहे- चैत्यादिजिनप्रतिमा इति ॥ ३॥ एष श्रीउपासकदशासूत्रे ( १४ पत्रे ) आनन्दप्रावकाधिकारेऽपि, तथाहि-"नो खलु मे मते प्पिा अन्नप्पमिह भन्नसथिए वा अमरथिमदेवयाणि वा अन्ननस्थिअपरिग्गहिआणि अरिहंतनेइआणि वा पंदिचए वा नर्मसिचए या" अत्राऽपि चैत्यानि मईत्यतिमालक्षणानि यथा भौतपरिगृहीतानि वीरभद्र १ महाकाला दीनि ॥ ४ ॥ सथा भीप्रमन्याकरणसूत्रे तृतीयसवरद्वारे (१२२ पत्रे) चैत्यवैयाचिकरणे कर्मनिर्जरा मोक्ता, तथाहि- "अह केरिसए पुमाइ माराइए पयमिगं? वे से पहि-मच-पाण सगहण-दाणकुसले अधमाल-दुन्यल-गि- लाण-पहलमके पति-आयरिय-उक्झाए सेहे साहम्मिए तवस्सीकुल-माण-संप-पेइअद्वे अ निजरट्ठी यावच अगि- स्सिम दसविई बहुविह करेइ" म्यास्याऽपि यया ( १२६ पत्रे) 'जे से' इत्यादि योऽसौ उपधेः भक्तपानाना प दानं च संग्रहण घ तयोः कुशो-विपिनो या स तथा, बालच दुर्दसम इत्यादि समाहारद्वन्दा, ततो अत्यन्त यदाउ-दुर्यत- ग्लान-पृद्ध-क्षपक तत् तथा, तत्र विपये वैयावृत्य करोति इति योगः, तथा प्रवृत्त्याचार्योपाध्याये इह द्वन्द्वैकत्यात् प्रवृत्त्यादिपु, तत्र प्रवृत्तिलक्षण इद- "तवसजमजोगेसं, जो जोगो तत्थ त पयत्तेप । असहु च निसचेइ, गणतत्तिल्लो पविती उ ॥ १॥ इतरौ प्रतीती तथा 'सेहेचि शैक्षे-अभिनवप्रप्रजिते साधर्मिके समानधर्मके लिङ्गमयचनाम्या तपस्विनि-चतुर्थभक्तादिकारिणि, तथा कुल गल्छसमुदायरूप चन्द्रादिक, गण: फुलसमुदायः कोटिकादिकः, सह-तत्समुदायरूपः, चैत्यानि जिनप्रतिमा, एतासा योऽयः-प्रयोजन स तथा, तन प निर्जरार्थी-कर्मक्षयकामः वैयावृत्य-व्यावृत्तकर्मरूप उपप्टम्भन इत्यर्थः, अनिश्रित-की- ादिनिरपेक्षं दशविध-दशप्रकार आह च- "यावच्च वायर-भावो इह धम्मसाइणनिमित्त । अन्नाइयाण विहिणा, सपायणमेस भावत्यो ॥१॥ आयरिय नवज्झाए, येरै तबस्सी गिलाण सेहाणं । साहम्मिम कुर्ल गणे सं-ध सगय तमिह कायष ॥२॥" इति, बहुविध भक्तपानादिदानमेदेन अनेकप्रकार करोति इति ॥ अनाऽऽह मनोमतिशिष्य ॥ ननु-प्रश्नव्याकरणे आश्रयद्वारे (१२ पत्रे ) निगदित अस्ति "ये विहार प्रासाद चैत्य-देवकुलादीना अर्थे पृथि- पीजीवान् हिंसन्ति ते मन्दबुद्धिकाः" ततोऽह कथ प्रासाद चैत्यदेवकुलानि मानयामि ? तत्पाठोऽपि (८ पत्रे ) यथा- 'फि ते ? करिसाणपोक्खरणी-वावि-विप्पिणी कूव-सर-तलाग-चिति-वेति-खाति अ-आराम-विहार-यूम-पागार- दार-गोपुर-अट्टालग-चरिआ-सेतु-सकम-पासाय-विकप्प-भवण-घर-सरण-लेण-आवण-चेइम-देवकुल-चित्तसभा- पषा-आयतण-आयसह-भूमिघर-मंदवाण य कए भायण-मंडोयगरणस्स विविहस्स य अट्ठाए पुढपि हिंसति मद- बुद्धिया" अत्र उच्यते, रे पूर्वापराधिधारक ? अत्र विहारो-बौद्धाद्यानया, प्रासादो-नरेन्द्राश्रयः, जिनप्रासादस्प तु मायो जिनगृह सिवायतनं च इति संज्ञात्वात् , चैत्यानि ध्यन्तरादिदेवप्रतिमा', देवकुलानि च सशिखरलौकिकहरि- हराविवेषमासादार, अयं अर्थो ज्ञेयः, अन्यथा "पेइमढे निबरठ्ठी" इति सवरद्वारे चैत्यर्थयावृत्तिकारको निर्जराभागी फथ उका?, नहि गणघरदेववचन पूर्वापरविसपादि स्यात्, अपि च राजप्रश्नीयोपाहादौ (१७ पत्रे ) मोक-"एय में पेच्चा हिआए मुहाए खमाप निस्सेसाए आणुगामियचाए भविस्सतित्तिकडु एव सपेहेइ" इति, मोक्षपर्यन्त पूजाफल विप- टेत, न च वाग्य चैत्यशास्त्रस्य अन्यायं कोऽपि भविता (भाष्यते ) इति, चैत्यशब्दस्य कुत्राऽपि वृक्षाचर्य वाचकत्वेऽपि तयाधिकरणे निर्जरामागित्वासभषात् ॥ ४॥ एष श्रीऔपपातिकोपाङ्गे (२ पत्रे ) चम्पानगरीवर्णनेऽपि अर्हचैत्यानि प्रतिपादितानि सन्ति, पाठान्तरे तयाहि- "अरिहतचेईमजणवय-विसण्णिविठ्ठबहुलेप्ति" व्याख्या यथा-अर्हचैत्याना १ जनाना २ वतिना च ३ विविधानि यानि सनिविष्टानि-पाटकाः तो बहुलेति विग्रहः ॥ ५॥ तया श्रीभगवत्या घमरोदेशके चमरेन्द्रेणाऽपि सौपर्म गमाता अर्हत्यनिभा गृहीताऽस्ति, (१७० पत्रे ) तथाहि- "किं निस्साए ण मते ! असुरकुमारा देवा उहूं उप्पयति जाव सोहम्मो कप्पो ? गोयमा! से जहानामप-यह सबरा इवा यमराह वा टकणा इवा मुख्या ३ वा पत्नया वा पुलदाइ वा एग मह गर वा स्वड या दुग्ग या.
दरिं पा विसम या पक्षय पानीसाए सुमहलमवि आसवल वा हथिमल पा जोहबल चा घणुषल चा आगलैंति एया मेव असुरफुमारा यि देवा णण्णत्य अरिहते धा अरिहतचेइमाणि वा अणगारे या भाविअप्पणो निस्साए उड्ड उप्पयंति जाप सोहम्मो कप्पो ।xxx (१७५ पत्रे) तते ण तस्स सफस्स देविंदस्स देवरलो इमेयारूपे अज्झथिए ४ जाय समु- प्पजिल्या-गो खलु पहू मरे असुरिंदे असुरराया नो खलु समत्ये चमरे असुरिंदे असुरराया, णो खलु विसप चम- रस्स असुरिंदस्स असुररण्णो अपणो निस्साए वह अप्परता जाव सोहम्मो कप्पो, णपणत्य अरिहते वा अरिहतचेइ आणि पा मणगारे षा भाषिभप्पणो णीसाए वह तप्पयति जाव सोहम्मो कप्पो" इत्यादि ॥६॥ पुन श्रीराजपनीयो- पा) (१०४ पत्रे) सूर्यामवेयेन यथा जिनप्रतिमापूजा विस्तरेण विहिताऽस्ति, तथा श्रूयत्ता, तथाहि- "ता ण से सूरि- यामे देवे पोत्ययरयर्ण गिण्हति, गिव्हिचा पोत्थयरयण मुयड, मुयइचा पोत्थयरयण विहाडेइ, विहाडित्ता पोत्ययरयण वाए, पोत्ययरयण वापचा धम्मिअ अषसाय गिण्डा, गिदिचा पोत्ययरयण पठिनिक्खिपति, पडिनिक्खिवित्ता सीहासणागो अम्मुझेर, मन्मुद्वित्ता ववसायसभामो पुरच्छिमिल्लेण दारेण पडिनिक्खमइ, पडिनिक्पमित्ता जेणेव नदापुक्खरणी तेणेव स्वागच्छर, उवागच्छिचा गंदापुक्खरणि पुरच्छिमिलेण तोरणेण पुरच्छिमिलेण तिसोवाणपडिरूवएण पचोरहइ, पञ्चो रहिचा हत्यपाय पक्खालेइ, पक्खालित्ता आयंते चोक्खे परमसुइभूए एग मह सेअ रययामय यिमल सलिलपुण्ण मत्त- गयमुहागितिकुमसमाण भिंगार पगिण्इइ, पगिण्हित्ता जाइ तत्थ तप्पलाइ जाव सतसहस्सपत्ताइ वाइ गिण्इ, गिमिहत्ता णदातो पुक्खरणीतो पञ्चोरुहति, पञ्चोपहिचा जेणेव सिद्धायतणे तेणेय पहारेत्य गमणाप ( सून ४३ ) ( १०५ पत्रे) तते ण त सूरिआम देय वहवे आभिमोगिमा देवाय देवीओ अ अप्पेगइमा कलसहत्थगया जाव अप्पेगा धूवकडुम्छुय हत्यगया इट्टतुट्ठ जाव सूरियाम देव पिट्ठओ पिट्ठो समणुगच्छति तए ण से सूरिआमे देवे घनहिं सामाणिअसाह- स्सीहिं जाव अण्णेहिं य वडूहि य सूरियाम जाव देवेहि य देवीहिं य सद्धिं सपरिखुडे, सपडीए सवयलेहिं जाव णावियरवेण जेणेय सिद्धायतणे तेणेव स्वागच्छइ, स्वागच्छित्ता सिदायतण पुरच्छिमिल्लेण दारेण अणुपपिसइ, अणुपविसित्ता जेणेच देवच्छदए जेणेव जिणपहिमामो तेणेव उषागच्छइ, उवागपिछत्ता जिणपडिमाण आलोए जिणपडिमाण पणाम करेइ, पणाम करिता लोमहत्यग गिण्डइ, गिण्डिचा जिणपडिमाण लोमहत्येण पमजइ, पमजित्ता जिणपडिमाओ सुरमिणागधो- दएण पहाणेइ, पहाणिचा सरसेण गोसीसचदणेण गायाइ अणुलिंपइ, अणुलिंपइत्ता सुरभिगधकासाइएण गायाइ लूहेति- लहिचा जिणपडिमाण अहयाइ देवदूसस्यलाइ नियंसेइ, नियसित्ता पुकारहण महारहण गधारुण चुण्णारुण वन्ना, रहण पत्यारुहण आभरणारुहर्ण करेइ, करिता आसत्तोसत्चविउलववग्धारिअ मालदामकलाप करेइ, करिचा कयग्गहग- हियकरयलपन्मट्ठविप्पमुफेण दसयनेण कुसुमेण मुक्कपुप्फपुजोवयारकलिअ फरेइ, करित्ता जिणपडिमाण पुरओ अच्छेहि सण्हेहि रययामरहिं अच्छरसातदुलेहिं अट्ठमगले आलिहइ, त जहा-सोत्थिअजाय दप्पण, तयाणवर च ण चप्पभरयण- पइरवेरुलिअविमलदड कपणमणिरयणभत्तिचिच कालागुरुपवरकुवुरुकतुरुफडझतमघमघतगधुडुआभिराम च गधवाहि घुवपट्टि विणिम्मुमत घेलिममय फछुय पग्गहिम पयवेणं धूव दाऊण जिणवराण अट्ठसयविमुद्धगध(गन्त्य)जुत्तेहि अत्यजुत्तेहिं अपुणरुचेहि महाविचेहि सधुणर, सयुणिचा पच्छा सचट्ठपयाइ पञ्चोसकइ, पच्चोसकित्ता वाम जाणु अचेइ, अचिचा दाठिण जाणु धरणितलसि निह१ तिक्खुचो मुद्धाण धरणितलंसि नियाडेइ, निवाडित्ता एगसाडिम उत्तरासग करेइ, फरिचा ईसिं पक्षुण्णमइ, पचण्णमित्ता करयलपरिग्गहिम दसनह सिरसावत्त मत्थए अजलिं कुटु एष वयासी-“नमुत्युण भरहताण जाव ठाण सपचाण" इति ॥ अत्राऽऽह मनोमतिशिष्य ननु-सूर्याभदेवेन प्रतिमावत् सम्भादीनि अपि अनेकवस्तूनि पूजितानि सन्ति, कथं तर्हि सम्यक्त्वधारी ? उथ्य- ते, अहो ! विमृश स्तम्भादीनि पूमितानि, परं जिनप्रतिमां विना कस्याऽग्रे नमुत्युण कथित स्यात् । तदा दर्शय, अथ च स्तम्भादीना पूजा यदि व्यधायि तदा सम्यक्त्वस्य किं ? यदि श्रीआदिनाथपुत्रेण श्रीभरतचक्रवर्तिना चक्ररक्ष पूजित, किं तर्हि तस्य सम्यक्त्व गत ? चक्ररक्षपूजाक्षराणि श्रीजम्यूद्वीपप्रज्ञप्त्या( १८४ पन्ने ) यथा- "तते णं से भरहे राया तस्स आरपरिअस्स अतिए एयमट्ठ सोचा निसम्म हट्ठ जाव सोमणस्सिए विकसि- तवरकमलनयणवयणे पयलिअवरकहगतुडिअफेऊरमनसकुंडलहारविरायतरइअवच्छे पालवपलघमाणघोलवभूसणधरे सस- भम तुरिअ घपल नरिंदे सीहासणाओ अन्मुढेइ, अन्मुट्टित्ता पायपीदाओ पच्चोरुहइ, पच्चोरुहित्ता पाच्याओ ओमु- अति, ओमुइचा एगसाडिय उत्तरासंग करेइ, करिता अजलिमलिअग्गहत्थे चकरयणाभिमुहे सत्तट्ठपयाइ अणु- गच्छइ, अणुगच्छिचा वाम जाणु अबेइ, अचित्ता दाहिण जाणु धरणितलसि निह१ करयल जाव अजलिं कट्टु घफरयणस्स पणाम करेइ” इति, पुन श्रीअभयकुमारेण पूर्वसंगतिक देवं मनसि कृत्वा निजलघुमातृदोहदपूरणनि- मित्त अष्टमभक्त अफारि, तर्हि किं सम्यक्त्वधारी न? तदक्षराणि अपि श्रीज्ञाताधर्मकथासत्कानि ( ३० पत्रे ) "तए ण तते ण त सूरिआर्भ देव पहषे आमिओगिआ देवाय देवीगोम अप्पेगइमा कलसहस्थगया जाव अप्पेगइआ धूवकडच्छुय हत्थगया इतुट्ठ जाव सूरियाम देव पिडओ पिट्ठओ समणुगच्छति तए ण से सूरिमामे देवे चाहिं सामाणिअसाह- स्सीहि जाव अण्णेहिं य बहि य सूरियाम बाप देवेहि य देवीहिं य सचिं सपरिवुडे, सबहीए सबवलेहिं जाव णातियरवेण जेणेव सिहायतणे तेणेष चवागछा, उवागच्छित्ता सिवायतण पुरच्छिमिल्लेण दारेण अणुपविसइ, अणुपविसित्ता जेणेव देवउदए जेणेय मिणपरिमाओ तेणेव स्वागना, उवागच्छिचा जिणपडिमाण मालोए जिणपडिमाण पणाम करेइ, पणाम करिता लोमहत्यगं गिण्डद, गिहिचा जिणपडिमाण लोमहत्येण पमजइ, पमजिता जिणपठिमाओ सुरमिणागधो- दएण पहाणेइ, हाणिचा सरसेण गोसीसचदणेणे गायाइ अणुलिंपड, अणुलिंपइसा सुरभिगघकासाइएण गायाइ लूहेति- लूहिचा जिणपरिमाण महयाइ देवदूसजूयलाइ नियंसेड़, नियसिसा पुष्फारुण मल्लारुहण गधारुण चुण्णारहण वन्ना, रहण परधारहण आभरणारुणं करेइ, करिचा आसत्तोसत्तविउलयदृवग्धारिअ मलदामकलाव करे, करिता कयग्गहरा हियकरयलपन्मदृषिप्पमुकेण दसवनेण कुसुमेण मुकपुप्फपुजोवयारकलिअ करेइ, करिता जिणपडिमाण पुरओ अपछेहि सण्हेहि श्ययामरहिं अच्छरसातदुलेहिं अट्ठमगले आलिहइ, त जहा-सोरियमजाव दप्पण, तयाणवर च ण घदप्पभरयण- यहरयेरुलिअविमलदर कषणमणिरयणमतिधित्वं कालागुरुपवरकुदुरुकतुरुकडज्झतमघमघतर्गधुडुआभिराम च गधवष्टिं धुववाह विणिम्मुमत वेनलिअमय कान्छय पग्गहिम पयचेण धूप दाऊण जिणवराण अट्ठसयविसुद्धगध(गन्त्य)जुत्तेहिं अत्यजुचेहि अपुणरुचेहि महाविचेहिं संपुणइ, संयुणिचा पच्छा सत्तट्ठपयाइ पञ्चोसकइ, पच्चीसकित्ता याम जाणु अपेइ, जहारिह एव पयासी-खिप्पामेव भो देवाणुप्पिा! सपरयणामए महइमहालए तो घेइअथूमे फरेह, एग भगवओ तिस्थगरस्स चिहगाए, एग गणहरचिइगाए, एग अयसेसाण अणगाराण चिइगाए, तते णं ते यहवे जान करिंति, तते णं ते वह भवणवइ जाय वेमाणिआ देवा विस्थगरस्स परिनियाणमहिम करेइ, करित्ता जेणेव नदीसरयरे दीवे तेणेव म्यागछति तते णं से सके देविंदे देवराया पुरच्छिमिल्ले अजणगपघए अट्ठाहिअ महामहिम फरेंति, तए णं सकस्स देविंदस्स पत्तारि लोगपाला चम्सु दहिमुहगपषपस अट्ठाहिय महामहिम करेंति, ईसाणे देविंदे देवराया उत्त- रिले मजणगे अट्ठाहिम, तस्स लोगपाला चसु दहिमुहपषगेसु अट्ठाहिम, चमरो अ दाहिणिले अजणगे तस्स लोग- पाला दहिमुहगपषएसु, पली पञ्चत्यिमिल्ले अजणगे, तस्स लोगपाला दहिमुहगपषएसु, तते ण ते पहये भवणवइवा. णमतर जाव अट्ठाहिआमओ महामहिमाओ फरेंति, करिता तेणेव साइ साइ विमाणाई जेणेव साइ साइ भयणाइ जेणेव साजो सामो सभाओ मुहम्माओ, जेणेष सगा सगा माणवगा चेइअखभा तेणेव उवागच्छति, उवागच्छित्ता पइरामएस गोलपट्टसमुग्गपसु जिणसकहाओ पक्खिवंति, पक्खिवित्ता अग्गेहि वरेहिं गधेहिं अ मल्लेहिं अ अचंति, अश्चित्ता घितलाइ मोगभोगाइ भुजमाणा विहरति" इति ॥ ८॥ एव जीवाभिगमसूत्रे ( २४९ पत्रे ) विजयदेवेनाऽपि यया जिनप्रतिमापूजा व्यघायि, तथा श्रूयतां- "वते ण तस्स विजयस्स देवस्स आभियोगिया देवा पोत्ययरयण उवणेति, तए ण से पिजये देघे पोत्थयरयण गिण्हइ, गिहिचा पोत्ययरयण अके मुअइ पोत्ययरयण मुइत्ता पोत्थयरयण विहाडेइ, पोत्ययरयण यिहाडेत्ता पुण पोत्य- तस्स अभयकुमारस्स अयमेयास्ये अग्मत्थिए जाप समुप्पज्जित्था-नो खल्लु सका माणुस्सएण उवाएण मम चुहमार. याए धारिणीए देवीए अकाल्योहलमणोरहसंपधि करेत्तए, णण्णत्य दिवेण उयाएण, अत्यि ण मम्झ सोहम्मकप्पासी पुषसंगतिए देषे महिहिए आव महासोक्खे, त सेम खळ मम पोसहसालाए पोसहियस्स वभयारिस्स उम्मुकमणिमुषणस्स पवगयमालावन्नगविलेवणस्स निक्खित्तसत्यमुसठस्स एगस्स अवीअस्स दम्भसधारोगियस्स अट्ठमभत्त परिगिदित्ता पुपसगतिकं देव मणसि करेमाणस्स विहरिसए, तते ण पुषसंगतिए देवे मम चुल्लमाठयाए धारिणीए देवीए अयमेयाचे अकालमेहेसु डोहलं विषेहित्ति, एवं संपेहेइ, सपेहिचा जेणेव पोसहसाला तेणामेव उवागच्छति, उवागच्छित्ता पोसहसाल पमजति, पमजिचा सखारपासवणभूमि पडिलेहेइ, पहिलेहिचा उठभसथारग पहिलेहेइ, पडिलेहिचा डन्भसधारग दुरुहर, पुरूहिचा अट्ठमभच परिगिण्हइ, परिगिणिहत्ता पोसहसालाए पोसहिए यमयारी जाव पुषसगतिय देव मणसि फरेमापे करेमाणे चिट्ठति" इत्यादि ॥ ७ ॥ तथा पुनः यदि शक्रादयो देवेन्द्राः जिनदष्ट्रा अपि पूजयन्ति, तदा जिनप्रतिमाया कि याच्यम् । तत्राऽर्थे जम्बूद्वीपप्रझाया (१५८ पत्रे) यदुक्त तत् श्रोतन्य, तथाहि- तते ण से सके देविंद देवराया भगवमो तित्यगरस्स उवरिष्ठ दाहिण सकह गेण्डइ, ईसाणे देविंदे देवराया उयरित वाम सकह गेण्डइ, चमरे असुरिंद असुरराया हिट्ठिल दाहिण सकह गेण्डइ, बली वइरोमणिंदे वइरोमणराया हिद्विस्त वाम सकह गेण्हइ, अपसेसा भवणवा जाव पेमाणिया देवा जहारिहं अवसेसाइ अगमगाइ, केई जिणभचीप, केई जिनमेयतिकह केई धम्मोप्ति कटु गेण्हति, तते णं से सके देविदे देवराया वह भवणयह जाय वेमाणिए देये सुरभिणा गधोदएण पहाणेइ, पहाणित्ता विषाए सुरभिगघकासाइए गाताइ लूहेश, लूहित्ता सरसेणं गोसीसचदणेण गाताणि अणुलिंपर, गाताणि अणुर्वीिपेक्षा मिणपडिमाण अहयाइ सेआइ विधाइ देवदूसजुअलाइ नियंसेइ, निमसित्ता अग्गेहि घरेहिं म गहिं अ मल्लेहिं अ अच्छेइ, अम्चित्वा पुप्फारुहण मल्लारुहण गधारुण यनारुहण चुन्नारुहण आभरणा- रहण करेति, करित्ता आसत्तोसत्चविउलवट्टवग्धारिसमलदामकलाव करेइ, करित्ता अच्छेहि सण्हेहिं [सेएहिं] रययामएहिं. अच्छरसातवुलेहिं जिणपसिमाण पुरओ अट्टलमगलए आलिहति, व जहा-सोस्थिअ सिरिवच्छ जाय दप्पण अट्ठट्ठमगलगे आलिहति, आलिहित्ता कयग्गाहग्गहिअफरयलपग्मविप्पमुफेण दसवनेण कुसुमेण मुकपुप्फपुजोवयारकलिअ करेइ, फरिचा चदप्पमवहरयेलिअविमलदस कचणमणिरयणभत्तिचित्त कालागुरुपवरफतुरुकतुरुकघूवगधुत्तमाणुविद्ध धूमवट्टी विणिम्मुअत वेरुलिआमय कडच्छुय पग्गहिनु पयत्तेण धूप दाऊण जिणवराण अट्ठसयविसुद्धगत्थजुत्तेहिं महावित्तेहिं अस्थ- जुचेहिं अपुणरुचेहिं सथुणइ, सथुणित्ता ससह पयाइ ओसरइ, ओसरिता वाम जाणु अचेइ, अषेश्चा दाहिण जाणु घर- णितलसि निवाडेइ तिक्खुसो मुद्धाण घरणिवलसि नमेइ, नमित्ता ईसि पक्षुण्णमति, पच्चुण्णमित्ता कडगतुडिमयभिआओ भुयाओ पहिसाहरइ, पडिसाहरित्ता करयलपरिग्गाहिसं सिरसावत्त मत्थए अजलिं कटु एम [एव] वयासी-नमोरथुण अरिह- ताण भगवताण जाव सिद्धिगइनामधेय ठाण सपत्ताण त्तिकट्टु वदइ नमसई" इत्यादि, पुनः अत्रैव अग्रे पत्रान्तरे विजय- देवेन जिनसत्कानि अपि पूजितानि सन्ति, तत्पाठो यथा ( २५१ पत्रे) "जेणेष मुहम्मा समा तेणेव पहारेत्थ गमणाए, तए ण वस्स विजयदेवस्स चचारि सामाणिअसाहस्सीओ एअप्पभिई जाव सषिडीए जाव नाइयरवेणं जेणेव मुहम्मा सभा यरयण पाएइ पोत्ययरयण वाएचा घम्मिम वयसाय पगिण्इ, धम्मिय ववसायं पगिहिचा पोत्ययरयण परिनि- पिखपह, पडिनिक्सिषिचा सीहासणाओ अम्मुट्ठोर, अन्मुष्ठित्ता ववसायसभाओ पुरथिमिलेण दारेण पठिनिक्खमइ, पहिनिक्खमिचा घेणेव नवा पुक्खरिणी तेणेव उयागच्छइ, स्वागच्छित्ता नदा पुक्खरिणी अणुप्पयाहिणीकरेमाणे पुरथिमिल्लेण दारेण अणुप्पषिसइ, अणुप्पविसिधा पुरथिमिल्लेण तिसोपाणपहिस्वगएण पचोरुहर, पच्चोरुहित्ता हत्य पाय पक्खालेइ, पक्खालित्ता एग मह सेज रयतामय विमलसलिलपुण्ण मत्तगयमहामुहाकितिसमाण भिंगार पगिण्हर, भिंगार पगिहिचा जाई तत्य उप्पलाइ परमाइ जाष सयसहस्सपत्ताइ ताइ गिण्डइ, गिहिता नदाओ पुक्खरि- पीओ पनुत्तरेइ, पत्रपरिचा अणेष सिद्धायतणे तेणेव पहारेत्थ गमणाए ॥ तए ण तस्स विजयस्स देवस्स चत्तारि सामाणिअसाहस्सीमो चाय मन्ने म यहवे वाणमतरा देवा य देवीओ अ अप्पेगइआ उप्पलहत्थगया जाव हत्य. गया पिजय देष पिठ्ठमो पिट्ठओ अणुगच्छति । तए ण तस्स विजयस्स देवस्स वहवे आभिमोगिया देवा देवीओ अ कलसहत्यगया जाव धूपककुम्छयहत्यगया विजय देव पिट्ठओ पिट्ठओ अणुगच्छति । तए ण से विजए देवे चाहिं सामाणिमसहस्सीहिं जाय अन्नेहिं य पहिं वाणमंतेरहिं देवेहि य देवीहिं अ सद्धिं सपरिवुडे सविहीए सघजुईप जाप निग्पोसणाइजरषेण बेणेव सिद्धाययणे तेणेष सवागन्छइ, उवागच्छिचा सिद्धायतण अणुप्पयाहिणी करेमाणे करेमाणे पुर- स्विमिण दारेण अणुप्पविसइ, अणुप्पविसिचा जेणेय देवच्छदेए तेणेव उयागच्छइ, उवागच्छित्ता आलोए जिपपडिमाण पणामं करेइ, पणाम फरिचा लोमहत्यग गिण्हर, लोमहत्यग गिहिचा जिणपडिमाओ लोमहत्यएण पमबइ, पमजिचा H घया पक्षधा, जहा-पुरथिमिल्ले अंजणगपवए १ दाहिणिल्ले अंजणगपथए २ पञ्चस्थिमिले अंजणगपषए ३ उत्तरिल्ले अज- णगपथए ४, ते णं मजणगपषया घरासीति जोयणसहस्साइ सह सच्चत्तेण एग जोयणसहस्स उवेहेण मूले दसजोय- णसहस्साई विक्वंमेण, तदणतर ष ण सायाए मायाए परिहायेमाणा परिहायेमाणा सपरिमेगं जोयणसहस्स विक्खमेण पन्नचा, मूले इकतीसं जोयणसहस्साईछच तेवीसे जोयणसए परिक्खेवेण, सवरि तिनि तिनि जोयणसहस्साइ एग च छावढं जोयणसय परिक्खेषेण, मूले वित्थिना (विच्छिन्ना ) मज्झे सं खित्वा उप्पिंतणुमा० गोपुच्छसठाणसठिा सपअजणमया अच्छा सण्हा लण्हा घट्ठा मट्ठा नीरया निप्पफा निकासच्छाया सप्पभा समिरीया सउलोया पासाईया दरिसणीया अभिरुवा पतिरूवा, तेसि णं अजणगपधयाण उवरि पहुसमरमणिभूमिभागा पन्नचा, वेसि ण बहुसमरमणिमभूमिभागाण घहु- मजसदेसभागे पसारि सिद्धायतणा पन्नचा, ते ण सिद्धाययणा एर्ग जोयणसय आयामेण पन्नता, पन्नास जोयणाइ विक्समेण, पावत्तरि जोयणाइ बहुं उनसेण, तेसि सिद्धाययणाण चनदिसिं चत्तारि दारा पन्नत्ता, त जहा-देवदारे १ असु- रवारे २ नागदारे ३ सुवण्णदारे ४, तेसु ण दारेसु घरविहा देवा परिवसति,त जहा-देवा १ असुरा २ नागा ३ सुवण्णा ४, तेसि ण दाराण पुरओ घसारि मुहमहया पत्नत्ता, तेसि ण मुहमडवाण पुरओ चत्वारि पेच्छाघरमउवा पन्नत्ता, तेसि णं पेच्छाघरमडवाण बहुमज्मदेसभागे चत्वारि वइरामया अक्खासगा पन्नचा, तेसि ण पइरामयाण अक्खाडगाण बहुमज्झ- देसमागे पचारि मणिपीढिाओ पन्नचा, तासार्ण मणिपीढिआण उवरिं चचारि सीहासणा पन्नत्ता, तेसि ण सीहासणाण उवरि चचारि विजयदूसा पन्नचा, तेसि ण विजयदूसगार्ण बहुमज्झसभागे चचारि वइरामया अकुसा पश्चा, तेस णं वइ- तेणेय स्वागष्ठति, उषागच्छिचा तणं सम मुघम्म अणुप्पयाहिणी करेमाणे करेमाणे पुरत्यिमिण अणुपयिमा, मगुपषि- सिचा आलोए जिसकहाणं पणाम करे, करिसा जेणेव मणिपेविआ जेणेव माणवचेइमसमे जेणे यइरामया गोरहन- मुग्गका तेणेव उयागच्छद, स्वागछिया छोमहत्पर्य गिण्हइ, गिण्हित्ता पइरामए गोठपट्टसमुग्गए लोमहत्यपण पमनार, पमजिचा पारामए गोलवट्टसमुग्गए विहारेइ, विहाडित्ता जिणसकहाओ लोमहत्यएण पमअइ, पमसित्ता मुरभिणा गपो. दएण तिसचखुत्तो जिणसकहाओ पक्खालेइ, पक्खालिचा सरसेण गोसीसचदणेण अणुलिंपइ, अणुलिपेत्ता भग्गोहिं परति गधेहिं महिं अ अविणइ, मचिमिचा धूव दळयइ, दलित्ता यइरामपसु गोलवट्टसमुग्गपमुपडिनिक्सिपति, पहिनिक्विरिता माणवक घेइयक्षम लोमहत्यएणं पमज्जा, पमजिचा दिवाए उदगधाराए अग्मुक्खेइ, अन्मुफ्षेइत्ता सरसेर्ण गोमीमपदा पश्यए दलयति, दलिया पुप्फारुहर्ण जाव आसत्तोसत्त० कयग्गाह पूर्व दलयति, पूर्व दलित्ता जेणेव सभाए मुदन्माए पर. ममधेसमाए त चेव वारश्चणिमा" इत्यादि ॥८॥पुनः श्रीजीवाभिगमे चन्द्रविमाने चन्द्रवफव्यताया (३८३पये) तयाहि- पदस्स ण जोतिसिंदस्स जोतिसरण्णो घदवउँसए विमाणे समाए सुहम्माए माणवगसि घेइयत्वमसि परामरगु गोव्यहसमुग्गएस बहुआओ जिणसकहामो समिक्सित्ताओ चिट्ठति, जामो ण चंदरस जोइसिंदस्स सोइसरप्पो मोमि महूण जोइसिआण देवाण य देवीण य अचणिज्जाओ जाव पजुवासणिजाओ" इत्यादि ॥९॥ अप भीस्थानाइने पातु- पंस्थानके द्वितीयोदेशके (२२९ पत्रे ) शायतचिनप्रतिमा अष्टाहिकामहोत्सवं देवाः कुर्वन्ति, तपा निशम्यता, तपाहि- "[अय-नन्दीश्वरषिचार] नदीसरवरस्स णं दीवस्स चकवालविक्रमस्स बहुमन्मदेसभागे पाहिसि पत्तारि भजणगप. " गाण एव आयसगाण घालाण पातीण सुपतिट्ठकाणं मणगुलि आण पातकरगाण चित्ताण रयणकरडगाण" इत्यादि ॥१०॥ तथा चमरेन्द्रादयोऽपि ईशानान्ता इन्द्रा निजनिजसौधर्मादिसमाया स्थिता , तत्रवर्तिन्यो जिनदष्ट्राः पूजनीया अर्चनी- याश्चेति ज्ञात्वा तत्समक्ष अप्सरोमिः सम मैथुनमपि न सेवन्ते । यदुक्त श्रीभगवतीसूत्रे दशमशतके पश्चमोदेशके (५०३ पत्रे), तथाहि- "चमरस्स ण मते! असुरिंदस्स असुरकुमाररण्णो कति अग्गमहिसीओ पनत्ताओ? असो! पच अग्गमहिसीओ पन्नधाओ तजहा-काली १ रायी २ रयणी ३ विस्तु ४ मोहा ५ तत्थण एगमेगाए देवीए अट्ठट्ठ देवीसहस्सा परिवारो पन्नत्तो, पभू ण भते! वाओ पगमेगा देवी अण्णाइ अट्ठदेवी सहस्साइ परिवार विउषितए ? एवामेव सपुषावरेण चत्तालीस देवी- सहस्सा, से त तुडिए, पमू ण भते! चमरे असुरिंदे असुरकुमारराया चमरचचाए रायहाणीए सभाए चमरसि सीहासणसि तुठिएणं सद्धिं विधाइ मोगभोगाइ भुजमाणे विहरिसए?, णो तिणढे समढे, से फेणढे ण भते! एव बुच्चइ ? णो पहू चमरे असुरिंदे चमरचचाए रायहाणीए जाय विहरिप्ताए ? अज्जो चमरस्स ण असुरिंदस्स असुरकुमाररण्णो धमरचचाए राय- हाणीए समाए सुहम्माए माणवए चेइयखमेवइरामएस गोलवद्धसमुग्गएसु बहूओ जिणसकहाओ सनिक्षित्वाओ चिट्ठति, जाओ ण समरस्स असुरिंदस्स असुरकुमाररण्णो अण्णेसिं च बहूण असुरकुमाराण देवाण य देवीण य अञ्चणिजाओ वद- णिज्जाओ नमसणिलामो पूयणिज्जाओ सकारणिज्जाओ सम्माणणिलाओ कल्लाण मगल देवय चेइस पज्जुवासणिजाओ भवति तेसि पणिहाए नो पभू, से तेणद्वेणं अजो ! एव वुचति-णो पहू चमरे असुरिंदे जाव राया चमरचंचाए जाव विहरित्तए रामएस अफुसेसु चचारि फुमिआ मुचादामा पन्नधा, ते ण कुभिा मुत्तादामा पत्वेय पचेय भन्नेहिं तदद्धचित्तपमाणमि- चेहि पाहि अडकुमिकेहि मुच्चादामेहिं सबामो समता सपरिक्खित्ता, वेसिण पेच्छाघरमडवाण पुरो पत्तारि मणिपीति- आमो पनचामो, तासि णं मणिपीढिआण उपरि पचारि पचारि चेतितयूभा पन्नत्ता,तासि ण चेतितयूभाण पत्तेय पचेय परहिसि पत्तारि मणिपीडिआओ पन्नत्ता,तासि ण मणिपीढिमाण उवरिं चचारि जिणपडिमाओ सपरयणामईओ सपलि- अफ निसन्नाओ धूभाभिमुहाओ चिट्ठति, त जहा-रिसहा १ षद्धमाणा २ चदाणणा ३ वारिसेणा" इत्यादि ॥९॥ पुन श्रीजीवामिगमसूत्रे (२३९ पत्रे) शाश्वतजिनप्रतिमापूजाधिकार , तथाहि- "तासि णं जिणपडिमाण पिट्ठमो पचेम पचेम छत्तधारपडिमाओ पन्नचाओ, ताओ ण छत्तधारपडिमामो हिमर- ययफुर्देवुसप्पकासाइ सकोरेंटमलदामघवलाइ आतपचाइ सलील ओहारेमाणीओ चिट्ठति । तासि ण जिणपठिमाण नभमो पासिं पचेम पचेम चामरधारपरिमाओ पन्नत्ताओ, ताओ ण चामरधारपडिमाओ चदप्पहयडरवेरुलियनाणामणिक- णगरयणविमलमहरिइतवणिजुजलविचिचदाओ चिलिआओ सखकफुददगरययमतमधितफेणपुजसण्णिकासाओ मुह- मरयतदीहवालाओ धघलामो चामराओ सळील ओहारेमाणीओ चिट्ठति । तासि ण जिणपडिमाण पुरओ दो दो नागपछिमामओ, दो दो जक्सपरिमाओ, दो दो भूतपडिमाओ, दो दो कुडधारपडिमाओ विणओणयाओ पायवडिमाओ पंजलिउडाओ समिक्खिचाओ चिहति, सबरयणामतीमो अपछाओ सहाओ लण्हाओ घटाओ मट्ठाओ नीरयाओ निप्पंकाओ जाव परिम्याओ । तासि ण जिणपडिमाण पुरमओ अट्ठसय घटाण अट्ठसय पदणकलसाण एव अट्ठसय भिंगार- गाण एव आयसगाण थालाणं पातीण सुपतिट्ठकाणं मणगुलिआण वातफरगाण चित्ताण रयणकरडगाण" इत्यादि ॥१०॥ तथा चमरेन्द्रादयोऽपि ईशानान्ता इन्द्रा निजनिअसौधर्माविसभायां स्थिताः, तत्रवर्तिन्यो जिनदष्ट्रा पूजनीया अर्चनी- याश्चेति ज्ञात्वा तत्समक्ष अप्सरोभिः सम मैथुनमपि न सेयन्ते । यदुक श्रीभगवतीसूत्रे दशमशतके पञ्चमोद्देशके (५०३ पत्रे ), तथाहि- "चमरस्स ण भते! असुरिंदस्स असुरकुमाररण्णो कति अग्गमहिसीओ पन्नत्ताओ? असो! पच अग्गमहिसीमो पन्नचाओ तजहा-काली १ रायी २ रयणी ३ विख ४ मोहा ५ तत्थ ण एगमेगाए देवीए अट्ठट्ठ देवीसहस्सा परिवारो पन्नचो, पमू ण मते ! ताओ एगमेगा देवी अण्णाइ अट्ठदेवी सहस्साइ परिवार विउवितए ? एवामेव सपुषावरेण चत्तालीस देवी- सहस्सा, से त तुहिए, पभू ण भते! चमरे अमरिंदे असुरकुमारराया चमरचघाए रायहाणीए सभाए चमरसि सीहासणसि तुहिएण सचिं विधाइ भोगमोगाइ मुजमाणे विहरित्तए?, णो तिणटे समठे, से केणढे ण भते! एव वुच्चइ ? णो पहू चमरे मसुरिंदे चमरचचाए रायहाणीए जाव विहरित्ताए ? अजो चमरस्स ण असुरिंदस्स असुरकुमाररण्णो चमरचचाए राय- हाणीए समाए सुहम्माए माणवए घेइयखमे वइरामएस गोलवकुसमुग्गएसु बहूओ जिणसकहाओ सनिक्खिचाओ चिट्ठति, जामो ण 'चमरस्स असुरिंदस्स असुरकुमाररण्णो अण्णेसिं च बहण असुरकुमाराण देवाण य देवीण य अञ्चणिजाओ वद- णिजामो नमसणिलामो पूयणिजामो सकारणिज्जाओ सम्माणणिआओ कल्लाण मगल देवय चेइस पब्रुवासणिलामो भवति तेसिं पणिहाए नो पभू, से तेणद्वेणं अज्जो ! एव वुच्चति-णो पडू चमरे असुरिंदे जाव राया 'चमरचंचाए जाव विहरित्तए पडू णं अजो घमरे असुरिंदै असुरकुमारराया चमरचंघाए रायहाणीए समाए सुहम्माए चमरसि सीहासणसि पर- सट्ठीए सामाणियसाइस्सीहिं वायचीसाए जाय अण्णेहि य वहहिं असुरकुमारेहिं देवेहिं म देवीहिं य सद्धिं सपरिवुटे महयाइप जाय मुजमाणे विहरिसए०, फेवल परियारिडीए णो येव ण मेहुणवत्तिअ (सूत्र ४०५)" इत्यादि, अत्र तेपा देवानां खीशचन्नवणरूपदर्शनप्रमुखा भोग सक्का, न मैथुनसेवा, एव तेपा लोकपालानामपि आलापका ज्ञेया ॥११॥ पुनः मरणसमाधिप्रकीर्णकमध्येऽपि (९७ पत्रे) चैत्यभक्तिः प्रोक्ताऽस्ति, तथाहि-"अरिहतसिद्धचेइम-गुरुसु अयधम्म- साहुपग्गे म । आयरिमनवन्झाए, पबयणे सबसधे अ॥१९॥ एएसु भचिजुचा, पूमता अहरह अणण्णमणा। सम्मचमणुस- रिन्दा, परिसससारिमा हुति ॥ २० ॥ सुविष्ठिम! इम पइण्ण, असहहतेहिं णेगजीवेहिं । वालमरणाणि तीए, मयाइ काले अर्णताइ ॥२१॥" ॥१२॥ पुनरपि नामस्त्वे "कित्तिअवविअमहिआ" तत्र फीतिता नामादिभि , वन्दिता मनोवाकायैः, महिताः पूष्पादिमि , "सवलोए अरिहतचेइमाण करेमि काउस्सग्गं वदणवत्तिाए पूअणवत्तिआए" इत्यादि । १३ । पुनः "आयति चेहभाई, बहे अ अहे अतिरिम लोए अ । सघाई ताई वदे, इद सतो तत्थ सताई ॥१॥" ॥ १४ ॥ एवं श्रीआवश्यकनियुको (१६९ पत्रे) अपि श्रीअष्टापदतीर्थे भरतकारितजिनप्रतिमादिवर्णन, तथाहि- "पूभसय भाउगाण, चन्षीस चेष मिणहरे कासी । सपजिणाण पठिमा, वण्णपमाणेहि निअपहिं ॥४५॥ (मू० भा०) आर्यसघरपवेसो, भरहे पहणं च अगुलीअस्स । सेसाण उम्मुअण, सवेगो नाण दिक्खा अ ॥४३६ ॥" न च वाच्य-आवश्यकनियुक्तः पञ्चचत्वारिंशदागमेभ्योऽतिरिकत्वेन न तद्वचन प्रमाणमिति-आवश्यकनियुफे चतुर्दशपूर्वघर- श्रीभद्रवाहस्वामिप्रणीतत्वात् श्रीकल्पसूत्रस्य इव मुतरा मान्यत्वात् , नहि समानैककर्तृकान्येषु एको मान्योऽन्ये सु अमान्या इति ॥ १५॥ तथा श्रीजम्यूद्वीपप्रज्ञप्तौ पुनः भणित, तथाहि-"तित्ययरगुणा पडिमा-सु नत्यि निस्ससय वियाणतो। तित्ययरत्ति नमतो, सो पायइ निखर विस्ल ॥ १॥"॥ १६ ॥ पुन श्रीआवश्यकनियुको (४९३ पत्रे) वंदनाध्ययने यथा- "अफसिणपक्सगाण, विरयाविरयाण एस खल्ल जुत्तो । संसारपयणुकरणो, दययए कूषविद्वतो ॥१॥" ॥१९४॥ (भा०) श्रीमहानिशीथसूत्रेऽपि यथा- "कार पि जिणायतने-हि मटिम सम्मेइणीपिट्ठ । दाणाइचठक्केण, सुदु वि गच्छिा अच्चय न पुरओ ॥१॥"॥१८॥ गणिविधाप्रकीर्णकेऽपि (७३ पत्रे ) यथा-"घणिवा सयभिसा सई, सवणो अ पुणवस् । एएसु गुरुसुस्सूस, चेइमाण घ पूअणं ॥ ३८ ॥” इति ॥ १९ ॥ एष देवेन्द्रस्ववेऽपि भवनपत्यधिकारे पूजाधिकारो यथा- "कणगमणिरयणधूमिम-रमाई चेइआइ भवणाइ । एएसिं दाहिणमओ, सेसाण उत्तरे पासे ॥१॥" ॥ २० ॥ पुनः देवेन्द्रस्तषे व्यन्तराधिकारेऽपि (८१ पत्रे ) यथा-"मणिकणगरयण)भिम-जपूणय[चे]येइआइ भवणाइ । एएसि दाहिणमओ, सेसाण उत्तरे पासे ॥ ७८ ॥ तया च (९२ पत्रे) "तत्य विमाणा यहुविहा, पासायपगश्वेइयारम्मा । येरु- लिमयूमिआगा, रयणामयदामलकारा ॥ २४२ ॥ ॥ २२ ॥ तथा अनार्यदेशोत्पन्नोऽपि आर्द्रकुमार श्रीमभयकुमारमु- कजिनप्रतिमादर्शनेन जातिस्मरणज्ञानेन प्रतिधोध अवाप्य मार्यदेशे समागत्य दीक्षा गृहीतवान्, नाऽपि प्रतिमादर्शन
विना तस्य प्रतियोधकारणं काऽपि दृष्ट श्रुत वा, तदक्षराणि तु श्रीद्वितीयागनियुको (३८६ पत्रे) श्रीभद्रबाहुस्वा-
मिकृताया, तयादि-
"गामे वसतपुरए, सामइमो धरणिसहिम [ओ] निक्खतो। भिक्खायरिआदिवा, ओहासिअभत्तवेहास ॥ १९१॥
सवेगसमायनो, माई भच चरतु दिअलोए । चइकण अहपुरे, अहसुओ अद्दओ जाओ ॥ १९२ ॥ पीती अ दोण्ह दूमो,
पुच्छणमभयस्स पट्ठवे सोऽवि । तेणावि सम्मधिष्ठि-ति होज पडिमा रहमि गया ॥ १९३ ॥” इति ॥ २३ ॥ तथा
श्रीगृहत्कन्येऽपि तीर्थकर १ सामान्यकेवलि २ चतुर्दशपूर्वधर ३ सपूर्णपूर्वधर ४ संविग्नशुद्धचारित्रि ५ असविनचा-
रित्रि ६ साधुसदृशवेपमात्रधारि ७ द्वादशवतधारिश्रावक ८ निष्केवलसम्यक्त्वधारि ९ जिनप्रतिमाना १० दशाना
वर्षानेन भव्यजीवाना मायग्राममोक्षज्ञानादिलामो जायमानो निगदितोऽस्ति, तथाहि-"तित्थयरा १ जिण २ चनदस ३,
भिने ४ सविग्ग ५ तह य असंविग्गो ६ । सारूविअ ७ वय ८ देसण ९-पठिमाओ १० भावगामाओ॥१॥" इति
॥ २४ ॥ पुनः श्रीवृहत्कस्पच्छेदमन्ये साधो प्रायश्चित्ताधिकारे एघ प्रोक अस्ति, कोऽपि महात्मा काऽपि प्रामादौ जिन-
प्रासाद रना पैत्य नमस्कतु मध्ये गतः, तत्र कयचिद् असमार्यमाणे चैत्ये भगवरमतिमाया उपरिष्टात् लूताफौलिकजाल-
फभ्रमरीगृहादिकं दृष्ट्रा प यदि उपेक्षां कुर्यात् , कोऽर्यो यदि स्वय तत् न दूरीकुर्यात् , तदा गुरुमायश्चित्त प्रामोति, तत्क-
रणे तु लघुप्रायवित्तम् , तत्रायें तत्रत्या गाया यथा-
"लूमा कोलिगमालिग-कोत्यलहारी अ चवरिगेहे म | साइतमसाइते, लहुगा गुरुगा य भत्तीए ॥१॥” इति ॥२५॥
पुन श्रीतीर्थोनालिप्रकीर्णकेऽपि श्रेणिकमीवपमनाभतीर्थकरदीक्षाधिकारे जलजस्थलजफुसुमैः भगवतः पूजा प्रतिपा- दिताऽस्ति, तथाहि-"चदप्पहाइ सीआ, अविरहिआजम्ममरणमुक्कस्स । आसत्तमल्लदामा, जलयथलयदीवकुसुमेहिं ॥१॥" इति ॥ २६ ॥ इत्य चैत्यस्तवेऽपि पूजा “पूमणवत्तिमाए" इति ॥ २७॥ श्रीउत्तराध्ययननिर्युक्ती ( ३२१ पत्रे ) अपि गौतमेन जिनमतिमा वन्दिताऽस्ति, तथाहि- "सोऊण त भगवओ, गच्छइ तहि गोअमो पहिलकित्ती । आरुहद त नगवर, पठिमाओ वदा जिणाण ॥ २९१॥" पुनः श्रीआवश्यकनियुक्तौ (२१० पत्रे) यथा- "ततो अ पुरिमताले, घग्गुर ईसाण अधए पडिमा । मल्लीजिणायण पष्ठिमा, उण्णाए वसि बहुगोट्ठी ॥ ४९० ॥" पुनः श्रीआवश्यकचूणों ( २९५ पत्रे) तत्सम्बन्धलेशोऽपि यथा-"तेण कालेणं तेणं समएण ईसाणे देविंदे देवराया जहा अभिसेगे आप जाणमाणेण सपिडीए सामी तिक्खुत्तो आयाहिण पयाहिण काऊण वदइ नमसइ, वदित्ता नमसित्ता, जाव पजलिकडे भगषओ परिम आगायमाणे सामिमि दिनदिट्ठीए पज्जुवासेमाणे चिट्ठइ, वग्गुरो य सेट्ठी त काल हामओ ओलपससासओ सपरिजणो महया इवीए विविहकुसुमहत्थगतो त आयतण अच्चओ जाति, त प वितिवयमाण ईसाणिंदो पासइ, भणति य भो वग्गुरा ! सुन्म पञ्चक्खतित्थगरस्स महिम ण करेसि, तो पठिम अच्चतो जासि, जा एस महइमहावीरवद्धमाणसामी जगनाहेति लोगपूछेति, सो आगमो मिच्छादुकड फार खमेति महिम करेइ” इति ॥ ३०॥ श्रीसमवायाङ्गसूत्रे ( ६० पत्रे ) जलज-१ स्थलज-२ वैफिय-३ पुष्पै उपधारफरण देवाना यथा-"चोचीस बुद्धाइसेसा
पिना तस्य प्रतियोघफारण काऽपि दृष्ट श्रुत घा, तदक्षराणि सु श्रीद्वितीयाननियुक्ती (३८६ पत्रे) श्रीभद्रवाहस्था-
मिकृताया, तयाहि-
"गामे यसतपुरप, सामइओ घरणिसहिम [ओ] निक्षतो। भिक्खायरिआदिट्ठा, ओहासिमभत्तवेहास ॥ १९१ ।।
संयेगसमावन्नो, माई भस चात्तु दिअलोए । पकण अहपुरे, अहसुओ अदओ जामओ ।। १९२ ।। पीती अ दोण्ह दूओ,
पुच्छणममयस्स पदुषे सोऽवि । तेणापि सम्मदिहि-धि होज पडिमा रहमि गया ॥ १९३ ॥” इति ॥ २३ ॥ तथा
श्रीबृहत्कल्पेऽपि तीर्थर १ सामान्यकेवलि २ धतुर्दशपूर्वधर ३ सपूर्णपूर्वधर ४ संविग्नशुद्धचारित्रि ५ असविनचा-
रित्रि ६ साधुसरशवेपमात्रधारि ७ द्वादशमतधारिभाषक ८ निष्केवलसम्यक्त्वधारि ९ जिनप्रतिमाना १० दशाना
वर्शनेन भव्यजीवाना भाषप्राममोक्षसानादिलामो जायमानो निगदितोऽस्ति, तथाहि-"तित्थयरा १जिण २ चदस ३,
भिने । सविग्ग ५ वर य असंविग्गो ६ । सारूविस ७ वय ८ दसण ९-पडिमाओ १० भावगामाओ॥१॥" इति
॥२४॥ पुनः श्रीवृहस्कल्पच्छेदप्रन्ये साधो प्रायश्चित्चाधिकारे एय प्रोकं अस्ति, कोऽपि महात्मा काऽपि प्रामादौ जिन-
प्रासाद रष्ट्या चैत्यं नमस्कर्तु मध्ये गतः, तत्र कथाचिद् असमार्यमाणे चैत्ये भगवत्पतिमाया उपरिष्टात् लूताकौलिकजाल-
कधमरीगृहाविक दृष्ट्वा च यदि उपेक्षा कुर्यात् , कोऽर्यो यदि स्वय वत् न दूरीकुर्यात् , तदा गुरुप्रायश्चित्त प्रामोति, तत्क-
रणे तु लघुपायबिचम् , तत्रार्थे तत्रत्या गाया यथा-
"लूमा कोलिगजालिंग-कोत्यलहारी अ वरिगेहे अ] साहवमसारते, लहुगा गुरुगा य भत्तीए ॥१॥” इति ॥२५॥
. उदायनस्य राज्ञः प्रभावत्याः देव्याः सत्का देवदत्साऽभिधाना दासी अभूत् , सा च देरनिर्मिता गोशीर्पचन्दनमयीं श्रीमन्महा- वीरमतिमा राजमन्दिरान्तर्वर्तिचैत्यभवनव्यवस्थिता प्रतिचरति स्म, तद्वन्दनार्थ च श्रावक कोऽपि देशान् संचरन् समायातः, सत्र च आगतोऽसौ रोगेण अपटुशरीरो जात , तया च सम्यक् परिचरितः, तुष्टेन च तेन सर्यकामिक आराधितदेवतावितीर्ण गुटिकाशस अदायि, तया च "अह कुना विरूपा सुरूपा भूयास" इति मनसि विभाष्य एका गुटिका भक्षिता, तत्प्रभावात् सा सुवर्णवर्णा जाता, इति सुवर्णगुलिका इति नाम्ना प्रसिद्धिं उपगता, ततोऽसौ चिन्तितवती-"जाता मे रूपसपदा एतया च किं भर्तृविहीनया ? तत्र तावद् अय राजा पितृतुल्यो न कामयितव्य , शेपास्तु पुरुषमात्र अतः किं तै ?" ततः उज्जयिन्याः पतिं पण्डप्रधोतराज मनसि आधाय गुटिका भक्षिता, ततोऽसौ देवतानुभावात् ता विज्ञाय तदानयनाय हस्तिरस आरुह्य तत्राऽऽयातः, आकारिता च तेन सा, तया उक्त आगच्छामि यदि प्रतिमा नयसि, तेन उक-"तर्हि श्यो नेण्यामि ।" ततोऽसौ स्वनगरी गत्वा तद्पा प्रतिमा कारयित्वा ता आदाय तथैव रात्री आयात', स्वफीयप्रतिमा देवता- निर्मितपतिमास्थाने विमुच्य ता सुवर्णगुलिका च गृहीत्या गतः, प्रभाते चण्डप्रद्योतगन्धहस्तिविमुक्तमूत्रपुरीपगन्धेन विम- दान स्वहस्तिनो विज्ञाय ज्ञातचण्डप्रद्योतागमोऽधगतप्रतिमासुवर्णगुलिकानयनोऽसौ उदायनराजा पर कोप उपगतो दशभि महायलै राजभिः सह उज्जयिनी प्रति प्रस्थितः, अन्तरा पिपासावाधितसैन्य त्रिपुष्करकरणेन देवतया निम्तारितसैन्यः अक्षेपेण उज्जयिन्याः वहिः प्राप्तो रथारूढश्च धनुर्वेदकुशलतया सन्नद्धहस्तिरनारूढ चण्डप्रद्योत प्रजिहीर्घः मण्डल्या पन्नता त जहा-"अवद्विए" इत्यादि + + + तत्र जलथलयभासुरपभूएणं विंदट्ठाइणा दसवनेण कुसुमेण जाणुस्सेहप्पमा- णमिचे पुप्फोपयारे फिबाई" इति ॥ ३१॥ पुन आवश्यकचूर्णिः (२५७ पत्रे) यथा “सपलोए अरिहतचेइआइ यदणपत्ति- आए" इत्यादि, अस्य व्याख्या-"न केवल परवीसाए (जेवि) जाव सबलोए सिद्भादी अरिहता चेइआणि अ तेमि चेय प्रतिकृतिलक्षणानि, 'चिती संझाने', संज्ञान उत्पद्यते काष्ठफर्मादिपु प्रतिकृतिं दृष्ट्वा यथा अरिहतपडिमा एमा इति, अणे भणति अरहवा-तित्यगरा तेर्सि घेइआणि अरहंतचेइणि आईत्पतिमा इत्यर्थः, तेसिं वन्दनादिप्रत्यय 'ठामि फास्सग्ग' इति योग', तत्र धन्यस्यात् तेषां वन्दनार्थ कायोत्सर्ग करोमि” इत्यादि ॥ ३२ ॥ श्रीदशाश्रुतस्कन्धनिर्युका २४२ पत्रेऽपि यथा-"योहिण पडिमा उदयण-पमावई उप्पायदेवदत्तहे । मरणुववायतावस-नयण तह मीसणा समणी ॥ १॥ गधारगिरी-देवय-पष्ठिमा गुलिआगिलाण पडिअरणे । पजोअहरणपुक्खर-करण गहणामओ सयणा ॥ २ ॥" इति ॥ ३३ ॥ पुन भूयतां ( श्रीमनव्याकरणसूत्रे ८५ पत्रे )- "विपुलमोहाभिमूअसन्ना, मेहुणमूलं च सुपए तत्य तत्य वत्तपुषा सगामा जणक्खयकरा सीआए १ दोवईए २ कए रुप्पिणीए ३ पठमावईए ४ ताराए ५ कषणाए ६ रत्तसुभदाए ७ अहिलिआए ८ सुवण्णगुलिआए ९ किन्नरीए १० सुरू- वविजुमईए ११ रोहिणीए १२ य, अनेसु अ एवमाइएसु यहयो महिलाकपसु सुषति" इति श्रीप्रश्नव्याकरणसूत्रसदा- पात्, प्रमावत्या दास्याः देवदचाभिधानाया सुवर्णगोलका इति नाम जात, वत्र प्रतिमान्यतिकर एवं पूर्वदशामुतस्कन्ध- नियुफिलिखितो हेतुः, नाऽन्या, तत्सम्बन्धा तदृत्तिगतो (८९ पत्रे) विस्तरेण यथा-"सिन्धुसौवीरेषु जनपदेषु विदर्भकनगरे यथा श्रीउपदेशमालासूत्रे प्रकरणे]-"गाहाण सघर्ग, पचसया पेय पालीसा" इति उक्त, पर प्रान्त्यगाथा तद्व्यतिरिकाऽस्ति एव अत्रापि ज्ञेय ॥ ३९॥ ॥ इति जिनमतिमापूजाधिकारः ॥ ३९ ॥ ननु-पूजनीया जगति ज्ञानादयो गुणाः, तद्योगात् तद्वानपि विद्यमानतीर्थकरयत्, परं जिनप्रतिमा तु काठपापाणा- विमयी अचेतना च, ततो ज्ञानादिगुणराहित्येन कथक्कार पूजाहाँ जिनप्रतिमा काष्ठादिपुप्सलकवत् ? अत्र उच्यते-सत्य, पर श्रूयतां परमार्थ:- "नामजिणा जिणनामा १, ठवणजिणा जिणवरिंदपठिमामो २१ दवजिणा जिणजीवा ३, भावजिणा समवसरणहा त्था] ४ ॥१॥ इति श्रीआवश्यकनियुको श्रीभद्रवाहुस्वामीवचनात् जिनप्रतिमास्थापनाजिना, तदर्शने ष सति समवसरणादिस्थो भावजिनः स्मृतिं आयाति, वत्स्मृतौ च तद्गुणचिन्तने चाऽनन्तो लाभः सप्रतिपद्यते, सधः दुर्गतिनाश सुगतिप्राप्ति- श्वाऽपि भवेतामिति, मत्रार्थे दृष्टान्तो यथा-भगवता उक-'भो साघो! त्व चित्रलिखितनारी मा द्राक्षी, तदर्शने नारी स्मृति मायास्यति, वत्स्वरूपचिन्तने च दुर्गतौ पात स्यात्, यदुक श्रीदशवैकालिकसूत्रे (२३६ पत्रे )- "चिचमिचिं न निज्झाए, नारिं वा सुअलकिज । भक्खर पिव वर्ण, दिदि पडिसमाहरे ॥ ५५ ॥” इति ।' ततो यथा चित्रनारीदर्शने अशुभपरिणामः प्रादुर्भवति तथा जिनप्रतिमादर्शने शुभपरिणामो जायते समानयुक्तित्वात् सगतिं अङ्गति च एतत् , पुनरपि श्रूयता उपासकदशादी (१२ पत्रे), "अन्ननत्यियदेवयाणि वा” इत्यादि उक्तत्वात् , हरिहरप्रमुखमिथ्यात्विदेव- भ्रमन्त चलनतलशरव्यापितहस्तिनो मुवि निपातनेन घशीकृतवान् , 'दासीपतिः' इति ललाटपट्टे मयूरपिच्छेन अङ्कितवान् इत्यादि ॥ २४ ॥ पुनः भक्तप्रतिज्ञाप्रकीर्णके (२१ पत्रे) जिनभवनजिनविम्वप्रतिष्ठा प्रतिपादिताऽस्ति, तथाहि- "अनियाणोदारमणो, हरिसचसविसट्टकचुयकरालो । पूपा गुरु सघ, साहम्मिममाइ भत्तीए ॥३०॥ निअदषम- पुपजिणि-दमवणजिणचिघरपाढासु । विअरइ पसत्यपोत्यय-सुतित्यतिस्थयरपूभाम् ॥ ३१॥" न च इद वक्तव्य अत्र- अहो ! (३१ पत्र) “सत्तरिसय जिणाण, व गाहाण समय खिचपन। आराहतो विहिणा, सासयसुक्ख लहर मुक्ख ॥ १॥" इति उकत्वेन अत्र प्रकीर्णके सप्ततिगाथासंख्या सफाऽस्ति, अनिमाणेत्यादिगाथावये सति द्वासप्ततिगाथा भवन्ति, वत इद गाथाद्वय केनाऽपि नव्य कृत्वा मध्ये क्षिप्त अस्वीति न मानयामि इति, युक्तियुक्तत्वात् , कथ इत्याह-अरे ! शृणु, इद गायाव्य प्रतिमोत्यापकमतमादुर्भावात् पूर्व कृत पश्चाद्वा ? न तावत्पूर्व, प्रयोजनमन्तरेण पूर्व तत्करणस्य असगतत्वात् नाऽपि पश्चात्, यतः प्रतिमोस्थापकमत त्रिंशदधिकपश्चदशशत १५३० वर्षे प्रादुर्भूत, तन्मतसंवत्माक्लिखितासु भक- प्रतिज्ञाप्रकीर्णकमतिषु ( २४ पत्रे) सर्वत्र तशापाद्वयम दर्शनाद, अपि चाऽस्मिन्नेव भकप्रज्ञाप्रकीर्णके- "मरिहतसिद्धपेइम-पषयणआयरिअसषसाहस । तिय] तित्यकरेसु भत्रिं, तिगरणसुद्धेण भावेण ॥१॥" इति गाथा धर्तते, तस्याः का धार्ता ? अत्राऽपि पत्यभकिः प्रतिपादिताऽस्ति, पुन संख्यासकलनविचार' श्रूयता-अत्र गाथा- द्वयवर्धनेऽपि न संख्या विपटेत, यतः प्रथमान्त्यगाययोः तद्विचाराभावात् , तद्विचारप्रतिपाविका गाथा सप्तति एव, ५ यया श्रीचपदेशमालासूत्रे[प्रकरणे]-"गाहाण सबग, पचसया चेव चालीसा" इति उक्त, पर प्रान्त्यगाथा तन्यतिरिक्ताऽस्ति एय अत्रापि ज्ञेय ॥ ३९ ॥ ॥ इति जिनप्रतिमापूजाधिकारः॥ ३९॥ ननु-पूजनीया जगति ज्ञानादयो गुणाः, तयोगात् तद्वानपि विद्यमानतीर्थकरवत्, पर जिनप्रतिमा तु काठपापाणा- दिमयी अचेतना च, ततो ज्ञानादिगुणराहित्येन कथकार पूजार्हा जिनप्रतिमा काठादिपुत्तलकवत् ? अत्र उच्यते-सत्य, पर ध्यता परमार्थ:- "नामजिणा जिणनामा १, ठवणजिणा जिणवरिंदपडिमाओ२ । दधजिणा जिणजीवा ३, भावजिणा समवसरणहा त्या] ४ ॥१॥ इति श्रीआवश्यकनियुको श्रीमद्रवाहुस्वामीवचनात् जिनप्रतिमास्थापनाजिन , तदर्शने च सति समवसरणादिस्थो भावजिनः स्मृति आयाति, वत्स्मृतौ च तद्गुणचिन्तने पाऽनन्तो लाभः संप्रविपद्यते, सधः दुर्गतिनाश सुगतिप्राप्ति- थाऽपि भवेतामिति, अत्रार्थे दृष्टान्तो यथा-भगवता उक्त-'भो साघो! त्व चित्रलिखितनारी मा द्राक्षी, तदर्शने नारी स्मृति आयास्यति, वत्स्वरूपचिन्तने च दुर्गतौ पात स्यात् , यदुक श्रीदशवैकालिकसूत्रे (२३६ पत्रे)- "चितमित्तिं न निग्झाए, नारिं पा सुअलंकिज । भक्खर पिय दद्गुण, दिहि पहिसमाहरे ॥ ५५॥” इति ।' ततो यथा चित्रनारीदर्शने अशुभपरिणामः प्रादुर्भवति तथा जिनप्रतिमादर्शने शुभपरिणामो जायते समानयुक्तित्वात् सगति अङ्गति च एतत् , पुनरपि श्रूयता उपासकदशादौ (१२ पत्रे), "अमरत्थियदेवयाणि या" इत्यादि उक्तत्वात् , हरिहरप्रमुखमिथ्यात्विदेव- श्रमन्त चलनतलशरव्यापितहस्तिनो भुधि निपातनेन यशीकृतवान् , 'दासीपतिः' इति ललाटपट्टे मयूरपिपछेन अहितवान् इत्यादि ॥ ३४ ॥ पुनः मरूप्रतिज्ञाप्रकीर्णके (२१ पत्रे ) जिनभवनजिनविम्वप्रतिष्ठा प्रतिपादिताऽस्ति, तथाहि- "अनियाणोदारमणो, इरिसवसविसट्टकचुयकरालो । पूएर गुरु सघ, साहम्मिअमाइ भत्तीए ॥ ३०॥ निभदधम- पुजिणि-दभवणजिणपिंपपरपइट्ठास । यिअरइ पसत्यपोस्थय-सुतित्थतित्थयरपूआसु ॥ ३१॥" न च इद वक्तव्य अत्र- अहो ! (२१ पत्रे) "सत्चरिसय जिणाण, व गाहाण समयसित्पन्नाचा आराहतो विहिणा, सासयसुक्ख लहइ मुक्ख॥१॥" इति उक्तत्वेन अत्र प्रकीर्णके सप्ततिगाथासंख्या उक्ताऽस्ति, अनिआणेत्यादिगाथाद्वये सति द्वासप्ततिगाथा भवन्ति, तत इद गायाद्वय केनाऽपि नभ्य कृत्वा मध्ये क्षिप्त अस्तीति न मानयामि इति, युक्तियुक्तत्वात् , कथ इत्याह-अरे! शृण, इद गाथाप्य प्रतिमोत्यापफमतप्रादुर्भावात् पूर्व कृतं पश्चाद्वा ? न तावत्पूर्व, प्रयोजनमन्तरेण पूर्व तत्करणस्य असगतत्यात् नाऽपि पश्चात् , यतः प्रतिमोत्यापफमत त्रिंशदधिकपश्चदशशत १५३० वर्षे प्रादुर्भुत, तन्मतसवत्प्राक्लिखितासु भक्त- प्रतिशाप्रकीर्णकप्रतिषु (२४ पत्रे ) सर्वत्र तनाथाव्यस्य दर्शनात्, अपि चाऽस्मिन्नेव भक्तप्रज्ञाप्रकीर्णके- "मरिहतसिद्धचेइम-पवयणआयरिअसबसाइम । तिघ] तित्थकरेसु भचिं, तिगरणसुद्धेण भावेण ॥१॥" इति गाथा वर्तते, वस्याः का याता! अत्रापि चत्यभक्तिः प्रतिपादिताऽस्त्रि, पुनः सख्यासकलनविचार' श्रूयता-अत्र गाथा- इयषर्धनेऽपि न संख्या विघटेत, यत. प्रथमान्त्यगाथयोः तद्विषाराभावात् , तद्विचारप्रतिपादिका गाथा सप्तति एव, यथा श्रीउपदेशमालासूत्रे प्रकरणे]-"गाहाण समग, पचसया पेव चालीसा" इति उक्त, परं प्रान्त्यगाथा तव्यतिरिकाऽस्ति एष अत्रापि ज्ञेय ॥ ३९॥ ॥ इति जिनप्रतिमापूजाधिकारः ॥ ९ ॥ ननु-पूजनीया अगति ज्ञानादयो गुणाः, तद्योगात् तद्वानपि विधमानतीर्थकरवत्, पर जिनप्रतिमा तु काष्ठपापाणा- दिमयी अर्थतना च, ततो ज्ञानादिगुणराहित्येन कथकार पूजार्हा जिनप्रतिमा काठादिपुत्तलकपत् ? अत्र उच्यते-सत्य, पर ध्यता परमार्थी- "नामजिणा जिणनामा १, ठवणजिणा जिणवरिंदपडिमाओ२ । दयजिणा जिणजीघा ३, मायजिणा समवसरणट्ठात्थिा] ४ ॥१॥ इति श्रीआवश्यकनियुको श्रीभव्या स्वामीवचनात् जिनप्रतिमास्थापनाजिन , तदर्शने च सति समवसरणादिस्यो भावजिनः स्मृति आयाति, तस्मृतौ च तद्गुणचिन्तने चाऽनन्तो लाभः समतिपद्यते, सद्य दुर्गतिनाश सुगतिप्राप्ति- वाऽपि भवेतामिति, अत्राऽर्थे दृष्टान्तो यथा-भगवता उक्त-'भो साघो! त्य चित्रलिखितनारी मा द्राक्षीः, तदर्शने नारी स्मृति मायास्यति, तत्स्वरूपचिन्तने घ दुर्गतौ पातः स्यात्, यदुफ श्रीदशवैकालिकसूत्रे (२३६ पत्रे)- "चिचमित्तिं न निझाए, नारिं वा सुअलफिम । भक्खर पिव दद्गुण, दिहि पठिसमाहरे ॥ ५५ ॥” इति ।' ततो यथा चित्रनारीदर्शने अशुभपरिणामः प्रादुर्भवति तथा जिनप्रतिमादर्शने शुभपरिणामो जायते समानयुक्तित्वात् सगति अति च एतत् , पुनरपि श्रूयता उपासफदशादौ (१२ पत्रे), "अन्ननत्थियदेवयाणि वा" इत्यादि उक्तत्वात् , हरिहरप्रमुखमिथ्यात्विदेव- प्रयच्छन्ति, वपितस्य पानीय पाययन्ति, न च साधवः, तेपा भावना निगरिवत्गत् । गन्यारेन, कोरपणे वदति "मो साघो । रवि व मम रोहिका (अपूपिका )ददासि तदाऽह मत्स्यनाट मुवानि" तयार गापु 7MPा उन्मोचयेत् , अपि च पुष्पाविमिः साधनः पूआ न कुर्वन्ति, सचित्तस्पर्शने तेपा अनधिकाराद, पर पुग्णादिमि भानो यत् पुण्य जायते तद् इच्छन्ति, पदुकं "यदणवचिआए पूअणवत्तिाए सकारयत्तिभाए मग्मानिमार" या तथा पुन श्रीआचाराङ्गद्वित्तीयश्रुतस्कन्धे प्रान्ते तृतीयचूलाया ( ३८५ पत्रे) भगता मदता गहा मादिस्या. मुवोऽपि धन्यत्वेन उका सन्ति, तयाहि- "जम्माभिसेयनिक्सम-ण घरणनाणुप्पया य निषाणे । दिअलोममरणमदर-नदीमरभोमागरम ॥ ३२४ ॥ मा पयमुनिते, गयग्गपयए अ धम्मचके अ । पासरसावत्तनग, चमरुप्पाय घ वदामि ॥ २२५ ॥" व्यापा-"तीपंता जन्मभूमिपु तया निष्क्रमण-घरण-ज्ञानोत्पचिनिर्वाणभूमिपु तया देवलोकभवनेषु मन्दरेण तया नन्दीयाद्रीपादी भौमेषु च पातालभषनेषु यानि शाश्वसानि चैत्यानि तानि वन्देऽह इति द्वितीयगाधाया गन्ते क्रिपा इति, एष अष्टार तपा श्रीमदुमयन्तगिरी, गजामपदे दक्षार्णकूटपर्तिनि तथा तक्षशिलाया धर्मध, तथा अहिच्छत्राया पार्श्वनायस्य पर पेन्द्रमहिमास्थाने, एव रभाषः पर्वते वैरस्वामिना यत्र पादोपगमन कृत, यत्र घ श्रीमर्धमान आनित्य पमरेन्द्रण उस- तनं कृत, एतेषु स्थानेषु यथासमव अभिगमनयन्दनपूजनोत्कीर्तनादिका क्रिया कुतो दर्शनशमिः भवति इति"। यया भगवतीसूत्रे (३ पत्रे ) आदौ एष श्रीमधर्मस्वामिगणघरदेवेन अचेतनाया अपि पानीलिपे प्रणामः कृतोऽस्ति, तथाहि-"नमो अरिहंताण नमो सिद्धाण नमो मायरियाणं नमो उषज्झायाणं नमो लोए सबसाहूण (५ पत्रे) णमो धमीप लिवीए" इति, अर्योऽपि अयं श्रीसमयदेवसूरिकृतवृत्तिगत:-लिपिः पुस्तकादो अक्षरविन्यासः, सा च अष्टादश- प्रकाराऽपि श्रीमनामेयजिनेन स्वमुताया प्राझीनामिकाया दर्शिता, ततो प्राक्षी इति अभिधीयते, आह च-"लेह लिवी- विहाण, मिणेण वमीइ दाहिण करेणं" इति, अतो 'माझी' इति स्वरूपविशेषण लिपेः इति, तदाऽत्र ब्राझीलिपेः यो घेता तस्मै नमस्कारो भविष्यति इति अर्यान्तर कार्य, तस्य सर्वथाविरुद्धत्वात् , कथं ? इत्याइ-थूयता, नमो ब्राझीलिपेः यो वेत्ता तौ इति अर्थे क्रियमाणे दूपणत्रय, कथ? एक तु वेत्तीति पद सूत्रे नाऽस्ति, अर्थकरणे फुतः आनीत? १, द्वितीयं तु व्याकरणादिषु असंगतिः २, तृतीयं तु तस्याः वेचा कः साधु श्रावको वा ? नाऽऽयः पक्षः, यतः तस्य अईदादिपञ्च- कान्यतरत्वेन पूर्व उक्तत्वात् पुनरुक्तदोषपोषस्य प्रसगात्, नाऽपि पावकः, तस्य नमस्कारफरणे सुधर्मस्वामिनोऽनुचि- तत्वेन असंभवात् , तत उभयथाऽपि विरुद्धत्वात् इद नमस्कारकरणं न श्रेयस्कर इति । पुनः 'नमो बंमीए' इति वाक्यस्य अर्थे व्यक्ति, श्रीसमवायानसूत्रतो ज्ञेया । पुनः श्रीमद्रवाहुस्वामिना दशधा स्थापना श्रीगोपनियुक्तिसूत्रे (१२८ पत्रे) प्रोकाऽस्ति, तत्र गाथा- 'अक्खे १ वराठए वा २ फढे ३ पोत्थे ४ व चिचकम्मे वा ५ । सन्माषमसन्मावा, उवणापिंस विमाणाहि ॥३४॥ न्याख्या स्थापना द्विविधा-सद्भावस्थापना असमावस्थापना चेति, तत्र अक्षविपया सद्भावस्थापना अस- भावस्थापना च भवति । कथ? यदा एक एव अधः पिण्डकल्पनया बुद्धया कल्प्यते वदा असझाषस्थापना, यत्र पुनः वे एय अक्षाः विप्रभूतय एकत्र स्थाप्यन्ते तदा समावस्यापना, एष पराटकेपु १ कपर्दकपु २ तथा काष्ठकमाण पा इति । यदा एक एय काष्ठं पिण्डः एप इस्येवं फरप्यते तदा असद्भावस्थापना, यदा तु एकत्र बहूनि मिलि. तानि पिण्ठत्वेन कल्प्यन्ते सदा सद्भावस्थापना, एव 'पुस्ते' [घीउल्लिकादौ ] पुचलिकादिपु अपि, एव चित्रकमणि अपि, यदा एकचित्रकर्मणि पुसलपिण्ड इति स्याप्यते तदा असद्भावपिण्ठस्थापना, यदा त्रिप्रभृतिपिण्डवुझा कल्प्यते तदा सम्भावस्थापना, पर्व समावपिण्ड असमावपिण्ड च जानीहि । इत्यादि स्थापनापिण्डाधिकारे । पुन श्रीमनुयोगद्वारस्ने (१२ पत्रे ) स्थापनावश्यफ यया ॥ "से किं ते ठवणावस्मयं । उषणावस्सय २ जण्ण कढकम्मे पा १ चित्तकम्मे वा २ पोत्यकम्मे या ३ लेप्पकम्मे वा ४ गयिमे पा ५ वेलिमे वा ६ पूरिमे पा ७ संघाइमे वा ८ अक्खे वा ९ वराठए वा १० एगो वा अणेगो वा सन्मार- ठवणा वा असन्माषठवणा वा आवस्सएति ठयणा उपिज्जा से त ठवणावस्सय (सूत्र १०)" इति, एतव्यास्या-एत. दृत्तितो ज्ञेया, पुनः विचार्यता मनोमते रे! तष नूतनम् मतं त्रिंशदधिकपञ्चदशशतवर्षे १५३० प्रवर्तित, पर काऽपि तीर्थे श्रूयते जीवत्स्वामिप्रतिमा, पुनः घाणीनामग्रामे सांप्रतमेव भूमिगृहाद वहयो पुरातन्यो जिनप्रतिमाः प्रकटीवार वा अतिपुरावनाः सन्ति, तत्र तत्र लिखितप्रशस्तिसंवद् पव प्रतिमः । पुना रामसैन्यमामे भपि अतिजीर्णा श्रीऋषभदेव- प्रतिमा माताऽस्ति, एवं शतशः स्थाने स्थाने शतशः प्रतिमा इति । पुनः श्रीदशाश्वतस्कन्धे स्थविरावस्या भीभद्रा स्वामिना देवर्षिगमिधमाश्रमणपर्यन्ता मायिनः साभवो वन्दिताः सम्ति, यस्मिन् अवसरे वन्दिताः तदषसरे ते स्पधुजीकार * चतुर्गतिवर्तमानाः । ननु-भाषश्रमणाः काऽभूवन् ? ततो भाविजिना अपि द्रव्यजिना इति हेतोः नमस्काराहाः, तथा स्थापनायाः रूपाईत्वात् भावाईद्वत् जिनप्रतिमाऽपि पूजनीया इति रहस्य, पुनरपि पिण्डनियुको तद्भुतौ च (६ पत्रे) पिण्ठस्थापनाया एवं स्वरूपं, तयाहि-"ठवणापिंड मतो वोच्छ” तत्समर्पयमानः स एष आह- "अक्खे १ वराडए वा २, कठे ३ पोत्ये ४ व पिचकम्मे वा ५। सम्भाव ६ मसन्माय ७, ठवणापिंड विआणाहि ॥७॥" व्याख्या-सत इव-विद्यमानस्य इव भाव सचा समावः, किं उकं भवति-स्थाप्यमानस्य इन्द्रादे: अनुरूपागो- पाङ्गचिझवाहनप्रहरणादिपरिकररूपो य आकारविशेपो यदर्शनात् साक्षात् विद्यमान इव इन्द्रादिः लक्ष्यते स सदावा, तदभावो असद्भायः, तत्र सद्भाव असनावं च आश्रित्य अक्षे-चन्दनके वराटके-कपर्दके, घाशन्दोऽङ्गुलीयकादिसमु- चयार्थः, उभयत्राऽपि च जातो एकवचनं, तया काठे-दारुणि पुस्ते दिउल्लिकादौ, वाशब्दो लेप्यपापाणसमुच्चये, चित्रकर्मणि वा या पिण्डस्य स्थापना साक्षादिः, काष्ठादिषु आकारविशेपो वा पिण्डत्वेन स्थाप्यमानः स्थापनापिण्ड , इयं अत्र भावना-यदा काठे लेप्ये उपले चित्रकर्मणि वा प्रभूतद्रव्यसश्लेपरूपः पिण्डाकार साक्षाद् विधमान इव आलिख्यते, यद्वा अक्षाः कपर्दकाः अङ्गुलीयकादयो वा एकत्र सश्लेष्यपिण्डत्वेन स्थाप्यन्ते यथा एप पिण्ड' स्थापित इति, तदा वत्र पिण्डाकारस्य उपलभ्यमानत्वात् सन्नावतः पिण्डस्थापना, यदा तु एकस्मिन् अक्षे वराटके अहुलीयके वा पिण्डत्वेन स्थापना एप पिण्डो मया स्थापित इति, तदा तत्र पिण्डाकारस्य अनुपलम्यमानत्वात् , अक्षादिगतपरमाणुसवातस्य च अविवक्षणा' असद्भावतः पिण्ठस्थापना, चित्रकर्मणि अपि यदा एकविन्द्वालिखनेन पिण्डस्थापना, यथा एप पिण्ड
आलिखित इति विषक्षा तदा प्रभूतद्रव्यसंश्लेपाकारादर्शनाद् असद्भावपिण्डस्थापना, यदा पुनः एकविन्द्रालिलनेऽपि
एप भया गुडपिण्डा ओदनपिण्डः सक्नुपिण्डो वा आलिखित इति विवक्षा तदा सद्भावतः पिण्डस्थापना ॥ अK एव समा-
वासद्भावस्थापनाविभाग भाष्यकृत् उपदर्शयति-
"इको न असम्भावे, तिण्ह ठवणा र छोइ सम्भावे । चित्तेसु असन्भावे, दारुअलेप्पोवले सियरो ॥ ७॥"
व्यापा-एकोऽयो घराटकोंगुलीयकादिः पा यदा पिण्डत्वेन स्याप्यते तदा सा पिण्डस्थापना, 'असमावे' असद्भाव-
विपया, असमायिकी इस्यर्थः॥
तत्र पिण्डाकृतेः अनुपलभ्यमानत्वात्, अक्षादिगतपरमाणुसहशतस्य च अविषक्षणात् । यदा तु त्रयाणा अक्षाणा
घराटकानां अङ्गुलीयकादीना वा परस्परं एकत्र संश्लेषफरणेन पिण्डत्वेन स्थापना तदा सा पिण्डस्थापना, 'सद्भावे' सद्भा-
विकी, तत्र पिणाकृतेः उपलभ्यमानत्वात् , त्रयाणां चेति उपलक्षणं, तेन द्वयोः अपि वढूना च इत्यपि द्रष्टव्य । तथा
'चित्रेपु-चित्रकर्मसु यदा एकविन्द्वालिखनेन पिण्डस्थापना तदा साऽपि असावे, यदा तु चित्रकर्मसु अपि अनेकविन्दु-
सश्लेपालिखनेन प्रसूतद्रष्यसाठात्मकपिप्पस्थापना तदा सा समावस्थापना, पिण्डाकृते तत्र दर्शनात् । क्या दारुक-
लेप्योपलेषु पिण्डाकृतिसंपादनेन या पिण्डस्य स्थापना स 'इसर' समायस्थापनापिण्डः, तत्र पिण्डाकारस्य दर्शनात् ।।
तद् एवं उता स्थापनापिणः इति ॥ ४० ॥
॥ इति जिनप्रतिमास्थापना जिन-इत्यधिकारः॥४०॥
ननु-जिनप्रतिमापूजायाः फल कि? का प मिनप्रतिमापूजकस्य गतिः, तद् आगमाक्षरैः दर्शयतु, उच्यते-यदेव विद्य- मानतीर्थकरस्य बन्दनपूजादिफलं तदेव जिनप्रतिमापूजाया अपि फल सा एव गतिश्चापि, श्रीराजप्रश्नीयोपाङ्गे (१७ पत्रे) विद्यमानतीर्यवरस्य वन्दनादिफल यया "त महाफलं खलु देवाणुप्पियाण तहारूवाण अरहंताणं भगतार्ण नामगो- अस्स वि सवणयाए? किमग! पुण अभिगमणधंदणनमसणपडिपुच्छणपज्जुवासणयाए ! त सेय खल्ल एगस्स वि आयरिमस्स धम्मिमस्स मुवयणस्स सवणयाए किमग! पुण विरलस्स अट्ठस्स गहणयाए ? त गच्छामि [गच्छामो] णं वेवाणुप्पिय समण भगव महावीर वदामि नमसामि सकारेमि सम्माणेमि कल्लाण मगल चेइर्य देवय पज्जुषा- सामि, एम मे पिघा हिआए सुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामियचाए भविस्सति चिकट्ठ एवं सपेहेई' इत्यादि ॥ १॥ एवमेव श्रीविपाकसूत्रे पम्पानगर्या श्रीमहावीरसमवसरणे श्रीमहावीरदेवस्य वन्दनादिफल, तथाहि-"पतेणं पेचभवे हिआए सुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामिअसाए भविस्सति चिकटु" इत्यादि ॥२॥ इत्थमेव श्रीभगवती- सूत्रादौ सर्वत्र ज्ञेय । अय जिनमतिमापूजायाः फलं श्रीराजप्रश्नीयोपाने (९८ पत्रे) प्रोक्तं तनिशम्यता, तथाहि- "तए णं तस्स सूरिआभस्स देवस्स पचविहाए पजचीए फजचीभाष गयस्स समाणस्स इमेयाख्ये [ अज्झथिए अम्भस्थिए चिंतिए पत्थिए मणोगए संकप्पे समुपजित्या-किं मे पुर्वि करणिज? फि मे पच्छा करणिजा ? कि मे पुषि सेयं । किं मे पच्छा सेय ! किं मे पुर्वि पि पच्छाधि करणिज । किं मे पुर्षि पि पच्छा वि हिआए सुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामिअचाए भविस्सइ ? तए ण तस्स सूरिआमस्स देवस्स सामाणिमपरिसोववण्णगा देवा सूरिआमस्स
आलिखित इति विवक्षा तदा प्रभूतद्रव्यसंश्लेषाकारादर्शनात् असावपिण्डस्थापना, यदा पुनः एकविन्द्वालिखनेऽपि
एप मया गुटपिण्डः ओदनपिण्डः सक्नुपिण्डो वा आलिखित इति विषक्षा तदा सदावतः पिण्डस्थापना ॥ अमुं एप सदा-
पासनावस्थापनाविभाग भाष्यकृत् उपदर्शयति-
"इको न असम्भावे, तिण्ह व्यणा स होइ सम्भावे । चिचेसु मसम्भावे, दारुमलेप्पोवले सियरो ॥७॥"
व्याख्या-एकोऽयो घराटकोंगुलीयकादिवा यदा पिण्डत्वेन स्थाप्यते तदा सा पिण्डस्थापना, 'असद्भावे' असझाव-
विपया, असमाविकी इत्यर्थः ॥
तत्र पिण्डाकृतेः अनुपलम्यमानत्वात् , मक्षादिगतपरमाणुसकातस्य च अविवक्षणात् । यदा तु त्रयाणा अक्षाणा
पराटकानां अङ्गुलीयकादीनां षा परस्परं एकत्र संश्लेषकरणेन पिण्डत्वेन स्थापना तदा सा पिण्डस्थापना, 'समावे' सद्भा-
विकी, वत्र पिणाकते. सपलम्यमानत्वात् , त्रयाणां घेति उपलक्षणं, तेन द्वयोः अपि वळूना प इत्यपि द्रष्टव्य । तथा
'चित्रेषु'-चित्रकर्मसु यदा एकविन्द्वालिखनेन पिण्ठस्थापना तदा साऽपि असमावे, यदा तु चित्रकर्मसु अपि अनेकविन्दु-
संश्ठेपालिखनेन प्रभूतद्रष्यसनावात्मकपिण्डस्थापना तदा सा समावस्थापना, पिण्डाकृतेः तत्र दर्शनात् । तथा दारुक-
लेप्योपलेषु पिण्डाकृतिसंपादनेन या पिण्डस्य स्थापना स 'इतरः' सद्भावस्थापनापिण्डः, तत्र पिण्डाकारस्य दर्शनात् ॥
तद् एवं उक्त स्थापनापिफः इति ॥ ४० ॥
॥ इति जिनप्रतिमास्थापना पिन-स्यधिकार ॥ ४०॥
ननु-बिनप्रतिमापूजायाः फल कि? का च जिनप्रतिमापूजकस्य गतिः, तद् आगमाक्षरै दर्शयतु, उच्यते-यदेव विद्य- मानतीर्थकरस्य धन्दनपूजादिफलं तदेव जिनप्रतिमापूजाया अपि फल सा एव गतिश्चापि, श्रीराजप्रश्नीयोपाङ्गे (१७ पत्रे) विद्यमानतीर्थकरस्य वन्दनादिफल यथा “त महाफल खलु देवाणुप्पियाण तहारूवाणं अरहताण भगवंतार्ण नामगो- अस्स वि सवणयाए ? किमग! पुण अभिगमणवंदणनमसणपठिपुच्छणपज्जुवासणयाए ! त सेय खल्ल एगस्स वि आयरिसस्स घम्मिअस्स सुवयणस्स सवणयाए किमग! पुण विठठस्स अट्ठस्स गइणयाए ? त गच्छामि [गच्छामो] णं देवाणुप्पिय समण भगवं महावीरं वदामि नमसामि सकारेमि सम्माणेमि कालाण मंगल घेइयं देवयं पजुवा- सामि, एम मे पिचा हिआए सुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामियत्ताए भविस्सति त्तिकटु एवं सपेहेई' इत्यादि ॥१॥ एवमेव श्रीविपाकसूत्रे चम्पानगर्या श्रीमहावीरसमवसरणे श्रीमहावीरदेवस्य वन्दनादिफलं, तथाहि-"एतेणं पेञ्चभवे हिआए मुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामिमचाए भविस्सति चिकटु" इत्यादि ॥२॥ इत्थमेव श्रीमगवती- सूत्रादौ सर्वत्र ज्ञेय । अथ जिनप्रतिमापूजायाः फलं श्रीराजप्रश्नीयोपाने (९८ पत्रे) प्रोक्तं तनिशम्यता, तथाहि- "तए णं वस्स सूरिआभस्स देवस्स पचविहाए पज्जचीए पज्जत्तीभाव गयस्स समाणस्स इमेयारूवे [ अज्झथिए ] अम्मस्थिए चिंतिए पत्थिए मणोगए संकप्पे समुपजित्था-किं मे पुर्वि करणिज्जं? फि मे पच्छा करणिज ? किं मे पुषि सेय ? फि मे पच्छा सेयं । किं मे पुषिं पि पच्छाधि करणिज्ज ! फि मे पुर्षि पि पच्छा वि हिआए मुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामिअचाए भविस्सइ ? तए ण तस्स सूरिआभस्स देवस्स सामाणिअपरिसोववण्णगा देवा सूरिाभस्स देयस्स इमेास्यमम्मस्थिम बाप समुप्पन्नं सममिजाणिचा मेणेव सरिमामे देवे तेणेय उवागच्छति, सरिमाम देव करयलपरिग्गहिम सिरसावत्वं मत्पए अंजलि कडु अपण विजएण वचाविति, वद्धाविता एव वयासी-एव खलु देवाणु- प्पिमाण सरिमामे विमाणे सिद्धायतर्णसि घिणपरिमाण जिणुस्सेहपमाणमित्ताण अट्ठसयं सनिखिच चिट्ठति, समाए ण सुहम्माए माणवर घेइए खमे पहरामएस गोलपट्टसमुग्गएमु बडूओ जिणसकहामो सन्निखित्ताओ चिट्ठति, ताओ ण देवाणुप्पिमाणं अण्णेसि च पहूण घेमाणियाणे देवाण य देषीण य मञ्चणिजाओ जाव पजुवासणिजाओ, त एय गं देवाणुप्पिआणं पुषि करणिज, तं एय ण देवाणुप्पिाण पच्छा करणिज्ज तं पय ण देवाणुप्पियाण पुर्षि सेय, त एय ण देवाणुप्पियाणे पच्छा सेय, त एयण देवाणुप्पिाण पुषि पि पन्छा वि हिआए सुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामिन- चाए भपिस्सवि" । पुनः श्रूयतां देवपूजाफलं साधोः पञ्चमहानवपालनस्य श्रीस्थानाझे तृतीयस्थाने चतुर्थोद्देशके ( १७६ पत्रे) मोर्क, तदेव फल जिनप्रतिमापूजनस्याऽपि प्रोक, तथाहि- "ओ ठाणा अपवसितस्स अहिताते अमुभाते अखमाते अणिस्सेसावे अणाणुगामिअत्साते भवति, तं-से गं मुंडे भषिक्षा अगाराको अणगारिअ पति मिग्गये पावयणे सकिते कखिते वितिगिपिछते मेवसमावन्ने कल्लससमावळे निग्गय पावयणं णो सद्दहति णो पत्तियति णो रोपति, व परिस्सहा अभिमुजिअ अमिजुजिअ अभिभवति, नो से परिस्सहे अभिजुजिअ अभिजुबिम अभिभवति" से णं मुंरे भविचा मगारातो अणगारितं परतिते पंचर्दि मावलि संकिवे आप कल्लुससमाषने पधमहबताई नो सुहाति आप णो से परिस्सो. अभिजिम अभिजिम अभिभवति
से णं मुंडे भयित्ता आगारातो अणगारिमं पवतिते छहिं जीवनिकापहि निस्संकए [ किते ] जाव परिसहे अभिजुजिम
अमिमुंजिम अभिभवति । णो त परिसहा अभिभवति ३॥"
व्याख्याऽपि यया-अनन्तरं मरणमुक्क, मृतस्य तु जन्मान्तरे ययाविघस्य यद्वस्तु त्रय यस्मै सपद्यते तस्य तत्तस्मै दर्शयितु-
माह-'तओ ठाणा इत्यादि प्रीणि स्थानानि-प्रवचनमहाप्रतजीवनिकायलक्षणानि अव्यवसितस्य-अनिश्चयवतोऽपराक्रमपतो
वाहिताय अपथ्याय-असुखाय-दुःखाय अक्षमाय-असगतत्वाय अनिःश्रेयसाय-अमोक्षाय अननुगामिफत्वाय-अशुभानुष-
घाय भवन्ति। 'से णति यस्य त्रीणि स्थानानि अहितादित्वाय भवन्ति । स शकितो-देशव सर्वतो वा सशयवान् , काक्षितस्त-
येव मतान्तरस्यापि साधुत्वेन मन्ता विचिकित्सितः-फल प्रति शङ्कोपेतः अत एव भेदसमापनो-वैधीभावमापन्न एवमिद न
चैवमितिमतिक , कलुषसमापनो-नैतदेवमितिप्रतिपत्तिकः । ततश्च निर्मन्थानामिद नैर्ग्रन्थक, प्रशस्त प्रगत प्रथम वा वच
नमिति प्रवचन-आगमो दीर्घत्व प्राकृतत्वात् , न अद्धचे सामान्यतो न प्रत्येति-न प्रतीतियिषयी करोति न रोचयति-न
चिकीर्षाविषयी करोति 'त'मिति य एवंभूतस्त प्रनजिताभास परिसह्यन्ते इति परीपहा -क्षुधादय अभियुज्य अभि-
युज्य-सम्बन्धमुपगत्य प्रतिस्पर्ध्य था अभिभवन्ति-न्यकुर्वन्ति इति, शेप सुगमं । उक्तविपर्ययसूत्रं प्राग्वत्, किन्तु हित-
अदोपकर इह परत्र च आत्मनः परेपा च पथ्यान्नभोजनवत् , सुख आनन्द: तृपितस्य शीतलपानमिय, क्षम उचित
तथाविषव्याधिव्याघातफौपघपानमिव, निश्रेयस निश्चित श्रेया-प्रशस्य भावतः पचनमस्कारकरणमिव अनुगामिक अनु-
गमनशीलं भास्वरद्रष्यजनितच्छायेवेति ॥ ४ ॥
पुनः श्रीपाक्षिकसूत्रेऽपि, तथाहि-"एस खलु पाणाइवापस्स वेरमणे हिए सुहे समे निस्सेयसिए आणुगामिए" इत्यत्र इद रहस्य-पंचमहातपाउनस्य यत् “हिआए मुहाए खमाए निस्सेसिआए आणुगामिआए" इत्यनेन फलमुक्त तदेव जिन- प्रतिमापूजाया अपि फलमुक, पुनश्चैत्यस्य बिनप्रतिमारूपस्य वैयावृचिफरणे कर्म निर्जरारूपं फल श्रीप्रश्नन्याकरणे सव- रद्वारे (१२२ पत्रे) प्रोफ, तपाहि- "अचंत-चाल-तुवल-गिलाण बुडखमके पयत्ति-आयरिम-उषज्झाए सेहे साहम्मिए तवस्सी कुलगण संघ चेइअढे अ निजरही घेयावचं अणिस्सियं दसविह बहुविह करेइ अ" अय जिनप्रतिमापूजफस्य सूर्यामदेवस्य श्रीराजप्रश्नीयोपाझे (४४ पत्रे) श्रीमहाषीरदेवेन या गतिरुका ता भूपता, तथाहि- "तए ण से सूरिमे देवे समणस्स भगवमो महावीरस्स अंतिए धम्म सोचा निसम्म हतुट्ठ जाव हयहियए उट्ठाए उल्लेति, सद्विचा समर्ण भगर्ष महावीरं चंदा, नमसा विचा नमसिचा पव वयासी-अह भंते । सूरिआमे देवे किं भवसिदिए कि अभवसिद्धिए १ सम्मदिट्ठी मिच्छविही२ परित्तसंसारिए अणतसंसारिए ? ३ मुलभवोहिए दुल्ल- भवोहिए। ४ आराइए पिराइए १५ परिमे अपरिमे । ६ तएर्ण समणे भगव महावीरे सूरिया देष एव वयासी- सूरिआमा! तुम णं भवसिरिए नो अमवसिदिए १ सम्मट्ठिी नो मिच्छविट्ठी २ परिचससारी नो अर्णतसंसारी ३ मुलभदोही नो दुखममोही ४ आराहए नो विराइए ५ परिमे नो अपरिमे ६ । तए ण से सूरिमामे देवे समणेणं भगव- -- या महावीरेणं एवं बुचे समाणे इतुचिचमाणदिए परमसोमणस्से" इत्यादि । पुनः श्रीबृहत्कल्प जिनप्रतिमादर्श- नात् ज्ञानदर्शनधारित्रलाभरूपो भावनामः कथितोऽस्ति, तथाहि- "तित्थयरा १ जिन २ चचदस ३ मिन्ने ४ सविग्ग ५ तह य असविग्गे ६ सारूविय ७ वय ८ देसण ९ पठिमामो १० भावगामायो ११ ॥४१॥" ॥ इति जिनप्रतिमापूजाफलाधिकारः ॥४१॥ ननु-प्रतिमायाः पूजने पट्कायवघेन महानारम्मो जायते, कथ? पूर्व पापाणादिघटने सचिसपाषाणच्छेदादिना पृथ्वी- कायवधः१ प्रतिमायाः नानकारापणे एकस्मिन् जलविन्दो केवलिनाऽसख्याता जीया दृष्टाः प्रतिपादिताश्चेति हेतोरप्का- यवधः २ धूपोत्क्षेपे दीपप्रज्वालने चाऽग्निकायवधः ३ शङ्खादिवाद्यवादने वायुकायवधः ४ कुसुममालादीना कण्ठादिपरि- घापने वनस्पतिकायषध ५ दीपादौ पतङ्गादिजीवमरणेन त्रसकायवधः ६ इति । जैनधर्मस्तु जीवदयामयः, तत्कथ मानयामि जिनप्रतिमापूजाम् ?, इत्यत्र उच्यते-ननु-जिनधर्मों नि:केवल जीवदयारूपो वाऽऽज्ञासहितदयारूपो वा ? नाऽऽधः पच कक्षीकार्यः, भगवदुक्कागमपक्षेण सम प्रत्यक्ष विरोधस्य लक्ष्यमाणत्वात् । कथ यदि श्रीवीतरागदेवेन नि:केवल जीवदयारूपो धर्मः प्ररूपितोऽम विष्यत् तदा साधूना नदीलहनादिकं कर्तव्यं भगवान् नाऽकथयिष्यत् १, तत्रापि पृथिव्यादिजीवाना वधस्य प्रत्यक्ष जायमानत्वात् । नदीलहनं च श्रीस्थानान्सूत्रे पञ्चमस्थाने द्वितीयोद्देशके प्रथ- मालापके ( ३०८ पत्रे ), तयाहि-"नो कप्पइ निग्गथाण वा निग्गयीण वा इमामो उठ्ठिामो गणिमो वितजिता- तो पंच महष्णषातो महानदीओ अंतो मासस्स दुक्खुत्तो वा तिक्खुचो वा उत्चरिचए पा सतरित्तए ना, त जहा-गगा १ जउणा २ सरऊ ३ एरावती ४ मही, ५ पंचहिं ठाणेहिं कप्पति, त जहा-मतसि वा १ दुन्भिक्ससि वा २ परहेजवाण कोइ ३ दमोघसि वा एज्वमाणसि महता पा ४ अणारितेसु य" इत्यादि । पुनः श्रीमापारागसूत्रे द्वितीय श्रुतस्कन्धे तृतीयाध्ययने ईर्यायाः प्रथमोद्देशके (३४६ पत्रे ) “से मिक्खू पा भिक्खुणी वा पुषामेव तिरिच्छसपातिम नार जाणिवा जाणिचा से तमायाए एर्गतमवक्कमिज्जा २ भरग पहिहिला २ एगओ भोअणमडग करिमा २ ससी-सोपरिज काय पाए पमजिजा २ सागारं मत पम्यक्साइजा, एग पाय जले किच्चा एग पाय थले किच्चा ततो सजयामेव नाव दुरूहिसा। (सूत्र ३४१) । से भिक्खू पा भिक्खुणी वा नाव दुरूहमाणे नो नावाओ पुरतो दुरूहिज्जा, नो नाबामो मग्गमो दुरू- हिला, नो नावाओ मजाओ तुमहिला, नो पाहाओ पगिझिय २ अगुलिआए उदिसिम २ ओणमिम २ सप्तमिम २ निन्साइजा । से ण पो नापागओ नावागय याजा-आउसतो! समणा ! एय ता तुम नाव सकसाहिला वा बुध साहि वा खिवाहि पा रज्जाए वा गहाय आफसाहि, नो से त परिन्न परिजाणिज्जा, तुसिणीओ उवेहिजा । से ण परो नावागमो नावाग० षड्जा आरसंतो? समणा ! नो सघाएसि तुम नावं उकसित्तए वा दुकसित्तए वा वित्तए वा रड्याए या गहाय आकसित्तए या, आहर, एवं नायाए रज्म सय ष ण वयं नाव रसिस्सामो । वा जाव रखए पा गहाय आकसिस्सामो, णो से प० तुसिणीओ पाजो, से ण परो नावागमो नावा गप बाजा। मारसंतो! समणा! एम ता सुमं नावं आलिषेण या पीरपण वा सेण वा बलएण वा मपएण या वाहेहि, नो से संप० सुतिः।
से परो० एय ता तुर्म नावाए सदय हत्थेण वा पाएण वा मत्चेण वा पडिग्गहेण वा नावासस्सिंघणेण या उस्सिंचाहि, णो से । से ण परो आठसंतो! समणा ! एयं तुम नापाए उचिंग हत्थेण वा पापण वा पाहुणा वा करुण या उदरेण या सीसेण या कारण वा धस्सिंचणेण वा लेण वा मट्टियाए वा कुसपत्तएण वा कुविंदपण वा पिहेहि, नो से त । से भिक्खू वा भिक्षुणी वा नावाए सत्चिंगेण उदय आसवमाण पेहाए विरुवरि नाव कजवावेमाणिं पेहाए नो पर उवस- कमित्तु एव बूया-आउसतो ! गाहावई एय ते नावाए उदय उत्तिंगेण आसवइ उवरुवरि नावा वा कज्जलावेइ, एयप्प- गार मण घा वाय वा नो पुरमो कट्टु विहरिज्जा, अप्पुस्सुए अवहिल्लेसे एगतगएण अप्पाणं विउसेमा समाहीए, तओ० सं०, नापासवारिमे य उदए आहारिय रीइज्जा, एय खल्लु सया जासित्तिवेमि xxxx से ण परो णावा. आज संतो ! समणा ! एय ता तुम छत्चग वा जाव चम्मछेयणग वा गिण्हाहि, एआणि तुम विरूवरूवाणि सत्थजायाणि धारेहि, एय ता तुम दारग वा दारिग वा पजेहि णो से त xxxx से ण परो नावागए नावागय वएजा-आउसतो! पस ण समणे नावाए महभारिए भवति, से ण पाहाए गहाय नावामो उदगसि पक्खिविज्जा, एयप्पगार निग्घोस सुच्चा निसम्म से अपीवरधारी सिया खिप्पामेष पीवराणि उपेढिज्ज घा निवेदिज वा उप्फेस वा करिज्जा, अह पुण एवं जाणिज्जा अमिकतकूरकम्मा खल्ल वाला वाहाहिं गहाय नावाओ उदगंसि पक्खिविज्जा से पुषामेव वइजा-आउसतो! गाहावती मा मेत्तो वाहाए गहाय नावओ उदगसि पक्खिवह, सय चेव ण अह नावाओ उदगसि ओगाहिस्सामि से व पयतं परो सहसा बलसा वाहाहिंग० नापाओ उदगसि पक्खिविजा, त णो सुमणे सिआ, नो दुम्मणे सिआ, नो उचावय मण नियछिना, णो वेसि वालाण घयाए वहाए समुद्विज्जा, अप्पुस्सुए जाव समहीए तओ सजयामेव उदगसि पविजा xxxx से मिक्खू वा भिक्षुणी वा उदगंसि पवमाणे नो हत्येण हत्य पाएण पाय कारण काय आसाइना, से मणासायणाए अणासायमाणे तो सजयामेव उदगंसि पविजा । से मिक्खू वा भिक्खुणी वा उदगसि पवमाणे नो उम्मुग्गनिमुग्गिम करिजा, मामेय चदर्ग कश्चेस वा अच्छीस वा नकसि या मुहसि वा परिआवजिज्जा, तओ, सज- यामेव उदगसि पविजा । से मिक्खू वा उदगसि पवमाणे तुन्वलिम पारणिज्जा, खिप्पामेव सयहिं विगिंचिज वा विसो- हिज या, नो णेव ण साइजिजा, अह पुण जाणिज्जा पारए सिमा उदगाओ तीर पाउणित्तए, तओ सजयामेव उद- चाहेण वा ससिणवेण पा कारण उदगतीरे चिद्विजा । से भिक्खू वा भिक्खुणी वा उदष्ट वा फार्य वा ससिणद्ध वा काय नो आमसिज्जा था, णो पमजिज्जा पा सलिहिला या निलिहिला वा उपलिजा वा सपट्टिज्जा वा आयाविज वा पयाविज या अह पुण एष जाणिज्जा विगओदओ मे काए छिन्नसिणेहे काए तहप्पगार काय आमन्जिज्ज वा पयाविज था, वो सजयामेव गामाणुगाम दूरजमाणे णो परेहि सद्धिं परिजविस २ गामाणुगाम दूइजिजा।" पुनरत्रैव तृती याऽध्ययनस्य द्वितीयोद्देशके ( ३४९ पत्रे ) एव जाप्रमाणनदीजललइनविधिमाह, तथाहि-"से मिक्खू वा भिक्खुणी वा गामाणुगार्म दूइज्जमाणे अतरा से अघासंतारिमे नदग [गे] सिआ, से पुवामेव ससीसोवरिय काय पाए य पमजिज्जा २ एग पाय बले किया एग पाय थछे किया ततो संजयामेष जपासतारिमे उदगसि आहारिम रीएज्जा" इत्यादि । पुनः श्रीकल्पसूत्रेऽपि तृतीयसामाचार्या (२५३ पत्रे) नदीलान सक आहारार्थे, तथाहि-"वासावास पजोसपियाण कप्पह निग्गयाण वा निग्गयीण वा सबओ समता सक्कोसं जोयण मिक्खायरिआए गर्नु, पहिनियत्तए xxxx एरावई कुणालाए जत्य चक्किा सिआ, एग पाय जले किचा, एग पाय थले किच्चा, एव चकि, एव ण कप्पइ सवमो समता सकोस जोयण भिक्खायरियाए गसु पडिनियत्तए” इत्यादि । तथा पुनरपि श्रीकल्पे त्रयोदशसामाचार्या ( २६३ पत्रे) मल्पवृष्टौ जायमानायामपि निग्रन्याना निग्रन्थीनां च भक्तपानार्थ गमन अनुज्ञात श्रीमहावीरदेवेन, तथाहि- "वासावासं फ्जोसविसस्स पडिग्गहधारिस्स भिक्खुस्स नो कप्पद वग्धारिअवुट्ठिकायसि गाहावइफुल भत्ताए वा पाणाए वा निक्खमित्तए वा पविसिसए वा । कप्पड़ से अप्पवुद्विकायसि सतरुत्तरसि गाहावश्कुल भत्चाए वा पाणाए वा निक्खमित्तए वा पविसित्तए वा” इति वर्षत्यपि मेघे अनस्तमिते सूर्ये साधोः वसती आगमने एव आराधकत्व उक्त, तत्र स्थितौ तु विराधकत्व, अत्र आशा एव प्रमाण । निष्केवल जीवदयापक्षे तु अनागमन श्रेयस्कर, आगमनादिना जाताया अप्कायविराधनाया तत्राऽभावात् , तत्सामाचारीपाठोऽपि तत्रैव यथा- "वासावास पज्योसयिअस्स निग्गयस्स निग्गयीप वा गाहावइकुल पिंडवायपडिआए अणुपविट्ठस्स निगिज्झिय निगि- झिय बुटिकाए निवइज्जा, कप्पड़ से अहे आरामंसि वा अहे उवस्सयंसि वा, अहे विमडगिहसि वा अहे रुक्खमूलसि या उवागछित्तए", (पुनः २६४ पत्रे ) "नो से कप्पइ पुषगहिएण भत्तपाणेण वेल उवायणा वित्तए, कप्पइ से पुधामेव विमलंग मुम्चा पिच्चा पष्ठिग्गहग सलिहिम सलिहिम सपमज्जिय सपमज्जिय एगाययं भडग कटु सावसेसे सूरे जेणेव उवस्सए वेणेव स्वागच्छित्तए, नो से कप्पइ त रयणिं तस्येव उवायणावित्तए" इति । पुन श्रूयतां-श्रावकाणा साधूना उचायय मण नियछिया, णो वेसि वालाण घयाए वहाए समुहिला, अप्पुस्सुए जाव समहीए तो सजयामेव उदगसि पयिजा x x x x से भिक्खू पा भिक्खुणी वा उदगसि पवमाणे नो हत्येण हस्थ पाएण पाय कारण काय आसाइजा, से अणासायणाए अणासायमाणे तो सजयामेष उदगंसि पविजा । से भिक्खू वा भिक्षुणी या उदगसि परमाणे नो उम्मुगनिमुग्गिम फरिया, मामेय पदर्ग कञ्चेमु वा अच्छीस वा नकसि वा मुहसि चा परिआवजिजा, तओ, सज- यामेय उदगसि पविखार । से भिक्खू वा उदगसि फ्यमाणे तुम्पलिअ पाणिज्जा, खिष्पामेव उवहिं विगिंचिज वा विसो- हिज या, नो ष ण साजिया, अह पुण खाणिज्या पारए सिमा उदगाओ तीर पारणित्तए, तो सजयामेव उद- चरेण पर ससिणग्रेण या कापण सदगतीरे चिट्ठिमा । से भिक्खू पा भिक्खुणी वा उदष्ट वा काय वा ससिणद्ध वा फार्य नो आमलिमा या, परे पमजिज्जा पा संलिहिला या निलिहिला वा नखलिज्जा वा उयहिज्जा वा आयाविज घा पयाषिज या मह पुण पष जाणिवा विगमोवो मे काए छिन्नसिणेहे काए तहप्पगार काय आमन्जिज वा पयाविज पा, तमो सजयामेव गामाणुगाम दूरबमाणे णो परेहि सद्धिं परिजविस २ गामाणुगाम दूइजिजा।" पुनरत्रैय तृती- याऽध्ययनस्य द्वितीयोदेशके (३४९ पत्रे ) एवं जाममाणनदीजललानविधिमाद, तयाहि-"से भिक्खू वा भिक्खुणी वा गामाणुगाम दूइजमाणे अंतरा से जघासंतारिमे सदग गि] सिमा, से पुषामेव ससीसोपरिय काय पाए य पमजिजा २ एग पाय जले किया एणं पाय यले किया ततो सज्जयामेव जपासतारिमे सदगसि आहारिम रीएजा" इत्यादि । पुनः श्रीकत्सस्त्रेऽपि तृतीयसामाचार्या (२५३ पत्रे) नदीलहन सक आहारार्थे, तथाहि-"वासावास पजोसवियाण महापीर बदति नमसंति वैदिक्षा नमसित्ता पसिणाई पुग्छति पर्सिणाइ पुग्छित्सा अट्ठाइ परिआदिति अ०२ उठाए चतुति २० २ समणस्स भ० महा० अतियाओ कोठ्याओ घेइयाओ पडिनि० १०२ जेणेव सावत्यी नगरी तेणेव पहा- रेस्थ गमणाए । वए णं से संखे समणोवासए ते समणोवासए एवं ययासी-तुझे ण देवाणुप्पिया ! विउल असण पाण खाइम साइम उपक्सडावेह, तए ण अम्हे त विग्ल असण पाण खाइम साइम आसाएमाणा विसाएमाणा परिमुजेमाणा परि- भाएमाणा पक्षिय पोसह पडिजागरमाणा विहरिस्सामो, तए णं ते समणोथासगा सखस्स समणीयासगस्स एअम? विणपण पहिसुणति, तप ण तस्स सखस्स समणोवासगस्स अयमेयारूवे अन्भत्थिंए जाय समुप्पजित्या-नो खलु मे वर्षे त विवळ असण पाण जाव साइम माताएमाणस्स जाव ४ पक्खिा पोसह पडिजागरमरणरस विहरित्तए, सेअ सतु मे पोहतालाए पोसहिमस्त वमचारिस्स उम्मुकमणिमुवनस्स ववगयमालायन्नगविठेवणस्स निक्वित्तसत्यमुसलस्स त परिपत्त दन्नत्यारोवायत्त पक्विम पोसह पडिजागरमाणस्स विहरित्तए त्तिकटु एवं सपेहेति २ जेणेय सरची नारी जेनत र ई देगे उप्पलासमणोवासिआ तेणेव उवागच्छइ, उयागच्छित्ता उप्पल ममणोचासियं बच्चा, बछिया ऐवमान तेणेव स्वााग्छइ, उवागच्छिता पोसहसाल अणुपविसइ, अणुपविसित्ता पोसह- सळ पनबार चराचानी पडिल्दर ३० पडि० २ दव्भसथारग सयरति, दन्भ० सं० २ दम्भसधारगं दुरद, दु.२ पोज रहिरररी का पक्विन पोसह पडिजागरमाणे विहरइ । तए णं ते समणोवासगा बलेव सावत्या नपरो देख सहिदमााति, वागच्छित्ता विउल असण पाण साइमं साइम उपरा- घ सर्वधर्मकर्तव्य पृथिव्यापारम्भपूर्वफमेष दृश्यते, यसो पद स्वं श्रेणिककोणिकतुङ्गिकानगरीवास्तव्यभावकादीना मग- यद्वन्दनार्थ गमनाऽऽगमने पृयिन्यप्वनस्पतिकुन्युपिपीलिकादिजीवांना उपमर्दन जात न या? जातमेव, न च वक्तव्य जीवोपमर्दै तेपा पुण्यमपि जातं न भविष्यतीति । तेषां हि- "आए मुहाए खमाए निस्सेअसाए अणुगामिमचाए भविस्सई" इति फलस्योकत्यात् । अपि च पुष्कलिश्रावकेण पाक्षिकपर्वण्यपि सापर्मिकाणां भोजनाविना साधर्मिफवात्सल्य चक्रे, तत्र तस्यारम्भो लग्नो न वा? न च वाच्यं तस्याऽऽरम्भ एप उमा, न शुभ फल भाषि इति । यतस्तत्रैव तस्य पुण्यपुष्टेः फलस्योकत्वात् । यदुक्तं श्रीभगवतीसूत्रे द्वादशशतके प्रय- मोदेयके (५५२ पत्रे) तयाहि- "वेण फालेण तेण समएण सावत्पी नाम नगरी होत्या, यन्नओ कोट्ठए चेइए वन्नओ, तत्य ण सपत्थीए नगरीए पहले सखापामोक्ता समणोवासगा परिवसति, अहा जाय अपरिभूया अमिगयजीवाजीवा जाव विहरति, तस्स र्ण सखस्स समणोवासगस्स उप्पलानाम भारिया होत्या, सुकुमाल जाव सुरुषा समणोवासिया अभिगयजीवाजीवा जाव विहरति । तस्य णं सावत्यीए नगरीए पोक्खलीनाम समोवासए परिवसइ अढे अभिगयजाव विहरद, तेण कालेणं देणं समएणं सामी समोसढे परिसा निग्गया जाप पशुवासति, तए ण ते समणोवासगा इमीसे जहा आलभि- याए जाय पश्वासइ, तरण समणे भगर्व महावीरे वेसिं समणोवासगाण तीसे य महति० धम्मकहा जाव परिसा पडिगया, तर्पण ते समणोवासमा समणस्स भगवमो महावीरस्स अतियं धम्म सोचा निसम्म हा तु समर्ण भगव महावीर पदति नमसंतिं वदिखा नमसिचा पसिणाई पुग्छति पर्सिणाई पुच्छित्ता अट्ठाइ परिआदिति अ० २ उठाए सष्टेति उ० २ समणस्स म० महा० अतियाओ कोढ़याओ घेझ्याओ पडिनि०प० २ जेणेव सायत्यी नगरी तेणेन पहा- रेत्य गमणाए । तए णं से सखे समणोयासए ते समणोवासए एव वयासी-तुझे णं देवाणुप्पिया! यिउल असण पाण खाइम साइम उपक्खडावेह, तए णं अम्हे त विचल असण पाण खाइम साइम आसाएमाणा विसाएमाणा परिभुजेमाणा परि- माएमाणा पक्खिय पोसई पडिजागरमाणा विहरिस्सामो, तए ण ते समणोवासगा सखस्स समणोवासगस्स एअमट्ठ विणपर्ण पडिसुणति, तए ण तस्स सखस्स समणोपासगस्स अयमेयारूवे अन्भत्थिंए जाव समुप्पज्जित्या-नो खलु मे सेयं त विउल असणं पाणं जाय साइम आसाएमाणस्स जाव ४ पक्षिा पोसह पडिजागरमाणस्स विहरित्तए, सेभ खष्ठ मे पोसहसालाए पोसहिमस्स बभचारिस सम्मुफमणिमुवन्नस्स ववगयमालायन्नगरिलेपणस्स निक्खित्तसत्यमुसलस्स एगस्स अविश्यस्स दन्भसंथारोवगयस्स पक्सिस पोसहं पडिजागरमाणस्स निहरित्तए तिकडे एप सपेहेति २ जेणेन सावस्थी नगरी जेणेव सए गिहे जेणेव उप्पलासमणोवासिआ तेणेव उवागच्छइ, उवागच्छित्ता उप्पलं समणोपासिय आपुग्छइ, आपुच्छित्वा जेणेव पोसहसाला तेणेव सवागच्छइ, उवागच्छिचा पोसहसाल अणुपयिसइ, अणुपरिसित्ता पोमह- साल पमज्जइ, पो०५२ उच्चारपासवणमूमी पडिलेहेइ, उ० पडि० २ दन्भसथारग सपरति, दन्भ० सं० २ दग्भसयारग दुरूहइ, दु०२ पोसहसालाए पोसहिए वभयारी जाव पक्खिम पोसह पडिजागरमाणे विहरद । तए ण ते समणोरामगा जेणेव सावत्यी नयरी जेणेव सयाइ गिहाइ तेणेव उवागच्छति, उवागच्छित्ता विउठ असण पाण साइम साइम सम्प- नाति १० २ अण्णमण्णे सहावेति अ० स०२ एव पयासी-एवं खल्ल देवाणुप्पिया! अम्हेहिं से विचले असणपाणखा- इमसाइमे उवक्खाविप, संखे य ण समणोवासए नो हवमागच्छइ, त सेय खलु देवाणुप्पिया! अम्ह सख समणोवा- सग सहावेत्तए । तए ण से पोक्खली समणोवासए ते समणोयासए एव पयासी-अच्छह ण तुझे देवाणुप्पिया ! मुणिपुया वीसत्या अहन्न सख समणोषासग सद्दावेमितिकहु तेसिं समणोयासगाण अतिआओ पडिनिक्खमइ प०२ सावरपीए नगरीए मममम्झेण जेणेव सखस्स समणोवासगस्स गिहे तेणेव उवागच्छइ, उयागच्छिचा सखस्स समणो वासगस्स गिह भणुपविद्वे । तए णं सा उप्पला समणोयासिआ पोक्खलिं समणोवासग एजमाण पासइ पासित्ता इट्टतुट्ठ० आसणाओ अन्मुढेइ, अभुद्विचा सत्तट्ठ पयाइ अणुगच्छइ अणुगच्छित्ता पोक्खलिं समणोवासगं वदति नमसति, वदिचा नमसित्ता आसणेण उवनिमतेइ, आ० २ एवं वयासी-सदिसंतु ण देवाणुप्पिया! किमागमणप्पयोअण? तए णं से पोक्खली समणोवासए उप्पल समणोषासिय एष वयासी-कहिन्न देवाणुप्पिये सखे समणोवासए? तए ण सा उप्पला समणोवासिआ पोक्खल समणोषासग एव क्यासी-एव खल्ल देवाणुष्पिया ! सखे समणोवासए पोसहसालाए पोसहिए अभयारी जाय विहरह । तए ण से पोक्सली समणोयासए जेणेष पोसहसाला जेणेव सखे समणोवासए तेणेव सवागच्छइ, उवागच्छित्ता गमणागमणाए परिकमइ, ग० २ सख समणोषासग वदति नमसति, वदित्ता नमसित्ता एव वयासी-एव खल्ल देवाणुप्पिया। मम्हेहिं से विटले असण जाव साइमे उवक्खडाविए तं गच्छामोण देवाणुप्पिया ! त विचल असण जाव साइम आसाए- माणा जाव परिजागरमाणा विहरामो । तए ण से संखे समणोवासए पोक्खलि समणोवासग एव वयासी-नो खल्लु कप्पति देवाणुप्पिया! त विउल असण पाणं खाइम साइम आसाएमाणस्स जाव पडिजागरमाणस्स विहरिचए, कप्पइ मे पोसह- सालाए पोसहिमस्स जाव विहरितप, त छदेणं देवाणुप्पिया! सुन्मे त विठल असण पाण खाइम साइमं आसाएमाणा जाव विहरह, नए ण से पोक्सली समणोमासए सखस्स समणोवासगस्स अतियाओ पोसहसालाओ पडिनिक्समति, पडिनिक्ख- मित्ता। सावत्थिं नगरि मज्झमझेणं जेणेव ते समणोवासगा तेणेच वागच्छइ" इत्यादि । अपि च श्राद्धाना साधुवन्दनार्थ सामायिकपीपधग्रहणार्थ धर्मशालाया गमनागमने, तथा क्षुधितस्य भोजनप्रदाने, तृपितस्य पानीयपाने आरभो जायते न वा? तथा साघवे अन्न [दान ददता उष्णधान्यस्थाल्युद्धाटने उष्णवाप्पादिना वायुकायस्य सर्वत्र भ्रमरसूक्ष्मत्रसजीवाना च धातो भवति न था ? । तथा कडिच्छिकाझाटने बादरवायुकायादिवघो भवति न या? । तथा धान्यादिना सादिजीवोचने आरम्मो आयते न वा । सर्वत्र भवत्येव इति रहस्य, तस्य प्रत्यक्ष दृश्यमानत्वेन अपलपितु अशक्यत्वात् । पुनर्वद सामायिकपोपधादिकधर्मकर्तव्यकरणार्थ धर्मशाला कार्यते तत्र तु प्रफट पटायोपमर्दो दरीहश्यते, ततस्तद्धर्मशाला- कारापणे पुण्य पाप वा जायते । न च पुण्यमिति वकव्य, स्वपक्षक्षतेः। नाऽपि पाप, न च धर्मार्थ पापं कर्तव्यमिति भवन्मत, तदा कुन यास्यति । पुनः पाप चेत्, तदा धर्मशालानामस्थाने पापशालेति कथ्यताम् । तत उभयथाऽपि तव सकटे पातो जात इतो व्याघ्र इतस्वटी । एव साधूनामपि गोचरीयो)भ्रमणे १ गुरुवन्दनार्थ गमने २ विहारकरणे ३ वन- पात्रादिप्रतिलेखनादिक्रियाकरणे ४ प्रतिक्रमणादौ क्षमाश्रमण दाने ५ च सर्वत्र पदे पदे आरम्भपूर्विकैव धर्मप्रवृत्तिः दृश्यते । अत्राऽऽद मनोमति शिष्यः, ननु यदि आरम्भपूर्षिका प्रवृत्तिः एपा, ताई आरम्भस्य अशुभगतिहेतुत्वेन वाति उ० २ अण्णमण्णे सहावेंति अ० स० २ एव वयासी-एवं खल्लु देवाणुप्पिया! अम्हेहिं से विउले असणपाणखा- इमसाइमे उवक्खरापिए, सखे य ण समणोवासए नो हषमागच्छइ, त सेय खलु देवाणुप्पिया! अम्ह सख समणोवा- सग सद्दाषेत्तए । तए ण से पोक्खली समणोवासप ते समणोयासए एष ययासी-अच्छह ण तुझे देवाणुप्पिया ! सुणिषुया पीसत्या अहन्न सस समणोवासग सहावेमित्तिकटु सेसि समणोवासगाणं अतिआओ पडिनिक्खमइ प०२ सायरपीए नगरीप मनसमझेण जेणेव संखस्स समणोवासगस्स गिहे तेणेव उवागच्छइ, उवागच्छित्सा सखस्स समणो वासगस्स गिह अणुपविढे । तए ण सा उप्पडा समणोवासिा पोक्खलिं समणोवासग एजमाण पासइ पासित्ता इट्टतुट्ठ० आसणाओ अम्भुढेइ, अमुट्ठिया सचट्ठ पयाइ अणुगच्छा अणुगच्छित्ता पोक्खलिं समणोवासग वदति नमसति, ववित्ता नमसित्ता आसणेण न्यनिमतेर, आ. २ एवं वयासी-सदिसंतु ण देवाणुप्पिया! फिमागमणप्पयोअण? तए णं से पोक्खली समणोवासए उप्पल समणोवासियं पप ययासी-कहिन्न देवाणुप्पिये? सस्ने समणोवासए? तए णं सा उप्पला समणोवासिआ पोक्खल समणोवासग एव क्यासी-एव खलु देवाणुष्पिया ! सखे समणोवासए पोसहसालाए पोसहिए वभयारी जाय विहरइ । तए ण से पोक्सली समणोवासए जेणेव पोसहसाला जेणेव सखे समणोवासए वेणेव न्यागच्छइ, उवागरिछत्ता गमणागमणाए पडिकमइ, ग०२ संख समणोवासग वदति नमसति, पदिचा नमसित्ता एव घयासी-एव खलु देवाणुप्पिया। अम्हहिं से विनले असण जाव साइमे उवक्खडाविए त गच्छामोण देवाणुप्पिया! 7 पिचल असण जाव साइम आसाए- माणा जाव परिबागरमाणा विहरामो । तए ण से संखे समणोवासए पोक्खलिं समणोवासग एव वयासी-नो खल्लु कप्पति वेषाणुप्पिया ! त विचल असण पाणं खाइमं साइमं आसाएमाणस जाय पडिजागरमाणस्स विहरित्तए, कप्पड़ मे पोसह- सालाए पोसहिमस्स जाब विहरित्तए, त छदेण देवाणुप्पिया! तुग्मे त विउल असण पाण खाइम साइमं आसाएमाणा जाव- विधरह, तए णं से पोक्सली समणोमासए सखस्स समणोवासगस्स अतियाओ पोसहसालाओ पडिनिक्खमति, पडिनिक्स- मित्ता । सायत्यिं नगरिं मममन्झेणं जेणेय ते समणोवासगा तेणेव उवागच्छई" इत्यादि । अपि च श्राद्धाना साधुवन्दनार्थ सामायिकपौषधग्रहणार्य धर्मशालाया गमनागमने, तथा क्षुधितस्य भोजनप्रदाने, तृपितस्य पानीयपाने आरभो जायते न या तथा साधषे अन्न [दान] ददतां उष्णधान्यस्थायुद्धाटने उष्णवाप्पादिना वायुकायस्य सर्वत्र चमत्सूक्ष्मत्रसजीवाना च पातो भवति न वा ? । तथा फरिच्छिकाझाटने वादरवायुकायादिषधो भवति न वा । तथा धान्यादिना सोदिजीवोचने आरम्भो जायते न या । सर्वत्र भवत्येव इति रहस्य, तस्य प्रत्यक्ष दृश्यमानत्वेन अपलपितु अशक्यत्वात् । पुनर्वद सामायिकपोपधादिकधर्मकर्तव्यकरणार्य धर्मशाला कार्यते तत्र तु प्रकट पट्टायोपमर्दो दरीदृश्यते, ततस्तद्धर्मशाला- कारापणे पुण्य पाप वा जायते । न च पुण्यमिति वक्तव्य, स्वपक्षक्षतेः । नाऽपि पाप, न च धर्मार्थ पाप कर्तव्यमिति भवन्मत, तदा कुत्र यास्यति ।। पुनः पाप घेत्, तदा धर्मशालानामस्थाने पापशालेति कथ्यताम् । तत उभयथाऽपि तव सकटे पातो जात इतो व्याघ्र इतस्वटी । एव साधूनामपि गोचरी(यो)भ्रमणे १ गुरुवन्दनार्थ गमने २ विहारकरणे ३ वस्त्र- पात्रादिप्रतिलेखनादिक्रियाकरणे ४ प्रतिक्रमणादौ क्षमाश्रमण दाने ५ च सर्वत्र पदे पदे आरम्भपूर्विफैव धर्मप्रवृत्ति दृश्यते । अत्राऽऽह मनोमतिः शिष्यः, ननु यदि आरम्भपूर्षिका प्रवृत्तिः एपा, तर्हि आरम्भस्य अशुभगतिहेतुत्वेन फिमर्य धर्माधिभि सा क्रियते । उच्यते-तीर्यकरदेवस्य आज्ञात्वात् , सा च निर्वाणफलेति । ततो निर्वाणसुखफलार्थिमिः अवश्यं कर्तच्या इति । अत्रायें श्रीस्थानांगवृत्तिगतं गाथाद्वर्य (११० पत्रे) यया- "भण्णइ जिणपूमाए, काययहो जइपि होइन कर्हिषि । तहवि तई परिसुद्धा, गिहीण कूवाहरणजोगा ॥१॥ असदारंभपवचा, ज च गिही तेण तेसि विशेा । तन्निषिचिफलचिज, एसा परिभावणीअमिद ॥२॥" ननु-चर्हि सर्वत्र धर्मफर्तम्ये आरम्भकरणे सत्यपि किं पाप न लगति उच्यते-सत्य, सत्यारम्मेऽपि पृथिव्यादिवस- जीयानामुपरि वेपो मारणाभ्यवसायो नास्ति, किं तु रक्षणाभ्यवसाय । पापं तु दुष्टमनसि आध्याते भवेद् , यदुक श्रीपि- ण्डनियुको (१७८ पत्रे) "जो जयमाणस्स मवे, विराहणा सुसविहिसमग्गस्स । सा होइ निजरफला, अज्झत्यविसोहिजुत्तस्स ॥ ६७१॥" पुनरत्रार्थे श्रीभगवतीसूत्र प्रतिभूः, सयाहि- (२८८ पत्रे) "समणोवासगस्स भते पुवामेष तसपाणसमारमे पश्चक्खाए भवति पुढविसमारमे अपञ्चक्खाहे भवति से अ पुर्वि खणमाणे अण्णयर तस पाणं विहिंसेजा से णं भते? त वय अतिचरति गो० नो तिणढे समढे णो खल से तस्स अइवा- याए आठति ।" पुनस्तत्रयोर्क- "समणोवासगस्स णं पुमामेव वणस्सइसमारमे पचक्खाए से में पुरवि खणमाणे अण्णयरस्स रुक्तस्स मूर्स देिना- से ण भते । त वयं अतिपरति ? नो तिण समढे णो लठ से तस्स मरवायाए आरति इति।" एक्मेव यपपि पूजापरणे अलामिपुष्पादीनां उपमर्दो जायते पर पूजाकर्तुतेषां जलाग्निपुष्पादीना उपमर्दै मनो नाऽस्ति, प्रत्युत तद्रक्षणे यतना क्रियमाणा अस्ति, मनस्तु निष्केवलं भगवमकिविशिष्ट वर्तते, तविद आगत-सत्यपि आरम्मे यचीर्थङ्करदेंवेन अनुज्ञातं तत्सत्यमेव । तत आज्ञासहितो जीवदयारूपो, न तु निष्केवलं जीवदयारूपोऽपि आज्ञारहित इति । ॥ इति माझासहितदयाधर्माधिकारः ॥ ४२ ॥ ननु-श्रीभगवतीसूत्रे देषा अधर्मिण उकास्वर्हि काऽऽगमे जिनप्रतिमापूजाया फल ? उच्यते-रे मनोमतिन् ! शास्त्रमत्या विचारय, 'अधर्मिण' इति कोऽर्थः १ तथाविधया कयाचिद् भवस्थित्या विरतिरूपो धर्मो नाऽस्ति तेषां, परं अन्यो धमों विरतिव्यतिरिक्त सर्वोऽप्यस्ति, तथाहि-सर्व सूर्याभदेवाधिकारे पश्य विमुक “घम्मिम ववसायमि गिण्हइ" कोऽर्थ १ सूर्याभदेवेन धर्म कर्तु इच्छता पूर्व जिनप्रतिमापूजा म्यधायि, एव विजयदेवादिमिरपि विदघे, तथा देवा केऽपि सम्यक्त्वधर्ममपि पालयन्ति तत् सम्यक्त्व सवरमध्ये प्रोकं, यदुक्त श्रीस्थानागे पचमस्थाने द्वितीयोदेशके सवराधि- फारे ( ३१६ पत्रे), तथाहि- "पच आसवदारा पन्नत्ता, त जहा-मिच्छत अविरती पमादे फसाया जोगा ५। पच संवरदारा पत्ता, त जहा सम्मच विरती अपमादो अफसातिचमजोगित्त" इत्यत्र । इदं रहस्य-ये देवा सम्यक्त्ववन्तस्ते सवरवन्त उका , ततः कथ अधर्मिणः १ १ । पुनः श्रोतव्य-देवाः शाश्वतरमादिमयपुस्तकयाचनपूर्व परस्पर देवगुरुधर्मसम्बन्धिन विचार कुर्वन्ति स धर्मो न वा २॥ तथा जिनाना पचकल्याणकेपु मनुष्यक्षेत्रे समागत्य तीर्थङ्कराणा भफि वितन्वते, स धर्मों न वा ? ३॥ , किमयं धर्माथिभिः सा क्रियते । सम्भ्यसे-वीर्यकरदेवस्य माज्ञात्वात् , सा च निर्याणफलेति । ततो निर्वाणसुखफलार्थिमिः अवश्य कर्तव्या इति । अवार्ये श्रीस्थानांगवृत्तिगत गाथावर्य (११० पत्रे) यथा- "भण्णइ जिणपूभाए, फाययहो जइवि होइ उ कहिंचि । तहवि तई परिसुद्धा, गिहीण कृयाहरणजोगा ॥१॥ असदारंभपयचा, जं च गिही तेण सेसि विभेमा । तनिधिसिफलधिम, एसा परिमावणीममिद ॥ २॥" ननु-तर्हि सर्वत्र धर्मकर्तव्ये आरम्भकरणे सत्यपि किं पापं न लगति? सुच्यते-सत्य, सत्यारम्मेऽपि पृयिन्यादिवस. जीयानामुपरि तेपा मारणाभ्ययसायो नास्ति, किं तु रक्षणाध्यवसायः । पाप तु दुष्टमनसि आध्याते भवेद्, यदुकं श्रीपि- ण्डनियुको ( १७८ पत्रे)- "जा जयमाणस्स भवे, विराहणा सुचविहिसमग्गस्स । सा होइ निजरफला, अज्झत्यविसोहिजुत्तस्स ॥६७१॥" पुनरत्रार्थे श्रीमगवतीस्त्र प्रतिभूः, वयाहिं- (२८८ पत्रे) "समणोवासगस णं मते पुवामेष तसपाणसमारंमे पचक्खाए भवति पुढविसमारमे अपञ्चक्खाहे भवति से अ पुर्वि खणमाणे अण्णयरं तसं पाणं विहिंसेज्जा से णं मतेत वय अतिचरति गो० नो तिणढे समढे णो खल्ल से तस्स अइवा- याप आग्हति ।" पुनसत्रैवोतं- "समणोवासगस्स णं पुवामेष वणस्सइसमारमे पश्चक्साए से में पुरवि वर्णमाणे अण्णयरस्स सक्सस्स मुलं विना से र्ण भते तपय अतिचरति ? नो तिण समढे णो खल्ट से तस्स मइवायाए आरति इति।" एवमेघ यद्यपि पूलावरमे ठिते धम्म चे व्यसपजिवाण विहरति, असंयतजाव पावकम्मे अधम्मे ठिए अधम्म चेव उवसपजिवाण विहरइ, संजयासजए धम्माधम्मे ठिते । धम्माधम्म उवसपजिसाण विहरति, से तेणद्वेण जाव ठिए ॥ जीवा ण भते ! किं धम्मे ठिमा अधम्मे ठिआ धम्माधम्मे ठिा गोयमा! जीया धम्मेवि ठिा अधम्मेवि ठिआ धम्माधम्मेयि ठिा, नेरहाण पुच्छा ! गोयमा ! नेरइआ नो घम्मे ठिा अधम्मेठिा नो धम्माधम्मे ठिआ, एव जाव चरिंदियाण, पचिंदियतिरिक्खजोणियाण पुच्छा, गोयमा ! पचिंदियतिरिक्खजोणिआ नो धम्मे ठिा अधम्मे ठिआ धम्माधम्मेवि ठिा, मणुस्सा जहा जीवा, पाणमतरजोइसिअवेमाणिया जहा नेरइया xxxx अन्नत्थिया ण भते ! एव आइ- क्सति जाव परूवेति-एव खल्ल समणा पंडिआ समणोवासया वालपडिआ जस्स ण एगपाणाएवि दडे अणिक्खिचे से ण एगतचालेति वत्तव सिमा, से कहमेय भते ! एव गोयमा ! जण्ण ते अण्णउत्थिया एव आइक्खति जाव वत्तवं सिआ, जे ते एवमाहसु मिच्छ ते एवमाहस, अह पुण गोयमा! एवमाइक्खामि जाव परवेमि एव खलु समणा पडिआ समणोवासगा बालपडिआ जस्स णं एग पाणाएवि दडे निक्खित्ते से ण नो एगतवालेति वत्तय सिमा ॥ जीवा ण भते! किं पाला पडिआ पालपठिमा ? गोयमा ? जीवा वालावि पडिमा वि घालपडिआ वि, नेरइयाण पुच्छा, गोयमा! नेरझ्या वाला नो पडिआ नो यालपसिआ, एव जाव चरिंदियाण । पचिंदिअतिरिक्खजोणिया पुच्छा गोयमा ? पचिं- दियतिरिक्खजोणिया याला नो पठिा वालपडिआ वि, मणुस्सा जहा जीवा, वाणमवरजोइसियवेमाणिया जहा नेरइया" अत्राऽय परमार्थ:-देवाना असयतत्व १ अविरतत्व २ अप्रत्याख्यानपापकर्मकस्व ३ च प्रतिपादित, तेन 'चारित्रमाश्रित्य वि वि दि पुनस्तीर्घराणां साधूना च वन्दनां कुर्वन्ति, तदमे व्याख्यान च शृण्वन्ति, स धर्मो न वा ४ । पुनर्नन्दीश्वरादी अष्टा- हिफामहिमा देयाः कुर्वन्ति स धर्मो न वा १५ । अयमेवाऽर्थः सिद्धान्तालापकैः अग्रे प्रपञ्चयिप्यते । पुनर्देवाना राज- प्रश्नीयोपाङ्गे (२६ पत्रे) धर्मत्व उकमस्ति । तयाहि- "तए ण ते प्रिमाभविमाणवासिणो वषे धेमाणिया देवा देवीमो य पायचाणिआहिवइस्स देवस्स अतिए एअमट्ठ सोया निसम्म हद्वतुट्ठ माघ हियया अप्पेगा चंदणवचिया अप्पेगश्या पूयणवत्तियाए अप्पेगइया सफारवचियाए पप समाणवचियाए अप्पेगइया कोरहलयत्तियाए अप्पेगइया असुआइ सुणिस्सामो, सुआइ अट्ठाइ हेऊइ पसिणाइ कार- गाइ पागरणाइ पुच्छिस्सामो अप्पेगझ्या सूरियामस्स देवस्त वयण-मणुअचमाणा अप्पेगइया अन्नमन्नमणुअचमाणा अप्पेगइया जिणमचिरागेण अप्पेगइमा धम्मोचि अप्पेगझ्या जीअमेति कट्ठ" इत्यादि । अत्रालापके अप्पेगइआ जिण- भत्तीए अप्पेगइआ धम्मो इति पददयेऽपि प्रोक । केचिद्देया धर्मनिमित्त, केचिद्देवा जिनभकिनिमित्त वीतरागदेवान् पन्दन्ति, तर्हि कय न घर्मिणः ?। पुन श्रीभगवतीसूत्रे सप्तदशशतके द्वितीयोद्देशके [७२२ पत्रे ], क्याहि- "से गूण मते! सजयविरयपठिहयपचक्खायपायकम्मे धम्मे ठिए असजयअविरयसपडिहयअपञ्चक्खायपावकम्मे अहम्मे ठिए संजयासंजए धम्माधम्मे ठिते । इता गोयमा ! संजयविरयजाव धम्माधम्मे ठिए, एतेसि ण भते। पम्मसि पा अधम्मसि वा धम्माधम्मसि वा पकिआ केइ आसइत्तए वा जाव तुअद्वित्तए वा गोयमा! णो तिणडे समटे, से फेण खाइ अटेणं भवे! एवं दुचति बाव धम्माषम्मे ठिए? गोयमा । सजतविरतजाव पावकम्मे भम्मे ।
ठित धम्म घेव उयसपजिवाण विहरति, असंयतजाव पावकम्मे अधम्म ठिए अधम्म चेव उवसपजिचाण विदरइ, सजयासजए धम्माधम्मे ठिते ! धम्माधम्म उवसपजिवाण विहरति, से तेणद्वेण जाव ठिए ॥ जीवा ण मते । किं धम्मे ठिा अघम्मे ठिा धम्माधम्मे ठिा गोयमा ! जीवा धम्मेवि ठिा अधम्मेवि ठिा धम्माघम्मेवि ठिा, नेरइआण पुच्छा ! गोयमा ! नेरइआ नो धम्मे ठिा अधम्मेठिमा नो धमाधम्मे ठिा, एव जाव चरिंदियाण, पचिंदियतिरिक्खजोणियाण पुच्छा, गोयमा ! पचिंदियतिरिक्खजोणिआ नो धम्मे ठिआ अघम्मे ठिआ धम्माधम्मेवि ठिा, मणुस्सा जहा जीवा, वाणमतरजोइसिअवेमाणिया जहा नेरझ्या x x x x अनरत्यिया ण भते ! एव आइ- क्वंति जाव परूवेति-एव खलु समणा पडिा समणोवासया चालपडिआ जस्स ण एगपाणाएवि दडे अणिक्खित्ते से ण एगतवालेचि पत्तष सिमा, से कहमेय भवे! एव गोयमा ! जण्ण ते अण्णउत्थिया एव आइक्सति जाव वत्तव सिआ, जे ते एवमाहस मिच्छ ते एवमासु, अह पुण गोयमा ! एवमाइक्खामि जाव परूवेमि एव खलु समणा पडिआ समणोवासगा बालपडिआ जस्स ण एग पाणाएवि दहे निपिखत्ते से ण नो एगतवालेति वत्तष सिआ ॥ जीवा ण भते! किं पाला परिआ चालपसिआ ? गोयमा ? जीवा घालावि पडिआ वि वालपडिआ यि, नेरइयाण पुच्छा, गोयमा नेरश्या पाला नो पडिआ नो बालपडिआ, एव जाव चरिंदियाण । पचिंदिअतिरिक्खजोणिया पुच्छा गोयमा ? पचिं- दियतिरिक्खजोणिया वाला नो पडिआ घालपडिआ वि, मणुस्सा जहा जीवा, वाणमतरजोइसियवेमाणिया जहा नेरइया" अत्राज्य परमार्थ –देवाना असयतत्व १ अविरतत्व २ अप्रत्याख्यानपापकर्मकत्वं ३ च प्रतिपादित, तेन चारित्रमाश्रित्य पुनस्तीर्घकराणां सापूनां च वन्दना कुर्वन्ति, तदने व्याख्यान च शृण्वन्ति, स धर्मो न वा ४ । पुनर्नेन्दीश्वरादी अष्टा- हिफामहिमा देवा' फुर्वन्ति स धर्मो न था ? ५ । अयमेवाऽर्थ सिद्धान्तालापकैः अमे प्रपञ्चयिष्यते । पुनर्देवाना राज- मनीयोपाझे (२६ पत्रे) धर्मत्व उत्तमस्ति । तयादि- "तए ण ते सूरिआमविमाणवासिणो पहवे वेमाणिया देवा देवीओ य पायचाणिआहिवइस्स देवस्स अतिए एअमट्ठ सोघा निसम्म हहतुट्ठ जाप हियया अप्पेगइमा धंदणषधिया अप्पेगइया पूयणवत्तियाए अप्पेगइया सफारवत्तियार एप समाणयत्तियाए अप्पेगइया कोचहलवचियाए अप्पेगइया असुआइ मुणिस्सामो, सुआइ अट्ठाइ हेऊइ पसिणाइ कार- गाइ पागरणार पुष्ठिस्सामो अप्पेगइया सूरियामस्स देवस्स वयण-मणुअत्तमाणा अप्पेगइया अन्नमन्नमणुअत्तमाणा अप्पेगइया जिणभचिरागेण अप्पेगइमा धम्मोचि अप्पेगइया जीअमेति कटु" इत्यादि । अत्रालापके अप्पेगा जिण- भवीए अप्पेगा धम्मो इति पददयेऽपि प्रोक्त । केचिदेवा धर्मनिमित्त, केचिदेवा जिनभकिनिमित्त वीतरागदेवान् पन्दन्ति, ताई कथ न घर्मिणः । पुन श्रीभगवतीसूत्रे सप्तदशशतके द्वितीयोदेशके [७२२ पत्रे ], तथाहि- "से गूण मते ! सज्जयविरयपडिहयपञ्चक्खायपायकम्मे धम्मे ठिए असंजयअविरयअपडियमपञ्चक्खायपावकम्मे अहम्मे ठिए सजयासंजए धम्माधम्मे ठिते। इता गोयमा 1 संजयविरयजाप धम्माम्मे ठिए, एतेसि ण भते! धम्मसि वा अधम्मसि वा धम्माधम्मसि वा चकिआ केइ आसइचए वा जाव तुअद्वित्तए वा गोयमा ! जो तिणढे समहे, से फेण लाइ अटेण भवे । पर्ष दुश्चति जाव धम्माधम्मे ठिए गोयमा ! सजतविरतजाव पावकम्मे भम्मे
(
समर्थ
मैथुनसेषामपि
तदाशावनाभीत्या
न
कुर्वन्तीति
र
भसुरिंदे
असुरकुमारराया
चमरपंचाए
रायपाणीप
राभाए
पगरि
सहारासि
पुरिएण
सा-
भुजमाणे
विहरित्तए
,
नो
तिणडे
समडे
,
से
फेणवण
भते
!
पर्व
गुपर
गो
प
नगरे
जसरि
जमरनार
राया
।
अर्खमे
पहरामएस
गोल्यष्टसमुग्गएस
पासो
गिणरायागो
समिनिसागो
पिपति
,
गागो
नगरसभर
गय
विहरिप्तए
,
अज्जो
चमरस्सण
असुरिंदस्स
गारगुरुगाररपो
गरगना
रागाताणीप
भार
सुमग्भार
माणकर
परदस्स
असुरकुमाररतो
मलेसिंग
पार्ण
गपुरफुगाराणे
नेवाण
गमेतीण
गराणिजागो
मणिगाको
र
/
णिज्जाशो
नमसणिजागो
सफारणिणागो
सम्माणणिणागो
काग
नेपो
र
गामणिगागो
तिल
सप पर गं गणो ! पमरे मार मार I Time मार मार fram
राजसि पउसडीए सामाणियसादETHER it MATRE it aft rift
परिपुडे महाराहय जाप मुंगगाणे MRmniaeो गणाति पति | Time
रे पतीरस्याले उतीयोदेश ( Artin riot, nो पति iet
सिसमा लेपो रिशेपतो पगिर तापत मा.
सिदि पछि पो परितापेमा| RAT-1ोने) रिपोलियन
+ २५० ५111 परातधम विना स धमोः॥४३॥
अधर्मत्व समागतं, पर "शानदर्शनधारित्राणि मोक्षमार्गः" इत्युफत्वात् , न तु मोक्षमार्गमाश्रित्य । पुन श्रीस्यानागे तूनीप- स्थाने चतुर्योदशके ( १५९ पत्रे), तयाहि- "तिषिक्षा आराहणा पक्षचा, तं जहा नाणाराहणा दंसणाराणा चरिचाराहणा" इत्युक्तत्वात् देयेषु ज्ञानारापना दर्शनाराषना २ घेति आराधनाइय विपते तसः कयमधर्मित्वम् ॥१॥ पुनः श्रूयता-श्रीस्थानागतृतीयस्थानके चतुर्योदेशके (१७३ पत्रे), "तिविहे धम्मे भगया परते, न पदा मुअपिल झिते सम्मातिते सुतवस्सिते, अया मुमपिमित भवति तदा सुज्झातित भवति, जया मुरझातिम मरति तदा मुना- स्सिम भवति, से सुअघिमिते मुज्मातिसे मुतपस्सिए सुतक्खाते ण भगवया धम्मे पानचे," इत्युपत्यादेवाना गीतराग- वन्दनादिशुमध्यानवता धर्मिस्वमेव । पुनः श्रीजम्बूद्वीपप्रज्ञप्त्या (१५८ पत्रे ) प्रोक्त, केऽपि देवा जिनभत्तया केऽपि देवा धर्म इति कृत्वा बिनदष्ट्रा गृहन्ति, तेवु धर्म एवाऽऽस्ते, तत्पाठो यथा- "तए ण से सके देषिदे देवराया भगवओ तित्यगरस्स स्वरिष्ठ दाहिण सकह गेण्डइ, ईसाणे देविंदे देरराया उपरिख पाम सकह गिण्डति, पमरे अमरिंदे अमुरराया हिडिल्ल दाहिणं सकह गिणहति, मली पइरोमणिवे कारो: अणराया विडिल्ल पाम सकई गिण्हति, अवसेसा मवणवइ जाव वेमाणिआ देवा जहारिह अयसेसाद [ भंगमगार] अगुणगाई, केई विणमचीए का बिअमेअतिकट्ठ कई धम्मोति का गिण्हति ।" पुना श्रीभगवतीने का शतके चतुर्योदेशके (५०३ पत्रे ), चमरेन्वादय ईशानेन्द्राम्ता देवा माणवस्पतिवसम्मतिविनय
"पचहि ठाणेहिं जीवा दुष्ठभयोघि-अचाए कम्म पफरेंति, त जहा-अरहताणं अवण्ण वयमाणे १ अरहतपश्नत्तस्स
धम्मस्स अवण्ण घयमाणे २ आयरिअरवज्झायाण अवण्ण षयमाणे ३ चारवनस्स सघस्स अषण्ण वयमाणे ४ विवकतव
पभचेराण देवाणं अषण्णं वयमाणे ५" । पुनरपि तादृशाना धर्मवता देवाना श्लाघा कुर्वन्तस्तु निज घोषियीज सुलभ
कुर्वन्ति यदुक्त तत्रैष, तथाहि-"पंचहिं ठाणेहिं जीवा सुलभवोघियत्ताए फम्म पफरेंति, त जहा-अरिहताण वफ्ण वय-
माणे १ अरिहतपन्नसस्स धम्मस्स वण्ण षयमाणे २ आयरिअ-उवज्झायाण-वण्ण वयमाणे ३ चाउवण्णस्स सघस्स वण्ण
षयमाणे ४ विवकतवषमराण देवाण घण्ण वयमाणे ५" इति। पुनः श्रीजीवामिगमसूत्रे नन्दीश्वरद्वीपवफन्यताया चतु-
रञ्जनपर्वताधिकारे (३५७ पत्रे ) प्रोकमस्ति भवनपत्यादयो देवाश्चातुर्मासिकसावत्सरिकदिनेषु अष्टाहिका प्रमुदितमनस्का
सन्तोऽष्टी दिवसान् यावत्कुर्वन्ति, अहो तेपा दृढो धर्मरागो वीतरागोपरि, तस्मात् कथ न ते धर्मवन्त १, तत्पाठो यथा-
"तत्थ ण घहये भवणवइवाणमतरजोइसियवेमाणिया देवा चाउमासियापडिवएसु सवच्छरिएमु वा अण्णेसु बर्सु
जिणजम्माण निक्खमण नाणुप्पत्ति-परिनिधाणमाइएमु य देवकज्जेमु य देवसमुदएम य देवसमिईस य देवसमवाएसु य
देवपओअणेसु य एगतओ सहिता समुवागता समाणा पमुइअपक्कीलिमा अट्ठाहितारुवाओ महामहिमाओ करेमाणा
पालेमाणा मुइंमुहेण विहरति" इत्यादि । अतो विरतिरूपधर्ममन्तरेण सम्यक्त्वधारका देवाः स्वभाषतोऽपि धर्मव-
न्तोऽपि जिनप्रतिमापूजाया विशेषतो धर्मभाजो ज्ञेयाः ॥ ४३ ॥
॥ इति देवाना विरतिधर्म विना सर्वे धर्माः॥४३॥
फ्ससि आयरिअवयम्झापहिं विजमाणेहिं कल्लसरीरेण णो बहुए सुए अहीए १, अहो ण मते इहलोकपडिघद्धेण परलो- गपरमुहेण विसयतिसिपणं णो दीहे सामनपरिआए अणुपालिए २ महो ण मए इहिरससायगरुएण भोगामिसगिद्धेण णो पिसुद्धे परिचे फासिए " इति । पुनर्देवानां धर्मित्वप्रतिपादक औपपातिकसूत्रे (४३ पत्रे ), तथाहि- "धम्मज्झाणे चवविहे चनप्पडोआरे पन्न, तं जहा आणाविजए १ अषायविजए २ विवागविजए ३ सठाणविजए ४, धम्मस्स ण झाणस्स चचारि लक्खणा पन्नता, त जहा-आणाई १ निसगरुई २ उवदेसरई ३ सुचलई ४, धम्मस्स ण शाणस्स चत्वारि आठवणा पत्ता, त सहा-चायणा १ पुग्छणा २ परिमट्टणा ३ धम्मफहा ४, धम्मस्स ण झाणस्स पत्तारि अणुप्पेहाओ पनचायो तजहा-अणिबाणुप्पेहा १ असरणाणुप्पेहा २ एगवाणुप्पेहा ३ ससाराणुप्पेहा ४", इत्यत्र आलापकचतुष्टये ये आझारुभ्युपदेशरुषिप्रमुखा धर्मध्यानप्रकारा धर्मलक्षणानि धर्मानुप्रेक्ष्याश्चेति, तत्सर्व देवेपु वेविद्यते वतो धर्मभाजस्ते इह च आतरौद्रे परिहार्यतया साधुविशेषणे धर्मशक्के तु आसेव्यवया इति "चउप्पडोयारे"त्ति चतुर्यु भेदलक्षणालम्बनानुमेक्षाषणेपु पदार्थेषु प्रत्यवतारः-समवतारो वक्ष्यमाणस्वरूपो यस्य तचतुष्प्रत्यवतारमिति, 'आणा- विजए'त्ति आज्ञा-जिनमवचन तस्या विघयो-निर्णयो यत्र तदाज्ञाविषय, प्राकृतत्वात् आणाविजय आज्ञागुणानुचिन्तन इत्यर्प , एष शेषपदानि अपि, नवर अपायाः-रागद्वेपादिजन्या अनर्था', विपाक'-कर्मफल, सस्थानानि-लोकद्वीपसमु- द्राधाकृतयः । पुनरेतादृशेषु धर्मिषु देषेषु सत्सु ये देवा अधर्मिण इति पूत्कुर्वन्ति ते स्वकीय वोधिनीज दुर्लभ कुर्वन्तीति ज्ञेय, यदु श्रीस्थानाङ्गसूत्रे पञ्चमस्थाने द्वितीयोदेशके (३२१ पत्रे), तथाहि-
"पहिं ठाणेहिं जीवा दुलभवोघि-अत्ताए कम्म पकरेंति, त जहा-अरहताण अवण्ण वयमाणे १ अरहतपन्नत्तस्स
धम्मस्स अवण्ण षयमाणे २ आयरिअरवज्झायाण अवण्ण वयमाणे ३ चारवनस्स सघस्स अवण्ण वयमाणे ४ विवफतव
बभचेराण देवाण अषण्ण वयमाणे ५" । पुनरपि तादृशानां धर्मवता देवाना श्लाघा कुर्वन्तस्तु निज वोघिवीज सुलभ
कुर्वन्ति यदुक्त तत्रैव, तथाहि-"पंचहिं ठाणेहिं जीवा सुलभयोघियत्साए कम्म पकरेंति, त जहा-अरिहताणं वण्ण वय-
माणे १ अरिहतपनत्तस्स धम्मस्स घण्ण वयमाणे २ आयरिअ-उयज्झायाण-चण्ण वयमाणे ३ चाउवण्णस्स सघस्स वण्ण
घयमाणे ४ विवफतवषभचेराण देवाण षण्ण वयमाणे५" इति। पुनः श्रीजीवाभिगमसूत्रे नन्दीश्वरद्वीपवकन्यताया चतु-
रञ्जनपर्वताधिकारे (३५७ पत्रे ) प्रोकमस्ति भवनपत्यादयो देवाश्चातुर्मासिकसावत्सरिकदिनेषु अष्टाहिका प्रमुदितमनस्का
सन्तोऽष्टौ दिवसान यावत्कुर्वन्ति, अहो तेषां दृढो धर्मरागो वीतरागोपरि, तस्मात् कथ न ते धर्मवन्तः १, तत्पाठो यथा-
"तत्य णं वहवे भवणवइवाणमतरजोइसियवेमाणिया देवा चाउमासियापटिवएमु सवच्छरिएम वा अण्णेस पर्स
जिणजम्म[ण निक्खमण-नाणुप्पत्ति-परिनिधाणमाइपसु य देवकज्जेसु य देवसमुदएमु य देवसमिईस य देवसमवाएसु य
देवपओअणेस य एगतमओ सहिता समुवागता समाणा पमुइअपक्कीलिआ अट्ठाहितारुवाओ महामहिमाओ करेमाणा
पालेमाणा सुहसुहेण विहरति" इत्यादि । अतो पिरतिरूपधर्ममन्तरेण सम्यक्त्वधारका देवा' स्वभावतोऽपि धर्मव-
न्तोऽपि जिनमतिमापूजाया विशेपतो धर्मभाजो ज्ञेयाः॥ ४३ ॥
॥ इति देवाना विरतिधर्म विना सर्वे धर्माः॥४३॥
क्ससि आयरिगटवझापहिं विजमाणेहिं कलसरीरेण णो वहुए सुए अहीए', अहो ण मते इहलोकपडिवरेण परलो. गपरमुहेण विसयतिसिएण णो दीहे सामनपरिआए अणुपालिए २ अहो ण मए इहिरससायगरुण भोगामिसगिद्रेण णो विसुद्धे परिचे फासिए " इति । पुनर्देवानां धर्मिस्वप्रतिपादक औपपातिकसूत्रे (४३ पत्रे), तथाहि- "धम्ममाणे घटविहे परप्पडोमारे पन्नाचे, त जहा माणाविजए १ अवायविजए २ विवागविजए ३ सठाणविजए ४, धम्मस्स ण माणस्स चचारि ठक्खणा पत्ता, त जहा-आणारुई १ निसग्गरुई २ उपदेसरई ३ मुत्तराई ४, धम्मस्स ण शाणस्स पत्तारि आलषणा पन्नता, तं जहा-चायणा १ पुच्छणा २ परिअणा ३ धम्मकहा ४, धम्मस्स ण शाणस्स चचारि अणुप्पेहामओ पन्नचामो तजहा-अणिचाणुप्पेहा १ असरणाणुप्पेहा २ एगचाणुप्पेहा ३ ससाराणुप्पेहा ४", इत्यत्र मालापकचतुष्टये ये आजारच्युपदेशरुचिप्रमुखा धर्मध्यानप्रकारा धर्मलक्षणानि धर्मानुप्रेक्ष्याश्चेति, तत्सर्व देवेपु विद्यते ततो धर्मभाजस्ते इह घ आर्वरौद्रे परिहार्यतया साधुविशेपणे धर्मशुक्ले तु आसेन्यतया इति "चरप्पडोयारे"चि चतुर्यु मेदलक्षणालम्पनानुप्रेक्षालक्षणेषु पदार्थेषु प्रत्यवतारः-समवतारो वक्ष्यमाणस्वरूपो यस्य तचतुष्प्रत्यवतारमिति, 'आणा- विजए'त्ति आज्ञा-जिनप्रवचन तस्या विषयो-निर्णयो यत्र तदाज्ञाविचय, प्राकृतत्वात् आणाविजय आज्ञागुणानुचिन्तन इत्यर्थः, एष शेषपदानि अपि, नवर अपायाः-रागद्वेषाविजन्या अनयों , विपाका-कर्मफल, संस्थानानि-लोकद्वीपसमु- वाद्याकृतयः । पुनरेवादशेषु धर्मिषु देषेषु सत्सु ये देवा अधर्मिण इति पूत्कुर्वन्ति ते स्वकीय घोधिषीज दुर्लभ कुर्वन्तीति ज्ञेय, यदुफ श्रीस्थानागसूत्रे पश्चमस्थाने द्वितीयोदेशके (३२१ पत्रे ), तथाहि- 'पारस्से'ति द्वादशवार्षिकस्य तथा कालपर्यायेण अरुणोपपातादीनि पचाध्ययनानि, तद्यथा अरुणोववाए १ वरुणो- पवाए २ गहलोववाए ३ वेलधरोषवाए ४ येसमणोयवाए ५, । त्रयोदशवार्पिकस्य तथोत्थानश्रुतादीनि चत्वारि, तद्यथा- चट्ठाणमुअ १ समुठ्ठाणसुभ २ देवेंदोषववाओ ३ नागपरिआवणिआओ त्ति ४ गाथार्थ ॥८५ ॥ 'चउ' चतुर्दशवर्षस्य तया पर्यायेण आशीविषभावनां जिना अवते, नारतः, पचदशवर्पस्य तु पर्यायेणैव दृष्टिविपभावना तथैव ब्रुवते इति गायार्घः ॥ ८६ ॥ 'सोलसेति' षोडशवर्षादिषु च पर्यायेषु एकोत्तरवर्धितेपु 'यथासख्य' यथाक्रम चारणभावना १ महा- स्वप्नभावना २ तेजोनिसर्ग ३ इत्येतानि त्रीणि भवन्तीति गायार्थ ॥८७ ॥ 'ए'' एकोनविंशतिकस्य तु पर्यायेण दृष्टि- घादो द्वादशमग, अत एव शेषलाभो ज्ञेय' इति, संपूर्ण विंशतिवर्षपर्यायेणाऽनुपातौ योग्यः सर्वस्य सूत्रस्य विन्दुसा- रादेरिति गाथार्यः ॥ ८८ ॥ वहाणं पुण आय-बिलाइ जे जस्स वनिअ मुत्ते । त तेणेव उदेअ, इहरा आणाइआ दोसा ॥ ५८९ ॥ एवं दशा तस्कन्धेऽपि, तथाहि- "तिवासपरिआयस्स निग्गथस्स कप्पइ आयारफप्प नामझयण, चउवासपरिमायस्स कप्पइ सूअगड नामज्झयण, दसकप्पववहारा सवच्छरपणगदिक्खि अस्से वा कप्पति, ठाण समवायगे अ अडवासपरिआयस्स, दसवासपरिआयस्स विवाहो कप्पइ, एव जाप सपुतवीसवरिसपरिआओ सबसुत्तस्स अणुवाई हवई" इति । तथा श्रावकाणा तु श्रीसूत्रकृ- ताङ्गनवमाध्ययने (१८५ पत्रे) श्रुतज्ञानलामाभाव प्रोकोऽस्ति, तर्हि कुत सिद्धान्तभणन ?, वत् पाठो यथा- "गिहे दीवमपासंता, पुरिसादणिआ नरा । ते वीरा वधणुम्मुक्का, नावकखति जीविम ॥ ३४ ॥" व्याख्या-'गृहे' -
--
"कालपमेण पत्र, सवसरमाइणा स ज मि । तम्मि चेष धीरो, वाएज सो अ कालोऽय ॥ ५८१ ॥ तिवरि-
सपरिआगरस उ, आयारपकप्पनाममायण । घरवरिसस्त उ सम्म, सूअगड नाम अगति ॥५८२॥ अत्राऽऽथा-
रप्रकल्पो निशीयाभिधानमध्ययन-“दसकप्पयवहारा, संवच्छरपणगविक्खिमस्सेव ठाण समयाओत्ति अ अगेए अट्ठ-
पासस्स ॥ ५८३ ॥ दसवासस्स विआहो, एकारसवासयस्स य इमे उ । खुडिअधिमाणमाई, अन्झायणा पंच नायचा
॥ ५८४॥ पारसवासस्स तहा, अरुणुववायाइ पच मज्झयणा । तेरसवासस्स तहा, उट्ठाणसुभाइ चटरो ॥ ५८५ ।।
घोड्सपासस्स तहा, आसीविसमावण जिणा विति । पन्नरसवासगस्स य, विठ्ठीविसमावण वह य ॥ ५८६ ॥ सोल
सपासाईस अ, इकुचरपटिएम जहसंख । चारणभाषण महसुवि-जमावणा तेअगनिसग्गा ॥५८७ ॥ एगृणवीस-
गस्स उ दिट्ठीवाओ दुधालसममग । संपुण्णवीसवरिसो, अणुवाई सषसुत्तस्स ॥ ५४८ ॥" पचवस्तुफवृत्तौ ( ५ पत्रे )
श्रीहरिभद्रसूरिमिः एता एव गाथा व्याख्याताः सन्ति । तथाहि-'ति०' निवर्पपर्यायस्यैव नारतः आधारमफल्पनाम निशी-
याऽभिधानमभ्ययने वाच्यते इति क्रिया योजनीया, चतुर्धपस्य तु सम्यगस्खलिसस्य 'सूत्रकृत'-नामाग द्वितीयमिति
गाधार्यः ।। ८२॥दसेति' दशाभुतकल्पव्यवहारा अयोऽपि पचसंवत्सरदीक्षितस्यैव, स्थान समवाय इति च भगे पते द्वे
अपि अष्टवर्पत्येति गाया: ।। ८३ ॥ 'दशे' दशवर्षस्य व्याख्येति व्याख्या-अज्ञधिर्मगवती, एकादशवार्षिकस्य वाऽमूनि
इति वयस्यो निर्देशा, क्षुल्लिकाषिमानादीनि मध्ययनानि फालयोग्यतामगीकृत्य पच ज्ञातव्यानि, तथथा खुडिमाविमाण
पविभत्ती १ महलिया-विमाणपविमती २ अगषूलिआ ३ घगलिमा ४ विवाहपूलिय ति ५ इति गाथार्य: ॥ ८४॥
'पारस्से'ति द्वादशवार्षिकस्य तया कालपर्यायेण अरुणोपपातादीनि पचाध्ययनानि, तथथा अरुणोववाए १ वरुणो- ययाए २ गहलोववाए ३ घेलधरोयवाए ४ वेसमणोववाए ५, । त्रयोदशवार्पिकस्य तथोत्यानश्रुतादीनि चत्वारि, तद्यथा- उठाणसुझं १ समुट्ठाणसुअ २ देवेंदोषवयाओ ३ नागपरिआवणिआमो चि ४ गाथार्थः ॥ ८५॥ 'चट' चतुर्दशवर्षस्य तथा पर्यायेण आशीविषभावनां जिना जुवते, नारता, पचदशवर्षस्य तु पर्यायेणैव दृष्टिविषभावना तथैव ब्रुवते इति गाथार्थः ॥ ८६ ॥ 'सोलसेति' पोसशवर्षादिषु च पर्यायेषु एकोचरवर्धितेपु 'यथासख्य' यथाक्रम चारणभावना १ महा- स्वप्नभावना २ तेजोनिसर्ग ३ इत्येतानि त्रीणि भवन्तीति गाथार्थः ॥ ८७ ॥ 'एगू' एकोनविंशतिकस्य तु पर्यायेण दृष्टि- वादो द्वादशमग, मत एव शेषलाभो ज्ञेयः इति, सपूर्ण विंशतिवर्षपर्यायेणाऽनुपाती योग्य सर्वस्य सूत्रस्य विन्दुसा- रादेरिति गाथार्थः ॥ ८८ ॥ उपहाणं पुण आय-विलाइ जं जस्स वनिअ सुत्ते । त तेणेय उदेअ, इहरा आणाइआ दोसा ॥ ५८९ ॥ एव दशाश्रुतस्कन्धेऽपि, तथाहि- "तिवासपरिआयस्स निग्गयस्स कप्पर आयारकप्प नामज्मयण, चरवासपरिआयस्स कप्पइ सूअगह नामज्झयण, दसकप्पयवहारा सवच्छरपणगदिक्खिअस्से वा कप्पति, ठाणं समवायगे अ अडवासपरिआयस्स, दसवासपरिआयस्स विवाहो कप्पइ, एव जाव संपुनधीसवरिसपरिमाओ सषमुत्तस्स अणुवाई हवई" इति । तथा श्रावकाणा तु श्रीसूत्रकृ- तानवमाध्ययने (१८५ पत्रे ) श्रुतज्ञानलाभाभाव प्रोकोऽस्ति, तर्हि कुतः सिद्धान्तभणन ?, वत् पाठो यया- "गिहे दीवमपासंता, पुरिसादणिआ नरा । ते वीरा वंधणुम्मुक्का, नावकखति जीविअ ॥ ३४ ॥” व्याख्या-'गृहे' इत्ताण अत्यिताण वायाघेइ तत्वत्यति अप्पाणए था गच्छे ठितया गिलाणइ ताण व गच्छे वायावेइ मह तेर्सि आयरि- याण मोनु अप्नो नत्थि वायणसमत्यो ते म अघारजोगवाही ताहे भणइ, कालं सोहेजह जतिआणि दिवसाणि दिणाणि कालो सोहिओ तचिआणि विषसाणि उद्देसणकालो एगदिवसेण उद्दिस्सिस्सामो अचिआणि दिवसाणि पमाओ कालग्ग- हणे फओ, नचिआणि दिवसाणि सहेसणकाला नो उद्दिसिज्जति, जे पुण अणागाढा ता तेर्सि निक्खिप्पई" तथा समवा- याङ्गसूत्रेऽपि उपासफदशाङ्गस्वरूपप्ररूपणाधिकारे साक्षादेव प्रायकाणा उपधानानि उकानि, तथाहि-"उवासगाण च सीलपयरमणपश्चक्खाणपोसहोघषासपठिषजणयाओ सुअपरिग्गहो तवोषहाणाइ पठिमाओ" इति । अत्र वृत्त्येकदेशो यथा-श्रुत-परिग्रहः, तप-चपधानानि प्रतीतानि उपलक्षणाद् व्यवहारवृत्तौ अपि यथाश्रुतग्रहण उपधान कार्यमिति ॥ ॥ इति योगोपधानवहनाधिकारः॥ ४५ ॥ ननु-दण्डका कुत्राप्यस्ति !, किंवा एषमेव गृह्यते ? उभ्यते-श्रीप्रश्नन्याकरणसूत्रे (१२२ पत्रे ) एतस्य प्रकट प्रतिपा- दनाद् युकमेव साधुना तद् प्रहण, तथाहि-"न य अचिअत्तभचपाण अचियत्तपीढफलगसेज्जासथारगवत्यपत्तकवल- दडगरयहरणनिसेवचोलपट्टगमुहपोचियपायपुछणाइ मायणमंडोवहिनयगरण ॥" व्याख्या- (१२६ पत्रे) 'न च' नैव प'अचिमत्तस्वति अप्रीतिकारिणो गृह प्रविशति, न घ-नैव च 'अचियत्तस्स'ति अप्रीतिकारिणः सत्क गृहाति भक- पान, न च 'अघियत्तस्सत्ति अप्रीतिकर्तुः सेवते-भजते, पीठफलकशय्यासस्तारकवस्त्रपात्रकम्बलदण्डकरजोहरणनि- पद्याचोलपट्टकमुखपोतिकापादपोध्छनादिभाजनभाण्डोपध्युपकरण" इति श्रीप्रश्नव्याकरणे तृतीयसवरद्वारे । पुन श्रीप्रश्नव्याकरणप्रथमसवरद्वारे पश्चमभावनाद्वारे (१०१ पत्रे) साघो रजोहरणादियत् दण्डफस्याऽपि सयमोपकर- णत्वेन प्रोकत्वात् , तथाहि “पचम आयाणनिक्खेवण समिई, पीट १ फलग २ सिज्जा ३ संथारग ४ वत्य ५ पत्त ६ कपल ७ दडग ८ रयहरण ९ चोलपट्टग १० मुहपोत्तिग ११ पायपुछणादी १२ दुवालसयिह एयपि सजमस्स उववूह- णनुयाए पातातवदंसमसगसीअपरिरक्षणढाए उवगरण रागदोसरहिम परिहरितष", व्याख्या-(११२ पत्रे )-पघम'ति पंचम भावनावस्तु आदाननिक्षेपसमितिलक्षण, एतदेवाह-पीठादि द्वादशविध उपकरण प्रसिद्ध, 'एयपी'ति एतदपि अनन्तरोदित उपकरण, अपिशब्दादन्यदपि संयमस्य उपबृहणार्थतया-सयमपोपणाय तथा वाताऽऽतपदशमशकशीत- परिरक्षणार्थतया, उपकरण-उपकारक उपघि रागद्वेषरहित क्रियाविशेपणमिद 'परिहरिअघति परिभोकन्य, न विभू- पादिनिमित्तमिति भायना । एव श्रीदशवैकालिफसूत्रेऽपि (१५५ पत्रे ) “से भिक्खू वा भिक्खुणी वा सजयविरयपडि- हयपच्चक्खायपावकम्मे दिमा वा राओ वा एगमो वा परिसागओ या सुत्ने वा जागरमाणे वा से कीर्ड वा पयग वा कुथु वा पिपीलिय वा हत्यसि वा पायसि वा बाहुसि वा ऊरुसि वा उदरसि वा सीससि वा वत्यसि वा पडिग्गहसि वा कपलसि वा पायपुछणसि वा रयहरणसि वा गोच्छगसि वा उडगसि वा दडगसि वा पीढगसि वा फलगसि वा सेजसि वा संथारगसि या अन्नयरसि वा तहप्पगारे वगरणयाए तो सजयामेव पहिलेहिअ पडिले हिम पमजिम पमज्जिम एगत- मघणेजा नो ण संघायमावजेजा ॥७॥ एव श्रीभगवतीसूत्रेऽपि दण्डग्रहण साधूनामुपदिष्ट । इत्थमेव श्रीओघ- नियुक्तिसूत्रवृत्तावपि, (८७ पत्रे ) “मत्तट्टिम आवस्सग, सोहेउ तो अइति अवरण्हे । अग्मुट्ठाणं दहा-इआण गहणेक श्चाण अत्यिताण धायापेइ तस्वस्थवेत्ति अप्पाणए वा गच्छे ठितया गिलाणइ ताण प गच्छे वायावेइ अह तेर्सि आयरि- याणं मोतु अशो नत्यि वायणसमत्थो ते अ अघाउजोगवाही ताहे भणइ, कालं सोहेज्जह जत्तिआणि दिवसाणि दिणाणि फालो सोहिओ तचिआणि विवसाणि नदेसणकालो एगदिवसेण उद्दिस्सिस्सामो जत्तिआणि दिवसाणि पमाो फालग्ग- इणे फओ, तत्तिआणि विवसाणि उद्देसणफाला नो उहिसिज्वति, जे पुण अणागाढइ ता तेर्सि निक्खिप्पई" तथा समवा- यानसूत्रेऽपि उपासफदशामस्वरूपप्ररूपणाधिकारे साक्षादेव प्रावकाणां उपधानानि उकानि, तथाहि-"उवासगाण च सीलययवेरमणपधक्खाणपोसहोषवासपठियजणयाओ सुअपरिग्गहो तवोवहाणाइ परिमामो” इति । अत्र वृत्त्येकदेशो यथा-श्रुतं-परिग्रह', तप-उपधानानि प्रतीतानि उपलक्षणाद् व्यवहारवृत्तौ अपि यथाश्रुतग्रहण उपधान कार्यमिति ॥ ॥ इति योगोपघानवहनाधिकारः॥४५॥ ननु-दण्डका कुत्राप्यस्ति ?, किं वा एवमेघ गृह्यते ? उच्यते-श्रीप्रश्नन्याकरणसूत्रे (१२२ पत्रे) एतस्य प्रकट प्रतिपा- दनाद् युफमेव साधुना तद् प्रहण, तयाहि-"न य अचिअचमत्चपाण अचियत्पीढफलगसेज्जासथारगवत्थपत्तकवल- दडगरयहरणनिसेजचोलपट्टगमुहपोचियपायपुछणाइ भायणमसोवहिउवगरणं ॥" न्याख्या-(१२६ पत्रे) 'न घ' नैव च 'अचिअचस्सति अप्रीतिकारिणो गृह प्रविशति, न च नैव च 'अचियत्तस्स'चि अप्रीतिकारिणः सत्क गृहाति भक्त- पान, न च 'अचियत्तस्सति अप्रीतिकर्तुः सेवते-मजते, पीठफलकशय्यासस्तारकवनपात्रकम्बलदण्डकरजोहरणनि- पघाचोळपट्टकमुखपोतिकापादप्रोञ्छनादिभाजनमाण्डोपभ्युपकरण" इति श्रीप्रश्नव्याकरणे तृतीयसवरद्वारे । पुन' श्रीप्रश्नव्याकरणप्रथमसपरद्वारे पञ्चमभावनाद्वारे (१०१ पत्रे ) साधो रजोहरणादिवत् दण्डकस्याऽपि सयमोपकर गस्पेन मोक्कत्वात् , तथाहि "पश्चम आयाणनिक्खेवण समिई, पीढ १ फलग २ सिज्जा ३ संथारग ४ वत्थ ५ पच ६ फवल ७ दडग ८ रयहरण ९ चोलपट्टग १० मुहपोचिग ११ पायपुछणादी १२ दुवालसविह एयपि सजमस्स उवयूह- गट्टयाए वाताववदंसमसगसीअपरिरक्षणट्ठाए सवगरण रागदोसरहिम परिहरितव", व्याख्या-(११२ पत्रे )-'पंचमति पचम भावनावस्तु आदाननिक्षेपसमितिलक्षण, एतदेवाह-पीठादि द्वादशविध उपकरण प्रसिद्ध, 'एयपीति एतदपि अनन्तरोदित उपकरण, अपिशब्दादन्यदपि सयमस्य उपबृहणार्यतया-सयमपोपणाय तथा वाताऽऽतपदशमशकशीत- परिरक्षणार्धतया, उपकरण-उपकारक उपछि रागद्वेषरहित क्रियाविशेषणमिद 'परिहरिमति परिभोकव्य, न विभू- पादिनिमिचमिति भावना । एष श्रीदशकालिकसूत्रेऽपि (१५५ पत्रे) “से भिक्खू वा भिक्खुणी वा सजयविरयपडि- हयपञ्चक्खायपावकम्मे दिमा वा राओ वा एगो वा परिसागओ वा सुन्चे वा जागरमाणे वा से कीड वा पयग वा कुपु या पिपीलिय वा हत्थसि वा पायसि वा पाहुसि वा करुसि वा उदरसि वा सीससि वा यत्थसि वा पडिग्गहसि वा कवलसि वा पायपुछणसि वा रयहरणसि या गोच्छगसि या उडगसि वा दहगसि वा पीढगसि वा फलगसि वा सेससि वा संथारगसि वा अप्नयरसि वा तहप्पगारे उवगरणयाए तओ सजयामेव पडिलेहिम पटिलेहिल पमजिम पमन्जिा एगत- मवणेजा नो ण सघायमावलेजा ॥७॥ एव श्रीभगवतीसूत्रेऽपि दण्डमहण साधूनामुपदिष्टं । इत्थमेव श्रीओघ- नियुफिसूत्रवृत्तावपि, (८७ पत्रे ) "भत्तटिम आवस्सग, सोहेउ तो अइति अवरण्हे । अम्मुट्ठाणं दंडा-इआण गहणेक इचाण अत्थिताणं वायावेइ तत्थत्यवेत्ति अप्पाणए षा गच्छे ठितया गिलाणइ ताण व गच्छे वायावेइ अह तेर्सि आयरि- याण मोतुं अप्नो नस्थि यायणसमस्यो ते अ अघाडजोगवाही वाहे भणइ, काल सोहेजह जतिआणि दिवसाणि दिणाणि फालो सोहियो तचिआणि दिवसाणि उदेसणकालो एगदिवसेण सहिस्सिस्सामो अत्तिमाणि दिवसाणि पमाओ कालग्ग- हणे फओ, तचिआणि दिवसाणि उद्देसणकाला नो सहिसिजति, जे पुण अणागाढइ ता तेर्सि निक्खिप्पई" तथा समवा- यानसूत्रेऽपि उपासकदशाङ्गस्वरूपप्ररूपणाधिकारे साक्षादेव श्रावकाणां उपधानानि उकानि, तथाहि-"च्यासगाण च सीलवयवेरमणपञ्चपखाणपोसहोयषासपरिषजणयाओ सुअपरिग्गहो तवोयहाणाइ पठिमाओ" इति । अत्र वृस्येकदेशो यथा-श्रुतं-परिमहा, तप-तपघानानि प्रतीतानि उपलक्षणाद् व्यवहारवृत्तौ अपि यथाश्रुतग्रहण उपधान कार्यमिति ॥ ।। इति योगोपधानयहनाधिकारः ॥ ४५ ॥ ननु-दण्डका कुत्राप्यस्ति !, किंवा एषमेय गृपते ? सच्यते-श्रीमश्नम्याकरणसूत्रे (१२२ पत्रे) एतस्य प्रकट प्रतिपा- दनाद् युफमेष साधुना तद् ग्रहण, तथाहि-"न य अचिमत्तभचपाण अचियचपीढफलगसेज्जासथारगयत्थपत्तकवल- दडगरयहरणनिसेजचोलपट्टगमुहपोचियपायपुछणाइ भायणभंडोवहिरवगरण ॥" व्याख्या-(१२६ पत्रे) 'न च नैव प 'मचिमचस्सति अप्रीतिकारिणो गृह प्रविशति, न च-नैप च 'अचियत्तस्स'चि अप्रीतिकारिण सत्क गृहाति भक्त. पान, न घ 'अधियत्तस्सति अप्रीतिकर्तुः सेयवे-मजते, पीठफलफशय्यासस्तारकवनपात्रकम्बलदण्डफरजोहरणनि- पधाचोलपट्टकमुखपोतिकापादमोञ्छनादिभाजनमाण्डोपध्युपकरण" इति श्रीप्रश्नन्याकरणे तृतीयसवरद्वारे । पुनः श्रीप्रश्नव्याकरणप्रथमसंघरद्वारे पश्चममावनाद्वारे (१०१ पत्रे) साधो रजोहरणादिवत् दण्डकस्याऽपि सयमोपकर- णत्वेन प्रोफत्वात् , तयाहि “पचम आयाणनिक्खेवण समिई, पीढ १ फलग २ सिजा ३ सधारग ४ वत्थ ५ पत्त ६ कपल ७ दडग ८ रयहरण ९ चोलपट्टग १० मुहपोतिग ११ पायपुछणादी १२ दुवालसविह एयपि सजमस्स उववूह- गट्टयाए वातातवदसमसगसीअपरिरक्खणट्ठाए उवगरण रागदोसरहिअ परिहरिवष", व्याख्या- ११२ पत्रे)-'पंचमति पचम भावनावस्तु आदाननिक्षेपसमितिलक्षण, एतदेवाह-पीठादि द्वादशविध उपकरण प्रसिद्ध, 'एयपीति एतदपि अनन्तरोवित उपकरण, अपिशब्दादन्यदपि सयमस्य सपबृहणार्यतया-सयमपोपणाय तथा वाताऽऽतपदशमशकशीत- परिरक्षणार्यतया, उपकरण-उपकारक उपछि रागद्वेपरहित क्रियाविशेषणमिद 'परिहरिअधति परिभोकव्य, न विभू- पादिनिमित्तमिति भावना । एष श्रीदशवैकालिकसूत्रेऽपि ( १५५ पत्रे) "से भिक्खू पा मिक्खुणी वा सजयविरयपडि- इयपञ्चक्खायपायकम्मे दिमा धाराओ वा एगओ वा परिसागओ वा सुत्ते वा जागरमाणे वा से कीडं वा पयग वा कुथु वा पिपीलिय या हत्थसि वा पार्यसि वा बाहुसि वा ऊरुसि वा उदरसि वा सीससि वा वत्यसि वा पडिग्गहसि वा कवलसि वा पायपुछणसि वा रयहरणसि वा गोच्छगसि वा उहगसि वा दडगसि वा पीढगसि वा फलगसि वा सेनसि वा संथारगसि वा अनयरसि वा तहप्पगारे उघगरणयाए तो संजयामेव पडिलेहिम पडिलेहिम पमजिम पमजिअ एगत- मवणेजा नो ण संघायमावजेजा ॥७॥ एव श्रीभगवतीसूत्रेऽपि दण्डग्रहण साधूनामुपदिष्ट । इत्थमेव श्रीओघ- नियुकिसूत्रवृत्तावपि, (८७ पत्रे ) "भत्तट्ठिअ आवस्सग, सोहेउ तो अइति अवरण्हे । अन्मुट्ठाणे दहा-इआण गणेक ॥ ययणेणं ॥ २११ ॥ म्याख्या-नदानी ते साधर्मिकसमीपे प्रविशन्तः, 'भचट्ठिम त्ति' मुक्त्वा तथा 'आवस्सग सोहे'ति आवश्यक च-कायिकोचारादि 'शोधयित्वा' कृत्वेत्यर्थः, अतो अपराह्नसमये आगच्छन्ति, येन वास्तव्याना भिक्षा- टनायाकुलत्य न भवति, वास्तव्या अपि कुर्वन्ति, किं इत्यत आह 'अम्मुठ्ठाणति तेपा प्रविशता अभ्युत्थानादि कुर्वन्ति, 'दडाविताण-इणति दण्डकादीना प्रहण कुर्वन्ति, कय । 'एगवयणेण'ति एकेनैव वचनेन उकाः सन्तः पात्रकादीन् समर्पयन्ति, पाखन्येनोके मुखस्वेति वतच मुश्चन्ति, मय न मुञ्चति एफवचनेन ततो न गृह्यन्ते, मा भूत् प्रमादः इति । श्रीमावश्यकताहाचौ हारिमण्यामपि ( ५१२ पत्रे ) यया- "जे तुम्झ माइमिया ते आगया पिआलोचि न पविठ्ठा, तेण कहिम तुट्ठो, इमेसिपि रत्तिं सुमेण अज्झवसाणेण चठण्डवि केवलनाण समुप्पक्ष । पमाए आपरिआ दिसाउ पलोएइ पत्ताहे मुहुचेण एहिंति, पोरिसिसुत्त मण्णे करेंति अच्छति, नग्पाराए अत्यपोरिसित्ति, अतिचिराषिते य ते देवकुलिअ गया, ते वीराया न आढायति, दडओ अणेण उविमो पलिकतो आलोइए मणति-कमो पदामि ? भणति-जमो मे पडिहायति, सो चिंतेर-अहो दुट्ठसेहा निजत्ति" इत्यादि । एवं श्रीआवश्यकचूणोवपि, तथाहि-नग्याहाए अत्य पोरसिं त अतिचरावि ते देवलिम गया ते धीयरागाणा ढायति दंडन ठविओ परिकतो” इत्यादि। एवमेव श्रीदशा श्रुतस्कन्धचूर्णावपि भिक्षुप्रतिमाऽधिकारे, तथाहि- एगस्स आयरियस्स सयासे एगो सेठिसुमओ पवाओं, सेहो पचण्ड सजयसयाण जो जो साइ एति तस्स दडग गहाय उबेह, एव तस्स साहितिगस्स अच्छतस्स अन्नो एति अन्नो आति, तहावि सो भयव ! अतुरिम अचवलं उवरि दिट्ठा य
पमजित्ता ठवेइ, एवं पहुएणं वि कालेणं न परितप्पई" इति आदान-निक्षेपणासमिती दृष्टान्तः। इत्यमेव व्यवहारचूर्णी अष्ट-
मोद्देशकेऽपि यथा-दडगगाहा सुत्तपयाणि गहिआणि थेरो नाम जराए जिणो अट्टावणानिमित्तं छण्हा परितायणा पत्रा-
णार्य छत्तयं गिण्हति दडस्स कारण पुण वचति ईसादीण गहणकारण निसीहे कप्पे अ भणिअ, सो पुणकारण उयगरणं
ठयेइ एसा पुच्छा सच्यते सो दीहो दंदओ धूगेरो अ सो त दुग्गोवग्याइवारणा निमित्त परिवहति सेसाउ गाहा उ फठा"
इत्यादि । पुनर्वितरार्थिना श्रीनिशीथश्रीअनुयोगद्वारश्रीप्रवचनसारोद्धारादयो ग्रन्था द्रष्टव्या । ननु साधूना चतुर्द-
शोपकरणानि प्रतिपादितानि, तन्मध्ये दण्डकस्तु नाऽस्ति फिमिति गृह्यते ? सत्य, यद्यपि तु उपधिश्चतुर्दशधा एव पर औप-
ग्रहीकोपधिः बहुधाऽस्ति, तत्र दण्डकस्य प्रतिपादनात् । यदुक्क श्रीपचवस्तुकस्वोपज्ञवृत्ती (१२८ पत्रे) श्रीहरिभद्रसूरिभिः
तथाहि-उस ओघोपधिः औपग्रहिकमाह-"पीढग निसज्ज दडग, पमजणी घट्टए डगलमाई । पिप्पलग सूई नहरणि,
सोहणगदुग जद्दण्णो उ ॥ ८३४ ॥" व्याख्या-पीठक काठछगणात्मक लोकसिद्धमान, त्रेहवत्या वसती यर्पाकाले वा प्रियते
इति औपग्रहिक, सयतीना तु आगताभ्यागतसाधुनिमित्तमिति, निपद्या पादपुन्छन प्रसिद्धप्रमाण, जिनकल्पिकादीना न
भवति, निषीदनाभावात् , दण्डकोऽप्येवमेव, नवर निवारणाऽभावात् एपः, प्रमार्जनी वसतेर्दण्डकपुन्छनाभिधाना एव,
'घट्टक' पात्रमुखादिकरणाय लोहमयः, 'सूची शीवनादिनिमित्त वेण्यादिमया, नखरदनी प्रतीता लोहमय्येव, शोधनकद्धय
कर्णशोधनकदन्तशोधनकाभिधान लोहमयादि, जघन्यस्तु अय जघन्य औपग्रहिक खलु उपधिरिति गाथार्थ इति वृत्ती॥
॥ इति साधूना दण्डकग्रहणाधिकारः॥ ४६॥
वयणेण ॥ २११ ॥ म्याथ्या-पदानी ते साधर्मिकसमीपे प्रविशन्तः, 'भत्तहिम चि' मुक्त्वा तथा 'आवस्सग सोहे'ति आवश्यर्फ च-फायिकोच्चारादि 'शोधयित्वा' कृत्वेत्यर्थः, अतो अपराइसमये आगच्छन्ति, येन वास्तव्याना भिक्षा- टनाधाकुलत्व न भवति, वास्तव्या अपि कुर्वन्ति, किं इत्यत आह 'अम्मुट्ठाणति पां प्रविशता अभ्युस्थानादि कुर्वन्ति, 'दसादिवाण-हणति दण्एकादीना प्रहण फुर्वन्ति, कय ? 'एगवयणेण'ति एकेनैव पचनेन उकाः सन्तः पात्रकादीन समर्पयन्ति, वास्तन्येनोले मुचस्वेति ततश्च मुश्चन्ति, अथ न मुश्चति एकवचनेन ततो न गृह्यन्ते, मा भूत् प्रमाद इति । श्रीआवश्यकवृहदत्तौ हारिमन्यामपि (५१२ पत्रे ) यथा- "जे तुम भाइणिज्जा ते आगया विआलोत्ति न पविट्ठा, तेण कहिअ तुट्ठो, इमेसिपि रत्तिं सुमेण अज्झवसाणेण चउण्डयि केवळनाण समुष्पन्न । पमाए आयरिआ विसार पलोएड एचाहे मुहुत्तेण एहिंति, पोरिसिमुत्त मण्णे करेंति अचंति, उग्पाराए अत्यपोरिसित्ति, अतिचिराविते य ते देवकुलिम गया, ते वीअराया न आदायंति, दडओ अणेण उविओ पटिफ्नो आलोइए भणति-फओ वदामि १ भणति-जमो मे पडिहायति, सो चिंतेइ-अहो दुट्ठसेहा निष्ठवत्ति" इत्यादि । एवं श्रीआवश्यकचूर्णावपि, तयाहि-उग्घाडाए अत्य पोरसिं त अतिचरावि ते देवलिअ गया ते वीयरागाणा दायति दडत ठविओ परिर्वतो" इत्यादि। एषमेव श्रीदशाश्रुतस्कन्धचूर्णावपि मिथुप्रतिमाऽधिकारे, तथाहि- एगस्स आयरियस्स सयासे एगो सेद्विसुमओ पपइओ, सेहो पचण्ड सजयसयाण जो जो साहू एति तस्स दडग गहाय ठवेइ, एव तस्स चढितिगस्स अच्छतस्स अन्नो एति मनो जाति, तहावि सो भयय ! अतुरिअ अचयल उवरिं दिवा य जिनप्रतिमायन्दनपूजादीना आवफाणा प्रत्याख्यान कार्यते तत् कस्मिन् । २४ । चैत्राश्विनमासयोः अस्वाध्यायो गण्यते सूत्रपठनादौ तत् कस्मिन् १ । २५ । निन्धनिषिद्धफुले साधुभिः आहारो गृह्यते तत् कस्मिन् १।२६। श्रावका एकादश- प्रतिमा विना भिक्षा याचन्ते तत् कस्मिन् १।२७ । श्रायकाः प्रतिक्रमणादि कुर्वन्त प्रथममीर्यापथिकी प्रतिक्रमन्ति तत् कस्मिन् १ । २८ । श्रावक करेमि भन्ते ! इत्यादि दण्डकोच्चारण कियते तत् कस्सिन् १।२९। ईर्यापथिकी तस्सोत्तरी- लोफस्योझोतकरवन्दनकप्रभृतीना पाठः कप्यते तत् कस्मिन् ? । ३० । प्रत्याख्याने आकारा कथ्यन्ते तत् कस्मिन् ? । ३१ । श्रावकैः वंदित्तुसूत्रं प्रतिक्रमणे कय्यते तत् कस्मिन् १।३२ । प्रतिक्रमणादिक्रिया कुर्वनिः श्रायकैः उपवेशनोत्था- नादिकायचेष्टा क्रियते तत् कस्मिन् । ३३ । सच्छिष्टान्न गृह्यते तत् कस्मिन् । ३४ । श्रावकैश्चोलपट्टको ध्रियते तत् कमिन् । ३५ । शेषकाले पीठफलकपट्टिकादिपरिभोगः क्रियते तत् कस्मिन्०१।३६। साधुश्राद्धाना आलोचनादि प्राय- श्चित्त घ प्रदीयते तत् कस्मिन् १।३७ । पौषधादिग्रहणपारणविधिः साम्प्रत विधीयते तत् कस्मिन् ।३८ । सामायिक- दण्टके दुविह तिविहेणमित्येवाऽस्ति सिद्धान्ते,न तु मणेणमित्यावियुफि पर साम्प्रत क्रियते तत् कस्मिन्०१।३९ । काय- मुखवत्रिकादीना पचविंशतिः २५ प्रतिलेखनाः क्रियते तत् कस्मिन् ? । ४० । साधर्मिकाणा हस्ते गृहे वा खण्डपुटकाः प्रदीयन्ते द्रम्मादीना वा लम्भनिका क्रियते तत् कस्मिन् । ४१। श्रीपर्युषणापर्वणि लोकसमक्ष छेदग्रन्थरूप श्रीकल्प- सूत्र वाच्यते तत् कस्मिन् ? । ४२। लौकिकटिप्पनकोपरि दीवादिमुहर्त गण्यते, द्वादशमासमा पर्युषणापर्व क्रियते तत् फस्मिन् ११४३। नव्योपाश्रयाः कार्यते तत् कस्मिन्०१॥४४॥ अन्यगच्छाद् उग्राम यदाऽऽत्मीयः श्रावकः क्रियते तदा ननु-ये एकत्रिंशद् द्वात्रिंशद्वा सिद्धान्तान् मानयन्ति, न पश्चचत्वारिंशत् ते स्वमानितसिद्धान्ताऽनुक्कान्यपि कर्त- व्यानि कुर्वन्ति न वा! उच्यते-शतशः कुर्वन्ति, ततस्तेषा प्रत्यक्ष वचनोको विरोध , तत्रार्थे ते प्रष्टच्या इत्य-भोः श्रावका नमस्कारान् गुणयन्ति तत् कस्मिन् सिद्धान्ते प्रोकमस्ति ।। १। श्रावकाणां सामत क्रियमाणप्रतिक्रमणादिविध्यनुक्रम क्रियते तत् कस्मिन्०।। २ । श्रावकमुखवत्रिका गृयते तत् कस्मिन्०१।३ साधुभिः पुस्तकादीनि रक्ष्यन्ते तत् कस्मिन् ? । ४ । ओघ १ कल्प २ चोलपट्टक २ मुखपत्रिका ४ मान क्रियते तत् कस्मिन् । ५। पात्रकाणा लेपन क्रियते तत् फस्मिन् । ६ । अलसेलरोगानादिकूपिका रक्ष्यते तत् कस्मिन्०१।७। त्रिपणे दवरको दीयते तत् कस्मिन्०१।८।। झोलिकाया मन्यिः प्रदीयते तत् कस्मिन्०१।९। गोचरीगमने यामयाही झोलिका स्थाप्यते तत् कस्मिन् । १०। साध्यादिभिर्मुखपत्रिका पाशकदयरकाभ्यां कर्णयोर्धार्यते तत् कस्मिन् । ११ । श्रावका यदा वन्दन्ते तदा साधु- भिक्षुकारः क्रियते तत् कस्मिन् । १२ । पटीप्रावरणे वामस्कन्धे आद्रियते, दक्षिण चद्धाटितो रक्ष्यते तत् कस्मिन्? । १३ । ओषे कर्णादिदशिका बघ्यन्ते तत् कस्मिन्०१ । १४ । त्रिपणे कण्ठको बध्यते तत् कस्मिन् । १५ । फटौ साधु मिर्दवरको वध्यते तत् कस्मिन् । १६ । मपीभाजन रक्ष्यते तत् कस्मिन् । १७ । गोचरी कुर्वता [ पर्यटवा ] साधूना पश्चात् गृहस्था भ्रमन्ति तत् कस्मिन्० १ । १८ । आर्याः साधून आपृच्छय विहरणार्य यान्ति तत् कस्मिन् १ । १९ । आर्याणामुपकरणानि मानोपेतानि क्रियन्ते तत् कस्मिन् ? । २० । पानीयं प्रासुक कियत् काल तिष्ठति तत् कस्मिन् । । २१ । पकान कियस्कालमविनष्ट सचिष्ठति वत् कस्मिन् १।२२। छिम्पकादिधौतवनघावन गृह्यते तत् कस्मिन् ।२३॥
जिनप्रतिमावन्दनपूजादीना श्रावकाणां प्रत्याख्यान कार्यते तत् कस्मिन्०१।२४ । चैत्राश्विनमासयोः अस्वाध्यायो गण्यते सूत्रपठनादौ तत् कस्मिन्० १ । २५ । निन्धनिषिद्धफुले साधुभिः आहारो गृह्यते तत् कस्मिन्० १ ।२६। श्रावका एकादश- प्रतिमा विना भिक्षा याचन्ते तत् कस्मिन् ? । २७ । श्रावकाः प्रतिक्रमणादि कुर्वन्तः प्रथममी-पथिकी प्रतिक्रमन्ति तत् कस्मिन् ? । २८ । प्रायकैः करेमि भन्ते ! इत्यादि दण्डकोच्चारण क्रियते तत् कस्मिन् १।२९। र्यापथिकी तस्सोत्तरी- लोफस्योझोतफरवन्दनफममृतीनां पाठः कश्यते तत् कस्मिन् १।३०। प्रत्याख्याने आकाराः कण्यन्ते तत् कस्मिन् ? । ३१ । श्रावकै ववित्तुसूत्र प्रतिक्रमणे कम्यते तत् कस्मिन् ११३२ । प्रतिक्रमणादिक्रिया कुर्वन्द्रिः प्रायः उपवेशनोत्था- नादिकायचेष्टा क्रियते तत् कस्मिन् । १३ । उच्छिष्टान्न गृह्यते तत् कस्मिन् ? । ३४ । आयकैचोलपट्टको ध्रियते तत् फसिन्० १ १ ३५ । शेषकाले पीठफलकपट्टिकादिपरिभोगः क्रियते तत् कस्मिन्०१।३६ । साधुश्राद्धाना आलोचनादि प्राय- श्चित्त च प्रदीयते तत् कस्मिन्०१।३७। पौपधादिग्रहणपारणविधि साम्प्रत विधीयते तत् कस्मिन् ।३८ । सामायिक- दण्डके दुविष्ठ तिविहेणमित्येवाऽस्ति सिद्धान्ते, न तु मणेणमित्यावियुकि पर साम्प्रत क्रियते तत् कस्मिन् ? । ३९ । काय- मुखपस्त्रिकादीना पचविंशतिः २५ प्रतिलेखनाः क्रियते तत् कस्मिन् । ४० । साधर्मिकाणा हस्ते गृहे वा खण्डपुटकार प्रदीयन्ते ब्रम्मादीना वा लम्भनिका क्रियते तत् कस्मिन् । ४१। श्रीपर्युपणापर्वणि लोकसमक्ष छेदग्रन्थरूप श्रीफल्प- सूत्र वाच्यते तत् कस्मिन् । ४२ । लौफिकटिप्पनकोपरि दीक्षादिमुहूर्त गण्यते, द्वादशमासवृस्या पर्युपणापर्व क्रियते तत् कस्मिन्० १ ॥४॥ नन्योपानया कार्यते तत् कस्मिन्०१॥४४॥ अन्यगच्छाद् उग्राय यदाऽऽत्मीयः श्रावकः क्रियते तदा पूर्व देवपूजाशत्रुजयादियात्राकरणस्य मिथ्यांदुष्कत दाप्यते तत् कस्मिन्० १ १ ४५ । वैलर्णादिमध्ये वस्त्रादि मलिनानि कियन्ते तत् कस्मिन् १।४। एव शतशः कर्तव्यानि क्रियमाणानि पश्यन्ते, अप्रेद रहस्यम्-येषु आगमेपु एतानि सन्ति वे आगमान मन्यन्ते, मन्यमानागमेषु न सन्ति तानि, ततो यदि एतानि तैः क्रियन्ते, तदा एतद्दर्भिता आगमा अपि माननीया, नो वेवानि कार्यामि न करणीयानि, तथा यानि पुष्टाधरणानि क्रियन्ते तानि कस्मिन् अन्ये मोकानि सन्ति। ॥ इति पञ्चचत्वारिंशदागममाननाधिकारः॥४७॥ ननु चानमानिकेषु गम्छेषु [अजाते] निर्विरोधैः आत्मगवेषकै पापभीरुभिः पूर्वत्रिभिः माकनप्रन्येपु जिनप्रतिमा- पूजा तत्फलाविक व प्रतिपादितमस्ति ?, उच्यते-शतशः स्थानेषु तन्निरूपितमस्ति, तत्रार्थे-श्रीमहानिशीयस्ये द्रव्यपूजा. फळ यया-"काव पि विणायतणेहिं मंडिझं सबमेश्णीपीठ दाणाइ चटकेण मुगु यि गरिछन अघुम न पुरो॥१॥" तथा श्रीपबचेत्ये गायात्रय चैत्यमेदपञ्चकनिरूपक यथा- "भची १ मगउचेइब २ निस्सकह ३ अनिस्सधेईए पापि ४। सासयपेइम ५ पचम-मुवइ8 जिणवरिंदेहिं ॥१॥ गिह निणपडिमामची, पर्सि १ उत्तरगपडिअमि । मिणपिवे मगलचेईयति २ समयझुणो मिति ॥२॥ निस्स- कडगछरस र निस्सिम ३ दिअर मनिस्सक ४ सिद्धाययण व इम ५ चेहमपणगं विणिदि ॥३॥ इति । पुन:-श्रीनिशीपमध्यसण्डे १५ उद्देशे घूपकुसुमबलिपूजा यथा-"तमो विहिणा नाओ परमसरभियपोजियमाल- परािहो । समुराईसु अणुगम्ममाणेसु मइयाध्यकुसुमपलिगघोषहारेमु कालागुरुपयरधूपसुस्सरादेअअगीअवाइअरवेणं मल्लो विणाययण"ति, तथा आवश्यकचूर्णी (२९६ पत्रे) श्रीवनस्वामिभिरपि दशपूर्वधरै स्वय आकाशमुत्पत्य हुताशनात् पुष्पाणि आनीय भाषकाणां दत्त्वा बिनप्रतिमायाः पूजा पर्युपणापर्वणि कारिता, तथाहि-"एव पच्छा उप्पइओ भगवं, पचो पुरिय नयरिं, तस्य सुभिक्खं तत्थ य सावगा पहुगा, एव तत्य उलाहा, तत्य य राया तच्च- निमसहो, तत्य य अम्हन्धयाणं सहाण तेसिं च वरुट्ठएण मल्लारुमणाणि वद्दति, सपत्य तच्चनियसहा पराजी- यती, वाहे वेहिं राया पुष्पाणि वाराविओ, पज्जोसवणाए सहा अहण्णा, जतो पजोसवणाए पुप्फाणि नत्यित्ति, ताहे सवाउनुहा पयरसामि पडिआ, सुम्मे जाणह जइ तुन्मेहिं जाणपहिं पवयण ओहामिजइ, एव बहुप्पगार भणिए ताहे उप्पइओ माहेसरि गमओ, तस्य य हुयासणगिह नाम वाणमंतर, तत्य कुभो पुप्फाण उढेइ, तत्य भगवओ पितुमिचो वहितु, तत्य गतो, सो समंतो भणइ-किमागमणपयोअण ?, भगवता भणित-पुप्फेहिं पयोमण, सो भणइ अणुग्गहो, ता तुम्मे गहेह जाव एमि, पच्छा चुल्ठहिमवते सिरिसगास गओ, सिरीए चेइसअच्चणिया-निमित्त पउम छिण्णग, ताहे सिरीए पविधा निमंतिमओ, त गहाय अम्गिहर एति, तत्य फुभ पुप्फाण छोदण अण्णाणि तु सारियाणि, एव जमगग- णपरिपुडो दिवेण गीअगधधनिनाएण आगतो आगासेण, तस्स य पउमस्स वेटे वइरसामी, तत्य तचणिया भणति- मई एवं पारिहेरं, अग्य गहाय निग्गया, तं विहार वोलेता अरिहतघर गया, तत्य देवेहि महिमा कया, तत्य लोगस्स पूर्व देवपूजाशयुंजयादियात्राकरणस्य मिथ्यादुष्कृतं वाप्यते तत् कस्मिन् ? ॥ ४५ ॥ वैठचूर्णादिमध्ये वखादि मठिनानि कियन्ते तत् कस्मिन्०११४६। एवं शतक्षा कर्तव्यानि क्रियमाणानि दृश्यन्ते, अत्रेद रहस्यम्-येषु आगमेषु एतानि सन्ति ते आगमान मन्यन्ते, मन्यमानागमेषु न सन्ति सानि, सतो यदि एतानि ते क्रियन्ते, तदा एतद्गर्भिता आगमा अपि माननीया, नो घेदेवानि कार्याणि न करणीयानि, तथा यानि दुष्टाचरणानि क्रियन्ते तानि कस्मिन् अन्ये प्रोकानि सन्ति। ॥ इति पश्चचत्वारिंशदागममाननाधिकारः॥४७॥ ननु-वार्तमानिकेषु गम्छेषु [अशतेषु] निर्विरोधैः आत्मगयेषक पापमीरुभिः पूर्वसूरिभि प्राकनप्रन्येषु जिनप्रतिमा- पूजा तत्फलाविक च प्रतिपादितमस्ति ?, उच्यते-शतशः स्थानेषु तनिरूपितमस्ति, तत्रार्थे-श्रीमहानिशीयस्ने द्रव्यपूजा. फल यया-"काठ पि षिणायतणेहिं महिमं सबमेइणीपीठ दाणाइ घटकेण सुगु वि गच्छिन अचुअ न पुरमो॥१॥" तथा श्रीपञ्चचैत्ये गाथात्रय चैत्यमेदपश्चकनिरूपक यथा- "भची १ मंगठनइम २ निस्सकर ३ अनिस्सचेईए पापि ४ । सासययेइम ५ पचम-मुवट्ट जिणवरिंदेहिं ॥१॥ गिह बिणपडिमामची, पर्सि १ उचरंगघडिअमि । विणनिबे मंगलचेईयति २ समयक्षुणो विति ॥ २॥ निस्स- कढगच्छस्स य निस्सिम ३ तदिजर अनिस्सकडे ४ सिद्धाययण च इम ५ इअपणग विणिदि ॥३॥ इति । पुना-श्रीनिशीपमध्यसम्हे १५ उद्देशे भूपकुसुमबलिपूजा यया-"तमो विहिणा न्हाओ परमसुरभियपोत्तियजुगउ-
"सिर्जभव गणहर, जिणपडिमादसणेण पठिबुद्ध । सिरिमणगपिअ दसकालियस्स निहगं वंदे ॥१॥ इति ।" श्रीऋषिम-
उठसूत्रे तथा आवश्यक पूर्णावपि (२२३ पत्रे) अष्टापदमासादाधिकारे यया "भरहो य तत्य चेइयघरं करेइ बहुइरयणेणं
मोअणायाम तिगाउनुस्सेह सीहनिसादि सिद्धायतणपलिभाग अणेगखमसयसनिविट्ठ । एवं जहा यह सिद्धायतण जंवूदीव-
पक्षचीए जाव झायाइ" इत्यादि । पुनः श्रीआधाराङ्गबहपृचौ (८२ पत्रे ), तथाहि “अर्हत्सिद्धचैत्यतपः श्रुतगुरुसाधु-
सचमत्यनीकतया दर्शनमोहनीयं कर्म वनाति, येन चाऽसौ अनन्तसंसारसमुद्रान्तःपात्या इवाऽवतिष्ठते ।" औपपाति-
कसूत्रे (२५) सचितमदान यथा “तए ण कोणीए राया तरस पवत्तिवाइ[यस्स अगुचरसयसहस्सं पिइदाणं दलई" इति ।
निरयावलिका तस्कन्धे पुष्पिकाया चतुर्याध्ययने बहुपुत्रिकाऽग्रिमभषे साधर्मिकभोजनाधिकारो यथा “तए णं रहकूडे-
विलअसण-पाण-खाइमसा-इम उवक्खडावेइ, वक्खडाषिचा तहेव जाप पुषभये सुभदा जाव अजा जाया” इति ।
अत्रेदं रहस्यम्-पूर्वोकपूर्वाचायः निजपूर्वप्रतिपादितशास्त्रेषु जिनप्रतिमापूजा-जिनप्रतिमाप्रतिष्ठा-जिनभवनकारापणसप्त-
दशमेवपूजा-दीपपूजौचित्यदानसाधर्मिकवात्सल्यादयो धर्माः प्ररूपिताः। पुनः श्रीपादलिताचार्य-श्रीउमास्वातिवाचका-
विभिः प्रतिष्ठाकल्पाः कृताः सन्ति, स्वय तु ते संविना महानुभावाः शुद्धमपकाश्चासन् , ततस्तेषामपि ग्रन्थसम्मति.
मान्या, कदाग्रई अपास्य धर्माथिभिरिति ।। ४८॥
॥ इति जिनप्रतिमापूजाया जिनप्रतिमापूजाफलस्य पाऽधिकारः ॥१४॥
ܕܢܦ अतीय बहुमाणो जामो रायाधि आउहावितो समणोवासगो जाओ” इति । श्री आवश्यकवचौ हारिमद्रया एवमेव सम्यन्यो, नन्दीपत्तौ अपि। इत्यमेव श्रीआवश्यकचूर्णावपि अईस्पतिमाधिकारे यथा-"चिती सज्ञाने" सज्ञान उत्पद्यते काष्ठ- फर्मादिषु प्रकृतिं दृष्ट्वा "जहा अरिहतपडिमाएस इति, अरिहता तित्यगरा वेसिं च तेसिं घेइणि अरिहंत चेइआणि" अरिहतमतिमा इत्यर्थः । तथा क्षेत्रषिचारप्रकरणे-साघर्मिकभक्ति १ जिनविम्वप्रतिष्ठा २ पुस्तकमति ३ तीर्थयात्रादिक ४ सर्व प्रकटतयाऽखि, वयाहि “मह हुज देसधिरओ, सम्मत्तरओ रओ म निणययणे। तस्स वि अणुषयाई, आरोविजति सुखाई ॥ २९ ॥ अनिआणोदारमणो, हरिस्पसविसटकचुयकरालो । पूण गुरुं संघ, साहम्मियमाइ भचीए ॥३०॥ निअदपमपुष जिणिंदभवण, जिनपिंचवरपाठासु । विमरइ पसत्यपोत्ययमुतित्यतित्ययरजचासु ॥३१॥ मरिहतसिद्धयेइ- अपक्ष्यणायरिअसषसासु । लिचं कर भत्ति, तिगरणसुदेण भाषेण ॥७०॥" तया पुनः श्रीउचराध्ययनचूणी पुष्पपूजा, तथाहि "विस्थयरो अरिहतो तस्स चेप मची कायवा, सा प पूमावदणाईहिं हवइ, पूम व पुप्फामिसथुइ-पडिवत्तिमे- पण परविह पि जहासचीए कुबा इसि, जो सो सोचा धम्म पत्यति सो आयरिएण मणा-सविसह किं मए काय ? आयरिआ तस्स सार नाटण भणइ-पेडआणं विनलपूम करेहि, समणसघस्स य ण घयगुउणारसिं पूम करेहि", इत्यादि। एव कल्पपूर्णी चैत्यपूजासाधर्मिकभक्ति प्रतिपादिता, तथाहि “भण्णइ जिणपूआप, कायवहो जइपि होइ त कहिवि । वहवि मत्तीतिई] परिसुद्धा, गिहीण कूयाहरणयोगा ॥१॥ असदारंभपवित्चा जप गिही तेण तेर्सि विश्नेया। तनिवित्ति फळधि एसा परिमावणायमिम ॥२॥” इति गाथाद्वय श्रीस्थानावृत्ती (११० पत्रे) श्रीअभयदेवसूरिभिः प्रोवे ।
"से किं त लोगुत्तरिम भावावस्सयं ? भावावस्सय अण्णं इमे समणे वा समगी वा सावमओ वा साविमा वा तच्चिचे तम्मणे तल्लेसे तदन्मपसिए तत्तिवमयसाणे तदट्ठोवउत्ते तदप्पियकरणे तब्भावणाभाविए अन्नत्थ कत्यइ मण अकरेमाणे उभगोकाल आवस्सय करेंति" इत्येतद् वृत्येकदेशो यथा 'तदप्तिकरण' करणानि-तत्साधक- तमानि देहरजोहरणमुखयत्रिकादीनि, तस्मिन्नावश्यके यथोचितव्यापारनियोगेन अर्पितानि-नियुक्तानि तानि येन स तथा, सम्यक् यथास्थानन्यस्तोपकरण इत्यर्थः । एकाथिकानि वा विशेषणानि एतानि प्रस्तुतोपयोगप्रकर्षप्रतिपादन- पराणि, अमूनि च लिङ्गविपरिणामतः श्रमणीश्राविकयोरपि योग्यानि, तस्मात् तश्चिचादिविशेषणविशिष्टाः श्रमणा- दयः 'उभयकाल' उभयसन्ध्य यदावश्यक कुर्वन्ति तल्लोकोचरिक, भावमाश्रित्य भावश्चासौ आवश्यकं चेति घा भावावश्यक, अत्राऽपि अवश्यकरणादावश्यकत्व तदुपयोगपरिणामस्य च सद्भावाद् भावत्व मुखवत्रिकाप्रत्युपेक्षणर- जोहरणम्यापारादिक्रियालक्षणदेशस्य अनागमत्वात् नोमागमत्य मावनीय” इति । पुन श्रीअनुयोगद्वारवृत्ती श्रीधी- रनिर्वाणात् सहस्रवर्पसमयसंजाते श्रीहरिभद्रसूरिमिः कृतायां २० पत्रे । एव श्रीअनुयोगद्वारचूर्णावपि (१४ पत्रे ) तथाहि "वस्साहणे जाणि सरीररजोहरमुहणंतगादि यानि दवाणि ताणि किरिआकरणक्षणतो अप्पिआणि" इति, तथैव मल्लपारि-हेमचन्द्रसूरिकृताया अनुयोगद्वारवृत्तावपि ( ३० पत्रे ), तथाहि "वदर्पितकरणः" करणानि-तत्साधकतमानि देहरजोहरणमुखपत्रिकादीनि तस्मिन्नावश्यके यथोचितन्यापारनियोगेन अर्पितानि नियुकानि करणानि येन स तथा, अमूनि च तश्चित्वादिविशेषणानि लिङ्गविपरिणामतः अमणीश्रावकयोरपि योज्यानि । अत्र वृत्चिद्वये चूर्णी च तदप्तिकरण "यासत्ताणावरिया, निकारण ठंति कजि अयणाए । इत्यच्छत्यि] गुलिसमा, पुच्चापरिआ व भासति ॥ १३३० ॥” इति । पृत्तिर्पया-निष्कारणे-कारणाभावे वर्षात्राण कम्बलमयः फल्पः, वेन सौत्रिकफरूपान्तरितेन सस्मिना आवृताः तिष्ठन्ति, न कामपि लेशतोऽपि चेष्टा कुर्वन्ति, कार्ये तु समापतिते यतनया हस्त्रसंशया अक्षिसंज्ञया अजुलिसज्ञया या व्यवहरन्ति, 'पोत्तापरिमा' षा मापन्से, ग्यानादिप्रयोजने वाकस्सावता गच्छन्ति इति ॥ श्रीव्यवहारभाष्यवृत्ती सप्तमोद्देशे ( १९० पत्रे ) "पुनरिह प्रमार्जन शम्यादेः मासेवनकाले यस्रोपान्तादिना आवश्यकवृत्ती अत्र पोतशब्देन मुखवस्त्रिका पयोच्यते नतु वस्त्र । तथैव श्रीहरिभद्रसूरिभिर्व्याख्यातत्वात् इति विचारसारमन्थे लिखितमस्ति । पुनर्विवाहचूलिकाया "दषचणे पविति, करेर जर कार पत्यतणुमुद्री । भावक्षणपि कुजा, वह इरिमाए विमलपिता ॥१॥ दवहि कुसुम- सेहर-मुज्झाइ दमादिगारममामि । ठवणापरिय उविउ, पोसहसालाइ सो सीसो ॥२॥ उम्मुकभूसणो सो, इरिआ य पुरस्सर घ मुहपचि । परिसंहिकण ततो, पविहं पोसहं फुणा ॥ ३ ॥ पुनर्व्यषहारचूर्णौ यथा [प] “वसुअणुवसुवा वि, पुति पेहण पुषय । सामाइ करेमाणो मणिओ कम्म निखरी ॥१॥ पापारंभ पमुत्तर्ग, पित्तण मुहणतर । वस्यकायविमुखरीए, सीहो गिहा पोसह ॥२॥” इत्येवं । बन्दनकमाप्येऽपि, तथाहि-“वामकरगिहिम पोसी, एगहेसेण वामकन्नामो । आर- मिऊण निरालपमजिजा वाहिणो फन्नो ॥१॥ तह विछिन्न वामगजाणु निसिऊण सत्य । मुहपत्तिं रयहरणमझमागमि ठगपए पुजपायजुर्ग ॥ २॥ एवं सुसापओ विहुँ दुवालसावचवंदणं विभो । मुहपत्ति मसभागमि गवए पुजपाय- जुग ॥ ३॥" पुनरमार्थे श्रीअनुयोगदारसूत्रे (३. पत्रे), सपाहि- "से फि वे लोगुत्तरिम भाषाघस्सयं? भावावस्सय जणं इमे समणे वा समगी वा सावमओ वा साविमा वा तधित्ते तम्मणे तल्लेसे तदन्झवसिए तत्तिवझवसाणे वदह्रोवउचे तदपियकरणे तम्भावणाभाविए अन्नत्थ कत्थइ मण अकरेमाणे उभोकाल आवस्सय करेंति" इत्येतद् पृत्येकदेशो यथा 'तदप्तिकरण' करणानि-तत्साधक- तमानि देहरजोहरणमुखपत्रिकादीनि, तस्मिन्नावश्यके यथोचितव्यापारनियोगेन अर्पितानि-नियुक्कानि तानि येन स तया, सम्यक् यथास्थानन्यस्तोपकरण इत्यर्थः । एकाथिकानि वा विशेषणानि एतानि प्रस्तुतोपयोगमकर्पप्रतिपादन- पराणि, अमूनि च लिङ्गविपरिणामतश्रमणीश्राविकयोरपि योज्यानि, तस्मात् तचिचादिविशेषणविशिष्टाः श्रमणा- दयः 'उभयकाल' उभयसन्ध्यं यदावश्यकं कुर्वन्ति तल्लोकोचरिक, भावमाश्रित्य भावश्चासौ आवश्यक चेति वा भावावश्यक, अत्राऽपि अवश्यफरणादावश्यकत्वं तदुपयोगपरिणामस्य च सदावाद् भावस्व मुखवत्रिकाप्रत्युपेक्षणर- जोहरणव्यापारादिक्रियालक्षणदेशस्य अनागमस्वात् नोआगमत्व भावनीय" इति । पुन श्रीअनुयोगद्वारवृत्तौ श्रीवी- रनिर्वाणात् सहस्रवर्षसमयसजातैः श्रीहरिभद्रसूरिभिः कृताया २० पत्रे । एव श्रीअनुयोगद्वारचूर्णावपि (१४ पत्रे ) तथाहि "वस्साइणे जाणि सरीररजोइरमुहणतगादि यानि वषाणि ताणि फिरिमाकरणतणतो अप्पिआणि" इति, तथैव मल्लधारि-हेमचन्द्रसूरिकृतायां अनुयोगद्वारवृचावपि (३९ पत्रे ), तथाहि “तदप्तिकरणः” करणानि-तत्साधकतमानि देहरजोहरणमुखपत्रिकादीनि तस्मिन्नावश्यके यथोचितव्यापारनियोगेन अपितानि नियुक्कानि करणानि येन स तथा, अनि च तधित्वादिविशेषणानि लिङ्गविपरिणामतः अमणीश्रावकयोरपि योज्यानि । अत्र वृत्तिद्वये चूणों च तदर्पितकरण इति विशेषणस्य प्रमणाषकादिसम्बन्धिनः सहममेव व्याख्यान कृत त्रिभिरपि अन्यकृभिः। सूत्रे च करणशदस्य रजोहरण मुखवखिकादिरूप पवायः प्रदर्शितः । पुनः श्रीआवश्यके वन्दननियुको (५४३ पये), तयादि- "अवणामा दुलहाजार्य, आवत्ता वारसेव च । सीसा चत्तारि गुचीओ, तिनि दो अपवेसणा ॥ १२०३॥ एग निक्समर्ण पेय, पणषीसं विभाहिमा । आवस्सगेहिं परिसुद्ध, किकम्म जेहि कीरई ॥ १२०४ ॥ किकम्मपि करितो, न होइ किडकम्मनिरामागी। पणवीसामनयर, साहू ठाणे विराहिंतो ॥ १२०५॥" इह आवश्यकपूर्णी (४२ पत्रे पया-"तुओणत जाए वेलाइ पढम वंदइ व्हेव निप्फेडिऊण पुणो पदइ महाजाते सामने जोणिनिक्सिमणे असामधेरपहरण मुहपोचिया पोलपट्टो अखोणिनिक्खमणे अजठी सीसे काऊणणीति।" एरीअनुयो- गराए पविभा आवश्यकक्रिया मुलषत्रिका-रजोहरणादिव्यापारपूर्विका मोका । पन्दननियुको च इह ययाशातारसपा रजोहरणमुखवतिकाऽविनामूतं दर्शित, तब सापूना श्रावकाणा व शेपचतुर्विशत्यावश्यक्वत् प्राय समानमेय युन्यते । प्रायान् एव केवगनाभित्य वन्दनकविकाऽपि सिद्धान्तेऽनुपलम्मात् । नन्वेय श्रावकाणां घोलपट्टोऽपि प्रसग्यते, इतिन पाप्यं, यतो ययामाठावश्यक सामान्येन उक्तमपि पूर्वाचार्यसम्प्रदायात् किंचिद्विशेषणमेव ज्ञेय । अन्यया श्रमण्या अपि मुखवसिकावत् चोटपट्टः अपि प्रसन्येत । कमिदाह भावकाणा सर्वानुष्याने उत्तरासगमुद्रा एष इति, तयुक, मागमे सम्प्रदायेष सवाऽनुपरम्मात् , तथाहि- "तुगियाए नवरीए मना मनोणं निगच्छति, निगडिता जेणेव पुष्फवईए बेहए येणेव बागमति, बाग। - छिचा येरे भगवंते पंचविहेण अभिगमेण अभिगच्छति, त जहा-सचित्ताण दवाणं विसरणयाए १ अचित्ताण दवाणं अविसरणयाए २ एगसारिएणं सचरासंगकरणेण ३ चक्खुप्फासे अजलिप्पग्गहेण ४ मणसो एगचीकरणेण ५ बेणेव थेरा भगवतो तेणेव नवागच्छति, उयागपिछत्वा तिक्खुसो आयाहिण पयाहिण करेइ, करिता जाव तिविहाए पवासणाए पजुवासति" इति श्रीभगवतीसूत्रे द्वितीयशतके पंचमोदेशके (१३७ पत्रे)- अमिसेकाओ हस्थिरयणामो पश्चोरुहति, पचोरुहिता अवहट्टु पंघ रायककुहाइ, त जहा-खग्ग १ छत्त २ उप्फेस ३ घाह- णामो ४ पालषीअर्ण ५, जेणेव समणे भगर्व महावीरे तेणेव नवागच्छइ, उयागच्छित्ता समण भगव महावीर पचविहेण अभिगमेण अभिगच्छति, तं जहा-सचिसाण दवाण विउसरणयाए १ अचित्ताण दवाण अविउसरणयाए २ एगसाडिय उत्तरासगकरणेण ३ पक्खुफासे मजलिपग्गहेण ४ मणसो एगत्तभावकरणेणं ५ समण भगव महावीर तिक्खुत्तो आया- हिणं पयाहिणं फरेइ, करिसा वदति नमसति, वंदित्ता नमसित्ता तिविदाए पज्जुयासणाए पजुवासति, त जहा-काइआए वाइआए माणसिमाए, इति श्रीओपपातिके (१४१ पत्रे ), इत्यादि ग्रन्थेषु श्रावकाणा साधुपाश्रयादिप्रवेशे उत्तरासग साधावुक्तोऽस्ति । ननु नामग्राह प्रवेशानन्तरविधेयकृत्येषु श्राविकाणा तु प्रवेशेऽपि उत्तरासगो नाऽस्ति, यदुक श्रीभगव- तीसूत्रे नवमशवके ३३ सद्देशे (४५७ पत्रे)- "तए णं सा देवाणदा माहणी धम्मिआओ जाणप्पवराओ पञ्चोरुहति २ वहहिं खुआहिं जार महत्तरगवदपरि क्खिया समर्ण भगवं महावीरं पंचविहेण अभिगमेण अभिगच्छति, त जहा-सचित्ताण दयाणं विसरणयाए, अचि- चाण दधाणं अविमोमणयाए विणयोणयाए गायलठ्ठीए चपखुफासे अजलिपागहेगं मणस्स एगधीमावकरणेणं जेणेव समण भगय महावीरे तेणेष उवागच्छति, उषागच्छिचा समण भगव महावीर तिक्खुचो आयाहिणं पयाहिण करेइ, करिता यदति नमसति" इति । पुन -श्रीमापपातिकसूत्रे (१४५ पत्रे ) कोणिकभार्याः सुभद्रापमुखा , तथाहि "समर्ण भगय महावीर पंचविहेण अभिगमेण अभिगच्छति, त जहा-सधिधाण दवाण विउसरणयाए, अचिताण दवाणं अविसरणयाए, विणोणताए गायलट्ठीए पक्खुफासे अमलिपम्गहेण मणसो एगत्तकरणेणं समण भगव महावीर तिम्खुचो आयाहिणं पयाहिण फरेंति, फरिचा वदति नमसति" इत्यादि । अत्रेद रहस्यम्-श्रावकाणां साधूपाश्रयादिप्रयेशे उत्तरासगः प्रतिपादितोऽस्ति, श्रावि- फाणा तु तत्रापि तदभावा, ततः कय सामायिकादिक्रियाया उत्तरासगः १, प्रत्युत सामायिकादौ उत्तरासगोतारण सर्वत्र प्रतिपादितमस्ति । यधुक उपासकदशाया षष्ठाध्ययने ( ३७ पत्रे ), तथाहि "तए ण से कुष्ठकोलिए समणोवासए अन्नया फयाइ पुषावरहकालसमयसि जेणेव असोगवणिआ बेणेव पुरविसिलापट्टए वेगेव उपागच्छइ, उवागच्छित्ता नाममुद्दग च नसरिज्जग च पुतविसिलापहए उबेइ, उपिता समणस्स भगवओ महाषीरस्स अतिय धम्मपन्नत्ति उवसपजिचा ण विहरइ" 'धम्मपन्नतीति' अवधर्मनरूपणादर्शनगतसिद्धान्त इत्यर्थः, इति श्रीउपासकवृत्तौ पठाध्ययने । पुनरत्रैवाऽषि- कारे (१७ पत्रे) देवपरीक्षाऽनन्तर "वेणं कालेण तेणं समएणं सामी समोसढे, तए ण से कुंडकोलिए समणो- पासए इमीसे काहाप लढे समाणे हट जहा कामदेवो तहा निग्गच्छइ जाच पजवास" इति श्नीतपासकदशाया पष्ठाध्ययने । कामदेवधाऽनय द्वितीयाध्ययने (२७ पत्रे) एव निर्गतो यथा "तए ण से कामदेवे समणोपासए इमीसें कहाए जाप लढे समाणे एव खल्ल समणो भगय महावीरे जाव विहरति त सेम खल्लु मम समण भगवः महावीर वंदित्ता नमसित्ता तो पहिनियत्तस्स पोसह पारिचएचिकटु एवं सपेहेइ" इत्यादि । ६ कुण्डकोलिकेन तदैव अन्यदा पा प्रतिपक्षपोपपेन परिमुक्कोत्तरीयेण श्रुतधर्मप्ररूपणारूपानुष्ठान कृत । तथा-"एव सामाइअ कार पडिकतो पदित्ता पुच्छइ, सो अ फिर सामाइम करितो मरद अवणेइ, कुडलाणि नाममुद्द पुष्फतवोल पावारणगमादी वोसिरति" इत्या- घश्यकवृची पष्ठाध्ययने ( ८३२ पत्रे) प्रावारशब्दश्च सलोमपटोत्तरासंगवाचकत्वात् व्यर्थः, तथाहि- "पण्हषि १ कोयव २ पवार ३ नयतए ४ वक्ष्य दाढिगाली ५ य । दुप्पटिहिअदूसे, एय वितिम भवे पणग ॥१॥" इति, निशीथभाष्ये १२ उद्देशके- "खरडो तह पूरट्ठी, सलोमपडओ तहा हयद जीण । सदस वत्थ पल्हविमाईणमिमे उ पजाया ॥१॥” इति प्रव- चनसारोद्धारे, 'वैकत्ये प्रावारोतरासगो बृहतिकाऽपि च', इति श्रीहेमनाममालाया, एव प्रावारशब्दस्य अर्थद्वये सति य एव वृत्तिगतप्रावरणे मादीयतिपाठानुकूला, बहुश्रुतैराचीर्णः स एव आचरणीयतया प्रमाण, आदिशब्दाच्च, सलोम- पटादीनां परिहारो भविष्यति, इत्याधनेकेषु स्थानेषु श्राषकाणा मुखवस्त्रिका भणिवाऽस्ति, अचलेन चन्दन न काऽपि दृश्यते, यश्च कृष्णषासुदेवरष्टान्तः कैश्चित्कय्यते तत्राऽपि यथा मुखयस्त्रिकया वन्दन न भणित, तथा अचलेनाऽपि नोक । 'यत्तू असइ पुत्तस्स मतेणं ति' आवश्यकचूर्ण्यक्षराणि दृष्ट्वा पुत्वशब्देन म्रान्ताः सन्तस्ते मञ्चलेन वन्दन वन्दन्ति, ताण दपाण अविमोअणयाए विणयोणयाए गायलठ्ठीए पक्लुफासे अजलिपागहेर्य मणस्स एगचीमावकरणेणं जेणेव समण भगव महाधीरे तेणेव उवागम्छति, उवागच्छिता समर्ण भगव महावीरं तिक्खुत्तो याहिण पयाहिण करेइ, फरिता यदति नमसति" इति ॥ पुना-ग्रीऔपपातिकसूत्रे (१४५ पत्रे ) कोणिकभार्याः सुभद्राप्रमुखाः, तथाहि "समण भगव महावीर पचविहेण अभिगमेण अभिगच्छति, त बहा-सबिचार्ण दवाण विउसरणयाए, अचिचाण दयार्ण अविउसरणयाए, विणोणवाए गायउट्ठीए चक्खुफासे अजलिपग्गहेण मणसो एगसकरणेण समण भगव महावीर तिम्खुचो आयाहिण पयाहिण करेंति, करिचा पदति नमसति" इत्यादि । अत्रेद रहस्यम्-प्रावकाणा साधूपाश्रयादिप्रवेशे उत्तरासग प्रतिपादितोऽस्ति, श्रावि- काणा तु तत्रापि तदमावा, ततः कयं सामायिकादिक्रियाया उत्तरासग', प्रत्युत सामायिकादो उचासंगोतारण सर्वत्र प्रतिपादितमस्ति । यदुक उपासकदशाया पष्ठाभ्ययने ( ३७ पत्रे), तथाहि "तए ण से कुडकोलिए समणोवासए अन्नया कयाइ पुषावरणकालसमयसि जेणेव असोगवणिमा जेणेष पुढविसिलापट्टए वेगेय उयागच्छइ, उचागच्छित्ता नाममुद्दग प तत्सरिजंग प पुढविसिलापहप ठवेइ, ठविता समणस्स भगवओ महावीरस्स अतिय धम्मपन्नत्ति सवसपजित्ता ण पिहरई' 'धम्मपन्नचीति' भुतधर्मप्ररूपणादर्शनगतसिद्धान्त इत्यर्थ , इति श्रीउपासकवृत्तौ पठाध्ययने । पुनरत्रैवाऽधि- कारे (३७ पत्रे) देवपरीक्षाऽनन्तर "तेणं कालेण तेणे समपण सामी समोसदे, तए ण से कुडकोलिए समणो- वासए इमीसे काहाए लबडे समाणे हट जहा कामदेवो वहा निग्गच्छद जाव पशुवासई" ॥ इति श्रीउपासकदशाया पष्ठाध्ययने । कामदेवश्वाऽत्रैष द्वितीयाध्ययने (२७ पत्रे) एव निर्गतो यथा "तए णं से कामदेवे समणोवासए इमीसे कहाए आव लखठे समाणे एव खल्ल समणो भगव महावीरे जाव विहरति त सेम खलु मम समण भगवः महावीर पदिचा नमसिचा तो पठिनियत्तस्स पोसह पारिचएत्तिकट्ठ एवं सपेहेई" इत्यादि । इह कुण्डकोलिकेन तदैव अन्यदा वा प्रतिपक्षपोपधेन परिमुक्कोतरीयेण श्रुतधर्ममरूपणारूपानुष्ठान कृत । तथा-"एव सामाइस कार पडिकतो वदित्ता पुग्छइ, सो अ फिर सामाइन करितो मरर अवणेइ, फुडलाणि नाममुद्द पुप्फतवोल पायारणगमादी वोसिरति" इत्या- घश्यकवृत्तौ पठाध्ययने (८३२ पत्रे) प्रावारशब्दश्च सलोमपटोचरासगषाचकत्वात् व्यर्थः, तथाहि- "पण्हषि १ कोयय २ पवार ३ नवतए ४ वय दादिगाली ५ य । दुप्पडिलेहिअदूसे, एय वितिम भये पणग ॥१॥" इति, निशीथभाष्ये १२ उद्देशके- "खरडो वह पूरठ्ठी, सलोमपरओ तहा हवइ जीण । सदस वत्थ पल्हविमाईणमिमे न पजाया ॥१॥” इति प्रव. चनसारोद्धारे, 'वैकल्ये प्रापारोत्तरासगो वृहतिकाऽपि च', इति श्रीहेमनाममालाया, एव प्रावारशब्दस्य अर्थद्वये सति य एव वृचिगतमायरणे मादीयतिपाठानुकूला, बहुश्रुतैराधीर्णः स एष आचरणीयतया प्रमाण, आदिशब्दाच, सलोम- पटादीनां परिहारो भविष्यति, इत्याधनेकेषु स्थानेषु श्रावफाणा मुखवत्रिका भणिताऽस्ति, अचलेन वन्दन न वाऽपि दृश्यते, यश्च कृष्णषासुदेवदृष्टान्तः कश्चित्कष्यते तत्रापि यथा मुखवस्तिकया वन्दन न भणितं, तथा अचलेनाऽपि नोक । 'यत्तू असइ पुवस्स अवेण ति' आवश्यकचूर्ण्यक्षराणि दृष्ट्वा पुत्तशब्देन भ्रान्ता सन्तस्ते अञ्चलेन वन्दन पन्दन्ति, ताणं दवाणं अविमोअणयाप विणयोणयाए गायलट्ठीए चक्खुफासे अजलिपग्गहेणं मणस्स एगसीमावकरणेणं जेणेव समण भगय महावीरे क्षेणेव उवागच्छति, स्वागन्छिचा समणं भगव महावीरं तिक्खुत्तो आयाहिण पयाहिण फरेइ, फरिचा वदति नमसति" इति । पुन:-श्रीऔपपातिकसूत्रे (१४५ पत्रे) कोणिकभार्याः सुभद्राप्रमुखाः, तथाहि "समण भगव महावीर पचविहेण अभिगमेण अभिगच्छति, त जहा-सचिचाण दवाणं विसरणयाए, अचित्ताण दषाणं अविउसरणयाए, विणोणताए गायलट्टीए चाखुफासे अजलिपग्गहेण मणसो एगसकरणेण समण भगव महावीर विखुत्तो आयाहिण पयाहिण करेंति, करिता वंदति नमसंति" इत्यादि । अत्रेद रहस्यम्-प्रावकाणा साधूपाश्रयादिप्रवेशे उत्तरासग प्रतिपादितोऽस्ति, श्रावि- काणा तु तत्रापि तवभाषा, ततः कय सामायिकादिक्रियाया उसरासंगः १, प्रत्युत सामायिकादो उत्तरासगोत्तारण सर्वत्र प्रतिपादितमस्ति । यदुक उपासफदशाया षष्ठाभ्ययने ( ३७ पत्रे ), तथाहि "तए ण से कुछकोलिए समणोवासए अन्नया फयाइ पुषावरण्डफालसमयसि बेणेव असोगवणिमा जेणेष पुढविसिलापट्टए वेगेव उपागच्छइ, उवागरिछत्ता नाममुहग च उपरिजर्ग च पुढपिसिठापट्टए ठयेइ, ठविधा समणस्स भगवो महाषीरस्स अतिय धम्मपश्नचिं उवसपजिचा ण विहरई 'धम्मपतचीति' भुतधर्मप्ररूपणादर्शनगतसिद्धान्त इत्यर्थः, इति श्रीउपासकवृत्ती पठाध्ययने । पुनरत्रैवाऽधि- कारे (३७ पत्रे) देवपरीक्षाऽनन्तर "शेण कालेण तेणं समएण सामी समोसदे, तए ण से कुंडकोलिए समणो- वासए इमीसे काहाए लढे समाणे इह जहा कामदेवो वहा निग्गच्छइ जाय पजुवासई" ॥ इति श्रीउपासकदशाया ननु-केपाचिद् गच्छे “होइ मगल" इति पठति, आत्मना गच्छे तु "हवइ मगल" इति तत्कथम् ? उच्यते-सत्यं, यद्यपि 'हवई' 'होइ' इत्येतयोः पाठयोः अत्रार्थ प्रति न कश्चिद्विशेषा, होइ मंगलमिति च पाठे प्रत्युत श्लोको नाऽधिकाक्षरो भवति, तथापि हवा मगलमित्येव पठनीय महानिशीथाद्यनेकागमेषु अस्यैव पाठस्य प्रतिपादितत्वात् , नमस्कारपटलन- मस्कारपमिकादिषु ग्रन्थेषु च इत्यमेव श्रेयोहेतुत्वेन समर्थितत्वात् , बहुश्रुतैः आइतत्वाब प्रयोगः । होइ मगलमिति पाठो मिथ्या विसंवादयत्त्वाद् यथा शुक्तिकाशकले च रजतज्ञान । ननु-आवश्यके नमस्कारनियुको 'पढम होइ मगल' इति पाठेन सघादसद्भावात् , विसंवादवत्त्वादिति असिद्धं, सत्य, किन्तु अय नमस्कारनियुक्तिपाठो न नमस्कारपाठनियामकोऽव्य- भिचारात् , तथाहि-तत्रैव 'पीअ हपइ मगठ' इत्युक । ननु-पढम हवइ मगल' इति पाठो न उका छन्दोमगहेतुत्वात् , छन्दो छत्र श्लोका, स चाऽष्टाक्षरप्रमाणपाद एव भवति नाऽन्यथा । अय ध नयाक्षरपाद इति चेत्, सत्य, किन्तु आप- शोकेषु बहुशो नयाक्षरस्याऽपि पादस्य दर्शनात् , तथाहि-दशवकालिके 'भमरो आवियइ रस' १ तथा 'न य कोइ उघ- हम्मई २ 'छत्तस्स य धारणट्ठाए' ३ तथा 'अहं च भोगरायस्स त चसि अधगवण्हिणों' ४ तथैव श्रीउत्तराध्ययने (३४८ पत्रे) एकादशाध्ययनेऽपि, तथाहि- "जहा से कबोयाण, आइने कथए सिया । आसे जवेण पवरे, एव हवइ बहुस्सुए ॥ १६ इत्यादि पूर्वश्रुतधरव- चनानुयायित्वात् , 'इवइ मगल' इति अयमेव पाठः सतामुपादेय इति स्थितम् । एव विचारामृतसमहेऽपि (७७ पने) हवा मंगलमिति पाठः समर्थितस्तथा च तत्पाठलेशः । अपर च-आवश्यकादशेषु 'हवाई' 'होइ' इति पाठद्वयमपि दृश्यते,
भकुलाणि घा खचियकुछामि वा इक्खागकुलाणि वा हरिवंसकुलाणिधा एसिमफुलाणि वा वेसिअकुलाणि वा गडागफुलाणि
या कोहागकुलाणि या गामरक्खफुलाणि या पक्कासकुलाणि वा अण्णयरेसु षा तहप्पगारेसु वा कुलेसु वा अदुगुछिएस अगर-
हिपसु असण घा पाणं वा खाइमं या साइम वा फासुअ जाय पडिग्गाहिज्जा" । व्याख्या-स भिक्षुर्मिक्षार्थ प्रवेष्टुफामो यानि
पुनरेयंभूतानि फुगनि जानीयात् तेषु प्रविशेदिति सम्बन्धः, तघया-उमा-आरक्षिकाः १ भोगा-राज्ञः पूज्यस्थानीयाः २
राजन्या:-सखिस्थानीयाः ३ वत्रिया-राष्ट्रकूटादयः ४ इक्ष्वाकवा-ऋषभस्वामिवंशिकाः ५ हरिषशा-हरिवंशजा अरिष्टनेमि-
यशस्थानीयाः ६ 'पसिमति गोष्ठाः ७ पैश्या-चणिजः ८ गडको-नापितो यो हि ग्रामे उद्घोषयति ९ कोडागा:-काष्ठ-
तक्षका वर्धकिन इत्यर्थः १० बोकशालियाः तन्तुवायाः ११ कियन्तो वा वक्ष्यन्ते इत्युपसहरति, अन्यतरेषु या तथाप्रका-
रेषु मजुगुप्सितेषु कुलेषु नानादेशविनेयमुखप्रतिपत्त्यर्थ पर्यायान्तरेण दर्शयति, अगयेषु यदि वा जुगुप्सितानि-धर्मका-
रकुलादीनि गर्वामि-दास्यादिङलानि, एतद्विपर्ययभूतेषु कुलेषु, लभ्यमानमाहारादिक प्रासुकमेषणीयमिति मन्यमानो गृही-
यादिति ।" पुनर्निशीथों मछपानग्रहणादौ एते निषिद्धा, तथाहि-"कालावहीए जे ठप्पा कया ते निजूदा" भरूपान-
प्रहणादौ निपिया, "ने कुछा जत्य विसए वि जुगिआ ते दुगछिआ" अमोज्या इत्या, कम्मेण १ सिप्पेण वा २ जाइए
या ३ कम्मे न्हाविआपणो १ सप्पे वि हारन्हाविआइणो हिट्ठान्हाविआ तेरिमाजाइए पाणाइणो ३ । पुनरत्रार्थे जातमूत-
स्वकपिण्यनिषेधाऽधिकाररूप एकविंशतितम प्रश्नोचरं विलोक्यम् ॥५१॥
॥ इति साधूना भक्तपानग्रहणाय योग्यायोग्याधिकारः॥५१॥
मंगलमहासुअखंघस्स वक्खाण त महया य पवधेण अणतगमपज्जयेहिं सुत्तस्स पिहुभूयाहिं निअतिभासचूण्णीहिं जहेव अर्थतनाणदसणधरेहिं तित्ययरेहिं यक्वाणिअ तहेव समासो वक्खाणिज्जत आसि, अहऽनया कालपरिहाणि दोसेण तमो निजतिभासचूण्णीमो बुच्छिन्नाओ, इओ अ वच्चतेण कालेण तेण समएण महड्डीपचे पयाणुसारी वरसामी नाम [ दुवालसग सुअहरे ] पुषदसंगसुअहरो समुप्पनो, तेणेसो पचमगलमहासुअखधस्स उद्धारो मूलमुत्तस्स मज्झे लिहिओ" इति महानिशीथे । तथा नमस्कारपंजिका-सिद्धचक्रादौ “पचपयाण पणतीस वपण चूलाइ वण्ण तित्तीस । एव इमो समप्पति फुटमक्खरमट्ठसठ्ठीए ॥१॥ तथा अष्टप्रकाश्या माग्नेयादिविदिग्न्यवस्थितेषु दलेपु पादचतुष्क "एसो पच नमुक्कारो, सम्पावप्पणासणो । मगलाण च सवेर्सि, पढम हवइ मगल" ॥१॥ इति ध्यायेत् , तथा बृहन्नमस्कारफले "सत्त पण सत्त सत्त य, नवक्खर पमाण पयरुपचपय । तिचीसक्खरमूल, सुमरह नवकारवरमत ॥१॥” इत्याधने- कानि स्थानानि अष्टषष्टिवर्णात्मकनमस्कारदर्शकानि । इति नमस्कारस्याऽष्टपठ्यक्षरप्रमाणत्व, एवं श्रीसघाचारबृहद्वृत्ती ( २१० पत्रे ) श्रीदेवेन्द्रसूरिभिरपि हवइ मगलमेव पाठ समर्थित । तथा च तत्पाठ -सिद्धान्तेऽपि स्फुटाक्षर हवइ मंगलमिति भणित, तथाहि महानिशीथचतुर्थाध्ययनसूत्र-"तहेव तदवत्थाणुगमिम इकारसपयपरिच्छिन्न तिआलावग तित्ती- सक्खरपरिमाण एसो पचनमुक्कारो, सबपावप्पणासणो । मगलाण च सवेर्सि, पढम हवइ मगल ॥१॥" इअ चूलति अहि- अतीति प्रकृत । तदैव हवइ मगलमित्यस्य साक्षादागमे मणितत्वात् प्रमुश्रीवज्रस्वामिममृति सुबहुश्रुतमुविहितसविन- पूर्वाचार्यसमतत्वाञ्च पदम हवद मगलमिति पाठेन अष्टषध्यक्षरप्रमाण एव नमस्कार पठनीयः। तथा च महानिशीथे- तथा उपांगछेद-अन्यकर्म-प्रन्यायनेकागमानुयोगसूत्रपरैः श्रीमलयगिरिमिः आवश्यक विवृणन्ति, "अरिहतनमु. कारो" इत्यादिका "एसो पचे"ति पर्यन्ताः षट्गाथाः "हवा मगल"मिति पाठत एव लिखिताः सन्ति, एव प्रवचन- सारोद्धारवृत्ती अपि हवा मंगलमिति पाठः समर्थितोऽस्ति, तथाहि-यमप्यत्र 'हवई' 'होई' इत्यनयो पाठयोरयें न कश्चिद्विशेपः, तथापि अष्टपण्यक्षरार्थ नवकारे हवा इति पठितव्य, ततो नमस्कारावलिकादिग्रन्थेषु यन्त्रपझे उकमस्ति, विशेपकार्योत्पचौ चूलिकाध्यान यदा क्रियते तदा द्वात्रिंशद्दठकमले द्वात्रिंशद्दलेपु द्वात्रिंशदक्षराणि स्थापयित्वा त्रयस्त्रिंशत्तम अक्षर मध्यकर्णिकायां स्याप्यते, ततो ध्यान क्रियते, ततो 'होई' पाठे द्वात्रिंशनिरक्षरैः द्वात्रिंशत्कमलदलान्येव पूर्यन्ते पर मध्यकर्णिका शून्यैव तिष्ठति, ततो हवइ मंगलमिति पाठो युफ', तथा चैतत्सवादि पूर्वाचार्यकृतप्रकरणवचन "अड- सहि मक्खरपरमाणू, चिणसासननवकारपहाणू । अतिमचूला तिनि पसिद्धा, सोलसअट्ठनवकार सिद्ध ॥१॥" न च पाच्य नमस्कारसूत्रे नमस्कारस्य सप्तषष्ट्याक्षरषत्त्व प्रोतमति, यतः एसो पचनमुकारों' इत्यादिगाथाऽपि नमस्कारसूत्रसम्ब- धिनी नाऽस्ति, किं तु नियुक्तिसत्का, तसो "प्रामो नाऽस्ति, कुतः सीमा ?" इति न्यायात् कथ सप्तपट्याक्षरयत्त्व नमस्का. रस्य ! मूलसूत्रनियुकिमाष्यपूर्णिवृत्तिटिप्पनकादिषु काऽपि निर्दिष्ट न दृश्यते न श्रूयते च । अष्टपट्याक्षरप्रमाणत्व प महानिशीथाविपु स्पष्टमेव उदिष्टं, तथाहि- "तहेव तदपत्याणुगमिम इकारसपयपरिपिछी विआलावग तित्तीसक्खरपरिमाण एसो पधनमुकारो, सपपावप्प- णासणो । मगलाणं च समेसि, पढर्म हपइ मगलं इयघूल ति “अहिजति" महानिशीथे तथा-'एम तुज पं.
अचिंतचिंतामणिकप्पभू-अस्स पचमगलमहासुअखधस्स र्ण सुचत्य पन्नत । त जहा-जे ण पचमगलमहामुअखधे से ण सयलागमतरोवती तिलतिल्ल १ फमठमयरद २ सबलोगपत्थिकायमिव ३ जहत्य किरियाणुवायसन्भूय गुणुकित्तणे जहि- च्छियफलपसाहगे येव परमथुझ्वाप सा य परमथुई फेसिं कायवा सघजगुत्तमाण सघजगुचमे अजे केइ भूए जे केइ भयति जे केइ भविस्सति,ते सहेवि, अरिहवादमो चेव, नो णं अन्नेति, ते अपंघहा-अरिहते १ सिद्धे २ आयरिए ३ सयज्झाए ४ साहुणो अ५, तत्य एएसिं चेव गच्छस्स सम्माओ इमो, त जहा-सनरामरामरस्स ण सबस्स चेष जगस्स अट्ठमहापा- टिहेराइपूमाइनवलक्खिय अण्णभसरिसमर्षितमप्पमेम केवलाहिद्विअ, पवरुचमतस अरिहति त्ति अरहवा मरिहता ११॥ एव अवए एएसिं नमुकारो 'एसो पवनमुकारों' किं करिज्जा ? सर्प पाय नाणावरणीआइफम्म निस्सेस त पयरिसेण दिसो दिसि नासह 'सबपापप्पणासणो' एस चूलाप पढमो उहेसो “एसो पधनमुक्कारो, सषपावप्पणासणो" फिविहो ऊ ? मग्गे निवाणमुइसाइणिकखमो सम्मदसणाइाराहमओ, अहिंसालक्खणो धम्मो मे लाइज्जति मगल ममं भवाओ ससाराओ गमिज्जाओ तारिज वा मंगल २ वद्धपुट्ठनिद्धचनिकाइअनुपयार कम्मरासि मे गालिजा विजविमचि मगल, १ पएर्सि ससि अन्धेसि च मंगलाण किं! पदम आइए अरिहवाईण थुई घेव मगलंचि समासत्युत्ति" सघाचारवृत्ती ( २१८ पत्रे)। ॥ इति "होइ मगठ" इति पाठनिषेधाधिकारः ॥ ५२॥ ननु-अश्शन-पान-खादिम-स्वाविमाना आहाराणा विवेचन कथं ज्ञायते । । उच्यते-शास्त्रसम्मत्या तदवयोधात्, फा शाखसम्मतिः१, इत्याह-श्रीमत्खरतरगच्छाधिराज-श्रीजिनभद्रसूरिपट्टपूर्वाचलप्रभाकरश्रीजिनचन्द्रसूरिशिष्य-श्रीमेरुसु- "एअ तु ज पचमगलमहासुमखघस्स वक्खाणं त महया पवघेण अणगमपज्जवेहिं सुचस्स य पि हु मूआर्हि निझुक्ति- भासचूष्णीहिं जहेव अणतनाणदसणधरेहिं तिस्थयरेहिं वक्खाणित तहेव समासओ वक्खाणिज्जत आसि, अह अन्नया फालपरिहाणिदोसेण तामओ नितिभासयण्णीओ घुच्छिन्नाओ, इओ अ वचतेण कालसमएणं महहीपचे पयाणुसारी पइरसामी नाम दुवालसंगसुमहरे समुप्पशे, तेणसो पचमंगलमयखघस्स उद्धारो मूलसुत्तस्स मज्झे लिहिमो, मूल- सुत्त पुण सुधचाए गणहरेहिं अस्थत्ताए अरिहंतेहिं भगवतेहिं धम्मतित्थयरेहिं विलोयमहिपहिं वीरजिणिंदेहिं पन्नवि अति २। पस बुहुसपयाओ, इत्य जत्य जत्थ पय पदणाणुलग्ग सुचालावग न समझइ तस्य तत्थ सुअहरेहिं कुलिहिअदोसो न दायको किं तु जो सो एसस्स अचिंतचिंतामणिकप्पभूअस्स महानिसीहसुअखघस्स पुषायरिसो आसि, तहिं चेय खडाखरीप नदेहिमापहिं हेनहिं वइवे पत्तगा परिसाहिआ तहावि अच्चतसुमहत्थाइसय इम महानिसीहसुअखंघ कसि- णपवयणस्स परमसारभ्यं, पर तच महत्यतिकलिकण परयणवच्छल्लत्तणेण तहा भपसचोवयारअप फाउ, वहा य यहिआए आयरिअहरिमद्देर्ण ज तस्यायरिसे दिट्ठ त सघ समईए सोहिरण उहिअति, अन्नेहिं पि सिद्धसेणदिवायर- बुहुवाईजक्खसेणदेवगुचजसवणलमासमणसीसरविगुचनेमिचदजिणदासगणिखमगसञ्चसिरिपमुहेहिं जुगप्पहाणसुआरेहि बहुमनिअमण वि" । अत्र सूत्रं व्याख्यायते, अस्य व्याख्यान-यदेव श्रीवत्रस्वामिना छेदग्रन्थमध्ये लिखित तदेव मकिवहुमानातिशयतो विशेषताय बहुमव्यसत्त्वोपकारकमिति कृत्वा दर्श्यते । तथाहि- "से भयर्ष किमअस्स अतिर्षितामणिकप्पभूमस्स पचमगलमहासुअखधस्स सुचत्य पन्नत्त ? गोयमा! इस एपस्स अचिंतचिंतामणिकप्पभू-अस्स पचमगलमहासुअखघस्स ण सुत्तत्यं पन्नत्त । त जहा-जे ण पचमगलमहासुअखधे से ण सयलागमतरोवपत्ती तिलतिल्ल १ कमलमयरद २ सबलोगपंचत्विकायमिय ३ जहत्य किरियाणुवायसन्भूय गुणुक्त्तिणे जहि- पिछयफलपसाइगे घेव परमथुइवाए सा य परमपुई केसिं कायवा सघजगुत्तमाण सघजगुत्तमे अजे केइ भूए जे केइ भवति जे केइ भविस्सति, ते सधेवि, मरिहतादो घेय, नो ण अमेति, ते अपचहा-अरिहते १ सिद्धे २ आयरिए ३ उवज्झाए ४ साहुणो अ५, तत्य एएसिं चेष गच्छस्स सन्मामो इमो, त जहा-सनरामरामरस्स ण सधस्स चेव जगस्स अट्ठमहापा- डिहेराइपूआइसवलक्षिय अण्णनसरिसमचिंतमप्पमेम केवलाहिडिअ, पवरुत्तमतत्त अरिहति त्ति अरहंता अरिहता ११॥ एव अतए एएसिं नमुकारो 'एसो पधनमुकारों' किं करिज्या ? सप पाव नाणावरणीआइकम्म निस्सेस त पयरिसेण दिसो दिसिं नासइ 'सबपावप्पणासणो' एस चूलाए पढमो उद्देसो "एसो पचनमुक्कारो, सबपावप्पणासणो" फिविहो ? मग्गे निधाणसुइसाहणिफखमो सम्मदसणाइआराहो, अहिंसालक्षणो धम्मोत मे लाइजति मगल मम भवामो ससाराओ गमिज्जागो तारिज वा मंगल २ वदपुट्ठनिद्धत्तनिकाअट्ठपयार कम्मरासि मे गालिला विविजचि मगल, १ एएसिं सबेसि अन्नेसिं च मगलाण किं! पढम आइए अरिहवाईण थुई चेय मगलचि समासस्युचि" सघाचारवृत्तौ ( २१८ पत्रे)॥ ॥ इति "होइ मगल" इति पाठनिषेधाधिकारः॥५२॥ ननु-अशन-पान-खादिम-स्वाविमाना आहाराणां विवेचन फर्य ज्ञायते । । उच्यते-शाखसम्मत्या तदववोधात् , फा शास्त्रसम्मतिः, इत्याह-श्रीमत्खरतरगच्छाधिराज-श्रीजिनभद्रसूरिपट्टपूर्वाचलप्रभाकरश्रीजिनचन्द्रसूरिशिष्य-श्रीमेरुम- "एम तुजं पंचमगठमहासुअखंघस्स वक्खाणं त महया पषधेण अणतगमपज्जवेहि सुत्चस्स य पि हु भूमाहिं नियुत्ति- भासचूणीहि बहेव अणतनाणदसणघरेहिं तित्थयरेहिं वक्खाणित तहेव समासओ वक्खाणिजत आसि, अह अन्नया फालपरिहाणिदोसेण तामओ निसुतिभासचूण्णीओ पुच्छिश्चाओ, इमो अ वच्चतेण कालसमएणं महद्दीपत्ते पयाणुसारी पइरसामी नाम दुवालसगसुमहरे समुप्पो, तेणसो पचमंगलसुयखधस्स उद्धारो मूलसुत्तस्स मम्झे लिहिओ, मूल- सुर्च पुण मुत्तचाए गणहरेहिं अस्थताए मरिईतेहिं भगवतेहिं धम्मतित्थयरेहिं तिलोयमहिएहिं वीरजिणिंदेहिं पनवि अति २।पस बुलुसपयाओ, इस्थ अत्य अत्य पय पएणाणुलग्ग सुचालावग न सपज्झइ तस्य तत्थ सुअहरेहि कुलिहिअदोसो न दाययो किं तु जो सो पअस्स अतिचिंतामणिकप्पभूअस्स महानिसीहमुअखस्स पुवायरिसो आसि, तहिं घेव खडाखडीए उद्देहिआएदि हेनहिं यहवे पत्तगा परिसाडिआ तहावि अन्तसुमहत्याइसय इम महानिसीहसुअखप कति- णपवयणस्स परमसारभूयं, पर तचं महत्यतिकलिकण पवयणवच्छल्लचणेण तहा भवसत्तोवयारस पकाउ, तहा य आयहिहआए आयरिअहरिभद्देणं ज तस्यायरिसे विट्ठ त सब समईए सोहिदण लहिअति, अन्नेहिं पि सिद्धसेणदिवायर- वृहयाईजक्खसेणदेवगुचजसवणखमासमणसीसरविगुचनेमिचदक्षिणदासगणिखमगसचसिरिपमुहेहिं जुगप्पहाणसुनहरेहि पहुमनिअमण ति” । अत्र सूत्र व्याख्यायते, अस्य व्याख्यान-यदेव श्रीवज्रस्वामिना छेदग्रन्थमध्ये लिखित तदेव भक्तिवहुमानातिशयतो विशेषतय बहुमव्यसत्त्योपकारकमिति कृत्वा दर्यते । तथाहि- "से भयर्ष किमअस्स अतिचिंताममिक्रप्पभूअस्स पचमगलमहासअखधस्स मुत्तत्थं पन्नत्त ? गोयमा ! इस एयस्स ममेद दूग्ध दघि सूरणा मंडकादिक जाणयो, तथा च भणित-"असण भोअण सत्तूग, मुगाजगराइसज्जग विहीय । खीरणाई सूरणाई, मसग पमिई अ विशेम ॥ १ ॥” आछण जवोदक तुपोदक तदुलोदक उष्णोदक शुद्धविकट अकाय समग्र पनक जाणवु, तद्यथा-"पाण सोवीरजयो-दगाइ चित्त सुराइम चेव । आउकाओ सबो, ककडगज लाइस च तहा ।। २ ॥ अत्र चिच सुराइसमिति चित्र नानाप्रकार काष्ठ पिटजातिभेदभिन्न सुरामधु आदिशन्दतो द्राक्षा शर्करा पानकादि मप्काय सगलस कर्कटी चिर्भटी प्रमुखनो जल तथा कालिंग जलादिक सगल जाणवु ॥ २ ॥ नालिकेर खजूर द्राक्षा भृष्टधान्याविक आवफल रभाफल कर्कटी फणसादिक पल्लुसुपुणि सगलो खादिम जाणवु, तथा च भणित च "भत्तो संदताई, खर नालिकेरदक्खाई। ककडअवगपणसाइ, यहुयिह खाइम नेय ॥१॥ दतवण तंबोल, मुठि पिप्पली मिरच हरितकी विमीतकतुलसी प्रमुख स्वादिम जाणवु, तथा च भणित-“दंतवण वयोल, चित्त तुलसी पहेलमाई अ । महु पिप्पली सुठाई, अणेगहा साइम नेयं ॥१॥" एव तपागच्छनायकश्रीसोमसुन्दरसूरिपपूर्वाचल- भास्करश्रीमुनिसुन्दरसूरिकृवपडावश्यकवालावबोधेऽपि, तथाहि- चिहुं प्रकारे माहारस्यु असण वा पाण वा खाइम वा साइम वा अशन कहतां-शालि ज्वारि चरटी प्रमुख सर्व ओदन मुद्रादिक सर्व कठसळ सातुयादिक सर्व लोट पेयादिक सर्प तिमज मोदकादिक सर्व पकवान सूर- णादिक सर्वकद महकादिक सर्व केलवी वस्तु प सर्व अशन कहित, पली वेसण विरहाली आमला सैंधव कठिपत्र लीवुइ लूण हींग ए अशन माहि आवइ १ । पान कहतां पाणी काजिक जव गोधूम ज्वारि चोखा काकडी आदि- न्दरोपाध्यायविनिर्मितश्रीपडावश्यकवालावषोघे पश्चानामपि निर्णयप्रतिपादनात्, तथाहि-असन कहता अन्न-चोसा ज्यारि परटी मुग प्रमुख सर्पधान, सात सत्तु गिहु [ मादि ना सर्प लोट सर्वराव सालणा लाडु प्रमुख सर पकास, सूरणादि सर्य कद दूध दही मठादिक सर्षकेलवी वस्तु, हींग घेसण विरयाली लूण सैंधवादिक ए सर्व असन माहि जाणिरा ।। |हिये पानक कहतां आछण जबोदक तुषोदक तदुलोदक उष्णोदक शुद्धोदक कहता वर्णान्य प्रमुखसम्भएकाय पानक जाणिवा, अथवा काठज पिष्टम सुरादि द्राखनापाणी साकर आविलपाणी इक्षुरसादि काकडी चीभठा कालिंगना जठ इत्यादि सर्व पानक जाणवा । २। हिवे खादिम कहतां सुखडी नालेर खजूर द्राख विदाम सेक्यु पान आचा केला काफी अखोर सारेक प्रमुख सर्य मेवो इत्यादिक खादिम ॥३॥ हिवे स्वादिम कहता तोठ मुठ मिरी पिंपल दरडे यहेरा तुलसी कसेतो कायो जेठीमध तमालपत्र एलची उवींग चीडग काठी अजमो अजमोद कुलिंजण घीणीकोया फो फाटासेलीयो मोय हरहे कुमठर पान सोपारी पोकरमूल जवासामूल वावची वालउडाली घपछाठि सयरसार रोजरछाति ए सर्व स्वादिम ॥ ४॥ हिये निपके-छाल मूलपान सिली गोमूत्र गिलोइ फडूकिरियाता अतिविप कुडा सूफटिगम रोहणी पीपलामूठ वज्ज घमासन नाहिं रींगणी एलीयो चिणोठी कयर बोरनामूल कधारियट फुयारि इत्यादि अणादार ॥ ५॥ पिणि ए भणाहार जर इच्छा पाखइ अनिष्ट पणइ लीजे तो, अने जर भावता लीजे तो आहारमाही पडद इति । श्रीतरुणप्रभसूरिकृतवालावधोघे तु एष, तथाष्ट्रि- चतुर्विध आहार अशन पान खादिम खादिम तत्र अशन-मोदन राघ्या चोखा ससु मुग राम सरसापादि पका- माक्षा शर्करा भमेद पुग्ध दधि सूरणा मटकादिक जाणयो, तया प भणित-"असण भोमण सत्तूग, मुगाजगराइसजग यिहीय खीरणाई सूरणाई, मडग पमिई में विशेष ॥ १॥" आछण अयोदक तुपोदक तदुलोदक उप्णोदक शुक्धिकट अकाय समग्र पनक जाणवु, तपथा-"पाण सोधीरजवो-दगाइ चित्त सुराइम घेव । आउफाओ सपो, फकडगज- गाइम प तहा ॥ २ ॥ अत्र चिच सुराइममिति चित्र नानाप्रकार काष्ठ पिष्टजातिमेदभिन्न सुरामधु आदिशम्दतो पानकादि अप्काय सगलत कर्कटी धिर्मटी प्रमुखनो जल तथा कालिंग जलादिक सगल जाण ॥२॥ मालिकेर ख‘र द्राक्षा भृष्टधान्याविक आवफल रंभाफल कर्कटी फणसादिक पलुसुपुणि सगलो खादिम जाणवु, तया च भणित च "भत्तो सदताई, स्वर नालिकेरदक्खाई। कफडअवगपणसाइ, बहुयिह खाइम नेय ॥१॥ दतयण तयोल, सुठि पिप्पली मिरच हरितफी विमीतफतुलसी प्रमुख स्वादिम जाणपु, तथा च भणित-"दतयण तपोल, चित्त तुलसी पहेसमाई अ । महु पिप्पली सुठाई, अणेगहा साइम नेय ॥१॥" एव तपागच्छनायकनीसोमसुन्दरसूरिसम्पूर्वाचल- भास्करीमुनिसुन्दररिकृतपडावश्यकषालाववोघेऽपि, तथाहि- चिहुं प्रकारे आहारस्युं असण या पाण वा साइम वा साइम या अशन कहता-शालि ज्यारि घरटी प्रमुग्प सर्व मोदन मुगादिक सर्व फठनल सात्तुयादिफ सर्प ठोद पेयादिक सर्व तिमज मोदकादिक सई पक्रयान सूर- णादिक सर्वकद महकादिक सर्व केलयी वस्तु ए सर्व अशन कहिउ, वली वेसण विरहाली गामटा संधर कठिपन लीवुइ लूण हींग ए अशन माहि आवइ १ पान कहता पाणी काजिक जब गोधूम ज्यारि घोगा फाकडी आदि.
फनु घोषण, अनइ सर्व बाशय सणो अप्काय, ५ पान कहिजइ, साफरपाणी दाखपाणी आवलपाणी इधर- सपाणी प्रमुख सर्व सरस पाणी पान कहतां आवइ, पिणि व्यवहार अशन, जिनु जिनु साइम स्वादिम कहिलइ सुसरी सेक्यु पान सर्व सारिक टोपरा द्राक्षा विदाम अखोड खजूर प्रमुख सर्व मेवो, काकडी आय फलसादिक सर्य फल स्वादिम कहिया, स्वादिम कहवां मुठि हरा पींपरी मिरी अजमत कायफल कसेठ कायो सयरसार जेठीमप यज समालपत्र एकची उपग घिडग काठी विडलवण अजमोद कुलिंजन पीपलीमूल चीणीकपाला कपूर मोय कटासेरीयो कपुर सचल हरग पहेडा मामला कुमठत पान पुगी हिंगुलाटक हींग त्रेवीसर पुप्फरमूल जरामा. मूळ पापची मारठ छालि खेजडछालि ए स्वादिम कहिजड, गुडस्वादिम कहिजइ, पिणि व्यवहारइ अशन, जीकु फुनार साकर पासित सुंठनो पाणी हरडेनो पाणी ए लीजे नीतारनइ गल्यो हुवे तो, न गत्यो हुइ तो नहि, तिपिक्षार पध- फ्साणि जे सूमइ हाइ स्वादिमणि, जीरो प्रवचनसारोबारमाहि स्वादिम का छइ, अनइ श्रीकल्पवृत्ती सादिम का छर, ए चार आहारनो विचार नीमनी छालि मूलाना पादसा सीली गोमूत्र गिलो फडूफिरियातु अतिथिप कामो मुफहरास इदा रोणि उपलोट पज त्रिफला पघमूलनिव घमासत नाहि आसगधि रींगणी एलीयो गूगउ हरमा पाठि पउणमूल बोरीमूल कयारीमूल कयरानुमूल पुमाडी आछी मजीठ पोल पीयुत्त फुयारी इत्यादिक बीजुईजे गनिष्ट पर इच्छा पाखा लीजा ते चिहुं आहारमांहि एकइ मागइ नहि, अणाहार जाणवो। विचारप्रये अनादारगाथा यथा- "अभवक्ख फलामलए भूनिवाकड अगिलोय रखाई। जोगोनिपाइण तयाइ पचाणि अणादारो ॥१॥" इति, योपि.
शेपकल्पचूणा पश्चमोद्देशकेऽपि यथा-"अणाहार गाहीमो" अकाइम छल्ला निषाईण मूल पचमूलादिफल अद्दामलय हरी- तगबहेडगादि से सति, अणाहार मुक्त्वा ज अणत आहारमिति । पुनर्मणित-अणाहारो मोअछल्ली मूल च फल घ होइ अणाहारो पूर्वाध, 'मोक' कायकी, 'छल्ली' निवादित्वक् 'मूल' च पंचमूलाविक 'फल' च आमलकषिमीतकादिकं एतत् सर्व अनाहारो भवतीति चर्णिः। निशीथर्णी तु या, निवादीना छल्लि-वक्, यच्च तेपामेव निंबोलिकादिफल, यच्च पामेव मूल एवमादिक सर्वमनाहार इति । अत्र श्रीमेरुसुन्दरोपाध्यायकृत-चालावयोधात् श्रीमुनिसुन्दरसूरिकृतबालाघवोधे स्वादिममध्ये पतानि नव ९ वस्तूनि अधिकानि सन्ति, तथाहि-"फायफल १ विडलवण २ पीपलीमूल ३ कपूर ४ सचल ५ वहेडा ६ आमला ७ हिंगुलाष्टक ८ हिंगुलीत्रेविसर ९ । पुनरेतस्माद् एतस्मिन् अनाहारकमध्येऽप्यर्य ११. विशेष तयाहि-"हलद १ उपलोट २ त्रिफला ३ आसगंध ४ गूगल ५ हरडेछालि ६ वणिमूलि ७ पुमास ८ आछीमजीठ ९ पोल १० वीयत ११ । तया श्रीमेरुमुन्दरसूरिकृत-वालावषोधे पीपलीमूल अनाहारमध्ये प्रोकमस्ति । श्रीमुनिसुन्दरसूरि- कृत-घालाववोधे पीपलीमूल स्वादिममध्ये प्रोकमस्ति । तथा तपागच्छीयरक्षशेखरसूरिणाऽपि श्राद्धविधिकौमुदीमन्ये अश- नादीनामेव विवेचन लिखितमस्ति, तयाहि-अशनादिविभागश्चेत्य-"अन्न-पक्कान-मंडक सक्तुकादि-क्षुधोपशमनसमर्थम् अशन १ तक्रोदक-मधादि पान २ फलेक्षुपृथुफमुखमक्षिकादि खाध ३ स्वाद्य शुठी-हरितकी-पिप्पली मरिच-जीरक-अज- मक आतिफल-जावत्री-कसेप्लक-कच्छकखदिरयटिका-ज्येष्ठीमधु-तज-तमालपत्र एलची-लवंग काठी-विंडंग विडलवण-अजफ- अजमोद-कुलिंजण-पिप्पलीमूल-चिणीफ-चाला कपूरक-मुस्ता-कंटासेलियो-कर्पूर-सचठ हरडा विमीतक-कुंभटा-मूलपर- खदिर-खेजडादिछतीपत्र-पूग-हिंगुलाष्टक-हिंगत्रेवीसो-पंचमूल-पुष्करमूल जवासकमूल-चावपी तुलसी-कपूरी कदादिक रस स्वभाप्यं ४ । प्रबधनसारोबारामिमायेण खाचं, कस्सवृत्यभिप्रायेण तु स्वाय, अजमर्फ पापमिति, केपित् सर्व स्वाध एला-करादिजलवत् तत् द्विविधाहारप्रत्याख्याने कल्पन्ते । वेसण विरयाली-सोया-ठपती-गामागाटी. आषागोली-कउठीय लीवूई-पत्र-प्रमुखखापत्वादिना द्विविधाहारे न कसते, विविधाहारे तु अउमेप करपते, पापि हुकानीरं साकरी-कपूर-एला-कच्छा-खदिरचूर्ण-कसेठक-पाउलादिजल च नीतरित गावित या नाइन्पया, मे मधु-गुदशर्करा-खडायपि खाद्यतया, द्राक्षा-शर्करादिजल तक्रादि च पानकतया उफ, पर दिपिपाहारानी कसते। उप वनागपुरीयगम्छमत्याख्यानमाध्ये- "वक्खापाणाईम, पाणं तह साइम गुठाईम । पढिभ सुअमि तहयि हु, तिचीनणगति नापरियं ॥१॥" खिया संमोगे चतुर्विधाहारो न भज्यते, पालादीना ओष्ठादिचुम्बने तु भज्यते । दिपिपाहारे तु तदपि उत्सते, प्रत्याख्यान हि कावलिकाहारविषयमेव, न तु लोमाधाहारविषयमपि । अन्यथा उपयासाचाम्ठादेः परम्पर-गायब मन्धनादिनाऽपि भङ्गप्रसङ्गाव, न चैव व्यवहारो लोमाहारस्य निरन्तर संभयेन प्रत्याख्यानाभापमंगाद ५ प्रना हारतया व्यवशियमाणानि यथा-पचांग निंव १ मूल २ गरी ३ का ४ किरिमातर ५ अतिविष । पुर" चोट ८ सूफी ९ रक्षा १० हरिद्रा ११ रोहिणी १२ उपलोट १३ वज १४ त्रिफला १५ बाउलछडी १६ इति, अन्ये घमासर १७ नाहि १८ आसगंधि १९ रीगणी २० एलियो २१ गूगल २२ हरतावालि २३ वउणि २४ पदरी २५ फयेरि २६ फरीरमूल २७ पुमाढ २८ वोयरी २९ आछीमजीठ ३० बोल ३१ घीयत ३२ फूयारी ३३ चित्रक ३४ फरु ३५ प्रमृति अनिष्टस्वाद रोगाद्यापदि चतुर्विधाहारेऽप्येतानि कल्पन्ते ॥५३॥ ॥ इति अशनादिनिर्णयाधिकारः॥५३॥ ननु केचित् शृगाटकाना अभक्ष्यत्व अनन्तकायत्व च प्रतिपादयन्ति तत्सत्य असत्यं वा उच्यते-ये तेपा अभ- क्ष्यत्व अनन्तकायत्व च प्रतिपादयन्ति ते सर्ये सिद्धान्तानभिज्ञा एव, यत उक श्रीखरतरगच्छाधिराज-श्रीजिनभद्र- सूरिपट्टालक्कार-श्रीजिनचन्द्रसूरिविजयराज्ये श्रीमुनिमेरुसुन्दरोपाध्यायैः सघाभ्यर्थनया कृतवार्तिकसार्धशतकप्रश्नोत्तरे ४९ प्रश्ने, तथाहि- सिंघोडादिजीवा वनस्पतिसचरीमाहि काया छइ मनै अभक्ष्य अनन्तकाय कहै ते किम ? तत्रार्थे सिंघोडा अभक्ष्य अनन्तकाय न हुवे, जे अभक्ष्य अनन्तकाय कहै ते सिद्धान्तना जाण नहीं, यत प्रज्ञापनासूत्रे (३४ पत्रे)- "सिंघाडगरस गुच्छो, अणेगजीवो उ होइ नायपो।पत्ता पत्तेमजीवा, दुन्नि य जीवा फले भणिआ॥५१॥" इणि कारणि विहुँ जीवनो फल साधारण अनन्तकाय न थायइ, जेह भणी प्रज्ञापना पृत्तिमांहि कयो छई, “साधारणस्तु नियमादन- अजमोद-कुठिंजण-पिप्पलीमूल पिणीक-याला कसूरफ-मुस्ता-केटासेलियो-कर्पूर-सचल हरडा विमीतक-कुंभटउ-यमूलधा- सदिर-खेजडादिछतीपत्र-पूग-हिंगुलाष्टक-हिंगजेपीसो-पधमूल-पुष्करमूल जवासकमूल-चावची-तुलसी-कपूरी-कदादिक जीरक स्वभाप्यं ४ । प्रवचनसारोदारामिप्रायेण खाचं, कल्पवृत्त्यभिप्रायेण तु स्वाय, अजमकं साधमिति, केचित् सर्व स्वाध एला-कर्पूरादिजलपत् तत् द्विविधाहारमत्याल्याने कल्पन्ते । वेसण विरयाली सोया-कउठवडी-गामठागांटी- आधागोली-फउठीय लीवूई-पत्र-प्रमुखखायवादिना द्विविधाहारे न कल्पते, विविधाहारे तु जठमेव कल्पते, तगापि हुकानीरं साकरी-कपूर-एला-कच्छा-खदिरपूर्ण-कसेलक-पाडलादिजल च नीवरितं गालित वा नाऽन्यया, शाखेषु मधु-शुस्शर्करा सडायपि खापतया, द्राक्षा-शर्फरादिजल तक्रादि प पानकतया उक्त, पर द्विविधाहारादी न कसते। उक घ वधागपुरीयगछप्रत्याख्यानमाम्ये- "दक्सापाणाईम, पाणं तह साइमं गुडाईम । पढिम सुममि तहवि हु, तित्तीजणगति नायरिय ॥१॥" सिया संमोगे चतुर्विधाहारो न भन्यते, वालादीना मोठादिचुम्बने तु भज्यते । द्विविधाहारे तु तदपि कसते, मत्याख्यानं हि कापलिकाहारविषयमेव, न तु लोमाद्याहारविषयमपि । अन्यथा उपवासाचाम्लादे वपुरम्पा-गडकरम्प- पन्धनादिनाऽपि भङ्गप्रसङ्गात्, न चैव व्यवहारो लोमाहारस्य निरन्तरं सभवेन प्रत्यास्यानाभावपसगात् ५ अना- हारतया व्यपहियमाणानि यथा-पचांग निंप १ मूल २ गी ३ का ४ किरिआवर ५ प्रतिदिन ६ कार श्रीचन्द्राचार्यैरपि स्वकृतयोगविधौ सम्यक्त्वारोपणानन्तर श्राषकवर्जनीयद्वाविंशत्यमक्ष्यप्रतिपादकं गाथादय प्रत्यपादि, तथाहि "प पर घधिगई, अनायफल कुसुमहीमविसफरगे। मज राईभोयण, घोलवडा रीगणी चेय ॥१॥ पपो- टय सघाउय, धायगण काईवणे य तह चेव । वावीस दधाणि, अमक्खणीयानि सहाण ॥२॥" एष श्रीजिनपतिसूरि- शिष्य-श्रीपूर्णमद्रकृते श्रीकृतपुण्यफचरित्रेऽपि शृङ्गाटकानामभक्ष्यत्व, तथाहि-"मथ १ मासं २ नवनीत ३, मधू ४ दुम्बर- पथकम् ९ । अनन्तकाय १० मज्ञात-फलं ११ रात्रौ च भोजनम् १२ ॥ १॥ आमगोरससपृक, द्विदल १३ पुष्पितीद- नम् १४ । दध्यहसियातीत १५, सन्धान १६ अपिताप्नकम् १७ ॥ २॥ वहुवीज यच फल १८, शुगाटकान १० सर्व- मृत्तिका २० करकान् २१ । हिम २२ विप २३ घृन्ताकीफल २४, घोठवटान २५ वर्जयेत् शश्वत् ।। ३ ॥” अनाऽय पर- मार्य:-श्रीप्रवधनसारोद्धारादौ शूगाटकानि द्वाविंशत्यमत्यमध्ये नाऽऽनीतानि, पर श्रीचन्द्रसूरिकृत-योगविधिग्रन्थे, श्रीपूर्णभद्रकृत-श्रीकृतपुण्यफचरित्रे च प्रोक्तत्वात् १ मोहोदयकारित्वात् २ जीवद्वययुकत्वात् ३ विकटमासतुल्यत्वेन गणि- तत्वात् । धर्माधिना श्राद्धादीना अभक्ष्याणि अप्रामाणि ज्ञेयानि ॥५४॥ ॥ इति श्नाटकानामभस्यत्वाधिकार ॥ ५४॥ ननु-लवण १ हरिताल • मन शिला ३ पीप्पली ४ ख‘र ५ द्राक्षा ६ हरीतकी ७ पर ८ पुप्प फल १० प्रभू तीना पासुकत्व भयति न चा!, उच्यते-भवति, कममित्याह-श्रीबृहत्कल्पसूत्रवृत्तियु योजनातागमनादिकारण तेषाम- .
. न्तकाय एवेति, कामदीपकद्रव्य भणी जंउ टालइ तो जिम दूध नल्यै प्रवाहै, तिमतेही न ल्यौ पणि अमक्ष्य अनन्तकाय नही इति।नन-तहि तनवणे न दोपः? न एतवा युक्त, धर्मार्थिनां श्रावकादीनां तेषा अमक्यत्वेन अग्राह्यत्वेन प्रतिपादनात् । यदुक्त श्रीजिनवालभेसूरिभिः श्राद्धकुलके प्रावकाणा अभक्ष्यनियमाधिकारे, तथाहि “महु १ 'मक्खण २ सपाडग ३ गोरसजुअविदठ ४ जाणिअमणंत ५ । अणायफलं ६ वयगण ७ पचुपरि ८ मवि न भुजतिति ॥१॥" तथा "कहनु फुजा सामन, जो कामे न निघारए ।” इति पदद्वयस्य व्याख्यां कुर्वनिः श्रीहरिभद्रसूरिभिरपि (८५ पत्रे ) शृंगाटकाना दम्यकामत्व विकटमांसतुत्यत्व घ प्रतिपादितमस्ति, तथाहि "शब्दरूपरसगघस्पर्शाः मोहोदयाभिभूतै सत्त्वैः काम्यन्त इति कामा, मोहोदयकारीणि च यानि द्रव्याणि शृगाटकविकटमांसादीनि तान्यपि मदनकामाख्यभावकामहेतुत्वाद्रव्य- फामा इति" । यव भीमज्ञापनासूत्रकृत्योरपि प्रथमपदे-तथाहि-शृझाटकफले जीषद्वय प्रत्यपादि, तथाहि- "सिंपारगस्स गुम्छो, अणेगजीवो उ होइ नायबो । पचा प्रचे अधिआ, दोनि य जीवा फले मणिमा ॥५१॥" व्याख्या-"सिंघाठगस्से"त्यादि शमाटफस्य यो गुच्छा सोज्नेकजीवो भवति ज्ञातन्या, त्वक्शाखादीना अने- कजीयात्मकत्वात् , केवलं तत्रापि यानि पत्राणि तानि प्रत्येकमीषानि, फळे पुनः प्रत्येक एकैकस्मिन् द्वौ द्वौ जीवौ भणिती इति । पुनः “दुनिमिआ सिंघाउग-फलमि जे केइ नालिआ पद्धा । पुप्फा सखिजजिआ, यौहरि- माईणणंतजिआ ॥ १॥" इत्यादि गाथाचतुष्टय दर्शनसप्ततिकायामस्ति । एवमेव वनस्पतिसप्ततिकायामपि । तथैव ८ निषीदन्ति, तेषां गवादीना च यः कोऽपि पृष्ठादिगात्रोमा तेन वा परिणामो भवति, तथा यो यस्य भौमादिका पृषिग्यादिक आहारस्तव्यवच्छेदे तस्य परिणाम उपक्रमः शख, "उपक्रम्यते जीवादीना आयूपि अनेन" इति व्युत्पत्तेः, तच्च शस्त्र प्रेघा, स्वकायशस्त्र परफायशस्त्र तदुभयशस्न चेति, तत्र स्वकायशस्त्र यथा-लवणोदक मधुरो- दकस्य, कृष्णभौम या पाडुरा भौमस्येति, परकायशस्त्र यथा अग्नि उदकस्य, उदक चाऽग्नेरिति २ तदुभयशस्त्रं यथा- उदकमृत्तिका शुद्धोदकस्येत्यादि । एवमादीनि सचित्तवस्तुना परिणमनकारणानि मन्तव्यानि, गतं क्षेत्रतो लक्षणम् । अथ कालत आह- "उप्पलपठमाई पुण, उण्हे दिसाइ जाम न धरती । मुग्गरगमूहिआओ, उण्हे छुढा चिर हुँति ॥१॥ मगदंतीपुप्फाई, उदए छुटाइ जाम न धरती । उप्पलपरमाइ पुण, उदए छूढा चिर हुति ॥२॥" उत्पलानि पमानि च उदकयोनिकत्वात् , उष्णे आतपे दसानि याम-प्रहरमात्र काल न ध्रियन्ते न अवतिष्ठन्ते, किंतु प्रहरादर्वागेव अचित्तीभवन्ति, मुन्द्राणि मगदतिपुष्पाणि-यूयिकापुष्पाणि च उष्णयोनिकत्वात् , उष्णे क्षिप्तानि चिरमपि कालं भवन्ति सचित्तानि एव तिष्ठन्तीति भाव । मगदन्तिकापुष्पाणि उष्णे [उष्णोदके ] क्षिप्तानि याम-प्रहरमात्रमपि न ध्रियन्ते, उत्पलपद्मानि पुनः उदके क्षिप्तानि चिरमपि भवन्ति, गत फालतो लक्षणम् ॥ अथ भावत आह,-"पत्ताणं पुप्फाण, सरडुफलाण तहेव हरिआण। विट्टमि मिलाणमि, नायध जीवविप्पजढ ॥१॥" पत्राणा पुष्पाणा सरडुफलानां अवदास्थिकफलाना तथैव हरिताना वा स्थूलादीना सामान्यत तरुणवनस्पतीना वा चिचत्ल प्रतिपादनात् , तथाहि-अय क्षेत्रतस्तु आइ-"जोयणसय तु गंता अणहारेणं तु भंडसंफती । वायागणिपूमेण य, विद्धस्य होइ लोणाई ॥१॥" लवणाविकं वस्तु स्वस्वस्थानाद् गच्छत् प्रतिदिन बहुवहुतरादिक्रमेण विध्वस्यमान योज- नशतात् परतो गत्या सर्वथैव विध्यस्त-अविच भवति । अहो ! शस्त्राभावे योजनशतगमनमात्रेणैव कर्थ अचिचीभवति? इत्याह-"अनहारेण" यस्य यदुत्पचिदेशादिक साधारण ततो व्यवच्छिन्न, स्वोपष्टभकाहारविच्छेदात् विघ्वस्यते, तच्च लव- णादिक भाण्डसंक्रान्त्या पूर्वस्मात् भाजनाद् अपरभाजनेषु यद्वा पूर्वस्या भण्डशालाया अपरस्या भण्डशालाया चक्रम्य- माण विध्यस्यते, तथा पातेन षा अग्मिना वा महानसादौ घूमेन या लवणादिक विध्वस्त भवति । "लोणाई" इत्यत्र आदि- अन्दात् अमी व्रष्टन्या । स्थानाङ्गसूत्रे (५४ पत्रे)- "हरियात १ मणोसिल २ पिप्पली य ३ खजूर ४ मुद्दिा ५ अभया ६।आइण्णमणाइण्णा वेऽवि हु एमेव नायवा ॥१॥ ग्यास्या-हरिताल-मनाशिला-पिप्पली-खरा-एते प्रतीतार, मुद्रिका-ब्राक्षा, अभया हरीतकी, पतेऽप्येवमेव उवण- पत् योजनावगमनादिभिः कारणैः अचित्तीभवन्तो द्रष्टव्या, परं एके अत्र आषीर्णा अपरे अनाचीणों, तत्र पिप्पलीहरीतकीप्रमृत्य आची) इति कृत्वा गृहमन्ते, खजूरमुद्रिकादयः पुनरनाथीर्णा इति न गृह्यन्ते, अत्र सर्वेना सामान्येन परिणमनकारणमाह- "आरुहणे, ओठाणे निसिमण गोणाइर्ण च गाउम्हा । 'भुमाहारच्छेप, उवकमेणेव परिणामो ॥१६॥" शकटे गपादिपृष्ठे घ उषणादीना ययोभूय आरोहणमयरोहण घ तथा यत्तस्मिन् शकटादौ सुषणादिभारोपरि मनुप्यो एव श्रीनिशीथचूर्णिपञ्चदशोद्देशकेऽपि, तयाहि-चोमग आह इन्धनामावे कथमचित्त भवति ? आचार्य आह-"अणा. हारेणति जस्स ज साधारण, त ततो वुच्छिन्न आहारविच्छेद् विघ्वस आगच्छति । जहा पुढवी उ खुच्छिन्न लोणाइ घ लोणाइ, जोयणसयमगयपि सठाणे, अन्तरे वा विद्धसइ, जोयणसया उ परेण अधिच सपहा भवइ, भडसकतीए पुष- मायणामो अन्न पि भायणं सकामिजइ, महसालाओ वा अन्न भड सकामइ, वातेण आतवेण भरघरे वा अगणिनिरोहेण घूमेण आइसद्दामओ, इमा हरिमाल गाहा-हरिताल मणोसिला जहा लोण अभयचि, हरियडे पिप्पलीमाइणो जोयणस- तातो आगयादि, जे हरितकीमाइणो आइण्णा वा घेप्पति, खजूरादयो अण्णाइण्णत्ति न घेप्पति, इम ससि सामेण्ण परिणामकारण । मारुहणे गाहा इति ॥ लवण १ हरिताल २ मन शिला ३ पिप्पली ४ खर्जुर ५ द्राक्षा ६ हरितकी ७ प्रमुखाणा प्रासुकविचार ॥ ५५ ॥ ॥ इति लवणादिसताना प्रासुकाधिकारः ॥ ५५ ॥ ननु-चूर्णस्य सचित्तत्व १ अचित्तत्व २ ग्राह्यत्व ३ अग्राह्यत्व च ४ कथ ज्ञेयम् ? उच्यते-विचारसारग्रन्थोकगाथाभि स्पष्ट तदवोधात् , तथाहि-"पण पहुर माह फग्गुणि, पहुरा चचारि चित्त वेसा हे । जिट्ठासाढे तिणि य तेण पर होइ सचित्तो ॥१॥ पणदिणमी सो लुटो, अचालिमओ सावणे अभद्दवए । चसदिण आसोए कत्तिय-मिगसर-पोसेस तिष्णि दिणा ॥२॥"
पन्ते मूलनाले म्लाने सति ज्ञातव्य यया जीवर्षिप्रमुक्तमेतद् पत्रादिक, उक्क मावलक्षणम् । तदुक्तौ च समर्यिंत चतुर्विध सचित्तापित्तज्ञानद्वार इति । एवमेव भीस्थानाङ्गे द्वितीयस्थानके प्रथमोद्देशके (५३ पत्रे ), तयाहि- "दुयिहा पुढधिकाश्या पक्षचा, त जहा मुहुमा चेव पायरा वेव १, पव जाव दुषिहा वणस्सइकाइया पन्नसा, त जहा सुहमा चेव पायरा व ५ दुविहा पुढयिकाइया मनचा, त जहा पञ्जतगा चेव अपज्जतगा चेव ९ एव जाव वणस्सइ- फाइमा १० दुविहा पुदयिकाझ्या पनचा, त जहा परिणया घेव अपरिणया चेव ११ ॥ दुविहा पुढवी इत्यादिपस्त्री- परिणताः, स्वकायपरफायशस्त्रादिना परिणामान्तर आपादिताः-अचिचीमूता । इत्यर्थः । तत्र द्रव्यतः क्षेत्रादिना मित्रेण द्रव्येण, कालता पौरुप्यादिना [ मिश्रेण] कालेन भावतो वर्णगन्धरसस्पर्शान्ययात्वेन' परिणता , क्षेत्रतस्तु “जोयणसय तु गता अणहारेणं तु मउसकंती । वायागणिभूमेणय, विद्धत्य होइ लोणाइ ॥ १॥ हरिआल मोंसिल पिप्पली म खजर मुद्दिा अभया । आइनसणाइना, तेऽपि हु एमेव नायषा ॥ २॥ आरुहणे ओरुहणे, निसिअण गोणाइण घ गाउम्हा । भूमाहारच्छेदे, उवकमेणेव परिणामो ॥३॥" 'अणहारेणति स्वदेशजाहारामावेन इति, 'मससंफतीति भाजनाद् भोजनान्तरसक्रान्त्या खरादयोऽनाचरिता अभयादयस्तु आचरिता इति, परिणामान्तरेऽपि पृथिवीकायिका एव ते, केवल अधेतना' इति, कथ अन्यथा अवेतन- पृथिवीकायपिण्डप्रयोजनामिधानमिद स्यात् ।, यया "घट्टगडगलगलेवो पमादि पयोयण बहुदा" इति 'एव' इत्यादि मागिव, तदेव पञ्चैवानि सूत्राणि ॥ - ।
श्रीजिनभद्रसूरिपट्टालकारश्रीजिनचन्द्रप्रिविजयराज्ये श्रीमेरुसुन्दरोपाध्यायकृतवार्तिकप्रश्नोत्तरशतके, तथाहि-वहां पासी अग्राम कहा छइ किम। तत्रार्ये पहिलु कोरा पडा जे घणो राखिजइ तिहा लालापातादिक दोप प्रत्यक्ष दीसे छे, ते भणी उकाली छाशि-माहि तत्काल जे मुक्या हुवइ पहा ते वासी लेता दोष नहिं, ए अक्षर श्रीआचारागने छेहडाइ छे तिहाथी जो ज्यो १२ प्रभे इति । दिनदयानन्तर अभक्ष्य दधि । तत्रार्थे श्रीहेमचन्द्रसूरयोऽपि स्वोपज्ञयोगशाखवृह- वृत्तौ (१७१ पन्ने ) मोचुः, तथाहि- "आमगोरससपृह-द्विवलादिषु जन्तवः। दृष्टाः केवलिभिः सूक्ष्मा-स्तस्मात् तानि विवर्जयेत् ॥ ७१ ॥” इह हि श्य स्थितिः केचिझावा हेतुगम्या, केचित आगमगम्या , तत्र ये यथा हेस्वादिगम्यास्ते तथैव प्रवचनघरै प्रतिपादनीयाः, आगमगम्येपु हेतून् , हेतुगम्येपु तु आगममात्र प्रतिपादयन् आज्ञाविराधक स्याद्, यदाह- "जो हेन्यायपक्खमि हेचओ आगमे अ आगमिओ। सो ससमयपन्न[घवाओ, सिद्धातविराहओ अन्नो ॥१॥” इति आगोरससंपृक्तद्विदलादी न हेतुगम्यो जीवसझाषा, किन्तु आगमगम्य एव, तथाहि-आमगोरससपृक्के द्विदले आदि- शम्दात् पुष्पितीदने, महर्वितीयातीवे दनि, कथिताने च, ये जन्तवः ते केवलज्ञानिमिष्टा इति, जन्तुमिन गोरसमिश्र- द्विदलाविभोजन धर्जयेत्, तमोजनाद्धि प्राणातिपातलक्षणो दोपः, न च फेवलिना निर्दोपत्वेन आप्पाना च तानि वच- नानि विपरियन्ति, ननु पासस्य माह्यत्वे कियदिनानि १, इत्याह- लिफ्सूत्रे, उपाहि-“वण्णरसगधपण, परिणय फरसेण वा । अजीव फासुय नच्चा, पडिगाहेज सजए॥१॥" इति, पुन- स्वचूर्णापि (२४ पत्रे ) तथाहि-तचानिषुडमोइसि, तच पाणीय पुणो सीतलीभूत अनिपुर्ड भण्णइ, त च गिम्हे रत्ति. पशुपसिय सचित्तीमवति, हेमतवासामु पुषण्हे कय अवराण्हे सचिचीमवति, एय सचित्तं जो मुबइ सो तत्तानिपुन. भोइ भयति, अथवा तत्वमपि जाहे तिमिवारामो तच मवति ताहे त अनिघुड सचित्त निवृत्त भवति, त जो अपरिणय भुजई सो तत्वानिपुरमोइचि" इति ॥ ५७ ॥ ॥ इति प्रामुकमपि पानीय इयता कालेन सचित्त भवतीति विचार ॥ ५७ ।। ननु-जर्गरी १ भृष्टि २ तक ३ करम्पको ४ दन ५ दघि ६ प्रभृतीना कति प्रहरान् यावद् ग्राह्यत्व? क्यिपदरा- नन्तर च तेपा अभक्ष्य अमानत्व च । उच्यते-जगरेति गाथाया प्रवर्तमानाया सकाशाद्विज्ञेय, तथाहि- "जगरा य वार पहरा, वीस घिसितक करषको गिण्डइ । पच्छा निगोमजतू, उपजइ सपदेसेसु ॥१॥” इति मोदनस्य चतुर्विशतिप्रहरानन्तर अग्राह्यत्व, दन्नस्तु पोरशप्रहरानन्तर अग्राह्यत्व, दमस्तु पोडशमहरानन्तर अग्राह्यत्व यदुक वत् तपागच्छीय श्रीमुनिसुन्दरसूरिकृत-श्रीपडावश्यफयालायवोधे । श्राद्धप्रतिक्रमणसूत्रे "मजमि य मसमिय"इत्यादिगाथा- व्याख्यानाधिकारे, तयाहि-पलितरस जे कुयो अन्न १ चवीस पहुर उपरु ओदनादिक २ सोलपहुर उपहरु दही ३ इत्यादि अमक्ष्य तेहमाहि मीष उपजे ते भणी इति । पर्युपित घोलवडा अभक्ष्यमाहि, यदुक-श्रीखरतरगाछीय- आवश्यकचूर्णिकारोऽप्याह-प्रहरदिवसोऽर्धरावप्रहर यावत् दिवसो वइ०, रात्रिमहरार्धदिवसप्रहर यावत् राइ अय०, पादो- सिए जाव पोरिसी न उग्धाडेति ताप देवसि भण्णइ, पुषण्हे जाव पोरिसी न उग्घाडेइ ताव राश्यति।" एष विघारसार- प्रन्येऽपि, तथाहि "देवसिअपटिकामणं, सुसाइ रयणीइ जाव पढम पहरं । राइअमह उग्घाडा-पोरिसिमुच जाय पुरिमहा ॥१॥” इत्यादि । एपमेष ओघनियुक्तिसूत्रवृत्तौ ।। ॥ इति देवसिकरात्रिफप्रतिक्रमण कियत् काल यावच्छध्यतीति [अधिकार ] विचार ॥ ५९॥ ननु-पञ्चम्याः पर्वस्व व प्रोतमस्ति !, येन तत्र विशेषतः पुण्यकर्तव्यानि क्रियमाणानि सन्ति, उच्यते-पर्युपणाचूर्णी तस्याः पर्यत्वेनोकत्वात् , तथाहि-"इत्य उ पणग पणग, फारणिअ जा सवीसईमासो । सुद्धदसमीठिाण घ आसाढी पुण्णिमोसरण ।। १॥ आसादपुषिणमाए, ठिआण जदि उगलाईणि गहियाणि पज्जोसवणाकप्पो अ कहिओ तो सावणवहुलप चमीए पज्जोसयति । असति खिचे सावणवाहुलदसमीए, असति खित्ते सावणवठुलस्य पन्नरसीए । एव पच पच ओसारं तेण जाव असति भदययमुद्धपचमीप, अओ परेण न वष्टइ। अकमेउ आसादपुण्णिमाओ आढत्त मग्गताण जाय भद्दव- यजोण्हस्स पचमीप । इस्थतरे अइ न लद्ध ताहे जइ रुक्खाहे ठितो तोऽवि पजोसवेअर्ध । एएसु पसु जहा लमे पज्जोसवे- अध अप्पधे न घट्टर, कारणिआ चउत्थीवि अजफालमायरिपहिं पवत्तिा।" इति ( ३२ पत्रे ) एव श्रीनिशीथचूर्णी दशमोद्देशके ३१७ पत्रेऽपि, तथाहि- . - ॥ "यासासु पनरवियर्स, सिचणकालेसु मास-बीसदिणा । मोगाहिम जहीण, कप्पइ आरम्भ पदमदिण ॥१॥" ॥ इति जर्गरी १ घृष्टि २ सक ३ करम्पक ४ ओदन ५ दधि । पकानप्रमुसाणां मायामाह्यत्वविचाराः॥ ५॥ ननु-देवसिक रात्रिक प प्रतिक्रमणं फेनाऽपि प्रमादेन कार्यव्यग्रत्वादिना कारणेन या काटवेलायो न पके, तर्हि काट- घेतातोऽयतः कति प्रहरान् यावत् कृत शुन्यति ?, उभ्यते-अपवादतो दैयसिक प्रतिक्रमणे दिवसतृतीयमदरादारभ्य अर्धरात्रं यावत्, रात्रिकं प्रतिक्रमणं तु अर्धरावादारम्य मध्याह याषत् शुध्यते १। यदुक तपागच्छोय-औरतशेसरस्ति- कृत-श्रायविधिकौमुपा, तयाहि-"तच प्रतिक्रमणे पञ्चमेद-देवसिक १ रात्रिक २ पाक्षिक ३ घातुर्मासिक ४ सापत्सरिक ५० घेति ।" एतेषां कालस्तु उत्सर्गेण एवमुक्का, “अनियुड़े विधे, मुत्तं कहति गीअत्या। इयवयण-पमाणेण, देवसिमापस्मप फालो ॥१॥ रात्रिकस्य पैर्व-आवस्सयस समये निदामुद चयति आयरिया। तह त कुणति सह दस (दिसि) परिहा. तर सूरो॥ २॥" अपवादतस्तु देवसिक दिवस्तृतीयप्रहरादर्वाक् अर्धरात्र यावत् इति-उफ, योगशास्रवृत्ती तु मध्याहा. दारम्य अर्धरात्रं यावत् इति उक, रात्रिक पार्धरात्रादारभ्य मध्याह यावत् इति, उक्त च "उग्पाहपोरिसं जाव रापमा- यस्सयस धुप्तीप चेव । ववहारामिप्पाया, मणति पुण आव पुरिमह॥१॥" पाक्षिकचातुर्मासिकसावत्सरिकानि तु पदापम्तेऽ पस्युः, एवं श्रीषिनममसूरिकृतविधिप्रपायामपि, तपाहि-"तस्य देवसियपरिकमण रयणीपदमपहर जाव मुन्माद, राइप पुण आवस्सयभुमिअभिप्पारणं उम्पासपोरिसि आष, पवहाराभिप्पारण पुण पुरिमहं जाप सुनमाई" इति (५१ परे) छट्ठमे न करिना तो पायच्छित्त इति", ननु-एव सति पश्चमी १ अष्टमी २ पूर्णिमा ३ अमावास्या २ अन्यतरा चेति गणनाया पक्षमध्ये त्रिपवीं स्यात् , चतु पर्वी-पञ्चपावपि च प्रन्यान्तरे प्रोच्येते, एवमत्र पर्वणामनियतत्वात् त्रिपषी १ चतुःपर्वी २ पश्चपर्वी ३ वाक्यात् तपःशीलाविना आराध्यते ? इति चेदुच्यते-स्वशत्यपेक्ष सर्वा द्वे एका वा, तामाराधयता न कश्चिद्दोपः । पुनः पञ्चम्याः पर्षत्वप्रतिपादका एकोनविंशतिपञ्चाशफवृत्त्यादि-अनेकग्रन्था सन्तीति तदर्थना ते विलोकनीयाः ॥३०॥ ॥ इति पञ्चम्याः पर्वस्वम् ॥१०॥ ननु-"सवीसए राइमासे घडते पजोसवती"ति श्रीफल्पसूत्रवचनात् "जाव भइवयसुद्धपचमीए अओ परेणं न वह अइकमिच आसाढपुन्निमाओ आढत्त, मग्गताण जाव भइवयजोण्हस्स पचमीए" इति श्रीपर्युषणाचूर्णिवचनाच्च भाद्रपदसुविपञ्चम्यामेव श्रीपर्युपणापर्वकरणमुचितम् । अन्यगच्छेष्वपि केपुचित् साम्पत भाद्रपदमुविपञ्चम्यामेव पर्यु- पणापर्व क्रियमाण दृश्यते, परम्-आत्मीयगच्छे भाद्रपदमुदिचतुर्थ्या तत् क्रियते तत्कथम् । इति, उच्यते-सत्य भो शिष्य ! पूर्वमेवं मासीत् , पर श्रीवीरात् त्रिनषत्यषिकेषु नवशतवर्षेषु (९९३) गतेपु सस्सु श्रीशालिवाहनराजामहात् श्रीकालि- फाचायः, "अतरावि म से कप्पई" इति श्रीकल्पसूत्राक्षरदर्शनवलेन पञ्चमीत चतुर्थ्या श्रीपर्युपणापर्व प्रवर्तित, तद्वशेन चातुर्मासमपि चतुर्दश्या जात, अन्यथा आगमोफ पञ्चदश्यामासीत् , तत् इदानींतनसमस्तसघेनाऽपि प्रमाणीकृत, "इत्य उ पणग पणग, कारणिम आ सवीसईमासो । सुद्धदसमीठिआण व आसाढी पुष्णिमोसरण ॥१॥ तचाच- आसादपुणिमाए पविट्ठा संगठाइम गिराईति पोसवणकप्प कहिंति, पचदिणा वाहे सावणवहुलपचमीए पजोसवति, खिचाऽभाषे कारणेण पणगे संखुढे दसमीए पोसवति, एव पनरसीए, एवं पणगवुहि ताव कजति जाप सपीसतिमासो पुप्तो इत्यादि सवीसइराए मासे पुग्ने अदि वासखित न सम्मइ तो रुक्खहेठेवि पसोसविअप । त प पुषिणमाए पचमीए दसमीप, एवमादिएमु पधेसु पजोसविभव नो अपयेसु । सीसो पुच्छइ-आणिं कहिं च चनत्थीए अपये पलोसविजत्ति । आयरिओ भणइ-कारणिआ पतस्थी अध्यकालगायरिएहिं पवत्तिा" इति । अत्र पूर्वर्णिद्वयेऽपि "एतेसु पवेसु जहाठम पजोसवेमय अपये न घट्टर, इत्यनेन पुण्णिमाए १ पधमीए २ दसमीए ३ एवमाइएस पवेसु पन्जोसवेअब नो अपधेसु।" इत्यनेन घषनेन पूर्णिमावत् पञ्चम्या पर्षस्व सिद्धम् । अत्राऽऽह कोऽपि कोपितमाय -चर्चाचशुर्विपश्चित्-ननु एतैरक्षरैर्द- शम्या अपि पर्वत्य पञ्चमीवन्माननीय स्यात् । इति चेदुध्यते-सिद्धान्ताक्षरसिद्धेऽर्थे का नाम विचारणा । नन्वेव दशम्या तपोऽपि विधीयते ।, इति चेतुभ्यते-पञ्चम्याः पर्वस्व तापत् सिद्धान्ताक्षरैः सिद्ध, अब केवल दशमीतपोविषये विवा- दोऽयतिष्ठते, तत्र थेदमुत्तरम्-दशम्याः पर्वत्वे सत्यपि पूर्वाचार्यपरम्पराया महानिशीये च दशम्या तपस फरणस्य अद- र्शनात् । तत्र तपो न क्रियते इति महानिशीथ-भाष्यपाठो यथा- "संते मलवीरिअरिसायारपरकमे अट्ठमि १ घनदसी २ नाणपघमी ३ पोसवणाओ४ चाउम्मासिएस चवत्य, छहमे न करिजा तो पायच्छित इति", ननु-एव सति पञ्चमी १ अष्टमी २ पूर्णिमा ३ अमावास्या २ अन्यतरा चेति गणनाया पक्षमध्ये त्रिप: स्यात्, चतुःपर्वी-पञ्चपावपि च ग्रन्थान्तरे प्रोच्येते, पवमत्र पर्वणामनियतत्वात् त्रिपर्वी १ चतुःपर्वी २ पञ्चपर्वी ३ याक्यात् तपःशीलादिना आराध्यते । इति चेदुच्यते-स्वशक्त्यपेक्ष सर्वा द्वे एका वा, तामाराधयता न कश्चिदोपः । पुनः पञ्चम्या पर्वत्यप्रतिपादका: एकोनविंशतिपञ्चाशकवृत्त्यादि-अनेकग्रन्था सन्तीति तवार्थिना ते विलोकनीया:।। ६०॥ ॥ इति पञ्चम्याः पर्वत्वम् ॥ ३०॥ ननु-"सवीसए राइमासे पकते पज्जोसवंती"ति श्रीकल्पसूत्रवधनात् "जाव भइवयसुद्धपधमीए अमओ परेण न वहद अइकमिर आसाढपुनिमामो आदच, मग्गताण जाव भड्वयजोण्हस्स पचमीए" इति श्रीपर्युपणाचूर्णिवधनाथ भाद्रपदमुदिपञ्चम्यामेव श्रीपर्युपणापर्वकरणमुषितम् । अन्यगच्छेष्वपि केपुचित् साम्प्रत भाद्रपदसुदिपश्चम्यामेव पर्युः पणापर्व क्रियमाण दृश्यते, परम्-आत्मीयगच्छे भाद्रपदसुविचतुर्ध्या तत् क्रियते तत्कथम् ? इति, उच्यते-सत्य भो शिष्य ! पूर्वमेवं आसीत् , परं श्रीवीरात् त्रिनवत्यधिकेषु नवशतवर्षेषु (९९३ ) गतेषु सत्सु श्रीशालिवाहनराजाग्रहात् श्रीकालि- काचार्यः, “अतरावि म से कप्पा" इति श्रीकल्पसूत्राक्षरदर्शनवलेन पश्चमीतः चतु• श्रीपर्युपणापर्व प्रवर्तित, तदशेन प चातुर्मासमपि चतुर्दश्यां जात, अन्यथा आगमोक पञ्चदश्यामासीत्, तत् इदानींतनसमस्त्रसघेनाऽपि प्रमाणीकृत, यदुर्फ श्रीतीर्योनालिप्रकीर्णके, तथाहि-"वेणग्यनवसएहिं (९९३), समइकतेहिं पद्धमाणाभो । पोसग उत्पी, फालगरिहिं तो ठविभा॥१॥ वीसहिं विणेहिं कप्पो, १ पचगहाणीय कप्पठवणा य । नवसयवेणउपहि, सुन्धिमा । सघाणाए ॥२॥ सालाहणेण रम्भा, संघापसेण कारिओ भयव ।। पजोसवणचउत्थी, चाउम्मा चाइसिए ॥३॥ चवमासयपरिकमणं, पक्खियविवसंमि परषिहो संघो । नवसयतेणउपहिं, आयरण त पमाणति ॥ ४॥" पुनरपि श्रीस्थानाङ्गवृतावपि तथैव प्रत्यपादि, तथाहि-"पय च कारणेणं अजकाठगायरिपदि पत्याए पनोसा पयचिय सम्म संघेण य अणुमशिमं तबसेण य पक्खिाईणि वि चन्दसीए आयरिआणि, अमहामागमुत्ताणि पुगिमाए । चि", एवं पर्युपणाचूर्णावपि, तथाहि-'कारणिया घनत्यी वि अज्जकालएहिं पवत्ति'त्ति।पुनरेयमेव निशीयर्णिदामोदेश- केऽपि, तथाहि-"सिसो पुछाइयाणि कह प परत्यीए अपवे पज्जोसयिजति? आयरिओ भणइ-कारणिया परपी ममा.. मालगायरिपहिं पवचिम इति । न च वाध्य तस्मिन्नेव वर्षे शालिवाहनजीवनावधि या तत्पर्युपणापर्य चतुष्पां कृत, पधात् । पुनरपि पञ्चम्यामेष जातं भविष्यतीति, तदनन्तरमपि चतुर्थ्यामेव क्रियमाणमासीत्, यदुकं श्रीनिशीयां ददामो- देशके, तयाहि-"आणि कई अपवे चरत्यीए पजोसविजइ?" इति शिप्यपृच्छाया गुरुवचनावसरे-"एव च जुगप्पा रोहिं उत्थी कारणे पवधिमा, सभेष अणुमया सबसाहूण" इति। तता श्रीकालिकापार्यानन्तरं पा लियत्ता- छमावी निशीयपूर्णिकारः-उफवधनप्रामाण्यात् ज्ञायते श्रीकालिकाचार्यात् पश्चादपि श्रीपर्युषणापर्व भाद्रपातुर्यामेव
फ्रियमाणमासीद, ततस्तत्परम्पराऽयातैः अस्मामिरपि चतुर्थ्यामेव श्रीपर्युपणापर्व विधीयते इति न दोपः कोऽपि ॥
ननु-पदि एव च-"एव च कारणेण अकालगेहिं चढस्थीए पज्जोसवण पयत्तिा समत्तसघेण य अणुमनिअ",
इति स्थानाशवृत्तौ भणितं । तदा समस्खसंपेन चतुर्ष्या सस्याऽङ्गीकरणात् । सामत केपुचिद्गच्छेपु पञ्चम्या तत्करण फुत ?
उभ्यते-श्रीकालिकाचार्यपरम्परां न ते मन्यन्ते इति संभाव्यते । ननु तर्हि असटेण समाइन्न' इत्याद्युक्तत्वेन कय न
ते दोषमाजः॥
उच्यते-तत्रार्ये व एव प्रष्टव्याः, वयं वन काश्चिदपि निन्दामः।ननु-आस्मगच्छे पश्चभ्या केवल श्रीकल्पसूत्र पाठमात्रतः
श्रीसघाने वाध्यते न वान वाच्यम्-पति उधर, यतः सायरसरिफमतिक्रमणानन्तरिककल्याप्टमाध्ययनपाठादनु-"कप्पस-
मप्पावणिय करेमि कारसग्ग" इति वाक्येन कल्पसमाप्सिनैमित्तिककायोत्सर्गस्य तादी प्ररूपणात् , सावत्सरिकप्रति-
क्रमणस्य चतुर्म्यामेषाचरितस्यात्, पसुर्यामेय तद्वचन यौफिक, न पचम्या, अतश्चतुर्या सावत्सरिककृत्यसमाप्तिकार-
काणां पञ्चमी षष्ठीयदोषवत् ज्ञेया । पुनर्यथा श्रीकल्पसूत्रे-"नो से कप्पर त रयणिं उवाइणाविचए" इति पयमीमा-
श्रित्य भोक, तया चतुर्थीमानकाना चतुर्थीमाश्रित्यापि ज्ञेय, ततश्चतुर्थीमानकाना पचम्या श्रीकल्पसूत्रस्य अघसमक्ष पाठ-
वाचनेऽपि महान् दोषः । इति चतुर्य्या श्रीपर्युपणापर्धकरणम् ॥ ११ ॥
॥ इति चतुर्या श्रीपर्युपणापर्वकरणम् ॥ ६१ ॥
खरतरगच्छाधीशा, धिनचन्द्रयुगप्रधानगुरुराजाः । श्रीपातिशाहिमान्या , सममूवन भूमिविख्याताः॥१॥ श्रीपूज्यमुल्यशिप्या', दक्षा श्रीसकलचन्द्रनामानः । मद्रयो गुणगुरव-स्तेपामेप प्रसादो मे ॥२॥ त्रयोदशभिरिस्पेय, पूर्ण प्रभोत्तरैय॑षात् । तृतीयक प्रकाश श्री-समयादिमसुन्दरः॥३॥ इति श्रीसमयमुन्दरोपाध्यायविरचिते श्रीसामाचारीशतके पचमप्रकाशे तृतीयः प्रकाशः सम्पूर्ण. ॥३॥ इति श्रीसमयसुन्दरोपाध्यायविरचिते सामाचारीशतके परमप्रकाशे तुतीयः प्रकाश समाप्त ॥ ३॥ -- ॥ अथ चतुर्थः प्रकाशः॥ ॥ श्रीमत्स्थमणपार्श्वनाथाय नमः॥ ननु-श्रीजिनयल्लभसूरीणा परमसविनाना कठोरसक्रियापात्राणा का सामाचारी प्रवर्तते ?, यदुपरि सर्वोऽपि श्रीखरत- रगच्छसंघः प्रतिक्रमणादिक्रिया कुर्वाणोऽस्ति ? उच्यते-भूयताम् , एपा चत्वारिंशन्नाथारूपा तेषा सामाचारी, तथाहि- "सम्म नमिट देवं, देविंदवदिअपय महावीर । पठिकमणसमाचारों, भणामि जह सभरामि अह ॥१॥ पचवि- हायारविसु-विहेचमिह साडू सावगो वावि । पतिकमण सह गुरुणा, गुरुविरहे कुणइ इको वि ॥२॥ यदित्त चेइआइ, दाउ चउराइए खमासमणे । भूनिहियसिरो सयला-ऽइआरमिच्छुकार देइ ॥ ३ ॥ सामाइअपुषमिच्छा-मिठाइन काउ- सग्गमिच्चाइ । सुत्स भणिअ पलविअभूयकुप्परधरिअपहिरणभो ॥ ४॥ सजइ १ कविट्ठ २ घण ३ लय ४ लवुचर ५ खलिण ६ सवरि ७ वहु ८ पेहा ९ । वारुणि १० भमुह ११ गुलि १२ सीस १३ मूग १४ हय १५ फाय १६ निहलु १७ बी १८ ॥५॥ थमाइ १९ [घोडगमाई दोसरहिय, तो कुणइ दुइसिमो तणुस्सग्ग । नाभिअहो जाणुद्ध, चतुरगुलठविभ- कडिपष्टो ॥ ६ ॥ तत्थ य धरेड हिजए, अइकम दिणकए गईआरे। पारेत्तु नमुकारेण पढइ चवीसथयदड ॥७॥ सहा- सगे पमजिय, सवविसिय अलम्गविअयपाहुजुओ । मुहणतग च काय, पेहए पचवीसइहा ॥ ८॥ उट्ठियटिओ सविणयं, विहिणा गुरुणो करेइ किकम्म । वचीसदोसरहिय, पणवीसावस्सगविसुद्ध ॥९॥ यत १ पविद्ध २ मणादिम ३ परि- पिंडिस ४ भकुसं ५ समुवत्त ६ । काछवरिंगिम ७ टोलगइ-८ दहर ९ घेइ-आवद्ध १० ॥ १० ॥ मणदुइ ११ रुह १२ तजिय १३ सढ १४ हीलिअ१५ विणिम १६ भडणीम च १७ । विट्ठमविट्ठ १८ संग १९ फर २० मोगण २१ मूण २२ मूर्म प २३ ॥ ११ ॥ भय २४ मिची २५ गारव २६ कारणेहिं २७ पलिओयि। [चिम २८ भयत प २९ । माविर२० मणालिखें ३१ घूलिम ३२ घुडुलित्ति यत्तीसा ।। १२ ।। उपवेसमहाजाय, दुहोणय पयडयारसायत्त । एगनिरामणतिगुत्त, पवसिर न मणति पणवीसा ॥ १३ ॥ अह सम्ममषणमगो, करमुअपिहिधरिअपोत्तिरपहरणो । परिचिंतिय गइमारे, जहरूम गुरुपुरो पिअरे ॥ १४ ॥ अह उपविसिसु सत्त, सामाइममाइम पढीम पयो । मन्मुद्वियमो मि श्या- पदर दुइ उडिओ विहिणा ॥ १५ ॥ दाऊण वदणे तो, पणगाइसु जइसु खामए तिन्नि । किइकम्म किरियठिमो, नहो गाहा. विगं भाई ॥ १६ ॥ अवश्य] सामाइमस्सग्गसुचमुञ्चरिम काउसग्गठिो । तिइ उजोयदुग, परिचमइमारमुनि- कए ॥ १७॥ विहिणा पारिम सम्म-वमुद्धिहेच घ पढिम उजोम। वह सपलोयरिद-तचेइमारोदणुरसगं ॥१८॥ कार उज्जोयगर, पिंतिय पारेइ मुखसम्मत्तो । पुक्सरवरदीवह, कहइ सुयसोहणनिमित्त ॥ १९॥ पुण पणनीसोस्सास उस्सर्ग कुणइ पारए पिहिणा । तो सयलकुसलकिरिआ, फलाण सिद्धाण पढाइ थय ॥ २० ॥ अह मुअसमिनिइन, मुब देवीए कये मस्सगं । चिंतेइ नमुखार, मुणइ यदेइ व तीइ घुइ ॥२१॥ एव खेससुरीए, उस्सग कुणइ मुणइए पुर। परिमं च पंचमगल स्वविसइ पमज सडासे ॥ २२ ॥ पुषविहिणेय पेशिम, पति नापा P सद्धि,-ति भणिय जाणूहितो ठाइ ॥२३॥ गुरुथुइगहणे पुइ तिनि, यद्धमाणक्खरस्सरो पढइ।सकस्थय थय पटिम कुणइ पछिचउस्सग्ग ॥ २४ ॥ एष ता देवसि, राइसमवि एवमेव नवरि तहिं । पढम दा मिच्छा-मि दुकह पढइ सकस्थव ॥२५॥ उद्विय करेइ विहिणा, उस्सग्ग चिंतए अ उजोय । वीअ दसणसुद्धीए चिंतए तस्य इममेव ॥ २६ ॥ तइए निसामइयारे, जहफम्म चिंतिऊण पारेइ । सिद्धत्थय पढित्ता, पमा सडासमुवविसइ ॥ २७ ॥ पुषं च पोत्तिपेहण-चदण- मालोयसुत्तपढण च । वंदणखामणवंदण-गाहातिगपढणमुस्सग्गो ॥ २८ ॥ तत्य वि चिंतए संयम-योगाण न जेण होइ मे हाणी । त पडिवजामि तय, छम्मासं ता न काउमल ॥ २९ ॥ एगाइगुणतीसूणय अपि न सहो न पचमासमयि । एव चन ति दुमास, न समत्यो एगमार्स पि ॥ ३० ॥ जा त पि तेरसूर्ण, चरतीसश्माइम दुहाणीए । जाव चवस्थ तो आय- विलाइ मा पोरसि नमो वा ॥ ३१॥ जो सक त हिमए, धरित पारेत्तु पेहए पोति । दाऊ यदणमसढो, त चिम पञ्चसिए विहिणा ॥ ३२ ॥ इच्छामो अणुसहि, ति भणइ उववसिम पढइ तिनि । थुई मिउसदेण सकत्थयाइ तो घेइए वंदे ॥ १२ ॥ अह पक्खिय चन्द्दसि-दिणमि पुष व तत्थ देवसिम । सुत्तत पडिकमिठ, तो सम्ममिम कम कुणइ ॥ ३४ ॥ मुहपोसिय वंदणय, सबुद्धाखामणं तहालोए । वदण पसेयखामणाणि च यदणयमह सुच च ॥ ३५ ॥ सुत्त अन्भु ट्ठाण, उस्सग्गो पोत्ति वदण तह य । पतिअखामण, तह घरो थोमवदणया ॥ ३३ ॥ पुषविहिणेव सय, देवसियं धंदणाइ तो कुणा। सिजमुरी मस्सग्गे, मेओ सतित्ययपढणे अ॥ ७॥ एव चि अ चटमासे, वरिसे अ जहकम्म विहि गेयो । पक्खघरमास वरिसेस नवरि नाममि नाणत्त ॥ ३८॥ तह उस्सग्गोजोया, पारस वीसा सम्म गलिगचचा।
सवुद्धाखामण ति-पण सत्त साडूण जहसंख ॥ ३९ ॥ इस विणवालहगणिणा, लिहिअ ज सुमरिमं च मरणायि । उत्सु- चमणाइन्न, ज मिच्छामि दुष्ड तस्स ॥ ४०॥" ॥ इति श्रीविनयलमसूरिसामाचार्यधिकारः ॥ १२ ॥ ननु-श्रीजिनदससूरीणां युगप्रधानगुरूणामपि अनायतनचैत्य-स्त्रीकृतमूलप्रतिमापूजा-प्रमुखनिषेधकवाक्यानि सामा- पारीरूपाणि काऽपि सकलितानि सन्ति ? सन्तीति बूमा, स्वकृतोत्सूत्रपदोद्घाटनकुलके वे सविस्तर प्ररूपितत्वात् तथाहि, उत्कुलक- "लिंगी जत्य गिहिब वेवनिलए निर्च निवासी तय, मुत्तेऽणायतण न वत्य उ जो नाणाइबुही भवे । निस्सानिस्स- जिणिंदमदिरयुग तलाम हेउ तय, सिद्धतमि पसियमेव तहवी खिसंति ही वालिसा ॥१॥ चेअमदेसु जइवेसधारया निश्चमेव निवसति । तमणाययणं पइसावगेहिं खष्ठ वसणिजति ॥२॥ तस्सुत्चदेसणाकारपहिं केहिं तु वसवासीहिं । पडि. घोहिमसावयचेश्य पुणो होइऽणाययण ॥३॥ एयमि हुस्सुच्च पुण, जुवइपवेसो निसाइ घेइहरे । रयणीइ जिणपाडा, न्हाण नेषेज्जदाण च॥४॥ पूएइ मूलपतिमपि साविआ घिइनिघसिसम्मत्त । गन्भापहारकलाण पि न हु होइ वीरस्स ॥ ५॥ कीरह मासविहारोखणाऽवि साहिं नत्यि किर दोसो । पुरिसित्यीओ पडिमा, वहति तत्था-दमा परो ॥६॥ कडुजसगरिआओ, न हुति विदलति विरुहगाऽणत । न य सिंधियवेराइ, सचित्त सिंघवो दक्ता ॥७॥ हरियापहिय पठिकमिम जो जीणाईण पूअणाइ पुणो। कुना इरिय पडिकमिम कुणइ कि[य]कम्मदाणाई ॥८विहि- इस नाम पि हु न जुत्चमेस अमागमेणुवं । निस्साकडाइ मिणचेइआइ, लिंगीहि विजुइ ॥ ९॥ तित्तियमिचं कुल्ला, मिचियमिर्च जलाइ मुभिजा । अजियजलाहारगिही, पाणागारे समुघरद ॥ १०॥ उग्गय[ए]सूरे सूरुग्गमे अ मणि- अमि नत्यि किर दोसो । एगजुगे जुगपवरा, दस पच हवंति नहु एगो॥११॥ पचीस देविंदा, घरसट्ठी नेम हुति जिण- पयडा । पूआ अविअप्पा, पाससुपासा न नय ति फणा ॥ १२॥ खीरपएहिं पहाण, जिणपडिमाण न कार जुत्तमिण । दवत्थमोधि काच, गिहीणमुधिआ जिणपट्टा ॥ १३ ॥ कचियमावासाए, पच्छिमरयणी वीरपडिमाए । कीरइ न्हाण पूजा, वाइम महनष्टगीयं च ॥ १४ ॥ लवरारसो वि दिजइ, विहि-जिणभवणमि सावएहिं पि । सासणसुराणमदो-ठण च तत्थेष जलकील ॥१५॥ माहे मालारोपण-मिह कीरंत च साहए सिद्धिं । मालग्गहणे न्हाणे, जिणाण रयणीइ [ए] को दोसो। ॥ १६ ॥ न्हवणयरसिहावघो, मुदाकलसेम वासलेवाइ । सूरी विणा पह, कुणइ अ उस्मुत्तमाईम ॥ १७ ॥ गिहिणोऽवि दिसापधो, कीरतो धम्मसाहगो होइ । चेइवसहिनियासीवि साहुघेसहिया पुजा ॥ १८ ॥ जिणर्षियमणा- ययणं, न होइ निवसति ते जहिं स मढो । सो मुविहियसाहूहिं, परिहरिणिज्जो न य गिहीहिं ॥ १९॥ मेरुगिरिमि तिअसा हि-येहिं जिणजम्मन्हाणमवि किरिय । आरत्तिममुत्तारिय, मगलदीय कय नह ॥ २०॥ आरत्तिअमेगजिर्णि-दपडिम- पुरमो कय न निम्माल । परिहाविजह जेण, वत्येण तमवि निम्मल्ल ॥ २१॥ आरत्तियमुवरिजल, भामिअइ तह पयत्तओ पूल । तमि अ जमुत्तरते, तदुपरि कुसुमंजलिक्खेवो ॥ २२ ॥ आरचिय धरिजइ, जयंतराले वि उत्सरत तु । कीरइ नह गीय, घाइअमुअगीम नई च ॥ २३ ॥ जिणपुरओऽवि फलक्खय-पमुह जं ढोइअ तु पूअट्ठा । तमवि न कप्पड़ पठिकमणाइ मोणेण कुणति ॥३०॥ गोयमपडिग्गह १ मुक्खदरग २ मउडसत्तमी माणिकपत्यारिआइ तप अकरण ॥३१॥ संपदफाले साययपठिमाओ न पहिचति ॥३२॥ देवस्स गाम १ गोरल २ आराम २ कूवाइ ५ न कीरइ ॥३॥ चेइमहराइस मदुराचय पढिसेहो ॥३४॥ राईमई विरहगीआई परिहारो॥३५॥ जहन्नो वि पाहत्यय विणा न न्हवण ॥ ३६॥ रयणीए नदि १ वलि २ पट्टा ३ रहनचा ४ न्हयणाई ५ समणा १ समणी २ सावय ३ साविण ४ चेइस पवेसोन मंगलदीवस्स न भामण ॥ ३७॥ न य भारचिए विसेस पूजा ॥ ३८ ॥ उपस्स जलस्स य उचारिम अलणे खिवण ॥३८॥ न य बाल विणा आरचि अ मगलदीवा ॥४०॥न पाए धेसा नक्षण ॥४१॥ न य लपवारसदाण ॥४२॥ लोण १ जल २ आरत्तिाइ ३ धिणस्त सक्षेण न कम किंतु गीयस्थेहिं आइणं सहारेण य सजुत्त ॥ ४३ ।। अढाहिआओ तहा आर- भिमवामो महा सचमी मछमी नवमीमो अट्ठाहिमा मजझे इति ॥ ४५ ॥ परिग्गहप्पमाणटिप्पणए मूलगुरूपासे इम गदिमति लिहिबा न उण अन्नेहिं वि आयरिय उषज्माय घायणायरिपहिं दिने परिग्गहप्पमाणे स नाम लिहिअप ॥४५॥ मुलगुरूपस्याणं कार जाप विवक्लिय ठाणं न संपचो ताव घोवणीया सबठाणेस साहहिं न कायथा ॥४६॥ कंधक- पलियाए असमप्पिआप दंडगो न अप्पेनबो आयरियनवम्झायाण गिण्हवेहिं पदम दडओ घेतको पछा कधकष लिमा ॥ ४७ ॥ आयरिय-उवमायाण कघकाली विहारभूमिए वेयायचगरेण घेतवा न पुण वायणायरिअस्स ॥४८॥ भतरो तिप्पाओ घेतवा न पुग तिमि ॥४९॥ अपरिकम्मत पदणदायारो सावया जहा पभाए वहा सझाए वि दोहिं
छदणेहिं कमेण आलोयण खामर्ण पञ्चक्खाणं करेंति, न पुण सझाए पढम छदणदुगेण पञ्चक्खाण ततो दो दो छदणेहिं
आलोयण खामणया ॥५०॥ सावय-पडिकमणमुत्तते तस्स धम्मस्स केवलिपलचस्सत्ति न भणति ॥५१॥ पठिकमणे
साहूणो सावया य काउस्सग्गे आइआर मुक्कलं चिंतति न पुण गाहारूवं ॥५२॥ वक्खाणवायणेवि रागझुणी न काययो
॥५३॥ सामाइमदरग मुहपोत्तिा पहिलेहणपुन मणि तओ इरिआवहिआ पडिक्कमिजइ न पुण इरिअ पडिक
मित्वा तओ सामाइअग्गहण ॥५४॥ पक्खियपडिकमणे पुढोकय आलोयण मुत्तु परोप्पर एगमडलीए न छदणा
दोसो अओ मुहपोचि पसिलेहिजइ ॥ ५५ ॥ अट्ठमीचठहसीम उयवासफरणं सइ सामत्थे वीआपचमीएग्गारसीम
निविगयं अन्नया एगभत्तमर्विजण जाय खुडिय गिलाणाइ मोतु ॥५६॥ पइविण सपुण्णचियवंदणा देवालए ॥ ५७ ॥
रत्तिए गुरुणो सोअत्थं टुप्परिआए जलोलिय पीयरखखठावण अइसाराइस लूहणयाइ घोषण भडए घारेअब ॥ ५८॥
चतमासिया घोवणी ॥ ५९॥ वासा परमासए सूरिण दुकवला निसिज्झा उवम्झायस्स एग कवला वायणायरिअस्स
य ॥ ६०॥ जेहनवझाया मह-उवज्झाया इति भणति न पुण अमे ॥ ११॥ आयरिय नाम लेहाइस अमुग आयरिय
इय लिहिमव न पुण सूरिति ॥ ६२ ॥ संघारयवाहिरे मए तस्स अतिय यस्य पच पुत्थाइ पडआसण कवलसहिम
मूलगुरुणो दिजइ ॥ ६३ ॥ साइस कणिट्ठो भोयणमडलिं समुद्धरइ ॥६४ ॥ ओमरायणी जल विहरति सो सा
मसाइम ॥ ६५ ॥ वीसमोसिरिमाल-मोसवाल-पोरवाड-कुलसभूओ चेव आयरिमो ठाविजइ उवज्झाओवि तहेव न
पुण दसामातिमो महुत्तीयाणो ठाविज्जइ, वायणागुरू जो वा सो वा ठाविज्जर महचरी सिरिमाला चेव विजाइ ॥६६॥
पटिफमणाइ मोणेण कुणति ॥३०॥ गोयमपहिग्गह १ मुक्सदरग २ मदरसत्तमी माणिकपत्यारिमाइ तव अकरण ॥३१॥ सपइकाले साययपरिमायो न पाहिजति ॥३२॥ देवस्स गाम १ गोउल २ माराम ३ कूवार ४ न कीरइ ॥३॥ चेइअहराइस अदुरचय पठिसेहो ॥३४॥ राईमई घिरहगीआई परिहारो ॥३५॥ जहन्नओ वि पारुत्यय विणा न न्हवण ॥ ३५॥ रयणीए नदि १ पलि २ पट्टा ३ राजचा ४ नवयाई ५ समणा १ समणी २ सावय ३ साविआण ४ घेइन पधेसो न मंगलदीवस्स न भामण ॥ ३७॥ न य आरत्तिए विसेस पूजा ॥ ३८ ॥ लवणस्स अलरस य उत्तारिम जलणे खिवण ॥ ३८॥नय थाल विणा आरति म मगलदीया ॥४०॥न घेईए सा नशण ॥४१॥ न य लउडारसदाण ॥४२॥ लोण १ जल २ आरतिमाइ ३ जिणस्स सकेण न कय किंतु गीयत्येहिं आइणं सहारेण य सजुत्त ॥ ४३ ॥ अट्ठाहिआओ तहा आर- भिषमाओ जहा सत्तमी अट्ठमी नषमीमो अट्ठाहिमा मनो इति ॥४४॥ परिग्गहप्पमाणटिप्पणए मूलगुरूपासे इम गहिमति लिहिजा न सण अमेहिं वि आयरिय उपाय वायणायरिएहिं विले परिग्गप्पमाणे स नाम लिहिअप ॥४५॥ मूलगुरुपत्याण पर आव विवक्खिय ठाणं न संपतो ताव धोवणीया सबठाणेसु साहहिं न कायवा ॥ ४६॥ कंधक- मलियाए असमप्पिाए दंडगो न अप्पेअबो आयरियउवम्झायाण गिण्हतेहिं पढम दडओ घेतको पछा कपकंप लिया ॥ ४७ ॥ आपरिय-सवमायाणं कपकमली विहारभूमिए यावबगरेण घेतवा न पुण वायणायरिअस्स ॥४८॥ पतरो तिप्पाओ घेतवा न पुण तिन्ति ।। ४९ ॥ अपरिम्मत वंदणदायारो सावया जहा पभाए तहा समाए वि दोहिं
छदणेहिं कमेण आलोयण खामणं पञ्चक्खाण करेंति, न पुण सझाए पढम छदणद्गेण पञ्चक्खाण ततो दो दो छदणेहि
मालोयण खामणया ॥ ५० ॥ सावय-पडिक्कमणमुचते तस्स धम्मस्स फेवलिपन्नत्तस्सति न भणति ॥५१॥ पडिकमणे
साहूणो साधया य काउस्सग्गे आइआर मुक्कल चिंतति न पुण गाहारूवं ॥ ५२ ॥ वक्खाणवायणेवि रागझुणी न कायो
॥ ५३॥ सामाइमदनग मुहपोसिआ पडिलेइणपुन मणिम तओ इरिआवहिआ परिकमिजद न पुण इरिस पडिक
मित्ता तओ सामाइअग्गहण ॥५४॥ पक्खियपडिकमणे पुढोकय आलोयण मुत्तु परोप्पर पगमहलीए न छदणा
दोसो अओ मुझपोचि परिलेहिजइ ॥५५॥ अहमीचउदसीस उववासफरण सइ सामत्ये वीआपचमीएग्गारसीसु
निविगय अन्नया एगभत्तमर्विजण आय खुडिय गिलाणाइ मोतु ॥५६ ॥ पइविण सपुण्णचियवंदणा देवालए ॥ ५७ ।।
रचिए गुरुणो सोअत्यं टुप्परिआए जलोलिय बीयरखडठावण अइसाराइस लूएणयाइ घोषण भए धारेअध ॥ ५८ ॥
चवमासिया घोयणी ॥ ५९॥ पासा परमासए सूरिण धुकंघला निसिज्झा उवज्झायस्स एग कवला वायणायरिअस्स
य॥६० ॥ जेउवझाया मह-उवझाया इति भणति न पुण अने ॥ १॥ आयरिय नाम लेहाइस अमुग आयरिय
इय लिहिमष न पुण सूरिचि ॥ १२ ॥ संघारयवाहिरे मए तस्स अतिय वस्थ पच पुत्थआइ पडआसण कपठसहिम
मूलगुरुणो दिब्बाइ ॥ १५ ॥ साहस कणिट्ठो भोयणमडलिं समुखरइ ॥६४॥ ओमरायणीआ जलं विहरति सो सा
मसाइम ॥ ३५॥ वीसमोसिरिमाल ओसवाल-पोरवाड-कुलसमूओ चेव आयरिमो ठाविजइ उवज्शाओवि तहेव न
पुण दसाजातिओ मछुचीयाणो विजइ, पायणागुरू जो या सो वा ठाविजइ महचरी सिरिमाला चेव अविजय ॥६६॥
पठिकमणाइ मोणेण कुणति ॥३०॥ गोयमपरिग्गड १ मुक्खदग २ मरसत्तमी माणिकपस्थारिआइ तप अकरण ॥१॥ सपइफाले सावयपरिमामो न पहिज्जति ॥३२॥ देषस्स गाम १ गोउल २ आराम ३ कूवाइ ४ न कीरइ ॥३३॥ चेइमहराइस अबुडघय पठिसेहो ॥३४॥ राईमई घिरगीआई परिहारो॥३५॥ जहनओ वि पाहत्यय विणा न न्हवणं ।। ३३ ।। रयणीए नदि १ पलि २ पट्ठा ५ हजचा ४ नषणाई ५ समणा १ समणी २ साषय ३ साविआण ४ घेइन पयेसो न मगलदीवस्स न भामण ॥ ३७॥ न य भारत्तिए विसेस पूना ॥ ३८ ॥ लवणस्स जलस्स य उचारिम जलणे खिवण ॥३८॥ न य थाल विणा आरचि अ मगलदीया ॥ ४०॥ न घेईए वेसा नत्रण ॥४१॥ न य लठटारसदाण ॥४२॥ लोण १ जल २ भारतिमाइ ३ जिणस्स सकेण न कप किंतु गीयस्पेहिं आइणं सहारेण य सजुत्त ॥ ४३ ॥ अट्ठाहिआओ वहा आर- मिअवामो जहा सत्तमी अहमी नवमीओ अट्ठाहिमा मन्ो इति ॥४४॥ परिग्गहप्पमाणटिप्पणए मूलगुरूपासे इम गहिअति लिहिज्जा न उण अनेहिं घि आयरिय उपज्झाय वायणायरिएहि दिने परिग्गहप्पमाणे स नाम लिहिअप ॥४५॥ मूलगुरुपत्याण कार बाव विवक्खियं ठाणं न संपतो ताव घोषणीया सपठाणेसु साहहिं न कायवा ॥ ४६ ।। कंधक- मखियाए असमप्पिआए दंडगो न अप्पेअबो आयरियचवज्झायाण गिण्हतेहिं पढम दडओ घेतवो पच्छा कधकर लिआ ॥ ४७ ॥ मायरिय-वसायाण कधकमली विहारमूमिए धेयाषचगरेण घेतवा न पुण वायणायरिमस्स ॥४८॥ पटरो तिप्पाओ घेतवा न पुण तिन्नि ॥ ४९ ॥ अपरिकम्मत वदणदायारो सावया जहा पभाए वहा समाए वि दोहिं किमपि न आनास्य किं तु सपाटक प्रति पृष्ट्वा । ८।र्षिशति वर्षपयोयं विना योगपट्टााद न ग्राह्य । ९ । सानापमा वर्जन । १०। संस्कारके सामान्यतपोधनस्य कम्बलिका निपिद्धा ग्लानवर्ज । ११ । क्रीतादिना वस्त्रादि अपूर्व न आनाय्य । १२ । सागारिकसमक्ष गाढकलहे आचाम्लं अज्ञाते निर्विकृतिक । १३ । सागारिकेम्यो याचकेभ्यश्च निजान्नपानादि न देय । १४ । उपाध्यायवाचनाचार्ययो मण्यक्षपूजानिषेधः । १५। गुरोराज्ञया विहारो गमनागमनादिक । १६ । उपाध्यायवाचनाचार्याणां प्राप्तानामेव उपयोगकरण आचार्यवत् । १७ । उपाध्यायवाचनाचार्याणां आरात्रिकावतारणं न । १८ । प्रथमदिने आचार्योपाध्यायवाचनाचायः यथाज्येष्ठ रात्रिक पादशौचं कार्य । १९ । उपाध्यायवाचनाचार्याणां पुष्प कम्पर वन च नाऽस्ति । २० । भोजनकाले आचार्योपाध्यायाने पटक धार्य, न वाचनाचार्याये । २१ । व्याख्या- नारम्मे गाधिपते नमस्कारकथन प्रतिक्रमणे तमाम कथन च । २२। दीक्षादान मूलगुरोस्तदाज्ञया आचार्याणा च । २२ । सागारिकाधौ उच्छोञ्छनाभ्यगनिषेधोऽन्यत्र हस्तपादमुखशौचात् ।२४। वर्षाचतुर्मास्या एका विकृतिः धीरक- सागके प पावग्वानवज । २५ । राखकाचरनिषेध ।२६। देवस्य ज्ञानस्व च न काऽपि व्यापार्य देवकार्यादन्यत्र । २७ । पूर्णिमाऽमारासोः नन्दीपरदेववन्दन । २८ । कार्तिकचातुर्मासिक पारण पहिर्विघेयं यतनया । २९ । गुरुरूपद्रव्यमपि श्वस्त-शानलवत् । ३० । सका संज्ञायां यया उपवासः प्रवेश्यः । ३१ । अष्टमीचतुर्दश्योः पादशौचयर्ज उच्छोलना- शोधकरणे उपवास । ३२ । उत्सर्गेण दुग्धनिषेधः य कश्चित् उपयिप्यति तस्याज्ञाभंगः इति ॥ ३३ ॥ ॥ इति व्यवस्थापत्राधिकार' ।। ६५ ।।
पथे साजाय दुष्पडिहण गोअरचरिअर्भगेचि महा-जेई साहूणो पिस्सामिम विस्सामिम सुद विहारो पुस्टिभो ॥१७॥ साहूणं पठमो-वहाणे पुरे चरसपणाइ जोगा षोडवा ॥ ६८ ।। वीरस्स छ कसाणा य॥ १९॥" ॥ इति श्रीजिनपतिसूरिसामाचार्यधिकारः ॥ ४ ॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे एतत्सामाचारीत्रयातिरिक्त व्यवस्थापनमपि फिमपि पर्वते न वा ? उच्यते-पते पव सापूनां निधारूम, सयाहि- सर्व सामादि बिरल मूलगुरुभ्यो निवेदनीय । १ । मामृतकाविपरितापने आवाम्ल, अम्पन चातुर्मासिक सावत्स- रिकपारणात् । २। पात्रधाख्ने कस्पपरिठाने निर्विकृतिक । ३। गुरुणासह सखारक-मुखपत्रिकाऽमतिलेसने निहि तिक मार्गममानत्यादिकारणे विना । ४ । गुरोरनापृच्छया साधुम्यो वखादिवानं न कार्यम् । अन्यत्र पृथत सपाटकात 14 पात्र पपक पटभंगे आधाम्ल । ६ । चेतणी दांकणी प्रभृतिमगे निर्विकृतिक ।७। आत्मरुप्या गृहस्थपाचोद मियपनि यता पुरिमा भारावति । स हिमवसरमण करोति । सरवरसारण भासतमले गुन] - Bाहिये.... एसीचा मा सग मासमध्ये भाषाम्मा कार्य । सवि साम बरतरमाइभिः पप । एते सर m मीरियाणपुरी का कोमिनीमार्विगः । गोपिपीचा हप । मठिमाम पर भादो दीठा प्रापमा वावरणारे मनोमा पर मानेर माफी गीध मा भरममाई शापिनी बहनदि विमहिनामा विवादमय न १ बररमार सिम्पुरो गलामभवान् माविमति से निगरसूरीना सस पराा पोमिनीवचा विचा-पो।
ननु-श्राविका प्रावको पा यदा मुखवत्रिकोपरि चन्दनक ददते तदा एकपट्टाया मुखवत्रिकाया उपरि तत् दान घटामाटीकते ?, किंवा द्विपट्टाया उपरि ? सम्यते-एकपट्टायाः, न द्विपट्टायाः, यतो वन्दनकावसरे पूज्यपादयुग्मकल्पना मुखपत्रिकाया मध्यभागे कविताऽस्ति । विपट्टायास्तस्या उपरि वन्दनकदाने मुखवत्रिकाया मध्यभागो न भवति किन्तु चतुर्थभागः, स तु विरुयो ग्रन्थेऽप्रतिपादनात् , तस्या मध्यभागे चन्दनकदान तु श्रीअभयदेवसूरिकृतवन्दनकभाष्ये प्रोक्तमस्ति, तथाहि- "तह वि छिन घामयजाण नमिऊण तत्थ मुहपुतिं । रयहरणमज्झभागमि ठावऍ पुज्जपायजुग ॥१॥ पप सुसावमओ विहु दुवालसावत्वंदणं दियो । मुहपुत्तिमझमार्गमि ठाव' पुज्जपायजुग ॥ २॥ ॥ इत्येकपट्टमुखवत्रिकोपरि वन्दनकदानाधिकारः ॥१८॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे पदस्थानां व्यवस्थाविधिः कोऽपि प्राक्तनोऽस्ति न था ? उच्यते-अस्तीति । तथाहि- श्रीयुगप्रधानाचार्यस्य गच्छाधिपतेः पाञ्चजन्यशब्दवादनाविना प्रवेशः क्रियते, निउछन च क्रियते, मङ्गलकलश सम्मुखमागछति [ आनीयते ], व्याख्याने कृते सति प्राविका गीत गायन्ति, इति सक्षेपेण श्रीयुगप्रधानाचार्यस्य प्रतिपतिः॥१॥ द्वितीयस्थानीय-सामान्याचार्यस्य नगरप्रवेशे चतुर्विधसघः सम्मुख आगच्छति, शवो वाद्यते, श्राविकाच गीत ।
ननु-देवयन्दनाऽनन्तरं भीआचार्यमिम-इत्यादि क्षमाश्रमणचतुष्टयादारम्य क्षेत्रदेवतास्तुतिपूर्वकवन्दनवयदानेन
नमोऽईसिद्धा इत्यादिपर्यन्त आन्सरणीनामक छन्दनादोषः प्रतिपादितोऽस्ति, अतः पाक्षिकमतिक्रमणे धामणाकाले परस्पर
आवरणीदोपो न गण्यमानोऽस्ति, तत् कापि प्रतिपावितमस्ति न वा ? उच्यते-श्रीजिनपतिसूरिसामाचार्या स्पष्ट तदक्ष-
राणि सन्ति, ग्याहि-"पक्खियपशिकमणे पुढोकय आलोयण मोतु परोप्पर एग मरलीए न छदणा दोसो अमो मुह-
पति परिलहिलई" १ एष श्रीजिनप्रमसूरिकृतविधिप्रपायामपि, तथाहि-"पक्खियपडिकमणे पचेअखामणकुणताण पुढो
कय आठोयण मोतुं नस्थि छदणादोसो अओ व अम्ह सामाचारीए मुहपत्तिा पचेअ खामणानन्तर पडिलेहिज इत्ति २
एवं तहमप्रभस्कृित-बागववोऽपि सेयम् ३॥
॥ इति पाक्षिकप्रतिक्रमणे क्षामणाया न आन्तरीणानामकः छन्दना-दोपाधिकारः ॥१६॥
ननु-देवसिय पाइसं कियन्त काल कम्यते ।, क्रियन्त काल च राइय वश्कत पठ्यते ? उच्यते-पादोपिके प्रतिक्रमणे
रात्रिप्रथम प्रहर यावत् देवसिय कम्यते, पूर्वाहे तु दिवसप्रथमप्रहर यावत् राइय कथ्यते, यदुक श्रीआवश्यकचूर्णी (५१ पत्रे)
वतीयाध्ययने, तयाहि-"एवं देवसिमो वंदणग विझणं भणिय । रचिमाइसुवि जेसु ठाणेसु दिवसग्गहण तत्य राई
गादी वि भाणियवा । पादोसिए जाव पोरसी न उग्घाडेइ ताव देवसिअ मण्णइ, पुपण्हे जाव पोरिसी न उग्पाडेइ ताप
राइयम" इत्यादि ॥१७॥
॥ इति देवसिमं राइयं पाठकालापिकारः ॥ ६७ ॥
ननु-आविका श्रावको वा यदा मुखयनिकोपरि वन्दनक ददते तदा एकपट्टाया मुखवखिकाया उपरि तत् दान घटामाटीकते ?, किंवा द्विपट्टाया नपरि ? उच्यते-एकपट्टायाः, न द्विपट्टायाः, यतो वन्दनकावसरे पूज्यपादयुग्मकल्पना मुखवत्रिकाया मध्यभागे कथिताऽस्ति । द्विपट्टायास्तस्या उपरि घन्दनकदाने मुखवस्त्रिकाया मध्यभागो न भवति किन्तु चतुर्षभागः, स तु विरुद्धो अन्येऽप्रतिपादनात्, तस्या मध्यभागे वन्दनकदान तु श्रीअभयदेवसूरिकृतवन्दनकभाष्ये मोक्तमस्ति, तथाहि- "वह वि छिन धामयजाणु नमिऊण तत्य मुहपुत्ति । रयहरणमझभागमि ठावऍ पुजपायजुर्ग ॥१॥ पघ सुसाघओ वि हु दुवालसावचवंदण विंचो । मुहपुत्तिमज्झमार्गमि ठगवऍ पुज्जपायजुग ॥२॥ ॥ इत्येकपट्टमुखवत्रिकोपरि वन्दनकदानाधिकार ॥ ६८ ॥ ननु-श्रीखरतरगच्छे पदस्थाना व्यवस्थाविधिः कोऽपि प्राकनोऽस्ति न वा? उच्यते-अस्तीति । तथाहि- श्रीयुगप्रधानाचार्यस्य गच्छाधिपतेः पाश्चजन्यशम्दवादनाविना प्रवेश क्रियते, निउछन च क्रियते, मङ्गलकलश: सम्मुखमागच्छति [ आनीयते ], व्याख्याने कृते सति श्राविका गीत गायन्ति, इति सक्षेपेण श्रीयुगप्रधानाचार्यस्य प्रतिपतिः॥१॥ द्वितीयस्थानीय-सामान्याचार्यस्य नगरप्रवेशे चतुर्विधसघः सम्मुख आगच्छति, शहो वायते, श्राविकाच गीत ४॥
अनुयोगपडिग्गहणत्यं करेमि कारस्सग्ग" इत्यादि मणिवा कायोत्सर्ग क्रियते, लोगस्स उजोअगरे एको चिन्त्यते पायते च डोगस्स १ कम्यते, यदा उद्देशका अध्ययनानि च परिपूर्णानि भवन्ति, तदा पन्दनकद्वय दीयते, समाप्ती प्रारम्भ घ पन्दनकद्वय दीयते । इत्यनुयोगविधिः, उद्देशो वाचनासूत्रप्रदानमित्यर्थः १, समुद्देशो व्याख्याया अर्पमदानमिति २, अनुज्ञा सूत्रार्ययोः अन्यप्रवाने प्रति अनुमनन ३, मुखवत्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकद्वय दीयते, पश्चात् समाश्रमणदान- पूर्वमनुयोर्ग विससर्जः । अनुयोगविसजनार्य कारस्सग्ग करेह । अनुयोगविसर्जनार्थ करेमि काउस्सग्गमित्यादि भणित्या कयोत्सर्गे नमस्कार एफश्चिन्त्यते पार्यतेऽपि एकः कप्यते पश्चाद् विश्रामण्य कृत्वा मिथ्या दुप्कृत दीयते ॥ ७ ॥ ॥ इत्यनुयोगदानविसर्जनविधिरधिकारः॥ ७० ॥ ननु-पाधिक-चातुर्मासिकपतिक्रमणे यया भवनदेवतायाः कायोत्सर्गः स्तुतिश्च कप्यते-तथा सावत्सरिकमतिक्रमणेऽपि कप्यते न वा ? उच्यते पाक्षिक-पातुर्मासिफ-सांवत्सरिकप्रतिक्रमणे भवनदेवता थुई अधिकी कहिजर इति श्रीवरुणप्रभ- सूरिकृतवालावरोधवचनप्रामाण्यात् कम्यते एव, यन्तु श्रीयिधिप्रपाया श्रीजिनप्रभसूरिभि प्रोक्त "सायछरिए भवन- देवता कारस्सग्गो न कीरइ, न य धुई असमायकाउस्सग्गोयि न कीरइ" इति तत्परमार्थ तु त एव जाणन्ति । ननु मीवरुणप्रभसूरिवधनोक्तिसम्मति कुत्राऽप्यस्ति जीर्णग्रन्ये । सच्यते-हेतुगर्ने तथैव प्रतिपादनात् , तथाहि-मुतदेवतायाः प्रत्यहं स्मृत्या तु आराध्यस्वेन वहिने. तत्कायोत्सर्गस्थाने भवनदेवताकायोत्सर्गः, क्षेत्रदेवतायाः प्रस्यह स्मृती भवनल , क्षेत्रान्तर्गतत्वात् भवनदेव्या अपि स्मृतिः कृवैष, तथापि पर्वदिने तस्या अपि बहुमानाईत्वात् कायोत्सर्गः साक्षात् कियने, खषस्थाने अजितशान्तिस्त्व पाठध । उक्त च- "पुर्व विहिणेव सर्ष, देवसिम पदणाइतो कुणइ । सिज्झसुरी उस्सग्गो, मेमो संतिथयपढणे य ॥१॥" इत्यादि पाक्षिकमतिक्रमणविधिः । चातुर्मासिक-सावत्सरिकप्रतिक्रमणयोरपि फम एष एव, नवर नाम्नि विशेषः, कायोत्सर्गे च चातुर्मासिकमतिक्रमणे चतुर्विशतिस्तवविंशतिः चिन्तन । सायत्सरिफमतिक्रमणे च चत्वारिंशचतुर्विशतिस्तव तदन्ते एको नमस्कारश्च चिन्त्यते । धामणक च पाक्षिकचातुर्मासिकयोः पञ्चाना, सावत्सरिके च सपाना, श्रीगुर्वादीना यदि छौ शेपो तिष्ठतः॥ उस प- "एव चिम चरम्मासे, परिसे अजहकम विही नेओ। पक्खियचउमासवरिसे-सु नपरि नाममि नाणच ॥१॥ वह उस्सग्गो जोया, वारस वीसा समं गलिगयत्ता । संयुद्धखामण ति-पण-सच साहूण जह सखं ॥२॥" इत्यमेव श्रीप्रवचनसारोद्धारवृत्तौ, तथाहि- "पाक्षिकादिषु त्रिषु श्रुतदेवताकायोत्सर्गस्थाने भवनदेवताकायोत्सर्गः क्रियते" इत्यादि । एष श्रीदेवेन्द्रसूरिविरचित पडावश्यकवन्दारकवृत्तावपि (८५ पत्रे) पाक्षिक-चातुर्मासिक-सावत्सरिक-प्रतिक्रमणत्रयेऽपि भवनदेवताकायोत्सर्गः प्रति- पादितोऽस्ति, तथाहि-तथा पाक्षिकादीनि- अनुयोगपडिग्गहणत्यं करेमि फारस्सर्ग" इत्यादि मणित्वा कायोत्सर्ग क्रियते, ठोगस्न रमीमगर पोलिस च लोगस १ कभ्यते, यदा उद्देशका अन्ययनानि च परिपूर्णानि भवन्ति, तदा पन्दनदग गया, गm यन्दनकद्वयं दीयते । इत्यनुयोगविषिः, उद्देशो वाचनासूत्रमदानमित्यर्य १, ममुदगे या पापा की, अनुज्ञा सूत्रार्घयोः अन्यमदानं प्रति अनुमनन ३, मुखपत्रिका प्रतिठेख्य यन्दनरूपं दीपने, पथार समाTATE पूर्वमनुयोर्ग विससर्जः । अनुयोगविसजनार्य काठस्सग्ग फरेह । अनुयोगयिमनार्य फरेगि काारमाणमिन्दादि ममिया कयोत्सर्गे नमस्कार एकचिन्स्यते पार्यवेऽपि एकः कथ्यते पश्चाद् विधामण्य कृत्या मिष्या गल दीपों॥७॥ ॥ इत्यनुयोगदानविसर्जन विधिरधिकारः ॥७॥ ननु-पाक्षिक-पातुर्मासिकप्रतिक्रमणे यया भवनदेवतायाः कायोत्सर्ग स्तुतिश कप्पते-ज्या मारगतिको कय्यते न था । उच्यते पाक्षिक-चातुर्मासिक-सांवत्सरिकप्रतिक्रमणे भवनदेवता युई गपिकी फदिशा इति श्रीमा. स्कृितपालावबोधषधनप्रामाण्यात् फप्यते एव, यत्तु श्रीविधिप्रपाया श्रीजिनमभरिभिः प्रोक्त "परिए भरना देवता कारस्सग्गों न कीरइ, न य पुई असम्मायकाउरसग्गोवि न कीरइ" इति तस्परमार्थ तु त पप जाणन्ति । श्रीतरुणप्रभरिषघनोक्तिसम्मतिः कुत्राऽप्यस्ति जीर्णग्रन्थे ? उच्यते-हेतुगर्भ तथैव प्रतिपादनात् , तमाहि-शुतदेवतापा प्रत्यहं स्मृत्या तु माराध्यत्वेन तहिने - तस्कायोत्सर्गस्याने भवनदेयताकायोत्सर्गः, क्षेत्रदेयतायाः प्रत्यह स्मृती भवनल त्रान्तर्गतत्वात् भवनदेव्या अपि स्मृतिः कृतेव, तयापि पर्वदिने तस्या अपि बहुमानार्हत्वात् कायोत्सर्गः साक्षात् कियते, खवस्थाने अजितशान्तिस्य पाठब्ध । उक्त च- "पुष विहिणेव सष, देवसिम पदणाइतो कुणइ । सिज्झमरी उस्सम्गो, मेमो संतिथयपढणे य ॥१॥" इत्यादि पाक्षिकप्रतिक्रमणविधिः । पातुर्मासिक-सावत्सरिकमतिक्रमणयोरपि क्रम एष एव, नवर नाम्नि विशेषः, कायोत्सर्गे व चातुर्मासिकमतिक्रमणे चतुर्विशतिखवविंशतिः चिन्तन । सावत्सरिकमतिक्रमणे च चत्वारिंशच्चतुर्विंशतिस्तव , तदन्ते एको नमस्कारश्च चिन्त्यते । धामणक च पाक्षिफचातुर्मासिकयो पचानां, सावत्सरिके च सताना, श्रीगुर्यादीना यदि द्वौ शेपो तिष्ठतः। उक प- "एवं चिम घरम्मासे, परिसे अजहकम विही नेओ। पक्खियचरमासवरिसे-सु नवरि नाममि नाणत्त ॥१॥ तह उस्सग्गो जोया, वारस पीसा समं गलिगचचा । संबुद्धखामण ति-पण-सत्त साहूण जह सख ॥२॥" इत्यमेष श्रीप्रवचनसारोद्धारवृत्ती, तथाहि- "पाधिकादिषु त्रिषु झुतदेवताकायोत्सर्गस्थाने भवनदेवताकायोत्सर्गः क्रियते” इत्यादि । एव श्रीदेवेन्द्रसूरिविरचित पडावश्यकवन्दारकवृत्चायपि (८५ पत्रे) पाक्षिक-चातुर्मासिक-सावत्सरिक-प्रतिक्रमणत्रयेऽपि भवनदेवताकायोत्सर्गः प्रति- पादितोऽस्ति, तथाहि-तथा पाक्षिकादीनि- अनुयोगपडिग्गहणत्य करेमि कारस्सम्ग" इत्यादि मणित्वा कायोत्सर्ग क्रियते, लोगस्त उजोअगरे एको चिन्त्यते पार्यते प लोगस्स १ कथ्यते, यदा उद्देशका अध्ययनानि च परिपूर्णानि भवन्ति, तदा वन्दनकद्वय दीयते, समाप्ती प्रारम्मे च चन्दनकद्वयं दीयते । इत्यनुयोगविधिः, उद्देशो याचनासूत्रप्रदानमित्यर्थः १, समुद्देशो न्याख्याया अर्थप्रदानमिति २, अनुज्ञा सूत्रार्थयोः अन्यप्रदानं प्रति अनुमनन ३, मुखपत्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकद्वय दीयते, पश्चात् क्षमात्रमणदान- पूर्वमनुयोर्ग विससर्जः । अनुयोगविसअनार्थ कारस्सर्ग करेह । अनुयोगविसर्जनार्थ करेमि काठस्सग्गमित्यादि भणित्वा कयोत्सर्गे नमस्कार पकश्चिन्त्यते पार्यतेऽपि एकः कथ्यते पश्चाद् विश्रामण्यं कृत्वा मिथ्या दुष्कृत दीयते ॥ ७० ॥ ॥ इत्यनुयोगदान विसर्जनविधिरधिकारः ॥ ७० ॥ ननु-पाक्षिक चातुर्मासिकप्रतिक्रमणे यया भवनदेवतायाः कायोत्सर्गः स्तुतिश्च कय्यते-तथा सावत्सरिकप्रतिक्रमणेऽपि कथ्यते न वा ? सच्यते पाक्षिक-चातुर्मासिक-सांवत्सरिकप्रतिक्रमणे भवनदेवता थुई अधिकी कहिजइ इति श्रीवरुणप्रभ- सुरिकृतपालायवोघवधनप्रामाण्यात् कम्यते एव, यात श्रीषिधिप्रपाया श्रीजिनप्रभसूरिभिः प्रोक्त "सायच्छरिए भवन- देषवा कानस्सग्गो न कीरइ, न य पुई असनमायकातस्सग्गोवि न कीरई" इति तत्परमार्थ तु त एव जाणन्ति । ननु श्रीतरुणामसूरियधनोतिसम्मतिः कुत्राऽप्यस्ति जीर्णमन्थे ? उच्यते-हेतुगर्ने तथैव प्रतिपादनात् , तथाहि-श्रुतदेवतायाः प्रत्यहं स्मृत्या तु आराध्यत्वेन वहिने . तत्कायोत्सर्गस्थाने भवनदेवताकायोत्सर्गः, क्षेत्रदेवतायाः प्रत्यह स्मृतौ भवनस्य IA क्षेत्रान्तर्गतत्वात् भवनदेव्या अपि स्मृतिः कृवैष, तथापि पर्षदिने तस्या अपि बहुमानाईत्वात् कायोत्सर्गः साक्षात् कियते, स्ववस्थाने अजितशान्तिस्तव पाठश्य । उक्त च- "पुष पिहिणेष सवं, देवसिम पदणाइतो कुण । सिज्झसुरी उस्सग्गो, मेमो संतिथयपढणे य ॥१॥" इत्यादि पाक्षिफपतिक्रमणविधिः । चातुर्मासिक-सांवत्सरिकप्रतिक्रमणयोरपि क्रम एष एव, नवर नाम्नि विशेषः, कायोत्सर्गे च चातुर्मासिकपतिक्रमणे चतुर्षिशतिस्तवविंशतिः चिन्तन । सावत्सरिकप्रतिक्रमणे च चत्वारिंशचतुर्विंशतिस्तव , तवन्ते एको नमस्कारश्च चिन्त्यते । क्षामणक च पाक्षिकचातुर्मासिफयो पञ्चाना, सावत्सरिके व सधाना, श्रीगुर्वादीना यदि द्वौ शेपो तिष्ठतः॥ उक च- "एव धिम चचम्मासे, वरिसे अजहफम विही नेओ। पक्खियरमासपरिसे-सु नवरि नाममि नाणच ॥१॥ तह उस्सग्गो जोया, बारस वीसा समं गलिगचचा । संयुद्धखामण ति-पण-सत्त साहूण जह सख ॥ २ ॥" इत्यमेव श्रीप्रवचनसारोवारचौ, स्थाहि- "पाधिकाधिषु त्रिपु श्रुतदेवताकायोत्सर्गस्थाने भवनदेवताकायोत्सर्गः क्रियते" इत्यादि । एव श्रीदेवेन्द्रसूरिविरचित पढावश्यकवन्दारकवृत्चायपि (८५ पत्रे) पाक्षिक-चातुर्मासिक-सावत्सरिक-प्रतिक्रमणत्रयेऽपि भवनदेवताकायोत्सर्गः प्रति- पादितोऽस्ति, तथाहि-तथा पाक्षिकादीनि-- अनुयोगपविग्गहणत्य करेमि कारस्सग्ग" इत्यादि मणित्वा कायोत्सर्गः क्रियते, लोगस्स तज्जोअगरे एको चिन्त्यते पार्यते प लोगस्स १ फम्यते, यदा उद्देशका अध्ययनानि च परिपूर्णानि भवन्ति, तदा चन्दनकद्वय दीयते, समाप्ती प्रारम्मे च चन्दनकद्वयं दीयते । इत्यनुयोगविषिः, उद्देशो वाचनासूत्रमदानमित्यर्थः १, समुदेशो व्याख्याया अर्थप्रदानमिति २, अनुशा सूत्रार्ययो' अन्यप्रदान प्रति अनुमनन ३, मुखपत्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकद्वय दीयते, पश्चात् समाश्रमणदान- पूर्वमनुयोग विससर्जः । अनुयोगपिसजनार्थ कारस्सर्ग करेह । अनुयोगविसर्जनार्थ करेमि काउस्सग्गमित्यादि भणित्वा कयोत्सर्गे नमस्कार एकछिन्त्यते पार्यतेऽपि एकः कप्यते पश्चाद् विश्रामण्य कृत्वा मिथ्या दुष्कृत दीयते ॥ ७० ॥ ॥ इत्यनुयोगदान विसर्जनविधिरधिकारः॥ ७० ॥ ननु-पाक्षिक-पातुर्मासिफातिक्रमणे यथा भवनदेवतायाः कायोत्सर्गः स्तुतिश्च कप्यते-तथा सावत्सरिकमतिक्रमणेऽपि कथ्यते न वा । सच्यते पाक्षिक-चातुर्मासिक-सांवत्सरिकप्रतिक्रमणे भवनदेवता युई अधिकी कहिजइ इति श्रीतरुणप्रभ- सूरिकृतघालावयोधवचनप्रामाण्यात् कम्यते एष, यत्तु श्रीविधिमपाया श्रीजिनप्रभसूरिभिः प्रोक्त "सायच्छरिए भवन- देवता काउस्सग्गो न कीरह, न य पुई असज्झायफाउस्सग्गोवि न कीरइ" इति तत्परमार्थ तु त एय जाणन्ति । ननु श्रीतरुणप्रमरिषचनोक्तिसम्मतिः कुत्राऽप्यस्ति जीर्णग्रन्थे ? उच्यते-हेतुगर्ने तथैव प्रतिपादनात् , तथाहि-श्रुतदेवतायाः प्रत्यहं स्मृत्या तु माराध्यत्वेन तद्दिने तत्कायोत्सर्गस्थाने भवनदेवताकायोत्सर्गः, क्षेत्रदेवतायाः प्रत्यह स्मृतौ भवनस्य पच्छिम छट्टि चरदसि, सत्तमि पडिपुष वायवे कूणे । दसमी विइजा उचर, अट्ठमि अमावसाइ ईसाणे ॥२॥ इइ गाह- बमेण जोगिणि न वामे पिद्विच या कार, वुहसोमवारेसु चदपलाइ भावे मुफगुरुसु वि, पुस्स १ पुष्णवसु २ रेषइ ३ चित्ता४ सषण ५ धनिट्ठा ६ मिअसिर ७ मस्सिणि ८ हत्येस ९ कित्ति १ विसाहा २ महा ३ भरणी ४ वजेसु । अनेसु वा रिक्खेस सवसिम सम्ममहिआ संतो लोग कारिज लोअगारवाहु विस्सामिम । इरिम पडिकमिअ सक्कथय भणिम गुरु समीवमागस्स खमासमण दुगेण मुहपोचिं पसिलेहिम, दुवालसावत्तदण दाउ, पढमखमासमणे भणइ इच्छाकारेण संदिसह लोम पवेएमि, गुरू भणइ पवेह, वीए खमासमणे सदिसह किं भणामो, गुरू भणइ वदिचा पाषेमह, तइएख० केसा मे पशुवासिआ तमओ दुकर फय, अगिणी साहियसि गुरुणा वुत्ते, इच्छामो अणुसद्वंति भणइ, चतुत्ये तुम्हाण पवेइम सदि- सह साइण, पवेएमि पचमे नमुकार भणइ, छटे तुम्हाण पवेइभ साडूण पधेइअ सदिसह काउस्सग करेमि, सत्तमे केसेसु पनुवासिजमाणेसु सम्म ज न अहिनासिम कुश्म फकराइम छीम जमाइम तस्स उहडावणिम करेमि कारस्सग्ग अन्नत्थूससिएणमिच्चाइणा, सत्तावीसूस्सासं काउस्सग्ग करेइ, पच्चीसत्यय मणिचा जहारायणिय साहू पंदइ पाइम विस्सा- मेह । जो पुण सय चिय लोम करेइ सो संविसावण पधेयणाइ न करेइ ।। ७३ ।। ॥ इति लोपकारापणविधिरधिकारः॥७३ ॥ ननु-यावका अतिचारकायोत्सर्गे कय काय अतिचारान् आलोचयन्ति ? उच्यते-श्रीतरुणप्रभसूरिकृतपडावश्यकयाला-
मारो को" इत्यादि कही फरी वस्सुधरी की, शक्तिसंभवा सपह कारस्सग्ग कीजा । एक श्रावक श्रीआचार्यमिश्न
भागे आधी एक समासमण देइ करी भणइ, इच्छाकारेण संविसह भगवन मुत्तं सविसाहु ?गुरु संदिसावेह इसु भणिया
हुवर, चीजें खमासमण देई करी भगवन् मुच कदु! इसु भणइ, गुरु भणइ कट इस्यु 'कहो, छतइ इच्छ इसु भणी करी
उमग्यकत-बात जोडिफरि मुहे मुहपची देर तिण नमुक्कार कही मधुरखर व्यकाक्षर सावधानचिच सूत्रार्थ मनचिंत-
यवर हुतन पठिकमणामुच गुणइ, मीजा कारस्सग्गे वर्धमान सावधान थका साभलइ । साधुसरसा पष्टिकमवा हुता
तिण्हसयसाठि पक्खियसूत्र सांभला शक्ति अमावे पाठा सामलइ सूर्य प्रति सवे काउस्सग करेइ सपूर्णसूत्र भणियइ
नमुकारेण पारिचा उभा यफा तिण्ह नपकार कही पेसी फरी इत्यादि ॥ ७२ ।।
॥ इति पाक्षिकसूत्रमणने नुतौ प पूर्वपाठक्रमाधिकारः ॥७२॥
मनु-लोपकारापणविधिः कस्मिन् मन्ये निवेदितोऽस्ति ? सच्यते-श्रीविधिमपाया श्रीजिनमभसूरिभि समीचीनतया
भणितोऽस्ति, तपाहि-
पचईएण छोयो कायको अमओ वविही भण्णइ, गुरुसमीपे समासमण मुहपोचि पडिलेहिम, दुवालसावत्सर्वदण दार
पढमक्षमासमणेण इच्छाकारेण सदिसह भगवन् लोग सदिसायेमि, पीए लोग करेमि, तईए उचासण सदिसावेमि
घनत्यप उच्चासर्ण ठामि, मो ठोमगार समायमणपुर्व भणइ इसकार लोग करेह, मत्यया रक्खभारिणो य इच्छाकार
देइ तो "यु परिषय नवमी, वश्या प्रकारसीह अम्गीए । दाहिण पथमी तेरसि, पारसि परत्यीए नेरईए ॥१॥
पछिम छछि पउहसि, सत्चमि पडिपुष पायवे कूणे । दसमी विइजा उत्तर, अट्ठमि अमावसाइ ईसाणे ॥२॥इइ गाह- समेण जोगिणि र पामे पिटिर वा का, वुझसोमवारेसु चदषलाइ मावे सुक्गुरुसु वि, पुस्स १ पुण्णवसु २ रेवइ ३ चिचा४ सवण ५ धनिट्ठा १ मिअसिर ७ अस्सिणि ८ हस्पेस ९ कित्तिा १ विसाहा २ महा ३ भरणी ४ वजेसु । अमेसु वा रिक्खेस उवघसिम सम्ममहिआ संतो लोग कारिअ लोअगारवाहु विस्सामिम । इरिज पडिक्कमिम सक्थय भणिम गुरु समीवमागस्स खमासमण दुगेण मुहपोचिं पहिलेहिम, वुवालसावत्तपदण दाउं, पढमखमासमणेभणइ इच्छाकारेण सदिसह छोम पवेएमि, गुरू भणइ पयेह, वीप खमासमणे संदिसह फि भणामो, गुरू भणइ ववित्ता पावेजह, तइएख० केसा मे पज्जुवासिआ तमो दुकर कय, अगिणी साहियचि गुरुणा वुत्ते, इच्छामो अणुसहति भणइ, चतुस्थे तुम्हाण पवेइम सदि- सह साहूण, प'एमि पचमे नमुकार भणइ, छढे तुम्हाण पवेश्म साडूण पश्म सदिसह कारस्सग करेमि, सत्त्मे केसेसु पज्जुवासिजमाणेसु सम्म जन अहिजासिम कुश्म फफराइम छीम जमाइम तस्स उहडावणिम करेमि काउस्सग्ग अमरपूससिपणमिच्चाइणा, सत्तावीसूस्सासं कारस्सग्ग करेइ, घरवीसत्थय मणिप्ता जहारायणिय साहू वदइ पाइअ विस्सा- मेइ । जो पुण सय चिय लोग करेइ सो संविसावण पधेयणाइ न करेइ ॥ ७ ॥ ॥ इति लोपकारापणविधिरधिकारः ॥७३॥ ननु-आवका अतिधारकायोत्सर्गे कथ काच अतिचारान् आलोचयन्ति ? उच्यते-श्रीतरुणप्रभसूरिकृतपडावश्यकवाला-
आरो फो" इत्यादि कही करी तस्मुसरी कही, शक्तिसंभषा सबह कारस्सग्ग कीजइ । एक श्रावक श्रीमाचार्यमित्र
आगे आधी एक खमासमण देश फरी मणइ, इच्छाकारेण संविसह भगवन् सुत्त सदिसाहु ? गुरु सदिसावेह इसु भणियह
हुवा, बीजुं समासमण देई करी भगवन् सुच कदु । इसं भणइ, गुरु मणइ कढ इस्यु कयै, छतइ इच्छ इसु भणी करी
उभज्यमन-शात जोडिकरि मुहे मुहपची देश विण नमुकार कही मधुरखर व्यकाक्षर सावधानचिच सूत्रार्थ मनचिंत-
पवन दुव पडिझमणासुच गुणइ, वीमा कारस्सग्गे वर्धमान सावधान थका साभला । साधुसरसा पडिकमता
हुता
विण्हसंयसाठि पक्षियसूत्र सामला शक्ति ममाये पहला सांभलइ सूत्र प्रति सपे कानस्सग्ग करेइ सपूर्णसूत्र मणियइ
नमुखारेण पारिचा उभो थकां तिण्ह नवकार कही घेसी फरी इत्यादि ।। ७२ ।।
॥ इति पाक्षिकसूत्रमणने भुतौ च पूर्वपाठक्रमाधिकारः ॥७२॥
मनु-डोषपरापणविधिः कस्मिन् ग्रन्ये निवेदितोऽस्ति ? सच्यते-श्रीविधिप्रपाया श्रीजिनप्रमसूरिभिः समीचीनतया
मणिठोऽस्ति, तपाहि-
पचईएण छोओ फाययो अमो तपिछी मण्णइ, गुरुसमीवे खमासमण मुहपोचिं पडिलेहिम, दुवालसाववंदण दाउ
पढमलमासमणेण इलाकारेण सदिसह भगवन सदिसामि, पीप लोग करेमि, तईए उचासण सदिसावेमि
घनत्यप उचासणं ठामि, तो लोमगारं समासमणपुर्ष भणइ इण्डकार लोमं करेह, मत्यया रक्तधारिणो य इच्छाकार
देश तो "पुर्ण परिषय नवमी, पश्मा पारसीज अमीए । दाहिण पचमी तेरसि, पारसि पनत्यीए नेईप ॥१॥
पच्छिम छढि चउहसि, सचमि पडिपुष वायवे कूणे । दसमी विइज्जा उत्तर, अट्ठमि अमावसाइ ईसाणे ॥२॥ इइ गाह- क्मेण जोगिणि र वामे पिट्ठिर वा कार, बुहसोमवारेसु घदधलाइ भावे मुकगुरुमु वि, पुस्स १ पुण्णवसु २ रेवइ ३ चित्ता४ सवण ५ घनिट्ठा ६ मिअसिर ७ अस्सिणि ८ हत्येसु ९ कितिमा १ विसाहा २ महा ३ भरणी ४ वजेसु । अक्षेसु वा रिक्खेसु उववसिम सम्ममहिमा संतो लोम कारिम लोअगारघाहु विस्सामिम । इरिअ पडिक्कमिअ सकथय मणिम गुरु समीवमागस्स समासमण दुगेण मुहपोचिं परिहिस, दुवाल सावतवदण दाउ, पढमखमासमणे भणइ इच्छाकारेण संदिसह लोम पवेएमि, गुरू भणइ पवेह, वीए खमासमणे सदिसह किं भणामो, गुरू भणइ वदित्वा पावेअह, तइएख० केसा मे फ्जुवासिआ तओ दुकर कय, अगिणी साहियचि गुरुणा वुत्ते, इच्छामो अणुसद्वंति भणइ, चतुत्थे तुम्हाण पवेइअ सदि- सह साहूण, पवेएमि पचमे नमुक्कार भणइ, छढे तुम्हाण पवेश्म साहूण पवेइम सदिसह कारस्सग्ग करेमि, सचमे केसेसु पञ्जुयासिज्जमाणेसु सम्म जन अहिजासिम कुइम फफराइम छीम जमाइम तस्स सहडावणिम करेमि कास्सग्ग अन्नस्यूससिएणमिच्चाइणा, सचाषीसूस्सासं कारस्सग्ग करेइ, चउषीसत्यय भणिचा जहारायणिय साहू वदइ पाइअ विस्सा- मेइ । जो पुण सय चिय लोम करेइ सो संविसाषण पवेयणा न करे ॥ ७ ॥ ॥ इति लोचकारापणविधिरधिकारः॥ ७३ ॥ ननु-श्रावका अतिचारकायोत्सर्गे कथ काय अतिचारान् आलोचयन्ति ? उच्यते-श्रीतरुणप्रभसूरिकृतपडावश्यकपाला- खोकामपि मंदठी लपते वदा किं वदोषनिवारणकर्तव्यं । अत्रोच्यते-अनार्ये विधिमपाया श्रीजिनप्रभसूरिवाक्य प्रमाण, तथाहि तत्पाठ:-"जया य मजारिआ छिंदा वया जा-सा कालीकम्बसी । अक्खहिककडियारि मडलमाहि सचरी हय पहिय मजारिति ॥ १॥ घनत्यपय धारतिग मणिआ खुदोपवनहरायणत्य काउस्सग्गो कायघो, सिरिसतिनाह नमो. कारो घोसेमघो इति प्रतिक्रमणविधिः!" छुटकपत्रे तु पार्तिकरूपेऽयमनुक्रमः । देवसिकादिप्रतिक्रमणपञ्चकेऽपि यदि माओरीमाली खोकामपिठघते सदा अपशकुनादि कायोत्सर्गत्रय पूर्ववत्प्रतिक्रमणकरणानन्तर क्रियते, ततो "जासा कालीति" गाया यारत्रयं पठ्यते, धामपादेन पारत्रयं भूमिराहन्यते च ॥ ७ ॥ ॥ इति माओरीमडलीप्रवेशनदोपनिवारणविधिरधिकारः॥७७॥ मनु-सामासिकपाणक्रियाया श्रादाना कति धमाश्रमणानि ? सभ्यते-तत्रार्थे श्रीविधिप्रपापाठ प्रमाण, तपाहि- अगीकय सामाइएण य उभयसंत सामाश्य गहेअब, तस्स एसो विहि-पोसहसालाए साहू समीवे गिहे वा एगदेसे वा, खमास- मणदुगपुर सामाश्य मुहपोचिं परिलेहिम २ पठमखमासमणेण सामाइय सदिस्सामि ३ वीअखमासमणेण सामाइय ठाएमिति ४ मणिकण पुणो पदिन ५ अर्द्धनषगात्र हुतो नमुखारतिगपुर्व करेमि मते सामाइस इवाइ दडग वोसिरामि पजत पारतिग कहिअ, समासमणेण इरियावहियं पटिकमिम ६ खमासमणदुगेण वासासु कट्ठासण उउबढे पाउछण ८, खमासमणदुगेणं सज्झाय च संविस्ताविम समायं करेमि १० पुणो वदिम नवकारद्वगंभणा ११ तमओ सीअकाले पगुरण संदिसावेद पगुरणं परिग्गहेमि १३ सम्मायाणतर कहासण संविसावो चि। एवं तरुणप्रभसूरिकृतपडावश्यकबालाव पोधेऽपि, तथाष्ट्रि-इच्छामीत्यादि भणी एक खमासमणु देइ १ सामायिक मुहपत्रिं पडिलेइमि इसु कही जमा थइ इच्छामि समासमणो भणी खमासमणु देइ करी २ उतड्थको वेदिकामा हि वाहुकरी मुहुपत्ति पडिलेही एकखमा समणे सामाश्य सदिसावेमि ३ इस मणी वीमखमासमणे सामाइम ठाएमि ४ इसो भणी तइम खमासमण देइ करी ५ अर्घायनतगात्र हुतो तिण्ह नमस्कार कही तिक्षवार करेमि मते इस सामायिकसूत्र तिक्ष वार कहइ गुरुवचनतणी अनु- भाषणा करतच इंतो सामाइकारोपण विधि नदी सिद्धान्तमाहे तिण्ह नमस्कारभणनपूर्वक सामायिक दंडकरहा भणनइ तो पाछप इरियावही पडिकमीयइ । आवश्यफचूर्णीवृत्तिमाही इम भणियइ छइ यथा-"करेमि भते सामाइम सा० जाव साहू पसुधासेमि चि काऊण पच्छा इरियावहिय पडिक्कमई" तो पाछइ विस्तरतो द्वादशावर्तवंदनक देइ करी मत्याख्यान कीजइ, सखेपइ, तओ खमासमण वदणापूर्वक प्रत्याख्यान कीजद तो पाछइ एक खमासमण सज्झा० ७ पीम समासमण सम्झायकलं कही ८ सज्झाय, तइम समासमण दानपूर्वक ९ आठ नमस्कार कही पाछइ एक खमा- समणे कठ्ठासण सदिसावेमि १० कही बीम खमासमणे कट्ठासण पडिगाहेमि कही ११ वइम खमासमणे पांगुरण सदि- साधेमि १२ कही, परस्य खमासमणे पांगुरण पडिगाहेमि १३ कही करी वइसइ, अत्राऽय विशेपा-प्रभाते सामायिक- महणे त्रयोदशक्षमाश्रमणानि, अथ च सायन्तनसामायिकग्रहणे यदि मुखवस्त्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकानि दत्त्वा प्रत्याख्यान करोति वदा चतुर्दश, अन्यथा तु त्रयोदशैव ॥ ७८ ॥ ॥ इति सामायिकमहणे त्रयोदश-क्षमाश्रमणाधिकारः॥७॥ है - ननु-कदा कियत्काल अस्वाध्यायो भवति ? सच्यते-सूक्ष्म रज आकाशात् यावत्पवति तारद् अस्वाध्यायः ।। तथा धूमरी यावत्काल पवति तापद् अस्वाध्यायः । यसामरीपाते सकलक्षेत्र अप्कायमय स्यात् , तदा साधु कम्बठ- प्राप्तसर्वाङ्गोपाङ्गोऽअपवरफमध्ये स्थितो मपति, मुखमपि नोद्घाटयति, फिमप्यनोपाङ्गं न इतस्ततो विक्षिपति, एवं जीवदयापाठनाय पूमर्या निवृचायां समस्त्रक्रिया कार्या । २। तथा आकाशे गन्धर्वनगर देवताकृत दृश्यठे, तया उत्कापातो भवति, तथा फणकाः पतन्ति, तत्रोस्कापावे रेखा भवति उड्योतच, यत्र च रेखा उध्योतच न भवति, स फणक। तथा दिग्दाहो दशदिशा उज्वलन्त्यो दृश्यते, चतुर्दिशा रफत्व पहिसदृश स्याद्, एतेषु सत्सु विद्युत्पावे च अस्वाध्यायनिवर्ति तेषु प्रहरमेकमस्वाध्यायः । तत्र वर्प सप्त कणकाः, शीतकाले पय ५ उष्णकाले त्रय ३ कणका पतति तदाऽस्वाध्यायः प्रहरमेकं यावत्, तदा अस्वाध्यायो निर्वते-तेषु प्रहरद्वय यावत् अस्वाध्यायः । ४। अकाठ गणिते प्रहरवयं यावदस्वाध्यायः । ५। अकालविद्युन्झास्कारे प्रहरमेक यावदस्वाध्यायः । ६। आपादकार्तिकमा- सुर्मासिकप्रतिक्रमणानन्तर अध्ययन प्रतिपदं यावत् , द्वितीयाया शुध्यते, श्रीस्थानाझे चतुर्षस्थाने दितीयोदेश- केऽप्युकं (२१३ पत्रे)-"नो कप्पइ निग्गथाण या निग्गयीण वा घरहिं महापडिवपहिं सज्झाय करित्तए त जहा-आसाढपाडियए १ ईदमहपाडिवए २ कतियपाडिवए ३ मुगिम्हपाडिवए" ४ इति । ६। आश्विनशुष्टपञ्चमी. मन्याहादारम्य कार्तिककृष्णप्रतिपदं यावत् अस्वाभ्यायकाल उपरि शुध्यते।७। घनशुलपश्चमीमध्याहादारभ्य पेशाल. कृष्णप्रतिपद यावदस्वाध्यायः, परं अथाऽय विशेषः-चैत्रशुक्कैकादशीत आरभ्य मध्ये पूर्णिमाया यद् दिनत्रय 'मपित्तरस वहदावणियं करेमि कारस्सग्ग' लोगस्स ४ चिंत्यते, यदि एकादशीदिने न मर्यते तदा द्वादशीत्रयोदशीदिनेषु कायोत्सर्गः क्रियते, यदि द्वादशीदिने न स्मर्यते, तवा त्रयोदशी चतुर्दशी पूर्णिमाया यावत् कायोत्सर्गः क्रियते, यदि त्रयोदशीदि- नेऽपि नो मर्यते, तदाऽऽगामिनं चैत्र यापलिनॊडीयते तावदस्वाध्यायः । अयमर्थश्च एव शुक्लकादशीदिनात् "सचि- चरज सहडावणस्य करेमि काउस्सग्ग” इत्यादिना दिनत्रयं यावत् कायोत्सर्ग क्रियते । विस्मृते तु पूर्णिमा यावदन्यथा वर्षमप्यस्वाध्यायः । ८ । द्वयो राज्ञोः कलहे म्लेच्छादिभये उपाश्रयासन्नवासिखीपुरुपयुद्धे होलक्या भस्मोनुयने चैतानि यावन्त काल वर्तन्ते तावदस्वाध्याय । ९ । राज्ञो मृत्युकाले जाते यावत् नवीनो राजा पट्टे नोपविशति तावदस्वाध्याय , स्थापितेऽपि राशि यावदसमञ्जस न निवर्तते तावदस्वाध्याय । १० । नगरप्रधानपुरुपे मृते प्रहराष्टक यावदस्वाध्यायः । ११ । उपाश्रयात् सप्तगृहमध्ये कोऽपि प्रसिद्धपुरुषो वियते तदाऽहोरात्र यावदस्वाध्याय । १२ । तथाऽनाथसामान्य- पुरुषमरणे कलेवरोत्थानानन्तर शुध्यते, एव तिर्यस्मरणेऽपि । १३ । अथाऽऽचार्य १ महर्द्धिक २ कृतानशनमहातपस्वि ३ बहुस्वधनवल्लभ ४ मरणे दिनत्रयमस्वाध्याय एकदिनमुपवास , अन्येपा मरणे द्वयमपि न । १४ । तिर्यग् रुधिरे पतिते अण्डके स्फुटिते, गवि च प्रसूतायां, जरायुपतने शतहस्तमध्ये प्रहरत्रय यावदस्वाध्याय । अण्डके पतिते तिलकाचार्यकृ- वावश्यकवृत्तौ अयं विशेष -यसवेरन्तयहि अण्डक भिन्नमुज्झित या यतिकल्पोपरि तदा हस्तपष्टे परतः त्यक्त्वा कल्पं थालयन्ति, तत शुद्ध, भूमौ तु मिन्नेन भूमि खनन्ति यतस्ता खनित्वाऽपि छर्दिवेन शुष्यति, केवल पौरुपीत्रय परिहि- यते । १५ । मनुष्यरुधिरे पतिते उद्धृतानन्तरमपि अहोरात्रमस्वाध्यायः, तथा बहुष्टिपतनेन भूमिः सिक्का जायते तहि स्वल्पछयाऽपि शुष्यति, घटिमात्ररात्रिशेष मनुष्यसम्बन्धि रुधिर पतितमुदत च ततः सूर्योद्गमे शुद्धि-१६ । तथा मनुप्यास्थि निपतिते द्वादशवर्षाणि अस्वाध्यायः । १७ । तथा दन्तो षा दंष्ट्रा पा पतिता बहायासेन विलोकिताऽपि घेत लत्या, “तदा वत उहायणिभं करेमि कारस्सग्ग" इत्युक्त्वा कायोत्सर्गः क्रियते, तत्र नमस्कार एकश्चिन्त्यते पारा- यित्या कप्यतेच, तदनन्तर अस्थाध्यायो न भवति ।१८।तया यदि मार्जारी जीवित मूपक गृहीत्या याति तदा नाऽस्वघ्यायः, अब विनाश्य नयति तदाऽहोरात्रमस्वाध्यायः । १९ । तिर्यगवयवाः तदधिर च पष्टिहस्समध्येनाऽस्वाध्याय कुर्वन्ति । २० । मनुप्याययवरुधिरपाते हस्तशतमध्येऽस्वाध्यायो, यद्यन्तरे उभयदिम्गामी शकटस्य मार्गो न भवति । २१ तथा स्त्रिया मासि मासि अनुधर्मः समायाति, तदनन्तर दिवसत्रयं यावदस्वाध्यायः। तथा कस्याश्चित्मदररोगोदयादिवसत्रिकस्योपर्यपि रुधिरं पतति तदा 'असझाय हरावणिय' कायोत्सर्ग कृते पश्चात् शुध्यति । २२ । तथा आनक्षत्रादारभ्य स्वातिनव- अपर्यन्तगर्जित विगुस्पातब न स्वाध्याय उपहन्ति । तारकादर्शनमपि यावत् खातिनक्षत्रे आदित्यस्य गमन भवति, शेपकाले पुनरपश्य तारकादिकवीने शुध्यते, अथ केतांचित् साधूनां तथाविधनक्षत्रपरिज्ञान न भवति, तत आपाउचातुर्मासि- कादारभ्य कार्तिकचातुर्मासिकं यावद् विद्युनर्जिवेष्वपि नाऽस्वाध्यायः, उल्का तु सदाऽपि स्वाध्यायमुपहन्ति प्रहर याषद् । २२ । तया सचम्दो पहचम्दरहितो भूकम्पः तयोर्जातयोः प्रहराष्टक यावदस्वाध्यायः । २४। तया प्रदीपने उग्ने यावनोपयमा तावदस्वाध्यायः । २५ । तया वर्षाकाल बुदवृष्टिः अहोरात्रोपरि यावर्षति तावदस्वाध्याय । २३ । विधिप्रपायां २५ पत्रे पूर्व पाठ:- "संपयपुट्ठी असमाओ वारसम् वि मासेसु बुब्बुअवरिसे महोरत्तामो उद्दपि जइ परिसइ तो असन्झाओ, बुन्बुम बजपरिसे दोहमहोरत्ताणमुवरि जाव परइ ताव असझाओ"त्ति बुडुदवर्ज वर्ष यर्पति द्वाभ्यामहोरात्राभ्याम् उपरिष्टाद् यावद्वप॑ति तावदस्याध्यायः । २७ । फुसारमात्रवर्षणे सप्ताहोरात्रोपरि याषवर्पति तावदस्वाध्याय २८ । सूर्येऽनुगते, मध्याहे २ सन्ध्यायां ३ अर्धरात्रे घ ४ सन्ध्याचतुष्टयेऽप्यस्वाध्याय' । २९ । पुत्रे जाते शवहस्तमध्ये दिनसप्तक यावद- स्वाध्यायः, पुश्यां जाताया तु दिनाष्टकमस्वाध्यायः, स्त्रियारकोत्कटत्वात् । ३० । शुक्लपक्षे प्रतिपदाया द्वितीयाया वतीयाया या आरभ्य दिनत्रय यावत् यूपकनामाऽस्वाध्यायो भवति, रात्रिप्रथमप्रहरं यावत् तत्र प्रादोपिककालो न शुध्यति, एवं पाक्षिकदिनेऽपि, प्रीतिलकाचार्यकृत-आवश्यकवृत्तौ यूपकनिरूपणमेय, तथाहि-"जमओ मुफदिण तिनि" सन्ध्याप्रमा चन्द्रप्रभा व युगपद् भवतः स युगपमावा, शुक्लपक्षे हि दिनत्रय सन्ध्याप्रमाया चन्द्रप्रभावृतत्वात् सन्ध्या- छेदो न ज्ञायते, तत्र शुक्लप्रतिपदा-द्वितीया-तृतीयासु कालवेलानववोधात् , प्रादोपिककालाऽग्रहणे सूत्रपौरुपि अकरण, तथा "केसिं घ होइ मोहाओ जूबो ताव होइ आइचो । जेसिं तु अणाइन्ना, तेसिं किर पोरिसी तिमि ॥२॥" व्याख्या- केपाविद्भवति अमोहात्-अमूढत्वात् यूपक-दुर्दिन पुष्योपरागमुदये अस्ति एध, आदित्य-आतावः कृष्ण श्यामः शक- दोद्धिसस्थितो षा जगतामुत्पातरूपः तावत् तत्र पौरुषी अनध्यायत्वेन आचीर्ण । उत्तरार्ध स्पष्ट नवर "पोरिसि तिन्नि? पोरुपीत्रय अनन्यायः । ३१ । अथ चन्द्रग्रहणास्वाध्यायो लिख्यते-चन्द्रग्रहणस्योत्कृष्टतो द्वादश प्रहरान् अस्वाध्यायः, कथमित्याह-कदापि काळे उत्पा- तहि स्वम्पयेण्याऽपि शुष्यति, घटिमात्ररात्रिशेषे मनुप्यसम्बन्धि रुधिर पतितमुन्त च ततः सूर्योद्गमे शुद्धि । १६ । तया मनुप्यास्थि निपतिते द्वादशवपाणि अस्वाध्यायः । १७ । तथा दन्तो था दंष्ट्रा था पतिता वलायासेन विलोकिताऽपि प्येत उन्धा, "वदा दत उहडायणिभं करेमि कारस्सग्ग" इत्युक्त्वा कायोत्सर्गः क्रियते, तत्र नमस्कार एकश्चिन्त्यते पारा- यित्वाकप्यते प, तदनन्सर अस्वाभ्यायो न भवति ।१८ तथा यदि माओरी जीवितं मूपक गृहीत्वा याति तदा नाऽस्वघ्यायः, अप विनाश्य नयति तदाहोरात्रमस्वाध्यायः । १९ । तिर्यगवयवाः तदुधिर च पप्टिहस्तमध्येनाऽस्वाध्याय कुर्वन्ति । २०॥ मनुष्याषयपरुपिरपाते इस्तशतमध्येऽस्याध्यायो, यषन्तरे उभयदिग्गामी शकटस्य मार्गो न भवति । २१ । तथा खिया मासि मासि भतुधर्मः समायाति, तदनन्तर विवसत्रय यावदस्वाध्यायः। तथा फस्याश्चित्मदररोगोदयादिवसत्रिकस्योपर्यपि रुधिरं पयति तदा 'अम्माय नसावणिय' कायोत्सर्ग कृते पक्षात् शुध्यति । २२ । तया आ नक्षत्रादारभ्य स्वातिनब- अपर्पन्तगर्जित विद्युत्पातच न स्वाध्याय उपदन्ति । तारकादर्शनमपि यावत् स्वातिनक्षत्रे आदित्यस्य गमन भवति, शेपकाले पुनरषश्य वारकादिकदर्शने शुध्यते, अथ केषाचित् साधूना तथाविधनक्षत्रपरिझान न भवति, तत आपाउचातुर्मासि- कादारम्य कार्तिकचातुर्मासिकं यावद् विघुनर्जिवेप्वपि नाऽस्वाध्यायः, उस्का तु सदाऽपि स्वाध्यायमुपहन्ति प्रहर यावत् । २६ व्या साम्दो घरहरशम्दरहितो भूकम्पः तयोर्जातयो महराष्टक यावदस्वाध्यायः ।२४। तथा प्रदीपने उग्ने पायमोपचमः तावदस्वाध्यायः । २५ । तथा वर्षाकाल बुदवृष्टिः अहोरात्रोपरि यावर्पति तावदस्वाध्याय । २५ । विधिमपायां २५ पत्रे एष पाठ "संपयबुट्ठी असम्झाओ धारससु वि मासेसु बुचुअवरिसे अहोरचाओ उहपि जइ वरिसइ तो असज्झाओ, बुन्बुज यज्जवरिसे दोण्हमहोरत्ताणमुवरि जाव पडद ताव असज्झाओ"त्ति बुद्दवर्ज वर्ष वर्षति द्वाभ्यामहोरात्राभ्याम् उपरिष्टाद् यापर्पति तायवस्वाध्यायः । २७ । फुसारमात्रवर्पणे सप्ताहोरात्रोपरि यायद्वपति तावदस्वाध्याय २८ । सूर्येऽनुगते, मध्याहे २ सन्ध्यार्या ३ अर्धरात्रे च ४ सन्ध्याचतुष्टयेऽप्यस्वाध्यायः । २९ । पुत्रे जाते शतहस्तमध्ये दिनसप्तक यावद- स्वाध्याय , पुञ्या जाताया तु दिनाष्टकमस्वाध्यायः, स्त्रियारकोत्कटत्वात् । ३० । शुक्लपक्षे प्रतिपदाया द्वितीयाया तृतीयाया या आरभ्य दिनत्रय यावत् यूपफनामाऽस्वाध्यायो भवति, रात्रिप्रथमप्रहर यावत् तत्र प्रादोपिककालो न शुध्यति, एव पाक्षिकदिनेऽपि, श्रीतिलफाचार्यकृत-आवश्यकवृत्तौ यूपकनिरूपणमेव, तथाहि-"जुमओ मुक्कदिण तिन्नि" सन्ध्याप्रमा चन्द्रप्रभा च युगपद् भवतः स युगपद्मावा, शुक्लपक्षे हि दिनत्रय सन्ध्याप्रमाया चन्द्रप्रभाश्तत्वात् सन्ध्या- छेदो न ज्ञायते, तत्र शुक्कप्रतिपदा-द्वितीया-तृतीयासु कालवेलानवयोधात्, प्रादोपिककालाऽग्रहणे सूत्रपौरुपि अकरण, तथा "केंसिं घ होइ मोहाओ जूषो ताव होइ आइच्चो । जेसिं तु अणाइना, तेर्सि किर पोरिसी तिनि ॥२॥" व्याख्या- केपाचिनवति अमोहात्-अमूदत्वात् यूपक-दुर्दिन पुष्योपरागमुदये अस्ति एष, आदित्य-आताव कृष्णः श्यासः शक- दोद्धिसस्थितो वा जगतामुत्पातरूपः तावत् तत्र पौरुषी अनध्यायत्वेन आचीर्णः । उत्तरार्ध स्पष्ट नवर “पोरिसि तिनि" पोरुपीत्रय अनध्यायः । ३१ । अथ चन्द्रग्रहणास्वाध्यायो लिख्यते-चन्द्रग्रहणस्योत्कृष्टतो द्वादश प्रहरान् अस्वाध्यायः, कथमित्याह-कदापि काळे उत्पा- स्तवमणन, ततो दशनमस्कार-कथनानन्तर श्रीशत्रुञ्जयपुण्डरीकाराधनार्थ “करेमि काउस्सग्ग"मित्यादि विधि कायोत्सर्ग- स्तन दशलोगस्स चिन्स्यते पारिते लो० १ दशगाथाप्रमाण स्तोत्र च, एवमेका पूजा जाता १ इत्यमेव द्वितीया २ तृती- या ३ चतुर्थी ४ पञ्चमी घ ५ पूजा कार्या, विशेषतस्तु तत्र अयम्-द्वितीया पूजा जाता २ तस्या द्वितीयपूजाया विंशति- नमस्कारा विंशतिपुप्पमाला पिंशतिषस्तुरोकन व कार्य, पूर्वविधिना कायोत्सर्गकरण लोगस्स २०चिन्तन पारित एक १ लोग० विंशति २० गाथास्वोत्र घेति द्वितीया पूजा जाता २। तृतीयपूजाया त्रिंशत् नमस्कारा ३० त्रिंशत् ३० पुष्पाणि ३० त्रिंशद्वस्तु ढौकन त्रिंशतोगस्स ३० कायोत्सर्गः पूर्ववत्रिंशन्नाथास्तोत्र ३० पेति तृतीयपूजा जाता ३ । चतुर्पपूजाया चत्वारिंशत् नमस्कारा, चस्वारिंशत् पुष्पाणि, चस्वारिंशद् वस्तुढीकन कायोत्सर्गे चत्वारिंशत् लोगस्त चिन्तन पारिते एफलोगस्स चत्वारिपालाथास्तोत्र इति चतुर्थीपूजा जाता ४ । पञ्चमपूजाया पश्चाशनमस्काराः ५० पश्चाशत्पुप्पाणि ५० पश्चाशवस्तु ५० दौकन पश्चाशतोगस ५० कायोत्सर्ग पारिते एफ १ लोगस्स पञ्चाशनाधास्तोत्र ५० चेति पञ्चमीपूजा जाता है। पूजायां पूजाया प्रान्ते काऽपि देशैः कैरपि दशादिजूतकृतयोऽपि कार्यन्ते तथा पूजा पञ्चकानन्तर एकैकपूजान- न्तरं वा यथाशक्ति यथासमवं महाध्वजारोपः संघाधिपेन कार्यः, तत्रामात्रिक १ मङ्गलप्रदीप २ गुरुभक्ति ३ संघभकि ४ सापर्मिकवात्सल्य ५ संघपतितिठक ६ कर्तव्यानि कार्याणि, प्रान्ते धर्मोपदेशे शत्रुञ्जयमाहात्म्यवर्णन ॥ ॥ इति चैत्रपूर्णिमादेववन्दनविषिरधिकारः ॥ ८॥ ननु-गुरुगा स्तूपस्य प्रतिमाया प्रतिष्ठा किन्यते, तत्र को विधिः प्रतिपादितोऽस्ति १ रयते-भत्र गुरुपरम्परागत- ४ पत्रलिखितविधि प्रमाण, स पाऽय शुभदिने शुभनक्षत्रे शुभषेलाया च गुरूणा स्तूप-प्रतिमाप्रतिष्ठा क्रियते, तत्र रात्रिजा- गरणमहोत्सवपूर्षक प्रातः संघसमक्ष सपुत्रकलना पवित्रा कृतस्नानाः परिहितधौतवस्त्राः चत्वार श्रावकाः समागच्छन्ति, तरकरेषु चतुरलाः श्राविकाः सधवाः कङ्कणं वनन्ति, वभाले च कुङ्कुमतिलक कुर्वन्ति, अथ ते चत्वारोऽपि पुरुपाः उत्कृष्टतोऽप्टोचरशततीर्थजलोपधीभृतान् तदभावे एकविंशतितिलकतीर्थजलौपधीभृतान् कलशान् लात्वा ऊ भूय तिष्ठन्ति, ततो दशदिक्पालस्थापना क्रियते, सा चैवं कार्या, ओं हाँ इन्द्राय सायुधाय सवाहनाय सपरिजनाय अस्मिन् जबुद्वीपे दक्षिणभरतावक्षेत्रे अमुकनगरे, अमुकजिनचत्ये इह प्रतिष्ठाया आगच्छ आगच्छ घलिं गृहाण यलिं गृहाण उदय अभ्युदय च कुरु कुरु स्वाहा १ एव अग्नये २ यमाय ३ नैत्रताय ४ वरुणाय ५ वायवे ६ कुवेराय ७ ईशानाय ८ ब्रह्मणे ९ नागाय १० इति । एव ९ नव ग्रहस्थापनाऽपि कार्या, सर्वोपरि वलिवाफुललपनश्रीमोचन वासक्षेपश्च कार्याः, ततो दशदिक्षु पलिवाकुलोच्छालन कार्य, ततस्तेषु पुरुपा पावुके पश्चामृतेन पयन्ति, तत स्तूपपूजा सधवा स्त्री फुकुमहस्तौ ददाति, ततः फर्पूरफस्तूरीमिश्रितकेसरचन्दनाम्यां पादुकापूजा कार्या, ततो “वर्धमानविद्यया" पासक्षेपः कार्यः, ततस्तदने अक्षवपुञ्जत्रयं कार्य, तदुपरि पूगीफलत्रय मोच्य, चतुर्दिक्षु नालिकेरचतुष्टय भक्त्वा सर्वेपा देय, ततो धूपः कार्यः, तत सधवाः स्त्रियो गायन्ति, वादित्राणि याधन्ते, दान च दीयते, गुरुभक्तिश्च क्रियते साधर्मि- कवात्सल्य च विस्तरेण कार्य, ततो गीतगानवाद्यवादनपुरस्सर श्रीसधेन सम धर्मशालाया आगत्य श्रीगुरुपाय प्रति- कार्या, ततः खवभणन, ततो दशनमस्कार-कथनानन्तर श्रीसत्रुञ्जयपुण्डरीकाराधनार्थ “करेमि कानस्सग्ग"मित्यादि विधि कायोत्सर्ग: खत्र दशलोगस्स चिन्स्यते पारिते लो०१ दशगाथाप्रमाण स्तोत्र च, एवमेका पूजा जाता १ इत्यमेव द्वितीया २ तृती- या ३ चतुर्थी ४ पञ्चमी च ५ पूजा कार्या, विशेषतस्तु तत्र अयम्-द्वितीया पूजा जाता २ तस्या द्वितीयपूजाया विंशति- नमस्कारा विंशतिपुष्पमाला विंशतिवस्तुदोकन च कार्य, पूर्वविधिना कायोत्सर्गकरण लोगस्स २०चिन्तन पारितेच एक लोग विंशति २० गायात्रोत्र चेति द्वितीया पूजा जाता२। तृतीयपूजाया त्रिंशत् नमस्कारा ३० त्रिंशत् ३० पुष्पाणि ३० त्रिंशद्वस्तु दौफन त्रिंशस्लोगस्स ३० कायोत्सर्गः पूर्ववप्रिंशगाथास्तोत्र ३० चेति तृतीयपूजा जाता ३ । चतुर्पपूजाया चत्वारिंशत् नमस्कारा', चत्वारिंशत् पुष्पाणि, चत्वारिंशद् वस्तुदोकन कायोत्सर्गे चत्वारिंशत् लोगस्स चिन्तन पारिते एफलोगस चत्वारिंशनायास्तोत्र इति चतुर्थीपूजा जाता ४ । पञ्चमपूजाया पञ्चाशनमस्काराः ५० पश्चाशत्पुप्पाणि ५० पश्चाशद्वस्तु ५० दौफन पश्चाशलोगस्स ५० कायोत्सर्गः पारिते एफ १ लोगस्स पञ्चाशद्गाथास्तोत्र ५० चेति पक्षमीपूजा जाता ५। पूजायां पूजाया प्रान्ते काऽपि देशैः कैरपि दशादितकृतयोऽपि कार्यन्ते तथा पूजा पञ्चकानन्तर एकैकपूजान- न्तरं षा यथाशक्ति यथासंभष महाध्यजारोपः संघाधिपेन कार्यः, तत्राऽरात्रिक १ मङ्गलमदीप २ गुरुभकि ३ संघमकि४ साधर्मिकवारसस्य ५ संघपतितिलक ६ कर्तव्यानि कार्याणि, प्रान्ते धर्मोपदेशे शत्रुञ्जयमाहात्म्यवर्णन ॥ ॥ इति चैत्रपूर्णिमादेषयन्दनविधिरधिकार ॥८॥ ननु-गुरुणां स्तूपस्य प्रतिमाया प्रतिष्ठा क्रियते, तत्र को विधिः प्रतिपादितोऽस्ति । उच्यते-अत्र गुरुपरम्परागत- कुयसनैर्नामेरषो यन्तम् । स्पृष्टं दुष्टजनैर्षनैरमिहत यत् दूपित कीटकै-रत्याज्य तत् कुसुम दल फलमयो भर्जिनप्रीतये ॥ १२॥ नैक पुष्पं विधा पुर्या-छिन्द्यात् कलिकामपि । चम्पको दलभेदेन, यतिहत्यासम भवेत् ॥ १३ ॥ गन्ध- भूपाक्षतैः सग्मिः, प्रदीपैलवारिभिः । प्रधानैश्च फलै पूजा, विधेया श्रीजिनेशितुः ॥१४॥ शान्तौ श्वेतं जये श्याम, भद्रे रकं भये हरित् । पीस धान्यादिके छामे, पञ्चवर्ण तु सिद्धये ॥ १५ ॥ खण्डिते सन्धिते छिन्ने, रके रौद्रे च याससि । पान पूजा तथा होमः, स्वाभ्यायो निम्फलं भवेत् ॥१६॥ वर्जयेदईतः पृष्ठ-मग्रतः शिवसूर्ययोः । पार्श्वतो प्रम- विष्णोश्च, खण्डी सर्वत्र वर्जयेत् ॥ १७ ॥ गणं नाही तथा राशि, तारां राशि शमेय च । योनिवर्गे रिपुलम्ये, प्रति- माया विलोकयेत् ॥ १८॥ ॥ इति प्रतिमाऽधिकारः। अतीताम्दशत यच, यच्च स्थापितमुत्तमैः । सद्व्यगमपि पूज्य स्याद्, विम्य तनिष्फल नहि ॥१॥ आरम्यैकाङ्गुलाद्- द्वय, यायदेकादशाबुलम् । गृहेषु विम्ब तरपूज्य, प्रासादाई तदूर्ध्वकम् ॥२॥ एक गुणे भवेत् श्रेष्ठ, स्यङ्गुल धननाश- नम् । व्यालेन भवेत् सिद्धि-र्जयेञ्चतुरङ्गुलम् ॥ ३ ॥ पश्चाङ्गुल भवेद्वित्त-मुद्वेग तु पडलम् । समाङ्गुलेन गोवृद्धि-स्त्य- अदष्टाङ्गुल सदा ॥ ४ ॥ नवाजुल तु पुत्राय, द्रव्यहानिर्देशाङ्गुलम् । एकादशाङ्गुल विम्ब, सर्वकामार्थसिद्धिदम् ॥ ५॥ कहा द्रव्यनाशाय, तियेंग्हर भोगदा जये । श्रेयस्करी समदृष्टिः, कुलनाशे त्वधोमुखी ॥६॥ पद्मासनसमासीनो, नासामन्यस्त्रलोचनः । मौनी वस्त्रावृतास्योऽय, पूजा कुर्याजिनेशितु ॥७॥ स्नान १ विलेपन २ विभूपपा ३ पुष्प ४ छालाभोपदेशं च श्रुत्वा सर्वेऽपि स्वस्थानं प्रजन्ति, ततो दिनदशक यावत् स्तूपपूजा कार्या नैवेद्यो मुच्यते, मोगयो- क्षिप्यवे, प्रतिष्ठाकारफम दशविनानि एकाशनं करोति, शीलनत च पालयति ।। ८१॥ ॥ इति गुरुस्तूपप्रतिष्ठाविधिरधिकारः ॥ ८१ ॥ ननु-आवकाणां गृहे देवतासः कुत्र स्थाप्यते ?, केन विधिना श्रावकाः पूजा कुर्वन्ति? उच्यते-तत्राऽर्थे श्रीउमास्वाति- याचककृत पूजाप्रकरणमेय प्रमाण, तच्चेद-"स्वानं पूर्वोन्मुखीभूय, प्रतीच्या दन्तशोधनम् । नदीच्या श्वेतवस्राणि, पूजा पूर्वोत्तरामुखी ॥ १ ॥ गृहे प्रविशतां धाम-मागे स्वल्पविवर्जिते । देवतावसर कुर्यात्, सार्धहस्तीर्घभूमिके ॥२॥ नीचे भूमिस्थितिं कुर्याद्, यतावसर यदि । नीचैनीचैततोऽवश्य, सन्तत्याऽपि सम भवेत् ॥३॥ तथाऽर्षक: स्यात्पूर्वस्या, उत्तरस्या च संमुखम् । दक्षिणस्या दिशो वर्जी, विदिग्वर्जक एव च ॥४॥ पश्चिमाभिमुखः कुर्यात्, पूजा प जिनमूर्तये। तदा स्यात् सन्ततिरछेदो, दक्षिणस्यामसन्ततिः ॥ ५॥ आग्नेय्या तु यदा पूजा, धनहानिदिने दिने । वायव्यो सन्ततिनव नेत्या च फुरक्षयः ॥ ६ ॥ ऐशान्या संमुखः किंचित् , सन्तति व जायते । अग्रिजानुकररांसेपु, मूभि पूजा यपाक- मम् ॥७॥ माले कण्ठे खम्भोजे, उदरे तिलक तथा। [तथा] नवनिखिलकै पूजा, करणीया निरन्तरम् ॥८॥ श्रीचन्दन विना नैव, पूजा कुर्यात् कदाचन । प्रमाते प्रथम वास-पूजा कार्या विचक्षणः ॥ ९॥ मध्याहे कुसुमैः पूजा, सन्ध्यावा दीपपयुक्छ । वामाझे धूपदाह' स्या-दग्रपूजाउन समुखी ॥ १०॥ आंतो दक्षिणे भागे, दीपस्य प निवेशनम् । ध्यान तु दक्षिणे मागे, चैत्यानां वन्दन तया ॥ ११॥ तात्प्रस्खलितं वितौ निपतितं लग्न कपिट पादयो-पग्र्षोयगत पूर्व कुयसनैर्नामेरघो यवतम् । स्पृष्टं दुष्टजनघनैरभिहत यत् दूपित कीटकै-स्त्याज्य तत् कुसुम दल फलमयो भक्तैर्जिनप्रीतये ॥ १२॥ नैक पुष्प द्विषा कुर्या-भ छिन्यात् कलिकामपि । चम्पको दलमेदेन, यतिहत्यासम भवेत् ॥ १३ ॥ गन्ध- घूपाक्षतैः सग्भिः, प्रदीपैलवारिमिः । प्रधानैश्च फलै पूजा, विधेया श्रीजिनेशितुः ॥१४॥ शान्तौ श्वेत जये श्याम, मद्रे रफ मये हरित् । पीत धान्याधिके लामे, पश्चवर्ण सु सिद्धये ॥ १५ ॥ खण्डिते सन्धिते छिन्ने, रके रौद्रे च वाससि । दान पूजा तथा होमः, स्वाध्यायो निष्फलं भवेत् ॥१६॥ वर्जयेदर्हतः पृष्ठ-मग्रत' शिवसूर्ययोः । पार्श्वतो ब्रह्म- विष्णोश्च, खण्डी सर्वत्र वर्जयेत् ॥ १७॥ गण नाडी तथा राशि, तारा राशिं शमेव च । योनिवर्गे रिपुलम्ये, प्रति- माया पिलोकयेत् ॥ १८॥ ॥ इति प्रतिमाऽधिकारः॥ अतीताम्दशत यश्च, यश्च स्यापितमुत्तमैः । सन्यगमपि पूज्य स्याद्, विम्व तनिष्फल नहि ॥१॥ आरभ्यकाङ्गुलाद्- वय, यावदेकादशाङ्गुलम् । गृहेषु विम्ब तत्पूज्य, प्रासादाहं वदूर्ध्वकम् ॥२॥एक गुणे भवेत् श्रेष्ठ, व्यङ्गुल धननाश- नम् । व्यङ्गुलेन भवेत् सिद्धि-वर्जयेच्चतुरङ्गुलम् ॥ ३ ॥ पञ्चाङ्गुल भवेद्विच-मुद्वेग तु पडङ्गुलम् । सप्ताङ्गुलेन गोवृद्धि-स्त्य- बेदष्टाङ्गुल सदा ॥४॥ नवाझुल तु पुत्राय, द्रव्यहानिर्देशाङ्गुलम् । एकादशाङ्गुल विम्ब, सर्वकामार्थसिद्धिदम् ॥ ५॥ ऊर्ध्वग् द्रव्यनाशाय, तिर्यग्दृग् भोगदा जये । श्रेयस्करी समदृष्टिः, कुलनाशे त्वधोमुखी ॥६॥ पद्मासनसमासीनो, नासाग्रन्यस्तलोचनः । मौनी वस्त्रावृतास्योऽय, पूजा कुर्याजिनेशितुः ॥ ७ ॥ स्नान १ विलेपन २ विभूषण ३ पुष्प ४ ।
पास ५, धूप ६ प्रदीप ७ फल ८ तन्तुल ९ वस्त्र १० पूगैः ११ । नैवेद्य १२ वारि १३ वसनै १४ श्चमरा १५ तपत्र, १६ यादिन १७ गीत १८ नटन १९ स्तुति २० कोषवख्या २१॥ ८॥ इत्येकविंशतिविधा जिनराजपूजा, ख्याता मुरासुर- गणेश्च कृता सदैव । खण्डीकृता कुमतिमि कलिकालयोगाद्, यद्यत् प्रिय तदिह भाववशेन योज्यम् ॥९॥" ॥ इति श्रावकाणा देवतावसरस्थापनापूजाविधिरधिकार ॥ ८२॥ ननु-फसत्रेपोत्तारणं किमर्थ प्रतिपादितमस्ति ?, फुत्र च तद्विधिः? उच्यते-कल्पत्रेपस्य आसेवनाशिक्षारूपत्वात् उक तद्विधान यदुरू- "सा पुण दुविहा सिक्खा, गहणे आसेवणे य नायवा । गहणे मुत्ताहिज्जण, आसेवण कप्पतिप्पाई ॥१॥ इति" पुनरपि 'कयकप्पतिप्पकरियत्ति वधन च ततः सति शास्त्रोके कल्पत्रेपविधौ श्रीजिनप्रभरिविनिर्मितविधिप्रपोकानु- क्रमेण फर्तभ्यतापाठो लिख्यते, तथाहि-"जोगा य फापतिप्प विणा न वहिजति, कयकप्पतिप्पकरिय त्ति वपणाओ अओ संपय कप्पतिप्पविहि भण्णइ, वत्य-यइसाह-कत्तियवहुलपारिययाणतर पसत्यविणे चउयाइअरिक्खे गुरुसोमवारे सुनिमिचोषउत्तेहिं सदसवस्थवेदियगिहत्यभायणेणं फप्पचाणिय माणित्ता जोइणीओ पिट्ठर वामउ वा काउ मुहहत्यपाय बल्ले काऊण अहारायणियाए छम्मासिम कप्पो उत्सारिजइ, पविस्समाणस्स आसदसिआइय कय आत्तजलेण पढम चरो तिप्पाच मुहे पिप्पति तो पाएम इत्थ हत्य विपणासो सपदाया नेतधो छम्मासिअकप्पे परदिनार व तिप्पाउ पेप्पति इयरकप्पे दसिआ पुष घलकोप्परेहिं परदिन्नाच वा, वहा छम्मासिम कप्पुत्चारणे उद्भट्ठिअस्स उद्भडिओ तिप्पार दिजा, उपविट्ठस्स उवविट्ठो सामन्न कप्पे नत्थि नियमो तओ घसहीमडुवगरण च नाणोवगरणवज सबपि ते पिजइ नपर मडलिट्ठाण गोमयलेयेकए ति पिज्जइ, कप्पमझे वा वरिस पत्तभर मल्लग उद्धरणी च्छाइ पमज्जणि तलिया लोहरत्थाइ अलेण कप्पिओ तिप्पिजइ, एव कप्पे उतारिए वसहि सोहितु हटकेसाइ परिट्ठविम इरिअ पठिकमिय पढम गुरुणा सम्झाए उक्खिविए मुहपोर्षि पडिलेहिम दुवालसावत्चपदण दाई खमासमणेण भणति, सज्झाय उक्खियामो वीम खमासमणेण सम्झाय उक्खिषणत्य काउस्सग करेमि तो अन्नत्यूससीएणमिच्चाइ पढिम नवकार चरवीसत्यय वा विचिंतिम मुहेण त मणिम कारस्सग्गतिग कुणंति, पढम असम्झाइअ अणारत्तरहडावणिअ, वीम खुद्दोवदयग्हडा- यणिम, तइयं सकाइवेयावञ्चगराराहणरथ तिमु वि चनरुज्जोम चिंतण उज्जोम भणण च तओ खमासमणदुगेण समाय संदिसावेमि सज्झाय करेमि इति मणि जाणुठिएहिं पचमगलपुष धम्मो मगलाइअमज्झयणतिअ सज्झाओ कीर- इत्ति सज्झाय उक्खिवण यिही ॥ ८३ ।। ॥ इति कल्पत्रेपोतारणविधिरधिकारः ॥ ८॥ ननु-श्रीबृहत्खरतरगच्छे कोऽनुक्रमः प्रतिक्रमणविघे १, कुत्र च सविधिः प्रतिपादितोऽस्ति ? उच्यते-अत्रानुक्रमः कोऽपि श्रीविधिमपा १ श्रीतरुणमभसूरिकृत-पसावश्यकमालाववोध २ श्रीजिनवल्लभरिकृत-सामाचारी ३ श्रीयोगशास्त्रतृती- यप्रकाशवृत्ति ४ श्रीमतिक्रमणहेतुगर्भ ५ प्रमुखमन्यानुसारेणाऽपि च स्वगच्छीयपरम्परातो ज्ञेयः, तत्र प्रथम साधुर्गोचरी प्रतिक्रम्य श्रायको वा सामायिक लात्वा, गुर्वादे शेन 'जयति ठुयणनमस्कार' कथयित्या सर्व सम "जयमहायसेत्यादि" वास ५, धूप ६ प्रदीप ७ फल ८ तन्दुल ९ वस १० पूर्गः ११ । नैवेद्य १२ वारि १३ वसनै १४ श्चमरा १५ तपत्र, १६ याविन १७ गीत १८ नटन १९ स्तुति २० कोषपस्या २१॥ ८॥ इत्येकविंशतिविधा जिनराजपूजा, ख्याता सुरासुर- गणेश्च कृता सदैव । खण्डीकृता कुमतिभिः कलिफालयोगाद, यद्यत् प्रिय तदिह भाववशेन योज्यम् ॥९॥" ॥ इति श्रावकाणां देवताषसरस्थापनापूजाविधिरधिकारः ॥ ८२॥ ननु-कसनेपोत्तारण किमर्थ प्रतिपादितमस्ति ?, कुत्र च तद्विधिः? उच्यते-कल्पत्रेपस्य आसेग्नाशिक्षारूपत्वात् उक तद्विधान यदुक "सा पुण दुषिहा सिक्खा, गहणे आसेषणे य नायवा । गहणे सुत्ताहिजण, आसेवण कप्पतिप्पाई ॥१॥ इति" पुनरपि 'कयकप्पतिप्पकरिय'चि पचन च ततः सति शास्त्रोके कल्पत्रेपविधौ श्रीजिनप्रभसूरिविनिर्मितविधिप्रपोकानु- फ्रमेण कर्तव्यवापाठो लिख्यते, तथाहि-"जोगा य फप्पतिप्प विणा न पहिज्जति, कयकप्पतिप्पकरिय त्ति वयणाओ अमओ सपय कप्पतिप्पविहि भण्णइ, तत्य घाइसाह-कचियवहुलपाठिवयाणंतर पसत्यदिणे घउवाइमरिक्खे गुरुसोमवारे सुनिमिचोवर चेहिं सदसवस्थषेटिमगिहत्थभायणेणं कप्पवाणिय माणिचा जोइणीओ पिट्ठर वामन वा काउ मुहहत्यपाय उल्ले काऊण अहारायणियाए छम्मासिअ कप्पो उत्चारिजइ, पविस्समाणस्स आसंदसिआइय कय आवत्तजलेण पदम चउरो तिप्पाउ मुहे विप्पति तओ पापसु इत्य हत्य विपणासो सपदाया नेतको छम्मासिअकप्पे परदिनात येव तिप्पार घेप्पति इयरकप्पे दसिआ पुत्त चलकोप्परेहिं परदिनाउ वा, वहा छम्मासिम कप्पुचारणे उढिअस्स उद्धडिओ तिप्पार दिजा, अमणेन श्रीमापार्यमित्र १ द्वि० श्रीउपाध्यायमित्र २ तृती० भधारकवर्तमान अमुकसूरि ३ चतुर्थ० सर्वसाधुवन्दना ४ पश्चात् भून्यस्तमस्तको मुखपत्रिका मुखे दत्त्वा करद्वयं योजयित्वा “सषस्सवि देवसिम" इत्यादि पठति, परं इच्छाकारण संदिसहेति पद न पठति, इद च सकलातिचारवीजकभूत अन्यत्राऽपि च ग्रन्यादौ चीजकस्य दर्शनात् 'जय जंतु कम्पपाय' इत्यादाविय, अत्राऽवसरे श्रावस्तु साधुरिव पूर्ववत् क्षमाश्रमणचतुष्टयेन श्रीचार्यादीन् वन्दित्वा इच्छकारि- समस्तनाषका वांदु इति भणति, श्रीहेतुगर्ने प्रस्थमेव भणनात् । अत्राऽऽह शिष्य', ननु-प्रतिक्रमणप्रारम्मे प्रथम कथ श्रीआचार्यादि वन्दनं विहित ? उच्यते-प्रधानादि स्थानीयानां श्रीआचार्यादीना बहुमाननेन स्वसमीहितसिद्धिर्भवतीति हेतोः यदुकं श्रीहेतुगर्भे लोकेऽपि हि-राज्ञः प्रधानादीना च बहुमाननादिना स्वसमीहितकार्यसिद्धिर्भवति । अत्र राज स्थानीयः तीर्थङ्कराः प्रधानादिस्थानीया श्रीआचार्यादय इति, तत उत्थाय द्रव्यतो वपुपा भावतश्च शुद्धपरिणामेन चारि- प्राचारविशुद्ध्यर्थ "फरेमि मते सामाइय" इत्यादि सूत्रं पठित्वा प्रलम्वितभुज कूपरघृतनाभ्यधोवति जानूर्खाचतुरङ्गुल- स्थापिसकटिपट्टः "सजय खलिणे य वायस कविदेत्यादि" १९ दोपरहितं कायोत्सर्ग कुर्यात् । यदुक्क हेतुगर्भ-सामाइम- पुषमिच्छामि कानस्सग्गमिचाइ सुत्त मणिम पलबिअमुम कुप्परधरिम परिहणओ ॥१॥ इत्यस्मिन् कायोत्सर्गे च प्रातस्तत प्रतिलेखनाया:प्रभृति दियसाविचारान् चिन्तयति, मनसा प्रधारयेच “सयणासप्णपाझे" त्यादिगाथा अचिन्तयत श्राद्धस्तु आजुका परमहर दिवसमाहि जिके जीव विराध्या हुवश्" इत्यादि अतिचारान् श्रीवरुणप्रभसूरिलिखितान चिन्तयति । तदनागमने गच्छप्रवृत्त्या अष्टौ नमस्काराश्चिन्तयति, एतदतिचारचिन्तन मनसा सकथन च श्रीगुरुसमक्षमालोचनार्थ गाथा पठति, ततः शक्रखव जावति चेहमाईति गाथाद्विकवर्ज कथयित्वा देवान् वन्दते, अन्यगच्छे तु जयति हुयणस्थाने नमस्कारा एव कम्यन्ते, श्रीखरतरगच्छे तु नयाङ्गीकृत्तिफारकस्खम्भनकपार्धनाधप्रकटक-श्रीमभयदेवरिस्वगग्छीपत्तेन तत्कृतैस्तु वेपो सातिशयवाघ सुतरां प्रतिक्रमणप्रारम्मे आदेयता, अत्र च आयश्यकपारम्मे साधुः पावकश्चादी देव- गुरुवन्दनं विदधे, यतः सर्वमप्यनुष्ठान श्रीदेवगुरुयन्दनविनयवहुमानादिभक्तिपूर्वक सफल भवतीत्याह प- "विणया हीणा विधा, दीति फळं इह परे अ लोगमि । न फळंति विणयहीणा, सस्साणिव तो अहीणाणि ॥१॥ भतीर जिनपराणं , सिजति पुषसंधि कम्मं । आयरिय नमुकारेण विजमता य सिज्झति ॥२॥" अत' पूर्व देसन्दने बादशाधिकारा ज्ञेयाः । यदुक श्रीचैत्यवन्दनकमाम्ये (४ पत्रे "पदमहिगारे वदे भावजिणे १ बीमए य दपरिणे २ इगइम ठवणषिणे तश्य ३ पनत्यमि नामविणे ४ ॥१॥ तिहुमणठवणजिणे पुण, पचमए ५ सिहरमाणजिण । सत्तमप सुअनाणं ७ अट्ठमए सवसियपुई ८ ॥२॥ नित्याहिववीरथुई नवमे ९ दसमेम उजयतधुई १० । महावर पुर इगदिसि ११, सुविहि-सुरसमरणा घरमे ॥१२॥३॥ अथाऽधिकारप्रधमपदानि द्वादश यथा- "नमु १ जे आइ २ अरिह ३ लोगे ४ सय ५ पुक्ख ६ तम ७ सिद्ध८ जो देवा ९ जिं१० पता ११ वेमारण अदिगार परमपया ॥ १ इति ततो वविसु बेइआइ, दान पराइए खमासमणो । भूमिहिमसिरो सपठा- आरमिपुरी देह ॥१॥” इति श्रीबिनवाष्ठमसूरियचनात् चतुरादिधमाश्रमणः श्रीगुरु पम्दवे, इति हेतुगर्भसम्मत्या धमाधम ध्येन प्रतिक्रमण स्थापयन्ति, धमाश्रमणचतुष्टयदानानुक्रमम भीतरुणप्रमरिकवबालावबोधे एव तपाहि-प्रवमधमा- . इम मुहणतंगपडिलेडणाइ कमसो विर्षितिज्ञा ॥ २॥ हासो १ रई ज २ अरई ३, भय ४ सोग ५ बुगंछांय ६ पजिजा ।। मुअजुअल पेहवो, सीसो मुपसत्यलेसतिग ९ ॥३॥ गारवतिग च वयणे १२, सरिसालतिग १५ कसायचटपिट्टे (ख) १९ । पयजुगिछजीववह २५, वणुपेझाए विजाणमिण ॥४॥ जद वि पडिलेदणाए, हेऊ जिभरक्षण जिणा- णाय । तहवि इम मणमक्कडनिज तणत्य मुणी विति ॥५॥" इत्यत्र सामायिके "साविआ पुण पिट्टि ४ सिर ७ शियय १० बज पनरस कुण" इति विधिप्रपाया श्रीजिनप्रभसूरिवचनात् श्राविका देहस्य पञ्चदशैव प्रतिलेखना- करोति, तवनु वन्दनके दद्यात् वन्दनक च द्वात्रिंशदोषरहित पञ्चविंशत्यावश्यकविशुद्ध च विधेय, एतद् वन्दनक च कायोत्सर्गाति- पारालोपनार्थ एष विधिना धन्वन प्रदाय,सम्यगवनताङ्ग पूर्व कायोत्सर्गे खमनोषधारितान् देवसिकातिचारान् इच्छाकारेण "सदिसह भगवन् देवसिम आलोएमि" इत्यादि सूत्र चारित्रविशुद्धिहेतुक उच्चारयन् श्रीगुरुसमक्षमालोचयेत् , आह् च- श्रीजिनवालमसूरिभिः सथैव उक्तत्वात् ।। "अह सम्ममषणयंगो करजुअविहिधरिअपोतिरयहरणो । परिचिंतिय अइआरे, जहफम गुरुपुरो विअडे ॥ १४ ॥" ततः तरुण मसूरियचनात् 'ठाणेकमणे' त्यादि कथयति साधुः, पौषधमध्ये श्रावकोऽप्येव देवसिकाविचारालोचनानन्तर मनोवचनकायसफलातिधारसंग्राहक "सबस्सवि देवसिए"त्यादि पठेत् इच्छाकारेण सदिसह इत्यनेन अन्तरालोचितातिचार प्रायश्चित्तं च मार्गयेत् गुरुषचक्ष “पटिक्कमह" इति प्रतिक्रमणरुप प्रायश्चित्तमुपदिशान्ति, इद च-- "मालोयण १ पहिफमणे २, मिस ३ वियेगे ४ वहा वि उस्सग्गे ५ । तव ६ छेम ७ मूल ८ अणषटाया म ९पार अन्यथा तत् सम्यक् न स्यात्, लोकेऽपि हि राजादीनां फिमपि विज्ञाप्य मनसा समधार्य कागदादौ लिखित्वा विज्ञप्यते, ततश्च नमस्कारपूर्व कायोत्सर्ग पारयित्वा चतुर्विशतिस्तव पठेत् आह च- "कारस्सग्गमि ठिओ, नीरेयकाओ निरुदययपसरो । जाणइ सुहमेगमणो, [ मुणि ] पुण देवसिआइ अइयार ॥१॥ परिजाणिऊण य तमो, सम्म गुरुजणपगासणेण तु । सो होइ अप्पगसो, जम्हा य जिणेहिं सो भणिउ ॥२॥ काउस्सग्गं मुक्सपह देसिम जाणिऊण तो धीरो। दिवसाइआर जाणण, ठाए ठायति उस्सग्गो ॥३॥ सयणासणन्नपाणे, चेइस अइसज्झकायचच्चारे । समिई भाषणगुती, वि वहायरणे अ अइयारो ॥ ४॥ गोसमुहणतगाई, आलोए देसिएअ अइ- यारे । सपे समाणइचाहि अणदोसे उविजाहि ॥ ५ ॥ काउ हि अपदोसे, जहफम जानता व पारिति । तार मुहुमाण पाण, धम्म सुफ च झाइया ॥ ६ ॥ इति हेतुगौ । ननु-सानादिपु सत्सु प्रथम चारित्राचारकायोत्सर्ग कथ क्रियते ? उच्यते-ज्ञानादेवारित्रस्य गरिष्ठत्वज्ञापनार्थ माह च-"जम्हा दसणनाणा, सपुतफल न दिति पत्ते । चारित्तजुआ दिति, अविस्सिस्सए तेण चारिच ॥१॥ इति वतब्ध जानुपाश्चात्यभागपिण्डिकादि प्रमृज्य उपविश्य च श्रीगुरुणा वन्द- नफदानार्थ मुखवसिकां काय च द्वावपि प्रत्येक पश्चविंशतिधा प्रतिलिखेत् । यदाह-"सहासगे पमनिय, उवयसिम अलग्गविममवाहु जुओ। मुहणतय च काय, च पेहए पचवीस इह ॥१॥" इति मुखयस्त्रिकाकायप्रतिलेखनाया मनस स्थिरीकरणार्यमेव चिन्तयेत् , यदुक हेतुगर्भ-"सुचत्यतत्वदिट्ठी १, दसणमोहतिअग प ४ रागतिग ७ । देवाइ तत्चति अगं १०, वहा अदेवाइ तच्चतिग १३ ॥१॥ नाणाइ तिग १६ तह तषिराहणा १९ तिनिगुत्ति २२ दडतिम २५ ।
चारविशुद्धिहेतु कायोत्सर्ग घ पारयित्वा दर्शनाचारविशुद्ध्यर्थ चतुर्विशतिस्तव पठेत् , ततः "सघलोए अरिहतचेइआण" इत्यादि सूत्र व पठित्वा तदर्यमेव कायोत्सर्गमेकचतुर्विशतिलवचिन्तनरूप कुर्यात् , त च तथैव पारयित्वा श्रुतज्ञानाचारवि- शुक्षयं 'पुक्सरवरदीवडे' इत्यादि सूत्र “सुअस्स भगवओ करेमि फारस्सग्ग" इत्यादि च पठित्वा एकचतुर्विशतिसवचिन्त- नरूप कायोत्सर्ग कुर्यात् , पारयित्वा च ज्ञान-दर्शन-चारित्राचारनिरतिचरणसमाचरणफलभूताना सिद्धाना, "सिद्धाण बुदाण" इति सिद्धस्तव पठति । माह च- "विहिणा पारिम सम्मत्तमुखिहेउ व पविमनजोम । वह सबलोभमरिह-तचेइआरोहणुस्सग्ग ॥१८॥ काउ उज्जोयगर, चिंतिय पारेइ सुद्धसम्मत्तो । पुक्सरवरदीयह, कहा सुयसोहणनिमित्त ॥ १९ ॥ पुण पणवीसोस्सास, उस्मार्ग कुणइ पारए विहिणा । तो सयलकुसलफिरिआ, फलाणसिद्धाण पढइ थय ॥ २०॥" इह चतुर्विशतिस्तवद्वय- चिन्तनरूपो द्वितीयश्चारित्रविशुद्धिहेतुका फायोत्सर्ग अस्मिंश्च पूर्वोक्तयुक्त्या चारित्राचारस्य ज्ञानाधाचारेभ्यो वैशिष्ट्या- दिना चतुर्विशतिस्तषद्वयचिन्तन समाव्यते, नाऽयेतनयोः तृतीयो दर्शनाचारविशुद्धिहेतुकः चतुर्थो ज्ञानाचारविशुद्धि- हेतुः । आह च- "नमुकार घनवीसग, किरकम्मालोयण पडिकमणं । किनकम्मपुरा लोइअ, दुष्पठिकते अ उस्सग्गो ॥१॥ एस परिजुस्सग्गो, दसणसद्धीइ तइमओ होई । सुअनाणस्स चउत्थो, सिद्धाणथुई अ किइकम्म ॥२॥" दिवसातिचार चिन्तनार्थः प्रथमश्चारित्राचारहेतुः कायोत्सर्गो द्वितीयोऽपि चतुर्विशतिसवद्वयचिन्तनरूप तद्धेतुरेव कायोत्सर्गः । A यात् प्रतिक्रमणमनुकुर्वप्निय पश्चास्पदैः अयमहात् वहिनि सत्य 'आयरिय उवमाएं. सूत्र पठति, अन्यगरछेपु केपुचिद् 'आय- रिय उपन्झाप' इत्यादि गाथात्रिक साधषोऽपि पठन्ति, न चैतत् संगतिमङ्गति, श्रीयोगशास्त्रवृत्ती-हेतुगर्भ-श्रीजिनवल्लभ- सूरि-श्रीजिनपतिप्रिप्रमुखनिर्मितमन्येषु सर्वत्र 'सहो गाहातिग पढाई' इत्येव नामग्राह श्राद्धस्यैव एतत् पठनमुक्तत्वात न साधो, न च वाच्य-श्राद इति कोऽर्थः, श्रद्धावानिति व्युत्पत्त्या द्वयोरपि ग्रहण काऽपि ग्रन्ये, अत्राधिकारे एतदर्य- फरणाऽपर्शनात्, नाऽपि च सर्योऽपि प्रतिक्रमणसूत्रपाठो वयोरपि समान इति । सामायिकसूत्र-पतिक्रमणसूत्रादिपु योरपि भिन्नभिनपाठात् । विस्सरयाार्थिना अस्मिन्नेष मन्थे पञ्चम प्रश्नोतर द्रष्टव्य, कायोत्सर्गे च चारित्राचारविशु- सर्प चतुर्षिशतिस्ववद्वय चिन्तयति, आह प- "इय सामाइयउस्सग्गसुचमुचरिम काउसग्गठिओ। चिंता जोमदुग, परिचमइयार शुद्धीए कए ॥ १७ ॥ इह पाश ननु-करेमि भवे सामाइयमिति सूत्रमादौ प्रतिक्रमणसूत्रकथनक्षणे द्वितीय तृतीय पुनरिह तदुच्चारण किमर्थ । सभ्यते-सर्वमपि धर्मानुष्ठान समतापरिणामे स्थितस्य सफल भवतीति, प्रतिक्रमणस्यादौ मध्येऽवसाने च पुन पुनस्वस्य स्मृत्यर्य तदुधारण, आह प- "आइमकानस्सग्गे, परिकमतो य कार सामइय । तो किं करेइ वीज, तइम च पुणोवि उस्सग्गो ॥१॥ समभावमि ठिअप्पा, उस्समा करिब तो पठिकमा । एमेव य समभाषे, ठिमस्स तइम पि उस्सग्गो ॥२॥ सम्झाय १ झाण २ तय ३ ओसहेसु ४ सवपस ५ युइपयाणेसु ६ । सतगुणकिवणेसु य ७, न हुति पुणरुत्तदोसा उ ॥३॥” इति चारित्रा- - मने दास्यते, इत्यनेन देवसिकपतिक्रमणं सपूर्ण जातं । अत्र प्रतिक्रमणे 'जयतिहुयण' कथने गच्छाचारेण आन्तरणीदोपो गण्यते, ऐयवन्दन विना कायोत्सर्ग तहोपो न भवति, ततः 'सबस्सवि देवसिभ' कथनादारम्य 'इच्छामो अणुसहि' याव- वान्तरणीदोपो भवेत् ततः पर न स्यात् , सर्वमपि धर्मानुष्ठान श्रीदेवगुरुमकिबहुमाननादिपुरःसर सफल भवतीति, प्रति- कमणस्य प्रारम्भे सपूर्णीभवने च श्रीदेवगुरुवन्दन इति । आद्यन्तग्रहणेन मध्यस्यापि ग्रहणमिति न्यायेन तद्भक्ति सार्वत्रिकी ज्ञेया, यया शास्तचे नमुत्थुणमित्यादो, नमो जिणाणमिति अन्ते च नमो इत्यस्य स्थापनेन शक्रस्तवे प्रतिपद उत्पाठज्ञापन, ततः 'कुणइ पच्छित्तनस्सग्गमिति' श्रीजिनवल्लभसूरिविरचितमतिक्रमणसामाचारीवचनप्रामाण्यात् चतुर्थ- क्षमाश्रमणदानपूर्व इच्छाकारेण सदिसह भगवन् 'देवसिअपायच्छित्तविसोहणत्थ' करेमि काउस्सग्गमिति, श्रीतरुणमभ- सूरिषचसा अन्नत्थूसस्सिएणमि त्यादि भणित्वा कायोत्सर्ग कुर्यात् , तन्मध्ये चतुश्चतुर्विंशतिस्तवचिन्तन फुर्यात् , पारिते चैक चतुर्विशतिस्तव मङ्गलार्थ पठेत् , हेतुगर्भेऽप्युफ, पूर्व प्रतिक्रमणे चारित्रदर्शनज्ञानाचारशुख्यर्थ कायोत्सर्गेषु कृतेष्वपि पुनरिह 'द्विर्षद्ध सुषद्ध' भवतीति न्यायेन प्राणातिपातादिविरमणातिचारविशुद्ध्यर्थ चतुर्थ चतुश्चतुर्षिशतिस्तवचिन्तनरूप देवसिकमायश्चित्तविशुत्पर्य कायोत्सर्ग कुरुते, उकं च- "गुरुपुइगहणे थुइ तिनि वद्धमाणक्खरस्सरो पढ।। सकत्यय थय पतिअ कुणइ पच्छित्ताउस्सग्ग ॥ २४ ॥ पाणवह मुसावाए, अदचमेहूणपरिगह घेव । सयमे गंतु अणूण, उस्सासाण हविजाहिं ॥२॥" अय च कायोत्सर्गः कैश्चित् सामाचारीवशेन प्रतिक्रमणस्य अन्ते क्रियते । कैश्चित्तु आदौ एव क्रियते, श्रीखरतरगच्छी- "याउखीमन्दमूर्खाणा, नृणां चारित्रकाशिणाम् । अनुग्रहार्थ तत्त्वज्ञ, सिद्धान्तः प्राकृत कृतः ॥१॥" इत्याधुक्तिमिः स्त्रीणा संस्कृतेऽनषिकारित्वसूचनात्, नाटकाविष्यपि प्रायः ख्यालापाना प्राकृतादिभापयैव दर्शनात् सामन्यः श्रायिफाय नमोऽहत्सिद्धेत्यादि सूत्र न पठन्ति, नमोऽस्तु वर्षमानेस्यादिस्याने 'ससारदावानले' त्यादिरूप स्तुतित्रय च पठन्ति, यक्ष श्रीगुरुकयनाघसरे प्रतिस्तुतिप्रान्ते नमो खमासमणाणमिति गुरुनमस्कार' साधुसाव्यादिभिर्मण्यते । तत् नूपाचा लान्येषु प्रतिषासों प्रान्तं जीवेत्यादि भणनषत् श्रीगुरुवष प्रतीपछादिरूप सभाव्यते, इद नमो खमासमणाणमिति पद विधिमपा-तरुणप्रमयालाययोपादौ नास्ति, परं हेतुगर्भेऽस्ति, तथेद श्रीवर्धमानस्वामिनस्तीर्थ तस्याऽऽज्ञया चेद प्रतिक- मणाविकरण निर्विघ्न घ तत्सपूर्णीभवने हर्षेण मालार्थ प श्रीवर्धमानस्तुतिपाठोऽय कृतज्ञाना व्यवहारो यत्स्वसमीहित- शुभकार्यनिर्विघ्नभवने श्रीगुरुदेवबहुमाननाविवर्धमानस्वरेण स्तुतिप्रयपाठच होतिरेकादयं च न्यायो लोकेऽपि दृश्यते, यथा राज्ञा शवजयादी विवाहादी वा हर्षेण विपित्रधावित्रवादनोवैस्वरगीवगाननूपपूजनादिः, स्तुतित्रयपाठगनन्तर शक स्वषपाठा, ततो गुजिया एकः श्राद्धो यतिर्वा इण्ठाकारेण सदिसह भगवन् स्तोत्रमणु ? इति क्षमाश्रमणदानपूर्वकमधु- रस्वरेण सद्भूतगुणगर्मितश्लोकाधैकादशकादारभ्य अष्टोत्तरशत यावत् श्रीवीतरागस्य बृहत्तवन पठति, अन्ये तु जानुभ्या स्थित्वा सावधानमनसः कृवाझलिपुटाः शृण्वन्ति । ततः सपूर्णस्तोत्रकथनानन्तर चतुर्भि क्षमाश्रमणै श्रीगुरु- दीन यन्दते इति श्रीहेतुगर्मवचनप्रामाण्यात्, क्षमाश्रमणचतुष्टय दत्ते श्रीतरुणप्रभसूरिवालावबोधानुक्रमेण स चाऽय प्रयम० २० श्रीभाषामिश्न १ द्वितीयधमाममण० श्रीसपाध्यायमिश्र २ तृतीयक्षमाश्रमण सर्वसाधु ३ चतुर्थक्षमाममण- भवनवशात् देया न पन्दिता। तदाऽपवादमार्गेण बृहत्स्तोत्रकथनसमये स पन्वते इति स्वगछप्रवृत्तिहमयते, पर विधार्यमाणा ने ताइक् । ननु-प्रतिक्रमण पथविधाचारशुद्धिनिमित्त फियते, यदुक्त- "पचविहायारविसुखिहेरमिह साहु सावगो पा वि । पतिकामणे सह गुरुणा, गुरुपिरहे फुण कोयि ॥१॥" वत्र पञ्चविधाचारे करयाऽऽचारस्य प्रतिफमणे केन सूत्रेण शुचिः स्यात् । शति, उच्यते-प्रतिममणशय मापश्यफविशे- पवाघ्यपि अत्र सामान्ये आवश्यके रूतत्वाचाऽऽयश्या पराभ्ययनात्मकं सारी गाडी "सामाइयं पजपीरारउवणय पंडिकमण कारस्सग्गो पञ्चसाणंति" एतेषां प पठो गपिकारा जगी गयाकमग- सावमजोगविरइ, १ चकत्तिण २ गुणषमो-अपठिपति शसतिगरस निरणाग निगि गुणगारणा ॥१॥ तत्र सामायिकेन चारित्राचारस्प शुद्धिः क्रियते १ पतुर्विशतिलोन पर्शनापारण २ रानफेर शामायापासण प्रतिक्रमणेन वेषामतिचाराऽपनयनरूपा ४ प्रतिफमणेनाशुसानो सपतिनाराणा कायोत्सर्गण" भागार गा. स्यानेन ६ वीर्याचारस्य पमिः सर्वरपि । वर्फ प- "परिचस्व विसोही, कीरइ सामाइयेण किन ह य । सावणे आरगोगाण Mणा रोगण॥१॥"गणगासने सोही, पनवीसाइत्व एण किस न । मन्सयगुणफित्तण, कोणे लिणारिमाणे ॥२॥बाणाईमा गुणा, murt पठिवसिकरणामो । पदणपण विहिणा, कीरइ सोही म तेर्सि तु ॥९॥ सरियस 7 सेसिं पुणो, शिविणाom यैस्तु प्रतिक्रमणमाम्ते क्रियते, तथा श्रीजिनयल्लमसूरिणा प्रतिक्रमणसामाचार्या श्रीजिनमभरिणा च रिपिम्पायों देवसिकपतिक्रमण देवसिकपायमिथकायोत्सर्गपर्यन्तमेव लिखित, तदानी तत्ममाणस्य पर फरणात् । अयश्रीतरुग- प्रभरिकृतपहावश्यफषालावधोधे प्रान्ततोऽमेतना अतिक्रमणानुक्रमेण अनुक्रमो लिख्यते, तथाहि-ततो गीतार्याऽऽपा. रणावशेन "पच्छाकारेण सदिसह भगवन् खुद्दोवद्दवमोहडाघणत्य करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यूसस्सिएण" इत्यादि भणित्या कायोत्सर्ग करोति, तत्र चतुर्विंशतिस्पधतुष्टयचिन्तन पारिते पैक चतुर्विशतिस्तव पठेत्, ततो जानुभ्या स्थित्ता मापु. पौपधका प्रावकच "सज्झाय संदिस्सावेमि सम्झायं करेमि" इति भणित्या नमस्काराणा त्रय पथक या कययेत् । ततः मोपानायसंवन्धि स्रोत्रं फययेत् , ततः शक्रस्तवः "जावति पेइआई" इत्यादि मणित्या क्षमाश्रमणदानपूर्व 'जायत केपि साह नमोऽईन सिडे त्यादिकयनपूर्वकं श्रीपार्श्वनाथलघुस्तवन मणित्या जयवीरायेति पठति, ततो भूतठन्यसमसको मुले मुखवत्रिकां दत्त्वा "सिरि-थभणयव्हियपाससामिणो” इत्यादि गायायुगल 'पदणपत्तिमाएं' इत्यायुक्किपूर्व कापोत्सर्ग कुर्याद, तन्मध्ये चतुर्विंशतिसषचतुष्टयचिन्तनं पारिते कश्चतुर्विशतिस्तवः । ततः क्षमाश्रमणदानेन "भट्टारकत्रीगिन- पचमूरि-आराधनानिमिच करेमि कालसम्म" इत्याधुक्तिपूर्व चतुर्विशतिस्तवचतुष्टयकायोत्सर्ग करोति, पारिते चेक, अस्मिन् देवसिकपतिक्रमण विना पदस्थसाधु सर्वैरेकीभूय प्रतिक्रमण स्थापनीय । अप कदापि कोऽपि श्रासादि पश्चादापति, तदा न शुसति तस्य ते समं प्रतिक्रमणकरण किंतु स तेम्यः पृथग् भूत्वा करोति, प्रतिक्रमण अप मुख्यसाधुर्यदि वाचनाचार्यादिपदस्मो भवति तदा आPिIAS .
भवनवशात् देवा न वन्दिताः तदाऽपवादमार्गेण बृहत्स्तोत्रकयनसमये स वन्दते इति स्वगच्छप्रवृत्तिदृश्यते, परं विद्यार्यमाणा न वाहा। ननु-प्रतिक्रमण पञ्चविधाचारशुद्रिनिमित्त क्रियते, यदुक्त- "पचविहायारविसुद्धिहेलमिह साहु सावगो पा वि । पडिक्कमणं सह गुरुणा, गुरुविरहे कुणइ इकोवि ॥१॥" तत्र पञ्चविधाचारे कस्याऽऽचारस्य प्रतिक्रमणे केन सूत्रेण शुद्धिः स्यात् । इति, उच्यते-प्रतिक्रमणशब्द आवश्यकविशे- षषाच्यपि मत्र सामान्ये आवश्यके रूढत्वाचाऽऽयश्यक पडध्ययनात्मकं तानि चाऽमूनि “सामाइय 'घउवीसत्थर वदर्णय पतिकमण कारस्सग्गो पच्चखाणंति” एतेपा च पहा अधिकारा अमी यथाक्रमम्- सावज्जजोगघिरइ, १ कत्तिण २ गुणघओ-अपरिवत्ति ३। खलिअस्स निंदणा ४ य विगिच्छा ५ गुणधारणा ६ चेव ॥१॥ तत्र सामायिफेन चारित्राचारस्य शुद्धिः क्रियते १ चतुर्विंशतिस्तवेन दर्शनाचारस्य २ वन्दनकेन ज्ञानाद्याचाराणा ३ प्रतिक्रमणेन तेपामतिचाराऽपनयनरूपा ४ प्रतिक्रमणेनाशुद्धाना तदतिचाराणा कायोत्सर्गेण ५ तप आचारस्य प्रत्या- ख्यानेन वीर्याचारस्य एमिः सवरपि । उक च- "चरितस्स विसोही, कीरइ सामाइयेण किल इह य । साक्जे आरजोगाण वजणा सेवणत्तणन ॥१॥" दसणयारवि- सोही, परषीसाइत्य एण किमाइ अ । अनुज्झयगुणकित्तण, रुवेणं जिणवरिंदाणं ॥ २॥ नाणाईमा उ गुणा, तस्स प्पन्न- पडिवचिकरणाओ । पदणएण विहिणा, कीरइ सोही अ तेसिं तु ॥ ३॥ खलिअस्स य तेसिं पुणो, विहिणाज निंद- यैस्तु प्रतिक्रमणमान्ने क्रियते, तथा श्रीजिनपल्लमसरिणा प्रतिक्रमणसामाचार्या श्रीजिनप्रभसूरिणा च विधिप्रपाया देवसिकप्रतिक्रमणे देवसिकप्रायश्चिचकायोत्सर्गपर्यन्तमेव लिखित, तदानीं तत्प्रमाणस्य एव करणात् । अथ श्रीतरुण- प्रभरिकृतपठावश्यकवालावयोघे प्रान्सतोऽयेतनः प्रतिक्रमणानुक्रमेण अनुक्रमो लिख्यते, तथाहि-ततो गीतार्याऽऽचा- रणावशेन “इलाकारेण सदिसह भगवन् खुद्दोषहवओहडावणत्य करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यूसस्सिएण" इत्यादि भणित्या कायोत्सर्ग करोति, सत्र पतुर्विशतिखवचतुष्टयचिन्तनं पारिते चेक चतुर्विशतिस्तव पठेत्, ततो जानुभ्या स्थित्वा साधु पौषधका भावकश "सज्झायं संदिस्सावेमि सम्झाय करेमि" इति भणिस्था नमस्काराणा त्रय पञ्चक या कययेत् । तत. भोपार्थनापसंपन्धि स्तोत्रं कथयेत् , ततः शक्रसव "जावति इमाइ" इत्यादि भणित्वा क्षमाश्रमणदानपूर्व 'जावत केवि साइ नमोर्शत सिडेत्यादिकथनपूर्वक श्रीपार्धनायलघुस्वपन मणित्या जयवीरायेति पठति, ततो भूतठन्यस्तमस्तको मुल्ले मुखवत्रिका दत्त्वा "सिरि-यभणयट्ठियपाससामिणो” इत्यादि गायायुगल 'वदणयत्तिआए' इत्याधुक्तिपूर्व कायोत्सर्ग कुर्यात्, तन्मध्ये चतुर्विधतिस्तवघतुष्टयचिन्तन पारितें पैकश्चतुर्विंशतिस्तवः । ततः क्षमाश्रमणदानेन "भट्टारकत्रीजिन- दवस्-िआराधनानिमित्त करेमि कारस्सग्ग” इत्याधुचिपूर्व चतुर्विंशतिस्त्रवचतुष्टयकायोत्सर्ग करोति, पारिते अंक, अस्मिन् दैवसिकपतिक्रमण विना पदस्थसाधु सवैरेकीभूय प्रतिक्रमण स्थापनीय । अय कदापि कोऽपि श्राद्धादिः पवादापतति, सदा न शुसति तस्य ते सम प्रतिक्रमणकरण किंतु स तेभ्यः पृभम् भूत्वा करोति, प्रतिक्रमण अप मुख्यसाधुर्यदि पापनापार्यादिपदस्थो भवति, तदा आप्रतिक्रमणसूत्रं यावत् पादप्यापतति । भय केनाऽपि उत्सूरता दर्शनझानातिचारविशुपर्य कायोत्सर्गत्रय करोति, प्रथमकायोत्सर्गे एक चतुर्विशतिस्तव चिन्तयति, द्वितीयेऽप्येक 'साय सयं गोसद्ध ति' वचनात् चिन्तयति, 'सायेति अत्र अनुस्वारलोपः प्राकृतत्वात् कृतः । ततः साय-सन्ध्याया, प्रतिक्रमणे शत पादाना, तत्र श्लोकस्य चतुष्पादरूपत्वात् पञ्चविंशतिश्लोकानां चतुर्भिर्गुणने शत पादाना भवति । 'गोसे' ति प्रामातिकोद्योतकरद्वये अर्ध शतस्य भवति, पादानां पञ्चाशदित्यर्थः । इति श्रीप्रवचनसारोद्धारे (४३ पने) १८५ गाथावृत्तौ। तृतीये तु निशातिचारान् चिन्तयति, इह पूर्वोत्तयुक्त्या चारित्रातिचारस्य ज्ञानाद्याचारेभ्यो वैशिष्टयेऽपि यदेफस्यैव चतुर्विंशतिस्तवनचिन्तनं तद्रात्रौ प्रायोऽल्पच्यापारत्वेन चारित्रातिचाराणा स्वस्पत्वादिना सभाच्यते । ततः कायोत्सर्ग पारयित्वा सिद्भस पठित्वा सहासकामार्जनपूर्व उपविशति, उक च- "चट्ठिय करे विहिणा, उस्सर्ग चिंतए अ उज्जोग । वीस दसणसुदीए पिंतप तत्यषि तमेव ।। २६ ॥ तइए वि निसाइारे, जहफम चिंतिऊण पारेछ । सिद्धत्थय पढिचा, पमज संडासमुवविसइ ॥२७॥" ननु-प्रथमे चारित्राचारविशुद्धिकायोत्सर्गे निशातिधारचिन्तन कस्मान्न क्रियते ? उच्यते-'निहामत्तो न सरई' इत्यादि हेसुभिा, कप- "एरथ पठमो परिचे, दसणसुद्धी बीमो होइ । सुअनाणस्स अ तइमओ, नवर चिंतति अ तत्थ इम ॥१५२६॥" तइए निसाश्यार" इत्यादि ततः पूर्व च मुखयनिकादिमतिलेखनापूर्व वन्दनकदानादिविधि विधचे तावत् यावत् प्रतिक्रमणसू. धानन्तरः कायोत्सर्गः । वक्तं च-"पुषं च पोत्तिपेछण, वंदणमालो अ सुत्चपदण च । पदणखामणवदण, गाहातिगपढणमु- x गाइ पटिफमण । तेण पडिकमणेणं, वेसि पि कीरई सोही ॥४॥ चरणाइमायाण, जइकम वणविगच्छरूवेण । पडि- कमणा सुदाण, सोही तह कारसग्गेण ॥५॥ गुणधारणरूपेण, पञ्चक्खाणेण तवइआरस्स । विरियायारस्स पुणों, सपे हि पि फीरए सोही ॥ ६ ॥” इति देवसिक प्रतिक्रमण सहेतुक स्वसामाचारीक संपूर्ण ॥१॥ इदानीं रात्रिप्रतिक्रमणानुक्रमः कोऽप्युच्यते, तयाहि-पाधास्यनिशायामे निद्रा परित्यज्य ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य क्षमा- श्रमणदानपूर्व "कुसुमिण सुमिण राइपायपिछचपिसोहणस्थ करेमि फाउस्सग्गमि"त्यादि भणित्वा चतुर्विंशतिस्तव- चतुष्कचिन्तनम्म कायोत्सर्ग कुर्यात् , श्रावकस्तु सामायिकोचारपूर्वक कायोत्सर्ग करोति, एप च कायोत्सर्गो देवसिकमा- यवित्तविशोधनार्थ च संभाव्यते । इह च सर्व श्रीदेवगुरुवन्दनपूर्व सफलमिति चैत्यवन्दनां विधाय स्वाध्यायकायोत्सर्गादि- धमष्यापार विषचे,यावस्पामातिकप्रतिक्रमणवेला, तदनु चतुराविक्षमाश्रमणैः प्रतिक्रमण स्थापयति, क्षमाश्रमणचतुष्टय श्रीत- रुणप्रमस्विचनप्रामाण्याद्, पव प्रथमधमाश्रमणेन भीआचार्यमित्र १ द्वितीय क्ष० श्रीउपाध्यायमिश्र २ तृतीय क्ष० वर्तमा. नगुरु श्रीअमुकरि ३ चतुर्ष व० सर्वसाधु, ततो भूतलन्यस्तमस्तको मुखे मुखवत्रिका दत्त्वा 'सबस्सवि राइयेत्यादिसूत्र सकलरात्रिकालाचारपीजकमूतं भणति, अत्राधिकारे 'इच्छाकारेण सदिसहेति पद न घाच्य, ततः शक्रस्तव पठति, उक्कच- "एष ता देवसिम, राइसमवि एवमेव नपरि तहिं । पदम दाऊ मिच्छामि दुकह पढइ सकयय ॥१॥" इह घ शकस्तषपाठेन सधेपदेववन्दन पूर्व कृतवन्दनत्वेऽपि श्रीदेवभकिः सर्वत्र कार्या इति स्मरणार्थ इत्यादि कार- णानि यथाध्यगम स्वय भाष्यानि, ततो द्रव्यतो भावतम उत्थाय 'करेमि भते सामाइयमि' त्यादि सूत्रपाठपूर्व चारित्र- ॥४८॥ पडिक्कमि निस्सल्लो, वदित्ताण तओ गुरु । काउस्सग्ग तओ कुजा, सबदुक्थविमुक्खणं ॥४९॥ किं तष परिषज्जामि !, एव तत्थ विचिंतए । कारस्सग्ग तु पारिता, करिया जिणसयव ॥५०॥ पारियकाउस्सग्गो, वदिशाण तमो गुरु । तव सपरिवजिचा, करिज सिद्धाण संथव ॥५१॥ पारिअकाउस्सग्गो वदिताण । तओ गुरू सप- डिजिचा करिज सिद्धाण सथव ॥५१॥" इति ॥ अथ पाक्षिक-चातुर्मासिक-सावत्सरिफ-प्रतिक्रमणानुक्रमः कथ्यते, तत्र पाक्षिकप्रतिक्रमणमाचरणा चतुर्दश्या-तत्र साधवः सूक्ष्मवादरातिचारजातस्य विशोधनार्थ सदा दिवसनिशावसानेषु प्रतिक्रमण विदधाना अपि पक्षचतुर्माससवत्स- रेषु विशेषेण प्रतिक्रमण फुर्वन्ति, उच्चरकरणविधानार्थ, तथाहि-यथा कश्चित् वैलादिमिः कृतवपु सस्कारोऽपि धूपविलेप- नभूपणादिभि सुत्रकरण विधत्ते, तथा साघवोऽपि शुद्धिविशेष कुर्वन्तीति । किं वा “जह गेह पइदिवस, पि सोहिओ तह वि पक्खसधीसु । सोहिज्जइ सविसेस, एव इहय पि नायष ॥१॥” तथा नित्यप्रतिक्रमणे कश्चिदतिचारो विस्मृतः स्यात् स्मृतो वा भयादिना गुरुसमक्ष न प्रतिक्रान्त स्यात् परिणाममान्धाद् असम्यक् प्रतिक्रान्तोचारणाद् अतः पाक्षिकादिषु त प्रतिक्रामन्ति । तत्र पाक्षिके पूर्ववत् दैवसिक प्रतिक्रमणसूत्रान्त श्रीतरुणप्रभसूरिवचनेन “वदामि जिणे पच्चीसमि" ति पर्यन्त भणित्या प्रथमक्षमाश्रमणेन इच्छाकारेण "सदिसह भगवन् पक्सियमुहपत्तिं पहिलेहेमि, चतुर्मासिके चरमासी मु०, सपच्छरिए संवण्छरिय मु०" इत्युक्त्वा द्वितीयक्षमाश्रमण दत्त्वा मुखयस्त्रिका प्रतिलेख्य वन्दनफ दचे अत्रान्तरे वृद्धसाधुः पति-"पुण्यवन्तो देवसिने" स्थानके पाक्षिक-धातुर्मासिक-सांवत्सरिक भणिज्यो छींक राखज्यो तमेऽध्ययने कोऽपि स्वस्सा प्रतिक्रमणानुक्रमः (५४० पत्रे) प्रतिपादितो नाऽन्यत्र काऽपि, तनाऽपि माधुमुदिश्य न श्राद्ध । सांप्रत क्रियमाणमतिक्रमणानुक्रम झ्यान् विस्तर -कोऽपि पूर्वधरादिमाकनसूरिविनिर्मितमन्यानुसारी कोऽपि प स्वगच्छसप्रदायगम्मः । श्रीउत्तराध्ययने प्रतिक्रमणानुसारेण क्रम एव, तथाहि- "पोरसिए घनम्मागे, बदित्ता ण तओ गुरु । पतिकमिचा कालस्स, सिज तु पडिलेहए ॥ ३७॥ पासपणुधारभूग्नि प, परिलेहिल जय अई । काउस्सग तमो कुला, सषदुक्खविमुक्खण ॥ ३८ ॥ देसिय च अईयार, पिंतिज अणुपु. बसो । नाणंमि इसणे चेव, परित्चमि तहेव य ॥ ३९ ॥ पारियफाउस्सग्गो, यदिचा य तमो गुरु । देसिस तु मायारं, आठोइज्ज जरकम ॥ ४० ॥ परिकमिसाण निस्सल्लो, वदिवाण तओ गुरु । कास्सग्ग तओ फुला, सपा- क्सविमुक्खण ॥४१॥ सियाण संयध फिचा, यदिवाण तमो गुरु । पुईमगल च काऊण, काउ सपडिलेदए ॥४२॥" इति देवसिकप्रतिक्रमणानुक्रमः। "परमं पोरिसिं समाय, बीम झाणं झियायई । तईयाए निद्दमुक्ख तु, परथी भुजोवि सम्झाय ॥ ४३ ॥ पोरि. सीए घनत्यीए, काल तु पडिलेहए । समाय तु तो कुजा, अवोहतो असजए ॥४४॥पोरिसीए परम्भाए, पदिता ण तओ गुरु । परिकमित्सु कालस्स, काल तु परिलेहए ॥ ४५ ॥ आगए कायदुस्सग्गे, सबदुक्त विमुक्तणे । कार- स्सग्ग तओ कुडा, सपदुक्सविमुक्तणं ॥४६॥ राईय व मईयार, चिंतिज अणुपुषसो। नाणमि दसणमि म. चरिचमि तयमि अ ॥ ४७ ॥ पारिअकारस्सम्गो, पदिवाण तमो गुरु । राईप तु अईयारं, माठोइन बरबर्म मणेण अम्मुट्ठिोमि अम्भितर पक्लिप-परम्मासि-संघरछरिमं पा सामेमि" इत्यादि, ततो पन्दनकरय ददाति, ततो "देवसिमं आलोइस परितं पक्खिर्भ-पासम्मासिअ-संवछरि वा पहिफामाघेह" गुरुते “सम्म पठिकमह ति" तस इच्छमिति भणित्वा यः पाक्षिकसूत्र भणति स सामायिकसूत्र "इच्छामि पठिकमित जो मे पक्सिमो चउम्मासिगो संवच्छरिमो अध्यारो कओ" इत्यादि सूत्र भणिस्वा एकक्षमाश्रमणेन “पक्खियमुत्त संदिसायेमि द्वि० क्षमा० पक्षियसुत्त कडेमि ति" भणित्वा नमस्कारत्रय पठित्वा पाक्षिकसूत्र पठति । ये च साघुश्रावका शृण्यन्ति ते तदा किं कुर्युरित्याह- सामायिकसूत्र उत्सर्गसूत्र तस्सुत्तरीसूत्र च पठित्वा कायोत्सर्ग कुर्वन्ति, कायोत्सर्गकरणशस्यभावे उपयिष्टा अपि शृण्वन्ति, पर प्रान्ते सर्वेऽप्युत्थाय कायोत्सर्ग कुर्वन्ति । यदुक्त श्रीविधिप्रपाया, तथाहि-"वदण दाऊ भणइ देयसिअ आलो- इम पडिकत पक्खिय परिकमावेह, तओ गुरुणा सम्म पडिफमहेति भणिय सामाइयत्त उस्सग्गमुत्त च भणिय समासम गेण पक्खियमुत्त सदिसावेमि पुणो खमासमणेण पक्षियसुत्त कम्लेमि त्ति भणित्या नमुफारतिग कहिय पक्खियमुत्त भणइ जे य मृत्त मुणति ते उस्सग्गसुत्ताणतरं तस्मुत्तरीकरणेणं ति दडग कहिय काउस्सग्गे उति" इति । तरुणप्रभसूरिकृत- वालावबोधे तु ये कायोत्सर्ग कृत्वा शृण्वन्ति तेपामयमेवाऽनुक्रम प्रोकोऽस्ति, अथ च यः सून भणति तस्य कर्तव्य- वाऽनुक्रमो न सकोऽस्ति । अथ ये श्राद्धाः श्रीगुरु विना प्रतिक्रामन्ति ते तु एव कुर्वन्ति, तथाहि-एकः श्रावका श्रीस्या- पनाचार्याने समागत्य एकक्षमानमणदानेन वक्ति इच्छाकारेण "सदिसह भगवन् सूत्र सदिसाहु" गुरुफि "सदिसायेह" पुनदि० ५० भगवन् सूत्र कढु, गुवक्कि भणहे ति, तत इच्छमिति भणित्वा ऊचीभूय हस्तद्वय सयोज्य मुसे मुग्यात्रिका मधुरस्वरे परिकमज्यो, अन्ये भणन्ति तहत्ति, इदं यातिकवाक्य गच्छपवृत्त्या कप्यमानमति, पर रिधिमपातकाममरि- घालावयोधादौ लिखित नाऽस्ति । तत सबुद्धान् श्रीगुर्वादीन् क्षमयितु क्षमाप्रधान व सर्वमनुमान मफटमिति झापपितु "संयुद्धा खामणेण अग्मुद्विमोह अम्भितरपक्खिय खामेमि" चातुर्मासिकप्रतिक्रमणे "चाउम्मासिस मामेमि" सारत्नरिक- प्रतिक्रमणे “संघच्चरिम सामेमि" इति पाठमूर्ध्वस्थित एव मस्तके हस्सद्वय निवेशयन् कययित्वा ततो वानुभ्या स्पिरया भूतलन्यस्तमस्तको मुखे मुखपत्रिका दत्त्वा पाक्षिकप्रतिक्रमणे “पन्नरसह राईण"मित्यादि, पातुर्मासिकपतिक्रमणे "पवाद मासाण"मित्यादि, सांवत्सरिकपतिक्रमणे "दुवालसण्ह मासाण"मित्यादिपाठेन श्रीगु दीन समयति । तर पाक्षिके तीन, चातुर्मासिफे पञ्च, सावत्सरिके सप्त धामणकाणि कार्याणि, पर त्रिषु अपि स्थानेषु साधुद्वय शेप रक्षणीय । म गीगा. यश्यकवृत्तिः (७९४ पत्रे)- "एव सेसाणवि साडूण खामणावंदण करेंति, अह विमालो वाघाओ वा ताहे सत्तण्ह पचण्ह तिण्ह या, परा देवसिम पडिकमति" इति, तत सत्याय इच्छाकारेण “संदिसह भगवन् पक्खिय धम्मासिअ सवन्धरिअ वा आठोपमिइछ आलो एमि जो मे पक्खिओ ओ मे बतमासिओ मो मे सपछरिओ वा" इत्यादि सूत्र भणित्या सक्षेपेण विस्तरेण या पाक्षिकान् घातुमासिकान् सविस्सरिकान् वाऽतिचारा नालोधयति "सबस्स वि पक्खिय चसम्मासिस सवच्छरिम" इत्यादि भणिस्वा उपवासादिम प्रायश्चिचं प्रतिपद्यते, अन्न गच्छप्रवृत्त्या गुरुर्वकि-"चठरण छटेणं भट्टमेण वा परिकमह" इति ततो चन्दनकदानपूर्वक प्रत्येक क्षामणकानि कुरुते, तपाठस्तरुणप्रभत्रिणोको यथा-"देयसिमालोम परिकत प्रत्येकला- मणेण अग्मुहिमोमि अम्भितर पक्खिय-चउम्मासिअ-संवच्छरिअ वा खामेमि" इत्यादि, तो यन्दनकद्वय ददाति, ततो "देवसि आलोइम पडिफत पक्खिस-याउम्मासिअ-सपच्छरिअ या पडिकमाघेह" गुरुते "सम्म पडिकमह त्ति ।" तत इपछमिति भणित्वा यः पाक्षिकसूत्र भणति स सामायिकसूत्र "इच्छामि पडिकमिउ जो मे पक्खिओ चउम्मासिओ संवछरिओ अश्यारो कओ" इत्यादि सूत्र मणिवा एकक्षमाश्रमणेन “पक्षियसुत्त सदिसावेमि द्वि० क्षमा० पक्षियसुत्त कहेमि सि" भणित्वा नमस्कारत्रय पठित्वा पाक्षिकसूत्र पठति । ये च साधुश्रावका शृण्वन्ति ते तदा किं कुर्युरित्याह- सामायिफसूत्र उत्सर्गसूत्र तस्मुत्तरीसूत्र घ पठित्या कायोत्सर्ग कुर्वन्ति, कायोत्सर्गकरणशक्त्यभावे उपविष्टा अपि शृण्वन्ति, पर प्रान्ते सर्वेऽप्युत्थाय कायोस्सर्ग कुर्वन्ति । यदुफ श्रीविधिप्रपाया, तथाहि-“वदण दाऊ भणइ देवसिअ आठो- इस पष्ठिफत पक्खिय परिकमावेह, तओ गुरुणा सम्म पडिक्कमहेति भणिय सामाइयसुत्त उस्सग्गसुत्त च भणिय खमासम गेण पक्खियमुत्त सदिसावेमि पुणो खमासमणेण पक्खियमुत्त कहेमि ति भणित्वा नमुफारतिग कहिय पक्षियसुत्त भणइ जे य सुत्त सुणति ते उस्सग्गसुत्ताणतरं तस्सुचरीकरणेण ति दडग कट्ठिय काउस्सग्गे ठति" इति । तरुणाप्रभसूरिकृत- घालावयोघे तु ये कायोत्सर्ग कृत्या शृण्वन्ति तेषामयमेवाऽनुक्रमः प्रोकोऽस्ति, अथ च य सूत्र भणति तस्य कर्तव्य- वाऽनुक्रमो न उक्तोऽस्ति । अथ ये आद्धा श्रीगुरु विना प्रतिकामन्ति ते तु एव कुर्वन्ति, तथाहि-एक श्रावकः श्रीस्था- पनाचार्याने समागत्य एकक्षमाश्रमणदानेन वकि इच्छाकारेण “सदिसह भगवन् सूत्र सदिसाहुँ" गुरुवक्कि "सदिसावेह" पुन०ि क्ष० भगवन् सूत्र कटु, गुरुकि मणहे ति, तत इच्छमिति भणित्वा जीभूय हस्तद्वय सयोज्य मुखे मुखवत्रिका दत्त्वा नमस्कारत्रय कययित्वा मधुरस्वरेण म्यताक्षर सावधानचित्त सूत्रार्य मनसि चिन्तयन् यदिनुसूत्र गुणयति श्रोता- रख पूर्वोक्तविधिना कायोत्सर्ग कृत्या शृण्वन्ति । ततः सूत्रसमाप्तौ नमस्कारेण पारयित्वा सर्वेऽप्यूर्ध्व स्थित्वैव नमस्कारत्रय पठित्वा उपविश्य नमस्कारत्रय-सामायिफसूत्रत्रयपूर्व, “इच्छामि पडिकमिन जो मे पक्खिो अइयारो कमो" इत्यादि- दसक पठित्वा, साधुः साधुप्रतिक्रमणसूत्र, प्रायः श्राद्धप्रतिक्रमणसूत्र भणति । श्रावस्तु एको गुर्वादेशेन कथयति अन्ये शृण्वन्तीति गच्छमतिः, तत उत्थाय "अग्मुडिओमि आराहणाएचि" दडक पठित्वा क्षमाश्रमणदानेन कधयति "इच्छाका- रेण संदिसह भगवन् मूलगुण-उत्तरगुणातिचारविशुद्धिनिमित्त फरेमि काउस्सग्ग", गुरुते “करेह तत इच्छ करेमि मते इच्छामि ठामि कारस्सम्ग अन्नत्यूसस्सिएण"मित्यादि भणित्वा प्रतिक्रमणेन न शुद्धाना अतिचाराणा पिशुद्ध्यर्थ द्वादशचतुर्वि- शतिसवचिन्तनरूप कायोत्सर्ग फुर्यात् । चातुर्मासिके कायोत्सर्गे विंशतिचतुर्विंशतिस्त्रवचिन्तन कुर्यात् , तया सावत्सरिके कायोत्सर्गे च चत्वारिंशचतुर्षिशतितवान् नमस्कारमेकमधिक प चिन्तयेत् , तत पारयित्या चतुर्विशतिस्तवमेक कवयित्वा उपविश्य मुखवत्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकद्वय दत्त्वा, इच्छाकारेण संदिसह भगवन् समचखामणेणं अन्मुडिओमि अभि- तर पक्खिय परमासियं संघच्छरिय खामेउ इत्यादिना समाप्तधामणक विधत्ते, अत्र गच्छप्रवृत्त्या गुरुर्वक्ति पुण्यवन्त श्रीणि त्रीणि नमस्कार कही प्यार समासमण देह पक्खिय चउमासिय सवछरिय खामणा खामह, तत साधवः क्षामणास्त्रालापकैः वारचतुष्टय धामयन्ति । श्रावस्तु चतुर्मिश्छोभवन्दनः भूतलभ्यस्तमस्तको वारचतुष्टयं श्रीन् त्रीन् नमस्कारान मणति, नकं च हेतुगर्मे- "मुच अग्मुट्ठाणे, उस्सग्गो पुत्तिवदण तह य । पजते अ खामणय, तह चतरो छोभवदणया ॥१॥" वदन्ते गुरवो भणन्ति 'नित्यारगपारगाहोह'ति ततः सर्वे भणन्ति 'इच्छ इच्छामो अणुसहि इति हेतुगर्ने । तरुणप्रम- सूरिवालावघोघे तु पूर्व सर्वेऽपि 'इच्छामो अणुसढि'मिति भणन्ति, ततो गुरुते 'नित्यारगपारगाहोहति । अत्रान्तरे इद 'पाखीनइ लेखई' इत्यादिक वाक्य श्रीतरुणप्रभसूरियालाववोधविधिप्रपादौ लिखित नाऽस्ति, तथापि आचारदिन- करे लिखितमस्ति, तथाहि-"पाखिनइ एक उपवासु अथवा घी आविल अथवा तिण्ह नीवी च्यार एकासणां अथया वीस- इस्ससज्झाय पतलइ तपश्चर्याणि करी यथा शक्ति पथदिवसमाहे प्रवेश करिज्यो, ततो गुरुते पुण्यवन्तो पाखिने लेखइ एक उपवास पी-आविल तिहि नीवी च्यार एकासणा अथवा वीसहस्रसज्झाय करी एक उपवासना पूरपूरिज्यो, पाखिनइ थानके देघसिक भणिज्यो, ततः सर्वेऽपि भणन्ति तहत्ति । चातुर्मासिकपतिक्रमणे एतत्सर्व द्विगुण याच्यं, सांवत्सरिफमतिक्रमणे त्रिगुण वाच्य, परमेतद्वार्तिकविधिः तरुणप्रभसूरिकृतवालावयोधादौ लिखितो नाऽस्ति, ततो वन्दनक दत्त्वा दैवसिकपतिक्रमण पूर्ववत्कार्य, नवर भवनदेवतास्तुतिरधिका कथ्यते, तत्र हेतुगर्ने हेतुर्यथा-क्षेत्र- देवतायाः प्रत्यह स्मृती भवनस्य क्षेत्रान्तरगतत्वेन भवनदेव्या अपि स्मृति कृतैव, तथापि पर्वदिने तस्या अपि बहु- मानार्हत्वात् कायोत्सर्ग साक्षात् क्रियते, पाक्षिकादिपर्यत्रयेऽपि । विधिप्रपाया तु प्रोक "सवच्छरिए भवणदेवया काउस्सग्गो न कीरइ न य थुई, असम्झाइ काउस्सग्गो वि न कीरई" इति । पर्वत्रयेऽपि गुरुणा वर्धमानस्तुतित्रये कथिते चाऽन्ये वर्षमानस्तुति भणन्ति । श्रीखरतरगच्छे सति तन्नोत्रीयादिश्रावके जयतिहुयणनमस्कार बोहित्यरागोत्रीयः दत्त्वा नमस्कारत्रय कपयित्वा मधुरस्वरेण व्यकाक्षर सावधानचित्तः सूत्रार्य मनसि चिन्तयन् यदितुसूत्र गुणयति श्रोता. रख पूर्वोतविधिना कायोत्सर्ग कस्वा शुष्यन्ति । ततः सूत्रसमाक्षी नमस्कारेण पारयित्वा सर्वेऽप्यूE स्थित्वैव नमस्कारत्रय पठित्वा उपविश्य नमस्कारत्रय-सामायिकसूत्रत्रयपूर्व, "इच्छामि पडिफमिङ जो मे पक्षियो अश्यारो को" इत्यादि- पटक पठित्या, साधुः साधुपतिक्रमणस्त्र, प्रायः पादप्रतिक्रमणसूत्र भणति । श्रावस्तु एको गुर्यादेशेन कययति अन्ये शृण्वन्तीति गप्रवृत्तिः, तत उत्थाय "अन्मुहिमोमि आराहणाएचि" दडक पठित्वा क्षमाश्रमणदानेन कथयति "इच्छाका- रेण सविसह भगवन् मूलगुण-उच्चरगुणातिचारविशुद्धिनिमित्त फरेमि काउस्सग्ग", गुरुते “करेह तत इच्छ करेमि मते इच्छामि ठामि कारस्सग अश्वत्यूसस्सिपण"मित्यादि भणित्वा प्रतिक्रमणेन नशुद्धाना अतिधाराणा विशुवर्थ द्वादशचतुर्वि- शतिसषचिन्तनरूप कायोत्सर्ग कुर्यात् । चातुर्मासिके कायोत्सर्गे विंशतिचतुर्विंशतिस्तवचिन्तन कुर्यात् , तथा सायत्सरिके कायोत्सर्गे च चत्वारिंशचतुर्विघ्नतिस्तषान् नमस्कारमेकमधिक प चिन्तयेत्, वत पारयित्या चतुर्विशतिस्तवमेक कथयित्वा उपविश्य मुखवसिकां प्रतिलेख्य वन्दनकडूय दत्त्वा, इच्छाफारेण संदिसह भगवन् समचखामणेण अम्मुट्ठिओमि अम्भि- तर पक्लिव परमासिय संपरछरिय खामेड इत्यादिना समाप्तधामणक विधत्ते, अत्र गछप्रवृत्त्या गुरुवक्कि पुण्यवन्त प्रीणि त्रीणि नमस्कार कही प्यार खमासमण देह पक्खिय परमासिय सवाछरिय खामणा खामह, ततः साधव धामणास्त्रालापका कारचतुष्टयं धामयन्ति । श्रावस्तु चतुर्भिक्छोभयन्दनैः भूतलन्यस्तमस्तको वारचतुष्टय त्रीन् श्रीन नमस्कारान भणति, उकच हेतुगर्भे- - दुग्गइ आवस्सिय करिअ साहुष उवदत्तो निजीवथडिले गतुं अणुजाणह-जस्सावग्गहोत्ति भणिऊण दिसिपघणगामसूरियाए समययिहिणा उच्चारपासवणे योसिरिज फासुअजलेण आयमिय पोसहसालाए आगतूण निसिहीआइ पुष पविसिअ इरि यावहियं पडिकमिम खमासमणपुष मणति, इच्छाकारेण सदिसह भगवन् गमणागमण आलोयह इच्छ आवस्सिम करिअ अपरदक्षिणप्पमुहदिसाए गच्छिम दिसालोम करिअ सडासए थडिल घ पहिलेहिम उच्चारपासवण योसिरिम निसीहिम करिज पोसहसाल पविठ्ठा आवतजतेहिं ज खडिम ज विराहिम तस्स मिच्छामि दुकट", तओ सज्झाय ताव करेइ जाव पच्छिमपहरो जाए अ, तम्मि खमासमणपुष पडिलेहण करेमि, पुणो पोसहसाल पमज्जेमि त्ति पुष च अग पठिलेहण काऊ पोसहसाल दहपुच्छणेण पमजिम कजेअ उद्धरिम परिट्ठविअ इरिय पडिकमिज ठवणायरिस पडिलेहि ठवेइ । तओ गुरुसमीवे ठवणायरीय समीवे वा खमासमणदुगेण मुहपोचिं पठिलेहिम पढमखमासमणे इच्छाकारेण सदि- सह भगवन् सज्झाय संदिसावेमि बीअ, खमासमणे सज्झाय करेमि चि भणिम सज्झाय वदणय दाऊण गुरुसक्खिय पञ्च- क्साइ, तो खमासमणदुगेण सवहि थठिलपडिलेहण सदिसावीय उवहि पडिलेहण करेमि खमासमणदुगेण वइसण सदि- सामि वइसण ठाएमि त्ति भणिय वत्थकपलाइ पडिलेहेइ । इत्थ जो अभत्तट्ठी स सपोवहि पडिलेहाणतर कडिपट्टय पडिलेहेइ, जो पुण भत्तट्ठी सो कडिपट्टय पडिलेहिम, स्वहिं पडिलेहि इति विसेसो । तओ सज्झाय ताव करेइ जाव कालवेला, आयाए अतीए उच्चारपासवण थडिले चवीस पहिलेहिम, जब तम्मि दिणे घरद्दसीए पक्खियं चासम्मासं तउ भवसिन्धुकुलगुरुपादमूळे द्वादशावर्तवन्दना दिया, शक्तिसंभया चरविहार उपवास प्रत्याख्यान करइ, शक्कि अंस- भवा सुगुरूपविष्टतिविहारोपवास प्रत्याख्यान करइ, पछै एक खमासमणे इच्छाकारेण सदिसह भगवन् बहुवेल सदिसा- घेमि भणी । पीय खमासमणे भगवन् पहुवेल करेमि पाछइ एक खमासमणे इच्छाकारेण सदिसह भगवन् सम्झाय संदि- सायेमि ३ परस्य खमासमणे इच्छाकारेण संदिसह भगवन् सज्झाय फरेमि इसु भणि ४ पाचमइ खमासमणे इच्छा० स० म. पदसण सदिसावेमि ५ छ समासमणे इच्छा० स०, भ० वइसण एमि इस भणइ ६ पछइ उपधान तप तण दादशावर्च पादणा देइ करी मुहपचि मुखे देइ करी मघुरस्वरह सज्झाय करइ इति । तमओ जायाए पऊण पोरिसिए समासमणदुगेण पहिण संदिसापिम मुहपत्रिं य पटिलेहिय भोयणपाणभायणाइ पडिलेहइ, तो पुणो सन्झाय करेइ जाव कालवेला ताहे आवस्सिआइ पुर्व पेशहरे गतु देवे वदेश, उवहाणवाही पुण पचहिं सकत्यएहि देवे वदे तो जइ पारणाइ तमओ पमक्खाणे पुणे खमासमणदुगपुष मुहपचिं परिलेहिम भणइ भावपाणी पारावेह उवहाणी नवकार- सहिमो पदविहारो श्यरो भणइ पोरिसो पुरिमट्टो वा तिविहाहारं चविहाहार वा एकासण नीवी आबिल वा जाप काइयेलातीए भत्तपाणं परावेमिति, तो सकस्थय भणिय खण सम्झाय च काऊ जहा सभव अतिहिसविभाग काऊ मुह हत्ये परिलेहिम नमुकारपुर अरत्त पुट्ठो असुरसुर बचधव अदुअम विलविअ अपरिसारिम जेमेइ, त पुण निअ- घरे महाप्पवच फासुमति पोसहसालाए वा पुवसंविट्ठसयणोवणीयं न य भिक्ख हिंडइ, तो आसणाओ अचलिमो पेव दिवसचरिम पञ्चक्खइ तओ इरियावहिय पदिक्कमिअ सकत्यय भणइ, जइ पुण सरीरचिंताए अट्ठो तो नियमा दुग्गइ आवस्सिय करिअ साहुष उवउत्तो निजीवयष्टिले गंतु अणुजाणह-जस्सावग्गहोत्ति मणिऊण दिसिपवणगामसूरियाए समयविहिणा उच्चारपासवणे बोसिरिज फासुअजलेण आयमिय पोसइसालाए आगतूण निसिहीआइ पुष पविसिम इरि यावहिय पडिक्कमिम खमासमणपुष भणति, इच्छाकारेण संविसह भगवन् गमणागमण आलोयह इच्छ आवस्सिम करिम अवरदक्षिणप्पमुहदिसाए गम्छिम दिसालोज करिअ सहासए थटिल च पडिलेहिम उच्चारपासवण वोसिरिज निसीहिम करिम पोसहसाल पविट्ठा आवतजतेहिं ज खडिअ ज विराहिअ तस्स मिच्छामि दुकड", तओ सज्झाय ताव करेइ जाव पच्छिमपहरो जाए अ, तम्मि समासमणपुष पटिलेहण करेमि, पुणो पोसहसाल पमजेमि चि पुष घ अग पहिलेहण काक पोसहसाल दडपुच्छणेण पमजिअ कलेअ उद्धरिअ परिदृविज इरिय पठिक्कमिम ठवणायरिम पडिलेहिम ठवेइ । तओ गुरुसमीवे ठवणायरीय समीवे वा खमासमणदुगेण मुहपोचिं पटिलेहिम पढमखमासमणे इच्छाकारेण सदि- सह भगवन् सज्झाय सदिसावेमि वीअ, खमासमणे सज्झायं करेमि त्ति भणि सज्झाय वदणयं दाऊण गुरुसक्खिय पच्च- क्खाइ, तओ खमासमणदुगेण उवहि पडिलपटिलेहण सदिसावीय स्वहि पडिलेहण करेमि खमासमणवुगेण पइसण सदि- सावेमि यइसण ठाएमि ति भणिय वत्थकरलाइ पडिलेहेइ । इत्थ जो अभत्तट्ठी स सपोवहि पठिलेहाणतर कडिपट्टय पडिलेहेइ, जो पुण भत्तट्ठी सो कडिपट्टय पडिलेहिम, स्वहिं पडिलेहि इति विसेसो । तओ सज्झाय ताव करेइ जाव फालवेला, जायाए अतीए उच्चारपासवण थडिले चरवीसं पडिलेहिम, जइ तम्मि दिणे घग्दसीए पक्खियं चाउम्मासं वउ भषसिन्धुकुलगुरुपादमूले दावशावर्तवन्दना दिया, शक्किसभवाइ घरविहार उपवास प्रत्याख्यान करइ, शक्ति असं- भयइ सुगुरूपविष्टतिविहारोपवास प्रत्याख्यान करइ, पछै एक खमासमणे इच्छाकारेण सदिसह भगयन् बहुवेल सदिसा- पेमि भणी । वीय खमासमणे भगवन् पहुयेठ करेमि पाछइ एक खमासमणे इच्छाकारेण सविसह भगवन् सम्झाय संदि- सावेमि ३ वचस्य खमासमणे इच्छाकारेण संदिसह भगवन् सम्झाय फरेमि इसु भणि ४ पाचमइ खमासमणे इच्छा० स० भ० पासण संदिसावेमि ५ छाइ समासमणे इच्छा० स०, भ० वइसण ठाएमि इसु भणइ ६ पछइ उपधान तप तणउ दादशावर्च पावणा देह करी मुहपचि मुखे देश करी मघुरस्वरइ सम्झाय करइ इति । तओ जायाए पऊण पोरिसिए समासमणदुगेण पडिलेहण संविसाधिन मुहपत्तिं य परिलेहिय भोयणपाणमायणाइ पडिलेहर, तो पुणो सज्झायं करेर आप कालवेसा ताहे आवस्सिमाइ पुर्व चेइहरे गतु देवे वदेइ, उवहाणवाही पुण पचहिं सकत्थएहि देवे वदे तो जइ पारणाइ तमो पमक्खाणे पुने खमासमणदुगपुष मुहपत्तिं पहिलेहिम भणइ भातपाणी पारावेह उपहाणी नवकार- सहिमो घरविहारो इयरो भणइ पोरिसो पुरिमट्टो वा तिविहाहार चविहाहार वा एकासण नीवी आमिल वा जाव फाइवेलातीए मचपाण परावेमित्ति, वमो सकत्यय भणिय सण सज्झाय च काऊ जहा सभव अतिहिसंविभाग काक मुह हत्ये पहिलेहिल नमुकारपुष अरच धुट्ठो असुरसुर अथवचव अदुअम विलविस अपरिसाडिम जेमेइ, त पुण नि:- परे अहाप्पवच फासुअति पोसहसालाए या पुषसंविट्ठसयणोवणीय न य भिक्ख हिंडइ, तो आसणाओ अचलिओ पेव दिवसचरिमं पचक्खइ तमो इरियावहिय पदिकमिअ सकत्यय भणइ, जइ पुण सरीरचिंताए अट्ठो तो नियमा तुग्गइ आधस्सिय करिम साहुष स्वतत्तो निजीवथहिले गंतु अणुजाणह-जस्सावग्गहोचि मणिण दिसिपवणगामसूरियाए समयविक्षिणा सच्चारपासवणे योसिरिअ फासुमजलेण आयमिय पोसहसालाए आगतूण निसिहीआइ पुच पविसिज इरि यावहियं पडिकमिम खमासमणपुष मणति, इच्छाकारेण संदिसह भगवन् गमणागमण आलोयह इच्छ आवस्सिम फरिम अवरदक्षिणप्पमुहदिसाए गच्छिा दिसालोम करिअ संडासए थडिल च पहिलेहिम उच्चारपासवण वोसिरिअ निसीहिम करिम पोसहसाल पविट्ठा आवतजतेहिं ज खडिम जं विराहिम तस्स मिच्छामि दुकड", तओ सज्झाय ताव करेइ जाव पच्छिमपहरो जाए म, तम्मि खमासमणपुष पडिलेहण करेमि, पुणो पोसहसाल पमजेमि चि पुव च अग पडिलेहण काऊ पोसहसाल दडपुच्छणेण पमजिम कलेज उद्धरिअ परिद्वविय इरिय पठिकमिस ठवणायरिअ पडिलेहिस ठवेइ । तओ गुरुसमीधे ठवणायरीय समीवे वा खमासमणदुगेण मुहपोचिं पडिलेहिम पढमखमासमणे इच्छाफारेण सदि- सह भगवन् सन्झाय सविसावेमि बीअ, समासमणे सज्झाय करेमि ति मणिम सज्झाय वदणय दाऊण गुरुसक्षिय पक्ष- क्खाइ, तओ खमासमणदुगेण नवहि पठिलपडिलेहण संदिसावीय स्वहि पडिलेहण करेमि खमासमणदुगेण वइसण सदि- सायेमि वइसण ठाएमि ति भणिय वत्थकपलाइ पडिलेहेइ । इत्थ जो अमत्तट्ठी स सबोयहि पडिलेहाणंतरं कडिपट्टय पडिलेहेश, जो पुण भत्तट्ठी सो कडिपट्टय पडिलेहिम, उवहिं पडिलेहि इति विसेसो । तओ सज्झायं ताव करेइ जाप कालवेला, जायाए अतीए नश्वारपास्वण थहिले चउषीस पटिलेहिम, जइ तम्मि दिणे चतहसीए पक्षियं चाचम्मासं मपचः श्रीजिनवालभरिविरचितपौषषिधिप्रकरणादवसेयः। तथा अत्र श्रीतरुणप्रभसूरिवालावयोघे पूर्व परिधान प्रति- लेख्यः पश्चात् स्थापनाचार्य प्रतिलेखयतीस्युक्त, अत्र व विधिप्रपाया स्थापनाचार्य प्रतिलेख्य पश्चात् परिधान प्रतिलेख- यतीत्युक १ वधा 'इयरो भणई' इत्यत्र उपधानपौपध विना पौषधमध्ये भक्तपानीयपारणविधिरुक्क २ तथा तृतीय- प्रहरप्रतिलेखनायां स्थापनाचार्यप्रतिलेखनानन्तर श्रावकैस्तु साघुषत् स्वाध्यायकरण उपदिष्ट ३ पुन' तत्रैव स्वाध्याया- नन्तर प्रत्याख्याननिमित्त वन्दनकदान पौषधिकस्य प्रतिपादित ४ तथा तरुणप्रभसूरिवालावरोघे प्रोकमिद, यदुत श्रायको गोदोहनवेलायो साघुसमीपे समागत्य १ अगप्रतिलेखना १ घनप्रतिलेखना २ उच्चारभूमिप्रतिलेखना ३ च कृत्वा ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य पश्चात् पौषध फरोति इति, तत्र रात्री कथ तेपा त्रयाणा प्रतिलेखना शुक्ष्यति ? तथा प्रवृत्तिरपि नो दृश्यते ५ तया सायमप्रतिलेखितोऽपफरणैः पाश्चात्यरात्रौ पौषधकरण निगदितम् ६ इति । शब्दपक पिसवादि- माय दृश्यते, गच्छपवृत्त्या सम, पुन तदमिमाय ग्रन्यकर्तारोऽन्येऽपि च बहुश्रुता विदन्तीति नाऽस्माकमभिनिवेशो, ययाऽस्ति तथा प्रमाणम् ॥ ८५॥ ॥ इति पौषधकरणानुक्रमाधिकार ॥ ८५॥ ननु-दीक्षा-दानविषि कुत्र प्रतिपादितोऽस्ति ? सच्यते-श्रीविधिमपाया, अत्र शिष्याणा सुखावयोधार्थ स एव पाठ' सस्कृतीकृत्य लिख्यते, पावकः कदाचित् चारित्रमोहनीयकर्मक्षयोपशमेन प्रवज्यापरिणामे जाते दीक्षा प्रतिपयते, अत तस्या विधिर्मण्यसे, प्रभज्याधिनात् पूर्वदिने सन्ध्यासमये प्रामाहिसत्त्वो यथा विभूत्या मङ्गलतुर्यसहितो रजोहरणादि- वेषसगत-छन्यकेन सधवाशुचिनारीशिरसि न्यस्तेन सम समागत्य गुरुवसत्यां समवसरणादि पूजासत्कारा-क्षतावर्तनालि- केरसहितो कृत्वा गुरुणा पादौ वन्दते, ततो गुर्वासचन्दनाक्षवानभिमत्र्य शिष्यशिरसि वासक्षेपं कुर्याद्, वर्धमानयिद्या- दिभिः । अट्टा [आट्टी] अधियास्य कुसुम्भरक्तदशिकाया उड़ायति चन्दनमक्षताश्च शिरसि ददाति, ततो रजोहरणादिवेप- मधिवास्य तस्य मध्ये पूगीफलानि पञ्च सप्त नव पश्चविंशतिर्वा प्रक्षेपयति, भूतिपोट्टिका च, ततो वेपछव्यकेन सधवानारी- शिरोन्यस्वेन सम उभयपास्थितयोः हस्तगृहीतनिष्कोशखगयो द्वयोः पुरुपयोः सतोह गत्वा मिनविम्वानि पूजयित्वा तेपा पुरस्तात् शासनदेवताया वा पुरस्तात् छन्बक स्थापयित्वा रात्रिजागरण फुर्वन्ति श्रावकार, श्राविकाश्च देवगुरूणों चतुर्विधसघस्य च गीतानि गायन्त्यस्तिष्ठन्ति यावत् प्रभातवेला । तत प्रभावे गुरूणां चतुर्विधसघसहिताना गृहमाग- ताना पूजा कृत्वा अमारिघोषणपूर्व दान ददाति यथोचित स्वजनादिवर्ग सन्मानयति, तत तस्य मातृपितृपन्धुवर्गों गुरुणा पादौ वन्दयित्वा भणति-"इच्छाकारेण सचित्त मिक्ख पडिग्गहेह" गुरुर्भणति-"इच्छामो वट्टमाणजोगेण" ततो सघसहि- तेन यानादिपु समारूढो मङ्गलसुर्यरवेण स्वयमेव दान ददन् जिनभयन समागच्छति, लग्नादिकारणे पश्चाद्वलितो जिनाना पूजा करोति, ततोऽक्षतैर्नालिकेरसहितैः अञ्जलिं मृत्वा नमस्कारपूर्व प्रदक्षिणात्रयं ददाति, तत पूर्वोतविधिना पुप्पाणि अक्षताश्च क्षिपति दीक्षानिमिस, वत पश्चात् ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य क्षमाश्रमणपूर्व पूर्वप्रतिपन्नसम्यक्त्वादिगुण शिष्यो मपच श्रीजिनवप्लमसूरिविरचितपौषधविधिप्रकरणादवसेय । तथा अत्र श्रीवरुणप्रभसूरियालाग्योघे पूर्व पारेपानं पति- लेख्यः पश्चात् स्थापनाचार्य प्रतिलेखयतीत्युकं, अत्र च विधिप्रपाया स्थापनाचार्य प्रतिलेल्य पश्चात् परिधान प्रतिळेग- यतीत्युक्त १ तथा 'इयरो भणई' इत्यत्र उपधानपौषध विना पोपधमध्ये भकपानीयपारणयिधिरुफ २ ठया तृतीय- प्रहरपतिलेखनायां स्थापनाचार्यप्रतिलेखनानन्तर श्रावकैस्तु साधुवत् स्वाध्यायकरण उपदिष्ट ३ पुन' तौर स्वाध्याया- नन्तर प्रत्याख्याननिमिर्च वन्दनकवानं पोपधिकस्य प्रतिपादित ४ तथा तरुणप्रभसूरियालारयोपे मोफमिद, यदुत यारको गोदोहनवेलायां साधुसमीपे समागत्य १ अगमतिलेखना १ वस्त्रप्रतिलेखना २ उचारभूमिपतिलेसना ३ प कृपा ईर्यापयिकी प्रतिक्रम्य पचात् पौषध फरोति इति, तत्र रात्री कथ तेपा प्रयाणा प्रतिलेखना शुक्ष्यति । तया माचिरपि नो दृश्यते ५ तथा सायमप्रतिलेखितोऽपकरणैः पाश्चात्यरात्री पौपधकरण निगदितम् ६ इति । शब्दपद पिमपादि- प्राय दृश्यते, गच्छपवृत्त्या समं, पुन तदमिप्राय ग्रन्यकर्तारोऽन्येऽपि च पहुश्रुता विदन्तीति नाऽस्मारुमभिनियेशो, ययाऽस्ति तथा प्रमाणम् ॥ ८५॥ ॥ इति पौपधकरणानुक्रमाधिकार ॥८५॥ ननु-दीघा-दानविधिः कुत्र प्रतिपादितोऽस्ति ? सच्यते-श्रीयिधिप्रपाया, अत्र शिष्याणा सुखाययोधार्थ स एव पाठ तस्या (वाघमण्यत, मनग्यापनात् पूर्वदिने सन्ध्यासमये प्रतग्राहिसत्त्यो यथा विभूत्या मालतुर्यसहितो रजोहरणादि- येपर्सगत-न्छन्चकेन सधवाशुचिनारीशिरसि न्यस्तेन सम समागत्य गुरुवसत्या समवसरणादि पूजासत्कारा-क्षतावर्तनालि- केरसहितो कृत्या गुरुणा पादौ वन्दते, ततो गुरुर्यासचन्दनाक्षतानभिमध्य शिष्यशिरसि वासक्षेपं कुर्याद, वर्धमानविद्या- दिभिः । अट्टा [आट्टी] अधिवास्य फुसुम्भरकदशिकाया उवायति चन्दनमक्षताश्च शिरसि ददाति, ततो रजोहरणादिवेप- मधिवास्य तस्य मध्ये पूगीफलानि पश्च सप्त नव पञ्चविंशतिर्वा प्रक्षेपयति, भूतिपोट्टिका च, ततो वेपछव्यकेन सधवानारी- शिरोन्यस्तेन सम उभयपार्धस्थितयोः इस्तगृहीतनिष्कोशखायो द्वयोः पुरुपयो सतोह गत्वा जिनविम्वानि पूजयित्वा तेपा पुरस्तात् शासनदेवताया वा पुरस्तात् छन्चक स्थापयित्वा राप्रिजागरण कुर्वन्ति श्रावकाः, श्राविकाश्च देवगुरूणां चतुर्विधसघस्य च गीतानि गायन्त्यस्तिष्ठन्ति यावत् प्रमातवेला । तत प्रभाते गुरूणा चतुर्विधसधसहिताना गृहमाग- ताना पूजा कृत्वा अमारिघोषणपूर्व दान ददाति यथोचित स्वजनादिधर्ग सन्मानयति, ततः तस्य मातृपितृधन्धुवर्गो गुरूणा पादौ वन्दयित्वा भणति-"इच्छाकारेण सचित्त भिक्ख पडिग्गहेह" गुरुर्भणति-"इच्छामो वट्टमाणजोगेण" ततो सघसहि- तेन यानादिपु समारूढो मङ्गलतुर्यरवेण स्वयमेव दान ददन् मिनभवन समागच्छति, लग्नादिकारणे पश्चादलितो जिनाना पूजा करोति, ततोऽशतैर्नालिकेरसहितैः अञ्जलिं भृत्या नमस्कारपूर्व प्रदक्षिणात्रय ददाति, ततः पूर्वोत्कविधिना पुष्पाणि अक्षताश्च क्षिपति दीक्षानिमित्त, वत पश्चात् ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य क्षमाश्रमणपूर्व पूर्वप्रतिपन्नसम्यक्त्वादिगुण शिष्यो भणति "इच्छाकारेण सुष्मे अम्ह सधविरइसामाश्य आरोवणयं चेइआइ वदावेह", य पुन पूर्वाऽअतिपन्नसम्यक्त्वादि- गुण स "सम्मच्चसामाश्य १ सुअसामाझ्य २ सघषिरइसामाइय ३ आरोवणत्य ति” भणति, गुरुराह "वदायेमो" पुनरपि क्षमाश्रमण दत्त्वा गुरुपुरतो जानुभ्या तिष्ठति गुरुरपि तस्य शीर्षे वास क्षिपति, ततो गुरुणा सह चैत्यानि वन्दते, गुरुरपि स्वयमेव शान्तिनाथ-शान्तिदेयतादिस्तुतीर्ददाति शासनदेवताकायोत्सर्गे उद्योतकरचतुष्क चदेसुनिम्मलयरा पज्जत चिन्तयति, गुरुरपि पारयित्वा स्तुतिददाति, शेषाः कायोत्सर्गस्थिता शृण्वन्ति, पश्चात् सर्वेऽपि उद्योतकर पठन्ति, ततो नमस्कारत्रिक फथयन्ति, सतो जानुम्यां स्थित्या शक्रस्तव पञ्चपरमेष्ठितवं च भणन्ति, ततो गुरुर्षेप अभिमन्त्रयति पश्चात् क्षमाश्रमण दत्त्वा शिष्यो भणति "इच्छाकारेण सदिसह [भगवन्] तुम्मे अम्ह रयहरणाइ वेस समप्पेह", ततो नमस्कारपूर्व सुगृहीत फरेहत्ति भणन् शिष्यो दक्षिणपाहुसमुख रजोहरणदसिका' कुर्वन् पूर्वाभिमुख उत्तराभिमुखो वा वेप समर्पयति, पुनः क्षमाश्रमण दत्वा रजोहरणादिषेपं गृहीत्वा ईशानदिशि गत्वा आमरणाद्यलकार उन्मुथति प प परिदधाति, प्रदक्षिणापत चतुरमुलोपरि कर्तितफेशो गुरुपामागत्य क्षमाश्रमण दत्त्या भणति "इच्छाकारेण तुम्हे अम्ह अह गिण्हह" पुनः क्षमाश्रमण दत्त्वा ऊर्ध्वस्थितस्य ईपद् अपनतकायस्य नमस्कारत्रिक उघ्यरयिस्वा ऊर्ध्वस्थितो गुरुः प्राप्ताया लग्न- वेलाया समकालनाडीद्विकप्रवाहवर्ज अभ्यन्तर प्रविश्य श्वास अस्खलित अट्टात्रिक गृहाति, तत् समीपस्थितसाधुः सदश- वस्त्रेण अट्टाः मतीच्छति, ततः क्षमाश्रमणं दत्त्वा शिष्यो भणति "इच्छाकारेण तुम्मे अम्ह सबविरासामाइपमारोमगत्य फाउस्सग्ग करायेह, खमासमणपुव सविरइसामाइय आरावणत्थ फरेमि काउस्सग्गं अन्नत्यूसस्सिएण"मित्यादि पठित्वा उद्योतकर सागरवरगमीरा पर्यन्त शिष्यो गुरुश्च द्वापपि चिन्तयत पारयित्वा उद्योतकर भणतः, तत क्षमाश्रमण दत्त्वा शिष्यो भणति, इच्छाकारेण तुन्मे अम्ह सषविरइसामाश्यमुत्त उच्चरावेह, गुरुराह, उचरावेमो । पुनः क्षमाश्रमण दत्त्वा ईपदपनतकायो गुरुवचन अनुयदन् नमस्कारत्रिकपूर्व सषविरइसामाश्यसूत्र वारत्रिक उच्चरति, ततो गुरुमन्त्रोच्चारपूर्व प्रणाम कृत्वा लोकोत्तमाना पावेपु वास क्षिपति, अक्षतानमिमध्य सघाय ददाति। ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा शिष्यो भणति "सदिसह- फि भणामो गुरुर्भणति “वदित्वा पवेयह", पुनः क्षमाश्रमण दत्त्वा भणति “इच्छाकारेण तुम्हे अम्ह सषयिरइसामा- इस आरोवेह गुरुर्यासक्षेपपूर्व भणति" आरोवियं ३ खमासमणेण हत्थेणं सुसेण तदुभएण सम्म धारणीय चिर पालनीय नित्यारगपारगाहोहि, गुरुगुणेहिं बुढाहि, सीसो, इच्छामो अणुसहित्ति भणित्वा क्षमाश्रमण दत्त्वा भणति तुम्हाण पवेश्य सदिसह साह्वणं पवेएमि, ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा नमस्कारमुच्चरन् प्रदक्षिणां ददाति, वारत्रय सघश्च तच्छिरसि अक्षत- निक्षेप करोति, ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा भणति "तुम्हाण पवेश्य साहूण पश्य संदिसह कारस्सग्ग करेमि", गुरुर्भणति फरेह । पुन क्षमाश्रमण दत्त्वा “सघविरइ आरोवणत्य करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यूसस्सिएण"मित्यादि पठित्या सागरवरगमी- रा पर्यन्त उद्योतकर चिन्तयित्वा पारयित्वा उद्योतकर पठति, ततः क्षमाश्रमणपूर्व भणति "इच्छाकारेण तुम्मे अम्ह सधविरइ सामाइयथिरीकरणकाउस्सग्ग करावेह, सबधिरइसामाइयथिरीकरणत्थ करेमि कारस्सग्ग" तत्र सागरवरगमी- रापर्यन्त उद्योतकर चिन्तयित्वा पारयित्वा उद्योतकरं पठति । तत क्षमाश्रमण दत्त्वा “इच्छाकारेण तुम्मे अम्ह नाम- व्वर्ण फरेह गुरुर्भणति “करेमो।" तसो वार्स क्षिप्यन् रविशशिगुरुसोमगोचरशुभया यथोचित नाम करोति, तत कृत- नामा शिप्यः सर्वसाधून वन्दते, आर्यिकाः प्रापका श्राविका अपि त वन्दन्ते । ततः क्षमाश्रमणपूर्व शिप्यो गुरु भणति "तुन्मे अम्ह धम्मोवएस देह" "पुनः धमाश्रमण दत्त्या जानुम्या स्थितः शिष्यः शृणोति गुरुर्भणति" "चचारि परमगाणि इत्यायुत्तराध्ययनाना तृतीयमध्ययनं "पवजा विहाण वा जयं चरे जय चिट्टे" इत्यादि वा सोऽपि च सवेगातिशयतस्तथा पुणोति यथाऽन्योऽपि कोऽपि पवजति, अत्र संग्रहगाथा- "विश्वदणवेसप्पण-समचतरगुलग्ग अट्टही]गहो । सामाइम तिअकाहुण-तिपयाक्षिण पास उस्सग्गो॥१॥" ॥ इति दीक्षादानविधिरधिकारः॥८६॥ ननु-सप्तमु उपधानेषु श्राद्धाना कस्मिन् उपघाने कति उपवासा !,१ कति पौपधा १,२ किं नामी, ३ उपधानप्रवेश- पिपिः, ४ का प्रभाते क्रिया ?, ५ का तृतीयपहरे क्रिया, ६ को वाचनाकरणविधिः?,७ क उत्क्षेपविधिः?, ८ को निक्षे पविधिः!, ९ का कर्तव्यता नित्य? १० का च पठिपुनाविगइपारणा कर्तव्यता?, ११अत्रोच्यते-पतेपा एकादशप्रश्नाना उचरस्वरूप किंषिद्विधिप्रपा-तरुणप्रभसूरियालाववोधानुसारेण किंचित् संप्रदायानुसारेण, किंचिच सांप्रत श्रावकक्रियमाण- कियानुसारेण शिप्यमुखावबोधार्य प्राकृत-संस्कृत-पार्तिकरूपतया लिरूपते । तत्र प्रथम प्रत्युपधान उपवाससख्या १ पौष धसंख्या २ नामानि ३ चाऽऽह-पचमगलमहासुअखधे पढम दुवालसं तमो पंचण्ह अज्झयणाण नमोअरिहताण इत्यत आरम्य नमो लोए सघसाहूण यावत् एगा पायणा दिजइ १ । इत्य पुण अझयणा अट्ठ तो आयविल अठ्ठग अट्ठमं च ३ तो तिहं मज्झयणाण एसो पच नमुकारो इत्यत आरभ्य हवइ मगल यावत् घीया वायणा दिजइ २ अनोपवासा सार्धद्वादश, पौपधाविंशतिः, विधिना पहनेतु उपवासा द्वादश पौपधाश्च पोडश, इद पचमगलमहासुअखंध नमुक्कारतपः विसडेति नाम इद प्रथमोपधान । १। इरियावहिआ-सुअखधे वि अट्ठ गज्झयणा तिणि चरमाणि चूला भिन्नइ, तत्थ दुवा- उसमे तवे पुण्णे "इच्छाकारेण सविसह" इत्यत आरभ्य जे मे जीवा विराहिया "यावत्" पढमा वायणा दिज्जइ १ तओ आयविल अट्ठमे अट्ठमे च कए पगिदिया इत्यत आरभ्य ठामि काउस्सग्ग यावत् वीआ वायणा दिज्जा २ अत्राऽपि उप- वासाः सार्धद्वादश पौषधाविंशतिर्विधिना पहने तु उपवासा द्वादश पौषधाः पोउश, इद इरियावहियातप विसडेति नाम इद द्वितीयमुपधान । २ । “भावारिहतत्यए पढम अट्ठम तो नमुत्युण" इत्यत आरभ्य "गधहत्थीर्ण" यावत् पढमा वायणा दिज्जइ १ "तमो सोलसएहिं अपिलेहिं गएहि लोगुतमाण" इत्यत आरम्य धम्मवरचाउरंतचकपट्टीण यावत् वीया वायणा दिज्जइ २ "पुणो तओ सोलसहिं अविलेहिं गएहिं अप्पडिहयवरनाणदसणधराण इत्यत आरभ्य सचे तिविहेण यदामि यावत् वइया घायणा दिजइ ३ अत्रोपवासा द्वाविंशति पौपघाः पञ्चत्रिंशत्, विधिना वहने तु उपपासा एकोनविंशति पौपधाः पञ्चत्रिंशदेव ३५ इद नमुत्थुण तपः पात्रीसडेति नाम तृतीयमुपधान । ३ । “ठवणारिहतत्थए पुर्षि चरत्य वमो रापर्यन्त उद्योतकर चिन्तयित्वा पारयित्वा उध्योतफरं पठति । ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा "छाकारेण तुम्मे अम्ह नाम- ठयण करेह गुरुर्भणति "करेभो ।” ततो घास क्षिप्यन् रविशशिगुरुसोमगोचरशुभसा यथोचित नाम करोति, ततः कृत- नामा शिप्या सर्वसापून वन्दते, आर्यिका प्रायका प्राविका अपि त वन्दन्ते । तत क्षमाश्रमणपूर्व शिष्यो गुरु भणति "सुन्मे अम्ह धम्मोवएस देह" "पुनः क्षमाश्रमण दत्त्वा जानुभ्यां स्थितः शिष्यः शृणोति गुरुर्भणति" "चत्तारि परमगाणि इत्याधुचराध्ययनाना तृतीयमध्ययन "पषज्जा विहाणं या जय घरे अय चिट्टे" इत्यादि वा सोऽपि च सवेगातिशयतस्तथा पुणोति ययाऽन्योऽपि कोऽपि पवञ्चति, अत्र संग्रहगाथा- "विश्वदणवेसप्पण-संमचरंगुलग्ग अष्ट[सी]गहो । सामाइअ तिअकवण-तिपयाहिण यास उस्सग्गो ॥१॥" ॥ इति दीक्षादानविधिरधिकार ॥८६॥ मनु-सप्तसु उपधानेषु श्राद्धाना कस्मिन् उपधाने कति उपवासाः,१ कति पौपधाः१, २ किं नाम?, ३फ उपधानप्रवेश- विधिः, ४ का प्रभाते क्रिया ?, ५ का तृतीयप्रहरे क्रिया, ६ को वाचनाकरणविधिः?, ७ क उत्क्षेपविधिः, ८ को निक्षे पविधि।, ९ का कर्तव्यता नित्य ? १० का च पठिपुनाविगइपारणा कर्तव्यता!,१११ अनोच्यते-एतेपा एकादशप्रश्नाना उचरस्वरूप किंचिद्विषिप्रपा-तरुणप्रमसूरियालाववोधानुसारेण किंचित् संप्रदायानुसारेण, किंचिच्च साप्रत श्रावकक्रियमाण- कियानुसारेण शिष्यसुखायबोधार्थ प्राकृत-सस्कृत-वार्तिकरूपतया लिख्यते । तत्र प्रथम प्रत्युपधान उपवाससख्या १ पौष अमुग वहाणतवे पवेसह गुरुर्भणति पवेसेमो नवकारसी करिज्यो, अगपडिलेहण सदिसावर्जा, उवहाणवाहा मणात तइत्ति, तृतीयाद्युपधानप्रवेशे कालवेला पौपधग्रहणे तु नवकारसी करिज्यो, अगपडिलेहण संदिसावज्यो उपधानवाही भणति तहचि, अत्र क्षमानमणदानानन्तर चतुर्विधाहार करोतु पानीय वा पिवतु भोजन वा करोतु विचारो व्यवस्था वा नास्ति, अथ केनापि कारणेन सन्ध्याया क्षमाश्रमण न वच, तदा पाश्चात्यरात्रौ अपि प्रतिक्रमणवेलात प्राक् पूर्व- रीत्या क्षमाश्रमणदान कार्य, कालवेलाया प्रतिक्रमण कार्य नवकारसीप्रत्याख्यान च मालिकपाधैं कार्य । ततो वाच- कादिपदस्थसमीपे समागन्तव्य १ तत्र यदि प्रथमोपधानद्वयं भवेत् तदाऽवश्यं नन्दी कर्तव्या, नन्दीमध्ये एव च तदुपधानस्य उरक्षेपो विधेयो अथ यदि शेषोपधानानि तदा नन्दीनियमो नाऽस्ति । ततः प्रात प्रथम तदुतक्षेपः कार्यः, ततः पौपधसामायिकयोहण ततो वन्दनकपदानपूर्व सुखतपोवन्दनक, ततः सुखतपापृच्छा च इति उपधानप्रवेशनविधिः । ४ । अथोपधानवाहिनः प्रामातिकक्रियामाह, उपधानवाही प्रातः पदस्थसमीपे समागत्य, गुर्वादेशेन ईर्यापथिकी प्रतिफम्या आगमनं आलोच्य पौषध सामायिक च गृहीत्वा क्षमाश्रमणद्वयदानपूर्व प्रतिलेखना करोति, ततः क्षमाश्र- मणद्वयदानपूर्व अङ्गप्रतिलेखना करोति, ततो मुखवस्त्रिका प्रतिलेख्य प्रथमक्षमाश्रमणेन ओहि पडिलेहण संदिसावेमि द्वितीयक्षमाश्रमणेन ओहि पडिलेहण करेमि इति भणति, ततो मुखवत्रिका प्रतिलेख्य पदस्थपदे चन्दनपटू ददाति, ततो गुर्वदति “पवेयणं पवेयह" उपधानवाही व क्षमाश्रमण दत्त्वा अर्धावनतकायः शृणोति, गुरुर्भणति 'अमुगवहाण- तिप्ति अविलाणी तो तिण्ह अझयणाण अरिहतचेश्याण' इत्यत आरभ्य पोसिरामि यावत् पगा वायणा दिना अत्रोपासाः सापों दो पौषधः चत्वारः इदं मरिहतवेइमाणं तपः घरकडेति नाम चतुर्यमुपधान । ४ । “नामारिहत घर- पीसत्यए पढम अट्ठम तो छोगस्स सज्जोअगरे" इत्यत आरभ्य चवीसपि फेवली इति यावत् पठमा वायणा दिबर १ "पुणो वारसहि आयविलेहिं गपहिं उसममधिम प धंदे" इत्यत आरभ्य वद्धमाण चेति यावत् वीआ वायणा दिजइ २ "पुणो तेरसहिं आयपिलेहिं एगहि "एवं मए" इत्यत आरभ्य प्रान्त यावत् तइया वायणा दिसइ ३ अत्रोपवासा' सार्थ- समदश, पौपधा अष्टाविंशतिः, विधिना वहने तु उपवासाः सार्धपञ्चदश पौपधास्तु अष्टापिंशतिरेव, इद घरवीसरययतपः अट्ठावीसडेति नाम पञ्चममुपधान । ५। "दवारिहतत्यए पढम पत्य वओ पच आयविलाणि अते पुस्वरवरदीपढ़े" इत्यत आरम्य सुअस्स भगवओ इति यावत् एगा वायणा दिजइ, अत्र उपवासा. सार्धत्रयः पौपचा पद, इद पुस्वर परदीवडे तपः उकरेति नाम पष्ठ उपधान ॥३॥ सिद्धत्यय-सुयखंघे "सिद्धाण बुद्धाण" इत्यत आरम्प तारेइनर वा नारि वा इति यावत् पगा पायणा दिजइ, अत्र उपवास एका स च चतुर्विधाहार एव पौषधोऽपि एक , इद सिद्धाण युद्धाण तपोमालेति नाम सप्तम उपधान ॥ ७ ॥ ३ अयोपभानप्रयेशनविषिः पाह-यदि बहवः श्रावकार प्राविकाच उपपाने प्रवि- शन्ति तदा संघनाना चन्द्रपट प्राचं, संघस्य कुम्भराशिः ज्ञेया, तवभाषे यो या वा प्रविशति तमामा पम्पलं प्राय ? तया उपधानवाही सरन्याया वाचकादिपदस्पसमीपे समागस्य ईर्यापपिकी प्रसिकमति, वसा समाधम पहिलेहण करेमि २ सज्झाय स० ३ सज्झाय क० ४ पइसण स०५ वइसण क० ६ पांगुरण स०७ पागुरण पडिग्गहेमि ८ कट्ठासण सदि० ९ कट्ठासण पडिग्गहेमि १० पुनर्मुसवस्त्रिका प्रतिलिख्य वन्दनकद्वय दत्त्वा सुखतपेति पृच्छा, उपधानवाहि भणति तुम्हारइ प्रसादइ । ततः सर्वोपकरणानि प्रतिलिखति मात्रकादिकमपि सर्व प्रतिलिख्यते । तथा यस्मिन् दिने मुक्त तस्मिन् दिने पउणपहरप्रतिलेखनाया स्थालीकञ्चोलादिक सर्वमपि भुज्यमान प्रतिलिखति, उपवासदिने तु न, इति उपधाने तृतीयप्रहरसंवन्धी विधिः। ६ । अथ घाघनाविधिलिंख्यते-सन्ध्याया प्रथम चतुर्विधाहार कृत्वा ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखवत्रिका प्रतिलिख्य वन्द- नकवय दत्त्वा पहिलइ उपधानि पचमगलमहासुअखधस्स पढमवायणापडिगहणत्थ काउस्सग्ग करावेमो, पहिलइ उप, धानि पचमगलमहासुयखधपहमवायणानिमित्त करेमि कारस्सग्ग अन्नत्यू० इत्यादि भणनपूर्व कायोत्सर्गे सागरयर- गमीरा यावत् लोगस्स १ चिन्त्यते, पारिते च सपूर्ण लो० भणित्वा, ततः क्षमाश्रमणपूर्व इच्छाकारेण पचमंगलमहासु- यखंधस्स पदमवायणा पडिगहणत्य चेइआइ वदावेह गुरुर्भणति वदावेमो, वासक्षेप करावेह गुरुर्भणति करावेमो ततो वास- क्षेपः कार्य , ततश्चैत्यवन्दनं ततः क्षमाश्रमणपूर्व इच्छाकारेण सदिसह भगवन् वायण सदिसामि वीये खमासमणे वायण पडिगहेमि, ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा उपधानवाहिन करद्वयगृहीतमुखवत्रिकाच्छादितमुखस्य अर्धावनतगात्रस्य नम- स्कारत्रयपूर्व गुरुवारत्रय तवत्सूत्रालापकस्य वाचनां ददाति, ततो वायणामादि मिच्छामि दुफडमिति वाक्य प्रान्ते, एव इरियावहियसुअखधादिनामोद्देशेन सःपा उपधानाना वाचनाविधिः कार्य इति वाचनाविधि ।७।
निरुद्धनिमित्तं वा तव फरर इत्युक्त्वा उपवास, आयंबिल, एगासण वा, प्रत्यास्यान कारयति, उपासे गायरिले निम्मति वकण्यं, एकाशने निर्विकृतिके च निमिचेति वकष्य । तत प्रथमक्षमाश्रमणेन बहुवेल सदिसामि द्वितीयतमायमोन बहुवेल फरेमि तू० १० वइसण सदिसामि च०१० वइसण ठगपमि प० ३० सम्झाय सदिसायमि प०१० मसाप करेमि सप्त० १० पागुरण सदिसावेमि अष्टम०२० पागुरण पडिगाहेमि नवम० ३० कट्ठासण सदिसायमि दमम० भ० कट्ठासण परिग्गहेमि । ततो मुखवत्रिका प्रतिलेख्य धन्दनकद्वय ददाति, गुरुदति सुखतप उपपानवाही पदति नुदा. रइ प्रसादा इति प्रभावसंपन्धी उपधानविधिः।५। अथ उपधाने तृतीय-प्रहर-संवषिविधिलिख्यते, तथाहि-तृतीयमहरस्य प्रतिलेखनाया जाताया स्थापनामे माठि- कादेशेन ईर्यापधिकी प्रतिक्रम्य प्रयमक्षमाश्रमणेन पडिलेहणं करेमि द्वितीय क्ष० पोसहसाठ पमबेमि, इत्युक्त्वा मुल. पत्रिका प्रतिलिखति, एव क्षमाश्रमणद्वयदानपूर्व अङ्गप्रतिलेखना मुखवत्रिका प्रतिलिखति, ततो वसति प्रमार्गपति तत्र यदि तस्मिन् दिने भोजन कृत भवति, तदा पदस्थसमीपे क्रियाकरणादाक् परिपानवेप एक प्रतिलिखति न शेष खाणि, अप यदि तस्मिन् दिने उपवासो भवति, तदैक वेपमपि न प्रतिलिलति, तसः पदस्थसमीपे समागत्य इपिरिडी प्रतिक्रम्य प्रतिलेखना अङ्गप्रतिलेखनां च पुनर्गुरुसमक्ष करोति, ततो मुलषत्रिका प्रतिलिस्य बन्दनकर पराति व मतुर्षिषाहार त्रिविधाहारं पा प्रत्याख्यान रखा, धमाधमणवश तानि - तरिके पहिलेहण फरेमि २ सम्झाय सं० ३ सज्झाय क० ४ वइसण स०५ वइसण क० ६ पांगुरण सं०७ पागुरण पण्डिग्गहमि कठ्ठासण सदि० ९ कट्ठासण पठिग्गहेमि १० पुनर्मुखवस्त्रिका प्रतिलिख्य वन्दनकद्वय दत्त्वा सुखतपेति पृच्छा, उपधानवाहि भणति तुम्हारइ प्रसादइ । ततः सर्वोपकरणानि प्रतिलिखति मात्रकादिकमपि सर्व प्रतिलिख्यते । तथा यस्मिन् दिने मुक्त तस्मिन् दिने पठणपाहरप्रतिलेखनाया स्थालीकञ्चोलादिकं सर्वमपि भुज्यमान प्रतिलिखति, उपवासदिने तु न, इति उपधाने तृतीयमहरसंवन्धी विधिः । ६ । मथ वाचनाविधिलिख्यते-सन्ध्याया प्रथम चतुर्विधाहार कृत्वा ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखवत्रिका प्रतिलिख्य वन्द-| नकवय दत्त्वा पहिलइ उपधानि पचमगलमहासुअखधस्स पढमवायणापडिगहणत्थ काउस्सग्ग करावेमो, पहिलइ उप, धानि पचमगलमहासुपखधपढमवायणानिमित्त करेमि काउस्सग्गं अन्नत्यू० इत्यादि मणनपूर्व कायोत्सर्गे सागरवर- गमीरा यावत् लोगस्स १ चिन्त्यते, पारिते च सपूर्ण लो० भणित्वा, ततः क्षमाश्रमणपूर्व इच्छाकारेण पचमगलमहासु- यखधस्स पढमवायणा पडिगहणत्य चेइआइ वदावेह गुरुर्भणति वदावेमो, वासक्षेप करावेह गुरुर्भणति करावेमो ततो वास- क्षेपः कार्यः, ततश्चैत्यवन्दनं ततः क्षमाश्रमणपूर्व इच्छाकारेण सदिसह भगवन् वायण सदिसामि वीये खमासमणे वायण पडिगहेमि, ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा उपधानवाहिनः करद्वयगृहीतमुखवखिकाच्छादितमुखस्य अर्धावनतगात्रस्य नम- स्कारत्रयपूर्व गुरुवारत्रय तत्तत्सूत्रालापकस्य वाचनां ददाति, ततो वायणामांहि मिच्छामि दुक्कडमिति वाक्य प्रान्ते, एवं इरियावहियमुअखधादिनामोद्देशेन सर्वेपा उपधानाना वाचनाविधिः कार्य इति वाचनाविधि ।७।
निरुद्धनिमिच या तय कर इत्युक्त्वा उपवासं, आययिलं, एगासण घा, प्रत्याख्यान कारयति, उपवासे आयंविले निरुद्धत्ति यफष्य, एकाशने निर्विकृतिके च निमिसेति वक्तव्य । ततः प्रथमक्षमाश्रमणेन बहुवेल सदिसावेमि द्वितीयक्षमाश्रमणेन बहुपेल फरेमि तु० ५० पइसण संदिसामि च०१० पासण ठाएमि प० २० सज्झाय संविसावेमि प०२० सम्झाय फरेमि सप्त०१० पांगुरणं संदिसामि अष्टम०१० पागुरण पडिगाहेमि नवम० क्ष० कट्ठासण संदिसावेमि दसम० क्ष० फट्ठासण पडिग्गहेमि । ततो मुखयस्त्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकद्वय ददाति, गुरुर्वदति मुखतप उपधानवाही वदति तुम्हा- रइ प्रसादइ इति प्रभातसंवन्धी उपधानविषिः ।५। अथ चपघाने तृतीय-प्रहर-सपधिविधिर्लिख्यते, तथाहि-तृतीयप्रहरस्य प्रतिलेखनाया जाताया स्थापनाने मालि- कादेशेन ईर्यापयिकी प्रतिक्रम्य प्रथमक्षमाश्रमणेन पतिलेहणं करेमि द्वितीय क्ष० पोसहसाल पमज्जेमि, इत्युक्त्वा मुख- पत्रिका प्रतिलिखति, एष धमाश्रमणद्वयदानपूर्व अङ्गमतिलेखना मुखपत्रिका प्रतिलिखति, ततो वसति प्रमार्जयति तत्र यदि तस्मिन् दिने भोजन कृत भवति, तदा पदस्यसमीपे क्रियाकरणादाक् परिधानषेपं एक प्रतिलिखति न शेपव खाणि, अघ यदि तस्मिन् दिने उपवासो भवति, तदैक वेषमपि न प्रतिलिखति, तत पदस्थसमीपे समागत्य ईर्यापथिकीं प्रतिक्रम्य प्रतिलेखना अङ्गपतिलेखना च पुनर्गुरुसमक्ष करोति, सतो मुखवस्त्रिका प्रतिलिख्य चन्दनकषटू ददाति तत- मतुर्विधाहार त्रिविधाहार पा प्रत्याख्यान कृत्वा, क्षमाप्रमणदशकं ददाति, तथा-ओहि पडिलेहण सदिसावेमि १ मोहि पहिलेहण करेमि २ सज्झाय स० ३ सन्झाय क० ४ वइसण स०५ यइसण फ० ६ पागुरण स०७ पागुरण पडिग्गहेमि ८ कट्ठासण संदि०९ कट्ठासण पडिग्गहेमि १० पुनर्मुखयस्त्रिका प्रतिलिख्य चन्दनकद्वय दत्त्वा सुखतपेति पृच्छा, उपधानवाहि भणति तुम्हारइ प्रसादह । ततः सर्वोपकरणानि प्रतिलिखति मात्रकादिकमपि सर्व प्रतिलिख्यते । तथा यस्मिन् दिने मुक्त तस्मिन् दिने पठणपहरप्रतिलेखनाया स्थालीकचोलादिक सर्वमपि मुज्यमान प्रतिलिखति, उपवासदिने तु न, इति उपधाने तृतीयमहरसंबन्धी विधिः । ३ । अथ याचनाविधिलिख्यते-सन्ध्याया प्रथम चतुर्विधाहार कृत्वा ईर्यापयिकी प्रतिक्रम्य मुखवत्रिका प्रतिलिख्य वन्द- नकद्वय दत्त्वा पहिला उपधानि पचमगठमझामुमखधस्स पढमवायणापडिगहणत्थ काउस्सग करावेमो, पहिलइ उप, धानि पचमगलमहासुपखधपढमवायणानिमित्त करेमि फाउस्सग्ग अन्नत्थू० इत्यादि भणनपूर्व कायोत्सर्गे सागरवर- गमीरा यावत् लोगस्स १ चिन्त्यते, पारिते च सपूर्ण लो० भणित्वा, ततः क्षमाश्रमणपूर्व इच्छाफारेण पचमगलमहासु- यखधस्स पढमवायणा पढिगहणत्य घेइमाइ पदावेह गुरुर्भणति वदावेमो, वासक्षेप करावेह गुरुर्भणति करावेमो ततो वास- क्षेपः कार्यः, ततश्चैत्ययन्दनं तत क्षमाश्रमणपूर्व इच्छाकारेण सदिसह भगवन् वायण सदिसामि वीये खमासमणे वायण पडिगहेमि, ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा उपधानवाहिन करद्वयगृहीतमुखवस्त्रिकाच्छादितमुखस्य अर्धावनतगात्रस्य नम- स्कारत्रयपूर्व गुरुवारत्रय तत्वत्सूत्रालापकस्य वाचना ददाति, ततो वायणामादि मिच्छामि दुकडमिति वाक्य प्रान्ते, एव इरियावहियसुअखधादिनामोद्देशेन सर्वेषा उपधानाना वाचनाविधिः कार्य इति वाचनाविधि ।७।
अथ उत्क्षेपविधिमाह-प्रथम ईर्यापथिकी प्रतिकम्य मुखपत्रिका प्रतिलिख्य वन्दनकद्वय दत्त्वा क्षमाश्रमणपूर्व उपधान- पाही भणति-"पहिला उपधानि पचमगलमहासुअखंधतव उक्खियह" गुरुर्भणति-उक्खियामो, पहिलइ उपधानि पचमगठ महासुअखध रक्खेवावणि अ नविपसावणीय करेमि कारस्सग्ग अन्नत्यूसस्सिएण"मित्यादि पूर्व कायोत्सर्गे पदेसु निम्मल- यरापर्यन्त चतुर्विंशतिस्तवमेक चिन्तयित्वा पारिते च सपूर्ण कथयित्वा, क्षमाश्रमणदानपूर्व भणति, पहिलइ उपधानि पचम- गठमहासुअखध-उक्खिवावणीय घेइआइ वदावेह, गुरुर्भणति यदावेमो वासक्षेप करावेह गुरुर्भणति फरावेमो, ततो वास- क्षेपपूर्व संपूर्ण चैत्यधन्दनं क्रियते । एव सर्वत्रोपधानेषु उत्क्षेपो ज्ञेयो, नवर प्रथमोपधानद्वये नदिमध्ये कार्यते उतक्षेप । शेपोपघानेषु तु न नन्दिमध्ये कार्यते । अथ यहिने न नन्दि तदा प्रातः प्रवेशदिने उत्क्षेप कार्यते, पर निजनिजोपधा- ननामादिमिः आलापेन कार्यः इति उत्क्षेपविधिः। ८ । अथ निक्षेपविधिमाह- वपोऽयसानदिने सन्ध्याया कृतचतुर्विधाहारः प्रातर्षा ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखवत्रिका प्रतिलिख्य वन्दनकदयं दत्त्वा उपघानतपोषाही भणति "इच्छाकारेण संदिसइ भगवन् अमुगतव निक्खिवेह" गुरुर्भणति "निक्सिवामो", तत इग्छ ति भणित्या क्षमाश्रमणं दत्त्वा भणति "इच्छाकारेण सदिसह भगवन् अमुगतवनिक्खिवणत्य काउस्सग्ग करा- घेह गुरुर्भणति "करावेमो, इच्छामि खमासमणो० अमुगतषनिक्खिवणत्यं करेमि कारस्सग्ग अन्नत्य" इत्यादि भमित्वा कायोत्सर्गे नमस्कारमेक चिन्तयित्वा पारितेऽपि नमस्कारमेक कथयित्वा धमाश्रमण दत्त्वा "अमुगतवनिक्सियपत्य और आइ वदावेह" गुरुर्मणति “यदाषेमो" ततः संपूर्णा स्पषन्दना करोतीति निक्षेपविधिः।।
अथ नित्यकर्तव्यतामाह-सा नित्यकर्तव्यता काऽपि शाखोका काऽपि साप्रत दृश्यमानपरम्परागम्या, तथाहि-उपधाने श्रावकैर्विकृतिम ध्ये एक धृतमेव माझ नान्या काऽपि विकृतिः १ । उपधाने त्रिंशशिविकृतिकाना मध्ये एकमपि निर्षि- कृतिक न प्राध, तथाविधकारणे तु सति खण्डादिग्रहण यतनया कार्य । उत्कटद्रव्याणि अपि न प्रायाणि ३। आहरित- शाकोऽपि न प्रायः ४ । घृततैलादि व्याधारितशाकोऽपि न प्रायो, धूमितस्तु ग्राह्य ५। तलितपर्पटसीरावटिकादिकमपि न माघ ६ । अनादिपरिवेषिका खी कृतरात्रिप्रायश्चित्ता शुद्ध्यति नाऽन्यथा ७ । अनादिपरिवेपिकाया वस्त्राणि दण्डित- खण्डितादिकानि न शुक्ष्यन्ति ८ । जेमनादिभूमिस्थानमपि कृतरात्रिप्रायश्चित्तया दण्डितखण्डितादिवत्ररहितया प्रमा- र्जित शुमति ९ । यावन्ति च वस्त्राधुपकरणानि तपःप्रवेशप्रथमदिने गृहीवानि भवन्ति तानि सर्वाण्यपि भोग्याभोग्यानि उभयकाल प्रतिलेख्यानि १० । जेमनस्थालीकञ्चोलकादीनि तु जेमनदिने पादोनप्रहरप्रतिलेखनासमये प्रतिलेखनीयानि नाऽन्यदा भोजनामावान ११ । कदाचित् हारकुण्डलादिक गृहीत स्वदेहादुत्तार्य स्वगृहादी मोच्य भवेत् तदा विना उपधान यया स्त्रिया अहोरात्रपौपधो गृहीतोऽभवेत् तस्या हस्ते रात्रौ, न तु दिने उपधानवाहिन्या देय, सा च प्रातः तदुफस्थाने मुश्चति १२ । उपधाने सर्वाणि वस्त्राणि स्वय या मालिकया था प्रतिलेखितानि शुद्ध्यन्ति १३ । सर्व क्रियानु- छान आदेशनिर्देशादिक मालिकादेशेन शुक्ष्यति १४ । क्रियानुष्ठानकारिका मालिकाऽप्युभयकाल प्रतिक्रमण करोति, रात्रि- प्रायश्चित्त करोति, सप्तवाराश्च देवान् यन्दते तदा शुध्यते नाऽन्यथा १५। रजस्वला दिनत्रय तपसि न पतति १६ । महाअ- स्थाप्यायसत्क ७१८९ सप्तम्यादिदिनत्रय तपसि न पवति १७ । प्रतिक्रमणमध्ये प्रभाते नमस्कारप्रत्याख्यानमेव कार्य, ततो गुरुसमीपे क्रियावसरे उपवास आघाम्ल निर्विकृतिक एकाशन वा कार्य १८ । प्रत्याख्यानपारणसमये पूर्व नमस्कार- प्रत्याख्यान पारयति, वतः उपवासादिक १९ । प्रथमोपधानवयप्रवेशदिने मालादिने च यदि नन्द्याडम्बरेण उत्सूरता भवति पौपधादि कर्तुं न शक्यते, तदा तृतीयप्रहरप्रतिलेखनानतर सर्वोपकरणानि प्रतिलिख्य रात्रिपौपधोऽवश्य ग्राह्यः २० । मातरुपधानवाही गुरुसमीपे समागत्य ईयोपथिकी प्रतिक्रम्य पौपध सामायिक च लात्वा प्रतिलेखना महत्मतिलेखनां च करोति, ततो मुखपत्रिका प्रतिलिख्य उपहि पडिलेहण सदिसावेमि उवहि पडिलेहण करेमीति क्षमाश्र- मणद्वय ददाति, ततो पन्दनकपदानानन्तर क्षमाश्रमणदशक ददाति, तत्क्रमश्चाऽयं-बहुवेल सदि० १ बहुवेल करेमि०२ पइसण स० ३ घइसण ठाएमि ४ सम्झाय संदि० ५ सम्माय फ० ६ पांगुरण सदि०७ पांगुरण पडिग्गहेमि ८ कहा- सण सदि०९ कट्ठासण पडिग्गहेमि १० । ततो वन्दनफवयदानपूर्व सुखतपःपृच्छा २१ । सन्ध्यायामपि एवमेव क्रिया फरण, नवर पूर्व प्रतिलेखना अङ्गप्रतिलेखना च करोति, न उवहि प्रतिलेखना । ततो गुरोर्वन्दनकपट्दानानन्तर क्षमाश्रमणदशकदानमिद उवहि पसिलेहण सदि० उवहि पहिलेहण फरेमि २ सज्झार्य सदि० ३ सम्झाय क०४ वर- सर्ण सं०७ पइसण ठा० ६ शेप पूर्ववत् १०।२२। पृथक् प्रतिक्रमणसद्भापत पाक्षिकवन्दनकानि सुखतपःपृच्छा- पर्यन्तां मिया सर्वामपि कृत्वा देयानि २३ । मालापरिघाने सन्ध्यायां माला अभिमन्वयित्वा स्वगृहे रात्रिजागरण कृत्वा मावर्गच्छाधिपतिपार्चे माला परिधातम्या, तदनु तत् विनात् दिनदशक दशाहिका कार्या, तत्र पापधग्रहणामावतापात्राय- धाहारमेकाशनं कुर्वन् उपधानवाही च निरारम्भस्तिष्ठति २४ । सवाण्यपि उपधानानि उत्कृष्टविधिना वहनीयानि तद- भावे श्रावकैः एकान्तरोपवासैः, साधुभिस्तु उपवासाचाम्लनिर्विकृतिकैकाशनै कृत्वा तावन्त उपवासाः पूरणीया न दिनसंख्या नियमोऽस्ति २५ । इति नित्यकर्तन्यता ॥ १०॥ अथ पडिपुन्ना विगइ पारणाविधिमाह-प्रातर्गुरो समीपे समागत्य पृथक् प्रतिक्रमणे कृते च मुखवत्रिका प्रति- लिख्य धन्दनकपटु ददाति, गुरुभिः सम प्रतिक्रमणे कृते वन्दनकद्वयमेव ददाति, ततो गुरुर्भणति “पवेयण पवेयह" इति मणित्वा भणति पडिपुग्नाविगइपारण करेहचि, ततः किंचित् स्वेप्सित प्रत्याख्यान करोति, ततो भणति-गुरुसमक्ष समग्र उपधानमाहे अभकि आशातना कीधी हुवे ते मिच्छामि दुकट । इति पडिपुग्नाविगइपारणाविधि । ११ । ॥ ८॥ ॥ इति सप्तोपधानक्रिया-विधिरधिकारः ॥ ८७॥ ननु श्रावक-श्राविकाणा निर्विकृतिकप्रत्याख्यानेन उत्कटद्रव्याणि यानि त्याज्यानि सन्ति तानि कानि ? सच्यन्ते- "खीरी खड खजूर सकरादक्खदाडिमाई य । तिलवट्टी वडिवाइ, करवओ चूरिम च तहा ॥९६ ॥ नालिअर मोईअ, मटिम सतलिय भजियाचणए । आसुरिअविलिमा, पणगाइ किल्लाडियाइ तहा ॥ ९७ ॥ तंदुलकष्टिम दुद्ध, घोल एयाइ भूरिमेयाइ । उक्कोसगदवाइ, वजिज्जा निपिगइअमि ॥ ९८॥" इति श्रीसन्देहदोलावली (पत्रे ११०) सूत्रगाथात्रयवृत्त्यनुसारेण क्रियते- तनामानि शृणु क्षैरेयी १ दुग्धराद्धसेविका २ खण्डः ३ खजूरः ४ शर्करा ५ द्राक्षा ६ दाडिमकुलिका ७ सहकार ८ राजा- दन ९ कदलीफल १० नागराजातिफलानि ११ ब्राक्षादीनि नागरमादिफलपर्यन्तानि सञ्चित्तान्यपि उपायेन प्रासुकीकृ- तानि अत्र ज्ञेयानि, अन्यथा तनक्षणासभवा, गुरुपर्पटिका १२ गुडधाना १३ कर्करीयकः १४ फाणित १५ इक्षुरस. १६ कसार १७ वर्पोपलाः १८ शर्करातिलकारखण्डकतलीपर्यायाः १९ अमृतिका २० तिलकुट्टी २१ साऽपि सञ्चित्ततिलाना पेत्तदा पर्युपिता अमितापतप्ता तदा सद्यस्काऽपि अधिसाना तदापि सद्यस्काऽपि कल्पते, वटकानि कालिकमिन्नानि अमिन्नानां पझानविकृतित्वेन घोलमिन्नाना जीवससक्तिमत्त्वेन निर्विकृतिके अभक्ष्यत्वात् २२ करम्बो-दधिकृतो दुग्धकृतो पा शेयः, नतु तऋकृतः तस्य पदरचूर्णवत् नीरसत्वेनाऽनुत्कृष्टत्वात् २३ चूरिम घृतखण्डादिगुड]मिश्रित मोदकादिचूर्ण २४ स्नेहमचिः २५ तथाकुग २६ कुलरि २७ सिद्धपडिका २८ घृततेलाधैफतरमक्षितमण्डका २९ रोट्टिका ३० आस्तानक ३१ आम्तिका ३२ व्यापारिते अरिका ३३ पूरणादि तेमनानि ३४ व्याघारित राषप्रहेलिका ३५ नालिकेरगरिका ३६ मोदकामण्डितनेदमिश्रिता कणिकानिष्पना ३७ मग्नितापगलितपुटवयान्तसगुडमिश्रा रोट्टिका घृताधतिमृक्षितरोटिका या ३८ भर्जिका यत्युलादिशाफः, सापि उत्कालिते घृते तैले वा पक्का ज्ञेया ३९ अपकवणकाः तेऽपि घृते तैले वा पका प्राधार ४० अन्यान्यपि छमकितशालनकानि ४१ आसुरिका-राजिका सस्कृतपोलदध्याचन्तर्निक्षिप्तलीकृतसर्पपशाकादि। इय च सिन्धादिदेशे आहुरिति नामा, जालन्धरे आसुरमिति नाम्ना, सम्पत्र राजिका विकमिति नाभा च प्रसिमरा एषा
च दधिकृता कृता ज्ञेया। यदुक्तं योगविधौ-'तदिवसकया दहीफया आसुरी न कप्पइ जोगवाहीणमिति' अतः काञ्जिकवट-
फपानीयभक्षणेऽपि न दोपः ४२ आम्लिकापानक चिंचापानक तद् आदिः यस्य तद् तथा, आदिशब्दात् ४३ द्राक्षापा-
नक ४४ नालिकेरपानक ४५ खजूरपानक ४६ गुडपानक ४७ किलाटिका फेदहडिनामिका ४८ दुग्धसिद्धद्राक्षा ४९ खुडु-
हुडी ५० खारिक ५१ मख ५२ वटकादिव्यञ्जनानि ५३ तन्दुलक्वयित दुग्ध पेया इत्यर्थ । अल्पै पष्टिकादितन्दुलैः सम पक्कमि
त्यर्थः । इद तु तलस्थितसहपक्क तन्दुलादीनामुपरि चत्वारि अङ्गुलानि यावत् वृद्ध ज्ञेय, तदूर्घ वर्धमानं विकृतिरेव, क्षैरेयी
तु
सान्द्रा भवर्तीति न तया पौनरुत्य ५४ हस्तविलोडितो निर्जलो दधिघोलः, स तु विकृतिरेव, पर यो हस्तविलोडित सजलो
दधिघोल स उस्कृष्टद्रव्य ५५ गुडमाधुरा ५६ शिखरणी ५७ निर्भञ्जनानि ५८ इत्यादीनि ज्ञेयानि । अत्र पूर्व नामग्राह अनेकानि
उस्कृष्टद्रव्याणि उकानि । अथ एपामेय विकृतिनिष्पन्नाना नानादेशजत्वेन दुर्लक्षाणा सुखाववोधार्थ व्यापकलक्षणमाह-
"विगई दघेण हया, जात उफोसिअ भवे दव।" 'विकृति' क्षीरादिका द्रव्येण तन्दुलादिना हता भग्ना, मोरिता निर्वीयीं-
कृतेति यावत् , या काचन पायसादि उस्कर्पित उत्कर्पितसज्ञ भवेत् ॥ 'द्रव्यम्' उत्पन्नरसवीर्यविपाकान्तरत्वात् यथा मथित
खण्डादिरसेन हतं शिखरणी १ घृत कणिक्कादिना मिश्रित कूलरिः, चूरिम वा २ वटकादि पक्वान्न कालिकादिनोपहत
कालिकवटिकादीनि, पर्पटसुकुमारिकादिरसेणोपहत तेल घृत वा निर्भजन ४ शुण्ठीचूर्णरसेन हतो गुडपाको गुडपर्पटिका ५
इत्यर्थः । पुनरुत्कटद्रव्ययितराधिकारमिच्छता सन्देहदोलावली-सूत्रवृत्तिप्रमुखा ग्रन्था द्रष्टव्या ॥८८॥
॥ इति उत्कटद्रव्याधिकार ॥८८॥
खरतरगच्छाधीशा, बिनचन्द्रयुगप्रपानगुरुराजाः । श्रीपातिसाहिमान्या, समभूनन् भूमिविख्याता ॥१॥ श्रीपूज्यमुख्यशिप्याः, दक्षाः श्रीसकलचन्द्रनामानः । मद्गुरवो गुणगुरव-नेपामेप प्रसादो मे ॥२॥ इत्येप सप्तदशभि-स्तुर्य प्रमोचरैः स्फुटम् । प्रकाश कृतवान् पूर्ण, गणि समयसुन्दर ॥ ३॥ REDIESISEXERIES SENSESETTES इति श्रीसमयसुन्दरोपाध्यायविरचिते सामाचारीशतके पञ्चमप्रकाशे चतुर्थः प्रकाशः समासः ॥ ४॥ ॐ ॥ अथ पञ्चमः प्रकाशः॥ ॥ श्रीमत्स्थभणपार्श्वनाथाय नमः। ननु-साध्वीमिर्दशाश्रुतस्कन्धादिच्छेदग्रन्या वाच्यन्ते न वा ? उच्यते-स्वत एव पर न सभाषन्धेन, निपिद्धत्वात् , स्वतो वाघनं तु संगतिमङ्गति । यतः तत्तपोवहन तासां निर्दिष्टमस्ति, अन्यथा तत् तपोवहन अपार्थक स्यात् अपि च 'अनेसिं च पवेयणीअमि ति' तान भणन्ति, अत एव स्वतो वाच्यते, न वाचना अनुज्ञाता तासाम् ॥ ८९॥ ॥ इति साध्वीना स्वत कल्पसूत्रादियाचनाधिकारः ॥ ८९ ॥ ननु-प्रतिक्रमणद्वय करणे पडावश्यकाना कुत्र कुत्र आधन्तो व्यवस्थापितो? उच्यते-अत्र वृद्धसप्रदाय एव, तत्र सायन्तनप्रतिक्रमणे 'फरेमि भते' इत्यत आरभ्य अतिचारकायोत्सर्गपारण यावत् सामायिकावश्यक प्रथम १। ततश्चतुर्वि- शतिस्तवमान्ते चतुर्विशतिस्तवआवश्यक द्वितीय २ । ततो मुखपत्रिकाप्रतिलेखनपूर्व वन्दनक आदितः कृत्वाऽऽलोचना- सूत्रं यावत् तृतीय वन्दनावश्यक ३ । तत प्रतिक्रमणसूत्रत आरभ्य क्षामणावन्दनपूर्व आयरियउवज्झाए गाथात्रयप्रान्त यावत् 'चतुर्थ प्रतिक्रमणावश्यफ ४ । ततः चारित्रदर्शनज्ञानाना कायोत्सर्गत्रयकरणेन पयम कायोत्सर्गावश्यक ५ । पष्ठ तु| प्रत्याख्यानरूप आवश्यक ६ पूर्व कृतमिति । प्राभातिकप्रतिक्रमणे तु पदावश्यकानि अनुक्रमेण भवन्ति, तथाहि करेमि भते इत्यत आरम्य चारित्रदर्शनशानकायोत्सर्गपर्यन्त प्रथम सामायिक आवश्यक १ । ततो लोकोद्योतकरसपूर्णभणनन्प द्वितीय चतुर्विशतिस्तवावश्यफ २। ततो वन्दनालोचनपर्यन्त तृतीय वन्दनावश्यफ ३ । तत प्रतिक्रमणसूत्रमारभ्य आयरिय उपग्शाए गायात्रयपर्यन्त यावत् चतुर्थ प्रतिक्रमणावश्यक ४ । ततः कायोत्सर्गकरणपूर्व लोकोद्योतकरभणनपर्यंत पद्यम फायोत्सर्गावश्यक ५। ततो वन्दनफदानपूर्व प्रत्याख्यान क्रियते तत् प्रत्याख्यानावश्यक पष्ठ ६ ॥९० ।। ॥ इति पडावश्यकाना आधन्तव्यवस्थाधिकारः ॥१०॥ ननु-विंशतिस्थानकतपस' का गाथा ?, तत् तपसि च किं गुणन ? तत्रोच्यते- "अरिहत-सिद्ध [ घेइय ] पवयण-गुरु-येर-बहुस्सुए तपस्सीसु।वच्छल्लया य तेसिं, अभिक्ख नाणोचओगे य ॥ १॥ दसण-विणए आवस्सए अ सीलबए निरायार । खणलय-तव-च्चिआए, पेयावच्चे समाही अ॥२॥ अपुषनाणग्गहणे, मुअमची पवयणे पभाषणया। एएहि कारणेहिं, तित्ययरत्त लहइ जीवो॥३॥" गुणन इद प्रथमस्थानके तपसि नमो अरिहताण २००० गुणन अर्हता अष्टमकारपूजा क्रियते १ । द्वितीयस्थानके नमो सिद्धाणं २००० गुणन पुण्डरीकादिसिद्भभकिः क्रियते २॥ तृतीये नमो पदयणस्स २००० गुणन सपस्स पुस्तकस्य षा मतिः क्रियते ३ । चतुर्थ नमो आयरियाण २००० गुणन वन्दनादिगुरुणा भकि क्रियते ४ । पञ्चमे नमो राण २००० गुणनं वृद्धस्थविराणां विश्रामणादि भक्ति क्रियते ५ । षष्ठे नमो उपजमायाण २००० गुणनं बहुभुतानां भक्तिः क्रियते ६ । सप्तमे नमो लोए सबसारण २००० गुणनं तपस्विनो भकिः क्रियते ७ भरमे नमो नाणस २...
गुणन पूर्वपठितपाठो गुण्यते ८। नवमे नमो दसणस्स २००० गुणन निरतिचार शुद्ध सम्यक्स्य पाल्यते ९ । दशमे नमो विणयसंपन्नाण २००० गुणन देवगुरुपद्धाना विनयभक्ति क्रियते १० । एकादशे नमो चारित्तस्स २००० गुणन कालवे- खाया प्रतिक्रमणद्वयं क्रियते ११। द्वादशे नमो वंभवयधारिणं २००० गुणन द्वादशव्रतपालन विशेषतः क्रियते १२ । त्रयो- दशे नमो किरिआण २००० गुणन सामायिकादिक्रियाया प्रमादो न क्रियते १३ । चतुर्दशे नमो तवस्तीण २००० गुणन विशेषततपः क्रियते १४ । पनदशे नमो गोयमस्स २००० गुणन सुपात्राय दान दीयते १५ । पोडशे नमो जिणाण २००० देवाना वृद्धाना च वैयावृत्य क्रियते १६। सप्तदशे नमो चारिसधारिण २००० गुणन पौपधपूर्व मन समाधिना स्थात- गुणन ज्य १७ । अष्टादशे नमो नाणस्स २००० गुणन नवीन श्रुतान्यास क्रियते १८ । एकोनविंशे नमो सुअस्स २००० गुणन वेष्टनकदवरकादिना पुस्तकपूजा क्रियते १९ विशे नमो पषयणस्स २००० गुणन जिनशासनोन्नति प्रभावना क्रियते २० सर्वत्र स्थानकेषु उस्कृष्टतः त्रिकालदेवयन्दन १ भूमिसस्तारके शयन २ त्रिकाल देवपूजन ३ उभयकाल प्रतिक्रमण कर्तव्य ४, एतत्सर्व सयोगाभावेऽपि च पञ्चशक्रतवै देववन्दन कर्तव्यमेव, तप पूर्वी च विंगतिमोदकादिसर्वपक्वान्नढोक- नपूर्व देवगृहे स्नान विधाय सपमकि क्रियते ॥ ९१ ॥ ॥ इति विंशतिस्यानकतपोविधिरधिकारः ॥ ९१॥ ननु-भोजनानन्तर संवरणे वन्दनकानि दीयन्ते-क्रियते तानि किं मुक्कै अमुक्कैर्वा दीयन्ते ? उच्यते-मुक्कैरेव नाऽमुक्कै यतो चन्दनकचूर्णौ अमुक्काना नियवानि चतुर्दशवन्दनानि अहोरात्रमध्ये प्रोकानि, भुकाना तु पञ्चदशेति तथा च- तत्साठः-एआणि पुषण्हे सत्त एवं अवरण्हे यि सच भवन्ति, अणुण्णा वदणगानि सज्झायवंदणगेसु पविसति चि काऊ सम्झायवंदणगाणि तिमि पठिकमणवदणगाणि पचारि पसिद्धाणि चेवत्ति सच एव चउद्दस हवति अन्मचट्ठिप्रस्त, भत्तद्विअस्स पुण पचक्खाणदणगेण सहिमाणि पणरस भवति सि १ एष श्रीप्रवचनसारोद्धारे पवसप्ठतिद्वारेऽपि (१८४ पत्रे ) तथाहि- "पचारि परिकमणे, फिरकम्मा तिष्णि हुँति सज्झाए । पुषहे अवरहे, किइकम्मा चउदस हवति ॥ ६४८॥" म्याख्या-चत्यारि प्रतिक्रमणे कृतिकर्माणि-वन्दनकानि भवन्ति, तत्र आलोचनवन्दनक प्रथम १ धामणकरन्दनक द्वितीय २ आचार्यप्रमृति-सर्वसघस्य क्षमणपूर्वमाश्रयणाय पन्दनकं तृतीय ३ प्रत्याख्यानवन्दनक चतुर्ध ४ तया स्वाध्याये त्रीणि चन्दनकानि, तत्र स्वाध्यायप्रस्थापने एक वन्दनफ १ स्वाध्यायप्रवेदने द्वितीय २ स्वाध्यायकरणानन्तर च तृतीय १ एव पूर्वाहे-प्रत्युपसि सप्तचन्दनकानि, अपराहे अपि एतानि एप सप्त, कालग्रहणोदेश १ समुदेशा २ अनु- शादि ३ वन्दनकाना स्वाध्यायवन्दनेषु एव अन्तर्भावात् , तदेव एतानि नुवाणि कृतिकर्माणि प्रतिदिवस चतुर्दश भव. न्ति १, अभकार्थिकस्य । भकार्थिकस्य तु अपराहे प्रत्याख्यानवन्दनकेनाऽभ्यधिकानि इति पञ्चदश भवन्तीति २॥ एय श्रीआवश्यकचूर्णावपि (४० पत्रे) पभाए पुर्व संझाए चत्वारि-परिकमणे वदित्ता अलोपति एक, वितिअ अं अम्भुस्थिवावसाणे मम्झे वदति, मन वंदणए कति बदितबा ?, अण्णेणं तिष्णि मनिामेण पचवा सपा कोसेणं सोषि, बदि बारवा पक्लेयो वा तो एगेण ऊणगो दोहिं विहिं जाय तिणि अषस्स वदितषा, एवं देवसिए वि । पक्खिर पच अवस्स, चातुम्मार्सिए सवत्सरिए य सत्त अवस्स, ते वदितूण ज आयरिअस्स अल्लिविजति तं ततिम किइकम्म, पञ्चक्षाणे घउत्य फिइ- कम्मं । तिष्णि सज्झाए-वदिचा पट्टवेति पदम, पविते पवेयतस्स वितिय, परछा पढति, ततो जाहे घन्भागावसेसा, पोरिसी साहे पादे पखिलेदिति, जदिन पढति तो वदति, अह पढति तो अवदित्वा पात पडिलेहेतूण पच्छा पढति, काल- वेलाए वदितु पहिकमति, मह उग्घाडकालिम न पदति वाहे पदितु पादे पडिलेहिति, एत ततिय, एव पुषहे सत्त अपरण्हे वि पते पेव सच, एताणि अग्मत्तद्विमस्स नियमा, भत्तहिमस्स पश्चक्खाणं अभिहिम एताणि अवस्स चोदस, इत्यादि ३ इत्थमेव श्रीबृहत्कल्पमाष्ये तद्वृत्तौ (वृतीये उद्देशे) च तथाहि- "दुगसत्तगकिएकम्मस्स अकरणे होइ मासिय लहुग । आवासगविपरीए, ऊणऽहिए चेव लहुओ नति] ॥ ४४६९ ॥ वृत्तिः-'दुगससग'त्ति वे सप्तके चतुर्दश भवन्तीति कृत्वा पूर्वाझाऽपराहयोः चतुर्दश वन्दनकानि भवन्ति, कथमिति चेदुच्यते-इह रात्रि अतिक्रमणे चत्वारि वन्दनकानि, तत्रैक आलोचनाया १, द्वितीय क्षामणके २, तृतीय पाण्मासिक- तपश्चिन्सनकायोत्सर्गार्य ३, चतुर्य प्रत्याख्यानमहणार्थ इति ४ तथा स्वाध्याये त्रीणि वन्दनकानि, तत्र वृद्धसप्रदाय सज्झाए वदिचा पट्टवेइ, एय पढम १, पवेयं तस्स पीइयं २, पच्छा उहिट्ट समुदिट्ट पढइ, उद्देस-समुद्देस-बदणाण-मिहेव तन्माषो तो जाई चउभागावसेसा पोरिसी ताहे पाए पडिलेहेइ जइ न पदिउकामो तो यदइ अह पढिउकामो ताहे अवदित्ता पाए पडिलेहेइ, पटिलेहिचा पच्छा पढइ, कालवेलाए वंदिन पाए [पडिलेहण पडिकमर] पयं तइय ३। एव पूर्वाहे सप्तवन्दनकानि, अपराहेऽपि एषमेव सप्त भवन्ति । तत्र चत्वारि देवसिकप्रतिक्रमणे, त्रीणि स्वाध्याये अनुसावन्दनाना स्वाध्याययन्दनेषु अन्तर्मावादिति सर्वसस्यया चतुर्दश वन्दनकानि भवन्ति, एतच्चाऽभकाधिक अङ्गीकृत्योक,यस्तु मकार्यि- कस्तस्य भोजनानन्तरभाविप्रत्याख्यानकन्दनकसहितानि पञ्चदश भवन्ति इति, पतेपा मध्यात् एकतरस्याऽपि कृतिकर्मणोड- करणे मासक लघुक प्रायश्चित्त भवति ॥ ४४३९ ॥ एवं आचारदिनकरेऽपि नवाशीवृत्तिकारक-श्रीमभयदेवरिसन्तानीयै श्रीरुद्रपाठीगच्छीयैः श्रीवर्धमानरिमिः प्रोक, तथाहि-तत्र यः किलाऽऽहारग्राही भवति तदा स वन्दनकद्वयं ददाति, यो नाऽजारमाही तस्य नेति, इत्याविग्रन्यानुसारेणाऽभकार्थिकस्य चतुर्दश वन्दनकानि भवन्ति, भक्कापिकस्य प पञ्चदा वन्दनकानि ज्ञेयानि, पश्चात् गचरीतिरपि प्रमाणमिति सवरणे भुकैरेव वन्दनकानि देयानि नाऽभुकैरिति ॥ ९२ ॥ ॥ भोजनानन्तर संघरणे वन्दनकानां अधिकारः ॥ ९२॥ ननु-पैत्राधिनमासयोः अस्वाध्यायमेलनस्वाभ्यायोचारणविधिः कः? सभ्यते-क्षेत्राश्विनमासयो द्वितीयपक्षे प्रतिपदि द्वितीयां घा मुख्यविहारिसायो चन्द्रादिषले मुरः च शुमे सति कल्पत्रेपमेलन क्रियते, ताऽय विधिः-स्थापनाचार्याने समागत्य ईपिपिकी प्रतिक्रम्य मुखयसिका प्रतिस्य धम्दनकद्वय दस्था "इच्छामि धमाश्रमण" इत्यादि धमाधमणपूर्व "सम्झाय निक्लिविते" द्वितीयधमाश्रमणेन "समझायनिक्खिवणत्य काउस्सग्ग कह", तृतीयक्षमाममणेन "सन्माप निक्लिप: णय करेमि कारस्सग्ग अमस्यूसस्सिएण"मित्यादिपाठपूर्व कायोत्सर्ग, तत्र नमस्कारं एक चिन्तयित्वा पुनर्नमस्परं पूर्ण कपयिस्वा अणुजाणिग्यो इति कपनमयोचारणविधिः-पपाहिशा-कार्तिकमासपो प्रथमपोरियोग PH वारे बृहस्पतिवारे षा भरण्याविवर्जिते चतुष्पादके नक्षत्रे मुख्यविहारिसापो चन्द्रादिवले सिद्धियोगे सति कल्पत्रेपोचारणा- नन्तर मध्याहात् परतः सायतनप्रतिक्रमणानन्तर या ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखवस्त्रिका प्रतिलेख्य चन्दनकद्वय व दत्त्या प्रयमक्षमाश्रमणेन "सज्झाय सक्खिपऊ" द्वितीयक्षमाश्रमणेन "सज्झाय उक्खिघणत्यं काउस्सरगं करु इच्छ सज्झाय उफ्खिय- णत्यं करेमि कारस्सग्ग असत्य." इत्यादि कयनपूर्व फायोत्सर्ग कृत्वा तत्र सागरयरगमीरापर्यन्तं लोकोद्योतकर चिन्त- यित्वा पारिते च सपूर्णः कथ्यते १। पुनः क्षमाश्रमणदानपूर्व "मसज्झाय-उहडायणत्य" कायोत्सर्ग: फियते, तत्र लोको- द्योतकरपतुष्टय चिन्त्यते, पारिते च सपूर्णः२ । पुनः क्षमाश्रमणपूर्व "खुद्दोयदयउहडावणत्य" कायोत्सर्ग कृत्या लोको द्योतकरचतुष्टय चिन्तयित्वा पारिते सपूर्णः ३। पुनः क्षमाश्रमणदानपूर्व शकादिसमस्तवेयावञ्चगरदेवतानिमित्त कायोत्सर्गः क्रियते तत्राऽपि लोकोद्योतकरचतुष्टय चिन्तयित्वा पारिते सपूर्णमेक कथयित्वा, क्षमाश्रमणदानपूर्व “सम्झाय सदिसा- मि सझायं करेमि निसीहिमाए मत्थएण वदामि" इत्युक्ते पूर्वमुपविश्य स्वाध्याय क्रियते, तत्र नमस्कारनय "धम्मो- मगलमुक्किमि"त्यादि पड़ीवनिकायाभ्ययन यावत् मधुरस्वरेण स्वाध्याय कर्तव्य । ततोऽनुज्येष्ठ साधुभि प्रत्येक वन्दना फर्तच्या, मुख्यविहारिणा पाच्य च "सिद्धाव भणओ भणावमओ तप यहओ यहडावो" इत्यादि ।। ९३ ॥ ॥ इति अस्वाध्यायमेलनाऽस्वाध्यायोत्तारणविधिरधिकार ॥ ९३ ॥ ननु-द्वितीया-पञ्चम्यष्टम्येकादशी-चतुर्दशीरूपाः पञ्चतिथयो या विधन्ते तामु धर्माधिनो विशेषेणैकाशन-विकृतिप्रत्या- सप्तचन्दनकानि, अपराहेऽपि एवमेव सप्त मवन्ति । तत्र चत्वारि देवसिकप्रतिक्रमणे, त्रीणि स्वाध्याये अनुज्ञावन्दनानां स्याघ्याययन्दनेषु अन्तर्भावादिति सर्वसस्यया धतुर्दश धन्दनकानि मवन्ति, एतच्चाऽमकार्थिक अङ्गीकृत्योक,यस्तु भकाधि- फस्तस्य भोजनानन्तरभाविप्रत्यास्यानयन्दनकसहितानि पश्चदश भवन्ति इति, पतेपा मध्यात् एकतरस्याऽपि कृतिकर्मणोऽ- फरणे मासफ लघुक प्रायश्चित्त भवति ॥ ४४६९ ॥ एव आचारदिनकरेऽपि नवाशीवृत्तिकारक-श्रीमभयदेवस्सिन्तानीयै श्रीरुद्रपाठीगाछीय श्रीवर्धमानरिमिः प्रोक, तथाहि-तत्र यः किलाऽऽहारमाही भवति तदा स वन्दनकद्वय ददाति, यो नाऽऽहारमाही तस्स नेति, इत्यादिप्रन्यानुसारेणाऽमकार्थिकस्य चतुर्दश चन्दनकानि भवन्ति, भकार्थिकस्य प पञ्चदश पन्दनफानि ज्ञेयानि, पचात् गच्चरीतिरपि प्रमाणमिति सवरणे मुकैरेव वन्दनकानि देयानि नाऽभुकैरिति ॥ ९२ ॥ ॥ मोजनानन्तर संवरणे वन्दनकानां अधिकारः॥ ९२॥ ननु-चैत्राधिनमासयोः अस्वाध्यायमेलनस्वाध्यायोचारणविधिः कः? सच्यते-चैत्राश्विनमासयो दितीयपसे प्रतिपवि द्वितीयां या मुख्यविहारिसाघोः चन्द्रादिवले मुरचे च शुमे सति कल्पत्रेपमेलन क्रियते, तत्राऽय विधिः-स्थापनाचायोमे समागत्य ईर्यापयिकी प्रतिक्रम्य मुखवत्रिका प्रतिलेख्य षन्दनकद्धय दत्त्वा “इच्छामि क्षमाश्रमण" इत्यादि धमाश्रमणपूर्व “सम्झाय निक्खिविन" द्वितीयक्षमाश्रमणेन "समझायनिक्खिवणत्य कारस्सग करु", तृतीयक्षमाममणेन "सम्माय निक्सिब- णय फरेमि कारस्सगं अन्नत्यूसस्सिएण"मिस्यादिपाठपूर्व कायोत्सर्ग, तत्र नमस्कारं एक चिन्तयित्वा पुनर्नमस्कारं एक कययित्वा अणुजाणिज्यो इति कयन। अपोचारणविधिः-पपाहि, नाक-कार्तिकमासयो प्रथमपये द्वितीपातः पचात् सोम- Tin वारे बृहस्पतिवारे वा भरण्यादिवर्जिते चतुष्पादके नक्षत्रे मुख्यविहाारसाघोः चन्द्रादिवले सिद्धियोगे सति कल्पत्रेपोत्तारणा- नन्तर मध्याहात् परतः सायतनप्रतिक्रमणानन्तर वा ईर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखवस्त्रिका प्रतिलेख्य वन्दनकद्वय च दत्त्वा प्रयमक्षमाश्रमणेन "सज्झायं उक्खियक" द्वितीयक्षमाश्रमणेन "सज्झाय उक्खिवणत्य काउस्सर्ग करु इच्छ सज्झाय सक्खिव- णत्यं करेमि कानस्सग्ग अन्नत्यः" इत्यादि कथनपूर्व कायोत्सर्ग कृत्या वत्र सागरवरगमीरापर्यन्तं लोकोद्योतकर चिन्त- यित्वा पारिते च सपूर्णः कथ्यते १। पुनः क्षमाश्रमणदानपूर्व "मसज्झाय-उहडावणत्य" कायोत्सर्गः क्रियते, तत्र लोको- धोतकरचतुष्टय चिन्त्यते, पारिते च संपूर्णः२ । पुनः क्षमाश्नमणपूर्व "खुद्दोषहवउहडावणत्य" कायोत्सर्ग कृत्वा लोको- द्योतकरचतुष्टय चिन्तयित्वा पारिते संपूर्णः ३। पुनः क्षमाश्रमणदानपूर्व शक्रादिसमस्तपेयावच्चगरदेवतानिमित्त कायोत्सर्ग फियते तत्राऽपि लोकोद्योतकरचतुष्टय चिन्तयित्वा पारिते सपूर्णमेक कथयित्वा, क्षमाश्रमणदानपूर्व "सम्झाय सदिसा- वेमि सज्झाय करेमि निसीहिआए मत्थएण यदामि" इत्युक्ते पूर्वमुपविश्य स्वाध्यायः क्रियते, तत्र नमस्कारत्रयपूर्व "धम्मो- मगलमुक्किट्ठमि"त्यादि षङ्गीवनिकायाध्ययन यावत् मधुरस्वरेण स्वाध्याय कर्तव्यः । ततोऽनुज्येष्ठ साधुभि प्रत्येक वन्दना कर्तव्या, मुख्यविहारिणा वाच्य च "सिद्धांत भणमो भणावमओ तप वहओ यहठावो" इत्यादि ॥ ९३ ॥ ॥ इति अस्वाध्यायमेलनाऽस्वाध्यायोचारणविधिरधिकार ॥९३ ॥ ननु-द्वितीया-पञ्चम्यष्टम्येकादशी-चतुर्दशीरूपाः पञ्चतिथयो या विधन्ते वासु धर्मार्थिनो विशेपेणैकाशन-विकृतिप्रत्या- ख्यानादिर्फ प्रत्यास्यानं कुर्वन्तो दृश्यन्ते । तत्राऽष्टमी-चतुर्दश्यो तपोनियमः क्रियमाणः सगच्छते, तयौ पुण्यति- यिस्वेन लोके प्रसिद्धत्वात् , पर्वत्वेन मागमेषु एकत्वाच, पर्वणि च तपो बहुगुणमेव भवति, यदुक- "उत्तरफरणं एगग्गया य आलोय-वेइवंदणया । मगलघम्मकहा वि म, पबेसु तवो गुणा हुति ॥१॥" न पुनद्वितीयादिषु तद्विपरीतत्वाद् अथवा सत्कृत्यत्वाद् असौ अविशेपेण पञ्चदशस्वपि तिथिषु युज्यते, न पुन प्रतिनियतासु वास अनागमिकत्वेन मिथ्यात्वहेतुत्वात् , इति चेत् सत्य, यद्यपि एताः पुण्यदिनत्वेन लोके न प्रसिद्धा, नाऽपि पर्यवेनाऽऽगमेऽपि उका हश्यन्ते, तयापि केनाऽपि कारणेन पहुश्श्रुतैः आहता, तथाहि-श्रावकविधौ पण्डितराजपर- माईतधनपालेनोकम्- "पचविहविसयमुख, उपमुजा परमिएस दिवसेस । वीवाभिलासविरमओ, परिहरओ पंचसु तिहि ॥१॥" इत्येता एव पञ्च तिथयः पञ्चदशीसहिताः पद् भवन्ति वा अपि अवघरैः आहताः, तथाहि दिनकृये (७ पत्रे)- "छहं तिहीण ममि का विही अज्ज वासरे। किं या कल्लाणग अज-लोगनाहाण[मतिय] सति य॥२१॥" इति । ननु-सामान्योक्तो कय ज्ञायते वै एता एव विवक्षिता पाऽन्या 2 इति दुच्यते-वृद्धम्यवहारात् तेषामेष ग्रन्थान्तरे उकत्वाच, तथाहि वसन्या-"चदिड १ इमि २ परहसीसे ३ च पुलिम ४ बी एगारसि ५ पचमी ६ दोगासणादि तवं १ इति आगमिकवहुमाननीवाः मुतघरवचनस्य प्रायः श्रुतमूलस्वादिति श्रीसन्देहदोलावलीबुडूची चतुभत्वारि शनाथा ४४ व्याख्याने । पुनर्महानिशीथे सप्तमाध्ययने, “अट्ठमी १ चरसी २ नाणपचमी ३ पज्जोसवण ४ चाउमा- सिए ५ घनत्थामछटे न करिज्जा खवण"मिति ॥ ९४ ॥ ॥ इति पञ्चतिथीना नामाधिकारः ॥ ९४ ॥ ननु-पाभातिक प्रतिक्रमणं कुत्र स्थाने पूर्णीभूत कस्मात् स्थानात् छन्दनादोपो न भवति ? उच्यते-देववन्दनानन्तर श्रीआचार्यादिवन्दनाक्षमाश्रमणत्रये दत्ते सति रात्रिकप्रतिक्रमण सपूर्ण, ततः पर आन्तरणीदोपो न भवति, तथैव प्रति- क्रमण प्रान्तता, श्रीजिनप्रभसूरिभिः श्रीविधिप्रपायां लिखिता, तथाहि-"अरिहतचेइआइ इच्चाइ पढिय थुइचसफेण चेइए वदेइ, जावति चेइआइ इच्चाइ गाहादुगथुच पणिहाणगाहाओ न भणेइ, तो आयरियाई वदेइ तो वेलाए पडिलेडणाइ करेई"त्ति । एवमेव तरुणप्रभसूरिकृतपडावश्यकवालाववोघेऽपि, तथाहि-“एगखमासमणि आचार्यमिश्र बांदीयइ, वीजै खमासमणि उपाध्यायमिन वादीयइ, त्रीजै खमासमणि सर्वसाधु वादीयइ पतलै रात्रिप्रतिक्रमण सपूर्ण ययु, तर पछै कम्मभूमि पढमसंघयणि इत्यादि नमस्कार श्रीपभवर्धमानक इत्यादि स्तवनप्रतिलेखनाकुलकादिक 'अट्ठा- वयमि सभो' इत्यादि प्रभातमागलिक्य भावनाफुलकसज्झाय करइ ॥१५॥ ॥ इति प्राभातिकप्रतिक्रमणप्रान्तताधिकारः॥ ९५ ॥ ननु-सामायिकस्थ भावक सत्तरीय प्राघरण प्रावृणोति किं वा केवलपरिधानशाटक एव तिष्ठति ? उच्यते-नोत्तरीय- प्रावरण प्रावृणोति, तस्य सतोऽपि सामायिकमहणसमये व्युत्सर्जनत्वोक्तत्वात् , यवुक श्रीआवश्यकचूर्णी, तथाहि-"सोम फिर सामाइम करितो मर अपणेइ १ कुंटलाणि २ नाममुद्द ३ तबोल ४ पायारगमाइ वोसरई" इति । तत सामायि- कस्य उत्सर्गतः अप्रावरण एव तिष्ठति, तदानीं तस्य यतिभूतत्वात् , यदुक 'हेमतेम अवाउडे ति, समणो इव सावो हवइ जम्हा' इति घघनाच, अपवादतस्तु काष्ठदाहशीतादिकारणमाश्रित्य त्रीणि उत्तरीयाणि प्रावरितु कल्पन्ते नाऽधिकानि, वान्यपि कालप्रतिलेखितानि तस्य यतिचित्वात् यतीनां च शीताधपवादे कल्पत्रयस्य क्रमेण प्रावरणाना ग्रहणमुक्त, तयैर प ओपनियुफिभाष्ये भमितं, तथाहि-"जाहे सह वि न तरे ताहे निविद्वेग पारणे खोम । तेण वि असंयरतो दो खोमि पाउणे ठाहे ॥१॥" वहवि असंघरतो तईम ओफ्णि पारणे" इत्येवमेव श्रीसन्देहदोलायलीसूत्रे ( ६८ पत्रे) मोक्त, तथाहि- "उस्सग्गनयेणं सावगस्स परिहाण सागादयर । कप्पद पाउरणाइ, न सेसमवधायओ तिनि ॥ ४६॥" यत एव प्रावरणपरिभोगः अपवादिकोऽत एव असौ परिधानाद् अन्यवन शीतदशमशकादिकारणत प्रतिसेवितुकाम एव सामायिकग्रहणक्षणे प्रावरणं संदेशयति नाऽन्यथा यथा सष्णकालादौ इति भाव । ननु-कृतसामायिकाया श्रावि- काया उत्सर्गतः कति वस्त्राणि प्रतिपादितानि सन्ति ? उच्यते-परिधानशाटिका १ कचुक २ सपरितनाशुक चेति ३ वख- त्रय स्वदेहे यथास्थानोपयुक्त सत् कल्पते । अयमभिप्रायो यद्यपि सामायिकग्रहणवेलायर्या परिधानादन्यः सर्वोऽपि परिग्रह सावधष्यापारहेतुत्वात् व्युत्सम्यतया उका, इति अप्रतिलेख्यत्वात् अानवत् कबुलिकागुणितशाटिके न सामायिके परिमोक्तुं अर्हता, तयाऽपि स्वस्याज्ज्येषा प अशुममायहेतुः दशनसननेप्रजघनायगावयषाम्पादकतया बहुगुणा, का लिका शाटिका प्रश्छदपटा इत्येतान् सामायिकेऽपि न म्पुरसबम्ति, जिनवचनबहुमानात् महासस्पः भाविकार तता कप अन्यदा न्युत्सृजन्ति, तथा च या गृहिण्यो नीरोगा अपि सम्यक्त्वप्रतिपत्त्यनन्तर स्वदेशानुरोधाद्वा १ धर्मादि- कारणाद्वा २ वखमालिन्यादि भयाद्वा ३ यूकापातादिशकया वा ४ वैधव्यस्थित्या वा ५ अपरिहितकशुका अस्थानविदी- परिधाना अस्थगितशिरसः परिधानाऽश्चलस्थगितशिरसो वा स्त्रीवृन्दमध्येऽपि चिर तिष्ठन्ति । किं पुनः पुरुषा-लोके ता विराधका एव बोद्धव्याः प्रवचनलाधषहेतुत्वादिति, एवमेव कृतसामायिकाया श्राविकाया उत्सर्गतो वखत्रयस्यैव ग्रहण श्रीसन्देहदोलावलीसूत्रे (६९ पत्रे ) युगप्रधानश्रीजिनदत्तसूरिमिलिखितमस्ति, तथाहि- "एव कयसामइया, वि साविगा पढमनयमएणेह । कठिसाडगकचुयमु-तरीज-वत्याणि धारेइ ॥४७॥" गाथा। ननु-कृतसामायिकश्राविकाया यद् वस्नत्रय उत्सर्गतः प्रतिपादित तत् ज्ञात, पर अपवादतः सा कियन्ति वस्त्राणि विमृयात् । उच्यते-शीतादिकारणे सति प्रागुक्तपरिधानशाटक-कञ्चकोत्तरीयरूपाणा औत्सर्गिकवस्त्राणामुपरि पुन प्राच- रणवस्त्रत्रयेण अङ्गानि आच्छादयति, अत एष शरीरलग्नवस्त्रत्रयादधिक एक वे वा त्रीणि वा च वस्त्राणि प्रावरीतुका- माऽपि असौ प्रावरण संदिशति एव प्रावृणोति नाऽन्यथा । प्रतिक्रमणे तु पोढाऽऽवश्यककरणवेलाया पुनत्रिपद शीता- धवाघाद्यपवादपरिगृहीत प्रावरणरूप घस्रस्थानत्रय परिहरति, स्वस्थानोपयुक्कैकशाटिकाकभुकोत्तरीयेभ्योऽन्यत् प्रतिक- मणकाले आधिकाया न कल्पते इत्यर्थः । इत्यमेव कृतसामायिकायाः श्राविकायाः अपवादपदेन श्रीजिनदत्तरियुगप्रधा- नैरपि सन्देहदोलावलीसूत्रे (६९ पन्ने ) प्रतिपादितमस्ति । तथाहि- "बीमपएण विहुवरि तिहिं तु वत्येहिं पारसगी च । सामाइअवय पालइ, तिपय परिहर पडिकमणे ॥४८॥" मनु-अपवादे निर्मन्याना कल्पसप्तकं अनुज्ञातमस्ति, तथाहि कल्पमाप्ये तृतीयोद्देशे- "अप्पा असयरतो, निवारिओ होइ तिही वत्येहिं । गिण्हति गुरूविदिण्णे, पगासपडिलेवणे सत्त ॥ ३९८५॥ तिप्ति कसिणे जहने, पच य पठितुन्यलाई गेण्हेजा । सत्त य परिजुनाइ, एय नकोसग गहण ॥ ३९८६ ॥" इति, 'निपारितो होइ'चि अन्यादिविराधनातो निवारितो भवतीत्यर्थः। तत्कय सामायिकस्यत्वेन निम्रन्यतुल्यस्याऽपि श्राद्धस्य अफ्यावतः पीणि एव उकानि, कय वा सामायिकस्थत्वेन निर्मन्थीसमानायाः श्राविकाया अपि त्रीप्येव उक्तानि ? इति घेत् उच्यते यतीना यायत् जीविफलतत्वेन विकृष्टतपाकारितत्वेन शीतलाहारमोजिरवेन अनम्यङ्गदशरीरत्वेन प्रायो मलिन- डीणवत्रत्वेन अनिवाठोपाश्रयत्येन स्पतित्वेन प शीत प्रचुर लगति, तेन प सोडेन अल्पसहननत्वेन ते पन आचा- प्यन्ते इति पा सप्त उपविष्टानि, पाखास्तु मुहर्चमात्रपाल्यसामायिकवतत्वादिना तद्विपरीता इति तेषा कियतापि शीतेन सोदेनाऽपि न कदाचिद् आषापा भवतीति त्रीणि एष उकानि, एव श्राविकाणामपि भाष्यं, अत्यन्तापवादे तु एक "जहा समरहिं पहणि वि कहाई पासणइ" इति वचनात् साधूनामिय यानामपि एषा बहूनि अपि प्रापरीतु करसम्ते । यदि या विकृष्टतपम्प्रतिपचिवशात् यदा एप सामायिक चिरकाल तिष्ठति, यथोपधानतपोवाही, तदा अस्प गावस्याऽपि शान्ति प्रावरणानि कल्पन्ते, यावमिः प्रावृतै शीतधर्मादिना न आक्रम्पते, यद्यपि उपमानतपोवाही पौषपस एपोच्यते न सामायिकस्था, तमापि पौषधे सति अवश्यमेष सामायिक भवतीति, तदीया एष सर्वाऽपि उपसर्गापवादादिपस्खा तत्र भवति, केवल शयासंस्तारकादिविधिः एवाऽत्राऽधिकः । तन्मूलस्य शयनविधेः पौषधे एवं उफत्वादिति । 'पुर्व जाहे वह वि' इत्याधोपनियुकिभाष्येण कल्पत्रयस्य प्रावरणमेव अपवादिक साधोः उक । नतु ग्रहण, यतः मौधिको पकरणान्तर्गतत्वेन उत्सर्गेण साधु कल्पत्रयं गृह्मति यदुक चतुर्दशउपकरणसख्याया, 'तिमेव य पच्छादगा' इति केवलमिदं संपत्तिमेव सत् उत्सर्गेण वामस्कन्धेन वहति शीतवातादिकारणेन पुन प्रावृणोति, अत्र तु 'गिण्डई गुरुव दिने' इत्यादिना कल्पमाष्येण कल्पसप्तकस्य ग्रहणमेव अपधादिकं उक्त, ततो यतिः उत्सर्गेण तिस्रः प्रच्छादकाः सगृह्णाति अपघाइतस्तु सप्त प्रावृणोति च, तिस्रोऽपि सताऽपि अपवादतः एवेति न पूर्वापरविरोध इत्यर्थः, पुनरत्राऽर्थे विस्तरार्थना युगप्रधानश्रीजिनदचसूरिविरचितं सन्देहदोलावलीसूत्र तवृतिश्च द्रष्टव्ये ॥ इति साधूनां उत्सर्गे वस्त्राणामेकं, अपवादे प्रय, अत्यन्तापवादे सप्तक । कृतसामायिफाखाना उत्सर्गे एक, अपवादे प्रयं, श्राविकाणा उत्सर्गे त्रय अपवादे पटू इत्यधिकारः॥९६ ॥ ननु-"गुरुविरहमि अ ठवणा" इति वचनप्रामाण्यात् काष्ठादिस्थापना स्थाप्यते तत् युक्तं, पर सा स्थापना गुरो वा अर्हतो वा यदि गुरोः तदा प्रतिक्रमणादौ क्रियमाणे शक्रस्तवपाठ वदने न युक्तः, अथ यदि अर्हत स्थापना तदा 'गुरुविरहमि अठवणा' इति वाक्य इदि निधाय तत् स्थापन असगत इव स्यात्, ततः किं तत्व तत्रोच्यते-एका काष्ठादिस्थापना पश्चानामपि परमेष्ठिना अस्ति, अत्र पश्चापि परमेष्ठिन स्थापिताः सन्ति । अथ कश्चित् प्रेरयिष्यति श्राविकाभिः गुरूणा संघट्टो रक्षणीयः, तर्हि कय आर्यिकाः स्थापनाचार्य स्थापयन्ति ? अथ निजमहत्तरा कल्प्यते इति चेत् तत्र स्थापनाचार्य - पश्चपरमेष्ठिनः स्थाप्यन्ते न साध्या तया च स्थापनायां संघहो भवतीति अवनत्वात् तीर्यकरस्थापनावत् यथा आयि- फाणा तीर्थकरमतिमासंघहो न भवति एवं स्थापनाचार्यस्याऽपि । यदुक्क श्रीन्यवहारभाप्ये दशमोदेशके, तथाहि- "वसविहवेयापश्च, इमं समासेण होइ नायब [ विशेय] । मायरिय-उवझाप, येरे अ तपस्सि सेहे य॥ १२३॥ अंतरतकुलगणे य संघे साहम्मि वेयायचे अ। एएसि तु दसण्ह, कायष तेरसपपहिं ॥ १२४ ॥" इति । परः प्राहनन्वत्र आचार्यस्य वैयावत्य उक्त न तु अईतः? उच्यते-अत्र 'आयरिये' ति पदेन तीर्घरो म्याख्या- तोऽस्ति, यवुकम्- "तित्ययरवेयाषष न मणियमित्यं तु किं न काय । किं वा न होइ निजर, तहिम अह पेइआयरिमो॥१॥ "पापरियग्गहणेणे, तित्यगरो तस्थ होइ गहिलो च । किं वा न होआयरिओ, आयर उवदिसते अ॥ १३२॥" तत एकस्यामेव स्थापनायो आवश्यकादिकरणकाले स्थापनाचार्य इति म्यपदिश्यते, चैत्यवन्दनवेलाया तु साफ्नार्ड- मिति, "विणविरहमि अ जिणषिव ठाषणे" ति वचनात् । न वाध्य एकत्रैव महदम्यपदेश आचार्यम्पपदेशम विरुवेत, तभिनन्धयोः बहत्त्व-गुरुत्वयो एकत्वसमावस्म आगमे सस्थापितत्वात् , तब प्रारम्यवहारमाध्यगायाया मापरियपदेन अपमपि दर्शित, तीर्यकारस्य न आचार्यस्वं सर्वत्र सिद्धान्तादिषु प्रतिपादितमस्ति । तत्र श्रीभगवत्या (१५५ पो) भीगी. समस्वामिना श्रीमहावीरदेषस्य धर्माचार्यस्व नकमस्ति, तपाहि- "तए ण से भगवं गोयमे सदयं सारणस्सगो एप बबासी एष बादया ! मम पम्मारिए मा समणे भगवं महावीरे उप्पलनाणदसणधरे अरहा जिणे केवली तियपधुप्पन्नमणागवियाणए" इत्यादि । पुन कोणिकसंग्रामे गादप्रहारजर्जरिताको नागपौत्रो वरुणनामा पर्यन्ताराधनाऽभिमुख प्राह “नमुत्थुण समणस्स भगवो महा- धीरस्स आइगरस्स जाय संपाविसकामस्स मम धम्मायरियस्स चि", पुनः श्रीविशेपावश्यकगाथायामपि धर्माचार्यत्वे- "ठवणा वि य निमगुरुणो, सुत्ते भते त्ति जेण गणहारी । आमतइ तित्थयरं, सेसा य अप्पणो य गुरु॥१॥" इति । पुनः श्रीउपदेशमालासूत्रे श्रीधर्मदासगणिनाऽपि प्रोत- "आयरिय[मत्ति] धम्मरागो, कस्स सुनक्खचमहरिसीसरिसो। अवि जीविअ ववसिम, न चेव गुरुपरिभवो सहिओ॥१०॥" श्रीपञ्चमाने सिंहानगारेण रेवत्यग्रेऽपि श्रीमहावीरदेवस्य अर्हतो धर्माचार्यत्व प्रोकमस्ति, एवमनेकेषु स्थानेषु अर्हतो धर्माचार्यत्व निगदितमस्ति, अतो न कश्चिविरोधः । ननु-भवतु नाम एकस्यामेव अवस्थाया स्थापनाचार्यों या स्थापनाईन् पा, परमसौ स्थाप्यप्रमाणमेव कर्तुमुचितो न लघुतरो महत्चरो वा, तावत्प्रमाणे हि तस्मिन् दृष्टे सोऽय इति अध्यवसन्ति तबका, किं नाऽध्यवसितः कृतपुण्यप्रतिनिधिः कृतपुण्य इति तत्पुत्रै इति वाच्य । स्थापनाकल्पस्य आगमे अनियत- मानस्यैव प्रतिपादितत्वात् तथाहि आवश्यके- "अक्खे वराठए वा, कढे पोत्ये य चिचकम्मे अ । सम्भावमसन्माव, ठवणाकप्प विआणाहि ॥१॥" इति । अथ वराटकाना स्वभावतो एव लघुत्वात् काष्ठाना च यादृच्छिकत्वेन अनियतत्वात् , किं च स्थाप्यप्रमाणा एवं स्थापना यदि अभविष्यत् तदाऽईत्स्थापनाऽपि तादृशेवाऽकारयिष्यत् अहेश्च उत्कृष्टत' पथशतधनु-प्रमाणं एव, जघन्यतस्तु सप्ठ हस्तमान एव भवति, तथा च सति तन्मानतो लघुतराईमतिमाः सर्व अपि अप्रमाणता प्राप्स्यन्ति, सामत तु अर्हत् प्रतिमा लघुतराः प्रतिमाम प्रतिनगरं प्रतिदेवगृह दृश्यन्ते, वतः तासा समाराधन अफलमेव स्यात् न च तदफठ भवति संविग्नश्रुतघरैः आहतत्वात् । तस्मात् यथा स्याप्यमानात लघ्व्यो लघुतरा-उघुतमाऽपि तीर्थकृत्पतिमा आराध्यन्ते तथा स्थापनापार्योऽपि, तथा शीतलाघार्येणाऽपि पीआवश्यके गुरुस्थापना स्थाने दण्डकः स्थापितोऽस्ति । पुनर्विस्तरार्थिना श्रीसन्देहदोलायलीपुरद्वचिः द्रष्टच्या ॥ ९७ ॥ ॥ इति स्थापनाया पश्चाऽपि परमेष्ठिन इत्यधिकारः ॥ ९७ ॥ ननु-भुतदेवतादीनां कायोत्सर्गः प्रतिक्रमणे क्रियते, स सिद्धान्तोक्त्या आचरणया वा क्रियते ? उच्यते-आचरणया, यदुक्त श्रीहरिभद्रसूरिभिः श्रीपञ्चवस्तुकवृत्तौ (८० पत्रे), तथाहि- "पम्हट्ठमेरसारण, विणओ उ ण फेडिओ हवइ एव । आयरणा सुयदेवय-माईण होइ उस्सग्गो ॥ ४९१॥" वृधिः-आचरणया श्रुसदेवसादीनां भवति कायोत्सर्गः, आदिशब्दात् क्षेत्रमवनदेवतापरिग्रह इति । ननु इय माचरणा कदा जाता ! उच्यते-पूर्वघरकाले सभाष्यते-यतः श्रीवीरनिर्वाणादर्पसहले गते पूर्वश्रुत म्परिछन्न, अपच श्रीह- रिभद्रपूरिस्तु वीरनिर्वाणात् पञ्चपञ्चाशदधिकवर्षसहने व्यतीते दिव गता, यदुक-"परसयतिपनवरिसे ४५६, काल- गगुरुणा सरिस्सा गहिमा । उसयसपरिवरिसे ४७०, वीराओ विषमो जामो ॥११॥ तव.-"पचसर पणतीए, विकमकालाओ अत्ति मत्पमियो।रिमामरिमरो. नियो नियमो म... " -। बारिमारित तु पञ्चवस्तुके आधरणया भुवदेवतादिकायोत्सर्गकरण लिखित, ततः सा आचरणा श्रीहरिभद्रस्तिः प्राक् पूर्व- धरकाले एव जावेति ॥ ननु-भवतु नाम श्रुवदेवतादिकायोत्सर्गकरण पूर्वधरकालेऽपि तस्य दृश्यमानत्वात् , पर श्रुतदेवतादिकायोत्सर्गफरण सम्यग्दृशा न युज्यते इति यत् कस्यचिद्वचनं, तद् अयुक, आगमे तस्य उपदिष्टत्वात् , तथाहि-(८० पत्रे) चारमासिय वरिसे, उस्सग्गो खित्तदेवयाए उ । पक्खिय सिज्जमुराए, करिति चतमासिए वेगे ॥ ४९२ ॥ इति श्रीआ- वश्यककायोत्सर्गनियुको (पत्रे ७९४) पुन चासम्मासिअ सयच्छरिपस सवेऽपि मूलतत्तरगुणाणा आलोयण दाऊण पडि- कमति, खेचदेवयाए उस्सग्ग करेंति, केई पुण चाउम्मासिगे सिजदेवयाएवि काउस्सग्ग फरिति, इति श्रीआवश्यकवृचौ । पुनरपि पातम्मासिए एगो स्वस्सयदेवयाए काउस्सग्गो कीरइ, संवच्छरिए खित्तदेवयाएवि कीरइ अन्भहिओ इति श्रीआ- वश्यकचूर्णौ । तथा श्रुतदेवतायाश्च आगमे महती प्रतिष्ठा दृश्यते, तथाहि- सुयदेवयाए असायणाए सुतदेवता जाए सुयमहिहिअ तीए आसायणा, नत्यि सा, अकिंचित्करी वा एवमादिश्रीआवश्यकचूर्णी- "जो दिद्विदाणमिचेण देह पणयाण नरसुरसमिनिं । सिवपुररज आणारयणा देवीइ तीइ नमो ॥१॥" श्रीमाराधनापताकायाम्-- "यत्प्रभावादवाप्यन्ते, पदार्याः कसना विना । सा देवी सवेदे नस्तादस्तफल्पलतोपमा ॥३॥" इति । श्रीनचराध्ययनयुहट्टचौ- । CCC सप्त हस्तमान एव भवति, तथा च सति तन्मानतो लघुतराईत्पतिमाः सर्वा अपि अप्रमाणता प्राप्स्यन्ति, सामत तु अईत् प्रतिमाः लघुतराः प्रतिग्राम प्रसिनगरं प्रतिदेवगृह दृश्यन्ते, ततः तासां समाराधन अफलमेव स्यात् न च तदफल भयति सविनश्रुतघरैः आहतत्वात् । तस्मात् यथा स्थाप्यमानात लघ्व्यो लघुतरा-लघुतमाऽपि तीर्थकृत्प्रतिमा आराध्यन्ते तथा स्थापनापार्योऽपि, तथा शीतलाचार्येणाऽपि भीमावश्यके गुरुस्थापना स्थाने दण्डक स्थापितोऽस्ति । पुनर्वितरार्थिना श्रीसन्देहदोलावलीमूहद्धचिः द्रष्टव्या ॥ ९७ ॥ ॥ इति स्थापनाया पश्चाऽपि परमेष्ठिन इत्यपिकारः ॥ ९७ ॥ ननु-श्रुतदेवतादीना कायोत्सर्गः प्रतिक्रमणे क्रियते, स सिद्धान्तोक्त्या आचरणया वा क्रियते ? उच्यते-आचरणया, यदुफ श्रीहरिभद्रसूरिभि श्रीपञ्चवस्तुकवृत्तौ (८० पत्रे ), तथाहि- "पम्हट्ठमेरसारण, विणयो उ ण फेडिओ हवा एवं । आयरणा सुयदेवय-माईणं होइ उस्सग्गो॥ ४९१॥" पृत्तिः-आचरणया अवदेवतादीनां भवति कायोत्सर्गः, आदिशदात् क्षेत्रभवनदेवतापरिग्रह इति । ननु इय आचरणा कदा जाता ? उच्यते-पूर्वघरकाले सभाष्यते-यतः श्रीवीरनिर्वाणाद्वर्षसहने गते पूर्वभुतं व्यच्छिन्न, अप र श्रीह- रिभद्रसूरिस्तु वीरनिर्वाणात् पञ्चपञ्चाशदधिकवर्पसहने म्यतीते दिव गतः, यदुकं-"परसयतिपक्षवरिसे ४५३, काल- गगुरुणा सरिस्साई गहिआ। उसयसचरिषरिसे ४७०, वीरामो विकमो आओ ॥११॥ तन्द्रा--"पचसए पणतीए, विकमकालामो सपि अत्यमियो। हरिभवसरिसरो, निमुमो दिसमो सिवमुख ॥ १०॥" इति । मौहरिमपरिणा तु पञ्चवस्तुफे आधरणया श्रुतदेवतादिकायोत्सर्गकरण लिखित, ततः सा आचरणा श्रीहरिभद्रसूरित प्राक् पूर्व- घरकाले एव जातेति ॥ ननु-भवतु नाम श्रुतदेवतादिकायोत्सर्गकरण पूर्वघरकालेऽपि तस्य दृश्यमानत्वात् , पर श्रुतदेवतादिकायोत्सर्गकरण सम्यग्यशा न युज्यते इति यत् कस्यचिद्वचन, तद् अयुक्त, आगमे वस्य उपदिष्टत्वात्, वयाहि-(८० पत्रे) चाउमासिय परिसे, उस्सग्गो खित्तदेवयाए उ । पक्षिय सिजसुराए, करिति घउमासिए धेगे ॥ ४९२ ॥ इति श्रीमा- वश्यफकायोत्सर्गनियुको (पत्रे ७९४) पुनः थाउम्मासिम सपच्छरिपसु सधेऽवि मूलउत्तरगुणाणा आलोयणं दाऊण पडि- कमति, खेचदेवयाए उस्सग्ग करेंति, केई पुण चासम्मासिगे सिजदेवयाएवि कानस्सग्ग करिति, इति श्रीआवश्यकवृत्तौ ।। पुनरपि चासम्मासिए एगो स्वस्सयदेवयाए कारस्सग्गो कीरइ, संवच्छरिए खित्तदेवयाएवि कीरइ अन्भहिओ इति श्रीआ- वश्यकचूर्णौ । तथा श्रुतदेवतायाश्च आगमे महती प्रतिष्ठा दृश्यते, तथाहि- सुयदेवयाए असायणाए मृतदेवता जाए सुयमहिटिम तीए आसायणा, नस्थि सा, अकिंचित्करी वा एवमादिश्रीमावश्यकचूर्णी- "जो दिद्विदाणमिचेण देइ पणयाण नरसुरसमिद्धिं । सियपुररज आणारयणा देवीइ तीइ नमो ॥१॥" श्रीाआराधनापताकायाम्- “यरममावादवाप्यन्ते, पदार्थाः कल्पना विना । सा देवी सवेदे नस्वादस्तकल्पलतोपमा ॥३॥" इति । श्रीवचराध्ययनगृहट्टची- ॐ सप्त हस्तमान एप भवति, तथा च सति तन्मानतो लघुतराईत्पतिमाः सर्ग अपि अप्रमाणता प्राप्स्यन्ति, सामत तु अर्हत् प्रतिमाः लघुतराः प्रतिग्राम प्रतिनगरं प्रतिदेवगृह दृश्यस्ते, तत तासा समाराधन अफलमेव स्यात् न च तदफलं भवति सविनश्रुतघरैः आहतत्वात् । तस्मात् यथा स्थाप्यमानात लब्ध्यो लघुतरा-लघुतमाऽपि तीर्घकृत्प्रतिमा आराध्यन्ते तथा स्थापनाचार्योऽपि, तथा शीतलाचार्येणाऽपि श्रीआवश्यके गुरुस्थापना स्थाने दण्डका स्थापितोऽस्ति । पुनर्वितरार्थिना श्रीसन्देहदोलावलीगृहद्वृत्तिः द्रष्टष्या॥ ९७ ॥ ॥ इति स्थापनाया पश्चाऽपि परमेष्ठिन इत्यधिकारः ॥ ९७ ॥ ननु-श्रुतदेवतादीना कायोत्सर्गः प्रतिक्रमणे क्रियते, स सिद्धान्तोत्स्या आचरणया वा क्रियते ? उच्यते-आचरणया, यदुक श्रीहरिभद्रसूरिमिः श्रीपञ्चवस्तुकवृचौ (८० पत्रे), तयारि- "पम्हट्ठमेरसारण, विणओ च ण फेडिओ हवा एवं । आयरणा सुयदेवय-माईण होई उस्सग्गो । ४९१॥" वृत्ति'-आपरणया झुतदेवतादीना भवति कायोत्सर्गः, आदिशब्दात् क्षेत्रभवनदेवतापरिग्रह इति । ननु इय माचरणा कदा जाता ! उन्यते-पूर्वघरकाले संभाव्यते-यवः श्रीवीरनिर्वाणावर्षसहले गते पूर्वमुत म्यरिछम्म, अथ च मीह- रिभद्रसूरिस्तु वीरनिर्वाणात् पत्रपश्चाशदधिक्रयर्पसहस्रे व्यतीते दिव गतः, यदुक्क-"चनसमतिपनवरिसे ४५३, काड- गगुरुणा सरिस्सई गहिआ। उसयसत्तरिषरिसे ४७०, वीरामओ विष्मो जामो ॥ ११॥ ता-"पचसए पणतीए, विकमकालाओ प्रति अत्पमिओ। इरिमत्रिसूरो, निओ दिसमो सिपमुल ॥ १.०॥ इति । मौदरिमापरिणा सिलमुरी उस्सग्गे, नेमो संतिथयस्स पढणे य ॥ ३१॥ एव चिम चसम्मासे, वरिसे अ जहकम विही णेओ । पक्खिय- चरमासपरिसेसु, नपरि नामस्स नाणत्त ॥ ३२ ॥ इति योगशास्त्रतृतीयप्रकाशवृत्तौ (२४८ पत्रे ), एवं पाक्षिकवृत्तावपि भुतदेवतास्तुतिः, क्याहि-"सुअदेवया-भगवई०" श्रुताधिष्ठात्री देवता भवति च अताधिष्ठात्री देवता, यदुक कल्पमाप्ये- "सब च लक्षणोयेय, समाहिं दिति देवया । सुच व लक्षणोवेय, जिणसब भासिय ॥१॥" भगवतीपूजा ज्ञानाव० इत्यादि, ननु-कय श्रुताधिष्ठातृदेव्या व्यन्तरादिप्रकारायाः कर्मक्षपणे सामर्थ्य ? उच्यते तद्गोचरशुभध्यानस्याऽपि स्मर्तुः कर्मक्षयहेतुत्वेन अभिहितत्वादिति । एवं निशीथभाष्यचूर्णी पोडशोदेशकेऽपि [भव वनदेवतादीना कायोत्सर्गकरण लिखितमस्ति, तथाहि- "ताहे दिसाभाग अमुणता सपालवुहुगच्छस्स रक्खणट्ठा वणदेवयाए उस्सग्ग करिति सा आकपिआ दिसभाग पथ वा कहेम, सम्महिट्ठिदेवया अण्णधवएसओ बइ आएतावि उपति ते साधू तं, वश्य पासित्ता आसासिया ते साह ता ते देवयाए गोचलपरपरएण ता याणीया जाय जणवद पचा ताहे सा देवता अतिमवश्याए उवगरणं विंटिय विस्सरावेइ, तीए अट्ठा साहुणो निरसा गोउल न पेच्छति, वेंटिय घेत्तु पडिगया गुरुणो कहति नत्यि सा वश्यचि, नाय जहा देवयाए कयमिति । एस्थ सुद्धोषेष नत्थि पछिछत्त" इत्यादि । एवमेव श्रीदेवेन्द्रसूरिभिरपि श्रीसघाचारबृहद्वृत्त (३७० पत्रे ) सम्यग्दृष्टिदेवदेवीनां स्मरणीयत्वादिना व्यवस्थापन व्यधायि, तथाहि-"इह सुरा य सरणिजत्ति" इहशब्द पूर्वद्वारे सयोजितोऽपि डमरुकमणिन्यायेन अत्राऽपि सषध्यते । ततश्च इहेति सपूर्णचैत्यवन्दनाया क्रियमाणाया सुराश्च "यस्याः प्रसादमतुलं, संप्राप्य भवन्ति भव्यजननिवहाः । अनुयोगवेदिनस्ता, प्रयतः श्रुतदेवता वन्दे ॥१॥" इति । श्रीअनुयोगद्वारवृत्ती तथा- "पचविहायारविसुरिहेरमिह साहु सावगो वापि । पठिकमणं सह गुरुणा, गुरुविरहे कुणइ इकोऽवि ॥ १॥ वदितु पेइयाइ, दार घठरादिए खमासमणे । निहियसिरो सयलाइयारमिच्छुकड देइ ॥२॥ सामाइअपुधमिच्छामि ठाइउ काठस्सग्गमिचाइ इत्यादि १३ पुण पणवीसुस्सासं, उस्सग्गं कुणइ पारप विहिणा । तो सयठकुसलकिरिआ-फलाण सिद्धाण परइ ययं ॥ १४ ॥ बह सुअसमिबिहेन, सुमदेवीए करेइ उस्सग्ग । चिंतेइ नमुकार, सुणइ य देइ य तीइ युइ ॥ १५ ॥ एष विससुरीए, उस्सरगं कुणइ सुणइ देह धुई । पढिळण पचमगल-मुवविसइ पमज सडासे ॥ १६ ॥ पुष- विहिणेव पेहिम, पुतिं दाऊणवदण गुरुणो । इछामो अणुसहि, ति भणिय जाणूहि तो ठाइ ॥ १७॥ गुरुपुइगहणे पुइ तिम्नि पदमाणक्खरस्सरो पढइ । सकस्थय थव पटिस कुणइ पच्छिचरस्सग्ग ॥ १८॥ एव सा देवसिअ, राइसमवि एवमेव नवरि तहिं । पदम दाउ मिच्छामि दुबई पढाइ सकघय ॥ १९॥ उद्विय करेइ विहिणा, उस्सग इत्यादि गाया ॥ २६ ॥ इच्छामो अणुसडिं, ति मणिय सषविसिअ पढा तिण्णि धुई। मिनसद्देण सक-त्थयाइ तो चेइप वदे ॥ २७ ॥ अह पक्खियं घग्दसि-विणमि पुर्य च तस्य देवसिभ । सुत्तत पडिकमिट, तो सम्ममिम कम कुणइ॥२८॥मुह पोची पंदणय, सबुरातामण तहाऽऽलोए । वंदण पत्तेमं सामण वंदणयमह मुच ॥ २९॥ सुतं अग्मुडाणं, रस्सग्गो पुति पदणय तहय । पजतियखामणप, वह पतरो मर्षवणया ॥१०॥ पुरविहिणेव सर्व, देवसिम बंदणार तो अणइ ।
- कायोत्सर्गादिक पारयिष्यामि इत्यादिना सुदर्शनप्रियामनोरमाया इव तत्र तत्र सघकृत्ये प्रवर्तयितन्याः। अत्र चायं निशीथ- चूर्युको विधिः "पुर्व अणुसिट्ठी किला धुइति भणिय होइ, अणुसिठ्ठी थुइति एगढेत्ति" भाष्यवचनात् “साहु कय ते एव, बुच्चा, जहा चपाए सुमहा । नागरजणेण अणुसिट्ठा धन्ना सपुता सत्ति ॥१॥ तेओ उवालमो, दिजइ साणुण । ओव एसपयाण, कीरइ ति युत्च भवति ॥२॥ पच्छा सो उवग्गहो किम्बाइ ३ भणिय च-दाणे दवावणे करणे अ, करणेय कयम- गुण्णाए । उयहिममणुवहिम घा, आणहि उवग्गह एम ॥ ३॥ एवमेव तत्रैव अन्ये (३९४) पत्रेऽपि तथा च तत्पाठ:-चतु- थीं स्तुतिः पुनर्वैयावृत्त्यकराणा-यक्षाम्बामभृतीनां सम्यग्दृष्टिदेवतानां, फिमर्थमित्याह-उपयोगार्थ स्वकृत्येपु तेषा सावधानता- निमिच भवति च गुणोपहणतः तनाववृद्धिः । ततश्च स्वकार्यकारित्वोपयुक्तत्वाजगत् प्रसिद्ध एतद् यत्मशसातः सोत्साह सर्वकार्यकरणादर इति ।'तु' शन्दो विशेषक तेन याः श्रुवाणीशासनदेवतादिविषया स्तुतयः ताः सर्वा अपि चतु- र्यस्तुतौ निपतन्ति, गुणोपबृहणद्वारेण तासामपि उपयुक्ततादिफलत्वादिति । स्तुति युगले युगन्तेषु तथा निवन्धनात् , गुणोत्कीर्तनस्य द्वितीयस्तुतिरूपत्वात् , तथाहि-जिनशानस्तुतिर्वन्दनाथात्मकत्वाद् एका गण्यते, वैयावृत्यकरादिस्तुवयस्तु द्वितीया गुणोत्कीर्तनादिरूपत्वात् , एवमेव युगलत्वसिद्धेः, भावित चैतत् पचमे वन्दनाद्वारे अत एव क्वचिद्युगले चतुर्था- स्तुति सर्वे यक्षाम्बिफेत्यादि वैयावृत्यकराणां, काऽपि च भूयामुः । सर्वदा देवा देवीमिरित्यादि सामान्यत सर्वदेवताना फुत्राऽपि “गौरी सैरिमेति" विद्यादेवताना अन्यत्र 'निष्पकन्योमनीले ति देवविशेषविपया एकत्र विकटदर्शने ति देव्या एव, कुत्रविद् च "आमूलालोलधूली"त्यादि श्रुतदेवतायाः इत्यादिपरिभावनीय । इद सूक्ष्म पिया कुग्रहादिपरिहारेण । कायोत्सर्ग- सूर्यश्चेति 'पुरुषस्त्रियोऽपि एकशेष सुराः ते पात्र यक्षाम्बाप्रमृतयः सम्यग्दृष्टिदेवता ज्ञातव्या , न तु अर्हन्त , तेषा माग वन्दनीयत्वेन अभिहितस्वात् अनुशासकस्वात् स्मारकत्याच, एते च किं इत्याह-'सरणिज्जत्ति' स्मरणीयास्तु तद्गुणानुचिन्त नोत्कीर्तनाविनोपवृहणीयाः, सपनीया इत्यर्थः । श्लाघ्यश्च जिनप्रवधनस्यः स्वल्पगुणोऽपि, सम्यग्दृष्टिप्रशसाया: कर्मक्षय- कारणत्वात् । उक च-"गुणपगरिसबहुमाणो, कम्मक्खयकारण जेण ति" । नैव चेत्तदा उचरोचरसयमस्थानपतिभिः साधुभिः जघन्यजघन्यतरादिसंयमस्थानपर्तिनः साघवोऽप्यनुपवृष्णीयाः स्युः, तैश्च नियमादिसु दृढाः पारका । नच एतदागमे इष्ट इष्ट वा, यत् गुणिना गुणा न प्रशस्या, दर्शनमालिन्याचवाते। आह च "नो खलु अप्परिसडिए निच्छ यमोऽमइलिए व सम्मत्ते । होइ तओ परिणामो बत्तो अणुवहणाईय चि" ॥१॥ देशविरताना वा अविरताना याऽविरतसम्यमष्टया श्राद्धाः सस्काराधी न स्युः, तथा च सति- तम्हा सषपयत्वेण, बो नमुबारधारओ। सावमओ सोऽपि दियो, जहा परमपंधवो ॥१॥ इत्यादि अपार्थक स्याद् एष च सफलागमव्यवहारलोपात् विमर्शनीय इद सूक्ष्मधिया इति। यदा स्मरणीया-सारणादिड प्रेरणाओः, तत्र “पमुढे गाहा" अयमर्पः-वैयावृत्त्यादिकारका गीयन्ते, तत्र चाऽनादरवता भवतां सत् किंवकुलमपि विस्म- तीन युक्तमत्र प्रमादयितु, दुर्लभा हि पुनरिय सामग्री २, दुःखदः प्रमादारिः २ दुरितो भषोदधिविनिपाता४खनामेव सत्या- परति इत्यादि ष्यकार्यगर्मितविशेषणवारेण स्मारणादि क्रियते, अथवा स्मरणीयाः संपादिकस्ये वैयावृस्पप्रभावनादो भय- ठगेकमुखावहे प्रेरणाई वचस्करणचकियुकृत्वाचेपा । इद एक भवति-पदाऽमुकर्सचे प्रभावनादि करिष्यथ सदा ममुकं
-
शुभदिने शुभवेलायां शुममुहूर्ते सघस्य कारकस्य वा चन्द्रवले सति गुरूपदेशेन सघस्य समुदाय सर्व मेलयित्वा देवगृहे
समेत्य स्नात्रकरणानन्तरं देवामत घौत पवित्र निश्चलं पट्टक स्थापयित्वा तदुपरि केशरादितिलकपूर्व ज्ञान-दर्शन-चारित्राणा
अनुक्रमेण तन्दुलपुञ्जिकारूपा स्थापना क्रियते, ततो मूलनायकस्य दक्षिणाङ्गे इन्द्र १ अग्नि २ यम ३ नैत ४ वरुण ५
वायु ६ कुघेर ७ ईशान ८ प्रम ९ नागाना १० दशदिक्पालाना पूर्ववत् स्थापना क्रियते, ततो मूलनायकवामाङ्गे
आदित्य १ सोम २ मगल ३ बुध ४ बृहस्पति ५ शुक्र ६ शनैश्चर ७ राहु ८ केतु ९ नवग्रहस्थापना क्रियते, ततः तद्दिश्येव
चैत्यदेवता १ क्षेत्रदेवता २ देशदेवता ३ स्थापनात्रय क्रियते, एय २५ पुञ्जिकाना स्थापना कार्या । तदनु सर्यासा पुञ्जि-
कानामुपरि चलिपुष्पधूपनैवेद्यवासादिप्रक्षेपः कार्य । वत -
पुञ्जिकास च ये देवा, देव्योऽपि गुरुणोदिताः। बलिपूजां प्रतीच्छन्तु, सन्तु सघस्य शान्तये ॥१॥
अनेन श्लोकेन सर्षासामुपरि अखण्डजलधारादान कार्य, तत सर्व गृहागते पर्पटादिमिश्रभाजन बृहत्तर भृत्वा एकस्य
हस्ने दत्त्वा पूर्वदिक्समुख भूत्वा जलधारादानपूर्व पूर्वदिशि बलिः प्रक्षिप्यते, तत्र-श्लोकश्वाऽयम्-
ऐरावतसमारूढा, शकः पूर्वदिशि स्थितः । संघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीच्छतु ॥१॥
एषमानेय्या दिशि-आमेय्याविदिश स्वामी, श्रीवविश्छागवाहन । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, बलिपूजा प्रतीच्छतु ॥२॥
एष दक्षिणस्या विशि-दक्षिणस्या विश स्वामी, यमो महिपवाहन । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीच्छतु ॥३॥
एव नैर्मतदिशि-याम्य पातरालेऽसौ, नैतिः शववाहन । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, बलिपूजां प्रतीच्छतु ॥४॥
विपयेऽपि बहु विमर्शनीय, यतो देवसिकावश्यकमध्ये सामान्यतो वैयावृत्यकरान् विमुच्य केरलश्रुतदेवतादेः कायोत्सर्गकरण, पाक्षिकादौ तु भवनदेष्याः, दीक्षादौ तु शासनदेच्यादीनामपि, अल प्रसगेन, तत्त्व तु परमर्पयो विदन्ति ॥ ९८॥ ॥ इति श्रुतदेवतादिकायोत्सर्गस्थापनाधिकारः ॥ ९८॥ ननु-श्रीखरतरगच्छीयसाधुसाध्या सुविहितनामविवाणा अपि मृत्तिकाघटकेन पानीय विहरन्ति तन रक्षन्ति तत् किं वत्र जीवसंसकिसनावात् । उच्यते, श्रीस्थानाङ्गे (१३८ पत्रे ) तृतीयस्थाने तृतीयोद्देशके पानीयघटस्य साधुसाीना उकत्वात् तथाहि-"कप्पा निग्गयाण वा निग्गयीण वा तो पायाइ धारिसते वा परिहरित्तते वात० ठाउयपादे वा दारू पादे या मष्ट्रियापादे षा" (स्त्रं १७०)व्याल्या-अलावुपात्रक-तुम्वक दारुपात्र-काष्ठमय मृत्तिकापात्र-मृण्मय शराबवार्घ- टिकादि, शेपं सुगम, अत्र वाटिकाशम्देन पानीयलधुपटिका प्रोकाः । जीवोत्पत्तिपर्यन्त तु यतनावन्त साधनो रअन्त्येव न कर्यचित् रक्षणे तु तत्रोत्पन्नपूतरकजीवपानीय अन्योकविधिना गृहस्थादिभ्यः प्रयच्छन्ति, प्रत्युत काष्ठलोष्टिकादिधारणे तु क्रीवदोषस्य साक्षात् दृश्यमानत्वात् बहुमूलस्वाच । न तदारणनियमो विचार्यमाण सयममुखावहो मृत्तिकापानीयलघु- घटिकाः तु अल्पमूख्यत्वात् सुखेन शुद्धस्वेन मिलनत्वात् संयमोपष्टम्भकारिणो भवतीति युक्तमेव तद्धारणम् ॥ ९९ ॥ ॥ इति मृत्तिकापानीयघटिकारक्षणाधिकारः॥ ९९ ॥ ननु-संघादीना विघ्नोपद्रवशात्यै शान्तिविधिः क्रियते स शान्तिविधिः कः?, कुत्र प्रतिपादितथा उच्यते-स विधिः कोऽपि माक्तनलिखितानुसारेण, कोऽपि च महेवादौ [उत्सवे] विधिज्ञमावकक्रियमाणानुक्रमस स्वय दर्शनेन च लिस्पते, तपादि-
शुभदिने शुभवेठाया शुभमुहर्ते सघस्य कारकस्य या चन्द्रवले सति गुरूपदेशेन सघस्य समुदाय सर्य मेलयित्वा देवगृहे
समेत्य मात्रकरणानन्तर देवामतः धौत पवित्र निश्चलं पट्टक स्थापयित्वा तदुपरि केशरादितिलकपूर्व ज्ञान-दर्शन-पारित्राणा
अनुक्रमेण तन्दुलपुझिकारूपा स्थापना क्रियते, ततो मूलनायकस्य दक्षिणाङ्गे इन्द्र १ अग्नि २ यम ३ नैत ४ वरुण ५
वायु ६ कुवेर ७ ईशान ८ ब्रझ ९ नागाना १० दशदिक्पालानां पूर्ववत् स्थापना क्रियते, ततो भूलनायकवामारु
आदित्य १ सोम २ मगल ३ वुध ४ बृहस्पति ५ शुक्र ६ शनैश्चर ७ राहु ८ केतु ९ नवग्रहस्थापना क्रियते, ततः तद्दिश्येव
चैत्यदेवता १ क्षेत्रदेवता २ देशदेवता ३ स्थापनात्रय क्रियते, एव २५ पुञ्जिकाना स्थापना कार्या । तदनु सर्वासा पुञ्जि-
कानामुपरि वलिपुष्पधूपनैवेद्यवासादिप्रक्षेप' कार्यः । तत -
पुञ्जिकासु च ये देवा, देव्योऽपि गुरुणोदिता । वलिपूजां प्रतीच्छन्तु, सन्तु सघस्य शान्तये ॥१॥
अनेन श्लोफेन सर्वासामुपरि अखण्डजलधारावान कार्य, तत सर्व गृहागते पर्पटादिमिश्रभाजन वृहत्तर मृत्वा एकस्य
हस्ते दत्त्वा पूर्वदिक्समुख भूत्वा जलधारादानपूर्व पूर्वदिशि वलि प्रक्षिप्यते, तत्र-श्लोकश्वाऽयम्-
ऐरावतसमारूढा, शकः पूर्वविशि स्थितः । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीच्छतु ॥१॥
एवमाप्नेय्यां दिशि-आग्नेय्याविदिश स्वामी, श्रीवहिमछागवाहन । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीच्छतु ॥२॥
एव दक्षिणस्या दिशि-दक्षिणस्या दिशः स्वामी, यमो महिषवाहन । सपस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीच्छतु ॥ ३॥
एवं नैर्भवदिशि-याम्यपातरालेऽसौ, नैसति शववाहन । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजां प्रतीच्छतु ॥४॥
विपयेऽपि बहु विमर्शनीय, यतो देवसिकावश्यकमध्ये सामान्यतो वैयावृत्यारान् विमुच्य केवल श्रुतदेवतादे कायोत्सर्गकरण, पाक्षिकादौ तु भवनदेयाः, दीक्षादौ तु शासनदेग्यादीनामपि, अल प्रसंगेन, तत्त्व तु परमर्पयो विदन्ति ॥ ९८॥ ॥ इति भुवदेवतादिकायोत्सर्गस्थापनाधिकारः॥९॥ ननु-श्रीखरतरगम्छीयसाघुसाध्व्यः सुविहितनामविधाणा अपि मृत्तिकाघटकेन पानीय विहरन्ति तत्र रक्षन्ति तत् फिं सत्र जीवसंसतिसभावात् । उच्यते, श्रीस्थानाले (१३८ पत्रे) तृतीयस्थाने तृतीयोदेशके पानीयघटस्य साधुसाग्रीना उक्तत्वात् तयाहि-"कप्पा निग्गथाण वा निग्गयीण वा तओ पायाइ धारिचते वा परिहरितते वा त० ठाउयपादे वा दारु- पादे वा मष्टियापादे वा" (सूत्र १७०) व्याख्या-अलायुपात्रक-तुम्षक दारुपात्र-काष्ठमय मृत्तिकापात्र-मृण्मय शराबवार्य- टिकादि, शेष सुगम, अत्र वाटिकाशम्देन पानीयलधुषटिका पोकाः। जीयोत्पत्तिपर्यन्त तु यतनावन्त साधवो रक्षन्त्येव न कर्यचित् रक्षणे तु तत्रोत्पन्नपूतरकजीवपानीयं ग्रन्योतविधिना गृहस्थादिभ्यः प्रयच्छन्ति, प्रत्युत काष्ठलोप्टिकादिधारणे तु कीवदोपस्य साक्षात् दृश्यमानत्वात् बहुमूलत्वाच । न तद्धारणनियमो विचार्यमाणः सयमसुखावहो मृतिकापानीयलपु. पटिका तु अस्पमूस्यत्वात् मुखेन शुखस्वेन मिलनत्वात् संयमोपष्टम्भकारिणो भयतीति युक्तमेव तद्धारणम् ॥ ९९ ॥ ॥ इति मूधिकापानीयघटिकारक्षणाधिकारः ॥ ९९ ॥ ननु-सघादीनां विनोपद्रवशात्यै शान्तिविधिः क्रियते स शान्तिविधिः कः?, कुत्र प्रतिपादितथा उच्यते-स विभिः कोऽपि प्राक्तनलिखिवानुसारेण, कोऽपि च महेवादौ [सत्सवे] विधिसमावकक्रियमाणानुक्रमस्य स्वयं दर्शन च लिस्पते, तपाहि- क्रियन्ते, मलप्रदीपच मृतमयः कसुम्भलवृत्तिकश्च तादृग्विधेयो यथा एकयैव वृत्त्या प्रज्वलन् सपूर्णशान्तिघोषणाविकृत्यं यावत् न विध्याति [संपूर्ण]। पश्चात् चतुर्विधसंघसहितो गुरुः र्यापथिकी प्रतिक्रम्य शक्रखव आदितः कृत्वा अष्टादशभिः स्तुतिभिर्देवादीन वन्दते, आन्तरणीदोषो न कर्तु देयः, देवतायाश्च स्तुवय इमा-यदधिनमनादेव, देहिनः सन्ति सुस्थिता । तस्मै नमोऽस्तु वीराय, सर्वविघ्नविघातिने ॥१॥ सुरपतिनवचरणयुगा-नामेयजिनादिजिनपतीन् नौमि । यद्वचनपालन- परा, जलाञ्जलिं ददतु दुःखेभ्यः ॥ २॥ वन्दन्ति वन्दारुगणामतो जिना', सदर्पतो यचयन्ति सूत्रतः। गणाधिपास्त्रीर्थ- समर्थनक्षणे, तदङ्गनामऽस्तु मत नु मुफये ॥ ३ ॥ शक' सुरासुरवरैः सहदेवतामिर, सर्वज्ञशासनसुखाय समुद्यताभिः। श्रीवर्धमानजिनदत्तमतप्रवृत्तान्, भव्यान् जनानवतु नित्यममालेभ्यः ॥ ४॥ ततः श्रीशान्तिनाथदेवाधिदेवाराधनार्थ करेमि कारस्सग्ग अन्नत्यू इत्यादि । रोगशोकादिमिर्दोप-रजिवाय जितारये । नमः श्रीशान्तये तस्मै, विहितानत- शान्तये ॥५॥ तत श्रीशान्तिदेववानिमित्त करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यू इत्यादि । श्रीशान्तिजिनभकाय, भव्याय सुख- सम्पदम् । श्रीशान्तिदेवता देया-दशान्तिमपनीय [३] मे ॥ ६ ॥ तत । श्रीश्रुतदेवतानिमित्त करेमि काउस्सग्ग अन्नत्थू इत्यादि । सुवर्णशालिनी देयान्, द्वादशाङ्गी जिनोमवा । श्रुतदेवी सदा मह्म-मशेपश्रुतसम्पदम् ॥ ७॥ ततः श्रीभवन- देवतानिमित्त करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यू इत्यादि । चतुर्वर्णाय संघाय, देवीभवनवासिनी । निहत्य दुरितान्येपा, करोतु सुखमक्षतम् ॥ ८॥ तत क्षेत्रदेववानिमिचक करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यू इत्यादि । यासा क्षेत्रगता सन्ति, साधयः श्रावकादयः। जिनाज्ञां साधयन्तस्ता, रक्षन्तु क्षेत्रदेवताः॥९॥ तत श्रीअम्बिकादेवतानिमित्त करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यू RA.
एवं पश्चिमदिशि-या प्रतीच्या दिनो नाथो, वरुणो मकरस्थितः । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, पलिपूजा प्रतीच्छतु ॥५॥ एवं वायन्यदिशि-हरिणो वाहन यस्य, वायव्यापिपतिः स्मरः । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीच्छतु ॥६॥ एवमुत्तरदिशि-निधाननवकारूद, उत्तरस्या दिशः प्रभुः । संघस्य शान्तये सोऽस्तु, यलिपूजा प्रतीच्छतु ॥७॥ पर. मीशानदिशि-सिते षेऽपिता स-भीशानो विदितः प्रमुः । सघस्य शान्तये सोऽस्तु, वलिपूजा प्रतीतु ॥८॥ एवमपोदिशि-पातााधिपतिर्योऽस्ति, सर्वदा पद्मवाहनः। संघस्य शान्तये सोऽस्तु, बलिपूजा प्रतीच्छतु ॥९॥ पपमूः यदिशि-मलोकयिभुर्योऽस्तु, राजहंससमाश्रितः । संघस्य शान्तये सोऽस्तु, पलिपूजां प्रतीग्छतु ॥१०॥ एवं दशस्वपि दिसु जलधारादानेन स्वस्वविक्स्वामि श्लोकप्रतिपादेन च बलिः प्रक्षिप्यते, प्रथम प्रान्ते च श्लोकादौ नमोऽहंद सिद्धति कम्यते । एतस्मिन् विघौ कृतेन प्रस्तावे यदि सघसामुदायिका शान्तिः तदा देवगृहसस्क: कलशो गृमते, यदि एका कोऽपि कारयति तदा शान्तिकारकगृहात् चतुरश्चलसभषसुन्दरीशिरसि आरोप्य बहुगीतगानवानमानदानपाव अन्यभन्दादिवादित्रे वाद्यमाने अन्तर्घयलितः पञ्चरसोपेतः मुखवेष्टितमुहलीसूत्र उपरि समायादितकसुम्भलपनः कलशः समानीय पूर्वकृतस्वस्तिकोपरि साप्यते कलशमम्मे मीशान्तिनाथप्रतिमा निचला सुसज्जिता कृत्वा मोच्या, सशोपरि प्टात् वर्षे तणीचतुप्फमम्मे उपर्युपरि प्रोतसाजिलीपकाम बभ्यते, सणीमभ्यतो महुलीदवरको उम्बमानस्खया बध्यते पथा कलपोपरि मुखमनमागे तिष्ठति, तत्र च सपसमुदायको महुलीकम्वुको बभ्यते, कसमस पुष्पचन्दनपूजा कार्या। गुरपि वासभेप करोति । ततः कलमामे असमालछि १ छषणपानीय २ परिभापनिका ३ मारात्रिका ४ मापदीपा ५ ।
अस्मिन् कायोत्सर्गे लोगस्स ४ पारिते लोगस्स १ तत उपविश्य नमस्कारशक्रस्खयादिकथनपूर्व जयवीयरायपर्यन्त याथ्य । ततः सपूर्णाङ्गोपाशाः समाः सुशीला सपुत्रा समृद्धा बद्धहस्तमहुलीदवरका गुणनभणनयिचक्षणा अष्टौ इन्द्र- स्थानीयाः परिहितधौतिका माकार्यन्ते, तत्र द्वौ हस्त्रयोः कलशं गृहीत्वा तिष्ठत, एको धूप ददाति, एकः कुसुमचन्दन- वासक्षेप करोति, अन्ये चत्वारो मधुरस्वरेण शान्तिपूर्वक सप्तस्मरणादि गुणयन्ति । तथा द्वौ कलशधारको कुण्डिकात कलशान् मृत्वा सप्तनमस्कारपूर्य सप्तजलधारा दचः पश्चात् नमोऽर्हत्सिद्धाचार्योपाध्यायेति पूर्व अजितशान्तिस्तवः पठ्यते, पदे पदे जलधारादानं एवमतनस्मरणे अपि, भकामरशान्तिद्वयादीन्यपि । एवमन्योऽपि सर्वसंघ सप्तस्मरणादि गुण- यति पश्चाद् मृते मूलकलशे पूर्व रक्षित श्रीपार्धनायप्रक्षालनपानीयमपि कलशमध्ये क्षिप्यते, ततो मङ्गलप्रदीप भ्रामयित्वा- घेठोत्क्षेपैः पुप्पधूपादिदानः, सम्मान्यश्रीदिक्पतीना विसर्गम् । कृत्वा शेपान् शेषदिव्यावतारान् , प्राप्तानारात् प्रेपयेत् स्वाधिवासान् ॥१॥ अईदभिषेकदर्शित-सामिष्यनिरस्तकल्मषोल्लाघाः । गच्छन्ति यथास्थाने, ये केचिदुपागता देवाः॥२॥ शकाद्या लोकपाला दिशि विदिशि गताः शुद्धसद्धर्मसका', आयाताः स्नात्रकाले कलशहृतिकृते तीर्थनाथस्य भत्त्या। न्यस्ता शेषाऽपदाथा विहितशिवमुखाः स्वास्पद साप्रत ते, मात्रे पूजामवाप्य स्वमपि कृतमुदो यान्तु कल्याणमाज ॥ ३॥ अनेन पद्यत्रयेण दिक्पालविसर्जनं क्रियते, पश्चात् सर्वोऽपि सघो देवगृहे निकरादानपूर्व शान्तिजल केन्दुकसत्क- महुलीसूत्रं घ लाति, महुलीसूत्र इस्त्रादौ वध्यते, कलशमध्याच्छान्तिजलं गृहीत्वा सर्वत्र गृहादो प्रक्षिप्यते, तत सघ-
इत्यादि । मम्वा निहितहिम्मा मे, सिखुखश्रुतान्विता । सिते सिंहे स्थिता गौरी, वितनोतु समीहितम् ॥१०॥ ततः
श्रीपद्मावतीदेषतानिमित्त करेमि कानस्सग्गं अन्नत्यू इत्यादि । धराधिपतिपत्नीया, देवी पद्मावती सदा । शुद्रोपद्रवत सा
मां, पातु फुटत्फणापलीः ॥ ११॥ ततः श्रीचक्रेश्वरीदेवतानिमित्त करेमि काउस्सग्ग अन्नत्यू इत्यादि । चयचककरा
चार-प्रवालदउसप्तिमा । चिरं चक्रेश्वरी देवी, नन्दतादवताच माम् ॥ १२॥ ततश्रीमच्छुसादेववानिमित्त करेमि
काउस्सर्ग अन्नत्यू इत्यादि । बगस्लेटककोदण्ड-चाणपाणितडिद्युति । तुरनगमनाऽच्छुधा, कल्याणानि करोतु मे
॥ १३ ॥ ततः श्रीकुवेरादेवसानिमित्त करेमि कारस्सग्ग अन्नस्यू इत्यादि । मधुरापुरि सुपार्थ-श्रीपार्धस्तूपरक्षिका ।
श्रीकुमरा नराला, सुताराऽवतु यो भयात् ॥ १४॥ ततः श्रीब्रह्मशान्तिदेवतानिमित्त करेमि काठस्सग्ग अमत्यू
इत्यादि । ब्रह्मशान्तिः स मा पाया-पायावीरसेवकः । श्रीमत्सत्यपुरे सत्या, येन कीर्ति कृता निजा ॥ १५॥ तत
श्रीगोत्रदेवतानिमित्त करेमि कारस्सग्ग अन्नत्यू इत्यादि । या गोत्र पालयत्येव, सकलाऽपायत सदा । श्रीगोत्रदेवता रक्षा,
सा करोतु नवाऽङ्गिनाम् ॥ १६ ॥ ततः श्रीशकादिसमस्तदेवतानिमित्त करेमि काठस्सग मन्नत्यू इत्यादि । श्रीशक-
प्रमुखा यथा, जिनशासनसंस्थिताः । देवदेव्यसदन्येऽपि, सप रक्षत्वपायतः ॥ १७ ॥ ततः सिदायिका-श्रीशासनदेव-
वानिमित्वं करेमि कारस्सग मन्नत्यू इस्मादि । भीमहिमानमारूता, यक्षमातम्सेविता । सा मां सिद्धायिका पातु, पक-
पापेषु पारिणी ॥१८॥
~ अस्मिन् कायोत्सर्गे लोगस्स ४ पारिते लोगस्स १ तत उपविश्य नमस्कारशकस्तवादिकयनपूर्व जयवीयरायपर्यन्तं पायं । ततः सपूर्णाङ्गोपाङ्गाः सभार्याः सुशीलाः सपुत्रा समृदा पद्धहस्तमहुलीदवरका गुणनमणनविषक्षणा अष्टौ इन्द्र- स्थानीया परिहितधौतिका आकार्यन्ते, तत्र द्वौ हस्तयो कलश गृहीत्या तिष्ठत, पको धूप ददाति, एकः कुसमचन्दन- वासक्षेप करोति, अन्ये चत्वारो मधुरवरेण शान्तिपूर्वक सप्तस्मरणादि गुणयन्ति । तथा द्वौ कलशधारको कुण्डिकातः कलशान् भृत्वा सप्तनमस्कारपूर्व सप्तजलधारा दत्ता पश्चात् नमोऽर्हत्सिद्धाचार्योपाध्यायेति पूर्व अजितशान्तिस्तवः पठ्यते, पदे पदे बलधारादानं एवमग्रेतनस्मरणे अपि, भकामरशान्तिद्वयादीन्यपि । एवमन्योऽपि सर्वसघः सप्तस्मरणादि गुण- यति पमा मृते मूलकलशे पूर्व रक्षित श्रीपार्धनाथप्रक्षालनपानीयमपि कलशमध्ये क्षिप्यते, ततो मङ्गलप्रदीप धामयित्वा- खेलोत्पैः पुष्पधूपाविदानैः, सम्मान्यत्रीदिक्पतीना विसर्गम् । कृत्वा शेषान् शेषदिव्यावतारान्, प्राप्तानारात् प्रेपयेत् स्वाधिवासान् ॥१॥ अईदमिपेकदर्शित-सानिध्यनिरखकल्मपोलाघाः । गच्छन्ति यथास्थाने, ये केचिदुपागता देवा ॥२॥ शनाद्या लोकपाला दिशि विदिशि गताः शुद्धसद्धर्मसक्काः, आयाताः स्नात्रकाले कलशहतिकृते तीर्थनाथस्य भक्त्या। न्यस्ता शेपा पदाया विहितशिवमुखाः स्वास्पद साप्रतं ते, स्नात्रे पूजामवाप्य स्वमपि कृतमुदो यान्तु कल्याणभाज ॥३॥ अनेन पद्यत्रयेण दिक्पालविसर्जनं क्रियते, पश्चात् सर्वोऽपि संघो देवगृहे निकरादानपूर्व शान्तिजल केन्दुकसत्क- महुलीसूत्रं च लाति, महुलीसूत्र इस्त्रादौ वध्यते, कलशमध्याच्छान्तिजलं गृहीत्वा सर्वत्र गृहादौ प्रक्षिप्यते, तत. संघ-
मध्ये नगरमध्ये देशमन्नेि सर्वत्र शान्तिर्मपति, ऋद्धिसमृद्धिवृद्धिसिद्रिसपदो भवन्ति, आधिन्याधिरोगशोकपद्रो-
पद्रवाम हुर्त दूरवो यान्ति ॥ १०॥
॥ इति श्रीशान्तिकविषिरधिकार संपूर्णः ॥ १० ॥
सरतरगच्छाधीशा, बिनचन्द्रयुगमपानगुरुराजाः । श्रीपातिसाहिमान्या', समभूवन् भूमिविख्याताः॥१॥
श्रीपूज्यमुख्यशिप्याः, दक्षाः श्रीसकरुपन्द्रनामानः । मद्गुरवो गुणगुरव-नेपामेप प्रसादो मे ॥२॥
एव द्वादशमिः सम्यक पूर्ण प्रमोचरैः स्फुटम् । प्रकाश पञ्चम चक्रे, गणिः समयसुन्दरः॥३॥
॥ इति श्रीसमयसुन्दरोपाध्यायविरचिते पत्रप्रकाशे भीसामा-
चारीशतके पत्रमा प्रकाश सपूर्णः॥५॥
॥ ग्रन्थकृत्प्रशस्तिः ॥ सामाधारीशतकमिदमासूत्रित सूत्रगत्या, किंचित् वृत्तिप्रकरणधशात् सप्रदायाच किंचित् । चेत् अन्येऽस्मिन् भवति किमपि श्रीजिनाजाविरुद्ध, सघाध्यक्ष मम जडधियो दुष्कृत स्याच्च [तस्य मिथ्या ॥१॥ जैना गच्छा जगति बहवो भिन्नभिन्नाभिधाना, भिन्नाचारा निजनिजमत स्थापयन्ति प्रमाणम् । गच्छाधीशा' श्रुतनिगदिता संमति दर्शयन्ति, [तव्यामोहो] तस्या मोहो न भवति कथ ? यजिना व सत्या ॥२॥ पारन्ध किछ सिन्धुदेशविपये श्रीसिद्धपुर्यामिद, मूलत्राणपुरे कियद्विरचित वर्पत्रयात् प्राग्मया। सपूर्ण विदघे पुरे सुखकरे श्रीमेसतानामके, श्रीमद्विक्रमसवति द्वि-मुनि-पद-प्रालेयरोचिमिते १६७२ ॥ ३ ॥ प्रवर्तमाने जिनवीरशासने, परम्पराया गणभृत्सुधर्मणः।श्रीवज्रशाखा सुकुले च चान्द्रे, गणे स्फुटे कौटिकनामधेये है श्रीपातिसाहिमान्ये, युगप्रधाने प्रधानसौभाग्ये । स्वरतरगच्छाघीशे, विजयि जिनसिंहसूरिगुरौ ॥५॥ अकबरसाहिस्तुमान्य , श्रीमजिनपन्द्रसूरिगुरुराजा । जाता युगप्रधाना-स्तच्छिप्य सकलचन्द्रगणि ॥६॥ तच्छिप्यसमयसुन्दर-सदुपाध्याया अकारिदमेवम् । सामाचारीशतक, सतत स्वपरोपकाराय ॥७॥ सुशिष्यो वाचनाचार्य, तर्कव्याकरणादिवित् । हर्पनन्दनवादीन्द्रो, मम साहाय्यदायकः ॥ ८॥ इति श्रीसमयसुन्दरोपाध्यायविरचिते पश्चमप्रकाशे श्रीसामाचारीशतक सपूर्णम् ।।
* लेखक-प्रशस्तिः॥
श्रीमद्विक्रमतो धरागगनमालेयरोचिर्मिते, व लोद्रपुरे वरे यदुकुठे भाटीसुगोत्रेऽभवत् ।
राजा श्रीसगरः प्रजामुखकरस्वरसुन्दरी श्रीमती, सौख्य मुकवतोस्तयो समभवन्नेकादशेहाऽऽत्मजा ॥१॥
अष्टौ तेपु मृताच मारिवशतो दुर्दैवतोऽनुक्रमे, दुःखाचौ पितरौ वियोगविधुरी जाती च तस्मिन् क्षणे।
कुर्वाणा वितिक्रमात् क्षितितले श्रीवर्धमानप्रभोः, शिप्या सूरिजिनेश्वराः खरतरा श्रीलोद्रपुर्या गता ॥२॥
राजाधाः सपरिग्रहाः प्रमुदिता नन्तुं गताः सद्गुरून् , श्रुत्वा श्रीजिनधर्ममर्म सकल सन्तोपमापुस्तराम्।
विज्ञप्तिं विदधे नृपा करयुग सयोज्य राज्ञाऽन्विता, स्वामिन्नष्ट ममाऽङ्गजा मृतिमगुर्जीवत्यथो ते त्रय ॥३॥
तत्कार्य च यथा परोपकृतिभिवेत् सुताना त्रयं, लामो वो भविता स को नृपतिना प्रोक तदा मत्सदे ।
राजाऽय भविता मृतः कुळधरः श्रीजैनधी पुना, पुत्री श्रीधरनामराजघरकी शुद्धातिको भाविनी ॥४॥
ज्ञात्वा लामममु तथैव गुरुमी रक्षाकृताम्नायतो, यासक्षेपयशेन तो नृपमुतौ भादौ कृतौ भ्रातरौ ।
ताम्या लोद्रपुरे घिनेन्द्रभवन प्रोचेस्तरं कारित, तनोत्र भणशालिनाम समभूदाण्यादिशालावशात् ॥५॥
श्रीधरयावकस्याऽऽसन् , पञ्च पुत्रा मनुस्मात् । सीमसी १ भीमसीनामा २, जगसी एम्पसी ४ तपा।
देक्सी ५ च यथा स्याता, पाणवाः पम्पतेः॥६॥
पपरपात खीमसीश्रावस्याऽऽसीत्, कुलचन्द्रखनूरुहः तत्पुत्री रामदेनामा, धनपालस्तदमज ॥७॥ साधारणाख्यस्तत्पुत्रः पुण्यपालस्तवन । तत्सूः सवतोदेसू-खस्पुत्रस्तस्य गजकः ॥ ८॥ ज्येताख्यो नन्दनस्तस्य, खेतानामा तदङ्गभूः । आसकर्णध तत्पुत्र-तत्पुत्रो यस्तुपालक ॥९॥ पुञ्जानामा घ तत्पुत्रः, श्रीयशोधवलस्वत । तत्पुत्रः पुग्नसीनामा, श्रीमल्लस्वस्य नन्दनः ॥ १० ॥ श्रीमलानन्जयाहरू- सुरतरुर्दानप्रदानेऽधिको, यो भाण्डारमवीभरनवनवै शास्त्र स्वय लिखितः। मईच्छासनमेकर्षिशतिसहस्राणीह वर्तिष्यते, तत्तु प्रोज्ज्वलपुस्तकेष्यधिगत वुझ्या विचार्येति च ॥ ११ ॥ आपादाधिनचैत्रभाद्रपदमासाष्टाहिकापर्वणि, श्रीमझेसलमेरुदुर्गनगरे चैत्येषु सप्तस्वपि । काश्मीराभिधफेशरेण भगवद्विम्बानि यः पूजयेत् , समस्या शतश सृजन् स्वपरयो सम्यक्त्वमत्युज्ज्वलम् ॥१२॥ गुप्त दानमपि प्रयच्छति मुदा सद्धर्मिणा सीदवा, दीनाना च ददाति सुन्दरतरा सो वर्डका नामत । चातुर्मासिकपाक्षिकान्दिकमहाप्टम्यादिके पर्वणि, प्रातः पारणक ददाति सतत य पौपधाख्य कृताम् ॥ १३ ॥ या श्रीलोद्रपुरे पुराणनगरे भूयिष्ठद्रव्यध्ययात् , चैत्योद्धारमुदारचितपरिणामोऽकारयत् सादरम् । श्रीचिन्तामणिपार्धमूर्तियुगल तत्रैव चाऽस्थापयत् , सोल्लास जिनराजसूरिगुरुभिहस्तप्रतिष्ठापितम् ॥ १४ ॥ यः कुण्डलाकृतिभृतां जयलन्धिकाना, कृत्वा च पुञ्जमतुल मनुजावपुपि ।
* ॥ लेखक-प्रशस्तिः॥8-
श्रीमविक्रमतो परागगनपालेयरोचिर्मिते, व लोद्रपुरे परे यदुकुले भाटीसुगोत्रेऽभवत् ।
राजा श्रीसगर प्रजासुखकरवसुन्दरी श्रीमती, सौख्य मुकवतोस्तयो समभवनेकादशहाऽऽत्मजाः ॥१॥
अष्टौ तेषु मृताच मारिवशतो दुर्दैवतोऽनुक्रमे, दुःखाचौ पितरौ वियोगयिधुरी जाती च तस्मिन् क्षणे।
कुर्याणा विहतिझमात् क्षितितले श्रीवर्धमानप्रभोः, शिप्या सूरिजिनेश्वरा खरतरा श्रीलोद्रपुर्या गता ॥२॥
रामाधाः सपरिप्रहाः प्रमुदिता नन्तुं गताः सद्गुरुन् , श्रुत्वा श्रीजिनधर्ममम सकल सन्तोपमापुस्ताम् ।
विज्ञप्ति विदधे नृपः करयुग संयोज्य राज्ञाऽन्धित , स्वामिन्नष्ट ममाङ्गजा मृतिमगुनीवत्ययो ते अय. ॥३॥
तत्कार्य च यथा परोपकृतिभिर्जीवेत् सुताना अर्य, लामो वो भविता स को नृपतिना प्रोक तदा मत्पदे ।
राजाऽयं भविता सुतः कुळधरः श्रीजैनधर्मी पुना, पुत्रौ श्रीधरनामराजघरकी शुशास्तिको भाविनी ॥४॥
सात्वा लामममु तथैव गुरुमी रक्षाकृताम्नायतो, वासक्षेपवशेन तौ नृपसुती श्राद्धौ कृती भातरौ ।
ताम्या लोद्रपुरे घिनेन्द्रभवन मोचैस्तर कारित, सगोत्र भणशालिनाम समभूगाण्यादिशालावशात् ॥५॥
श्रीधरायकस्याऽऽसन् , पाच पुत्रा अनुक्रमात् । सीमसी १ भीमसीनामा २, जगसी १ पसी ५ तथा।
देवसी ५५ यपा स्यावा, पाणवाः परम्पते ॥६॥
सीमसीआवफस्याऽऽसीत्, कुलचन्द्रखनूरुहः सत्पुत्रो रामदेनामा, धनपालस्तदङ्गमः ॥७॥ साधारणाख्यस्तरपुत्रः पुण्यपालस्तदङ्गजः । तत्सू सस्तखोदेदू-खत्पुत्रस्तस्य गजकः ॥ ८॥ ज्येवाख्यो नन्दनस्तस्य, खेतानामा तदा । आसकर्णश्च तत्पुत्र-तत्पुत्रो वस्तुपालकः ॥९॥ पुञ्जानामा घ तत्पुत्र', श्रीयशोधवलस्वतः । तत्पुत्रः पुन्नसीनामा, श्रीमलस्तस्य नन्दनः ॥ १०॥ श्रीमल्लाजधाहरू- सुरतरुर्दानप्रदानेऽधिको, यो भाण्डारमधीभरनवनवै शास्त्रैः स्वय लिखितै । अईच्छासनमेकविंशतिसहस्राणीह पर्तिप्यते, तत्तु प्रोज्वलपुस्तकेय्वधिगत वुझ्या विचार्येति च ॥११॥ आपादाश्विनचैत्रभाद्रपदमासाष्टाहिकापर्वणि, श्रीमजेसलमेरुदुर्गनगरे चैत्येषु सप्तस्यपि । काश्मीराभिधकेशरेण भगवद्विम्वानि य पूजयेत् , सद्भक्त्या शतशः सृजन स्वपरयोः सम्यक्त्वमत्युज्वलम् ॥१२॥ गुप्त दानमपि प्रयच्छति मुदा सद्धर्मिणा सीदता, दीनाना च ददाति सुन्दरतरा सो वर्डका नामत । चातुर्मासिकपाक्षिकान्दिकमहाप्टम्यादिके पर्वणि, प्रात पारणक ददाति सतत यः पौपधाख्य कृताम् ॥ १३ ॥ यः श्रीलोद्रपुरे पुराणनगरे भूयिष्ठद्रव्यव्ययात् , चैत्योद्धारमुदारचित्तपरिणामोऽकारयत् सादरम् । श्रीचिन्तामणिपार्धमूर्तियुगल तत्रैव चाऽस्थापयत् , सोल्लास जिनराजसूरिगुरुभिहस्तमतिष्ठापितम् ॥ १४ ॥ यः कुण्डलाकृतिभृतां जयलम्धिकाना, कृत्वा च पुञ्जमतुल मनुजावपुपि ।
*लेखक-प्रशस्तिः॥87-
श्रीमद्विक्रमतो धरागगनपालेयरोचिर्मिते, वप लोद्रपुरे वरे यदुकुळे भाटीसुगोत्रेऽभवत् ।
राजा श्रीसगरः प्रजासुखकरस्वत्सुन्दरी श्रीमती, सौख्य भुकवतोस्तयो समभवनेकादशेहाऽऽत्मजा ॥१॥
अष्टौ तेषु मृताच मारियशतो दुर्दैवतोऽनुक्रमे, दु:खाचौ पितरौ वियोगयिधुरी जाती च तस्मिन् क्षणे।
फुर्वाणा विहतिफ्रमात् वितितळे श्रीवर्धमानममोर, शिष्या सूरिजिनेश्वरा सरतरा श्रीलोद्रपुर्या गता ॥२॥
राजाधाः सपरिग्रहाः प्रमुदिता नन्तु गताः सद्गुरून् , श्रुत्वा श्रीजिनधर्ममर्म सकल सन्तोषमापुम्तराम्।
विज्ञप्तिं विदघे नृपः करयुग संयोज्य राज्ञाऽन्वितः, स्वामिन्नष्ट ममाङ्गजा मृतिमगुर्जीवत्ययो ते अयः ॥३॥
तस्कार्य प यया परोपकृतिमिजीवेत् सुताना प्रय, लामो यो भविता स को नृपतिना प्रोक तदा मत्पदे ।
राजाध्य भविता सुवः कुलघरः श्रीजैनधर्मी पुनः, पुत्रौ श्रीधरनामराजघरको शुशास्तिको भाविनौ ॥४॥
ज्ञात्वा लामममु तयैव गुरुमी रक्षाकृतामायतो, वासक्षेपवशेन तौ नृपसुतौ पाखौ कृतौ घातरौ ।
ताम्या लोद्रपुरे चिनेन्द्रभषन प्रोचेस्तर कारित, तन्नोत्र भणशालिनाम समभूभाण्डाविशाखावशात् ॥५॥
श्रीपरमावस्याऽऽसन् , पह पुत्रा अनुक्रमात् । सीमसी १ मीमसीनामा २, जगसी १ मसी ४ तथा।
देवसी ५ च यथा स्याता, पावाः पणभूपतेः ॥६॥
पुण्यकर्तव्यता काऽपि, प्रत्यक्षं ददृशे मया । काऽपि श्रुता सतां धनात्, प्रशस्तिलिखिताऽस्ति तत् ॥ २३ ॥ सामाचारीशतकममुना थाहरूशाहनाम्ना, पश्चादर्शप्वमलमतिना लेखित पूर्वमेव । यावच्छ्रीमत्खरतरगणमोल्लसन्नाम तावन् , नन्दत्वेतचिरमनुपम सर्वकल्याणकारि ॥ २४ ॥ ॥ इति श्रीसामाचारीशतकं संपूर्ण ॥ सूरीश्वरो विजयते मुकृपाविचन्द्रः, शिष्योऽसि यस्य सुखसागरपाठकस्तु । तस्याऽऽजया लिक्षितवान् पुरि मोहमय्या, सुभावको विजयचन्द्र इमा प्रति तु ॥ १ ॥ Printed by Ramchandra Yesa Shedge, at the Nirnaya Sagar Press, 26-28, Kolbhat Street, Bombay Pablished by Jaweni Molchand Hirachand Bhagat, Jinadattasari Jain Bhandar, Mahavir Swami's Tomple, Pydhupi, Bombay
ताभिर्मुश प्रपरमतिभृतस्तथा यत्, सा विस्मरिष्यति कदापि न किंवदन्ती ॥ १५ ॥
प्रासादेपु त्रिभुवनगुरोरष्टसंख्येषु सम्यक्, दादास्तूपे मुखमलकथीपादिचयपताकाः ।
कीयुल्लासाहिशि दिशि समारोपयामास भत्त्या, यः श्रीदेवावसरजयिन शभव पूजयित्वा ।। १६ ॥
य. सौवर्ण वरमशरफीनाणक भकितोऽदात्, पूर्व केनाऽपि न वितरित सर्वसाधर्मिकाणाम् ।
नित्य दत्ते सफलयतिनां वनपात्रानपान, कुर्वन् सामायिकजिनवच श्रुत्यमावश्यकादीन् ॥ १७॥
श्रीमाले तिलक पुनः अषणयोः सौवर्णसत्कुण्डले, ग्रीवाया मणिमौक्तिकादिजटित प्रवेयक भूपणम् ।
हस्ते श्रीफलमद्भुत शिवषवि[]वाहनैमित्तिक, मन्ये सर्वमिद चकार सुकृती श्रीपार्श्वनाथस्य यः ॥ १८ ॥
वदार्या निजभर्तृभक्तिकरणे दक्षा सुपक्षद्वया, शुद्धाचारवती सती गुणवती युक्ता विवेकश्रिया।
वाह्याभ्यन्तरभूषणाऽस्ति कनकादेषी प्रसिद्धाऽभिधा, यत्पुत्री हरिराज उत्तमगुण श्रीमेघराजस्तया ॥ १९॥
यः पूर्व मरतादिवश्व तिलक कारापयित्वा गृहे, भूत्वा संघपतिर्वभूव पुरतः कृस्या रय सत्वरम् ।
रुक्माणा निकर वर प्रतिपुर वर्षन् यशोऽप्ययन् , श्रीशत्रुञ्जयतीर्थराजविलसयात्रा पवित्रा म्पपात् ॥२०॥
यत्सघे जिनराजरिगुरवो गच्छाधिराजेश्वरा, आचार्या जिनसागरा मुनिवरवातेन संशोभिता ।
मुख्या संघपतिः शिवाय इतरे पाखा पुनर्गोचराः, अम्पेऽपि म्यवहारिणो मरुधराः सरको यात्रा म्यः॥२१॥
विधु-वर्स-रस-शि-वर्षे १६८१, रावलकस्याणदासम्परान्ये । भीमपर्मपो, विनिर्ममे पारवेन ॥२१॥
पुण्यकर्तन्यता काऽपि, प्रत्यक्ष दरशे मया । काऽपि अता सता वक्रात् , प्रशस्तिलिखिताऽस्ति तत् ॥ २३ ॥ सामाचारीशतकममुना थाहरूशाहनाम्ना, पश्चादर्शेष्यमलमतिना लेखित पूर्वमेव । यावच्छीमत्खरतरगणमोलसनाम तायन् , नन्दस्वेतच्चिरमनुपम सर्वकल्याणकारि ॥ २४ ॥ पौAnus ॥ इति श्रीसामाचारीशतकं संपूर्ण ॥ सूरीश्वरो विजयते सुकृपादिचन्द्र, शिष्योऽस्ति सस्य सुखसागरपाठफस्तु । तस्याऽऽप्रया लिखितवान् पुरि मोहमय्या, सुभावको विजयचन्द्र श्मा प्रति तु ॥ १ ॥ Printed by Ramchandra Yesu Shedge, at the Nirnaya Sagar Press, 26-28, Kolbhat Street, Bombay Pablished by Javen Molchand Hirachand Bhagat, Jinadattasını Jain Bhandar, Mahavir Sirama's Temple, Pydhuni, Bombay
तामिर्मश प्रवरभक्तिभृतस्तया यत्, सा विस्मरिष्यति कदापि न फिंवदन्ती ॥ १५ ॥
प्रासादेषु त्रिभुवनगुरोरष्टसख्येषु सम्यक्, दादास्तूपे मुखमलकथीपादिचयपताकाः।
कीर्दुल्लासादिशि दिशि समारोपयामास भक्त्या, यः श्रीदेवायसरजयिन शभव पूजयित्वा ॥ १६ ॥
यः सौवर्ण घरमशरफीनाणक मतितोऽदात्, पूर्व केनाऽपि न वितरित सर्वसाधर्मिकाणाम् ।
नित्य वचे सकलयतिना यसपात्रानपान, कुर्वन् सामायिकजिनवच श्रुत्यमावश्यकादीन् ॥ १७॥
श्रीमाले तिलक पुनः श्रवणयोः सौवर्णसरकुण्ठले, प्रीवाया मणिमौक्तिकादिजटित प्रवेयक भूपणम् ।
इस्ने श्रीफलमद्भुत शिषवधूपि[]]वाहनैमित्तिक, मन्ये सर्वमिद पकार सुकृती श्रीपार्श्वनाथस्य यः ॥ १८ ॥
वमार्या निजमर्नुमकिकरणे दक्षा सुपक्षावया, शुद्धाचारवती सती गुणवती युका विवेकश्रिया।
वाह्याभ्यन्तरभूपणाऽस्ति कनकादेवी प्रसिद्धाऽभिधा, यत्पुत्री हरिराज उत्तमगुण श्रीमेघराजस्तथा ॥ १९॥
य पूर्व मरतादिवश्च तिलक कारापयित्वा गृहे, भूत्वा संघपतिर्षभूव पुरतः कृस्वा रथ सत्वरम् ।
रुक्माणा निकर घर प्रतिपुर वपन यशोऽप्ययन , श्रीशत्रुञ्जयतीर्थराजषिलसघात्रा पवित्रा व्यपात् ॥ २० ॥
यत्सपे जिनराजरिगुरषो गच्छाधिराजेश्वरा, आचार्या जिनसागरा मुनियरवातेन संशोभिताः।
मुख्पः सघपति शिवाख्य इतरे श्राद्धाः पुनर्गोचराा, अम्पेऽपि व्यवहारिणो मरुभराः सस्को सुपात्रां म्यधु ॥२१॥
विधु-पर्स-रस-शि-वर्षे १६८१, राउलकस्याणदासनृपरान्ये । भीशत्रुभयसंपो, विनिर्ममे पारस्पेन ॥२२॥
पुण्यकर्तग्यता काऽपि, प्रत्यक्ष दष्टशे मया । काऽपि झुता सता वात् , प्रशस्तिर्लिखिताऽस्ति तत् ॥ २३ ॥ सामाचारीशतकममुना थाहरूशाहनाम्ना, पश्चादप्विमलमतिना लेखित पूर्वमेव । यावच्छ्रीमत्खरतरगणपोल्लसन्नाम तावन् , नन्दत्वेतचिरमनुपम सर्वकल्याणकारि ॥ २४ ॥ TAITICAnnilsanilind TAMAIL ॥ इति श्रीसामाचारीशतकं संपूर्ण ॥ CONOUHAN-OMANTIMISCONOR सूरीश्वरो विजयते मुकृपाविचन्द्र, शिष्योऽखि पस्य सुखसागरपाठफस्तु । वस्याऽऽशया लिखितवान् पुरि मोहमय्यां, सुभाषको विजयचन्द्र श्मा प्रति सु ॥ १ ॥ Printed by Ramohandra Yosu Shedgo, at the Nirnayn Sagar Press, 26-28, Kolbhat Street, Bombay Pabluhed by Jaweri Mulchand Hirachand Bhagat, Jinadattasari Jaip Bhandar, Mnbayır Swami's Tomple, Pydlubi, Bombay ---- ----- AAMA- -- N ---- -- - NA -- mr-A2-- A ---- ------- 4-4---- ------ करा पाच मी विनयस्मशान सभा,भार ॥ समाप्तमिदं सामाचारीशतकम् ॥ ६५ -- 4in hug be le pallet कसरफ से साबर भेंट- मौसरीमजसी पीसीलालजी कोठारी --- तया पालतया मूढत्वेन शिशुस्वेन षा मोहतया मिथ्यात्वादिमोहेन भण्डतया रागपरादिपारवश्येन लिष्ट- तया शर्मस्वेन त्रिगौरघगुरुतया मादिरससातगौरवेण एतै प्रकारः अस्य धर्मत्य असीचारैरिति योजना। फवभूतेन मयेत्यार-चतु:कषायोपगतेन पश्चेन्द्रियवशार्तेन परिपूर्णतया सातासौफ्यमनुपालयता तथा मया अस्य धर्मस्य अज्ञानतया असिन्था भये पर्तमानजन्मनि अन्येषु षा भयग्रहणेषु अतीतानागतेषु प्राणाति- पातः कृतो वा कारितोषा क्रियमाणो वा परैः समनुज्ञातात निन्दामि गर्ने विविध त्रिविधेन मनसा वाचा कायेन अतीत निन्दामि प्रत्युत्पन्न वर्तमान सकृणोमि अनागत प्रत्याख्यामि सर्व प्राणातिपात याषजीयम- निश्रितोऽह निश्रारहितो विप्रमुफ्त इत्यर्थः । नैष स्वय प्राणान् अतिपातयेत् नैव अन्य प्राणान् अतिपात- येत् प्राणानतिपातयतोऽन्यान समनुजानीयात् । तपथा। अईस्साक्षिक सिद्धसाक्षिक साधुसाक्षिक देवसा- क्षिक गुरुसाक्षिक । केचिदाहुः आत्मसाक्ष्यक । अत्र भईसिद्धसाधुदेवात्मसाक्ष्पखे यनिषिद् तदकरणीय- मेपेत्यर्थ । फेवलावधिज्ञानेन्द्रियादीनां सर्वप्रत्यक्षस्वात् एव भवति । अहमितिकथने का पालफ इस्याह । मि- क्षुर्षा भिक्षुफी पा साघुर्षा साध्वी या सयतविरतप्रतिहत्तप्रस्याख्यातपापफर्मासयत नियमित विरत निवृत्त प्रतिहत शुभकर्मभिर्धातित प्रत्यास्यात निराकृत। कदा कर्मेत्याह। दिवा वा रात्री वा । कीडशो भिक्षुर्मि- क्षुकी च । एकको वा पर्षदि गतो षा खप्तो पा जापद्वा एतस्वस्तु प्राणातिपातस्य विरमण हित श्रुत सम तारणसमथै निःशोषितं सपूर्ण पालित आस्मानुगामि आस्मसेवनीय परानुगामि परप्रतिपादनीय । पुनः क- धम्तम् । एताभियुक्तिभिर्महार्थम् । कामिरियाह । सर्वेषा प्राणाना सर्वेषा भूतानां पूर्वोक्ताना सर्वेषा जीवाना पूर्वोक्ताना सर्वेषा सत्वाना पूर्वोकाना अदुःखकरणतया अशपनया अजीर्णनया अखण्डनेन असी- व्रतया सतोपकरणेन अपीडनया अपरितापनया अनुपद्रधनया महाथै महागुण महानुभाष महापुरुषानुचीर्ण परमर्पिदेशित प्रशस्तं तत्माणातिपातात् विरमण । दुःखक्षयाय कर्मक्षयाय पोधिलाभाय ससारोत्तारणाय निकृत्वा त्रिकरणशुद्ध्या त्रिवेल या उपसयुज्य उपसपथ चा प्रतेन सघटित्वा । णं इति वाक्यालकारे । विचरामि तिष्ठामि प्रथमे भवन्त महाम्रते उपस्थितोस्मि सर्पमात्माणातिपाताद्विरमण ॥१॥ अहावरे दुचे मते महधए मुसावायाओ वेरमण सघ मते मुसावाय पचक्खामि । से कोहा चा लोहा या भया था हासा घा नेप सप मुस वइबा । नेवन्नेहिं मुस क्याविना मुसवयतेवि अन्ने न समणुजाणामि जाव० शेष पूर्ववत् । से मुसापाए चउधिहे पन्नत्ते । त जहा । दधओ खित्तओ कालो भाषओ दक्षओण मुसावाए सघदघेसु खित्तओण मुसापाए लोए वा अलोए वा कालोण मुसावाए दिया था राओ वा भावओण मुसा- वाए रागेण चा दोसेण वा ज पि० शेष. मुसावाओ मासिओ चा भासाविओ वा भासिज्जतो वा परेहिं समणुनाओ स नि० गरिहामि शेष पूर्वषत् । सब मुसावाय जाय० शेष० । नेव सय मुस वाइज्जा नेवहिं मुस घायाविना मुस बयतेषि अन्ने न समणुजाणिमा । तजहा । शेष० । एस खलु मुसावायरस घेरमणे शेप० । दुचे मते महपए वहिओमि सबाओ मुसापायाओ रमण ॥२॥ अथ अपरस्मिन् द्वितीये भदन्त महा- तया पालतया मूढत्वेन शिशुस्वेन षा मोहतया मिथ्यात्वादिमोहेन भण्डतया रागपरादिपारपश्येन लिष्ट- सया फ्लेशर्मस्वेन त्रिगौरयगुरुतया द्धिरससातगौरषेण एतैः प्रकारैः अस्य धर्मस्य अतीचारैरिति योजना। फपमूतेन मयेत्याह-पतु कषायोपगतेन पञ्चेन्द्रियवशार्तेन परिपूर्णतया सातासौख्यमनुपालयता तथा मया अस्य धर्मस्य अज्ञानतया अस्मिन्या भवे वर्तमानजन्मनि अन्येषु वा भषग्रहणेषु अतीतानागतेपु प्राणाति- पात' कृतो पा कारितो हा क्रियमाणो वा परै समनुज्ञाता त निन्दामि गर्दै विषिष त्रिविधेन मनसा वाचा कायेन अतीत निन्दामि प्रत्युत्पन्न वर्तमान सघृणोमि अनागत प्रत्याख्यामि सर्व प्राणातिपात यायल्जीयम- निश्रितोऽह निमारहितो विप्रमुक्त इत्यर्थः । नैव खय प्राणान् अतिपातयेत् नैव अन्य प्राणान् अतिपात- येत् प्राणानतिपातयतोऽन्यान्न समनुजानीयात् । तथथा । आईत्साक्षिक सिद्धसाक्षिक साधुसाक्षिकं देवसा- क्षिक गुरुसाक्षिक । केचिदाहुः आत्मसाक्ष्यफ । अत्र अईस्सिद्धसाधुदेवात्मसाक्ष्यत्वे यनिषिद्ध तदकरणीय- मेनेत्यर्थः । फेषलावधिज्ञानेन्द्रियादीनां सर्वप्रत्यक्षस्वात् एव भवति । अहमितिकथने कः पालफ इस्याह । मि क्षुर्घा भिक्षुकी वा साधुएं साध्वी वा संयतविरतप्रतिहतप्रत्यास्यातपापकर्मासयत नियमित विरत निवृत्त प्रतिहत शुभकर्मभिर्घातित प्रत्यास्यात निराकृत। कदा कर्मयाह । दिवा वा रात्री वा । कीरशो भिक्षुर्मि- क्षुफी च । एकको वा पर्षदि गतो वा खसो वा जाग्रद्वा एतस्खलु प्राणातिपातस्य विरमण हित भुत क्षम तारणसमर्थं निःशेषितं सपूर्ण पालित आस्मानुगामि आत्मसेवनीय परानुगामि परप्रतिपादनीयं । पुनः क- थमूतम् । एताभियुक्तिभिर्महार्थम् । कामिरियाह । सर्वेषा प्राणानां सर्वेषां भूताना पूर्वोक्ताना सर्वेषा जीवाना पूर्वोक्ताना सर्वेषा सत्वानां पूर्वोकाना अदुःखकरणतया अशपनया अजीर्णनया अखण्ठनेन अती- व्रतया सतोपकरणेन अपीडनया अपरितापनया अनुपद्रषनया महार्य महागुण महानुभाष महापुरुषानुधीर्ण परमर्पिदेशित प्रशस्तं तत्प्राणातिपातात् विरमण । दुःखक्षयाय कर्मक्षयाय पोधिलाभाय ससारोत्तारणाय त्रिकृत्वा त्रिकरणशुद्ध्या त्रिवेल वा उपसयुज्य उपसपथ वा व्रतेन सघटित्वा । ण इति वाक्यालकारे। विचरामि तिष्ठामि प्रथमे भवन्त महाव्रते उपस्थितोमि सर्वमात्माणातिपाताद्विरमण ॥१॥ अहावरे दुश्चे भते महपए मुसावायाओ घेरमण सघ भते मुसावाय पचक्खामि । से कोहा वा लोहा था भया वा हासा या नेष सय मुस वइजा । नेवन्नेहिं मुस धयाविना मुसवयतेषि अग्ने न समणुजाणामि जाव० शेप पूर्ववत् । से मुसावाए चउधिहे पन्नत्ते । त जहा । वधओ खित्तओ कालओ भावओ दधओण मुसावाए सघदधेस खित्तओण मुसापाए लोए वा अलोए षा कालओण मुसावाए दिया चा राओ वा भावओण मुसा- पाए रागेण वा दोसेण वा ज पि० शेष० मुसाबाओ भासिओ वा मासाविओ वा भासिज्जतो वा परेटिं समणुलाओ त नि० गरिहामि शेष पूर्ववत् । सध मुसावाय जाव० शेष । नेय सय मुस वाइबा नेवस्नेहिं मुस चायाविना मुस षयतेचि अने न समणुजाणिया । तजहा । शेषः । एस स्खलु मुसावायस्स रमणे शेप० । मुचे मते महधए उपहिओमि सधाओ मुसावायाओ वेरमण ॥२॥ अय अपरमिन् द्वितीये भदन्त महा- शेषः । तन्मयुन चतुर्विषं प्राप्त शेष । द्रव्यतो रूपेषु वा आकृतिमयेषु रूपसुभगेषु वा रूपलावण्यादियु- पु क्षेत्रत' ऊर्ध्वलोके षा अधोलोके वा तिर्यग्लोके वा शेष । मैथुन सेवित पा सेवयित वा सेव्यमान या परेः न समनुजानीयात् शेषः । एतत् खस्लु मैथुनस्य विरमण शेष चतुर्थे शेष० । मैथुनाद्विरमण ॥४॥ अहाघरे पचमे भते महयए परिग्गहायो घेरमण सष भते परिग्रह पञ्चक्खामि से अप्प वा षटु चा अणु वा थूल घा विसमत या अधिसमत वा णेव सय परिग्रह परिगिजा णेवणेहिं परिग्गह परिगिहाविजा परिग्गह परिगिलतेवि बन्ने न समणुजाणामि० शेष । से परिग्गहे च० शेष । दधओण परिग्रहे सचित्ता- चिप्समिस्सेसु वषेसु खिप्समोण परिग्गहे गामे या नयरे या अरण्णे पा० शेष।परिग्गहो गहिओ वा गाहा- विमोचा धिप्पतो था परेहि समणुनाओ० शेषः । सप परिग्गह शेप० । नेय सय परिग्गह परिगिरिजा नेषपणेहिं परिग्गह परिगिहाविजा परिग्गडं परिगिहतेवि भन्ने न समणुजाणिवा० शेष। एस खस्नु परि- ग्गहस्स विरमण शेष पचमे भते. शेष. परिग्गहायो रमण ॥५॥ अथापरे पचमे भदन्त महाव्रते प्रथ- मान्तपदानि वा । परिप्रहाद्विरमण सर्व भदन्त परिमह प्रत्याश्यामि तत् अल्प वा बहु वा अणु वा स्थूल वा चित्तमदा अचित्तमदा नैव सय परिग्रह परिग्रहीयात् नेवान्यैः परिग्रह परिमारयेत् परिग्रह परिग- इन्तमन्य न समनुजानामि शेष० स परिप्रहः शेष । द्रव्यतः सचित्तापित्तमिश्रितेषु द्रव्येषु क्षेत्रतो ग्रामे पा नगरे वा अरण्ये वा शेषः परिग्रहो गृहीतो वा प्राहितो वा रममाणो वा परैः समनुज्ञातः शेष. सर्व परिमहशेषः । नैव स्वय परिग्रह परिग्रहीयात् नैवान्यैः परिग्रह परिग्राहयेत् परिग्रह परिग्रहतमन्य न सम- नुजानीयात् शेप० एतत् खलु परिग्रहाद्विरमण शेष पञ्चमे भवन्स.शेष. परिग्रहाद्विरमण ॥५॥ अहा- यरे ण्डे भते वए राइमोयणाओ रमण सव मंते राइमोयण पचक्खामि से असण वा पाण घा खाइम वा साइम पा णेष सय राइ मुजिजा जेषण्णेहिं राइ मुजाइना राइ य भुजतेवि अन्ने न समणुजाणामि शेप० । से राइभोयणे घउधि० शेष० वषोण राइमोयणे असणे वा पाणे वा खाइमे पा साइमे वा खित्त- ओण राइमोयणे समेयखित्तेसु कालओण दिवा पा राइमोयणे रतिं । भावओण राइमोयणे तित्ते पा क- हुए वा कसाइले या अपिले षा महुरे वा लवणे चा जपि० शेष० । राइमोयण भुजिय वा मुजाविय वा भुजिजत वा परेहिं समणुन्नाय शेष० सघ राइमोयण० शेष । नेव सय राइयं भुजिया नेवनेहिं राइ मुजा- विमा । राइ मुजतेवि अने न समणुजाणिवा० शेषः । एस वस्तु राइमोयणस्स घेरमणे शेष० च्ढे मंते. शेप राइभोयणाओ धेरमण ॥६॥ अथापरे षष्ठे भवन्त व्रते प्रथमान्तपदानि वा । रात्रिभोजनाद्विरमणं सर्व भदन्त रात्रिभोजन प्रत्याक्ष्यामि तत् अशन वा पानं पा खादिम वा खादिम वा नैव स्खय रात्री मुनीत नवान्पै रात्री भोजयेत् रात्रौ मुखानमन्यं न समनुजानामि शेषः । तद्वात्रिभोजन चतुर्विध प्राप्त शेषः । द्रव्यतः अशन वा पान घा खादिम पा खादिम या क्षेत्रतः समयक्षेत्रेषु कालोचितमिषु कालतः रात्री मा. वतः तिक्त पा कटु घा कषाय या अम्ल या लवण वा मधुर पा० शेष पू० रात्रिभोजन मुक्त वा मोजित षा शेप । तन्मधुन पतुर्षिध प्रज्ञप्त शेष० । द्रष्यतो रूपेषु वा आकृतिमयेषु रूपसुभगेषु षा रूपलावण्यादियु- पु क्षेत्रत' ऊर्यलोके या अघोलोके वा तिर्यग्लोके या शेष । मैथुन सेषित वा सेवयित वा सेव्यमान वा पर न समनुजानीयात् शेषः । एतत् खल्लु मैपुनस्य विरमणं शेष० चतुर्थे शेष० । मैयुनाद्विरमण ॥४॥ अहापरे पचमे भते महपए परिग्गहायो घरमण सष भते परिग्रह पचक्खामि से अप्प पा पाहु वा अणु या थूल पा वित्तमस षा अधित्समत या णेष सय परिग्रह परिगिहेजा जेषणेहिं परिग्गह परिगिहाविजा परिग्गह परिगिहतेषि अग्ने न समणुजाणामि० शेष । से परिग्गहे च० शेषः । दरओण परिग्रहे सचिप्सा- वित्तमिस्सेसु वषेस सित्तओण परिग्गडे गामे वा नयरे षा भरण्णे घा० शेष।परिग्गहो गहिओ वा गाहा. पिओ चा धिप्पतो था परेहि समणुनाओ० शेषः । सब परिग्गह शेष० । नेच सय परिग्गह परिगिहिना नेवण्णेहिं परिग्गा परिगिहाविजा परिग्गह परिगिहतेषि अन्ने न समणुजाणिजा० शेष० । एस खलु परि- ग्गइस्स विरमण शेष पचमे भते. शेष० परिग्गहाओ रमण ॥५॥ अथापरे पचमे भवन्त महाव्रते प्रथ- मान्तपदानि षा । परिप्रहाद्विरमण सर्व भदन्त परिग्रह प्रत्यास्यामि तत् अल्प या बहु वा अणु वा स्यूल या चित्तमदा अधित्समदा नैव खय परिग्रह परिग्रहीयात् नैवान्यैः परिग्रह परिमाहयेत् परिग्रह परिग- इन्तमन्प न समनुजानामि शेषः स परिग्रहः शेष० । द्रव्यतः सवित्तापित्तमिमितेषु द्रव्येषु क्षेत्रतो मामे मा नगरे वा अरण्ये वा शेष परिग्रहो गृहीतो या माहितो वा यसमाणो वा परैः समनुसातः शेष. सर्व रसगन्मस्पर्शानां मपिधारण शुभाशुभाविचिन्तन मैयुमस्य वि०॥४॥ण मुर्ण नितरी लोभा प्राहिता सर्पसंग्रहादि काला परपनमाणादि प्रयोपत्र वारण महीष्यामीति पट परिमाहस्य पित अतिमाघ आहार मिशियन विषेष पाभोजन सूर्यास्तक्षिस शामित सास्ति मति चिता विभोजनस्य पि० ॥६॥ ॥ अयालापदावशझेन महायतोचारण दिरासणमाणगरि अधिरा हिता ठिओ मसणघम्मे । पदम षयमणरक्स पिरियामो पाणाश्यायामोमणमाणपरि०पी यमपुरखे पिरियामो ससायायाओ ॥२॥दसण ताप० पिरिणामो भरिपायाणासी ॥३॥राण.. त्य पयमणुरपस्पे पिरियामो मेणामोसण गमपपमरपतविरमा परिग्गागा॥५॥ TO go रापभोयणा ॥६॥'दर्शनशानपारिवाषिरा पोपरिपतन mulum THTरसामि पिरतोमि पिरमामि या प्राणातिपातात ॥१॥पर्शमशानाuman ultimam में द्वितीय प्रतमउरक्षामि पिरगामि शुषापा ५ ॥॥तीtumaulan team शोष० ॥२॥ TERATसाभि मिस तान wruari mmmun Hunter not०॥५॥atru ultimum iv.ir भियो प्रतोयोतिलोnिam inmunmu॥ ५० सायापालो HHIt translim. nा..
२॥
मुज्यमानं वा परैः समनुज्ञात शेषं० सबै रात्रिभोजन शेप नैव स्वप राम्रो मुडीत नयाय राम्रो भोजन
राम्रो मुखानानन्याप्त समनुजानीयात् शेष० एतत्वल रात्रिभोजनाद्विरमण शेप० पट भइन्न पर्म उपम्पि
तोमि शेप० रात्रिभोजनाद्विरमण ॥ ६ ॥ अथ सर्वेपा व्रताना समकालोधारमाद । मापार पधमापार
सहमोयणवेरमणण्टाइ अभियाए उवसंपबित्ताण घिदरामि । इत्येतानि पश महामसानि राप्रिभातन-
विरमणषष्ठानि मारमहिना उपसपथ सम्यक पतिपय विपरामि ।।
अध प्रकारान्तरेण महाव्रतव्युत्पत्तिमाह-अप्पसत्या य जे जोगा परिणामा प दारुणा । माणापापत्म
घेरमणे एस चुत्ते आदमे ॥ १॥ तिघरागा य जाभासा तिपदोसा तहेय य । मुमायापस्म परमण एम पुरी
आश्मे ॥ २॥ उगह च अजाइसा अवदिले य उग्गटे । अदिण्णादाणस्स ये० ॥३॥ सदा रूपा रखा गया
फासाण परियारणे । मेहुणस्स०॥ ४॥ इच्छा मुच्छा य गेहे य फरसपओप दारणे । परिन्गदस्स पे० ॥५॥
महमित्ते व बाहारे सूरे स्विप्से य सकिए । राइभत्तस्स घे०॥६॥' अप्रशस्ता द्रोपैशुन्यादिकरा परिणा-
माय दारुणा: हिसाव्यपछेदादिकरा ये योगा मनोवाकायाः कर्मविशेपा या प्राणातिपातस्य विरमणे एपो.
ऽतिकमोऽतिचार का ॥१॥ तीनरागाय प्रघुरानुरागपन्भना या भाषा तथैव च नीषा या भाषामा
पादस्य विरमणे एषोऽतिक्रमोऽतिचार सक॥२॥ भवनहे गुपिाहाविशेषे दत्तेपि पूर्व तपोन गादी
तोपि कार्यकाले तय गुरोरपग्रह भयाचिता कार्यकरममिति शेष । बवत्तावामा वि.॥३॥
रय पन्भपि य छधिह तपोकम्म उघ०१३ ॥६॥ सत्त भयहाणाइ सत्सविह येव नाणविन्मग । परि०१४॥ पिण्डेसण पाणेसण उग्गहसत्तकिया महन्मयणा । २०१५॥७॥ अट्ठ भयट्ठाणा अहय कम्माइ तेसिं बघ च । परि० १६ । अहय पवयणमाया विद्या अहविहणिहिअर्हि । उव० १७॥ ८॥ नवविहवसणवरण नवह नियाणाइ अप्पसस्थाइ । परि० १८ । नवपमचेरगुत्तो कुनयविह पमचेरपरिसद । उप० १९ ॥ ९॥ उषघाय च वसविह असंषर तहय सकिलेस च । परि० २०॥ दस चित्तसमाहिठाणा दस चेव दसाउ समणधम्म च । उप० २१ ॥ १०॥ आसायण च सब तिगुणएगारसविह विवसतो । परि० २२ । एष तिदडविरओ तिगुत्तिगुत्तो तिसल्लनिसल्लो । तिविहेण परिपातो रक्खामि० २३ ॥११॥ व्याख्या-विविधेन मनोवाका- ययोगेन अप्रमत्त प्रमादरहितः पञ्चमहाघ्रतानि रक्षामि परिपालयामि । एक सावधयोग एक मिथ्यात्व एफ अज्ञान परिवर्जयन् गुप्तः निगुप्तिगुप्तः पञ्चमहाप्रतानि रक्षामि । एक अनवययोग एक सम्यक्ख एक ज्ञान उपसपत्नः समासः युक्ता सयमयोगयुक्तः पञ्चमहाव्रतानि रक्षामि द्वौ चैव रागद्वेषौ द्वे ध्याने आर्तरौद्रे प्य परिवर्जयन् शेष । द्विविध चारित्रधर्म यतिखगार्हस्थ्यरूप द्वे धर्मशुक्ले ध्याने उपसपन्नः शेष०२ । कृष्णा नीला कापोता तिम्रो लेश्या अप्रशस्ताः परि० शेषः। तेजःपन शुक्लास्तिस्रो लेश्याः सुप्रशस्ताः उप० शेष० ३। मनसा मनःसत्येन सत्यापितःचाचा वचासस्येन कायेन करणसत्येन विविधेनापि सत्यापितः पंचमहानतानि र- क्षामि ३॥ चतस्रो दुःखशय्याः चतुरः कषायान् क्रोधमानमायालोमरूपान् चतस्रासज्ञा आहारमयमैथुनपरिग्रह- णाओ॥४॥ भाल पचम षयः परिग्गहाओ॥५॥ माल. छ? वयमणुरक्खे विरमामो राइमोयणाओ ॥ ६॥ प्रथम प्रतमनुरक्षामि विरमामि प्राणातिपातास् आलयविहारसमितः आलयः स्थिति विहारो गमन तत्र समितः पञ्चसमितियुक्तः युक्तः सयमयोगभृत् गुप्तत्रिगुप्तिगुप्त उपस्थितः अमणधर्म ॥१॥ द्वितीय ब- तम० मृषापावाद शेष० ॥२॥ तृतीय प्रतम० अवत्तादानात् शेष० ॥ ३॥ चतुर्थं ब्रतम० मैथुनात् शेप० ॥४॥ पचम प्रतम० परिग्रहात् शेष ॥५॥ षष्ठ व्रतमनुरक्षामि विरमामि रानिमोजनात् शेष० ॥६॥ ॥ अथैफापेकावशान्तहेयोपादेयत्यागग्रहणद्वारेण पौनापुन्येन महाव्रतरक्षणमाह-'तिविहेण अप्पमतो रक्खामि महपए पच । सापजाजोगमेग मिस्पत्त एगमेष अन्नाण । परिवजातो गुसो रक्खामि महपए पच॥१॥ अ- णषजजोगमेगं समत्तं एगमेव नाणभो । उषसपनो झुत्तो रक्खामि महच्चए पच ॥२॥दो प्येष रागदोसे दोषिणय ताणाह बहरुदाइ । परि० ॥३॥ विह परित्तधम्म दोण्णिय झाणाइ धम्मशुकाइ । उव० ॥४॥ किहा नीला काम तिण्णियलेसार अप्पसत्पामो । परि०५॥ तेओ पमासुका तिण्णिय लेसाउ सुप्पस- त्थाओ। उव०६॥३॥ मणसा मणसघषिमो वायासचेण करणसघेण। तिविहेणधि सबधिर । उव०७॥३॥ चत्तारि य दुरसिखा पउरो सना तहा कसायाउ । परि०८। चत्तारि य सुइसिजा चविह सवर समाहिं च । उव०९॥४॥ पंचेव य कामगुणे पचेव य निहवे महादोसे १० । पचिंदिय सवरण तत्तो पचविहमेव सन्माय । उब० १९॥५॥छजीवनिकायविह बिहमासाउ अप्पसस्थाओ। परि०१२ । एविह ममित- रवर्घमानवामिने नमोस्तु तुभ्यमहते । नमोस्तु तुम्य भगवते । एव भगवन्त नमस्कृत्य तदग्रत एवं कथितव- क्ष्यमाणस्यापनमाह । विकृत्वत्रिवेल खलु महावतोधारणा कृता । महषयधारणा पचविहा पन्नसा इस्या- रम्य इचेझ्याई पचमहषयाइ इतिपर्यन्त एकवेल अप्पसस्थाय जे जोगा इत्यारभ्य आलयविहारसमिओ जुत्तो गुत्तो पहिलो समणघम्मे इतिपर्यन्त द्विवेल । तिविहेण अप्पमसो इत्यारभ्य एव तिदण्डविरओ इतिपर्यन्त त्रिवेल ॥ अथ इच्छामः सूत्रकीर्तन कर्तुं श्रुताधाराणांमुनीना नमस्कारद्वारेण श्रुतनामकीर्तनमाह ॥ नमो तेसिं खमासमणाण जेहिं इम पाइय छधिहमाघस्सय भगवन्त । तजहा । सामाइय चवीसच्छओ पदण पडिफमण फाउसग्गो पचक्वाण ससिपि एवमि । विहे आघस्सए भगवते समुत्ते सत्ये सग्गये सणिजुत्तिए ससगणिए जे गुणा वा भाषा वा अरइतेहिं भगवतेहिं पन्नता वा परूविया वा से भावे सह- हामो पत्तियामो रोएमो फासेमो पालेमो अनुपालेमो ते भावे सहहतेणं पत्तियत्तेण रोयतेण फासि० तेण पा- लिंतेण अणुपाठिंतेण अतोपक्वस्स ज वाइय पदिय परियष्ट्रिय पुच्छिय अणुपेहिय अणुपालिय त दुक्खक्ख याए कम्मक्खयाए पोहिलामाए ससारतारणाए तिकटु उवसपजित्ताण पिहरामि अतोपक्खस्स ज न वा- इय न पदिय न पुच्छिय न परियहिय नाणुपालिय नाणुपेहिय सते पले सते पीरिए सते पुरिसकारपडिफमे । तस्स आलोएमो पसिफमामो निंदामो गरिहामो विउद्देमो विसोहेमो अकरणयाए भन्मुढेमो । अहारिह तपोफम्म पायच्छित्त परियजामो तस्स मिच्छामि दुकलं ॥ नमो तेसिं खमासमणाण जिहिं इम पायाई (चा- मध्ययउचारणा कया। फायथिरस सल्लुद्धरणं घिइयलं षषसाओ। परागाहरण णिजूहणाराहणा गुणाण सव- रजोगो पसत्यमाणोवगतता जुसतायनाणे परमठे उत्समढे अ । एस खलु तित्थंकरहिं रयरागदेसमहणेहि देसिओ पचपणस्त सारो छज्जीवनिकापसजमो स्वासिओ तिलकस्स कय ठाण । अन्भुवगया नमुत्यु ते सिवुद्धमुत्सनीरयनिस्सगनिस्सल्लमाणमूरण गुणरयणसायरमण तमहप्पमेय नमुत्युते समणस्स भगवओ महइ महापरिषदमाणसामिस्स नमुत्युते अरहओ नमुत्थुते भगवओ सिकटु एसा खल्लु महषयउचारणा कया इच्छामो सुतकित्तण काउ ॥ व्याख्या-इत्येषा वस्तु महावतोचारणा कृता क' प्रमावो महावताना- मित्याह । फापस्थिरस्व धर्मशरीरस्य स्थैर्य, शल्योद्धरण मायामिथ्यास्वनिदानशल्पापगमः, धृतियल घीयल वा, व्यवसायो विगतविषादान्तःसयमोपक्रमो वा, पताकाहरण सयमयशसोदावनास्थापनाराधनागुणाना सघरपोगः प्रसिद्ध प्रशस्तध्यानोपगतताशुमध्यानस्थितिरूपसपच प्रसिद्धा, युक्ततावज्ञाने परमार्थ उसमा- च प्रसिद्धपर्यायाः । एतत् स्खलु तीर्थकर रजोरागद्वेषमयनैः देशित प्रवचनस्य सार पहजीमनिकायसयम उपविष्टः । पञ्चमहाप्रतपालनेपि परमार्थतः षड्जीवनिकायरक्षवेत्यर्थः । त्रैलोक्यस्य कृत स्थान सुख स्थिति- हितोतुस्वात् । अतएष तान् जिनान् नमस्करोति । तत्रापि वर्तमानतीर्थस्वात् भगवत श्रीवर्षमानखामिन नमस्करोति । पपा नमोस्तु तुभ्य अरहन्त भगवन्त ससारतीर्ण सिद्बुद्धमुकनीरजोनिस्सनिःशल्पमानह- रण गुणरजसागर अनन्ताप्रमेय । एतेषा पर्यायाः प्रसिदाः । नमोस्तु तुभ्य अमगाय भगवते महते महावी- रवर्धमानस्यामिने नमोस्तु तुभ्यमहते । नमोस्तु तुभ्य भगवते । एव भगवन्त नमस्कृत्य तन्नत एव कथितष- क्ष्यमाणख्यापनमाए । निकृत्वत्रिवेल खलु महानतोचारणा कृता । महषयउच्चारणा पचविहा पन्नत्ता इत्या- रम्य इचेझ्याइ पचमइयपाइ इतिपर्यन्त एकवेलं अप्पसत्थाय जे जोगा इत्यारभ्य आलयविहारसमिओ जुत्तो गुतो उवहिमो समणधम्मे इतिपर्यन्त द्विवेल । तिविहेण अप्पमत्तो इत्यारभ्य एव तिदण्डविरओ इतिपर्यन्त त्रिवेल ॥ अथ इच्छामः सूत्रकीर्तन कर्तुं श्रुताधाराणा मुनीना नमस्कारद्वारेण श्रुतनामकीर्तनमाह ॥ नमो तेसिं खमासमणाण जेहि इम वाइय छधिहमावस्सय भगवन्त । तजहा । सामाइय चवीसच्छभो घवण पटिफमण काउसग्गो पचक्वाण ससिपि एवमि । छधिहे आवस्सए भगवते समुत्ते सत्ये सग्गथे सणिचुत्तिए ससगहणिए जे गुणा चा भावा वा अरहतेहिं भगवतेहिं पन्नता वा परूविया वा से भावे सह- हामो पत्तिपामो रोएमो फासेमो पालेमो अनुपालेमो ते भाघे सघहतेणं पत्तियतेण रोयतेण फासि० तेण पा- लितेण अणुपालिप्तण अतोपफ्खस्स ज घाइय पदिय परियहिय पुच्छिय अणुपेहिय अणुपालिय त दुक्खक्ख- याए कम्मक्खयाए पोहिलाभाए ससारुत्तारणाए तिकट्ठ उवसपजित्ताण विहरामि अतोपक्खस्स ज न वा- इय न पदिय न पुच्छिय न परियध्यि नाणुपालिय नाणुपेछिय सते पले संते पीरिए सते पुरिसकारपडिकमे । तस्स आलोएमो पटिफमामो निंदामो गरिहामो विउद्देमो विसोहेमो अफरणयाए अन्मुढेमो । अहारिह तथोकम्म पायच्छित्त परिवजामो तस्स मिच्छामि दुकष्ट ।। नमो तेर्सि खमासमणाण जिहिं इम वायाइ (षा- अनुपेक्षित उफ्फानुक्तदुरुक्तचिन्तनैः शोधित उक्तसिद्धान्तमभ्यादित्यर्थ । तत् सुखक्षयाय फर्मक्षयाय पोधि- लाभाय ससारोत्तारणाय त्रिकृत्वः उपसयुज्य सघार्य उपसपथ था। ण इप्ति वाक्यालकारे । विधरामि अतपक्षस्य चातुर्मासिकस्य सावत्सरिकस्य यन्न पाचित न पठित न परिनिष्ठित न पृष्ट न मेक्षित नानुपा- लिस नानुमेक्षित सति पले सति धीर्ये सति पुरुषाकारपराक्रमे पल देहसमव वीर्यमुत्साहसमव पुरुपाका- रपराक्रमो धैर्यगाम्भीर्यरूपः तस्य अषाचनादिरूपस्य पापस्य आलोचयामः प्रतिक्रमामः आलोचनामतिक- माईप्रायश्चित्सात् निन्दामो गर्हामहे पूर्षवत् पर्तयामः पुण्येन पाप हन्म' विशोधयाम' तच्छुद्धिं कुर्मः अक- रणतया अकारित्वेन अभ्युसिष्ठामः तदुपक्रम कुर्मः यथासपाकर्मप्रायचिप्स तयोग्यमपोवृप्सिशोधनाई प्राय- चित्त प्रतिपद्यामहे । तस्य मिथ्या मे दुष्कृत पूर्ववत् । पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद चाचित अङ्ग- पाप । उस्कालिक भगवता अङ्गयाम द्वादशाझ्या अतिरिक्त उस्कालिक योगेषु कालग्रहणसघधादिवर्जित भगवत इति पूर्ववत् । तपथा । दशकालिक १ कल्पाकल्पिक २ क्षुल्लककल्पश्रुत ३ महाकल्पश्रुत ४ उपपा- तिक ५ राजप्रणिक ६ जीवाभिगमः ७ प्रज्ञापना ८ महाप्रज्ञापना ९ नन्दी १० अनुयोगद्वाराणि ११ देवे- वस्तषः १२ तन्दुलवैकल्पिक १३ पन्द्रविर्वजः १४ प्रमादप्रमाथः १५ पौरुषीमण्डलं १६ मण्डलीप्रवेशः १७ गणिषिया १८ विद्याधरणविनिमयः १९ मास्मविशुद्धिः २० मरणविशुदिः ध्यानविवृद्धि २१ मरणविवृद्धिः २२ सलेखनाश्रुत २३ वीतरागश्रुत २५ विहारकल्पः २५ चरणविधिः २६ आतुरप्रत्याख्यान २७ महाप्रत्या- * स्याम २८ सर्पमिन् अङ्ग्या उत्कालिके शेष० ॥ पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचित अन्याय कालिक कालग्रहणसंघध्योगसहित भगवन् ज्ञानमाहात्म्यमय । तद्यथा । उत्तराध्ययनानि दशाः कल्पः व्यवहारः अपिमापितानि निशीथो महानिशीथः जम्बूद्वीपप्रज्ञप्तिः चन्द्रप्रशसिः सूर्यप्राप्तिः द्वीपसागरमज्ञसिः क्षुल्लकीषिमानमज्ञप्तिः महतीविमानप्रज्ञप्तिा अनलिकाः व्यङ्गलिकाः व्यवहारचूलिकाः अरुणोपपातः गरु घोपपात. घरुणोपपात. घरणोपपातः लघरोपपातः देवेन्द्रोपपातः चैश्रमणोपपातः उत्थानश्रुत समुत्थानश्रुत नागपर्यायलिफा: निरयावलिफा' काल्पिफाः कल्पावतसिफाः पुष्पिकाः पुष्पचूलिकाः वहिदशाः आशीविष- भावनाः दृष्टिविपभावनाः चारणभावनाः महाश्रमणभावना' तेजोनिविसर्गाः सर्वस्मिन्नप्येतस्मिन्नत्याने कालिके भगवति । शेष० ॥ पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचितं । कालिकमित्यनुवर्तते । द्वादशान गणिपिटक भगवन् । तद्यथा । आधार' सूत्रकृत स्थान समवायः विवाहमधिः ज्ञाताधर्मकयाः उपासक- वशा' अन्तकृदशाः अनुत्तरोपपातिकदशा. प्रभव्याकरण विपाकश्रुतं दृष्टिवादः सर्वस्मिन्नप्येतस्मिन्द्वावशाने गणिपिटके भगवति । शेषः । एतेषा सर्वेषां सिद्धान्ताना अन्त. कथित नामग्रहणमेघ कथित । एतेषा भेदाः शास्त्राध्ययनोद्देशप्रमाणानि ग्रन्थविस्तरभयानोदितानि महाशास्त्रेभ्योऽषसेयानि ॥ पुनरपि सिद्धान्तप्रधान- स्वात् प्रान्ते द्वादशाहीनमस्कारमाइ। नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचित द्वादशाह गणिपिटक भगवन् । १ भगवतीसूत्र। .
अनुमेक्षित उतानुक्तकुरुक्तचिन्तनै शोधित उक्तसिद्धान्तमध्यादित्यर्थः । तत् कुखक्षयाय फर्मक्षयाय पोधि- लाभाय ससारोत्सारणाय विकृत्वः उपसयुज्य सघार्य उपसपथ था। ण इति पाक्यालफारे । विचरामि अतपक्षस्य चातुर्मासिफस्य सांवत्सरिकस्य यन्न बाधित न पठित न परिनिष्ठित न पृष्ट न प्रेक्षित नानुपा- लित नानुमेक्षित सति पले सति वीर्ये सति पुरुषाफारपराक्रमे पल देहसमय वीर्यमुत्साहसभव पुरुषाका- रपराक्रमो धैर्यगाम्भीर्यरूपः तस्य अवाचनादिरूपस्य पापस्य आलोचयामः प्रतिक्रमामः आलोचनाप्रतिक- माईमायमित्तात् निन्दामो गर्दामहे पूर्ववत् वर्तयामः पुण्येन पाप हन्म' विशोधयामः तच्छुद्धिं कुर्मः अक- रणतया अफारिखेन अभ्युत्तिष्ठामः तदुपक्रम कुर्म ययाईसपाकर्मप्रायधिस तयोग्यनपोवृत्तिशोधनाह माय- पित्त प्रतिपपामहे । तस्य मिथ्या मे दुष्कृत पूर्ववत् । पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाषित अङ्ग- बाप । उत्कालिक भगवता अवाम मादशाङ्गया अतिरिकं उस्कालिक योगेषु कालग्रहणसघहादिवर्जित भगवत इति पूर्वषत् । तथथा । दशकालिक १ कल्पाकल्पिक २ क्षुल्लककल्पश्रुत ३ महाकल्पश्रुत ४ उपपा- तिक ५ राजप्रोणिक ६ जीवाभिगमः ७ प्रज्ञापना ८ महाप्रज्ञापना ९ नन्दी १० अनुयोगद्वाराणि ११ देवे. न्द्रस्तषः १२ तन्दुलवैकल्पिक १३ चन्द्रविजः १४ प्रमादममाथः १५ पौरुषीमण्डल १६ मण्डलीप्रवेशः १७ गणिपिया १८ विधाचरणविनिमयः १९ आत्मविशुद्धिः २० मरणविशुद्धि ध्यानविवृद्धिः २१ मरणविवृदि २२ सलेखनाभुत २३ वीतरागश्रुत २४ विहारकरूपः २५ चरणविधिः २६ आतुरप्रस्याख्यान २७ महाप्रत्या- स्याम २८ सर्पमिन् अङ्गया उत्कालिफे शेष० ॥ पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाप्रमणेभ्यो यैरिद वाचित अङ्गयात्र कालिक कालग्रहणसघट्योगसहित भगवन् ज्ञानमाहात्म्यमय । तथया । उत्तराध्ययनानि दशाः कल्पः व्यवहार मपिमापितानि निशीथो महानिशीष जम्बूदीपप्रज्ञप्तिः चन्द्रमज्ञप्तिः सूर्यप्रशसिःद्वीपसागरप्रज्ञप्ति: क्षुल्लकीषिमानप्रज्ञप्सिः महतीविमानप्रज्ञप्तिः अमचूलिकाः व्यङ्गलिफाः व्यवहारचूलिकाः अरुणोपपातः गरु- होपपात वरुणोपपाप्त. धरणोपपात' लघरोपपात: देवेन्द्रोपपातः वैश्रमणोपपाता उत्थानश्रुत समुत्थानश्रुत नागपर्यावलिकाः निरयावलिफाः काल्पिकाः कल्पातसिफाः पुष्पिकाः पुष्पचूलिकाः वलिदशाः आशीविष- भावनाः दृष्टिविपभावनाः चारणभावनाः महाश्रमणभावनाः तेजोनिविसर्गाः सर्वमिन्नप्येतस्मिन्नणयाचे कालिके भगवति । शेप० ॥ पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचित । कालिकमित्यनुवर्तते । द्वादशाङ्ग गणिपिटक भगवन् । तपथा । आचार सूत्रकृत स्थान समवायः विवाहपतिः ज्ञाताधर्मकयाः उपासक- वशा' अन्तकृशाः अनुत्तरोपपातिकदशाः प्रश्नव्याकरण विपाकश्रुतं दृष्टिवादः सर्वसिम्नप्पतमिन्द्वादशाङ्गे गणिपिटके भगवति । शेप० । एतेषां सर्वेपा सिद्धान्ताना अन्तः कथित नामग्रहणमेघ कथितं । एतेषा भेदाः शास्त्राध्ययनोदेशममाणानि ग्रन्थविस्तरमपानोदितानि महाशाख्नेभ्योऽधसेयानि ॥ पुनरपि सिद्धान्तमघान- त्वात् प्रान्ते द्वादशाहीनमस्कारमाह। नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद धाचित द्वादशाह गणिपिटक भगवन् । भगवतीसूत्र। ।
अनुमेक्षित उक्तानुक्तदुरुक्तचिन्तनैः शोधित उक्तसिद्धान्तमध्यादित्यर्थः । तत् दुस्खक्षयाय कर्मक्षयाय पोधि- लाभाय ससारोत्तारणाय विकृत्व' उपसयुज्य सघार्य उपसपथ था। ण इति वाक्यालकारे । विचरामि अतपक्षस्य चातुर्मासिफस्य सांवत्सरिकस्य यन्न वाचित न पठित न परिनिष्ठित न पृष्ट न प्रेक्षित नानुपा- लित नानुपेक्षित सति पले सति वीर्ये सति पुरुषाकारपराक्रमे पल देहसमव वीर्यमुत्साहसभव पुरुषाका- रपराक्रमो धैर्यगाम्भीर्यरूप' तस्य अपाचनादिरूपस्य पापस्य आलोचयामः प्रतिक्रमामः आलोचनामतिक- माईप्रायमिसात् निन्दामो गर्दामहे पूर्वषत् पर्तयामः पुण्येन पाप इन्मः विशोषयामः तच्छुदि कुर्मः अक- रणतया अकारिस्वेन अभ्युसिष्ठामः तदुपक्रम फर्म' यथाहत्तपःकर्मप्रायश्चित्त तयोग्यतपोसिशोधनाई प्राय- चित्त प्रतिपयामहे । तस्य मिथ्या मे पुष्कृत पूर्वषत् । पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचित अज- बाम । उस्कालिक भगवता अझ्याम द्वादशाङ्गया अतिरिक्त उस्कालिक योगेपु कालग्रहणसघधादिवर्जित भगषत इति पूर्ववत् । तथथा । दशकालिक १ फल्पाकल्पिक २ क्षुल्लककल्पश्रुत ३ महाकल्पश्रुत ४ उपपा- तिक ५ राजप्रक्षेणिक ६ जीवाभिगमः ७ प्रज्ञापना ८ महाप्रज्ञापना ९ नन्दी १० अनुयोगद्वाराणि ११ देवे- न्द्रस्तवः १२ तन्दुलवैकल्पिक १३ चन्द्रविर्वज. १४ प्रमादप्रमायः १५ पौरुषीमण्डल १६ मण्डलीमवेशः १७ गणिविया १८ वियाचरणविनिमयः १९ आस्मविशुद्धिः २० मरणविशुद्धिः ध्यानविवृद्धिः २१ मरणविवृदि २२ सलेखनामुत २३ वीतरागमुत २४ विहारफस्पः २५ चरणविधिः २६ आतुरप्रत्याख्यान २७ महाप्रस्या- . . ख्याम २८ सर्वस्मिन् अगायाधे उत्कालिके शेष० ॥ पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचित अपाथ कालिफ कालग्रहणसघहयोगसहित भगवन् शानमाहात्म्यमय । तद्यथा । उत्तराध्ययनानि दशाः कल्पः व्यवहार प्रपिभाषितानि निशीथो महानिशीथ जम्बूद्वीपप्रज्ञप्तिः चन्द्रप्रज्ञसिः सूर्यप्रज्ञप्तिद्वीपसागरमशतिः क्षुल्लकीविमानप्रज्ञप्तिः महतीविमानप्रज्ञप्तिा अमचूलिकाः ध्यानलिकाः व्यवहारचूलिकाः अरुणोपपातः गर- डोपपातः घरुणोपपाप्त. घरणोपपातः लघरोपपातः देवेन्द्रोपपात' वैश्रमणोपपातः उस्थानभुत समुत्थानश्रुत नागपर्यावलिकाः निरयापलिकाः काल्पिकाः कल्पावतसिकाः पुष्पिकाः पुष्पचूलिकाः धम्लिदशाः आशीविष- भावनाः दृष्टिविषभावनाः चारणभाषनाः महाश्रमणभाषना' तेजोनिविसर्गाः सर्वमिन्नप्येतस्मिन्नणयाचे कालिके भगवति । शोष० ॥ पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाचित । कालिफमित्यनुवर्तते । द्वादशाह गणिपिटक भगधन् । तद्यथा । आचारः सूत्रकृत स्थान समवायः विवाहपतिः ज्ञाताधर्मकयाः उपासक- दशा' अन्तकृशाः अनुत्तरोपपातिफदशाः प्रभव्याकरण विपाकश्रुतं दृष्टिपादः सर्वस्मिन्नप्येतमिन्द्वावशाने गणिपिटके भगवति । शेषः । एतेषा सर्वेषां सिद्धान्तानां अन्तः कथित नामग्रहणमेव कथित । एतेषा मेदाः शास्त्राध्ययनोदेशप्रमाणानि ग्रन्थविस्तरभयानोदितानि महाशानेभ्योऽयसेयानि ॥ पुनरपि सिद्धान्तप्रधान- त्वात् प्रान्ते द्वादशालीनमस्कारमाह। नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद षाचित वावशाल गणिपिटक भगवन् । भगवतीसूप।
अनुमेक्षित रकानुक्तदुरुत्तचिन्सनैः शोधित उक्तसिद्धान्तमध्यादित्यर्थः । तत् पुखक्षयाय कर्मक्षयाय पोधि- लाभाय ससारोत्सारणाय त्रिकृत्व. उपसयुज्य सधार्य उपसपय वा । ण इति वाक्यालफारे । विचरामि अतपक्षस्य चातुर्मासिकस्य सावत्सरिकस्य यान वाचित न पठित न परिनिष्ठितं न पृष्ट न प्रेक्षित नानुपा- लित नानुमेक्षित सति पले सति वीर्ये सति पुरुषाकारपराक्रमे पल देहसभव वीर्यमुत्साहसमव पुरुषाका- रपराक्रमो धैर्यगाम्भीर्यरूप तस्य अवाचनादिरूपस्य पापस्य आलोचयामः प्रतिक्रमामः आलोचनापतिक- माईमायमित्तात् निन्दामो गर्हामहे पूर्ववत् धर्तयाम' पुण्येन पाप हन्मः विशोधयाम' तच्छुद्धिं कुर्मः अक- रणतया अकारिस्पेन अभ्युत्तिष्ठामः तदुपक्रम कुर्मः यथाईसपाकर्मप्रायश्चित्त तयोग्यतपोवृत्तिशोधनार्ह प्राय- चित्त प्रतिपयामहे । तस्य मिथ्या मे दुष्कृत पूर्ववत् । पुनर्नमस्तेभ्यः क्षमाश्रमणेभ्यो यैरिद वाधित अग मात्र । उत्कालिक भगवता अायाम मावशाया अतिरिक्त उस्कालिक योगेपु कालग्रहणसंघधादिवर्जित भगवत इति पूर्ववत् । तपथा । दशकालिक १ करूपाकल्पिक २ क्षुल्लककल्पश्रुत ३ महाकल्पश्रुत ४ उपपा- |तिक ५ राजप्रमेणिक ६ जीवाभिगमः ७ प्रज्ञापना ८ महामज्ञापना ९ नन्दी १० अनुयोगद्वाराणि ११ देखे. न्द्रस्वका १२ तन्दुखवैकल्पिक १३ चन्द्रविजः १४ प्रमादप्रमाथः १५ पौरुषीमण्डल १६ मण्डलीमशः १७ गणिषिया १८ विपाचरणविनिमयः १९ आत्मविशुद्धिः २० मरणविशुद्धिः ध्यानविद्धिः २१ मरणविवृद्धि २२ सलेखनामुत २३ वीतरागमुक्त २४ विहारकल्पः २५ चरणविधिः २६ आतुरप्रत्याख्यान २७ महामस्या- लीकवचनविरते कन्यागोभूम्पलीकन्यासापहारकूटसाक्ष्यविरतिरूपायाः अतिचरित शेष० । सहसाभ्या- स्यान अश्रुतादृष्टपरविरूपकथन । रहस्स इति परगुधभाषण । वारेति परस्य विश्वासेन निवेदितस्य प्रका- शन । मृपोपदेशः ज्ञात्वाऽज्ञात्वा वा भेषजमश्रादीना कूटकयन । कूटलेखोऽसत्यवार्तालिखन द्वितीयत्तस्या- तिचारे शेष०॥१२॥ 'तइए अणुष्वयमी यूलगपरपहरणविरईओ । आयरियमप्पसत्ये इत्यपमायप्पसगेण ॥ १३ ॥ तेनाहरप्पओगे सप्परिरूवे य विरुद्धगमणे य । कूछतुलकूहमाणे परि० ॥ १४ ॥' तृतीये अणुव्रते स्थूलपरद्रव्यहरणघिरतेः राजनिग्रहकरचौरनामफरादासादानवर्जनात् अतिपरित शेष० । सेनाहतधस्तुग्रहण मूल्पेनापि । प्रयोगः चौर्या परमेरण तत्प्रतिरूप वस्तुसदृशषस्तुमीलन विरुद्धगमन नृपतिनिषिरदेशग- मन । कूटनुलफूटमान प्रसिद्ध प्रतिक्रमामि शेष० ॥१४॥'घउत्पे अणुष्वयमी णिच परदारगमणविरईओ। आयरियमप्प० ॥१५॥ अपरिग्गहिया इसर अणगवीषाह तिषअणुरागे । चउत्थषयस्स अइयारे परि० ॥ १६ ॥' गाथास्येन सपन्यः । चतुर्थे अणुव्रते निस्य परदारगमनविरतेः अतिचरित शेष पू०। अत्र परदारग- मनविरतो घेश्याविषयोपेक्षितागमने निर्दोषता तथाप्यतिचारमाह । अपरिगृहीतागमन घेश्याविघयादेर- |स्वीकृताया अभिगमः । इस्वरा केनापि या स्तोककाल द्रव्यादिना वेश्याविधवा स्वीकृता तस्याभिगमः। अ- नङ्गक्रीसा पुरुपस्य पुरुषादिसगो हस्तकर्मादि पा। विवाहोऽन्यकन्यापुनविवाहकारिता । तीव्रानुरागः काम- क्रीडादिकामशास्त्रोधित कर्म चतुर्थस्य व्रतस्यासिघारान् शेष० ॥ १६ ॥ 'इत्तो अणुषये पंचममि आयरिय- कायसमारम्भे पपिधजीपनिकायघातिन्यारम्भे तेषां षट्कायाना पचने पाचने वा पतने पातने वा आत्मार्थ वा सभयाथै वा ये वोपाः साभिन्दामि ॥७॥ 'पचमणुषयाण गुणषयाण च तिह मइयारे । सिफ्वाण पह परिकमे देवसिय सघ ॥ ८॥' पाना अणुव्रतानां प्रयाणा गुणवताना चतुणी शिक्षाप्रताना घ अति- पारान्प्रतिक्रमामि ॥८॥ तानेवाह । 'पढमे अणुषयमी थूलगपाणाइयायविरईओ। आयरिउमप्पसत्ये इत्य पमायप्पसगेण ॥९॥ बहधविच्छेए अइयारे भतपाणपुच्छेए । पढमवयस्स आयारे पडिक्कमे देवसिय सब ॥१०॥' गाथायेन सपन्धः। प्रथमे अणुनते स्थूलमाणातिपातषिरतो आचीर्ण अप्रशस्ते । अम्र प्रमा- दप्रसगेन अणुव्रतमिति यत्युचितमहाप्रतापेक्षया स्थूलप्राणातिपातविरतिरिति । स्थूलमाणाना द्वीन्द्रिया बीना हिंसननिवृत्तिः । अपषा अधबन्धविच्छेदादिरूपाणा स्थूलप्राणातिपाताना विरतिः अतिचरितमिति अतिचारो नियमातिकमकृतः । अप्रशस्ते कोषादिकषायवैषम्ये पश्चेन्द्रियातों पा । अत्र व्रते प्रमादमसनेन मयादिप्रमादोपनयेन अतिचारानाह । षषो विपदचतुःपदादीनां निर्दयतासन, पन्धो द्विपदादीनां रजवा- दिभिः, विच्छेद धर्मनाशादि कर्णादिकर्तन, अतिभारः प्राणिनां शत्यनपेक्षया बहुभारदान भक्तपानव्य- पच्छेदः प्राणिनामाहारजस्लादिनिषेधः । प्रथमव्रतस्यातिचारे प्रतिक्रमामि शेष ॥१०॥'बीए अणुवयमी परिप्लगअलियषयणविरईओ । आयरियमप्पसस्पे इत्थ पमायप्पसगेण ॥ ११ ॥ सहसा रहस्स दारे मोसु- वएसे अकूटलरे म । बीयवपस्स इयारे परि०॥ १२॥ गापादयेन सबन्धः । द्वितीये अणुव्रते परिस्थूला- । लीकवचनपिरते. कन्यागोमूम्पलीकन्यासापहारकूटसाक्ष्यविरतिरूपायाः अतिचरित शेषः । सहसाभ्या- स्थान अनुसादृष्टपरविरूपकथन । रहस्स इति परगुयभाषण । दारेति परस्य विश्वासेन निवेदितस्य प्रका- शन । मृपोपदेशः ज्ञात्वाऽज्ञास्वा वा भेपजमन्त्रादीना कूटकथन । फूटलेखोऽसत्यवार्तालिखन द्वितीयत्रतस्या- तिघारे शेष०॥ १२ ॥ 'तइए अणुषयमी यूलगपरपहरणचिरईओ । आयरियमप्पसत्ये इत्यपमायप्पसगेण ॥ १३ ॥ तेनाहडप्पओगे तप्पदिरूवे य विरुद्धगमणे य । कूदतुलफूठमाणे पति० ॥ १४ ॥ तृतीये अणुव्रते स्थूलपरद्रव्यहरणपिरतेः राजनिग्रहफरचौरनामकरादत्तादानपर्जनात् अतिचरित शेषः । तेनाहतवस्तुग्रहण मूल्येनापि । प्रयोग. चौर्यार्थ परमेरण सत्पतिरूप वस्तुसदृशवस्तुमीलन विरुद्धगमन नृपतिनिषिद्धदेशग मन । फूटतुलकूटमान प्रसिद्ध प्रतिक्रमामि शेष० ॥ १४ ॥ 'घउत्थे अणुषयमी णिच परदारगमणविरईओ। आयरियमप्प० ॥१५॥ अपरिग्गहिया इत्तर अणगवीवाह तिषअणुरागे । चउत्थवयस्स अइयारे पडि. ॥१६॥ गाथाद्वयेन सपन्धः । चतुर्थे अणुव्रते नित्य परदारगमनविरतेः अतिचरित शेष पू०। अत्र परदारग- मनषिरतो वेश्याषिघषोपेक्षितागमने निर्दोषता तथाप्यतिचारमाह । अपरिगृहीतागमन वेश्याविघवादेर- स्वीकृताया अभिगमः । इखरा केनापि या स्तोककाल द्रव्यादिना घेश्याविधवा स्वीकृता तस्याभिगमः । अ- नङ्गक्रीडा पुरुषस्य पुरुपादिसगो हस्तफर्मादि था। विवाहोऽन्यकन्यापुनविवाहकारिता । तीव्रानुरागः काम- क्रीडादिकामशास्मोचित कर्म चतुर्थस्य व्रतस्यातिचारान् शेष० ॥ १६ ॥ 'इत्तो अणुधये पचममि आयरिय- चार- गकेदारनहादिशोषण १४, असतीपोषः वित्तनिमित्तं दास्यादिपोषण सारिकाशुकमार्जारकुकुटमयूरश्वान- पालनरूपं १५, एतत्फर्मादानपश्चदशक द्वितीयान्त कृत्वा धर्जयेदिति शेषः ॥ २३ ॥ ॥ अथानदण्ड गाथा- प्रयेणाह । “सत्यग्गि मुसल जतग तणकठे मतमूलभेसज्जे । दिने दवाविये वा पडिकमे देवसिय सघ ॥२४॥ न्हाणुषहण वनग विलेषणे सदरूवरसगन्धे । घत्थासण आभरणे परि० ॥ २५ ॥ फदप्पे फुकुइए मोहरिअ- हिगरिणभोग आइरिसे । रमि अणट्ठाए तइयमि गुणधए निदे ॥ २६ ॥ शस्ने अग्नौ मुसले यस्ने तृणे काप्टे मने मूले भेषजे इते दापिते षा प्रतिक्रमामि शेषः । इति हिंसोपकारिदानहिंसोपदेशदानविरमणेनान- र्थदण्डविरमणमुक्त्वा प्रमादविरमणेन तद्विरमणमाह । लानोद्वर्तनवर्णकविलेपनादौ अतिमात्रे कृते अन्य- मात्कारितेचा अनर्थदण्डः । शब्द रूपे रसे गन्धे अतिमात्रे अविधिकृते व्यसनरूपे वस्ने आसने आभरणे अप्तिमा भतिकमामि शेष०॥ अतिचारानाह । कदर्पः परोपहासः, कौत्कृच्य फुटिलालापसव्याहतार्थव चन, मौखर्यमतिघावदूकतया परस्तुतिनिन्वे, अभिकरणातिरेकः उलूखलमुसलादिपापोपकरणाधिक्य सयु- क्तता घा, भोगाप्तिरेकः कामशास्त्रश्रवणदोलान्दोलनमहामैथुनरूपः, अनर्थदण्ड तृतीयगुणवते अतिचारानि- न्दामि ॥ २६॥ ॥ अथ सामायिकातिचारानाह । 'तिविहे दुप्पणिहाणे अणवट्ठाणे तहासयविहीणे । सा- माइए वितहकहे परमे सिक्खावए निन्दे ॥ २७ ॥' त्रिविघे दुत्मणिधाने मनोवाकायानां दुष्टस्थितिरूपे अन- वस्थाने स्मृतिघ्रशे तथा भाशयविहीने अनावरकृते सामायिके वितयकृते सातिधारनिर्मिती प्रथमशिष्या- प्रते अतिचाराग्निन्दामि ॥ २७ ॥ 'आणवणे पेसवणे सद्दे रूवे य पुग्गलक्खेवे । देसाषगासियम्मी पीए सि- पखावए निंदे ॥ २८॥' देशाषकाशिकनियमे गृहीते अपग्रहपहिर्मागात् वस्तुनो जीवादेर्या आनयन प्रेषण तय मनुष्यावे' प्रेषण शब्दस्तहिर्गसस्याफारणरूप सहिर्गतस्य स्वरूप दर्शयिस्वा संज्ञादिकरण पुनल- क्षेपः तदहिस॒त्खण्राविक्षेप' देशाषकाशिके नियमे द्वितीये शिष्यानते अतिचारान्निन्दामि ॥ २८॥ ॥ पो. पघातिचारमाह 'सथारुचारविही पमाय तह चेव भोयणाभोए। पोसहविहिषिषरीए तइए सिक्खावए निदे ॥ २९ ॥ सस्तारकविधिः उचारविधिद्वये अप्यविधिना कृते प्रमावः प्रसिद्धः । तथा चैव भवत्यनामोगो वि- स्मरण पोपपविधिविपरीतान्पौषधमणकारिणः तृतीये शिक्षाव्रते अतिचारानिन्दामि ॥ २९ ॥ ॥ अतिथि- सविभागवतातिचारानाए । 'सचित्ते निक्षिणे पिणे ववएस मच्छरे चेव । कालाइफमदाणे घउत्थे सि- फ्लावर निंदे ॥ ३० ॥' सचित्ते निक्षेपः सचित्तेन पिधान व्यपदेशोऽपरकीयवस्तुस्यापनं । मत्सरोऽन्यदाना- सूययादान फालातिक्रमदान चतुर्थशिष्यायते अतिचारान्निन्दामि ॥ ३०॥ ॥ अथ मिथ्याखप्रतिक्रमण प्रकारान्तरेणा६ । 'मुहिएमु य दुहिएमु य जा मे असजएस अणुफपा । रागेण व दोसेण व त निंदे त च गरिहामि ॥ ३१ ॥ सुखितेषु षा कुःखितेषु वा गृहिलिनि अलिशि-द्रव्यलिहिषु रागेण वा दोषेण वा या मे अनुकम्पा ता च निन्दामि ता च गर्दै ॥ ३१ ॥ ॥ सम्यक्त्वमङ्गप्रतिक्रमण प्रकारान्तरेणाह । 'सासु सषि- भागो न फओ सघचरणकरणजुसेसु । सते फायदाणे त निंदे त च गरिरामि ॥ ३२॥ यन्मया सत्यपि गफेदारबहादिशोषण १४, असतीपोष' विसनिमित्त दास्यादिपोषण सारिफाशुकमार्जारफुटमयूरश्चान- पालनरूप १५, एतस्कर्मादानपश्चदशक द्वितीयान्त कृत्वा वर्जयेदिति शेषः ॥ २३ ॥ ॥ अथानर्थदण्ड गाथा- प्रयेणाह । “सत्यग्गि मुसल जतग तणफठे मतमूलभेसचे । दिने धाषिये वा पतिकमे देवसिय सघ ॥२४॥ न्हाणुषहण पन्नग पिलेषणे सदरूपरसगन्धे । षस्थासण आमरणे पति० ॥ २५ ॥ कदप्पे कुक्कुइए मोहरिअ- हिगरिणभोग आइरिसे। दहमि अणट्ठाए तइयमि गुणधए निंदे ॥ २६ ॥' शस्त्रे अग्नौ मुसले यन्ने तृणे काप्ठे मन्ने मूले भेष दसे वापिते पा प्रतिक्रमामि शेषः । इति हिंसोपकारिदानहिंसोपदेशदानविरमणेनान- र्थदण्णविरमणमुफ्स्या प्रमादविरमणेन तद्विरमणमाह । स्लानोद्वर्तनवर्णकविलेपनादी अतिमाने कृते अन्य- मास्कारिते या अनर्थदण्डः । शम्दे रूपे रसे गन्धे अतिमात्रे अविधिकृते व्यसनरूपे घने आसने आभरणे अतिमाने प्रतिक्रमामि शेष० ॥ अतिचारानाह । कदर्पः परोपहासा, कौत्कुच्य फुटिलालापसव्याहतार्थय पन, मौखर्यमतिषावदूकतया परस्तुतिनिन्वे, अधिकरणातिरेकः उलूखलमुसलादिपापोपकरणाधिक्य सयु- कता वा, भोगातिरेका कामशास्त्रअषणदोलान्दोलनमहामैथुनरूपः, अनर्थदण्ड तृतीयगुणवते अतिचारानि- न्दामि ॥२६॥ ॥ अथ सामायिकातिचारानाह । 'तिविहे दुप्पणिहाणे अणवहाणे तहासपविहीणे । सा- माइए वितहकहे परमे सिक्खापए निन्वे ॥ २७ ॥ त्रिविधे दुःप्रणिधाने मनोषाकायानां दुष्टस्थितिरूपे अन- पस्पाने स्मृतिभ्रशे तथा आशयविहीने अनावरकृते सामायिक वितयकृते सातिधारनिर्मिती प्रथमशिष्या- व्रते भतिधाराग्निन्दामि ॥२७॥ 'आणवणे पेसवणे सद्दे रूवे य पुग्गलक्खेथे । वेसावगासियम्मी पीए सि- ! क्वापए निदे ॥ २८॥ वेशावकाशिकनियमे गृहीते अपग्रहपहिर्भागात् वस्तुनो जीवादेर्वा आनयन प्रेषण तष मनुष्यादेः प्रेषण शन्दस्तहिर्गसस्याकारणरूप तदहिर्गतस्य स्वरूप दर्शयिस्खा संज्ञादिकरण पुद्गल- क्षेपः तदहिस॒त्खण्गविक्षेपः देशाधकाशिके नियमे द्वितीये शिष्याव्रते अतिचारासिन्दामि ॥ २८॥ ॥ पौ- । पपातिचारमाद 'संथारुचारविही पमाय तह पेव भोयणामोए। पोसहविहिषिधरीए तइए सिक्खापए निदे ॥ २९ ॥ सस्तारकविधिः उधारविधिद्वये अप्यविधिना कृते प्रमादः प्रसिद्धः । तथा चैव भवस्यनामोगो वि- स्मरण पोपविधिविपरीतान्पौषधमणकारिणः तृतीये शिक्षाप्रते अतिचारानिन्दामि ॥ २९ ॥ ॥ अतिथि- सविभागवतातिचारानाए । 'सचित्ते निक्खिवणे पिहणे ववएस मच्छरे घेष । कालाइफमदाणे चउत्थे सि- फ्खावए निंदे ॥ ३०॥' सचित्ते निक्षेपः सचित्तेन पिधान व्यपदेशोऽपरकीयवस्तुस्यापन । मत्सरोऽन्यदाना- सूययादान फालातिक्रमदान चतुर्षशिष्यामते अतिचारान्निन्दामि ॥ ३०॥ ॥ अथ मिथ्यात्वप्रतिक्रमण प्रकारान्तरेणाइ । 'सुहिएसु य दुहिएस य जा मे असजएस अणुकंपा । रागेण व दोसेण व त निदे त च गरिहामि ॥ ३१॥ मुखितेषु चा दुःखितेषु वा गृहिलिमिलिङ्गि-द्रव्यलिलिपु रागेण वा दोषेण वा या मे अनुकम्पा ता प निन्दामि ता च गर्दै ॥ ३१॥ ॥ सम्यक्त्वभङ्गप्रतिक्रमण प्रकारान्तरेणाए । 'साहसु सवि- भागो न फओ तवचरणकरणजुत्तेसु । सते फायदाणे त निंदे त च गरिहामि ॥ ३२॥' यन्मया सत्यपि
यथा भारवाहः अपहतभर' सन् अतिरेकलघुर्भवति इति शेप० ॥४०॥ ॥ अधावदयफफटमाद । 'आय-
स्सएण एएण सावक्षो जइषि बहुरो होइ । छुफ्वाणमतकिरिय काही अचिरेण कालेण ।। ४१ ॥ श्रावको
पपपि पहुरजा बहुपापमलो भवति तथापि एतेनावश्यफेन पहिधेन अचिरेण कालेन दुःखानामन्तक्रिपा
कर्ता ॥४१॥ ॥ विस्मृतातिचारमतिक्रमणमाए । 'आलोयणा पहुविहा नय सभरिया पडियमणकाले।
मूलगुणवत्सरगुणे त निदेत च गरिहामि ॥ ४२ ॥ मूलगुणे पश्चाणुव्रतरूपे उत्तरगुणे गुणप्रतशिक्षातरूपे
पहुविधा पालोचना प्रतिक्रमणकाले न सस्मृता ता निन्दामि ता च गहें ॥ ४२ ॥ ॥ अधो(भूय धर्मनि-
मयकथन ॥ 'तस्स धम्मस्स फेवलिपनत्सस्स अन्मुहिमोमि आराहणाए विरओमि विराहणाए य । तिथि-
हेण परिकतो वदामि जिणे पउवीस ॥४३॥ तस्य धर्मस्य केलिप्रज्ञसस्य अभ्युपतोस्मि आराधनायां विर-
तोमि चिराधनायां त्रिविधेन प्रतिक्रान्तमतुर्विंशतिजिनान्वन्दे ॥४३॥ ॥ अथ चैत्यवन्दन साधुपन्दन ।
'भापति डाईजापति के' इति गापास्यव्यास्यान पूर्ववत् ॥४४॥४५॥ ॥अथ कर्मक्षयहेतु ममोरपमार
'चिरसघियपावपणासणीए भवसयसहस्समहणीए । पपीसजिणविणिग्गय कहाए बोलतु मे दियाहा ॥४५॥'
चिरसचितपापमणाशिन्या भवशतसहस्रमाथिन्या ससारतारिण्येवपः । चतुर्विंशतिजिनविनिर्गतकषया
मम दिवसा ध्यपलीयन्तां अतिक्रमन्तु ॥ ४५ ॥ ॥ अथ प्रतिक्रमणानन्तरं सखेहामुत्र च मनासपाचनमार।
'मम मगसमरिहता सिदा साहू सुपच धम्मो प। सम्मरिद्वी देवा वितु समाहिं बमोहिं ॥७॥
रिहन्तः सिनाः साघषः श्रुत च धर्मश्च सम्यग्दृष्टयो देवाः मम मङ्गल समाधि घोषिं च वतु ॥४७॥ ॥ प्रतिफमणकारणमाह । 'पटिसिद्धाण करणे किवाण अकरणे पडिफमण । अस्सहरणे य तहा विवरीयपरू- षणाए य ॥ ४८ ॥ प्रतिषिद्धाना हिंसादीना करणे कृत्याना यतनावश्यकाना अकरणे प्रतिक्रमण । अत्र फिल प्रायश्चित्तविधौ यत्मतिक्रमणशोधनीय पापं तत्र प्रतिक्रमणमित्यर्थः ॥४८॥ ॥ अथ क्षामणमाह । 'सामेमि सब० एवमहमालो' इत्यादिगाथाय यतिप्रतिक्रमणसूत्रबद्याख्येयम् ॥ इति श्राद्धप्रतिक्रमणसूत्र- छायार्थः ॥ अत्र सर्वत्र यतिश्राद्धमतिक्रमणछायार्थ उक्तः । चालनादिव्याख्या न कृता अन्यविस्तरभयात् । इत्यावश्यक प्रतिक्रमणम् ॥ अप कायोत्सर्गः । कायस्य निधेष्टवाविना उत्सर्जन कायोत्सर्गः । तस्येय व्याख्या । तत्र पूर्व पापकर्म- निर्घातनार्थ पापविशुद्ध्यर्थे वा विघ्नोपशमार्य था कस्यचिदपि देवादेराराधनार्थ वा कायोत्सर्गकरण । तत्र करेमि फाउस्सग्ग अथवा ठामि फाउस्सग्ग अन्नत्य उससिएण नीससिएण खासिएणं छीएण जभाइएण उहुएण पायनिसग्गेण भमलिए पित्तमुच्छाए सुष्टुमेहि अगसंचालेहिं सुष्टुमेहिं खेलसचालेहिं सुरमेहिं दि- हिसघालेहिं एवमाइएहिं आगारोहिं अभग्गो अधिराहिओ टुन्ज मे काउसग्गो जाव अरिहताण भगताणं नमुसारेण न पारेमि तावफाय ठाणेण मोणेण झाणेण अप्पाण वोसिरामि । व्याख्या । करोमि कायोत्सर्ग तिष्ठामि वा अन्य अनन्तरोतचेष्टासमागमे अभयवे सतीत्यर्थः । अन्यत्रशन्दः सर्वत्र योज्यः । उच्छृसि- यथा भारवाह अपहतभरः सन् अतिरेफलतुर्भवति इति शेष० ॥४०॥ ॥ अथावश्यकफलमाह । 'आध- स्सरण एएण सापयो जइवि पहुरो हो । धुक्खाणमतकिरिय काही अधिरेण कालेण ॥४१॥ श्रावको यपि पहुरजा बहुपापमलो भपति तथापि एतेनावश्यफेन परिधेन अचिरेण कालेन दुःखानामन्तक्रिया कर्ता ।। ४१॥ ॥ विस्मृतातिचारमतिक्रमणमाह । 'आलोयणा पहुषिहा नय सभरिया पडिकमणकाले । मूलगुणवत्सरगुणे त निदे त च गरिहामि ॥ ४२ ॥ मूलगुणे पश्चाणुव्रतरूपे उत्तरगुणे गुणवतशिक्षाक्तरूपे पहुविधा मालोचना प्रतिक्रमणकाले न सस्मृता ता निन्दामिता च गहे ।। ४२ ॥ ॥ अधोवीभूय धर्मनि- अपफयन ॥ 'तस्स धम्मस्स केलिपन्नत्तस्स अन्मुट्ठिभोमि आराहणाए विरोमि विराहणाए य । तिषि- हेण परिकतो पदामि जिणे घउधीस ॥४३॥ तस्य धर्मस्य केवलिप्रज्ञप्तस्य अभ्युचतोमि आराधनायां विर- सोमि विराधनायां त्रिविधेन प्रतिक्रान्तमतुर्विशतिजिनान्वन्दे ॥४३॥ ॥ अप चैत्यवन्दन साधुवन्दन । 'जापत्ति घेइमाई० जापति के०' इति गाथायन्यास्यान पूर्वषत्॥४४॥४५॥ ॥अथ कर्मक्षयहेतु ममोरपमाह। 'घिरसधियपाषपणासणीए भवसयसहस्समहणीए । पटबीसजिणविणिग्गय कहाए पोतु मे दियाहा ॥४॥ चिरसचितपापप्रणाशिन्या भवशतसहस्रमाथिन्या संसारतारिण्येत्यर्थः । चतुर्विशतिजिनविनिर्गतकपया मम दिवसा व्यपलीयन्तां अतिक्रमन्तु ॥४६॥ ॥ अप प्रतिक्रमणानन्तरं सोहामुन्न । मङ्गलपाचनमार। 'मम मगठमरिहता सिदा साह सुपर मम्मो प। सम्मदिही देवा दितु समाहिमोहिं॥४७॥.
रिहन्तः सिद्धाः साधवः श्रुत च धर्मच सम्यग्दृष्टयो देवाः मम माल समाधि पोधि च ददतु ॥४७॥ ॥ प्रतिक्रमणकारणमाह । 'पटिसिद्धाण करणे किषाण अकरणे पडिक्षमण । अस्सइहणे य सहा घिवरीयपरू- घणाए य ॥४८॥ प्रतिषिद्धाना हिंसादीना करणे कृत्याना यतनावश्यकाना अकरणे प्रतिक्रमणं । अश्र फिल प्रायवित्तविषौ यत्मतिक्रमणशोधनीय पाप तत्र प्रतिक्रमणमित्यर्थः ॥४८॥ ॥ अथ क्षामणमाह । 'खामेमि सम० एवमहमालो' इत्यादिगाथाद्वय पतिप्रतिक्रमणसूवषयास्येयम् ॥ इति श्राद्धप्रतिक्रमणसूत्र- शायाः ॥ अत्र सर्वत्र यतिश्राद्धमतिक्रमणछायार्थ उक्तः । चालनादिव्याख्या न कृता अन्धविस्तरभयात् । इस्यावश्पके प्रतिक्रमणम् ॥ अथ कायोत्सर्गः । कायस्य निबेष्टवादिना उत्सर्जन कायोत्सर्गः । तस्येय व्याख्या । तत्र पूर्व पापकर्म- निर्घातना पापविशुद्ध्यर्थं धा विनोपशमार्थ वा कस्यचिदपि देवादेराराधनार्थ वा फायोत्सर्गकरण । तत्र करेमि फाउस्सग्ग अथया ठामि काउस्सग्ग अन्नत्य उससिएण नीससिएण स्वासिएण छीएण जमाइएण उहुएण पायनिसग्गेण भमलिए पित्तमुछाए सुकुमेहिं अगसघालेहिं सुहुमेहिं खेलसचालेहिं सुहमेहि दि- हिसचालेहिं एवमाइएहिं आगारहिं अभग्गो अविराहिलो हुन्ज मे काउसग्गो जाप अरिहताण भगवंताणं नमुकारेण न पारेमि तायफाय ठाणेण मोणेण माणेण अप्पाण वोसिरामि । व्याख्या । करोमि कायोत्सर्ग तिष्ठामि वा अन्यत्र अनन्तरोक्तचेष्टासमागमे अभनवे सतीत्यर्थः । अन्यत्रशब्दः सर्वत्र योज्यः । उच्चसि- यथा भारबाह अपहतभरः सन् अतिरेकलघुपति इति शेष० ॥४०॥ ॥ अथाषश्यकफलमाह । 'आष- स्सएण एएण सापओ जइषि परमो होइ । दुक्खाणमतकिरिय काही अचिरेण कालेण ॥४१॥'पावको यपि पहुरजा बहुपापमयो भवसि तथापि एतेनावश्यकेन पहिधेन अचिरेण कालेन दुःखानामन्तक्रिया कर्ता ॥४१॥ ॥ विस्मृतातिचारपतिक्रमणमाह । 'आलोयणा पाहुविहा नय समरिया पडिकमणकाले। मूलगुणसरगुणे त निदे त प गरिहामि ॥ ४२ ॥ मूलगुणे पञ्चाणुव्रतरूपे उत्तरगुणे गुणप्रतशिक्षाघ्रतरूपे बहुविरा बालोचना प्रतिक्रमणकाले न सस्मृता ता निन्दामि ता च गर्दै ॥४२॥ ॥ अयोधीभ्य धर्मनि- अपकपन ॥ 'सस्स धम्मस्स केषलिपनत्तस्स अम्मुष्टिभोमि आराहणाए घिरओमि पिराहणाए य । तिवि- हेण परिवतो षदामि जिणे चउवीस ॥४३॥ तस्य धर्मस्य केवलिप्रशसस्य अभ्युबतोमि आराधनाया विर- तोमि पिराधनायां त्रिविधेन प्रतिक्रान्तमतुर्विंशतिजिनान्वन्दे ॥४३॥ ॥ अथ चैत्यवन्दन साधुवन्दन । जागति आई० जावति के०' इति गायायव्यास्यान पूर्ववत् ॥४४॥४५॥ ॥अथ कर्मक्षयहेतु मनोरथमाह। 'चिरसचियपाषपणासणीए भषसयसहस्समहणीए । पउवीसजिणविणिग्गय कहाए बोलतु मे दियहा ॥४॥' चिरसचितपापप्रणाशिन्या भवशतसहस्रमाथिन्या ससारतारिण्येत्यर्थः । चतुर्विशतिजिनविनिर्गतकथा मम दिवसा म्पपलीयन्तां अतिक्रमन्तु ॥४६॥ ॥ अथ प्रतिक्रमणानन्तरं खस्येहामुन्न मालपाचनमाह। 'मम मगसमरिहता सिदा साहू सुपच धम्मो य । सम्मदिवी देवा किंतु समाहिमोहिं च ॥४७॥ म- भतिकान्ते पर्वणि यवालोचनादितपः क्रियते तदतिक्रान्त २, एकस्य तपसः समाप्तौ द्वितीयतपस आरम्भ तदिन एव प्रत्याख्यानेन कोटियमीलन कोटिसहित ३, मासे मासे इयन्ति दिनानि अष्टमादिविधेयमेव ग्लानस्वेपि सति सनियमित ४, एतच प्रथमसंघननेन सह व्यवच्छिन्न सहसाकारमहत्तरादेवचस इति सा- कार ५, आकारैर्जितमनाकार ३, यत्र दत्तिकपलसस्यादि सस्परिमाणकृत ७, सर्वचतुर्षियाहारकृतपरित्या- गाप्तिरवशेष ८, अनुष्ठमुष्टिग्रन्यादिचिहोपलक्षित सकेसन ९, अद्धा कालस्तदुपलक्षितं अदापस्याख्यान १०॥ एतदशधा यथा । 'नवकार १ पोरिसीए २ पुरिमटि ३ इकासणे ४ गट्टाणेभ ५ । आयपिल ६ ममत्सहे ७ चरमेय ८ अभिग्गहे ९ विगह १० ॥१॥ नमस्कारसहित दिनोदये घटीद्वयपर्यन्त १, पौरुषी पुरुषप्रमाण- छायया प्रहरमात्रादिनोदये २, पूर्वाधमध्याहपर्यन्त ३ एकासन एफेनासनेन एकवेलं भोजन ४, एफस्थान आकुचितप्रसारितादिवर्जितमेकासन ५, आचाम्ल एकवेलमेकामजळभोजन ६, अभक्तार्थ उपवासः त्रिवि- घाहाररहितो वा ७, परम दिवसचरम भषचरमपर्यन्त प्रत्याख्यान ८, अभिग्रहो अन्थिमुष्टिपर्यन्त प्रत्या- ख्यान ९, विकृतिः विकृतीना सर्वथा त्यागः सख्या वा १०॥ अयैषामागारसंख्या । 'दो चेव नमुकारे आ- गारा छच पोरसीए न । सत्तेव य पुरिम। एगासणम्मि अट्टेव ॥१॥ सत्तेगट्ठाणस्स उ अट्ठेव य अविलम्मि आगारा । पचेष य अमत्तट्टे छप्पाणे चरम चत्तारि ॥२॥ पथ चउरो अभिग्गहो निधीए अहनवय आगारा। अप्पाषरणे पघउ हपत्ति सेसेसु चत्तारि ॥ ३ ॥ नमस्कारसहिते द्वाषेवाकारौ यथा । 'उग्गए सूरे नवकार- करयलत्ति इक्षिणोत्तरपाणिभ्या मुस्ववनिकारजोहरण' । कुप्परत्ति कूपराभ्या घोलपश्च धारणीयः । उस्सा- रिय पारियमि घुइसि सत्सारिते पूरिते कायोत्सर्गे नमस्कारेण पारिते जिनस्तुसिभणनीया पाठान्तर थ। गायोत्सरार्धे एगणवीसदोसा काउत्स्सग्गे विवजिजा सर्वत्र कार्योस्सर्गे चतुर्विशतिस्तवचिन्तने चन्दे सुनि- म्मलपरापर्यन्त चिन्तन । नमस्कारचिन्तने नषपदपरिपूर्णचिन्तन सर्वत्र कायोत्सर्गपारणे नमो अरिहताण इति पद ततः स्तुतिपाठादि ययायोग्य । श्त्यावश्यक कायोत्सर्गः ॥ भय प्रत्यास्यानम् । तब विधा । मूलगुणप्रत्याख्यानं उत्तरगुणमस्याफ्यान च। मूलगुणप्रत्याख्यान द्विधा । देशसभेदात्सर्यमूलगुणप्रमाझ्या साधूना पञ्चमहानतानि देशमूलगुणप्रत्यारुपान आदाना पाणुन- तामि । सप्तरगुणमस्याख्यानमपि द्विषा ।देशसर्वमेवात् । साधूनां सर्वोसरगुणपत्याख्यानमनेकधा । यथा । 'पिंडस्स जा पिसोही समिईओ भाषणा तओ विहा । परिमा अभिग्गहावि य उत्सरगुणमो बियाणाहि ॥१॥भादाना देशोत्तरगुणमयारूपान श्रीणि गुणवतानि पवारि शिष्यानतानि । समयोरपि सर्वोत्तर- गुणप्रत्यास्पानमनागताविमेदाइशविषयपा । 'अणागय १ मइयतं २ कोरीसदिय ३ नियटिप ब ४। सागार ५मणागार ६ परिमाणकर ७निरवसेस ८॥१॥सकिय ९भविभहाए १० पचक्लाण तु वसविध होह। सपमेव भणुपाळणीप दाणुपएसे जहसमाही ॥२॥ व्यापा । तत्र पर्युषणादौ ग्लानलक्यावश्यक रणध्यमलेन पूर्वमपि यदष्टमायालोचनतम क्रियते तदनागतं १, पर्युषणचतुर्मासकाविषु अशको यात्पे अतिक्रान्ते पर्वणि पदालोचनादितपः क्रियते तदतिक्रान्स २, एकस्य तपसः समासौ द्वितीयतपस आरम्भे तदिन एष प्रस्यास्यानेन कोटियमीलन कोटिसहित ३, मासे मासे इयन्ति दिनानि अष्टमादिविधेयमेव ग्लानस्वेपि सति सनियनित ४, एतच प्रथमसघननेन सह व्यवच्छिन्न सहसाकारैर्महत्तरादेचस इति सा- फार ५, आकारैर्जितमनाकार ६, यत्र इत्तिफवलसंख्यादि तत्परिमाणकृप्त ७, सर्वचतुर्विधाहारकृतपरित्या- गानिरवशेष ८, अङ्गुष्ठमुष्टिग्रन्यादिघिटोपलक्षिप्त सकेतन ९, अद्धा कालस्तदुपलक्षित अद्धामस्याख्यान १०॥ एतदशधा यपा । 'नवकार १ पोरिसीए २ पुरिमटि ३ इकासणे ४ गहाणेभ ५। आयपिल ६ अमत्त ७ घरमेय ८ अभिग्गहे ९ विगइ १०॥१॥ नमस्कारसहित दिनोदये घटीद्वयपर्यन्त १, पौरुषी पुरुषप्रमाण- छायया महरमात्रादिनोदये २, पूर्षमध्यापर्यन्त ३ एफासन एकेनासनेन एकवेल भोजन ४, एकस्थानं आकुचितप्रसारितादिवर्जितमेकासन ५, आचाम्ल एकवेलमेकानजलभोजन ६, अमतार्थ उपवासः विधि- पाहाररहितो घा ७, परम दिवसचरम भवचरमपर्यन्त प्रत्याख्यान ८, अभिग्रहो अन्यिमुष्टिपर्यन्त प्रत्या- रुपान ९, विकृतिः विकृतीना सर्वया स्यागः सख्या चा १०॥ अषैषामागारसंख्या । 'दो चेष नमुकारे आ गारा एच पोरसीए । सत्तेष य पुरिम। एगासणम्मि अटेच ॥१॥ससेगट्ठाणस्स अट्ठेव य अपिलम्मि आगारा । पपेव य अमत्तट्टे उप्पाणे चरमचत्सारि ॥२॥ पच चउरो अभिग्गहो निधीए अट्ठनवय आगारा। अप्पावरणे पघउ हपत्ति सेसेसु चसारि ॥ ३॥ नमस्कारसहिते द्वावेवाकारौ यथा । 'उग्गए सूरे नवकार- करयलत्ति दक्षिणोत्सरपाणिभ्यां मुखषनिकारजोहरण' । कुप्परसि कूर्पराभ्यां चोलपहल धारणीयः । उस्सा- रिय पारियमि युक्ति उत्सारिते पूरिते कायोत्सर्गे नमस्कारेण पारिते जिनस्तुतिर्मणनीया पाठान्तर च । गायोत्सरार्धे एगणबीसदोसा काउत्स्सग्गे षिषनिजा सर्वत्र कार्योत्सर्गे चतुर्विशतिस्तपचिन्तने चन्दे सुनि- मलयरापर्यन्त चिन्तन । नमस्कारपिन्सने नषपदपरिपूर्णचिन्तन सर्वत्र कायोत्सर्गपारणे नमो अरिहताण इति पद ततः स्तुतिपाठादि यथायोग्य । इत्यावश्यक कायोत्सर्गः ॥ अथ प्रत्याख्यानम् । तब द्विधा । मूलगुणप्रत्याख्यान उत्तरगुणप्रत्यारूपानं च मूलगुणप्रत्याख्यान द्विपा। देशसर्वमेदास्समूलगुणप्रत्याख्यान साधूनां पञ्चमहाघ्रतानि देशमूलगुणप्रत्याख्यान आदाना पशाणुन. तानि | उत्तरगुणप्रत्याख्यानमपि द्विषा । देशसर्षभेदात् । साधूना सर्वोत्तरगुणप्रत्याख्यानमनेकपा । यया । 'पिंडस्स जा चिसोही समिईओ भावणा तओ विहा । परिमा अमिग्गहावि य उत्तरगुणमो बियाणाहि ॥१॥ आदानां धेशोत्तरगुणप्रत्यारुपान श्रीणि गुणप्रतानि पखारि शिष्याव्रतानि । उभयोरपि सर्वोत्तर- गुणप्रत्यास्पानमनागतादिमेवादशविषयमा । 'अणागय १ महसत २ कोडीसहिय ३ नियटिय व ४। सागार ५ सणागारं ६ परिमाणकर ७निरबसेस ८॥१॥सकिय ९ मविहाए १० परक्साण तु दसविष होइ । सयमेव अशुपालणीय दाणुबएसे जाहसमाही ॥२॥' म्याश्या । तत्र पर्युषणादौ ग्लानखवैयाहत्यक- रणम्पप्रतेन पूर्वमपि यदष्टमापाबोपनतपः क्रियते तदनागतं १, पर्युषणचतुर्मासकादिषु अशको याहस्पे अतिक्रान्ते पर्वणि यवालोचनादित्तपः क्रियते तदतिक्रान्स २, एकस्य तपसः समासो द्वितीयतपस आरम्भ तदिन एष प्रत्याख्यानेन कोटिद्वयमीलन कोटिसहित ३, मासे मासे श्यन्ति दिनानि अष्टमादिविधेयमेव ग्लानखेपि सति तनियश्रितं ४, एतच प्रथमसघननेन सह व्यवच्छिन्न सहसाकारैर्महतरादेषचस इति सा फार ५, आकारैर्यर्जितमनाकार ६, यत्र इत्तिकवलसंख्यादि सस्परिमाणकृतं ७, सर्वचतुर्विघाहारकृतपरित्या गानिरवशेष ८, अष्ठमुष्टिप्रन्यादिचिहोपलक्षित सकेतन ९, अद्धा कालस्तदुपलक्षितं अद्धामस्याख्यान १०, एतद्दशधा यथा । 'नवकार १ पोरिसीए २ पुरिमदि ३ कासणे ४ गहाणेअ५ । आयपिल ६ अमत्त घरमेय ८ अभिग्गहे ९ विगइ १० ॥१॥ नमस्कारसहित दिनोदये घटीद्वयपर्यन्त १, पौरुषी पुरुषप्रमाण च्यायया प्रहरमात्रादिनोदये २, पूर्वार्धमध्याह्नपर्यन्तं ३ एकासनं एफेनासनेन एकवेल भोजन ४, एकस्थान आफुभित्तप्रसारितादिवर्जितमेकासन ५, आचाम्ल एकवेलमेकानजलभोजन ६, अभक्तार्थ उपवासः विधि पाहाररहितो पा ७, चरम दिवसचरम भषचरमपर्यन्त प्रत्याख्यान ८, अभिग्रहो अन्थिमुष्टिपर्यन्त प्रत्या ख्यान ९, विकृतिः विकृतीनां सर्वथा त्यागः सख्या चा १०॥ अथैषामागारसंख्या । 'दो चेष नमुकारे आ गारा छच पोरसीए उ । सत्तेव य पुरिमहे एगासणम्मि अट्टेव ॥ १॥ सत्तेगहाणस्स उ अहेव य अविलमि आगारा । पचेव य अभसढे छप्पाणे घरमचतारि ॥२॥ पच चरो अभिग्गहो निधीए अट्ठनवय आगारा अप्पावरणे पघउ हपत्ति सेसेसु चत्तारि ॥ ३॥ नमस्कारसहिते द्वापेवाकारौ यथा । 'उग्गए सूरे नघकार करयलत्ति दक्षिणोत्तरपाणिभ्यां मुस्वषनिकारजोहरण' । कुप्परति कूपराभ्यां चोलपश्च धारणीयः । उस्सा- रिय पारियमि इति उत्सारिते परिते कायोत्सर्गे नमस्कारेण पारिते जिनस्तुतिर्मणनीया पाठान्तर च। गायोत्तराचे एगणबीसदोसा काउत्स्सग्गे विषजिजा सर्वत्र कार्योत्सर्गे चतुर्विशतिस्तवचिन्तने चन्दे मुनि- म्मलयरापर्यन्त चिन्तन | नमस्कारचिन्तने नषपपरिपूर्णचिन्तन सर्वत्र कायोत्सर्गपारणे नमो अरिहताण इति पद ततः स्तुतिपाठादि यथायोग्य । इत्यावश्यक कायोत्सर्गः॥ अप प्रत्यास्थानम् तब निषा । मूलगुणप्रत्याश्यान उत्तरगुणप्रत्याख्यान च । मूलगुणप्रत्याख्यान द्विधा । देशसभेदास्सर्वमूलगुणप्रस्मारूपान साधूना पत्रमहाम्रतानि देशमूलगुणप्रत्याख्यान आदाना पशाणुव्र- तानि । उत्तरगुणप्रत्याख्यानमपि द्विधा । देशसर्वमेदात् । साघूना सर्वोत्तरगुणप्रत्याख्यानमनेकधा । यथा। 'पिंडस्स आविसोही समिईयो भाषणा तओ विहा । परिमा अभिग्गहावि य उत्सरगुणमो बियाणाहि ॥१॥आदाना देशोत्तरगुणप्रत्यारूपाच त्रीणि गुणप्रतानि पस्वारि शिष्याब्रतानि । उभयोरपि सर्वोत्तर- गुणप्रत्यास्थानमनागतादिभेदाइशवि। यपा । 'अणागय १ महसत २ कोरीसहिय ३ नियटिप व ४। सागार ५मणागारं ६ परिमाणकर ७ निरबसेस ८॥१॥ सकिप ९ मषिअठाए २० पचताण तु वसविध होह । सयमेव अनुपालणीय दापुबएसे बहसमाही ॥२॥ व्यास्या तत्र पर्युषणादो ग्लानत्वयाहत्यक- रणम्पमत्वेन पूर्णमपि यक्ष्माघालोचनसमा क्रियते तदनागतं १, पर्युषणचतुर्मासकादिशु अशको याहत्ये ४ कुहेडगाईयं । महुत्तपिप्पलि सुठाई अणेगहा साइम होई ॥१॥ वन्तषणं वन्तघावन प्रसिद्ध । तयोल ता- म्ब्ल पञ्चसौगन्धिक । चिस चित्र नानाप्रकार । तुलसीपुछेसकादि तुलसीग्रहणेन सर्वाण्यपि सुरभिकपाय- हुमपत्राणि । कुहेटफग्रहणे भर्यार्यकादि । मधु मधुयष्टी । पिप्पली पिंपली। मुठाई शुण्ठ्यादि प्रसिद्ध । आदिशब्दात् त्रिफलात्रिकटुगलवलेलाजातीफलमभृति सर्वमपि अपुष्टिकर शुष्क पुष्पपत्रफलादि । अणे- गहा साइम होइ अनेकघा खादिम भवति खाद्यते धफसौरभप्रमोदार्थिमिरिति स्वादिम । अन्नत्यणामोगेण सहसागारेणं । अत्र आकारग्रहण नियमभनेपि अदोषार्थे । अनामोगात् अन्यत्र सहसाकारात् अन्यत्र प्र- त्याख्यामीति शेषः । आमोगः स्यचित्सावधानेन कर्तव्यकरण । मनाभोगो पैपरीत्येन विस्मृत्यान्यकार्यव्याक्षे- पेण कार्यकरण तस्मात् । सहसाफार इति सहसौत्सुक्येन कार्यकरण, अथवा खयमेष फार्योत्पत्तिः यथा पपनायाहत किंचिन्मुख्ने निपतति इति सहकारस्तस्मात् । पोरसिय पचक्खाहि पौरुषीं यावत्पत्याख्याहि प्रहर यावदित्यर्थः । प्रत्याख्यामि उद्गतेसूर्ये सूर्योदयादारभ्येत्यर्थः । चतुर्विधमप्याहार अशन ४ पूर्ववत् अन्न सह पूर्ववत् । प्रच्छन्नकालेण प्रच्छन्नकालात् अनरजश्छन्नसूर्यसयोंगे प्रच्छन्नकालः तन दिनप्रमाण न ज्ञायते समात् । दिसामोहेणं विनोहात् पूर्वदक्षिणपश्चिमाविदिशामज्ञाने रविस्थितायज्ञाताया न कालपरिमाण ज्ञान । साहुषयणेणं साधुवचनात् यथा साघवः पादोनेपि प्रहरे अतिक्रान्ते 'भयव पशुपरिपुना पोरिसी सा- हयो उवत्ता होई' इति पथनात् । सघसमाहिवत्तियागारेणं सर्वसमाधिवर्तिताकारेण सर्वेषां साघुसाध्वीश्रा- सायकनिधि नापकानानि । खीराइ क्षीरादि क्षीरदषितघृतादि । सूरणाई सूरणाविसर्वाप्याा कन्द- जातिः । मागपमिई-मण्डकपमृतिग्ररणात् पूपपोलिफापूसराममृत्ति विनेय पिशेय । पाण यथा । 'पाण सोपीर जवोवगाइ-विसं सुराइय चेव । आउकाओ सबो ककरिगजलाइय च तहा॥१॥' पीयते तृष्णात- दाहाता इति पान । तत्किमित्याह । सोवीर सौवीरं काञ्जिर्फ अवोदगाइ यवोदकादि पवोदकसिलोदकत- पोदकप्रभृति । चित्तं चित्रं नानाप्रकार । मुराइय वेष सुरादिक भैव । सुराग्रहणेन काष्टपिष्टपुष्पफलरसक्षो. द्रनिष्पन्न मप यमपुष्टिकरमतृतिकर । सतः सर्वपान आउकाओ-सको । सर्वोप्यप्कायः हिमकरकशुद्धोदकप्र- भृतिः कारिगजलाइय य तहा कर्कटिकाजलाविक त्या । कर्फटिकाजलग्रहणेन सुरसवर्जितः पुष्टिकरणर- हितः सर्कोपि पुष्पफलरसः । साहम सादिम यया । 'भत्तोस वताई खजूर नालिकेर दक्खाई । करिअ- पगफणसाइ बहुमिह खाइम होइ ॥१॥ मत्सोस भक्तोष येन मुक्तेन भक्तभोजनषत् वृसिर्भवति तदकोष गुरमौद्रविकारादित बताई वन्त्यादि वन्तसरिप्रभृतिवृक्षनिर्यासाः सर्वेपि आराद्धाः शाकामा लजूर नालि- केरवक्ताइ सर्जूरनारिकेलद्राक्षाः प्रसिदाः धादिशम्दात् पातामप्रभृतयः । ककरिबफणसाह कर्कव्यादि कर्कटीग्रहणेन निम्मीफलादिसुखावमबलकर फल । आमग्रहणेन नारिजम्बीरवीजपूरादिषसफल । पन- सग्रहणेन कादसीफलबोदिकादिप्रभूति हण 'मधुररसफलं । बहुविहं लाइम होई इलादि । बहुविध साविम भवति लापते पुधिमुलखादार्षिभिरिति खादिमें । साइमं खादिम यपा । 'दतवण तमोल 'चित्तं तुलसी हेडगाईय । महुत्तपिप्पलि सुठाई अणेगहा साहम होई ॥१॥ दन्तघणं वन्तधावन प्रसिद्ध । तोल ता- मूल पञ्चसौगन्धिक । चित्त चित्र नानाप्रकार । तुलसीकुहेसकादि तुलसीग्रहणेन सर्वाण्यपि सुरमिफपाय- दुमपत्राणि । कुहेटकग्रहणे भर्भर्यार्यकादि । मधु मधुयष्टी । पिप्पली पिंपली। सुंठाई शुण्ठ्यादि प्रसिद्ध । आदिशब्दात् त्रिफलानिकटुपूगलध लाजातीफलमभृति सर्वमपि अपुष्टिकर शुष्क पुष्पपत्रफलादि । अणे- गहा साइम होइ अनेकघा खादिम भवति स्वायते वसौरभप्रमोदार्थिभिरिति खादिम । अन्नत्थणामोगेण सहसागारेण । अत्र आकारग्रहण नियममलेपि अदोषार्थ । अनामोगात् अन्यत्र सहसाकारात् अन्यत्र प्र- त्याख्यामीति शेषः । आमोगः खचित्ताषघानेन कर्तव्यकरण । भनाभोगो वैपरीत्येन विस्मृत्यान्यकार्यव्याक्षे- पण फार्यकरण तस्मात् । सहसाकार इति सहसौत्सुक्येन कार्यकरण, अथवा स्वयमेव कार्योत्पत्तिः यथा पवनाचाहत किंचिन्मुखे निपतति इति सहकारस्तस्मात् । पोरसिय पचक्वाहि पौरुषी यावत्मत्याख्याहि प्रहर यावदित्यर्थः । प्रत्याख्यामि सद्गतेसूर्ये सूर्योदयादारभ्येत्यर्थः । चतुर्विधमप्याहारं अशन ४ पूर्ववत् अन्न० सह० पूर्ववत् । प्रच्छन्नकालेण प्रच्छन्नकालात् अनरजश्छन्नसूर्यसयोगे प्रच्छन्नकालः तत्र दिनप्रमाण न ज्ञायते तमात् । विसामोहेण विनोहात् पूर्वदक्षिणपश्चिमादिदिशामज्ञाने रविस्थितापशातायां न कालपरिमाण ज्ञान । साष्टुषपणेण साधुवथनात् यथा साघधः पादोनेपि प्रहरे अतिक्रान्ते 'भयच पाहुपडिपुन्ना पोरिसी सा- हयो उपसा होई' इति पधनात् । सघसमाहियसियागारेणं सर्वसमाधिवर्तिताकारेण सर्वेषा साधुसाध्वीश्रा- ।
दयान्समिस्यर्थः । भषचरिम मायु पूर्णतापर्यन्त प्रख्याख्याहि । त्रिविध चतुर्विध धा आहार अशनं खादिम खादिम अशन ४ अन० सह मह सब पूर्ववत् । गठिसहित मुष्टिसहित अष्टसहित इत्यादि मत्या- ख्यादि चतुर्षि० अशन पान ४ अन्न सह० पारि० मह सष पूर्ववत् ॥ निविगइय विगईयो सेसिआओ पा पञ्च० निर्षिकृतिक गृहीतशेषा या विकृतीः प्रत्याख्याहि अन० सह० लेया० गिह उक्खि० पूर्ववत् । पहुधमक्खिएण प्रत्युप्तपुरस्कारेण म्रक्षितात् घृततैलादिनाभ्यक्तात् परि० मह० सघ० पूर्वपत् । यत्रोक्त अष्ट नव च आकारा अत्र च नवणीमोगाहिमए इति वचनात् अद्रवविकृतिस्पर्शात् उक्खित्तविवेगेण कथन प्रषविकृतिस्पर्शात् न इत्यष्ट नघ चाकाराः । अन विकृतय इति मनोषाफायाना कामाचा लेपकारकत्वात् विकारिसद्भावात् विकृतय उच्यन्ते । साम्ब सूत्रोकाच दशघा । यया । 'दुद १ दहि २ घप ३ तिल्ल ४ गुड ५ सहोगाहिम ६ भक्खाओ । महु ७ मा ८ मस ९ मक्खण १० पत्तारि अभक्खविगईओ ॥१॥ दुग्ध गोमहिषीणगीमेष्युष्ट्रिकामष दधि नवनीत घृत तासामेव । षष्ट्रीणा दध्यायभावात् । सैल तिलात सीलदासर्पपोद्भव चतुर्घा । गुडः पिण्डद्रयमेदो द्विधा । उस्कथित अवगाहित वा घृततैलाभ्या केवलाभ्या पक्क । पफाम्न षट् भक्ष्या विकृतयः । चतस्रोऽभक्ष्याः मधुमयमासनवनीतरूपाः । अथ कटाहिकाया घृतते- लाविपूर्णाया चलाचल खाधकादि पच्यते तेनैव लेहेन द्वितीय तृतीय च तद्विकृतिः। ततः पर पक योगवा- हिना निर्विकृतिकमत्याख्यानेपि आगाडकारणे कल्पते । एव शेषाण्यपि विकृतिगतानि निर्षिकृतिकप्रत्या- ख्याने फल्पन्ते । तानि फय्यन्ते यथा । 'अइ पेमा १ बुट्ठी २ बुद्धषलेही य ३ दुद्धसाठी य ४ । पच य विगयगयाइ दुद्धम्मि य खोरिसहियाइ ५॥१॥' क्षीरेयीपेये प्रसिद्ध । त्रय च व्याख्यायते । 'अपिललेयम्मि दुद्धे बुट्ठी दफ्वमीसदुद्धमि । पइसाडी तह तबुल चुन्नय सिद्धम्मि अवलेही ॥१॥ इति दुग्धविकृतिग- तानि ॥ अथ दधिविकृतिगतानि यथा । 'दहिए विगयगयाइ घोलवडा १ घोल २ सिहिरिणि ३ करवो ४। लवणकणदहियमहिय ५ सगरिगायम्मि अप्पटिए ॥१॥' घृतविकृतिगतानि यथा । 'पफघिअ १ घयकिट्टी २ पकोसहिउपरितरियसप्प च ३। निज्झजण ४ पीसदण ५ गाईघि विगइ विगइगया ॥१॥' तैलपि- कृतिगतानि यथा। 'तिल्लमली १ तिलकुटी २ ददतिल्ल ३ तहो सहुचरिय ४ । लक्खाइदवपफ तिल्लतिल्लमि पंचेव ॥१॥ गुरुविकृतिगतानि यथा । अद्धकटिइफ्खुरसो १ गुलवाणीय व २ सफरा ३ खडं ४ । पायगुल ५ गुलविगई ६ विगयगया हुँति पचेव ॥१॥' अथ अयगाहितविकृतिगतानि यथा । 'एग एग सुपरि १ तिहेवरि बीयग च ज पफ । तुप्पेण सेण चिय २ तक्ष्य गुलहाणिआ पमिई ३ ॥१॥ यउत्थ जलेण सिद्धा लप्पसिआ ४ पंचम तु पूलिया। चुपख्यितावियाए परिपका ५ सीसमिलिएसु॥२॥' एव षट्सु भक्ष्य- विकृतिपु त्रिंशत् विकृत्तिगतानि निर्विकृतिकेषु भक्ष्याणि । अमक्ष्यधिकृतयस्तु मधु पौतिकमाक्षिकभ्रामरमे दाभिविघ । मध काष्ठपिष्टमेदात् द्विधा । मांस जलघरस्थलचरखघरमेदानिघा । नवनीत चतुर्घा पूर्वमे- विठमि पचेर विगागया।
दयान्तमित्यर्थः । भवपरिम आयु पूर्णतापर्यन्त प्रत्याख्याहि । त्रिविध चतुर्विध वा आहार अशन खादिम खादिम ३ अशन ४ अन्न० सह मह० सघ० पूर्ववत् । गठिसहित मुष्टिसहित अष्ठसहित इत्यादि प्रत्या- ख्याहि चतुर्षि० अशन पान ४ अन्न० सह पारि० मह० स० पूर्ववत् ।। निविगइय विगईयो सेसिआओ वा पच निर्षिकृतिकं गृहीतशेषा वा विकृतीः प्रत्याख्याहि अन्न सह प्लेघा गिह उफ्खि० पूर्वपत् । पञ्चमक्खिएण प्रत्युतपुरस्कारेण प्रक्षितात् पृततैलादिनाभ्यक्तात् परि० मह० सपः पूर्ववत् । यत्रोक्त अष्ट नव च आकारा अघ्र घ नवणीओगाहिमए इति पचनात् अद्रवविकृतिस्पर्शात् उफ्खित्तविवेगेण कथन प्रयविकृतिस्पर्शात् न इस्पष्ट नव चाकारा' । अन विकृतय इति मनोधाकायाना कामाधाम्लेपकारकस्वात् विकारिसदापात् विकृतय उच्यन्ते । ताम सूत्रोकाय वशघा । यथा । 'बुद्ध १ दहि २ घय ३ तिल्ल ४ गुड ५ तहोगाहिम ६७ भवाओ। महु७ मझ ८ मस ९ मक्खण १० पत्तारि अभक्खविगईओ॥१॥ दुग्ध गोमहिषीछागीमेष्युष्ट्रिकामष दधि नघनीत घृत तासामेय । उष्ट्रीणा दध्याधभावात् । तैल तिलात- सीलदासर्पपोनय चतुर्षा । गुग पिण्डद्रयमेदो द्विधा । उत्कथित अवगाहित वा घृततैलाभ्या केवलान्या पक । पफान षट् भक्ष्या विकृतयः । चत्तम्रोऽभक्ष्याः मधुमयमासनपनीतरूपाः । अथ कटाहिकाया घृतते लादिपूर्णायां चलाचल सायकादि पच्यते तेनैष लेहेन द्वितीय तृतीय च तद्रिकृतिः । ततः पर पक योगवा- हिना निर्षिकृतिकमस्याख्यानेपि आगारफारणे कल्पते । एष शेषाण्यपि विकृतिगतानि निर्विकृतिकात्या- ख्याने कल्पन्ते । तानि फथ्यन्ते यथा । 'अह पेमा १ दुट्ठी २ बुद्धवलेही य ३ दुद्धसाटी य ४ । पच य विगयगयाई युद्धम्मि य खोरिसहियाइ ५॥१॥' क्षीरेयीपेये प्रसिद्ध । श्रय च व्याख्यायते।'अंबिललेयम्मि दुद्ध दुही वक्खमीसदुद्धमि । पइसाडी सह तदुल घुनय सिद्धम्मि अवलेही ॥१॥ इति दुग्धविकृतिग- तानि ॥ अथ दधिषिकृतिगतानि यथा । दहिए घिगयगयाइ घोलपटा १ घोल २ सिहिरिणि ३ करयो । लषणकणदहियमहिय ५ सगरिगायम्मि अप्पसिए ॥१॥ वृतविकृतिगतानि यथा । 'पक्कघिअ १ घयकिट्टी २ पक्कोसहितवरितरियसपि च ३ । निज्मजण ४ घीसदण ५ गाईघिय विगइ विगइगया ॥१॥' तैलवि- कृतिगतानि यथा । 'सिल्लमली १ तिलकुटी २ दढतिल्ल ३ तहो सष्ठधरिय ४ । लक्खाइदधपक तिल्लतिल्लमि पचेच ॥१॥ गुडविकृतिगतानि यया । भद्धकडिइक्खुरसो १ गुलपाणीय व २ सकरा ३ खडं ४। पायगुलं ५ गुलषिगई ६ विगयगया हुति पधेष ॥१॥' अथ अपगाहितविकृतिगतानि यथा । 'एग एग सुपरि १ तिहेपरि पीयग च ज पकं । तुप्पेण तेण चिय २ तइय गुलहाणिआ पमिई ३ ॥१॥ चउत्थ जलेण सिद्धा लप्पसिआ ४ पथम तु पूयलिया। थुपडियतावियाए परिपका ५ तीसमिलिएसु॥२॥' एय घट्सु भक्ष्य- विकृतिपु त्रिंशत् विकृतिगतानि निर्षिकृतिकेषु भक्ष्याणि । अभक्ष्यविकृतयस्तु मधु पौतिकमाक्षिकभ्रामरभे वाप्रिषिघ । मघ काष्ठपिष्टमेदात् द्विधा । मास जलचरस्थलचरखचरमेदाभिधा । नवनीत चतुर्घा पूर्वमे- १ विउमि पचेव विगइगपा।
दया तमित्यर्थः । भवथरिम आयु पूर्णतापर्यन्त प्रत्याख्याहि । त्रिविध चतुर्विध चा आहार अशनं खादिम खादिम अशन ' अन्न सह मह सब पूर्ववत् । गठिसहित मुष्टिसहित मङ्गठसहित इत्यादि प्रत्या- ख्याहि पतुर्षि० अशन पान ४ अन्न सह पारि० मह० सप० पूर्ववत् ॥ निषिगइय विगईयो सेसिआओ चा पश्च निर्षिकृतिक गृहीतशेषा या विकृती' प्रस्याख्यादि अन्न सह लेघा० गिह० सक्खि. पूर्ववत् । पञ्चमक्खिएणं प्रत्युतपुरस्कारेण प्रक्षितात् घृततैलादिनाभ्यक्तात् परि० मह० सय पूर्वपत् । यत्रोक्त अष्ट नष घ जाकारा अन पनवणीओगाहिमए इति वचनात् अनवविकृतिस्पर्शात् उफ्खित्तविवेगेण कथन द्रवविकृतिस्पर्शात् न इत्यष्ट नव चाकाराः । अत्र विकृतय इति मनोवाकायाना कामायाश्लेपकारकत्वात् विकारिसनावात् विकृतय उच्यन्ते । ताथ सूत्रोक्ताम दशघा । यथा । 'बुद्ध १ दहि २ थप ३ तिल्ल ४ गुड ५ तहोगाहिम ६ भक्खायो । महु७ माझ ८ मस ९ मक्खण १० चत्तारि अभक्खविगईओ॥१॥' दुग्ध गोमहिषीणगीमेष्युष्ट्रिकामव वधि नयनीत घृत तासामेव । उष्ट्रीणा दध्यायभावात् । तैल तिलात. सीलदासर्षपोद्रय पतुर्षा । गुटः पिण्डपभेदो द्विधा । उत्कथित अवगाहित वा घृततैलाभ्या केवलान्या पक । पकान षट् भक्ष्या विकृतयः । चतस्रोऽभक्ष्याः मघुमघमासनवनीतरूपाः । अथ कटाहिकाया घृतते- लाविपूर्णाया पलापल सायकादि पच्यते तेनैव लेहेन द्वितीय तृतीय च तद्रिकृतिः। ततः पर पक योगवा- हिना निर्विकृतिकप्रत्याख्यानेपि भागाकारणे कल्पते । एष शेषाण्यपि विकृतिगतानि निर्विकृतिकात्या- ए ख्याने कल्पन्ते । तानि कथ्यन्ते यथा । 'अह पेा १ बुट्ठी २ बुद्धघलेही य ३ दुद्धसाडी य ४ । पच य विगयगयाइ दुद्धम्मि य खोरिसहियाइ ५॥१॥ क्षीरेयीपेये प्रसिद्ध । प्रय च व्याख्यायते । 'अपिललेयम्मि बुद्ध बुट्टी दक्खमीसदुद्घमि । पइसाही तह ताल घुम्नय सिद्धम्मि अवलेही ॥१॥ इति दुग्धविकृतिग- सानि ॥ अथ दधिविकृतिगतानि यथा । 'दहिए विगयगयाइ घोलवडा १ घोल २ सिहिरिणि ३ करयो ४ । लवणकणदहियमहिय ५ सगरिगायम्मि अप्पटिए ॥१॥' घृतविकृतिगतानि यथा । 'पफघिअ १ घयकिट्टी २ पफोसहिधरितरियसप्प च ३ । निज्मजण ४ वीसदण ५ गाईघि विगइ विगइगया ॥१॥' तैलवि- कृतिगतानि यथा । 'तिल्लमली १ तिलकुटी २ ददतिल्ल ३ तहो सष्ठधरिय ४ । लक्खाइदधपक तिल्लतिल्लमि पंचेव ॥१॥ गुडविकृतिगतानि यथा । भद्धपडिक्खुरसो १ गुलवाणीय व २ सकरा ३ ख ४। पायगुल ५ गुलविगई ६ विगयगया हुंति पचेष ॥१॥' अथ अपगाहितविकृतिगतानि यया । 'एग एग सुपरिं १ तिहेवरि पीयग च ज पक्क । तुप्पेण तेण चिय २ तक्ष्य गुलहाणि पमिई ३ ॥१॥घउत्थ जलेण सिद्धा लप्पसिआ ४ पंचम तु पूलिया । चुपहियतावियाए परिपफा ५ तीसमिलिएस ॥२॥' एव पट्स भक्ष्य- विकृतिपु त्रिंशत् विकृतिगतानि निर्षिकृतिकेषु भक्ष्याणि । अभक्ष्यविकृतयस्तु मधु पौतिकमाक्षिकभ्रामरमे वात्रिविध । मध काष्ठपिष्टभेदात् द्विधा । मांस जलघरस्थलचरखचरमेदानिघा । नवनीत चतुर्घा पूर्वमे- विष्ठमि पपेव विगइगया।
र कर दपान्तमिस्पर्षः। भवचरिम मायु पूर्णतापर्यन्स प्रत्यारूपाहि । विविध चतुर्षिध चा आहार अशनं स्वादिम खादिम ३ अशन ४ अन्न० सह मह सब पूर्ववत् । गठिसहित मुष्टिसहित अहछसहित इत्यादि प्रत्या- स्याहि चतुर्षि० अशन पान ४ अन्न सह० पारि० मह सब पूर्ववत् ॥ निविगय विगईयो सेसियाओ पा पञ्च० निर्विकृतिक गृहीतशेषा पा विकृतीः प्रत्याख्याहि अन्न सह लेवा० गिह उक्खि० पूर्ववत् । पउधमक्खिएण प्रत्युतपुरस्कारण प्रक्षिप्तात् घृततेलादिनाम्पकार परि० मह० सय पूर्ववत् । यत्रोक्त अष्ट नव च आकारा अघ च नषणीओगाहिमए इति पचनात् अद्रवविकृतिस्पर्शात् उफ्खित्तविवेगेण फधन प्रवविकृतिस्पर्शात् न इत्यष्ट नव चाफाराः । अत्र विकृतय इति मनोवाकायाना कामाचा लेपकारकस्वात् विफारिसद्भावात् विकृतय उच्यन्ते । ताम सत्रोताच दशधा । यथा । 'बुद्ध १ दहि २ घय ३ तिल्ल ४ गुढ ५ तहोगादिम ६ भक्खामो। महु ७ मा ८ मंस ९ मक्खण १० पत्तारि अभक्खचिगईओ॥१॥' दुग्ध गोमहिषीणगीमेष्युष्ट्रिकामय दधि नवनीत घृत तासामेष । एष्ट्रीणा दध्यायभावात् । तैल सिलात- सीलदासर्पपोष पतुर्धा | गुडः पिण्डद्वभेदो द्विधा । उत्कथित अवगाहित वा घृततैलाभ्या फेघलान्या पक । पश्यन्न षट् मक्ष्या विकृतयः । चतस्रोऽमक्ष्याः मधुमघमासनपनीतरूपाः । अथ फटाहिकायां घृतते. लाविपूर्णाया घलाबल वाचकादि पच्यते तेनैव लेहेन द्वितीय तृतीय च तद्विकृतिः । ततः पर पक योगवा- दिनां निर्षिकृतिकमयाख्यानेपि आगाडकारणे कल्पते । एष शेषाण्यपि विकृतिगतानि निर्विकृतिकात्या- ३ ३ २ २ १ ३ २ - २ २ १ २ फा० फार० अनु०९ एवं ४० ॥ नवमफोप्टकम्रयस्य भला नप यथा । म० क०११म० कार० २। म० अनु० ३ । ५० करो०४।१० कार०५।२० अनु०६ । का० करो०७। का० कार०८। क० अनु० ९एष सर्व- मीलने भनका० ४९ । एष सर्पमीलने एकत्रिनित्रिनयनयत्रिनवनवमलोत्पादने एकोनपञ्चाशगङ्गाः । एते च नाकापै न करोमि न कारयिष्यामीप्ति कालत्रयमाने त्रिगुणीकृते सप्तप्यत्वारिंशदधिक शत भगाना भवति । इत्यावश्यके प्रत्याख्यानं सपूर्ण ॥ इत्युक्त पहिघमावश्यक क्रमेण सामायिक १ चतुर्विंशतिस्तय २ वन्दन ३ प्रतिक्रमण ४ कायोत्सर्ग ५ प्रत्याख्यान ६ रूप संक्षेपतः । अवश्य , क्रियते इत्यावश्यकं । तन्नित्यमेव करणीय साधूना श्रावकाणा च । २ तच न योजना विना करणीयानुष्ठानमुपयाति तदर्थ योजना क- ध्यते । प्रथम सामायिफस्य योजना यया । सर्वविरतिसामायिक प्रव्रज्याग्रहणविधेरवसित । श्रुतसम्यक्त्व- देशविरतिसामायिकानि श्राद्ध साधिरोपाधिकारादयसितानि। अधुना व आवश्यफसामायिक यदपश्य श्राद्धैरनुष्ठीयते । सर्वफारम्भे पूर्व परमेष्ठिमनपाठः किं पुनरा- घश्यके । अतः पूर्वं नमस्कार पठेत् । 'मुहपत्ति नमुकार दंडग मिरियासणस्स पडिलेहा । सज्झायपचक्खाणे गुरुमुणिसट्टाइय पणामो ॥१॥' पूर्व श्राद्धः पुरोघृतासनो गुरुं नत्वा इच्छाफारेण सदिसह भगवन् सामाइ- यमुहपुस्सियं परिलेहेमि इत्युक्त्वोपविश्य मुखयस्त्रिका प्रतिलेखयति । सस ऊषीभूय नमस्कार निरेकवेल . ३ . ९ . . ९ सलसि ॥३॥ प्रथमकोष्टकत्रये मनसा वचसा कायेन न करोमि न फारयामि नतु जानामि १ इति एको भक्तः। द्वितीयकोष्टकत्रये मतनय यथा । मनसा वचसा कायेन न करोमि न कारयामि १, मनसा वचसा कायेन न करोमि नानुजानामि २, मनसा वचसा कायेन न कारयामि नानुज्ञानामि ३, एच ४॥ अथ तृतीयकोष्ठफे मात्रय मनसा पचसा कायेन न करोमि १, मनसा घघसा कायेन न फारयामि २, मनसा वयसा कायेन नानुजानामि ३, एष ७ ॥ अथ चतुर्यकोष्टकत्रये माधय यथा । म०प० नफ. नका. नानु० १, मन० २० का० नक० नानु० २, ५० का० नक० नका० नानु० ३ एष १० अथ पश्चमकोष्टत्रये मानवक यथा। म०प० करोमि० कारयामि १ । म० १० करोमि अनुजानामि २। म० ए० कारयामि अनु०३ । म० काये० करो० कार०४ म० का० करो० अनु०५०म० का० कार० अनु०६।३० का० करो० कार०७१ १० का० करो० अनु०८।१० फा० कार० अनु०९ एव १९ ॥ अथ षष्ठकोप्टफत्रयस्य भगा यया । म० नक०१०म०का नक० २।५०का० नक० ३१ म०प० नका४।म० का० नका०५ । प०का० नका. ६.०५० नानु०७।म० का० नानु०८ पका. नानु०९ एव २८ ॥ अथ सप्तमकोप्टकत्रयस्य भङ्गत्रय यथा । म० नफ० नका० नानु०१।२० नक० नका० नानु० २। का० नक० नका० न०३ एव ।। ३१ ।। अष्टमकोष्टत्रयस्य मानवक यथा । म० करो० कार०११म० करो० अनु० २१म० कार० अनु० ३ । वध करो कार० ४।१० करो० भनु०५।१० कार० अनु० ६ । का० करो० कार०७ । का० करो० अनु०८।
३ २ २ २ . १ म . R २ १ फा० कार० अनु०९ एष ४० ॥ नवमकोष्टकत्रयस्य भङ्गा नव यथा । म० फ० १०म० कार० २। म० अनु० ३ । १० करो० ४।५० कार० ५।५० अनु० ६ । का० करो०७। का० कार०८ । क. अनु०९ एव सर्व- मीलने भगका० ४९ । एष सर्वमीलने एकत्रिभित्रिनयनपत्रिनवनवमझोत्पादने एकोनपञ्चाशगङ्गाः । एते च नाकार्प न करोमि न कारयिष्यामीति कालत्रयमाने त्रिगुणीकृते सप्तचत्वारिंशदधिक शत भगाना भवति । इत्यावश्यके प्रत्याख्यानं सपूर्ण ॥ इत्युक्त षड़ियमावश्यक क्रमेण सामायिक १ चतुर्विशतिस्तष २ वन्दन ३ । प्रतिक्रमण ४ कायोत्सर्ग ५ प्रत्यास्यान ६ रूप संक्षेपतः । अवश्य 1 क्रियते इत्यावश्यक । तन्नित्यमेव फरणीय साधूना श्रावकाणा च । PIतच न योजना विना करणीयानुष्ठानमुपयाति तदर्थ योजना क- ध्यते । प्रथम सामायिकस्य योजना यया । सर्वविरतिसामायिक प्रवज्याग्रहणविधेरवसित । झुप्तसम्यक्त्व- देशपिरतिसामायिकानि आग्रताधिरोपाधिकारादपसितानि । अधुना च आषश्यफसामायिक यदवश्य श्राद्धैरनुष्ठीयते । सर्वफारम्भे पूर्व परमेष्ठिमनपाठः किं पुनरा- वश्यके । अतः पूर्व नमस्कार पठेत् । 'मुहपत्ति नमुशार डग मिरियासणस्स पडिलेहा । सज्झायपचक्खाणे गुरुमुणिसट्टाइय पणामो ॥ १॥ पूर्व श्राद्धः पुरोधृतासनो गुरुं नवा इच्छाकारेण सदिसह भगवन् सामाइ- यमुहपुत्तियं पडिलेहेमि इत्युक्त्वोपविश्य मुखवस्निकां प्रतिलेखपत्ति । तत जीभूय नमस्कार विरेफवेल २ १ ९ ९ ३ ।
सलति॥३॥ प्रथमकोष्टफनये मनसा वचसा कायेन न करोमि न कारयामि नतु जानामि १ इति एको भक्त। द्वितीयकोष्टकषये भक्षयं यथा । मनसा वचसा कायेन न करोमि न फारयामि १, मनसा घसा फायेन न करोमि नानुजानामि २, मनसा पचसा कायेन न कारयामि नानुजानामि ३, एष ४॥ अथ तृतीयकोष्टके मामय मनसा वचसा कायेन न करोमि १, मनसा षचसा कायेन न कारयामि २, मनसा वसा कायेन नानुजानामि ३, एष ७॥ अथ चतुर्यकोष्टकत्रये मङ्गत्रयं यया । म०प० नक० नका. नानु० १, मन० ५० का० नक० नानु० २, ५० का० नफ० नका० नानु० ३ एवं १० । अथ पञ्चमकोष्टनये मल्नषक पपा। म०प० करोमि० कारयामि १ । म०प० करोमि अनुजानामि २। म०प० कारयामि अनु० ३ । म० काये० करो० कार०४ म० का० करो० अनु०५।म० का० कार० अनु०६।१० का० करो० कार०७। १० का० करो० अनु० ८।१० का० कार० अनु०९ एव १९ ॥ अय पष्ठकोष्टकत्रयस्य भङ्गा यथा । म० नक०म० का० नफ०२।५०का नक०३। म०प० नका४।म० का० नका०५। ५० का० नका. ६। म०५० नानु०७। म० का० नानु०८१० का० नानु० ९ एव २८ ।। अथ ससमकोप्टकत्रयस्य भङ्गत्रय यथा। मनक० नका० नानु०१।३० नफ० नका० नानु०२। का० नक० नका० नअ०३ एव ।।३१।। अष्टमकोष्टत्रयस्य मानवकं यया । म० करो० कार०१।म० करो० अनु० २। म० कार० अनु० ३ । वचः करो० कार० ४।५० करो० अनु०५।२० कार मनु० ६ । का० करो० कार०७ । का० करो० अनु० ८॥
भगवन् , उपधिसदिसावउ सपधिपरिलेहट इत्युक्त्वा यदि पूर्व प्रतिलेखनाफाले घन पौषधागारायमतिले खित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । यदि प्रतिलेखित स्यात् तदा क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । ततः क्षमाश्रमणय- पूर्व भणति भगवन् , वसतिसदिसावउँ वसतिपटिलेहड इत्युक्त्वा यदि वसतिमात्रकादि पूर्व प्रतिलेखना- काले अमतिलेखित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । प्रतिलेखितेपि क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । वसतिप्रमार्जन दण्डपों- छनेन । ततः पुनः गुरुसमीपमागत्य क्षमाश्रमणपूर्वमिति वदेत् भगवन् , पसाउकरी पक्खाण कराषत। ततो गुरुयदि श्राद्ध आहारार्थी भवति तदा दिवसपौषधे प्रातर्ग्रहीते नमस्कारसहित प्रत्याख्यानमुधारयेत् यथा । उग्गए सूरे नवकारसहिय पच० घउ० ४ अन्न सह० चोसिरह । स्वाध्यायकाले पुनराचाम्लैकमक्त- निर्विकृतिकावित्रिविधाहार उपवास धा दद्यात्। सध्याकृते रात्रिपौषधे तु दिवसचरिम पश्च० चउ० ४ अन्न० सह मह० सघ० घोसिरह । तत्र यः फिल आहारमाही भवति तदा स चन्दनकद्धय ददाति । यो न आहा- रमाही तस्य न आचार्योपाध्यायगुरुसाघुवन्दन । अय च सामान्यपौषधग्रहणविधिः । यत्किल अहोरात्रिक पोपट गृहाति तस्पेय चर्या । ब्राभे मुहर्ते पूर्वोक्तविधिना पौषध गृहाति । अतीतसख्यापतिलेखितोपधिव- सति । ततो जाताया प्रतिक्रमणवेलाया प्रामातिकमतिक्रमण करोति । तदन्ते क्षमा० द्वयपूर्व बहुवेलं सदि- सायेमि पहुथेल करेमि इत्युक्त्वा आचार्योपाध्यायसर्वसाधून धन्दते । ततो जाते प्रतिलेखनाकाले क्षमा० येन भणति भग० पटिलेहणं सदिसावेमि पहिलेहण करेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः तता आद्ध जीम्य नमस्कार मिरेकल था पठति । ततो गुर्षने कपयति । भगवन् , पोसहवडक उबरा- घर । ततो गुरुमिरेकलं पा पौषपदण्डक पदति श्राद्धोपि तमनु पदति । दण्डको यथा । 'करेमि भंते पो. सह आहारपोसह सवओ सरीरसकारपोसह सषमो अवाधारपोसह सबओ मधेरपोसह सपो पउबिहे पोसहे ठामि जाव दिवस पा रसिं था अहोरक्त पा परषासामि पुविह तिविहेण मणेण पायाए फाएण न करेमि न फारमि तस्स भंते परिकमामि निंदामि गरिहामि अप्पाणं वोसिरामि १ अत्र च यः फिल दिष- सपौपधे अहोरात्र्योषधे षा माहारार्थी तस्य आहारपोसह देसओ इत्युचारः शेष तथैव । तत उपविश्य इच्छाफारेण संदिसाह भगवन् , सामाइकमुहपसि पडिलेहेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः प्राद्ध कीम्प परमेष्ठिमन्त्र विरेकवेल पा पठित्वा पुनः कथयति भगवन् , सामाइकडक उपराषउ । ततो गुरुतिरेकयेल या सामायिकदसकमुषारयति यथा करेमि भते सामाइय सावज जोग पचक्खामि जाष पो. सह पञ्जुषासामि दुषिहतिविहेण मणेण पायाए कारण न करेमि न कारवेमि तस्सभ ॥१॥१॥ ततः क्षमाश्रमण दवा भणप्ति । वर्षाकाले भगवन् , कट्ठासण सदिसावामि । कहासण परिलेहेमि । शेपाष्टमा- सेपु पाउछणत सविसावेमि । पाउछणउ पग्लेिहेमि । इत्युक्स्वा पदक पादपोंछन पा प्रतिलेखयेत् । ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा भणति भगवन् , सजसायं सदिसावेमि समायं करेमि । तत अवभूिय नमस्कारश्रय पठित्वा । जयह जगजीषजोणी इत्यादिगाथापत्रक पञ्चविंशति वा पठेत् । ततः पुनः समाश्रमणपूर्व भणति .
भगवन् , उपधिसदिसाघउं उपधिपपिलेहट इत्युक्त्वा यदि पूर्व प्रतिलेखनाकाले वन पौषघागाराथप्रतिले- खित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । यदि प्रतिलेखित स्यात् तदा क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । ततः क्षमाश्रमणद्वय- पूर्व भणप्ति भगवन् , षसप्तिसदिसावउँ वसतिपरिलेहड इत्युक्खा यदि घसतिमात्रकादि पूर्व प्रतिलेखना- काले अमतिलेखित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । प्रतिलेखिसेपि क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । वसतिप्रमार्जन दुण्डमों- छनेन । तत' पुनः गुरुसमीपमागत्य क्षमाश्रमणपूर्वमिति घदेत् भगवन् , पसाउकरी पञ्चक्खाण करावट। ततो गुरुर्यवि आद्ध आहारार्थी भयति तदा विषसपौषधे प्रातहीते नमस्कारसहित प्रत्याख्यानमुच्चारयेत् यथा । सग्गए सूरे नवकारसहिय पच० चउ० ४ अन्न० सह वोसिरह । खाध्यायकाले पुनराचाम्लैकमक्त- निर्षिकृतिकाविधिविधाहार उपवास वा दद्यात् । सध्याकृते राम्रिपौषधे तु दिवसचरिम पच० चउ० ४ अन्न० सह मह० सप० घोसिरह । तत्र य' फिल आहारग्राही भवति सदा स धन्दनकद्वय ददाति । यो न आहा- रमाही तस्य न आचार्योपाध्यायगुरुसाधुवन्दन । अय च सामान्यपौषधग्रहणविधिः । यत्किल अहोरात्रिक पोपप गृहाति तस्येय चर्या । ब्राझे मुहर्ते पूर्वोक्तविधिना पौषध गृहाति । अतीतसख्यामतिलेखिसोपधिय- सतिः । ततो जातायां प्रतिक्रमणवेलायां प्रामातिकप्रतिक्रमण करोति । तदन्ते क्षमा० द्वयपूर्वं पटुघेल सवि- सायेमि पहुवेल फरेमि इत्युपवा आचार्योपाध्यायसर्वसाधून वन्दते । ततो जाते प्रतिलेखनाकाले क्षमा० येन भणति भग० परिलेहण सविसावेमि परिलेहण फरेमि इत्युक्त्वा मुखवत्रिका प्रतिलेखयति । ततः ततः पाद ऊ भ्य नमस्कार निरेफवेल या पठति । ततो गुर्षो कथयति । भगवन्, पोसहदरक उघरा- व ततो गुरुमिरेकल पा पौपदण्टक पदति श्राद्धोपि तमनु पदति । दण्सफो यथा । 'फरेमि भते पो- सह आहारपोसह सवओ सरीरसफारपोसह सपओ अघापारपोसह सघओ पमचेरपोसह सघओ चउधिहे पोसहे ठामि जाव विषस पा रसिं था अहोरप्स चा पनवासामि दुषिह तिविहेण मणेण पायाए कारण न करेमि न कारणेमि तस्स भंते परिफमामि निंदामि गरिहामि अप्पाण घोसिरामि १ अनच यः किल दिष- सपौषघे अहोरात्र्यौषधे वा आहारापी तस्य आहारपोसह देसओ इत्युचारः शेप तथैव । तत उपविश्य इच्णकारेण सदिसह भगवन् , सामाइकमुहपत्तिं पडिलेहेमि इत्युक्त्वा मुखपस्निफा प्रतिलेखयति । ततः आद कीमय परमेष्ठिमन्त्र विरेफल पा पठित्वा पुनः कथयति भगयन्, सामाइकदसक पचराषउ । ततो गुरुमिरेकवेल या सामायिकदसकमुचारयति यथा करेमि भते सामाइय सावन जोग पचक्खामि जाप पो. सह पनुवासामि दुषिह तिविहेण मणेण पायाए कारण न करेमि न कारयेमि तस्सभ ॥१॥१॥ ततः क्षमाश्रमण दवा भणति । वर्षाकाले भगवन् , कहासणं सदिसावामि । कहासण परिलेहेमि । शेपाटमा- सेपु पाउण्णउ सदिसावेमि । पाउछणउ पहिलेहेमि । इत्युक्त्वा पटक पादपोंग्न चा प्रतिलेखयेत् । ततः क्षमाश्रमण दत्वा भणति भगषन्, सज्झायं सदिसावेमि सज्झाय करेमि । तत ऊ भूय नमस्कारत्रय पठित्वा । जयह जगजीवजोणी इत्यादिगाथापत्रक पविंशति वा पठेत् । ततः पुनः क्षमाश्रमणपूर्व भणति भगषन् , उपधिसविसापड उपधिपहिलेइड इत्युक्खा यदि पूर्व प्रतिलेखनाकाले वन पौषधागाराधपतिले खित स्यात् तदा भतिलेखयेत् । यदि प्रतिलेखित स्यात् तदा क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । ततः क्षमाश्रमणद्वय- पूर्व भणति भगवन् , वसतिसदिसावउ वसतिपडिलेहड इत्युक्त्वा यदि वसतिमात्रकादि पूर्व प्रतिलेखना- फाले अमतिलेखित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । प्रतिलेखितेपि क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । वसतिप्रमार्जन दण्डनों- भनेन । ततः पुनः गुरुसमीपमागत्य क्षमाश्रमणपूर्वमिति वदेत् भगवन् , पसाउकरी पचक्खाण करावउ । ततो गुर्यदि श्राद्ध आहारार्थी भवति सदा दिवसपौषधे प्राप्त होते नमस्कारसहित प्रत्याख्यानमुच्चारयेत् यथा । उग्गए सूरे नवकारसहिय पछ० चउ० ४ अन्न सह पोसिरह । खाध्यायकाले पुनराधाम्लैकमक्त- निर्षिकृतिकादिनिषिधाहार उपवास था दयात् । सध्याकृते रात्रिपौपघेतु दिवसचरिम पश्च० चउ० ४ अन्न० सह मह० सघ० वोसिरह । तन यः फिल आहारग्राही भवति तदा स चन्दनकद्वय ददाति । यो न आहा- रमाही तस्य न आचार्योपाध्यायगुरुसाघुवन्दन । अय च सामान्यपौषधग्रहणविधिः । यत्किल अहोरात्रिक पोपट गृहाति तस्येय पर्या । ब्रामे माइते पूर्वोक्तविधिना पौपघ गृहाति । अतीतसख्यामतिलेखितोपधिव- सति । ततो जाताया प्रतिक्रमणधेलायां प्रामातिकप्रतिक्रमण फरोति । तदन्ते क्षमा० द्वयपूर्व थाहुघेल सदि- सावेमि पहुचेल फरेमि इत्युक्त्वा आचार्योपाध्यायसर्वसाधून धन्दते । ततो जास्ते प्रतिलेखनाफाले क्षमा० येन भणति भग० पडिलेहण सदिसावेमि पसिलेहण फरेमि इत्युक्खा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः सप्तः पाद जीभूय नमस्कार घिरेकवलं पा पठति । ततो गुपने कषयति । भगवन्, पोसइदरक सच्चरा- यउ। ततो गुरुतिरेकषेल वा पौषपदण्डक वदति आरोपि तमनु वदति । दण्डको यथा । 'करेमि भते पो- सह आहारपोसह सपो सरीरसकारपोसह सबओ अवापारपोसह सबो पभरपोसह सपो घउधिहे पोसहे ठामि जाप दिवस पा रसिं था अहोरत्त षा पसषासामि दुषिह तिविदेण मणेण पायाए फापण न फरेमि न फारवेमि तस्स भते परिणमामि निवामि गरिहामि अप्पाणं वोसिरामि १ अनच यः फिल दिव- सपौपये अहोराम्पीपणे वा माहारार्थी सस्य आहारपोसह देसओ इत्युचारः शेप तय । तत उपविश्य इच्णकारेण संदिसह भगवन् , सामाइफमुहपर्ति पडिलेहेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । तत. श्राद्ध फामूय परमेष्ठिमन निरेकवेल पा पठित्वा पुनः कथयति भगवन्, सामाइफडफ उचरावउ । ततो गुरुमिरेकल पा सामायिकदसकमुषारयति यथा करेमि भते सामाइय सावज जोग पचक्खामि जाय पो. सह पनुषासामि दुषिद्ध तिविहेण मणेण पायाए कारण न करेमि न कारवेमि तस्सभ ॥१॥१॥ ततः क्षमाश्रमण वस्या भणति । वर्षाकाले भगवन् , कहासणं सदिसावामि । महासण परिलेहेमि । शेपाटमा- सेषु पाउछण सदिसावेमि । पाउण्णउ पहिलेहेमि । इत्युक्त्वा पदक पादपोंछन या प्रतिलेखयेत् । ततः क्षमाश्रमण वस्खा भणति भगमन, सजमायं सदिसावेमि समाय करेमि । तत ऊर्थीभूप नमस्कारत्रय पठित्वा । जयह जगजीवजोणी इत्यादिगापापश्चक पञ्चविंशति या पठेत् । ततः पुनः क्षमाश्रमणपूर्व भणति भगवन् , उपषिसदिसापड उपधिपडिलेहट इत्युक्त्वा यदि पूर्व प्रतिलेखनाफाले वन पौषधागाराथमतिले- खित स्यात् तदा मतिलेखयेत् । यदि पतिलेखित स्यात् तदा क्षमाश्रमणेनेष पूरयेत् । ततः क्षमाश्रमणद्वय- पूर्व भणति भगवन् , वसतिसविसावर घसतिपष्टिलेहर्ड इत्युक्त्वा यदि वसतिमानकादि पूर्व प्रतिलेखना- काले अप्रतिलेखित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । प्रतिलेखितेपि क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । वसतिप्रमार्जन दण्डमों- छनेन । ततः पुनः गुरुसमीपमागस्य क्षमाश्रमणपूर्वमिति वदेत् भगवन्, पसाउकरी पचखाण करावउ । ततो गुरुयदि श्राद्ध आहारार्थी भवति तदा विषसपौषधे प्राप्तहीते नमस्कारसहित प्रत्याख्यानमुखारयेत् यथा । उग्गए सूरे नवकारसहिय पच० घउ० ४ अन्न सह० घोसिरह । स्वाध्यायकाले पुनराचाम्लैफभक्त- निर्विकृतिकादिनिषिधाहार उपवास वा वयात् । सभ्याकृते रात्रिपौषधे तु दिवसपरिम पच० चउ० ४ अन्न सह मर० सब० वोसिरह । तन यः किल आहारग्राही भवति तदा स चन्दनकद्वय ददाति । यो न आहा- रग्राही तस्य न आचार्योपाध्यायगुरुसाघुपन्दन । अय च सामान्यपौषधग्रहणविधिः । यत्किल अहोरात्रिक पोपट गृहाति तस्येय चर्या । ब्रामे मुहर्ते पूर्वोक्तविधिना पौपघ गृहाति । अतीतसख्यापतिलेखितोपधिव- सतिः । ततो जातायां प्रतिक्रमणलाया प्रामातिकप्रतिक्रमण करोति । तदन्ते क्षमा० हयपूर्व पहुघेल सदि- सामि बालुवेल करेमि इत्युक्त्वा आचार्योपाध्यायसर्वसाधून् घन्दते । ततो जाते प्रतिलेखनाकाले क्षमा० येन भणति भग० पसिलेहण सदिसामि पहिलेहण करेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः ततः आद फाभूय नमस्कार विरेफपेल पा पठति । ततो गुर्षने कपयति । भगवन्, पोसहदरक सघरा- घउ । ततो गुरुमिरेफषेल घा पौषपदण्डफ पदति आद्धोपि तमनु पदति । दण्डको यथा । 'करेमि भते पो- सह आहारपोसह सबओ सरीरसकारपोसह सषमो अवापारपोसह सबओ मथेरपोसह सघओ चउबिहे पोसहे ठामि जाप दिवस पा रसिं था अहोरत्त घा पञ्जषासामि दुषिह तिषिहेण मणेण पायाए कारण न करेमि न फारवेमि तस्स भंते परिकमामि निंदामि गरिहामि अप्पाणं पोसिरामि १ अन च यः किल दिव- सपीपघे अहोरात्र्योषधे वा आहारार्थी तस्य आहारपोसह देसओ इत्युचारः शेष तथैव । तत उपविश्य इच्णकारेण सदिसह भगवन् , सामाइकमुहपतिं परिलेहेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः आद कीमय परमेष्ठिमन त्रिरेकवेल वा पठित्वा पुनः कथयति भगवन् , सामाइकडक उचरायउ । ततो गुरुस्सिरेकल पा सामायिकदसकमुचारयप्ति यथा फरेमि भते सामाइय सावज जोग पचक्खामि जाय पो- सह पञ्जवासामि पुषिह तिविहेण मणेण पायाए काएण न करेमि न कारवेमि तस्सम ॥१॥१। ततः क्षमाश्रमण वस्त्वा भणति । वर्षाकाले भगवन् , कट्ठासण सविसावामि । फटासण परिलेहेमि । शेपाटमा. सेपु पाउण्ण सविसावेमि । पाउछणउ पडिलेहेमि । इत्युक्त्वा पदक पादमोंछन वा प्रतिलेखयेत् । ततः क्षमाश्रमण दस्खा भणति भगषन्, सज्झायं सदिसावेमि सज्झाय करेमि । तत अमिय नमस्कारत्रय पठित्वा । जयह जगजीवजोणी इत्यादिगाथापचक पचर्षिशति वा पठेत् । ततः पुनः क्षमाश्रमणपूर्व भणति . , भगधन्, उपधिसविसापलं उपधिपस्लेिहउ इत्युक्त्वा पदि पूर्व प्रतिलेखनाफाले वस्त्र पौपधागाराधप्रतिले- खित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । यदि प्रतिलेखित स्यात् सदा क्षमाश्रमणेनैष पूरयेत् । ततः क्षमाश्रमणद्वय- पूर्व भणति भगवन् , वसतिसदिसावउँ धसतिपडिलेहड इत्युक्त्वा यदि वसतिमात्रकादि पूर्व प्रतिलेखना- काले अप्रतिलेखित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । प्रतिलेखितेपि क्षमाश्रमणेनैष पूरयेत् । वसतिप्रमार्जन दण्डों- छनेन । तत' पुनः गुरुसमीपमागत्य क्षमाश्रमणपूर्वमिति वदेत् भगवन् , पसाउकरी पञ्चक्खाण करावट। ततो गुरुयदि श्राद्ध आहारार्थी भवति तदा दिघसपौषधे प्रातहीते नमस्कारसहित प्रत्याख्यानमुधारयेत् यथा । उग्गए सूरे नवकारसहिय पच० चउ० ४ अन्न सह० वोसिरह । स्वाध्यायकाले पुनराचाम्लैकमक्त- निर्विकृतिकादिप्रिविधाहार उपघास घा दद्यात्। सध्याकृते रात्रिपौषधे तु विघसचरिम पञ्च० चउ० ४ अन्न सह मह० सप० चोसिरह । तत्र य' फिल आहारग्राही भवति तदा स वन्दनकद्वय ददाति । यो न आहा- रमाही तस्य न आचार्योपाध्यायगुरुसाधुवन्दन । अय च सामान्यपौषधग्रहणविधिः। यत्किल अहोरात्रिक पोपप गृहाति तस्येय पर्या । ब्राझे मुहूर्ते पूर्वोक्तविधिना पौषध गृहाति । अतीतसख्याप्रतिलेखितोपधिष- सति । ततो जाताया प्रतिक्रमणलायां प्रामातिकप्रतिक्रमण करोति । तदन्ते क्षमा० द्वयपूर्व यहुवेल सदि- सायेमि पहुचेल करेमि इत्युक्त्वा आचार्योपाध्यायसर्वसाधून पन्दते । ततो जाते प्रतिलेखनाकाले क्षमा० येन भणति भग० पडिलेहणं सविसावेमि पडिलेहण करेमि इत्युक्त्वा मुखवत्रिका प्रतिलेखयति । ततः ततः भाद ऊ भूय नमस्कार निरेकवेल या पठति । ततो गुर्षने कथयति । भगवन् , पोसहवयक उच्चरा- मततो गुरुतिरेकघेल वा पौषपदण्डफ वदति आदोपि तमनु पदति । दण्डको यथा । 'करेमि भते पो- सह आहारपोसह सबभो सरीरसकारपोसह सपओ भवापारपोसह सबभो पमधेरपोसह सबओ पतधिहे पोसह ठामिजाव दिवस वा रसिंघा अहोरस वा पञ्जवासामि दुषिह तिविहेण मणेण पायाए फाएण न करेमि न कारवेमि तस्स भंते परिकमामि निंदामि गरिहामि अप्पाण पोसिरामि १ अत्र व यः फिल दिघ- सपोपधे अहोरात्र्यौषधे षा आहारापर्षी तस्य आहारपोसह देसओ इत्युचारः शेष तथैव । तत उपविश्य इच्णकारेण संविसह भगवन् , सामाइकमुहपसि परिलेहेमि इत्युक्खा मुखवत्रिका प्रतिलेखपति । ततः आद फीम्य परमेष्ठिमन निरेकषेल घा पठिस्वा पुनः कथयति भगवन्, सामाइकवदफ पचरावउ । ततो गुरुमिरेकवेल पा सामायिकदमकमुच्चारयति यथा करेमि भंते सामाइय सावज जोग पञ्चक्खामि जाव पो. सह पञ्जुषासामि दुषिह तिविहेण मणेण पायाए कारण न फरेमि न कारवेमि तस्सभ ॥१॥१। ततः क्षमाश्रमण दत्त्वा भणति । वर्षाकाले भगवन् , कहासण सदिसावामि । फटासण परिलेहेमि । शेपाटमा- सेपु पावराण सदिसामि । पाउछण पडिलेहेमि । इत्युक्त्वा पदक पादपोंछनं पा प्रतिलेखयेत् । ततः क्षमाश्रमण दस्खा भणति भगषन्, सज्झायं सदिसावेमि सज्झाय करेमि । तत अभूिय नमस्कारत्रय पठित्वा । अयह जगजीवजोणी इत्यादिगापापश्चक पचविंशति घा पठेत् । ततः पुनः क्षमाश्रमणपूर्व भणति भगवन् , उपधिसदिसाघउ उपधिपडिलेहउ इत्युक्त्वा यदि पूर्व प्रतिलेखनाकाले वस्त्र पौषधागाराथप्रतिले- खित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । यदि प्रतिलेखित स्यात् तदा क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । ततः क्षमाश्रमणद्वय- पूर्व भणति भगधन्, वसतिसदिसावउ वसतिपडिलेहउ इत्युक्त्वा यदि वसतिमात्रकादि पूर्व प्रतिलेखना- काले अमतिलेखित स्यात् तदा प्रतिलेखयेत् । प्रतिलेखितेपि क्षमाश्रमणेनैव पूरयेत् । वसतिप्रमार्जन दण्डमों- छनेन । ततः पुनः गुरुसमीपमागत्य क्षमाश्रमणपूर्वमिति वदेत् भगवन् , पसाउकरी पचक्वाण करावउ । ततो गुरुयदि श्राद्ध आहारार्थी भवति तदा विषसपौषधे प्रातहीते नमस्कारसहित प्रत्याख्यानमुधारयेत् यथा । उग्गए सूरे नवकारसहिय पञ्च० चउ० ४ अन्न सह० वोसिरह । खाध्यायकाले पुनराचाम्लेकमक्क- निर्विकृतिकादिनिविषाहार उपवास वा दद्यात् । संध्याकृते रात्रिपौषधे तु दिवसचरिम पञ्च० चउ० ४ अन्न सह० मह० सघ० पोसिरह । तत्र यः किल आहारग्राही भवति तदा स धन्दनकद्धय ददाति । यो न आहा- रग्राही तस्य न आचार्योपाध्यायगुरुसाघुवन्दन । अय च सामान्यपौषधग्रहणविधिः । यत्किल अहोरानिक ) पोपप गृहाति तस्येय पर्या । ब्राझे मुष्टतें पूर्वोक्तविधिना पौषध गृहाति । अतीतसख्यामतिलेखितोपधिव- सतिः । ततो जातायां प्रतिक्रमणवेलायां प्रामातिकप्रतिक्रमण करोति । तदन्ते क्षमा० द्वयपूर्व यहुल सदि- सावेमि पहुघेल करेमि इत्युक्त्वा आचार्योपाध्यायसर्वसाधून वन्दते । ततो जाते प्रतिलेखनाकाले क्षमा० येन भणति भग० पडिलेहणं सदिसावेमि परिहण करेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः ततः भाद्ध जीभूय नमस्कार विरेफषेल वा पठति । ततो गुर्वने कथयत्ति । भगवन् , पोसहवयफ सघरा- व ततो गुरुतिरेकवेल पा पौषघदशक पदति आदोपि तमनु पदति । दण्डको यया । करेमि भते पो- सह आहारपोसह सबओ सरीरसकारपोसा सवओ अवापारपोसह सबओ यमचेरपोसह सपओ चउबिहे पोसहे ठामि जाप दिवस वा रसिं या अहोरस वा पानवासामि दुषिह तिविहेण मणेण वायाए फारण न करेमि न फारवेमि तस्स भंते परिकमामि निंदामि गरिहामि अप्पाण पोसिरामि १ अत्र च यः किल दिय- सपौपधे अहोरात्र्यौषधे वा आहारार्थी तस्य आहारपोसह देसओ इत्युचारः शेष तथैव । तत उपविश्य इच्छाकारेण संविसह भगवन् , सामाइकमुहपर्सि परिलेहेमि इत्युक्खा मुखपत्रिका प्रतिलेखयति । ततः श्राद् ऊर्वीभूय परमेष्टिमन त्रिरेकषेल पा पठित्वा पुनः कथयति भगवन् , सामाइकदरफ पचरावउ । ततो गुरुमिरेकल वा सामायिकदसकमुचारयति यथा करेमि भते सामाश्य सायज जोग पचक्खामि जाय पो. सह पहषासामि दुविहं तिविहेण मणेण वायाए कारण न करेमि न कारवेमि तस्सभ ॥१॥१। सतः क्षमाश्रमण दत्वा भणति । वर्षाकाले भगवन् , कट्ठासणं सदिसावामि । कट्ठासण पडिलेहेमि । शेपाटमा- सेषु पाउण्णट सदिसावेमि । पाउण्णउ पग्लेिहेमि । इत्युक्खा पटक पादपोंछन वा प्रतिलेखयेत् । ततः क्षमाश्रमण दस्खा भणति भगवन् , समायं सविसावेमि सज्झाय करेमि । तत अभूिय नमस्कारत्रय पठिस्वा । जयइ जगजीवजोणी इत्यादिगापापञ्चक पञ्चविंशति वा पठेत् । ततः पुनः क्षमाश्रमणपूर्व भणति णदुस्सुमिणराईपायच्छित्त चित्तविशोधनार्थ कायोत्सर्ग करोति शस्तव च पठति । ततो मुखवस्त्रिका प्रतिलिस्य सामायिफदण्टकमुच्चार्य खाध्यायपर्यन्त करोति । पुनः शुभध्यानेन रात्रिशेषमतिघाहयति । ततः प्रतिममणवेलाया प्राभातिक प्रतिक्रमण करोति । ततः पूर्ववत्सर्व प्राभातिक कर्म विध्यात् । जाते पौषध- पारणावसरे इच्छा० भगवन् पोसहपारणमुहपत्ति पडिलेहेमि । मुखवस्त्रिका प्रतिलिख्य क्षमा० द्वयपूर्वक भणप्ति भगवन् पोसह पारत भग पोसह पारियउ। मुखवस्त्रिकापिहितपनो मन्यस्तशीर्षः पौपधपारण- गाथाः पठति यथा-'सागरचदो कामो चदवर्टिसो सुदसणो धन्नो । जेहिं पोसहपतिमा न खंडिया जीवि- यतेवि ॥ १॥ जो गम्भवासभीओ तापुल्ललिओ महामुणी अमओ । उम्मुक्कमणिमुवन्नो पडिपुन्न पोसह कुणइ ॥२॥ पोसइसुहे भावे असुहाइ खवेइ नत्यि सदेहो । दिइ नरनिरियगई इह भणिय पोसह कुणइ ॥ ३ ॥ पोसहसामाझ्यसठियस्स जीपस्स जाइ जो कालो । सो सफलो योघधो सेसो ससारफलहोई ॥४॥ चफयहित्तमिदत्त मुक्खो कालओ विक्खिओ। चेअ पोसहस्सेव फल मिति महेसिणो ॥५॥ ततो नम- स्कार भणिवा सामायिफपारणमुखवत्रिका प्रतिलिस्य पूर्ववत्सामायिक पारयति । ततः पोषधपारणके साधुपु सत्सु नियतमतिथिसविभागो विधेय एव । इत्याहोरात्रिकपौषधविधिः ॥ सामायिक च द्विघठ्यन्त नमस्कारजापप्रतिक्रमणादिभिः पूरयेत् । केचित्स्थूलमतयः परमेष्ठिमनपञ्चशतीजपान्त सुवते । तदनन्तर तत्पारयिस्वा पुनः सामायिफ गृहीयादिति रूदिः । इत्यावश्यके सामायिकयोजना संपूर्णा ॥
र २॥ ओहीपमिल्ले पश्लेिहेमि । ततो वनकम्बलादि प्रतिलिस्य पुनः शुभध्यानेन तिष्ठति । समाप्तायां कालवे- लाया चतुर्विंशतिस्थण्डिलानि प्रतिलेखयति प्रचारप्रस्रवणाय । ततस्तहिषसानुसारेण सांवत्सरिक चातुर्मा- सिफ पाक्षिक वा देवसिक या प्रतिक्रमण करोति । तदनन्तर साघुविश्रामणां करोति । ततः स्वाध्यायेन निशाप्रथमपहरमतिवारयति । ततः शरीरचिन्सां कृत्वा ऐर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखवस्त्रिका प्रतिलिख्य क्ष- मास्यपूर्ण भणति भग० राईसथारए सविसाषेमि राईसथारए ठाएमि इत्युक्त्वा शक्रस्तव पठति । ततः सस्तारफ शरीर प्रमृज्य जानपरि सस्तारकोत्तरपदं मीलयित्वा भूमौ सस्थाप्य । अणुजाणह निस्सीही नमो स्वमासमणाण इत्युस्था सस्तारकोपरि उपविशति । तत्र नमस्कारत्रय भणित्वा त्रिवेल चतुःशरण च पठित्वा गापात्रय त्रिः पठति यया । 'अणुजाणह परमगुरू गुरुगुणरयणेहि भूसियशरीरा। बहुपरिपुम्ना पो. रसि राईसधारए हाएमि ॥१॥ अणुजाण सयार बाहुपहाणेण वामपासेण । कुकुटपायपसारण अतरतु पमजए भूमि ॥२॥सकोरियसरासा उपहते य कायपडिलेहा । दवाईअणुओग सासनिरुमणा लोए ॥३॥ इति त्रि' पठित्वा सकोचितपाणिमिपाइपघानो घामपाधैन शेते । याद्वर्तना करोति तदा सस्ता- रक शरीर च प्रतिलेखयेत् ॥ अथ शरीरचिन्तामुत्तिष्ठति तदा शरीरचिन्ता कृत्वा ऐयोपथिकी प्रतिक्रम्प एकवेल अणुजाणह प० इत्यादिगाथाघ्रय पठति । पुनः शेते । सुप्तस्य निद्रा नायाति तदा शुभध्यानेन धर्मजागयों करोति । ततो रजन्याः पश्चिमाहरे उत्थाय देहचिन्तादिविधाय ऐर्यापथिकी प्रतिक्रम्य कुसुमि- णदुस्सुमिणराईपायच्छित्त चित्तविशोधनार्थ कायोत्सर्ग करोति शक्रस्तव च पठति । ततो मुखवस्त्रिका प्रतिलिख्य सामायिकदण्डफमुचार्य खाध्यायपर्यन्त फरोति । पुनः शुभध्यानेन रात्रिशेषमतिवाहयति । ततः प्रतिफमणवेलाया मामातिक प्रतिक्रमण करोति । ततः पूर्ववत्सर्व प्रामातिफ कर्म विध्यात् । जाते पौषध- पारणावसरे इच्छा० भगवन् पोसहपारणमुहपत्ति पसिलेहेमि । मुखपत्रिका प्रतिलिस्य क्षमा० द्वयपूर्वक भणति भगवन् पोसह पारउ भग पोसह पारियउ। मुखवनिकापिहितवदनो मून्यस्तशीर्षः पौपघपारण- गाथा' पठति यया-सागरचदो कामो पदवस्सिो मुदसणो धनो। जेहिं पोसहपठिमा न खंडिया जीवि- यतेवि ॥ १॥ जो गन्भवासमीओ तादुल्ललिओ महामुणी अमओ । उम्मुकमणिमुवन्नो पडिपुन पोसह कुणइ ॥ २॥ पोसइसुहे भाषे असुहाह खवेइ नत्थि सदेहो । छिंदा नरनिरियगई इह मणिय पोसह कुणा ॥ ३॥ पोसहसामाश्यसठियस्स जीवस्स जाइ जो कालो। सो सफलो योघयो सेसो ससारफलहोई ॥४॥ चफहित्तमिदत्त मुक्खो कालओ विक्खिओ। इस पोसहस्सेव फल पिति महेसिणो ॥५॥ ततो नम- स्फार भणिवा सामायिफपारणमुखपत्रिका प्रतिलिख्य पूर्ववस्सामायिफ पारयति । ततः पोषधपारणके साधुपु सत्सु नियतमतिथिसविभागो विधेय एष । इत्याहोरात्रिफपौषधविधिः ॥ सामायिक च द्विघट्यन्त नमस्कारजापप्रतिक्रमणादिभिः पूरयेत् । केचित्स्यूलमतयः परमेष्ठिमनपञ्चशतीजपान्त वृषत्ते । तदनन्तर तत्पारयित्वा पुनः सामायिक गृहीयादिति रुदिः । इत्यावश्यके सामायिफयोजना संपूर्णा ॥
ओहीपदिल्ले पडिलेहेमि । तप्तो परकम्पलादि प्रतिलिस्य पुनः शुमध्यानेन सिष्ठति । समाप्तायां कालवे- लाया चतुर्विंशतिस्थण्डिलानि प्रतिलेखयति उच्चारमस्रवणार्थ । ततस्तद्दिषसानुसारेण सावत्सरिक चातुर्मा सिक पाक्षिक वा देवसिक या प्रतिक्रमण करोति । तदनन्तर साघुविश्रामणां करोति । ततः स्वाध्यायेन निशाप्रथमपहरमतिवाहयति । ततः शरीरचिन्तां कृत्वा ऐर्यापथिकी प्रतिक्रम्य मुखपत्रिका प्रतिलिख्य क्ष- मा प्रयपूर्व भणति भग० राईसपारए सदिसावेमि राईसपारए ठाएमि इत्युक्त्वा शक्रस्तव पठति । तत. सस्तारक शरीर च प्रमृज्य जानपरि सस्तारकोत्तरपट्ट मीलयित्वा भूमौ सस्थाप्य । अणुजाणह निस्सीही नमो खमासमणाण इत्युक्त्वा सस्तारफोपरि उपविशति । तत्र नमस्कारत्रय भणिवा त्रिवेल चतुःशरण च पठित्वा गाथात्रय निः पठति यथा । 'अणुजाणह परमगुरू गुरुगुणरयणेहि भूसियशरीरा । बहुपरिपुन्ना पो- रसि सथारए हाएमि॥१॥ अणुजाणह सथारं वाहुवहाणेण पामपासेण । कुक्कुटपायपसारण अतरतु पमबए भूमि ॥२॥सकोरियसरासा उपटते य फायपडिलेहा । वधाईअणुओग सासनिरुमणा लोए ॥३॥' इति त्रि' पठिरवा सकोचितपाणिर्वामपालपधानो वामपार्श्वन शेते । याद्वर्तना करोति तदा सस्ता- रक शरीर च प्रतिलेसयेत् ॥ अथ शरीरचिन्तार्थमुत्तिष्ठति तदा शरीरचिन्ता कृत्वा ऐयोपधिकी प्रतिक्रम्य एकवेल अणुजाणह प० इत्यादिगाथात्रय पठति । पुनः शेते । सुप्तस्य चेनिद्रा नायाति तदा शुभध्यानेन धर्मजागयों करोति । ततो रजन्याः पथिममहरे उत्याय देहचिन्तादिविधाय ऐर्यापथिकी प्रतिक्रम्य कुसुमि- सतः प्रतिक्रमणमध्ये यथायुक्त्या धन्दनकानि । खाध्यायकरणेपि वन्दनक कायोत्सर्गे च क्षामणे आलोचने गुरूपासनाया सर्वेष्वपि उत्तमार्येषु चन्दनकदान । एकमुखवस्त्रिकाप्रतिलेखनेन निर्द्वादशावर्तवन्दनक भ- वति । एफपेल मादशावर्तयन्दनफदाने भालोचन क्षामण प्रत्याख्यान क्रमेण चिध्यात् । वन्दनकादौ सर्वत्र ऐर्यापथिकी प्रतिक्रमेत् । इत्यावश्यके वन्दनकयोजना संपूर्णा ॥ अथ प्रतिक्रमणम् ॥ यथा । गुर्वने स्थापनाचार्याने वा क्षमाश्रमणपूर्य कथयति इच्छा० भग० इरियापछिय पडिफमामि यावत् अप्पाण वोसिरामि । चतुर्विशतिस्तवचिन्तन पारयित्वा मुखेन चतुर्विशतिस्तवन । 'चि- श्ववणमि तह पदणमि परिकमणयमि सज्झाए । पडिलेहणाइ आहारसगहे तहय आलोए ॥१॥ आगम- पदणारभे लोए मलमुत्समाइ उस्सग्गे । गमणागमणे भिखारियाइ आलोमणाकाले ॥२॥ वसई उवहि- जाणे आरमे लेवमाइए विहिए । कालग्गहणे सज्झायमाइपट्ठाणकालेय ॥ ३॥ अप्पडिलेहियमग्ग निसि- सचरणे य यीसघणुगमणे । इरियावहिया साहहिं फासियचेषमाईहि ॥४॥' इति इर्यापथिकी ॥ ॥ अथ चैत्यपन्दनवन्दनक्षामण आलोचनकायोत्सर्गप्रत्याख्यानादिभिर्मिलितैः प्रतिक्रमणयुक्तिर्मण्यते । यथा । पूर्व प्राभातिकमतिक्रमण यया । 'इरियापहिया कुसमिण काउस्सग्गो गुरूणनमण च । पडिकमणगयण चिय सकच्छय कहण मह उपरि ॥१॥ सामाइयदढयकाउस्सग्गा चवीसथयमि उस्सग्गो । सुयथयउस्सग्गो पिय सिद्धत्यय कहण मुहपत्ती ॥२॥ वदणय आलोयण सथारुचरण सुत्तकहणाइ । वंदणय खामण चिय पवा घरफनकायों पठेत् । तत' शकस्तव पठित्वा । अरहत घेझ्याण करेमि फाउस्सग्ग अन्नस्थ० यावत् अप्पाणघोसिरामि । ततो नमस्कार विचिन्त्य नमो अरिहताण इप्ति पारयित्वा नमोहत्सिद्धाः इति कथयित्वा प्रस्तुतजिनस्तुतिमेका पठेत् । पुनश्चतुर्षिशति मणिवा सघलोए अरिहत० पदणवत्तियाए जाय अप्पाण. पूर्ववत् । नमस्कार विचिन्त्य नमस्कारेण पारयित्वा सर्वजिनस्तुतिमणन । तत' श्रुतस्तव पठित्वा सुअस्स भगवओ फरेमि काउ० वदणष० जाप अप्पाण घो० पूर्वयचिन्तन श्रुतस्तुतिभणन । सत' सिद्धस्तवपठन ततो घेयाषचगराण सतिगराण समविहिसमाहिगराण करेमि काउस्सग्ग अन्नत्य ज० यावदप्पाण वो० पूर्ववधि- न्तन नमस्कारेण पारयिस्वा नमोहत्सिद् पूर्वक चैयाकृत्यफरस्तुतिपाठः । पुनरूपविश्य शक्रस्तवपाठः । तत- चैत्यगाथासाघुगायापाठ' ततो नमोईत्सिद्धा० कयनपूर्व प्रस्तुतजिनस्तोत्रपाठः ततः जयपीयरायगाथापठन सत आचार्योपाध्यायगुरुसाधुवन्दन । इत्युस्कृष्टचैत्यपन्दना । इत्यावश्यके शकस्तवचतुर्विंशतिस्तवयोजना ।। अप धन्दनफयोजना ॥ यथा । तत्र चन्दनक द्वादशावर्त । तदुक्त पूर्व । 'पडिक्कमणे समाए काउस्सग्गा पराहपाहुणए । आलोअणपरिसुणणे उत्तम अट्टेय पदणय ॥१॥ तत्र सामान्यवन्दनकं उत्कृष्टचैत्यव- न्दना विधाय मुखपत्रिका प्रतिलिस्य द्वादशावर्तवदन दयात् । ततः इला० भगव० देवसिय आलोएमि० पुनः द्वादशावर्तचन्दनक वस्वा इच्छा भग० देवसिप खामेमि० इति क्षामणं पुनः द्वादशावर्तवन्दन दस्खा प्रत्यास्यानोचार कुर्यात् । तत आचार्योपाध्यायगुरुसाधुवन्दन चैथवन्दनाभावेपि गुरुभक्त्पर्य पन्दनक वस्खा।
ततः प्रतिक्रमणमध्ये यथायुक्त्या चन्दनकानि । स्वाध्यायकरणेपि चन्दनफ कायोत्सर्गे च क्षामणे आलोचने गुरूपासनाया सर्वष्यपि उत्तमापु वन्दनफदान । एफमुखवत्रिकाप्रतिलेखनेन विवादशावर्तचन्दनक भ- यति । एफवेल बादशावर्तवन्दनकदाने आलोचन क्षामण प्रत्यास्यान क्रमेण विद्ध्यात् । वन्दनकादी सर्वत्र ऐपिपिकी प्रतिक्रमेत् । इत्यावश्यके वन्दनफयोजना संपूर्णा ॥ अप प्रतिक्रमणम् ।। यथा । गुर्वग्रे स्थापनाचार्याने वा क्षमाश्रमणपूर्व कथयति इच्छा० भग० इरियापछिय पडिफमामि यावत् अप्पाण घोसिरामि । चतुर्विंशतिस्तवचिन्तन पारयिस्खा मुखेन चतुर्विशतिस्तवन । 'चि- इचवणमि तह घवणमि पडिकमणयमि सज्झाए । पडिलेहणाइ आहारसगहे तहय आलोए ॥१॥ आगम- पढणारमे लोए मलमुत्तमाइ उस्सग्गे । गमणागमणे भिक्खारियाद आलोअणाकाले ॥ २॥ वसई उवहि- जाणे आरभे लेघमाइए विदिए । कालग्गहणे सज्झायमाइपट्ठाणकालेय ॥ ३ ॥ अप्पडिलेहियमग्ग निसि- सचरणे य वीसवणुगमणे । इरियावड़िया साहहिं फासियचेवमाईहिं ॥ ४॥ इति इर्यापथिकी ॥ ॥ अथ चैत्यवन्दनबन्दनक्षामण आलोचनकायोत्सर्गप्रत्याख्यानादिभिर्मिलितैः प्रतिफमणयुक्तिर्मण्यते । यथा । पूर्व प्रामातिफमतिक्रमण यया। 'इरियापहिया कुसमिण काउस्सग्गो गुरूणनमण च । पडिकमणगयण चिय सफच्छय फहण मह उपरिं ॥१॥ सामाझ्यवठयकाउस्सग्गा चउपीसषयमि उस्सग्गो । सुयथयउस्सग्गो विय सिद्धत्यय फहण मुहपत्ती ॥२॥ वदणय आलोयण सधारुचरण सुत्तकहणाइ । घदणय खामण चिय फवा परकनफवायौं पठेत् । ततः शक्रस्तष पठित्वा । अरहत चेइयाण करेमि कास्सगं अनत्थ० यावत् अप्पाण घोसिरामि । ततो नमस्कार विचिन्त्य नमो अरिहताण इति पारयित्वा नमोहत्सिदा० इति कथयित्वा प्रस्तुतजिनस्तुतिमेकां पठेत् । पुनमतुर्विशति मणिवा सबलोए अरिहत० घणवत्तियाए जाव अप्पाण. पूर्ववत् । नमस्कार विचिन्त्य नमस्कारेण पारयित्वा सर्वजिनस्तुतिमणन । ततः श्रुतस्तव पठित्वा सुअस्स भगषमो फरेमि फाउ० पदणष० जाष अप्पाण पो० पूर्ववचिन्तन श्रुतस्तुतिमणन। तत सिद्धस्तवपठन ततो घेपाषनगराण सतिगराण समदिहिसमाहिगराण फरेमि फाउस्सग्ग अनत्य ऊ. यापदप्पाण घो० पूर्ववचि- न्तन नमस्कारेण पारयित्वा नमोईत्सिद० पूर्वक धैयामृत्यफरस्तुतिपाठः । पुनरूपविश्य शस्तवपाठः। तत- दैत्यगापासाधुगाथापाठः ततो नमोईस्सिद्धा. कथनपूर्व प्रस्तुतजिनस्तोत्रपाठ ततः जयवीयरायगाधापठन सत आचार्योपाध्यायगुरुसाघुपन्दन । इत्युत्कृष्ट चैत्यवन्दना । इत्यावश्यके शकस्तवचतुर्विशतिस्तवयोजना ॥ अथ धन्वनकयोजना ॥ यथा । तत्र पन्दनक द्वादशावते । तदुक्त पूर्व । 'परिकमणे सन्माए काउस्सग्गा घराहपाहुणए । आलोषणपरिसुणणे उत्तम अद्वेय पदणय ॥१॥ तत्र सामान्यपन्दनक उत्कृष्ट चैत्यव- न्दनां विषाय मुखपत्रिका प्रतिलिख्य द्वादशावर्तवदनं दद्यात् । ततः इच्छा० भगव० देवसिय आलोएमि० पुन द्वादशावर्तवन्दनक वस्या इच्छा० भग० देवसिय स्वामेमि० इति क्षामण पुनः द्वादशावर्तयन्दनं दवा प्रत्याख्यानोचार कुर्यात् । सत आचार्योपाध्यायगुरुसाघुपन्दन चैत्यवन्दनाभावेपि गुरुभक्तपर्ण वन्दनकं वस्या ।
तत. प्रतिक्रमणमध्ये यथायुक्त्या चन्दनकानि । स्वाध्यायकरणेपि वन्दनक कायोत्सर्गे च क्षामणे आलोचने गुरूपासनाया सर्वप्यपि उत्तमापु वन्दनकदान । एफमुखवत्रिकाप्रतिलेखनेन निर्द्वादशावर्तवन्दनक भ- पति । एकपेल यादशावतचन्दनकवाने आलोचन क्षामण प्रत्याख्यान क्रमेण विदध्यात् । चन्दनकादौ सर्पन पर्यापपिफी प्रतिक्रमेत् । इत्यावश्यके वन्दनकयोजना संपूर्णा ॥ अध प्रतिक्रमणम् ॥ यथा । गुर्वग्रे स्थापनाचार्याने घा क्षमाश्रमणपूर्व कथयत्ति इच्छा० भग० इरियापहिय परिघामामि यावत् अप्पाण घोसिरामि । चतुर्विशतिस्तवचिन्तन पारयित्वा मुखेन चतुर्विशतिस्तवन । 'चि- इचवणमि तट पदणमि पडिफमणयमि सज्झाए । पडिलेहणाई आहारसगहे तहय आलोए ॥१॥ आगम- पदणारभे लोए मलमुत्तमाइ उस्सग्गे । गमणागमणे मिक्खारियाइ आलोअणाकाले ॥२॥ धसई उपहि- बाणे आरभे लेघमाइए पिहिए । फालग्गहणे सज्झायमाइपट्ठाणकालेय ॥३॥ अप्पदिलेहियमग्ग निसि- सचरणे य पीसघणुगमणे । इरियापहिया साहहिं फासियचेघमाईहिं ॥ ४ ॥' इति इर्यापधिकी ॥ ॥ अथ घेल्ययन्दनवन्दनक्षामण आलोचनकायोत्सर्गप्रत्याख्यानादिभिर्मिलितैः प्रतिक्रमणयुक्तिर्मण्यते । यथा । पूर्व गभातिफमतिक्रमणं यथा । 'दरियावहिया फुसमिण काउस्सग्गो गुरूणनमण च । परिकमणगयण चिय सपाच्छय फहण मह उपरि ॥१॥ सामाझ्यदडयफाउस्सग्गा चउवीसथयमि उस्सग्गो । सुयथयउस्सग्गो घेय सिद्धत्थय फरण मुहपत्ती ॥२॥ पदणय आलोयण सधारुचरण मुत्तफहणाइ । चंदणय खामण चिय परिहण सविसाधेमि परि० करेमि इत्युक्त्वा मुखपत्रिका प्रतिलेखयेत् । अत्र-मुहपत्ति घोलपटो कप्प- तिगतहय व रयहरण । सपारुत्तरपष्टो वसपोहा उग्गए सूरे ॥१॥ पाहुयेल पडिलेहण अंगोवहियसहि इरियसझाय । उपयोगकाउसग्गो मुनिगुरुवयणं च गुरुनमण ॥२॥ ततो मुखवनिकामतिलेखनानन्तर क्षमा तयपूर्वक वदेत् भग० अगपरिलेहण सदि० अगप० करेमि । ततः स्थापनाचार्य चोलपट कल्पघय रजोहरण प्रतिलेखयेत् । एतेषां प्रतिलेखन साधुप्रतिलेखनाचेष्टितादवसेय । ततः क्षमाप्रमण दस्खा इच्छा० भगव० उपधिमुहपसि परिलेहेमि । ततः क्षमा० सूयपूर्वक कथयेत् इच्छा० भग० उपधि सदिसाघउ उपधि पदिलेहउ इत्युक्त्वा सस्तारकोसरच्छदाविप्रतिलेखयेत् । क्षमा० यपूर्व भणति मग. वसति सदिसावउँ घसति पविलेखउ इत्युक्खा वसतिमात्रफप्रमृति दडपोछनेन मार्जयेत् । तत ऐयोपथिकी प्रतिक्रम्य गुर्वने क्षमा० स्यपूर्व वदेत् एच्या० भग० सज्झाय सदिसावेमि । नमस्कार पठिखा दशवकालिकादिमाध्ययनद्वय एकमध्ययन था। अथवा जयइ जगजी० गाथापचर्षिशर्ति गाधापश्चर्फ वा उपविष्ट' पठेत् । ततः क्षमा० पूर्व भणति भग० उपयोग करेमि उपयोगस्स करावणत्थ फरेमि काउस्सग्ग. अन्नत्थ० यावत् अप्पाण वोसि० कायोत्सर्गः नमस्कारचिन्तनं पारयिस्वा नमस्कारमणन सतः इच्छाकारेण सदिसह साधुभिरित्युके गुरुः कथयति लाम् । पुनः साघधः कथयन्ति भग० कहलेसह गुरु० जह गहिय पुषसाहहिं । पुनः साधू' कथयति इच्छ आवस्सियाए जस्स विजुग्गसि । ततः क्रमेण साधुवन्दन ततो धर्मव्याख्यान पठनपाठनकर्म साधवः फुर्वन्ति । सप्राप्ते पादोनमहरे पुनः प्रतिलेखना तस्याः कालसूचन यथा सर्वत्र प्राग्वत् विशेषस्तूच्यते । पु- : रुप. प्रमाणमस्याः सा पौरुषी छाया । कथं कर्फसक्रान्तेः पूर्वाहे अपराहे वा यदा शरीरममाणा छाया भवति सदा सर्वदिनेषु पौरुषी यथा । पुरुषस्योर्ध्वस्य दक्षिणकर्णनिवेशितार्फपिम्घस्य दक्षिणायनाचदिने । यदा तु या द्विपदी भवति तदा पौरुषी यया। 'आसाढे मासे दुपया पोसे मासे पउप्पया चित्ता । सोएसुमा- सेसु तिपया हवा पोरसी ॥१॥' हानिधृद्धित्वे एव । अंगुल सप्तरत्तेण पक्खेण तु दुरगुल । वहुए हावए षावि मासेण चतुरगुलं ॥२॥ साधयणेणमित्यत्र पादोनमहरेणाप्यधिकारोऽतस्तत्र पौरुषीछायोपरि प्रख्येय। 'जिह्वामूले आसाटसापणे छाहिं अगुलेहिं पडिलेहा । अहाहि वीयसयमी तइए दस अट्टहिं घउत्थे ॥१॥' सार्धपौरुपये एष । 'पोसे तणुयाए नवहिं एएहिं तु पोरसी सहा । ताविकिकाहाणी जाषा सादे पया तिनि॥१॥' पूर्वार्ध अग्रे वक्ष्यमाणोपि प्रमाणविशेषप्रस्ताचादेघ विज्ञेय । 'पोसेवि इत्यछाया पारस अगु- लपमाण पुरिमहे । मासि दुअगुलहाणी आसाढे निहिआ सधा ॥१॥ सुखावयोधार्थ स्थापना चैषा । वाद- शारयनकन्यासः ॥ तदनन्तर क्षमा० पूर्व साघवः कथयन्ति । भयव पहुपरिपुन्नापोरसी साहवो उय जहा होह । इत्युक्त्वा मुखवस्त्रिका प्रतिलेख्य सर्व मुनारिफेलकाष्ठालावुमय पाम्रनिचय प्रतिलेखयेत् । ततश्चैत्य परिपाटीप्रभृतिकर्म विधाय ऐयोपथिकी प्रतिफम्य पारणा मुखपत्रिका प्रतिलेखयेत् । तत इति कथयेत् । १ भमाइतिरसिन्प्रपेश्म्यम पोषितानि ।
परिलहण सविसावेमि परि० करेमि इत्युक्त्वा मुखषत्रिका प्रतिलेखयेत् । अत्र-'मुहपसि चोलपटो कप्प- तिग तय घेष रयहरण । सपारुसरपटो वसपोहा उग्गए सूरे ॥१॥ पहुवेल परिलेहण अंगोवहियसहि इरिपसमाय । उपओगकासग्गो मुनिगुरुषयण च गुरुनमण ॥२॥' ततो मुखपत्रिकाप्रतिलेखनानन्तर क्षमा दूयपूर्वक ववेत् भग० अगपसिलेहण सदि० अंगप० करेमि । ततः स्थापनाचार्य चोलपट्ट कल्पघ्रय रजोहरण प्रतिलेखपेत् । एतेषां प्रतिलेखन साधुप्रतिलेखनाचेष्टितादयसेय । ततः क्षमाश्रमण दस्वा इच्छा० भगव० उपधिमुहपत्ति पग्लेिहेमि । सप्तः क्षमा० मूपपूर्वक कथयेत् इच्छा मग उपधि सदिसावउ उपधि पडिलेहड इस्युक्त्वा सस्तारकोत्तरच्छदाविमतिलेस्वयेत् । क्षमा० न्यपूर्व भणति भग. वसति सदिसावउँ वसति पसिलेख इत्युक्त्वा धसतिमात्रकप्रमृति दसपोछनेन मार्जयेत् । तत ऐयापधिकी प्रतिक्रम्य गुर्वने क्षमा० पूयपूर्व वदेत् इच्छा० भग० सज्झाय सदिसावेमि । नमस्कार पठिखा दशकालिकादिमाध्ययनद्वय एकमध्ययनं पा । अयया जयइ जगजी० गाथापचविंशति गाथापञ्चक वा उपविष्टः पठेत् । तत. क्षमा० पूर्व भणति भग० उपयोग करेमि उपयोगस्स करावणत्य करेमि काउस्सग्ग० अन्नत्य यावत् अप्पाण पोसि० कायोत्सर्गः नमस्कारचिन्तन पारयिस्वा नमस्कारमणन ततः इच्छाकारेण सदिसर साधुभिरित्युक्त गुरु कथयति लाम । पुनः साधषः कथयन्ति भग० कहलेसह गुरु० जह गहिय पुधसाहहिं । पुन' साधू' कधपति इच्छ आपस्सियाए जस्स पिजुग्गत्ति । ततः क्रमेण साधुवन्दन ततो धर्मव्याख्यान पठनपाठनकर्म साधव, कुर्वन्ति । समासे पादोनमहरे पुनः प्रतिलेखना तस्याः कालसूचन यथा सर्वत्र प्राग्वत् विशेषस्तूच्यते । पु- रुप प्रमाणमस्याः सा पौरुषी छाया । कथं कर्फसक्रान्तः पूर्वाहे अपराहे वा यदा शरीरममाणा छाया भवति तदा सर्पदिनेषु पौरुषी यथा । पुरुषस्योर्ध्वस्य दक्षिणकर्णनिवेशितार्कषिम्यस्य दक्षिणायनाचदिने । यदा तु छाया द्विपदी भवति तदा पौरुषी यथा । 'भासाठे मासे दुपया पोसे मासे घउप्पया चिसा । सोएसुमा- सेस तिपया हवह पोरसी ॥१॥' हानिघृद्धित्वे एव । अगुल सत्तरत्तेण पक्खेण तु दुरगुल । घहुए हावए पावि मासेण चतुरगुल ।। २॥ साहुषयणेणमित्यत्र पावोनमहरेणाप्यधिकारोऽतस्तत्र पौरुषीछायोपरि प्रख्येय । 'जिह्वामूले आसाढसावणे छर्हि अगुलेहिं पडिलेहा । अहादि वीयतयमी तइए दस अट्ठहिं घउत्थे ॥१॥' सापौरुषत्वे एव । 'पोसे तणुछायाए नवहिं एएहिं तु पोरसी सहा । ताषिकिकाहाणी जाषा साढे पया तिति ॥१॥' पूर्वार्ध अग्रे वक्ष्यमाणोपि प्रमाणविशेषप्रस्तापादेव विज्ञेय । 'पोसेवि छुत्यछाया पारस अगु- रूपमाण पुरिमहे । मासि दुअगुलहाणी आसाडे निहिआ सपा ॥१॥ सुखापयोषार्थं स्थापना चैपा । द्वाद- वारयचकन्यासः ॥ तदनन्तर क्षमा० पूर्व साधषः कथयन्ति । भयष पहुपडिपुन्नापोरसी साइयो ज्य जहा ह । इत्युक्त्वा मुखवत्रिका प्रतिलेख्य सर्व मुनारिकेलकाष्ठालावुमय पात्रनिचय प्रतिलेखयेत् । सतश्चैत्य रिपाटीप्रभृतिकर्म विधाय ऐर्यापथिकी प्रतिक्रम्य पारणा मुखपस्त्रिका प्रतिलेखयेत् । सत इति कथयेत् । १ भस्माविरनिन्प्रयेग्न्यन्न योमिवाखि।
यता पैरोव्यामभृतीनां कायोत्सर्गस्तुतयः । ततो नमस्कारपूर्व मुखयस्त्रिकाप्रतिलेखन पदनक । सप्त इच्छामो- गुसष्ट्रिय नमोहत्सिदा पूर्वकं । 'नमोस्तु धर्षमानाय स्पर्धमानाय फर्मणा । सजयाघाप्तमोक्षाय परोक्षाय कुती- बिना ॥ येषां विकचारविन्दराज्याज्याय' क्रमकमलापलिं दधत्या । सहशैरिति सगत प्रशस्य कथित सन्तु शिवाय ते जिनेन्द्राः ॥ २॥ कषायतापार्जितजन्तुनितिं करोतु यो जैनमुखाम्बुदोगतः । स शुक्रमासो- यष्टिसनिमो वघातु तुष्टिं मयि विस्तरो गिरां ॥ ३ ॥ इति स्तुतिम्रयपाठः । शकस्तवपाठ । स्तोत्रकथन आचार्योपाध्यायगुरुसाधुनमन देवसिकमायश्चित्तविशोधनाकायोत्सर्गः चतु० चतुष्टयचिन्तन चतु० भणन क्षमा० उपपूर्व भणति भग० सज्झाय सदिसावेमि सज्झायं करेमि इत्युक्त्वा नमस्कारघयपाठः । ततः क्षुद्रोपद्रयोपशमना कायोत्सर्गः चतुष्टयचिन्तन मुखेन चतु. भणन । ततः प्रव्रज्याविधानपाठः । इति देवसिकमतिक्रमणविधिः॥ अप पाक्षिके तु । 'मुहपत्ती पक्षणय सखुदाखामण तहा लोए । पदणपत्तेय खामणाणि वदणय सुप्स घ ॥१॥ सुत्त उन्महाण उस्सग्गो पुत्तिषण तहय । पचत्तिय खामणय तह चउरो त्योभवणय ॥२॥ मति- क्रमणसूत्रकथन यावत् देवसिफातिक्रमणवत् । ततः क्षमा० पूर्वक इति वदेत् भग० पक्खियमुहपसिय प डिलेडेमि इत्युफ्स्वा मुखवत्रिका प्रतिलेखयेत् । ततो वदनक । ततः इच्छा० भग० सवुद्धाखामणेण अन्मुहि- ओमि अम्भितरपक्षिय सामेमि । इत्थ खामेमि पक्खिय ज किंचि अपसिप पर० इत्यादि यावत् तस्स मिच्छामि दुकडं । तत ऊर्वीभूय भग० पक्खिा आलोएमि इत्यं आलोएमि पक्खियं जो मे० इत्यादि । तदनन्तर गुरुः कथयति चउत्येण पडिकमह इच्छाकारि जीणिआलोयउ तेहरिहि एकउपवास लेखइ तपश्चरणु एकु उपवासु । अथवा पिआपिल अथवा ३ निवी अथवा ४ एफासणा अथवा २ सहस्र समायए तलइ तपश्चरणि करी । यथाशक्ति पक्षविषसमाहिं प्रवेश करिजउ । पुनर्घन्दनक । तत जीभ्य इति वदेत् देव- सिय आलोइय चइफत प्रत्येकखामणेणं अन्मुहिओमि अभिप्तरपक्खिय स्वामेमि इत्युक्त्वा पूर्व गुरु स्था- पनाचार्य क्षामयति इच्छा० भग० पक्षिय खामेमि इत्थ खामेमि पक्खिय ज किंचि इति दण्डकमुफ्त्वा पुनः क्षमा० पूर्व भग० सुखतपु । पुनः क्षमाश्रमणेन भग० सुखपाक्षिा । पुनः क्षमाश्रमणेन भग० पक्षदि- पसमादि अभक्तिआसातना मनवचनकायस्खण्डनाविराधना कीधी हुइए तस्स० । ततः शिष्याः गुरु ज्ये- छादिअनुक्रमेण क्षमयन्ति । शिष्यो यदा भणत्ति भग. पक्खिय खामेमि सदा गुरू क० अहमधि खामेमि तुन्भे । शिष्यः क्षामणदण्डक कथयति तदा गुरुफज किंचि अपसिय परपत्तिय अविणया सारिया वारिया चोहया पडिचोइया तस्स । यदा शिष्यः क्षमा० पूर्व मुखत० पाक्षिफइतिक० तदा गुरु क० देघगुरुप्रसादेन । यदा शिष्य. क्षमाश्रमणेन भग० पक्षदिवसमाहि अमक्तिआसातना इत्यादिक. तदा गुरु क. पक्षदिय- समाहि अमस्यउअ समाधान उपजाव्यउ तस्सः । एष ज्येष्ठफनिष्ठानुक्रमेण यतिश्राद्धाना क्षमितिक्षामणा। ततो गुरु कथयति इच्छाकारेण चउरासीलक्खजीषयोनिमध्ये पृथ्वीकायअप्कायतेजस्कायवायुकायवनस्प- चता वैरोव्याममृतीनां कायोत्सर्गस्तुप्तयः । ततो नमस्कारपूर्व मुखपत्रिकाप्रतिलेखन घदनक । तत इच्छामो- णुसहिय नमोहत्सिदा पूर्वकं । 'नमोस्तु वर्षमानाय स्पर्घमानाय कर्मणा । तमयाघाप्तमोक्षाय परोक्षाय कुती- नां ॥१॥ येषा विचारविन्दराज्याज्याय' क्रमकमलापलिं वघल्या । सदृशैरिति सगत प्रशस्य कथित सन्तु शिवाय ते जिनेन्द्राः ॥२॥ कषायतापार्जितजन्तुनिईतिं करोतु यो जैनमुखाम्बुदोङ्गतः । स शुक्रमासो- षष्टिसनिमो घातु तुष्टिं मयि विस्तरो गिरां ॥ ३ ॥' इति स्तुतित्रयपाठः । शकस्तवपाठः । स्तोत्रकथन आचार्योपाध्यायगुरुसाधुनमन वैषसिकमायमित्तपिशोधनाकायोत्सर्गः चतु० चतुष्टयचिन्तन चतु० भणन क्षमा० यपूर्व भणति भग० सम्झाय सदिसामि सज्झायं करेमि इत्युक्त्वा नमस्कारघ्रयपाठः । ततः शुद्रोपद्रवोपशमनार्य कायोत्सर्गः चतुष्टयचिन्तन मुखेन चतु० भणन । ततः प्रव्रज्याविधानपाठः । इति देवसिकपतिकमणविधिः॥ अप पाक्षिके तु । 'मुहपसी पदणय सवुदाखामणं तहा लोए । पदणपत्तेय खामणाणि पदणय सुत्सव ॥१॥ मुत्त उम्भट्ठाण उस्सग्गो पुत्सिवण तहय । पद्धतिय खामणय तह चउरो त्योभवणय ॥२॥ प्रति- क्रमणसुन्नकथन यावत् देवसिकप्रतिक्रमणवत् । ततः क्षमा० पूर्वक इति वदेत् भग० पक्खियमुहपत्तिय प हिलेहेमि इत्युक्त्वा मुखवस्त्रिको प्रतिलेखयेत् । ततो घदनक । ततः इच्छा० भग० सवुद्धाखामणेण अन्मुहि- ओमि अम्भितरपपिस्त्रयं खामेमि । इत्यं खामेमि पक्खिय ज किंचि अपत्सिय पर० इत्यादि यावत् तस्स मिच्छामि दुफान्छ । सत अधीम्य भग० पक्खिा आलोएमि इत्य आलोएमि पक्खियं जो मे० इत्यादि । तदनन्तर गुरू कथयति चउत्येण परिकमह इच्छाकारि जीणिआलोयउ सेहरिहि एकउपवास लेखद तपश्चरणु एक उपवासु । अथवा पिआपिल अथवा ३ निवी अथवा ४ एफासणा अथवा २ सहस्र सज्झायए तलइ तपश्चरणि करी। यथाशक्ति पक्षदिपसमाहिं प्रवेश करिख । पुनर्वन्दनक । तत ऊ/भ्य इति वदेत् देव- सिय आलोइय वइफत प्रत्येकखामणेण अन्मुहिओमि अमितरपक्खिय खामेमि इत्युक्त्वा पूर्व गुरु स्था- पनाचार्य क्षामयति इच्छा० भग० पक्खिय खामेमि इत्य खामेमि पक्खिय ज किंचि इति दण्डफमुफ्त्वा पुनः क्षमा० पूर्व भग० सुखतपु । पुनः क्षमाश्रमणेन भग० सुखपाक्षिक । पुन. क्षमाश्रमणेन भग० पक्षदि- वसमाहि अमक्तिआसातना मनवचनकायखण्डनाविराधना कीधी हुइए तस्स । ततः शिष्याः गुरुं ज्ये- धादिअनुक्रमेण क्षमयन्ति । शिष्यो यदा भणति भग० पक्खिय खामेमि तदा गुरुः क० अहमवि खामेमि तुन्मे। शिष्य' क्षामणदण्डक कथयति तदा गुरुक० ज किंचि अपत्तिय परपत्तिय अधिणया सारिया पारिया पोझ्या पडिचोहया तस्स० । यदा शिष्यः क्षमा० पूर्व सुखत० पाक्षिकइतिफ० तदा गुरु फ० देषगुरुप्रसादेन । पा शिष्य क्षमाममणेन भग पक्षदिवसमाहि अभक्तिआसातना इत्यादिक० तदा गुरु फ० पक्षदिव- मादि अमलन समाधान उपजाव्यउ तस्सा एव ज्येष्ठकनिष्ठानुक्रमेण यतिमाद्धाना क्षमितिक्षामणा । सो गुरु कपपति इणकारेण परातीटक्खजीपयोनिमध्ये पृथ्वीकायअप्कायतेजस्कायवायुकायघनस्प- पर प्रथमे यामे साधु' कथयति भग० पटुपरिपुना पोरसी राइसधारए ठामि । मुखवस्त्रिका प्रतिलिस्य शक्रस्तष पठेत । मध्यरीत्या चैत्यवन्दनक ॥ ॥प्राधानां व्यग्रस्त्वे कदाचिन्न प्रतिक्रमणसामग्री भवति तदा प्रभातस- ध्ययोः प्रादा ऐर्यापथिकी प्रप्तिक्रम्य उत्कृष्ट चैत्यवन्दनेन देवषन्दन विधाय गुरोरने मुखवत्रिका प्रतिलिख्य पन्धनमालोचनं प्रत्यास्यान फुर्वन्ति ज्ञानपूजारात्रिकमलप्रदीपान्ते श्रुतकायोत्सर्ग यथा । तमतिमिरपडल- विदसणस्स इत्याविश्रुतस्तष पठित्वा पूर्ववत् श्रुतकायोत्सर्ग' नमस्कार स्मृत्वा पारयित्वा श्रुतस्तुतिकथन । ततः 'निबुइपसासणय जयह सया सवभावदेसणय । कुसमयमयनासणय जिणदवरवीरसासणय ॥१॥' इत्यावश्यफोक्तप्रतिक्रमणयोजना ॥ ॥ अथ कायोत्सर्गयोजना । तत्र कायोत्सर्ग' जिनपैत्यभुततीर्थज्ञान- वर्शनचारित्रसमस्तपूजारापनार्य क्रियमाणः कायोत्सर्गः पदणषप्तिया इत्यादिपूर्वक करणीयः । प्रायश्चित्तवि- शोभनार्थ उपद्रवनिवारणार्थं श्रुतवेषतारापनार्थ समस्तचतुर्णिकायदेवताराधनार्थं चदणवतियाए इत्यादि न करणीय किंतु अनत्य इत्यावेष वाच्य । तथाच ऐर्यापथिकी कायोत्सर्गः सर्वप्रापि एकचतुर्विशतिस्तवमय' प्रायश्चित्तविशोधनापै क्षुद्रोपद्रयोपशमनार्थं चतुर्णिफायदेषताराघनार्थ इष्टाहत्मणमनार्थं कायोत्सर्गास्ते चतु- अतु. मयाः कायोत्सर्गे चतु० चिन्तन । वन्दे मुनिम्मलयरा इतिपर्यन्त ये च उत्कृष्टदेववन्दने श्रुतदेयता- पाराषने सत्युत्तराः कायोत्सर्गाः ये च खाण्यायोपगतास्ते सर्वे एकनमस्कारचिन्तनरूपा. प्रतिक्रमणमध्य- गताः कायोत्सर्गास्स!ष निवेदिताः। अन्ये च ये अभिग्रहः साधुभिः कायोत्सर्गाः क्रिपन्ते स्वमनीपितयतु. ।
नमस्काराभिमहचिन्तनरूपाः । तथा सम्यक्त्वारोपणनन्दीयोगोदइनोद्देशादिपु ये कायोत्सर्गास्ते एकचतु० चिन्तनरूपाः । इत्यावश्यके कायोत्सर्गयोजना ॥ ॥ अथ प्रत्याख्यान । तत्र दशषिधप्रत्याख्यानानि । उग्गए सूरे नवकारसहिय पचक्खाहि धउधिहपि आहार असण पाण खाइम साइम अन्नत्यणाभोगेण सहसागा- रेण विगइसेसिआओ परक्साहि अन्न सह लेवालेवेण गिहत्यससट्टेण उक्खित्तविवेगेण पञ्चमक्खेण पारिद्यावणियागारेण महत्सरागारेण सपसमाहिवत्तियागारेण पिआसण पचक्खा० दुविहपि आहार असण खाइम अन्नत्थ० सह० सागारियागारेण आउटणपसारणेण गुरुभन्मुहाणेण पारि० मह० सधद्रव्यसचि- त्तदेसावगासिय भोग परिभोग पञ्च० अन्न सह मह० सप० वोसिरह २ पोरसिय पच्च० उग्गए सूरे घड० अ० पा० खा० सा० भन्न सह० पच्छन्नकालेण दिसामोहेण साहुवयणेण सध० विगइसेसियाउ पच० अ- न० सह० ठेवा. गिहत्य० उक्खि० पडद्यमक्खिएण पारि० मह० सघसमा० एकासण पञ्च० प्रिविपि आ- हार असण खाइम साइम अन्नत्य. सह. सागा० आउ० गुरु० पारि० मह० सघ० द्रव्यसचित्तदेसायगा- सिय भोगपरिभोग परक्खादि अन० सह मह० सप० चोसिरामि ४ साहपोरसहिय पच० जग्गए सूरे चट० असण ४ अन्नत्य. सह. पन्छ० दिसा साहु सघ० निविगइय पञ्च० अ० सहसा० लेघा गिहत्य० उफ्खित्त० पह० पारि० मह० सप० एकासण पच० त्रिविह० अ० सा० सा० अन्न० सह. सागा० आउ० गुरु० पारि० मह० सप० द्रव्यसचित्तनियमु० ठेसा० भोग० अन्न सह० मह० सघ० घोसिरह ६ सूरेउग्गे प्रथमे यामे साधुः कथयति भग० यहुपरिपुना पोरसी राइसधारए ठामि । मुखपत्रिका प्रतिलिस्य शक्रस्तष पठेत । मध्यरीत्या चैत्यवन्दनक ॥ ॥श्राद्वाना व्यग्रस्वे कदाचिन्न प्रतिफमणसामग्री भवति तदा प्रभातस- ध्ययोः पादाः ऐपिपिकी प्रतिक्रम्य उत्कृष्ट चैत्यवन्दनेन देषचन्दन विधाय गुरोरने मुखपत्रिका प्रतिलिख्य वन्दनमालोचनं प्रत्यास्यान कुर्वन्ति ज्ञानपूजारात्रिफमङ्गलप्रदीपान्ते श्रुसकायोत्सर्ग यथा । तमतिमिरपडल- विदसणस्स इत्याविभुतस्तष पठित्वा पूर्ववत् श्रुसकायोत्सर्ग. नमस्कार स्मृत्वा पारयिस्वा श्रुतस्तुतिकथन । ततः 'निपापसासणय जयह सया सभाषदेसणय । कुसमयमयनासणय जिणदवरवीरसासणय ॥१॥' इत्यावश्यकोतप्रतिक्रमणयोजना ॥ ॥ अथ कायोत्सर्गयोजना । तत्र कायोत्सर्ग' जिनचैत्यभुततीर्थज्ञान- दर्शनधारिनसमस्तपूजाराधनार्य क्रियमाणः कायोत्सर्ग' पदणपत्तिया इत्यादिपूर्वक करणीयः । प्रायश्चित्तवि- शोपना उपद्रयनिवारणार्थ श्रुतवताराधनार्य समस्तचतुर्णिकायवेपत्ताराधनार्थे पदणवत्तियाए इत्यादि न करणीय किंतु अन्नत्य इत्याचेच पाच्य । तथाच ऐयाँपथिकी कायोत्सर्ग सर्वप्रापि एकचतुर्विशतिस्तवमयः प्रायमित्तषिशोधना क्षुद्रोपद्रपोपशमनार्थ चतुर्णिकायदेवताराधनार्थ इष्टाहत्मणमनार्थ कायोत्सर्गास्ते चतु. अतु० मयाः कायोत्सर्गे चतु० चिन्तन । वन्दे सुनिम्मलपरा इतिपर्यन्त ये च उत्कृष्टदेवषन्दने भुतदेवता- चाराधने सत्युत्तराः कापोत्सर्गा ये च स्वाध्यायोपगतास्ते सर्षे एकनमस्कारचिन्तनरूपाः प्रतिक्रमणमध्य गताः कायोत्सर्गास्तत्रैव निवेदिताः । अन्ये च ये अभिग्रहैः साधुभिः कायोत्सर्गाः क्रियन्ते खमनीषितचतु० नमस्काराभिग्रहचिन्सनरूपाः । तथा सम्यक्त्वारोपणनन्दीयोगोद्वहनोदेशाविषु ये कायोत्सर्गास्ते एकचतु० चिन्सनरूपाः । इत्यावश्यके कायोत्सर्गयोजना ॥ ॥ अथ प्रत्यास्यान । तत्र वशविघप्रत्याख्यानानि । उग्गए सूरे नवकारसहिय पचक्खाहि उधिहपि आहार असण पाण स्वाइम साइम अन्नत्यणाभोगेण सहसागा- रेण विगइसेसिभाओ पचक्वाहि अन्न सह लेषालेवेण गित्थससट्टेण उक्खित्तविषेगेण पहश्चमक्खेण पारिहापणियागारेण महत्तरागारेण सधसमाहिवसियागारेण पिआसण पचक्खा० दुविहपि आहार असण खाइम अन्नस्थ० सह० सागारियागारेण आउटणपसारणेण गुरुभन्मुट्ठाणेण पारि० मह० सप० द्रव्यसचि- त्तदेसावगासिय भोग परिभोग पच० अन्न सह० मह० सप० घोसिरह २ पोरसिय पच० उग्गए सूरे चउ० अ० पा० खा० सा० अन्न सह. पच्छन्नकालेण दिसामोहेण साहुषयणेण सप० विगइसेसियाउ पच्च० अ- म० सह लेवा गिइत्य० क्वि० पहुचमक्खिएण पारि० मह० सपसमा० एफासण पच्च० त्रिविहपि आ- हार असण खाइम साइम अन्नस्थ० सह. सागा० आउ० गुरु० पारि० मह० सप० द्रव्यसचित्तदेसावगा- सिय भोगपरिभोग पञ्चक्खाहि अन्न सह मह० सप० पोसिरामि ४ साढपोरसहिय पच्च० उग्गए सूरे चउ० असण ४ अन्नत्य० सह० पच्छ० दिसा० साहु० सघ० निविगइय पच० अ० सहसा० लेघा० गिहत्थ० उक्खित्त० पारि० मह० सघ० एफासण पच० त्रिविहं० अ० खा० सा० अन्न० सह० सागा० आउ० गुरु० पारि० मह सब द्रव्यसचिसनियमु० देसा० भोग० अन्न सह० मह० सघ० वोसिरइ ६ सूरेउग्गे .
मयमे यामे साधुः कषयति भग० बहुपरिपुन्ना पोरसी राइसधारए ठामि । मुखपत्रिका प्रतिलिख्य शक्रस्तष पठेत् । मध्यरीत्या व्यवन्दनक ॥ ॥ आदाना व्यग्रस्खे कदाचिन्न प्रतिझमणसामग्री भवति तदा प्रभातस- ध्ययोः पादा ऐर्यापथिकी प्रतिक्रम्प उत्कृष्ट चैत्ययन्दनेन देवधन्दन विधाय गुरोरने मुखयनिका प्रतिलिख्य चन्दनमालोचनं प्रत्यास्यान कुर्वन्ति ज्ञानपूजारात्रिकमङ्गलप्रदीपान्ते श्रुतकायोत्सर्ग यथा । तमतिमिरपहल- पिदसणस्स इत्यादिश्रुतस्तष पठित्वा पूर्ववत् श्रुतकायोत्सर्ग नमस्कार स्मृत्वा पारयिस्वा श्रुतस्तुतिकथन । ततः नियुइपसासणय जयह सया सषभाषदेसणय । कुसमयमयनासणय जिणवरचीरसासणय ॥१॥' इत्यावश्यकोकप्रतिक्रमणयोजना ॥ ॥ अथ कायोत्सर्गयोजना । सत्र कायोत्सर्गः जिनचैत्यभुततीर्थज्ञान- दर्शनधारित्रसमस्तपूजाराषना क्रियमाणः कायोत्सर्गः पदणवत्तिया इत्यादिपूर्वक करणीयः । प्रायश्चित्तवि- शोषनाथै उपद्रवनिवारणार्थ भुतदेवताराघनार्य समस्तचतुर्णिकायदेवताराधनार्थ घणवत्तियाए इत्यादि न फरणीय किंतु अन्नस्य इत्याचेच पाप । तथाच ऐपिथिकी फापोत्सर्ग सर्वत्रापि एकचतुर्विशतिस्तवमयः मायभित्तविशोधनाएं क्षुद्रोपद्रयोपशमनार्थ चतुर्णिकायदेवताराधनार्थ इष्टाहत्मणमनार्थ कायोत्सर्गास्ते चतु- अतु ० मपा कायोत्सर्ग चतु० चिन्तन । बन्दे मुनिम्मलयरा इतिपर्यन्तं ये घ उत्कृष्टदेववन्दने भुतदेषता. चाराधने सत्युत्तराः कायोत्सर्गा' ये घ स्वाध्यायोपगतास्ते सर्वे एकनमस्कारचिन्तनरूपाः प्रतिक्रमणमध्य- गता कायोत्सर्गास्तत्रैव निवेदिताः। अन्ये च ये अभिग्रहः साधुभिः कायोत्सर्गा. क्रियन्ते खमनीपितच० ।
यथा । 'सचित्त १ दए २ विगई ३ वाहण ४ तपोल ५ वत्य ६ कुसमेसु ७। आसण ८ सयण ९विलेवण १० पम ११ दिसि १२ न्हाण १३ भत्तेसु १४ ॥१॥ सचित्तानि अप्रामुकभक्ष्याणि १ द्रव्याणि प्रामुकमध्याणि २ विकृतयः पूर्वोक्ता दश ३ वाहनानि अवादीनि ४ ताम्बूलं क्रमुकपत्रादि ५ वस्राणि आच्छादनानि फुसुमानि माल्यानि ७ आसनानि षेत्रासनपप्रभृतीनि ८ शयनानि वहातूलिकादीनि ९ विलेपनानि चन्द- नफस्तूरिकादीनि १० ब्रह्मवत ११ विक्षु देशाषकासिक १२ लान लेहोद्वर्तनजलमय १३ मत अन्न १४ एतेपा गृहिणो यथाशक्ति प्रतिदिन सख्या कुर्वन्ति । वोसिरामि वोसिरह व्युत्सृजामि व्युत्सृज इति परि- त्यागवाचक पद । इस्यावश्यके प्रत्याख्यानयोजना ॥ नृपादीना नियोगिना परसेवकानां पाठुव्यवसायाना व कृते आवश्यकविधिर्यथा । सर्ववनालफारसहि- तोपि शुचिर्भूखा घाग्रे शुचिस्थाने या पूर्वोदपुखः कृतोसरासरः उपविष्टः सन् पूर्व परमेष्ठिमन्त्र पठेत् । ततः। 'पचमघयजुत्तो पचविहायारपालणसमस्थो। पञ्चसमिमो तिगुत्तो छत्तीसगुणो गुरू मज्झा' ॥१॥ ततः इच्छाका० भग० एरियायहिय इत्यारभ्य यावत्तस्स मिच्छामि पुकार इतिपर्यन्त ऐर्यापथिकी पठेत् । ततः फरेमि भते सामाझ्य सावज जोग पचक्खामि जाव आवस्सय पज्जवासामि दुविह० शेषो दण्डका पूर्ववत् । तदनन्तर शक्रस्तव सधेर्सि तेसिं पुणो तिविहेण तिदावीरियाण इतिपर्यन्त पठेत् । चतुर्विंशतिस्तव सिद्धा सिद्धिं मम दिसन्तु इतिपर्यन्त, श्रुतस्तव धम्मुप्सर चढउ इतिपर्यन्तं, सिद्धस्तव सिद्धा सिद्धिं मम दिसतु उक्खित्त० पारि० मह० सप० एकासणं एफलहाण पच० प्रियि० ३ ज०मा० सा० अ०० सह मा. गारि० गुरु० पारि० मह सब० ० स०नि० देसा० भोग० अन्न सह० मह० सप० पोसिरह । एषटया-14 णापचपखाण । गठि० घर० असण ४ अन्न सह० मह सह. यिगासेसि. स. सह. ऐपा० गिद. उफ्खि० प० पारि० मह० सप० एकासण अहकवल पच० प्रियि ६ ०मा० सा० अप० सह सागा. भास० गुरु० पारि० मह० सप० प्र० स० नि० देसापगासिय भोगपरिभोग पपपम्पादि । बस सहमाद. सध० घोसिएं अट्ठकपल ।। इति पिण्ठितपचक्खाणानि ॥ ॥ 'परफ्खादि परस्पति पपपम्पामि नपात्मन' । पाणस्सेति च साधूनां द्रव्यादि गृहिणा पुनः ॥ १॥ यथा साधूना पाणस्स टेपाटेपेण पा अदेयायेण या अत्येण था पहलेण वा ससित्येण वा असित्धेण पा घोसिरह । इति साधना याफ्प कर. नीय ॥ ॥ गृहिणा यथा । द्रव्यसचित्तनिपमेति । 'नघकारपोरसीए पुरिमहफासणे अभस? । उप्पो० सा. सू० सू० सू० नेया पढमक्खरा कमसो॥१॥' सार्घपौरुषी अपार्धपारुपी पूर्वार्षपोरन्तयेते तपोराकारादि सदत् ॥ ॥ अभिग्रहास्तु मनाकल्पिताः यथा । 'अमुष्टिगठी घरसे उस्सास घिभुगजोहरले । भणिप सकियमेय धीरेहि अणतनाणीहिं॥१॥' तथाच मुनयः प्रत्यास्यानान्ते पाणस्स लेबालेरेन वा इखादि प्र. याम्याति । श्रादास्तु द्रव्यसवित्तदेसावगासिय इति । तत्रागारचतुष्क पूर्वमेवोक्तं यथा । इपति सेसेस पत्तारिति पचनात् । तपाच भादा प्रामातिकमतिकमममध्ये प्रसारयानादी सचित्ताविसापो इम्ति यथा। 'सचित्त १ दछ २ विगई ३ वाहण ४ तवोल ५ षस्थ ६ कुसमेसु ७। आसपा ८ सयण ९ विलेषण १० पम ११ दिसि १२ न्हाण १३ भत्तेसु १४ ॥१॥ सचित्तानि अप्रामुकभक्ष्याणि १ द्रव्याणि प्रामुकसक्ष्याणि २ विकृतयः पूर्वोक्ता दश ३ वाहनानि अश्चादीनि ४ ताम्बूलं मुकपत्रादि ५ वस्त्राणि आच्छादनानि ६ कुसुमानि माल्यानि ७ आसनानि घेत्रासनपप्रमृतीनि ८ शयनानि खटातूलिकादीनि ९ विलेपनानि चन्द- नकस्तूरिकादीनि १० ब्रह्मवत ११ दिक्षु देशाषकासिक १२ लान लेहोद्वर्तनजलमय १३ भक्त अन्नं १४ एतेपा गृहिणो यथाशक्ति प्रतिदिन सख्या पुर्वन्ति । पोसिरामि वोसिरह ध्युत्सृजामि व्युत्सृज इति परि- स्यागवाचक पद । इत्यावश्यक प्रत्यास्यानयोजना ॥ तृपादीना नियोगिना परसेवकाना यष्टुन्यषसायाना च कृते भावश्यकषिधिर्यथा । सर्ववस्खालकारसहि- तोपि शुधिर्भूत्वा देवाने शुचिस्थाने वा पूर्वोदमुखः कृसोसरासरः उपविष्टः सन् पूर्व परमेष्ठिमन्त्र पठेत् । सत'। 'पचमहषयजुत्तो पचविहापारपालणसमस्यो। पञ्चसमिओ तिगुत्तो छत्तीसगुणो गुरू मज्झा' ॥१॥ ततः इच्छाका० भग० इरियावहिय इत्यारभ्य यावत्तस्स मिच्छामि कुछड इतिपर्यन्त ऐयोपथिकी पठेत् । ततः करेमि भते सामाइय सावन जोग पञ्चक्खामि जाव आवस्सय पञ्जवासामि दुविह० शेषो दण्डका पूर्ववत् । तदनन्सर शस्तव सपर्सि तेसिं पुणो तिविहेण तिदावीरियाण इतिपर्यन्त पठेत् । चतुर्विंशतिस्तव सिद्धा सिविं मम दिसन्तु इतिपर्यन्त, श्रुतस्तव धम्मुत्तर घटा इतिपर्यन्तं, सिद्धस्तव सिद्धा सिद्धिं मम दिसतु इतिपर्यन्त । तप्तः । 'अज्ञानतिमिरान्धाना ज्ञानासनशलाकया। नेमुन्मीरित येन सम्मै श्रीगुरवे नम || इति पठित्वा आयरिस उधमाए इति गाथात्रय पठेत् । ततो ये मया गोषमानमापालोमा एपापा'शब्द- रूपरसगन्धस्पर्शलालसप्तया कृता' तेपा मिथ्या मे दुष्कृत । यद्देयस्य प्रतिमादि मुःस्थापनतासनटरननि- न्दनोपहासादि कृत सगषन्तोऽहन्त. क्षम्यन्ता । यच गुरूणा प्रपत्रिंशदाशातनारूप शपिनप एम सरप क्षम्यन्तां । यच मिथ्यात्वइिंसान्तस्तेयमैथुनपरिग्रहातरौटै धर्मलहन कृत तङ्गगवान् धर्मः क्षम्पना । पत्यु- स्तकाविद्यास्थापनेन अदेशकालादिपाठेन ज्ञानाशातन कृत तद्भगवानागम क्षम्पता । पप शहापिधि मि ध्यास्वपोषणेन दर्शनलकुन कृत तद्भगवदर्शन क्षम्यता । यावद्वन्धविच्छेदाप्पतिनारादारासपानरोध माणातिपाताणुनतलहन तस्य मिथ्या मे दुप्कृत १ मिथ्योपदेशाभ्याख्यानपूतलेयोग्योक्तिमत्रभेदै गृपापा- दाणुव्रतलहन कृतं तस्य मिथ्या मे दुष्कृत २ स्तेयानुज्ञातस्तदादानराज्पलहनप्रतिरूपकरणफूटमानादिभि. यददत्तादानाणुमत० ३ इखराना गमपरषिवाहनातिरागानद्गक्रीडाभि' यन्मधुनाणुव्रत० . धनभान्परूप्प. कृप्यक्षेत्रवास्तुद्विपक्चतुष्पदसंख्यालानेन यस्परिग्रहाणुव्रत० ५ ऊपस्तिर्यग्म्पतिक्रमस्मृस्पभावक्षेत्रा. दिमिर्यदिग्विरतिगुणवत० ६ सचित्ततत्सपद्धतत्समिश्रसपानदु.पकाहारै अङ्गारवनशकरभाटकस्फोरजी. विकाभिः वन्तलाक्षारसकेशविषपाणिज्यैर्यधपीरानिानासतीपोषषपदामसरसशोः सरकर्मभिर्ययो. गोपभोगमानगुणप्रत० ७ सयुक्ताधिकरणोपमोगातिरेकमौसर्यकन्दर्पकौत्कृष्यवनपदण्णपिरतिगुणवत. ८ ...-८- Ko ४ मनोवाकायदुम्मणिधानानादरस्मृत्यनुपस्थानः सामायिकशिष्यावत० ९ प्रयोगानयनपुद्गलक्षेपशन्दरूपानुपा- तैर्य देशावकाशिकशिक्षाप्रत० १० अनादरस्मृत्यनुपस्थापनअदृष्टाप्रमार्जितोत्सर्गादानसस्तरणैर्यत्पीपधगुण- प्रस० ११ सचित्तक्षेपविधानकालातिक्रममत्सरान्यापदेशैर्यतिथिसविभागगुणवतलहनं कृत तस्य मिथ्या मे पुष्कृत १२। सर्वमपि दिवारात्रौ यहुश्चरित (दुश्चिन्तित) दुर्भाषित दुश्चेष्टित तस्य मिथ्या मे दुष्कृत इति पठित्वा । ततः चत्तारिमङ्गल अरिहन्तामङ्गल सिद्धामाल साहमङ्गलं केवलिपन्नत्तो धम्मो मङ्गल १ चत्तारिलोगुत्तमा अरिहन्तालोगुत्तमा सिद्धालोगुत्तमा साइलोगुत्तमा केवलिपन्नत्तो धम्मो लोगुत्तमो २ चत्तारिसरण पवजामि अरिहते सरण पयजामि ३ इति पठेत् । तदनन्तर जिनस्तोत्रपाठः । ततः। शिव- मस्तु सर्वजगतः परहितनिरता भवन्तु भूतगणाः । दोषाः प्रयान्तु नाशं सर्वत्र सुखी भवतु लोकः ॥१॥ इति कथन । ततः परमेष्ठिमन्त्र पठित्वा । मनोवाफाययोगाना शुमसस्थापनान्मया। शुभावश्यककार्येण पूर्ण सामायिक कृत ॥१॥ अप्सीचारैरभग्न मे सामायिकमनुत्तर । अईद्गुरुप्रसादेन पुनरस्तु क्षणे क्षणे ॥२॥ पुनः पुनरस्तु सामायिक इति सामायिकपारणम्लोकः । ततः प्रत्यक्षतया वा मनसा या गुरुवन्दन । इति नृपति- योगिकार्यव्याक्षिसाना गृहिणा सक्षेपतः प्रतिक्रमणविधिः सपूर्णः ॥ ॥ कदाचित्कस्यचित्मज्ञामान्धेन सा- मायिफप्रत्याख्यानदण्डफ मुस्वपाठेन नायाति तेन चित्ताभिग्रहेणैव सामायिकप्रत्याख्याने करणीये पर चाय विशेषः दण्डकोधारणेनाहत सामायिक प्रत्याख्यान च । अतीचारागमनैरभन्न भवति तन्मध्याकारोचारणव- शात मनस्यादते तु दण्डकोचारवर्जिते सामायिके प्रत्याख्याने भग्ने भवत. तद्दे मायश्चित्तविधिप्रक्रमोक प्रायमितमापरणीय । तथा च । 'जिनार्षनगुरोः पूजा सिद्धान्तपठन तथा । घेयावृत्य मुनीना व पिम्पपुस्त- कायोरपि ॥१॥धर्मोपदेशश्रवण व्याख्यानं धर्मशास्त्रक । प्रमार्जनादि वा कार्य प्रतिपत्तिप्रोरपि ॥२॥ परमेष्ठिमप्रजापः स्तोत्रपाठोहतामपि । इत्यादिधर्मवैयग्य सर्वमावश्यफ विदुः॥३॥ मध्याहान्मध्यरात्र घ याषषसिफ षिषुः । मध्यरानाच मध्याह यावत्कर्म च रात्रिक ॥४॥' इत्याचार्यश्रीवर्धमानसूरिकृते आ- चारदिनकरे उभयधर्मस्तम्भे पहिघावश्यककीर्तनो नामाष्टत्रिंशत्तम उदयः ॥ ३८॥ ग्रन्धान २५००॥ एकोनत्रिंशत्तम उदयः। अथ तपोविधिरुच्यते ॥ सचाय । यहूर यदुराराध्य यच दूरे व्यवस्थितम् । तत्सर्य तपसा साध्य तपो हि दुरतिक्रमम् ॥ १॥ ततः शिषकुमारषधरति मन्दिरस्थोपि यः स देवपरिपथपि पुतिमहत्त्वविस्फूर्तिभृत् । कृशस्वकृशतापनोल्लसितकर्णक कानन सुधातुपु विशिष्टता नृपतिमौलितामेति च ॥२॥ ततः सकलकर्म- मिर्दिविघलन्धिकृत्रिमित रहे पुरि च दुर्मरोप्यहह वन्दिषेणो द्विजः। ते शमतपःपरः सुरनरैकवन्यो भये- द्रविज्वलनतापिता भयति दीसिमायो घटः ॥ ३ ॥ यस्तपोविधिरामातो जिनैर्गीतार्थसाधुभि । तं तपा कुर्यता सन्तु मनोवाक्तिसिदयः ॥४॥ असत्या दानशक्ती व देहशकिमबेश्य प । अनुष्ठेय पुण्यबद्रिस्त- पाकर्म सुष्कर ॥५॥ तद्धि द्वादशरूप स्यादामाभ्यन्तरमेवतः । सयोज्य पदिय पानमुपपासादिकर्मभिः । ॥६॥ सपोविधिः श्रेणियुक्त्या प्रोकोऽईचि साधुभिः । कम्धिस्केपलिसदिष्टः कश्चिद्गीतार्थभाषितः ॥७॥ कचित्फलादिभिधीर्णस्त्रिविधः स तपोविधिः। योगोपघानमुख्यो यः स विधिः केवलीरितः ॥८॥ कल्याणा- विपुण्डरीकतपोमुख्यो मुनीरितः। रोहिणीकल्पवृक्षादिविधिः फलतपोमयः ॥९॥ एष समील्य विशिस्तपः- अणि. प्रदर्शिता । कार्य न साधुसाध्वीभिः प्रतिमायाग्रुपासकैः ॥१०॥ कृतोपधानः सम्यक्त्वघारिभिः फलदं सपः । नोमा योगा गृहस्थैध शेष सर्प तपोपि हि ॥११॥ विधेय श्रावक शान्तः श्राविकाभिस्तथाविध । शा- न्सोल्पनिद्रोऽल्पाहारो निष्कामो निकषायकः ॥ १२॥ धीरोग्न्यनिन्दारहितो गुरुशुश्रूषणे रतः । कर्मक्ष- यार्थी प्रायेण रागद्वेषविवर्जितः ॥ १३ ॥ दयालर्विनयापेक्षी प्रेत्येहफलनिःस्पृहः । क्षमी नीरुरु निरुत्सेको जी- यस्तपसि योज्यते ॥१४॥ पाण्मासिके वार्षिके च मासोर्व तपसि स्फुटे । त्यक्त प्रतिष्ठादीक्षासु काल समि- अपि स्यजेत् ॥ १५ ॥ शुभ मुहूर्ते मारन्धे काण्डान्यायान्तु यान्तु वा । पक्षमासविनान्दानि न पश्येत्तत्र दूषण ॥१६॥ मृदुनुवचरक्षिारैौम शनि पिना । आचाटनतपोनन्यालोचनाविषु भ शुम ॥ १७ ॥ क्रियमाणे तपस्यन्तस्तपः पुण्यतियो यदि । आयाति नियमात्कार्य दुर्लक्ष्यो नियमः सता ॥ १८ ॥ प्रवर्धमानः सस्थाप्य पश्चात्ततिक्रयतां तपः। तपोमध्ये तपः कार्य गरिष्ठं तप आचरेत् ॥ १९ ॥ अवशेष लघु तपः कार्य पश्चात्त- तोपि हि । भनाभोगादिभिर्भने तपाकर्मणि मध्यतः ॥ २०॥ आलोचनीय तत्तत्र कार्य पश्चात्तपोऽथवा ।
शात मनस्यारते तु दण्डकोचारवर्मिते सामायिके प्रत्याख्याने भन्ने भवतः तद्भटे प्रायश्चित्तविधिपक्रमोक प्रायविसमापरणीय । तथा च । 'जिनार्धनगुरोः पूजा सिद्धान्तपठन तथा । पैयावृत्य मुनीना च पिम्यपुस्त- कयोरपि ॥१॥ भोपदेशमषण व्याख्यानं धर्मशास्त्रक । प्रमार्जनादि वा कार्य प्रतिपत्तिगुरोरपि ॥२॥ परमेष्ठिमश्रजापः स्तोत्रपाठोईतामपि । इत्यादिधर्मवैयग्य सर्वमावश्यक विदुः ॥३॥ मध्याहान्मध्यरात्र च यावीषसिक पिः । मध्यरात्राच मध्याह यावत्कर्म च राम्रिक ॥४॥' इत्याचार्यश्रीवर्धमानसूरिकृते आ- पारदिनकरे उसयधर्मस्तम्मे पहियावश्यफकीर्तनो नामाष्टत्रिंशत्तम उदयः ॥ ३८॥ ग्रन्धान २५०० ।। एकोनत्रिंशत्तम उदयः। अथ तपोषिधिरुभ्यते । सधाय । यहूर यदुराराध्य यच दूरे व्यवस्थितम् । तत्सर्व तपसा साध्य तपो हि पुरतिक्रमम् ॥१॥ ततः शिवकुमारपपरति मन्दिरस्थोपि यः स वपरिपथपि पुतिमहत्त्वविस्फूर्तिसूत् कृशस्वकृशतापनोहसितकर्णफ काश्चन सुधातुपु विशिष्टता नृपतिमौलितामेति च ॥२॥ ततः सकसकर्म- मिर्दिविघलन्धिकृनिमित रहे पुरि च दुर्भरोप्पदा वन्दिपेणो द्विजः। व्रते शमतप.पर सुरनरैकवन्यो भवे- द्रविज्वलनतापितः मयति दीप्तिमायो घटः ॥३॥ यस्तपोविपिरानातो जिनैर्गीतार्थसाधुभिः। त तथा कुर्वतां सन्तु मनोवाप्निातसिद्धयः॥४॥ असस्या दानशक्ती प देहशक्किमवेक्ष्य प । अनुष्ठेय पुण्यविस्व- । पाकर्म सुष्कर ॥५॥ तद्धि द्वादशरूप स्यावासाभ्यन्तरभेदतः। सयोज्य पहिघ पानमुपवासादिकर्मभिः । ॥६॥ सपोविधिः श्रेणियुक्त्या प्रोक्तोऽईद्विध साधुभिः । कश्चित्केपलिसंविष्टः कश्चिद्गीतार्थमाषितः ॥ ७ ॥ कश्चित्फलादिभिधीर्णस्त्रिविधः स तपोविधिः। योगोपधानमुख्यो यः स विधिः केवलीरितः ॥ ८॥ कल्याणा- दिपुण्डरीकतपोमुख्यो मुनीरितः। रोहिणीकल्पवृक्षादिविधिः फलतपोमयः ॥ ९॥ एव समील्य विद्वद्भिस्तपः- अणिः प्रदर्शिता । कार्य न साघुसाध्वीमिः प्रतिमावायुपासकैः ॥१०॥ कृतोपधानः सम्यक्त्वघारिमिः फलद तपः । नोचा योगा गृहस्थैश्च शेष सर्व तपोपि हि ॥११॥ विधेय श्रावक शान्तः श्राधिकाभिस्तथाविध । शा- न्तोऽल्पनिद्रोऽल्पाहारो निष्कामो निकषायकः ॥ १२ ॥ धीरोऽन्यनिन्दारहितो गुरुशुश्रूषणे रतः । कर्मक्ष- यार्थी मायेण रागद्वेषविवर्जितः ॥ १३ ॥ दयालुर्विनयापेक्षी प्रेत्येहफलनिःस्टहः । क्षमी नीरुफ निरुत्सेको जी- यस्तपसि योज्यते ॥१४॥ पाण्मासिके वार्षिके घमासोबै तपसि स्फुटे । व्यक्त प्रतिष्ठादीक्षासु काल तमि- मपि त्यजेत् ॥ १५॥ शुभ मुहूर्ते प्रारन्धे काण्डान्यायान्तु यान्तु वा । पक्षमासदिनान्दानि न पश्यत्तत्र दूषण ॥ १६ ॥ मृदुभुषचरक्षिारैौम शनि पिना । आधाटनतपोनन्यालोचनादिपु म शुभ ॥ १७॥ क्रियमाणे तपस्यन्तस्तपः पुण्यतिथौ यदि । आयाति नियमात्कार्य दुर्लयो नियमः सता ॥ १८ ॥ प्रवर्धमानः सस्थाप्प पश्चात्तत्कियता तपः । सपोमध्ये तपः कार्य गरिष्ठ तप आचरेत् ॥ १९ ॥ अवशेष लघु तपः कार्य पश्चात्त- सोपि हि । अनाभोगादिभिर्भग्ने सपःकर्मणि मध्यतः ॥ २०॥ आलोचनीय तत्तत्र कार्य पश्चात्तपोऽथवा ।
क्रमजे तपसि प्रायो न गणेयस्तिविक्रमः ॥ २१ ॥ तिथिजे तपसि श्रेष्ठा सूर्यादयगता तिषि । तिपातप पूर्वस्मिन्नहि वृद्धौ परत्र पा ॥ २२ ॥ कार्ये तिधितपःफर्म माहेति भगवान् जिन' । फाटदरसत्यागात्तिस- क्षेपतस्तथा ॥ २३ ॥ ऊनोदर्यमनशन फायफ्लेशान्तरेषु च । अधिक यत्तपस्वतु शेप पृद्धशोत्तरोत्तर ॥२८॥ मौहर्तिक माहरिक साधनाहरिक तथा। मध्याहमापराह च तपः कालोत्तरोत्तर ॥ २९ ॥ सम्पायिगृतिक पंप तथा नैर्षिकृत पुनः । आचाम्लमेकसिक्य च रसत्यागोत्तरोत्तर ॥ २६ ॥ द्विभक्कमेफमत्त प मापारपरद- त्तिक । उपवासमनीर घ वृत्तिसंक्षेपणोत्तर ॥ २७ ॥ तपामारम्भणे कार्यमष्टया जिनपूजन । सपोनिर्माहसि वर्षे पौष्टिक विधिसंयुत ॥ २८ ॥ महदिक्पालयक्षाणा मुद्रानवेषसत्फलैः । यदर्पन गुरु पुर्यात्तत्पीटिफ. मुवाहत ॥ २९ ॥ पुस्तकाम्परपात्रानाशन शुदगुरुप्वपि । सघाचन क्षेत्रदेवीपुरदेवतपूजन ॥३०॥ योगोप- धानप्रतिमासु नन्दयः कार्या मुनीन्द्रषिधिसग्निवेदिताः। शेपे तपाकर्मणि शसस्तयेरायइपकादिर्घतपापना विधिः ॥ ३१ ॥ शुद्ध तपः केवलमप्युदार सोयापनस्यास्य पुनस्तुमः किं ।इप पपो अनुगुणेन तमु प्राक्षासि. साक्षोदयुत सुभैष ॥ ३२ ॥ वृक्षो यथा दोहदारणेन कायो यथा सद्रसभोजनेन । विशेषशोमा लभते पयो. केनोपापनेनैव तथा तपोपि ।। ३३ ।। उपधानानि सर्वाणि दादापतिमा यते । एकादश ग्रासल योगा सैद्धान्तिका' क्रमात् ॥ ३४ ॥ इन्द्रियाणा जयथैव कषायजय एव च । योगशुदिर्धमचक तपैवाहारिकाप ॥ ३५ ॥ कर्मसूदनमन्तानि जिनोकानि तपांसि । बियोगानि गृहस्सस सपिपाणि यते ॥१५॥ - - उपधानतप'१ आखपतिमातपः २ यतिप्रतिमातपः ३ योगतपः ४ इन्द्रियजयतपः ५ कषायजयतपः ६ योगशु- द्वितप ७ धर्मचक्रसपः ८ अष्टाहिकातपोदय ९।१० कर्मसूदनतपः ११ इति जिनोक्तानि सपासि ॥ कल्याणकानि ज्ञान च दर्शन चरण तथा । चान्द्रायण वर्धमान ततः परमभूषण ॥१॥ दीक्षा च ज्ञाननिर्वाणे तथोनोदरिकातपः । सलेखना सर्ववीर तथा च फनफापली ॥२॥ मुक्तावली रनमाला सिंहनिःक्रीडितद्वय । भद्र चैघ महामन ततो भद्रोत्तर पुन' ॥ ३॥ ततश्च सर्वतोभद्र गुणरत्नमथाक। सावत्सर नन्दिसरः पुण्ड- रीक तथैव च ॥ ४ ॥ माणिक्यप्रस्तारी पश्नोत्तरसमघसरणयुगलानि । गणधरमशोकवृक्ष सप्ततिशतक नम- |स्कार ॥ ५॥ पूर्धचतुर्दशफमयो एफावलिका च दशविघो धर्मः । पञ्चपरमेष्ठिसज्ञा पञ्चम्याद्वितयमथ सघः ॥ ६ ॥ आधीयते च मनुजैः सर्गादिफलार्थिभिर्विमलवृत्तः । तस्माद्धन महाघनमय घर्गश्रेणिमेरुतपः॥७॥ द्वात्रिंशत्कल्याणकमघच्यवनजन्मलोकनालीनि । कल्याणाष्टाहिकमय सूर्यायनमन्सरा वज्र ॥ ८॥ आचाम्ल घर्षमान ततस्तपः स्यान्महावीर । माघश्रेणिर्लक्षप्रतिपद्गीतार्थकथिततपः ॥९॥ साधुसाध्वीश्रावकाणा श्रा- विकाणा महात्मना । तपास्याचरणीयानि गीतार्यकथितानि वै ॥१०॥ कल्याणकतपः १ ज्ञानतपः २ दर्श- नतपः ३ चारित्रप्तपः ४ चान्द्रायणतपः ५ वर्धमानतपः ६ परमभूषणतपः ७ दीक्षातपः ८ ज्ञानतपः ९ निर्वा- णतप' १० अनोदरीतपः ११ सलेखनातपः १२ सर्वसरूयाश्रीमहावीरतपः १३ कनकावलीतपः १४ मुक्तावली- तपः १५ रत्नावलीतप. १६ लघुसिंहनिःमीडितप्तपः १७ बृहत्सिंहनिःक्रीलिततपः १८ भद्रतपः १९ महाभद्र- सपः २० भद्रोत्तरतपः २१ सर्वतोमदतप' २२ गुणरलसपरसरतपः २३ अङ्गतपः २४ सवत्सरतपः २५ नन्दी. श्वरतपः २६ पुण्परीकतप' २७ ॥ माणिक्यप्रस्तारिकातपः २८ पनोत्तरतपः २९ समवसरणतप' ३० द्वितीय- समवसरणतपः ३१ गणघरतप' ३२ अशोकवृक्षतपः ३३ ससतिशततपः ३४ नमस्कारतपः ३५ चतुर्दशपूर्व- तपः ३६ एकापलीतपः ३७ दशविषयतिधर्मतपः ३८ पञ्चपरमेष्ठितपः ३९ लघुपञ्चमीतपः ४० वृहस्पन्नमीतप ४१ चतुर्षिघसघतपः ४२ घनतपः ४३ महाघनतपः ४४ धर्गतपः ४५ श्रेणितपः ४६ मेरुतपः ४७ द्वात्रिंशत्क- स्याणकतपः ४८ च्यवनतपः ४९ जन्मतपः५० लोकनालितपः ५१ कल्याणकाष्टाहिकातपः ५२ सूर्यायनतपः ५३ आचाम्लवर्षमानतप' ५४ महावीरतप. ५५ माघमालासपः ५६ लक्षमतिपत्चपः ५७ इति गीतार्थाचीर्णानि सपासि ॥ ॥'सर्वाङ्गसुन्दरतपो १ निरुजशिख २ सुभगता त्रिदशवृक्ष ३ । दमयन्त्या ४ यतिजनक ५ सा- क्षयनिधि ६ मुकुटसप्तमी ७ च तपः ॥१॥ अमा ८ श्रुतदेवी ९ रोहिणी १० च माउरितपक्ष ११ सुखसंपत् १२ । मष्ठापदसोपान १३ निईतिदण्ड १४ स्वदुःखदर्शियुग १५ ॥२॥ गौतमपान १६ निर्वाण १७ दीपक १८ तदनु चामृताष्टमिका १९ । तस्मावखण्डदशमी २० परत्रपालिम २१ सोपान २२ ॥ ३ ॥ कर्मचतुर्थ २३ परमेष्ठिफल २४ मवैधष्यदशमिका २५ चैष । नन्यावर्तयुग २६।२७ पुनरेतस्फलतप इति रूपात ॥ ४॥ दम- पन्त्यावेर्दष्टान्तदर्शनाद्रोहिणीगुणश्रवणात् । कार्य फलार्थिभिरिद गहिभिः फलतप इति रुपात ॥५॥ सर्वा- सन्दरतपः १ निम्मशिलतपः २ सौभाग्यकल्पवृक्षतपः ३ दमयन्तीतपः ४ आयतिजनकतप. ५ अक्षयनि- धितप' ६ मुफुटससमीतपः ७ अम्पातपः ८ श्रुतदेवीतपः ९ रोहिणीतपः१० मारितपः११ सर्वसुखसपत्तितपः १२ अष्टापदपावडीतपः १३ मोक्षदण्मतपः १४ अदुःखदर्शितपोद्वय १६ गौतमपरिगहातपः १७ निर्वाणदीप- तप' १८ अमृताष्टमीसप' १९ अखण्डदशमीतपः २० परतपालितपः २१ पावडीतपः २२ कर्मचतुर्थतपः २३ नधकारफलतपः २४ अविधवादशमीतपः २५ बृहन्नन्यावर्ततपः २६ लघुनन्द्यावर्ततपः २७ इति सप्तविंशति- फलतपासि ॥ तत्र उपधानतपो प्रसारोपाधिकारादवसेय १ गृहस्थस्यैकादशप्रतिमावतारोपसस्कारादवसेयाः २ यतेादशमतिमातपो यतिधर्मोत्तरायणात्मतिमाधिकारादवसेय ३ सैद्धान्तिकायोगायोगोद्वहनाधिकाराद- वसेपाः ४॥ ॥ अपाचशेषा व्यास्यायन्ते चत्वारि व्याख्यातानि। तेषु पूर्व जिनोताना कथन । पश्चममिन्द्रिय- जयतपः । 'पूर्वार्धमेफभक्त च पिरसाम्ले उपोषित । प्रत्येकमिन्द्रियजयः पञ्चविंशत्तिवासरैः॥१॥ इन्द्रियाणा पन्नियनयसप भागाढदिन २५ | स्पर्शनरसनघाणचनुःश्रोत्ररूपाणा जयाथै तप इन्द्रियजयतपः। तत्र एकमे- स्पर्श पनि । यो उप कमिन्द्रिय प्रति क्रमेण पूर्व १ एकमक्त २ निर्षिकृतिक ३ आचाम्ल ४ उ पु.ए.नि.मां उप" पवास ५ रूपाणि । एव पञ्चपश्च प्रत्याख्यानानि पञ्चविंशत्या दिने पर्यन्ते ता- पु पनि । यो : उप धमिशयन ब्रह्मचर्य यन्त्रकन्यासः । उद्यापने जिनामतः सर्वपक्कानमध्यफ- पनि मा. उप । लपकारान्तराणा पञ्चविंशतिसख्यया टोकन । एतत्सरुपया साधुभ्योपि मोघ पु । प नि यो उप दान । एसत्करणे सर्वेन्द्रियाणा दुःप्रवृत्तिनिषेधः फलं । इति यतिश्राद्धकर- माम ।"
तपः २० भद्रोत्सरतपः २१ सर्वतोभद्रतपः २२ गुणरमसवत्सरतपः २३ अङ्गतपः २४ सपत्सरतपः २५ नन्दी- वरतपः २६ पुण्डरीकतप' २७ ॥ माणिक्यप्रस्तारिकाप्तपः २८ पद्मोत्तरतपः २९ समवसरणतपः ३० द्वितीय- समवसरणतप. ३१ गणघरतपः ३२ अशोकथक्षतपः ३३ सप्ततिशततपः ३४ नमस्कारतप' ३५ चतुर्दशपूर्व सपा ३६ एकावलीतपः ३७ शविषयतिधर्मतप' ३८ पञ्चपरमेष्ठित्तपः ३९ लघुपश्चमीतपः४० बृहस्पञ्चमीतपः ४१ चतुर्षिघसघतपः ४२ घनतपः ४३ महाघनतपः ४४ धर्गतपः ४५ श्रेणितपः ४६ मेरुतपः ४७ द्वात्रिंशत्क- ल्याणकतपः ४८ च्यवनतपः ४९ जन्मतपः ५० लोकनालितपः ५१ कल्याणकाप्टाहिकासपः ५२ सूर्यायनतपः ५३ आचाम्लषर्धमानतप'५४ महावीरतपः ५५ माघमालातपः ५६ लक्षपतिपत्तपः ५७ इति गीतार्थाचीर्णानि सपासि ॥ ॥'सर्वाङ्गसुन्दरतपो १ निरुजशिख २ सुभगता त्रिदशवृक्ष ३ । दमयन्त्या ४ यतिजनक ५ सा- क्षयनिधि ६ मुकुटससमी ७ च तपः ॥१॥ अवा ८ श्रुतदेवी ९ रोहिणी १० च माउरितपक्ष ११ सुखसपत् १२। अष्ठापदसोपान १३ निवृतिदण्ड १४ स्वदुःखदर्शियुग १५॥२॥ गौतमपान १६ निर्वाण १७ दीपक १८ तनु चामृताष्टमिका १९ । तमावस्खण्डदशमी २० परप्रपालिम २१ सोपान २२ ॥ ३ ॥ कर्मचतुर्थं २३ परमेछिफल २४ मवैषष्यदशमिका २५ चैव । नन्यावर्तयुग २६।२७ पुनरेतस्फलतप इति रूपात ॥४॥वम- यन्त्यादेष्यन्तदर्शनाद्रोहिणीगुणश्रवणात् । कार्य फलार्थिमिरिद गरिभिः फलतप इति ख्यात ॥५॥ सा- प्रसन्दरतपः १ निरजशिलतपः २ सौभाग्यकल्पवृक्षतपः ३ द्रमपन्तीतपः ५ आपतिजनकतप. ५ अक्षपनि- k धितपः ६ मुफुटसप्तमीतपः ७ अम्यातपः ८ श्रुतदेवीतपः ९ रोहिणीतपः१० माउरितपः११ सर्वसुखसपत्सितपः १२ अष्टापदपापडीतपः १३ मोक्षदण्डतपः १४ अदुःखदर्शितपोद्वय १६ गौतमपरिगहातपः १७ निर्वाणदीप- तपः १८ अमृताष्टमीतपः १९ अखण्डदशमीतपः २० परसपालितपः २१ पावडीतपः २२ कर्मचतुर्थतपः २३ नवकारफलतपः २४ अविधवादशमीतपः २५ बृहनन्यावर्ततपः २६ लघुनन्यावसतपः २७ इति सप्तविंशति- फलतपासि ॥ तन उपधानतपो प्रतारोपाधिकारादयसेय १ गृहस्थस्यैकादशप्रतिमावतारोपसस्काराघसेयाः २ यतेादशमतिमातपो यतिधर्मोत्तरायणात्मतिमाधिकारावधसेय ३ सैद्धान्तिकायोगायोगोद्वहनाधिकाराद- घसेयाः ४॥ ॥ अथावशेषा व्याख्यायन्ते चत्वारि व्याख्यातानि । तेषु पूर्व जिनोक्ताना कथन । पञ्चममिन्द्रिय- जयतपः । 'पूर्वार्धमेफभक्त च पिरसाम्ले उपोषित । प्रत्येकमिन्द्रियजयः पञ्चविंशत्तिवासरः॥१॥ इन्द्रियाणा ५ इन्द्रियमयसप आगारदिन २५ | स्पर्शनरसनघाणचक्षुःोत्ररूपाणा जयाथै तप इन्द्रियजयतपः। तत्र एफमे- स्पर्श || पनि । मां उप । कमिन्द्रियं प्रति क्रमेण पूर्ष १ एकमक २ निर्षिकृतिक ३ आचाम्ल ४ उ. पवास ५ रूपाणि । एव पञ्चपञ्च प्रत्याख्यानानि पञ्चविंशत्या दिनैः पर्यन्ते ता- प्राण । ५. नि: भा : उप : वभूमिशयन ब्रह्मचर्य यन्त्रकन्यासः । उद्यापने जिनाग्रतः सर्वपकानभक्ष्यफ- ए । नि। मां : उप । लपकारान्तराणा पश्चर्षिशतिसख्यया ठोकन । एतत्सख्यया साधुभ्योपि भोप । एन । भो । उप दान । एतत्करणे सर्वेन्द्रियाणा दुःप्रवृत्तिनिषेधः फल । इति यतिश्राद्धकर- पुए, निमोप, णीयमागादमिन्द्रियजयतप ॥५॥ ॥ अथ कपायजतपः। 'एफभक्त निर्विकृति सजलानशन तथा । फपाप- ६ कषायजयतपआगारं १६ ] जय एकस्मिन्कपायेऽन्येष्वपीदृश ॥ १ ॥' फपायाणा कोषमानमापालोमाना श्रेष एन । भी : उप : जया तपः कषायजयतपः । तधैकमेक फपाप प्रति एफमक र निर्यिगृतिफ.. माग एन १ उप । आचाम्लो ३ पचासौ ४ रूप प्रत्याख्यानचतुष्क दिनचतुष्टय । शेपेप्पप्पेय पोट- माया म मा उप. शमिर्दिनः पूर्यते । यन्त्रकन्यासः। उद्यापने पोटशसस्पसर्वफलजातिपफारपह- मेम ५ मि । भौ । उप । विकृतिदौफन देवाने । यतिभ्योप्पेतद्वस्तुदान । एतत्फल सर्पकपापविनाश । इति यतिपादकरणीयमागार कषायजतपः॥६॥ ॥ अथ योगशुदितप.। 'योगे प्रत्येकमरसमापात पाप्यु- ७ योगशुखतपागा ९ पोषित । एव नषदिनोगशुद्धिः सपूर्यते ततः ॥१॥' योगाना मनोयाफापाना शुदि. मन में 1 मो। उ । कारिवायोगशुद्धि' । तत्र मनाप्रति प्रथमेहि निर्षिकृतिक १ । द्वितीये आषाम्ल २ पनि । यो उ । तीये उपवासः ३ एव पचाकायौ प्रत्यपि । एव नवभिर्दिनः पूर्यते । यत्रन्यासः । उपापने प्रया नि । यो ) उ जिनाने षविकृतिदौकन । साधुभ्यस्तदान । एतत्फलं मनोवाकायाना शुदता भवति । इति यतिश्राद्धकरणीयमागार योगशुद्धितपः ॥७॥ ॥ अथ धर्मचक्रतप। विधाप प्रथम पष्ठ पष्टिमेकान्तर तथा । उपवास धर्मचक्रे कुर्याद्वापर्कवासरे ॥१॥ धर्मस्य चक्र सम्ह । अपवा भगवतोईतोऽतिशपरूप धर्मचक्र तस्प्राप्तिहेतुस्वादर्मचक्र । तत्र पूर्व वष्ठतपः ततोऽनन्तर पष्टिरुपमासा एकान्तरिता । एष शित्यु- पा पा पा पा पा। उ पा पा पा पा पा पा पा 4444 44444 पा पा पा पाउ पा पा बबबबबब 444444) 444444|| 444444| बबबबब बिबबबबब 444444 414141948 बबबबब 4 पा पा पा पा पा 7 पा पा पाउ पा पा पा 7 पा पाठ पाप पा पा पा। ८ धर्मचक्रसप मापार दिम १२३ पूर्यते |त्तरशतदिनैः पूर्यन्ते। यत्रक- पा न्यासः । उद्यापने स्वर्णमय पा रूप्यमय वा रत्नजडित धर्म- पाचक्र निर्माय महापूजापूर्वक पाजिनाग्रे दौकयेत् । तदनन्तर पा यथाशक्ति सघपूजा । एत- पापात्फल निरतिचारयोधिप्राप्तिः। इति यतिश्राद्धकरणीयमागार धर्मचक्रतपः॥८॥ ॥अथ लघुअष्टाहिकातप.।'अष्टमीभ्या समारभ्य शुक्ला- श्वयुजचैनयो । राका यावत्सप्तवर्ष खशक्त्याष्टाहिकातपः॥१॥' सदैव पुण्यानां अष्टानामहा समाहारो- ९.१० चैपशुकाटम्यादि दिन बा१७ आसोजशुक्लाप्ठम्यादि ८ टाहिका । आश्वयुजशुक्लचैत्र शुक्ला व टमीमारभ्य पूर्णिमा यावष्टदिनानि यि (एनिभाउ एनिमोउमि) ए | नि | भो| ए निभाउ खशच्या एकभक्तनिर्विकृतिफाचा- म्लोपघासैः प्रत्याख्यानानि विधेयानि । तत्र घृहस्लाम्रविधिना जिनलात्र यावतेषु दिनेषु सप्तवर्ष विद- ध्यात् । यसकन्यासः । उद्यापने षट्पञ्चाशत्सरुपया पुष्पफलनैवेद्यपकानैर्जिनपूजा साधुभ्यस्तहान च । यथा- पा ८ ९ १.१५ति ८ १० "१२१११५ णीयमागादमिन्द्रियजयतपः॥५॥ ॥ अथ पायजतपः । 'एकभक्त निर्विकृति सजलानशन तथा पाप- ६ कपायजयसपनागा १६ जय एफस्मिन्कपायेऽन्येष्वपीश ॥ १ ॥' पायाणा कोषमानमापालोमाना प्रेषक ने 1 | जो 1 उप : जयायें तपः कषायजयतपः । तथैकमेक कपाप प्रति एफमक्त १ निर्पिगृतिक २ माम २ . नि । यो । प । आचाम्लो ३ पचासौ ४ रूप प्रत्याख्यानचतुष्क दिनचतुष्टप । दोपप्पप्पेय पोट- मावा पनि । भो । उप । शमिर्दिनैः पूर्यते । यमकन्यासः । उद्यापन पोटशसख्पसर्वफटजातिपफासपर- होम पनि । | । उप विकृतिधोकन देवाने । यतिभ्योप्येतद्वस्तुदान । एतत्फल सर्पकपापपिनाश । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाठ कषायजतपः ॥६॥ ॥ अथ योगशुद्धितपः। 'योगे प्रत्येकमरसमापाम्स याप्पु- योगशुश्तपमागा ९ पोषित । एव नषदिनर्योगशुद्धि' सपूर्यते ततः ॥१॥' योगाना मनोवाफापानां शुदि. मन नि । भो। उ । फारिवायोगशुद्धि' । तत्र मनाप्रति प्रधमेहि निर्विकृतिक १ । द्वितीपे आषाम्ल २४ बचन । यो उ । तीये उपवासः ३ एव बचाकायौ प्रत्यपि । एव नवभिर्दिने. पूर्पते । यनन्यासः । उपापने कावा वि १ | मीरजिनाग्रे षविकृतिटोकन । साधुभ्यस्तहान । एतत्फल मनोवाकायाना शुद्धता भवति । इति यतिमाद्धकरणीयमागाह योगशुद्धितपः ॥७॥ ॥ अथ धर्मचक्रतपः। विधाय प्रथम पष्ठ पटिमकान्तर तपा। उपवास धर्मचके कुर्याद्रलयर्कवासरैः ॥ १॥ धर्मस्य चक्र समूह । अथवा भगवतोहतोऽतिशपरूपं धर्मचक्र तत्माप्तिहेतुत्वादर्मचक्र । तत्र पूर्व पष्टतपः ततोऽनन्तर पष्टिरुपबासा एकान्तरिता । एष शिस्पु. ७ धेय यत्तदागा जगी जिनः ॥२॥ इति जिनोक्तानि तपासि ॥ ॥ अथ गीतार्थाचीर्णानि तपास्यभिधी- यन्से । यथा । तत्र प्रथम फल्याणकतपः । उपजाति:-'यस्मिन्दिने तीर्थकरस्य गर्भावतारजन्मसकेपलानि । मोक्षो पम्यान दिने तपो यत्कल्याणक तत्समुदाहरन्ति ॥१॥ कल्याणक एकमिनेफाशनमेतयोये घि- रस । आचाम्ल प्रितयेपि हि चतुष्टयेप्यनशन प्राप्ठः ॥२॥ एष कृत्वा प्रतिवर्षे पूर्यते वर्षसप्तकात् । कल्या- णतप एतद्धि तदिनान्यागमावदेत् ॥ ३॥ सम्म नमिऊण जिणे घडवीस सेसि चेष पत्तेय । वुच्छं घुइजम्म- णदिक्खानाणनिधाणकल्लाणे ॥१॥ कत्तियथाले पचमि सभवनाण दुवालसीएऊ । नेमि घुइ पउमजम्मो तेरसि पउमप्पई दिक्खा ॥२॥ पनरसि मुफ्खो वीरे सियारसि तइभ अरसुविदिनाण । मग्गसिरक- सिणपचमि जम्मो सुविहिस्स एट्टवय ॥ ३ ॥ दसमीद वीरविक्खा इकारसि पउमनाइनिधाणो । सिअद- समि जम्म मुक्खो अरस्स इक्कारसीइ पुणो ॥४॥ अरदिक्खा नमिनाण मल्लिजिणे जम्मदिक्खनाणाइ । पउहसि जम्मो पुन्निम निक्खमणं समवजिणस्स ॥५॥ पोसाइदसमिगारसि पासे पारसीतेरसीससिणो। जहसंख जम्मघया सीयलनाण घलहसीए ॥ ६ ॥ सुद्धेलट्ठी विमले नवमी संतिस्सि कारसी अजिए । अभि नन्दणे घउद्दसि पुन्निमघम्मे अ नाणाई॥७॥ माहाइछट्टि पउमचुइ पारसी सीमलस्स जम्मवया । तेरसि मुक्खाउसमे सिजसेऽमावसा नाण ॥ ८॥ सियधीयनाणजम्मा वसुपुवभिनवणाण अह जम्मो । सइआई विमलयम्माण चउत्थि विक्खाइ विमलस्स ॥९॥ अहमि जम्मो अजिए नवमीपारसीतेरसीम चय।
हामार शक्तिसघपूजा । एतस्फल दुर्गतेरभाष' । इति यत्तिश्राद्धविधेय आगाठ लघुअष्टाहिकातपोद्वय ॥१०॥ अथ फर्मसदनतप । 'प्रत्याख्यानान्यष्टौ प्रत्येक कर्मणां विघाताय । इति कर्मसूदनतपः पूर्ण स्थाणुगरस ६४ ११कर्मसूदनवपाभागा दिन ६४ मिताहोमि॥१॥ उपपास १ मेकभक्त २ तधैफसिक्य ३ फस- पसी | मुग | एव | ने) मा मह स्थिती ४ दत्ति ५। निर्विकृतिक ६ माचाम्ल ७ चाप्टमास ८ क्रमा- वर्सना र सी एम एव न माँ ब. स्कुर्यात् ॥ २॥ फर्माणि ज्ञानावरण १ दर्शनावरण २ वेदनीय ३ एसी एग पर विश्राम. मोहनीय ४ आयु ५ नाम ६ गोत्र ७ अन्तराय ८ रूपाणि सूदयति मोह नरसी | पग पर नयाँ म.सर्वया छिनतीति कर्मसूदन तक कर्म१मति उपवास २ एकसिक्य एसी | पग पर से भी म३ एफस्थान ४ एकदति ५ निर्षिकृतिक ६ आचाम्ल ७ अष्टकवल ८ ए सी एग | एव ने भी रूप । विनाष्टके प्रत्याख्यानाष्टक कुर्यात् । एव कर्माप्टकेपि । एव च- प सी एग पर नि को 4. तुःषष्ट्या दिनैः पूर्यन्ते । यन्त्रकन्यासः । उद्यापने रूप्यमय वृक्ष स्वर्ण- ए सी एग एव | नि | मां 4. मय कुठार मोदकचतुःपष्टिं पुस्तकाने दौफयेत् । घृहत्लाप्रविधिना जिनखात्र सघपूजा च । एतस्फल कर्मक्षयः । इति यतिश्राद्धविधेयमागार्ट फर्मसूदनतपः ॥११॥ इत्येव यति- मादकरणीयानि जिनोकान्येकादशतपासि सपूर्णानि ॥ ॥'उद्यापने च गृहिभिः कार्य कर्म यथोदित । काराप्यं यतिभिः भादातभाषे च मानस॥१॥ यदिनान्तरित कार्य तदनागादमुच्यते । एकोण्या वि- भा मामा पोखर उ धेय यत्तदागाद जगी जिनः ॥२॥' इति जिनोक्तानि तपासि ॥ ॥ अथ गीतार्थाचीर्णानि तपास्यभिधी- यन्ते । यथा । तत्र प्रथम फल्याणकतपः । उपजाति:-'यमिन्दिने तीर्थकरस्य गर्भावतारजन्मवतकेवलानि । मोक्षो पभूवात्र दिने तपो यस्कल्याणक सत्समुदाहरन्ति ॥ १॥ कल्याणफ एकस्मिन्नेकाशनमेतयोईये वि- रस । आचाम्ल त्रितयेपि हि चतुष्टयेप्यनशन प्राष्टुः ॥२॥ एवं कृत्वा प्रतिवर्षे पूर्यते वर्षसप्तकात् । कल्या- णसप एतद्धि तदिनान्यागमाद्वदेत् ॥ ३॥' सम्म नमिऊण जिणे चउवीस तेसि चेव पत्तेय । वुच्छं घुइजम्म- णदिक्खानाणनिधाणकल्लाणे ॥१॥ फत्तियपालुले पचमि समषनाण दुधालसीएऊ । नेमि चुइ पउमजम्मो तेरसि पउमप्पहे दिक्खा ॥२॥ पनरसि मुक्खो वीरे सिअयारसि तहअ अरसुविहिनाण । मग्गसिरफ- सिणपघमि जम्मो सुविहिस्स छट्टषय ॥ ३ ॥ दसमीइ धीरदिक्खा इकारसि पमनाहनिघाणो । सिअद- समि जम्म मुक्खो अरस्स फारसीइ पुणो ॥ ४ ॥ अरदिफ्खा नमिनाण मल्लिजिणे जम्मदिक्खनाणाइ । चउदसि जम्मो पुनिम निक्खमण समवजिणस्स ॥५॥ पोसाइदसमिगारसि पासे यारसीतेरसीससिणो। जहसख जम्मघया सीयलनाण पउहसीए ॥ ६ ॥ सुद्धेलही विमले नवमी संतिस्सि कारसी अजिए। अभि- नन्दणे चउपसि पुन्निमधम्मे भ नाणाइ ॥७॥ माहाइछट्टि पउमघुइ पारसी सीअलस्स जम्मषया । तेरसि मुक्खाउसमे सिजसेऽमावसा नाण ॥ ८॥ सियपीयनाणजम्मा पसुपुम्नभिनदणाण अह जम्मो । तहआई विमलघम्माण चउत्थि दिक्खाइ विमलस्स ॥९॥ अहमि जम्मो अजिए नवमीपारसीतेरसीसुषय । अजि- उ मोह शक्तिसघपूजा । एतत्फल दुर्गतेरभाव' । इति यतिश्राद्धविधेय आगाठ लघुभष्टाहिकातपोदय ॥ १०॥ ॥ अथ कर्मसवनतप । 'प्रत्याख्यानान्यष्टौ प्रत्येक कर्मणा विघाताय । इति कर्मसूदनतप पूर्ण स्थायुगरस ६४ ११फर्मसदनसपा आगार दिन ६४ मिताहोमिः॥१॥ उपपास १ मेकभक २ तथैकसिक्थै ३ कस- पसी | मगर में भी स्थिती ४ इति ५। निर्विकृतिक ६ माचाम्ल ७ चाप्टग्रास ८ क्रमा. वर्मनार पसी पग पनि यो म.स्कुर्यात् ॥२॥' फर्माणि ज्ञानावरण १ दर्शनावरण २ घेदनीय ३ ए/सी/ एग पर विनोम. मोहनीय ४ आयु ५ नाम ६ गोत्र ७ अन्तराय ८ रूपाणि सूदयति ए सी एग पर में मां सर्वथा निसीति कर्मसूदन। तत्रैकं कर्म १ प्रति उपवास २एकसिक्य ए सी एग एव नि मा म ०३ एफस्थान ४ एकदति ५ निर्षिकृतिक ६ आचाम्ल ७ अष्टकवल ८ ए सी | एग पर है रूप । विनाप्टफे प्रत्याख्यानाष्टक कुर्यात् । एव फर्माष्टकेपि । एव च. ५ सी | एग | एव नि को तुःषष्ट्या दिनैः पूर्यन्ते । यन्नकन्यासः । उद्यापने रूप्यमय वृक्ष वर्ण- मत र ए सी | एग | पर नि | माँ • मय कुठार मोदकचतुःषष्टिं पुस्तकाने दौकयेत् । बृहत्लाप्रविधिना जिनला सधपूजा च । एतत्फल कर्मक्षयः । इति यतिवादविधेयमागारं फर्मसूदनतपः ॥११॥ इत्येव यति- आदरणीयानि जिनोकान्येकादशतपासि सपूर्णानि ॥ ॥'उद्यापने च गृहिभिः कार्य कर्म यधोदित । काराप्यं यतिमिः भादातदमावे व मानस ॥१॥ यदिनान्तरितं कार्य तदनागादमुच्यते । एकोण्या वि- पुर माम स घेय यत्तदागाढ जगौ जिनः ॥२॥' इति जिनोक्तानि तपासि ॥ ॥ अथ गीतार्थाचीर्णानि तपास्यभिधी- यन्ते । यथा । तत्र प्रथम कल्याणफतपः । उपजातिः-'यस्मिन्दिने तीर्थकरस्य गर्मावतारजन्मव्रतफेवलानि । मोक्षो पभूधात्र दिने तपो यत्कल्याणक तत्समुदाहरन्ति ॥१॥ कल्याणक एकस्मिमेकाशनमेतयोईये वि- रस । आचाम्ल प्रितयेपि हि चतुष्टयेप्यनशन प्राहुः ॥२॥ एव कृत्वा प्रतिवर्ष पूर्यते वर्षसप्तकात् । कल्या- णतप एतद्धि तदिनान्यागमाद्वदेत् ॥ ३॥ सम्म नमिऊण जिणे चयीस तेसि चेष पत्तेय । वुच्छं घुइजम्म- णविषखानाणनिधाणकल्लाणे ॥ १॥ कत्तियपछले पचमि सभवनाण दुवालसीए । नेमि चुइ पउमजम्मो तेरसि पउमप्पहे दिक्खा ॥२॥ पनरसि मुक्खो वीरे सिअयारसि तइअ अरसुविहिनाणं । मग्गसिरफ- सिणपघमि जम्मो सुविहिस्स उट्ठषय ॥ ३॥ दसमीइ वीरदिक्खा इकारसि पउमनाहनिघाणो । सिअद- समि जम्म मुक्खो अरस्स इफारसीइ पुणो ॥४॥ अरदिक्खा नमिनाण मल्लिजिणे जम्मदिक्खनाणाइ । 'घउद्दसि जम्मो पुनिम निक्खमण सभवजिणस्स ॥ ५॥ पोसाइदसमिगारसि पासे यारसीतेरसीससिणो । जहसंख जम्मवया सीयलनाण घउहसीए ॥ ६॥ सुद्धेलट्ठी विमले नवमी संतिस्सि फारसी अजिए। अभि- नन्दणे चउद्दसि पुन्निमधम्मे अ नाणाई ॥७॥ माइाइछट्टि पउमघुइ पारसी सीअलस्स जम्मवया । तेरसि मुफ्खाउसमे सिजसेऽमाषसा नाण ॥ ८॥ सियपीयनाणजम्मा वसपुज्जभिनवणाण अह जम्मो । तइआई विमलधम्माण घरस्थि विक्खाइ विमलस्स ॥९॥ अट्ठमि जम्मो अजिए नवमीपारसीसेरसीसु षय । अजि पाना पुसी पुगए नाम. शक्तिसघपूजा । एतस्फल दुर्गसेरभाव । इति यतिमाद्धविधेय आगाट छघुअष्टाहिकातपोद्वय ॥१०॥ ॥ अधर्मसदनमः । प्रत्याख्यानान्यष्टौ प्रत्येक कर्मणां विघाताय । इति कर्मसूदनतपः पूर्ण स्थायुगरस ६४ १५ कर्मसूदमतपःभागार दिन ६४ मिताहोभिः॥१॥ उपचास १ मेकमकं २ तथैकसिक्यै ३ कस- एसी | मग | पर में भी पर स्थिती ४ दत्ति ५। निर्विकृतिक ६ माचाम्ल ७ चाप्टग्रास ८ क्रमा- वर्शमा उसी पर हमास्कुर्यात् ॥२॥' कर्माणि ज्ञानावरण १ दर्शनावरण २ घेदनीय ३ मोहनीय ४ आयु ५ नाम ६ गोत्र ७ अन्तराय ८ रूपाणि सूदयति मोह नरसी पग पर नि मी भ. सर्वधा छिनत्तीति कर्मसूदन । तत्रैक कर्म१प्रति उपवास २ एफसिक्थ ए सी एग पर ने मा०/३ एफस्थान ४ एकदति ५ निर्विकृतिक ६ आचाम्ल ७ अष्टकपल ८ ५ सी | एग एक नि मा • रूप । विनाष्टके प्रत्याख्यानाष्टक कुर्यात् । एष कर्माप्टकेपि । एव घ. प सी एग एष न माँ चतु'षष्ट्या दिनः पर्यन्ते । यनकन्यासः। उद्यापने रूप्यमय वृक्ष वर्ण- ५ सी | पुग। एव मि| यो ब० मय कुठार मोदफचतुःपष्टिं पुस्तकाने दौकयेत् । वृहत्लाप्रविधिना जिनसान सघपूजा च । एतस्फल कर्मक्षयः । इति यतिश्राद्धविधेयमागाट फर्मसूदनतपः ॥११॥ इत्येव यति- भादकरणीयानि जिनोक्तान्येकादशतपासि सपूर्णानि ॥ ॥ 'उपापने च गृहिभिः कार्य कर्म यथोदित । काराप्यं यतिमिः भादात्तदभावे च मानस॥१॥ यदिनान्तरितं कार्य तदनागादमुच्यते । एकोण्या वि. वाम 3 गोबर अंतर अहमि नमिजम्मु नवमि कुथुघुई। सिभवीम चुलो समई पचमि छट्टि नेमिजम्मषया ॥ २४ ॥ पासस्सट्टमि मुक्खो सुधयचुइ पुतिमाह मधए। संतिससि चवणमुक्खो सप्तमि अहमि सुपासचुई ॥ २५॥ सियनवमि सुविहिमुफ्त्रो नेमिस्सा सोअपमावसानाण । पुनिम चुनअनमिजिनवल्लह पयदेसु पणयाण ॥२६ ॥ नार- काणामपि मुहूर्तप्रमोदकारिवान्वित्रयस्य कल्याणफराणीति कल्याणकानि।तानिच शुभदिने कल्याणकदिने मारभ्यन्ते । यस्या यस्यां तियो आगमवचनेन जिनाना कल्याणकमायाति तच च्यवनजन्मदीक्षाज्ञाननि- पाणलक्षण । तदिने एफभिन्फल्याणके एकमत योनितिक विष्वाचाम्ल चतुर्पूपवासः । पञ्चकल्याणक- सगमे प्रथमदिने उपवासो द्वितीयदिने एकमत ॥ ऐग उपयासो दो अविलाइ निविभाइ तेरस हयति । एगासणाइ घुलसी फल्लाणतपस्स परिमाण ॥१॥ एष वर्ष सपूर्य घर्षसप्तकमेवमेघ कुर्यात् । तदन्ते उद्यापने जिनाग्रसश्चतुर्विंशतिसख्यया लानपहलाप्रफलशवन्दनपानधूपदहनपात्रपरिघापनिकानषेधपात्रकुम्पिकामभृ- तिपूजोपकरणाना बृहत्लाप्रविधिना जिनस्लान चतुर्विंशतिसख्यया सर्वपफानजातिफलजातिढौफनं चतुर्विंश- तिखर्णमयरत्नजटितसिलकवान साधुभ्यो वसानपात्रदान सघवात्सल्य सघपूजा च । अथवा जिनाना च्यवन- जन्मदिनेषु प्रत्येकमेकैकोपचासः । दीक्षाज्ञाननिर्वाणेषु येन तीर्थकरेण यादृक् तपो रचित तागेवैकान्तरोपवा- सरीत्या विधीयते । इय द्वितीया कल्याणकतपोरीतिः ॥ यमकन्यासः । उद्यापन पूर्ववत् । एतत्फल तीर्थंकर- उपपास एकना चार पुकासमा माघाम्ह एफमा व्रण गणवा निविना वेगणतो २५-८. एकासणा सर्व ममीने १२० एफासणानि ।
अभिनवणघम्माण फग्गुणे कसिणछट्ठीए ॥ १०॥ नाणसुपासे सत्तमि सुपासमुक्खो ससिस्स नाण प। सुविहिवनवमीए प्रबारसि नाणमुसमस्स ॥ ११ ॥ सिजसजम्मसुघय नाण पारसहिदिकग्यसेअसे । सरसि पउदसि जम्मो पनरसि दिक्खाइ पसुपुख्ने ॥ १२॥ सियपीय पत्थिअहमि पवण अरमस्टिसमवजिणाण। पारसि मुक्लो मल्लिस्स जया मुणिसुषयवय च ॥ १३ ॥ चित्ताइचउत्थि पासे चयण नाण प पचमी पपण । ससिणो ससमे अहमि जन्मवया सुद्धतइयाए ॥१४॥ फुधनाण पचमि मिद्धीसभय अणतणजिपाण। नवनिहिं मुफ्लो मुधिहस्स नाण मिक्वारसीए उ ॥ १५ ॥ तेरसिजम्मो धीरे पुनिमपउमस्स नाणमद पटुले । बासाहपहिववीआ कुपु तह सीअले मुक्खो ॥ १६ ॥ पघमीहिं फुधुदिक्खा सीअलघुइ एहि दसमि नमि- मुक्सो । तेरसि जम्मो घउदसि विक्खा नाण अणतस्स ॥१७॥ उदसि जाओ कुथु सिअपउत्थिओभि- नदणो जयइ । सत्तमि धम्मोवि धुओ अहमि अभिनवणो सिदो॥१८॥ जम्मट्टमि नवमियप सुमह जिणे दसमि केवल वीरे । बारसि तेरसि चुभ विमल अजिय अह जिहबहुलमि ॥ १९ ॥ एहि सेअसे सुण्य- जम्मट्ठमी नषमिमुक्खो । तेरसि जम्ममुक्खो पउदसि दिक्खा य सतिस्स ॥२०॥ सिअपचमी यमुक्तो धम्म नवमीइ वासपुजई । पारसि सुपासजम्मो तेरसि विक्सा सुपासस्स ॥२१॥ आषारापउत्थी उसम सत्तमी विमलमुफ्लो। नमिदिक्ता नवमीए सिअण्द्विहिं वीरजिणचवण ॥ २२ ॥ अहमि सिद्धो नेमी वसपुख्यो निष्षुओ चउदसीए । सावणबहले तहआ सिद्धिगओ जपह सेजसो ॥ २३ ॥ सत्तमि चषणमणते अट्ठमि नमिजम्भु नवमि कुथुचुई। सिअपीभ घुओ सुमई पचमि छट्टि नेमिजम्मवया ॥ २४ ॥ पासस्सट्टमि मुफ्खो सुधयचुर पुन्निमाइ महवए। सतिससि चषणमुक्खो सत्तमि अहमि सुपासषुई ॥२५॥ सियनवमि सुपिहिमुक्खो नेमिस्सा सोअपमायसानाण । पुस्लिम चुनअनमिजिनघल्लह पयदेसु पणयाण ॥ २६ ॥ नार- काणामपि मुहूर्तप्रमोदकारिवान्वित्रयस्य कल्याणकराणीति कल्याणकानि। सानिच शुभदिने कल्याणकदिने प्रारम्यन्ते । यस्यां यस्यां तिथौ आगमषधनेन जिनाना कल्याणकमायाति तच च्यवनजन्मदीक्षाज्ञाननि- Cणलक्षण । तदिने एफस्मिन्कल्याणके एकमत योनितिक विष्वाधाम्ल चतुपधासः । पञ्चकल्याणक- सगमे प्रथमदिने उपवासो द्वितीयदिने एकभक्त ॥ ऐग उपवासो दो अपिलाह निविआइ तेरस हवति । एगासणाई चुलसी कल्लाणतपस्स परिमाण ॥१॥ एष वर्ष सर्य वर्षसप्तकमेवमेव कुर्यात् । तदन्ते उद्यापने जिनाग्रतश्चतुर्विंशतिसस्यया लानपहलाप्रकलशवन्दनपात्रधूपदहनपात्रपरिघापनिकानैवेद्यपाम्रकुम्पिकाप्रभृ- तिपूजोपकरणाना बृहत्लाप्रविधिना जिनला चतुर्विशतिसख्यया सर्वपकानजातिफलजातिढौकनं चतुर्षिश- तिस्वर्णमयरमजटिततिलकदान साघुभ्यो वस्त्रानपात्रदान सघवात्सल्य सघपूजाघ । अथवा जिनाना च्यवन- जन्मदिनेषु प्रत्येकमेकैकोपवास. । दीक्षाज्ञाननिर्वाणेषु येन तीर्थकरेण यादृक् तपो रचित तादृगेवैकान्तरोपवा- सरीस्था विधीयते । इय द्वितीया कल्याणकतपोरीतिः ॥ यन्नकन्यासः । उद्यापन पूर्ववत् । एतत्फल तीर्थकर- १ उपपास एकमा धार एकासणा माघम्स एकमा प्रम गमवा व निविना मेगणर्मा २५-८५ एकासणा सर्प मळीने १२० एकासणानि ।
ट पा उ उ हाना बमा र र एर पा उ उ सपा T पा पा ट नामकर्मयन्धः । इति यतिविधेयमागार कल्याणकतप॥१॥ ॥ अथ ज्ञानप्तप' । एकान्तरोपवासैन निभिर्वापि निरन्तरैः । कार्य ज्ञानतपश्चोयापने ज्ञानस्य ४पानावित्रीणि तपांसि भागादानि ३ पा पूजन ॥१॥ ज्ञानाराधनार्थ तपः ज्ञानतपः।तम्रोपवासम्रय पाएकान्तरं निरन्तर वा यथाशक्ति विधीयते । उद्यापने सा- पा] धुभ्यः वस्त्रानपात्रदान । इति श्रादकरणीपमागाट ज्ञान- तपः ॥२॥ ॥ दर्शनप्तपोपि ज्ञानषत् । नवर उद्यापने वृहत्लाप्रविधिना लात्र जिनप्रतिमाने पट्टिकृतिदोकन साधुभ्यो घस्नानपात्रदान सम्यक्स्योद्भावनाअषण । एतत्फल विमलयोधिमासिः । इति यतिश्राद्धकरणीय- मागाई दर्शनतपः ॥ ३॥ ॥धारित्रसपोपि ज्ञानषत् ॥ यनकन्यासः। नवर उथापने यतिभ्य' पड्कृितिष- सानपात्रदान । एसत्फल विमलचारित्रमाप्ति' । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ धारिघ्रतपः॥४॥ ॥ अथ चान्द्रायणतपः ॥ चान्द्रायण च विविध प्रथम यवमध्यम । द्वितीय यजमध्य तु तयोश्चर्या विधीयते॥१॥ यव- मध्ये प्रतिपद शुकामारम्य वृदितः । एकैकयोसदत्यो राका यावत्समानयेत् ॥ २॥ ततः कृष्णप्रतिपद- मारभ्यैकैकहानितः । अमावास्यां तदेकरखे यषमध्य च पूर्यते ॥ ३॥ वनमध्ये कृष्णपक्षमारभ्य मतिपत्तिथिः । कार्या पनदशमासदत्तिभ्यां हानिरेकत' ॥ ४॥ अमावास्याच परतो मासदत्ती विवर्धयेत् । यावत्पादशैव स्यु. पूर्णमास्यां च मासतः ॥५॥ एव मासद्वयेन स्पारपूर्ण थ यववनकं । चान्द्रायणं यतेत्तेः सस्या मासस्य अथ चाद्रायणतपर . - १मास ६ फार्दिकषदि माम संमबविणस्स न १२/चरण मेमिमिणस्स १२ मम्मो परमप्पास्स ए ३ विगमा पठमप्पास्स १५ मुस्लो पीरविणस्स उप मार्गसिरमुदि नि जम्मो भरविणस्स ..मुसो भरविमस्स "दिक्सा भरविणस्स "नाग नामिनिषस्स "अम्मो महिमिणस्स "विस्ता महिमिणस्स "नाण महिविपस्स ए १७ सम्मो संमवनिमस्स ए १५ विस्था समपत्रिमस्स उ र पोपसुवि ५] माण विमपिमस्स ९] माम सतिनिणस्स नाण भधियजिणस्स १४ माणं भमिमदमस्स ए १५माण धम्ममाहस्स ३० २ २ १ ३ 44444 44444444 AAAAA उप २ कार्तिकमुदि ए ३माण मुमिहिनिमस्स ए १२ माम भरमास्स उप २ २मास मार्गसिरयदि ५ | मम्मो मुविहिमाबस्स विक्सा सुविहिनाहस्स ५१. बिस्वा बीरनिमस्स ए "मुस्खो परमप्पास्स २ ४मास माघयदि ए घषण पग्मप्पहस्स नि १२ | अम्मो सीमानिणस्स १२ विपना सीमणमिणस्स ए १३ मुक्सो Rसहजिणस्स प १५ माण सेयसनिमस्स माघमुदि २ नाण पासुनस्स २ सम्मो ममिणदणस्स ३मास पौषषदि ए १० बम्मो पासविणस्स एदिक्सा पासबिणस्स ए १२ चम्मो चप्पहस्स ए विक्या परप्पास्स ए १५ माम सीपममिणस्स 44444 २ २ नि 4ब २ १ 7 उ मपा ट पा पा उ मयर ट उ पा र भषा र पा नामकर्मयन्य' । इप्ति यसिप्राविधेयमागाड कल्याणफतप ॥१॥ ॥ अथ ज्ञानसप' । एकान्तरोपवासैश्च ४मानादिनीमि तपांसि आगागनि ३ त्रिभिपि निरन्तरै । कार्य ज्ञानतपश्चोधापने ज्ञानस्य पा पूजन ॥१॥ ज्ञानाराधनाथै तपः ज्ञानतपः। तत्रोपवासत्रय पर्श / 3 पाएकान्तर निरन्तर धा यथाशक्ति विधीयते । उद्यापने सा- पार पा धुभ्यः वस्त्रान्नपात्रदान । इति श्राद्धकरणीयमागाद ज्ञान- सप ॥२॥ ॥ दर्शनतपोपि ज्ञानषत् । नवर उपापने वृहत्लाप्रविधिना लात्र जिनप्रतिमाने पड्कृितिदौकन साधुभ्यो घस्नानपात्रदान सम्यक्रवोद्भावनाश्रवण । एतस्फलं विमलयोधिप्राप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीय- मागार दर्शनतप ॥३॥ ॥धारित्रतपोपि ज्ञानषत् ॥ यन्नकन्यासः। नवर उयापने यतिभ्य' पड्कृितिघ- सानपात्रदान । एतस्फल विमलचारित्रप्राप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट चारिघ्रतपः॥४॥ ॥ अध घान्द्रायणतपः ॥ चान्द्रायण प द्विषिष प्रथम यषमध्यम । द्वितीय घनमध्य तु तयोचर्या विधीयते ॥१॥ यव- मध्ये प्रतिपद शुक्लामारभ्य घृद्धितः । एफैफयोर्मासदत्यो राका यावत्समानयेत् ॥ २॥ ततः कृष्णमतिपद- मारभ्यैकैकहानितः । अमाषास्या तदेकस्ये पवमध्य च पूर्यते ॥ ३ ॥ वनमध्ये कृष्णपक्षमारभ्प प्रतिपत्तिथिः । कार्या पश्चदशग्रासदसिम्यां निरेकतः ॥ ४ ॥ अमावास्याच परतो ग्रासदत्सी विवर्धयेत् । यावत्पश्चदशेष स्युः पूर्णमास्यां च मासतः ॥६॥ एष मासवयेन स्यात्पूर्ण च यववनकं । बान्द्रायण यतेर्दसे सस्या मासस्य स० ज्येष्ठमुदि ५ मुक्यो पम्मनाहस्स ए ९.चण वासुपुरस्स प १२ | सम्मो सुपासस्स ए हिक्सा पासस्स 4444 १०मास भाषणयदि ३ मुस्यो सेयसस्स चषण भणतस्स अम्मो ममिमाहस्स घमण धुमाहस्स 44444 . पैशाखमुदि पण पामिनववस्स पवन धम्मस्सलिमस्स नि मुम्बो ममिनरनस्स बम्मो ममाणिमस्स ९ हिस्सा सुमा. ए..नाम बीरविणस्स ए १२ | पवन बिमामिणस्स एपबम मविपजिमस्स १ २ 4444444 ૨ १ ९मास आषापदि . धावणसुदि २ | धषम सुमति अम्मो नेमि० दिक्ता नेमिः मुस्खो पास ए २५ | १० मुनिसु० ५ 4 ८मास ज्येष्ठपदि घमण रिसहस्स • मुक्यो लिमयस्स ./विक्ता नमिनाहस्स ए उ स २ 6.44 ११मास चरण सेयसस्स मम्मो मुम्मसुम्पय . मुक्मो मुम्मिसुम्पप निकम्मो संतिमा० ५ मुक्तो सेतिना० १| विस्था संतिमा० भाद्रपायदि 444444 १ ए ए ए मापासुवि ६/पषम वीरविणस्स मुक्तो नेमित्रिणस्स १५ मुक्तो वासुपुबस्त प ए -चक्षण सतिस्स .मु. पदपमस्स चवम सुपासस्स ૨ J 1 २ ए बम्मो विमम्स सम्मो पम्ममाइस्स विक्ता विमरस बम्मो अधिवनिमस्स ./विस्था मनिमविपस्स १२ हिस्सा बमियरस्स निस्सा पम्मरम 44444 १ 44.4 PA4A फागुणमुदि २/परम भरविणस्स पषम महिनिमस्स 6घवण संभवनिमस्स नि १ मुस्लो महिम्नमस्स १ विमा मुम्मसुम्पपस्स ५) मुम्यो भमनिस ५ मुरमो भरिपरिस म. मुभाविपस्स प "माम मुमापिनास ए सम्मो महापाररस ए १५|माण पग्मप्पास्स 44444 १ २ १ २ . २ ६मास प्रदि ७मास पशासपदि नि P २ म ५मास फागुणवदि बाबमुपासस्स मुरतो मुपासस बामप्पास्स पवणं मुविहिस्स "पाप सास्स १ बम्मो सेसस १२ बाल अमापविमरस एनिम्ता सेयंसस्स बम्मो बामपुनस्स १५ दिक्सा पासुपुरस्स पण पासनिमस्स नाण पासविमरस ५|मण बप्पास्स धम्मो रिसइनिणस्स विपना सामिणस्स १ 44444 444444444 १ है १ न मुमो धुमास मुखो सीपविमरस ५ निस्तापुनास्सि चरण सीयसमिरम ५ . मुम्मोमिनियम ९ सम्मोसमातिना एमोदिक्षा परिणत नामजनतनियर सम्मो मनिनस्त . 444 क्षेत्रमुदि ए बान निमस्स बौ ५ सस्तो समविपरम .
५ १ १०मास भाषणयदि मुक्तो सेयसस्स चवम भणतस्स ८ सम्मो ममिनास्स पण धुमाइस्स ज्येष्ठमुदि मुक्यो पम्ममास्स ए चपण वासुपुनस्स ५ १२ खम्मो मुपासस्स प ५ विक्सा सुपासस्स १ 44 .4ARA 4444 १ १ वैशाखसुदि चवर्ण ममिर्मदमस्स .पण पम्मस्सबिमस्स सक्यो भमिनदनस्स सम्मो समइजिपस्स ए ९/ विस्था समा. ए..माम बीरम्निस्स ए १२ पवन बिमाधिनस्स प पण माविमधिनस्स ३. १ २ 44444444 " १ . भाषावदि . ९मास ए . धायणसुदि २ / चवम सुमति. सम्मो नेमि० ६ विक्सा नेमि० मुमो पास० २५ प. मुनिसु० 4044 - AAA ज्येष्ठपदि पण रिसास्स मुसो विमस्स . विक्मा नामिनाहस्स ८मास 44 ११मास भाद्रपायदि - 4 2.44 चषण सेयसस्स जम्मो मुमिमुम्बप मुगलो मुषिमुप्पा नि जम्मो संतिमा. १/मुक्खो संतिना. ए.मक्या संविमा. 4444 १ १ आषारसुदि चषण बीरविणस्स मुस्लो नेमिविपस्स "मुक्यो पासपमस्स 444 पवम ससिस्स मु० घदपमस्स ८.पवण सुपासस्स ए म.मुधिहि d देहिनाम् ॥ ६॥ चन्द्रस्य अयन हानिधृद्धिभिस्तद्भव तचान्द्रायण । यव- भाषासुदि पन्मग्य स्यूलमाचन्तहीन मध्य यस्य तथवमध्यं । यजयन्मध्य सूक्ष्म- मायन्तस्थूल मध्य यस्य तनमध्य । अम्र स्थलहीनते दसिग्रासपहु १२मास आधिमपदि स्वस्तोकस्वप्रतिबद्धे । पूर्व यवमध्यचान्द्रायणे शुक्ल प्रतिपदमारभ्य एक- ५५ वा. गर्मापहारस्स १कग्रासदत्तिवृझ्या पूर्णिमायावत्पञ्चदशसस्ये कपलदत्ती जायेते आद- प"बा. बेमिनिस्स । यत्योः । ततः कृष्णप्रतिपदमारभ्यैकैकहान्या यापदमावास्या पाय- आश्विनमुदि त्योरेकैकग्रासदत्ती जायेते । इति यवमध्यचान्द्रायण ॥ चत्रमध्ये तु कृष्णप्रतिपदमारभ्य पञ्चदशसख्यग्रासदत्तिभ्यामेकैकहान्या श्राद्धयत्यो- ए १५ चमन मसिनाबस्स रमावास्यामेकैकग्रासदत्ती जायते । ततः शुलपतिपदमारम्पैकैकग्रासद- यवमप्यचान्द्रायणतपर शुक्लपक्षेधिः ययमध्यचान्द्रयणतप कृष्णपक्षहानि। R ९.४१२/ ११/१५१५ ६/५/२ तिमिककककककककककककक 55 काकाकाकाकाकाकाकाकाकाक रुप्मपक्षा पनमभ्यचान्द्रायणतपः रुग्णपोहानिः पनमध्यचान्द्रायणतपर शुक्लपक्षेपृदिर १।२०१२३४५६." ११५ विधिका ककककककककककक Fाकाक अपक्षा T १.९८ त्तिवृद्ध्या आदपत्यो पूर्णिमा यावत्पञ्चदशनासवती भवतः । एव वनमध्यचान्द्रायणमपि मासेन पूर्यते। यन्नन्यासः । एष मासद्वय पूरयिस्वा उद्यापने घृहस्लाश्रविधिना स्लान विधाय पड्कृितिनैवेद्यसहितं रूप्य- मय चन्द्र सुवर्णमय धन सुवर्णमयांच षष्टिकावत्कवलसंख्यया मोदकाम्याशीत्यधिकचतु'शतसख्यानि ४८० जिनपतिमाने ढोकयेत् । साधुम्यो घनान्नपात्रदान सघपूजा च । एतत्फल सर्वपापापगमः पुण्यवृद्धिश्च । इति यतिपाद्धकरणीयमागादं द्विविध चान्द्रायणतपः ॥५॥ ॥ अथ वर्धमानतपः । 'ऋषमादेर्जिनसख्यावृद्ध्या ६ वर्धमानतपदिन १२५ अथैकेक जिनप्रति सस्यादि ६२५ आगादंदिन २५ छ । शीर से मपम म सु प सु वि ने प शो। कुं म म पा | २ १ ८ ९ २२ २३ २५ ए ए ए ए ए ए ए ए ए ए ए । ए वर्ष पा च म म शोप पा मेची सु सु सं १ २१ २२ २० ए २५/२५ ए ए ए ए भाप म मु . ८ १२ १३ १४ ए ए ए सु | सी में वा पि म २५) २५ २५ २५ २५ २५/ २५, २५, २५, २५ ए प शो | म म मु म ने पा पर्द २५ २५ २५ प ए امه ها و २५ २५ ए २५ २५/ २५/२५ २५/२५ ए ५ ए ए १२मास 7 भाद्रपामुदि देहिनाम् ॥ ६॥ चन्द्रस्य अयन शनिवृद्धिमिस्तव तवान्द्रायण । यव- चन्मय स्थूलमापन्तहीन मध्य यस्य तवमयं । वनचन्मध्य सूक्ष्म- .म.सुविधि मायन्तस्यूल मध्य यस्य तनमध्य । अत्र स्थूलहीनते दसिग्रासयह माधिनपदि स्वस्तोकस्वप्रतिषदे। पूर्व यषमध्यघान्द्रायणे शुले प्रतिपदभारभ्य एकै- ५ ॥ मा. गर्मापहास कग्रासदसिवृद्ध्या पूर्णिमायावत्पञ्चदशसख्ये कवलदत्ती जायेते आद्- प १५ मा० मिमिमस्स । यस्योः । ततः कृष्णप्रतिपदमारभ्युफैकहान्या यावदमावास्या श्रादय- आश्विनसुदि त्योरेकैकग्रासदत्ती जायेते । इति यवमध्यचान्द्रायण ॥ वनमध्ये तु ५ १५/पर्म ममिनाइरस कृष्णप्रतिपदमारभ्य पश्चदशसख्यग्रासदत्तिभ्यामेकैफहान्या श्राद्धयत्यो- रमावास्यामेकैकग्रासदत्ती जायते । ततः शुलपतिपदमार पैकैकग्रासद- यपमध्यचान्द्रायपसपा शुरूपक्षेधिः यघमघ्यचान्द्रयणतपः कृष्णपक्षेदानिः २३ १.४१२३४५१५१४७२/11/10९८.५५)२ कककककककककाकाकाकाकाकाकाकाकाकाकाकाक हप्पपक्षा बनमध्यचान्द्रायणतपः छष्णपसेवानिः घनमध्यचान्द्रायणतप शुक्लपक्षेमिः कृष्ण १५१४/११२१ .६/५/ १२/"" ४/५६। 418/10/11/२/१३/१४/१५ विदिकककककक 5 काकाकाकाकाकाकाकाकाकाकाका 4GISE एकपक्ष त्तिवृद्ध्या प्राद्धयत्यो. पूर्णिमां यावत्पञ्चदशनासदप्ती भवतः । एव वनमध्यचान्द्रायणमपि मासेन पूर्यते । यन्नन्यासः । एव मासद्वय पूरयिस्वा उथापने वृछत्लाप्रविधिना लाघ्र विधाय पडिकृत्तिनैवेद्यसहित रूप्य- मय चन्द्र सुवर्णमय बज़ सुघर्णमयाश्च षष्टिकायकवलसंख्यया मोदकामाशीत्यधिकचतुःशतसख्यानि ४८० जिनप्रतिमाने दौफयेत् । साधुभ्यो घस्नानपात्रदान सघपूजा च । एतत्फल सर्वपापापगमः पुण्यवृद्धिश्च । इति यतिश्राद्धकरणीयमागादं द्विविध चान्द्रायणतपः ॥५॥ ॥ अथ वर्धमानतपः । 'ऋपमादेर्जिनसख्यावृद्ध्या वर्धमानतपदिन ६२५ अपैकक जिनप्रति सस्पादि ६२५ आगादंदिन २५ प। म च । म शी से मु ६ से रुपमभ भ म पा वि म घ म शाकु म पा | पध ४ . ९ १२[ १५ २१ ३ ए ५ ए २० पु २२ २३ २५ ए ए ए ए प ए ए प ELA 444144 . म याम क शो प वि पा भेशी | सु प मु प सु भ २१ २२) २५/२५ १० ए २० ए प ए पू ए प ए प पू पि शांक भ म पा | पर्य २५ ९ ए २५, २५] २५ ए ए ए २५ २५, २५] २५ ए पू ए २५, २५/२५ प प ए ए सान्ति चकमक्तानि । पीरावेरप्येष यलमान घर्धमानतप ॥ १॥ अथवैफैफमहत प्रत्येकाशनानि पापम पिंशतिसम्यानि षट्शताहेन पूर्यते ॥२॥ घर्घते तदर्धमान । तत्र पमनायस्पफमेफना अजिनम्प एप क्रमेण याषष्ट्रीवर्षमानस्य चतुर्विंशतिः पुनर्पलमानरीत्या श्रीवर्षमानस्यैफैफभक्त पार्थनापस्य पायदुप- भस्य पभानुपूयो पधार्षिशतिः इतिपरिवर्तनदायनका रीतिः । अधवैफैफ जिनमति पयिंशासिसम्पान्पर- भक्कानि विधेयानि । इय द्वितीया रीतिः । रीतिद्वयमपि पट्शतादात्पशपिंशत्युत्तरात् ६२५ समाप्यते । सपाकाक्षिणा द्वयोर्मध्यादेका रीतिः पट्शताइन पश्चविंशत्युत्तरेण समाप्या । यत्रफन्पास । उधापने पतु- विशतिजिनानां मृहस्लाप्रविधिना मात्र चतुर्विशतिसक्ष्यपुप्पफलपफान्नजातिटीफन । सपयात्सल्प सप पूजा च । एतत्फल तीर्थकरनामकर्मपन्धः । इति श्राद्धकरणीयमागाद वर्धमानतप' || अथ परमभूषण- सपः । शुदैात्रिंशदाचाम्लेरेकमकैस्तदन्तरेषासराणा चतुप्पट्या तप. परमम्पण ॥१॥ परमाणि भूषणानि ७ परमभूषणसपा आगाट दिनसस्या ६४ मा ए मा प भो मो ए मा ए ए ए प ए भो प प प ब म भी .
ज्ञानदर्शनधारिश्रादीनि यस्मात्तस्परमभूषण । अत्रैकाशनकान्तरितानि द्वात्रिंशवाचाम्लानि कुर्यात् । चतु पष्टिदिन पूर्यते । यन्त्रकन्यासः। ज्यापने वृहत्तात्रविधिपूर्वक जिनप्रतिमाया सुवर्णमयरमजटितसाठी- णाभरणदान द्वात्रिंशत्सख्यया सर्वपक्कानफलदोकन । एतत्फल परमसपदगुणप्राप्तिः ॥ दीक्षातपसि चार्ट- ८ दीक्षातप अनागाद दिन ७२ सी ने में धीर म म अ म शांक पा प म स से सु मु , उदए,८१, २ एस नएउप-20 २१२१११२१२१२१२१३१२१ १.१२१२१२२१२ झियदेव तपसांप्रत । जगृहे तत्तथा कार्यमेकान्तरितयुक्तितः॥१॥ तद्यथा । सुमइत्य निचमत्तेण घासु- जो जियो पजत्येण । सो मल्लीवि अ अट्ठामेण सेसा उ उट्टेण ॥१॥ अर्हता दीक्षयानुकरणीय तपः दी. का सम सुमतिनिलभकेन दीक्षा अगदे तत्रैकभक्त कार्य । वासुपूज्यो जिनोपि चतुर्थेन पाों मल्लिर- सापडेले एकमेकान्तरिसकभक्तरुपवासा विधीयन्ते । यन्त्रकन्यासः । उद्यापने एकभक्त वृहत्ला- विराजिनहार्य अष्टमकारजा पड्कृितिदौकन । एतत्फल विमलवतापासिः। इति यतिश्राद्धकरणीय- पक्षान॥ ॥जय ज्ञानतपः । 'येन तीर्थकृता येन तपसा ज्ञानमाप्यते । तत्तत्तथा विधेय ९ शेषलवानतपा अनागाट दिन ७५९ मसी में नि घशा में मा प म म म ने पा वीर ए /////10८/एएनएस/ एम0ए0एन0ए0एन0ए0///7//एए ११/१२/१/२/१२/१/२/१/२/१/२/१२/१/२/१/२/१/२/१/२/१/२/१/३/२/२/११/२/१/२/११/३/१२/१ स्यादेकान्तरितत्तितः ॥ १॥ यथा । अहमभत्तवसणे पासो सह मल्लिरिहनेमीण । वासुपुजचउत्येण छट्ट- भत्तेण सेसाण ॥१॥ ज्ञानेनोपलक्षित सपो ज्ञानतपः तत्र श्रीफपभमल्लिनेमिपा नामष्टमेन चासुपूज्यस्य चतुर्थेन शेषाणां षष्ठेन एव मनुष्येणाप्येकान्तरितोपवासैफभक्तः कार्य । यन्त्रकन्यासः । उद्यापन दीक्षापत् । एतत्फल विशुविज्ञानाधासिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमनागाठ केवलज्ञानतपः ॥९॥ ॥ अथ निर्वाणतप. १० निर्याणतपः अनागाट दिन १९५२ पुशी में पा म पीरा म स म नि अ घ क म म न ने पा पप/3/4/0//11// एएएएएएएएएएएएएएएएन८/९ ५२२५१३३१३०१२ १३ १३१३०३ १०१/२०११०२३१०/१/२०१२०१२१११२३३२ 'येन तीर्थकृता येन तपसा मुक्तिराप्यते । तत्तत्तथा विधेय स्यादेकान्तरितवृत्तितः ॥१॥ यथा-निर्वाणमंत- किरिया सा चउदसमेण पढमनाइस्स । सेसाण मासिएण चीरजिणंदस्स छट्टण ॥१॥ निर्वाणेनोपलक्षित तप' प्रथमजिनेन्द्रस्य चतुर्दशममक्तेन शेषाणा मासोपवासेन धीरस्य पाठेन एपमेफान्तरिकैकमक्तैर्विधेयानि । यन्नकन्यासः । उद्यापने धृहल्लासपूर्ण चतुर्विंशतिसस्यया सर्व फलनैवेद्यपफानदौकन साध्वर्धन सघपूजा च । एतत्फल भवाष्टकान्तमोक्षमाप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट निर्वाणतपः ॥ अत्र दीक्षाज्ञाननिर्वा- णतपसा कल्याणफतपस्यप्यन्सर्भाधोस्ति । परवेष विशेष:कल्याणकतपसा आगाढतया कल्याणकदिनाना प्रत्याख्यानस्पर्शन सपयते । एतानि यथायोगमनागादत्तया तत्कृततपासयया यथायोगेन सपद्यन्ते । एफस्मि- न्दिने च्यपनादिकल्याणकद्वये एकैफस्य जिनस्य वा दिनद्वयस्य वा आराधन कृत्वा भोक्तव्य पारणफ कर्त- व्यमित्यर्थे नियमो नास्ति । पर दीक्षाज्ञाननिर्वाणकल्याणकत्रयेपि दिनत्रयस्याराधन कृत्वा ततःपारण विधेय। एकस्याराधन कृत्वा न करणीय । एतानि तपास्येकान्सरोपवासैः कर्तव्यानि ॥ १०॥ ॥ अथ ऊनोदर्यतपः। तच पश्वषिघमागमे । यथा । अप्पाहार १ अबडा २ दुभाग ३ पत्ता ४ तहेव देसूणा ५। अझ ८ दुवालस १२ सोलस १६ चउरीस २४ तहिकतीसाय ३१॥१॥ ऊनोदरस्य भाव ऊनोदर्य १। अथ यथासक्यसम्बन्धः। स यथा । एकादिभिरष्टान्तः कवलैरल्पाहारा १ नवादिभिदिशान्तैः कपलैरपार्धा २ प्रयोदशादिभिः पोड- शान्तैर्बिभागा ३ सप्तदशादिभिमतुविशत्यन्तः प्राधा ४ पञ्चविंशत्यादिमिरेकत्रिंशदन्तः किंचिदूना ५ । इय केवलहानतपा अनागार्ड दिन ७५९ सुर भी मेवा शा से वि म म भ मे स पा मु प/1/8/0/7/[[मच(ए.( एएएएएएएएएएएएएएएएनए २/१/२/१/२/१/२/१/२/१/२/३/२/१/२/३/२/३/२/१/२/१/१/३/२/१/२/१/२/१२/२/२/११/१२/२/२/१/१२/१ स्यादेकान्तरितवृशित ॥१॥ यथा । अहमभत्तवसणे पासो सह मल्लिरिनेमीण । वासुपुबघउत्येण छह- भसण सेसाण ॥१॥ज्ञानेनोपप्लक्षित सपो ज्ञानतप' तन श्रीपममल्लिनेमिपा नामष्टमेन चासुपूज्यस्य चतुर्थेन शेषाणां पठेन एव मनुष्येणाप्येकान्तरितोपवासैफभक्तः कार्य । यत्रकन्यासः । उद्यापन दीक्षावत् । एतत्फल विशुरिज्ञानावाप्तिः। इति यतिश्राद्धकरणीयमनागाढ केवलज्ञानतपः ॥९॥ ।। अथ निर्वाणतपः। १० निर्वाणतपा भनागार्ट दिन ६९४२ जशी में | वा मे म से प च वि भा म 45 भ म पा ए/31/0/ए/एमएस/ए/0ए0एएएएएएउपस उस उउउउउउए २०१२.३३ १३१३००१२०१/२०१३ १९१०३/२०१२०१९०/१/१०२/१०/२२२३३.
भाषोनोदरिका शतिमासा उत्कृष्टा ५ । पञ्चदशामिर्दिनैः पूर्यते । यनकन्पासः । एषा द्रव्योनोवरिका ।। रुपसोनोदरिका अपम्यमप्यमो गोमवाहनोद सियमत्यूनोदयसपा रीवपर जम 7 प्रास झोकपमा सियो होमोदरी उपभागारमा. कवठ मसा- म २५ प्रथमहिने 74101 उपा भी माम011 दिखीपदिने વાપી प्रथम काठ १॥२॥14॥ भसा बस ५० दिने विसीय कय 1९1१०1" उपाघम९(101011" दिने । तृतीय कव १२।२३५ दिमा म १२ म १ दिने १२ १२ दिमा ५जाशमा १५५ तृतीयविने कप का र अर44 कप चतुर्पविने । २. (१५१६॥ २०१२१ 1012018 च2011८म.१॥२०॥ प्राप्ता२०१२ २४१२२३२॥२५ २०२० फव २१ चतुप म11८1१९) उ२०१२१ माप्ता] थ५५ २पासा. (किंपि-२०२९।३.२५॥२॥ म २० पचमदिने २०२९ र ३० २२१२३४२१२५ किंघिय २२२॥ म २४॥२५ पचम २१॥२. २२. दिने कप २० पविपाप्यूनोदरिका प्रत्येक त्रिभेदा भावनीया । सा यथा । एकादिमि कपलैर्जघन्या यादिमिर्मध्यमा अष्टादिभिरस्कृष्ठा । एव पञ्चविघापि तत्तयागकवलैत्रिविधा शेया । तपाल्पाहारा एफग्रासेन जघन्या द्वि- त्रिचतुःपक्षपासैमध्यमा षट्ससाष्टग्रासैकस्कृष्टा १ । उपार्धा नवग्रासैर्जघन्या दशैकादशग्रासैमध्यमा द्वादश- मिरुस्कृष्ठा विभागा त्रयोदशभिर्मासैर्जघन्या चतुर्दशपञ्चदशभिर्मध्यमा पोडशभिरुत्कृष्टा ३१प्राप्ता ससद- शायदशभिर्मासैजघन्या एकोनविंशतिविंशत्येकर्यिशतिद्वाविंशतिभिर्मध्यमा प्रयोविंशतिचतुर्विशतिभिर- स्कृष्टा ४ । किंचिदूना पश्चर्षिशतिषतिशतिग्रासैर्जघन्या।सप्तविंशत्यष्टाविंशत्येकोनशिद्भिर्मभ्यमा । त्रिंशदे- कत्रिंशद्भित्कृष्ठा पाएष द्वात्रिंशत्कवलसख्यया पुरुषस्यैवमूनोदरिका पञ्चदशदिनै पूर्पते । त्रिपास्तु सप्तर्वि- शतिकवष्ठानुसारेण तत्तदागैः पत्रविधाप्यूनोदरिका । सा यथा । एकादिसप्तान्तरल्पाहारा १ । अष्टाका वशान्तैरुपार्भा २। द्वादशादिचतुर्दशान्तैर्द्रिभागा ३ । पञ्चदशायेकविंशत्यन्तः प्राप्ता ४ द्वाविंशस्यादिसप्त- विंशत्यन्तैः किंचिदूना ५। एमिरपि जघन्यमध्यमोत्तमभागै' प्रत्येक त्रिधा । यथा । अल्पाहारा एकद्विग्रासा जपन्या विचःपञ्जप्रासा मध्यमा षट्सप्तप्रासा उत्कृष्टा १ । उपार्धा अष्टमासा जपन्या नवनासा मप्पमा दशैकादशनासा उस्कृष्टा २ । द्विभागाद्वादशग्रासैर्जघन्या त्रयोदशमिर्मम्पमा चतुर्दशमित्कृष्टा । प्राता पत्रदशपोरशभिर्मासैर्जघन्या सप्तदशाष्टादशैकोनविंशतिग्रासैमष्पमा विंशतिएकविंशतिमासा पत्ता ४। किंचिना द्वाविंशतित्रयोर्षिशतिमासा जघन्वा चतुर्विशतिपत्रविंशतिप्राता मम्पमा पहिचातिसमषि- शतिमासा उत्कृष्टा ५ । पञ्चदशमिर्दिनः पूर्यते । यमकन्यासः । एषा द्रव्योनोदरिका ॥ ॥ भाषोनोदरिका रुपसोनोवरिका मपन्समप्पमो मोरप्रयाहोतोद खोकप्रया सियमल्यूमोपर्यतपा मियां रीवा होमोदरी भागात प्रासः उपभागार प्रा. कवळ कय कव प्रथम म.पा ( मम २५ शशा कपा प्रथमहिने ११२५1१10 मस्सा ब १२।स दिने सारा द्वितीय उपा कप विसीपदिमे उपाचम९ .१०11 पी दिने १२ दिमा १५ बरामशर १५ सूत्रीय तृसीपदिने १२५ दिमा म १२ म ॥ दिने चतुर्थ ज014म.१०२० १५/१५111111/ (म011८1१९ प्राप्ता २०१२२२ पसुर्यदिने । २ माप्ता १५५ दिने २११२२२०२५ २०२१ उ२०२१ २०२५ २५२१०२. किंपि. | २८१२९।३० म २५५२१) म २ पचमदिने २२१२६॥२॥२५॥ किंचि व २२२२॥ म २४२५२ पचम हना २०१२९ र ३० २६॥२० विने कप - पष २० पुनरागमे यथा । फोहाईण निरोहो पामो जिणषयणभाषणाओ अ । भावेनोणोदरिआ पन्नता वीयराएहिं ॥१॥ लोकवाहोनोवरी पुन प्रथमदिने प्रासानामष्टक ८ द्वितीये दिने द्वादशक १२ तृतीये पोडशफ १६. चतुर्ये चतुर्विंशतिक २४ पञ्चमे एकत्रिंशतिक ३१ मिया पुनः प्रथमदिने प्रासाना ससक ७ द्वितीये एकाद- शक ११ कृतीये चतुर्दशक १४ चतुर्थे एकविंशतिक २१ पञ्चमे सप्तविंशतिफ २७ पञ्चभिर्दिन पूर्यते ॥ ज्ञाना- दिनिफस्योनोदरिकाप्रमाणमागमोक्त यथा । नषषउसट्टीपणवीससोलनवछसपसहि तह सोल । घउसट्ठी- १२ संक्षेसनातप मागाई पतानि तपांसि ययोकैकान्तरितानि वर्ष १२ चठसट्टी तीसा घउसयअसीअहिआ मग ॥ ५।।।।ए। उ ५५ । उ ए पापा ३.पापूरणीयौ ॥१॥ अडयालइकवण्णा छसयाअरस- वर्ष ४ धावत् छ १ मे । र पनि। उनि । उ ५ नि । ८ ॥ नि। उ १५ नि । २० | महिया पच । नाणतिगाई ऊणोदर तु त- वर्ष ९ पावत् नि । म । न । इसावितरणीया पदिणपमाणमिण ॥२॥ उमापने जिन- स्थाष्टविधपूजा सघवात्सल्य सघपूजा मास बाबत् । बार । पूरणीया ध। एतस्फल विशिष्टभोगमोक्षमाप्तिः। मास पावत्र भारी। पूरणीया इति श्रीपतिपादकरणीयमागाढमौनोद. प पावत् । भाचाम्पनिकम्माल येतपः॥११॥ ॥ अप सलेखनतपः।- तारि विचित्ताइ विगइनिजूहियाइ पत्तारि। सबछराइ दुमि उ एगतरिय च आयाम ॥१॥ नाइविगिहो भ तवो छम्मासे परिमिय तु मायाम। अवरे वि अट्टमासे होइ विगिट्ट तवोफम्म ॥२॥ वास कोसीस- हिय आयामाय तु आणुपुषीए । एसो थारसवरिसाह होइ सलेहणाइ तयो ॥३॥ सलिखितसर्वभावकृत १३ सर्पसम्याधीमहाधीरतपर अनागाट मास २ मास उप उप १२० २२९ण्ठ (० 11 " १ " १५ १२० ॥ अथ सर्व- १० पाप विशोघयतीति सलेखना। एतद्याख्यान यतिधर्मान्त्या- १५ एवं दिन / धिकारावसेय। एतत्फल सततिः। यत्रन्यासः॥ इति यत्ति- १५ वर्ष १२ श्राद्धकरणीयमागाद सलेखनातपः॥१२॥ १४ १५ एकान्त सख्याश्रीमहावीरतपः । महावीरेण कृत तपो महावीरतपः। पूर्ववे इति तचेद । नवकिरचालम्मासे छकिरदोमासिए उवासी अ । पारस य मासिआई पावत्तरिअद्धमासाइ ॥१॥ इक किर छम्मास दो फिर तेमासिए उयासीय । अहाइलाइ दुवे दो व दुविहुमासाई ॥२॥ भ६ च महामह पडिस " १२० " " सत्तो अ सपओ भए । दोयत्तारिदसेष य विषसे ठासी म अणुपद्ध ॥३॥ गोअरमभिग्गहजुभ स्वमणं छम्मासिय च कासी य । पचदिवसेहिं ऊण अपहिलो पच्छनयरीऐ ॥४॥ दसदोअकिरमहप्पा इमुणी- एगराइभ परिमा। अट्ठमभत्तेण अई इक्षिक घरमरयणीय ॥५॥ दो घेच य छट्टसए अउणातीस ज्यासिओ भयवं । कायाइ निधभत्स पउत्पमसंघ से आसि॥६॥ तिण्णिसए दियसाण अउणापण्णे उ पारणा- कालो। कुमरिसिग्माण पि अ परिमाण सए पहुए ॥७॥ सबपि तवोकम्म अप्पाणप आसि वीरना- इस्स । पवनाए विषसे पदमे खित्तमि सबमिण ॥ ८॥ वारस घेव य वासा मासा ग्वेव अदमासो अ। धीरषरस्स भगवओ एसो छउमस्थपरियाओ॥९॥ यावत्तरिअदमासा पारमासिअ दुदिवय दोअहाइ य एद्विमासा दुत्ति नवघड़मासि म, दो छम्मासा पचदिनऊण छठदोस यगुणतीस य पारठम पारणाप तिसप एगुणपघास य इह खिवसु सोल परिमा दिवस वयदिवसेण सिउ मेलविओ पक्वहिअसहबारस बरिस अति धीरफेवलिलहिलो ॥१॥ भगवान् श्रीमहावीरो दासप्ततिपक्षक्षपणानि दावशमासक्षपणामि दे सार्ष- मासक्षपणे वे साविमासक्षपणे षट् द्विमासक्षपणानि दे धिमासक्षपणे नव चतुर्मासमपणानि एक पल्मा- सक्षपण द्वितीय च षण्मासक्षपण पञ्चदिवसोनं कौशाम्न्या एकोनविंशवधिक पदशातरूप द्वादशाहनानि एकोनपनाशवधिक पारणादिनशतत्रय पोरश प्रतिमादिनानि प्रतपण दिवस अकात् । पार शवर्षाणि अपोवशपक्षा' भीमहावीरस्य यसले तपांसि । पलानि पचाशति स्वातरितोपचासगरी यानि । यन्नकन्यासः । उद्यापने श्रीमहावीरस्य वृहत्लाप्रविधिना लान पद्रिकृतिफलटोकन सघवात्सल्य सघपूजा च । सर्वतपसोऽशक्तिवे एकमपि किंचित्तपः स्वशक्तिकालानुसारेण विधीयते । उद्यापन घ पूर्व- यत् । एतत्फल तीर्थकरनामफर्मपन्धः । इति यतिश्राद्धकरणीयमनागाह सर्वसध्याश्रीमहावीरतपः ॥१३॥ ॥ अथ कनकावलीतप । तपसः कनफावल्याः काहलादारिमे अपि । लता घ पदक चान्यलता दाडिमका- हले ॥१॥ एफ १ वि २ ञ्यु ३ पवासतः प्रगुणित सपूरिते काहले तम्राटाष्टमितेश षष्ठकरणैस्सपादयेदा- डिमे । एकाथैः खलु षोडशाशगणितै' श्रेणी उभे युक्तितः षष्ठस्तैः कनकावलौ किल चतुर्विशन्मितैर्नायकः M 5( FFFFFF{{{{{左} {F} { काठी FFE A A P - " -IN |२|२ १४। ६० कनकापळीतपसि दिन ३८४ पारणकदिन ८८ भागाद A A २२३ ३२ |२२२ A or A २२२२२ २२ ]IALA " . A bahbir AY कालीक MarpanMRANDI ||||||| पारणांसारित पा तत्तो असहमओ मह । दोषसारिक्सेय य दिवसे ठासी म अणुपद ॥ ३॥ गोअरमभिग्गहजुभ स्वमणं छम्मासिय च कासी य । पचविषसेहिं ऊण अपहिलो पच्छनयरीऐ ॥ ४ ॥ सदोअकिरमहप्पा छाइमुणी- पगराइ पडिमा । अट्ठममत्रोण जई इक्षिक घरमरयणीय ॥५॥ दो घेव य रहसए अउणातीस ज्यासिओ भय | काया निधमस चस्पमतं च से भासि ॥६॥ तिष्णिसए दिवसाण अउणापण्णे पारणा- कालो । सरअरिसिम्भाण पि अ परिमाण सए पहुए ॥७॥ सबपि तवोकम्म अप्पाणप आसि वीरना- हस्स । पञ्चजाए दिवसे पढमे खितमि सबमिण ॥ ८॥ वारस येव प वासा मासा उधेव अदमासो अ। पीरपरस्स भगवओ एसो एउमत्यपरियाओ ॥९॥ यावत्सरिअदमासा पारमासिअ दुदिवय दोजहाद य द्विमासा दुति नवघडमासि मदो छम्मासा पचदिनऊण ण्ठदोस यगुणतीस यपारठम पारणाय तिसप एगुणपचास य इह खिवसु सोल परिमा दिवस वयदिवसेण सिउ मेलविओ पक्वहिअसहवारस परिस- अति पीरकेपलिलहिओ॥१॥ भगवान् श्रीमहावीरो द्वासप्ततिपक्षक्षपणानि द्वादशमासक्षपणानि सार्थ- मासक्षपणे २-सार्धतिमासक्षपणे षट् द्विमासक्षपणानि २ भिमासक्षपणे नष चतुर्मासक्षपणानि एक पम्मा- सभपण द्वितीय व षण्मासक्षपण पत्रदिवसोन कौशाम्न्या एकोनविंशवधिक पट्शतप द्वावशाहमाथि एकोनपश्चाशदधिक पारणाविनशतत्रय पोश प्रतिमादिनामि बताण दिवस अकापात् । पये प्रार शवर्षाणि अपोवपक्ष भीमहावीर ज्याखले तासि । पलानि पचाशचि पकामारितोपवासापरली . वलीतपः । मुक्तावल्या चतुर्थाविषोडशाचावलीद्वय । पूर्वानुतापश्चानुपूर्व्याज्ञेय यथाक्रम ॥१॥ एकत्येकगुणे- कषेदधसुघापाणैकषभूमितिः ससैफाष्टमहीनवैकदशभिरुभूभानुभिः । भूविश्वेशशिमन्विलातिथिधरा- विद्याशुरीमिर्मतैरेतद्युत्क्रमणोपयासगणितेमुक्कायली जायते ॥२॥ तपखिना फण्ठाभरण निर्मला मुक्ता- घलीवमुक्तावली । तत्र पूर्व चतुष तपापारणक। पुनः षष्ठ कृत्वा पारणक पुनश्चतुर्थं कृत्वा पारणक पुनश्च अष्टम FFFFFFFFFFFFFFFF कृत्वा पारणक पुनश्चतुर्थ कृत्वा पा- BIHAR रणक पुनर्दशम पुनः पारणक। पुन- धा१५ मुकापलीतपः दिन ३०० पार दि ६० मा० सर्वदिनसख्या ३६० चतुर्थ पुनः पारणक पुनर्द्वादशक पुनः MIFIE: पारणक पुनश्चतुर्थ पुनः पारणक पु- पता द्वितीपदाडिमकस्माघाटमानि विधेपानि । पुनर्षिभियेकोपबासैः पूर्ववत् द्वितीयादाखिमकालिका | तुर्थ पुनः पारणफ पुनः सप्तोपवासाः नचतुर्दशमक पुनः पारणक पुनश्च- पूर्ण इति तपोदिनानि पासतानि पतुरिंशदपिकानि . पारणक पुनश्चतुर्थं पुनः पारणक पु- नरष्टोपवासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थं पुनः पारणक पुनर्नवोपवासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थं पुनः पारणक पुनर्दशोपवासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थं पुन. पारणक पुनरेकादश उपवासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थ पुनः पारणक पुनादशोपचासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थे पुनः पारणक पुननयोदशोपवासाः पुनः पारणक पुन- ० A . . " । । 10 । । । । lo ॥२॥तपखिना हदयम्षणकारिखास्कनकायली । तस्या प्रथम चतुर्थं कृत्वा पारण ततः पष्ठ कृत्वा पारण तत' अष्ठम कृत्वा पारण इत्येका कालिका पूर्यते । ततोष्टौ षष्ठानि कुर्यात् । इत्येक दाडिमक पूर्यते । तत एकमुपपास कृत्वा पारयेत् । ततो दापवासी कृत्वा पारयेत् ततस्त्रीन् ततश्चतुरः पञ्च पट् सप्त अष्टौ नव वश एकादश द्वादश प्रयोदश चतुर्दश पश्चदश पोसशोपवासान् क्रमेण कृत्वा पारयेत् । इत्येका लता पू- यते । ततस्तुस्मिंशस्यष्टानि विदध्यात् । एतावता पदफ पूर्यते । ततः पोडशोपवासान्कृत्वा पारयेत् । ततः पनवशचतुर्दशत्रयोदशद्वादशएकादशवशनषअष्टसप्तषट्पञ्चचतुरस्त्रीन्द्रौएक उपवासान्कृत्वा पारपेत् इत्येव द्वितीया लता पूर्यते । ततोष्टौ षष्ठानि विद्ध्यात् । इति द्वितीय दाडिमक पूर्यते । ततोऽष्टम ततः पष्ठ तत- मतुपै कर्यात् । इति द्वितीया काहलिका पूर्यते ॥ एककाहलिफादाडिमकलतासमाप्तौ पदक कृत्वा तत' प्रति सोमगत्या लतादारिमककाहला विधीयन्ते । एते चोपवासा. चतुर्थाष्टमषष्ठायाअपि उसमाप्तपारणकाः निर- न्तरा एष विधेयाः । एतन्मध्ये पारणका अष्टाशीतिः उपवासामतुरशीस्युत्तराणि श्रीणि शतानि सर्वाग्रेण एकोनवर्षेण प्रिभिर्मासैः द्वात्रिंशत्यादिन. पूर्यते । एतन्मध्ये पारणक चतुर्धा सर्वकामिताहारैर्वा निर्विकृति- केन वा अलेपद्रव्येण वा आचाम्लेन था। यत्रकन्यास' । उयापने उपवाससल्यया सुवर्णटकावलिमालया पहलाप्रविधि विधाय प्रतिमाकण्ठ भूषयेत् । षड्कृितिौकन यतिभ्यो बत्रामपात्रदान संघबास्सस्प सप- पूजा च । एतस्फल खर्गमोगमोक्षप्राप्तिः । इति भाद्रकरणीयमागार कनकावलीतपः ॥ १५॥ ॥ अप मुक्ता- FFFFFFFFFFF F FIEFE . - . . वलीतपः । मुस्तापल्या चतुर्याविषोडशाचावलीद्वय । पूर्वानुपूर्व्यापश्चानुव्य यथाक्रम ॥१॥ एकत्येकगुणे- कवेदषसुधापाणैकषड्ममिति सप्तैकाष्टमहीनवैकदशभिद्रुतममानुभिः । भूषिश्वेशशिमन्विलातिथिघरा- विधाशुरीमिर्मतैरेतयुत्क्रमणोपयासगणितैर्मुक्तावली आयते ॥२॥ सपखिना कण्ठाभरणवे निर्मला मुक्ता- पलीव मुक्तावली । तत्र पूर्व चतुर्थ तपापारणक। पुनःषष्ठ कृखा पारणक पुनश्चतुर्थ कृत्वा पारणक पुनश्च अष्टमं कृत्वा पारणक पुनश्चतुर्थ कृत्वा पा- रणफ पुनर्दशम पुनः पारणफ। पुन- १५ मुकापलीसपः दिन ३०० पार दि ६० मा० सर्षदिनसस्या ३६० चतुर्थ पुनः पारणक पुनर्वादशक पुनः :::::::: पारणक पुनश्चतुर्थ पुनः पारणक पु- पता द्वितीयारिमकस्पाटाष्टमानि विधेपानि । पुनर्षिभियेकोपबासैः पूर्ववत् द्वित्तीमावासिमकालिका | तुर्थ पुनः पारणक पुनः सप्तोपपासाः नश्चतुर्दशमफ पुनः पारणक पुनश्व- पूर्ण इति तपोनिमाति पासवानि पशिदधिकानि .. पारणक पुनश्चतुर्थं पुन. पारणक पु- नरप्टोपवासा. पुनः पारणक पुनश्चतुर्थ पुनः पारणक पुनर्नवोपवासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थ पुनः पारणक पुनर्दशोपवासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थ पुनः पारणकं पुनरेकादश उपवासाः पुनः पारणफ पुनश्चतुर्थं पुनः पारणक पुनादशोपपासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थं पुनः पारणक पुनस्रयोदशोपवासाः पुनः पारणक पुन- ० . . । । o lo । b lo । । .
मतुर्थं पुन' पारणक पुनमतुर्दशोपषासाः पुनः पारणक पुनश्चतुर्थं पुनः पारणक पुन' पञ्चदशोपवासा' पुन' पारणक पुनभतु पुनः पारणफ पुनः षोरशोपवासाः पुनः पारणक । एतदेव प्रतिलोमगल्या द्वितीयण्या क्रियते । यया पोग्शोपवासाः पारणफ पुनश्चतुर्थे पुनः पारणक पुन' पञ्चदशोपवासा. पुनः पारणक इत्या- दियाषचतुर्थं पुनः पारणक । इति मुक्तावलीतपोऽन विधिपूर्वक जिनप्रतिमायाः स्यूलमुक्तावीरोपण सघवा- त्सल्य सघपूजा च । एतस्फल षिविघगुणसतानाधाप्तिः। इति यतिधाद्धकरणीयमागाट मुक्तावलीतप॥१५॥ ॥ अथ रमावस्तीसपः । कालिका दानिमक लता तरल एष च । अन्या लता दारिमक काइली चेति चक्र- मात् ॥१॥ एकद्विध्युपधासै स्तः काइल्यौ वारिमे पुनः । तरलचाप्टममधो रतावल्या तले न्यसेत् ॥२॥ DEEEEEEEEEEEEEEEमता २ E[E] ¥ A A काहळादाडिमौ ॥ १६ ॥ रमावळीतपसि दिन १५४ पारवड ८८ भागा ३|| M - h : . . .hb . . bplIRS . - एकदिव्युपपासतो पभ इमे सपादिते फाहले अष्टाष्टाष्टमसपदा विरचयेत् युक्त्या पुनदोढिमे । एकाय: स्खल पोरशान्तगणितैः श्रेणीद्वय च क्रमात् पूर्यं स्यात्तरलोष्टमैरपि चतुर्विंशन्मितैर्निर्मलैः ॥ ३ ॥ रत्नानां गुणमयानामावली रमावली । तत्र प्रथमकाहलिफायां एक उपवासः ततः पारणफ द्वौ उपवासी पारणक प्रय उपवासाः पारणक । ततो माहिमके अष्टाष्टमानि कुर्यात् । ततो लतायां एक उपचासः पारणक द्वौ उपवासौ पारणक एष क्रमेण पारणकान्तरिताः षोडशपर्यन्ता निरन्तरा उपवासाः । ततः पदके चतुत्रिंशदष्टमानि सतो विलोमतया षोडशाकान्त उपवासाः पारणान्तरिता निरन्तराः इति द्वितीया लता पूर्यते । पारणक दिनानि अष्टाशीतिः ८८ । यन्नकन्यासः । उधापने घृहस्लाप्रविधिपूर्वक पष्ठुमूल्पनिसासनिर्मलनानाप्रकार- रखजातिमयी रक्षमाला जिनप्रतिमाकण्ठे समारोप्या सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल विविधसतानल- क्ष्मीमाप्ति' । इति यतिश्राद्धकरणीयमागावरसावलीतपः ॥१६॥ ॥ अथ लघुसिंहनिःक्रीडिततपः । गच्छन्सिहो यथा नित्य पयादागं विलोकयेत् । सिंहनिःक्रीरितास्य च तथा तप उदाहत ॥१॥ एफोकनियुग्मैयुगगु- णविशिखैदषट्पश्चताक्ष्यः षट्कभ्यश्चैर्निधानाष्टनिधिहयगजैः पट्यैः पञ्चषद्भिः । घेदैर्याणैर्युगद्वित्रिश- शिभुजमिचोपघासैच मध्ये कुर्वाणानां समन्तादशन मिति तपः सिंघनिःक्रीडित स्यात् ॥२॥ सिंहवन्नि:- क्रीसित पश्चादषलोकन सधैव तपसा परिवृत्तोपचासकरण सिंहनिःक्रीडित । तन्न प्रथममेकोपवासः पुनः पारणक छौ उपचासौ पारणक पुनरेकोपवासा पारणक प्रय-उपवासाः पारणफ हो उपवासौ पारणक चत्वार र. अतुप पुन' पारणक पुनचतुर्वशोपवासा' पुनः पारणक पुनश्चतुर्धं पुन' पारणक पुनः पञ्चदशोपवासा' पुनः रा/पारणक पुनमतुर्थं पुनः पारणफ पुन' षोडशोपवासा' पुन' पारणक । एतदेव प्रतिलोमगत्या द्वितीय श्रेण्या कियते । यया पोडशोपपासा पारणक पुनधतुर्थं पुनः पारणफ पुन' पञ्चदशोपवासा. पुनः पारणक इत्या- दियाषचतुर्थं पुन' पारणक । इप्ति मुक्तावलीतपोऽत्र विधिपूर्वक जिनप्रतिमाया: स्यूलमुक्तावलीरोपण सघवा- स्सल्य सघपूजा प । एतत्फल विषिषगुणसतानावाप्तिः। इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट मुकावलीतपः॥१५॥ ॥ अथ रखापलीतपः । कालिका दारिमर्फ लता सरल एव च । अन्या लता दाखिमक कादली चेति च क्र- मात् ॥ १॥ एकविण्युपवासै स्तः काइल्यौ दाडिमे पुनः । तरलचाप्टममधो रखावल्या तले न्यसेत् ॥ २॥ CBSEBFFFFFFFFFEBठा २ . AIR - PC . . -- काहगाडिमौ ॥ १६ ॥ रसापळीतपसि दिन ४३४ पारवा ८८ भागा - ३/३/३/३३२३ - - a . "ltr" .
लजातिनैवेपदोकन सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल फर्मक्षयावासिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ लघुसिंहनिाक्रीटित तप. ॥ १७ ॥ ॥ अथ घृहत्सिहनिःक्रीडित तपः । एकत्येककृपीटयोनियमलैवेदनिधी- णाधिमि' षट्पश्चास्य रसाष्टसप्तनवभिर्नागैग्ध दिग्नन्दकैः । रुद्राशारविरुद्रविश्वविबुधैर्मार्तण्डमन्वन्वितैर्विश्वे- | FDIFFFFFFFFFFFFFFFFFFFB,FIFFFFFF 7 KYA5 .IN १८ वृत्सिहनि फ्रीसितक्षपोदिन ४९७ पारणफदिन ६१ सर्षदिन ५५७ आगाद 2jrls.v V पा/१५ 00000000000000000000000000 . देवतिथिप्रमाणमनुभिधाष्टिप्रतिथ्यान्वित ॥१॥ कलामनुतिथित्रयोदशचतुर्दशाकान्वितैस्त्रयोदशशिवाशु- भिर्दशगिरीशनन्दैरपि । दशाष्टनक्सप्तभिर्गजरसाम्य बाणे रसैश्चतुर्विशिखवहिभिर्युगभुजनिभूल्दुभिः ॥२॥ उपवासैः क्रमात्कार्याः पारणा अन्तरान्तराः। सिंहनि क्रीडित नाम वृहत्सजायते तपः ॥ ३ ॥ अत्र वृहत्सि- हनि क्रीडिते एकोपवास' पारणक द्वौ उपषासौ पारणक एकोपवासः पारणक त्रय उपवासाः पारणक वो उपचासौ पारणक चत्वार उपवासाः पारणक प्रय उपवासाः पारणक पञ्चोपवासाः पारणक चत्वार उपवासाः b . ..... - pi. ..........। ...... Firs-FFFFFFF-1B1-12-F-BHB0001 १७ छपुसिहनिझीरिततपोदिन १५४ पारणकदिन ३३ आगादासर्यदिन १८७ ForFFFFFFFFFF-B1010 (F - ......" .. ob.blob.. H . उपवासा पारणक प्रय उपवासा' पारणक पच उपवासाः पारणक चत्वार उपवासाः पारणक पट् उपवासाः पारण पुन' पञ्चोपवासाः पारणक ससोपवासाः पारणक पुन' पपवासा. पारणक अष्टोपपासा. पारणक पुन' ससोपवासाः पारणफ नव उपवासाः पारणक पुनरष्ठोपवासा. पारपाक एतावता गतिमध्य । पुनर्दितीया गतिषिलोमतया यथा । नवोपवासाः पारणक सप्तोपधासाः पारणक अटोपवासा' पारणक पट् उपवासा. पारणक सप्तोपवासाः पारणक पशोपवासाः पारणक षट् उपवासा' पारणक चस्वार उपवासाः पारणक पदो- पवासाः पषाणक प्रय उपवासाः पारणक स्वार उपवासाः पारणक दो उपवासौ पारणक प्रय उपवासा पारणक एकोपवास' पारणक द्रौ उपवासो पारणक एकोपषासः पारणक इति उपवासामतुपाशानुत्तर शत १५४ पारणकदिनानि अपमिंशत् । यसकन्यासः । तथापने वृहस्लाविधिपूर्वक उपवाससस्यया पुष्पफ- लजातिनषेधदौकन सघषात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल कर्मक्षयावाप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ लघुसिंहनि क्रीडित तप ॥ १७ ॥ ॥ अथ बृहत्सिंहनिःक्रीडित तपः । एकत्येककृपीटयोनियमलैर्वेदनिधी- णाधिभि षट्पञ्चाश्च रसाष्टसप्तनवमि गैग्ध विनन्दकैः। रुद्राशारविरुद्रविश्वविधैर्तिण्डमन्वन्वितैर्विश्वे- FFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFF A - AAI ASIA . . - १८ पहत्सिहनिम्क्रीडिततपोदिन ४९७ पारणकदिन ६१ सर्वदिन ५५७ आगाट P 2010 2-5. ० पा"५ 0000000000000000000000000000 देवतिथिप्रमाणमनुभिधाष्टिप्रतिथ्यान्वित ॥१॥ कलामनुतिथित्रयोदशचतुर्दशाकान्वितैस्त्रयोदशशियाशु- भिर्दशगिरीशनन्दैरपि । दशाष्टनवसप्तभिर्गजरसाश्च याणै रसैश्चतुर्षिशिखवह्निभिर्युगभुजभिभूर्वीदुभिः ॥२॥ उपवासैः क्रमात्कार्याः पारणा अन्तरान्तराः । सिंहनि क्रीडित नाम बृहत्सजायते तपः ॥ ३॥ अत्र वृहत्सि- हनि क्रीडिते एकोपवास. पारणक द्वौ उपवासौ पारणक एकोपवासः पारणक त्रय उपवासा. पारणक द्वौ उपयासौ पारणक चस्वार उपवासाः पारणक प्रय उपवासा. पारणक पञ्चोपवासाः पारणक चत्वार उपवासाः + ..." .in ..[. . le ole . b . ly 8-/ -EFFE-BF-F-805-50B0/31-10 १७ लघुसिंहनिम्कीमिततपोदिन १५४ पारणकदिन ३३ आगाट । सपैदिन १८७ -FFFFFFFFFFFFF F ....." ..... ..] .10...Jb.1.0.1 उपवासाः पारणक प्रय उपवासा पारणक पन उपवासाः पारणक चत्वार उपवासाः पारणक पट् उपवासा' पारणकं पुनः पञ्चोपवासा' पारणक ससोपधासाः पारणक पुनः पङपवासा. पारणक अष्टोपवासाः पारणक पुनः समोपवासाः पारणक नव उपवासाः पारणक पुनरप्टोपवासाः पारणक एतावता गतिमध्य । पुनर्द्धितीया गतिषिलोमतया यथा । नवोपवासाः पारणफ ससोपवासाः पारणफ अष्टोपवासा' पारणक पट् उपवासाः पारणक सप्तोपपासाः पारणक पोपषासा' पारणफ षट् उपपासाः पारणक चखार उपवासाः पारणक पलो. पवासाः पवाणक प्रय उपवासा' पारणक षस्वार उपवासाः पारणक दो उपषासौ पारणक अय उपवासा पारणक एकोपवास' पारणक दो उपवासो पारणक एकोपवासः पारणक इति उपवासातु पनाशत्तर शत १५४ पारणकदिनानि प्रयसिंशत् । यत्रकन्यासः । उपापने वृहस्लाविधिपूर्वक उपवाससस्यया पुष्पफ- 4.५ उ" पा उ २ उपा पा पा पा पा ठ २ पा पा पा १ पा पा पा पा पा वात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल उपशमणिप्राप्तिः । इति यतिपाद्धकरणीयमागाट वृदसिहनिाक्रीडित तप' ॥ १८॥ ॥ अथ भद्रतपः । एकद्विनिचतु'पञ्चनिचतुःपञ्चम्यैः । पञ्चैकद्विनिवेदैश्च द्विनिवेदेपुभूमिभि' १९ भद्रतप आगाब दिन १०० ॥१॥ पञ्चैकद्वित्रिभिश्योपवासकैः श्रेणिपञ्चक । भद्रे तपसि मध्यस्थपारणाश्रेणिसयुत ॥ २॥ भद्रकारित्वा- द्भद्र । तत्र प्रथमश्रेणी क्रमात् एकद्वित्रिचतुःपञ्चोपवा- सैनिरन्तरैः पारणफानि द्वितीयश्रेणी निचतुःपञ्चैका- पवासैनिरन्तरैः पारणकानि । तृतीयश्रेणी पञ्चैकद्वित्रि- चतुरुपवासैनिरन्तरैः पारणकानि चतुर्थश्रेणी द्विनिच- तुःपञ्चकोपवासैनिरन्तरैः पारणकानि पश्चमश्रेणी चतुःपश्चैकद्वित्रिरुपवासैनिरन्तरैः पारणकानि एव उप- वासाः पञ्चसप्तति' ७५ पारणफदिनानि पञ्चपिंशतिः २५ सर्वसस्या शत । यत्रन्यास'। उद्यापने जिनलान सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल कल्याण । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ भद्रतपः ॥१९॥ ॥ अथ महाभद्रतपः । एकद्वित्रिचतु'पञ्चषट्सप्तनिरुपोपणैः । निरन्तरैः पारणकमायश्रेणी प्रजायते ॥१॥ द्वितीय- पाल्या वेदेषुपट्ससैकद्विवहिभिः । तृतीयपाल्या सप्सैकद्वित्रिवेदशरै रसैः॥२॥ चतुर्थपाल्या त्रिचतुःपञ्चप- ट्सप्तममुजैः । पञ्चम्या रससप्तैकद्वित्रिवेदशिलीमुखैः ॥३॥ षष्ठ्या द्विनिचतुःपञ्चपट्सप्पैकैरुपोपणैः । सप्तम्या पा उ ५ पा पा उ २ पारणक पडुपवासाः पारणफ पञोपवासाः पारण सप्तोपवासाः पारणक पडुपवासाः पारणक अष्टोपवासा' पारणक सप्तोपपासा' पारणफ नवोपवासाः पारणक अष्टोपवासाः पारणक दशोपवासा. पारणफ नवोप पासा' पारणफ एकादशोपवासा' पारणफ दशोपपासा. पारणक द्वादशोपवासा पारणक एकादशोपवासा पारणक प्रयोदशोपपासा' पारणक द्वादशोपवासाः पारणक चतुर्दशोपवासाः पारणक प्रयोदशोपवासा पारणक पञ्चदशोपवासा' पारणक चतुर्दशोपवासा' पारणक पोडशोपवासाः पारणक पञ्चदशोपवासाः पार- णक एतावता मध्ये पुनर्वितीया गतिविलोमतया षोडशोपवासाः पारणक चतुर्दशोपवासा' पारणक पश्चद- शोपयासाः पारणक प्रयोदशोपधासा' पारणक चतुर्दशोपवासाः पारणक द्वादशोपवासा. पारणक प्रयोद- शोपवासा पारणक एफादशोपवासाः पारणक द्वादशोपवासाः पारणक दशोपवासाः पारणक दशोपवासा. पारणक एकादशोपवासाः पारणफ नषोपवासाः पारणक दशोपवासाः पारणफ अष्टोपवासाः पारणक नयो- पवासा पारणक सप्तोपवासा पारणक अष्टोपवासाः पारणक पडुपवासाः पारणक सप्तोपवासा पारणक पञ्चोपवासा' पारणक षडुपयासाः पारणक यस्वार उपवासा' पारणक पशोपवासा पारणक प्रय उपपासा पारणक पवार उपवासाः पारणक द्रौ उपवासौ पारणक प्रय उपवासाः पारणक एक उपवास' पारणको उपवासौ पारणक एक उपवास' पारणक । एवमुपवासानां समनवत्युत्तरा चतुशती ४९७ पारणादिमाम्पे कषष्टिः १ । यत्रकन्यास' । उद्यापने पहलाविधिपूर्वक उपनाससक्सया पुष्पफलमेरेयहदासन संच- H पा पा पा पा FIF पा पा पा पा पा तपो भवेत् ॥ ३॥ अत्र उपवासाः पश्चसप्तत्युत्तरं शत १७५ पारणकदिनानि पञ्चविशातः २५ । यन्त्र कन्यास। उद्यापन भद्रवत् । एतस्फल पारितप्राप्ति । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाद भद्रोत्तरतपः ॥ २१ ॥ ॥ अध सर्वतोभरतपः । आधाः पञ्चषहश्वनागनवभिर्दिगशमुभि श्रेणिका नागैनन्दककुपशिवाशररसरश्चद्वितीया च सा । कोणरसाश्वना- २२ सर्वतोमदतप मागाट उ० ३९२ पा०४९ सर्व० ४४१ गनवनिर्दिरिभस्तृतीयाभ- पावेनुर्या ससगजैश्य नन्द- शभि' श्रीकण्ठयाणे रसैः ॥१॥ कायारुद्रशर रसई- यगजैनन्दान्वितः पञ्चमी षष्ठी पट्तुरगेभनन्दद- शभिः श्रीकण्ठपाणः पर। नन्दाशाशिवपाणषट्रयः गजेः पूर्णापलि' सप्तमी ते वै पारणकान्तरा निगदिता नित्योपवासा वुधैः ॥२॥ सर्वतो भद्रकारित्वात्सर्व- तोभद्र । एव सर्वतोभद्रतपसि उपवासाना द्विनवत्युत्तरा त्रिशती ३९२ पारणफदिनान्येकोनपञ्चाशत् ४९ । पा पा पा पा पा पा पा उ ५ पा 9414 पा पा पा पा पा पा पा 3. उ. पा पा पा पा पा पा उ१० पा पा पा पा पा पा पा पा पा ट ५ पा उपा पार पा पा पाठ. उ। पा पा सपास. पा पा २ पा ठ पा पा पा [२ पा पा पा पा 7 पा सपा पा/7 पाठ२ पा उपा पा पा २ पा पा पाउ५ पा पा पश्चपट्मप्तभ्युग्मत्रिचतुष्टयोः ॥ ४ ॥ एष २० महामतप भागाट उपवासाः १९६ पारणानि ४९ सर्व २४५ पासपूर्यते सप्तश्रेणिभिर्मध्यपारणै'। महाभद्र तपः सप्तमस्तारपरिवारित ॥५॥ महाभद्र- उस पा | कारिवान्महाभद्र । यत्रकन्यास. । अत्रोप- वासाः पण्णवत्युत्तर शत १९६ पारणक- दिनान्येकोनपश्चाशत् ४२ । उद्यापने वृद- पा | लाप्रविधिना जिनपूजा सघवात्सल्य स- घपूजा च । एतत्फल सर्वविविनाश पु- २१ भद्रोत्तरतप मागास दिन २०० ण्यप्राप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीपमागाट महाभद्रतप' ॥२०॥ | उ ९ पा ।। अथ भद्रोसरतप'। भद्रेण कल्याणेन उत्तर भद्रोसर । आ उ ५ पा घश्रेणी पञ्चषभिः सप्ताप्टनवमिस्तथा। द्वितीयाया च सप्ता- सपा ५ पा उपा उ.पा ८८ पाएनषपाणरसैरपि ॥ १ ॥ तृतीयाया नन्दगाणषट्सप्ताष्टमिक- उ ५ पा त्तमै । चतुर्या रससप्ताप्टनरमाणमित. मात् ॥ ९॥पन- पा म्यामप्टनन्देषुषट्सप्तमिरुपोषणः । निरन्तर पारणाभिर्महोत्तर पा [7. पा पा T. पा पा उ२ पा ५ पा उ पा पा स पा 7.पा र पापा पा पा पा 3 पा पा र८ पा र पा उ पा 4
२३ गुणरतसंवत्सरतप मास १५ आगा.
मास उपा पार पापा उपापा उपापा 3 पापा उपापा उपा उपा उपापा
पा
,
1
.
२ मास २ पापा २ पापापा पार पार पा २ पा २ पाउ २० पासर्व.
मास पापा ३ पापापापापा उ २० पा ८ सर्व ३२
मासपापापापापा २५ पा । सर्प १०
५मास ५ पा ५ पा) ५ पा५पा उ २५ पा ५ सर्प .
५ मास ।
पापा पापा र २५ पा ४ सर्व }
मास पापापापा सर्व २५
८ मास ८/
पापापा २५ पास सर्व २०
मास/
पापापा उ२. पा। सर्प .
10 मास ..पापा पाउ०पा । सर्प ३३
मास "पापापा उपा। सर्वस
१२ मास १२/पा १२/पाट २५ पा २ सर्व २५
समास पापा २१ पा २ सर्प २८
१५ मास 10/पा 10 पाउ २८ पा २ सर्व ३०
५ मास ५पा १५पा उ.पा २ सर्व ३२
१९ मास पापापा २ सर्व ११
यत्रकन्यास' । उद्यापन भद्रवत् । कश्चिदेतेषा चतुर्णामप्युद्यापने उपवाससख्यया पुष्पफलपकान्नादिदीकन जिनाने उदीर्यते । एतत्फल सर्वशान्ति कर्मक्षयान्मोक्षावाप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ सर्वतोभद्र- सप' ॥ २२॥ ॥ अथ गुणरक्षसपत्सरतप'। गुणरस पोदशभिर्मासैस्सपूर्यते पुनस्तत्र । मासे मासे चैकादि- पोरशान्ता' स्युरुपवासाः ॥ १॥ गुणरताना प्राप्तिहेतुत्वाद्गुणरक्ष तच पोदशमासैः पूर्पते । तत्र प्रथममासे एकैकेनोपवासेन पारणकानि तत्रोपवासाः पञ्चवश पारणकानि पञ्चदश सर्वदिनानि त्रिंशत् । द्वितीपमासे उपवासखयान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासा विंशतिः पारणकानि दश सर्वदिनानि निशत् । तृती पमासे उपवासघ्रयान्तरितानि पारणकानि सत्रोपपासाम्चतुर्विंशतिः पारणकान्यष्टौ सर्वदिनानि द्वात्रिंशत् । चतुर्धमासे चतुरुपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाचतुर्विंशति पारणकानि पट् सर्वदिनानि त्रिं. शत् । पञ्चममासे पश्चोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाः पञ्चविंशति' पारणकानि पत्र सर्वदिनानि त्रिंशत् । षष्ठमासे पपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाभतुर्विंशतिः पारणकानि पवारि सर्वदि- नान्यष्टार्षिशसि । सप्तममामे सप्तोपवासान्सरितानि पारणकानि तत्रोपवासा एकर्षिशक्ति पारणकानि प्रीणि सर्वदिनानि चतुर्विशति । अष्टममासे अष्टोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाम्मतुर्विशति' पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि सप्तविंशतिः। नवमे मासे नवोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाः सतविंशति पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि त्रिंशत् । वशममासे दशोपवासाम्तरितानि पारणकामि तमो-
१
-
२६ गुणरजसवत्सरतपः मास १६ आगाट
मास उपा उपा) पाठपा उपापा उपापा उपाठपा उपार पाउ(पा उपा/उपागपा
१ ,
२ मास २/पा २/पा २/मा २ पापापापा २ पापा २ पाउ २. पासर्प १०
३ मास ३ पापा पापापापा ३ पाउ २५ पा 6 सर्प ३२
५ मास पापा . पापा पाउ २५ पा । सर्व ३०
५ मास ५ पा ५ पा ५ पा ५/पा ५पाउ २५ पा ५ सर्व ३०
६ मास पापा 4/पारपाउ २५ पा " सर्व .
मास .पा.पापा उ.पा सर्व २५
मास | ८ पा पापा २० पा सर्व २.
९ मास पा ९ पा|९|पा २० पा । सर्प
३०
१. मास १.पा १०पा १०/पा ३० पा । सर्प
मास"पापापा उपा। सर्वस
१२ मास १२ पा १२/पाउ२५ पा २ सर्व २६
१६ मास १२ पापा २६ पासर्व २८
[१५ मास १५पा १५/पाउ २८ पा २ सर्व ३०
१५ मास ५पा १५ पाउ०पा २ सर्व ३२
समास पापा उ१२ पा २ सर्व ।।
पत्रकन्यास' । उद्यापन भद्रवत् । कमिवेतेषां चतुर्णामप्युगापने उपवाससस्यया पुष्पफलपफानादिदोकन जिनाने उदीयते । एतत्फल सर्वशान्ति कर्मक्षयान्मोक्षापाप्ति' । इति यत्तिश्राद्धकरणीयमागाद सर्वतोभद्र- (तप ॥ २२ ॥ ॥ अथ गुणरलसपत्सरतपः। गुणरन षोडशभिर्मासैस्सपूर्यते पुनस्तम्र। मासे मासे चैकादि- पोरशान्ता' स्युरुपवासाः॥१॥ गुणरखाना प्राप्तिहेतुस्वाद्गुणरन तच पोडशमासैः पूर्यते । तत्र प्रथममासे एकैकेनोपपासेन पारणकानि तम्रोपवासा' पञ्चदश पारणकानि पञ्चदश सर्वदिनानि त्रिंशत् । द्वितीयमासे उपवासद्वयान्तरितानि पारणकानि तत्रोपपासा विंशतिः पारणकानि दश सर्वदिनानि प्रिंशत् । तृती यमासे उपचासत्रयान्तरितानि पारणकानि तम्रोपवासाम्चतुर्विंशतिः पारणकान्यष्टौ सर्वदिनानि द्वात्रिंशत् । चतुर्धमासे चतुरुपवासान्तरितानि पारणकानि तम्रोपधासाचतुर्विशति' पारणकानि पट् सर्वदिनानि त्रिं- शत् । पश्चममासे पञ्चोपवासान्तरितानि पारणफानि तत्रोपवासाः पञ्चविंशतिः पारणकानि पश्च सर्वदिनानि त्रिंशत् । षष्ठमासे पापघासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासातुर्विशतिः पारणकानि चस्वारि सर्वदि- नान्यष्टाविंशतिः । सप्तममासे सप्तोपवासान्तरितानि पारणकानि तम्रोपवासा एकविंशतिः पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि चतुर्विशति । अष्टममासे अष्टोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाचतुर्विशतिः पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि सप्तविंशतिः। नवमे मासे नबोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाः सप्तविंशतिः पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि प्रिंशत् । दशममासे दशोपचासान्तरितानि पारणकामि तनो- . २५सपस्सरसपा समागाड . o . पस २९ पर्पमध्ये २ षट. . . . . . यथाशक्ति पूर्यतेजातपा स्फुटं ॥१॥ अलाना आधारादीनामेकादशाना तप' अङ्गतपः । तत्र शुमे मासे चन्द्र- पले शुक्लकादश्या यथाशक्ति एकाशन निर्विकृतिकाचाम्लोपयासत्तर आरभेन। पक्षे पक्षे एकादश्या तदेय तप' फुर्वीत यावदेकादशमासै पूर्यते। उद्यापन ज्ञानपञ्चमीवत् । यन्त्रकन्यासः। एतत्फल आगमायाप्ति। इति यतिश्राद्धकरणीयमागादमङ्गतपः ॥ २४ ॥ ॥ अय सवत्सरतप' । साषत्सरतपः सावत्सरिके पाक्षि- फेपिच । चातुर्मासे कृतलोचे फियते तदु- २६ भदीश्वर सप मागाट घर्प ७ दीर्यते ॥ १ ॥ सवत्सरे निश्चयेन कृते पाउ र २५ | सावत्सर तत्र पाक्षिकालोचन । प्रत्येकमे- कार्तिकपतुर्मासे कैकोपवासकरणे उपयासाश्चतुर्विशतिः । ३ वर्षे. | चातुर्मासिकालोचने प्रत्येक द्वयोपवास-विर्षे फागमचतुर्मासे करणे उपवासाः षट् सवत्सरालोचने उ- ५वर्षे 7 मापारमासे पवासत्रय एष पत्सरे उपवासात्रयस्त्रिं- कम उ. शत् । यत्रकन्यासः । उद्यापन पूर्ववत् । पट पपमपर्वणि एतत्फल सवत्सरकृतपापक्षयः । इति य. |तिश्राद्धकरणीयमनागा सावत्सरतप ॥ २५ ॥ ॥ अप नन्दीश्वरतपः । नन्दीश्वरतपो दीपोत्सवदर्शादी |..].1010 ||||| ...... ||...|| ..] | 01010101 .... . . . उ . . . . . . . .
म F दिवाये दवाये "ति "ति "ति म क पवासासिंशत् पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि प्रयस्त्रिंशत् । एकादशमासे एकादशोपयासान्तरितानि पार- कानि तत्रोपमासानयरिंशत् पारणकानि श्रीणि सर्वदिनानि पत्रिंशत् । द्वादशममासे द्वादशोपवा- सान्तरितानि पारणकानि तत्रोपपासाश्चतुर्विशति पारणके द्वे सर्वदि- २४ मास ११ एकादशी २२ आगार्ड अपमेमा उ नानि षष्ट्विंशतिः। प्रयोदशममासे श्रयोदशोपवासान्तरितानि पारण- कानि तत्रोपपासा पइिंशतिः पारणे द्वे सर्वदिनान्यष्टाविंशतिः । चतु- देशममासे चतुर्दशोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासा अष्टा- बर्षे | 3 "ति पिंशतिः पारणे ते सर्वदिनानि त्रिंशत् । पञ्चदशममासे पञ्चदशोपवा- सान्तरितानि पारणकानि तत्रोपवासाविंशत् पारणे द्वे सर्वदिनानि द्वात्रिंशत् । षोडशमासे पोडशोपवासान्तरितानि पारणकानि तत्रो- पवासा द्वात्रिंशत् पारणे द्वे सर्वदिनानि चतुरिंशत् । एतत्तप' समधु- टितवृद्धिदिन षोडशमासैरेव पूर्यते। उधापने वृहत्लाप्रविधिपूर्वक जिन- पूजा सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल गुणस्थानारोह । यमक- पशमे | र न्यास' । इति यतिश्राद्धकरणीयमागार गुणरनसंपत्सरतप. ॥ २३ ॥ एमवार पचमे उ पोमा सप्तमे उ माष्टमेर अपमे "ति 11/ति " ति "ति पु म "ति "ति नान्दपुत्र्या' पुरुषः पुश्या अगणितमण्डर्भोजन दद्यात् । पश्चात्तस्या हरिद्वाराग कौसुम्मवस्त्रयुगल ताम्बूल फरणनूपुरादि दद्यात् । साधुसाध्वीना रजोहरणमुखपत्रिकाधनपात्रायगणितमण्डकदान सससु श्राद्धगृहेषु अगणितमण्डकैलोभन । एतत्फल सिद्धिप्राप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागाठ पुण्डरीकतपः ॥ २७॥ ॥ अथ माणिक्यप्रस्तारिकातप । माणिक्यप्रस्तारी थाश्विन शुक्लस्य पक्षसंयोगे । आरभ्यैकादशिका राफा यावद्विद- ध्याच ॥१॥ माणिक्यवसपस प्रस्तारो यस्या' सा माणिक्यप्रस्तारी । तन आश्विन शुक्लैकादश्यामुपवासः २८ मामिफ्यप्रस्तारिकातप आगाट द्वादश्यामेफमक्त प्रयोदश्या निर्षिकृतिक चतुर्दश्यामाचाम्ल 2) वर्ष ११७ / १२५ | मि| शोष्ठ पूर्णिमास्यां द्विभुक्त । अथवा एकादश्यामुपवासः द्वादश्यामा- २ 11 १२५ शनि १५/१५दि अशु चाम्ल त्रयोदश्या निर्विकृतिक चतुर्दश्यामेकभक्त पूर्णिमाया ३ वर्षे ११ १२ए पनि १५दि| अक्षु द्विमत । पर प्रभाते सूर्ये अनुदिते पञ्चस्वपि दिनेषु लानपू- 13 १२| पनि १५ | १५दि| अशु यक अविधवायाः सुभगाया मुखमण्डन उद्वर्तन च कुर्यात् । ततः स्वयमपि शुचिमव्ययस्त्राणि कौसुम्भवस्त्रयुगुल वा परिधाय यथासपत्ति भूपणानि च धृत्वा अखण्डा- क्षताञ्जलिं भृत्वा उपरि जातीफलमेक न्यस्य मनालाचारपूर्वक चैत्यस्य प्रदक्षिणा दत्वा जिनाग्रे न्यसेत् । द्वि- तीयप्रदक्षिणाया नालिकेर तृतीयप्रदक्षिणाया सपन सवृन्त पीजपूर अक्षताञ्जलिमुपरिकरण पूगीफल देवाने स्यापयेत् । चतुर्थप्रदक्षिणाया अक्षताञ्जलिमुपरि न्यस्य स्थालं देवाने स्थापयेत् । चतुर्थप्रदक्षिणा दत्वा ततः रिता सप्तपाणि वर्ष षा क्रियते च तदर्थने ॥१॥ नन्दीश्वरचैत्यानामाराधनार्थ तपो नन्दीश्वरतपः। तत्र दीपोत्सपोमावास्या पटलिखित नन्दीश्वर पूरयित्वा उपवासैर्वा स्वशक्तित आचाम्लैफभक्तनिर्विकृतिका सप आरभ्यते । अमावास्याममावास्या समागतायां तदेव तपः क्रियते यावत्सप्तवाणि । सामत प्रवाहा- देकय घा। यतकन्यास' । उद्यापने वृहत्लाप्रविधिना जिनपूजा कृत्वा वर्णमयकारितनन्दीश्वराने दिप- चाशत्सख्यया द्वापशाशत् फलजातयः द्वापञ्चाशत् पकानजातयः द्वापश्चाशत्सख्यया पुष्पजातयो टौक्यन्ते । सघयात्सल्य सघपूजा च । एतस्फल भवाष्टकान्ते मोक्षः । इति यतिाद्धकरणीयमागाट नन्दीश्वरतप ॥२६॥ २७ पुररीकतप आगाईघर्ष ७ चैत्रादारभ्यते ॥ अप पुण्डरीकतपः । सप्तवर्षाणि वर्ष वा पूर्णमास्या यथायल। कुर्यता पुण्डरीकाख्य तपस्तत्सशयोच्यते ॥ १ ॥ पुण्डरीकस्य सापू/ए/पू. पू. पू। श्रीषमप्रथमगणघरस्य आराधना) तप. पुण्डरीकतप. । स २ "पू/ए/// . ब.पू. एएएए पपू पू। च चैत्रपूर्णिमास्या श्रीविमलादी सिद्धस्तदिने श्रीपुष्परीकप्रतिमा- पूजापूर्षक यथाशक्ति एकाशनादिभिस्तप प्रारभ्यते । पुण्डरीक- पूजा तु कुसुम्मरक्तपरिधापनिकया कुसुम्मरक्तपव्या च नेत्रास- र प र प ५ ५ रचनेन सरमिहरिद्वारागेण । ततः पूर्णिमाया यथाशक्ति तपो विद- सरदार वाध्यात्। एव ससवर्षान्ते वर्षान्ते पार पत्रकन्यास पापनेनीम- उ. पू. पू. पू. पू.पू विवघ्यात् । पोडशदिनानि नित्य समवसरणपूजा । एव वर्षचतुष्टय सपूर्य उद्यापने समवसरणस्य वृहत्ला- प्रविधिपूर्वक स्थालचतुष्टये पहिकृतिटौफन सघवात्सल्य सघपूजा च । यसकन्यासः । एतत्फल साक्षादह- दर्शन । इति यतिमाद्धकरणीयमागाढ समवसरणतपः ॥ ३०॥ ॥ अथ द्वितीय समवसरणतपः । भाद्रपद- कृष्णचतुर्थीमारभ्य शुक्ल चतुर्थी यावत् यथाशक्ति तपो विधीयते। शेष पूर्वयत् ॥ इति समवसरणतपोद्वय | ॥३१॥ ॥ अथ एकादशगणघरतपः । चरमजिनस्पैकादश शिष्या गणघारिणस्तदर्थ च । प्रत्येकमनशनान्यथा चाम्लान्यथा विदध्याच ॥१॥ गणघराराघ- ३२ एकादशगणधरतपर आगाठ १० ११ पा० ११ मूनि । उ पा मप्रिमूति । पा | वायुभूति पा | श्रीश्यक नार्थ तपो गणधरतपः। आराधना प्रत्येक- पा ममभूमि . पा भवार्य पा मेकादशोपवासानेकान्तरान् आचाम्लानि मुमा " उपा| मौर्यपुत्र । था विदधीत । यन्त्रकन्यासः । उद्यापने गणधरमूर्तिपूजन सघवात्सल्य संघपूजा च । एतत्फलं केवलावाप्तिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ गणघर- सपः ॥ ३२॥ ॥ अथ अशोकवृक्षतपः । आश्विन शुक्लपतिपदमारभ्य तिथिश्च पञ्चजिनशक्त्या । कुर्यात्तपसा सहिताः पञ्चसमा इदमशोकतपः॥१॥ अशोकवृक्षवन्मालरूपमशोकवृक्षतपः। तत्र आश्विन शुक्लप्रतिपदमा- परम्प पश्चमी याषत् पश्च दिनानि अशोकदुमसहितजिनपूजापूर्वफ यथाशक्ति तपोषिद्धीत यावत्पश्च वर्षाणि। भकपिस " पा प्रमास पा| मरिक सप्तधान्यानि लवण च । अष्टोत्तरशतहस्तममाण वन रक्तगुला अष्टोत्तरशत कौसुम्मवस्त्र देवाने दोकयेत् । एष धर्पचतुष्टय फर्यात् । उयापने अष्टोसरशतप्रमाण सुकुमारिका पूर्णकुम्मनदीपादेया एक रूप्पमय दीप स्वर्णपर्तिसहित च दद्यात् । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल विमलगुणायाप्ति । इति यतिश्राद्धकरणी- यमागरद माणिक्यप्रस्तारिकातपः ॥२८॥ ॥ अथ पंचोत्तरतप' । प्रत्येक नवपोप्यष्टाप्टप्रत्येकसख्यया । उप- पासा मीलिताः स्यु सप्ततिरनुत्तराः ॥ १॥ पनषत् प्रिया उत्तर उत्कृष्ट पामोत्तर। तत्र नव पभानि तेषु प्रत्येकमष्टायष्टौ दलानि सस्सस्यधा दासप्तस्युपवासा एकान्तरा विधीयन्ते ॥ यन्त्रकन्यास । उयापने वृहत्ला- प्रविधिपूर्षक अष्टदलस्वर्णमयकमलनयफ दौफनीय सघवात्सल्प सघपूजा च । एतत्फल महालक्ष्मीप्राप्तिः। इति यतिश्राद्धकरणीयमागाठ पद्मोत्सरतपः ॥ २९ ॥ ॥ अथ समवसरणतपः । आपणमय भाद्रपद कृष्णप्र- ३० समषसरणतप मागाई भाद्रपदेकार्पधाषण तिपदमिहादिता नीत्वा । पोडशदिनानि कार्य वर्पचतुष्क स्वशक्तिसपः ॥ १॥ समव- पमा उ! |PR 15|२३५/५/2010/2017/२/१३५१५ सरणस्य आराधनार्थ तप. समवसरणतप । पया वि २/३.५१0/08/201२/11/१९१५ सत्र आयणकृष्णप्रतिपद भाद्रपद कृष्णप्रति- बमा . ति 8|2|3|. पद वा मारभ्य खशक्तया द्विभक्तकमक्तादि पयोधरतमा ९ लातिरमिन्यापेम्पा मोबिवादि। पमाति ८ ९/१०/११/१२/१३५१७५५ 0/6९009२११४१५ न्यष्टषष्टिः । यत्रकन्यास' । उधापने रूप्यमयपष्टिकाया सुवर्णलेखिन्या पञ्चपरमेष्ठिमन लिखिस्सा ज्ञानपूजा घिवघ्यात् । अष्टषष्टिसंख्यया फलपुष्पमुद्रापकामौकन सघघात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल सर्वमुख- प्राप्तिः । इति यतिमाखकरणीयमागाद नमस्कारतपः ॥ ३५॥ ॥ अथ चतुर्दशपूर्वतपः । शुक्लपक्षे तपः कार्य 50 प ए ५ ए ३५ नमस्कारसपा आगारमोदिन ६८ पवेमा-मामो मार ता र्म । १पदेपर नमोसावा ३ पदेपर ममोमा रिमाए. पदेपर .म/मो पक्षाया ५परेपर ९मा मो ए म्य साहिए. पपपेझर एसोपं मुशरो ५८ ० पदेभार ८साम्बापा मा समोए 'पपेक्षर ग स सिं ए. ९पपेर ४८ . व . म गाएप ३६ चतुर्दशर्षवर मागाठ । अनुपक्षी २भप्रायणीय उत्पा" भसिपवाद प वीप्रवाद । सत्यममा ए ज्ञानप्रवाए धर्ममपाद ८ भारमप्रधाद विप्राप्रपाद . प्रस्पास्पान १ प्रामायाय १२ ए कल्याणनाम" "छोविंदुसार ए ।किपानिशा । प प ए . . म च ५ ति . ३३ मशोकपसवपा भाभार पत्रकन्यासः । उद्यापने अशोकवृक्षसहित नव्य जिनपिम्प कारपिता विपिना प्रतिष्ठाप्य पविकृतिपूगफलादिभिः पूजयेत् । सघयात्सल्प सपपूजा । एत. भा./२/पति/5 या त्फल सर्पमुखप्राप्तिः । इति यतिमातफरणीयमागाद अशोकवृक्षतप ॥३३॥ ॥ ॥अप ससत्युत्तरशततपः । सप्ततिशत जिनानामु- सप्तसितपःसनापार PHYDER पिश्यैकैकमेकभक्त च । कुर्वाणानामुयापनात्तपः पूर्यते एभरा. पारपर PORARY सम्यक् ॥ १॥ सप्ततिशतजिनानामाराधनार्थं तपः सस- तिशततमः । तत्र सप्ततिशतजिनानुदिश्य सप्ततिशतमेकभकानि कुर्यादेकण्या अथवा विंशत्येकमकानि कृत्वा पारणकानि। यप्रन्यासः । उखापने वृहस्लाप्रविधि विपाय सप्ततिशतसस्सया सर्वपकामपुष्पफलदोकन सघवात्सल्य सघपूजा । एतत्फल पार्यदेशजन्म । इति यतिमादकरणीयमनागारं सप्ततिशततप. ॥१॥ ॥अप नमस्कारतपः । नमस्कारतपमाष्टषष्टिसस्यैकमक्कैः । बिधीपते पतत्वार- संस्थायाम प्रमाणतः॥१॥ नमस्कार मारापना तपः नमस्कारतपः । तत्र प्रथम- पदेपर्णसंख्याससैकमक्तानि द्वितीयपदे पातीपे सप्त चतुर्षे सस पत्रमे भर न्टी ससमेही बटमेटी नबमे नव पाटी वा एषांनापविशेषात्। एवं पकममा एमरा२. पारना पष्टपष्टि' । पनपन्यासः । उद्यापने सप्यमयपट्टिकायां सुवर्णलेखिन्या पश्चपरमेष्ठिमन लिखिखा ज्ञानपूर्जा विदयात् । अष्टषष्टिसस्यया फलपुष्पमुद्रापकानदौकन सघवात्सल्य सघपूजा। एतत्फलं सर्वसुख- मासिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट नमस्कारतपः ॥ ३५॥ ॥ अथ चतुर्दशपूर्वतपः । शुक्लपक्षे तपः कार्य ब ३५ नमस्कारसपा आगाठ पोदिन ६८ पापा-ममो मारि 5 प २ पदेक्षर ममोसा ए ३ पक्षर म मोबा थ रिया मे ए. पदेझर •म/मोर रक्षाापा पु७ ५पदेशर ९ममोसोए पदेम्भर एसोपं मुका| रोए •पवेमार साव्यपा प्प सये ए. ‘पदेश्वर म प्य सिं ९पार ९१८ पार म म गए mals RISMAA ३६ चतुर्दशपूर्षतप भागाट । चतुर्दशी २भमायणीय पु उत्पादपू' भसिप्रयाद पीपंपाय ३ सरपप्रपाद ए कर्ममयाद ए माप्ममयाद १५ पिपाप्रपाद . ए प्रत्यास्पान १ प्राणायाय १२ ए कत्यागनाम / छोकर्षिनुसार पहियाविना । १४ ए म व ए म द य चतुर्दशचतुर्दशीः । चतुर्दशानां पूर्षाणां तपस्तेन समाप्यते ॥ १॥ चतुर्दशाना पूर्वाणामाराधना) तप. चतु- देशपूर्वतपः । तत्र शुभसयोगे । शुक्लचतुर्दशी प्रारभ्य चतुर्दशमासेपु शुक्लचतुर्दशीषु यथाशक्ति एकाश- नादि तपो विधेय । यत्रफन्यास । ज्यापने ज्ञानपश्चमीयत् चतुर्दशसख्यैः पुस्तकादिभिानपूजा सघवा- स्सल्य सघपूजा प। एतस्फल सम्यकशुतज्ञानापासिः। इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ चतुर्दशपूर्वतपः ॥३६॥ ॥ अथ एकापलीतपः । एकनियुपवासैः काहलके । तथा च वारिमफे। वसुसख्यैश्च चतुर्थ श्रेणी कनकाय- मावली २ rE|F|E|F|5||||||5|||||||||||| FBIF/- P BFB 1 १२ - - न काहठी वाहिमो ६० ॥ ३७। एकापलीतपसि दिन ३३४ पारणा ८८ भागार M १ ५ - १३ . - . IL - -- ------------- भाबी. पारनातर लीवर ॥१॥ चतुर्विंशचतुम पूर्वते तरलः पुनः । समातिमेति साधूनामेषमेकावलीतपः ॥२॥ एकावती बदुपवासैस्तप एकापलीतपः । तत्र प्रथमकालिकायां एकद्वियुपवासैनिरन्तरैः क्रमापारणकानि । ततो दारिमफस्याष्टमचतुर्थानि पारणान्तरितानि । तत एफद्विश्यादिभिः षोडशान्तैः पारणकान्तरनिरन्तररुप- घासैरेका आवलिका पूर्यते । ततः पदकस्य चतुर्विंशचतुर्थानि पारणान्तरितानि । ततो विलोमक्रमेण पोट- शादिमिरेकान्त पारणान्तरितैर्निरन्तरोपवासैद्वितीयापलिका पूर्यते । पुनरष्टचतुथैः पारणान्तरैर्द्वितीयदा- डिमक पूर्यते । ततस्त्रिोकोपवासद्धितीया काहलिकां पूरयेत् । अञोपवासाना त्रिशती चतुस्त्रिंशदुत्तरा ३३४ पारणकविनान्यष्टाशीतिः ८८ । यन्नकन्यासः। उद्यापने वृहत्लाप्रविधिना पूजा विधाय प्रतिमाया वृहन्मुक्ता- पल्येकावलीहार समारोपयेत् सघवात्सल्य संघपूजा च । एतत्फल विमलगुणावाप्तिः । इति यतिश्राद्धकर- णीपमागाढमेकापलीतपः ॥ ३७॥ ॥ अथ दशविधयतिधर्मतपः। सयमादौ दशषिधे धर्म एकान्तरा अपि। फ्रियन्त उपपासा यत्तत्तपः पूर्यते हि तैः ॥१॥ ३८ यतिधर्मतप: भागाट दशषिघस्य यतिधर्मस्याराधनार्थ तपः दशधि- घयतिधर्मतपः । तत्र प्रयोदशोपवासा एका- पा मार्दव ॥ पा मुकि. पान्तरिता विधेयाः । यन्त्रकन्यासः । उद्यापने माक्विन्म. वृहत्लाविधिपूर्वक कुर्यात् सघवात्सल्य सं- घपूजा च । एतत्फल विशुद्धधर्मप्रासिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट यतिधर्मतपः ॥३८॥ ॥ अथ पञ्चपर- मेष्ठितमः । उपवासैफस्थाने आचाम्लैकाशने च निर्विकृतिः। प्रतिपरमेष्ठि च पद प्रत्याख्यानस्य भवतीद ॥१॥ पा पा सुम्स उ. पा पा माम" सेयम" धांति" पा भारता पा चतुर्दशचतुर्दशीः । चतुर्दशानां पूर्याणां तपस्सेन समाप्यते ॥ १॥ चतुर्दशाना पूर्वाणामाराधनाथ तपः चतु. देशपूर्वतपः । तत्र शुभसयोगे । शुलचतुर्दशी प्रारभ्य चतुर्दशमासेषु शुक्लचतुर्दशीपु यथाशक्ति एकाश- नादि तपो विधेय । यत्रकन्यास । स्थापने ज्ञानपञ्चमीवत् चतुर्दशसख्य' पुस्तकादिभिानपूजा सघवा- स्सल्य सघपूजा च । एतस्फल सम्यकश्रुतज्ञानावासिः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाढ चतुर्दशपूर्वतपः ॥३६॥ ॥ अप एकापलीतपः । एकद्वियुपवासैः काहलके वे तथा प दाडिमके । पसुसत्यम चतुर्थ श्रेणी कनकाव- भावी २ -BBBBBBFFFFFFFFIBE FIF - . --- - काग दाडिमी १०।२७। एकावळीतपसि दिन ३३४ पारणा ८८ आगाढ - - A. . . - १२ ११ १५ - ------------ भावी पारमावरे लीवच ॥ १॥ चतुर्विंशचतुर्षेच पूर्यते तरलः पुनः। समाप्तिमेति साधूनामेवमेकावलीतपः ॥२॥ एकावती बदुपवासैस्तप एकावलीतप । तत्र प्रथमकालिकायां एकद्वियुपवासैनिरन्तरैः क्रमापारणकानि । ततो कुसुमाविधर्च शुभतन्दुलैः पूरिततवनः चारुखस्तिकोपरिघृतपरिपूर्णमदीपितपश्चवर्तिप्रदीपः फलादिवलिवि- घानपूर्व शिरम्मक्षिपितगन्धाक्षतचन्दनः गुरुसमीपे शुक्लपश्चमी प्रारभ्य तथा पश्चमासी शुक्लपश्चमीपु द्विभ- तानि पञ्चमासी एकमतानि पश्चमासी निर्विकृतिकानि पश्चमासीमाचाम्लानि पश्चमासीमुपवासाः एव मा. सपचविंशस्या पूर्यते । फेष्यपि गच्छान्तरेषु मासपञ्चविंशत्यामपि एकमेघ यथारन्ध द्विभक्तमेकमक्त वा नि- र्षिकृतिफ घा आचाम्ल वा उपचासो वा विधीयते । यन्नकन्यासः । उद्यापने जिनस्य वृहत्लानविधिः पञ्च- सख्यया विविधपफानफलमुद्रादौफन पुस्तकाने पुस्तकस्थ य घर्तिकादोरक उप्तरीयक घेष्टनक पिंछिका नि:- क्षपण जपमाला वासकुपक लेखिनी मषीभाजन मुखवस्निका छुरी कर्तरी नखहनी दण्डमोग्नफ कमली ठच- णीदोरी पाटुला दावडी दीयी अगलूहणाश्रीखण्डीवासपुडी वीजणीमभृति ज्ञानोपकरण । अष्टप्रकारपूजापू- चैक पथपश्चसख्यदोकनीय । सघवात्सल्यं सघपूजा च । एतत्फल ज्ञानलाम । इति यतिश्राद्धकरणीयमागार्ड लघुपश्चमीतपः ॥४०॥ ॥ अथ वृहत्पश्चमीतपः । एवमेव तपो घर्षपश्चफ फर्षता नृणां । बृहत्पञ्चमिकायास्तु तपः सपूर्यतेऽखिल ॥१॥ समात्यारम्भौ लघुपञ्चमीवत् शुक्ल २ पश्चमीपु वर्षमेक यशनानि पर्पमेकमेकम- कानि वर्षमेकं निर्विकृतिकानि पर्पमेफमाचाम्लानि वर्षमेकमुपवासाः शुक्लपश्चमीपु एव पश्चसयत्सराः पूर्यन्ते । यनफन्यासः । उयापने लघुपञ्चमीयत् पर वस्तुसरूपा पश्चर्षिशतिपञ्चविंशतिरूपा । एतत्फलं महा- ज्ञानापासिः । इति यतिपाद्धकरणीयमागाह पृहज्ज्ञानपश्चमीतपः ॥४१॥ ॥ अथ चतुर्घिघसघतपः। उपवा- र. पनानां परमेष्ठिनामाराधनायें तपः परमेष्ठितपः । तत्र प्रथमपरमेष्ठिनं प्रति प्रथममुपवास' । तत एकाशन सतत आचाम्ल तत एकाशन तप्तो निर्विकृतिक ततोपि पूर्वार्ध अष्टग्रास । एव परेपा चतुर्णामपि परमेष्टिना इति पार्विशदिन पूर्यते । यन्त्रकन्यास' । उमापने ज्ञानपञ्चमीवत् पञ्चभिः पाभि' पुस्तकादिभिर्विधिर्वि- 05/धेयः । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतस्फल सर्पषिघ्नोपशमः। इति यतिधारकरणीयमागाट पञ्चपरमेष्टितप' ॥३९॥ ॥ अथ लघुपञ्चमीतपः । लघुपञ्चम्या यशनाविपश्नमासोसर तपः कृत्वा । तत्पाविषसमाप्तौ स. . ए . मास ५ ६॥३९॥ पञ्चपरमेष्ठितपा मागाट २० पुपक्षमीतप आगा०४५पदत्पशमीवपमा० बमोगरि मापन पु | भठकर मास ५ निमक बमोसिदा. एबी पनि| पु मठा. बमोबाम ए निमक बमोठमझार मी ए नि पु मठक. ममोरोपसर ए श्रो पनि माप्यते मासपशिस्या ॥१॥ पचम्पा तप तत्र चतुर्मासी भाषणमाद्रपदमाश्चिमकार्तिकोपचाय- यित्वा पुल्लो महिला पा जिमभवने जालाविपुष्पैरिचितजिना तब चिबिषेश्य पुषित PR .3 |मास ५ माप्त ५ कुसमाविषर्च शुभतन्दुलैः परिततवमा पारुखस्तिकोपरिघृतपरिपूर्णप्रदीपितपथवर्तिप्रदीपः फलादिलिपि- पानपूर्व शिरपक्षिपित्तगन्धाक्षप्तचन्दनः गुरुसमीपे शुक्लपञ्चमी प्रारभ्य तथा पचमासी शुलपथमीपु द्विभ- कानि पश्चमासी एफमक्तानि पन्धमासी निर्षिकृतिकानि पथमासीमाचाम्लानि पधमासीमुपपासाः एप मा. सपचविंशत्या पूर्यते । केष्वपि गान्तरेषु मासपथर्षिशल्यामपि एकमेष यधारभ विभरकमेकमा प्रिकृतिफ पा आचाम्ल पा उपवासो पा विधीयते । पत्रफन्यासः । पपापने जिमल पपरतापनिमित सख्यया विषिषपफारफलममाटोकन पुस्तकाप्रे पुस्तकारपंप पतिकारमा जारी THROAT . सपण जपमाला पासफुपक लेखिनी मषीभाजन मुलपत्रिका घरी फरी पसीunt मामला भीहोरी पातुला दापी दीवी लगवणासीलपीपासपुची पीजणीभनिसायोपमा BIHARIYAR पोसमी समपास जात पातशामा Nirven.॥ ॥ समतोष पोतtant unruglutam water await suntal \ Naily fiti sanilon wilanniyan * १२ INTRODanis: new witutinent | वामा mms PAKORation anneltinent Niror | पा पार" पा पा पा पा पाउ. पा पा पा 3. पार ॥ अथ पा पार" पा 31 सद्वय कृत्वा ततोवत्सर ६० सख्यया । एकान्तरोपवासम पूर्ण ४२ चतुर्विषसंघतप मागाद दिन १२२ सघतपो भवेत् ॥१॥ चतुर्विधस्य सघस्याराधनार्थ तपश्चतु- पाघिसघतपः। तत्र उपवासद्वय निरन्तर विधाय पारण कृखा पापष्टिरुपपासा एकान्तरा विधेया' । यन्त्रकन्यासः । उद्यापने सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फलं तीर्थंकरनामकर्म । इति पायतिपाद्धकरणीयमागाद चतुर्विघसघतपः ॥४२॥ पापा । पा उपा मापा घनतपः । एफयेकोकयुग्मशशिसख्ययोपवासैश्च । पारणका- परन्तरितैरपि निरन्तरः पूर्यतेऽन धन ॥१॥ अकाना धनयुत्पा तपो घनतपः । तत्र एकोपवासः पारणक दौ उपवासौ पारणक एकोपवास' पार- णक दो उपवासौ पारणक पुनः द्वौ उप- वासौ पारणक एकोपवासः पारणक दो उपवासोपारणक एकोपवासः पारणक एव उपवासाः द्वादश पारणकान्यष्टौ। पा पा पार पा(7" पा पा पा पा ४३ घनतप आगार पार" पा पा. पा पा पा पा पार पार" पा FIF पा र पा पा पा पा पा पा 7. पा पा र! पार ४४ महाघनतप मागाढ पा २ पा पा उपा ३ पा पा उपा पा पा यनकन्यासः । उद्यापने बृहत्लानविधिपूर्वक उपवाससख्यया फलपुष्पपकानजातिदोकन संघवात्सल्य सघ- पूजा च । एतत्फल महालक्ष्मीः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाह धनतपः॥४३॥ ॥ अथ महाघनतपः। महाघनतपः श्रेष्ठमेकद्वित्रिभिरेव हि । उपघासैनवकृत्वः पृथश्रेणिमु- पागतैः ॥ १ ॥ घनाङ्कयाहुल्यान्महाघन । तत्र प्रथमश्रेणी एकद्वित्रि उपवासा निरन्तराः पारणान्तरिताः द्वितीयश्रेणी द्विभ्येकोपवासाः। तृतीयाया श्येकद्वयोपवासाः चतुर्थी द्वित्येकोपवासाः पञ्चम्या त्र्येकव- योपवासाः षष्ठ्यामेकद्वित्रिउपवासाः सतम्या द्विश्येकोपवासाः अष्टम्या एकद्धयोपघासाः नवम्या द्विश्येकोपवासाः एव उपवासाचतुःपश्चाशत् पारणफानि सप्तविंशतिः सर्वदिनान्येकाशीतिः। यत्रकन्यासः । उद्या- पने बृहत्लाप्रविधिपूर्वकमेकाशीतिसश्यया पकानफलजातिटौफन सघ- वात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल सार्वभूमर्द्धिमाप्तिः । इति यतिश्राद्धक- रणीयमागाद महाघनतपः॥४४॥ ॥ अथ वर्गतपः । एकत्येककयुग्म- भूमियमलैरेकद्विभूमिद्विकर्बेकद्वीन्दुयुगेकयुग्मधरणीयुग्मेन्दुयुग्मैककैः । एकटेकमुजद्विचन्द्रघरणीयुग्मैकयुग्मे- उ२ पा पा । 444444 4444444 पा पा १ पा पा पा २ पा उ२ पा पा पा पा पा पा उ ३ पा पा २ १ पा पा . पा पा २ टा पा १ २ पा। पा पा" A1A1A1A1A1A14 . , पा २ पा पा १ FFFFFFF TR 141143949 . २ पा पा पा २ पा। न्युमिकयेफयुगैर्युगेन्दुघरणीयुग्मैकयुग्मेन्दुभिः ॥ १ ॥ विद्यकतिमहीद्विभूमियुगलय्याय्याद्विभूमिद्वयै:- ५५ वर्गवा मागा दिमसंम्पा १६० कहोकमहीद्विचन्द्रयुगलैः श्रेण्यष्टकस्व गते । वर्गाख्य तप उच्यते अनशनैर्मध्योल्लसस्पारणे सर्वत्रापि निरन्तरैरपि दिनान्यस्मिन्खपट्मू- मयः ॥२॥ वर्गास्वपः वर्गतपः । तत्र एक- पर दिएकदिएकदिएकदिएकउपवासैनिरन्तरपा- पा २ रणान्तरितैः प्रयमा अणिः । एकद्विदिएक. पा दिएकदिएकउपवासैईितीया श्रेणिः। द्विएक- पा द्विएकएकदिएकद्विउपवासैस्तृतीया मेणिः । पाहिएकएकदिएकदिएकद्विउपवासमतुर्थी भे- णिः । एकदिएकद्विदिएकएकद्विउपवासैः पन्चमी श्रेणिः । एकदिएकद्विदिएकदिएकउपवासैः षष्ठी श्रेणिः । दिएकद्विएकएकद्विदिएकउपवासैः सप्तमीश्रेणिः । दिएकदिएकदिएकदिएकउपवासरहमी भेणिः। एवं श्रेण्य- टकेन पण्णवतिउपवासैः पूर्यते । पारणकामि तुस्पष्टिा सर्वदिमानि पयुत्तर शतं । पापने परमात्रवि पिपूर्वक पशुत्तरशतसंस्यया पकानफलादिरीकन संपवात्सल्य संचपूजा। पतक पाया। प- . १ १ पा पा २ पा। पा उ पा पा।" १ २ पा पा रा पा २ पा पा।
पा ब उ२ २] पा उपा १ पा पा पा पा पा 101 पा " पा १ पा२ पा ५ ३ पा पा न्यासः। इति यतिधारकरणीयमागास वर्गतपः॥४५॥ ॥ अथ श्रेणितपःश्रेणी षट् श्रेणयः प्रोक्ता एको द्वौ प्रथमे क्षणे । द्वितीयादिषु प्येकाक्रमवृक्ष्या- ४६ मितप आगार्ड उ०८३ पा०२७ दिम ११० मिजायते ॥१॥ श्रेण्यकैस्तपः श्रेणितपः । तत्र प्रथमश्रेणी एकद्विउपवासा निरन्तराः पारणान्त. रिताः। द्वितीयायां एकद्वित्रिउपवासाः तृतीयाया एकद्वित्रिचतुरुपवासाः चतुर्यो एफद्वित्रिचतु:- पञ्चोपवासाः । पञ्चम्या एकद्वित्रिचतुःपञ्चपडप- ४७ पञ्चमेस्सप भागाट वासाः एष षडपवासाः षष्ठ्या एकद्वित्रिचतुःपञ्चषट्सप्तोपवासाः एव त्र्यशी- त्युपपासैः सप्तविंशतिपारणैर्दशोत्तरशतदिनैः षभिः श्रेणिभिः पूर्यते । प्रथममेस्सपर दिसीयमेश्वप./ यनकन्यासः । उद्यापने वशोत्तरशतसख्यया पकानफलजातिदोकन बृहस्लान- तृतीयमेव. विधिः । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फलं क्षपणकणिः । इति यतिश्राद्ध- | चतुपमेस्स. करणीयमागाह श्रेणितपः॥ ४६॥ ॥ अथ मेरुतपः । प्रत्येकं पञ्चमेरूणामुपो- पमसमेस्स०. पणकपञ्चक । एकान्तर मेकतपस्तेन सजायते शुभ ॥१॥ मेरुसख्यया तपः पा पा पाय पापा पा पा ६ पा पा ५ ५ बाबा पा ५ al पा। ५ पा पा पा पा २ पा" पा २ पा" पा २ पर . 7. पा पा १ पा। पा पा २ पा पा" ना पा पर पा २ पा - १ - TR पा पा . पा। पा १ पा २ परा १ रा पा १ पार पा२ पा मिहकोकयुगैर्युगेन्दुघरणीयुग्मैकयुग्मेन्दुभिः ॥ १ ॥ द्विोकद्विमहीदिमियुगलय्याय्याद्विमूमिदपैय- ४५पर्मठपा भागाड दिनसंख्या १६० कोकमहीद्विचन्द्रयुगलैः श्रेण्यष्टकस्व गते । पख्य तप उपते पनशनमध्योल्लसत्पारणे सर्वघापि निरन्तरैरपि दिनान्यस्मिन्खपट - मयः ॥ २॥ वर्गास्तपः वर्गतपः । तत्र एक- पाच द्विएकद्विपकहिएकदिएकउपवासैनिरन्तरेःपा. पा र रणान्तरित प्रथमा अणिः । एकद्विद्विपक- पा, द्विएकदिएकउपवासैद्धितीया श्रेणि'। द्विएक- पा। दिएकएकदिएकद्विउपवासैस्तृतीया श्रेणि. । द्विएकएकदिएकदिएकद्विउपवासैबतुर्षी मे- णिः । एकदिएकविहिएकएकद्विउपवासैः पञ्चमी श्रेणिः । एकदिएकदिदिएकदिएकउपवासे पाही भेगि। लिएकदिएकएकद्विदिएकसपवासैः सप्तमीणिः । दिएकद्विएकदिएकदिएकउपवासरतमी मेणिः । एवं मेण्य- केन पण्णवतिउपवासः पूर्पते । पारणकानि चतुःषधिसदिनानि पशुत्तर भातं । उचापने सत्तामाथि पिपूर्वक मनुत्तरमातसंख्या पकानफलादिरीकन संपवात्सल्य संवपूजा। एतत्कम पw-- पा २ पा पा। पा २ पा पा २ - २ पा १ पा पा पा २ पा २ उ/२ पा 2 पा पा पा १ पा ૨ पा १ स पा उभ पा पा उम र पर पा रम पा उपा पा पा पा उ.5 पा दिपा उभ पा उपापा उद पा उम उम पा पा तितीर्थकरानुदिश्य तदिनानि- ५० व्यवनजम्मसपोश्य अनागाढ एकैवारुतिः विनापि यथाशक्ति एकान्सरा- उसे । पा उसु पा खतुविशत्युपवासा विधीयन्ते। उF पा उशी पा पा उद्यापने वृहत्लाघ्रविधिपूर्वक उ. पा उप पा पा जिनाग्रे चतुर्विंशतिसख्यया,प- कानफलजातिढौकन सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल सन्ततिः । जन्मतपोप्येवमेव । यसकन्यासः । इति यतिपाद्धकरणीयमनागाढ च्यवनजन्मतपोद्वय ॥५०॥ ॥ अथ सूरायणसपः । सूरवदयनं हानिवृद्ध्या यस्य ५१ पषमध्ये सूरायणता कृष्णपक्षे हानिः २ ययमध्ये प्रायणतपः शुक्लपक्षे पृद्धिः शुष्क ८/९/10/29/१२/१२/10/14 तिथि मामा मामा मामा मामा मामा प्राप्रामा प्रामा तिमि मामा मामा मामा मामा मामा मा ग्रा मा मामा ५१ पनमध्ये सूरायणतपः कृष्णपक्षे हानि पनमध्ये सूरायणसप शुक्लपक्षे वृद्धि २ सह २|३||५|10/01/20129/12/1३/१४/१५ तिमि प्रामामा मामा माया प्रामामा मामा मामा मा विधिमा मामा मामा मामा मामा मामा मामा मामा तत्सूरायन । तत्र सूरायणतपो वज्रमध्ययवमध्यचाद्रायणपत् । नवरं कृष्णप्रतिपदि प्रारम्मः । यत्रकन्यासः । कृष्ण १५१४१३१२/११/१०९८. ५४||२" कृष्ण १५१४/१६१२१७10९/८. ६५१३२|" पा पा पा पा मेस्तपः । तत्र पश्चमेरूनुद्दिश्य पश्चविंशत्युपवासा एकान्तरा विधीयन्ते । यत्रकन्यासः। उधापने वृहत्लान- विधिपूर्वक स्वर्णमयपश्चमेकडौफन सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल उत्तमप्राप्तिः । इति यतिमादकरणी. यमनागार पचमेस्तपः ॥४७॥ ॥ अथ द्वात्रिंशत्कल्याणकतपः । उपवासघ्रय कृत्वा द्वात्रिंशदुपवासका। ४८माशिकस्यापकरूपमागार एकभक्तान्तरास्तस्मादपवासत्रय वदेत् ॥१॥द्वात्रिंशपवासरुप. लक्षितानि कल्याणकानि द्वात्रिंशत्कल्याणकानि । तत्र प्रथम नि- रन्तर उपवासप्रय तत एकाशन ततो द्वात्रिंशदुपवासा प्रकाशना. न्तरिताः ततो निरन्तर उपवासत्रय ततः पारणक एवमुपवासा पा अष्टत्रिंशत् पारणकानि चतुर्विंशत् सर्वदिनानि द्वासप्ततिः। यत्र- सपा कन्यासः । उद्यापने वृहस्लाविधिपूर्वक द्वात्रिंशरसंक्पपा पकान- पा फलजातिरोकन सघवात्सल्य सघपूजा । एतत्फल तीर्थकरना- " पा_मकर्म । इति यतिभाटकरणीयमागार द्वाविंशत्कल्पागकतप ॥ भए ध्यषमतप'। चतुषिशतितीक्षारिश्प म्यवनात्मक । विना कल्याणकदिनै कार्यानशनपत्ति ॥१॥ पवना तपस्यवमतप । तब पति- पा पा पा पा उपा पा पा उपा पा १ पा उपा पा पा पा पा पा पा परपमस्प ब ए" देषाने पुरुषप्रमाणतण्डलपुलोपरि टोकनीयः नानाविधपकान व संघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल परम ज्ञान । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाई लोकनालितप' ॥५२॥ ॥ अथ कल्याणकाष्टाहिकातपः। नवभक्ता- प्टक कार्यमईत्कल्याणपञ्चके । प्रत्येक पूर्यते तच घृह- ५३ अाहिकातप अनागार एफस्य जिनस्य दष्टाहिकातपः॥१॥ कल्याणकैच नवजन्मव्रतफेव- सम्पविनानामपि एव पुझिा करमा लज्ञाननिर्वाणरूपैः संयुक्तानि अष्टाप्टावहानि कल्या- अपभस्य चर• ५ : ५। ५.९१ प प णाप्ताहिका । तत्र अपमायेकस्यैकस्याईत एकैक क- ल्याणफ प्रति अप्टाटावेकमक्तानि चत्वारिंशदेक- ५. प. प. भक्तरेफस्याईतः कल्याणकानि पूर्यन्ते । एव परेपा- अपमस्य गा. ५१ ए. ए. ए. ए।। ५। ५. प. मपि पष्ट्यधिकनवशतदिने, पूर्यते । कदाचिदिना- ए. ए. ए. ए. ।। ५। एप न्तरविच्छेदेन निजान्तरतपसि क्रियमाणे न दोपः। उथापने जिनाने विंशत्युत्तरशतसख्यया सर्वफलजातिसर्वपफानजातिढोकनं बृहत्लान विधिपूर्वक पतिभ्यो यस्नानपानपानदान सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल तीर्थकरनामकर्मयन्धः। यत्रफन्यासः । इति यति- श्राद्धकरणीयमनागाद कल्याणकाष्टाहिकातपः॥५३॥ ॥ अथ आचाम्लवर्धमानतपः। उपवासान्तरितानि १ एकमकाष्टकमिति पाठा । परपमस्पाम. पभस्पनिक उद्यापने पन्द्रस्थाने सूर्यः । शेषं तथैव । एतत्फल महाराज्यमाप्तिः। इति यतिपाद्धकरणीपमागाद चूरायण- तपः॥५१॥ ॥ अथ लोकनालितपः ॥ सप्त पृरव्यो मध्यलोक कल्पा पेयका अपि । अनुत्तरा मोक्षशिला महिमि समायसिरि मानित बत नियम angana शुक्र होगा मसार arti y ५२ ठोकनालिसपर F WIN wwwwwww KHEKEE निर निस निर FIFIEF न -~- HIR लोकनालिरितीर्यते ॥१॥ एकमतान्युपवास एकभक्तानि नीरसा'। आचाम्लान्युपवासाय क्रमातेषु तप स्मृत ॥ २॥ लोकनालिक्रमेण तप' लोकनालितपः । तत्र रमप्रभादिसप्तपृथ्वीरुपिश्य निरन्तराणि सौकम कानि ततो मध्यलोफमुद्दिश्य उपवासः । ततो द्वादशकल्पानुदिश्य द्वादचौकमक्तानि । ततो नवप्रैबेपका- नुत्तरानुदिश्य नव निर्विकृतिकानि । पत्रानुत्तरानुदिश्य पत्राम्लानि । ततो मुक्तिशितामुरिश्य एकोपबास एष पनविंशतिदिनैः पूर्यते । यमकन्यास उद्यापने पहलाप्रविधिपूर्वक रुप्पमपसमापिम्प सुपर्ममयो मध्यलोक नानामणिमया' कल्पबेयकानुत्तराः सरिकमयी मुक्तिशिला तदुपरि कामरबन्पासासा भरपमस्प।ब. ए" देषामे पुरुषप्रमाणतण्डलपुझोपरि टोकनीयः नानाविधपफान च संघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल परम ज्ञान । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाई लोकनालितपः ॥५२॥ ॥ अथ कल्याणकाष्टाहिकातपः। नवभक्ता- ५३ माहिकातप अमागाट एकस्य जिमस्य एक कार्यमहत्कल्याणपञ्चके । प्रत्येक पूर्यते तच वृह- दष्टाहिकातपः ॥१॥ कल्याणफैश्य नवजन्मवतकेव- मम्पधिमामामपि पुपैर पुति करप्या लज्ञाननिर्वाणरूपैः सयुक्तानि अष्टाप्टावहानि कल्या- कपभस्य चम० ५ ५। ५. प. प.प.), णाप्टाहिका । तत्र भाषमाणेफस्यैकस्याईत एकैफ क- ल्याणफ प्रति अप्टाप्टावकभक्तानि चत्वारिंशदेक- ए। ए. ए. ए. ५।। ५. ए. ए. भक्तरेकस्याहतः कल्याणकानि पूर्यन्ते । एव परेषा- मपि षष्ट्यधिकनवशतदिन. पूर्यते । कदाचिदिना- मपमस्पनि ए। एप।। ए प न्तरविच्छेदेन निजान्सरतपसि क्रियमाणे न दोपः। उद्यापने जिनाने विंशत्युत्तरशतसस्यया सर्वफलजातिसर्वपफानजातिटोकन बृहत्लाविधिपूर्वक यसिभ्यो यस्त्रानपात्रपानदान संघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्कल तीर्थकरनामकर्मवन्धः। यत्रकन्यासः। इति यति- श्राद्धकरणीयमनागार कल्याणकाष्टाहिकातपः ॥५३॥ ॥ अथ आचाम्लवर्धमानतपः। उपवासान्तरितानि , एकमाष्टकमिति पाठा। परपमस्यम. १ परपमस्पा. ए. ए प . । . १ ५ १ १ . . " 1 १ १८ १ २५ १ २० ३० . १ १२ - ३९ १ प शतपर्यन्त तधेकमारस्य । ५४ माचाम्लपर्धमानसपः भागार पप १४ मास ३ दिन २० पूर्यते वृक्ष्या निरन्तरतया भवति मोरा समोर मा उ बा || भो |टमा ||मो || भो उभो | तदाचाम्लवर्धमान च ॥ २ ॥ आचाम्लैर्घमान आचाम्ल- घर्धमान तत्रैकमाचाम्ल उप- पासा द्वे आचाम्ले उपवास' एवं शतमाचाम्लाना एका. दिवृद्ध्या उपवासान्तरितवि- धेय चतुर्दशभिर्वनिभिर्मा. सर्विशत्यादिने. पूर्यते । तन्म- मध्ये पारणक। यसकन्यास। १०० उपापने वृहस्लाप्रविधिपू- पैक चतुविशतिजिनपूजा सघवास्सल्य सघपूजा च । एतत्फल तीर्थकरनामकर्मबन्धः । इति यतिभारकर- णीयमनागाउमाथाम्लवर्धमानतप ॥ ५४॥ ॥ अथ माघमासातप । मारभ्य पौषदशमीपर्यन्ते माघशह- ११ १ १५ १५ १ १ ५१ - ५५ ५० १ ६१ १ १ १५ १ ६५ १ .. 1 १ P १ १ १ ८. १ " - १ ८५ ८५ १ १ ८७ ८८ - १ ९१ . १ ५८ ५ ५ . . ५५माघमालाप भागाढ प्रथम वर्षे पोषयदिवशमी १०५२/५/१३५२/५० माइमुवि परिया एकाए १२ ५ २३ ए १४ प ५ ए एष द्वितीयय सृतीयचतुर्थपि पयमेघ तिथयः पूर्णाया । लास्वाईन्त सपूज्य चैकमक्त विदध्याच ॥१॥ माघमासे मालारूप करणीय माघमाला । तन पौ- पकृष्णदशमीमारभ्य माघपूर्णिमापर्यन्तं लावा जिनार्चन एकभक्त च कुर्यात् । एघ वर्पचतुष्टय कृत्वा उद्या- पने बृहत्लाप्रविधिपूर्वक जिनाने घृतमय मेरु सुवर्णमणिगर्भित दौकयेत् । सघवात्सल्य सघपूजा च । एत- त्फल परमसुखप्राप्तिः । यनकन्यासः । इति श्राद्धकरणीयमागाट माघमालातपः ॥ ५५॥ ॥ अथ महावीर- ५६ महावीरतप आगाट प्रथमपर्प । तपः । महावीरतपो ज्ञेय वाणि द्वादशैव च। त्रयोदशैव पक्षाच पञ्चकल्याणपारणे ॥१॥ महावीरस्य छमस्थकालतफामहावीरतपः। तत्र पा द्वादशवर्पत्रयोदशपक्षपर्यन्त निर- न्तर दशोपवासान्तरितानि पारणकानि। यन्त्रकन्यासः। उयापने वृहत्स्नानविधिपूर्वक श्रीमहावीरप्रतिमाने वर्णमय न्यग्रोपतरु ढोकयेत् । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल कर्मक्षयः । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट पा पा पा १० पा उ.पापा १० पा/१०/पा/१०पा पा १० पा १० पा १० पा/१०/पा १० ( पापा/१०/पा १० पा १० पा पा १० पा १० पा/१०/पा . पा/१०/पा/१०/पा पा पा १० पा १० पा/१०/पा पा" पापा पा पा पा महावीरतप' ॥५६॥ ॥ अथ लक्षप्रतिपत्तपः । शुक्लपतिपदः सूर्यसख्या एकाशनादिभिः । समर्थनीयास्त- पसि लक्षपतिपदास्यके ॥१॥ शुलपतिपदमारभ्य प्रतिपत् १२ घर्पमेक यावद्यधाशत्येकाशनादितपः रक्ष- प्रतिपायकमाविकाभिः फार्या । उयापने पूजापू लक्षधान्य दौफनीय । लक्षसख्याधान्याना नियन्यो यथा । पोषामाणा ५ पाइली १ मुगसेइ १ पाइली २ मोठसेइ १ पाइली २ जपसेइ २ तिलपाइ ७ गोधूमसेइ ८ चवलासेइ ३ घणासेइ १ फागुमाणा ३ कोद्रयमाणा ३ उदमाणा ५ तूवरिसेइ ४ जुवारिमाणा ५ । एत- स्फल अगण्यलक्ष्मीप्राप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ लक्षप्रतिपत्तपः॥ ५७॥ इति तपोधिकारे गीतार्थी- कानि तपांसि सपूर्णानि ।। अप फलतपसि । यथा । तत्र प्रथम सग्निसुन्दरतपः । शुक्लपक्षेप्टोपवासा आचाम्लान्तरिताः क्रमात् । १ सर्वांगसुन्दरतपः आगाट दिन १५ पारणक प्रतिपदायां विधीयन्ते तेन तपोभ- बेत्सर्वाङ्गसुन्दर ॥ १॥ सर्वाङ्गाणि सुम्बरामि जायन्ते यमात्तत्सर्वात सुन्दर । तत्र शुरूपक्षे प्रतिपशुपवास विधाय अष्टोपवासा. सप्ताचाम्सान्तरिता विषया यथाशकि सपमा. विदशविषधर्मपालनं कबायपरिहारोपि पूर्णिमायां स्थापयेत् । यत्रकन्यास' । उपापमे परमानविर्षि वि- विवि मो उ मी .स]८म ९८१०८१५०२५५५ मो ब 7 ब ११६ म मा तिबिमा उ त भो भा ओ उ पाय जिनाने स्वर्णमयपुरुष राजटित दौफयेत् । सघयात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल सर्वान्नसुन्दरता । इति यतिमाद्धकरणीयमागाठ सोमसुन्दरतपः ॥१॥ ॥ अथ निरुजशिखतपः । तपो निरुजशिष्यास्य विधेय तद्वदेष हि । नवर कृष्ण २ निरुजशिसातपः भागार दिन १५ कम्णपक्षप्रतिपदात' पक्षे तु करण तस्य श- कृष्ण | २ दित ९न १०६ १५.२ ५.४ च १५५ स्यते ॥१॥ निरुजा रो- गरहिता शिखा घूला यस्य तन्निरुजशिख । तत्र कृष्णपक्षे सर्वाङ्गसुन्दरवद्विधिः । यन्नकन्यासः । एतत्फल आरोग्य । इति यति- श्राद्धकरणीयमागाद निरुजशिखतपः॥२॥ ॥ अथ सौभाग्यकल्पवृक्षतपः । सौभाग्यकल्पवृक्षस्तु चैत्रेऽ- नशनसचयः। एकान्तः ३ सौभाग्यकल्पवृक्षसप भागाढ चैषशुक्लमतिपदात पर कार्यास्तिथी चन्द्रा- दिके शुभे ॥ १ ॥ सौ- भाग्यस्य दाने कल्पवृक्ष इव सौभाग्यकल्पवृक्षः । तत्र चैत्रमासे सर्वस्मिन् एकान्तरोपवासा विधेयाः । यत्रफन्यास्तः । उद्यापने बृछ- लाप्रविधिपूर्वक सुवर्णरूप्यमयसानोपारकल्पवृक्षदोकन सघवात्सल्यं सघपूजा च । एतत्फल सौभाग्य- उ पा स पा पा पा उ पा उ पा पा पा पा पा पा पा पा महावीरतपः ॥५६॥ ॥ अथ लक्षपतिपत्तपः । शुक्लपतिपदः सूर्यसख्या एकाशनादिभिः । समर्धनीयास्त- पसि लक्षपतिपदास्यके ॥१॥ शुरुमतिपदमारभ्य प्रतिपत् १२ घर्पमेक यावधयाशत्येकाशनादितपः लक्ष- प्रतिपायकमाविकामिः कार्या । ज्यापने पूजापूर्व लक्षधान्य दौफनीय । लक्षसख्याधान्याना नियन्यो यपा। घोषामाणा ५ पाइली १ मुगसेह १ पाइली २ मोठसेइ १ पाइली २ जयसेइ २ तिलपाइ ७ गोधूमसेइ ८ चउलासेइ ३ घणासेइ १ कांगुमाणा ३ कोद्रवमाणा ३ उडदमाणा ५ तूवरिसेइ ४ जुधारिमाणा ५। एत- स्फल अगण्यलक्ष्मीमाप्ति । इति श्राद्धकरणीयमागाट लक्षमतिपत्तपः॥ ५७॥ इति तपोधिकारे गीतार्थी- 5/कानि तपांसि सपूर्णानि ॥ अप फलतपसि । यथा । तत्र प्रथम सर्वाङ्गसुन्दरतप' । शुक्लपक्षेप्टोपवासा आचाम्लान्तरिताः क्रमात् । १ सर्वांगसुन्दरतपः भागार दिन १५पारणक प्रतिपदायां विधीयन्ते तेन तपोभ- वेत्सर्वासुन्दर ॥१॥ ९ म.. 421ए १२ १४१५५ सर्वाणि सुम्बराणि जायन्ते पमात्तत्सर्वात सुन्दर । तत्र शुरूपक्षे प्रतिपशुपवास विषाय भष्टोपबासाः सप्ताचाम्लान्तरिता विघया यथाशक्ति संपमा- दिवशविपधर्मपालनं करायपरिहारोपि पूर्णिमायां उपापयेत् । पत्रकन्यासः । उचापनेपास्माधिषि वि- ५प .स विविधामा उ मा 7 मा न बा भा मा मो T प मो उ मो पो उ घाय जिनाने स्वर्णमयपुरुष रनजटित दौफयेत् । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल सोमसुन्दरता । इति यतिप्राद्धकरणीयमागाड सर्वाङ्गसुन्दरतपः॥१॥ ॥ अथ निरुजशिखतपः । तपो निराजशिष्यास्य विधेय तद्वदेव हि ।नवर कृष्ण २ निवजशिखातप आगाह दिन १५ कम्णपक्षमतिपदात पक्षे तु करण तस्य श- न.ए.२०१३५३५ च १५३ स्यते॥१॥ निरुजा रो- तिबिमो मो मा गरहिता शिखा चूला यस्य तन्निरुजशिख । तत्र कृष्णपक्षे सर्वाङ्गसुन्दरयद्विधिः । यन्नकन्यासः । एतत्फल आरोग्य । इति यति- श्राद्धकरणीयमागाद निरुजशिखतपः ॥२॥ ॥ अथ सौभाग्यफल्पवृक्षतपः । सौभाग्यकल्पवृक्षस्तु चैत्रेड- नशनसचयैः। एकान्तर, ३ सौभाग्यकल्पवृक्षतप मागाद चैषशुरूपतिपदास पर कार्यास्तिथी चन्द्रा- दिके शुभे॥ १ ॥ सौ- भाग्यस्य दाने कल्पवृक्ष इव सौमाग्यकल्पवृक्ष । तत्र चैत्रमासे सर्वस्मिन् एकान्तरोपवासा विधेयाः । यन्त्रकन्यास्त. । उद्यापने वृह- लाप्रविधिपूर्वक सुवर्णरूप्यमयसाङ्गोपाङ्गकल्पवृक्षदौफन सघषात्सल्यं सघपूजा च । एतत्फल सौभाग्य- पा T पा पा उ पा उ पा पा उ पा न पा ठ पा उ पा उ प्राप्तिः । इति यतिश्रादकरणीयमागाट सौभाग्यकल्पवृक्षतपः॥३॥ ॥ अथ दमयन्तीतप'। दमयन्त्या प्रति- ४ दमयन्तीयप भागादं मन्येपामपि जिनानामेय विधिः आ २१ पा पा मोमोमा था | मोमो भो भो भो मा भा भो भी मामी भाभा मो भो भो परपमस्त १ १ १ . १ १ १ १ १ जिनमाचाम्लान्येकविंशतिः। कृतानि सन्तप्तान्येव दमयन्तीतपो हि तत् ॥१॥ दमयन्त्या नलवियुक्तया कृत तपः दमयन्तीतपः । तत्र जिनजिनप्रति विंशतिविंशतिराचाम्लानि एकैफ शासनदेवतायाः एव निर- न्तरतया विधीयन्ते । शक्त्यनुसारेण एफैकजिनस्याचाम्लएरणे पारणकान्यपि भवन्ति साप्रतिककालापे- क्षया । यत्रकन्यासः । उद्यापने सर्वसस्यया चतुरुत्तरा पञ्चशती फलपकानजातिमुद्राटोकन वृहत्लावि. धिपूर्वक भाचाम्लाना सर्वसस्यया चतुरुप्सरा पञ्चशती। सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल आपद्विगम । इति श्राद्धकरणीयमनागार्ड दमयन्तीतपः॥४॥ ॥ अथायतिजनकतपः। कार्य द्वात्रिंशदाचाम्लैः खसस्पेन ५आयसिजनकतप मागाट । तत्र दाविंशवाचाम्लानि निरन्तराणि एकण्या करणीयानि मोमोसोमा मामी मामा मामाया मामामामा मामामामामा मामी मामा मामा मामी att . . १ १ 1" १ १ १ १ . १ ११ - १ ५ . प स ए ए म न ए ए ए व ए सा . ए इम्याए स प च निरन्तरः । एवं स्यावायतिशुम तप उद्यापनान्वित ॥१॥ आयति उत्तरकाल शुभ जनयति आयतिजनक । यनकन्यासः । उद्यापने वृहत्लाप्रविधिपूर्वक चतुर्विशतिसख्यया पुष्पफलपकानढोकन सघवात्सल्य सघ- पूजा च । एतत्फल उत्तरकाले शुभ । इति श्राद्धकरणीयमागाट आयतिजनकतपः॥५॥ ॥ अथाक्षयनि- ६ असयनिधितप आगाढं माद्रषापदि चितप. । घट सस्थाप्य देयाने गन्धपुष्पादिपू- मानमुदिए दिए ए | स्ना प्रजितं । तपो विधीयते पक्ष तदक्षयनिधि स्फुट ॥ १॥ अक्षयनिधिववक्षयनिधि । तत्र भाद्रपदकृष्णचतुर्थी जिनपिम्याने गोमय- लेपन विधाय स्थापनकोपरि चित्रित गन्धपुष्पपूजित वर्णमणिमुद्राफल मुकादिगर्भित घट स्थापयेत् । पक्ष यावत्सस्य नित्यपूजन जिनस्य प्रदक्षिणात्रयपूर्वक अक्षताञ्जलिक्षेपः नैवेद्यढौकन यथाशक्ति द्विभक्तकभक्ता- विप्रत्याख्यान वृत्यगीतोत्सवादि । एष पर्युषणापर्यन्त वर्षचतुष्टय विधेय । यनकन्यासः । उद्यापने वृहद्वि- घिपूर्षक नानापकानपलिढौकन सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल सर्वसपत् । अथवा अक्षतमुष्टिं प्रति- दिन घटे निक्षिपेत् यावत्स घटः पूर्यते तावदिनानि प्रतिदिनमेकाशनानि विदध्यात् । इति श्राद्धकरणीय- मागाढ अक्षयनिधितपः ॥ ६॥ ॥ अथ मुकुटसप्तमीतपः। आषादादि च पौषान्त सप्तमासान् शितिष्वपि । सप्तमीपूपवासाथ विधेयाः सप्त निश्चित ॥१॥ मुकुटोघापनेन उपलक्षिता ससमी मुकुटसप्तमी। तत्र आ- . उ . उ . . ७मुफुटसप्तमीसप मागार षाढश्रावणमाद्रपदआश्विनकार्तिकमार्गशीर्पपौपकृष्णसप्तमीपूपवासा'। सासु मापानी क्रमेण विमलनाथ १ अनन्तनाथ २ चन्द्रमभशान्ति ३ नेमि ४ पभ ५ बिमनाय भावपयदि महावीर ६ पार्श्वनाथ ७ तीर्थकृता वृहत्लानविधिना पूजा । यनकन्यास। ममम्सनाब भारपरबविण्यामधाम्सि उद्यापने घृछत्लाप्रविधिपूर्वक रूप्यमयलोकनालेरुपरि सस्थित सुवर्णमय चिनबाद मिनाप र रखजसित मुकुट दौकयेत् । सप्तसख्यया पकानफलजाति च सघवात्सल्य कार्तिकमावि माविमाप सघपूजा च । एतत्फल पाछितमाप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागाद मुकुट- मार्गभिरवान महावीर र सप्तमीतपः ॥७॥ ॥ अथ अम्यातप । शुक्लादिपश्चमीप्वेव पञ्चमासेपु बै पोपपति पार्थना उतपः । एफभक्कादि वै कार्यमम्यापूजनपूर्वक ॥१॥ अम्माराधना सपः अम्पातपः । तत्र पासु शुक्लपञ्चमीषु नेमिजिनाम्यापूजनपूर्वक यपाशक्ति तपो विधेयं । यनकन्यासः । उद्यापने विमलयातुभिर्यथोक्त अम्पामूर्ति- विधापन तत्प्रतिष्ठापन कल्पोतविधिना नित्य तत्पूजन सघवात्सल्य सघपूजा च । तरफल अम्पावरमाप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागार अम्पातपः ॥ ८॥ ॥ अथ भुत- देवतातपः । एकादशेषु यथेषु पक्षेप्वेकादशेषु च । यथाशक्ति तपः कार्य वाग्देव्यर्च- . ८अबावप आगाढमास उ प उ प प प य उप उप मुसदेवता एकाद उप नपूर्वक ॥१॥ श्रुतदेठ्याराधनार्थ तपः श्रुतदेवीतपः । तत्र एकादशीपु शुक्लैका- ९भुतदेषीसप आगारं भुवदेवता पुष्पकार उपदशीषु श्रुतदेवीपूजापूर्वक यथाशक्ति तपो विधेय । यन्त्रकन्यासः । उद्यापने श्रु- भुवदेवता | झएकाद तदेवीमूर्तिनिर्मापण तत्प्रतिष्ठापन विधिना पूजा सघवात्सल्य सघपूजा च । मुसदेवता एकाद ॥ अथ एतत्फल श्रुतमाप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ श्रुतदेवीतपः ॥९॥ भूतदेवता पुछएकाव मुसदेवता |कएकाद रोहिणीतपः । रोहिण्या च तपः कार्य वासुपूज्यार्चनायुत । ससवर्ष ससमासीमु पवासादिमि' पर ॥१॥ रोहिणीनक्षत्रे तपः रोहिणीतपः । तम्राक्ष(य)ततृती- उतरेपसा एक यासन्नरोहिण्यां वासुपूज्यजिनपूजापूर्वक तत्मारम्भः । मुखदेवता एकाद १० रोहिणीतप आगाद भुसदेपसा | अधएकाद ततो रोहिणीनक्षत्रे समागते सप्तवर्षाणि ससमासानि रो वर्षमास उपसा मुसदेवता । गुरुपकाव यावदुपधासाषाम्लानि निर्विकृतिकादि यथारब्ध तपो विधेय । यधेकापि रोहिणी विस्मरति तदा तपसः पुनः प्रारम्मः । यनकन्यासः । उद्यापने श्रीवासुपूज्यप्र- तिमाने वृहस्लाप्रविधिपूर्वक स्वर्णमयमशोकवृक्ष ठोफयेत् सघषात्सल्य सधपूजा च । एतत्फल अवैधव्य- सौभाग्यसुखप्राप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ रोहिणीतपः ॥१०॥ ॥ अथ मातरतपः। भाद्रस्य शुक्ल पक्षे तु प्रारभ्य सप्तमी तिथि । त्रयोदश्यन्तमाधेय तपो मातरिसज्ञक ॥ १॥ मात्राराधनार्थ तपः मातरतपः । उप उप उप उप . रा 7 त . . ७ मुफटसप्तमीसप मागार पादश्रावणभाद्रपदआश्विनकार्तिकमार्गशीर्पपीपकृष्णसप्तमीपूपवासाः। तासु कमेण विमलनाथ १ अनन्तनाथ चन्द्रप्रमशान्ति ३ नेमि ४ अपम ५ भापानमा मिमनाय माययदि महावीर ६ पार्श्वनाथ ७ तीर्थकृता वृछत्लाप्रविधिना पूजा । यनकन्यासः। मनन्तमाय मारपरपरि चम्मममशान्ति उद्यापने वृहस्लाम्रविधिपूर्वक रूप्यमयलोकनालेरुपरि सस्थित सुवर्णमय अभिमबलि नेमिनाम र रमजडित मुकुट दौकयेत् । सप्तसश्यया पकानफलजातिं च सघवात्सल्य प्रासिकादि माविमाय र सघपूजा च । एतत्फल वाछितमाप्तिः । इति श्रादकरणीयमागाद मुकूट- मार्गभिरबी महाबीर उ सप्तमीतपः ॥७॥ ॥ अथ अम्पातप. । शुक्लादिपञ्चमीप्वेव पत्रमासेपु वे पौपरति पार्थनाम गतपः । एफमक्तादि वै कार्यमन्यापूजनपूर्वक ॥१॥ अम्बाराषनाथै तप' अम्पातप । तत्र पत्रसु शुक्लपश्चमीपु नेमिजिनाम्बापूजनपूर्वक छह । यथाशक्ति तपो विधेय । यमकन्यासः । उद्यापने विमलधातुभिर्ययोक्त अम्वामूर्ति- विधापन तत्प्रतिष्ठापन कल्पोक्तविधिना नित्य तत्पूजन सघवात्सल्य सघपूजा च । तस्फल अम्पावरप्राप्तिः । इति आद्धकरणीयमागाठ अम्पातपः॥८॥ ॥ अप भुत- देवतातपः । एकादशेषु यथेषु पक्षेप्येकावशेषु च । यपाशक्ति तप कार्य वाग्देग्य- . ८अबातपआगारमास पं उ A उ प र प सिथिषु तप एकाशनादिक । विधेय सर्वसपत्ति सुखे तपसि निश्चितं ॥ १ ॥ सर्पसुखसंपत्तिहेतुखात्सर्वसु- खसपत्ति । तत्र प्रतिपत्सक्तमेकमत द्वितीयाया वे एव वृद्ध्या यावत्पूर्णिमायाः पञ्चदश । पर यदि कापि तिथिर्विस्मरति तदा सा पुनरादितो विधेया । एवं विंशत्युत्तरशतदिनैः पूर्यते । यश्रकन्यासः । ज्यापने बृहत्लाप्रविधिपूर्वक विंशत्युत्तरशतसस्यया फलपकानजातिढौफन सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फलं मुखमाधिः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ सर्वसुखसपत्सितपः ॥१२॥ ॥ अथाष्टापदपावडीतपः। आश्विना- १३ भापदपापडीतप आगाट टाहिकाखेव यथाशक्तितपक्रमैः । विधेयमष्टवर्षाणि तप अष्टापदः पर ॥१॥ अष्टापदारोदार्थ तपः अष्टापदपावडीतपः । तत्र आश्वि- नाष्टाहिकासु यथाशक्ति तपो विधेय । देयाने वर्णमय सोपान स- १३ For more स्थाप्य अष्टप्रकारपूजामिः पूजयेत् । एव अष्टवर्षाप्यष्टसोपानानि विध्यात् । यत्रकन्यासः । उद्यापने चतुर्विशसिसस्यया पकानफ- लजातीना वृहत्लाविधिपूर्वक टोकनं । सघवात्सल्य सघपूजा घ। घ ५ श्रम ANDRRRR एतत्फल दुर्लमप्रासिः ॥ इति श्राद्धकरणीयमागाद अापदपापडी- • अवमुबmnvi तपः ॥ १३॥ ॥ अथ मोक्षदण्डतपः । यावन्मुष्टिप्रमाण स्याद्गुरुद- व वसु २/1/20५/प्र ण्डस्य तावतः । विदधीतकान्तराधोपवासान्मुसमाहितः ॥१॥ मोक्ष- आधा11०"०९/१३५१५/ए ५२ अमु८/९/10/11/१२/१२/११/१५/ए असु८१९१०.१२/१३/११/१५५ ६५/असु१९/१० ११ १२/१३/११/५/ए १९मातरतप भागार प मायक मादप व मादक भापक ५५ मापक " माह .4 मापक स. बान. ६०ए०.प्र. 1010101290२१५ .11110110२१५ -1100RI .10111011211 .1000२१५ 11८1९1 11111 ए तत्र भाद्रपदासप्तमीमारभ्य त्रयोदशीपर्यन्त दुग्धदधिकृतक- | रम्भपायसलपनश्रीपतरैर्जिनमातृका पूजयित्वा यथाशक्ति ए. कभकादितपो विधेय । तच सप्तवर्षपर्यन्त । पर वर्पद्वये वर्पद्वये ए उद्यापन अनया रीत्या विधेय । भाद्रपदशुक्लचतुर्दश्या चतुर्वि- ए शतिसख्ययापूपकादाडिमादिफलजाति क्षिप्रचदीपात्राणि जिन- मावणामने दौफयेत् । सपुम्राविकायाश्च वस्त्रागराग-ताम्मू- पलादि देय । सप्तमवर्पोयापने च जिनमाणामने सप्तम्या तैर. दौकन अष्टम्या घृतढीकन नवम्या पफानदोकन वशम्पा गोदुग्ध टोकन एकादश्या दघिदौकन द्वादश्या गुडदौकन प्रयोदश्या क्षिप्रचटी कणिकाहरीतकी घान्याका मेधी गुद अजन शलाका सससस्यगतप. --- प्रक्रमुकढीकन सपुत्राषिकाया नालिकेरवान सघ- वास्सल्य सघपूजा घ । एतत्फल पुत्रप्राप्तिः । यत्र- कन्यास' । इति भाटुकरणीयमागार मातरतप ॥२१॥ ॥ अथ सर्वसुखसपत्तितपः। एकादिरसा - al ए १२ ए । १५ be 1 १२ सर्वसुलर्सपछि सपागाई EE तिथिपु तप एफाशनादिक । विधेय सर्वसपत्ति सुखे तपसि निश्चितं ॥१॥ सर्वमुखसंपत्तिहेतुत्वात्सर्वसु- खसपत्ति । तत्र प्रतिपत्सकमेकमक्त द्वितीयाया द्वे एच वृद्ध्या यावत्पूर्णिमायाः पञ्चदश । पर यदि कापि तिथिर्विस्मरति तदा सा पुनरादितो विधेया । एवं विंशत्युत्तरशतदिनैः पूर्यते । यन्नकन्यासः । उद्यापने बहलाप्रविधिपूर्वक विंशत्युत्तरशतसस्यया फलपकानजातिदौकनं सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फलं सुखप्रासिः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ सर्पसुखसपत्तितपः ॥ १२॥ ॥ अथाप्टापदपापडीतपः। आश्विना- टाहिकाखेव यथाशक्तितपाक्रमैः । विधेयमष्टवर्षाणि तप अष्टापदः १३ अयपदपायरीतप आगाट पर ॥१॥ अष्टापदारोहाथै तपः अष्टापदपावडीतपः । तत्र आश्वि- नाष्टाहिकासु यथाशक्ति तपो विधेय । देवाग्रे स्वर्णमय सोपान स- ५॥ अनु pm niu स्थाप्य अष्टप्रकारपूजामिः पूजयेत् । एव अष्टवण्यष्टसोपानानि असुERRP विध्यात् । यत्रकन्यासः। उधापने चतुर्विंशतिसख्यया पकानफ- २५ अम्बत Rurale लजातीनां बृहत्लाप्रविधिपूर्वक ढोकनं । सघवात्सल्य सघपूजा च । ५ असु RIP एतत्फल दुर्लभप्राप्तिः ॥ इति श्राद्धकरणीयमागाद अष्टापदपावडी- | अम्बर Rmvat तपः ॥ १३ ॥ ॥ अथ मोक्षदण्डतपः । यावन्मुष्टिप्रमाण स्याद्गुरुद- अम ८९MR10/] ण्डस्य तावतः । विदधीतकान्तराधोपवासान्मुसमाहितः ॥१॥मोक्ष- प.अम्..." १२/१३१४/१५/ए ६२ असु ९/१० १२३१/१५/ए ११ मावरतप आगाट 14 माछ स मान०.ए... २५ | मायक D८11101121 भाग 11८111011211२।११ मायक 1८111121111१५ भागक 1020129२॥2॥ आमादपक 101290२३ . मादक DICI101112113 तत्र भाद्रपदशुक्लसप्तमीमारभ्य त्रयोदशीपर्यन्त दुग्धदधिकृतक- रम्यपायसलपनश्रीतपूरैर्जिनमातृका पूजयित्वा यपाशक्ति ए- प कभक्तादित्तपो विधेय । तच सप्तवर्षपर्यन्त । पर वर्पद्वये चर्पदये ५ उद्यापन अनया रीत्या विधेय । भाद्रपदशुक्लचतुर्दश्या चतुर्वि- ए शतिसख्ययापूपकादाडिमादिफलजाति क्षिपचढीपात्राणि जिन- मावणामने दौफयेत् । सपुनमाविकायाश्च वस्त्रागराग-ताम्बू- पलादि देय । सप्तमवोधापने च जिनमातूणामग्रे ससम्या सेट- दौफन अष्टम्यां घृतीकन नवम्पा पफाप्नदोकन वशम्या गोदुग्ध दौफन एकादश्या दघिटोकन द्वादश्या गुठटोकन प्रयोदश्या क्षिप्रचटी फणिकाहरीतकी धान्याका मेथी गुद अजन शलाका सप्तसस्यगतप. प्रक्रमुकटोकन सपुत्राधिकाया नालिकरदान सघ- वास्सस्य सघपूजा प । एतस्फल पुत्रप्राप्ति । यत्र- कन्यास । इति भाटकरणीयमागार मातरतपः ॥ ११॥ ॥ अथ सर्वसुलसपत्तितपः। एकाविसमा . al HbHs M १२ सर्पसुखसंपत्ति तप भागार्ड - . al वि 中医医连体座便医生使 ति PA ति ति ति 6 - सिथिषु तप एकाशनादिक । विधेय सर्वसपत्ति मुखे तपसि निश्चितं ॥ १॥ सर्वसुखसंपत्तिहेतुवात्सर्पसु- खसपत्ति । तत्र प्रतिपत्सकमेकमक्त द्वितीयाया व एष पृझ्या यावत्पूर्णिमायाः पञ्चदश । परं यदि कापि सिथिर्षिसमरति तदा सा पुनरादितो विधेया । एवं विंशत्युत्तरशतदिनैः पूर्यते । यत्रकन्यासः । अद्यापने वृहत्लानविधिपूर्वकं विंशत्युत्तरशतसस्यया फलपफान्नजातिदौकनं सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फलं सुखप्राप्तिः । इति श्राद्धकरणीयमागाद सर्वसुखसपत्सितपः ॥ १२॥ ॥ अथाष्टापदपावडीतपः। आश्विना- टाहिकाखेव यथाशक्तितपाक्रमः । विधेयमष्टवाणि तप अष्टापदः १३ अापक्षपापणीतप आगार पर ॥१॥ अष्टापदारोहाय तपः अष्टापदपावडीतपः । तत्र आश्वि- नाष्टाहिकासु यथाशक्ति तपो विषेय । देवाग्रे वर्णमय सोपान स- पाप menu स्थाप्य अष्टप्रकारपूजामिः पूजयेत् । एव अष्टवण्यष्टसोपानानि व वसु २0 विध्यात् । यनकन्यासः। उद्यापने चतुर्विंशतिसख्यया पकानफ- १५ वम Rure लजातीना बृहत्लात्रविधिपूर्वक ढौफनं । सघवात्सल्य संघपूजा च । पण असु २३RN एतत्फल दुर्लमप्राप्तिः ॥ इति श्राद्धकरणीयमागाट अष्टापदपावडी- घ• असुन तपः ॥ १३॥ ॥ अथ मोक्षदण्डतपः । यावन्मुष्टिपमाण स्याद्गुरुद- पहस्य तावतः । विदधीतकान्तराधोपवासान्मुसमाहितः ॥१॥ मोक्ष- प.अमु0/९/१०"०२/२०१४/१५ए १२Jआमु१/१०.२३/११/१५ "Ri911१११५ए प८अस/९/३.
-54- MAMIN b[]]}E}E]b[I] दण्डस्य तपः मोक्षदण्डतपः । तत्र १४ मोसदपतप आगार यावन्मुष्टिप्रमाणो गुरुदण्डो भवति तावत उपवासानेकान्तरान्विदध्या- FFFFFFFFFFFFFFFFFFFFEBBS त् । पर्यन्तोपवासे गुरुदण्डस्य चन्द- नर्षितस्प परिधापनिकावान नालिकेराक्षतदान । यावन्मुष्टिप्रमाणता तावत्सख्यया फलमुद्रापकातरवाजा. १५ माम्सदर्शिवप मागार १६ दितीय मदुम्खदर्शितप आगाढ तिदान सघवात्सल्य सघपूजा उमरमेमा एक च । यतकन्यास । एतत्फल रिधीयमासे एम २१वमेमासे पुल विपनः । इति आकरणी- हि तीवमासे प्रापसमेमासे पक.. यमागाह मोक्षदण्डतपः॥१४॥ पावशेमासेपुक" ॥ अथ अदुःखदर्शितपः । शुरु- ५ दावोमासे पक १२ पं पक्षेषु कर्तव्या क्रमात्पबदश- योपोमासेगम ॥ खपि । उपवासास्तिपिप्णेष पू. सर्पशेमासे पुज येते विभिनव तत् ॥ १ ॥न पंचदशेमासे १५ दुलानि ब्रहशीसमस तदु:- प्रथममासे उ पा भ 7 पा न पा उ न पा द पा उ १ पा तुपैमासे पा पाममा पामासे समममासे 144444444 प पा 1.4141444 प प पा . 7 पा IA पू उ 1 ठ १ 7 पुरु १ पू पू पू पू १ १७ गौतमपटिगहातपः खदर्शि । तत्र एकस्या शुक्लपतिपशुपवासः। द्वितीयमासे शुक्ल द्वितीयायामुपवासः। एव पञ्चदशसु मासेषु शुक्लपक्षेषु यावत्पूर्णिमाया उपवासाः पञ्चदश संख्यया भवन्ति। यफापि तिथिविस्मरति तदा पुनरपि तिथिरारभ्यते । यमकन्यासः । उथापने श्रीप्रषभदेवस्य पूजन रूप्यमयवृक्षः तच्छाखाया सुवर्णमयपालनक पदृसूत्रग्रन्धित पष्टसूत्रमयतूलिका तदुपरि सुवर्णमयपुत्तलिफा पञ्चदशसख्यया पकानफलजाति- डोफनं । पर तिथौ तिथौ नव नव नैवेद्य फल च ढोकनीय संघवात्सल्य सघपूजा च । । एतत्फल सर्वदुःखप्रणाशः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ अदुःखदर्शितपः ॥१५॥ ॥ सद्वितीयादुःखदर्शितपसि पञ्चदशोपपासा एकान्तरिताः तिधिविनापि विधेयाः शेष सथैव । इति द्वितीय अदुःखदर्शितप आगाढ ॥ १६ ॥ ॥ अथ गौतमपडिगहातपः। 1 एकासु पश्चदशसु खशक्तेरनुसारतः । तपः कार्य गौतमस्य पूजाकरणपूर्वक ॥१॥ गौतमपात्रोपलक्षित तपः गौतमपात्रतपः । तन पश्चदशपूर्णिमा यावत् श्रीगौतम- मूर्तिपूर्वक यथाशक्ति प्रत्याख्यान विधेय । उद्यापने श्रीगौतमस्य श्रीमहावीरस्य च वृहत्लाप्रविधिपूजा । रूप्यमयपात्र काष्ठमय च द्वे पायसपूरिते गुरवे दयात् वेष्टनफझोलिकासहिते । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल विविघलब्धयः । यत्रकन्यासः इति Gallo 44 मुक प पू १ ए ए पू पू १ 444lal .
११. T १२ 7 उ आदफरणीयमागाड गौतमपरिगहातपः ॥ १७॥ ॥ अथ निर्वाणदीपतपः । धर्पघ्रय दीपमाला पूर्व मुख्य १८ निर्माणदीपसप भागार दिनद्वये । उपवासद्वय कार्य दीपप्रस्तारपूर्वक ॥१॥ निर्वाणमार्गे दीप इव निर्वाणदीपः । तत्र दीपमालिकायाश्चचतुर्दश्यमावास्पयो उपवासद्वय पि- व प्रतिकववि १प | कार्तिकपति धेय । तत्र हि रात्रद्वयेपि श्रीमहावीराने अखण्ढाक्षतदीपदान । यत्रक- पब । कार्तिकचदि न्यासः । उद्यापने घर्पघ्रयान्ते वृहत्लावविधिपूर्वक महावीरपूजा दीपस- हसवान सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल मोक्षमार्गमासि' । इति श्राद्धकरणीयमागाट निर्वाणदीपतप' ॥१८॥ ॥ अथामृताष्टदीपतपः । शुरलाष्टमीषु घाटासु आचाम्लादितपासि घ । विदधीत खशतया प १९ अमृताएमीवप मागार ततस्तस्फूरण भवेत् ॥१॥ अमृताभिषेकेणोपलक्षिता अष्ठमी अ- मृताष्टमी । तत्र अष्टम शुलाष्टमीषु आषाम्लान्पेव विषयानि । र यन्त्रकन्यास' । उद्यापने पृहस्लाविधिपूर्वक पूतदुग्मभूत कलश रमाणकमात्रमोदकसहित शैकयेत् । सघबास्सस्य सपपूजा । एतत्फल आरोग्यं । इति श्राद्धकरणीयमागाठ अमृताष्टमीतपः ॥ १९॥ ॥ अप खण्डदशमीतपः। शुहास दशसख्यासु निजशक्त्या तपोविधि । विदधीत ततः पूर्तिस्तस्य संपचते क्रमात् ॥१॥ असण्डा दशम्या ८ उ . उ ८ र पुर/10/ 25/10/" एफ103(103" शुक10/ 3107 अक0/ 790/ २० अक्षदशमीतप मागाव तपः अखण्डदशमीतपः । तत्र दशसु शुक्लदशमीषु यथाशक्त्या तपो विधेय । यनकन्यासः । उद्यापने दशसख्यया अन्नपकानफलजातिटोकन अखपिष्टताक्ष- तेनैवेद्य अखण्डपदेन परिधापनिका अखण्डतधाराप्रयदान चैत्यपरिधौ । सघ- IFEDERE. वात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल अखण्मुख । इति श्राद्धकरणीयमागाठ अख- कण्डदशमीतपः ॥ २०॥ ॥ अथ परपालितपः। पश्नवर्षाणि वीरस्य फल्याणि- र कसमाप्सितः । उपवासत्रय कृत्वा द्वात्रिंशदरसांचरेत् ॥ १॥ परलोके पालिरिव २१ परपालिसप मागाद दिन ३५ परत्रपालिः। तत्र दीपोत्सवादारभ्य निरन्तर तप उपवासत्रय कृत्वा निरन्तराणि द्वात्रिंशनिर्षिकृत्तिकानि विदध्यात् । एव पञ्चवर्षाणि । फे- र। | नि । नि । नि । म । न । वि : चिवनोपवासान्येकान्तराण्याहुः । यन्नकन्यासः । उद्यापने प्रतिवर्ष में निकम, सेईसत्कलपनश्रीपालि स्थाले विधाय सुरभिवृतेनापूरयेत् । चरमोया- पने वृहल्लाप्रविधिः सघवात्सल्य संघपूजा च । एतत्फल परत्र स- गतिः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ परम्रपालितपः ॥ २१ ॥ सोपान(पायटी)तपः । ससाष्टनवदशमिस्तद्गुणैस्तिथिसक्रमः । दत्तिभिः पूर्यते चैव सोपानतप उत्तम ॥१॥ निलिन नदि, निललिनि, ॥ अथ ११. 7 १४ 1 श्राद्धकरणीयमागार गौतमपरिगरातपः ॥ १७॥ ॥ अथ निर्वाणदीपतपः । घर्पत्रय दीपमाला पूर्व मुत्प १८ निषापदीपतप आगार विनद्वये । उपवासद्वय कार्य दीपप्रस्तारपूर्वक ॥१॥ निर्वाणमार्गे दीप निर्वाणदीपः । तत्र दीपमालिफायायचतुर्दश्यमावास्ययो' उपवासद्वय वि- प्रतिकानि २ कार्तिकपति घेय । सम्र हिरानद्वयेपि श्रीमहावीराने अखण्डाक्षतदीपदान । यत्रक- प । कार्तिकरवि उ | न्यासः । उद्यापने वर्षम्रयान्ते वृहत्लाप्रविधिपूर्वक महावीरपूजा दीपस- इस्रदान सघषात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल मोक्षमार्गमाप्ति' । इति श्राद्धकरणीयमागाद निर्याणदीपतप' ॥ १८॥ ॥ अथामृताप्टदीपतपः । शुक्लाष्टमीपु षाटासु आचाम्लादितपासि च । विदधीत खशक्तपा च १९ अमृताएमीवप मागार ततस्तस्पूरण भवेत् ॥१॥ अमृताभिषेकेणोपलक्षिता अष्टमी अ- मृताप्टमी । तत्र अष्टम शुल्लाष्टमीषु आचाम्लान्येव विषयानि । वर यन्नकन्यास' । उद्यापने इस्लाविधिपूर्वक पूतदुग्धभृत कलश उमाणकमात्रमोदकसहित रोकयेत् । सघवात्सल्य सपपूजा । एतफल आरोग्यं । इति श्राद्धकरणीयमागाह अमृताष्टमीतपः ॥ १९॥ ॥ अय खण्डदशमीतप'। यहास दशसख्यासु निजशक्त्या तपोविर्षि । विदधीत ततः पूर्तिस्वस संपपते क्रमात् ॥१॥ अखण्णायां दशम्या BU उ एक ८ ८ . १ - - . १ ११ १ - ૨ ૨ ૨ २ २ मते । द्वितीयाष्टके वे एपमेकैकदत्तिवृद्ध्या नेयं । याषदष्टमेऽष्टके प्रतिदिनमष्टौ वत्तयो गधन्ते । तृतीया नवनवमिकाया नवनवान्विधीयते । एकाशीतिदिनानीत्यर्थः । अनापि प्रथमनवके प्रतिदिनमेकादसि एफै- कझ्या च नषके प्रतिदिन नव दत्तयः चतुर्थी वशदशमिका दशवशकान् यायत्क्रियते शत दिनानीत्यर्थः । २२ सोपानतप आगाट दशवशमिका २२ सोपामठप आगाठ मषमघमिका मक्कादचि १ दशके दति वि१० २ नपके वधि २ २ वशके दत्ति २/२/२/ २/ २ २दि १० नबके | पनि ३ . ३ ३ दशके दधि ३३ । मपके पति वश चि वि ५ दशक दत्ति ५५ दि१०॥ ५ मयके वृधि ५ (दशके वति दि.० सबके पति .दशके दधि दि१० • मवके दचि दशक दति सबके पति ९ वाके, दधि ९९ ९मबके । रति ९ १० दसक दधि 10/10/2010/2000201000 . २ २ २ २ 24 ५४ ५ १ १ १ १ १ १ P ५ ५ ५ 21, ५ cles १ . AIS A A 4 ८ ८ ९ २ २ १० ८ ८ . ९ र मोक्षारोडे सोपानमिव सोपानतपः । तत्र सप्तमिफाचाचतस्रः प्रतिमाः प्रतिपायन्ते यथा सप्तसप्तमिका अ- टाटमिका नपनपमिका वशदशमिका चेति । अत्राचा सससप्तमिका एकोनपञ्चाशदिनानीत्यर्थः। तम्रायस- सके प्रतिदिनमेकैका दत्तिर्गनते। द्वितीयसप्तके प्रतिदिन दत्तिद्वय । तृतीयसप्तके प्रतिदिन दत्तित्रिक । च. तुर्ये प्रतिदिन वत्तिचतुष्टय । एवमेकैकदत्तिवृद्ध्या ज्ञेय । यावस्ससमसप्तके प्रत्यह दसिसप्तक ग्राह्य । द्विती- याष्टाष्ठमिका भष्टौ मष्टकान् क्रियते । चतुःषष्टिदिनानीत्यर्थः । अत्रापि प्रथमाष्टके प्रतिदिनमेकैका दत्तिर्ग- १ २२ सोपानतप आगा सप्तसप्तमिका तपः ससका वचि." २ सप्तके पचि ||२/२/२/२/३/२/वि. सिसकेपछि ||३ || . ससके पति 01.10. ससके पचि ५/५/१५ सहक पति || • ससकेपचि २२ सोपानतप आगाट अाएमिकातप: मटके दतिया २ मरके रचि ||२||२२२२RRO मटके रचि ३1३1३/३/३ भारफेरचि 01.01/01R रपि ५५ पछि ५ 1-1-SEl- के पचि | . .
२४ नयकारफलतपः 7 - ए १० 7 उ ३ ट नमस्कारफलतपः । कृस्वा नघकभक्तानि तदुधापनमेव च । शक्तिहीनविधेय च पूर्वपत्तत्समापन ॥१॥ नमस्कारफलदायिसपः नमस्कारफलतपः । सत्र अष्टषष्ट्यैकाशनेष्यसमर्थः पदसख्यया नकाशनानि विद- ध्यात् । यन्त्रकन्यासः । ज्यापन च पूर्ववत् । २५ अविधपादशमी तप आगाट एतत्फलं पूर्ववत् । इति श्राद्धकरणीयमागाढ न- म मानपदमुवि । १० ममोमा वाम मस्कारफलतपः ॥ २४ ॥ ॥ अथ अविधवाद- २ प | मानपवमुदि ममोसिवाण २ शमीतप । भाद्रपद शुक्लदशमी दिन एकाशन- वर्षे मानपपमुखि ममोभायरियाण. मथो निशायां च । अम्यापूजनजागरणकर्मणी भानपवमुदि ममोरपस्मायाणं. सुविधिना कुर्यात् ॥ १॥ अवैधव्याथै दशमी मानपषमुखि बमोएसम्पसहर्ण अविघयादशमी । तत्र भाद्रपद शुक्लवशम्यामे- एसोपवनमुभागे। व मानपपसुवि कभक्त विध्यात् निशि जागरण अम्बापूजन सम्पपातप्पणासमो. धर्षे भावपदसुदि नालिकेरादि फलवानी १० पकानवानी १० दो- मगमणघरासम्मेसि ८ मानपवमुदि कन एध सावत्कर्तव्य यावदशवर्षाणि । उद्या- मानपवसुवि पने इन्द्राणीपूजा सघवात्सल्य सघपूजा च । १०ध मानपवमुदि एतत्फल अवैधव्यं । यसकन्यासः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ अविधवादशमीतपः ॥ २५॥ ॥ अथ बृहन्न- ५ पर्षे उ 4 १० १० ९ पामावमगम:
रापा ए ए ए प प अत्रापि प्रपमवशके प्रति दिनमेका दत्तिः । ततकैफदत्तिवृद्धया दशमदशके प्रतिदिन दशदत्तपः । यत्र. काणि यथा । एष नषभिर्मासैमतुर्विशत्यादिनैश्चतस्रोपि प्रतिमाः समर्थ्यन्ते । उद्यापने वृहत्लात्रविधिपूर्वक नानापफानफलरोकनं सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल मोक्षमार्गः । इति श्राद्धकरणीयमागाढ सोपान- तपः ॥ २२ ॥ ॥ अथ कर्मचतुर्थ तपः । उप- २३ कर्मचतुर्षसप आगाट वासत्रय कुर्यादादावन्ते निरन्तर । मध्ये ए पष्टिमितान्कुर्यादुपपासाय सान्तरान् ॥१॥ ए कर्मणा चतुर्थ खण्डनरूप कर्मचतुर्थे । तत्र उप पूर्व निरन्तरमुपचासत्रय ततः पष्टिरुपवासा उप एकाशनान्तरिताः पुनरूपवासत्रय निर- न्तर । उद्यापने पृहस्लाविधिपूर्वक सप्य- मय वृक्ष वर्णकठार व टोकयेत् । यप्रक- न्यासः । उपापने सघवास्सल्य सषपूजा च । एतस्फल कर्मदः इति भादकरणी- यमागाई कर्मचतुर्पतपः ॥ २६ ॥ ॥अप प र ए ए ए ए र ५ प ए ए ए प पु ए 1444444444 ए 144444444 ए 1444444444 144444444 ए ए ए स 44444 ए - ___ ___ ए प् ए ए ए 7 ए ए ए प 7 उ प ए 7 ए 4 - यत् ॥१॥ तत्र प्रथम नन्यापाराधनार्थमुपवासः। ततो घरणेन्द्राम्पिका श्रुतदेवीश्रीगौतमाराधनार्थ आधा- म्लचतुष्टय । ततः परमेष्ठिरसत्रयाराधनार्थ आचाम्लाष्टक । ततः षोडशविद्यादेष्याराधनार्थ पोडशैकम- कानि । तप्तचतुर्विशतिशासनयक्षिण्याराधनार्य चतुर्षिशस्येकमक्तानि । ततो दशदिक्पालाराधना) दशै । कमक्कानि । ततो ग्रहक्षेत्रपालाराधनाथै दशैकमक्कानि । सतचतुर्णिकायदेवताराधनार्थ चत्वार्येकभक्तानि- ततः साराधनार्यमुपवासः एवमुपवासद्वय द्वादशाचाम्लानि चतुःषष्ट्येकभकानि सर्वदिनान्यष्टाविंशतिः। स्थापने चैत्ये वृहत्लाप्रविधिः । धर्मागारे लघुनन्यावर्तपूजन पूर्ववत् । सघवात्सल्य संघपूजा च । एतत्फल परम तीर्थकरनामगोत्र इह च सर्वदेवसान्निध्य । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाड लघुनन्यावर्ततपः ॥२७॥ इति फलप्तपांसि सप्तर्षिशतिः। इति त्रिविधान्यपि तपासि सपूर्णानि ॥ अय पिंशतिस्थानकानि । अईत्पूजा १ सिद्धपूजा २ प्रवचनपूजा ३ गुरुपूजा ४ स्थविरपूजा ५ यहुश्रुस- पूजा ६ सपखिपूजा ७ ज्ञानोपयोग ८ सम्यक्त्वपालन ९ विनयकरणं १० आवश्यककरण ११ ब्रह्मचर्य १२ धर्मध्यान १३ यथाशक्तितपः १४ वैयाकृत्य १५ समाधिः १६ अपूर्वज्ञानपाठः १७ श्रुतमक्तिः १८ ज्ञानपूजा १९ सघजादिकरण २० इति विंशतिस्थानफाराधन ॥ एतेषु तपःकरणस्य न निश्चयः फित्वेषा मुक्ताना आ- राधनमेष करणीय ॥ भरइत १ सिद्ध २ पषयण ३ गुरु ४ थेर ५ पहुस्सु ए ६ तवस्सी ७ य । वत्सलया य एसि अभिक्खनाणोवउगे ८ य ॥१॥दसण ९ विणए १० आवस्सए ११ य सील पए १२ निरइयारो।
न्यापर्ततपः । गृहमन्यापर्तषिषिसंस्ययकाशनादिभिः । पूरणीय तपश्चोधापने तत्पूजन महत् ॥१॥ नन्या- वाराधना तप नन्यावसतपः । तत्र प्रथममुपवासो नन्यापाराधनाय । ततः सौधर्मेन्द्रईशानेन्द्र तदे- घतानामाचाम्सत्रय । ततोऽहंदादि अष्टकाना आराधनार्थ अष्टाचाम्लानि । ततश्चतुर्विंशतिजिनमानाराघ- नाथै चतुर्विशतिरेकभकानि । ततः षोडशविद्यादेष्याराधनार्थं पोडशैकमक्कानि । ततम्मतुर्विशतिलोका- न्तिकाराधना चतुर्विशतिरेकमकानि । ततश्चतुःपष्टीन्द्राराधनार्थ चतुःपष्टिरेकभक्तानि । ततमतुप्पष्टीन्द्र- देष्याराधनाथै चतुष्षष्टिरेकभक्कानि । ततमतुर्षिशतिशासनयक्षाराधनार्थ चतुर्विशतिरेकभकानि । ततम- तुर्विशतिशासनयक्षिण्याराधनार्थं चतुर्विंशतिरेफभक्कानि । ततो दशदिक्पालाराधनार्थ दर्शकभकानि । ततो प्रक्षेत्रपालाराधनाथ दशैकमक्कानि । ततचतुर्णिफायदेवताराधनार्थं चस्वार्यकभकानि । तत सर्वा- राधनामुपवासः । अत्रोपवासद्वय एकादशाचाम्लानि द्विशती चतुःषष्ट्युसरा एकभकाना । एक सप्तसस- अधिकेन विनशतस्येन पूर्यते । यनकन्यासः । ज्यापने थैल्ये गृहत्लाप्रविधिः धर्मागारे नन्यावर्तपूजा प्रति- छाविधिवत् । सघपूजा संघवास्सल्य । एतत्फल परलोके तीर्थकरनामकर्म इहलोके सर्वईय' सर्वदेवतसा- निम्य । इति यतिभाटकरणीयमागाट यूहन्नन्यावर्ततपः ॥ २६ ॥ ॥ अथ लघुनन्यापर्ततपः। नन्यावतारा- पना तपानन्यावर्ततप । लघोम नन्यावर्तस्य तपः कार्य विशेषतः । तदारापनसस्यामिरयापनमिहादि। पोसपा ९माइतिरमिन्प्रत्येम्बा पोषितासि । २ मनाविरणमा पोमिताधि।
- वत् ॥ १॥ तत्र प्रथम नन्यापाराषनार्थमुपवासः। ततो धरणेन्द्राम्पिका श्रुतदेवीश्रीगौतमाराधनायें आचा- म्लचतुष्टय । ततः परमेष्ठिरसत्रयाराधनाथ आचाम्लाष्टक । ततः षोडशविद्यादेव्याराधनायें षोडशैकम- कानि । ततश्चतुर्विशतिशासनयक्षिण्याराधनार्थ चतुर्षिशत्येफभक्तानि । ततो दशदिक्पालाराधनार्य दशै । कमक्तानि । ततो ग्रहक्षेत्रपालाराधनार्थ दशैकभकानि । ततश्चतुर्णिकायदेवताराघनार्य चत्वार्येकभक्तानि- सतः साराधनार्यमुपवासः एवमुपवासदय द्वादशाचाम्लानि चतुःषष्ट्येकमक्तानि सर्वदिनान्यष्टाविंशतिः। उमापने वैस्ये वृहत्लाघ्रविधिः । धर्मागारे लघुनन्याय-पूजन पूर्ववत् । सघवात्सल्य सघपूजा च । एतत्फल परत्र तीर्थकरनामगोत्र इह च सर्वदेषसान्निध्य । इति यतिश्राद्धकरणीयमागाट लघुनन्यावर्ततपः ॥ २७ ॥ इति फलप्तपासि सप्तर्विशतिः। इति विविधान्यपि तपासि सपूर्णानि ॥ अप विंशतिस्थानकानि । अईत्पूजा १ सिद्धपूजा २ प्रवचनपूजा ३ गुरुपूजा ४ स्थविरपूजा ५ बहुश्रुत- पूजा ६ सपखिपूजा ७ ज्ञानोपयोग ८ सम्यक्त्वपालन ९ विनयकरणं १० आवश्यककरण ११ ब्रह्मचर्य १२ धर्मध्यान १३ यथाशक्तितपः१४ वैयावृस्य १५ समाधिः १६ अपूर्वज्ञानपाठः १७ श्रुतभक्तिः १८ ज्ञानपूजा १९ सघपूजादिकरण २० इति विंशतिस्थानफाराधन ॥ एतेषु तपाकरणस्य न निश्चयः फित्वेपा भुक्ताना आ- राधनमेय करणीय ॥ अरहत १ सिद्ध २ पवयण ३ गुरु ४ थेर ५ यहुस्सु ए ६ तपस्सी ७ य । वत्सलया य एसि अभिक्खनाणोवगे ८ य॥१॥दसण ९ विणए १० आवस्सए ११ य सील पए १२ निरइयारो।
न्यावर्तसपा । पहनन्यापर्त विधिसंख्ययैकाशनादिमिः । पूरणीय तपश्चोयापने तत्पूजन महत् ॥ १॥ नन्या- पाराधना तपः नन्यापर्ततपः । तत्र प्रथममुपपासो नन्यावर्ताराधनाय । ततः सौधर्मेन्द्रईशानेन्द्र श्रुतदे- घतानामाचाम्लत्रयं । ततोऽहंवादि अष्टकाना आराधनार्थ अष्टाचाम्लानि । ततमतुविशतिजिनमाम्राराघ- नार्थ चतुर्विशतिरेकमकानि । ततः पोडशविद्यादेव्याराधनार्थ पोदशैकभक्कानि । ततमतुर्विशतिलोका- न्तिकाराधनार्य चतुर्विशतिरेफभक्तानि । ततश्चतुःपष्टीन्द्राराधनार्थ चतु पष्टिरेकभक्तानि । ततमतुप्पष्टीन्द्र- देव्याराधनार्थ चतुष्षष्टिरेकमक्कानि । ततश्रतुर्विशतिशासनयक्षाराधनार्थ चतुर्विशतिरेकभक्कानि । ततम- तुर्विशतिशासनयक्षिण्याराधनार्थ चतुर्विशतिरेकभक्कानि । ततो दशदिक्पालाराधनाथू दशैकभकानि । ततो प्रहक्षेत्रपाठाराघनार्य दशैकमक्कानि । ततश्चतुर्णिकायदेषताराधनार्थ घस्वार्यकभकानि । ततः सर्वा- राधनामुपवासः। अत्रोपवासस्य एकादशाचाम्लानि द्विशती चतु'पट्युत्तरा एकमताना । एवं सप्तसप्त- यधिकेन दिनशतर्येन पूर्यते । यत्रकन्यासः । ज्यापने घेत्ये वृहस्लाविधिः धर्मागारे नन्यावर्तपूजा प्रति- छाविधिवत् । संघपूजा सघवास्सल्य । एतस्फल परलोके तीर्थकरनामकर्म इहलोके सर्वर्दय' सर्वदेवतसा- निध्य । इति यतिपादकरणीयमागार वृहमन्यावर्ततपः॥ २६ ॥ ॥ अथ लघुनन्यावर्ततपमन्यापारा- पना तपः नन्यावर्ततप । लघोष नन्यावर्तस्य तप' कार्य विशेषतः । तदारापनसस्याभिनयापनमिहावि- पोचतपा९माइतिरस्मिन्मापेमात्र पोलिताति। २ बसाहतिरणबार बोमिताधि।
आचार्यपदोचितलमे खगुरुरन्यो पा कमिवयोवृद्धो ज्ञानवृद्धो गीतार्याचार्यः पूर्ववद्वासाभिमन्नण विधाय घासक्षेप कृत्वा गणघरविधया तिलफ करोति समन्वये आचार्योपाध्यायसाधुसाध्वीश्रावफाधिका अपि परमेष्ठिमनपाठपूर्व तथैव श्रीखण्डेन तिलक कुर्वन्ति । ततो वृद्धगुरू पूर्ववदमिमश्रितवासाक्षतदान साधु- श्राद्धेभ्यः करोति । ततो वृद्धाचार्य:-क्षमासमणाण सुत्तेण अत्येण तदुभयेण गुरुगुणेहिं वुहाहि नित्थारग- पारगो होहि इत्युक्ते सर्वेपि वासाक्षतक्षेप कुर्वन्ति । ततो धन्दनकविधिः पूर्ववत् । अन्येषामुपाध्यायसाध्या- दीना गणानुज्ञा गणमुख्यत्वकथन वाचनानुशाधिकारायसेय । इति पदारोपाधिकारे यतिपदारोपविधिः ॥ ॥ अथ विप्राणां । तेषां च आचार्योपाध्यायस्थानपतिकर्माधिकारिभेदाच्चतुर्धा पदक्रमः । तत्राचार्याः शुद्धस- म्यग्दृष्टयो द्वादशवतघरा अन्यदैवतलिङ्गिप्रणामसमाषणसस्तवविवर्जितास्त्यक्तसायद्याः दुष्पतिग्रहरहिता नित्य कृतप्रत्यास्याना भवन्ति । तद्यथा-खमावादरूपसतुष्टा अल्पभाषणतत्पराः। जिनागमात्पर नैव प- ठन्ति श्रुतमावरात् ॥१॥ निस्य घौतषस्नमाजो द्वादशव्रतधारिणः । सम्यगभ्यस्ततत्त्वार्थाः प्रमाणनन्यदिनः ॥२॥ प्रायः सापद्यविरसा मिथ्याक्सङ्गवर्जिताः । धीराः शान्ता गुणोपेताः सर्वशास्त्रविदस्तथा ॥३॥ प्रतिष्ठादिसर्वकर्मफरणाभ्यासशालिनः प्रत्याख्यानरताः प्रायः प्राय प्राशुकमोजिनः ॥४॥ नित्यस्लानरता दान्ता वाग्मिनो मनवेदिनः । षट्कर्मसाधनाष्यग्रहृदयास्ते द्विधैव हि ॥५॥ साधूपास्तिपरा नित्य शुद्धवशसमु- वाः । मायः फनकहस्ताय दुष्पतिग्रहवर्जिताः ॥ ६॥ प्राणात्ययेपि शूद्वाप्नभोजनेऽतिपरायुखाः । धार्ताफमू-
मूलपट्टाभिसेओ कओ तर्हि मयणसुवरीएवि । सेसाण अट्ठएह कओ अ लहुपट्टाभिसेओ॥१०६५॥
मसायरो भएको तिन्नेव य धवलासिद्विणो मित्ता।एए चउरोऽवि तया रना निअमतिणो ठविआ।
कोसधीनयरीमो अणाविमो धवलनदणो विमलो।सो कणयपट्टपुव्व सिट्ठी सठाविमो रना ॥१०६७॥
अट्टाहियाउ चेहरेसु काराविऊण विष्ठिपुव्व । सिरिसिद्धचकपूभ च कारए परमभचीए ।। १०६८॥
ठाणे ठाणे घेईहराइ कारेइ तुगसिहराइ । घोसावेइ ममारि दाण दीणाण दावेइ ॥ १०६९ ॥
तत्र मदनसुन्दर्या मपि मूलपट्टाभिषेका, सा मूलपहराशीपदे स्थापिवेत्यर्थः, प पुनः शेपाणां भष्टानां राणीनां
लघुपट्टाभिषेकः कुस' ।। १०६५ ॥ तदा एकप मतिसागर पीएयेष च पवनष्ठिनो मित्राथि एते चत्वारोऽपि राहा भी.
पालेन निजमन्त्रिणः स्थापिताः ॥ १०६६ ॥ तथा कोशाम्बीनगरीतो विमलो नाम धवलनन्दनो-पपलभेष्ठिपुत्र मानापित,
स विमलो रामा श्रीपालेन कनकपट्टपूर्व-सौवर्णपट्टबन्धकपूर्वकं श्रेष्ठी सं-सम्यक् प्रकारेण स्थापित ॥१०६७॥ क्या श्रीपा
समैत्यगृहेषु-बिनमन्दिरेषु अष्टादिकामहोत्सवान् कारयित्वा विधिपूर्व परममस्त्या भीसिद्धचक्रपूर्जा व कारयति ॥१०६८।।
स्थाने स्थाने तुङ्गानि उचानि शिखरासि येषा तानि तुशिखराशि चैत्यगृहाशि कारयति, वयाऽमारि-सर्वजन्तुभ्योऽभय-
दानं घोरपति, पुना दीनेभ्यो दान दापयति, इरवं पुण्यकृत्वानि करोतीत्पर्य ॥ १०६६ ॥
। नायमग्गेण रज्ज पालतो पियअमाहिं सजुत्तो। सिरिसिरिसार नरिंदो टुब्व करेइ लीलाओ अह मजिससेणनामा रायरिसी सो विसुद्धचारित्तो । उप्पन्नावहिनाणो समागओ तत्थ नयरीए । तस्सागमण सोऊण नरवरो पुलमो पमोएण । माइपियाहि समेओ सपत्तो वंदणनिमिच ॥ तिपयाहिणितु सग्मं त मुगिनाह नमित्तु नरनाहो । पुरओ अ संनिविट्ठो सपरिवारोमविणयपरो॥ सोऽधि सिरिअजिमसेणो मुणिरामओ रायरोसपरिमुक्को । करुणिकपरो परम धम्मसरूव कहइ एवं । न्यायमार्गस्थ राज्य पालयन् प्रियतमामि:-चनमामि सयुक्त:-सहित श्रीश्रीपालनरेन्द्र इन्द्र इव लीला:-क्रीडा: करोति ॥ १०७० ॥ अथ स श्रीमजितसेननामा राजपिस्ता नगर्या-चम्पायर्या समागत , कीवृशः सः -विशुर-निर्मल चारित्र यस्य स स्थाऽत एव उत्पन्न भवधिज्ञान यस्य स तयाभूतः ॥ १७ ॥ तस्य-राजरागमन श्रुत्वा नरपरो राजा श्रीपालः प्रमोदेन-दस पुलक्ति-सखातरोमोद्गमः सन् मात्रा जनन्या प्रियाभिश्व-वनमामिः समेत:-सहितो चन्दननि- मिर्च-मुने धन्दनार्थ सम्प्राप्तः ॥ १८७२ ॥ नरनाथो-राजा श्रीपालस्त-मुनिनाय प्रिः प्रदक्षिणीकृत्य पुन• सम्यग् नत्वा- प्रणम्प पुरत'-मनसव सनिविष्टा, कीदृशो नरनाथ: १-सपरिवार.-परिवारसहितश्च पुनर्षिनयपरः ॥१.७३। सः श्रीभजित सेनोऽपि मुनिराजो रागरोपपरिमनतो रागद्वेपाभ्यां समन्तादहिता, पुनः करुणा परा-प्रकष्टा यस्य स तथाभूतः सन् एव- वक्ष्यमाय प्रकारेण परम-प्रधान धर्मस्य स्वरूप कथयति ।। १०७४ ।। , TANTYOHITam मूलपट्टाभिसेओ को तहिं मयणसुदरीएवि। सेसाण अट्ठएह कओ अ लहुपट्टमभिसेओ।१०६५॥ मसायरो अ इको तिन्नेव य धवचसिद्विणो मिला। एए चउरोऽवि तया रन्ना निअमतिणो ठविआ॥ कोसवीनयरीभो अणाविमओ धवजनदणो विमलो।सो कणयपटपुटव सिट्ठी सठाविभो रन्ना ॥१०६७॥ अट्टाहियाउ चेहरेसु काराविकण विहिपुव्व । सिरिसिद्धचक्कपूम च कारए परमभचीए ॥ १०६८॥ ठाणे ठाणे घेईहराइ कारेइ तुगसिहराइ । घोसावेइ अमारि दाण दीणाण दावेइ ॥ १०६९ ।। तत्र मदनसुन्दर्या मपि मूलपहाभिषेका, सा मूलपट्ठराज्ञीपदे स्थापितेत्यर्थः, च पुनः शेपाणों मष्टानां राशीनां लघुपट्टाभिषेकः कसः ॥ १०६५ ॥ तदा एका मतिसागर त्रीपयेष च धवलयष्ठिनो मित्राणि एते पत्वारोऽपि राना भी- पालेन निजमन्त्रिणः स्थापिताः ॥१८६६ ॥ तथा कोशाम्बीनगरीतो विमलो नाम धवलनन्दनो-धवल भेष्टिपुत्र मानापित , स विमलो राजा भीपालन कनकपट्टपूर्व-सौवर्णपहनन्धकपूर्वक भेष्ठी सं-सम्यक् प्रकारेण स्थापित ॥१०६७॥ तया भीपा समैत्यगृ-बिनमन्दिरेषु अष्टाहिकामहोत्सवान् कारयित्वा विधिपूर्व परममस्त्या श्रीसिद्धचक्रपूजा प कारयति ॥१०६८॥ स्थाने स्थाने तुङ्गानि-उच्चानि शिखरासि येषां तानि तुशिखराशि पैत्यगृहाणि कारयति, तथाऽमारि-सर्वजन्तुभ्योऽभप- दानं पोषयति, पुनः दीनेभ्यो दान दापयति, इएवं पुण्यकत्यानि करोतीत्यर्थः ।। १०६६ ॥
म महंतेण च पुनेण, जाएवि गुरुसगमे । आलस्साईहिं रुखाणं, दुलहं गुरुसगं ॥ १०८० ॥ कह कहपि जीवाण, जाएऽवि गुरुदसणे । चुग्गाहियाण धुत्तेहिं, उलह पञ्जुवामणं ॥ १०८१ ॥ गुरुपासेऽवि पत्ताण, दुलहा आगमस्सुई । जं निदा विगहामो अ, दुजमाओ सयाइवि ॥ १०७२ ॥ सपनाए सुईएवि, तत्तबुद्धी सुदुल्लहा । ज सिंगारकहाईसु, सावहाणमणो जणो ॥ १०८३ ।। उवइटेऽपि तत्तमि, सद्धा भचंतदुल्लहा । ज तत्तरुइणो जीवा, दीसति विरला जए ॥ १०८४ ॥ फदाचित् महता पुण्येन च गुरुसरगमे जातेऽपि भालस्यादिमि प्रयोदशतस्करै रुपना प्राणिनां गुरुदर्शन दुर्लम, ते चामी "भातस्समोदवना थमा कोहा पमाय किवणचा । मयसोगा भन्नाया, पक्खेव कुऊहतारमणा।।३।।इति ॥१०८०॥ जीवानां कथकथमपि-केन केनापि प्रकारेण गुरुदर्शने मातेऽपि धूर्युग्राहितानां प्रान्तचिचीकृताना पर्युपासन-गुरुसेवन दुर्लभम् ॥ १०८१ ॥ गुरुपार्थे प्राप्तानामपि भागमस्य-सिदान्तस्मै श्रुति'-श्रवस्य दुर्लमा, यत्-यस्मात्कारयाद निद्रा विक- थाथ सदापि दुर्जयाः सन्ति, तत्प्रमणात् श्रवखं दुर्लभमपीत्यर्थः ॥१०८२ ॥ श्रुतौ-भागमथवणे सम्प्राप्तायामपि तत्व- युद्धिः सुदुर्तमा, यत्-यस्मात्कारवान बनो-लोकः भृगारकयादिषु-शृगारहास्यादिकथासु सावधान-ऐकाग्र्ययुक्त मनो यस्य स तथा पहुद्देश्यन्ते इति शेपः ॥ गुरुभिस्तत्चे उपदिष्टेऽपि प्रसा-मास्तिक्यं अत्यन्तदुर्लमा, पद्-पसाव कारणा- तन्वेषु-जिनोपतपदार्थेषु रुचिर्येपो ते तस्वरुपयो जीवा जगति-सोके विरला दृश्यन्ते ॥ १००४ ॥ AJIRAOGIC
SUSH..16
भो भो भन्ना! भवोहामे, दुसहो माणुसो महो। चुलगाईहिनापहि, मागममि विमहिमो॥१०७५॥
लद्धमि माणुसे जम्मे, दुलह खिचमारिअ । ज दीसति शहाणेगे, मिच्छा मिला पुलिंदया॥१०७६॥
आरिएसु म खिचेसु, दुखह कुलमुत्तम । जं वाहसुणियाश्ण, कुले जायाण को गुणो ? ॥ १०७७ ।।
कुले सोऽपि तुझंभ, रूवामागमाउअ । विगला वाहिआऽकालमया दीतति ज जणा ॥ १०७८ ।।
सेसु सव्येसु लद्धेसु, बुझहो गुरुतंगमो । ज सया सम्बखिचेच, पाविज्वति न साहुणो ॥ १०७९ ॥
मो ! भो ! मन्पा मदौ-मघसमूहे मानुपो-मनुप्पसम्बन्धी मो-जन्म भागमे-सिदान्वे सुनकादिभिः चुनगपासग-
धने इत्यादिभिर्माता-हटान्तः दुर्समो-पापो म्यास्पात-उक्तः ॥ १०७५ ॥ कदाचित मानुरे जन्मनि लन्चे सवि भायं
पेत्रं दुर्लभ यद्-पस्मात्कारबाद श भरते भनार्यक्षेत्रेषु भने के हो म्शेच्छा मिला पुजिन्दाब म्लेच्छमेदा एव दृश्यन्वे-
विलोपन्ते ॥ १.७६ ॥ भार्येषु प पेत्रेषु उत्चमं कल दुर्तमं यद्-पस्मात्कारणात् व्याघसौनिकादीनां-जुन्धाखटिकादीनां
अलेपु खाताना उत्पन्नानां को गुणः, न कोऽपीत्पर्यः ॥ १०७७॥ इत्ते लम्धेऽपि रूप-परिपून्द्रियपत्र तथा भारोग्य
नीरोगता तया भायुक-महदायुः एतबस दुर्घमम् , पद-पस्मात्कारणात् जना-उचमकलोद्भवा मपि वही लोका विकला-नि-
देन्निपास्तथा पापिता-रोगियस्तपाइकाले मृवा दृश्यन्ते ।। १०७८ ॥ येषु रूपादिषु सर्वेषु सम्पपि गुरुपरामः-सह-
से सरगो दुर्समा, यद-पस्मास्कारबाट सर्वत्रे सदा साधो न प्राप्पन्ते ॥१०७६ ॥
. महतेण च पुन्नेण, जाएवि गुरुसगमे । आलस्साईहिं रुखाणं, दुसरं आलस्साईहिं रुद्धाणं, दुलहं गुरुदंसग ॥ १०८० ॥ कह कहपि जीवाण, जाएऽवि गुरुदंसणे । बुग्गाहियाण धुचेहि, सह पज्जुवासण ॥ १०८१ ॥ गुरुपासेऽवि पत्ताण, दुलहा आगमस्सुई । ज निदा विगहामो अ, दुजमाओ सयाइवि ॥ १०॥२॥ सपत्ताए सुईएवि, तत्तवुद्धी सुदुष्ठहा । ज सिंगारकहाईसु, सावहाणमणो जो ॥ १०८३ ॥ उपइटेऽपि तत्तमि, सद्धा अञ्चतदुलहा । ज तत्तरुइणो जीवा, दीसति विरला जए ॥ १०८४ ॥ पदाचित् महता पुण्येन च गुरुसगमे जातेऽपि आलस्यादिमि त्रयोदशतस्करै रुखाना प्राणिनां गुरुदर्शन दुर्लम, ते चामी "मानस्समोहवमा थमा कोहा पमाय किषयचा । मयसोगा भन्नामा, पक्खेव फुऊइला रमणा ॥१॥॥इति ॥१०८०॥ जीवानां कथकथमपि फेन केनापि प्रकारेण्य गुरुदर्शने आतेऽपि ध्युग्राहिताना-प्रान्तचिचीकृवानां पर्युपासन-गुरुसेवन दुर्लभम् ॥ १०८१ ॥ गुरुपायें प्राप्तानामपि भागमस्य-सिद्धान्तस्य श्रुति -श्रवण दुर्लसा, यत्-यस्मात्कारमा निद्रा विक थाष सदापि दुर्जया सन्ति, तत्प्रमगात् अवय दुर्लभमपीत्यर्थः ॥ १०८२ ॥ श्रुतौ-भागमभवणे सम्प्राप्तायामपि तत्व- पुदिः सुदुरीमा, यत्-यस्मात्कारणात् जनो-लोकः शृङ्गारकथादिपु-शृगारहास्यादिकयासु सावधान-ऐकाय्ययुक्तं मनो यस्य स तथा पहुद्देश्यन्वे इति शेषः । गुरुमिस्तत्चे उपदिष्टेऽपि श्रद्धा-आस्तिक्य अत्यन्तदुर्लमा, यद्-यसात् कारणा- सन्चेपु-जिनोक्तपदार्थेषु रुचिर्येपो वे तत्वरुचयो बीया बगति-सोके विरला दृश्यन्ते ॥ १०८४ ।।
जायाए तत्सद्धाए, तत्तवोहो सुवुझहो । ज आसनसिवा केई, तच घुज्झति जतुणो ॥ १०८५ ॥ तम दसविहो धम्मो, खंती माय मज्जव । मुची तयो दया सच्च, सोय यभमकिंचणं ॥ १०८६ ।। संतीनाममकोहत, माव माणवजण । प्रज्जव सरलो भावो, मुत्ती निग्गयया दुहा ॥ १०८७ ॥ तको इच्छानिरोहो भ, दया जीवाण पालणं । सञ्च वकमसावज, सोय निम्मलचित्चया ॥ १०८८॥ यममटारमेमस्स, मेहुणस्स विषवण । अकिंचण न मे कन्ज, केणाविस्थितिऽणीहया ॥ १०८९ ॥ सक्षश्रद्धाया-तत्यप्रतीतो जातायामपि तस्वबोध:-तत्वज्ञान मुलमः, यद्-यमात्कारणात्कचित् भासम-निकट शिव- मुश्विर्येषां से पास मशिपा एष असपो-जीवाः तवं पुध्यन्ते, न सर्वेऽपीत्यर्थः ।। १०८५ ॥ तवं किमित्याह-तत्त्व दश विषो स्वयाहि -शान्ति:१ मार्दव२ मार्जर सक्तिा तपः५ दया सत्यशांच ८ मा ६ भाकिमन्यर०॥ १०८६॥ अपामर्थानाह-पाति म अक्रोषत्व-क्रोधाभाव १ मार्दवं-मानपर्धनम् २ मार्चवम् सरतो भाव-भभिप्राय ३ मुविवर्दिया निम्र पचा-निर्लोमता, द्रष्यतो माषतच परिग्रहरस्तित्वमित्यर्थः ॥ १०७ ॥ इच्छाया निरोषध तप उच्यत५ जीवाना पासन-पण या उम्पते६ असापद्य-निर्दोष पाक्य सत्यमुच्यते७ निर्मलपिचता शौचमुच्यते ॥ १०८८ ॥ भप्टादशमे- दस मैपुनस्य विपर्खन प्रम उच्यते, सब सौदारिकवैफियभेदाद् द्विविधं मधुनं, तदेकमपि मनोवाफार फरथकारणानुमति- मेदामपविध, इयोमिलने अष्टादश विषमितिल, केनापि परतुना मम कार्य न-नास्ति इत्येव यानीहता-नि:स्पृहता तत् भाकि अत्याध्यते १० ॥ १०८९ ॥ 1.INDIAN एसो दसविहोदेसी, धम्मो कप्पदुमोवमो । जीवाण पुण्णपुण्णाण, सव्वसुक्खाण दायगो ॥१०९०॥ धम्मो चिंतामणी रम्मो, चितिअत्याण वायगो । निम्मलो केवलालोअलच्छिविच्छिशिकारओ ॥ कल्लाणिक्कमओ वित्तरूवो मेरुवमो इमो । सुमणाणं मणोतुष्टुिं, देइ धम्मो महोदओ ॥ १०९२ ॥ दशविधा दशप्रकारा उदेशा-अवयया नामोचारणानि वा यस्य स तथाभूत एप धर्मः कल्पद्रुमोपमः कन्पषसदृशः पूर्स पुएपेभ्यो जीपेभ्य' सर्वसौरल्यानां दायकोऽस्ति, पूर्व पुण्य येपो से पूर्णपुण्यास्तेभ्यः, कम्पवृक्षाणामपि दशविधत्वाच- दुपमा धर्म उक्त ॥ १०६० ॥ धर्मचिन्तामस्थिरिष रम्पो-मनोझधिन्तितायोना-चाम्छितार्थानां दायको दाताऽस्ति, कीदृशो धर्मो -निर्मलो-निर्दोपो मत एव केवलालोका कवलनानरूपप्रकाशः सा एष लक्ष्मी'--सम्पत् तस्या विच्छिडित्ति- विस्तारस्तत्कारफः ।। १०६१ ।। कन्याण-माल मेरुपये कन्यासम्-सुपर्ण सदेव एकं स्वरूपमस्पति कन्याणकमयः पुन- पिंच प्रसिद्ध रूप-स्वरूप यस्य स तथा इयोस्तुन्य विशेपक्षामिद, यद्वा मेरुपचे वृत्त-धर्मुलं रूपम् भाकृतिर्यस्य स तथा, पुनर्म- हान् उदयो यसात् स महोदय , मेरुपचे महानुदय-उम्पत्य यस्य स तथान्त एव मेरुणा गिरिराजेन उपमा यस्य स मेरू- पमोऽय धर्म , सुमनसा-शोमनमनोषचीनां जनानां मेरुपचे देवानां मनसि तुष्टि-तोप ददाति ॥ १०९२ ॥ ITIERONEERNET688
आयाए तरसद्धाए, तत्तबोहो मुझहो । ज आसनसिपा केई, तच घुज्झति जतुणो ॥ १०८५ ॥
तत्र दसपिहो धम्मो, खती मइव भज्जव । मुनी तवो दया सच्च, सोय घभमकिंचणं ॥ १०८६ ॥
खंतीनाममकोहत्त, महवं माणवजण । मज्जवं सरलो भावो, मुची निग्गथया दुहा ॥ १०८७ ।।
तको इच्छानिरोहो भ, दया जीवाण पालण। सच वकमसावज्ज, सोयं निम्मलचित्तया ॥ १०८८॥
पंभमटारभेमस्स, मेहुणस्स विषजण । अकिंवण न मे कन्ज, केणाविस्थितिऽणीहया ॥ १०८९ ॥
तषश्रद्धा-सत्त्वप्रतीतौ धावावामपि तत्त्वबोधा-तत्त्वज्ञान मुदुलमा, यद्-यसात्कारणात्कचित् भासम-निकट शिव-
मुनिवर्येषां से पास मशिषा एव अन्सपो-जीषाः तस्वं पुष्पन्ते, न सर्वेऽपीत्यर्थः ।। १९८५ ॥ तच किमित्यार-तत्वं दश
विषो पस्तयाहि -धान्तिः१ मार्दवर मार्जर मस्तिा सपा दया सत्य७ शांचं ८ प्रम ह भारिश्चन्य१०।। १०८६॥
भाषामनार-पाति म अक्रोषत्वकोपामाष । मार्दष-मानवर्जनम्र भार्जवम् सरलो भाव-भभिप्राय ३ मुरिदिपा
निर्म पसा-निर्बीमता, द्रम्यतो मावतष परिग्रहरहितत्वमित्यर्थः ॥१०८७ ॥ इच्छाया निरोपथ सप उच्यते५ जीवाना
पासन नपण या उच्यते६ असापग-निर्दोष वाक्यं सत्यमुच्यते७ निर्मलचिता शौचमुच्यते॥१०८८ ॥ मटादशमे-
इस मैथुनस्य विधर्वनं प्रम उच्यते, त्र भौदारिकवैफियभेदाद द्विविध मधुन, पदेष कमपि मनोवाकाप करयकारणानुमति-
मेदामवविध, इमोमिनने मष्टादशाविषमिति, केनापि वस्तुना मम कार्य न-नास्ति इत्येव यानीइता--नि:स्पृहता तत् भाकि-
अन्यायते१० ॥ १०८९ ॥
- 'एभस्सेवावयोदेणं, तच नाणंपि निच्छय। एअस्साराहणावं, तच चारिचमेव य ॥ १०९७ ॥ इचो जा निजरा तीए, रूव तत तवोऽवि अ । एवमेभाई सव्वाइ, पयाई तत्तमुत्तमं ॥ १०९८ ॥ तत्तो नवपइ एसा, तत्तभूभा विसेसओ । सव्वेहिं भव्वसचेहि, नेआ झेभा य निचसो.॥ १०९९ ॥ एय नवपय भव्वा!, झायता सुद्धमाणसा । अप्पणो चेव अप्पमि, सक्ख पिक्खति अप्पय ॥११०॥ भप्पमि पिक्खिए ज च, खणे खिज्जइ कम्मय । न त तवेण तिव्वेण, जम्मकोडीहिं खिज्जए॥११०१॥ एतस्य धर्मस्यैव भवबोधेन-सम्पगुमानेन निश्यं-निश्चयात्मकं वस्तुनिर्णयजनक ज्ञानमपि तत्त्व, च पुनरेतस्य धर्मस्य माराधनारूप चारित्रमपि तत्व, एवशब्दोऽप्पर्थे ॥ १०१७ ॥ इत-भस्माचारित्रात् या कर्मणां निर्जरा तस्या रूप-स्वरूप तपोऽपि च तत्वमस्ति एवम्-भमुना प्रकारेण एतानि सर्वाणि पदानि उत्तम-सर्वोत्कृष्ट तत्त्वमस्ति, पत्र जावावेकवचनम् ॥१०६८ ||वत -तस्मात्कारणात् एपा-मनन्तरोफ्ता नवाना पदानां समाहारो नवपदी सर्वैभव्यमुस्दै -भव्यप्राणिभिर्विशेषत- स्तचभूता शेया नित्यशो ध्येया-ध्यातव्या च ।। १०६६ ॥ एतां नवपदी झात्वा शुद्ध मानस-मनो येषां ते शुसमानसाः सन्तो ध्यायन्तो नरा भात्मना-स्वयमेव आत्मनि-स्वस्मिन् साधात्-प्रत्यक्ष यात्मान प्रेषन्ते-पश्यन्ति ॥११००॥ भात्मनि प्रेषिते-वृष्टे सति धणे-घणमात्रे यध कर्म क्षीयते तत्कर्म वीमेण तपसा जन्मकोटिमिरपि न धीयते ॥ ११०१ ।।
" सुगृत्सत्चखिचीए, सव्वस्सव य सोहिमओ । धम्मो जयइ संवितो, जवूदीवोवमो इमो ॥ १०९३ ॥ एसो भ जेहिं पन्नचो, तेऽवि तत्त जिणुत्तमा। एअस्स फलनूया य, सिद्धा तत्त न ससमो॥१०९॥ दसता एयमायार, तत्तमायरिआवि हु । सिक्खयता इम सीसे, तचमुज्झावयामि अ ॥ १०९५ ॥ साहयता इम सम्म, तत्तरूवा सुसाहुणो । एअस्स सदहाणेण, सुतच दसणपि हु ॥ १०९६ ॥ - सर्वस्वमत्-सवेगृहसारपत् सुगुप्ता-मुप्छु रविता या सप्तक्षेत्री 'जिणभवणपिम्प पुत्यय'त्यादिका बीपपणे मरनरारत विदेहमियतौरएपयवहारवर्षरम्पकाख्या तया शोमितो-पिरामिता, पुनः स-सम्पर पचम्-गापारी यय स जम्दीपपणे संवतः-सम्पग् घर्सलोज एव अम्मूधीपेन उपमा यस्य स तथाभूतोऽयं धर्मो जयति, सर्वोत्कण पते इत्पर्य ॥१०६३॥ एप धर्मों यः प्रघ्नप्त:-प्रदर्शितस्ते बिनोचमा-जिनेन्द्रा भपि तत्व, एतस्य धर्मस्य फलभूता सिद्धाप सप.न सराप , मत्र सन्दहो नास्तीत्यर्य ॥ १०६४ ॥ एतं धर्मरूपमाचारं दर्शयन भाचार्या अपि तच, या शि-यान् इमे धर्म शिवपन्वोऽ ध्यापका-उपाध्याया मपि च तत्त्वम् ।। १०९५ ॥ इमं धर्म सम्यक् साधयन्तः सुमापवस्तपा सन्ति, एतस्स धर्मस्म भदानेन दर्शन-सम्पक्स्वमपि सुप्चु-योभन तस्वम् ।। १०६६ ॥
ASH 'एभस्सेवावपोटेण, तत्तं नाणंपि निच्छयं। एअस्साराहणारूवं, तत्तं चारिचमेव य ॥ १०९७ ॥ इत्तो जा निजरा तीए, रूव तच तवोऽवि अ । एवमेभाई सवाई, पयाई तत्चमुत्तमं ॥ १०९८ ।। ततो नवपइ एसा, तत्तभूमा विसेसओ । सव्वेहिं भव्वसचेहि, नेआ झेमा य निचसो.॥ १०९९ ।। एय नवपय भव्वा !, झायता सुद्धमाणसा । अप्पणो चेव अप्पमि, सक्ख पिक्खति अप्पय ॥११००॥ अप्पमि पिक्खिए ज च, खणे खिज्जइ कम्मय । न त तवेण तिव्वेण, जम्मकोडीहिं खिजए॥११०१॥ एतस्य धर्मस्यैव अवयोघेन-सम्यग्ज्ञानेन निश्श्य-निषयात्मक वस्तुनिर्णयजनक ज्ञानमपि तच्च, च पुनरेतस्य धर्मस्य भारापनारूप पारिवमपि तत्व, एक्शन्दोऽप्यर्थे ॥ १०१७ ॥ इत-प्रसाचारित्रात् या कर्मणां निर्जरा तस्या रूप-स्वरूपं सपोऽपि च तत्त्वमस्ति एवम्-भमुना प्रकारेण एतानि सर्वाणि पदानि उत्तम-सर्वोत्कृष्टं तत्वमस्ति, मत्र नावावेकवचनम् ॥ १०६८ ॥ तत -तस्मात्कारस्थात् एपा-मनन्तरोक्ता नपानां पदाना समाहारो नवपदी सर्वव्यमस्वैः-मन्यप्राणिभिर्विशेपन- स्तत्त्वभूता नेया नित्यशो ध्येया-ध्यातन्पा च ॥ १०६६ ।। एसा नवपदी शात्या शुद्ध मानस-मनो येषां ते शुखमानसाः सन्तो ध्यायन्तो नरा भात्मना-स्वयमेव आत्मनि-स्वस्मिन् साघात्-प्रत्यक्ष पात्मान प्रेषन्ते-पश्यन्ति ॥११००॥ भात्मनि प्रेषिते-दृष्टे सति घणे-घणमात्रे यच्च कर्म पीयते तत्कर्म तीवेण तपसा जन्मकोटिमिरपि न सीयते ।। ११०१ ।।
ता तुज्झे भो महाभागा, नाऊण तत्तमुत्तम । सम्म झापह ज सिग्घ, पावेहाणदसपय ॥ ११०२॥
एव सो मुणिराओ काऊण देसण ठिओ जाव । ताप सिरिपालराया विणयपरो जपए एव॥११०३।।
नाणमहोयहि भयव फेण कुकम्मेण तारिसो रोगो।वालचे मह जाओ' केण सुकम्मेण समिओअ?॥
केण च कम्मणाऽह ठाणे ठाणे अ परिसिं रिद्धिं । सपत्तो' तह केण कुकम्मणा सायरे पडिओ?॥
तह केण नीमकम्मेण चेव ढुंधचण महाघोर । पचोऽह १ त सब कहेह काऊण सुपताय ॥११०६॥
-
सता-तस्मात्कारगाव मो ' महामागा-महो ' महामाग्यवन्तो व्यमिद उत्तम वन्य मात्वा सम्पम् यया स्पापया
मायत, यत्-पतः शीघ्र मानन्दसम्पद-परमाडादरूपसम्पचिं प्राप्नुव ।।११०२।। सोऽवितसेनो मुनिराज एवम्-उस्वरसारण
देशनां कृत्वा यापत् स्थितस्तापत् श्रीपालो राबा विनयपर। सन् एव-वक्ष्यमाणप्रकारेण बन्पति-पदति ॥ ११.३॥
ज्ञानमहोदधे-रेशानसाएद ! हे भगवन् । केन फर्मणा मम पालत्वे वादृशो रोगो बात-उत्पम १ च पुन केन मुक
मेया शान्तो-नाशम्प्राप्तः १ ॥११०४॥ च पुनः केन फर्मणाऽहं स्थाने स्थाने ईदृशीं अद्धि सम्प्राप्त या फेनकर्मणाम
सागरे-सपने पतित १ ॥ ११०॥ ॥ वथा फेन नीचकर्मवा एवाह महापोरं-महादारुण उम्मत्व प्राप्त वत्स मुतरामविरायेन
प्रसारं कृत्वा कपय ॥ १९०६॥
तो भणइ मुणिवरिंदो नरवर ! जीवाण इत्य संसारे। पुव्वक्यकम्मवसो हवति सुक्खा दुक्खाइ॥ त्यैव भरहवासे हिरनउरनामयमि वरनयरे । सिरिकतो नाम निवो पावविपसत्तमो अत्यि ॥ तरसऽस्थि सिरिसमाणा सरीरसौहाइ सिरिमई देवी। जिणधम्मनिउणबुद्धी विसुद्धसमचसीलजुआ॥ तीए अ नरवरिंदो भणिोतुह नाह ! जुज्जइ न एअं। पावटिमहावसण निबंधण नरयदुक्खाण ॥ भीरुणसत्थरोहिं तुरयारुडेहिं ज हणिज्नति । नासतावि हु ससया सो किर को खत्तिमायारो ॥ ततः-सदनन्तरं मुनियरेन्द्रो मपति हे नरवर-हे राजन् ! भत्र-मस्मिन ससारे जीवाना पूर्वकतकर्मणा यशात सुखानि दुःखानि च भवन्ति ॥ ११०७ ॥ अत्रैव भरतक्षेने हिरण्यपुरनामके प्रधाननगरे पापः-माखेटके प्रसक्त-भासक्ता श्रीका- न्तो नाम नृपो-राजास्ति-भासीदित्यर्थः ॥ १९०८ ॥ सस्य राक्ष' शरीरशोमया श्रीसमाना-लक्ष्मीच्या श्रीमतीनाम देवी- पट्टराठी अस्ति, कीदृशी !-बिनधर्मे निपूसा-दहा दिर्यस्याः सा तथा, पुनर्विशुद्ध-निर्मले ये सम्यक्त्वशीले-सम्यग्दर्शन प्रमचर्ये वाभ्यो युवा-साहिता ॥१९०६।। तया च श्रीमत्या नरवरेन्द्रो मणित , कथमित्याह-हे नाथ-हे स्वामिन् । एतत्- पापदिमहाय्यसन तव न युज्यसे, कीदृशमेतत् १-नरफदुःखानां निमन्धन-कारणम् ॥ १११० ॥ भीपमानि-भयङ्कराणि शूत्राणि करेपु-हस्तेषु येषां ते मीपमशनकरास्तेस्तुरगारुढी-प्रचारूडैनरैर्यनश्यन्तोऽपि शशफा-जन्तुविशेपा इन्यन्ते-मा र्यन्ते स किल का क्षत्रियाणा भाचारा, न कोऽपीत्यर्थः ॥ ११११॥ 9 ता तुझे भो महाभागा!, नाऊण तत्तमुत्तम । सम्मं झापह ज सिग्घ, पावेहाणदसपय ॥ ११०२ ॥ एव सो मुणिराओ काऊण देसण ठिओ जाव । ताव सिरिपालराया विणयपरो जपए एव॥११०३।। नाणमहोयहि !भयव केण कुकम्मेण तारिसो रोगो।वालते मह जामो केण सुकम्मेण समिओ अ१॥ केण च कम्मणाऽह ठाणे ठाणे अ परिसिं रिद्धि । सपत्तो' तह केण कुकम्मणा सायरे पडिओ ॥ तह केण नीमकम्मेण चेव डवचण महाघोर । पचोऽह ? त सब कहेह काऊण सुपसाय ॥११०६॥ वता-तस्मात्कारमात् मो ' महामागा-महो ' महाभाम्पपन्तो यूपमिद उचम उच्च सात्वा सम्यग् पपा स्पापया मामत, यत्-पतः शीघ्र मानन्दसम्पद-परमाहादरूपसम्पचिं प्राप्नुत ।।११०२।। सोऽजितसेनो मुनिराज एवम्-उस्वप्रकारण देशनां कस्वा यापन स्थितस्तापत् भीपालो राजा विनयपरः सन् एव-वक्ष्पमाणप्रकारण बन्पति-पदति ॥ ११.३ ॥ शानमहोदपे-पानसमुद्र ! हे भगवन् ! फेन कुकर्ममा मम पालत्वे वादृशो रोगो जात-उत्पम १ च पुन फैन सुक ममा शान्तो-नाशम्प्रातः १ ॥११०४॥ पुनः केन कर्मचाऽहं साने स्थाने ईदृशी ऋदि सम्प्राप्त । तया फेन-दार सागरे-सहे पवित १ ॥ ११०५ ॥ तथा केन नीचकर्मया एवाह महापोर-महादारुल उम्मल प्राप्त तत्स सुनरामविरान प्रसाई इत्यापम ॥ ११०६ ।।
- BSITESTHANI त चेष भणतेहिं तेहिं वंठेहि दृढविचेहिं । उवसग्गिओ मुर्णिदो खापरो लिट्ठलट्ठीहि ॥ १११७ ॥ जह जह ताडति मुणि ते दुट्ठा तह तहा समुच्छस । हासरसो नरनाहे मुणिनाहे उवसमरसो भ॥ कयमुणिउवसग्गा निभग्गा हणि अभूरिमयवग्गा । नरवइपुट्टिविलग्गा पत्ता नियंमि नयरंमि ॥ अन्नदिणे सो पुणरवि राया मिगयागमो निअसिन्न । मुत्तूण हरिणपुट्ठी धाविओ इक्कगो चेत्र । नश्तडवणे निलक्को सो हरिणो नरवरो तओ चुक्को । जा पिच्छ ता पासइ नउवकठे ठिअंसाहूं। तदेय-नृपोक्तमेष वचन भणद्भिः-जन्पनिस्तैर्दुष्टचिः पन्छ(एहै।)र्मुनीन्द्रो लेप्टुमिा-ज़ोष्टैप्टिमिः-लइटैः उपस- गित-उपद्वतः कीदृशो मुनीन्द्रः १-चमापरः-धमाप्रधानः ।। १११७ ॥ ते दुष्टा वएठा यया पथा मुनि तारयन्ति तथा तथा नरनाथे-नृपे हॉस्परसः समुत्रसति, मुनिनावे-मुनीसरे च उपशमरसः-शान्तरसः समुन्नमति ॥ ११११८ ॥ कवो मुने- रुपसर्गो यैस्ते तथान एव निर्भाग्या-माग्यहीनाः पुनर्हता भ्रयो-बहवो मृगवर्गा-मृगसमूहा यैस्त्रे तथा, ते यएठा नरपते- रातः पृष्ठौ विलमाः सन्तो निजके-स्वकीये नगरे प्राप्ताः ॥ १.१६॥ अन्यसिन्दिने स-राजा पुनरपि मृगयाां गतो नि सैन्य मुक्त्या-त्पक्त्या एका-एकाकी एव हरिणस पृष्ठौ धाषितः ।। ११२०॥ स हरियो नपास्तटे यवन तत्र 'निलुको- चि पनवृषाबाच्छादितत्वाददृश्पतां गतस्तदा नरपरो-राजा ततो मृगाच्युतः सन् यावत्प्रेषते-विलोकयति सावमया उप- कराठे-समीपे स्थित साधु पश्यति ।। ११२१ ।।
......
जस्थ अकयावराहा मया वराहाइणोऽवि निन्नाहा । मारिजति पराया सा सामिम! करिती नीई ॥
इतूण परप्पाण भप्पाण जे कुणति सप्पाण । अप्पाण दिवसाण कए भनासति अप्पाण ॥१११३ ॥
इच्चाइजिणिंदागमउवएससपहिं वोहयंताए । तीए न सक्किमओ सो निवारिउ पाववसणामो ॥
अन्नदिणे सो सत्तहिं सएहिं उछठदुटुवंठेहिं । मइआसतो पचो कत्यवि पगंमि पण गहणे॥१११५॥
वण तत्य एग धम्मज्झयसजुभ मुणिवरिंद । राया भणे एसो चमरकरो कुटिओ कोऽवि ॥१११६॥
पत्र नीतिमार्गे न तोपराधो पैस्तेऽकतापराधा मगा-हरिणा पराहादयः-शूकरादयोऽपि निर्मापा-मनाया पराठा-
दुबला जीवा मार्यन्ते सा स्वामिन् । कीदृशी नीतिः ॥१११२।। परालान-परजीचं हत्वा ये जीवास्तन्मोसमयसेन भात्मान
सपा-सबलं हन्ति ने दुष्टा मन्पानां-स्तोकानां दिवसानां कृते च-निमिचं मात्मान नाशयन्ति ।। १९९३ ॥ इत्यादि.
मिर्षिनेन्द्रागमसम्पन्धिमिरुपदेशाना शर्योधयन्त्या तया राश्या स राजा पापव्यसनाभिवारयितु न रास्योऽभूत् ॥१११४
मन्पमन्दिने स श्रीकान्तो राजा सप्तमि शत्रै उनपठदुष्टपएठः पुरुषः सह मृगपापा-पापदी पासरत सन्माप्यास्मिन्
बनगहने-दुरसगाइवने प्राप्त ॥ ११५ ॥ तत्र पने एक धर्मपबेन-योहरवेन सपुर्व-सहित मुनिवरेन्द्र दृष्ट्वा राजा मवति,
मविपनयना पामरं मरे यस्य स पामरकर एप कोऽपि इप्टिकोप्रस्ति ॥ १११६ ॥
488DREDSO98608, त चेव भणतेहि तेहिं वठेहिं दुट्ठचित्तेहिं । उक्सग्गिओ मुर्णिदो खमापरो लिट्ठलट्ठीहि ॥ १११७॥ जह जह ताडति मुणिं से दुट्ठा तह तहा समुल्लस । हासरसो नरनाहे मुणिनाहे उवसमरसो भ॥ ते कयमुणिउवसग्गा निभग्गा हणि अभूरिमयवग्गा । नरवइपुट्ठिविलग्गा पत्ता निअयंमि नयरमि ॥ अन्नविणे सो पुणरवि राया मिगयागमो निम सिन्न । मुत्तूण हरिणपुट्ठी धाविओ इक्कगो चेव ।। नश्तडवणे निलक्को सो हरिणो नरवरो तओ चुक्को । जा पिच्छ ता पासइ नवकठे ठिअंसाहुं । तदेव-नृपोक्तमेव पचन भणनिः-जम्पदिस्तैर्दुष्टचिः पम्दै(एछैः) नीन्द्रो लेष्टुमिः-जोप्टैप्टिमिः-जस्टैः उपस- गित-उपद्वतः, कीवृशो मुनीन्द्रः १-पमापरः-दमाप्रधानः ॥ १११७ ।। वे दुष्टा वएठा यथा पथा मुनि तारयन्ति तथा तथा नरनाधे-नृपे हास्परस समुन्नसति, मुनिनाथे-मुनीश्वरे च उपशमरस:-शान्तरसः समुन्नमति ॥ ११११ ।। कतो मुने रुपसर्गो यैस्ते तथान एव निर्माग्या-भाग्यहीनाः पुनर्हता भूयो बहवो मृगवर्गा-मृगसमूहा यैस्ते तथा, वण्ठा नरपते- रामः पृष्ठौ विलमा सन्तो निजके-स्वफीये नगरे प्राप्ताः ॥१.१६॥ अन्यसिन्दिने स-राजा पुनरपि मृगयायां गतो नि सैन्य मुफ्त्वा-त्पपत्वा एका-एकाकी एव हरिणस्य पृष्ठौ धाषितः ॥ ११२०॥ स हरियो नपास्तटे यदन सत्र 'निलको- चि धनवृक्षाघाच्छादितत्वाददृश्यतां गतस्तदा नरवरो-राजा सतो मृगाच्युतः सन् यावत्प्रेचते-विजोकयति तावमया उप- फएठे-समीप स्थित साधु पश्यति ॥ ११२१ ।।
त इट्टण पावेण तेस्य तह पिलिमो मुणिवरिंदो । सहसचि जहा पडिओ नजले तो पुणो तेण ॥
सजायकिंपिकरुणाभावेणं कड्डिऊण सो मुक्को । को जाणइ जीवाण भावपरावचमइविसम ? ॥
गिहमागएण तेण निश्शावयाभो निवेओ सहसा । सिरिमइदेवीपुरओ तीए भ निवो म भणिमो।
अग्नेसिपि जीवाण पीडाकरण हवेइ कडुअफल । ज पुण मुणिजणपीडाकरण त दारुणविवाग ॥
त साधु दृष्ट्वा सेन पापेन रेस राजा तया-तेन प्रकारेण कराभ्यां प्रेरितो यया मनिररेन्द्रः सहसेवि-मकस्मात् नदी
बले पतितः सदनन्तरम् ॥ ११२२ ।। पुनस्तेन राक्षा सञात -समुत्पम किमपि करुणामावो-दयापरिणामो यस्य स तेन
वपामवेन सता स मुनीन्द्र 'कडिऊस' चि जसमध्यामिफास्स नदीतटे मुक्तः, कथमेतावमित्याह-बीरानो भविवि-
पर्म माषपरावर्ष(न) परिक्षामविपर्ययं को बानाति १ प्रतिशमितानिन विना !, न कोऽपीत्यर्पा, युग्ममेतत् ॥ १॥२३ ।।
गृहमागसेन देन मा सहसा-सयः भीमत्या-देमाः पुरत-मजतो निजावदातः-सकीयनिर्मलभापो निवेदितो-शापित,
तदा तया नृप इदं-घश्यमार्च मसिता, नृपायेदमुक्तमित्यर्थः ॥ ११२५ । अन्येषामपि जीवाना पीठाकरब का फल
यस वद पटुकफस भवति, यत्पुनर्गनिबनस पीसकरवं वदारको विपाको यस्म वासविपाक, मतिमगरातार
मित्व ॥ ११२५ ॥
जओ-साह्रण हीलाए हाणी हासेण रोयण होइ । निंदाइ बहो वो ताडणया पाहिमरणाई ॥११२६॥ मुणिमारणेण जीवाणऽणतससारिमाण वोहीवि। दुलहा चित्र होइ धुव भणिअमिण आगमेऽविजओ। चेइभदव्यविणाते इसिघाए पवयणस्स उडाहे । सजइच उत्यभंगे मूल ग्गी घोदिलाभस्म ॥११२८॥ त सोऊण नरिंदो किंपि समुल्लसिअधम्मपरिणामो। पभणेइ अह पुणरवि न करिस्त एरिसमकज्ज। यत उक्त शास्ने, साधूनां दीलया हानिर्मवति, साधूनां हास्येन-सनेन रोदन भवति, साधूनां निन्दया पन्धो वधश्च भवति, साधूना नाडनया व्याधिमरणादिः-रोगप्रास्ववियोगादिर्मवति ॥ ११२६ ॥ मुनिमारणेन भनन्त संसारोऽस्त्येषा मित्यनन्तससारिकास्तेषां बीयानां योधि -जिनधर्मप्राप्तिरपि ध्रुव-निश्चित दुर्लभैव भवति, यत भागमे-सिद्धान्तेऽपि इद भमित-उक्तमस्ति ॥ ११२७ ॥ किमित्याह-चैत्यद्रव्य-जिनगृहसम्पन्धि द्रव्यं तस्स विनाशे-भक्षणोपेपणादिना मूलतो असे तथा सपिघाते-साधुमारखे तथा प्रवचनस्य-चतुर्विघसमस्य उशाहे-कलादानादिनाऽपवादकरणे तथा सयत्या:- साप्ण्यावतुर्थप्रसस्प-अमचर्यस्य मङ्ग घोधिलामस्प-मदर्मावाप्तेजेऽग्निर्दच', एतावता एतत्कनु पुन सद्धर्मलाभो दुर्चम एवेति [आवश्यकनियुक्तौ] ॥११२८॥ सत् राशीवचन श्रुत्वा नरेन्द्रो-राजा प्रमणति, कीदृशो नरेन्द्र ?-किमपि समुल्लसितो धर्मपरिणामो यस्य स तथा, किं कथयतीत्याह-भइ पुनरपि ईदृश अकार्य-अकृत्य न फरियामि ॥ ११०६ ।। - 880
व दट्टण पावेण तेय तह पिलिमो मुणिवरिंदो । सहसत्ति जहा पडिओ नजले तो पुणो तेण ॥
सजायकिंपिकरुणाभावेणं कड्डिऊण सो मुक्को । को जाणइ जीवाण भावपरावतमइविसम ? ॥
गिहमागएण तेण निशावयामो निवेओ सहसा। सिरिमइदेवीपुरओ तीए अनिवो म भणियो।
अग्नेसिपि जीप्राण पीडाकरण हवेइ कहुअफल । ज पुण मुणिजणपीडाकरण त दारुणविवाग ॥
सं साधु दृष्ट्या तेन पापेन रेव रामा तपा-सेन प्रकारेण कराभ्यां प्रेरितो यथा मुनिवरेन्द्र सहसेति-भकस्मात् नदी-
वखे पतितः तदनन्तरम् ॥ ११२२ ।। पुनस्तेन राजा समात-समुत्पम किमपि करुणाभावो-दयापरिणामो यस्य स तेन
सपाभूतेन सता स मुनीन्द्र 'कलिऊण' चि बसमध्याभिप्कास्प नदीतटे मुस्ता, फयमेतलावमित्याह-जीवानां मतिरि-
पर्म माषपरावर्म(न)-परिसामषिपर्व को बानाति १ प्रतिशयितबानिन विना ?, न फोऽपीत्यर्पः, पुग्ममेतत् ॥ १॥२३ ।।
गृहमागतेन तेन मा सहसा-सया भीमस्या-देव्याः पुरत-भावो निजायदातः-सकीयनिर्मलमारो निवेदितो-शापित,
तदा तमा नृप इदं-पस्वमा मथिता, नृपायेदास्तमित्यर्थः ।। ११२४ ॥ भन्येषामपि जीवाना पीठाकरण कदक फल
अस्य तन कटुकफल भवति, यत्युनर्मनिबनस पीसकरवं तदारुको विपाको यस्य वदाम्परिपाक, मतिभपहरफनपद
मित्यर्व ॥ ११२५ ॥
नरेसो ॥११३७॥ सो मुणिनाहो रना तत्तो आणाविओ निआवास । नमिओ अ पूइऔं खामियो न त नियमपराह पुटो अ सिरिमईए भयव ! अन्नाणभावओ रन्ना । साहूण उवसग्ग काऊण कय महापावं ॥११३६॥ तप्पावधायणस्थ किंपि उवाय कहेह पसिऊण । जेण एण एसो पावाओ छुट्टई तो भणइ मुणिवरिंदो भद्दे । पाव कय अणेण घण । ज गुणिणो उघाए सव्वगुणाणपि उवघाओ॥ तहवि कयदुफयाणवि जियाण जइ होइ भावउल्लासो । ता होइ दुक्याण नासो सव्वाणवि खणेण ॥ - सता-तदनन्तर राज्ञा स मुनिनायो नियं-स्वकीय भावास गृह मानायितय पुनर्नतो-नमस्कृतः पूजितो यखादिना च पुनस्त निजकमपराध शामित' ॥ ११३५॥ भीमत्या पृष्टम-हे भगवन् ! राजाज्ञानभाषत साधूनां उपसर्ग कृत्वा महापाप कृत- उपार्जित ।। ११३६ ॥ तस्य पापस्य यातनार्थ-विनाशार्थ प्रसथ-प्रसनीसूप कमपि उपाय कथय, येन उपायेन कृतेन एप नरेशो-राजा पापात् छुटति ॥ ११३७ ।। ततो मुनिवरेन्द्रो मखति-हे मद्रे ! भनेन-राज्ञा घन-सान्द्रं पापं कृतम्, फथ- मित्याह-यत्-यसात्कारचात् गुणिनो-गुस्सयस पुरुषस्य उपधाते-पिनाशे ते मति सर्वेपामपि गुणाना उपघातो भयति ॥ ११३८ । तथापि कृत दुप्फत-पाप यैस्ते कसदुपतास्तेपामपि जीवानां यदि भाषोल्लास -शुमपरिणामविद्धिर्मवात सत्-चहि सपामपि दुम्कताना पपेन नाशो भवति ॥ ११३६ ।।
नी कश्ययदिगेसु पुगरवि तेण गवक वढिएण कोविमुणीदिहो मलमलिणतण गोमाचरिम परिभमतो' तत्तो सहसा वीसारिऊण त सिरिमई सिम्खपि । सो राया दृमणो निअवठे एरमाइस ॥ रे रे एम हुब नयर विष्टाचयतमम्हाण । कठे चित्तूण अ निस्सारह नयरमञ्झाओ ॥ २१३२ ॥ तेहि नरेहि तहश्चिम कडिज्जतो पुराउ तो साहू । निअयगवक्खठिआए दिट्टो तीए सिरिमईए ॥ तो कुविनाए तीए राया निम्मच्छिमो कडगिराए । तो सोऽवि जजियोभणइ देवि मे खमसुअपराहा। कतिपयदिने -कियदिवसेषु गतेपु पुनरपि गवापस्थितेन तेन राना कोऽपि मुनिए , फीयो ?-मत्तेन- प्रद- समुशवेन मलिना पनुः-कापो यस्य स सथा, पुनः कीदृशः-गोचरचा परिघ्रमन् ॥११३०॥ दो मुनिदर्शनानन्तरं स राजा पुष्ट मनो यम्प स पुष्टमनाः सन् सहसा-सपः श्रीमत्याः शिषा पिसार्य निजपएठान् एवं-पत्पमाणप्रकारेण मादिशति- मामा ददाति ॥ ११३१ ॥ रे रे सेवका ! अस्मार्फ नगरं 'विट्टालपन्त'न्ति मशुद पूर्वत एत सम्पएठे गृहीला हुत-गीप नगरमध्यान् निस्सारपत-निष्कासपत ॥११३२ ॥ एव राजा उके सवि एटनरस्वधय पुरामिकास्पमान स साधु निजगवाचस्थित्तया स्वगवावस्थमा तया भीमत्या देव्या वृष्टः ॥११३३॥ ततः कुपितया-ऋदया वया राश्या पद्धगिरा-मदुर वापया राजा निमत्सिता, ततः स राजापि लजितः सन् भवति-रे देवि ! ममापराप घमस्व, पुनर्नर परिणा- मीतिमावा ।। ११३४ ॥
। सो मुणिनाहो रन्ना तत्चो आणाविओ निआवासं । नमिओ अ पूइऔं खामियो म त नियमवराई।। पुठ्ठो अतिरिमईए भयव ! अन्नाणभावओ रन्ना । साहूण उवसग्ग काऊण कय महापाव ॥११३६॥ तप्पावघायणस्थ किंपि उवाय कहेह पसिऊण । जेण क्एण एसो पावाओ छुट्टइ नरेसो ॥११३७॥ तो भणइ मुणिवरिंदो भद्दे ! पाव कय अणेण घण । ज गुणिणो उघाए सव्वगुणाणपिउवधाओ तहवि कयदुक्कयाणवि जियाण जइ होइ भावउल्लासो । ता होइ दुक्याण नासो सवाणवि खणेण ॥ सत -सदनन्तर राज्ञा स मुनिनायो निज-स्वकीय भावास गृह मानायितश्च पुनर्नतो-नमस्कृत पूजितो वनादिना च पुनस्त निजकमपराध धामित ॥११३५॥ श्रीमत्या पृष्टश्च-हे भगवन् ! राजाज्ञानमारत साधूनां उपसर्ग कृत्वा महापाप कृत- उपार्जित ॥ ११३६ ।। तस्य पापस्य पातनार्थ-विनाशार्थ प्रसघ-प्रसन्नीभूय कमपि उपायं कथय, येन उपायेन कृतेन एप नरेशो-राजा पापात् छुटति ॥ ११३७ ॥ ततो मुनिवरेन्द्रो मणति-हे मद्रे ! भनेन-राज्ञा धन-सान्द्रं पाप कृतम्, कथ- मित्याह-यत्-यस्मात्कारणात् गुणिनो-गुणवत पुरुषस्य उपघासे-विनाशे कते मति सर्वेषामपि गुणानां उपघातो भवति ।। ११३८ ॥ तथापि कव दुप्कवं-पापं यैस्ते कृतदुप्फवास्तेपामपि जीवानां यदि भावोन्नास-शुभपरिणामविपृद्धिर्मवारी सद-सहि सर्वेपामाप दुकवाना पणेन नाशो भवति ॥ ११३६ ।।
कश्वयदिगेसु पुगरवि तेण गवक वट्ठिएण कोधिमुणी। दिट्टो मलमलिणतण गोभरचरिम परिभरतो॥ तत्तो सहसा वीसारिऊण त सिरिमई सिक्खपि । सो राया दुट्टमणो निभवटे एकमाइस३ ॥ रे रे एम डुव नयर विद्यालयतमम्हाण । कठे चित्तूण पुल निस्सारह नयरमझाओ ॥ २१३२ ॥ सेहिं नरेहि तहच्चिम कहिजतो पुराउ सो साहू । निअयगवक्खाठिआए दिहो तीए सिरिमईए ॥ तो कुविनाए तीए राया निम्मच्छिमो कडगिराए । तो सोऽवि लजियोभणइ देवि मे समसुअवराहा कतिपयदिनेषु-कियदिवसेषु गतेषु पुनरपि गवाचस्पिवेन तेन राशा फोऽपि मुनिए , कीयो ?-मलेन-रस पसंद- समुद्भवेन मलिना तनुः-कायो यस्य स तथा, पुनः कीदृशः?-गोचरचर्या परिघ्रमन् ॥११३०॥ ततो शनिदर्शनानन्तरं राजा पुटं मनो पम्प स पुष्टमनाः सन् सहसा-सघः श्रीमत्याः शिक्षा विमार्य निजवएठान् एवं-पत्यमापप्राय मादिशवि- भाषां ददाति ॥ ११३१ ॥ रे रे सेवका' ! भस्माक नगर 'विद्यालयन्त न्ति मशुदं कुर्वन्तु एत सम्पमएठे गृहीत्ला द्रुत-गी नगरमध्यात् निस्सारपत-निष्कासयस ॥ ११३२ ॥ एवं रामा उक्त सवि नर्वएटनर स्वयष पुरामिपास्पमान स साधु निवगवावस्थितया-स्वगवावस्थया तया भीमत्या देव्या दृष्टः ॥११३३॥ सतः कपितया-मुदया तया राश्या कडगिरा-मदुर वाण्या राजा निर्मसिंता, सतः स राजापि लजितः सन् भवति-रे देवि ! ममापराप पमस्त, पुनर्नव कारणा मीतिमावः ।। ११३४॥
ते अन्नदिणे रायाएसेण सीहनामनरवइणो। हणिऊण गाममिक जा वलिया गोषण गहिउ ॥ ता पुट्ठि पचो सीहो बहुघलकलिओ पयडनुअदडो । तेण कृविएण सव्वे धाडयपुरिसा हया तत्थ । तेऽवि मरिऊण खत्तिअपुत्चा होऊण तरुणभावेऽवि । साहूवसग्गपावप्पसायनो कुट्ठिणो जाया ॥ जो सिरकतो राया पुन्नपभावेण सो तुम जाओ । सिरिमइजीयो मयणासुदरि एसा मुणिमतत्ता ज पुवपि हु धम्मुज्जमपरा तुहहिइक्कतल्लिच्छा । आसि इमा त जाया एसा तुह मूलपट्टमि ॥ अन्यस्मिन्दिने ते सप्तशवपुरुपा राक्ष भादेशेन-भाचया सिंहनाम्नो नरपत -नृपस्प एक ग्रामं हत्वा गोधन गृहीत्वा याव- पवादलिता ॥ ११४५ ॥ तायदहुपलकलितो-बहुसैन्ययुक्तः पुनः प्रचण्डौ मुजदण्टौ यस्य स तथाभूतः सिंहो राजा तेपा पृष्ठे प्राप्तः, तेन सिंहेन कुपितेन समा तत्र प्रदेशे सबै पाटकपुरुषा हता-मारिता इत्यर्थः ॥११४६॥ तेऽपि सप्तशतनृपसेषका मृत्वा पत्रियाणां पुत्रा भूत्या तरुणभावेऽपि-यौवनेऽपि साधूपसर्गपापप्रसादात् कुष्ठिनो जाताः, साधूनामुपसर्गा साधूपसर्गा स्ते एव पापहेतुत्वात्पापं तस्य प्रसादात् कुष्ठोत्पविरभूदित्यर्थः ॥११४७ ॥ यः श्रीकान्तो राजा स पुण्यप्रमावण त्वं जात भीमत्या जीप एपा मदनसुदरी बाता, कीदृशी एपा-मुणित-शात सत्त्व पया सा तथा ॥ ११४८ ॥ हुइति निश्चित इय यद्-यस्मात् कारणात् पूर्वमपि धर्मे य उधमा स एव पर:-प्रधानः यस्या. सा धर्मोघमपरा, पुनस्तय यत् हित तत्र एका सा एव लिप्सा यस्पाः सा एवम्भूता भासीत् तत्-तस्मात्कारयात् एषा सव मूलपट्टे जाता, मूलपट्टराशी अभूदित्यर्थः ॥ ११४६ ॥ .
भावस्सुखासकर अरिहाइपसिद्धसिद्धचक्कस्स । आराहण मुणीहि उवहट्ट भवजीवाण ॥ १११०॥
ता जप करेइ सम्म एयस्साराहण नरवरोऽवि । तो छुट्टइ सयलाण पावाण नत्यि सदेहो ॥११॥
तो सिक्खिऊण प्रभातयोविहाणाइम विहिं राया। भचीइ सिझचक भाराहइ सिरिमसमेओ ॥
पुन्ने भ तवोकम्मे रम्ना महाविए अ उज्जमणे। सिरिमासहीहि अट्टहि विहिआ अणुमोभणा तस्स॥
सहि सदहिं तेहिं सेवयपुरिसहिं तस्स नरवइणो । दण धम्मवरण पससि विपि खणमिच ॥
भाषस उन्नासकृत-विदिनिमिच भादादिमिापदः प्रसिदसिदचक्रस्य भाराधन भन्यजीवेभ्योनिभिः उपदिएम्।।११४०॥
वत्-तस्मात्कारमात् नपरोऽपि-राजापि यदि सम्पक एतस्य-धीसिद्धक्रस्प भाराधन करोति नन्-वसिकलभ्य साप
पापम्प कुटति, भत्र सन्दही नास्ति ॥ १९४१ ॥ ततो राजा पूजायास्तपसच परिधान-परण सदादिक रिषि शिवपिला
भीमस्या राश्या समेत -साहियो भरत्या सिद्धचक्र माराधयति ॥११४२।। च पुनस्तप कर्मणि-तपःक्रियाया पर्ने सति राज
उद्यापने च मपिरते सति पाष्टमि श्रीमत्पा' सखीभिस्तस्प-उद्यापनयुक्ततपसोऽनुमोदना-प्रशसा विहिवा-कता ।।११५३॥
से सप्तभिः शरैः सेवकपुरुषः तस्म नरपतेः-रालो धर्मकरण-प्रागुवनीत्या धर्मकार्यकरण या पणमाय किमपि प्रशसितम्-
भस्माक स्वामी सम्पकार्य करते इत्यादिका प्रशसा कवेत्यर्थः ॥ ११४४ ॥
ते अन्नदिणे रायाएसेण सीहनामनरवाइणो। इणिऊण गाममिक्क जा वलिमा गोषण गहिउ ॥ ता पुट्ठि पत्तो सीहो पहुबलकलिओ पयंडनुअदडो । तेण कुविएण सव्वे धाडयपुरिसा हया तत्थ । तेवि मरिऊण खचिअपुत्ता होऊण तरुणभावेऽवि । साहूवसग्गपावप्पसायनो कुट्ठिणो जाया ॥ जो सिरकतो राया पुग्नपभावेण सो तुम जाओ । सिरिमइजीशे मयणासुदरि एसा मुणिशतता ॥ ज पुवपि हु धम्मुज्जमपरा तुहहिइक्तलिच्छा । आसि इमा त जाया एसा तुह मूलपट्टमि ॥ अन्यस्मिन्दिने से सप्तशतपुरुपा राम भादेशेन-भानया सिंहनाम्नो नरपते -नृपस्प एक ग्राम हत्वा गोधनं गृहीत्वा याव- त्पवादलिता ॥ ११४५ ।। तावहुवलकलिखो-पहुसैन्ययुक्तः पुनः प्रचण्डौ मजदण्टौ यस्य स तयाभूतः सिंहो राजा तेपा पृष्ठे प्राप्ता, तेन सिंहेन फुपितेन सता वत्र प्रदेशे सर्वे घाटकपुरुपा हता:-मारिता इत्यर्थः ॥११४६।। तेऽपि सप्तशतनृपसेषका मृत्वा पश्रियाणां पुत्रा भूत्वा तरुलमायेऽपि-यौवनेपि साधूपसर्गपापप्रसादात् कुष्ठिनो जाता', साधूनामुपसर्गा' साघुपसर्गा स्ते एव पापहेतुत्वात्पापं तस्य प्रसादात् कुष्ठोत्पचिरभूदिपर्थ. ॥ ११४७॥ यः श्रीकान्तो राजा स पुण्यप्रभावेण त्व जात , भीमत्या जीव एपा मदनसुदरी बाता, कीदृशी एषा-मुशित-सात सच यया सा तथा ॥११४८ ।। हु इति निश्चित इय यद्-यस्मात् कारणात् पूर्वमपि धर्मे य उद्यमः स एव परर-प्रधानः यस्या सा धर्मोधमपरा, पुनस्तव यत् हित तत्र एका सा एप लिप्सा यस्पाः सा एवम्भूता भासीत् वद्-वस्मात्कारणात् एपा तव मूलपट्टे जाना, मूलपट्टरामी अभूदित्यर्थः ॥ ११४६ ।।
भावस्मुल्लासकए अरिहाइपसिद्धसिद्धचक्कस्स । आराहण मुणीहि उपइट्ट भवजीवाण ॥ ११४०।।
ता जइ करेइ सम्मं एयस्साराहण नरपरोऽवि । तो छुट सयलाण पावाण नत्थि सदेहो ॥११२२॥
तो सिक्खिऊण पृष्भातघोविहाणाइम विहिं राया। भत्तीइ सिध्चक भाराहइ सिरिमसमेओ ॥
पुन्ने अ तयोफम्मे रन्ना महाविए अ उज्जमणे। सिरिमासहीहि भट्टहि विहिआ अणुमोमणा तस्स॥
सत्चहिं सएहिं तेहिं सेवयपुरिसेहिं तस्स नरवइणो । दण धम्मवरण पससि विपि खणमित ।
मावस्स उनासक-विदिनिमिच आदादिमिम्पदै प्रसिद्धसिद्धचक्रस्प माराधनं भन्यजीवेभ्यो मुनिभिः उपदिएम्।।११४०॥
नव-तस्मात्कारमात् नरवरोऽपि-राजापि यदि सम्यक् एतस्य-श्रीसिदपकस्य भाराधन करोति तद्-तसिस्नेभ्य सम्प
पापेभ्य कुटति, मत्र सन्दहो नास्ति ॥१६४१॥ ततो राजा पूजायास्तपसथ यदिधान-परण सदादिक विधि शिवयित्वा
श्रीमत्या राश्या समेत सहितो मक्त्या सिचक्रं भाराधपति ॥११४२॥ च पुनस्तप.कर्मणि-तप क्रियाप पूर्षे सति राज
उद्यापने प मपिरते सति पष्टमि भीमत्या सखी मिस्तस्प-उद्यापनयुक्ततपसोऽनुमोदना-प्रशसा विहिवा-हता ॥११४३॥
से समभिः शनैः सेवकपुरुष तस्स नरपतेः-राजो धर्मकरण-प्रागुक्तनीत्या धर्मकार्यकरण हप्ता पक्षमाम किमपि प्रशसितम्
अस्माक स्वामी सम्मकार्य करते इत्यादिका प्रशसा कवेत्यर्थः ॥ ११४४ ॥
ते अन्नविणे रायाएसेण सीहनामनरवइणो। इणिऊण गाममिक जा वलिमा गोधण गहिउ॥
ता पुट्ठि पत्तो सीहो वहुवलकलिओ पयड[अदडो । तेण कुविएण सम्बे धाडयपुरिसा हया तस्य ।।
तेऽवि मरिऊण खत्तिअपुत्ता होऊण तरुणभावेऽपि । साहूवसग्गपावप्पसायमो कुट्ठिणो जाया ॥
जो सिरितो राया पुन्नपभावेण सो तुम जाओ । सिरिमहजीवो मयणासुदरि एसा मुणिमतत्ता ।।
ज पु-वपि हु धम्मुज्जमपरा तुहहिइकतल्लिच्छा । आसि इमा त जाया एसा तुह मूलपट्टमि ॥
भन्मस्मिन्दिने ते सप्तशसपुरुपा राक्ष मादेशेन-भाजया सिंहनाम्नो नरपतः-नृपस्य एफ ग्राम हत्वा गोधन गृहीत्वा याव-
त्पधादलिताः ॥ ११४५ ॥ तावदहुबलकलितो-पहुसैन्पयुक्तः पुनः प्रचण्डौ भुजदण्डौ यस्य स तथाभूतः सिंहो राजा सेपो
पृष्ठे प्राप्तः, वेन सिंदेन पितेन सता तत्र प्रदेशे सर्व घाटकपुरुपा हताः-मारिता इत्यर्थः ॥११४६।। तेऽपि सप्तशतनृपसेषका
मृत्वा पत्रियाणा पुत्रा भूत्या तरुणमानेऽपि-पौवनेऽपि साधूपसर्गपापप्रसादात् कुप्ठिनो जाताः, साधूनामुपसर्गा साधूपसर्गा
स्ते एष पापहेतुत्वात्पापं तस्प प्रसादात् कुष्ठोत्पातिरभूदित्यर्थः ॥ ११४७॥ यः श्रीकान्तो राजा से पुण्यप्रमायेण व जावः,
भीमत्या जीप एपा मदनसुदरी जाता, कीवृशी एपा -मुणित-ज्ञात सत्वं यया सा तथा ॥११४८ ।। हुइति निधिस श्य
यद्-यस्मात् कारयाद पूर्वमपि धर्मे य उपमः स एप पर:-प्रधानः यस्याः सा धर्मोद्यमपरा, पुनस्तव यत् हित तत्र एका सा एप
लिप्सा यस्या. सा एवम्भूता भासीत् वन-तस्मात्कारणात् एपा सच मूलपट्टे बाता, मूलपट्टराधी पभूदित्यर्थः ॥ ११४६ ॥
भावस्सुखासकए अरिहाइपसिद्धसिद्धचक्कस्स । आराहण मुणीहि उवइट्ट भव्यजीवाण ॥ ११४० ॥ ता जइ करेइ सम्म एयस्साराहणं नरवरोऽवि । तो छुट सपलाण पावाण नत्थि सदेहो ॥११४१॥ तो सिक्खिऊण पूमातवोविहाणाइम विहिं राया। भत्तीइ सिचक भाराहइ सिरिमसमेओ ।। पुग्ने भ तवोकम्मे रन्ना महाविए अ उज्जमणे। सिरिमश्सहीहि भट्टहि विहि अणुमोमणा तस्स॥ सत्तहिं सरहिं तेहिं सेवयपुरिसोहि तस्स नरवइणो । दहण धम्मवरण पससि विपि खणमिच ॥ । मापस्य उम्नासकते-विद्धिनिमिच मादादिमि पदः प्रसिद्धसिद्चक्रस्प भाराधनं भन्यजीभ्यो मुनिभिः उपदिष्टम्।।११४०॥ तत्-तस्मात्कारपात् नरवरोऽपि-राजापि यदि सम्पफ् एतस्प-श्रीसिद्धचक्रस्य भाराधन फरोति वत्-तर्हि सरलेभ्य -सर्वेभ्प पापेम्म छुटति, भत्र सन्देही नास्ति ॥ १९४१ ॥ ततो राजा पूजायास्तपसथ यद्विधान-करण वदादिक विधि शिवपित्ता भीमत्या राश्या समेत सहिता भक्त्या सिदच भारापयति ॥११४२।। च पुनस्तप.कर्मणि-तप क्रियायो पूरे सति राज उपापने व मएिर सर्वि अष्टमिः भीमत्या सखीभिस्तस्स-उद्यापनपुक्कतपसोऽनुमोदना-प्रशसा विहिवा-कता ॥११४३॥ तः सप्तभिः शरैः सेवकपुरुषैः तस्य नरपतेः-रालो धर्मकरसं-प्रागुक्तीत्मा धर्मकार्यकरण इप्ना पथमात्र किमपि प्रशसितम्- भस्माक स्वामी सम्पकार्य करते इत्यादिका प्रशसा कवेत्पी ।। ११४४ ॥ ।
'सीहो य घायविठुरो पालित्ता मासमणसणं दिक्ख । जाओऽहमजिअसेणो घालचे तुज्झ रजहरो ॥ तेण चिअ वरेण पद्धोऽह राणएहिं एएहिं । पुवकयन्भासेण जाओ मे चरणपरिणामो ॥ ११५७ ।। सहपरिणामेण मए जाइ सरिऊण सजमो गहिओ। सोऽह उप्पन्नावहिनाणो नरनाह । इह पत्तो ॥ एष ज जेण जहा जारिस कम्म कय सुह असुह । त तस्स तहा तारिसमुवट्ठिअं मुणसुश्त्य भवे ॥ त सोउण सिरिपालनरवरो चिंतए सचित्तमि । अहह अहो पेरिसय एअ भवनाडयसरुवं ॥ सिंहम नृपो घात -प्रहारबिधुर.-पीडितः सन् एकं मासं यावत् अनशना-अनशनयुक्तां दीया पालित्वाह भजित- सेनो जातोपरम, कीशोह-पालत्वे तय राज्यहर ॥ ११५६ ॥ तेनैव पैरेख एतै राणास्यैः भई पद्धो-निगठितः, पूर्व कतो योऽभ्यासो-दीवाभ्यासस्तेन मे-मम परमपरिणाम -चारित्रपरिणामो बात ।।११५७ ॥ मया शुमपरिणामेन जाति- पूर्वजन्म स्मृत्वा सयमो गृहीत, हे नरनाय !-हे राजन् ! उत्पन्नमवधिमान यस्य स तथाभूत सोऽहं इह प्राप्त ॥ ११५८ ॥ एवं-भमुना प्रकारेण येन प्रासिना यत् शुभ अशुमं यादृशं कर्म यथा कुन तस्य प्राणिनस्तचादृश फर्म भत्र-मस्मिन् भवे तथा- सेन प्रकारेण उपस्थित-समीपस्थ मुण-जानीहि ॥ ११५६ ॥ श्रीपालो नाम नरवरो-राजा तन्मुनिवचन श्रुत्वा स्वचिचे चिन्तयति-महातिखेदे अहो इत्याश्चर्ये एसद्भवनाटकस्य स्वरूप कीदृश पर्वते ?, मतिविपमामितिमाव' ॥ ११६० ।।
तुमए जहा मुणीण विहिना आसायणा तहा चेव । कुट्टित्त जलमज्जणमवि हुवच च सपत्त ।। ज च तए तीए सिरिमई वयणेण सिद्धचकस्त । आराहणा कया त मयणावयणा सुह पत्तो । जो एसो विस्थारो रिद्धिविसेसस्त तुज्झ सजाओ । सो सयलोऽवि पसाओ नायव्बो सिद्धचकस्स ॥ सिरिमइसाहीहिं जाहिं विहिआअणुमोभणा तया तुम्ह। ताओ इमाओ जायाओं तुझ लहुपदेवीओ। एमासु अट्ठमीए ससवतीसमुह कहियमासी । खजसु सप्पेण तुमति तेण यम्मेण सा दट्टा । धम्मपससाकरणेण तत्य सत्चर्हि सपहिं सुहकम्म । ज विहिअ तेण श्मे गयरोगा राणया जाया ॥ त्वया यथा-पेन प्रकारेस मनीनां पाशातना-विराधना विहिता-कृता तथैव-तनय प्रकारेण खया हमरे कृप्टिव ततो जलमजन-समुद्रबसे पसन च पुन इम्पत्वमपि सम्प्राप्तम् ॥११५०॥ च पुनर्यचया तस्या श्रीमत्या वचनेन सिदचस्या- राधना कता तन्मदनसुन्दरीषचनाद् इह सुख प्राप्तः ॥११५१॥ य एप सप ऋद्धिपिशेपस्य चिस्वार सजावः स सकताऽपि- समस्तोऽपि सिद्धचक्रस्प प्रसादः-अनुग्रहो ज्ञातव्य' ॥११५२॥ यामि श्रीमत्याः सखीभिस्तदा युयोरनुमोदना रिहिवा-हवा सा इमास्तव लघुपट्टदेच्यो जाता ॥ ११५३ ।। एतासु भटम मध्ये भटम्या राश्या प्राग्भवे स्वमपल्या समासं सर्पसत तापसेति कपितमासीत् तेन फर्मया इह सा सपेर दृष्टा ॥ ११५४ ॥ धर्मस्य प्रशसाकरन तत्र-प्राग्भये सक्षमि शनै सेवर्कर्यत् शुभकर्म विहित तेन शुभकर्ममा गतो रोगो येषां ते गतरोगा इमे रावास्या जाता ॥ ११५५ ।।
सिरिपालोऽधि हु राया भत्तीए पिअयमाहिं सजुत्तो। पुबुत्तविहाणेण आराह सिद्धवरचक ॥११६६ अह मयणसुदरी भण नाहजइआ तए कया पुचि । सिरिसिद्धचक्कपूआ तश्मा नो आसि नूरिधण।। इहि च तुम्ह एसा रज्जसिरी अत्यि वित्थरसमेआ। ता कुणह वित्थरेण नवपयपूभ जहिच्छाए । त सोऊण अइगरुष्प्रभत्तिसचीहिं सजुओ राया। अरिहंताश्पयाण करेइ भाराहण एव ॥ ११६९ ॥ नव चेईहरपडिमा जिन्नुद्धाराइ विहिविहाणेण । नाणाविहपूमाहिं अरिहंताराहण कुणई ॥११७०॥ भीपालोऽपि राजा प्रियतमामि -नपराशीमिः सयुक्सा सहितो भक्त्या पूर्वोक्तविघानेन-मणितविधिना सिद्धवर- चक्र भाराधयति ।। १२६६ ॥ अथ मदनसुन्दरी नृप भणति-हे नाथ! यदा त्वया पूर्व श्रीसिद्धचक्रस्य पूजा कृवा तदा भूरि-प्रचुर धनं नो मासीत् ॥ ११६७ ॥ इदानीं च-साम्प्रत पुनर्युष्माक एपा राज्यश्रीः-राज्यलक्ष्मीविस्तारेण समेता- युक्ता भस्ति, सत्-तस्मात् कारणात् यथेच्छया विस्तारेण नवपदपूर्जा कुरुत ॥ ११६८ ॥ तद्रामीषचन श्रुत्वाऽतिगुरुके - भविमहत्यौ ये मक्तिशक्ति (क्ती) ताभ्यां सयुत.-सहितो राजा एवं-चक्ष्यमाणप्रकारेस भईदादिपदाना आराधना करोति ।। ११६६ ।। तथाहि-नव चैत्यगृहाशि-नवसम्ख्यानि जिनगृहाथि नव प्रतिमाः नव जीर्णोद्धारा इत्यादिना विधिना विधान-निर्मापण तेन, तथा नानाविधा-अनेकप्रकारा याः पुंजास्वामिरईत-महत्पदस्याराधनां करोति ।। ११७० ॥
पणेइ म मे भयव ! सपइ चरणस्स नस्थि सामत्थ । तो काऊण पसायं मह उचिअंदिसह क्रणिज्जा तो भणइ मुणिवरिंदो नरवर! जाणेसु निच्छयं एय । भोगफलकम्मवसओ इत्यभवे नस्थितुह चरणा किंतु तुम एभाइ अरिहताई नवावि सुपयाइ । आराहतो सम्म नवम सग्गपि पाविहिसि ॥११६३॥ तत्तोवि उत्तरुत्तरनरसुरसुक्खाइ अणुहवंतो अ । नवमे भवमि मुक्ख सासयसुख धुव लहसि ।। त सोऊण राया साणदो निअगिहमि सपत्तो । मुणिनाहोऽवि अ तत्तो पत्ती अन्नत्य विहरतो ॥ च पुनः नृपः प्रभसति-कथयति, हे-भगवन् ! सम्प्रति-अधुना मे-मम चरणस्य-चारित्रस्प सामध्यं नास्ति, तत्-तस्मा- त्कारमात् प्रसाद कृत्वा ममोधित-मम योग्यं करणीयं-फव्य दिश-कथय ।।१७६१॥ ततो मुनिवरेन्द्रो मणतिरेनरवर! एत निमयं बानीप्य भोगः फल येषां तानि भोगफलानि यानि कर्माणि वेपो वशवोऽन-मस्मिन् भवे तव परण-चारित्र नास्ति ॥ ११६२ । किन्तु त्वं एतानि मईदादीनि नवापि सुप्यु शोभनानि पदानि सम्पर भाराधयन् नवम वर्ग-मानवारख्यमपि प्राप्स्यसि ॥११६३ च पुन ततः-तस्मादपि देवलोकात् उत्तरोचराखि-अधिकाधिकानि नरसुरसुखानि पनुभएन्-मानस्त्व नवमे मवे ध्रुर्ष-निश्रित मोचं समसे प्राप्स्पसीत्यर्थः, कीदृशं मोर्च-शाश्वत-नित्य सौख्य यत्र स वया त ॥ १९६४ ॥ उन्मुनिषचनं भूत्वा राजा श्रीपाज़ सानन्दा-मानन्दसहितः सन् निजगृहे सम्प्रातः, ततः-तदनन्तर गनिनापो-पनीन्द्रोऽपि विचरन् मन्पत्र-अत्यस्मिमगरादौ प्राप्तः ।। ११६५ ॥ . HI सिरिपालोऽवि हु राया भत्तीए पिअयमाहिं सजुत्तो। पुन्बुत्तविहाणेण आराह सिद्धवरचक्क ॥११६६ अह मयणसुदरी भण नाह। जइआ तए कया पुचि । सिरिसिद्धचक्कपूा तश्मा नोआसि नूरिधण। इहि च तुम्ह एसा रज्जसिरी अत्यि वित्थरसमेआ। ता कुणह वित्थरेण नवपयपूध जहिच्छाए । त सोऊण अइगरुषभत्तिसचीहिं सजुओ राया। अरिहंताश्पयाण करेइ भाराहण एव ॥ ११६९ ॥ नव चेईहरपडिमा जिन्नुद्धाराइ विहिविहाणेण । नाणाविहपूमाहिं अरिहंताराहण कुणई ॥११७०॥ श्रीपालोऽपि राजा प्रियतमामि -नवराशीभि सयुक्ता-सहितो मक्त्या पूर्वोक्तविघानेन-पूर्वमखितविधिना सिद्धवर- चफ भाराधयाति ॥ १२६६ ॥ अथ मदनसुन्दरी नृप भणति-हे नाथ ! यदा त्वया पूर्व श्रीसिद्धचक्रस्य पूजा कृवा तदा भूरि-प्रचुर धनं नो भासीत् ॥ ११६७ ॥ इदानीं च-साम्प्रत पुनर्युष्माक एपा राज्यश्री -राज्यलचमीविस्तारेण समेवा- युक्ता भस्ति, सत्-तस्मात् कारस्थात् यथेच्छया विस्तारेण नवपदपूजां कुरुत ॥ ११६८ ।। सद्राझीषचन श्रुत्वाप्रतिगुरुके- अतिमहत्यौ ये मक्तिशक्ति (क्ती) ताभ्यां सयुत.-सहितो राजा एवं-पक्ष्यमाचप्रकारेस भईदादिपदाना भाराधनां करोति ॥ ११६६ ॥ तथाहि-नव चैत्यगृहाधि-नवसपानि जिनगृहास्थि नव प्रतिमाः नव जीर्योदारा इत्यादिना विधिना विधान-निर्मापण तेन, तथा नानाविधा-अनेकप्रकारा याः पुंजास्वामिरईत.-महत्पदस्याराधनां करोति ।। ११७० ॥
पणेइ म मे भयव ! सपइ चरणस्स नत्थि सामत्थ । तो काऊण पसायं मह उचिअंदिसह वणिज तो भणइ मुणियरिंदो नरवर! जाणेसु निन्छय एय । भोगफलकम्मवसओ इत्यभवे नस्थितुह चरण किंतु तुम एभाइ अरिहताई नवावि सुपयाइ । आराहतो सम्म नवम सग्गपि पाविहिसि ॥११६३॥ तत्तोषि उत्तरुत्तरनरसुरसुक्खाइ अणुहवंतो अ । नवमे भवमि मुक्खं सासयसुक्ख धुव लहसि ।। त सोऊण रारा साणदो निअगिहमि सपत्तो । मुणिनाहोऽधि अ तचो पत्ती अन्नत्य विहरतो ॥ च पुन नृप प्रमसति-कथयति, हे-मगवन् ! सम्प्रति-मधुना मे-मम चरणस्प-चारित्रस्प सामध्यं नास्ति, वत्-तस्मा- कारमात् प्रसाद रुस्वा ममोचित-मम योग्यं करणीय-कर्त्तव्यं दिश-कथय ।।१६१॥ ततो मुनिवरेन्द्रो भवतिने नरवर! एत निमयं जानीप्य भोगः फलं येपो वानि भोगफलानि यानि कर्माणि सेषां पशवोध-मस्मिन् भवे तव परण-चारित्र नास्ति ॥ ११६२ । किन्तु त्वं एतानि मईदादीनि नवापि सुप्तु शोभनानि पदानि सम्पर भाराधयन् नवम वर्ग-भानतापमपि प्राप्स्यसि ॥११६३ घ पुनः तत -तस्मादपि देवलोकात् उत्तरोपराधि-पाधिकाधिकानि नरसुरसुसानि पनुभवन्-भानस्त नवमे मवे ध्रुर्ष-निमितं मोच समसे प्राप्स्पसीत्पर्थः, कीदृशं मोष -शाधत-नित्यं सौख्य यत्र स तया त ।। ११६४ ॥ तन्मुनिवचन श्रुत्वा राजा भीपालः सानन्द.-मानन्दसहितः सन् निजगृहे सम्प्राप्तः, ततः-तदनन्तर निनाधो-नीन्द्रोऽपि विचरन् भन्यत्र-भत्यस्मिमगरादौ प्राप्तः ॥ ११६५ ॥ HI सिरिपालोऽपि हु राया भत्तीए पिअयमाहिं सजुत्तो। पुबुत्तविहाणण आराह सिद्धवरचक ॥११६६ । अह मयणमुदरी भण नाह! जइआ तए कया पुग्छि । सिरिसिद्धचकपूआ तश्मानो आसिनूरिध। इहि च तुम्ह एसा रज्जसिरी अस्थि विस्थरसमेआ । ता कुणह वित्यरेण नवपयन जहिच्छाए । त सोऊण अइगरुमभत्तिसचीहि सजुओ राया। अरिहंतापयाण करेइ भाराहण एव ॥ ११६९ ॥ नव चेईहरपडिमा जिन्नुद्वाराइ विहिविहाणेण । नाणाविहपूमाहिं भरिहंताराहण कुणई ॥११७०॥ भीपालोऽपि राजा प्रियतमामि नमराशीमि सयुक्ता-सहितो मक्त्या पूर्वोक्तविधानेन-पूर्षभणितविधिना सिद्धवर- पक्र माराधयति ॥ १२६६ ॥ भव मदनसुन्दरी नृप भसति-हे नाथ ! यदा त्वया पूर्व श्रीसिद्धचक्रस्य पूजा कृता तदा भूरि-प्रचुर धनं नो मासीत् ॥ १९६७ ॥ इदानीं च-साम्प्रत पुनर्युप्माक एपा राज्यश्रीः-राज्यलक्ष्मीविस्तारेण समेता- युक्ता भस्ति, सत्-तस्मात् कारणात् यथेच्छया विस्तारेख नवपदपूजां कुरुत ॥ ११६८ ॥ तद्राशीवचन श्रुत्वाऽविगुरुके- भविमहत्यौ ये भक्तिशक्ति (क्ती) ताभ्यां सयुस.-सदितो राजा एवं-वक्ष्यमाचप्रकारेण भईदादिपदाना भाराधना फरोति ॥ ११६६ ॥ वयाहि-नव चैत्यगृहाणि-नवसळ्यानि जिनगृहाणि नव प्रतिमा नव जीसोद्वारा इत्यादिना विधिना विधान-निर्मापण तेन, तथा नानाविधा-अनेकप्रकारा याः पूजास्ताभिरहत-महत्पदस्याराधना करोति ।। ११७० ॥
पणेइ अ मे भयव! सपइ चरणस्स नत्यि सामस्थ । तो काऊण पसाय मह उचिअदिसह क्रणिज्जा तो भणइ मुणियरिंदो नरवर! जाणेसु निच्छय एय । भोगफलकम्मवसओ इत्थभवे नस्थि तुह चरणा किंतु तुम एभाइ अरिहताई नवावि सुपयाइ । आराहतो सम्म नवम सग्गपि पाविहिसि ॥११६३।। तत्तोवि उत्तरुत्तरनरसुरसुक्खाइ अणुहवंतो अ । नवमे भवमि मुक्ख सासयसुस्ख धुव लहसि ॥ त सोऊण राया साणदो निअगिहमि संपत्तो । मुणिनाहोऽधि अ तत्तो पत्ती अन्नत्य विहरतो ॥ च पुन नृप प्रमसति-कपपति, हे-मगवन् ! सम्पति-भधुना मे-मम चरणस्प-पारिनस्स सामर्थ्य नास्ति, वत्-तस्मा- स्कारमात् प्रसादं कृत्वा ममोचित-मम योग्यं करणीय-व्यं दिश-कथय ।। १६१॥ ततो मुनिवरेन्द्रो मयति-नेनरवर! एत निभयं बानीव भोगः फलं येपो तानि भोगफलानि यानि कर्माणि तेपो यशोऽध-मस्मिन् भवे तव चरण-चारित्र नास्ति ॥ ११६२ । किन्तु त्वं एतानि मईदादीनि नवापि सुष्टु शोभनानि पदानि सम्पर भाराधयन् नवम वर्ग-मानतास्पमपि प्राप्स्पसि ॥११६३' च पुनः तता-तस्मादपि देवलोकात् उत्तरोचराशि-पधिकाधिकानि नरमुरमुखानि पनुमरन्-मानस्त्व नबमे मधे ध्रुष-निश्रित मोचं समसे-प्राप्स्पसीत्यर्थः, कीदृशं मोष -शाश्वत-नित्य सौल्प यत्र स तया त ॥ ११६४ ॥ उन्मुनिवचन भुत्वा राजा श्रीपाल सानन्द.-मानन्दसहित सन् निजगृहे सम्प्रातः, ततः-तदनन्तर गनिनायो-गनीन्द्रोऽपि विचरन् भन्यत्र-अत्यस्मिनगरादौ प्राप्तः ॥ ११६५ ॥ " .
सिद्धतसत्यपुत्थयकारावणरक्खणचणाईहिं । सज्झायभावण इहिं नाणपयाराहण कुणइ ॥ ११७६ ॥ वयनिअमपालणेण विरइपराण भतिकरणेण । जइधम्मणुरागेण चारिताराहण कुणइ ॥११७७ ॥ आससाविरहिम बाहिरभितर तबोकम्म । जहसचीइ कुणतो सुखतवाराहण कुण ॥ ११७८ ॥ एमेयाइ उत्तमपयाइ सो दव्वभावभत्तीए । आराहतो सिरिसिद्धचक्कमच्चेइ निच्चपि ॥ ११७९ ॥ सिद्धान्तशास्त्राणां ये पुस्तकास्तेषां कारण-निर्मापर्य पुनर्यत्नसो रक्षण तथार्चन-धूपचन्दनपखादिमिः पूजन इत्यादि- स्तथा खाध्यायेन-वाचनादिपश्चप्रकारेख तथा भावनामिनिस्वरूपचिन्तनरूपामिर्धानपदस्याराधनां करोति ॥ ११७६ ।। प्रताना-प्रणवताना नियमाना-अभिग्रहादीनां पालनेन तथा पिरति -सावधव्यापारनिचिः सा एव एका परा-प्रकृष्टा येपोते सेपां घिरत्येकपराणां साध्वादीनां भक्तिफरणेन तथा यतिधर्मे-दशविघसाधुधर्मेऽनुरागेण चारित्रपदस्याराधनां करोति ॥ ११७७ ।। माशसा-इहपरमवमुखादिवाञ्छा तया विशेपेण रहित पास उपवासादि भाभ्यन्तरं च प्रायविचादि तप फर्म यथाशक्ति-स्वशक्त्यनुसारेण पुर्वन् शुद्धवपसो-निर्मजतपस भाराघनो फरोति ॥ ११७८ ।। एव-भमुना प्रकारेण स श्रीपाल एतानि उच्चमपदानि द्रव्यमावभक्त्या भाराधयन् नित्य-निरन्तरमपि श्रीसिद्धचक्रमर्षयति-पूजयति ॥ ११७६ ।।
सिद्धाणवि पहिमाण कारावणपूअणापणामेहिं । तग्गयमणझाणेण सिद्धपयाराहण कुणइ ॥११७१॥
भचिवहुमाणपदणवेआवच्चाइकज्जमुज्जुत्तो । सुस्सूसणविहिनिउणो आयरिआराहण कुणइ॥ ११७२ ।।
ठाणासणवसणाई पढतपाढंतयाण पूरतो । दुविहभत्ति कुणतो उवझायारादण कुणइ ॥ ११७३ ।।
अभिगमणवदणनमसणेहि असणाइवसहिदाणेहिं । वेगावच्चाईहि अ साहुपयाराहण कुणई ॥
रहजचापरणेण सुतित्यजत्ताहिं सघपूआर्हि । सासणपभावणाहिं सुदसणाराहण कुणइ ॥११७५।।
सिद्धानामपि या प्रतिमा' तासां कारख-निर्मापय पूजना-अर्चना प्रणामो-नमस्कारस्तस्तथा तद्दन-तेषु
सिद्धेषु प्राप्तेन मनसा यद् ध्यान तेन सिद्धपदस्पाराधना करोति ॥१७॥ भक्ति'-मनसि निर्भरा प्रीतिहमानो-ाप्रपति
पचिर्यन्दनवैयावृत्ये प्रसिद्ध इस्पादिकार्यपु पुस्त-उद्यतस्तया शुश्रूषणस्य-सेवनस्य यो विधिस्तर निपुखो-दप एवम्भूत सन्
भाचार्यपदाराधनां करोति ॥१९७२।। पठतां पाठयतां च सायादीनां स्थानाशनवसनादि-निवासस्थानमोजनरसादि पूरयन्
द्रव्यमाघमेदवो द्विविधा मक्ति कुर्षन् उपाध्यायपदाराधनां करोति ।।११७३। भभिगमनं-समातगमनं पन्दन-स्तुति नमस्पन-
नमस्कारकरण तैस्तथा प्रशनादीनां घसतेब दानव पुनर्षयायादिमि साधुपदाराधनां करोति ।।११७४। रथयात्राकरखेन
सुतीर्थयात्रादिमि पुन' सहपूर्वामिस्तया शासनस्प प्रभावनामि सुदर्शन-सम्पग्दर्शन तस्माराधना करोति ॥ १७ ॥
OSISE सिद्धतसत्यपुत्थयकाररावणरक्खणचणाहिं । सज्झायभावण इहिं नाणपयाराहण कुणइ ॥ ११७६ ॥ वयनिअमपालणेण विरइकपराण भत्तिकरणेण । जइधम्मणुरागेण चारिचाराहण कुणइ ॥१९७७ ॥ आससाशविरहिम वाहिरभितर तवोकम्म । जहसचीइ कुणतो सुखतवाराहण कुणः ॥ ११७८ ॥ एमेयाइ उत्तमपयाइ सो दव्वभावभत्तीए । आराहतो सिरिसिद्धचक्कमञ्चेइ निच्चपि ॥ ११७९ ॥ सिद्धान्तशास्त्राणां ये पुस्तकास्तेषां कारण-निर्मापण पुनर्यत्नतो रपय तथाऽर्धन-धूपचन्दनवनादिमिः पूजनं इत्यादि- स्तथा स्वाध्यायेन-धाचनादिपञ्चप्रकारेण तथा भावनामिानस्वरूपचिन्तनरूपामिर्धानपदस्पाराधनां करोति ॥ ११७६ ।। व्रतानां-मणुवताना नियमानां-अभिग्रहादीनां पालनेन तथा विरति -सावधव्यापारनिवृत्तिः सा एव एका परा-प्रकृष्टा येपाते तेषां विरत्येकपराणां साध्वादीनां मक्तिफरणेन तथा यतिधर्मे-दशविघसाघुघर्मेऽनुरागेण चारित्रपदस्याराधनां करोति ॥ ११७७ ।। भाशसा-इहपरमवमुखादियाञ्छा तया विशेपेण रहितं पास उपवासादि भाभ्यन्तरं च प्रायधिचादि तप फर्म यथाशक्ति-स्वशक्त्यनुसारेण कुर्वन् शुद्धतपसो-निर्मलतपस भाराधनां करोति ॥ ११७८ ।। एव-भमुना प्रकारेण स श्रीपाल एसानि उच्चमपदानि द्रव्यभावभक्त्या भाराधयन् नित्य-निरन्तरमपि थीसिद्धचक्रमर्चयति-पूजयति ॥ ११७६ ।।
एव सिरिपाखनिषरस सिम्यकपण कुणंतस्स । भधपचमवरिसहिं जा पुग्न त तवोकम्म ॥ १९८०॥ ततो रमा निरनलच्छिविस्थारगरुअसचीए । गुरुभचीए कारिउमारद्ध तस्स उज्जमण ॥ ११८१ ॥ कस्यवि विच्छिन्ने जिणहरमि काउ तिवेदन पीढं । विच्छिपण वरकुहिमधवलं नवरग- कचित्त ॥ १९८२ ॥ सालिपमुहेहिं धन्नेहि पचवन्नेहि मतपूएहिं । रइऊण सिद्धचक सपुग्नं चित्तचुनकर ॥ ११८३ ॥ एवं-अमुना प्रकारे सिद्धचक्रस्प मर्थन-पूजन इर्षत भीपालनृपस्य मर्दपक्षम-सामर्मिी सत्सरावचचप कर्म पूर्व-पूर्वीभूत, म पश्चम येषु वानि भईपनमानि २ यानि वर्षाणि वैरिति विग्रहः ॥ १८॥ सत. चदनन्तर राहा- श्रीपान निजराज्यशचम्या यो विस्तारस्तेन या गुरुका-महती शक्तिस्तया पुनर्गुा- महत्पा भक्त्या तस्स उपस उणपने कारपितुभारम्भम् ॥ ११८१॥ त्रापि विस्तीरें जिनगृहे तिस्रो वेदिका यत्र तपिवेदिक पिस्तीयं बरहाईमन-प्रधानर- एम्मा पवन-उठावल पुनर्नव-नवीनरक्षाकद्रम्मै कृवानि चित्राणि-भालेख्यानि यत्र तयाभूत पीठ रुत्वा ॥११८२॥ मन्त्र इतानि-पवित्रासि मन्त्रपूतानि वैः पावसशालिप्रमुखैान्य रिचचोलकर सम्पूर्ण सिद्धचक रपपित्वति सम्बन्ध, परपतों बनानां पिचे पोख-पाथर्म करोतीति विग्रहः ॥ ११८३ - OROSODM
तत्य य अरिहतास नपसु पएसु ससप्पिखडाइ । नालियरगोलयाइ सामनेण ठविति ॥११८४॥
तेण पुणो नरवइणा मयणासहिएण वरविवेएण । ताइपि गोलयाइ विसेससहियाइ ठवियाइ ॥
जहा-अरिहतपए धवले चंदणकप्पूरलेवसिवन्न । अडकक्केअणचउतीसहीरय गोलय ठविध ॥
सिद्धपए पुण रचे इगतीसपवाजमठमाणिक्क । नवरगघुसिणविहिअप्पलेषगुरुगोलय ठविअ ॥
ध-सिरपके दादिषु नपसु पदेषु सामान्येन सर्पिः-घृतं खएडय-मधुलिस्ताभ्यां सहितानि भूतानि ससर्पि खण्डानि
नारिकेल फलानि स्थाप्यन्ते ॥११८४॥ तेन पुनर्नरपतिना-राशा श्रीपान मदनसुन्दरीसहितेन तान्यपि गोलकानि विशेप-
पातुयुपतानि स्थापितानि, कीशेन सेन ?-पर-प्रशस्तो वियेको यस्य स तेन ॥११८५॥ फयमित्याह--यथा घपले-घवल-
पर्णतया व्यस्थापिते त्पदे चन्दनकर्पूरयोलेपनेन सिता-श्वेतो पर्णो यस्य समया पुनरप्टो कर्फवनानि-धेवरत्नविशेपावतत्रिंशच
हीरका पस्मिस्तत्वयाभूत गोलक स्थापित, भत्रार्य भाषा-अष्टप्रासिहावयाण्टौ फर्केतनानि चतुस्त्रिंशदतिशयापेक्षया
वावन्तो हीरका इति ।। १९८६ ॥ रफ्ते-रक्तपर्णतया व्यवस्थापिते सिद्धपदे, पुनः एकत्रिंशत् प्रपाला-विद्रुमा यत्र तचथा
पुनरष्टौ माणिक्यानि यत्र तत्चया, पुनर्नवरा-नवीनरफ्तत्वयुक्तं यद् घुसण-फुकुम तेन विहितः प्रलेपः-प्रकटलेपो यस्य तत्
बधाभूत गुरु-महव गोलकं स्थापित, अष्टफर्मयोपमाटगुणापेषपाष्टी माशिफ्यानि एकत्रिंशद्गुणापेक्षया सावन्तः प्रवाला
इति ॥ ११८७॥
एव सिरिपामनिवस्स सिषचकवण कुणतस्स । अधपचमवारिसेहि जा पुग्न त तवोकम्म ॥ १९८०॥ तसो रक्षा निअरज्वलच्छिविस्थारगरुअसचीए । गुरुभत्तीए कारिउमारद्ध तस्स उज्जमण ।। १९८१ ॥ कस्पवि विच्छिन्ने जिणहरमि काउ तिवेइम पीढं । विच्छिएण वरकुष्टिमधवलं नवरग- कचित्त ॥ ११८२॥ सालिपमुहेहिं धन्नहि पचवन्नेहि मतपूएहिं । रइऊण सिद्धचक्क सपुन्नं चित्चचुज्जकर ॥ ११८३ ॥ एक-अमुना प्रकारेव सिद्धचक्रस्प बर्षनं-पूजन हर्वत श्रीपालनृपस्प भईपञ्चम-सामभिः सवत्सरैर्यावतचर - कर्म चीन, भरं पत्रर्म मेषु तानि भईपत्रमानि २ यानि वर्षाणि तैरिति विग्रह ॥१८०॥ ततः तदनन्तर राजा- श्रीपातेन निजरायतसम्मा यो विस्तारस्तेन या गुरुका-महसी शक्तिस्तया पुनर्गुा-महत्या मस्त्या तस्य उपस उणपन कारपितुमारम्बम् ॥ ११८१॥ वापि विस्तीवें बिनगृहे तिस्रो वेदिका यत्र वत्रिवेदिक विस्तीर्ण परकाईमेन-प्रधानपद- जम्मा पार-उम्मत पुनर्नवरके नवीनरक्षकद्रन्म कृतानि चित्राणि-मालेख्यानि यत्र तयाभूत पीठ कृत्वा ॥१९८२॥ मन्वैः पूतानि-पवित्रासि मन्त्रपूतानि वैः पनवर्सः शालिप्रमुखैान्य चिचचोलकर सम्पूर्ण सिदचक रमपित्वेति सम्बन्ध , पश्यतां मनानां पिचे पोळ-पाथर्म करोतीति विग्रहः ॥ ११८३
सेनेनु सिअपएसु चदणसिअगोलए ठवह राया । सगसद्धिगधन्नसपरिपन्नमुत्ताहलसमेए ॥१९९१॥
अन्न च नवरयाण उसेण नरेसरो तत्थ । तत्तव्यनाइ सुमेरुमाजाचीरा महेइ ॥ ११९२ ॥
सोलस अणाहएमु अ गहआइ सक्कराइ लिंगाइं । मडावेइ नरिंदो नाणामणिरयण
चित्ताइ ॥ ११९३ ॥
शेपेषु दर्शनादिषु चतुर्पु सितपदेपु-घेतवया व्यवस्थापितेषु पदेषु राजा श्रीपालः पन्दनेन सितानि-धवलानि गोल-
कानि स्थापपति, पीरशानि गोलकानि ?-सप्तपण्या ६७ एकपञ्चाशता ५१ सप्तत्या ७० पञ्चाशवा ५०च मुक्ताफले समे-
तानि-भृतानि, अपं माव:-दर्शनादिपदेषु मेदापेषया क्रमेणैतापन्ति मुस्ताफजानि गोलकेपु-मृतानि, यतः सम्पदर्शनस्प
चउसदइस तिलिङ्गमित्यादिकाः सप्तपष्टिर्मेदाः, मानस्य सर्शनेन्द्रियव्यञ्जनावग्रहमातिमानमित्यादिका ५१ मेदाः, चारित्रस्प
पयसमणधम्मसञ्जमेन्यादिकाः सप्तविर्मेदाः ४. तपस इत्वरानशनतप इस्पादिकाः ५० भेदाः ॥ ११६१ ॥ अन्पष
नरेवरो-राजा श्रीपालो नवपदाना उदेशेन-नवपदानि उरिश्य-माश्रेित्येत्यर्थः, तत्र-तस्मिन्पीठे तदर्यानि सुमेरुमाला-
पीराथि मण्डपति || ११६२॥ च पुनः पोडशम भनासेषु परशैव गुरुकाखि-महान्ति शर्कराया।-सितोपलाया लिकानि
नाना-पाप्रकारमणिरत्नषिधाशि-विचित्रासि नरेन्द्रो राजा श्रीपालो भएठयति ॥ ११६३ ॥
फणयाभे रिपए गोश गोमेअपचरपणजुअ। छचीसकणयकृतुम चदणघुसिणकिय ठविअ ॥
उज्झायपए नीले अहिलयदलनीलगोजय ठविअ । चउरिंदनीलकलिअ मरगयपणवीसपयगजुप ॥
साहुपए पुण सामे समयमयं पचरायपट्टक । सगवीसइरिटमणिं भनीए गोलप ठविअ ॥११९०॥
फनक-सुवर्ण तद्वत् भामा-प्रमा पस्प सद् कनकाम, तस्मिन् परिपदे-भाचार्यरदे गोमेदाल्पानि यानि पक्ष रत्नानि संपत
पत्रिंशत्कनकसमानि-सर्मपुप्पासि यसिंस्तचथा, पुनभन्दनघुमुशाया मश्ति-ति ईरश गोता स्पापित, सानादि-
पदाचारयुक्तत्वात् पश्च गोमेदरलानि पत्रिंशद्वयोपेतत्वाधापन्ति स्वर्णपुलापीति ॥ ११८८ ॥ नीले-नीलपर्सतमा व्यर-
स्थापिते उपाप्पायपदेपहिलता नागवन्नी वस्पा दो-पौनीन-नीताय गोलर स्पापितम् , कीररा गोहान १-पानिारद
नीतः नीलमपिमिा कलि-युक्त, पुनःमरकताना-हरिमणीनां पविशतिरेव मम्माविपद वेन-दम्पानुरोगादि.
चतुरनुयोगपुस्तत्वायत्वार इन्द्रनीला पनविंशतिगुणयुक्वताचारन्तो मरकतमणय इति ॥१९८६॥ स्पामे-सामाई
खया पवस्थापिते साधुपदे पुनः सह मृगमदेनेति समृगमद-कस्तू तितमित्यर्थः, पुनः पत्रमिः राजपई: वैराटरस्नैराशे-भा
मस्स तक्या, या पब राजपट्टामा उसले मान्मध्ये यस्प तया, पुन: सतविंशतिः रिसमणपारामरत्नविशेष गरिबस्त-
पवामूर्व मोलक मक्त्या स्पापितम्, पत्रमदाबताऽपेदपा पन राजपशा सप्तविंशविगुतावमा वारन्तो रिहमदर इति
॥ १९६०॥
सेमेसु सिअपएसु चदणसिअगोलए ठवइ राया । सगसटुिगवन्नसपरिपन्नमुचाहजसमेए ॥११९१॥
अन्न च नवरयाण उसेण नरेसरो तत्थ । तत्तव्यन्नाइ सुमेरुमाखाचीराई महेइ ॥ ११९२ ।।
सोलस अणाहरसु अ गहआइ सकराइ लिंगाइं । मडावेइ नरिंदो नाणामणिरयण
चित्ताई ॥ ११९३ ॥
शेपेषु दर्शनादिपु चतुर्प सितपदेपु-चेतवया व्यवस्थापितेपु पदेषु राजा श्रीपालः चन्दनेन सितानि-धालानि गोल-
कानि स्थापपति, सीरशानि गोलकानि ?-सप्तपट्या ६७ एकपश्चाशता ५१ सप्तत्या ०० पश्चाशता ५० च मुस्ताफलैः समे-
वानि-भृतानि, अय माव -दर्शनादिपदेषु मेदापेक्षया क्रमेणैवावन्ति मुक्ताफलानि गोलकेपु-भृतानि, यतः सम्पदर्शनस्य
घउसदहस्य विलिङ्गमित्यादिकाः सप्तपष्टिर्मदा, मानस्प सर्शनेन्द्रियव्यञ्जनावग्रहमातिमानमित्पादिका ५१ मेदाः, चारित्रस्प
ययसमणधम्मसञ्जमेन्यादिकाः सप्ततिर्मेदाः ७० सपस इत्वरानशनतप इत्यादिका ५० भेदाः ॥ ११६१ ॥ भन्यप
नरेबरो-राबा धीपालो नषपदाना उदेशेन-नवपदानि उरिश्य-माश्रित्पत्पर्यः, तत्र-तस्मिन्पीठे तचदर्णानि मुमेरुमाला-
चीराथि मण्डयति ॥ ११९२ || च पुनः पोडशसु मनाहतेषु परशैव गुरुकाणि-महान्ति शर्कराया:-सितोपचापा लिङ्गानि
नाना-पदुप्रकारमणिरत्नश्चित्राणि-विचित्रापि नरेन्द्रो-राजा श्रीपालो मयत्यति ॥ ११६३॥
रि । कणयाभे सूरिपए गोल गोमेअपचरयणजुअ । छत्तीसकणयकम चदणघुसिणकिप टप ।। उज्झायपए नीले अहिलयदलनीलगोलय ठविअ । चउरिंदनीलकलिभ मरगयपणी सरपगजुप ।। साहुपए पुण सामे समयमयं पचरायपटक । सगवीसइरिटमणिं भत्तीए गोलप टशिम ॥११९०॥ कनक-सुपर्ण वर मामा-प्रमा यस्प सत् कनकाम, तस्मिन् परिपदे-माचारदे गोमेदारगान यानि पधरत्नानि सड पत्रिंशत्कनकासुमानि-स्वर्मपुप्पाणि यसिंस्तचथा, पुनधन्दनघुमणाभ्यां याश्वि-लिप्त ईरा गोठा स्पारित, शानादि- पत्राचारयुक्तत्वात् पञ्च गोमेदरलानि पत्रिंशद्गुणोपेतत्वाचावन्ति स्वर्यपुप्पापीति ।। १५८८ ॥ नीते-जीतरर्यवपा म्पर. स्थापिते उपापायपदेपहिलता-नागपनी तस्पा दतैः-पौनील-नीलवर्ण गोल स्पापितम् , कीरा गोठार-पक्षिरिद्र. नीले-नीलमलिमिः फलित-युक्त, पुनःमरकवाना-हरिमणीनां पविशतिरेव मापार्विपदक देन पु-याद्रपान रोपानि परनुयोगयुस्वत्वायत्वार इन्द्रनीलाः पञ्चविंशतिगुणयुक्वताचावन्तो मरफनमाप इति ॥ १६॥ श्यामे-सामाई सपा मवस्थापिते साधुपदे पुनः सह मृगमदेनेति समृगमद-कस्तूर्या लिप्तमित्सर्य', पुनः परमिः राजपा-राटरस्नेरो-शा यस्म तयथा, यहा पड राजपहाभ उत्सहेमर्यान्मप्पे यस्प तवया, पुनः सप्तर्विराति रिष्ठमणपा-सामरत्न विशेष परिभस्स- पाभूवं गोलकंमत्या स्थापितम्, पनमहाप्रतापेषणा पत्र रामपहाः सप्तविंशविगुखावमा वावन्तो रिटमबब इवि ॥११३०॥ .
सेमेसु सिअपएसु चदणसिअगोलए ठवइ राया। सगसहिगवनसपरिपन्नमुत्ताहलसमेए ॥११९१॥
अन्न व नवरयाण उसेण नरेसरो तत्थ । तचवन्नाइ सुमेरुमालाचीराई महेइ ॥ ११९२ ॥
सोलस अणाहएस अ गहआइ सकराइ लिंगाई। मडावेइ नरिंदो नाणामणिरयण
चिचाई ॥ ११९३ ॥
शेपेषु दर्शनादिपु चतुर्पु सितपदेपु-घेवस्या व्यवस्थापितेषु पदेषु राजा श्रीपाला चन्दनेन सितानि-धवलानि गोल-
कानि स्थापयति, कीरशानि गोलकानि ?-सप्तपमा ६७ एकपश्चाशता ५१ सत्या ७० पन्नाशता ५. मुस्ताफलैः समे-
तानि-भृवानि, भयं भावः-दर्शनादिपदेषु मेदापेपया क्रमेसैवावन्ति मुस्ताफचानि गोलकेपु-मृतानि, यतः सम्पदर्शनस्प
घउसदहण विलिङ्गमित्यादिकाः सप्तपष्टिर्मेदाः, शानस्य सर्शनेन्द्रियव्यञ्जनावग्रहमातिनानमित्यादिका ५१ मेदाः, चारित्रस्य
घयसमणधम्मसञ्जमस्यादिकाः सप्ततिर्मेदाः ४० तपस इत्वरानशनतप इत्यादिकाः ५० मेदाः ॥११६१ ॥ अन्यच
नरेश्वरो-राजा श्रीपालो नवपदाना उद्देशेन-नवपदानि उरिश्य-माश्रित्पत्यर्थ , सत्र-तस्मिन्पीठे सचदनि सुमेरुमाला-
चीराणि मएडयति ॥ ११६२॥ च पुनः पोडशसु मनाहतेषु उशैव गुरुकारिख-महान्ति शर्कराया।-सितोपलाया लिङ्गानि
नाना-पदुपारमस्विरत्नैचित्राणि-विचित्राणि नरेन्द्रो-राधा श्रीपालो मपत्यति ॥ ११९३ ॥
कणयाभे सूरिपए गोल गोमेअपचरयणजुअ । छचीसकणयकृतुम चदणघुतिणकिय ठप ।।
उज्झायपए नीले अहिलयदलनीखगोजय ठविअ । चाउरिंदनीलकलिभ मरगयपणवीसपपगजुप ॥
साहुपए पुण सामे समयमय पचरायपट्टक । सगवीसइरिट्रमणि भत्तीए गोलय टरिम ॥१११.८॥
कनक-सुवर्य वर मामा-प्रमा पस्प वत् कनकाम, वस्मिन् सरिपदे-भाचार्य र गोमेदाल्पानि यानि पभ रत्नानि सपूत
पत्रिंशत्कनकमुमानि-स्वर्णपुप्पासि पमिस्तचया, पुनश्चन्दनपुरणा-या माहित-लित ईरा गोता पारित, सानादि-
पत्राचारयुक्तत्वात् पत्र गोमेदरत्नानि पत्रिंशद्गुणोपेतत्वाचावन्ति स्वर्णपुप्पाणीति ॥ ११८८ || नीत-नीतपर्यवया पर
स्पापिते उपाध्यायपदेपरलता-नागरनी तस्पा दलै-पौनति-नीलवर्ण गोल स्थापितम् , फीरा गोजी-राविरिन्द्र.
नीले नीलमसिमिः फलित-युक्त, पुनः मरकतानां-हरिमसीनां पविशतिरेव मापार्विपदक सेन पुत्र-
पुद्रमानु रोमाद-
पतुरनुयोगयुक्तत्वाचत्वार इन्द्रनीलाः पञ्चविंशतिगुणयुक्खत्वाचावन्तो मरकतमणप इति ॥१॥ श्यामे-सामाई.
सपा मयस्यापिवे साधुपदे पुनः सह मृगमदेनेति समृगमद-कस्तूर्या लिप्तमित्यर्य', पुनः परमि राब-राटरस्नो-मा
यस्प तथषा, यहा पड राप्रपहाभ-उत्सङ्गेभन्मिध्ये सस्प तया, पुनः सप्तविंशति रिष्ठमणप:-रामरस्ताविशेष परिमस्व.
चपाभूत गोजक मक्त्या स्थापितम्, पञ्चमहावताऽपेषणा पत्र राजपहाः सप्तविंशविगुहाओवपा वामन्तो रिशमवर इति
॥ ११३०॥
सेमेसु सिअपएसु चदणसिअगोर्लए ठवइ राया। सगसटुिगवन्नसपरिपन्नमुत्ताहलसमेए ॥११९१॥ अन्न व नवरयाण उसेणं नरेसरो तत्थ । तत्तव्वन्नाइ सुमेरुमाखाचीराई मंडेइ ॥ ११९२ ॥ सोलस अणाहपसु अगाइ सक्कराइ लिंगाई। महावेइ नरिंदो नाणामणिरयण विचाई ॥ १९९३ ॥ शंपेषु दर्शनादिपु चतुर्प सितपदेपु-चेतवया व्यवस्थापितेषु पदेषु राजा श्रीपालः पन्दनेन सितानि-धवलानि गोल- कानि स्थापयति, मीशानि गोलकानि ?--सप्तपमा ६७ एकपञ्चाशता ५१ सप्तत्या ७० पश्चाशवा ५. च मुस्ताफलैः समे- तानि-मृतानि, भयं मावा-दर्शनादिपदेषु भेदापेषया क्रमेसेवावन्ति मुक्ताफलानि गोलकेपु-भृवानि, यतः सम्पदर्शनस्प चउसइहण विलिङ्गमित्यादिकाः सप्तपष्टिर्मदा, छानस्य सर्शनेन्द्रियव्यखनावग्रहमाविज्ञानमित्यादिका ५१भेदाः, चारित्रस्य पयसमणधम्मसञ्जमेन्यादिकाः सप्ततिर्मेदाः ४० तपस इत्वरानशनतप इस्पादिकाः ५० भेदाः ॥ ११६१ ॥ अन्यच नरेश्वरो-राना श्रीपालो नवपदाना उद्देशेन-नषपदानि उरिश्य-माश्रित्येत्पर्यः, तत्र-तस्मिन्पीठे वचवर्णानि मुमेरुमाला- चीराश्चि मण्डयति ॥ ११६२॥ च पुनः पोदशम भनाइतेषु पदशैव गुरुकाखि-महान्ति शर्कराया।-सितोपलाया लिङ्गानि नाना-पप्रकारैर्मविरलैषिधाशि-विचित्राक्षि नरेन्द्रो-राजा श्रीपालो मएडयति ।। ११६३ ॥
गसोलसपचसु सीइ दोसु घउसट्टि सरसदक्खाओ । कणयकचोलिआइ मडाव अट्ठवग्गेसु ॥११६४ ॥ मणिकणगनिम्मिआइ नरनाहो अह बीअपूराई । वगंतर गयपढमे परमिटिपयमि ठावेइ ।। खारिकपुजया टावर भडयालसद्धिठाणेसु । गुरुपाउआसु असु नाणाविहदाडिमफलाणि ॥ नारिंगाइफलाइ जयाइठाणेसु अट्ठसु ठवेइ । चचारि उ कोहलए चक्काहिट्टायगपएसु ॥११९७ ॥ भष्टसु वर्षेषु एकास्मिन्प्रथम वर्ग अवर्गास्मे पोटश सरसद्रापाः ततः पञ्चसु वर्गपु प्रत्येक पोटश पोरश विन्यासादशीति- धाः सपोईयोवर्मयोः पपर्गशवर्गयोः प्रत्येक वात्रिंशद्वाविंशदिन्मासात् चतुप्पष्टि सरसद्रपा कनकापालिकाभिमएडपति ।। ११६४॥ नरनायो राजा श्रीपालो मरिकनकाम्यां निर्मितानि-रचितानि भष्टौ बीजपूरसफलानि रम्यमन्तरेषु-मप्येषु गवे-प्राप्ते प्रथमे-माये परमेष्ठिपदे 'नमो भरिहवास' मित्याकारके सापयति ।। ११६५ ॥ भष्टचत्वारिंशदलम्पिसानेषु तारिफफलपूनानि स्थापपवि, तपा भष्टसु गुरुपादुकासु नानाविधानि-बहुप्रकाराणि दारिमफलानि स्थापयति ॥११६६॥ सपास अपादिस्थानेषु नारदिफलानि स्वापपति, च पुनः पक्रस्म-सियक्रस्म भधिष्ठायफपदेपु विमलस्वामिनपरी पेत्रपासादिषु चत्वारि इमारफतानि स्थापयति ।।११६७॥
नरिंदो कारावह
आसनसेवयाण देवीण पारस यं वयगाइ । विज्वमुरिजक्खजक्विणि चउसद्रुिपएसु पूगाइ ॥११९८॥
पीपलीकूहाइ चचारि दुवारपालगपएसु । कसिणषलीकूडा चउवीरपएसु ठविआइ ॥ ११९९ ॥
नवनिहिपएसु कचणकलसाइ विचित्तरयणपुन्नाइ । गहदिसिवाजपएसु अ फलफुल्लाई
सवन्नाइ॥ १२०० ॥
इच्चाइगुरुअवित्थरसहिम मडाविऊणमुज्जमणं । ण्हवणूसव
वित्थरविहीए ॥१२०१॥
तथा-मासमसेवकाना-निकटसेवाकारिकावां द्वादशदेवीना द्वादश चवपङ्गानि-फलाविशेषान् स्थापयति, चतुर्थाधिष्ठाय-
कस्य द्वादशदेवीनां च नामानि न जायन्ते, सथाविषसम्प्रदायामावा, तथा 'विममुरि' चि विद्यादेव्यः पोटश पचा-
भर्विशतिः शासनसुराः यषिएयचतुर्विशतिरेव शासनदेष्या एवमेतेषु चतुष्पष्टिपदेषु पूगानि-क्रमकफलानि स्थापयति
॥ ११६८ ॥ चतुर्पु द्वारपालकपदेषु कुमदादिपु चत्वारि पीतस्प-पीतवर्यस्प बले-पकामादेः फूटानि-पुजानि स्थापितानि,
तथा चर्प पीरपदेपु-माणिभद्रादिपु कप्णवर्णस पले-पक्कामादेः कटानि स्थापितानि || ११६६ ॥ नवनिधिपदेप विचित्र
रलैः पूर्णानि-भृतानि काचनस्प-सुवर्यस्य कलशानि स्थापितानि, तथा ग्रहपदेषु दिपालपदेषु च स्वखवनि फलपुष्पास्थि
स्थापितानि ॥ १२०० ॥ इत्यादिना गुरुकेय-महवा विस्तारेख सहि उपापर्न मएडयित्वा नरेन्द्रो-राजा श्रीपालो विस्तार-
विधिना सपनोत्सव-खात्रमहोत्सवं कारयति ॥ १२०१॥
गसोलसपचसु सीइ दोसु चउसद्धि सरसदक्खाओ । कणयकचोलिआइ मडाव अट्ठवग्गेसु ॥११६४ ॥ मणिकणगनिम्मिआइ नरनाहो अह बीअपूराइ । वग्गतर गयपढमे परमिट्रिपयमि ठावेइ ।। खारिकपुजया ठाव भटयालसद्धिठाणेसु । गुरुपाउआसु असु नाणाविहदाडिमफलाणि ॥ नारिंगाइफलाई जयाइठाणेसु भट्ठल ठवेइ । चत्वारि उ कोहलए चकाहिट्टायगपएसु ॥११९७ ॥ मष्टम् वर्षेषु एकास्मिन्प्रथमे पर्गे स्वर्गास्मे पोरश सरसदाचार ततः पञ्चसु यर्गपु प्रत्येक पोटश पोहश विन्यासादीति- पाः तमोईयोर्मयोः पवर्गशवर्गयो प्रत्येक द्वात्रिंशद्वाविंशविन्यासात् चतुष्पष्टि सरसचा कनकचोतिकाभिर्मण्डपति ।। ११६४॥ नरनायो राजा श्रीपालो मरिकनकाम्मा निर्मितानि-रचितानि मष्टो वीजपूरकफलानि वर्गायो भन्तरेषु मध्ये गते-प्राप्त प्रजमे-माये परमेष्ठिपदे 'नमो भरिहवाह' मित्याकार स्थापयति ॥ ११६५ ॥ भष्टचत्वारिंशदलम्भिखानेषु सारिकफनपुत्रानि स्थापपति, वषा भष्टसु गुरुपादुकासु नानाविधानि-पप्रकाराणि दाडिमफलानि स्थापपति ॥११६॥ बायस जमादिस्वानेषु नारादिफलानि सापपति, प पुनः चक्रस्म-सिद्धचक्रस्प अधिष्ठापरुपदेष विमलस्वामियोपरी- देवपासादिषु चत्वारि कृप्माएटाफलानि स्थापयति ।। ११६७॥
उप्यन्नसन्नाणमहोमयाण, सपाहिहेरासणसठिाण । सदसणाणदियसवणाणं, नमो नमो
होउ सया जिणाण ।। १२०५॥
सिद्धाणमाणदरमालयाण, नमो नमोऽणतचउक्त्याणं । सूरीण दूरीकयकुग्गहाण, नमो नमो
सूरसमप्पमाण ॥ १२०६ ॥
.
ध्याहि-उत्पमं यत्समान- केवलबानं तदेव महा-तेजस्तत्स्वरूपमेपामिति उत्पमसम्मानमहोमयास्तम्मापुनः प्राति-
हा -छत्रचामरादिमिः सह वठे यचत्सप्राठिहार्य ईपृशं यत् भासन-सिंहासनं तत्र सं-सम्पक् प्रकारेश स्थितेभ्यः, पुनः
सद्देशनया-सर्मोपदेशेन भानदिताः सखना:-सत्पुरुया यैस्ते सचा भ्या, दृशेभ्यो जिनेभ्प.-महद्भ्यः सदा नमो नमो मवतु,
नित्यं पुनः पुनर्नमस्कारोऽस्तु इत्यर्थः । १२०॥ मानन्दरमा-परमानन्दलक्ष्मीस्तस्या मालया निवासास्तेभ्यः पुनरनन्त चतुष्क
ज्ञानदर्शनसम्पपत्वाकरणवीर्यचतुष्टय येपो से तथा सेभ्यः सिदेभ्यो नमो नमोऽस्तु, सथा दूरीकतः प्रहः-कृत्सितामिनिवेशो
यस्ते दूरीकृतकग्रहास्तम्पः पुनः सूरः-सूर्यस्तेन समा-नन्या प्रमा-ज्योवियेतो ते तया सेभ्यः परिभ्या-पाचार्येभ्यो नमो
नमोऽस्तु ॥ १२०६॥
। विहिमाए पूआए अट्ठपयाराक्ष मंगलावसरे । सघेण तिलयमाला मगलकरण कय रनो ॥१२०२ ।। तओ-जो धुरि सिरि अरिहतमूलदढपीढपट्ठिओ। सिद्धसूरिउबजाय साहु चउसाहगरिट्ठिभो।। दसणनाणचरिततवहिं पटिसाहहिं सुदरु। तचक्खरसरवग्गजद्धि,गुरुग्यदलहवरु।दिनिघालजस्व. जक्खिणि-पमुहसुरकुसुमेहिं अलंकिओ।स सिद्धचक्क गुरुकप्पतरुअम्हहमणवलिम दिअओं१२०३॥ स्वाइ नमुकारे भणिऊण नरेसरो गहीरसर । सक्कत्यय भणिचा नवपयथवण कुगइ एम ॥१२०४ ।। मटप्रकारामा पूजापां विहितायां-कवायो सत्या मङ्गलस्य भवसरे सहेन रानाभीपातस्प वितरुमाउपोः मातरम फवम् ।। १२०१ ॥ ततमेत्यान्दन करोति, पत्रादौ नमस्कारमाह-पः श्रीसियारूपो गुरु -महान् चतर त्यागी परि-मादौ मेव मन्मूलदृढपीटं (सत्र ) प्रतिष्ठितः, कीदृशो?-यः सिद्धसुर्यपाध्यायसाधन एव पतस शासानामिरिठ प्रतिमहान् , पुनदर्शनमानचारित्रतपोरूपामि प्रतियाखाभिः सुन्दरः, पुनः तसावराणि मोहारादीनि स्वरा भादव प भवर्मकवादयः सम्भिपदानि प्रष्टचत्वारिंशद् गुरुपदनि-मईत्पादुकादीनि तान्येव दताना-पायांमारम्रो यस ससा पुनः विपासपचयषियीप्रमुखैः सुरकमुमैः अन्तत:-शोभितः स सिदचक्रगुरुकापतरु भस्मभ्य मनोशरिरात ॥ १२०३॥ इत्यादि नमस्कारान् मवित्वा नरेश्वरों-राजा भीपासो गम्भीरः । स्वरो यत्र कर्मवि पवा सात् वपा शास्त भक्त्तिा एवं-पश्यमाचप्रकारेब नवपदानां सस्तवन करोति ।। १२०४ ॥
IFRIBE CRIMERUNRTEBAR इस नवपयसिद्ध लदिदिजासमिद्ध, पपडिअसरवणं हीतिरेहासमग । दिसिवइसुरसार खोणिपीठावयारं, तिजयविजयचक्क सिद्धचक्क नमामि ॥ १२१०॥ वज तपहिं मगलतूरेहिं सारुण पभावतो । साहम्मिअवच्छल करेइ वरसघपूअ च ॥ १२११ ॥ एव सो नरनाहो सहिओ ताहिं च पट्टदेवीहि । भन्नेहिवि बहूएहिं आराहइ सिद्धवरचक्क ॥१२१२॥ अह तस्स मयणसुदरिपमुहाहिं राणियाहिं सजाया। नव निरुवमगुणजुत्ता तिहुअणपालाइणो पुत्ता। इति-माना प्रकारेस नषपदैः सिद्ध निष्पन्न पुनलम्धिमिः-सन्धिपदै. विद्यामिः-विद्यादेवी मिय समृद्ध-समृद्धियुक्त, पुन' प्रकटिसा -प्रकटीकता' स्वरा पाय यस्मिस्वसधा, पुनः ही इत्यघरस्य समन्ताद यास्तिस्रो रेखास्तामिा, समग्र-सम्पूर्ण, पुन दिम्पतिमिः-दिकपालैः मुरैश्च-शेपमुरै। सार-प्रधान, पुनः घोणिपीठे-पृथ्वीपीठे भवतार'-अवतरण यस्य वचथा, पुननिजगत -त्रिभुवनस्प विनये-विजयार्थ पक्रमिव त्रिजगद्विजयचक्रं, ईदृशं सिद्धचक्र महं नमामि ॥१२१०॥ इति श्रीसिस चास्तव । महालतूरे। मालपार्षापमानः शासनं जिनमतं प्रमावयन्-नदीपयन् राजा श्रीपालः सापमिकवात्सम्य च पुनर्वरा- प्रधानां सङ्गापूजा करात ॥१२११ ॥ एवं-ममुना प्रकारेस स नरनायो-राजा भीपालस्वामिन पट्टदेवीभिः सहितो भन्यैरपि पहुमि के सहित. सिद्धवरच भाराधपति ॥१२१२॥ प्रय-मनन्तरं तस्य राम्रो मदनसुन्दरीप्रमुखामिः राजीभिर्निरुपमगुरी- मुस्तात्रिभुवनपासादयो नव पुत्राः सञ्जावाः ॥ १२१३ ॥ TASAMARON मुत्तरीवत्थारणतप्पराण, नमो नमो वायगडुजराण । साहूण ससाहिअसंजमाण, नमो नमो सुद्धदयादमाण ॥ १२०७ ।। जिणुततत्ते कहलपखणस्स, नमो नमो निम्मलदसणस्स । अन्नाणसम्मोहतमोहरस्त, नमो नमो नाणदिवायरस्त ॥ १२०८ ॥ आराहिआऽखडिअसकियस्स, नमो नमो सजमवीरियस्स । कम्मदुमुम्मूलणकुजरस्स, नमो नमो तिव्वतवोभरस्स ॥ १२०९ ।। खायोबिस्तारणे तत्परेभ्यः पाचका-उपाध्यायाः पुखरास्ते-हस्तिन इव गणशोभाकारित्वात् समर्पत्वाच पाचकास रास्तेभ्यो नमो नमोऽस्तु तथा स-सम्पसकारेष सापितः संयमो यस्वे तथा तेभ्यः, पुन दया च दमम दयादमी शुदी दवादमो येषां ते तथा वेम्मः साधुभ्यो नमो नमोऽस्तु ॥ १२०७ ॥ बिनोक्ततत्त्वे या रुचिः सा लवण यस्य स तथा उस निर्मप्तदर्शनाप-उज्ज्वलसम्पग्दर्शनाय नमो नमोऽस्तु, तपाजानेन या सम्मोहो-मतिमम स एव तमः-अन्धकार व हरतीति भयानसंमोहतमोहरस्तस्मै शानदिषाकराप-वानरर्याय नमो नमोऽस्तु ॥ १२०८ ॥ तथा सयमे-सयमविषये सद्रीय-पराक्रम- स्तस्मै नमो नमोऽस्तु कीदृशाय संयमवीर्यायी-मारामिताडिता सकिया-साधाचाररूपा यस्मात् समावस्म, तपाकर्मा एमो द्वमा नास्पायदुन्मूसन उत्खनने तारो हस्तीसममोन्मतनाजरस्तमैवीनतपोभराव नमो नमोऽस्तु॥१२०६ । SIXEANAMANASHLIM
*SBHOPART
अ नवपतिद्ध सद्धिपिज्जासमिद्ध, पयडिअसरवग्ग हीतिरेदासमग्ग । दिसिषासुरसार
खोणिपीठाधयारं, तिजयविजयचक्क सिद्धचक्क नमामि ॥ १२१०॥
वज तपहि मगलतुरेहि सारुण पभावतो । साहम्मिअवच्छल्ल करेइ वरसघपूअ च ॥ १२११ ॥
एव सो नरनाहो सहिओ ताहिं च पष्टदेवीहिं । अग्नेहिवि पहुएहिं आराहा सिद्धवरचक्क ॥१२१२॥
अह तरस मयणसुदरिपमुहाहि राणियाहिं सजाया । नव निरुवमगुणजुत्ता तिहुअणपालाइणो पुत्ता।
इति-अमुना प्रकारेण नषपदै सिद्धं निप्पन पुनधिमिः-सन्धिपदै विणामिः-विणदेवीमिव समृद्ध-समृद्धियुक्त,
पुनः प्रकटिता -प्रकटीकता' स्वरा घाम यस्मिस्तचया, पुनः इत्यवरस्य समन्ता यास्तिस्रो रेखास्तामिा, समग्र-सम्पूर्ण,
पुनः दिपतिमि:-दिपालैः मुरैष-शेपमुरैः सार-प्रधान, पुनः क्षोशिपीठे-पृथ्वीपीठे अवतार:-अववरणं यस्य सचथा,
पुनखिजगत:-त्रिभुवनस्य विजये-विवयार्थ पक्रमिष त्रिजगद्विजयचक्रं, ईवृश सिद्धचक्र भई नमामि ।। १२१०॥ इति श्रीसिक
चफस्सवः । मगर तूरै। मालपाधैर्षाधमानः शासनं जिनमतं प्रभाषयन्-उद्दीपयन राजा श्रीपाल साघम्मिकवात्सल्य च पुनर्वरा-
प्रधानां सम्पूजा करात ।।१२११ ॥ एवं-प्रमुना प्रकारेख स नरनाथो-राजा श्रीपालस्वामिश्च पट्टदेवीमिः सहितो भन्यैरपि
बहुमिलोक सहित सिद्धवरच भाराभयति ॥१२१२।। भय-मनन्तर सस्य राज्ञो मदनसुन्दरीप्रमुखामिः रानीमिर्निरुपमगुणै-
एक्वास्त्रिभुवनपालादयो नष पुत्राः साताः ॥ १२१३ ॥
गयरहसहस्सनषग नव लक्खाइ च जच्चतुरयाण । पचीण नवकोडी तस्स नरिंदस्त रजमि ॥१२१॥ एष नयनवलीलाहिं चेव सुक्खाणि अणुहवतो सो। धम्मनिईइ पालइ रज निम्टय निच ॥ रज्ज च तस्स पाखतयस्स सिरिपालनरवरिंदस्स । जायाइ जार सम्म नव वाससपाइ पुन्नाइ । ' साव नियो त तिहुअणपाल रज्वमि ठावश्चाण । सिरिसिद्ध चकनवपयलीणमणो सथुणइ एव ॥ सेप्सतिभवेहिं मणुएहिं जेहिं विहियारिहाइठाणेहिं । अजिजइ जिणगुत्त ते अरिहते पणियामि ।। तस्प श्रीपालस्प नरेद्रस्य-राधो गमाना-हस्तिनो रथानां च प्रत्येकै सहस्रनवकमासीत् , नव सरसारि गवा ना सहसा एपेव रयामासमित्यर्थः, च पुनः खात्यतुरगाणा-मुलपणाधाना नर लपाधि भासन, पचीना-पदातीनां नवकोटय भासन् ॥१२॥ ४॥ एवम्-अनुना प्रकारेस नघनपलीलामिा-नपनपकीटाभिरेव सुखानि भनुमयन् स भीपालो धर्मनीत्या-धर्मन्यापन निलं निमपटक राज्य पालयति ॥१२१५।। राज्य पालयतस्तस्य प भीपालनरपरेन्द्रस्य यारभववशतानि सम्पम् पूर्वानि जापानि ॥ १२१६ ।। सावन्नृपः श्रीपालस्त पूर्वोक्त विश्वनपाल-सज्येष्ठपुत्र राज्य स्थापमित्वा श्रीसिरपडे यानि नरपदानि तेषु दीन-चम्न मनो यस्य स सिद्धचक्रनवपदलीनमना सन् एवं-यमाचप्रकारेख सस्वाति ॥ १२१७॥शेषा-मबति- पासपो भया येषां ते पुनर्विहितानि-कतानि सेवितानातियावत् भादादिस्थानानि-विंशतिसानकानि यस्ते तवा ता, एवभूत- बिनमोर्च-जिननामकर्म मर्मत-उपाठवे वान् महतोत्रं प्रसिपवामि-नमसमें ॥ १२१८ ।।
ISCUEILLER जे एगभवतरिया रायकुले उत्तमे अवयरति । महसुमिणमूहअगुणा ते अरिहते पणिश्यामि ॥ जेसि जम्माम महिम दिसाकुमारीओ सुरवरिंदा य । कुबति पछिट्ठमणा ते अरिहते पणिवयामि ॥ आजम्मपिटु जेसिं देहे चत्तारि अइसया हुति । लोगच्छेरयमया ते गरिहते पणिवयामि ॥१२२१॥ जे तिहुनाणसमग्गा खीण नाऊण भोगफलकम्म । परिवज्जति चरिच ते अरिहते पणिवयामि ॥ उवउत्ता अपमत्ता सिअझाणा खवगणिहयमोहा । पावति केवल जे ते अरिहते पणिवयामि ॥ से एकभवान्तरिता उत्तमे राजले अवतरन्ति, कीवृशा ये?-महास्वप्नवतुर्दशभिः सचिता-मापिता गुणा येपो ते तथा वानईत प्रशिपसामि-प्रणमामि ॥ १२१६ ॥ येषां जन्मनि महिमा महिमानं वा दिकुमार्य, पदासाथ सुरवरेन्द्राध चतुष्पष्टिः प्रदृष्ट-प्रकर्षण हर्पितं मनो येषां ते प्रहृष्टमनसः सन्तः कुर्वन्ति, सार्हतः प्रपितामीति पूर्वमन् ॥ १२२० ॥ हुइति निमित, येषां देहे-शरीरे माजन्मापि-जन्मत भारमापि लोके भापर्यायवारोऽति राया मन्ति, 'तेषां च देहोशुतरूपगन्ध' इत्यादयस्तानईतः प्रसिप तामि ॥ १२२१ ॥ ये विमिानैः-मतिभुतावधिमिः समग्रा:-सम्पूर्णाः सन्तो मोगः फवं यस्य तमोगफस फर्म घीण मात्वा चारित्रं प्रतिपद्यन्ते-महन्ति वातः प्रषिपवामि ॥ १२२२ ।। ये उप- युक्ता-उपयोगयुवाः पुनरममचा:-प्रमादरहिताः पुनः सितं-शुक्न भ्यानं येते सिवन्माना भएर पपपपाहतो मोहो यैस्ते वया, ईदृशाः सन्त केवलज्ञान प्राप्नुवन्ति, वानहतः प्रविपदामि ।। ११२३ ॥
रि
॥
गयरहसहस्सनवग नव लक्खाइ च जच्चतुरयाण । पचीण नवकोडी तस्म नरिंदस्त रजमि ॥१२१।।
एव नवनवलीलाहिं चेव सुक्खाणि अणुहयतो सो। धम्मनिईइ पालइ रज निम्टय निच ॥
रज च तस्स पालतयस्स सिरिपालनरवरिंदस्स । जायाइ जाब सम्म नव वातसयाइ पुनाइ ।
ताव नियो त तिहुअणपाल रज्जमि ठावश्चाण । सिरिसिद्ध वकनवपयलीणमणो सयुगइ एव ।
सेसतिभषेहिं मणुएहिं जेहि विहियारिहाइठाणेहिं । अजिज जिणगुत्त ते अरिहते पणियामि ॥
तस्म श्रीपासस्स नरेन्द्रस्प-राम्रो गजाना-हस्तिनां स्थानां च प्रत्येक सहस्रनवकमासीत् , ना सहसाणि गवा ना सहसा
एपेप स्पामासमित्यर्यः, च पुन: धास्यतुरगाणा-सुलपणाचाना नव लक्षाणि भासन, पचीना-पदातीनां नपकोटप मासन्
।। १२१४॥ एवम्-मनुना प्रकारेस नपनपतीलामिा-नयनपीडाभिरेष सुखानि भनुभवन् स भीपातो धर्मनीत्या-धमन्यापन
नित्यं निम्फपटक राज्य यासयति ॥१२१५॥ राज्य पालयतस्तस्य च श्रीपालनरवरेन्द्रस्य यामश्वरावानि सम्पग पूर्वानि
जातानि ।। १२१६ ।। तावन्नृप. श्रीपालस्त पूर्षोफ्त त्रिभुवनपाल-स्वग्येष्ठ पुत्र राज्य स्थापयित्वा श्रीसिरचक्रे यानि नरपदानि
सेबु तीन-जग्नं मनो यस्य स सिद्धचक्रनवपदलीनमनाः सन् एवं-पक्ष्यमायप्रकारेण सस्तांति ॥ १९१७॥ शेषा-भवशि-
शासपो भवा मे ते पूनविदितानि-कवानि सेषितानीतियावत् मईदादिस्थानानि-विग्रतिसानकानि यस्ते तपा , एपभू-
बिनगोत्रं-जिननामकर्म भर्यत-उपार्श्यते तान् महतो प्रक्षिपतामि-नमस्कर्वे ॥ १२१८ ॥
जे एगभवतरिया रायकुले उत्तमे अवयरति । महसुमिणमइअगुणा ते अरिहते पणिश्यामि ॥ जेसि जम्माम महिम दिसाकुमारीओ सुरवरिंदा य । कुबति पहिट्ठमणा ते अरिहते पणिवयामि ॥ आजम्मपिटु जेसिं देहे चत्तारि अइसया हुति । लोगच्छेरयमया ते गरिहते पणिश्यामि ॥१२२१॥ जे तिहुनाणसमग्गा खीण नाऊण भोगफलकम्म । परिवज्जति चरिच ते अरिहते पणिवयामि ॥ उवउत्ता अपमत्ता सिअझाणा खवगणिहयमोहा । पावति केवल जे ते अरिहते पणिक्यामि ॥ ये एकमवान्तरिता उच्चमे राजाले भवतरन्ति, कीदृशा ये?-महास्वप्नपतुर्दशमिः सविता-मापिया गुणा येपो ते तया वानईसः प्रक्षिपवामि-प्रणमामि ॥ १२१६ ॥ येषां जन्मनि महिमा महिमानं वा दिकुमार्षः परप्राशन सुरवरेन्द्राय चतुष्पष्टिः प्रहृष्ट-प्रकर्षेस हर्पितं मनो येषां ते प्रदृष्टमनसः सन्तः कुन्ति, सात प्रामपतामीति पूर्ववत् ॥ १२२० ॥ हुइति निमितं, येषां देहे शरीरे भाजन्मापि-जन्मत भारम्मापि लोके मापर्यनापलारोऽति राया मान्ति, 'तेषां घ देहोऽनुवरूपगन्ध' इत्पादयस्तानईत प्रसिप तामि ॥ १२२१ ॥ ये प्रिमिान:-मविभुवावधिमिः समग्रा:-सम्पूर्णः सन्तो मोगः फलं यस्य मनोगफज कर्म घीस ज्ञात्वा चारित्र प्रतिपद्यन्ते-मानीकर्षन्ति तानतः अधिपवामि ॥ १२२२ ।। ये उप- युक्या उपयोगयुवाः पुनरप्रमचा:-प्रमादरहिताः पुनः सितं-शुक्र्त भ्यान येते सितम्पाना मात्र चपाएपाहतो मोहो पैस्ते सथा, ईवृशाः सन्त केवलनानं प्राप्नुवन्ति, तानहतः प्रविपतामि॥११२३ ।।
कम्मलइया तह सुरकया य जोसि च भइसया हुति । एगारसगुणवीस ते अरिहते पणिवयामि ॥ जे अटुपाहिहाराहि सोहिमा सषिया सुरिहि । विहरति सया वाल ते अरिहते पणिवयामि ॥ पणतीसरणगिराए जे म विवाह कुणति भव्वाण । महिपाढे विहरता ते अरिहते परिणवयामि ॥ अरहता वा सामानकेषरा अश्यफयसमुग्घाया। सेलेसीकरणेण होऊणमयोगिक्चरिणो ॥ १२२७ ॥ जे दुरिममि समय दुसयरिपयडीओ तेरस भ चरमे । खविऊण सिव पत्ता ते सिद्धा दितु मेसिद्धि पा पुनः येषां कर्मषयबा:-कर्मघयोत्पमा एकादश भतिशया भवन्ति, तथा मुरैः-देच. कवाय एकोनविंशविरविशया मपन्ति, तानतः प्रसिपवामि ॥ १२२४ ॥ ये 'मटप्रातिदाया' अशोकापादिभिः शोभिता. पुनः सुरेन्द्र सेविता. सदाकाल विचरन्ति, वान तः प्रधिपतामि ॥ १२२५॥ पत्रिंशद्गुणाः यस्यां सा पचत्रिंशद्गुणा या गी-पाणी तया ये च मम्माना विकोप-विशिष्मानं हन्ति कीदृशाः सन्तः १-महापीठ-पृवीपीठे विपरन्तस्तानईत प्रतिपठामि । १२२६ ॥ भईन्त- सर्पिरा का प्रथमा सामायकेपलिन को पा समपात:-फेवलिस मुद्घातो पैरते तया एवम्भूता ये योगीन्द्रा:शैलेशी- करकेन-पात्यप्रदेशस्विकिरवरूपेव योनिकालिनो मूत्वा ॥ १२२७ ॥ द्विधरम-मायु पयसमयात् प्राक्तने समये दासमति ७२ प्रकृतीन मायपातिकर्मोचरप्रकती अपवित्वा यः पुनबरमे समये प्रयोदश प्रकवी: प्रपपिता शिर-मोष प्रामा, ते सिहा मे महिंददत् ।। १२२० ।
चरमगतिभागोणावगाहणा जे अ एगसमयमि । सपत्ता लोगग्ग ते सिद्धा दितु मे सिद्धिं ॥१२२९॥ पुव्वपमोग असगा बधणछेया सहावतो वावि । जेसि उड्डा हु गई ते सिद्धा दितु मे सिद्धिं ॥ इसीपभाराए उपरि खलु जोयणमि लोगते । जेसिं ठिई पसिद्धा ते सिद्धा दितु मे सिद्धिं ॥१२३१ ।। जे अ अणता अपुरणभषा य भसरीरया अणावाहा । दसणनाणुवउत्ता ते सिद्धा दितु मे सिद्धिं ॥ घरमा-मतिमा अङ्गस्य-शरीरस्प त्रिमागेन ऊनावगाहना-देहमानं येषां ते तया, ये च ईवृशाः सन्तः एकस्मिन्समये लोकाग्र सम्प्राप्तास्ते सिद्धा मे सिद्धिं ददतु ।। १२२६ । पूर्वप्रयोगतो धनुर्मुक्तवायवत् , तथाऽसमाव-निःसन्तया फर्ममला- पगमेन मलामुद्रध्यवत् , तथा पन्धनच्छेदात्-फर्मपन्धनच्छेदनेन एरण्डफलवत् , तथा स्वमावतो पापि घूमवत् , येषां ऊर्जा गतिः प्रवर्चत सिद्धा मे सिदि ददतु ॥ १२३० ॥ ईपत्प्राग्मारायाः-सिद्धिशिलाया उपरि खनु-निश्चयेन एकस्मिन् योजने लोकान्तोऽस्ति, तत्र येषां स्थिति:-भवस्थानं प्रसिद्धमस्ति ते सिदा मे सिद्धि पदतु ॥ १२३१ ॥ घः पुनः येऽनन्ता, पुनरपुनर्मवा:-न विद्यते पुनर्मवो येषां ते तथा, पुनरशरीरका-न विघसे शरीरं येपो ते, तथा पुनरनामाधा-न वियते भावाधा-पीना येपो से तथा, पुनदर्शनं च ज्ञान च दर्शनहाने तयोरुपयुक्ता दर्शनज्ञानोपयुकार, येषां प्रथमसमये शानो पयोगो द्विवीपसमय दर्शनोपयोगोऽस्ति, ते सिद्धा मे सिद्धिं ददतु ॥ १२१२ ॥ ,
वरि. जेणतगुणा विगुणा इगतीसगुणा अ अहव अट्ठगुणा । सिद्धाणंतचउक्का ते सिद्धा दितु मे सिदि।
जह नगररणे मिच्छो जाणतोऽवि हु कहेउमसमत्थो। तह जेसि गुणे नाणी ते सिद्धा दितुमे सिद्धि
जे भ भणतमणुत्तरमणोषमं सासय सयाणद । सिद्धिसुह सपचा ते सिद्धा दितु मे सिद्धिं ॥
जे पंचविहायार भायरमाणा सया पयासति । लोयाणणुग्गहत्थ ते आयरिए नमसामि ॥१२३६॥
ये सिवा मनन्तगुणा-अनन्ता ज्ञानादयो येपु वे वया, पुनर्विगुणा-विगता वर्णादयो गुणा पेभ्यस्ते तया, प पुनरेवाधि-
शत् सस्थानवर्यादिप्रतिषेषरूपा एवं गुणा येपु से सथा, भधयाऽटगुणा-अष्टकर्मवयसमुद्भवा भष्टौ गुणा येपु ते क्या, पुन
सिद्ध-निम्पनम् अनन्सचतुर्फ प्रागुक्तलपण येपो से तया, वे सिद्धा मे सिदि ददत ॥ १२३३ ॥ यथा-म्लेच्छो नगर
गुसान्-प्रासादनिवासमधुररसमोजनादीन् मानभपि भन्येपां म्लेच्छानां पुरस्तात् कवयितुं असमर्थ -समर्षो न भरवि, वया-
तेन प्रकारेख येपा सिद्धानां गुणान् जानमपि शानी कथयितु न समर्थों मवति, ते सिदा मे सिदि ददतु ॥ १२३४ ॥
ये च सिदिसुर्ख-मुक्तिमुखं सम्प्राप्तास्ते सिद्धा मे-मर्म सिदि ददत, फीरश सिदिसुसम् -'पनत' न विपते मन्तो-नाशी
यस्ख तचपा, पुनः ' भनुचरं ' न विद्यते उत्तरम्-उत्कृष्ट यसापचया, पुनः भनुपम-न विपते उपमा यस्य तथा पुनः
'सदानन्द' सदा-सर्वसिन्काले भानन्दो यत्र तत्वधा ।। १२३५ ॥ ये शानादिपत्रविधापारम् भाचरन्तो लोकानामनुग्रहार्य
सदा प्रकाशमन्ति-प्रकटीकर्वन्धि वान् प्राचार्यान् म नमस्यामि नमस्करोमि ॥ २३६ ॥
देसकुल जाइबाइपहिं बहुगुणगणेहिं सजुचा । जे हुति जुगे पवरा ते आयरिए नमसामि ॥
जे निश्चमप्पमत्ता विगहविरत्ता कसायपरिचत्ता । धम्मोवएससत्ता ते आयरिए नमसामि ॥१२३८॥
जे सारणवारणचोयणाहिं पडिचायणाहिं निञ्चपि । सारंति निय गच्छं ते आयरिए नमसामि ॥
जे मुणियसुत्तसारा परोवयारिकतप्परा दिति । तत्चोवएसदाण ते आयरिए नमसामि ॥ १२४० ॥
ये देशकुलबातिरूपादिकैहुमिर्गुणानां गौः-समूहैः सयुक्ताः-सहिताः सन्तः युगे प्रवरा-मुख्या मवन्ति, वानाचार्यान्
मह नमस्यामि ॥ १२३७ ॥ ये नित्यम् भप्रमचाः-प्रमादरहिता, पुनः विकथा-राजकयादिकास्वाम्पो विरक्ता , पुन
परित्यक्ता कपाया!-क्रोधादयो यैस्ते तथा, पुनर्धर्मोपदेशे सक्ता-लग्नाः यद्वा शक्ताः-समर्यास्तानाचार्यान्नमस्यामि
॥१२३८ ॥ ये भाचार्याः स्मारणावारणाचोदनादिमिः पुनः प्रतिचोदनादिमिनित्यमपि निज गच्छ सारयन्ति, तत्र
विस्मृतस्य स्मारण स्मारया अशुद्ध पठतो पारमं वारणा, मध्ययनाचर्य प्रेरसं चोदना, कठोरवचनैः प्रेरण प्रतिचोदना,
इत्य स्मारवादिमिर्ये स्वगच्छस्य रघणं कुर्वन्ति तानाचार्याममस्यामि ॥ १२३६ ॥ मुणितो-झावः सूत्राणां सारो यैस्ते
सथा, अत एव परोपकारे एवैकस्मिन् वत्पराः सन्तो ये तत्वोपदेशदानं ददति, तानाचार्याधमस्यामि ॥ १२४० ॥
जेऽणतगुणा विगुणा इगतीसगुणा अ अहव अट्टगुणा । सिद्धाणतचउका ते सिद्धा दिनु मे सिदि। जह नगरगुणे मिच्छो जाणतोऽवि हु कहेउमसमत्यो। तह जेसि गुणे नाणी ते सिद्धा दितुमे सिद्धि। जे म अणतमणुत्तरमणोवमं सासय सयाणद । सिद्धिसुह सपचा ते सिद्धा दितु मे सिद्धिं ।। जे पचविहायार भायरमाणा सया पयासति । खोयाणणुग्गहत्थं ते आयरिए नमसामि ॥१२३६॥ ये सिदा मनन्तगुणा-भनन्ता ज्ञानादयो येषु वे तया, पुनर्विगुणा-विगता पर्यादयो गुणा येभ्यस्त सपा, प पुनरकवि- शत् संस्थानव विप्रतिपेघरूपा एष गुसा येषु ते तथा, भघवाऽष्टगुणा-भाटकर्मघयसमुद्भवा भष्टौ गुणा येषु ते वया, पून सिद-निप्पलम् अनन्तचतुष्कं प्रागुक्कलपण येपो ते सथा, ते सिद्धा मे सिदि ददत ॥ १२३३ ॥ पधा-म्लेच्यो नगर गुखान्-प्रासादनिषासमधुररसमोजनादीन् धानमपि भन्येपो म्लेच्छाना पुरस्तात् कपयितुं भसमर्थ -समर्पो न मरति, तपा. वेन प्रकारेण येता सिदाना गुणान् बानमपि ज्ञानी कथयितु न समर्थो भवति, वे सिद्धा मे सिदि ददतु ॥ १२३४ ।। ये च सिमिसुख-मुक्तिमुर्ख सम्प्राप्तास्ने सिद्धा मे-ममं सिदि ददत, फीरश सिदिसुखम् -' पनव' न वियते मन्तो-नायो यस्य सचथा, पुना 'अनुचर' न विद्यते उत्तरम्-उत्कए यसायच्या, पुनः भनुपम-न विपते उपमा यस्य तथा पुनः 'सदानन्द' सदा-सर्वमिन्काले भानन्दो यत्र तत्तथा ॥ १२३५ ॥ ये बानादिपचविपापारम् मापरन्तो लोकानामनुबा सदा प्रकाशमन्ति-प्रकटीकुर्वन्ति तान् भाचार्यान् मह नमस्पामि-नमस्करोमि ॥ १२३६ ॥ , देसकुल जाइरुवाइपहिँ बहुगुणगणेहिं सजुत्ता । जे हुति जुगे पवरा ते आयरिए नमसामि ॥ जे निञ्चमप्पमचा विगहविरत्ता कसायपरिचचा । धम्मोवएससत्ता ते आयरिए नमसामि ॥१२३८॥ जे सारणवारणचोयणाहिं पडिचायणाहिं निचपि । सारंति नियं गच्छ ते आयरिए नमसामि ॥ जे मुणियसुत्तसारा परोवयारिकतप्परा दिति । तत्तोवएसदाण ते आयरिए नमसामि ॥ १२४० ॥ ये देशलभातिरूपादिकैर्वदुमिर्गुणानां गणैः-समूहै संयुक्ताः-सहिताः सन्तः युगे प्रवरा-मुख्या भवन्ति, तानाचार्यान् भह नमस्पामि ॥ १२३७ ॥ ये नित्यम् भप्रमचा:-प्रमादरहिताः, पुनः विफया-राजफयादिकास्ताभ्यो विरक्ता , पुन परित्यक्ता कपाया'-क्रोधादयो यैस्ते तथा, पुनर्धर्मोपदेशे सक्ता-लग्नाः यद्वा शक्ताः-समस्तानाचार्यान्नमस्पामि ॥१२३८ ॥ ये भाचार्याः स्मारवावारपाचोदनादिमिः पुनः प्रतिचोदनादिमिनित्यमपि निज गच्छ सारयन्ति, तत्र विस्मृतस्य स्मारण स्मारणा भशुद पठतो वारण पारणा, अध्ययनापर्थ प्रेरणं चोदना, कठोरवचनैः प्रेरण प्रतिचोदना, इत्य स्मारणादिभिर्ये स्वगच्छस्य रचण कुर्वन्ति तानाचार्याश्रमस्यामि ॥ १२३६ ॥ मुणितो-प्रातः सूत्रायो सारो यैस्ते तथा, अत एव परोपकारे एवैकस्मिन् तत्पराः सन्तो ये तत्वोपदेशदान ददति, तानाचार्यान्नमस्यामि ।। १२४० ॥
अत्यमिए जिणसूरे केवलिचदेऽवि जे पईवुन्न । पयति इह पयत्थे ते आयरिए नमसामि ॥ १२४१ ॥
जे पावभरकते निवडसे भवमहधवमि । नित्थारयति जीए ते पायरिए नमसामि ॥ १२४२ ॥
जे मायतायाधवपमुहेहितोऽवि इस्य जीवाण । साहति हिम फज्ज ते आयरिए नमसामि ॥
जे बहुलद्धिसमिद्धा साइसया सासण पभावति । रायसमा निचिंता ते मायरिए नमसामि ॥
बिन-मेव सूरा-सूर्यस्तस्मिन् • अस्तमिते । अस्त गते सति पुन केवली-सामान्यकेचली स एव
चन्द्रस्तसिवपि प्रस्तमिसे सति प्रदीप इस ये इह-लोके पदार्थान् प्रफटयन्ति-प्रकटीकुर्वन्ति, तानाचार्याममस्यामि
॥ १२४१ ॥ पापस्म यो भर:-अतिशयस्तेन भाक्रान्तान् भत एव मवा-ससार एव यो महानन्धपस्तस्मिन् निप-
सतो बीवान् से निस्तारयन्ति तानाचार्यान्नमस्यामि ॥ १२४२ ॥ भत्र-अस्मिन्ससारे ये भाचार्या जीवानां मालवावरान्धवप्र
मुखेम्पो-जननीजनकमात्रादिभ्योऽपि अधिकं कार्य साधयन्ति, तानाचार्याममस्यामि ॥ १२४३ ॥ पदुमिर्लन्धिमि'
समृदा-समृदिमन्ता, मत एष सह भतिशयैर्वन्ते इति सातिशया' सन्तो ये शासन-जिनमतं प्रभावयन्ति-दीपयन्ति,
कीदृशा -ये राबसमा-नृपतुल्या, मत एष निर्गता चिन्ता येम्पो निमिन्तास्तानापार्याममस्यामि ॥ १२४४ ॥
जे पारसगसज्झायपारगा धारगा तयत्थाण । तदुभयवित्याररया तेऽह झाएमि उज्झाए ॥१२४५॥ पाहाणसमाणेऽवि हु कुणति जे सुत्तधारया सीसे । सयक्षजणपूयणिज्जे तेऽह झाएमि उज्झाए । मोहाहिदट्ठनट्ठप्पनाणजीवाण चेयण दिति । जे केऽवि नरिंदा इव तेऽह झाएमि उज्झाए ॥ अन्नाणवाहिविहुराण पाणिण सुअरसायण सार । जे दिति महाविज्जा तेऽह झाएमि उज्झाए ॥ गुणवणभजणमणगयदमणंकुससरिसनाणदाण जे । दितिं सया भवियाण तेऽह झाएमि उज्झाए । ये मादशाङ्गस्वाध्यायस्य पारगा -पारगामिनः पुनः तदर्थानां-भादशाझ्या भर्यानां धारकाः, पुनः सदुमयस्य-सूत्रार्थ- रूपस्य विस्तारे रवा-रक्तास्तानुपाध्यायानहं ध्यायामि ॥ १२४५ ॥ ये गुरुवो हु-इति निश्चित पापायसमानान्-प्रस्तर तुभ्यानपि शिम्यान् सूत्रधारया-सूत्ररूपतीच्याशस्त्रधारया सफलजनाना-सर्वशोकानां पूजनीयान् फुर्वन्ति, तानुपाध्यायान मह ध्यायामि ॥ १२४६ ॥ मोह एव महिः-सर्पस्तेन दष्टा, भत एव नष्टमात्मज्ञान येपो ते नष्टात्मज्ञाना , एवम्भूता ये जीवास्तेभ्यो ये केऽपि गुरव घेतना-पैतन्य ददति, के इव १-नरेन्द्रा इव-विपषधा इष, तानुपाध्यायानहं ध्यायामि ॥ १२४७ ॥ ममानमेव म्याधिः-रोगस्तेन विधुराः-पीडितास्तेभ्यः प्राणिभ्य सार-प्रधान श्रुतमेव रसायन-महारोगनाश- कौपध ये महावैचा इव गुरखो ददति सानुपाध्यायानई व्यायामि ॥ १२४८ ॥ गुणा एष धनानि तानि भञ्जन्तीति गुणवन मञ्जना ये मदा-जातिमदादयोऽष्टौ ते एव गजा-अस्तिनस्तेषां दमने-चशीकरणे भासदृश यद् ज्ञान तस्य दानं ये गुरवो भव्येभ्य सदा ददति तानुपाध्यायान् मह ध्यायामि ॥ १२४६ ।। .
भत्पमिए जिणसूरे केवलिचदेऽवि जे पईवुन्न । पयति इह पयत्ये ते आयरिए नमसामि ॥ १२४१ ॥
जे पावभरकते निवदंते भवमहधकूवमि । नित्यारयति जीए ते मायरिए नमसामि ॥ १२४२ ।।
जे मायतायाधवपमुहेहिंतोऽपि इस्थ जीवाणं । साहति हिअ कज्ज ते आयरिए नमसामि ॥
ने बहुलद्धिसमिद्धा साइसया सासणं पभावति । रायसमा निश्चिंता ते भायरिए नमसामि ॥
बिन'-मेव पूरा-सूर्यस्तसिन् • अस्वामिते । भस्त गते ससि पुन फेवली-सामान्यकेवली स एवं
चन्द्रस्तमिवपि प्रस्तमिते सति प्रदीप इव ये इह-जोके पदार्थान् प्रकटयन्ति-प्रकटीफुन्ति, तानाचार्याममस्यामि
।। १२४१ ॥ पापस्प यो भर:-प्रतिशपस्तेन भाक्रान्तान् अत एव भवा-ससार एव यो महान धपस्वस्मिन् निप.
सतो जीवान् ये निस्वारयन्ति सानाचार्याश्रमस्यामि ॥ १२४२ ॥ मन-मस्मिन्ससारे ये भाचार्या जीवानां मातृवातबान्धवम
मुखेम्मो-अननीजनकमात्रादिभ्योऽपि अधिक कार्य साधयन्ति, तानाचार्याश्रमस्यामि ॥ १२४३ ॥ पडुमिर्लघिमि
समझा-समृद्धिमन्ता, अत एव सह भतिशयैर्षन्ते इति साविशया' सन्तो ये शासन-जिनमतं प्रभावयन्ति-दीपयन्ति,
कीदृशा !- रावसमा नृपतुन्या, अत एव निर्गता चिन्ता येभ्यस्ने निधिन्तास्तानाचार्याभमस्यामि ॥ १२४४ ॥
२ जे दसणनाणचरित्तरूवरयणचरण इक्केण । साहति मुक्खमग्ग ते सव्वे साहुणो वदे ॥ १२५४ ॥ गयदुविहदुटुझाणा जे झाइभधम्मसुक्कझाणा य । सिक्खति दुविह सिक्ख ते सव्वे साहुणो वदे ॥ गुत्तिचएण गुत्ता तिसम्लरहिया तिगारवविमुक्का । जे पालयति तिपक्ष ते सव्वे साहुणो वढे ॥ चउविहविगहविरत्ता जे चउविहचउकसायपरिचता । चउहा दिसंति धम्मं ते सव्वे साहुणो वदे॥ ये दर्शनशानचारित्ररूपरत्नत्रयेस मोक्षमार्ग साधयन्ति, कीदृशेन दर्शन प्रयेण - एफेन ' एकीमावं गतेन-सम्मि- जितेनेत्यर्थः, प्रयाणामेकत्व विना मोघमार्गा न सिक्ष्यतीतिमाव., तान् सर्वान् साधून भह पन्दे ॥ १२५४ ॥ गते द्विविधे- दिप्रकारे दुष्टध्याने पाचरौद्राख्ये येभ्यस्ते गतद्विविधदुष्टध्यानाः, च पुनः ध्याते धर्मचक्रध्याने पैस्ते तथासूता सन्ता ये विविघशिधा-ग्रहणासेवनारूपां शिवन्ते, तान् सर्वान् साधून धन्दे ॥ १२५५ ॥ गुप्तित्रयेश-मनोवाकायगुप्तिलघणेन गुप्ता गुप्तिमन्तः पुनलिमिः शन्यैः मायाशन्यादिमिः रहिता-पर्जितास्तथा प्रिमिगौरवै:-ऋद्धिगौरवादिमिविपुक्ताः सन्तो ये विपदी-शानदर्शनचारित्ररूपां पालयन्ति, तान् सर्वान् साधूनह वन्दे ॥ १२५६ ।। चतुर्विधाभ्य - चतुष्प्रकाराभ्यः विक थाभ्यो-राजकयादिभ्यो विरक्ताः, पुनः चतुर्विधा-भनन्सानुपन्ध्यादिभेदाचतुष्प्रकारा ये चत्वारः कपाया -क्रोधादयस्ते परित्यक्ता यस्ते तया, ईदृशाः सन्तो ये दानादिभेदाचतुर्दा-चतुर्मिः प्रकारधर्म दिशन्ति-प्ररूपयन्ति, तान् सर्वान् साधू- नह वन्दे ।। १२५७ ॥ 488833000 .
दिणमासजीवियताई सेसदाणाइ मुणिउ जे नाण । मुर्तित दिति सया तेऽह झाएमि उज्झाए। अन्नाणंधे रोयाण लोयणे जे पसत्यसत्यमुहा । उग्वाडयति सम्म तेऽह झाएमि उज्झाए ॥१२५१॥ वावन्नवगणचदणरसेण जे खोपपावतावाइ । उवसामयति सहसा तेऽह झापमि उज्झाए ॥१२५२॥ जे रायकुमरतुल्ला गणतत्तिपरा अ सूरिपयजुग्गा । वायति सीसवग्ग तेऽह झापमि उज्झाए ॥१२५३॥ शेषदानानि दिनमासजीवितान्तानि मुमित्वा' सात्या ये गुरव सदा मुअत्यन्त झान ददति, वान् उपाध्या पाना ध्यायामि, दिन घ मासम बीवित घ-दिनमासजीवितानि पु मन्तो येपो तानि शेपदानानि सन्ति इति मात्वा मुक्को मन्तो मस्प तत् मुक्त्यन्त धान-धुसझानदान ये ददति सानह घ्यायामीविभाव. ॥ १२५० ।। ये गुलाशानन म न्धानि(ना) लोकाना लोचनानि-नेत्राणि प्रशस्तशास्त्रमुखात् लोचनपचे प्रशस्तशम मुखात् सम्पर उपाटपन्ति, वानुपा- मायान् मह ध्यायामि ।। १२५१ ॥ दापनाशवर्या एव चन्दनरन तेन ये गुरवः सहसा-मासाद लोकानां पापता- पान् उपशामपन्ति, तानुपाध्यायानह ध्यायामि ॥ १२५२ ॥ ये राजकुमारलुन्या, प पुन गबप्तिपरा-गबसमाधान- फरवतत्परा तथा परिपदस्प-प्राचार्यपदस्प योग्याः शिष्यवर्ग वाचपन्ति-शिप्पवर्गाय वाचना ददति, वानुपाघ्यावाना ध्यायामि ॥ १२५३ ॥ .
जे दसणनाणचरिचरूवरयणचएण इक्केण । साहंति मुक्खमग्ग ते सावे साहुणो वंदे ॥ १२५४ ॥ गयदुविदुटुझाणा जे झाइभधम्मसुक्कझाणा य । सिक्खति दुमिह सिक्ख ते सव्वे साहुणो वदे ॥ गुत्तित्तएण गुत्ता तिसल्लरहिया तिगारवविमुक्का । जे पालयति तिपक्ष ते सव्वे साहुणो वदे ॥ चउविहविगहविरत्ता जे चउविहचउकसायपरिचत्वा । चउहा दिसंति धम्मं ते सव्वे साहुणो वदे॥ ये दर्शनम्नानचारित्ररूपरत्नत्रयेण मोक्षमार्ग साधयन्ति, कीदृशेन दर्शन श्रयेण १-' एकेन ' एकीमावं गतेन-सम्मि- लिवेनेत्यर्पः, प्रयाणामेकत्व बिना मोचमार्गा न सिक्ष्यतीसिमाव., सान् सर्वान् साधून मह बन्दे ॥ १२५४ ॥ गते द्विविधे- द्विप्रकारे दुरध्याने-पार्चरौद्राख्ये येभ्यस्ते गतद्विविधदष्टध्याना, च पुनः ध्याते धर्मशनध्याने यैस्ते तपासूवा सन्ता ये द्विविधशिपां-ग्रहणासेवनारूपां शिचन्ते, तान् सर्वान् साधून वन्दे ॥ १२५५ ।। गुप्तित्रयेण-मनोवाकायगुप्तिलक्षणेन गुप्ता गुप्तिमन्तः पुनलिमिः शन्यैः--मायाशन्यादिमि रहिता-वर्बितास्तथा विभिगौरवैर-ऋद्धिगौरवादिमिविमुक्ताः सन्तो ये त्रिपदी-मानदर्शनचारित्ररूपां पानयन्ति, तान् सर्वान् साधूनह वन्दे ॥ १२५६ ।। चतुर्विधाम्य - चतुष्प्रकाराभ्यः पिक- पाम्पो-राजकथादिभ्यो विरक्वाः, पुनः चतुर्विधा-भनन्तानुबन्ध्यादिभेदाचतुष्प्रकारा ये चत्वारः कपाया'-क्रोधादयस्ते परित्यक्ता यस्ते स्था, ईदृशा सन्तो ये दानादिभेदाचतुर्दा-चतुर्मि. प्रफारैधर्म दिशन्ति-प्ररूपयन्ति, तान् सर्वान् साधू- नह यन्दे ।। १२५७॥ SEXREARSHISM HAMABANARSSETTESESESS80
दिणमासजीवियताइ सेसवाणाइ मुणिउ जे नाण । मुर्चित दिति सया तेऽह शाएमि उझाप।
भन्नाणंधे रोयाण लोयणे जे पसत्थसत्यमुहा । उग्वाडयति सम्म तेऽह झापनि उन्झाए ।।१२५॥
वापन्नवरणचदणरसेण जे लोयपावतावाइ । उवसामयति सहसा तेऽह झापमि उम्झाए ॥१२५२॥
जे
रायकुमरतुल्ला गणतचिपरा अ सूरिपयजुग्गा । वायति सीसवग्ग तेऽइ झापमि उज्झाए ॥१२५३॥
शेपदानानि दिनमासजीविवान्तानि 'मुस्मित्वा' मात्वा ये गुरव सदा पुरत्पन्त शान ददति, तान् उपाया
पाना घ्यायामि, दिनं घमासम जीवित च-दिनमास जीषितानि तेपु मन्तों येपो वानि शेपदानानि सन्ति इति माला
मुक्तौ मन्तो यस्य सत् मुफ्त्यन्त धान-श्रुतनानदान ये ददति तानह ध्यायामीतिमाप ॥ १२५ ॥ ये गुरवाशानन म
न्धानि(ना) खोकानां लोचनानि-नेत्राणि प्रशस्तशास्त्रमुखात् लोचनपये प्रशस्तशमपुखाद् सम्पर उत्पाटपन्ति, वानुपा
पायान् मह ध्यागामि ॥ १२॥ ॥ ज्ञापत्राशदर्या एव चन्दनरम पेन ये गुरवः सरसा-मामात् लोकानां पापवा
पान् उपशामयन्ति, वानुपाध्यामाना भ्यायामि ॥ १२५२ ।। ये राजमारतुन्याः, प पुनः गरप्तिपरा-गबसमाधान
करवतस्परा तथा सरिपदस्य-भाषायेपदस्य योग्याः शिष्यवर्ग वाचयन्ति-शिप्पय याचना ददति, तानुपायावाना
भ्यायामि ॥ १२५३ ॥
MARRESTER 858ESSANSAREESH जे दसणनाणचरितरूवरयणतएण इक्केण । साहति मुक्खमग्ग ते सव्वे साहुणो वदे ॥ १२५४ ॥ गयदुविहदुट्टझाणा जे झाइभधम्मसुक्कझाणा य । सिक्खति दुविह सिक्व ते सव्वे साहुणो वदे ॥ गुचित्तएण गुत्ता तिसमरहिया तिगारवविमुक्का । जे पालयति तिपक्ष ते सव्वे साहुणो वढे ॥ चउविहविगहविरत्ता जे चउविहचउकसायपरिचत्ता । चउहा दिसंति धम्मं ते सव्वे साहुणो वदे॥ ये दर्शनशानचारित्ररूपरत्नत्रयेस मोक्षमार्ग साधयन्ति, फीदृशेन दर्शन प्रयेश ?-' एकेन ' एफीभाव गतेन-सम्मि- लितेनेत्यर्थः, प्रयासामेकत्व यिना मोचमार्गा न सिक्ष्यतीतिमावः, वान् सर्वान् साधून मह वन्दे ॥ १२५४ ॥ गते द्विविधे- दिप्रकारे दुष्टध्याने-मार्चरौद्राल्ये येभ्यस्ते गतद्विविधदुष्टध्यानाः, च पुनः ध्यासे धर्मशमध्याने यैस्ते तथाभूता सन्ता ये द्विविधशिपां-ग्रहणासेवनारूपां शिघन्ते, सान् सर्वान् साधून वन्दे ॥ १२५५ ॥ गुप्तित्रयेस-मनोवाकायगुप्तिलक्षणेन गुप्ता- गुप्तिमन्तः पुनखिमिः शन्यैः मापाशल्यादिभिः रहिवा-चर्जितास्तथा विभिगौरवै:-दिगौरवादिमिर्षिभुक्ताः सन्तो ये त्रिपदी-शानदर्शनचारित्ररूपां पालयन्ति, तान् सर्वान् साधूनहं वन्दे ॥ १२५६ ॥ चतुर्विधाभ्य - चतुष्प्रकाराभ्य. विक पाभ्यो-राजकधादिभ्यो विरफ्ताः, पुनः चतुर्विधा-भनन्तानुबन्ध्यादिभेदाच्चतुष्प्रकारा ये चत्वारः कपाया:-क्रोधादयस्ते । परित्यक्ता पैस्ते तथा, ईवृशाः सन्तो ये दानादिभेदाचतुर्दा-चतुर्मिः प्रकारधर्म दिशन्ति-प्ररूपयन्ति, तान् सर्वान् साधू- नह वन्दे ॥ १२५७॥ . ★ RREATRA)
दिणमासजीवियता सेसवाणाइ मुणिउ जे नाण । मुति दिति सया नेऽह शारामि उम्झाए।
भन्नाणंधे रोयाण लोयणे जे पसत्थसत्यमुहा । उग्वाडयति सम्म तेऽह झापनि उम्झाए ।।१२५॥
बावन्नवरणचदणरसेण जे लोयपावतावाइ । उवसामयति सहसा तेऽ६ भाएमि उ-झाए ॥१५५५।।
जे
रायकुमरतुल्या गणतचिपरा अ सूरिपयजुग्गा । वायति सीसवग्ग तेऽइ झापमि उज्झाए ॥१२५३॥
शेपदानानि दिनमासजीवितान्तानि ' मुणित्वा' झात्वा ये गुरव सदा मुपत्पन्त पान ददति, वान् उपामा
यानह ध्यायामि, दिन च मासम बीवित च-दिनमासजीवितानि तेपु भन्तो पो तानि शेगदानानि सन्ति इति माया
मुक्तौ अन्तो यस्य सत् मुक्त्यन्त धान-भुवनानदान ये ददति सानह प्यायामीतिमापः ॥ १२५ ॥ ये गुररी-बानेन में
न्यानि(ना) लोकाना लोचनानि-नेत्राणि प्रशस्तशास्त्रमुखा लोचनपचे प्रशस्तशमपुसात् सम्पर उत्पाटपन्ति, तानुपा
मापान मा ध्यायामि ।। १२५ ॥ द्वापाशवर्णा एप चन्दनरम सेन ये गुरवः सहसा-भकमान् लोकानां पापता
पान् उपशामपन्ति, तानुपाध्यामानह भ्यायामि ॥ १२५२ ॥ ये राजकुमारतुन्या, प पुनः गबप्तिपरा-गबसमाधान
करवतत्पराः तपा परिपदस्प-याधायेपदस्प योग्याः शिष्यवर्ग वापयन्ति-शिष्यवर्गाय वापना ददति, वानुपापापाना
ध्यायामि ॥ १२५३॥
जे दसणनाणवरित्तरूवरयणतरण पक्केण । साहति मुक्खमग्ग ते सव्वे साहुणो वदे ॥ १२५४ ॥ गयदुषिहदुटुझाणा जे झाइभधम्मसुक्कझाणा य । सिक्खति दुविह सिक्व ते सव्ये साहुणो वदे ॥ गुत्तित्तएण गुत्ता तिसरहिया तिगारवधिमुक्का । जे पालयति तिपक्ष ते सव्वे साहुणो वढे ॥ चउविहविगहविरत्ता जे चउविहचउकसायपरिचचा । चउहा दिसंति धम्मं ते सव्वे साहुणो वदे॥ ये दर्शनम्नानघारित्ररूपरत्नत्रयेस मोक्षमार्ग साधयन्ति, कीदृशेन दर्शन प्रयेण -' एकेन ' एकीभाव गतेन-सम्मि- लिनेनेत्यर्थः, प्रयाणामेकत्व विना मोक्षमार्गो न सिस्यतीतिभावः, तान् सर्वान् साधून मह वन्दे ॥ १२५४ ॥ गते द्विविधे- दिप्रकारे दुष्टध्याने पार्चरौद्राख्ये येभ्यस्ते गतद्विविघदुष्टध्यानाः, च पुनः ध्याते धर्मचक्रध्याने यैस्ते तथाभूता सन्ता ये द्विविधशिपां-ग्रहणासेषनारूपां शिवन्ते, सान् सर्वान् साधून वन्दे ॥ १२५५ ।। गुप्तित्रयेण-मनोवाकायगुप्तिलपणेन गुप्ता- गुप्तिमन्तः पुननिमिः शन्यैः-मायाशन्यादिमि रहिता-वर्जितास्तथा प्रिमिर्गौरवैः-दिगौरवादिभिर्विमुफ्ताः सन्तो ये त्रिपदी-शानदर्शनचारित्ररूपा पालयन्ति, तान् सर्वान् साधूनह वन्दे ।। १२५६ ॥ चतुर्विधाभ्य - चतुष्प्रकाराभ्यः विक- थाभ्यो-राजकथादिभ्यो विरक्ताः, पुनः चसुविधा-भनन्तानुपन्ध्यादिभेदाचतुष्प्रकारा ये चत्वारः कपाया:-क्रोधादयस्ते परित्यक्ता यस्ते तथा, शाः सन्तो ये दानादिभेदाचतुर्दा-चतुर्मिः प्रकारधर्म दिशन्ति-प्ररूपयन्ति, तान् सर्वान् साधू- नह पन्दे ।। १२५७ ॥ -
दिणमासजीवियना सेसवाणाइ मुणिउ जे नाण । मुर्तित दिति सया तेऽह शाएमि उशाम
भन्नाणधे लोयाण लोयणे जे पसत्यसस्थमुहा । उग्वाडयति सम्म तेऽह झाएमि उम्झाए ॥२५॥
वावन्नवराणचदणरसेण जे लोयपावतावाइ । उवसामयति सहसा तेऽद झाएमि उम्झाए ॥१२५२।।
जे रापकुमरतुझा गणतचिपरा अ सूरिपपजुग्गा । वायति सीसवग्ग तेऽइ झापमि उज्झाए ।।१२५३॥
शेषरानानि दिनमासजीवितान्तानि 'मुचित्वा' शात्या ये गुरव सदा मुत्पन्त मान ददति, वान् उपाया
याना मायामि, दिन च मासम जीवित च-दिनमासजीविवानि वेषु भन्दो पेपी वानि शेषदानानि सन्ति इति जाता
मुक्तौ मन्तो यस्य तद् मुक्त्पन्त मान-श्रुसमानदान ये ददति तानह ध्यायामीतिमाप ॥ १२५० ॥ ये गुलाशानेन म
न्यानि(ना) लोकानां लोचनानि नेत्राणि प्रशस्वशास्त्रमुखाद लोचनपचे प्रशस्तशनमुखा सम्पर उपारयन्ति, वानुषा
मायान् महं ध्यायामि ।। १२५१ । द्वापाशवर्णा एव चन्दनरम वेन ये गुरवः सरसा-मामा सोकानां पापवा
पान् उपशामपन्ति, तानुपाभ्यापानह भ्यायामि ॥ १२५२ ॥ ये राजमारतुन्पा, पन गप्तिपरा-गवसमाधान
करवतस्पराः सपा सरिषदस्य-भाषायेपदस्प योग्याः शिपवर्ग वाचयन्ति-शिप्पय मापना दति, सानुपाप्पाबानर
ध्यामामि ॥ १२५३ ॥
जे दसणनाणचरित्तस्वरयणतएण इक्केण । साहंति मुक्खमग्ग ते सव्वे साहुणो वंदे ॥ १२५४ ।। गयदुविहदुट्टझाणा जे झाइअधम्मसुक्कझाणा य । सिक्खति दुविह सिक्ख ते सव्वे साहुणो वदे ॥ गुचित्तएण गुत्ता तिमलरहिया तिगारवविमुक्का । जे पालयति तिपय ते सव्वे साहुणो वढे ॥ चउविहविगहविरत्ता जे चउविहचउकसायपरिचचा । चउहा दिसति धम्मं ते सव्वे साहुणो वदे॥ ये दर्शनशानचारित्ररूपरत्नत्रयेण मोक्षमार्ग साधपन्ति, कीदृशेन दर्शन प्रयेश ?-' एकेन ' एकीमाव गतेन-सम्मि- लितेनेत्यर्थः, प्रयाणामेकत्व विना मोघमार्गा न सिक्ष्यतीतिभावः, वान् सर्वान् साधून भइ बन्दे ।। १२५४ ॥ गते द्विविधे- दिप्रकारे दुरध्याने मार्चरौद्राख्ये येभ्यस्ते गतदिविषदुष्टध्यानाः, च पुनः घ्यावे धर्मचक्रध्याने पैस्ते तथासूता सन्ता ये द्विविधशिक्षा--ग्रहणासेवनारूपा शिपन्ते, वान् सर्वान् साधून वन्दे ॥ १२५५ ॥ गुप्तित्रयेष-मनोवाकायगुप्तिलचन गुप्ता- गुप्तिमन्तः पुननिमिः शन्यैः-मायाशून्यादिमि रहिता-घर्जितास्तथा विभिगौरवैः-दिगौरवादिमिविमुक्ताः सन्तो ये त्रिपदी-शानदर्शनचारिग्ररूपां पालयन्ति, तान् सर्वान् साधूनहं वन्दे ॥ १२५६ ॥ चतुर्षिधाभ्य - चतुष्प्रकाराभ्य. पिक पाम्पो-राजकपादिभ्यो विरक्ताः, पुनः चतुर्विधा-भनन्तानुपन्ध्यादिभेदाचतुष्प्रकारा ये चत्वारः कपाया:-क्रोधादयस्वे परित्यक्ता यस्ते तया, ईशाः सन्तो ये दानादिभेदाच्चतुर्दा-चतुर्मिः प्रकारेधर्म विशन्ति-प्ररूपयन्ति, वान् सर्वान् साधू- नह पन्दे ।। १२५७ ।।
। दिसमासजीवियताइ सेसदाणाइ मुणिउ जे नाण । मुचित दिति सया तेऽह शापमि उम्झाप भन्नाणंधे रोयाण लोयणे जे पसत्यसत्थमुहा । उग्वाडयति सम्म तेऽह झापनि उम्झाप ॥२५॥ बावन्नवगणचदणरसेण जे खोयपावतावाइ । उवसामयति सहसा तेऽ६ झापमि उन्झाए ॥१५५२॥ जे रायकुमरतुला गणसत्चिपरा अ सूरिपयजुग्गा । वायति सीसवग्ग तेऽइ झापमि उज्झाए ॥१२५३॥ शेषरानानि दिनमासमीवितान्तानि मुणित्वा' सात्वा ये गुरम सदा मुपत्पन्त मान ददति, वान् उपाया पाना मायामि, दिनं घ मासप बीवित च-दिनमासजीषितानि तेपु मन्तो येपो तानि शेपदानानि सन्ति इनिधारा मुक्तौ अन्तो यस्य तत् मुफ्त्पन्त शान-श्रुतम्नानदान ये ददति तानह घ्यायामीतिभाव ॥ १२५० ॥ ये गुरोधानन म न्धानि(ना) लोकाना लोधनानि-नेपाणि प्रशस्तशास्त्रमुखात् लोचनपचे प्रशस्तशमपुसात् सम्पर उत्पाटपन्ति, वानुपा मायान् मह ध्यायामि ।। १२५१ ॥ द्वापश्चाशदर्णा एव चन्दनरम सेन ये गुरव सहसा-मामात् लोकानां पापता पान् उपशामयन्ति, नानुपामापानह ध्यायामि ॥ १२५२ ॥ ये राजकुमारतुन्या , प पुन गयवप्तिपरा-गबसमाधान करबतत्पराः तथा सरिपदस्प-भाचार्यपदस्प योग्माः शिप्ममग वाचयन्ति-शिप्पवर्गाय पापना ददति, सानुपाघ्यावाना ध्यायामि ॥ १२५३ ॥ + जे दसणनाणचरिचरूवरयणतपण इक्केण । साहति मुक्खमग्ग ते सव्वे साहुणो वदे ॥ १२५४ ॥ गयदुविहदुटुझाणा जे झाइभधम्मसुक्कझाणा य । सिक्खति दुविह सिक्ख ते सव्वे साहुणो वदे ॥ गुत्तित्तएण गुत्ता तिसरहिया तिगारवविमुक्का । जे पालयति तिपय ते सव्वे साहुणो वढे ॥ चउविहविगहविरत्ता जे चउविहचउकसायपरिचचा । चउहा दिसति धम्मं ते सव्वे साहुणो वदे। ये दर्शनशानघारित्ररूपरत्नत्रयेण मोक्षमार्ग साधयन्ति, कीदृशेन दर्शन त्रयेण ?-' एकेन ' एकीमाव गतेन-सम्मि- लिसेनेत्यर्थः, प्रयाणामेकत्व विना मोघमार्गो न सिद्ध्यतीतिमावः, तान् सर्वान् साधून भह वन्दे ।। १२५४ ॥ गते द्विविधे- दिप्रकारे दुष्टध्याने पार्चरौद्राख्ये येभ्यस्ते गतद्विविधदुष्टध्यानाः, च पुनः ध्यावे धर्मशमध्याने यैस्ते तथाभूता सन्ता ये द्विविधशिवां-ग्रहणासेवनारूपा शिचन्ते, तान् सर्वान् साधून् वन्दे ॥ १२५५ ॥ गुप्तित्रयेण-मनोवाकायगुप्तिलक्षणेन गुप्ता- गुप्तिमन्तः पुनखिमिः शन्यै -मायाशून्यादिमिः रहिता-चर्जिवास्तथा त्रिमिगौरवै:-द्धिगौरवादिमिर्पिमुक्ताः सन्तो ये विपदी-शानदर्शनचारित्ररूपा पालयन्ति, तान् सर्वान् साधनह वन्दे ॥ १२५६ ॥ चतुर्विधाभ्य - चतुष्प्रकाराभ्यः पिक पाभ्यो-राजकथादिभ्यो विरक्साः, पुनः चतुर्विधा-अनन्तानुपन्ध्यादिभेदाच्चतुष्प्रकारा ये चत्वारः कपायाः-क्रोधादयस्ते परित्यक्ता यस्ते तया, ईशाः सन्तो ये दानादिभेदाचतुर्दा-चतुमि प्रकारैधर्म दिशन्ति-प्ररूपयन्ति, वान् सर्वान् साधू- नह बन्दे ।। १२५७ ॥ . 1868800 उज्झिमपचपमाया निजिअपचिंदिया य पालेति । पचेव समिईओ ते सव्वे साहुणो वदे ॥१२५८॥ छज्जीवकायरक्षणनिउणा हासाइछक्कमुका जे । धारति अ वयछक ते सव्वे साहुणो वदे ॥१२५९॥ जे जियसत्चभया गयअट्टमया नवावि घभगुतीओ । पालति अप्पमत्ता ते सव्वे साहुणो वदे ॥ दसविहधम्म तह घारसेत्र पडिमाओ जे अ कुव्वति । वारसविह तवोवि अ ते सव्वे साहुणो वदे॥ उम्मिमा त्यस्ताः पच प्रमादा-मयादयो यस्ते तया, च पुनः निर्जितानि पञ्चन्द्रियाणि यस्तै निर्जितपश्चेन्द्रिया सन्स' पबैव समितीः पालयन्ति, वान् सर्वान् साधून वन्दे, च पादपूरणे ।। १२५८ ॥ पञ्जीवकायाना-पृथिव्यादीनां रपणे निपुग्णा-दचा, च पुन हाखादिपद्का मुक्ता-रहिताः सन्तो ये प्रवपदक-प्राणातिपातयिरमणादिरात्रिभोजन- पर्यन्त धारयन्ति, मानित्यादि प्राम्वत् ॥ १२५६ ॥ जितानि इहलोकभयादीनि सप्त भयानि यस्ते तपा, गता मटा मदा- जातिमदादयो येभ्यस्ते गताटमदार, पुन अप्रमचा:-प्रमादरहिताः सन्तो ये नवापि प्रमगुप्तीः पातयन्ति, तान् सर्यान् सामन् वन्दे ॥ १२६० ॥ च पुनः ये दशविर्घ-दराप्रकार धर्म-दान्त्यादिक, तथा दादर्शन प्रतिमाः-साधुसम्बन्धिनी कुन्ति-धारयन्ति, च पुनः द्वादशविर्ष तपोऽपि अनशनादिक कुर्वन्ति, सान् सर्वान साधूनह बन्दे ॥ १२६१ ।।
।
जे सतरसजमगा उन्बूढाट्टारसहससीलगा । विहरति कम्मभूमिसु ते सव्वे साहुणो वदे॥१२६॥
ज सुद्धदेवगुरुधम्मतत्तसपत्तिसदहणरूव । वणिज्न सम्मत्त त सम्मदसण नमिमो ॥ १२६३ ॥
जावेगकोडाकोडीसागरसेसा न होइ कम्मठिई । ताव न ज पाविजइ त सम्महसण नमिमो ॥
भव्याणमद्धपुग्गलपरियहवसेसभवनिवासाण । जे होइ गठिभेए त सम्मइसण नमिमो ॥१२६॥
ज च तिहा उपसमिअ खओवसमिय च खाइय चेव। भणिय जिणिंदसमए त सम्मइसण नमिमो॥
सप्तदशभेदः सयमः भङ्गे-शरीरे येप से तथा, पुनरुजूढानि-उत्कर्पण घृतानि भष्टादशसहस्रशीलाङ्गानि यैस्ते तथा,
एवम्भूतास्सन्तो ये फर्मभूमिपु पश्चदशम विहरन्ति-विचरन्ति, तान् साधून मह वन्दे ॥ १२६२ ॥ शुमा-निर्दोपाः, देष-
गुरुधर्मा एतत्तत्त्वसपचिा-तत्वसम्पद तस्याः परान रूप-स्वरूप यस्य तचथामृत यत् सम्पत सूत्रे पर्यते तत्सम्यदर्शनं
गुण वय नमामः ॥ १२६३ ॥ यावत् एककोटाकोटिसागरोपमाथि शेपाणि यस्यों सा तथास्ता कर्मस्थितिर्न भवति तावत्
यम प्राप्यते तत्सम्पग्दर्शन नमाम ॥ १२६४ ॥ अर्द्धपुद्गलपरावर्चप्रमाणोऽवशेपो भवनिवासः-ससारवासो येषां ते तथा,
सेपां भष्यानां ग्रन्थे-धनरागरेपपरिणामरूपस्य भेदे सति यत्सम्यक्त्व भवति, तत्सम्पम्दर्शन नमामः ॥ १२६५ ।। च पुनः
यत्सम्यक्त्व जिनेन्द्राणाम्-महतां समये-सिद्धान्ते विधा-प्रिमिः प्रकारैर्मश्चितं-कथितं, तथाहि-भौपशमिकम् भन्तर्महर्च-
स्थितिकर, पायोपशमिक पद्पटिसागरोपमस्थितिकर, च पुनः घायिक प्रयस्त्रिंशत्सागरोपमस्थितिक३, तन मध्यम पौद्ग-
लिकं मन्यद्वयमपौद्दजिक, तत्सम्यग्दर्शनं नमामः ॥ १२६६ ॥
रि उज्झिअपचपमाया निजिअपचिंदिया य पालेंति । पचेव समिईओ ते सव्वे साहुणो वदे ॥१२५८॥ छज्जीवकायरपखणनिउणा हासाइछक्कमुक्का जे । धारति अ वयछक ते सव्वे साहुणोवदे ॥१२५९॥ जे जियसत्तभया गयअट्ठमया नवावि धभगुत्तीओ । पालति अप्पमत्ता ते सव्वे साहुणो वदे ॥ दसविहधम्म तह बारसेम परिमाओ जे अ क्व्वति । वारसविह तवोवि अ ते सव्वे साहुणो वदे॥ उम्मिमा त्यस्ताः पश्न प्रमादा-मयादयो यस्ते तथा, च पुनः निर्जिवानि पश्चेन्द्रियाणि यस्तै निर्जितपशेन्द्रिया सन्त पञ्चैव समिती पालयन्ति, वान् सर्वान् साधून वन्दे, च पादपूरणे ॥ १२५८ ॥ पजीवकापाना-पृधिव्यादीनां रपये निपुमा-दघा, च पुनः हासादिषद्काल मुनता-रहिताः सन्तो ये घसपटक-प्राणातिपातीयरमणादिराविमोजन- पर्यन्तं धारयन्ति, सानित्यादि प्राम्वत् ॥ १२५६ ॥ बिवानि इहलोकमयादीनि सप्त मयानि यस्तै तथा, गता भष्टी मदा- मासिमदादयो मेम्पस्ते गताटमदाः, पुनः प्रप्रमचा:-प्रमादरहिवाः सन्तो ये नयापि प्रमगुप्ती पालयन्ति, तान् सर्वान् साप्न बन्दे ॥ १२६० ॥ च पुनः ये दशविर्ष-दशप्रकार धर्म-पान्त्यादिक, तथा द्वादशेष प्रतिमाः-साधुसम्बन्भिनी कुर्वन्ति-पारयन्ति, प पुनः द्वादशविर्ष तपोऽपि-अनशनादिक कुर्वन्ति, सान् सर्वान् साधूनह पन्दे ॥ १२६१ ।। . -
जे सतरसजमगा उचूढाट्टारसहससीलगा। विहरंति कम्मभूमिस ते सव्वे साहुणो वदे ॥१२६॥
ज सुद्धदेवगुरुधम्मतत्तसपत्तिसदहणरूव । वणिज सम्मत्त त सम्मइसण नमिमो ॥ १२६३ ॥
जावेगकोडाकोडीसागरसेसा न होइ कम्मठिई । ताव न ज पाविज त सम्मइसणं नमिमो ॥
भव्वाणमद्धपुग्गलपरियषसेसभवनिवासाण । ज होइ गठिभेए त सम्मइसण नमिमो ॥१२६५॥
ज च तिहा उपसमिअ खओवसमिय च खाइय चेव। भणिय जिणिंदसमए त सम्मदसण नमिमो॥
सप्तदशमेदः सयमा भने शरीरे येषां वे तया, पुनरुवुढानि-उत्कर्पण घृतानि अष्टादशसहस्रशीलाङ्गानि यैस्ते त्था,
एवम्वास्स तो ये कर्मभूमिपु पश्चदशसु विहरन्ति-विचरन्ति, सान् साधून मह पन्दे ॥ १२६२ ॥ शुशा-निर्दोपार, देव-
गुरुधर्मा एवत्तत्त्वसपचिः-तत्वसम्पद सस्याः प्रधान रूप-स्वरूप यस्य तेचयाभूत यत् सम्यक्त्रं वर्यते तत्सम्पदर्शन
गुण वय नमामः ॥ १२६३ ॥ यावत् एककोटाकोटिसागरोपमाणि शेपाणि यस्यों सा तथाभूता फर्मस्थितिर्न भवति तावत्
पत्र प्राप्यते तत्सम्यम्दर्शन नमाम ।। १२६४ ॥ भ पुद्गलपरावर्चप्रमाणोऽवशेषो मपनिवास:-ससारवासो पां ते तथा,
तेपो मष्यानां ग्रन्थेः-घनरागडेपपरियामरूपस्य भेदे सति यत्सम्यक्त्व भवति, तत्सम्पम्दर्शन नमामः ।। १२६५ ।। चू पुनः
यत्सम्यक्त्वं जिनेन्द्राणाम्-महंतां समये-सिचन्ते विधा-त्रिमिः प्रकारैर्मपित-कथितं, तथाहि-औपशमिकम् अन्तर्मुहुर्त-
स्थितिक१, पायोपशामिक पद्पष्टिसागरोपमस्थितिकर, च पुनः पायिर्फ प्रयस्त्रिंशत्सागरोपमस्थितिकर, तत्र मध्यम पौद्ग-
लि भन्यायमपोद्गलिक, तत्सम्यग्दर्शनं नमामः ॥ १२६६ ॥
उझिअपघपमाया निजिअपचिंदिया य पालेंति । पचेव समिईओ ते सव्वे साहुणो वदे ॥१२५८॥ छज्जीवकायरफ्वणनिउणा हासाइछक्कमुक्का जे । धारति अ वयछक्क ते सव्वे साहुणो वदे ॥१२५९॥ जे जियसचभया गयअट्ठमया नवावि षभाचीओ । पालति अप्पमत्ता ते सव्ये साहुणो वदे ॥ दसविहधम्म तह बारसेत्र परिमाओ जे अ कुव्वति । वारसविह तवोवि अ ते सव्वे साहुणो वदे॥ उस्मिता त्यस्ताः पश प्रमादा-मपादयो यस्ते तया, च पुनः निर्जितानि पञ्चेन्द्रियाणि यस्ते निर्मितपझेन्द्रिया 'मिनीः पालयन्ति, वान् सर्वान् साधून् वन्दे, प पादपूरये ॥ १२५८ ॥ पजीवापाना-पृषिम्यादीनां याटिपद्कात् मुफ्ता-रहिताः सन्तो ये प्रवपद्क-प्राणातिपातीपरमणादिरामिभोजन -- परलोकमयादीनि सप्त भयानि यस्ते वथा, गता भाटा मदा- -~ी पालयन्ति, तान् सर्वान् - . 4 . . 1 + - .
सबन्नुपणीयागमभणियाण जहटियाण तत्ताण । जो सुद्धो अवबोहो त सन्नाण मह पमाण ॥ जेण भक्खाभरख पिज्जापिज्ज अगम्ममवि गम्म । विच्चाकिच्च नज्जइ त सन्नाण मह पमाण ॥१२७३॥ सयलकिरिआण मूल सद्धा लोभनि तीइ सद्धाए । ज किर हवेइ मूल त सन्नाण मह पमाण ॥ ज मझ्सुअओहिमय मणपज्जवरूवकेवलमय च । पचविहं सुपसिद्ध त सन्नाण मह पमाण ॥ सर्वझे-भईन्निः प्रणीता-प्रहप्ता ये मागमा-सिद्धान्तास्तेषु मणितानां प्रोक्तानां यथास्थिताना-समतानां तत्वा नाम्-जीवादिपदार्थानां यः शुद्धोऽवयोघो-शान तत् सत्वानं मम प्रमाणमस्तीति शेष ॥ १२७२ ॥ येन ज्ञानेन मच्य च अभक्ष्य च वायवे, तथा पेय च अपेयं च जायते, अगम्यं गम्यमपि च धस्तु छायते, कृत्यं च भकृत्यं च जायते, तत् सतमान मम प्रमाणम्, भत्राय माष:-भक्ष्य-मन्नादि, भमय-मांसादि, पेय-वसपूतजनादि, अपेय-मुरादि, गम्यं-स्वस्त्रयादि, भगम्य-परस्त्रीमगन्यादि, कृत्य-पहिंसादि, भहत्य-हिंसादौति, घानं विना एतदिवेको न भवतीत्यर्थः ॥ १२७३ ॥ लोके सकलक्रियाणां सर्वशुमानुष्ठानानां मूल श्रद्धाऽस्ति, सस्या श्रद्धाया मूल किलेति-निश्चयेन यद् शान भवति, व सज्झान मम प्रमाणम् ॥ १२७४ ॥ यद् ज्ञान पञ्चविध-पञ्चप्रकार सुप्रसिद्ध, तदेव पञ्चविधत्वं विशे- पणद्वारेणाह-कीदृशम् १-मति१ श्रुतारऽवधया३ स्वरूपमस्पेति-मतिभ्रुवावधिमयं, च पुनः मनःपर्यव४ केवलस्वरूपम- स्पेति मन.पर्यवकेवलमयं तत्सम्ज्ञान मम प्रमाणम् ॥ १२७५ ।। - - पण वारा उवतमिम खओवसमिय असखसो होइ । ज खाइम च इफसि त सम्मासण नाममा ज धम्मममूल भाषिजद धम्मपुरप्पवेस च । धम्मभवणपीढ वा त सम्मरसण नमिमोसा ज धम्मजयाहार उवसमरसभायण च ज विति । मुणिणो गुणरयणनिहिं त सम्मरसण नमिनी। जेण विणा नाणंपिड अपमाण निष्फल च चारिच । मुक्खोऽवि नेवलन्भइ त सम्मरसए नमिमी। ज सदहाणलक्खणसणपमुहहिं पहुअभेएहिं । पणिजद समयमी त सम्मइसण नमिमी ॥ यत् भौपरामिकम् मासंसारं पञ्च वारान् भवति, तथा घायोपशामिकम् मसरूरपरारान् भरति, प पुन पापिम्म एकश'-एकवारं भवति, तत्पम्पम्दर्शन नमामः ॥ १२६७ ।। यत् सम्यक्त्व धर्मद्वमस-धर्मरूपापस्य मृत-मशविरमा म्पते, घ पुनः धर्मरूपपुरस्य प्रवेश-प्रवेशद्वारमिव भान्यते, तथा धर्मरूपं पनपन-मन्दिर सस्प पीट-पीटमिन मापने, उस्सम्यग्दर्शन नमामः ।। १२६८ ॥ सथा-यत्सम्यक्त्वं धर्मरूपस्य जगत भाषारमिवापार मुनपो पुगन्ति-पपति, प पुनः यत्सम्यक्त्वमुपशमरूपरसस्प भाजनम्-पात्रमिव माजन अवन्ति, तपा-गुसा एक रत्लानि मा निपिरिष निधिान पत्सम्यक्त्व अवन्ति, नत् सम्पग्दर्शन नमामः ॥ १२६६ ॥ येन सम्पावेन विनाधानमपि मप्रमाव, पुनारिष निष्पत्त, तथा मोषोऽपि नैव सम्यते, तत सम्पगदर्शन नमामः ॥१२७०॥बहबो भेदा येषां ते वयात, भरार सार भाव- प्रमुखैस्सम्परत्व समये-सिदान्ते वपर्यते, तत्सम्पम्दर्शनं वयं नमामः । परमार्थसस्तवादीनि स्वारि भदानानि, रामसमेगा दीनि पच जवानि, बिनशासने कौशामित्यादीनि पत्र भूषवानि ॥ १२७१ ।।
।
ज देसविरश्रूव सव्वविरइरूवयं च अणुकमसो । होइ गिहीण जईण तं चारित जए जयइ ॥
नाणपि दसणपि अ सपुरणफल फलति जीवाणं । जेण चिअ परिमरिया त चारित्त जए जयइ ।।
ज च जण जहुत्तरफल सुसामाइयाइ पचविद । सुपसिद्ध जिणसमए त चारित जए जयइ ॥
ज पडिवन्न परिपालिय च सम्म परुविय दिन्न । अनेसिं च जिणेहिवि त चारित्त जए जय ॥
छक्खडाणमखड रज्वसिरिं चइभ चक्वट्टीहिं । ज सम्म पडिवन्न त चारित्त जए जयइ ॥१२८५॥
पचारित्र देशविरतिरूपं च पुनः सर्वविरतिरूपक अनुक्रमेण 'गृहियां ' गृहस्सानां ' यतीनां ' साधूनां भवति, गृहियो
देशविरतिरूप यतीनां सर्वविरतिरूपमित्यर्थः, तचारित्र बगति जयति, सर्वोत्कर्षेण वर्चते इत्यर्थः ॥१२८१॥ ज्ञानमपि दर्श-
नमपि च उमे अपि येन चारिप्रेण 'परिकरिते' परिपते एव बीवानां सम्पूर्ण फल यथा स्याचया 'फलवः' फलं दचा,
सम्पूर्या निफजानि पत्र कर्मणि तत्तयेतिक्रियाविशेषणं, तच्चारित्र भगति जयति ॥ १२८२ ॥ च पुनर्यचारित्र ‘बिनसमये
जिनसिदान्ते । यतीनां साधूनां सुष्ठ-शोभनं सामायिकादि पंचविष' पचप्रकार सुतराम्-अतिशयेन प्रसिद्ध पर्चते
'ययोधर' उचरोचराधिक फल यस्य तचथा, तचारित्र जगति बयति ॥ १२८३ ॥ जिनरपि यचारिन 'प्रतिपन' अङ्गी-
कृतं पुनः परिपालित पुनः सम्पन प्ररूपित-उपदिए भन्येभ्यो दच च तच्चारित्र जगति बपति ॥ १२८४॥चक्रवर्चिमिाभखपडा
परो खपटानां राज्यश्रिय-राज्यलक्ष्मी स्परत्वा यश्चारित्र सम्यक् प्रतिपन भनीकन, चारित्रं जगति बपति ॥१२८५ ॥
केवममणोहिणंपि हु षयण लोयाण कुणइ उपयार । ज सुयमइरुवेण त सन्नाण मह पमाण ॥
सुयनाण
चेव दुवालसगरूव परविअ जस्य । लोयाणुवयारकर त सन्नाण मह पमाण ॥ १२७७ ॥
तत्तुच्चिय ज भव्वा पडति पादति दिति निसुणति । पूयति लिहावति भ त सन्नाण मह पमाण ।
जस्त पलेण अज्जवि नजइ तियलोयगोयरवियारो । करगहियामलापब त सन्नाण मह पमाण ॥
अस्स पसाएण जणा हवंति लोयमि पुच्छणिज्जा य । पूज्जा य वएणणिज्जा त सन्नाण मह पमाण ॥
कंवलमनःपर्यायावधीनामात् केवलादिनानप्रयघारिणामपि, पचनं यत् श्रुतमविज्ञानरूपेण लोकाना- मन्पजन्तूनों
उपकारं करोति सत्-तस्मात्कारखात् सत् शानम्-मतिनुतरूपं मम प्रमाणम् ॥१२७६॥ लोकानामपकारकम् भाचारादिदाद-
शामरूपं ध्रुवज्ञानमेष पत्र प्ररूपित पद सम्झानं मम प्रमाणम् ॥ १२७७ ॥ तत. तस्मात्कारणादेव भव्या यत् भुतज्ञाने
पठन्ति पाठयन्ति ददति निभृएपन्ति-माफर्सयन्ति पूजयन्ति लेखयन्ति च वत् समान मम प्रमाणम् ॥ १२७८॥ यस्य
भूतवानस्म बलेन भयापि त्रैलोक्पगोचरः-त्रिभुवनपिपयो विचार, करे-हस्तसले गृहीतम् , भामलक-मामलफल
मिव भायते तत् समान मम प्रमाणम् ॥ १२७८ ॥ यस्य-श्रुतमानस्य प्रसादेन बना-लोका लोके-लोकमध्ये प्रच्छ-
नीमा: अर्द्ध गोम्पाः च पुन' पूज्या-पूजनीयाः च पुनः पर्यनीया-वर्णयितु योग्या मन्ति, तत्सद्धान मम
प्रमाणम् ॥ १२८०॥
PRIRAMfini माया य मयणसुदरिपमुहायो राणियाओ समयमि । सुहझाणा मरिऊण तत्येव य सुरवरा जाया॥ तचो चविऊण इमे मणुअभव पाविऊण कयधम्मा । होहिंति पुणो देवा एव चत्तारि वारामओ ॥ सिरिपालभवाउ नवमे भवमि संपाविऊण मणुयत्त । खपिऊण कम्मरासिं सपाविस्सति परमपयं॥ एव भो मगहेसर ! कहिय सिरिपालनरवरचरित्त । सिरिसिद्धचक्कमाहप्पसजुभ चित्तचुजकर ॥ माता-कमलप्रभा च पुन मदनसुन्दरीप्रमुखा राश्य' स्वायुपोऽवसानसमये शुमध्यानान्मृत्वा वत्रैव च-नवमे देव- लोफे सुरपरा बाताः ॥ १३०० ॥ ततः-तस्मादेवलोकान्ध्युत्वा इमे-सर्वेऽपि श्रीपालादिजीवा मनुजभव प्राप्य कृतो धर्मो यस्ते कृतधर्मास्यः सन्तः पुनः देवा भविप्पन्ति, एव चतुरो वारान् मनुष्या देवाश्च भविष्यन्ति ॥ १३०१ ॥ श्रीपासमवा- अवमे भवे मनुजत्व-मनुष्यत्व सम्प्राप्प फर्मणां राशि-समूह थपयित्वा परमपद-मोचं सम्माप्स्यन्ति ॥ १३०२ ॥ श्रीगौव- मस्वामी श्रेणिकनृपं वक्ति ‘मो मगधेश्वर' मगधामिघदेशस्वामिन् ! एवम्-भमुना प्रकारेश श्रीपालनाम्नो नरवरस्य- रामः चरित्र कथितं, कीदृशं ?-श्रीसियचक्रस्य यन्माहात्म्यं तेन सयुत-युक्त, पुनः लोकानां चिचे घोघम्-माश्चर्य करो वीति चित्तचोधकरम् ।। १३०३ ॥ .
कप्पतरुस्स व जस्सेरिसाउ सुरनरवराण रिखीओ । कुसुमाइँ फल च सिव त तवपयमेस पदामि ॥ अवतमसज्झाइ सीलाइवि सबलोयकजाइ । सिज्झति झचि जेण त तवपयमेस पदामि ॥ पद्धिवियाइमगळपयत्यसत्यमि मंगल पढम । जं वन्निज्जइ लोए त तवपपमेस पदामि ॥ एव च संयुणतो सो जामओ नवपएस खीणमणो । तह कहवि जहा पिक्ख अप्पाणं तमय चेव ।। एयमि समयकाले सहसा पुण्ण च आउयं तस्स । मरिऊण सिरिपालो नवमे कप्पमि सपनो ॥ कम्पतरोः-कन्पवृषस्य इष मस्प सपस ईदृश. सुरपराणा नरपरायो प पाट्या-सम्पद ममानि-पुपापि सन्ति, च पुनः शिर्ष-मोघ फलं वर्चसे, सतपापदमेपोहं पन्दे ॥ १२६५ ॥ अत्यन्तं मसाप्पानि-सापपितपरामपानि सर्वाचि सोकानां कार्याखि येन तपसा लीलयाऽपि-हेलया एव पटिति-शीघ्र सिप्पन्ति तनपापदपोत्र पन्दे ।।१२६६ ॥ सारे दपिर्षिादिमङ्गलपदार्थानां सार्थे-समूहे यचपा प्रथम मङ्गल पर्यते, तस्य भारमालरूपत्वात् , बचप पदमपोश पन्द- स्तवीमि ॥ १२६७ ॥ एवं-भाना प्रकारेण च संस्तुबन्-सम्पद स्तुति हर्वन् सभीपासः सया कपमपि नरपरासीन- सम्न मनो यस्य स सीनमना जाता, तथा भात्मान [ तन्मानं ] सन्मयं-नरपदमयमेर प्रेषते-परयति ॥ १२६ ॥ एत स्मिन् समयरूपे काले सहसा-अकस्मात् तस्स-भीपालस्य मापुम पूर्ण, तदा श्रीपातो मत्वा नरमे कम्पे-मानसरसोई सम्मम्सा ॥१२६६ ॥ -
साहुपयविराहणया भाराहणया ये दुक्खमुक्खाई। रुप्पिणिरोहिर्णीजीवेहिं कि नहु
पचाइ गुरुयाई ॥१३०९ ॥
दसणपय विसुरु परिपालती निश्चलमणाए । नारीइवि सुलसाए जिणराओ कुणः सुपससं ॥
नाणपयस्स विराहणफलमि नाओ हवेइ मासतुसो । भाराहणाफलमी आहरण होइ सीलमई ॥
चारित्तपय तह भावमोवि भाराहिय सिवभवमि । जेणं जंबुकुमारो जाओ कयजणचमुक्कारो॥
वीरमईए तह कहवि तवपयमाराहिय सुरतरुव्व । जह दमयतीइ भवे फलियं तं तारिसफलेहिं ॥
साघुपदस्प विराधनूया भाराधनया च क्रमेण रुक्मिणीरोहियोजीषाभ्यो गुरुकाणि-महान्ति दुःखानि सुखानि च किंन हि
प्राप्तानि , प्राप्तान्येवेत्यर्थः ।। १३०६ ॥ विशुद्ध-निर्मक्षं सम्यग्दर्शनपद परि-सामस्त्येन पालयन्त्या', पुन. निवल मनो
यस्मा सा तथा तस्पा नार्या अपि सुलसाया-नागपत्न्या जिनराजोपर्शमानः सुसरां प्रशसां करोति ।। १३१ ० । ज्ञानपद-
स्य विराधनाफले मापतुपः साधु तो-वृष्टान्तो मवति, वियते भाराधनाफले शीलवतीनाम सती भाहरण-दृष्टान्तो भवति
॥ १३११ ॥ शिषकुमारभवे भावतोऽपि चारित्रपद तया-तेन प्रकारेण पाराधित येन जम्यूकुमारो जातः, कीदृश. १-कृतो
जनाना-लोकानां चमत्कारो येन स तथा ।। १३१२ ।। वीरमत्या-नृपराश्या सथा-तेन प्रकारेण कथमपि तप पदमाराधित,
यथा दमयन्त्या-नलनरेन्द्रपट्टराश्या मवे पचपः मुरतरुरिव-कम्पप इव वावृशैः फलैः फलितम् ॥ १३१३ ॥
॥ तं सोऊण सेणियरामओ नषपयसमुझसियभावो । पभणेइ अहह केरिसमेयाण पयाण माहप्प तो भणय गणी नरवर ! पत्त अरिहतपयपसापण । देवपालेण रज सफत कत्तिएणापि ॥ १३०५॥ सिद्धपर्य झायता के के सिवसपय न सपत्ता । सिरिपुडरीपपडवपउममुणिदाइणो लोए ॥१३०६॥ नाहियवायसमर्जिमपार्यभरोऽवि हु पएसिनरनाहो । ज पावइ सुररिदि भायरियप्पपप्पसाओ सो लहुयपि गुरुवष्ट माराहतेहिं वयरमज्झाय । पत्तो सुसाहुवाओ सीसेहिं सीहगिरीवरुणो ॥ १३०८ ॥ सत् भीपानचरित्रं श्रुत्वा भेसिकराजो नवपदेषु समनसितो मायो यस्प स तयाभूत. अन् माप भवति-करपति, 'महो' वि भाषर्ये । एतेषां पदानां कीदृशं माहात्म्प पर्चते ?, भचिन्त्यमित्यर्थः ॥ १३०३ ॥ वन. पदनन्तर गयोऽ. स्पास्तीति गगी-गयौतमो भवति, हे नरवर-हे राजन् ! महत्पदस्य प्रसादेन देवपालेन-धष्ठिमन राग्य प्राता चिकेन भेष्ठिनापि शक्रत्वम्-न्द्र प्राप्तम् ॥ १३०५ ॥ सिदपद ध्यायन्तो लोके भीपुएशरीरुपाएपनी द्वादय के के शिषसम्पद-पक्तिसमृदिं न सम्प्राप्ताः ?, बहवः सम्प्राप्ता इत्यर्पा, पद्मो-रामचन्द्र ॥१३०६ ॥ नास्तिकताईन सम. बिता-सवितः पापोस्तों येन स तपाभूतोऽपि प्रदेशिनरनाथा-प्रदेशिनामा नृपो यत् मुरमादि-वर मानोति, स भाचार्यपदस्व प्रसादः ।। १३०७।। गुरुवा-सिंहगिरिया उपदिष्ट-निवेदित सपुषयसमपि वामनाय उपा ध्याय-वाचनाचार्य भारापयनि मुसाघुवादः सम्पम्विनीता: शिया इस्पेवरूपः प्रातः ॥ १३०८ ।। मुसाधुवाद
।
-
-त, सोऊण सेणिअनरनाहो पमुईमो सचित्तमि । रोमचकवचिअतः वद्धावणिय च से देई ॥
इत्थतरमि तिहुयणभाणू सिरिवद्धमाणजिणनाहो । अइसयसिरीसणाहो समागओ तत्य उज्जाणे ॥
देवेहि समवसरण रइय भञ्चतसुदर सार । सिरिवद्धमाणसामी उवविट्ठो तत्थ तिजयपहू ॥१३२१॥ ।
गोयमपमुहेस गणीसरेस सक्काइएसु देवेसु । सेणिअपमुह निवेसु अ तहिं निविद्वेसु सव्वेसु ॥
सेणिअमुदिस्स पहू पभणइ नरनाह ! तुज्झ चित्तमि । नवपयमाहप्पमिण अइगुरुयं कुण मच्छरिय॥
वश्चन भुत्वा पिकनरनाथः स्वचिचे प्रमुदितो-हर्पिता, पुनः रोमाः-रोमोद्गमैः कवचिता-कवचयुक्ता तनु:-
शरीर यस्य स तथाभूतः सन् ' से ' चि सस्प-सस्मै इत्यर्थः, पापनिको ददाति-यथोचितं द्रव्यं ददातीत्यर्थः ॥ १३१६ ।।
भत्रान्तरे-मस्मिन्नवसरे त्रिभुवनभानु:-त्रैलोक्यस्र्यः श्रीपर्द्धमानजिननाथः भतिशयथिया-प्रातीहार्याधतिशयजचम्या सना-
था-सहितस्तत्रोधाने समागतः ।। ६३०२ ॥ देवैः अत्यन्तसुन्दर सारं-प्रधानं समवसरणं रचित, सत्र-तस्मिन् समवसरणे
विजगत्प्रमः श्रीवर्धमानस्वामी उपविष्टः ॥ १३२१ ॥ गौतमप्रमुखेषु गणीश्वरेषु-गणमृद्वरेषु शमादिकेषु-सौधर्मेन्द्रादिपु
देवेषु यः पुनः श्रेणिकप्रमुखेपु नृपेषु-राजसु सर्वेषु तत्र समवसरसे निषिष्टेषु-उपविष्टेषु सत्सु ॥ १३२२ ॥ श्रेणिकमुद्दिश्य-
श्रेणिकनृपस्य नामोचारं कृत्वा प्रवा-श्रीवर्द्धमानस्वामी प्रमणति-प्रकर्षेण कथयति, हे नरनाथ-हे राजन् ! इद नवपदमा-
हात्म्य तप चिचे भविगुरुक-महचरं माधयं करोति ॥ १३२३ ॥
कि पहुणा मगहेसर! एयाण पयाण मचिभावेण । त आगमेसि होहिसि तित्थयरो नत्थि सदेहो ॥ तम्हा एयाइ पयाइ चेव जिणसासणस्स सव्वस्स । नाऊण भो भविया ! आराहह सुद्धभावेण ॥ एयाइ च पयाइ आराहताण भव्वसचाण । हुतु सयावि हु मगलकहाणप्तमिद्धिविद्धीओ ॥ एष तिकालगोमरनाणे सिरिगोयममि गणनाहे । कहिऊण ठिए सेणियरामोजानमवि मुणिनाह । उद्वेइ तओ हरिसियचित्तो ता तस्थ कोवि नरनाह । विनवइ देव । वद्धाविजसि वीरागमेण तुम ॥ हे मगधेयर ! किं पहुना कपनेन !, एतेपो पदानां भस्तिमायेन-भक्तिपरिणामेन व भागमिप्यद्भवे तीर्थरो भवि- प्पसि, अत्रायें नास्ति सन्देहः ।। १३१४ ॥ तस्मात् एतानि पदान्येव जिनशासनस्य सर्पस्य झात्या मो भपिका ! मो भम्मा पा शुरमावेन पूर्व भाराधपत ।। १३१५ ॥ एतानि च पदानि भाराघयतां भव्यसवाना-मन्पजीवानां सदापि हुइति निमित मालकल्यावसमृद्रिश्दयो मषन्तु, माल-विपदुपशमरूप, कन्याण-सम्पदुकर्परूप, समृदिरादयः- परिवारादिवद्विरूपा मवन्तु इत्पर्वः ॥ १३१६ ॥ एवं-समुना प्रकारेण त्रिकालगोचर-त्रिकालयिपर्यशाने यस्य स दया, तस्मिन् गौतमे गपनाये गयेश्वरे कथयित्वा स्थिते सति श्रेणिकराजो मुनिनाधं नत्वा यावत् ॥ १३१७ ।। दवा स्थानाद उधिष्ठवि, वावत् हर्षित चिर्च मस्य स भाभूतः कोऽपि पुरुषः तत्र प्रदेशे नरनाध-राजान विझपपनि, 'हे देव' है- । महाराब! वीरस्म प्रमोरागमेन-प्रयागमनेन त्वं चाप्यसे ॥ १३१८ ।। -
स्वाईनसहावो केवलसन्नाणदसणाणंदो । जो चेव य परमप्पा सों सिद्धप्पा न सवेहो ॥ १३२८ ॥
पचप्पत्याणमयायरियमहामतझाणखीलमणो । पचविहायारमओ आयचिअ हो मायरियो ।
महपाणज्झायदुवालसगसुत्तत्थतदुभयरहस्सो । सज्झायतप्परप्पा एसप्पा चेव उवज्झाओ ॥१३३०॥
रूप पौद्गलिक, रूपं मतीतः प्रतिक्रान्तः स्वमायो यस्य स स्था, अत एव फेवला:-परिपूर्णाः सज्ञानदर्शनानन्दा
यस्प स तयाभूतो य एष परात्मा स सिदात्मा उच्यते, नात्र सन्देहः ॥ १३२८ ॥ पञ्चप्रस्थानमयो यः आचार्यसम्बन्धी
महामन्त्र:-प्रधानमनस्तस्य ध्याने लीनं मनो यस्य स सधा, पुनः पञ्चविघो या भाचारः स प्रधान यस्य सः तथाभूता
मात्मा एव भाचार्यो भवति, पञ्च प्रस्थानानि च विद्यापीठ' सौभाग्यपीठ२ लक्ष्मीपीठ३ मन्त्रयोगराजपीठ४ सुमेरुपीठ५-
नामानि, एपामर्थस्तु सरिमन्त्रकन्पाद छेया, मावध्यानमालाप्रकरणे तु अन्यया पञ्च प्रस्थानान्युक्तानि, तथाहि-अभयप्रस्था-
नं१ अकरमप्रस्थानर महमिन्द्रप्रस्थानं३ तुन्यप्रस्थानं कन्पप्रस्थान चेति, एपा पश्चानां स्वामिनः पञ्चपरमेष्ठिनः इत्यादि
॥ १३२६ ॥ महापान-ध्यानविशेषेण ध्यात-चिन्तित द्वादशाझानां सूत्रस्य अर्थस्य तदुमयस्य च रहस्य येन स तथा
पुनः वाघ्याये-वाचनादिपञ्चप्रकारे तत्पर मात्मा यस्य स तयाभूत एप आत्मा एव उपाध्यायः ॥ १३३० ॥
नदीपा खापर तरजाणो बखे असी हजारजी च्यारसेपंचासरले अधीकीजाणो सग्रह अढी हीपमझारजी ॥ १९ ॥ सं० कूटनेचीसपेतीसेंजाणो अढीपीपमझारजी विजय ।१५एपली एकसोनेसाठे तिहा धर्मसदाजयकारजी ॥२०॥ स० कोडब्तीसपनरे लषजा- पो पलीतीनहजारजी बसे कमलतीसहना अढीहीमझारजी ॥ २१ ॥स. कोमसा उने पचासलपजाणो नपर पटहजारजी कमलपचासभुश्द्रहना अढीधी पमझारजी ॥२२॥ स० कोमग्नुिने बापचालीस उपरनवहजारजी सकपसर्व असीदहनाअढी धीपमझारजी ॥२३॥ स० कोमपारेनेपचलषजाणो बलीएकहजारजी दोयसेवृपजंबू धादिदेश अढीधीपमलारजी॥२॥स. पाचसें दसमागदादितिर्थ अढीपिमझारजी पारसेपचासकुम्नदीपाना सुत्रमे पीस्तारजी॥२५॥ सं० वीनसेचालीसवियाघरश्रेणी नगरसहस्त्रअढारजी सावसेनगरपल्ली अधीकाजाणो अढीहीपमझारजी॥२६॥संतान सचाठीसअनिउगसेणी तिहादेव पिलसेसुपअपारजी तीनसे चालीसतमसगुफादिक अढीदीपमझारजी ॥२७॥स पेसेचोसष्टचद्रमासुर्य अढीद्दीपमझारजी नक्षत्रन्तीसेगनु जाणु सुबालीजो सन्नालजी२ जास• सहस ग्यारसेनसोले ग्रहकमामहावीरजी भ -~ - द्वापापे चरजोतकीचक पारेपी बजविस्तारजी ॥२९॥सलापअध्यासीने सहस- चालीस साबसेकोमाकोमजी अढीहीपमेताराजाण एवली आकनी जोमजी ॥३०॥ स• कोइक्यावनलाषइक्यासी पले अम्सठहजारजी सपाचालीसगाथा अषकीजा- णों एकपदनों विस्तारजी॥३१॥स. एकाकासप्रदेसने उपर जीवनाप्रदेस अनं- वजी सर्वजीवथी असषेजगुणो ग्यागीनों ग्यानअनवजी ॥३२॥ सं० अम्बएकने कोमीवेसे उपरचाली सखापजी एकजोपण नाहायप्रमाणे चोरसाजिनवर नापजी ३३ स० अढीलधार सागरनासमया इवलाहीपसमुद्रजी दसन्दारसागरनासमया एवलापो बश्वानजी ॥३४॥ सं० वापीसपचासएकोतरचार अठवीस सिवायनचषदे दोएजी अदेिवगनानाएकनवमाही सकश्द्रनेहोयजी॥३५॥स आगमनाएषोलअनोपम जे सरदे नरनारजी सीषनगरीना सुपतेपामे नही सदेह लिगारजी ॥ ३६॥स० श्तीसंपूर्ण पुज्यो जिनवाणी मावासीवबा सिवखा चिवकरो नावेजी ससारदावानल उपसमे नवजनसुणी ऊठसावेजी पुं० ॥१॥ चतुराई चुलोथापने करम ईंधणकरो नावेजी तप अगणी सघूकने किरीया कमाइ चायोनी पुः ॥२॥ करुणारस घृत पुरजोनि- सिवलासर ममताकरोमेदोजी सिम्यारुप खाजाकरो गुणकागुजा उमेदोजी पु.॥३॥ प- रमारय पुमीकरो पुनपापड पीचाजाणोजी सतोसरुपीकरो लापसी समतासकर धपा- 1१६० णोजी पु.॥ ४ ॥ धरम मोदना मोदककरो जेणाजलेपीवणावोजी प्रतित रुपी पे- मकरो प्रेमका घेवर आणोजी पु० ॥५दयाको दुध ओटावजो दानको दहि जमावोजी सुधरुपी परफोनली अयोगका ओलावपाणोजी पु० ॥६॥ धमाकरो विग्यानका गुलगुला गुपति रसालोजी नावनारुप भूजाकरो हेतु इटात मुसालोजी पु० ॥७॥ सेषारूपी सेवासीरे तत्वका वेषन कायोजी भजन पकोमी चरपरी सुकथा कचोरी सरा- वोजी पु.॥८॥ चोकसी चोखा प्राणने रुचरुप राश्करीजोजी घाट राप राइक- से हिरदा हामीमेधरीजोजी पु०॥ए॥मानकरो नपसम जलेपापकोमेख पसालोजी सीलसीणगार सजोसदा कपाय अगनके टालोजी पु० ॥१०॥ सुगुरु केण कलसो- पीपे ग्यानकोजल नरदेवोजी मेदी गृहो अनुमोदना सुविकी सुपारी ठेवोजी पु.॥ 1॥ १२॥ पीर परणाम यालीकरो विवेककी बाटकी जाणोजी विनय पिंगाणी वणाव- नो सतरुपकुकुघोलाणोजी पुजो० ॥ १३ ॥ प्रखे गुण श्राखाचमश्ये प्रितिकापान । विचारोजी किर्तिफूल सुनवासना ध्यानकी धुप नदारोजी पु०॥ १४॥ सुकबलेसारु- इधरो नेमको नैवेय लिजेजी आश्रय रजपरी टाखघा सवरगरणो ढांकी जोजी पु॥ ॥ पर्मेप्टीका गुणगायणा गावजोगीत रसालोजी पुजाकरो इमसासती करम दूपहोय- विनासोजी पु० ॥१५॥ धरमपुत्र चोखोरहे रिघसिद्ध पजयावेजी सीवरमणीवरे सास- ती दूपकदेनही आवजी पु० ॥१६॥ गणांसे सेतिस शिवला दिने किनियेहसका योजी विलोकरिष अनुन्नवपणे नवि जनकेमननायोजी पु० ॥ १७ ॥ इतिसपूर्णम् ॥ अथगकर नले वीराजोजी ॥ प्रभुजी नलेवीराजोजी ॥ प्रमातम म्हाराज मूगतमेनठे पिराजोजी समीनोमसुसावराजकम स्वारय सिझविमाण तीणसु बाराजोजन ची॥ चीत्राग्न सगण ॥१॥॥ठाखपेतालीस सेवी चोडी । सुत्रकी साप आठ- जोजनदल सीसीलाको मापीकी पांप ॥ २॥०॥ गायऽध ओर हारमो- तीको संप घोडाकीलाल ॥ उरजन सोनामाही मनोहर ॥ फीटीक रतन सुधीसाल ॥ ॥३॥4॥ सुहाली घठारी मठारीदीपे॥ नरमल ओरनीरदाग ॥ एकजोजन नपर- योगाउ ॥ जीकोडगे नाग॥४॥५॥तीनसे तेतीसे धनुष कहीजे ॥ बतीस अं- सिवला र ममवाकरोमेदोजी तिम्यारुप खाजाकरो गुणकागुजा उमेदोजी पु.॥३॥ प- स्मारय पुमीकरो पुनपापड पोचाजाणोजी सतोसरुपीकरो लापसी समतासकर धपा- 1१६ णोजी पुं.॥४॥ धरम मोदना मोदककरो जेणाजलेपोषणावोजी प्रतित रुपी पे- मकरो प्रेमका घेघर प्राणोजी पुण्यदयाको दुध ओटावजो दानको दहि जमायोजी सुबुद्धरुपी परफीनली अयोगका प्रोलापपाणोजी पु० ॥६॥ माझरो विग्यानका गुलगुला गुपति रसालोजी नापनारुप भूजाकरो हेतु इटात मुसालोजी पु० ॥७॥ सेवारूपी सेवासीरे तत्वका वेषन आयोजी भजन पकोमी चरपरी सुकथा कचोरी सरा- वोजी पु०॥ ८॥ चोकसी चोखा आणने रूचरुप राश्करीजोजी घाट राप राइक- रो हिरदा हामीमेधरीजोजी पु.॥ए मानकरो उपसम जलेपापकोमेख पखालोजी सीठसीणगार सजोसदा कपाय अगनके टालोजी पु० ॥१०॥सुगुरु केण कलसो- वीपे ग्यानकोजन नरलेषोजी मेदी गृहो अनुमोदना सुतिकी सुपारी देवोजी पु.॥ ॥ १२॥ थीर परणाम थालीकरो विषेककी पाटकी जाणोजी विनय पिंगाणी यणाव- जो सवरुपकुकुघोलाणोजी पुजो० ॥१३॥ असे गुण आखाचमश्ये प्रितिकापान - मादान अकारज करने धनमेलोनहीपूटे कठजूगकाल रापले लेइजा वधकीया नविबु टे॥ ४॥ निषरोपाय पहेरेपण निपरो सुपनर निदनसोये नरसपरो दीठोपण इणसु तू- चोपण ईणनेरोपे ॥५॥ पीपल पान कान कूजरसो।मान अणीजल जाणू इणसु मोद करेसो मूरप अवरग्यान पीछाणू ॥६॥ कमलापतिकी कमानारी यावोगणका नारी रापणकाज अकाजकरे नर करपातदगाकी ॥७॥ कोडयकी कीपल नहीथाको आ ठमो चक्रीदेपीलागीलाय कदेनदीघापे जोमीलेकोम अनेकी ॥ सोजा देवोदान पामा सुदेपी मुझकरदे कालो नलटोप आणेहीरदामे आदो लोनकोचालो । सो ॥ ९ ॥ राजामहेवाने माडवीयाहरी इलधर सावलीया मायानारी कामणगारीकूण इमिनषा ब- लोया । सो॥१० । सेपे काल कुचामण नगरे ॥ चेतमहीने आया ॥ रतनचदकहे जीमीनपसु सेठी पकभीमाया ॥सो०॥ ११॥ इवीसपूर्ण॥ लोनी गरु तारेनही वरेसो तारणहारतूतीरीयो चावे चतुर नीरलोनी गरुधार ॥ १ ॥ ॥ ए. ॥ लावणी । तिनमनोरय करेनितजे ॥ नवियण नरनारी ॥ जिनोकू मुक्ति प्यारीजी॥ जेनधरमके तजके राचो॥रागद्देपमाही ॥ जाण्यो जिनधर्म नलो नाही. ॥ ॥ ॥
स्वपन १६॥ गुलमाय। सीध अनवा रखावीराजी पनरा नेदकदाय ॥५॥॥येकमाही सीन नताअनवमाहीमेपेक ॥ अनंतसुष अटल अवगेदेणा मीलरया जोवमेजोत ॥ ६ ॥ प्र केवखदरसण ज्ञानअनतो॥सक अनतीस्वाम अजर अमर अवीकार निरंजण ॥ अवीनासी सीवधाम ॥ ॥॥ जनम मरण भएदुप उचाटण ॥ रोग सोग नही नोग मात्र पीता गरु सीप नजाहा ॥ मन पचन तनजोग ॥ GH॥ पूरपाटण नही वसती जाम॥ चाकर ठाकरनाय करम किरियावेपारनदीसे नही तजवालोगय ए अनोपमसुखमे सदाविराजो। तारण वरण जीयाज ॥ अलप नीरजण नवजपनंजण ॥ तूमगे गरीब नवाज ॥ १० ॥५॥ नगणीस अम्तीस चेतसुकल ॥ पारस श्राबोरी मझार ॥ वीलोकरिपकहे अधम उधारण ॥कीजो नवदीपार॥०॥१९॥श्ती संपूर्ण ॥ कूम कपटकरी मायारेमेली निठ २ करसरजी पावपरकमे परनवपोहतो पहीरही सजसरची सुकतकरमूजा थारी पडीरहे लापूजी ॥ १ ॥ कूडकपट करीने चतूराइ घणीजमाइ पीढी मोलादोसा काल सकोला प्रावनिकली सीढी। सो॥२॥अघकोले श्रोमेदेवे पोछेमघरी पाणी मामारे घडीवडावेकर २ असरकाणी सुकत ॥ ३ ॥कर- ॥ ॥ प्रातमा ॥ सारकरूनाई। सितादिकदेवु नमिटाईजी ॥इहलोक परलोकवणी घनकरु नाई ॥ मरणकीटालु आसताईजी । कामनोगकी तृष्णाबेदी ॥ अराधिक था ६॥ जावुकद मोक्षमहेल माहीजी ॥ तिलोकरिखकहे गणे तिसरे ॥ विधिजहा विस्ता री॥ घारे जेईधनहे नरनारीजी ॥ तिन मनोरय करे निवजे ॥ नवियण नरनारी। जि- नोकू मुक्तिहे त्यारीजी ॥३॥ इतिसपुर्ण ॥ ॥ लॅनम सिझ॥ अथयोसो।समरुगुणघर सघपती जेनसुधजती सारदासती चाऊन- की अनतसतीजी ॥अथघन ॥ असखदोमतो पुनकीरती वृधिकरोअती करोकरमकती देवो सिझगती चाऊनकी अनतसतीजीराधनाधरमकीवणी कचेरी नारी सिंघासणधी रजरुपधारी मेटे प्रभुजी सपरजसीयारी सन्नामेजु तीरथचारी अदालत्तकरे सतजाहा री पोटेकी नहीहे कछुपारी दगाजीवचेतनकाहेषका न्यावतुमसुणलोनीरसकाजी अथ लावणगामेरिधनदालत जमीन अचलदीलवाणी २ तुमकरो अदालतमेरी ज- गतपतीराणी ॥ षुदचेतनमुदेश वाणाइजहारी आठुकरम मुदाल कपट मारी धीरजका ईटापसोधकरवायाश्सकायध्यानमज मुनसचषणवाया अरजी आनगुजारी पीम्याव- लापणी १६ जी ॥ क्रोध मान कपट लोनसे राघरझोप्राणी ॥धारीनही नगवतकी वाणीजी ॥ ग- योनारकामाद जीवजहा ॥ दूष अनवपायो॥ घणो जहाजमने धवरायोजी ॥ पम २ करदीया देहका ॥ ससतरसे घायो॥ कालजो तोम २ पायोजी ॥ लयो पसु अवतार । तरस पावरमे महानारी ॥ जनममरणका दूषनारीजी ॥ पायो नर सुरलोक जीवज हा पुनदीसाहारी ॥ कहानयो उचगति धारीजी ॥ आरन परिग्रहका फदखोटा ।। कवकरु परिहारी मनोरथए परथमधारीजी ॥ तिः॥१॥ उजोमनोरथ धारेविवेकी॥ कपग्रज मुनीवरवि ॥जिणीसे श्रावमनिज तरतिजी ॥तिनगरन अराधिकता पद कदलेसु दिवा ॥ करु कायनकी रक्षाजी ॥ रागहेषसु कदीनिघस्तु ॥ दम्गरन मि।। प्रितिएक करणीसु मम्जिी ॥ क्रोध मान माया ओरतृष्णा ॥ एचारीगेमी॥ आत मावाकदेवुमोमजी ॥ सातनए सपटले माहेरा ॥ आठुमद बुटे । कदे अंतराय करम टूटेजी॥ दूजोमनोरय एसीरित ॥चिवेवारी ॥२ होत तबनिर्जरा नारीजी ॥ ति० ॥२ करे तिसरे महा मनोरथ ॥ सूणलेणानाई। कमिफिररहे नहीकाश्नी ॥ वपसाकर त नवनकु सुकाई ॥ संलेखणा घई ॥ अहारतजु जावजीव ताईजी ॥ रतनकर समान ।
रजा चठाया ॥ जयहम मगणगतवेघराणा २॥ तुः ॥७॥ हालजर पडेगवाइ हालसु णाया वपचेतनदे उचर सुणोजी महाराया इमानदार सचे मेरेगवाइ २ जाणतसवजीहा न झूठकनुनाई। जुम्मदीनीमेरी वतनअपुट घननाणा॥तु ॥ ॥ कमरफेरेवीदारवोत पदाना॥ लुटमचाश्नातकीयाहेराना लक्षचोरासीमादे पोवनमाया॥योतकरायासवाग कीया मुङ्काया ॥ खुटेहरीहरइद्रचंद्र नरराया २॥ ए॥ लुटेरीहेकेई वीदानवमे पंमीत- कु । मलेनरकके पीचयोतसे नतिकु कहापुनकानाम पापकरवाया २ करकरहीसाका- मधरमववलाया ॥ पोतफेवायाजालजीससेललचाणा २॥तु ॥ १० ॥ येसोकरोइनसा फ चेतनदरसाये २ अपकरमोकी अफीलहोणे नहीपावे जनममरणदुपरोगसोगमीटजा ग्यानदरसणमुनसफीकरकीसमकायाचेतनकाकरजा अदानयाफरमाणाश११अस बकरजाजोदेनाहोवाकरमोका । चेतनसे दीलवादो मीटेसपघोका तपकानाणारोकदीख वायाजहारी ॥सुघसजमजमानतकरीहवपसार॥लयाकरजासेअदासदासुपयाणा॥तु ।। १२। अदलन्यापकीयानायहटायातसकरचेवनकुमीलीफारक श्तीरसादीलहसकर लग पीसे अम्तीस सारुघोमनदीलसकर कीपीलावणी येहसमझ दिखसकर।। तोलोकिर- लावणी ।२६३॥ उधाणा तु ॥२॥ मेजाता सीवपय करमदीयाघेराश्धोकादेमीले सगलुटा सपमेरा लक्षचोरासीके विचमोकु अटकाया २ फीर राग देष द्रढयंदमाकु पधयाया मेपायादुप अनत नेदनहीजाणी। तु ॥२॥ येटटादे वेपार योतहजुना मेरहानोलपकेमाय माफक रोगुना मोयमीलेनही वकीलसचेका नुनाश्येजगमावडा योतदीनदीनना।मेतो आयार लहीण पमे करमदाणा ॥ तु ॥ ३ ॥ अयषुलीकबु तकदीर पुनपरनावे जाणामे ऊस व हारुनहीन्याये सतापीस गुणघार वकीलकानुना ५ जाणे अरजकी मरज बोतमजमुना मेकीया जाकेमीलाप बोवहरपाणा ॥तु ॥ ४ ॥ नदेपसासत्रका न्यायानेदवताया ५ मेजाना करमोकाजुलम मसोदापनवाया तुमबीनकरे कुणन्याय अरजीमेलाया सुम- ती गुपती आठगवा बुलवाया सील असेसर चौधरी उसकुबुलवाणा ॥तु ॥५॥ अपअरजी गुजरी नसवपत कम फरमाया॥ प्रभुग्यान चपमासी नेज मुदाला सुख- पाया ॥ सोयोले हमसग कबुनहींदावा २ चेतन जगहें जुठ पलकमेगवा। पचप्रमाद घोषवाद गवासग आणा ॥ तुः॥ ६॥हमघर आयायेहलपत चलाई ५ पायाह करजा पोव हमसे उमाई॥२॥राच्या नोगीलास मनवचकाया २ घाटानफानही जानाक पीवर वादर मीरचे अथाणो॥ राय हुडी घरनार चकाणु ॥ करकंस अजण फुल जरा । अमग गुपार भुवार फोफरी ॥ कोला मुला फोग सागरी ॥मुगवा अगल फल फज- ण ॥ ननणारया चोररसोमेश्मरत पापम पान पकोड़ी ॥ नाजी सरसीजलीचणाकी॥ मेथी रायरजान धणाकी॥ अपवो वथयो अनमो नाजी। सुवा पालको पोचराजी। तोरी वेगण नीमी परखरी ॥चदलोइने सादर गावर ॥ लालस्यो झुणक्यो ॥ अमो- ' बामली खरपुजा वेबुज मतीरा ॥ मीगदीग अरस जवीरा ॥ कुरणारा पीम्स- , जुरा ॥ श्रापारेण दामिम दाप बीजोरापीसता गुदसेलही सलुणी ॥ कमलगटा आ- परोमचारोली ॥ सेव सीवाफलनेवमपोरा पाटा मीठालखनली ॥ नदी रसी- गोडा जाबु । सीताफल सनमान फोपरी ॥ तेवड दतावाल काकमी ॥ लोचाथुरथ । । रहरदीग ॥ रकत अकोरा करमदा काला ॥ वम्मीठा खाम रसाला । मेवाआण घस्या वोद २ का ॥ रूचकर जीमो मादापीरजी ॥ अदकापणीजेवरका ॥भुपामरेन- दणा अगली पकड पकड ॥ धीरे ५ चलणा ॥जइरसोइ दीधीवधाइ ॥ जीमोमेरे पु- मनलीवदाइ ॥ सोनेकोयाल रुपाकोतीवेइया ॥,येसे कुवर परोसेमा॥ अपक्याके महापजीकहे ॥ सारसमको कबुस्याहाणा २॥१३ ॥तु• ईती सपूर्ण ॥ ॥ एर्द ॥ Relan महावीरस्वामीजीकीसुकमीलीप्यते ॥ श्री तसलादेराणीको मेरेनदन ॥ बगन मगनलाल ॥ पेलोमेरे अगन । मुखमल मीसरुकी खटदीलमी ॥ १॥ रेसमलाल क- सीदव पगडी ॥ वासखुले टोपी तेवम्ता ॥ पीतामरअवलसकाकुम्ता ॥ रमक ज- मक पायघुघरवाजे ॥ सोधनमला कठीदलसाजे ॥ काना कुम्ल मरग मतमाला॥हा- वसाकलाकटसुवरसाला ॥ हरित फरित हसकर मुषोठे ॥ माताजी मुजलेलोगोदी गोदलीयाजवा आलसी ॥ पोडोमाहारा पुत्रपटग परपसीया॥ चणकर याणीयोलेनीको जाज्ञो भोजन मागेकीको ॥ जपलग भोजन ज्वा गुजाई ॥ जीमोमेरे पुत्रमेवापाक मांग ॥ सोवन यालरुपाको वयो।बेसे कुवर परुसेमाइ ॥ अबक्याकऊ मनकी च- तुराइ ॥ जीमे कुवर परूसेमाइ॥ पेलीयाल ॥१॥ गरगुदीकचनारनलेरी ॥ टीडुरण दलकाचरीया काजीमरीया ॥ चमचणा मुगमोठे षगास्वा ॥ मेयी पटजी हलद वेसा स्या मसुर कुलया चीरकरेला ॥ सागर परवाठो लेनलेरी॥ गोरखमा राश्वो पतोम। मीरच मरमरी स्वामपतोमी । सुरण अदरक पीरताला ॥ योरवरपा । सकीराण ॥ ॥
रायनोगने सोलीरोटी ॥ रामसइकनो कनक कनोती जनम्याचावल ॥ गेल्यागेला रामखीची ॥ सेक्यापापड पानपकोमी ॥ गचचुंगारी अमलयाणो । कोरसुदास्यो। पाचनातरो कीयोपाटो ॥ चीणन्नर चुण चणाकोआटो ॥ सुंटमीरचको कीयोरेलको जानेजीमता यावे सबमको ॥ उपम्प पीर सकरपाणो॥ पामवीया ॥ मुगताफल फं- जण ॥ पतली पोलीरवो अगाधर ॥ सतपुडी रोटीमे सकर ॥ गंदेसुगदा खटेने पारा॥ पठरस भोजन जीमे वीरकहे मेतारीगगादीक नरलायोडारी ॥ सपरस नोजन क- रोवपाणी ॥ गंगादीक नरपीयो पाणी ॥ पकापान काथानरचुनो ॥ योत मुसालाको नरनो ॥ चवल सुपारी जायफल हयडे ॥ सुट सुपारी दाल चीणी मुलकमुलकसी- विसलादे नंदा पुनमचदा एकसो ब्तीस नोजनकी सुकमी संपुरण ॥ इति सपुरण ॥ ॥अथ नमो २ रे नयीक प्रभुचरणा ॥ मीटजावे सकल उपमरणारे॥॥न । आ- दे अजीत सनव हीतकरणा ॥ अनीनदण सुमत सुधघरणारे ॥ न॥ २ ॥ नीत पदम सुपासजीनचरणा ॥ चदाप्रभुजी लबन चंद्रवरणारे ॥ ३ ॥ न॥ सुपध सीतल अ ताप ऽपहरणा श्रेयासवासपुज लेवोसरणारे ॥ न ॥ ४॥ होयवीमल जपत नयटरणा महावामनकी चतुराइ ॥ जिमे कुवर पलसे माइ ॥ जी ॥ याच ॥२॥ मालपुषामुरकी- ममी पामसकेरी॥ऽदपेनमे सकरनेली ॥ दइयडा चीरोजी गलेफीया॥ घणाजी गी- १६५॥ दोमा ॥ कसमस दाणा मोती चुरश्यकबर काखाणा ॥ मसगदमेदा इमरतकुजा॥चा दसइतनगणी ॥घणापतासा मीगपारेक मीठापाक ॥ मीठागुलार घेयर श्मरतसाक श्रीफल पुीमेवापाक मीठाइ । अदरक अलायची ॥ उदगुठका उदनीवारो कुरगठ- का फीणा फीणी मगद सुवाखी ॥ पाजासे पुरीमठकाणी ॥ लाडु नमद मुगकाफीका लकमेसर केसरीयानीका ॥ हातघडा घमामेयाका॥ परफोरहा पाण्यादोग ।। रडी रेवमै नपसीसोटा ॥ इदरसाइ बुची सकरपारा ॥ सागाभ्यागुड घाणीन्यारी ॥ तोल- पापड़ी । तीयाहीचाफी फुली लाडुलायो कपसी ॥ गोलपापडी मेदाको नजली ॥ नर दोणाजे उद अवयवो ॥ मायषाम रोबटकापो गुलायसकरी ॥ जसोइ दीदीवदाइ ॥ जीमोमेरेपुत्र मेवा पाक मीगइसुनेकीयाल रुपाको तीवायो ॥ येसेकुव्रर पलसेमाश ॥ अपक्याकज मनकी चतुराइ ॥जीमे कुवर परूसेमाश् ॥ श्रप क्याकऊ मनकी चतुराइ । तीजी॥ याल ॥३॥ मुगमहोरादालतुवरनी ॥ थारपरूसे मायकुवरनी A रायनोगने सीलीरोटी ॥रामसइकनो कनक कनोती जनम्याचावल ॥ क्यागेला रामखीचही ॥ सेक्यापापड पानपकोमी ॥ गचचुंगारी अमलवाणो ॥ कोरसुदास्यो। पाचनातरो कीयोपाटो ॥ चीणनर चुण चणाकोआटो ॥ सुंटमीरचको कीयोरेलको जीनेजीमता श्रावे सबमको ॥ ठपय पीर सकरवाणो॥ पामबीया ॥ मुगताफल फं- जण ॥ पवली पोलीरवो अगापर ॥ सतपुडी रोटीमे सकर ॥ गंदेसुगदा खटेने पारा ॥ पठरस भोजन जीमे वीरकहे मेतारीगगादीक नरलायोनारी ॥ सपरस भोजन क- रोवपाणी ॥ गगादीक नरपीयो पाणी ॥ पकापान काथानरचुनो ॥ योत मुसालाको नरनो॥ चवळ सुपारी जायफल हयडे ॥ सुट सुपारी दाल चीणी मुलकमुलकसी- तिसलादे नदा पुनमचदा एकसो ब्वीस भोजनकी सुकमी संपुरण ॥ इति सपुरण ॥ ॥अथ नमो एरे नवीक प्रभुचरणा ॥ मीटजाये सकल उपमरणारे ॥२॥न ॥ श्रा- दे अजीत सनव हीतकरणा ॥ अन्नीनदण सुमत सुधधरणारे ॥ ना॥ २ ॥ नीत पदम सुपासजीउचरणा ॥ चदाप्रभुजी लबन चंद्रवरणारे ॥ ३ ॥ न ॥ सुषध सीतल अ ताप उपहरणा श्रेयासपासपुज लेवोसरणारे ॥ न ॥ ४ ॥ होयधीमल जपत नयटरणा T स्तुति अनव धरमजी मेटे नवफीरणारे न ॥ ५ ॥ सत कुथ अरी किया न्यावनीरणारे 1१६६६मठी मुनीसुबत सुमरणारे ॥ न ॥ ६ ॥ नमी नेमी पाश्चेकरी पसुकुरणा ॥ महा- वीरजी चरणो सीसघरणारे ॥ न ॥ ७ ॥ वीलोकरीपकहे अखसेजो उपरणातो समरो प्रभुतारण तरणारे ॥ नमो ॥ ७॥इति ॥ अय देवस्तुतीपद ॥ ० ॥ घरमरूपी वणायलोनैया ॥ मानो २ सीपमेरीनैयारे॥ध ॥१॥सतोसका पाटया जमैया ॥क्षि- म्याकीमे पीललगैयारें ॥ ५॥२॥ श्रावका ऽवारपुरैया ॥ करो चाटुवेराग सुदै यारे ।। ध॥ ३ ॥ सतगुरूजीह चतुरपेवैया ।। नीजवीरे ओरवीरैयारे ॥ध ॥ ४॥ न- वोदघीसु तरणीकीजोचैया तीलोकरीपकहे धरमगहीयारे ॥ध ॥ ५ ॥ इति ॥ ज्ञानगुणोपद॥ ॥करोज्ञान दीपक ठजवालो ॥ जीणसुमीटेत आज्ञानको कारोरे ॥क ॥ १ ॥पेलीनग बालसकेटालो ॥ गेमोयीकथा रसकोचालोरे ॥क ॥२॥ करो सुगुरूकी सेवायोसालो॥ सुत्रसंघी सु पोलदेसी तालोरे ॥क ॥३॥ कुमवीकले स ती कयेवालो। जाणपणावीना कोरीया येयालोरे ॥क॥२॥तीलोक रीखकहे ज्ञानगुणीयालो॥ गीलहेगा मुगतको माखोरे ॥ इतिसपूर्ण ।। अथ d ॥
ई ॐनम सिह ॥ देसी ॥ सुरतचरणामे ॥ श्री श्रीमंदरस्वामी ॥ थारोध्यानधरु सिरनामी जुगमिंदर अतरजामी रा॥जिनंद जसधारीरे ॥ सरणसुपकारी चरणवलीहारीरा ॥ आकणी निस। जि॥१॥ पाउसुपाऊजीसेवा॥ मेघाऊ निवमेवा ॥धन२ देवादी देवारा ॥ जि ॥२॥ सुजात सयप्रभुघान ॥ श्रीरीखन्नानदजी गान॥ अनतविरज सीसनमान रा ॥ नि ॥ ३॥ सुरप्रभुजीहे सीवदाता ॥ वीसालघरजी पिकाता ॥दो- नव श्मे सुखसावा रा । जि॥१॥ वालेसर बजरघरजी ॥ सुणोचंद्रानदन अरजी॥ माहारा जनम मरणदोवरजीरा ॥जि ॥५॥ चंद्र बाहु भुजगदयाला ॥ काया प्रति- | पाला ॥ रोकदीना श्रासपरनालारा॥जि॥६॥ईश्वरनेमीश्वरराया ॥विरसेणसदा सु- खदाया ॥ महानद्रजी कर्महटायारा जि ॥ ७॥ देषजसजीहे जसवंता ॥ अनंतविरज सीवकता ॥ उपजावे ध्यानघरतारा ॥ जि॥ ॥विचरो म्हाविदेदेके माई॥ प्रभुपा- चसे धनुपउचाई ॥ महेमा जगमाहे सवाईरा ॥ जि ॥ ए॥प्रभु कचन वरणीकाया। सपनवजनकेमननाया। तिलोकरिनजी नितसिसनमायारा ॥जी॥१॥श्ती सपूर्ण एर्द • ॥पमी बोलीमे पद ॥ मान बंद मानमेरी ॥ मतकर गुमानवे ॥ एटेक ।। काया- AGASAN स्तुति सो अयोरयार ॥ जे सो सझा नानवे । माया सोनठे प्यारे । जे सो धनुषवानवे॥१॥ मा॥ आउषो अथीरयोमो॥ अंजली जलजांनये।हमेस निरबीजे ॥यविको तोफा- ।१६७ नये ॥मा॥ २१॥ जोवन नदी पुरजे सो। तीये क्यों अकमानचे ।। नदीके कीनारे रुपा अत म्खमानये ॥ मा ॥ ३ ॥ओरका नुकसान करे ॥ वो कु नुकसानरे॥ ओरकुमारे बीवो ॥ तो कुखुराजानये ॥ मा ॥ ४ ॥ पाणी पीलायपाणी मीले ॥ रोटी देतोनानवे॥ दील उखाए दील उखेगा ॥ हेसानथी अहसानबे ॥मा॥५॥नेकीका । दरजाने कमीले पदी सेपदी मानवे ॥ चेन दियचेन होगा॥ हेरानयो हेगनवे ॥ ६ ॥ तिलो- करिष सीख देव ॥ दया दिलमे श्रान॥ दया धरम सारधार ॥ पावेगा निरवानपे ॥ ॥ मा ॥ ७ ॥ इती सपूर्ण ॥ ॥ मेदीवाली वद चाकरतेरा ॥ प्रभुजी पटोलीखाइ दो- | नी मेरो ॥ दुवात मगाइ दोकलममगाइ ॥दुकागद मगाइ दनकोरो। अमरापुर जागेरी- बीपदो ॥ मसत मगन होय मेरो ॥१॥मे॥ज्ञानध्यान करमेल चुणा उरा पृश्या- जे पेरो ।। सुमत सीपाश्की चोकी रखाइदो । चोरने पापे कोई गेलो॥२॥ मे॥पा- चहवी आरजो करवाऊ ॥ मन कुरापुधारो॥ज्ञानसमगले ॥ पारउतार ॥ जवलग - मुजरो मेरो ॥३॥ मे ॥ दालषिचे दरीयावष्यअसी गेरो ॥ नापने पाये तीनी वेरो॥ नानकदासरी या अरजहे ॥ सग उवारोनमेिरो ॥ ४ ॥ मे ॥श्ती सपूर्ण ॥ एकहात । सुतारी पाजे नहीं ॥ नही मानोतोवजाय देषो एकतर पसुप्रीतरहे नहीं ॥ नही मानो तोलगाय देपो ॥ वीगर बुलाया आदरनही ॥ नही मानो तो जाय देषो ॥ जीम्यापळे सवाद नहीं ॥ नही मानो वोपाय देषो।चारुवातसचीहे नमानोवो अजमाय देषो इती॥ ॥अध्यातम दसरावाकी लावणीीजेदशमीदीन चीजेकरोतुम॥ज्ञानदृष्टकरनरनारि येसादशरावा करलो उमगशे मीथ्यामोह रावणमारी॥ येसंसारसागरके आदर करम रु प अपयनपाणी नरमरुपपमे नवरसीमे ॥ दुषजातजहा जगप्राणी ॥ तीनदंमत्रीकुट दीपहे लालचल का वकपणी ॥ महामोहोरल अवानामयक ॥ राक्षशराजा उसमेधणी फलेसकेकसिगणीहे उसकी ॥ अकलदार समजोजहारी ॥ यसा ॥१॥ मीथ्यामो हणी उसकाफरजन ॥ दसमीथ्या दसान नहे ॥ पीसश्रापकी भुजाहे उसके क- पटवीपा को पाननहे कुबुधनाम चदरनपावेनहे ॥ कठीणकरोधपरकेल्याही ॥ दोप ण दुपण तीनसच वरसलो यदोनु उसकेनाई।सजल संयुक चदरनपासुता ॥ कप दसरा 1१६ कायो ऊसीयारी ॥ य०२ ॥ ज्ञानरुप सुरज इसपमंगकु॥ साधनकी दीलमे आई। मातापिताका ऊकमनमाना रझावोऽसट तारणमाई ॥सवपतमे रायराजगरहे । दश लष्यण दशरय रायासमरभावना राणीकोसल्पा ॥ घरमरामपुतर जाया समगत सुमी-| वराराणीदुसरीसतलष्मणकीमहेवारीय ०३॥सुमतीसीतासेघरमरामका।वोतपातसेव्या वनयाएकरोजपोपीताऊकमसे।तीनुहिसजमेवनमेगया ।सतलपमणपोपमगपकमकर ।। संजल सबुकका सीरघाया ॥ कबुध चंदरनपाकही पतीस पर पण बसलाधाया ॥ सतलपमणतपचढे सामने उणवीनुकुलीयामारी। य ॥ ४॥ मीथ्यामोह रावणकपा सवो समती सीताकी पाइ ॥ कीरेपोत तपलालचवसवाही चठाया बकासा ॥ ग्लायाकानादसुणाके ॥ सुमती सीताकीकरी चोरी ॥ रामलक्षमण जवजाना नेदये।। सोचेअनठानी दोरी । झुटसाहा सकतउष्टी ॥ उसकी सतलक्षमणनेकरी षुवारी ॥५॥ ॥५॥ सवोस सुग्रीव जब नयापक्षपर ॥योतभुप सकीसगे ॥जामवानने मनला- दीक । समननाम हणुमतमगे ॥षवरठायावो सुमतसीवाकी ॥ बोतजोरावर दुनीयामे वानसील तप नारकी सन्या॥ लेकेगये लकागमे ॥ मीप्यारावण सुणीवात येकीवी DARo900900 आपकी जसीपारी ॥ २०॥ ६ ॥ चारकपायराक्षसदलनारी ॥ कुध्यानधजाके फररावे अपकीरतीका वाजेनगारा पीकथाका कमपागावे ॥कुसीलरथमे वेगहुसीयारी॥सात- पीसन सस्तरधारोरागहेपतमराव जोगवर ॥ सहेज सुन्नटसे नहोहारे । नयने जासका यघोसदे ॥ रामआये चढतीणपारी ॥ य ॥ ७॥ सतलक्ष्मणतर धीरज धनुपले पेटे- शोलरयके माइ ॥ अरु परुजप मीलेाणकर ॥ मीथ्यारापणकु रीसआई अग्यान चक्रममा छमणपर ॥ जोरचलानाही लीगारे ॥ ग्यानचक्र जपमेलाहरीने ॥ येकद ममे रावणमारे ॥ रामलक्षमणकी जीतनईवर ॥ जगमेनयाजेजे नारी ॥॥॥ |सुमती सीवाकु लेकरयाये ॥ मुतअजुध्या राजकरे ॥ जनम मरणपसकल मी टेजहा रामराजासो जगमे परे ॥ समत गणीसे सास ३ का पेठ श्रापोरीके मा॥ पीनेदशमीदीन कीवी लापणी ॥ समक दारके दीलना॥ तीलोकरीषजी कहेसत रामायनधरम परम करो सुखकारी ॥ य॥ए ॥श्वी सपूर्ण ॥ ॥ सपईया ॥३१॥ सचेत प्रयवीपम॥ पारेवासोकरे तन ॥ जंबूदीपमे नमावे ॥ जीवयतो पीएं। जलबिध मधुकर ॥ वेसरसवसम ॥ पानएक कपूकमे ॥पस २ गणी ॥ ॥
DOPeod सवैया प्रतेक पनसपती ॥ असंख्यात गुणाकर । साधारणसुइ अय अनंत प्रमाणीयें ॥ वस- दिह भिन निन ॥ केवहे तिखोक चिन ॥ निज प्राण समजाण ॥ अनुकपा आणीरें । २६ए ॥१॥पारे सहश्र पारसे चोषिस एक मोरतमे ॥ जनम मरण प्रथ्वीपाणी तेतवा- यमे ॥ सामीपेसठ सब विस करेनिगोदीया ॥ पतिस हजार सो प्रवेकहरी कायमे ॥ पंछीमाहि असी साइतेंद्री माहिमर्णदोए ॥ चोंद्रीमे चालीस सख्या । कही सुत्ररायमे॥ असनी चोविससनी एक भव होए दद ॥ केतहे विलोकरिष ॥ धमिसोन जायमे ॥२॥ असाढन्चाद्रव मास कार्तिक पुनम चेताअसजाइचारयहानरमविचारीया|श्रावण आ- सोजषद । अगण पेशावधुर ॥ पढया चारूहीद ॥ आध्यसंन्नारीयो ॥ प्रावका- ल मध्यदिन ॥ सज्ञा थोर मध्यरात ॥ असजाइ चार निच ॥ दोदोघमी टारीये एव पारे असजाइ॥ कही चोथा ठपणा माही ॥ ज्ञानश्राराध कजन ॥सुत्रपाठवारीयो ॥३॥ आकासकी दश असजाई फरमाई प्रभु ॥ उल्कापात दिशी दाह ॥ गाजबिज जाणी र ॥ कम्के गगन थालचीज चद्र जकचेन ॥ धुवर स्याम स्वेत ॥ रजपातपह चाणीए। दशकदारिकफूनि ॥ हाड मांस रूद्ररसी ॥ भृष्टासम् साण पत्र ॥ रविग्रहण गणीए ॥
- । राजमृत्यु विग्रेसपी मिलके पतिशएह ।। केतहे तिलोकरीप ॥प्रभूषण मानीए ॥ ४॥ ' जगमे सरजीवनजमी पचनवकारमतरवा रजपियेजी पिणनभूलाइये सोचतनठत मुष जावत प्रदेश माहि ॥ रणमे भुजग सिंघ वेषन मराईये ॥ सकट नपढे कोए । भुतव्यतरनहीले ॥ जलेनगन नवोदघि वरजाईए ॥ ताकुकहाउर सुरलो- कदेविनोदीलाल ॥ जोवेनवकारमतरमनवचधाईए ॥ १ ॥ हिंसाके करश्यामुख- कुटकेचोलईया ॥ परघनकेहरईया करूणानजाकेअगहे ॥ रयणकेषवश्या मधुपानके पिपईया ॥कुमीसापकेनरैया ॥ कठोरअविहीयादे ॥ नरककेजवईया।।परनारकेरमइया॥ कदमुलकेनपश्या ॥ जानेोरपापकीयादे ॥ तेहीतरजातएकनिएकमे विनोदिलाल ॥ जोवेनवकारमतरमनघचघाइऐं ॥२॥ कोइकेबलदेवताको ॥ भूतप्रेतश्ष्टनको ॥ कोइ- केवलचम्मिहिदेवपेतरपालको ॥ कोश्केवलगायवेको ॥ कोश्केवजायवेको ॥ कोश्के उधारको । कोश्केवललरवेको । कोश्केवलमरवेको ॥ कोश्केवलमारको॥वाघहथी यारको ॥ कहेत विनोदिलाल ॥ जपोनवकारमाल ॥ मेरेतोअनवपलमत्रनषकारको । ३॥ कोश्केतोधनहेजीरूपैपानेमदोरघणी ॥ कोश्केतोदपायेजीकचनन्नमारहे ॥ को- Gee सवैया प्रतेक घनसपती ॥ संख्यात गुणाकर । साधारणसुइ अय अनंत प्रमाणीयें ॥स- दिह मिन निन ॥ केवहे तिखोक चिंन ॥ निज प्राण समजाण ॥ अनुकपा आणी॥ २६॥ ॥१॥पारे सहश्र श्रावसे चोविस एक मोरतमे ॥जनम मरण प्रथ्वीपाणी तेतवा- यमे ॥ सामीपेसठ सब विस करेनिगोदीया ॥ पतिस हजार सो प्रतेकहरी कायमे ॥ यदीमाहि असी साइतेंद्री माहिमहोए ॥ चोंद्रीमे चालीस सख्या । कही सुबरायमे॥ असनी चोविससनी एक नव होए हद ॥केतहे विलोकरिष । मिसोन जायमे ॥२॥ असाढन्नाद्रष मास कार्तिक पुनम चेता|असजाइचारयहानरमविचारीया॥श्रावण श्रा- सोजयद । श्रगण वेशास्त्रघुर ॥ पढवा चारूहीवेद ॥ आध्यसनारीयो ॥ प्रातका- ल मध्यदिन ॥ सज्ञा ओर मध्यरात ॥ असजाइ चार निच ॥ दोदोघमी टारीये एवं पारे असजाइ॥कही चोया ठाणा माही ॥ज्ञानआराध कजन ॥सुत्रपाठयारीयो॥३॥ श्राकासकी दश असजाई फरमाई प्रभु ॥ उल्कापात दिशी दाद ॥ गाजबिज जाणी ए । कम्के गगन बालपीज चद्र जकचेन ॥ घुवर स्याम स्वेत ॥ रजपातपह चाणीए। दशकदारिकफूनि ॥ हाउ मास रूबरसी ॥ भृष्टासम साण घा॥ रविग्रहण गणीए ॥
-- । णपर गुणढांकेग्लपढे । केवहे तिखोकलोन ॥प्रसनापधारेते ॥२॥ कोषघटजाएए- । क पिम्याकेपमगरहे ॥ मानघटजातानाप विनेगुणधारते कपट घटतसोतो सरखसना वकीय ॥ खोनघटजात एक। प्रसना निवारेते ॥ हासघट जात मुषमुनकरखेतवद । ' नयघटजातएक धिरजता धारेते ॥ फेवहेविलोकरिष ॥ ज्ञानसोप्रमाद किया किमद । घटसएक हिमतते हारते ॥ ३॥ गेमतिपथोजन । शंसार अटधीषन । कायारूपनग रीमे ॥ रहेकामचोरहे । जीवहे वटालयामे ॥आयकरवासकीयो ॥ उगणीहे पाचय। को मुखकमे सोरहे ॥ ज्ञानादिकगुणरूप ॥ रतन अमोलधर्म ॥नगेतोलेजाएलुट । मिथ्यावमघोरहे॥ कहेनतिलोक सतगुरूचोकीदारकह॥ धाररेपटाउ गेमविदोए नोर- हे ॥ ४॥ धिवतवेही जाके । समतासदाहीमन ममतानराधे सोतो॥कोईसेनलरते ॥ हरपत सतदेष ॥रोम जलसत ॥ सोमद्रष्टवेण ॥ मुपसे उचरते ॥ सकतिप्राणदान देत ॥ अहकारवज ॥ आवरत रूदरोम ॥ धरमादिकरते केतहेतिलोक बल्ली हारी। पाकीपारपार ॥ धनपाकी मातकूसो जायोपसानारते ॥ १५ ॥ ॥ एर्द अथ श्री पर्द्धमान स्वामीनो दसोटणलीप्यते॥ श्रीवर्धमान जीनेसरकरो। -- ॥
सवैया करतनमाठ ॥ कोइहिरामोतिलाल ॥ कोश्केवसतुसार ॥ दरवअपारहे कहतविनोदीला- लाजपोनवकारमात्र ॥ मेरेतोअपुटधनमवनयकारहे ॥४॥ अरिहतजीकैजपेयष्टकर्मको १७ पिनासहोतासिघजिकेजपेसेविसीधपदपाइये।आचारजजपेसेतिआतमासरूपसुझे॥ उपाध्यायजपेसेतितचपदपाइयोसाधुजिकेजपेसीवमारगवतायदेत ईहलोकपरलोक विसुपपाइए।कहेतविनोदिलाल॥जपोनवकारमालाजाकेजापजप्यासेवी सदासुपपाइये ॥ ५ ॥ दोहा।।असुनकरमकेहरणकु ॥ मित्रवमेनवकार ॥ पाणीवादशगमे ॥ सोपलीयोततसार ॥ १ ॥ श्री ॥ ॥ श्रीअरिहरानगवत पारेगुणवंत ॥ सिरीसिंह राजमुख अष्टगुण घारीहे ॥ आचारजसोतोगुणबतिस विराजमान ॥ पचीसगुणठप शाय ॥ ज्ञानकेनमारोहे ॥साधुसाघे आवमासो। सताविस गुणजुक्त ॥सपमिलएिक सवश्रामविस्तारीहे ॥ कहेत विलोकरिप ॥ मनषचकायकरी ॥ सदाहिसगतसुर पद- नाइमारीहे ॥१॥ ज्ञानवघे ग्यानी जोग अनुन्नोप्रकासनए ॥ समगतवढएक निश्रल वाधारते ॥ सजमपढत सोतो ॥ श्रावतजतजेतो।तपस्यावधत वनममत निवारेते॥ कलेरावटवटेक ॥ करतनषायेगम ॥ अहकारपढ़े परहिणवाके मारते ॥ आपके श्रोग- णने अणनेत्याआधे ॥ तेपाती कहोक्योनहीआये ॥२० । जीमणने अणनेत्पाजा- घे॥नोजनपारो कीणनेलागे॥ले चोटीने आगेन्नागे ॥ सरसानोजन आदरसारो कु- पनीरनागीकरे नकारो।११।जीमणया अधीक नमाया ॥ पक्कीवध वेगसपमाया गगोदक कचनकी कारीगजीमणसप हुसीपारी १० जवलग नोजन होवे त्यारी॥ मेवा परसे सुदरनारी पेलीकीसमसदाप मनकाकेलाकतली देसकोकनका।१३।पीप- जुर गुग्लीकरीत्यारी काजुकली पदामसुप्यारी ॥ चीरोजीअजी पीसतानलेरा ॥थ- गुर दामम पोपरागहेरा । १४ । चटकाकरके सकरमीलाइ ॥ नरश्मुग मेलेलमा ॥रु- पापाट सोपनकीयाली ॥ पकषानकी मनवाराचाली। १५॥ खाडु सीहकेसस्यानीका- मोती चुर चोगणीकानीका ॥ चुप्या चुरमा लाइदालका मगद मनोहर रायसालका ॥ ॥१६॥सणओर पाटीकाजाणो। मुगदोलका सरस वषाणो। सकरचासणी नम्दा दायका । जुवारमकीसो तावकासका। १७ । कसारकीटीया जुपारधाणीका ॥ वती- सास दाणासाणीका चावल ओर भालाकानारीराजगरातीलीकाजहारी।जा सुंठ गु- दका ओर पीस्ताइ बदामचीरोजी सकर मीलाइ॥ इत्यादीक पावन प्रकाराकबलगना- वर्षमान कहुदीसोठणनापनलेरो सीधारयनृप कुलमे आया बसलादे राणीजी जाया ॥१॥चे- तसुदी तेरसवीथजाया ॥ बप कुमारी मंगलगाया ॥श्द्रमीलकर मोरवकीयो - रजीनेश्वर नामजदीयो॥२॥ दीन नगा नृपमोनयकीना। जाचकलोक अजाचककी- ना तीजे दोन चदसुरज देषाधे ब्टे वीनसो रावजगावे ॥ ३ ॥ इग्यारमेदीनेअसुची- टाले पारमेदीन नोजन जमाले॥नोजनसाला अधीक पीसाण। चीत्रधीचित्री सुर- गरसाला ॥ ४ ॥ जरी जरतार चवरयासोधे ॥ मुकाफल जुमक मनमोवे ॥ पनातक नात मुखमलकीचगी । सोदेव सुदर नष२ रगी ॥५॥ पाजोट चोकी पाट मगाया- पाल सुवरण रुपाकीलाया रतनकटोरी वाटकीगल्या ॥ माहे नोजनवऊपाव घाल्या। ॥ ६ ॥आयाक्षत्री राजावाजा ॥अतीआम्बर पाजागाजा। केश्कहाथी केश्कघोमा। पालखी पागल पादचदोमा ॥ ७॥ केशक दुदाला काककमाला ॥ दीसेकेसनमरजी मकाला ॥ जीमणनेआधे ठजमाखा केश्क सुसरानेकेसाला ॥ ॥केशक जमा- इमाहा जोधाला ॥ नव ५ भुषण रुपरसाला || केश्कनाइ साम्मासा मामा दोयता न्यादीपासा ॥ ए ॥ स्वीसकुल कानेत्याक्षत्री ॥बुधावाया देश्मंगलपत्री ॥ जीम- मेजसदाइ । २ए। अपफल वात सापावकी । जाबुलीयु कतली जामकी। सी- वाफल नामफलपमबुजा ॥ इरम काकी ओर वरपुजा। ३०॥पीरणीचकोव अरुदे- सीकेला ॥ जपीर बीजोरा आपरोट मेला फुटकाचरीकाचराम्यारी । फणसरतालु त- । लनात्यारी ॥ ३१ ॥ कालो पोढाकी साकी गाठा काट गलकर मेल्यासाग टीमरु ॥ । करोदा पाकाअलेला ॥ सरस पुजुरा धामण्यामेला ॥३२॥कवीउ श्रावली पेमजीपोरा ॥श्रीफल काचा मीगघणेरा।गुदाफुदारायणादी ॥नानावीध फलवातजपीमी॥३३॥ अपनोजनकी नइतइयारी कनुएकनाम सुणोनरनारी ॥अतलसगादीपाजोठ सुरगीथा- लसुवरण हीरा जडीचगी ॥३४॥रतन कचोला नानी कटोरी।माजधोयपुचीकरीकोरीग- उमेदाकी रोटीघोली मीगरोटी पुरणपोली॥३५॥काटीकनक कीरोटीबेटो।दुपमी सत- पुमीसाठाकी मोटी ॥ पाटी वाफल्या फलकागोला रेल मालचा दसमी ओला ॥३६॥ चरपरोपुरण रोटीपीरकी गुदकिरोटी पीनानीरकी ॥ पोतवाया कोरमाकी पुडी।मुग मोठ हरवराकीसमी ।। ३७ ॥ नुणमोरच नरगरम मुसाला ॥ पापरातलमा रोटी रसाला फीका मीठा चोपा सुगधी ॥ नावकेसस्या अधीक सुगंधी॥ ३७॥ रामपीचमी मेवा 200000 माना । मकडुमेन्यारा ॥१॥डपेमा कुदाका वाणा । घास कोमल पांडने षाजा ॥ चरयरा 1१७२वार गाठया सकरपारा दुधराषम्या माही बमारा ॥२७। वरफी केसरीया पीसता- ॥ कीनीमेवा अधीक मोगा। सरसजलेबी गरमागरमी गेमे नही कोइ सरमास- रमी । २१ । कलाकदमेवा झाका ॥ होयपुसी देखी सपराजा ॥असल चीरोजी सप सीगोम ॥ गवानरय मेलीगोमा ॥ २३ ॥सुनफेणीअोर चीरोजीदाणा ॥ सापसाश्की अधीक रसाजा ॥ अकबरा ओर अदरकनाणा ॥ नुकतीदाणा मघदरसाणा । २४ । घेवर सरस पामकाफी का । मुरकी पतासा पेगनीका ॥ दइथाहा ॥ ओर सोटने रमा ॥धी सकर मेवाका चुरमा ॥२५॥ दरायो दोठा पुरी कचोरी ॥ मालपुवा ओर- स्विमी सोरी । सारो सामुनी मी सुपाली ॥ वेसकीपापमी सकरघाली ॥ २६ ॥ मु- गफलीका लोटनलेरा मोणदइने कीनागहेरा इदर इसा गुजागणीधामे ॥ लुची लापसी चादसाइनमे । २७॥ गुडघाणी गुदपाकमका ॥ धमोटाइ मेल्याएका n पारीसे- व पोरवक्तादाठ ॥ गुलगुलावारी भुजा सुवीसाल ॥ २८ ॥ कुला पहला अवरध- पाइ॥ कहेता गठमाधीक पधनाइ ॥ दहीकी जावणीमेलीभाइ ॥ पाटा मीठाको .
लपाणी वगारचाया ॥ नागच पगारीनारी ।। लुण मरिच राश्बमकारी ॥४॥ गृहीको सीपरण मेथीदाणा ॥ सकरसामठ अमलवाणा॥ पाराषमी गब्यमी नलेरी ॥ पेठावमी ओरचीणी पजतेरी ॥४९॥ पापम्समीपीचा धमीजाणो ॥पतलापतोमकी अधीकरसाणो। पाठवमी पतोमकुडलाइ॥ रसोठावो दक्षण माश् ॥५०॥ अमृत्योर सको मकास्यो मुरयो अापाको सुधास्यो करपटामीला चणाकरेला टीमोरी ओरका चाकोला ॥५१॥ नीलावेर केरपाबुजा फुटकाकडी फोगतरपुजा कालीगडा श्रोरगि- लकीवरोई बगाकाचरी गुहीयावोइ ॥ ५॥ नीडाझीमा कोट कीकोमा षेवरा टीड- सी करमदापोडा कोराचकी ओरतुपदा सरजणाकाचरा पोरझुमडा ॥५३॥ वालोल फली चवलाकी नारी गवारफली सागरी बमकारी कमलगटा गणरतालु स- करकद मुलापीमालु।५ धासुवापाथलो पाटीनाजी मेथीचणावयुवाकीवाजी अमलमुला पोरओरचदनोई पालकोटीमडेपोचोजो ॥५५॥ अपाडी करदी अजमाकी लालस्यो कुण्यो पुपामसमाकी घोच्यो घोलपो कलीजाणो चीपाडीछीक चुकाकीमाणो ॥५६॥ फादीसेया ओरपरजणकी सरुपम्वा ओरसीधवणकी चीलरीराश राजगराकी करज- - .
७४.०७.० महाशकीसाधी । मुंगतुपर मॉलमार्केईराधी । दुधरापमथुखीढीली काठीथुली जावरीगीली ॥३९॥ घिरवगायको नवोतपाई पीलोमी मुपामी नमाई ॥ लोलोकरता मुंमोथा 19३ के ॥ कुणजोरावर पोफीरहाके ॥ ४० ॥ सकरघुरो गालनेमीसरी ॥ काकरमेलपरच नपीसरी ॥ सेपपीचओर परिषणा॥पीचको घुघरीरायसवाइ॥११॥षीचो पापम मुगम्दका चणावटला तुयरवीपरका सेक्यावलीयापसामोटा थालीपीर बाजरी. कोरोटा ॥ ४२ ॥ मकामाल कगुणी जपजाणी । रालोपरेटी कुलंय वषाणी ॥ जालरो- तीयमे सामोजाणो॥कोदरावेरेटी रोढवपाणो ॥ १३ करचतुराश्नस्यामुसाला ॥ धान चोवीसकी जीनसवणाइ ॥ रसाइदारकेश्वसका। नोजनकसासो जाणरेसका ॥ ४ ॥ मीरची पकोमी चरमरी नावे ॥ वेलेणयही वमयम अरपीमाये ॥ दाल मुगलोर मोग मसुरकी। उम्द चणावटालातुयर वीदवीदकी ॥४५॥ पतेलीकाठी सीस पातलीपा मुसाला नानावी नलीया ॥ कमीगच अमचुरकी जाणो ॥ श्राचोला नाजीकीपण- माणो ४६ ॥ बेलामबकारेखमाचुरकी ॥श्रामटीममरत्यो नाजीभुरकी वडीकोसकी मोरकोरमी ॥ नापनाइ भतीचतुरगोरमी ४७॥ दापयमी नाजीकोरायतो ॥श्रम - -- हलषे२पुटेपुटे ॥ गोहाथदेने के ॥१७॥पेठ नराणा तंगमवगा ॥ सजअघाण गे मरमगा ॥ सघलाहलवेश्चाले । उतावलाफीर कोस्नेहाले ॥६॥ पोलेधीरे २ चा- लोनोजनजीमतीम पेटेथालो॥ एसीरीते चलकरआया । जाजमगादी तकीया वीगया ॥ ६ए ॥ तीनबहारको कीयोषषाणो ॥ मुखसोधन मुषवास सुहाणो ॥ जायंत्री श्रो र सवग सुपारी॥दालचणी एलायचीप्पारी ॥७० ॥कालीमरिच सुधसवाधी॥क वाचचीणी पीपलहरेव्याधी ॥ कपुरसुषा सीवकथो चुनो ॥ नागरलीको दलदुनो।।७१॥ पीमो घातक देवेआइ ॥ लेवे सबवाचीत हरपाइ ॥ लीमीपीपरसरसो अजमो ॥ चु रणसवादी प्रहारदजमो ॥५२॥ पहेराइ फूलनकीमाला ॥ देवेपचरगी जरीदुसाला करने दुपटा घरजोम ॥ केश्नेचीरा पागपोडी ॥ ७३ ॥ पचपोसागपेरावेचगी॥ जा- मो अगरपी वरपचरगी । दीवीमदील वाठावदी ॥ देषत तनमनहोघे आणदी॥ ४॥ केश्के कठी दारजदीना ॥ केश्ने कुडल अधीकनवाना ॥ वाजुषध अगुठीचगी। सीरे२ पेचदीवी मनरगी॥४५॥हायी घोमो रथ पालपी। केश्नेदीना गामनालकी जयाजोग सबने सनमाने ॥ दुवादसमे दीनमोबवठाने ॥ १६ ॥ सीधारथनृप सजमेवोठे ॥ कुवर- महा 1११० म्योर सरवारी ।। ५७ ॥ चणालघा हीगकीनाजी जीमेलोका जमाजम्राजी कु- पी सुपी बोरघणेरी काहालग नामकऊमहेरी ॥५७ लोजीबार आपलीकेरी गरममु- साले धुगारांगदेरी चटणीकायमारकीजाणो कथीठकी श्रावकी अधीकरसाणो ॥५९॥ श्रीफली तली लुणमरिचको हपरी मोमासरसु चीचकी गरममसालाकी केश्चटणी मातरकी पटणी बटणी ॥६० ॥ अथाणो बली प्राय वषाणो लीबुमीरची आदोजा- जो सोता थोर नीमीतरोः गीलकीपालोचकलीकोजोइ ॥ ६ ॥ चवलापटलामे यी दाणाको करमदा पारककरे चणाको गधारफली सुरजणाकीजाणो नातचोरासी अधीकरसाणो ॥५२॥ पुमीयानर आगेमेले जीमणपालालेताश्चेले बालक पुढातरु- णारोगी वणीरसोइ सो सपजोगी ॥ ६३ ॥ नामनावे पुराजीणसु योडीकरचनाकही मेतीणसु जीमेसवला जसे जसे किंचतमातर कोश्नरोसे ॥६४ ॥ हमनपतमी को नरोले रमोनहीको नालेनोले जीमतारघाप्यापुरा एक कवो लेषणने नदीसुरा ॥६५ सवसारोले नाजी नाजी कोर नवोले मेलोहाजी परुसणवाचा अधीकमनावे जीमण वासा करमपावे ॥१६॥ मेलेसुन सुगपीकपाणी ॥ हातधोया सबहटअपकाणी॥ 16 नहीषधाणो॥ ६ ॥ एसा भोजनवार अनंती। कानापणनसनान युझंति ॥णमे सं- कारचनमानो केवलज्ञानीकी एडवाणो ।। ८७ ॥श्मजाणी तप जप आदरजो॥ चीत में समवानावकरजो अनुन्नव म्यानदसारस सो सदातरपवरहे सो पदपासो॥ ॥6॥ अघको ओडो जोमीयोकोई ॥ मीनमी कम तसहोइ॥ सुत्रवचन परमाण सवाशापालेसोधन २ जगमाइ ॥ ७९ ॥ श्तीदसोपणमहावीर सामीजीको संपुर्ण । ॐनमः सिई॥ जेजेजेजेयोलो जिनपरकी। जोआसाअमर सीवघरकी ॥ जे ॥१॥ जेसीकावि शशी दिनकरकी प्रनाधिक प्रभुके शरीरकी ॥ जे०॥२॥ जेसी खुसयो- ही अगर वगरकी ॥ जिणसे सुगधसास मनोहरकीजे जेसीमिजे मलीहे सकरकी। पाणी अनतगुणी मधुरकी । जे० ॥४॥ देहीईदर सुर अनुचरकी ॥ सोना अनुप जिन दजीका नुरकी ॥ जे० ॥५॥ जेसीचाल मराल गजवरकी ॥ तिणसुगमणगति सुं- दरकीजे ॥॥चिंताप्राणीहे नवसागरकी । सपरिदान गठजागरकी ॥जे। ॥ ७॥ घावकरवा करमरुपी अरकी क्रियापारीसजम सवरकी । जे. ॥७॥के- पलग्यानदिसा जवफरकी ।। समोसरणरचना अमरकी ॥जे॥एकरुणा आपोहे महा 1200 नामथापणनेपोचे ॥जीणदीन राणीकुषे आयातीणदीनथी दलबल सपाया ॥ ७ ॥ दीनश्धीकारण मानो ॥धमान कुवरश्मठानो॥ ससुणी हरपाणागोती नामजया गुणकुइठमोती ॥७॥घर२मगलमालवधावे गोरडीया मीलमगलगाये ॥ तीरकीड ती रकीम वासावाजे॥धिधीधीधी नोववगाजे ॥७९॥ धुधु धपमय मादलरगी कुणकु- परकरे सारगी काठरवाजे झणझणझणझण ॥ घुघरी घमकेखण २ षणपण ॥ ७॥ तुतुनोकरे तुनश्तुनतुन ॥ करेतालोकर ठुनठुनन्नुनम्न ॥ घणणण घटानाद नचारे नरसी गो धुधुपुकारे ॥१॥धनिकट २ बजेनगारा ॥ इत्यादीकगुण पचासप्रकाररा ॥ना पावर सनामजारी दीयोदीसोग्ण हरषअपारी ॥२॥तीलोकरीषकहे प्रभु पुनन्ना ॥ नामलीयाहरपे नरनारी | जो कोई दीसोठणगावे पावेनहीतो मनदरपावे ॥ ७३ श्रीजीनराजकी कथावीम्तारे करे अनुमोदन प्रेमअपारे ॥ तोपणनीजर पुनहेन्नारी ॥ मजाणी सुणजो नरनारी ॥८४ ॥ सवत ॥ १९॥सेसेतीससाले । अमदनगर दक्षण परसाठे ॥ भाद्रवकसन चलदसजाणो। पारसुक्र सीवजोग वपाणो ॥८५॥श्रीवृधमा न दीसोठणकेरी ॥ कीनीकवीता एहनलेरी ॥ श्रीजीनपुन प्रसंसाजाणो सुणकर आरन १ क सो दशविध धरमको हारहीयपेरजो दानमान कमहायपेरो न०॥ ॥ पियावचविटी दसयगलीमे पेरलो किरीयाको कंदोरो थेपेरोन० ॥५॥ सजायको उपलेवो जा- जलो नजनकी प्रभुगुण ताल धूपगावो न० ॥ १० ॥ घरमकुटर संग सुमत हागण दिलमिलेगैर पुप खेलोन०॥ ११ ॥ नावकीनागये घोट घोट पिवजो स तोसको सकर मेंलावों नः ॥ १२॥जिनवाणी पाणीवेराग रग घोलने नपदेशकीपि- चरकी नरमारो न० ॥ १३ ॥ विनयविवेकका येवाजारे बजायजो नेमकानिसाणये फररायो त० ध० ॥ १४॥ सवरकी सुखमीने गोकरो ग्यानकी गेरकाढोचारविरथ नए ॥१५॥ येसोफाग रमोसालथे दयाकी दूकानमाम्यो नः ॥१६॥ नारीकरमा जा- केदापनही आवसी हलुकरमी हरपाषे न० य० ॥१७॥ नही मानसोवो आगेपस- वावसो सतगुरुग्यांन पता न०प०॥१७॥ नगणीसे सेविस फागणविदमे वि- जबुधवार दिनायो न०॥१ए ॥ विलोकरिखकहे मिरजगाममे धरमको फागस- रायो न० य० ॥ २० ॥ इवि घरमफाग उपदेशोसंपूर्ण। ॥ एर्द ॥ अथ धनाजीको लापणी ॥ काकंदी नगरीननी सरे जितसनु वीदाराए 2050 ॥
॥
फागरो
स्वपन जीव अपरको ॥ उपदेशनायदिया पहरकी ॥जे ॥१०॥ काया माया अथीरहे
सरकी ॥ कोनगिनवि ओब्धिीत नरकी । जे ॥११॥परथम थापनाकरि गणधर-
की ॥ पडेचार विरयगुणीवरकी॥जे ॥ १२ ॥सेखकरे गावेमोक्ष नगरकी ॥ पदवि
मिअमर अजरकी ॥ जे ॥ १३ ॥ एवतारिषजामहाराजमहेरकी ॥ बताई किर्ति-
मुघ विर्थंकरकी। जे॥ १४ ॥ तिचोकरिनकहे धननण नरको सेवा नक्कि करे दिल
हरको ॥ जेजे. ॥ १५ ॥ इतिसपूर्णम् ॥
पसोखेठजो हारेपसोखेलजोरे फागप्तदासुखपावो यसोखेलजो घरमकोवाग फूलीसमग-
त सरघा पिरतिकोयल नादकरे नविकायसो० ॥१॥ कूमतिहोलकाने दिजोरे मगालने
करमको घुटनमवो न य० ॥२॥ समता सरोवरमेलानकरो सुगणा। पापको मेलप-
खालोन० ॥ ३ ॥ घिरजको धोतियो थेपेरोघणा प्रेमसु जएणा कोजामो थेपेरो न०
य०॥॥पारथ पागही उपोगको नपरणी सीलकोसिरपेच थेवाधोनवि० य० ॥
Silm५ क्षम्यारुप मेगो मेलोमटो घाघो पाघोसाचको तपरुप तुररो झुकाषो न १७६।
॥६॥ कुरणाका कुल चोकसीका चोकम नकिकी नमरकमी पेरोनः ॥७॥
म्हेत्व । जोम्ने इमकहे सरे मतमेलोनीशधाररे थेसुणोपीतमजी सजममत लीजो म्हनिगे- ' मने ये सुणो कपरजी सजममतलीजोमाहानेगेडने येणमेलामे उनीकामण्यासरे उन्नी- पुकार ये मतगेडोसाए पासरे मेगेअवलानार सजम अतीदोयलोसरे चलणो- पाडाघाररे ये ॥५॥ घरआइ धनोकहेसरे आज्ञादो मोरीमाय जनमेसो जीवेनहीस- रे इमनाख्यो भगवान आज्ञादो मोरीमावजी सरे पीणलाषीणीजाए हेतुं सुणमोरी जरणी अज्ञादेवोतोसजम आदरो॥ये ॥१०॥ अज्ञादीदी मातजीसरे करमोटे मडा- ण जाएसुप्पा जीनघरने सरे तारो गरीब नगवान पुत्र पलनघणासरे सुप्पायारे दातदो येसुणो जीनवरजी आज्ञादीदी माहारा पुतने ॥थे॥ ११॥ मालामोती पोलीयासरे| पोल्या सपसीणगार पचमुष्टी लोचणकीयोसरे माताकोल्यो पोलामुक्कार धनाजी स- जम आदरयो सरे गेम्या सऊपरवारे थे ॥१२॥पेलेर पारणो सरे जावजीवलग- गय अतरोपाडेनही सरे आमललु खो श्राहार नवमहीनातपतप्पासरे कर गया पेवापार दोये सुणो जीनवरजी दष्यिा दीदी माहारापुतने थे सुणो जीनवरजी दी- प्पादीदो माहारा बालने ॥ थे॥ १३ ॥ गीतारथ गरुनलासरे रतन चद माहाराज चना० 129 पाग वावमी वावीयासरे सुंदरसोनाथायदेषतम्मनमावीयासरे नेणाजाएलोनाए लाव तुसुणमोजिरणी अज्ञादेवोनी सजमादरु ॥तुसु ॥१॥ नगवताया वागमे |सरे घणामुनीपरवार पपर सवसेरमेसरे वदणचल्या नरनार । धनोजीपण आवाया सरे करपेठानमसकाररे ॥ तु॥ २ ॥ नगववदे उपदेसनासरे सरबजीवादीतकार वाणीसुणी घेरागीयासरे जाण्योअथीर ससार हातजोमने इमकहेसरेलेसु सजम नाररे ॥ तु ॥ ३ जीमसुखहोवे तीमकरोरे भगवतदे फुरमाए घरयाइ पुत्रकहेसरे अज्ञादो मोरीमाय वचनसुणी पुवतणासरे मातागइ मुरगाय ॥तु ॥ ४॥ चेतनथइ माताकदेसरे सुणपुत्र मोरीपात एकाएकी नानम्योसरे ओमनमतीजाए नेणकरे कुरणा अरेसररोवतयोलीमाए ॥ तु॥ ५ ॥ कोमलकेससुहामणासरे जाणुंकरणोलोच पाए अरषाणोचालणोसरे ग्योमनेघणोअगेच सीतकाल मे सीतघणीसरे ओमनेघणणे अ लोचरे ॥तु ॥ ६ ॥ बावीस परीसाजीतणासरे करणोठयविदार घर २ करणीगोचरी सरे लेणोनारदोपण आहार दोपवयानीस टालणासरे सेणो अपाररे ॥ त० ॥७॥ ॥१०॥ कोडवतीसीसोनश्यासरे भरीयाले नमार सुंदर रुप सुहामणोसरे सोवेषतीसनार हात ADDA जोनि प्रारजीयाएमके जेसीसीनेमुह जोमती थानेवर जाये सुवररे मायके वलीवरजाये मोटाजती॥ धे० ॥ १॥ येकसीहे होष्ण नही हीकके जीन मारग नहीजाणवी राध- ण पीसको येतु भरती पेटके परघरपाणीये लावती॥ ॥॥एकलायेदारी दर- एर देखके हामा कुहा धोक्ती पाइलेनीयेतु सजमनारके प दिनकाडेला रोवती ॥ये ॥३॥ सुगलीने परायो सोगके जगकरे घणी रावरो सलचाम हेकरे धणअसमानके पळेफोमेला खोटपातरो॥ये ॥४॥ चेलीहोवोतोचापेमारापायके पलीवाजे टोलो- माहरो तयगुराणीये बोधीयेमके कामोवो जमारोथायरो ॥ये ॥५॥ गुराणीयये चे. ल्पामुमके आगमअरथ नजाणीयो जारापरा करमए प्रष्यानही कोयके वीनपुजी वेपा- री वाणीयो॥ये॥६॥ नदीरायदगठटोलेके जराकदीनहोवे पापटो जारे उपरपेटकीन हो टकके कासुधमे सीलावये॥थे ॥ ७॥ सीपणीयये सामीकोधके थोडाकपमासु पुरोनापमे सामीठीया रयपोचेनाहेके गुरणीने पंमे सीदायणो ये ॥ ८॥पमेएसीतका- ल असमानके दाहा पमेपेगरीयो गुरणीरेये संगरही सीदायेके जाणेकागगिमोरोमा- यो।ये. ९॥ कलेसकरताये नृपजे असमादके लोकनीयाकरे देषने काइघालो ये- स्तवन १६२ नेमनी जवरलालजी इमानणेसरे जाने करुंपणाम हीरालालजी इमानणे सरे धनधीजा साद होथे ॥१६॥ समत श्रोगणीसे यतीसकासरे गडचीतोम्के माए बुदधारसवेसाककीसरे २०७] वारनको दतिवार ढाल जोम धनावणी सरे सुबके अनुसारसुजी ॥ यो। श्तीसंपूरणं ॥ ॥ नमजी ॥ नीठुरपयो साहय सावलीयो । जिनमेदीछीटिकाईजी ॥ नि॥ मनकी वातरही घटअतर ॥ पूजसकी नहीकाईजी ॥ नि ॥ १ जगत सिरोमण । जादवकेपत ॥ कृष्णसरीपा नाइजी ॥ विणकी लाजरहीकहो केसी ॥ जादवजान बजाईजी नि ॥ जोकोइ पूनऊंचे मूजअतर ॥ तो साप नराईजी ॥ पिणजगमेकहो न्यायकरेकूण जोज घेराय श्रन्याश्जी ॥ नि ॥३॥ जोविरकवरस नाव विसेषे ॥ तोक्युजान पणाइजी पसुवनके सिरदोस दइगए ॥ यालागी कपटाईजी॥नि ॥१॥ तूमनेसिषदीजे कहो कहेसि ॥ कहताऊचे लघूताईजी ॥ सपसजनकी सीरहीपूची आदेषी चतूराश्नी ॥ नि ॥ ५ ॥ नेम विनातो नेम जिहालग ॥ प्राणरहे घटमांहीजी । सजननावकरि तूमसे- वोकटु वचन जपाईजी ॥ नि॥ एरस मोरसपेणगयो । तोकीये इपकाईजी॥ वनचदीकहे धनसतीपती जगतगिण्यो सजनाईजीपनि ॥७॥ईवी सपूर्ण ॥येसुण ॥२३न भु ॥ जुगलियांकरो पास ॥ एकवीस वले पांचसे जोजन ॥ पाचकला सुविलास ॥ मा० ॥रोहितान रोहितसा नदीया। अमाहा असराल छपनसहस वजपीजीनदी- यां ।। किम आq करतार ॥ मा० ॥ ॥ महाहेमवय पर्वत आडो॥मोटो अति वि. वसार । प्यार सहसदोयसे दस जोजन ॥ दसकला अधिकार ॥मा०॥ ॥ आग्स इस सवचार अनेवले एकविस जोजन तास ॥ एककलावले अधिक प्रमाणे षेत्रहरी- तासामााए॥हरिकताने हरीसीयानामेनदीया प्रतख ॥ बिजी नदीया आमीप्रभु ॥ सेसवारे ऐकलाख॥१०॥ प्रबत निंदीयबिपले श्रामी॥ जोजनबऊ बीसवार ॥ सदस सवां अठ वयांलीस ॥ दोयकला मुनीराय ॥ मा० ॥ ११॥ षेत्रप्रभु जूगलीया केरो॥ दे- वकरू पलेनाम ॥ तोपिण पर्वत नीखमप्रमाणे । मोटोसुणासाम ॥ मा ० ॥ सीव नाम नदीयापी ॥ सर्वमाही सीरदार ॥ पांचलाखबले विजीनंदीया अनैवले वतीस हजार ॥ मा० ॥ १३॥ कचनगीरी वीरखा धरपर्वत किमनलगीया जाय ॥नय सिंघव- न मार्गविखमी॥ लागेकीमनपाय ॥ मा० ॥१४॥ लाखजोजनमे ते परवत नामेसुंदर सण सार गजदवारलमारग विषमीलागेकम नपाय॥ मा॥१५॥नगरी पर्वत बोलावि
स्तवन
श्रीम
२७
जनधरममे हाणके मतीलजायो नेपने ॥ये ॥१०॥ नानाय लपणरोमाणस नीचके
| मुळेबादे चावेनापणे साधव्याजे नोलेमव मुम्के अवेसुप कासुहोवे ॥ये ॥२॥सेणी
यअवसरनी जाणके चतुरचुके नही जराणने मोटाकुलनीय लोपेनहीलीहके लाज-
घणीये जारानेणमे ॥ये॥१२॥ यानेये सोपदीधीएइत जाणके कलेसथे आणजो-
मती थानेकयो प्यारेसीपके काजके समतासु सुजोसती ॥ये ॥१३॥श्ती संपुर्ण
एर्द.
• ॥ जनम सिह ॥विमवनसादिवअर्जसुणीजै ॥ दर्सणदीज्यो राजादर्सणदीजो म-
हिरकरीज्यो अोलग सुणज्यौराज ॥ माहारि विनतमि अवधारो सायव ॥ श्रीमिंदर जी-
नराज ॥ १॥ श्राप मादापीदे पैत्रमै ॥ जण नर्तमकार योमेलो कीमहोसी साह-
वयोही सवल पीचार ॥ मा० ॥१॥नर्तवीचाले पर्वत मोटो ॥ नाम अबै वे-
वाम ॥ पचिस जोजनरो तचोप्रभुजी ।। पचास जोजन पीसतार ॥ मा ॥३॥ग-
गा सिंधु दोनुनदीया ॥ आही करतार ॥ सहस अठाइस वीजीनंदीया ॥ एडे घेऊ-
नों परयार ॥ मा० ॥४॥विण श्रागल वल्ले परवत आमों ॥ चुसहेमवले नाम ॥ एकस-
इसवठे वारन जोजन ॥ वारकला धनिराम मा०॥५॥षेत्र हेमपय बाहो प्र-
-
॥२७॥
होयोजी ॥३॥मा• चक्र न चवरदम असीमणी कागणीसातोजी सातुं नरकनों नीक- यो सातपदव्यानदिलदेवीष्यातोजी ॥१॥ ना. पहलीनरकनोनीकम्पो पदव्या सोलेपा वेजी पोजीरो पनरेलहै चक्र वृतनही थावेजो ॥५॥ नावोजीरो तेरेलहे टरगया पासु देवोजी चोथीरो बारेलदैनदिहोवे देवातदेवोजी ॥६॥न पचमीरोक्षारे लहै केवलज्ञा नी नहिपावेजी बठीरो दमहीलहै साधुजी नहियावेजी॥७॥ना सातमीनरकनों नीक- ल्यो तीर जचमाहि आवेजी हाथीपोम जाणज्यो पदन्यादोदी पावेजी ॥ ७॥ना ॥ नवनपति विवरजोतपि पदषीपापेश्कपीसोजी तीरथकर मासुदेवनी बेनहिकहि जगदि सोजी ॥ ए ॥ ना पृथवीपाणीने वनसपति विरजचमनुष यषाणोंजी कालकरीने रीघलहै सरव्याउगणीसमखाणोंजी ॥ १० ॥ ना तर्थिकर चक्रवृत तणी टलीया चलपासुदेवोजी तेपीसपदव्यामाही ध्यारपदव्यानहीवेजी ॥ ११॥ना. ते. वाननो नीकल्यो पदण्या नवपाषाणोजी एकिंद्रीनी सातुप्तहि लहेहाथी घोडो जाणोजी १३ ॥ नाद्री वेंद्रीचोद्री जीवमा पदव्या अगरेपावेजी च्यारवोलल्ये पाग्ला साधु मुनीराज नहियावेजी ॥१३॥ना पहला उवादेवखोकरा पदव्या नेविसपावेजीती करल स्तवन श्रीमचमै नदीया उघट पाट किण विध श्राप सुगणा साहय ॥ मार्ग विषमी वाट ॥ मा. ॥१६॥ कहोमुझ दिपण हेमनरवमे ॥ पोखरापति जीनराय ॥ोमेलो कीमहोसी १७ होसाहीय ॥ वार्णतीरण निहाज ॥ मा० ॥ १७ ॥ अनठारी अवघारो साहब ॥पा- मोरी अरदासामन पछव सुख सपत दायक ॥ पुरोमाहारी आस ॥मा० ॥१७॥ नि- सदिनमाहरेथे असपेसर । वसीयाहिरदे मकार ।। नवाजुन भजन थे देवनीरजन ॥ पु- कलस नम्मर । मा० ॥ १९॥ परतरहक गुरूसुख साही रूपचद गुणराय ॥ अ- गरचदकहे प्रोजीनयरजी ॥ तारोगरीब नवाज ॥ मा.॥२०॥ समतअपरे वर्सइक्या शे। पोससुद सुनमास॥ पिजबुध सुदवार अनोपम ॥श्रीनीन वचन विलास ॥ सपूर्ण "नम सिह ॥ २४ दमक नपर २३ पदव्यानो वषनलिप्यते ॥ वीरामहारा गज थकी उतरो ॥ एदेशी ॥ गोतमगण घरसमरीये समरो सुखदावारो चोवीसदम्क उपरे कज पदण्यानों पीसतारोजी ॥ ॥नावधरी नवीयणसुणों। श्राकडी समादृष्टि श्रावकसु नो पवे केवली जीनवर जाणोंजी चकी धर केसवा मम्लीक पतराजाणों । २ भारत सिन्यापतिरे गायापति समहि पोरोहित जाणारे सिने ढ्य गय जाणज्यो रतन पचिंद्री १८२२ पानणसेनी मनात हरकधरूं नको ॥ धर्मनेम येइस कामा ॥ अंसाता कुनाचि करूं नको । लहान घरी दोलत नारि ॥ त्याचा नरोसा करूनको ॥ पाहाता ॥२॥ प्राण जाइल धमें आलस होउनको ॥ तुटक ॥ साघु पचन मोडुनको ॥ वैर कुनावर करूं नको २ नर उठ • सर० मोक्षे ॥सर्व जिवापर समान नाव ॥ उसरा नाय धरूनको सतगुरसग होनन दग॥ रजनसंग धरूनको ॥ नरसरिरी पाप अघोरी ॥ देहि सुक सी गुतुनको ॥ होय असातन साधन काया ॥ कालरि मुखिजानको ॥ करतायेत न चिंता रतन ।। पाले हाति टाकुंनको ॥ सोवन याली भरुन धुली॥ गारि रतन येचु नको ॥ पुर्वसुक्रतहोयल प्राप्त काष्ठभारा बाघुनको ॥ कल्प तरू नपटन सेनी ॥ कनक वायरा पेरू नको तुटक अनर्थ धर्मकरूनको धर्म अम्मा जानको ॥ ३ नर0 दुष्ट सर० मोक्ष दुध पाढरा आयसे सुक्रत त्याला ताकमणुनको ॥ उघसमान जाणन सेनी ।। रूप चिक पिननको ॥ मद अष्ट महा अष्ट ॥ त्याला देतनको मुलमितर सो- हुनसेनी मद मास नकुंनको ॥ अष्टमी पुन्यमवीथी। ये अपराध करूनको ॥ सत जी नसी सरणजाऊ ॥ ससारसमुद्रगुडनको तुटक अनरयात पडुनको ॥ अचट कर्म करू सकायं ॥ पदविजासं पाठमालगे साप्तऐकिंद्रीनहियावेजी ॥१४॥ना च्यारदेवलोक नवग्रीवेगना पदव्यापाषे दसच्यारोजी हाथीघोडा टलगया सात इकिंद्री नहि होयोजी ॥१५॥ना ए पच अणोतर बीमाणना पदव्या आठज पावेजी ठल्याचषद रतनचक्रना । वासुदेव न दियावेजी ॥१६॥ ना • अवतेपीसपदव्या जीनकही नवजीवाने नागोजी नणे गुणे संणे सानले अपघट वैरागोजी ॥१७ भा० इविसपूर्ण ॥ १ ॥ ॥ मरठीनासामे लापणी लिष्यते ॥ नरजल मामदि येन प्राण्या उष्ट वासना धरू नको सरप सुकासी गुतुन सेनीमोक्ष मार्ग चुकुं नको जिनदेवाचे नाम समरणी घमी २ इसरू नको ॥ कुदेष कुगुरुस्वामी ॥ मिथ्या सास्नायज नको ॥ देव अरिहत गुरू- नीअथ ॥शएदेव भजुनको ॥ दशषिध धम्ममोक्ष परम ॥ नव सागरथी गकुनको ॥ तुटक तु० ॥ त्रीकाल दरसन सोंडुनको।राविनीजनकरूनको ॥ जीवजतर परजन- को ॥ १ ॥ नरजल उष्ट • सर्व मोक्षः ॥ वैध नीक्यारी बालेदारी न्पालाना हि मणुनको ॥ सक्तिसारूदेतन भकि ॥ त्याला रिकामालाउनको ॥ श्राइनाप बायको घरि ॥ मुमायासी गुतुनको ॥ तिनु निगुयेससारे ॥ नरकैजुल्ये पाऊनको ॥ पुनस्वार्थ २७॥ ५ नहे रातोपेटे नावे नष सुरतमे लावे घोर तातोगात रोदयादीन रोसही सोमनहे दीर- घहे दातपाय थोरातरजवपाय यसोजाको चीनसोई सपनीको तनहे ॥हसतनी ॥४॥ मोटीदेहे मोटेहोटे भूरेवारगोरी अप थोरीलाज पेटनरी पातहे अघाइके ढेढेयाए पाए- नको अगूरी हेटे ढीसय मेगनीसी कूरुपणी पोलेघदे रायके कामजलकोहे गघ मदके गपदकेसी सुरतनकीयो जारजासोसुख पाईके चमंद गतीगहे वाधेजाके नएरहे ह- सानोंके लछनए दीयदे देखाएके ॥ उहा ॥ प्रथम अक्षरवीन जगजीवामे मघअक्ष- वीन जगनेपाडे अत अक्षर वीनसुपएऊने मागे सोसामीने नएणेदीगे ॥ काजल ॥ रमथम अक्षरपीन मोटो लागेअंतरदर वीनपखीसागे मजअक्षरवीन सुपनयाए ते- आपतो पजसुपसाधे ॥ कागद २ मझ अदर वीनजलमे पसतो आदअक्षर वीन घर- सोहतो अत अक्षरवीन सजपे वाली तूमने जो यातमे आली ॥आपडी ॥ अत अ- झापीन पदेसन्यासी मझक्ष्वरवीन कंन्यासी आदअक्षरवीनतीपतावाला सीसो सोयेते सुकमाला ॥ रापडी ॥१॥ गरमीमे वहेपेदाहोय धूपलगे लहराय संपीकहे काहो साहेवा यो नठगेमरजाए॥मदग॥५॥पाववाना कमीयाचेडे कपीनराध्यो खाए। मास्यापीन मरगानको।अष्टकर्म क्षायक करूनसेनी||मोद पद चुकुनको ४ नर• दुष्ट ०॥ इतिपदसपूर्ण ॥ लावणी ल्ये सारग सारंगिल्यो।सारवोल्यो आया।यो सार सार कहतो।मुख कोसारजाया २७ चारजातको ॥ पद्मणी हसणीनामयी चित्रणी सपण जाण चारनंद तसमूबछेन सईया प्रमाण ॥ पद्मणी ॥१॥ कमल के फूलके सीवास अगसुकुमार कमलसो- योनीता हा जलपेलीहीए दीयेलाज मानूगती चदसो घदन तनचपकसी कूदनसो व- नी पनी सयठोर जेसी जहाचदीए नावे देष सेवासेत वसनसो रूचीहीये तीयलाज मानूगी हंसकेहीएयोरोनाय स्वपकमवेनी नाचनेने मृगनेनी जामेगून सुदर पद्मनी सो कहीए ॥ चीत्रणी ॥२॥पीनकटी पीनकूच कीनसेव दलने नगजोनी कारवार मोरकेसी वन हे मधुकोसो गधजाके सुरतको जलकोहे लावीहेन घेगनीन पातरीने स्वानोहे सुदर सुलोम सुकुमार जोगीजेहे चीचस्वेत फूषटुरारे तहानस्योपानीहे रवी सो नरवी उपनोगही सोमरती चीत सगीत सोनावहे योचीवनी पपानीये ॥ सपणी ॥ ३ ॥ मोटीलाधीन सदेदे अनी मोटी कटोटेठी चीतवलीकूच गेटे पोटो मनदे जोनीमे धीगधकाम जलघनो घनेचार ततापली चाखे मोठे गाजत जोध- ॥श .
दुरगमेनही ॥ बोलेसाचीवाणी ॥ दमनसा सोसो सोगन ॥ ये ॥ ४॥जी॥ ॥सुकखापत्नरे सायदीपोटी ॥ यापणरापे ताणी ॥ मरमप्रकासे संकनरापे ॥ये॥ ॥ ५ ॥ जी ।। अमामारेधी उडाये ॥ करकर अतरकाणी ॥ मुकसुकेवे पाजवीलेवा ॥ ॥ ये॥६॥जी॥ परनारीसु प्रीतलगाये ॥ नीजनारी पदाणी ॥ धनकी तृश्ना दीन२ अधकी । ये ॥ ॥जी ॥ सुधाकहतानलटीलेवे ॥ कोषकरे कलगणी ॥ नीरबज जश्ने देवेगाली ॥ये ॥ ७॥ जी ॥ तनधन जनको टोटोघरमे ॥ओरसकल वृधजाणी रदेटेमो सदास्वान पुरजो॥ ये॥ए॥जी॥ मुखसुबोले नालो नोलो। महाकपटकी पा- पीपात २ मेगा सगसीला ॥ये॥ १० ॥जी॥ कहे त्रस्ना मुझने नहीकोई ॥वे पार अनारजठाणी ॥ कोमीसाठे पेजारचलावे ॥ये ॥११॥जी॥ कोश्सु दोधेवेर- नापमन ॥ आललगाये जाणी परनवको मररचनराखे ॥ये ॥१२॥जी॥ उलटी- कीतो सुलटीरतावे ॥ सुलटी उलटवषाणी ॥ चुगलीकरे सुगलोनगी॥ये ॥ १३ ॥ जी॥ पोवेतो योगणको सागर ॥ परकालंगणगणी। करेकननाककटाशाय॥१४॥जी॥ पगवलतीवो देपेनाहीदुगरे पागवताणी अकलसाये बठकजराखै ॥ये॥१५॥जी॥
स्वीकर धजाति, बोलेनही बीनमास्या मरजाए ॥ मृदग ॥६॥त्रीयाएक मूपदोय चलेवाराम श्पेठे नहीपखीकी जातजायके गूफामेपेठे जीवजत मतजाण पत्रन नदेजाको नहीवकरी १३॥ नहीतठयक अधीन्देवाको वाके वचनसुरपीणघरै कमरीकहे एगुढाको अरथकों चा- तूरकरे ॥ लेपणी॥७॥ एकनारी वादा ओषदीपाय जीसपरथूके वोमरजाय जोको सका साथीहोय अघोनही पणकाणो जोय॥ दुलादुली यका॥ दोवालक नीरजीव नीनाके न्हीमेहेतारी नही जीनोके पिता जीनोको म्हेतारी कूवारी बोत गठसेप्याव सपीमील मगस गावे कूमरनणी कूमरीकहे एअरथ धीरला बहे ।। ठुला ॥ एक रुपमे अचरजदेखा मलघणी देखाय एकही पता वाकेनपर दात एकमलाय ॥ ब्बी ॥ १ ॥श्तीसपूर्ण ॥ ॥ सर्द ॥नी पाको ॥ परम धरमको मरम नजाणे ॥ वातवणा साणी ॥ कहे- गघा टेकनगेहे ॥ येसापापीप्राणी ॥ जीणने आगे नरकनीसाणी ॥१॥ नीचेसुतोया- गलगावे उपरन्टके पाणी कलह करण होय अगवाणी ॥ ये ॥२॥जी॥ लोक देखा । जपणापाले ॥ नहींदेपे जााणी ॥ दममीसाठे मारेअनता॥ये॥ ३॥ जी मुपसुवोकहे ॥
कुठगमेनही ॥ योलेसाचीवाणी ॥ दमीसाठे सोसो सोगन ॥ये ॥ ४॥जी॥ ॥ सुकखापनरे सायदीपोटी ॥ थापणरापे ताणी ॥ मरमप्रकासे संफनरापे ॥ये॥ ॥ ५ ॥जी॥ अमामारेधी उडाये ॥ करकर अतरकाणी ॥ मुकसुकेवे पाजवीलेवा ॥ ॥ ये॥६॥जी॥ परनारीसु प्रीवलगावे ॥ नीजनारी पदाणी ॥ धनकी तृश्ना दीन२ अधकी । ये ॥ ॥जी ॥ सुघाकहवाननटीलेवे ॥ क्रोधकरे कलठाणी ॥ नीरखज जश्ने देवेगाली ॥ ये ॥ ७॥ जी ॥ वनधन जनको टोटोघरमे ॥ ओरसकल वृधजाणी रदेटेमो सदास्वान पुरजो॥ ये॥ए॥जी॥ मुखसुबोले नालो नोलो॥ महाकपटकी पा- णी॥यात २ मेगा सगसीला ॥ये॥ १० ॥जी॥ कहे वला मुकने नहीकोई ॥वे पार अनारजठाणी ॥ कोमीसाठे पेजारचलावे ॥ये ॥११॥ जी ॥ कोश्सु होवेवेर- नावमन ॥ आलल गावे जाणी परनवको मररचनराखे ॥ये ॥ १२ ॥ जी ॥ उलटी- कीतो सुलटीयतावे ॥ सुबटी उलटवपाणी ॥ चुगलीकरे सुगखोनंगी॥ये ॥ १३ ॥ जी॥ पोतो योगणको सागर ॥ परकालंगणगणी॥ करेकननाककटाशाय॥१॥जी॥ पगपदवीवो देपेनाहीडुगरे भागवताणी अकलसाये खळकजराखै ॥ये॥ १५ ॥जी॥
स्त्रीकव
भन्नातिल लुल २ करे पंदणा देवे आहारने पाणी ॥ पुटपगडीकरेनीया ॥ ये॥१६॥
जीजीजीजीकारोदेवे ॥हसकर बोलेषाणी पुठपनमी करेनीया ॥ये॥ २७॥जी॥
१७
परी नुकसानीमे मनराजी ॥ करेहसी अंधकाणी ॥ देवेनही परकोदीवालो ॥ये ॥
॥ १७॥ जी । दीननगासु मीया २ सोवेजालग जाणी ॥वीकथावातमे कालगमावे ॥
॥ १५ ॥जी॥ आणेारत धरम ध्यानमे ॥ पापेचीत हरपाणीनरीसन्चामे मीस-
रखोले गये॥२०॥जी॥ दया घरमको घोदरीपी ॥ मीच्यामे अगवानी। घरमीदे-
पी भुसेकुतासो॥ये॥ २१॥ ज्ञानफाफटका करमका नाटका ॥ हलुकरमी सुपदाणी
सुणकेटाले पापकरमके ॥ येसा धरमीप्राणी जीनकुआगे मुगतनीसाणी ॥ ये ॥ २२॥
जो ॥ सरलन्नाव समता मनआणो नपरमे सुपदाणी तिलोकरिषकहे घेतोसुगणा
मानोश्री जिनवाणी जीणसु आगे मुगत निसाणी ॥२१॥इतिसपूर्णम् ॥
॥ श्रयसीतासतोकोतबनलीपते ॥धनसीतासती सतधारी । जगतमेहे जसन्नारी॥
एटेक । जनकजन्क वाहेदेही मेदवारी । जुगल पणेअवतारी ॥ दसरथ सुत श्रीराम
चद्रसु न्यायकीयो सुवीचारी ॥ पातएद जगमाही जाहारी ॥ धन ॥ २॥ दसरयमन थे
॥
॥१०॥
रागजाणकर ॥ केकैआए उचाररी । मुलनदनकु राजदीजीर ॥ वचन नमार मझारी ।। वीनतीमानोहमारी ॥ धन ॥ 9 ॥ तातकरणकेउतारणकारणो ॥ मनमाही सुलटपी । चारी ॥ रामलग्मण सीवासतीसगे संचस्या वनमहारी ॥आयादमा कारजेवारी ॥ धन ॥ ३ ॥ लबमणहाये सीसबेदाणो ॥ संबक जंहागयोमारी रणजुजतापर दुष- ण सलो॥मारपागयातीणयारी॥ सरुपलेषाजाए उचारी ॥ध॥४॥सीतारुप श्र नुपम सुंदर ।। अपनराके उणीहारी ॥ जीणेसर्गयो जानकीलंका वागमे । सतिधीरज वाघारी ॥ त्पागदीया अहारजोचारी ॥धन ॥५॥राणीमदोदरनाश्वीनीषण ॥ सम- कायो पोतपरकारी ॥ मानीनही कोइको दसकंदर ॥ पापदीसा अधकारी ॥टलेकैसे जोहोणहारी ॥ ६ ॥ रामचददल पादल लेकर ॥ नयोसयामेकरारी ॥ दसकंदरको सीसवडायो ॥ जीवनइ तीणवारी ॥ रामदल हर्षअपारी ॥ धन ॥७॥ आयाअजुध्या पुरमेचलाइ । सोका कपटवीचारी ॥ कलक अबतोदीयो सतीपर ॥ मेली वनमझारी नृपवज जंघरखपारी ॥ ॥ G॥ मदनाकुस लवणाकुसनामे नंदजायागुणधारी॥ ६ घीजकीयो सोतासती परगट ॥ अगनी फोटीनयोनारी ॥ देवरोले जयकारी ॥धनाए॥ ACA.C- 10.00 स्त्रीकव भन्नाविलुस र लुस २ करे पंदणा देवे आहारने पाणी । पुटपगडीकरेनीया ॥ ये॥१६॥ जीजीजीजीकारोदेवे ॥इसझर पोलेवाणी पुउपनामी करेनीया ॥ये॥ १७ ॥ जी॥ Gधा परफी नुकसानीमे मनराजी ॥ करेहसी अवकाणी ॥ देवेनही परकोदीवालो ॥2॥ ॥ २७ ॥ जी । दीननगासु नीया २ सोवेजालग जाणी ॥वीकथावातमे काठगमावे ॥ ॥ १५ ॥जी॥ आणेवारत धरम ध्यानमे ॥ पापेचीत हरपाणी ॥नरीसन्नामे मीस- रवोले गये॥२॥जी॥ दया घरमको घणोदरीषी ॥ मीय्यामे अगवानी ॥ घरमीदे- पी भुसेकुतासो॥ ये॥ २१॥ ज्ञानकाफटका करमका झटका ॥ हलुकरमी सुपदाणी सुणकेटाले पापकरमके ॥ येसा घरमीप्राणी जीनकुआगे मुगतनीसाणी ॥ ये ॥ २२॥ जो ॥ सरउन्नाष समता मनाणो नवरमे सुपदाणी तिलोकरिषकहे चेतोसुगणा मानोश्री जिनवाणी जीणसु आगे मुगत निसाणी ॥२३॥इविसपूर्णम् ॥ ॥अथसीवासतीकोतपनद्धीपते ॥ घनसीतासती सतधारी । जगतमेहे जसनारी॥ एटेक । जनकजन्क वीइदेही मेदवारी ॥ जुगल पणेषतारी ॥ दसरथ सुत श्रीराम चद्रसु म्पावकीयो सुवीचारी॥धातएर जगमाही जाहारी ॥ धन ॥ २॥ दसरयमन वे i २४॥
रागजाणकर ॥ केकैयाए उचारी। मुझनदनकु राजदीजीए ॥ वचन नमर मझारी । वीनतीमानोहमारी ॥ धन ॥ 9 ॥ वावकरणकेठतारणकारणो ॥ मनमाही सुलटषी चारी ॥ रामलम्मण सीतासतीसगे संचस्या वनमहारी ॥आयादमा कारजेवारी ।। धन ॥ ३ ॥ लबमणहाथे सीसबेदाणो ॥ संबक जंहागयोमारी रणजुजतापर दुष- ) ण बसलो ॥ मास्वागयातीणवारी॥ सरुपलेषाजाए नचारी ॥ध॥४॥सीतारुप अ नुपम सुंदर ॥ अपमाके उणीहारी ॥ जीणेसर्गयो जानकीलंका वागमे ॥सतिधीरज वाधारी॥ त्यागदीया अहारजोचारी ॥ धन॥५॥राणीमदोदरनाश्यीनीषण ॥ सम- कायो पोतपरकारी ॥ मानीनही कोश्की दसकंदर ॥ पापदीसा अधकारी ॥टलेकेसे जोहोणहारी ॥ ६ ॥ रामचददन यादव लेकर ॥नयोसयामेकरारी ॥ दसकंदरको सोसवडायो॥ जीतनइ तीणवारी ॥ रामदल हर्षअपारी ॥ घन ॥ ७॥ आयाअजुध्या पुरमेचलाइ ॥सोका कपटवीचारी ॥ कलक अन्तोदीयो सतीपर ॥ मेली वनमझारी नृपयज्ज जंघरखपारी ॥ ॥ ७ ॥ मदनाकुस लवणाकुसनामे नंदजायागुणधारी॥ पीजकीयो सीवासती परगट ॥ अगनी फीटीनयोनारी ॥ देवयोले जयकारी ॥धनाए॥
॥ ॥ ॥ रासीनो सनमले सतीसर्गवारमे ॥ इद्रपणे अवतारी ॥ महावीदेमेसु मुक्तिसीधासी ॥ आटक सझाय में करीगरी ॥ होसीनीरजण नीराकारी ॥ धन ॥१०॥ नगणीस अम्तीसे असाढसु- An८ 12 घ ज्ञारस ॥ डुगर गणकेवारी ॥ सीतावनमे वीसरामलेइने ॥ जोम्करी सदीचारी ॥ तीलोकरीप कहे हीतकारी ॥ धन ॥॥११॥ केश्मजाणी सतसीलअराधे॥णनवमे जसनारी ॥परभषमे सुपसपत अघकी ॥ उतरोगानवपाली ॥समे नही सकालगारी ॥धन ॥ १३ ॥ इति सपुर्ण ॥ ॥ ० ॥ राखीतिवारकरो धर्मराखी मीथ्या रमतिदो रनासी ॥२॥ सतरूपी वधव सु- खकारि सुसविनअधिक गुणधारीरा॥॥नावकी मोररगहीर बाणो मनगुपतिकोलो मोतिकोदाणो राइनावको नोमजलेस्या सुन्नरगी धर्मरिधी राषी सुन्नचगी रा॥४॥त्या- गकि गाठसोकरमाही पापो समताकीसेषा भलीविधरांघो रा॥५॥ करूणाकसार भली- विधराखो समताको श्रीफल देवणो आखो स॥६॥वपकोनाणो रोकमोदीजे किरीया की कचूकीको खणदीजे रा॥७॥ समगत कुकुम ग्यानको पाणी घौलो विवेकसू पि २५॥ नयको पाणी रा ॥ ॥ तत्वको विलक चोकसगुण चोखा मनापो वेवारये सुषश्रनो- m ॥ ॥ स्वारा ॥ ए ॥ विलोकरिपजीकहे अध्यात्म राखी अनुन्नव ग्यानदीसा अनिवाखा रा ॥ १० ॥ इति सपुर्ण ॥ येसोधन तेरसकरखीजो जोचाहोये नवनीसताररे ए॥१॥ कातककहेथे कातकरहीया धनतेरस सुवीचारनलारे ग्यानीधनतेरस सुविचाररे ए ॥२॥ अहिंसा सवदवब्रह्म । अममत पचमहावृतसाररे ए.॥३॥ रजानाषा एषणादिक सुमती पचप्रकार न. । ए॥०॥ ४॥ मन वचनकाया तिनगुपति ए वेरससुषकार न० ए० ॥५॥खतिमुति अनव मदय विजे अंगेकह्या ज्वार न० ऐ॥६॥ एचवार पुठासीवमदीर सुपलब- मी देतइग्यार न०ए०॥७॥पापकियासुं नमीजावे सकानहीहे लगार न० ए० ॥ ॥ ७॥ तिलोक रीषकहे एधनयीरहे परचता आवेनहीपार न० ए० ॥ ७॥ इति धन तेरस सलायसपूर्ण ॥ आवकधर्मकरोसुषदाई एदेशी ॥ रूपचन्दश नितनीतकीजे ) निजरूप प्रगट करीजेरे इंशीमन मुमणकरलीजे जपतप लान करीजेरें एण ॥ १॥ पापकी मेलपषालणकीजे सुमन साबुलगाजेरै धिरज घोती सुवृतवागो संवरपा ग सीरगजेरे ए. ॥२॥ दयाउपटोकीरीयाकोअतर धर्मध्यान सोलानेदोरे ए सो- RI ॥ ॥ राखीनो सनमले सतीसर्गपारमे । इद्रपणे अवतारी ॥ महावीदेमेसु मुक्तिसीधासी । आटक सझाय म करीगरी ॥ होसीनीरजण नीराकारी ॥ धन ॥१०॥नगणीस अम्वीसे असाढसु-882e घ ज्ञारस ॥ डुगर गणकेवारी ॥ सीतावनमे वीसरामलेइने । जोम्करी सवीचारी ॥ तीलोकरीप कहे हीतकारी ॥ धन ॥॥११॥ केश्मजाणी सवसीलअराधे॥इणनवमे जसनारी ॥ परभवमे सुपसपत अधकी ॥वरोगान्नवपारी ॥इसमे नही सकालगारी ॥धन ॥ १३ ॥ इति सपुर्ण ॥ ॥ ॥ राखीतिवारकरो धर्मराखी मीथ्या मतिदो रनावी ॥१॥ सतरूपी वधव सु- खकारि सुसपिनअधिक गुणधारीरा॥२॥नायकी मोरगहीर बाणो मनगुपतिकोलो मोविकोदाणो राश्नावको नोमललेस्या सुन्नरगी धर्मरिधी रापी सुनचगी रा॥४॥त्यान गकि गाठसोकरमाही पापो समताकीसेवा भलीविघराघो रा॥५॥ करूणाकसार भली- विधरानो समताको श्रीफल देवणो पात्रो स॥६॥तपकोनाणो रोकमोदीजे किरीया की कचूकीको खपदीजे रा॥७॥ समगत कुकुम ग्यानको पाणी घौठो विवेकसू षि २ नयको पाणी रा ॥ ॥ तत्वको तिलक चोकसगुण चोखा मनावो तेषारये सुषमनो- ॥ ॥ खारा ॥ ए ॥ विलोकरिषजीकहे अध्यात्म राखी अनुप्नव ग्यानदीसा अनिताखा । रा ॥ १० ॥ वि संपुर्ण ॥ येसोधन तेरसकरलीजो जोचाहोये नवनीसतारे ए॥१॥ कातककहेथे कावकरहीया धनतेरस सुवीचारनलारे ग्यानीधनतेरस सुविचाररे ए ॥ ३॥ अहिंसा सतदतब्रह्म ') अममत पचमहावृतसाररे ए.॥३॥रजानापा एपणाआदिक सुमती पचप्रकार न. ए॥ • ॥ ४ ॥ मन वचनकायो विनगुपति ए वेरससुपकार न० ए० ॥५॥खतिमुति अजय मदय तिजे अंगेकह्या ज्वार न० ॥६॥ एचजदूवार पुठासीपमदीर सुपलब- मी हेतइग्यार न० ए० ॥ ॥ पापकियासुंठगमीजावे सकानही लगार न० ए० ॥ ॥७॥ विलोक रीषकहे एधनथीरदे परचता आवेनहीपार न० ए०॥ ७॥ इति धन तेरस सकायसपूर्ण ॥ श्रावकधर्मकरोसुषदाई एदेशी ॥ रूपचनदश नितनीतकीजे निजरूप प्रगट करीजेरे इंडीमन मुमणकरलीजे जपतप लान करीजेरें ए ॥१॥ पापकी मेलपपासणकोजे सुमन साबुलगाजेरै घिरज धोती सुवृतयागो संवरपा ग सीरगजेरे ए. ॥२॥ दयाऽपटोकीरीयाकोअतर धर्मध्यान सोलानेदोरे ए सो- ऐ १५) ॥ राखीनो । तनमले सतीसगवारमे ॥ इद्रपणे अवतारी ॥ महादिमेसु मुक्तिसीधासी ॥ आटक सझाय म करीगरी ॥ होसीनीरजण नीराकारी ॥ धन ॥१०॥गणीस अम्वीसे असाढसु- 122 घ ज्ञारस ॥डुगर गणकेवारी ॥ सीतावनमे वीसरामलेइने ॥जोम्करी सपीचारी ॥ तीनोकरीप कहे हीतकारी ॥धन ॥॥ ११॥ केश्मजाणी सवसीलअराधे॥णनवमे जसन्नारी ॥परभवमे सुपसपत अधको ॥ उतरोगानवपारी ॥इसमे नही सकालगारी ॥धन ॥ १३ ॥ वि सपुर्ण ॥ ॥ ॥ राखीतिवारकरो धर्मरास्त्री मीथ्या उरमतिदो रनाखी ॥५॥ सतरूपी वधव सु- खकारि सुसविनअधिक गुणधारीरा॥॥नावकी मोरगहीर बाणो मनगुपतिकोलो मोतिकोदाणो राइ नापको नोमनबेस्या सुनरगी धर्मरिधी रापी सुनचगी रा॥४॥त्या- गकि गाम्सोकरमाही वाघो समताकीसेवा भलीविघराघो रा॥५॥ करूणाकसार भली- विधरानो समताको श्रीफल देवणोपाखो स॥६॥तपकोनाणो रोकमोदीजे किरीया की कचूकीको सणदीजे रा॥७॥ समगत कुकुम ग्यानको पाणी घौलो विषेकसू पि नयको पाणी रा॥॥ तत्वको तिलक चोकसगुण चोना मनायो वेवारये सुषमनो- २५॥
-- ओरजहेर भुजगम सिंघ रीब पसु व्याल पपरपडेनही कोणनपर द्रव्यसु पेचवे जासी कालरे ॥ ७॥ कण् जायासो जरूरजासी फुल्यासो कुमलाए पंध्यासोवो बीपरजाएगा बेमनही इणमायहो ॥ ९॥ क. जोपीणजावेसो नही आवे करता कोडनपाय पायो ।' श्रातपोरवन अमोलक पोवेक्यो फोकटमाय हो॥१०॥ कण जपलंग इद्रीन पमेही । णी तनमे नावेरोग जरान श्रावे जयलगप्राणी तपलग धरमको जोगहो ॥ २९॥क० दसकोदरसणी वीसवीसासी तीसको वरसाजोए चालीसको चाको पचासको पाको साठेयकेलो होए ॥ १२ ॥ क सीवरसमीयो असी अमीयो नेनमेनागा जाण सो tho मे नागो चेतो चतुरनर दीन २ आनपोहाणदो ॥ १३ ॥ मातपीतातीरीया सुत बघव सजनसनेही परवार तन धन जोबन सर्व अथिरहै चेतोक्यो नगमारहो ॥१४॥ क. ग्यान ध्यान तप जपको नपम करजो सुगणलोक परनवषरची साची जीवने लीजो नाणोरोकरे क॥ १५॥ए संसार असार वाबले ममतामोह नीवार काठको मरजो मेट- जो तुझने भरले धर्मनमारहो क ॥ १६ ॥ गणीसे अठतीस जेठअधारी वीज तीथी ससीपार तीलोकरीपजी कहे देवाटाकलीमे धर्मसु जे जे कारहोक ॥ १७ ॥ इवी सपु- ज १४८ सिझाय रूपचन 12GE ॥ ला सीणगार सजणकी चितम राषो नर्मदारं ॥ ३ ॥ सतवचन तवाल सुहाव वत्वका तालककरीजेरै ग्यानको दीपक नर्मकीपाती कर्मकोवेल पुरिजेरे ए० ॥४॥ गणीसे अमतीस रूपचन्दश दिनए समाय धणारे तिलोकरीषकहे रूपजोचाहो तोइमकर- जो भाईचारे ए० ॥ ५॥ इति रूपचनदश सकायसपूर्ण ॥ ॥ अभावीवरागवाणी कहीसरे परजीवाहीतकाराश्रवनाला रोकीयासकोइ धारोसबरसा ररे करलो ऊसीयारी सुकवघनलीजो मरजोकालसु ॥१॥ीनश्माही जे आतखो ज्यु अजलीकोनीर श्रोसबुध पाणीपरपोटो आनपोतेम अथीररे २ का जोषन जाता जेजन लागे ज्युनदीको पुर नदी तटको वरवरजाणो कोश्दीन जाये जरूररे ॥३॥ कप पालक वुढा तरूणी रोगी सुरवीर नरनार हरी हर इंद्र नरेंद्र सुरा सुर काखनमे लारहो ॥ ४॥ क• वैधरत बीतीपात जोगणी पोटा जोग दीसासुल वेला कवेला नदे पे बिनमेकरेगे भुलहो ॥५॥क पाता पीता सुता जागता करतां बातविचार पाप प सकको नही भरोसा जबरजस्त ससारहो॥ ६॥ का कामपहाम सजाड गास पुर नदीपा १७६। स नीलाण पररनपमे नहीकीण गेम्के उपर कालले जावे ताणरे॥॥ क जल अगनी .
१ नही॥ हियेविमासीजोय ॥ ३ ॥ खरचनफामे अटकले ।। तोमूढगवार ॥ कुगुरूना- ( परतापयी ॥ जायजमारोदार ॥ ४ ॥ नाटकचेटक ख्यालमे ॥ प्रभूनही माने धर्म ॥ ।' त्यागनमें सवरकरौ ॥ एजिन आगममर्म ॥ ५॥तेहेनी ओलख कारणे ॥किनी एहस- 'झाए ॥ हलुकरमी सोहरपसी ॥ मिथ्यातिमुरझाय ॥३॥ दयाधरमहिरदेरूचे ॥ समग- वलस्यणमूल ॥ परम अरयसाधनकरो ॥ ग्यानी वचनकबूल ॥ ७ ॥ चर्चा प्रश्नोत्तर मीलमासझाए लिरव्यत्ते ॥ मानव जनमरत नतेने पायोरे सतगुरु समझायो । एदेशी। सिझकरण श्रीसिक जीध्यान ॥ वली साधूने सीसनमाउरे ॥ कर्नसमगतसेली ॥ मि- ध्यामविली।लहीएसीववेली ॥ श्री जिनधर्मरनेसाघोरे ॥ समग रतनअराधो श्री- जिनधर्म ए आकणी ॥ देव अदोसीसोरी अरिहंता ॥ ग्यानदरसण वतारे ॥ चोतिश अविसा ॥ बिऊलोकनाइसा ॥ जित्याकर्म अस्सिा ॥श्री० ॥ २॥ गुरु निगरंथ करुण नमरी ॥ आरन परिग्रहवारीरे ॥ सताविस गुणवता ॥ धर्मदेव सोहंता ॥ नवियणा तारता ॥श्री. ॥ ३ ॥ धर्म आग्यानिरवद प्रमुकेरी ॥ यातो सर्व सीधात मेहेरीरे॥ हलुकमिपेगणो ॥ सकारचन आणे ॥ सत्यन्याय प्रमाणे ॥श्री० ॥ ४॥ अतिशाल |
खमण
.
हिंस्यामाणे ॥ एससार सराहकोरे वसना।क्यो अपनाकरी मानारे जो आवसो सर्व मुसाफीर नो
र नपेठठ जाणारे ए ४ चारपहेरका मोहवतकरके वट सपगटकानारे मोहनींद्रावस
ए
काहेकुसोवे आगुहे घरमकानारे ए २ ग्यान दरसण चारीत्र तपस्या एघनहे सुखदानारे
अपके नीठ २ करपायो मोपनगरकु सीधानारे ए ३ कामक्रोध मदमोह जुटेरा उगणी
करहेरानारे गफलतमे धनहरत आनके यहोतपमेगा पस्तानारे ए ॥१॥ अनतकाल
सुकरत नीदारी उससे प्रीतलगा नारे उसमणप्रीती अंतफजीती समझतक्यो नही-
दीवानारे ए ॥ ५॥ मीथ्यारयणी गयरहीहे ग्यानदीपक लगवानारे सतगुरु चोकीदार
चेतावे रहोसीयार सयाणारे ए ॥६॥ उगणीसे अम्तीस नीरजलाग्यारस ठेहत्या
नगरसरा ठानारे तीलोकरीपजी कहे जोनहीचेवो वोए घोडामए मेदानारे ए॥७॥श्ती
॥ अथ दयाधर्म मडण हिंस्थामव खमण चारुप स्वाध्याय लिख्यचे ॥ उहा सम-
गत समगत समकहे ॥ मिध्याकहेनकोए ॥ जाघट समगत पाइये ॥ वेघट विरखा
जोय ॥१॥ श्राग्यानिरवय जिनवणी॥ देपोग्यान विचार । कारण आग्या भोलने ।
वर्षमासकेलार ॥२॥ माल विनाथापनाकरी ॥सरच गमवे कोय सोदुकान चाले
।
MIS
॥१॥
वग्यानमेश्राईकतायावकहाई श्री० ॥ १३ ॥ कहे प्रताकीकरे व्यावच साधू जाने सुदअरथ नदी लाघरे बिनकिवदलाणी ग्यान अ जोगणी ॥इमसघपेछाणी श्री॥ १४ ॥ कहे पली कम्मा पुजी जिन प्रतमा एषात जचे नही चिवमारे ॥ पुयाध गन्नीदीसे नेदरलान अविसेसे देपो ग्यानरवीसे॥श्री॥ २५ ॥ कयवली कम्मालानना घरमे ॥ पुष्करणी सरवरमेरे ॥ देपोद्रोपदी ठामे ॥ नद्रागइपुयाकामे ॥ श्री. ॥ ॥ १६ ॥ प्रश्नोतर ॥ ९ मे ॥ अंणुजोगवारजी सूत्रमारो ॥निखेपाचनविस्तारोरे ।। कीजे सजदर्षकेरा ॥ एवो नेद गहेरा जाणपणकाजेरा ॥ १७ ॥ प्र. मानवा ॥ देव गुरु धर्म निखेपाचारी ॥ जाने मानीजेएकसारीरे ॥ पिनोसरपो विचारो ॥ एसो नही, विसतारो ॥ होततो हमेन्यरो॥ श्री० ॥१७॥ सतासरी ॥ चार निखेपासतकार- दापे ॥ कहे जाणायगसापेरे॥ अवकहेन्यारी । चोलणन्यायतचारी ॥ रितिनही सर- धारी ॥श्री० ॥१५॥प्रश्नसरणा पाश्री॥ कहे सरणो चाल्यो प्रतमानो॥पाटतिन पहीचानोरेअरिहतकेवलधारी मदमस्थनेवारी ॥ नावित अणगारी॥ श्री० ॥२०॥ चेतसव्वेनिनप्रवाहि जोयाने ॥तोहाकिमचल आवरे प्रवमाथी निजामे।सोक्यौ ।
खमण हिंस्पा क्षणाग्याननपावे ॥ नही ककुनम मिटावेरे ॥ जीणसुकाजनसिके ॥ युही हिंस्याको किजे ॥ अनुन्नवरसपिजे ॥ श्री० ॥ ५ ॥ लान तिलकफलफूल चमावे ॥ वलीवाल R61 मृदगवजारे ॥ करेनाटकरंगे॥अति आणगे वेरागकेनगे। श्री० ॥६॥ सूरिया नदेवता नाटककीनो प्रभू आदरनहीदीनोरे नहीजाण्यों नबेरो॥ कारण श्राश्रयकेरो॥ हिरदेइमहेरे ॥ श्री० ॥७॥ कहेद्रोपददिषो कीनी हे पुन ॥ पणपरमारथ हाऽबरे॥ परणे तषेधारो। ज्वा पचनरतारो॥नियाणो विचारो॥ श्री० ॥ ७॥ सुरियानेप्रतमा पुजनकीनी ॥ सोतो परपरा चिनीरै ॥ अवृति रिवन्यारी । करणी निनश्रावकारी सो- धो ग्यान वीचारी ॥ श्री०॥ए ॥जघा चारज प्रतमा बदे जाई ॥ कहे दिप मदीसरे मारे ॥दयाधर्मघटावा ॥ हिंस्याधर्म दिढवा ॥ कहे यसापुरावा ॥श्री० ॥१०॥ मानुपोवरपरप्रतमानदापी जहावंदणा रिप नापीअंजण गीरीनही जावे॥जहाप्रतमा वतावेसोवोग्यानसरावानी ॥१॥ कहे आणमतिग्रमा चेतन बंदे|आणद श्रावक स्वय ब्दरोइहा न्यायवीचारोनहि देचत अहारे ॥ जिणसु करे नही उचारो ॥ श्री ॥१२॥ वाझी लिपिनगपतिधुरे बदी ॥ एतमिविचारो सधीरे ॥ निषेपाचौलिपिमा ॥ १तता मृतवेल संध्याफुलायारेईत्यादिकथीवेरागीजे॥वंदणा किमकीजेजयाजोगजाणीजेश्री० ) प्र० ॥ २५ ॥१मोनाव आसरी कालीडोरी नर्मेसापजमानी मारवापातिकगनारे ) इमप्रतमाथी नाई धर्मकेमनयाई पुळेकोश्याई ॥श्री॥३॥नाणमति नापिय ॥ फोभ्यायोपायो पुपाथी धर्म न पायोरे बेटो धरम जोधारे नही यापनेबारे गुरुन्याय न ६ चारे । श्री०३१ ॥ १० ॥२॥ मो आग्याकडे साघुसतरे नदीमे जाणी वदेति श्रा- रज्या काडे ताणारे इमजाणो पुजनमे दिर्घ सोचेनमनमे अतर निस दिनमे ॥श्री. 3 त्रासमणी काढेन्नरेवथा नदी एतो काम पम्छे कदीरे नहीआ रापे समावो पुजी मेरपावो परतपहीकुन्यावो ॥ श्री॥३३॥ ॥कर्तारित।कहेयपुया श्रावक करन भावपूजा मुनी घरनीरे तेतो पाटषतायो पजे चोज लगायो योहीमवीजीपोमायो । श्री० ॥२४॥०॥ २१ मो॥ असादनापापनानि असावना नही करीए करवापाप आवरीए पुजा धर्म क्यों न यावे एसी तर्क खगावे कुगुरु नरमावे ॥श्री॥३५ नत्र ॥ सुसीला त्रियापवि देवदवनामे वेही नामे पुरुष यऊ गामरे समने नहीसेवे पणनाम न ठेवे पविनो रिनोवे ॥श्रीः॥३६॥थापना आपणा देवसमंधी कराप्रसादनापंदौरे चिपटा कुमति नदादामे ॥ समकोयह मुदामे ॥श्री० ॥२॥• चेतसब्दो। चेतसब्दे प्रतमाहिवता- वे ॥ व्याकरनि सरावेरे॥चितप्रसनवायापे॥ एडधान बतावे ॥अर्थक समावे॥श्री. एनए ॥ २२॥ सिघायवन ।। कहे जिहा जिनप्रतमा वणो वासो ॥ सिद्धायतननामदा- सोरे ॥ सिद्धसिला पारे नामे ॥आयतण नही तामे ॥ कयोसासते धामश्री॥ ॥३॥म• पुजानेद ॥इई पुद्यानो नाम दयाइम बोले ॥ पमियो दिसेजे नोलेरे।। इमयज्ञलहीने ॥ दयाते पुजाकहीजे ॥ कुपक्षनबीजे॥श्री० ॥ २४॥ २५ थया । सिद्धाव ॥ कहे तुमे पविस सूतर मानो ॥ अमे पैतालीसजानोरे ॥ तेरेनिकी महानी॥ मिलीयो कुणग्यानी ॥ कहो न्यायसुगनी ॥ श्री० ॥ २५॥ उतर ॥ तपश्री ग्यानी गुरु फरमावे नंदीकी सापरावेरे पाठकानाम नमाई॥पच नाम लहाई॥ जामे पा- उ फेराई ॥ श्री.॥२६॥प्र. १७॥ कहे चित्र ॥ चित्रकीनारीथी काम विकारो॥प्र- तिमायी वैरागवीचारोरे॥रागमोहनदारो॥ एवो भावने न्यारो। कमो अनुयोग दूधारो ॥ श्री॥ २॥उचरावेरागययाप्रवृति करणसु।कर्माकीय वजरणसुरेदस्वयंबूद्धकहावे ११ प्रतेक बुद्धकोश्यावे ॥ युवोही सरावे श्री० ॥२७॥ चोर यो वृक्षवादल गया। - - माई दानसालाममारे मदिरनवणाया नही संघचलाया श्रावक न जिमाया ॥श्री.॥ १५ ॥ श्रेणीक राजाये धरमजो पायो अन्नय पमेषजायोरे किविकृष्ण दलाबी बम प्राणी दक्षाली अंतगालो सनाली ॥श्री• ॥२६॥प्र.॥१६॥मो नर्तकिंग ॥ कहे नर्वेश्वर विपनराया गोतमजी बंदणसोझायारे नही सूत्रने माई ठेणापीत नाई नगो तिमे मनाई॥श्री०॥१७॥4॥५॥मो मेलवा । अन्नय कुमर आद्र कुमरने पासे मेली मतमा इम नासरे मूल सूत्र मेनाई मेलीवो नषडाई असादना राई ॥श्री. ४७॥॥१०॥२॥ मो रावण कहे भतिकीना रावणराया गोततिकर पधायारे चोचीन सिदाया नही होय जिनराया ॥श्री.॥४॥प्र.॥२॥ सतरजा॥ कहे सरनो सासतोजी पणसोचे नही सुविसेसीरे कसो नगवती माइ चैताम सपा परपत रहेनाई॥श्री• ॥ ५० ॥प्र.॥३०॥मो नगपतिमे सोमस्त कहे आई कुण जातातुम माझे प्रभूतपस्यावताई नियम संजमताई जात्रा सुषदाई ॥ श्री० ॥५१॥ म हानसिधे वेरसामीना चेला जात्रा गया हगलारे गुरुदोष यताया नही मानी सोवाया अनता नपधाया ॥ श्री० ॥५२॥ तिर्यकर प्रतमापदे ॥कहे प्रवमा सघने प्रभूयदे यो .
potoes चपेटो कुमति टाला पुजन अरजन नहीं करांतस मदन जाणा लौकीक उंदन ॥ श्री ॥णा ५२॥ मो हिंसाधी धर्म।। सुबुधि पाणीनेपलाटया पुतलीमे मल्लिजिनकषागयारे पटनप सम- १ काया जोतसनु युकाया हिंसामे धर्म याया ॥ श्री ॥ १७ ॥ उन ॥ समष्टी समरि विपेगणे वेकरचपमे धरमनी जाणेरे महानपगार जाणी गृही ब्दोर ठाणी लेवो न्याएपे गणी ॥ श्री० ॥३०॥२३॥ मो• ॥ मोबय ॥ जनममहोब्वेदिर आये जित विवहार मनावरे कोईसुर धरमजाणे कोइपुनहीमाने सुत्रपाट गुथाणे ॥ श्री०॥ ४० ॥ नन ॥ पहनो विचारोगहेरो सोतो देवसर्दणा बहरोरे कोई नहीक देवोसोचेमन एहषो सर्वा प्रभूकी नठेवो ॥ श्री० ॥४॥म० ॥२९॥ मो ददामोम्प ॥ दक्षामहोब्व ॥ अधिकदि- टावे हिंस्यापधर्मयाघरे सोतो देखो जमानी थयो समगतठाची मोपत्नयो विसा सी॥ श्री० ॥ ४२ ॥ तत्र ॥ विन महोबर देखो सजेतिराया नेमी राजरपि ठायारे इ त्यादिक अनता परिहे सिवकता समको पुद्धियवा ॥ श्री• ॥४६॥ प्र.॥२५॥ मो ७ लेवे धन || सावक्षेत्रे श्रापक धनखरचे वार २मचचेरे देपो विरथचारी परधन इबा ४१एम वारी सूत्रलिपाणा अपारी श्री. ४४॥ मो विरोष सुत्र ॥ परदेशी समका धर्मने M माई दानसालाममारे मदिरनवणाया नही संघचलाया श्रावक म जिमाया । श्री० ॥ १५॥श्रेणीक राजाये घरमजो पायो अन्नय पोवजायोरे किषिरुण दलाली गऊ पाणी दक्षाली अंतगालो सनासी ॥श्री.॥२६॥॥२६॥मो नर्तपिंचकहे नतेश्वर पिंपनराया गोतमजी पदणसद्धिायारे नही सूत्रने माई ठेणाधीत नाई नगो विमे मनाई॥श्री०॥१७॥०॥२७॥ मो मेलवा।। अनय कुमर आद्र कुमरने पासे मेली प्रतमा इम नासेरे मूल सूत्र मेनाई मेढीवो नवदाई प्रसादना राई ॥त्री. ४७॥॥॥२॥ मो रावण कहे नकिकीना राषणराया गोततिर्थकर पंधायारे चोर्धान सिदाया नही होय जिनराया ॥श्री०॥४॥प्र.॥२५॥ मो सतरजा॥ कहे सतरजो सासवोजी पणसोचे नही सुविसेसीरे कसो नगपती माइ पैताम सपा पररत रहेनाई। श्री• ॥ ५० ॥3॥३०॥मो नगपतिम सोमल कहे आई कुण जामातुम माइरे प्रभूतपस्यायताई नियम संजमताई जात्रा सुपदाई॥ श्री० ॥५१॥म दानसिथे रसामीना चेला जात्रा गया हवीलारे गुरुदोप पवाया नही मानी सोवाया अनवा नषपंधाया। श्री०॥५२॥ विर्यकर प्रतमापदे।कहे प्रवमा सघने प्रभूपदे वो
कुमवि० सवे स्वपउँदेरे याचारग मकारी सिद्धपंदणा धारी अपरापरहारी ॥ श्रीः॥५३॥॥६॥ चपन
प्र०॥३१॥ मो सचेत फूलसमो सरण॥ कहे समोसर्णमे फूल परसाये सचेत पणे दि
१२ए
ठावरे देपान्याय विचारी सचेत नीषारी जाधे नरनारी ॥ श्री० ॥५४॥प्र.॥३२॥
मो तिरप मानघा प्रासशिकहे जिहा जिनमुनि मुगत सिधाया सोहि तिरय ठहरायारे
सोतो देपो विचारी कमातिरथ चारी पंचमो परिहारी॥श्री.॥५५॥ जिनमते तिर्थ
निगपतिमे सोमल कहे श्राई कुणजात्रा तुममाइरे विरजीतपस्या पताई नियम सजम
माई जात्रासुपदाइ ॥ श्री०॥५६॥ ॥१३॥द्र तथुन्न ॥ हे जिनपरने निरषा-
णमे थुनकरे रएणामेरे प्रभुपुन सतासेवा महेमाकरेदेपा यामे धर्म नगदेवा श्री० ॥
॥५॥थुनकामदर प्रतमपणाणो प्रथम आप्रयमे जाणोरे दरामे अंगेदेपो परिगृहामा
हीलेपो आश्रव पचमे देपो॥श्री॥५०॥प्र.॥३४॥ हिंस्पामे धर्म सर्वा मेलेतो
के मुनिहाले चाले केइसवरकालेरे नागुणमणामाई प्रारंनकिरिया पवाई परमा-
दकहाई॥ श्री० ५९॥प्र. ॥ उपा अजोगता कसो संघरसारो जोगसो आप्रवदूवा ॥२५॥
रोरे सुनसो पुनरासी असुनवापापरासी जोषोहिरदेविमासी ॥श्री.॥१०॥०॥३५॥
पुन धर्मस ॥ वली क्हे हा चाले मुनीराया हिंस्यामे धर्म लखायारे॥ तेसोपरचने जोधे गिणे प्राश्रयहोघे ईरियापहीलोषे ॥ श्री०॥५॥हिंस्यामे धर्म दयामै धर्मो वो- ? किंहा पधे कोरे सोचो वाणी घटमे दया आणी मांनोश्री जिनवाणी॥श्री ॥५२॥प्राग्यादोए प्रकारे बताई प्रवृति निवृति कहाईरे ॥ प्रवृतिमेखर्चाईनिवृति मेनही काई गुरून्याव पताई ॥श्री०॥६६॥पचमहावृतगुप्ति नियति सुमति सोपरवरतीरे कार- एसरीरसुकरणी एहनीरक्षायो घरणी पईलागेउ चरणी॥श्री०॥६॥प्र० ॥३६॥मे भाव सपिपुजामे अदोप।कोइ कहे पुजामे रचनेपायो नापनलाहमथापोरे थायेलानघ ऐरो मिटसी नषफेरो न्याषसोचेनगदेरो॥श्री०।६५॥ उम्राग्यानविनानहीनावश्लेरो नापसोग्यानकीलहेरोरे ग्यानथीदपायावे सयपापहटाघे अमरापुरजाय।श्री०॥६६।सुर्त इंद्रीपोपीजेगाएषजाय घणद्रीधुपधुपाएरे नयन नाटकजानी सानफर्शजमानी ॥ चोरी नही मनवानी॥श्री०॥६७ श्रुत्तग्यानचन्दे राज देपे प्रतिमाषाकी किणलेरे फ- छ फूलनपाणी लुटेपरमाणी वली धर्म जजाणी ॥ श्री• ॥ १७ ॥ प्रभु पदवा- गयाायकसारा सचेत कीया परिहारारे नही फूलचमया नही नाटकमया नहीधुपधू- चपेटो कुमति "ए। पाया नहीं जानकराया ॥ श्री ६ए ॥समो सरणमे गयानरनारी पचभानिंगमर्धा गरे पदणाकरी जाई विनसेवापताई हिंस्पाकरिनाई ।। श्री॥७॥सवारी श्री करि- प्रसधारी प्रारमनारी गयानृप पदणाधारीरे सोतो धर्ममे पाने खागाकुगुरुघाले जाने- किण विधपाले ॥श्री० ॥५१॥ उम्र वेसों पदानिजपदपीकेरी ग्यानदीसा लोहेरे प्रभू भाग्यानेवारे रे आश्रषवारे इमग्यानीठचारे ॥श्री० ७२५०॥३॥ मानमै ध- मालानमनणकरे अंगसुश्रुपा ॥ जामे धर्म सर्दै मतिलुखारे नस्यो षस्वलोइमे फिरपोवे सोहीमे किंमसुघहोवे तेमे॥श्री.॥७॥त्रााग्दाह॥चोपा सन्यासणी थीमलीसामी दीपो ब्रयतएनामीरे सुदरसण सुपिचरचा दाप्योमुनीयावरचामेमे पासम्परचानी०॥ ससारपी हत्याराणी धर्मयाने आये पाणीरे तीहापण हिंसाकरीए दयाकीहाया रीए हिंसाकिहापरहरीए ॥श्री०॥ ५॥पुन उराहर्ण मानकरणमेपरमजलागे पाय- कमान किमत्यागेरे आणदादिकपम्मापारी दियो सान सोटारी सचेत परिहारी॥श्री ॥ आपणसे मावा ॥३॥वली कहे ध्यान मुद्राइम देसी भावे नाव विसेपीरे सो वादे तुममाई हो आसपसगाई देरलागेनकाईनी-प्रचारनिपेपा। चार / ॥१५॥ ..
निषेपापदणीककेये चारू सरीपारे।नावअपणालगावे॥मचोजवतायोमनने समझाये ॥श्री. मात्र ॥ रिपन सितलनेमीनरनामे॥ नामनिखेपोतामेरे जिएमे नावलगाई चितमे हरपाई ।। नमो किमनाइ श्री . ॥ए ॥ सकरनावे लुणप्रषेपी करमोद कसुविसेपीरे ॥ जिमेसकरनावे ॥ मुषषारोश्यावे॥ काइदोएकोरेनावे ॥ श्री ॥ ०० ॥ गृहीवासे होवेजिनराया ॥ तकिनहीमुनिरायारे ॥ तिनग्यान पिराजे॥ लक्षणसजगजे ॥ केश्नमसोनाजेश्री० ॥८१॥ श्रीजिनसोपावेनवतिरो॥ रहेसोहीसरीरोरे। साधूश्रावक वेहने ॥ प्रणमेनदीजेहने।। देषोअतरानएने ॥श्री० ॥ २॥ उदाहणादर्पतिर्थ करकृष्ण मुरारी ॥ नेमप्रभूनचारीरे ॥ तिहायातिर्थचारी ॥ नम्यानहीएलगारी । अतगहजीमजारी श्री० ॥ ८३ ॥ गणायंगेश्रेणीकराया ॥विरप्रभूजीदरसायारे ॥ नम्यानहीनरनारी ॥ न- हीदीयोधनकारो॥ नमोग्यानविचारो॥श्री०॥७५ ॥ पुन ॥ मलिजिनजयथागृहवासे॥ अरणकजीनम्यानहीजासरे ॥ इनृपनम्यानाई । देषोग्यानलगाई ॥ जिनमारगन्याई ॥ श्री० ॥ ८॥ समपायगेचोषिसीवृतमानो ॥नामनापाठगुथाणोरे।। वदेसब्दघणाआया आवतिमेनहीलाया ॥ समकोइममया ॥ श्री ॥८६॥ नावसहीवपदणीककहाँजे ॥
कुमति चपेटो एए३॥ जिनमतेन्यापलहीजेरे पाणीसुनावो ॥ जानेसीसनमाषो॥नय २ सुषपायो॥ श्री. ॥ ८॥मा ४ निखेपासतसा नामजेजिनमावितरणचारो॥थापनावनाकारोरे॥द्र व्यलक्षणगजे ॥ प्रतिशासुषिराजे ॥ दर्षेदेहसराजे ॥ श्री• G॥ भाषेकेवबग्यान- सोकेवा ॥ इंद्रचोसठकरेसेवारे। घणघातिकहणीया ॥ नावेसोजिनगणीया ॥ सुत्रपाटे- योनणीया ॥श्री० ॥८॥ नापसहीवजेदेवअराधे ॥ सोसीयमारगसाधेरेएहन्या- वनिसका ॥ नहीहेकबुका ॥ सदाजिवकामका ॥ श्री ए. ॥ अहारपाणीवसवर धनमाई ॥ निषेपाचउथाइरे ॥भावसुद्रषचावे । तिनकेनदीढावे ॥ कारजसमजावे श्री •॥ ११॥धर्मगमेयापनाकेदीमधे॥एमुकनेहसी आधेरे । सोचोकोईन्याई एहक रणकाई । मुचनदरसाई॥श्री ए॥साधपणोपाल्योनहीजावे॥अहारवीसतरा रीकचावरे । एरासरोमोटो ॥ धकेसजपरोपोटो॥लिनोइमोटो ॥ श्री.॥९॥ मोसनेईनेनेपपेरापे । कमिन्नतेलचरापेरे । जाहिपानपवाषे ॥ वासपेपनपावे ॥ नवो नामयपावेश्री०॥९१॥०४१मो श्रावकसूबनणनोनिखेकाकहेश्रावकजोवाचेसिद्धातो विनमेनपअनवोरे।नदीमेदेपोरोहा॥श्रावकसुयपरीगहा।सूत्रकीसूज्गहा॥श्री.॥५॥ १३५ उतर ॥ कहसारपानेसुचरांचो ॥ श्रापकनीषांचोरे॥ सोतोसर्वश्रपरतीभाषकदेसवरती तेदनेकाईनीरती॥ श्री०॥ ९६ ॥ पोतेमहावृतएकनदीसे। करेनोजनवलीनिसेरे ॥जत्र मनप्रजुजे। पापसुनहीघुजे ॥ निजदोसनसुजाश्री० ॥१॥पोतोओगणनादरिया॥ पाखेनहीकारकिरीयारे॥सीरपटारषावे ॥ धनन्याजवमावेशवलीपागलगाये॥श्री०॥९८॥ गोवमतामीनीगादीयपेठा ॥ मुनिगुणमेल्पादेगरे॥ लम्बामादीसेगे । पाषामाहीजे।।। थापनासर्णपेटो ॥ श्री•॥ ९९ ॥ श्रावकनागुणधीपणदुरा ॥ सुबवाचणनेसुरारे॥ कहे- पचमोआरो॥पचमाहावृतधारोनहीश्रणगारो॥श्री०॥ १००॥साधुआस्ती॥सवक- विसमे नगवतीमाइ पुगेगोतमप्रभुताइरे॥केतोसासणयारो ॥ कयोएकविसहजारो ॥ रेसीविरपचारो॥श्री ॥१०॥ पुरषएकसदेअलगदापे ॥ नवमोनदेशासापेरे ॥ पणमु ढनमाने ॥ आपणमतवाणे। आपसासवजाणे ॥श्री०॥१०॥जीवदयासयसुवेदी ढाई ॥ हिंस्यानेनिरसाइरे हाथेदोपकसाही उपमेकुपकेमाईतेहनोकरेकाई ।श्री॥१.३॥ आपफोगनेदेपणोचाहे ॥ पगकागेनेधापेरे॥ मुपनिचिनेपावे॥ कठवाढीनेगावे ॥ नल टोपमगसापे। श्री ॥ १.४ ॥ भूपाननोजनवरसानेपाणी ॥ रोगीनेओपधजाणीरे ॥
चपेटो १९॥ कुमति पपीनेाकासो । भूमानेपथपासो॥ नविदयाविमासो॥ श्री०॥ १.५॥ चोपदने षु- टाकोअधारो॥मारतानेसर्ण आधारोरे ॥ नायसागरजाता ॥ नविनेदयामाता॥ नव सूपदावा ॥ श्री. ॥ १०६॥ जिनचक्रवृतीहरीहलधरजाणो ॥ लब्धीअठाविसमानोरे।। होवेदयापनावे ॥ दसमेअंगेदिढावे ॥ श्रीजिनफरमाये ॥ श्री॥ १०७॥ दयापालीग- यामोक्षयनता ॥ नाप्योश्रीनगवतारे ॥ हिंस्याकरधर्मकामे । समगतनहीपामें ॥ आचा रगनेगमे॥श्री ॥१०॥सुरजयीअधकारजयापे॥चद्रधीश्रगनझुरावेरे।अनीमेसितलाई जलदेसिलातराई अराधेदेवताईहिंस्यामेधर्मनाईश्री. १० ए व्याकर्णपिनाउपदेशदेनोन होप ०४२व्याकर्णनणीयाविनउपदेशोदेणोनहीलपलेसोरे।गाढीइमताणे॥अवसरनदी जाणे ॥ युधियाराप्रमाणे॥ श्री० ॥११॥ नतर॥पचमाराअतेधर्मयाणो॥ दशमी कालकनजाणोरे॥मदानसीयमेदेषो।श्रावपोकपपेपो।समकोहियदेषो।श्री. ॥१११॥ उपदेसदीपाविनाधर्मनचाले दुपमपचमकालेरे । परषचनअरधि ॥ अनंतासिवसाधी। नेगेहटउपाधी॥श्री •॥११॥०॥४३॥नवोमतकल्पो कोईकहे साधुनिकल्याहमथी। आगेरितिसजसमधोरेसोहरिनद्रसामोरे ॥ पचमोध्येनकैसो ॥ महानसीयेठपदेसो N १९४॥
श्री० ११३वत्र।पचावनसामापांचहजारो।।सुरीमत्रतणाधारोरे ॥ सुरिनामधराई॥ जाती नर्कमाईमहानसीधेचताईश्री॥०११॥बकासाधुसाधवीसातसाताआठआठश्रावकषा तारेभावकानवनोकाजासीनमेधोका।दिस्याचर्मधोपाका। श्री०॥ ११५॥ किया- तिर्थकरगोतदरपाला ॥ कमलाचार्यदयापालारे ॥ पनबरगजमाया। दरवालाउमाया। सातमीनसिहाया नवअनतवधाया ॥श्री०॥ ११६ । वनिताहारामविचपावषाणी॥ कमाजदेहराजाणारे ॥दियानामयताई। जिनमदरनाई । होएतोनवमाई। श्री०॥११७ समदृष्टी भाषकठेटथीदाण्या॥ मिथ्याद्रष्टीपणनाध्यारे । केश्कनरनोला ।मतिमाहीग- पोखा ॥ करमाकाजकोला ॥श्री०॥ ११॥ कोइकाकुलमेखिनअवतरिया ॥ गोतिमि लीमदरकरीयारे ॥ तोसुअधकाई ॥ परपराकुलठाई ॥ पणवर्मनकाई । श्री०॥ ११९ ॥ धर्मश्ररथे जिनमदरकीनो ॥ एसोकोऽसुत्रेमतिचिनोरे ॥ होएतोहमनेवतावो ॥ सु प्रपाठपुरावो । कबुसंकनलावो ॥ श्री०॥ १२० ॥ विषाद सहीतवरक।प्र० ॥ ४४ ॥ मो कोइक चारसेवर्षपेली॥ जिणसासणतिरथसेलीरे ॥ किणविषसोरहाइ ॥ पेलासा- धूनाई । दोरितवताई ॥ श्री० ॥ १२१॥ भस्मग्रवर्षदोपहजारो ॥ कझोकल्पसूत्रमका कुमति सरे । उदेपुनानीहानो। तुमेसतकरीमानो अवकीकोमताणोश्री॥१२२॥ भस्मग्रहेना ॥ चपेटो दोसपीजाणो ॥ हिंस्याघरमदीपारे । साधूरमातिणमाही । सरपासूदलाई । निज- प्रात्माषचाई ॥ श्री ॥ १३ ॥ थीवनतरीपनेसेविससालगे। दयाघरमनजवालोरे ॥ कियोहेमुनीराया ॥ द्रवसींगीबटकाया ॥नवजनमननाया ॥ श्री०॥ १२४ ॥ कु तत्र ॥ कोई कदेहिवेतदेपुजासपाई ॥ आगेधीहिणवारे ॥ नस्मग्रहेनेपनावे॥ एसीचोजलगा विदिवेग्यानीरतावे ॥ श्री. ॥ १२५ ॥ सुननाावस्तपालवेजपालनरेसा ॥ विमलसाग- धानेसासारे॥यारामतेययामोटा ॥पर्णोधनकेश्कोटा ॥ अवेतो दिसेतोटा ॥ श्री. ॥ ॥ १२६ ॥ निंयाकरेसाधुप्रतमाको ॥ प्र. ॥४५॥ मो प्रताकीनियामतिजाणो॥ आश्रवनियामानोरे ॥मवमासुंनहीरोसो। हिंसकथीनहीजोसो। सिद्धातन्नरोसो श्री. ॥ १२७ ।। सूततर ॥ जयागुणकहीतादोसनधारो ॥ कहीयोहेआद्रकूमारोरे ॥ न्यायमे रोसलावापातादविघसाकाइसोचनावात्री०॥१शानमनजणएहकुमवाघपटो सममति थावेसे रेहलुकामहवि ॥ मिथ्यामतिमुरझाये विवादसमाये ॥ श्री.॥ ॥१९॥ ॥१२९.१।सुस्वत्वा देव प्रदोसीगुरुनिरलोनी ॥ धर्म दयामयोनीर ॥गयामुग त अनंता॥जासी गुणवतारानाथ्यो जगवता॥ श्री० ॥१०॥प्र० ॥१७॥ कुतत्वा। दे- व सदोसी गुरुगुणानी हिंस्यामे धरमजमानीरे अनता गयानर्कमाई जासी ओरघणाइ सय सुत्रे चेताई ॥ श्री ॥३१॥ कारण ॥ विवादकरणनही किनी सझायो ॥ नहीं कबुमानकोपायोरे॥ सचेतो नवी मानो। नहीं तो तुमेजानो हमने नही वाणो॥श्री. ।। १३२ ॥ पुपकानजीरीपजी समुदायो । एषवारीपजी महारायोरे ॥ गुरुग्याननगी ना ॥ सुघघोषजदीना ॥ जिनमारगचिना ॥ श्री. ॥१३३ ॥ तिलोकरिपजकिही सूत्र अधारे ॥ निश्चेतो प्रभुजी सीकारेरे ॥ अजाणोमे जो काइ॥ विप्रितजोडाई । मिछा- मोदुक्कम मोताई ।। श्री०॥१३॥सवत उगणीसे पविससालो॥ येकयोचर्चामाठोरे नणेगुणे नाइवाई उपयोगलगाई ॥गोलहे सीयवाई ॥ श्री० ॥ १३५॥ अथ ॥ कलस ॥ समाकित निरमल नावउजल दयाधर्म अराधिये ॥ भगवतश्राग्यासदा निर- षद ॥ अधकिरसाधीए ॥ विवादवजों धमें गोपापेवजा सारए ॥ समोकर्म मे- टो भर्म प जेजेकारए ॥ भविलही येनवपारए ॥ १३६ ॥ इति नर्म नजण कुमति चपेटो प्रश्नोचर जुगतचर्चा मालासझाय संपूर्णम् ॥ ॥
फुमति हरे ॥ उदेपुजानीहानो॥ तुमेसवकरीमानो अथकीकीमताणोश्री०॥१२२॥ नस्मग्रहेना चपेटो दोसपीजाणो । हिंस्याधरमदीपाणरे ॥साधूरवातिणमाही ॥ सरघासूद्धलाई । निज- मात्माषचाई ॥ श्री० ॥ १५३ ॥ थीवनवरीपद्रेसविससालो ॥ दयाधरमनजवालोरे ॥ कियोहेमुनीराया ॥ द्रवर्तीगीबटकाया नवजनमनन्नाया ॥ श्री०॥ १२१ ॥ कु उत्र॥ कोईकदेहिवेठदेपुजासपाई ॥ आगेधीहिणवारे ॥ नस्मग्रहेनेपनाये॥ एसीचोजलगा पेदिवेग्यानीपवावे ॥ श्री.॥ १२५ ॥ सुनत्रावस्तपालवेजपालनरेसा ॥ विमलसाग- धानेसासारे॥थारामतेषयामोटा ॥पोंघनकेश्कोटा ॥ अवेतोदिसेतोटा ॥ श्री० ॥ ॥ १२६ ॥ निंपाकरेसाधुप्रवमाको ॥ प्र० ॥४५॥ मो प्रतमांकीनियामतिजाणो॥ आप्रवनियामानोरे ॥प्रवमासुंनहोरोसो। हिंसकयीनहीजोसो। सिद्धातनरोसो श्री. ॥ १२७॥ सूतवर ॥ जयागुणकहीवादोसनधारो ॥ कहीयोहेआद्रकूमारोरे ॥ न्यायमे रोसलावेशपावादांवघसावे॥काइसोचनाये।भी०॥१२॥नमनजणएहकुमताचपटो समगति थावेसे रेहलुकामहपवि ॥ मिथ्याम विमुरमापे निषादनमाये ॥ श्री० ॥ ॥१९॥ ५१२९।०१।सुरवत्वा देव प्रदोसीगुरुनिरखोनी। धर्म दयामेथोनीर ॥ गयामम . ज नीवर पदवा सरमज आवे ॥ नीचने सीसनमावे॥न ॥९॥पर्व पयुसण धर्म ध्या नदीन ॥ खेले चोपमपाता ॥ पापी कितो करे बमाई॥ धरमीकाकरेहासान. ॥१० रामनाम नटख्यालकरे जठे ॥ सगली रातजगावे ॥ ग्यानध्यानकी होयजहाचर्चा || रूकर झोलाखावे ॥न० ॥ ११ ॥ होय लडाइचर्चा विकया ॥ विनवेज्योचवजावे ।। धरमकाज पोत्यये कोइ मुषसे पटनट जावे ॥नः ॥ १२ ॥ पोते तो ओगणको सा- गर ॥ परनिंपामे राजी ॥ लोक बुराइ सुनहीझरपे ॥ आलदेत परगाजी ॥न. १३ ॥ थकोघि अमानी श्रमा॥अलोनीजिनराया जिनको समरणकरेनगेली। रूनवानी नाया |न०॥१४ालोकचम्पे फूलफलादोक देवदेषेरापोमी ॥ तोपण विवेक अंघ नदी समझे फिर जावेदोमन ॥१५॥वाजेजेनी बामण वाण्या मानताकरे फकीरी। विनपाणी परवसमरीया ॥ सोकाइ देगा अमीरी ॥न० ॥१६॥ नेरूनवानी काल काची ॥ पोकमा भेसा चमषे ॥ श्रापमारने आपहीपाये ॥ देवी नामवतावे ॥१०॥ १७ ॥ पेटापेटीकाजे पापी | बकरानेसामारे परकु उपदेकरके मुरप ॥ श्रापणी साता विचारे ॥ ज०॥ १॥ करेगणगोर गोरपेरावगेणा गोरठी मगलगाती पुजाकरपणी अथ भोलपतिसीलिख्यते ॥ संतादेषो दुनीया नोली एदेशामे ॥ भोलपा श्रीरस्तु ॥ तीसी नायिका देपोन्याय विचारि ॥ सुगुणादेपो० ॥ भोली दुनीयाभूली नर्ममे ॥ जायज मारो हारी ॥ एटेक॥ वितरागको मारग तारक ॥ जीवदयाअगवाणी ॥ हिंस्या धरममे अधिकाराचे॥ करे जीयाकीहानी ॥भ० ॥१॥ दयादानविने मुलधर्मसो ॥ तिनहिवा- त उपवे ॥ नगषत चुकाकहे अग्यानी। नव ५ मे दुपपाषे ॥ भ० ॥२॥सामायक पोसाके माही पिकयामांडेकुझी ॥ धरमकथामे चितनराधे ॥ रह्यो पापमे बुडी ॥न०॥ ॥ ३ ॥ ग्यानसीपतागलोज उखे ॥ खम्तायुबडी पाडे ॥ तवनसजायकेतासरमावे ख्या- लगाषे अतिगाडे ॥न०॥४॥ घरमदलाली पगल्यादुखे ॥ पापदलालीदोडे ॥ घरमी नेतो दुरमेहावे ॥ पापीनेराधे गोडे ॥ न० ॥ ५॥ तावतेजारी आवे उनमे ॥ सातदीवस नही पावे धर्म निमते एकनपयासके ॥ करवामनसुकमवे ॥नः ॥६॥ व्यावमोग्य- मे पचेंसश्कमा ॥ धनमें आगलगावे ॥ जीवदयामे पर्चणकाजे ॥दममीमे नटजाये ॥०॥७॥॥ धर्म काममे कायरयधिको पापकरणने सुरो ॥ लेलोटोने पाषणदोमे॥१९६। परनपगारथीरो ॥नः ॥ ७॥ सजन कुटपी मिलीयाहरषे ॥ सतदेषटलजावे मु- पीसनेपाषे ॥ मनकीवाताजोडे॥१०॥२०॥प्रयधीपाणी वेगवान ।। दोशवमपिपलपु जे॥ गायगधेम्मकन्यापुजे ॥अंतरग्याननसुजे॥ न० ॥ ३० ॥ इत्यादिककीपुजनयापे॥ करेनन्यायपरिपा ॥ घणातुष्टेजोतुकपरएता । करसेआपसरीपा॥ न० ॥३१ ॥ देह पाचपरतपसारी॥ नपरपालपपाले । नहायाधोयाधर्महोवेतो ॥ मन्लाजलमेचालेन. ॥ ३२॥ श्रीजिनमारगतजलपरतक्ष । तिणनेमेलोपतावे | हिंस्याधर्ममलीनसदाही ॥ जीणनेअधिकसराधे ॥ १० ॥ ३३ ॥ गावेबजायेतानजतोमे ॥ जेहनीमहेमासपरी ॥ होएतदासीजगमापासु ॥ तिणनीकरे मसकरी ॥न० ॥ ३४ ॥ मोदकरमके उदेकरीने नोलपकरउखपाघे ॥ नोखपगतिशीसुणकरस्याणा ॥ श्रीजिनमारगयावे ॥न० ३५ ॥ इत्यादिकनोलपवावजके घरमध्यानकरोपासा ॥ तिलोकरिपकहेशुकतकीधा होएमग- तमेवासा ॥०॥ ३६ ॥ संपतनगणीसे ब्वीसफागुण विजदशमी शनीवारे साइखे डामेएहनिपाई करवापरउपगारे ॥न ॥३७॥ इतिनोलपतिसी संपुणम् ॥ १॥ ॥
नोलप उनीसी रए॥ मैपटकी भेटावेटी चाती ॥ न० ॥ १५ ॥ देवकी गश्हारे नीरषणकाज ॥ पपुजेनमी सकरके ॥ सोतेवारमनावे नोली पालकवनधरके ॥नः ॥ २० ॥ घणामनष अरू रावण मरीयो पाजो नाम दशेरो सोदिनहषमनाये अधिको घाधे पापघणेरो॥ ॥ २१॥ घिरजीनेश्वर मुगत पिराज्या॥ दिवस दिवाली जाणो दयाघरमतो पाले नही और करेजीांकि हाणो॥भ० ॥२२॥ विनचारणी जइहोलका ॥ नामजगमा ही । कुमोवे मारीगइपापण ॥ सोतेवारथपाई॥भ०॥ २३ ॥ धुलसमावेकीचमचाये ॥ घणे होलीका पम् ॥ यो पोटा निरलइने सजेनरककालमा ॥ भ० ॥२४॥ पाच- से साधुको होमजकरवो ॥ ब्राह्मणना मनमुची विष्णुकुमर पावनारूप धरके ॥ दियो पगावलेकुची ॥ २५॥ हेमाचल नृपयाइतेहने मारताकु दीयोराणी ॥ मगत वेवारथा- पकरनोखा ॥ हायमे यांधे रापी॥नः ॥ २६ ॥ घरकामनपमरे जीण दीवसे ॥ सोग- कहे मुपसेवी ॥ सराद ठेराइमायजपावे ॥ उलटीरीव एचेती॥ न० ॥ २७ ॥ मब अ- वतार घरयो कहे प्रभूजी मनपावण नही गेडे वरहा अवतारकहे पली धास्यो ॥ पर- रामारणदो॥ न० ॥२॥गठमावाके लाठीमारे ॥ तुलगमावातोडे . "ए -1 पीसनेपावे ॥ मनकीवाताजोडे ॥१०॥२०॥प्रथवीपाणी वेगवान ॥दीशवमपिपलपु जे ॥ गायगधेमकन्यापुजे ॥अंतरम्याननसुजे॥ न० ॥ ३० ॥ इत्यादिककोपुजनथापे॥ करेनन्यायपरिषा ॥ घणातुष्टेजोतुरूपरएता ॥ करसेआपसीपा ।। न० ॥३१ ॥ देह पायपरतपसारी ।। उपरपालपपाले ॥ नहायाधोयाधर्महोवेतो ॥ मब्लाजलमेचालेन. ॥३२॥ श्रीजिनमारगठजसपरतक्ष । तिणनेमेलोवताये॥ हिंस्याधर्ममलीनसदाही॥ जीणनेअधिकसरावे ॥न. ॥ ३३॥ गावेजावेतानजतोमे ॥ जेहनीमहेमासपरी ॥ होएतदासीजगमायासु ॥ तिणनीकरे मसकरी ॥न० ॥ ३३ ॥ मोहकरमके उदेकरीने नोलपकरउखपावे ॥ नोखपतिशीसुणकरस्याणा ॥ श्रीजिनमारगावे ॥न० ३५ ॥ इत्यादिफनोल पठावजके घरमध्यानकरोपासा ॥ तिलोकरिषकदेशुकतकीर्धा होएमुग- तमेवासा ॥ न०॥ ३६ ॥ संवतनगणीसे बतीसफागुण विजदशमी शनीवारे साइखे डामेएइनिपाई करवापरउपगारे ॥ ४० ॥ ३७ ॥ इतिनोलपतिसी सपुणम् ॥ १॥ ॥
-
B0-
40
KC
॥ इतिज्ञानप्रदीपकसमाप्त ॥
RG
R
re
RO
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
इति ज्ञानप्रदीपकं समाप्तम्।
No text on this page.