·CUMENTS
CHIRLY FRON
NUSCRIPTS IN THE BOT
AND OTHER
OXFORD LIBRARIES
"AN BEMES. VOL. 1.-PART V
T'HE DHARMA-SAMGRAHA
YA CITIT COLLECTION OF BUDDHIST TECHNICAL (LRM
TRCIATE TOR ILI AJILI
KLNJIU KASAWAKA
ABL txtw+YSAY
17 ALEX NI NE TUITITI >
VANUITIR
AND
11 W.LT
Int
Mifard
CLAREDON
IRES

·(UNDER the general title of Anecdota Oxonimnsia, it is proposed to publish materials, chiefly inedited, taken direct fron MSS, those preserved in the Bodleian and other Oxford Libraries to have the first claim to publication. These materials will be (1) unpublished texts and documents, or extracts therefrom, with or without translations; or (2) texts which, although not unpublished, are unknown in the form in which they are to be printed in the Anecdota; or (3) texts wich, in their published form, are difficult of access through the cr. ceeding rarity of the printed copies; or (4) collations of valuable MSS.; or (5) notices and descriptions of certam MSS., or dissertations on the history, nature, and value thereof. The materials will be issued in four Series :- 1. The Classical Series. II. III. IY. The Semihe Series The Aryan Series. The Medsanal and Modern Series.)

·TEXTS, DOCUMENTS, AND EXTRACTS
CHIEFLY FROM
MANUSCRIPTS IN THE BODLEIAN
AND OTHER
OXFORD LIBRARIES
ARYAN SERIES. VOL. PART V
Γ Η DHARMA-SAMGRAHA
AN ANCIENT COLLECTION OF BUDDHIST TECHNICAL TERMS
PREPARED FOR PUBLICATION BY
KENJIU
KASAWARA
A BUDDRIST PRIEST FROM JAPAN
AND AFTER HIS DEATH EDITED BY
F
MAX MULLER
AND
H, WENZEL
TIO
Oxford
AT THE CLARENDON PRESS
1885
[ All rights reserved]

·Xondon
HENRY FROW PC
OXFORD UNIVERSITY PRESS ARENOUSE
AMEN CORNER, EC

·THE DHARMA-SAMGRAHA
AN ANCIENT COLLECTION OF
BUDDHIST TECHNICAL TERMS
PREPARED FOR PUBLICATION BY
KENJIU KASAWARA
A BUDDHIST PRIEST FROM JAPAN
AND AFTER HIS DEATH EDITED BY
7. MAX MULLER AND H. WENZEL
DOMACINA
Nyie
ILDE SEA
Orford
AT THE CLARENDON PRESS
1885
[ all nights reserved ]

·Londen
HENRY FROWDE
OXFORD UTEPSITY PRESS WAREHOUSE
AMEN CORDER, CC.

·PREFACE. Tiris edition of the text of the Dharma-samgraha, with notes and indices, will, I hope, serve as a lasting monument of a most conscientious, laborious, and amiable Buddhist priest, Kenjiu Kasawara, who arrived in England in 1876, became my pupil in Sanskrit from 1879–82, and died shortly after his return to his native country, in 1883. I have given an account of him and his fellow-student, Bunyiu Nanjio, in my Biographical Essays' (Longmans, 1884), and I shall here quote a few lines only, in order to enable Sanskrit scholars, who may not have read these Essays, to form some idea of what this promising young student was. Kasawara's life at Oxford was very monotonous. He allowed himself no pleasures of any kind, and took little exercise. He did not smoke, or drink, or read novels or newspapers. He worked on day after day, often for weeks seeing no one and talking to no one but to me and his fellow-worker, Bunyiu Nanjio. He spoke and wrote English correctly, le learnt some Latin, also a little French, and studied some of the classical English books on history and philosophy. He might have become a most useful man after his return to Japan, for he was not only able to appreciate all that was good in European civilisation, but retained a certain national pride, and would never have become a mere imitator of the West lis manners were perfect--they were the natural manners of an unselfish man. As to his character, all I can say is that, though I watched him for a long time, I never found any guilc in him, and I doubt whictlier, during the last four years, Oxford possessed a purer and nobler soul among her students than this poor Buddhist pricst. Buddhism may indeed be proud of such a man During the last year of his stay at Oxford I observed signs of depression in him, though he never complained. I persuaded liim to scc a doctor, and the doctor at once declared that my young friend was in an advanced stage of consumption, and advised him to go hone. He ncier flinched, and I still hear the quiet tone in which [III.5) ·PREFACE, terms, which form one of the greatest difficulties to the students of Buddhism, I copied nearly the whole of it, and made frequent use of it in my lectures. After a time Kenjiu Kasawara expressed a wish to copy the text for himself, and I then encouraged him to prepare a critical edition of it. Though a critical edition was, perhaps, hardly called for in the case of a text like the Dharma-samgraha, Kasawara copied the MS. of the India Office very carefully, and afterwards collated it with a NS. and with a fragment of another MS. at Cambridge. The MS. of the India Office, No. 2932, one of those presented by Mr. B. H: Hodgson, is most carelessly written, and in some parts quite illegible. The MSS. at Cambridge are better, but of little assistance in really difficult passages. If I say that a critical edition was, perhaps, hardly called for, I do not mean to undervalue the collation which we Olve to Mr. Kasatara ; all I mean is that in most cases we found that the correctness or incorrectness of the technical terms had to be settled by independent evidence rather than by the various readings of our MSS. The collation having once been made, it was thought best to print it. Though neither I nor Dr. Wenzel can be responsible for its accuracy, I may say that whenever I was led to test it by reference to the India Office MS., which was lent to me through the kindness of Dr. Rost, the learned librarian of the India Office, I found Kasawara quite as dependable was most European editors. The collation becomes important whenever a question arises as to certain words or classes of words being included or cxcluded from our text. Thus our text knows of oine Angas only, like the Hinayanı, not of tuclve, like the Mahayana. The four Devis, the five Rakshas, the ten Krodhas, and the six Yoginis are unsupported by the Cambridge MS. and by the Chinese Versioa. Here the comparative list of the chapters contained in the Sanskrit MSS., and in the Chinese Vereich, will prove very instructive. Mcrc blunders, which could be of no interest, hare mostly been corrected without special remarks. Thus, though all the JISS. in sect. VII road haturlokapálåh, sc have printed katváro lolapáláh, not because haturlokapálil is impossible (it might be, the guardians of the four worlds), but because it is against the character of the Dharma-samgraha, ulicre the principal object throughout is to give the number of terms b 2 ·1V PREFACE. in cach paragraph. Wherc a passage was completely unintelligible to us, we have said so in the Notes. While reading this and other Sanskrit texts with me, Kasawara had prepared a large number of notes, consisting chiefly of references to books which he had been studying at Oxford. Dr. Wenzel has had the kindness to revise and arrange these notes, and he has himself added new references to the works of Koppen, Kem, Cunningham, Oldenberg, Wassiljew, and to "Tibetan authorities. He wishes, however, to have it clearly, understood that he is not responsible for the accuracy of quotations from the Mahavyutpatti, the Abhidharmakosa, and other works, chiefly Chinesc, which Kasawara had made from MSS., not accessible to Dr. Wenzel. The order of the quotations is generally the following. The Pali words are given immediately after the Sanskrit words. Then follow: (1) The Buddhist Sanskrit works and their Tibetan translations; (2) the Pali sources, ie, Childers and whatever has appeared after him; and, finally, (3) the European authors who have discussed the subject. Or these last the principal works only have been cited, and only their more important passages. Sometimes, at the end, some other Sanskrit works have been added which may happen to mention the same subject. The translations have mostly been given after Childers, but with constant regard to inter authorities. As to the arrangement of the Dharma-samgraha itself, no ccrtain pları is discemble in the disposition of its matter, Sometimes kindred subjects follow each other, but they are also sattered here and theic through the whole work. So, for instance, we find the cosmological terms cnumerated in sections 3-13, 86-91, 120-129; Otlicr groups are the Bhodliimakslnka-dharmas (sccts. 43-50), the four divisions of cach of the four Noble Truths (sects. 97-100), the three classes of cich of the ten Paramitas (sects. 107–114); the divisions of Sabda, Rasa, Gandha, Sparsa (sects. 35-38), etc. Most of the Dharmálokamukhas of the fourth chapter of the Lalitas vistara arc found in our collection, viz.: Sect. 15. ep. Dharma). 83 and 84; 16, cp, 14-17; 37, ep. 87-92; 19, cp. 94; 21, cp. 48-51; 44-10, p. 52- 82; 54, p. 8-13; 55, cp. 18-21, 64, cp. 108 and 109; 107, cp. 51, 105, and 106, 117, p. 97-100 ·LIST OF BOOKS QUOTED. LIST OF BOOKS QUOTED IN THE NOTES. Edited by Anecdota Oxoniensia. Buddhist Texts from Japan. 1. Varrakkhedıkâ. The Diamond-Cutter. Edited by F. Max Muller, N A. Buddhist Texts from Japan. II. Sukhávatî-Vyâha: Description of Sukhîvati, the Land of Bliss. Edited by F. Max Muller, M.A., and Bunyiu Nanjio. With two Appendices; (1) Text and Translation of Sanghasarman's Chinese Version of the Poetical Portions of the Sukhîvati - Vyûha; (2) Sanskrit Text of the Smaller Sukhîvatî -Vydha. Buddhist Texts from Japan III. The Ancient Palm-Leaves containing the Pragña-Pâramitá-Hridaya-Sätra and the Ushmisha-Vigaya-Dharani F. Max Muller, M.A, and Bunyiu Nanjio, M. A. With an Appendix by G. Buhler, C.I E. Abhidharma-kosa and -vyakhya. Beal (S.), Buddhism in China.. London, 1884. Bendall (C.), Catalogue of the Buddhist Sanskrit MISS, in the University Library, Cambridge 1883. Burnouf, Introduction à l'histoire du Buddhisme Indien Paris, 1844. Le Lotus de la bonne lor Paris, 1852. Childers, Páli Dictionary. London, 1875. Colebrooke (H. T.), Miscellaneous Essays, ed. E. B Cowell London, 1873 Cowell (E. B) and Eggeling ( ), Catalogue of the Buddhist Sanskrit MSS. of the Royal Asiatic Society 1875. Desgodins, La mission du Tibet de 1853 à 1870 Verdun, 1872. Dulva, the first part of the Kanjur, ' Vinaya,' see Feer. Eitel (Rev E.T.), Handbook for the Student of Chinese Buddhism. London, 1870. Feer (L.), Analyse du Kandjour, recueil des livres sacrés du Tibet par Alex. Csoma de Köros, traduit de l'anglais (Annales du Musée Guimet, soli). Lyons, 1881. Fragtnents extranş da Kandjour, traduit par (Ann. Nius. Guim vol.v). Gataka, ed V. Fausboll. 3 sols, London, 1875-83. translated by T. W. Rhys Davids Vol. 1. London, 1880. Hardy (Srence), Manual of Buddhism. London, 1853 Eastern Monachism London, 1850. Legends and Theories of the Buddhists. London, 1866.

·LIST OF BOOK'S QUOTED. . Ilcmalandra, Abhidhânaxıntamani, ed. O. Bochilingk and Ch. Ricu. St. Petersburg, 1874. Hodgson (B.H.), Essays on the Literature of Nepal. London, Trübner, 1874. Kern (H.), Geschiedenis van het Iudilhisme in Indie (Haarlem, 1882-84), and translated into German by H. Jacobi (Leipzig, 1882-84). The pages are those of the original, as given in the translation. Koppen (C. F.), Die Religion des Buddha. 2 vols. Berlin, 1857 and 1859. Kullavagad, sol. 1 of the Vinaya Piraka; see t'inaya Texts. Laltavistara, ed. Râgendralklı Jitra. Calcutta, 1877. Mahilagga, vol, i of the Vinaya Pyaka; see Vinaya Texts. Mahầvastu, ed E Senart. Vol, i Paris, 1882, Mahâvyutpattı. Max Muller (F), Dhammapada, translated from Páli, Sacred Books of the East, vol. x; see also Buddhist Texts from Japan. Mdo, the fifth part of the Kanjur, 'Satra;' see Feer. Oldenberg, Buddha, translated from the German by IV. Hoer. London, 1883. Pakuttiya, in vol. w of the Vinaya Pıtaka. Fârâgika, in vol. iii of the Vinaya Pıraka. Thal then, the third part of the Kanjur, ' Buddhavatamsaka ;' see Feer. Puggala.pañiatti, ed. Rev. Richard Morris. London, 1883 Rgyud., the seventh part of the Kanjur, Tantra;' see Feer, Rhys Dauids (T W), Buddhism London, 1877. Saddharmapundarika, text copied by Kasawasa. translated by H. Kem (Oxford, 1884), Sacred Books of the East, vol. xxi. Schlagıntweit (E.), Buddhism in Tibet. Leipzig and London, 1863. Senart, Essai sur la légende du Buddha, Pans, 1882. Sukhávati - Vy Gha, ed. by F. Max Muiler and Bunyiu Nanjio; sce Anecdota Oxoniensia, Târanitha', Geschichte des Buddhismus in Indien. Uebersetzt von A. Schiefner, St. Petersburg, 1869. Triglotte (Buddhistische), ed. A. Schieſner. St. Petersburg, 1859. The numbers reler to fol, and in brackets to the sections. Vinaya Pitaka, ed. H. Oldenberg. 5 rols. London, 1879-83. Vinaya Texts, Sacred Books of the East, vols, sni, Xy11, xx, Tranulated from the Pål by T. 11. Rhys Davids and Hermann Oldenberg. Part i. The Pâtimokkha. The Mahîvagga, l-IV. The Tibetans always unte Taranátha, .

·LIST OF BOOKS QUOTED.
vii
Part ii, The Mahavagga; V-X. The Kullavagga, I-III,
Part in. The Kullavagga, IV-XII,.
Wassiljew, Der Buddhismus. Aus dem Russischen · Ubersetzt (Schiefner).
St. Petersburg, 1860. The pages are those of the Russian original, printed in
the margin of the German translation.
Wilson (H. H.), Essays and Lectures, ed. R. Rost. Vol. fi. London, 1862.

·॥
नमो रत्नत्रयाय ॥
रत्नचयं नमस्कृत्य सर्वसलहितोदयं ।
कथ्यते मोहनाशाय धर्मसारसमुच्चयः ।।
I, तब 'प्रथमं तावत्रीणि रानानि । तद्यथा ॥
वुद्धो धर्मः संघश्चेति ।।
II. 'बीणि यानानि ॥
श्रावकयानं प्रत्येकबुद्धयानं महायानं चेति ॥
III. 'पंच वुद्धाः । तद्यथा ॥
वैरोचनोऽशोभ्यो रत्नसंभवोऽमिताभोऽमोघसिद्धिश्चेति ॥
I=India Office Library Ms. C.= Cambridge MIS. F.=Cambridge Fragment
[Add. 101... Ch.V.=the Chinese Version.
1P.
॥ नमो बुद्धाय ॥
तपागतं नमस्कृत्य धर्मकायमभावरं।
अनंतपुरीपणामुयते धर्मसंग्रहं ।
प्रपनं रत्नपारणं नद्यपा यु°
* I. and C. read °मुस. .Comits मघमं.
।
1. only omits this section.
C. प्रत्येकयानं. The sections from the 3rd to the 13th are not found in C. P.
nor in theCh.Version.
D
[III..]

·N ॥ धर्मसंग्रहः ॥ IV. 'चतम्रो देव्यः । तद्यथा ॥ 'रोचनी मामकी 'पांडुरा तारा चेति ।। v. पंच रक्षाः । तद्यथा ॥ प्रतिसरा 'साहसप्रमदेनी मारीची मंधानुसारिणी शीतवती चेति । VI. सप्त तथागताः। तद्यथा ॥ विपश्यी शिखी विश्वभूः ऋकुछंदः कनकमुनिः काश्यमा शाक्य- मुनिश्चेति ॥ VII. 'चत्वारो लोकपालाः । तद्यथा ॥ धृतराष्ट्रो विरूपाक्षो 'विरूढकः कुवेरवेति ॥ VIII. अष्टौ लोकमालाः । तद्यथा ॥ इंद्रो यमो वरुणः कुवेर ईशानोऽग्निर्नेोतो वायुरिति । IX, दश लोकपाला॥ 'अष्टलोकपालाधिकमूर्यं ब्रह्माधः कृष्णः ॥ x, चतुर्दश लोकपालाः । तद्यथा ॥ दशलोकपालसकलं चंद्रः सूर्यः पृथ्यसुरः । I -- I. reads पतुर्दैवी. A margimal note m I gves रोष लोप दौमौ। II.reads पडरा. 41.प्रमहनी. I. सारनी. The Ss. resd पालोकपाला.. Grammatical mistakes of this character have been corrected, without giving all the vangus readings, 11.पिsy. I. नया पाराधिक .

·॥ धर्मसंग्रहः ॥
3
XI. दश क्रोधाः । तद्यथा ॥
यमांतकः प्रज्ञांतकः पद्मांतको विघ्नांतकोऽचरटर्किराजो नी-
लदंडो महाबल उष्णीषश्चक्रवर्ती संभराजश्चेति ॥
XII. अष्टौ वोधिसत्वाः । तद्यथा ॥
मैत्रेयो गगनगंजः समंतभद्रो वजपाणिर्मजुश्रीः सर्वनि-
वरणविष्कभी क्षितिगर्भः खगर्भश्चेति ॥
XIII, षड्योगिन्यः । तद्यथा ॥
वजवाराही यामिनी 'संचारणी संघासनी चांडिका चेति ॥
XIV. 'सप्तविधानुत्तरपूजा । तद्यथा ॥
वंदना पूजना पापदेशनानुमोदनाध्येषण बोधिचिनोत्पादः
परिणमना चेति ॥
5
I. मुंभरा. I विस्वंभी.
31. योगिनी। त. 4 I.संचारनी. C. समवि-
धानोतरपूजा ॥ सर्वोत्राणुसंस्पैश्च प्रणामैः प्रणमाम्यहमित्यादिकं वंदना ॥१॥ मया यालेन मूढेन
यत्किंचित्पापमाचितमित्यादिकं पापदेशना ॥२॥ पायदुःखविश्राम सर्वसन्यैः कृतं शुभमि-
त्पादिकं पुण्यानुमोदना ॥३॥ रत्नत्रयं मे शरणमिति विशरणगमनं ॥४॥ पद्य मे समलं नन्मेत्या.
दिकं बोधिचिनोत्पादः ॥१॥ इति समविधानोहरपूना ॥ वोधिचोयतारादिग्रंये लिखितं ।।
As is seen, c. gives only a fivefold Pega; I. and F. gire only six : I. वंदना, पापदे-
शना, अनुमोदना, विशरनगमनं, सध्येपणा, बोधिचिनोत्पाद; and F. चंदना, देशना, पूनना,
अनुमोदना, अध्येपणा, परिणामना चेति ॥ The list given in the text is in accordance
with that in the Chinese Version, in which, as in F., पूनना 1s substituted for
विशरणगमनं. 6c. and F.omit नद्यथा.
B2

·॥ धर्मसंयहः॥ sxVII. पद ॥ xv. 'त्रीणि कुशलमूलानि ॥ बोधिचितोत्पाद आशयविशुदिरहंकारममकारपरित्यागश्चेति ॥ PXVI, चाचारो ब्रह्मविहाराः ॥ मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा चेति ।। पारमिताः दानयारमिता शीलपारमिता शांतिपारमिता वीर्यपार- मिता ध्यानपारमिता प्रज्ञापारमिता चेति ।। XVIII, दश पारमिताः ॥ 'पट्पारमितासकलमुपायं प्रणिधिर्यलं ज्ञानं चेति ॥ XIX. चत्वारि 'संग्रहवस्तूनि ॥ दानं प्रियवचनमर्थचया 'समानार्थता चेति ॥ xx. पंचाभिज्ञाः॥ दिव्यचटुंदिव्यश्रो परचित्रज्ञानं पूर्वनिवासानुस्मृनियंधि- श्वेति ॥ - 1 चीगि मूलानि F and Ch Version, Three Roots.' 2 In C. and Ch.. this section Is placed luefore section 19: 3 This section is ontted in F and Ch.Y, 11. मिता सउपर, which seems intended for "मितामकलं; but c. and r. omit this word, and enurnerste from दानपारामिता to महा, which is directly followed by उपाय and the other tbree lapamatas. F. पानि तद्यपादा GI.प्रियवर. समाना. F.सम- नापैता. 11.योत. I, C परिचि०. F. पचिमाभिन डिपादहि.

·5 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ XXI. चत्वार्यार्यसत्यानि । 'तद्यथा ॥ "दुःखं समुदयो निरोधो मार्गश्चेति ॥ XXII. पंच स्कंधाः॥ 'रूपं वेदना संज्ञा 'संस्कारा विज्ञानं चेति ।। XXIII, लोकोतरपंचस्कंधाः ॥ शीलसमाधिप्रज्ञाविमुक्तिविमुक्तिज्ञानदर्शनस्कंधा इति ॥ XXIV. द्वादशायतनानि ॥ चतुःश्रीवघ्राणजिहाकायमनश्नायतनानि रूपगंधशब्दस- स्पर्शमायतनानि चेति ॥ Xxv. अष्टादश धातवः ॥ चक्षुःथोत्रप्राणजिहाकायमैनोरूपगंधशब्दसस्पर्शधर्मधातव- श्वक्षुर्विज्ञानयोबविज्ञानप्राणविज्ञानजिहाविज्ञानकायविज्ञान- मनोविज्ञानधातवश्चेति । 1 3 'I.omits तद्यथा. 2 F. adds the word HR to each of the four vords. Fadds स्कंध to each of the fire words *I.संस्कारविज्ञाना चेति and C. संस्काराविज्ञानाति. I. and C. पिमुक्तिनानस्क; F. inserts दर्शन between ज्ञान and स्कंध, which reading is correct. 6 F. and Ch. V. leave out from sect. 24 to sect. 41. 11. श्रोत. BI,C. मनमायतन. '!, C. धर्मभातु पायतनश्शेति, सामान रूपगंधशदरस, &c. "I, C.धर्मधातु प. 11 C. left out, I मनविज्ञान पेति. 10ोत. 11मन ·6 ॥ धर्मसंयहः॥ xxVI. तत्रैकादश रूपस्कंधाः ॥ चक्षुः “थीचं प्राणं जिहा कायो रूमं शब्दो गंधो रसः स्पर्णी विज्ञप्तिश्चेति ।। xxVII. वेदना त्रिविधा । 'सुखा दुःखाटुःखासुखा चेति ॥ xxVIII. संज्ञालंधः ॥ 'निमितोगृहणात्मिका ॥ xxIx. संस्कारा द्विविधाः ॥ तर चित्तसंप्रयुक्तसंस्काराः चितविप्रयुक्तसंस्काराश्चेति ।। xxx. चित्तसंप्रयुक्तसंस्काराष्यत्वारिंशत् । तद्यथा । 'वेदना संज्ञा 'चेतना 'छंदः स्पर्शो मतिः स्मृतिमनस्कारी ऽधिमोक्षः समाधिः श्रद्धाप्रमादः 'प्रथधिरुपेक्षा होरपथपा- लोभोऽधेपोऽहिंसा वीर्य मोहः "प्रमादः "कौसीधमधाचं स्त्या- नमीत्यमहीकतानपचपा क्रोध "उपनाहः "शाक्यमीर्या "प्रदा- नो मधो मासय माया मदो विहिंसा "वितकों विचारश्चेति। IC. मुगा. 1 ..एं. This section is omitted in C. 1. प्रोत पा', read tr: or योन. हासामुसाति. 1.निमितो. Comits these two long sords, and passes from 6 to the title of the next section. Lelt out in I. Left out in C. I,C. मममि. 101,C. प्रमद.. I.राधाद 1. And C.उप. 1.वपानह. THI, भाप and C. सार्थ, "मदामदान: Maharyutrstti प्रदाशEnd Abhidh vyathya, fol.1070,12, प्रहास. FI,C.अपितका सापधारति Mahiryutpatti विज्ञको विपारः . I I.,C. कोसी C. समद ·7 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ xxXI. तब चिन्तविप्रयुक्तसंस्कारास्त्रयोदश ॥ प्राप्तिरप्राप्तिः 'सभागतासंज्ञिक समाप्तिजीवितं जानिर्जरा स्थितिरनित्यता नामकायः पदकायो व्यंजनकायश्चेति ॥ xxxIl. त्रीण्यसंस्कृतानि । तद्यथा ॥ आकाशः प्रतिसंख्यानिरोधोऽप्रतिसंख्यानिरोधश्चेति ।। xxXIII. षड् विषयाः । तद्यथा ॥ रूपं शब्दो गंधो रसः स्पर्शो 'धर्मश्चेति ॥ XXXIV. तब रूपं विषयस्वभावं ॥ नीलं पीतं लोहितमवदातं हरितं दीर्घ हूस्वं परिमंडलमुन्न- तमर्वनतं'सातं विसातमच्छं धूमो रजो महिका छायातप आलो- कोऽधंकारश्चेति ॥ xxxv. अष्टाविंशतिविधः शब्दः॥ 'सप्त पुरुषवाक्छब्दाः सप्त पुरुषहस्तादिशब्दाः । एत एवं मनोज्ञभेदेनाष्टाविंशतिः॥ . 10 ३ ह 8 11,0संतागता. 20का याति. From श्चेति of धर्मति down to hit of परिमंडलं the words are left out in I. Mahāvyutpatti has वृत्तं for हरितं. उनत 18 left out in C I.,C. सनतं. * Maharyutpatti has शातं विशातं. It ought to be wh; see Mahivyutpatti. C गंधवारशेति. 10 It was probably intended to write मनोज्ञामनोजभेदेन. I. reads सप्टविध शब्द ॥ तद्यथा ॥ सत्यपुरुपवाक् शन्द सत्य पुरुपहस्तादिशब्दं । एतत्रवं मनोज्ञाभेदेनाष्टाविसति । C.reads सष्टवियरचंद ॥ तद्यथाnसत्यपु. रूपयाकलंदः । सत्यं परुपहलादिशन्दः ॥ एत एवं मनोहाभेदनासाविसतिः॥

·8 . ॥ धर्मसंग्रहः ॥ XXXVI. रसः पड्डिधः । तद्यथा ॥ मधुरोऽमो लवणः कटुस्तितः कपायश्चेति ॥ xxxvII. चत्वारो गंधाः । तद्यथा ॥ सुगंधो दुर्गधः समगंधो विषमगंधश्चेति ॥ xxxVIII. एकादश 'स्प्रष्टच्यानि ॥ पृथ्यापस्तेजो वायुः साक्ष्णवं कर्कशत्वं लघुत्वं गुरुत्वं शीतं अजिघासा पिपासा चेति ॥ XxxIx. पंच महाभूतानि ॥ पृथ्व्यापस्तेजो वायुराफाशश्चेति ॥ XL. पंच भौतिकानि रूपं शब्दो गंधो रसः स्पर्शश्चेति ।। XLI. 'विंशतिः शून्यताः । तद्यथा ।। अध्यात्मशून्यता चहिधीशून्यताध्यात्मवहिधीशून्यता शून्यता- शून्यता महाशून्यता परमार्यशून्यता संस्कृतशून्यत्तासंस्कृतिशून्य- 11. धर्ममानि. c. पसंपनि. 1. नेपद. G. मा. L,C.निपाखा. The list given here is that of IS. I BIS. C. fias only eighteen against the given number in the title. Further, the order of the words in Q. is different from that of I. We mass I C. प्रकृतिशून्यता end स्वभावशून्पना, and re find मुलधणशून्पता, for भापशून्यता in I. But 'the righteen Sopyalds' are better known than 'the twenty,' and the Chinesc Version actually gives the title ' Eighteen Stugatis.' The Fragment does not gire this tertion at all ·9 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ तात्यंतशून्यतानवरामशून्यतानवकारशून्यता प्रकृतिशून्यता सर्व- धर्मशून्यता लक्षणशून्यतालक्षणशून्यता भावशून्यताभावशून्यता स्वभावशून्यताभावस्वभावशून्यता परभावशून्यता चेति ॥ XLII. द्वादशांगप्रतीत्यसमुत्पादाः ॥ अविद्या संस्कारा विज्ञानं नामरूपं पडायतनं स्पर्शो वेदना तृष्णोपादानं भवो जानिर्जरामरणं शोकपरिदेवदुःखदौर्मनस्यो- पायासाश्चेति ॥ XLIII. सप्तविंशबोधियाक्षिका धमाः ॥ चत्वारि स्मृत्युपस्थानानि॥४॥ चत्वारि सम्यक्प्रहाणानि ॥८॥ चत्वार ऋद्धियादाः॥१२॥ पंचेंद्रियाणि ॥१७॥ पंच बलानि ॥२२॥ सप्त वोध्यंगानि ॥२९॥ आयर्याष्टांगिकमार्गश्चेति ॥३७॥ XLIV. 'तब कतमानि स्मृत्युपस्थानानि । तद्यथा ॥ काये 'कायानुदर्शस्मृत्युपस्थानं वेदनायां वेदनानुदर्शस्मृत्यु- पस्थानं 'चित्ते चित्तानुदर्शस्मृत्युपस्थानं धर्मे धर्मानुदर्शस्मृत्युप- स्थानं ॥ 1C.उपादानः. 2 Ideest. 30. दुमनश्चेति ॥ F omits the words शोक &c., und adds मरणमिति । एवंविधं यद् द्वादशांगं ज्ञातव्यं ।। F. reads तत्र चत्वारिस्मृ. 5I.ये कापानदर्शीम्मृ. c. °ये कायानुस्मृ०. F.ये कायानुदर्शस्मृ. This अनुदशी or अनुदर्श answers to the Pål form Kâyånupassanā sati, वेदनाम्मृ. c एवं वेदनानुस्मृ. F.वेदनायां वेदनानुदर्शस्मृ. 11., 0.चितस्मृ. F. चिने चितानुदर्शम्म 8 I., C. धर्मस्मृ. F धर्म धानुदर्शम्मृ. [III. 5.] 81.एव C ·HD 1 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ XLV. 'कतमानि चत्वारि सम्यक्पहाणानि। तद्यथा ॥ उत्पन्नानां कुशलमूलानां संरक्षणं। अनुत्पन्नानां समुत्पादः। 'उत्पन्नानामकुशलानां धर्माणां प्रहाणं । अनुत्मनानां पुनरनु- त्पादश्चेति ॥ XLVI. चत्वार शुद्धिपादाः । तद्यथा ॥ . छंदसमाधिग्रहाणाय 'संस्कारसमन्वागत ऋद्धिपादः । एवं चित द्धिपादः। वीर्य ऋद्धिपादः। मीमांसासमाधिग्रहाणाय संस्कारसमन्वागत धिपादश्चति ॥ XLVII, पंचेंद्रियाणि । तद्यथा ॥ श्रद्धासमाधिवीर्यस्मृतिमझेंद्रियं चेति ॥ 'XLVIII, पंच बलानि ॥ श्रद्धावीर्यस्मृतिसमाधिप्रज्ञावलं चेति ॥ XLIX. सप्त बोध्यंगानि । तद्यथा ॥ 'स्मृतिसंवोध्यंगं धर्मप्रविचयसंवोध्यंगं वीर्यसंवोध्यंग 'प्रीति- संवोध्यंगं प्रब्धिसंवीध्यंगं समाधिसंवोध्यंगमुपेक्षासंबोध्यंग- मिति॥ 1F चतुःसम्यवाहाणानि । तथपा । अनुत्यवाना पापकानां पिरमयाय । उत्पवान परि- हरणायानुत्पन्नानां कुशल]मूलानमुत्पादनाय उत्पदानां कुशलमूलानां मुद्धत्व परिणामनाय भवति। * I. उत्पनानां कुशलानां धानां महा। 'महानाय. .संका- एममारोपणना ह. Fernmerates the principal words only, thus चंदविश्वोयमीमांगा। This section is left out in c मृतियोध्य I.प्रतिसं'. c. प्रश्रयणधियो'. I. समुचिर्म. flere end, the Fragment. ३ ·II ॥ धर्मसंग्रहः ॥ L. 'आयोगिकमार्गः ॥ सम्यग्दृष्टिः सम्यक्संकल्पः सम्यग्वाक् सम्यक्कमीतः सम्यगा- जीवः सम्यग्व्यायामः सम्यक्स्मृत्तिः सम्यक्समाधिश्चेति ॥ *एते सप्तविंशशोधिपाक्षिका धाः ॥ LI. चतस्रः प्रतिसंविदः । तद्यथा ॥ धर्मप्रतिसंविदर्थप्रतिसंविनिरुक्तिप्रतिसंवित्मतिभानप्रतिसं- विचेति ॥ . LII. चत्तस्री 'धारण्यः । तद्यथा ॥ आत्मधारणी ग्रंथधारणी 'धर्मधारणी मंत्रधारणी चेति ॥ LIII. चत्वारि प्रतिशरणानि । तद्यथा ॥ अर्थप्रतिशरणता न व्यंजनप्रतिशरणता । ज्ञानप्रतिशरणता न विज्ञानप्रतिशरणता। नीतार्थप्रतिशरणता न नेयार्थप्रतिश- रणता । धर्मप्रतिशरणता न पुगलप्रतिशरणता चेति ॥ LIV. घडनुस्मृतयः॥ बुद्धानुस्मृतिर्धमानुस्मृतिः संघानुस्मृतिस्त्यागानुस्मृतिः शी- लानुस्मृतिर्देवानुस्मृत्तिश्चेति ॥ 11 यास्तांगा मागी.. C. omits एते सप्तर्षि and reads शबोधि I धारण्माणी। 6 Left out in C. 81. पतिसरनानि 3 Left out in 1. 4 C2 ·12 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ LV. चत्वारि धर्मपदानि । तद्यथा ।। अनित्याः सर्वसंस्काराः । दुःखाः सर्वसंस्काराः । 'निरत्मानः सर्वसंस्काराः । 'शांतं निर्वाणं चेति ॥ LVI. दशाकुशलानि । तद्यथा ॥ *प्राणातिपातोऽदनादानं 'काममिथ्याचारो मृषावादः यैशुन्य पारुष्यं संभिन्नमलापोऽभिध्या व्यापादो मिथ्यादृष्टिश्चेति ॥ LVII. गतयः पद । तद्यथा ॥ नरकतिर्यक् मेतोऽसुरो 'मनुष्यी देवश्चेति ॥ LVIII. पड् धातवः ॥ पृथ्यापस्तेजो वायुराकाशो 'विज्ञानं चेति ॥ LIX. अष्टौ विमीक्षाः । तद्यथा ॥ 'रूपी रूपाणि पश्यति शून्यं । 'अध्यात्मारूपसंज्ञी बहिधीरू- पाणि पश्यति शून्यं । "आकाशानंत्यायतनं पश्यति शून्यं । विज्ञा- नानंत्यायतनं पश्यति शून्यं । आकिंचन्यायतनं पश्यनि शून्यं । ३ 11. निरामतः सर्वधर्माः निनिये निर्माण 1.मानाति 1 काम. प्र.नि. ० देवः । मनुपयोति ॥ सानोति L,C. स्परूपा, 11.त्यरूप. 10 The third of the eight 13 left out both in I und O. Mahiyputratti has, for the thrd, the following : शुभ धिमोकायेन साक्षात्कृत्योपसंपय विहरत्पर्य तृतीयो विमोष्टाः। And the Mabaparınibbanasuttam: Subham t'era adhumulto hoti, ayan tativo rimokbo ·13 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ नैवसंज्ञानासंज्ञायतनं पश्यति शून्यं । संज्ञावेदयितनिरोधं पश्यति शून्यं चेति ॥ . LX. पंचानंतयाणि । तद्यथा ॥ मातृवधः पितृवधोऽहंदधस्तथागतदुष्टचित्तरुधिरोत्पादः संघ- भेदश्चेति ॥ LXI. अष्टौ लोकधीः ॥ लाभोऽलाभः सुखं दुःखं यशोऽयशो निंदा प्रशंसा चेति ॥ LXII. नवांगप्रवचनानि । तद्यथा ॥ सूचं गेयं व्याकरणं गाथीदानं जातकं वैपुल्यमद्भुतधर्म उप- . देशश्चेति ॥ LXIII. 'द्वादश धूतगुणाः ॥ मंडपातिकस्वैचीवरिकः खलुपश्चाद्भक्तिको नैषधिको यथा- संस्तरिको वृक्षमूलिक एकासनिक आभ्यवकाशिक आरण्यकः श्माशानिकः पांशुकूलिको 'नामतिकश्चेति ॥ 1 Lahkavatāra तथागतकाये दुष्ट° and Mahāvyutpatta तथागतस्यांतिके दुष्ट 21.has वृतक (इतिवृनक) before वैपुल्य, which would give ten words. 3 I., 0 अभुतधर्म, 4 In Pali there are enumerated thirteen, thus 3. Pındapatikangam; 2. Tekivarıkangam; 7. Kralupakktábhattıkengam; 73. Nesaggikalligam; 12 lathasanthatıkangam; 9. Rukkham alıkangam; 5. Ekâsanjhangam; 10. Abbhokásıkaŭgam; 8. Åraxñakongam; ir Sasånikangam; 1 Pamsukúlikangam; 4. Sapadânalárikangam; 6. Pattapindiķafigam. I.शानभ 6I. नामंति.

·14. ॥ धर्मसंग्रहः । LXIV. दश भूमयः ॥ प्रमुदिता विमला प्रभाकर्चिष्मती सुदुर्जयाभिमुखी दूरंगमा- . चला साधुमती धर्ममेघा चेति ।। I.xv. समंतप्रभा निरुपमा ज्ञानवती॥ 'एताः सहितास्त्रयोदश भूमयः ॥ LXVI: पंच चयूंपि॥ मांसचक्षुर्धर्मचक्षुः प्रज्ञाचतुर्दिव्यचक्षुर्बुद्धचाचेति ॥ LXVII. पद क्लेगाः॥ रागः प्रतियो मानोऽविद्या कुदृष्टिर्विचिकित्सा चेति ॥ . LXVII. पंच दृष्टयः ॥ 'सत्कायदृष्टिरतयाहदृष्टिमिथ्यादृष्टिदृिष्टिंपरामर्शः शीलमत- परामर्शः ॥ LXIX. चतुर्विशतिरुपक्केगाः । तद्यथा ॥ क्रोध 'उपनाहो मक्षः प्रदाश दया मासय शाम्ब माया मदो विहिंसाहीरनपथपा ज्यानमयाचं 'फीसीचं "प्रमादो हा महिनयो १०. c omits the two words, रताभिः महिहास्व.? पशुषि:, Cirt. मदा संग्रा. पं. +I.C. मामध, 1,C.उपन "I,Cी Left out in 101. प्रमोद ·15 1 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ 'मुपितस्मृतिर्विक्षेपोऽसंप्रजन्यं कोकृत्यं. मिदं वितर्को. 'विचा- रश्चेति ॥ LXX. पंचाहाराः ॥ ध्यानाहाराः कवलीकाराहाराः प्रत्याहाराःस्पाहाराः संचे- तनिकाहाराश्चेति ॥ LXXI. पंच भयानि ॥ आजीविकभयमशोकभयं मरणभयं दुर्गतिभयं 'पर्षदसाद्यभयं चेति ॥ LXXII. चत्वारि ध्यानानि । तद्यथा ॥ सवितर्कसविचारंविवेकनं प्रीतिसुखमिति प्रथमध्यान। अध्या- त्मप्रमोदनात्मीतिसुखंमिति द्वितीयं। उपेक्षास्मृतिसंप्रजन्यं सुख- मिति तृतीयं । उपेक्षास्मृतिपरिशुद्धिरदुःखासुखा वेदनेति चतुर्थ ध्यानमिति ॥ LXXIII. त्रयो विमोक्षाः ॥ "शून्यतीनिमितोप्रणिहितश्चेति ॥ 11 I I., O मुखित 21 कौवतां. 3 I . O fay. See Saddharmapundarika XVI, 26 (p 319). + C विरागति. 5 I., C failen: Pål kavalıákâraº. Maharyutpatti कवलीकार Abhidh Vyâkhyâ 431#Tº. See Lalitavist. p 330. • I पञ्चे उनिकाहाराः चेति ॥ 11. सावय भयं. 0.भयश्चेति. 1°प्रशादनाप्र. 9 I मुसा नित्य (1) स्मृति चे. C मुसं चित्र वेति वि. 10 1. सप्रजन्म. C संग्रजन्य मु. HC शून्यताः I शून्यता. Cf Pali Suiliato I. अनिमिता cानिहिता. 13 C. प्रणिहितश्शेति. 12 ·16 ॥ धर्मसंग्रहः । LXXIV. बोधिसत्यानां दश वशिताः ।। आयुर्वशिता चित्तवशिता परिष्कारवशिता धर्मवशितईि- वशिता जन्मवशिताधिमुक्तिवशिता प्रणिधानवशिता कर्मवशिता जानवशिता 'चेति ॥ LXXV. बोधिसत्वानां दश बलानि। तद्यथा । अधिमुक्तिवलं 'प्रत्तिसंख्यानवलं भाववलं क्षतिबलं ज्ञान- बलं प्रहाणवलं समाधिवलं प्रतिभानवलं पुण्यवलं प्रतिप- तिवलं चेति ॥ LXXVI. तथागतस्य दश बलानि । तद्यथा ॥ स्थानास्थानज्ञानवलं कर्मविपाकज्ञानवलं नानाधातुज्ञान- बलं नानाधिमुक्तिज्ञानवलं 'सलेंद्रियपरापरज्ञानवलं सर्वव- 'गामिनीप्रतिपतिज्ञानवलं ध्यानविमोक्षसमाधिसमापतिसंक- शव्यवदानव्युत्यानज्ञानवलं पूर्वनिवासानुस्मृतिज्ञानबलं च्युत्यु- मिनिज्ञानबलमाधवक्षयज्ञानवलं चेति ॥ LXXVII. चत्वारि वैशारद्यानि । तद्यथा ॥ अभिसंबोधिवैशारद्यमाथवधायज्ञानवैशारद्यं नैवाहिकमा- गावतरणवैशारा चेति ॥ 1 C.पलानि This and all dont to that us the title of the next section are left out in O ११.शेति 11. प्रतिससानप I स्थानोपासा. cानास्थानमायानरलं. 1,C. नातापिमुक्ति'. Lahtarist. and the Pilu list नानाधिमु. ट्रियता 1,CPामिना 9 Left out in l. and The Maharyutpatti ghes संतरापिकधानन्यपानिधितयार. रवशारा ·17 ॥ धर्मसंयहः ॥ . LXXVIII. पंच मात्सर्याणि ॥ धर्ममात्सर्य लाभमात्सर्यमावासमात्सर्य कुशलमात्सर्य वर्ण- मात्सर्य चेति ॥ LXXIX. अष्टादशावेणिका बुद्धधर्माः । तद्यथा ॥ नास्ति तथागतस्य स्खलितं । नास्ति रवितं। नास्ति 'मुषि- तस्मृतिता। नास्त्यसमाहितचित्तं । नास्ति नानात्वसंज्ञा। नास्त्यग्र- निसंख्यायोपेक्षा । नास्ति छंदपरिहाणिः। नास्ति वीर्यपरिहाणिः। नास्ति स्मृतिपरिहाणिः । नास्ति 'समाधिपरिहाणिः । नास्ति प्रज्ञापरिहाणिः। नास्ति विमुक्तिपरिहाणिः।'नास्ति विमुक्तिज्ञा- नदर्शनपरिहाणिः । 'सर्वकायकर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानुपरिवृत्तिः। 'सर्ववाकर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानुपरिवृत्तिः। "सर्वमनस्कर्मज्ञान- पूर्वगमज्ञानानुपरिवृत्तिः । “अतीतेऽध्वन्यसंगमप्रतिहतज्ञानं ।" "प्रत्युत्पन्नेऽध्वन्यसंगमप्रतिहतज्ञानदर्शनं चेति ॥ Lxxx. चत्वारो माराः । तद्यथा ॥ स्कंधमारः क्लेशभारी देवपुत्रमारो मृत्युमारश्चेति ॥ 1a 8 1 I. भावाशमा०. Cआवाणमा. 2 स्फलितं. ३Cस्ति चित्तं. I, C. मुखितस्मृि. I नास्ति प्रतिसंख्यायापे GI.स्ति परिसमाधिहाणिः. Ch. Version omits this ? Mahâryut omits this c°कार्यकमीज्ञानपूर्वति। महाज्ञानानुपरिवर्ति। I. पूर्वगमन ज्ञा. 90 °वामीना. I. सर्वं च वाक. 101.सर्व मानस्तगज्ञान IC यसगमरिहत. I. गम परिहत. out in both MSS., but supplied in Mahāvyutpatti अनागतेऽध्वन्यसंगममतिहतं ज्ञानदर्शनं प्रवर्तते । 13 I.गमपतिहतं ज्ञाशनश्चेति [III 5.] 18 Left D ·18 ॥ धर्मसंयहः ।। LXXXI. चत्वारि श्रद्धांगानि । तद्यथा ॥ 'आर्यसत्यं विरतं कर्म कर्मफलं चेति ॥ LXXXII. नवानुपूर्वसमाधिसमापनयः । तद्यथा । चत्वारि ध्यानानि चतस्र आरूप्यसमापतयो 'निरोधसमाप- निश्चेति ॥ LXXXIII द्वाविंशलक्षणानि । तद्यथा । चक्रांकितपाणिपादनलता । 'सुप्रतिष्ठितपाणिपादतलता। 'जालावलवद्धांगुलिपाणिपादतलता। मृदुतरूणहस्तपादतल- ता। मनोत्सद्ता। दीघगुलिता।'आयतपार्णिता। जुगाचता। 'उत्संगपादना। "जायरोमता । ऐनेयजंयता । "प्रलंववाहुता । "कोयगतवस्तिगुत्पता।सुवर्णवर्णता।"शुक्लच्छविता प्रदक्षिणा वतेकरीमता।"ऊर्णालंकृतमुखता।"सिंहपूर्वीतकायता।"सुस- वृतस्कंधता।"चितांतरांशताारसरसापता।"न्ययोधपरिमंडलना। 18 1 8 1[पापस की. 11. समाधिकशेति॥ 0.सघ- नतिधित I नालायलपांगुणिपाणि. Burnout, Latus, p. 573, नालापद्धय- जांगु 61. मकोयन्दता. C.सकाइन्दताः Maharynt. समोसादा. I.अयन यायियता. C सायापासिरिता.. C.मयुगा. • [ उत्संखपादता C. उन्नागपा. See Lotus, 9.573. 101. उडिरो. " ! पर्नुहयाहुता. c. पदुस्थाहता:. Cf Malharyut. स्थितानपनापलंपपाता. 12. यष्टिगुहता C. 'वष्टिगुहाताः. पारक. C.क. १४ 1 पाकृत'. c. उणाकृतिमु 1 Lantatist "पूराईका. 1" I.,C. मुसंभृत". Mahāryut, भुसंपन्न, 191.पितांतरागना. c.fatरागा.. Mahirynt पितरांम:. 2. न्यग्यो। 13 1, शुक्र ·19 ॥ धर्मसंग्रहः । उष्णीषशिरस्काता।'प्रभूतजिहता। सिंहहनुता । शुक्लहनुता। सम- दंतता। हंसविक्रांतगामिता। 'अविरलदंतता। समचत्वारिंश- तता । अभिनीलनेवता । गीपक्षनेचता चेति ॥ LXXXIV. अशीत्यनुव्यंजनानि । तद्यथा ॥ तामनखता। स्निग्धनखता।'तुंगनखता। छवांगुलिता। चि- चांगुलिता। अनुपूर्वागुलिता । "गूढशिरता। निग्रंथिशिरता । गूढगुल्फतौ । अविषमपादता।सिंहविक्रांतगामिता। नागविना- जगामिता। हंसविक्रांतगामिता। वृषभविक्रांतगामिता। प्रदक्षिण- गामिता। चारुगामिता।अवक्रगामिता।"वृतगात्रता।"मृष्टगाच- ता। अनुपूर्वगावता। शुचिगावता। मृदुगावता । विशुद्धगावता। परिपूर्णव्यंजनता।"पृथुचारुमंडलगाचता। समक्रमता।विशुद्धने- त्रता।"सुकुमारगावता। अदीनगावता। उत्साहगाचता। गंभीर- कुक्षिता।"प्रसन्नगावता।"सुविभक्तांगप्रत्यंगता। वितिमिरशुद्धा- लोकता। वृत्तकुक्षिता।मुटकुक्षिता। अभुमकुक्षित।क्षामकुक्षिता। ३ 4 10 11 1. समंततता. 1c has प्रस्तखरता (for ब्रह्मखरता ?) for those two words in I C. समतता Mahavyut. समदंतः. I.,0. क्रांतगायिता. I. अविरदंतता. BC. गोपामभूता. 60pmits जयपा. 1. ढुंगना. 1. गंगुखिता. I. चिंतांगुणिता. Left out in c. I. अनुपूर्वागुणिता. 1. गृटशि. 13 121.निग्रंटिशि, निग्रंथि I.अविसम. 10. मृदुगात्रता. 160. पृथचारु 18 I. मसनवगात्रता. 19 0. मुभिभक्तांग 20 I. युतुंगठिता. C. वृतुंगधिता. Lahtavist. वृत्त कुष्टिः 1 I.,C. अभयकुक्षिता. 22 1. सदोम. 14 1. धृतुगामिता. 111. कुसुमा.

·20 ॥ धर्मसंग्रहः। गंभीरनाभिता प्रदक्षिणावर्तनाभिता।समंतप्रासादिकता। शुधि- समुदाचारता। व्यपगततिलकगाचता। 'तूलसदृशसुकुमारपाणि- ता। खिग्धपाणिलेखता। गंभीरपाणिलेखासियतमाणिलेख- ता। नात्यायतवचनता। विमतिर्विकोष्ठता। 'मृदुनिहता। तनु- जिहता । रक्तजिहता। मेघगार्जियोपता। मधुरचारमंजुस्वरता। 'वृत्तदंष्ट्राता। तीक्ष्णदंष्ट्रना। "शुक्लदंष्ट्रना। समदंष्ट्रत। अनुपूर्वद- ट्रना। तुंगनासता। शुचिनासता। विशालनयनता।चिवपक्षमता। "सितासितकमलदलनयनता।"आयतभूकता।"शुरुभूकता। मु. स्निग्धभूकता।"पीनायतभुजलता समकर्णना। अनुपहातकणेंद्रि- यता।" अविमानललाटता। पृपुललाटता।"सुपरिपूर्णोतमां- गता भमरसदृशकेशता।"चिचकेशता। "गुढाकेशता। असमुणि- तकेशता। अपरूपफेशता। सुरभिकेशता।"श्रीवासमुक्तिनधा- चलक्षितपाणिपादतलता चेति । LXxxv चक्रपाणिनां सप्त रत्नानि । तया ॥ चकरलमश्वरत्न हस्तिनं मणिरत्नं स्वीन्न सहरलं "परि- रणायकरत्नं चेति॥

·॥ धर्मसंग्रहः॥ 21 LXXXVI, नव वयोऽध्यानः । तद्यथा ॥ अतीतोऽध्यानागतोऽध्वा प्रत्युत्पन्नोऽध्या चेति ॥ LXXXVII. चत्वारः कल्पाः। तद्यथा ॥ 'अंतरकल्पा महाकल्याः शून्यकल्याः सारकल्पाश्चेति ॥ LXXXVIII. चत्वारि 'युगानि । तद्यथा ॥ 'कृतयुगं त्रेता द्वापरं "कलियुगं चेति ॥ LXXXIX. लोकवयं । तद्यथा ॥ सवलोको भाजनलोकश्चेति ॥ xc. चत्वारो योनयः। तद्यथा ॥ अंडजः संस्वेदजी "जरायुज उपपादुकश्चेति ॥ XCI. पंच कषायाः। तद्यथा ॥ क्लेशकषायो दृष्टिकषायः "सत्वकषाय "आयुःकषायः कल्प- कषायश्चेति ॥ 5 8 11.ध्यानः. 30.ormits तद्यथा 31 अध्या. tr. सध्या. I प्रत्यापनाऽध्या. 6 O. af-97: and the same in the following four words C. omits TETUT. TI. अनुतंरक C अनुन्नरक. I.रूणा and शर्शि for शून्य and सार. I., O. युगाः. Comits तद्यथा. 9 I कृतयुग. C. कृतयुगः. 101.द्वाप. ल. द्वापर. I., 0. करियुगश्शेति. 120 omits तद्यथा. 13 I चतुयोनिपु C. चतुयॉनिः. C. omits नद्यपा. 15c.omits तद्यथा. I. अरुक 11 1"I.युच. 16 1 सूत्रक 17 ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ XCII. 'वयः सस्वाथ्याः। तद्यथा ॥ पूर्वीत्तकोटिपरिनाया अपरातकोटिपरिज्ञायाश्चतुर्मारकोटि- परिज्ञायाश्चेति ।। XCHI. दश ज्ञानानि । तद्यथा ।। • दुःखज्ञानं 'समुदयज्ञानं निरोधज्ञानं 'मार्गज्ञानं धर्मज्ञान- 'मन्वयज्ञानं संवृतिज्ञानं परचिवज्ञानं क्षयज्ञानमनुत्पादज्ञानं चेति ॥ XCIV. पंच ज्ञानानि । 'तद्यथा ॥ आदर्शन० समता प्रत्यवेक्षणा "कृत्यानुष्टान० "सुविशुद्ध- धर्मधातुज्ञानं चेति ॥ xcv. वे"सत्ये। तद्यथा। "संवृतिसत्यं परमार्थसत्यं चेति ॥ XCVI. "चतुरार्यसत्येपु पोडश क्षांतिज्ञानलक्षणाः । तद्यथा ।। दुःखे धर्मज्ञानक्षांनिर्दुःखे धर्मज्ञानं "दुःखेऽन्वयज्ञानक्षांति- दुःखेऽन्वयज्ञानं । समुदये धर्मज्ञानक्षांतिः समुदये धर्मज्ञानं घेत 8 मन्यामा नद्यपा कतमा तत सात्वीयाः पतुमारोपार. परिपाः। 1. reads मघांसमुदयः Left out in C. 1,0. वर्षयः. I, C. संमि. द्विानति. Omittel in C, 9. येथा. 101...'नुस्पानं 11,C. मानति. 1,0.संवृष्टि 1.पतुरानससे. ताप. C.Tसे सहयः. Afterwards C. and I. both readsg forपन्वय 121 मत्प। 13 ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 23 समुदयेऽन्वयज्ञानक्षांतिः समुदयेऽन्वयज्ञानं । निरोधे धर्मज्ञा- नक्षांतिनिरोधे धर्मज्ञानं निरोधेऽन्वयज्ञानक्षांतिनिरोधेऽन्वय- ज्ञानं । 'मार्गे धर्मज्ञानक्षांतिमार्गे धर्मज्ञानं मार्गेऽन्वयज्ञानक्षा- तिमार्गेऽन्वयज्ञानं चेति । XCVII. 'तत्र दुःखसत्ये चत्वार आकाराः। तद्यथा ॥ 'अनित्यतो दुःखतः शून्यतोऽनात्मतश्चेति ॥ xCVIII. 'समुदयसत्ये चत्वार आकाराः । तद्यथा ।। "हेतुतः समुदयतः प्रभवतः प्रत्ययतश्चेति ॥ XCIX. निरोधसत्ये चत्वार आकाराः । तद्यथा ॥ . निरोधतः 'शांततः प्रणीतनो निःसरणनश्चेति ।। C. मार्गसत्ये चत्वार आकाराः। तद्यथा ॥ मार्गतो न्यायतः प्रतिपतिती नैयाणिकश्चेति ॥ CI. चत्वारः समाधयः । तद्यथा ॥ आलोक वृतालोकएकादशप्रतिष्ठ. "आनंतर्यसमाधि- श्वेति ॥ 3 3 1 1. reads Atit throughout ? 1. and O read #79 in the titles of this and the following four sections. 0.onuits तद्यथा. 1. अनित्यचा, 0. दुःखै. I. ख.. 61सनात्म TI. सर्वदुयसंता चत्वार पारानि। c.omits तद्यथा. 1. हेपत.. Left out in I. 101,C.सरनशेति. Maharyut निःसरणः, 111. नैयायिक क.नैयानिक. Maharyut. नाणिकः, 12 I. शानन्तर्य 9 ·24 ॥ धर्मसंयहः । CI. 'तबारी 'पुनलाः। तद्यथा ॥ स्रोतआयन्त्रफलप्रतिपन्नकः सोतनापन्नः 'सकृदागामिफल- प्रतिपन्नकः सकृदागाम्यनागामिफलप्रतिपन्नकोऽनागाम्यहन्फ- लमतिपत्रकोऽहंश्चेति ॥ . CIII. "तथाष्टौ प्रतिपुद्गलाः । तद्यथा । प्रधानुसारी धर्मानुसारी स्रोतआपन्नो देवकुलंकुलो मनु- प्यकुलंकुलः सकृदागामिफलः श्रद्धाविमुक्तिदृष्टिमान एकवीचिको ऽनागाभ्यंतरापरिनिवाप्युपहत्यपरिनिर्वाय्यभिसंस्कारपरिनिधी- यी शुतोऽई तः सर्वास्तानप्लुतो "दृष्टधर्मसमः कायसाक्षी खड्ग- श्वेति॥ CIV. MS. I. तदनु बादशाकारधर्मचक्रप्रवतकं कटमतः। तद्यथा। इदं दुःख- भार्यसत्यमिति भिक्षयः पूर्वमनुश्रुय नेषु धर्मेषु योनिसी मनसिं- गवतः चक्षुरुदपादि । ज्ञानमुत्पादि चित्योत्पादि । चुबिस्दपादि। इत्येकपरिचतकः१ इदं दुःखमार्यसत्य स तब खल्वभिज्ञात इति भि- क्षवा इत्यादि पूर्ववदितियः॥ इदं दुःखसमुदयमार्य्यमत्वं तव खल्व- A 11,C. तशष्टौ मंजुपुरं अगला. 1,C मजागा. 3.पि. 1. पहंति, प्रहशेति, तद्यथा, तथा 61 धोत सानु 7C.देयंकालगतः SU मनुषंगनंगनः. I मनुमगनंगना [संतरोपरि . This part of the RSS. 39 50 full of blanders, that it seems more useful to gire the eract text of both MSS. It is clearly a quotation from some such a passage as Lalitaristara, p. 340, Maharagga 1,6, 23 se 101 पद्धभुतः 12 ·25 ॥ धर्मसंयहः ।। भिज्ञाय महीणमिति हित्यादि तृतीयः। तथा इदं दुःखनिरोधआर्य- सत्यमिति हिप्रत्येकः ॥ इदं दुःखनिरोधार्यसत्यं तच खस्वाभिज्ञाय शाक्षात् कर्तव्यमिति हित्य द्वितीयः। इदं दुःखनिरोधंआर्यसत्य तत्र खलु भिज्ञाय शाक्षात् द्वितीय । तद्यथा इदं दुःखमार्गगामि- नि प्रतिपदार्यसत्येमिति त्येक ॥ इदं दुःखमोक्षगामिनी प्रतिप इत्यार्यसत्यं तत्र खलु भिज्ञायभावयितव्यमिति हि भिक्षव इत्यादि नृतीयः॥ परिवर्त इत्येव द्वादशाकारधर्मचक्रप्रवर्तनमिति ॥ MS.C. Restored Text. तदनु वादशाकारधर्मचक्रप्र तदव द्वादशाकारधर्मचक्रप्र- वर्तकः। कतमत। इदं दुःखमार्य- वर्तका कतमत्। इदं दुःखमार्यस- सत्यमिति भिक्षवः। पूर्वमनुथु- त्यमिति(मे) भिक्षवः पूर्वमननु- यतेषु धर्मेयु योनिसो मनसिग- श्रुतेषु धर्मेषु योनिशो मनसिकु- वतः॥ चक्षुरुदपादि। ज्ञानमुत्पा- र्वतः चतुरुदपादिज्ञानमुदपादि दि चितोत्पादि।चुनिरुत्पादि॥ | विद्योदपादि भूरिरुदपादीत्येक इत्येकपरिवर्तकं इदं दुःखमार्य- परिवर्तकं । इदं दुःखमार्यसत्यं सत्यं तच खल्वभिज्ञाय परिज्ञा-तत्र खत्वभिज्ञाय परिज्ञातमिति तमिति हि भिक्षवः। पूर्वम- | हि (मे) भिक्षवः पूर्वमननुश्रुतेपु नुश्रुयनेषु योनिसो मनसिङ्ग- धर्मेषु योनिशोमनसिकुर्वत इति तः॥ इति द्वितीयः॥ इदमार्य- द्वितीयं । इदं दुःखमार्यसत्यं तत्र सत्यं तत्र खल्वभिज्ञातं इति भि- खल्बभिज्ञायपरिज्ञातमितिभि- क्षवः। इत्यादि पूर्ववदितियः॥ क्षव इत्यादि पूर्ववदिति नृतीयं॥ [III.5] ·26 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ [तथेदं दुःखसमुदयमार्यस- त्यमिति प्रत्येकं । इदं दुःखसम- दयमार्यसायं तत्र खलभिज्ञाय प्रहीतव्यमिति द्वितीयं ।। इदं इदं दुःखसमुदयमार्यसत्यं तव दुःखसमुदयमार्यसत्यं तत्रखत्व- खत्यभिज्ञाय प्रहीणमिति ही- भिज्ञाय महीणमिति हीत्यादि त्यादि तृतीयं ॥ तृतीय। तथा इदं दुःखनिरोधआर्य तथेदं दुःखनिरोधमार्यसत्य- सत्यमिति हि प्रत्येकः ॥ इदं दुःख- मिति हि प्रत्येकं । इदं दुःख- निरोधआर्यसत्यं तत्र खत्वभि-निरोधमार्यसत्यं तत्र खल्वभि- बाय साक्षात् कर्तव्यमिति ही- ज्ञाय साक्षात्कर्तव्यमिति होत्या- त्यादि। द्वितीयः । इदं दुःखनि- दि वितीयं । इदं दुःखनिरो- रोधमार्यसत्यं तच खलभिज्ञाय धमार्यसत्यं तब खत्यभिज्ञायं साक्षात्कृतमिति द्वितीयः। साक्षात्कृतमिति तृतीय। नमा इदं दुःखमार्गगामिनि तथेदं 'दुःखमार्गगामिनी प्रतिपदार्य सत्यमिति प्रत्येक। प्रतिपदिल्यार्यसत्यमिति प्रत्येक इदं दुःखमोठगामिनी प्रतिपत्॥ इदं दुःसमोठगामिनी प्रति- इत्यार्यसत्यं तबलभिज्ञायमा- | पदिन्यार्यसत्यं तन खल्लभिवि. Ji cught to•be दुःसनिरोधमार्गगामिनी, or, at the US gives aftervards, दु:समो- क्षगामिनी, ·27 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ तव्यमिति हि भिक्षव इत्यादि ज्ञाय भावयितव्यमिति हि भि- तृतीयः क्षव इत्यादि द्वितीयं। [इदं दुःखमोक्षगामिनी प्र- तिपदित्यार्यसत्यं तत्र खत्वभि- ज्ञाय भावितमिति तृतीयं ॥ परिवर्त इत्येव द्वादशाकार- धर्मचक्रप्रवर्तनमिति ॥॥ cv. तब दानं विविधं । तद्यथा ॥ धर्मदानमामिपदानं मैचीदानं चेति ॥ CVI. शीलं विविधं । 'तद्यथा ॥ संभारशीलं कुशलसंयाहशीलं सत्यार्थक्रियाशीलं चेति ॥ CVII. शांतिस्विविधा । तद्यथा ॥ धर्मनिध्यानक्षांतिर्दुःखाधिवासनाशांतिः 'परोपकारधमक्षां- तिश्चेति ॥ CVIII. वीर्य विविधं । तद्यथा । 'संनाहवीये प्रयोगवीर्य "परनिष्ठावीय चेति ॥ 11. सामियदा. 20 omits from here to section CXVII 1. reads समर. 3. धर्मेण. 40. धर्मान. "I.सना. 61. परिनिरा.

·28 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ CIX, थ्यानं विविधं । तद्यथा। सदोपापकर्पध्यानं 'मुखवैहारिकध्यानमंशेपवैभूपितध्यानं चेति॥ cx. प्रज्ञा विविधा । तद्यथा ॥ श्रुतमयी चिंतामयी भावनामयी चेति ॥ CXI. उपायस्त्रिविधः । तद्यथा ॥ सर्वसत्वाववीधकः 'सत्यार्थाभावकः क्षिप्रमुखाभिसंबोधि- श्वेति॥ CXII. प्रणिधानं विविधं । तद्यथा ॥ 'मुस्थानमाधिकं 'सत्यार्थप्राधिकं बुद्धक्षेत्रपरिशोधक चेति ॥ CXIII. बलं विविधं । तद्यथा ॥ कर्मव्यावर्तकं 'क्लेशोपकर्पक मानप्रमादादिव्यावर्तकं चेति ॥ cxIV. ज्ञानं विविध । तद्यथा । अविकल्पकं विकल्पसमभाववोधनं "सत्यार्थोपायपरोक्षं 9 चेति ॥ Cxv. "तबावरणे हे । तद्यथा ॥ "क्लेशावरणं यावरणं चेति । 4 10. समुथै I मुख्याने प्रा. सविन्य शेयर 1.मत्या मत्यार्यमातिको 11.लाशापक. 10 I. सत्ताधापा. 11.सावले छोयो। I. प्रमुसाभि 1.मारप्रमा'. शपर.

·29
॥ धर्मसंग्रहः ॥
CxVI. निरात्म्यं विविधं । तद्यथा ॥
धर्मनैरात्म्यं पुगलनैरास्यं चेति ॥
CXVII. संभारी विविधः । तद्यथा ॥
पुण्यसंभारो ज्ञानसंभारश्चेति ॥
cxVIII. नत्र पट् समाध्यावरणानि। तद्यथा ॥
कौसीय मानं शाम्यमौद्धयमनाभीगः सत्याभोगश्चेति ॥
CXIX. तत्र प्रतिपत्त्याप्टौ प्रहाणसंस्काराः । तद्यथा ॥
श्रद्धा वुद्धो व्यायामः प्रब्धिः स्मृत्तिः संप्रजन्यं चेतनोपेक्षा
चेति ॥
Cxx. तब चत्वारो द्वीपाः । तद्यथा ॥
'पूर्वविदेहो जवुद्वीपोऽपरगोदानिस्तरकुरुद्वीपश्चेति ॥
CXXI. अष्टावुष्णनरकाः । तद्यथा ॥
संजीवः 'कालसूत्रःसंघातो रौरवो महारोरवस्तपनः "प्रता-
पनोऽवीचिश्चेति ॥
10. नैरात्मा हि. 21. कौशीत्यां सानमुरसं । शाप सौदापा.
पष्टी. 41 प्रमेदि. See section XLIX.
I.दीपा:
c.गोपरि Mahavyut °गोदनीय. Pali °goyāna (="गोदान Childers)
"I.कारशूत्रः .कारसूत्र,
11. पतपन, 0.प्रतपन.
30.भिसावा
01..पिदह.
1.उस्तनरका.

·30 * ॥ धर्मसंग्रहः । CXXII. अष्टौ शीतनरकाः । तद्यथा ॥ • 'सर्बुदो निरवुदोऽटटोऽ पपो हाहाधर उपाल: पद्मोमहा- पद्माथेति ॥ CXXJ11. सप्त पानालानि । तद्यथा ॥ 'धरणितलोउंचलो"महाचल आपः "कांचनः "संजीवी नरकश्चेति ॥ cxxiv. द्वौ चक्रवाडी। तद्यथा ॥ चकवाड महाचक्रवाडौ चेति ।। cxxv. "अष्टांगपर्वताः। तद्यथा ॥ "युगंधर "ईशाधरः खदिरकः सुदर्शनो "विनतकोऽयकों नेमिंधरगिरिः सुमेरुश्चेति ।। CxxVI. सप्त सागराः। तद्यथा ॥ क्षारः क्षीरो दयुंदर्पितं मधुः सुरा चेति ॥ L.सद निभुदः. C.निर्युदः Naháryut. Trsti and Ev for अपपand हाहापरnourlist "1,0. उत्पब 1. C .; and after this word, trifta and gettis; sce Notes पाहानि. I.धरणिन.. 1.पवन.. 101. महापना 110मावर. मजीप:. 131., . पक्रयादी. Comits TI91, aud does so in the following two sections. "I.याद. WI. यादी. 16 संगपर्य: C. वांगनपर. C. युंग 11., C. साधार 19 1.,0. विनीत. 1. अपनधि. A I.मृतं. 17 201.शा. 21 ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 31. . CXXVII., तत्र षट् कामावचरा देवाः । तद्यथा ॥ 'चातुर्महाराजकायिकास्त्रायस्त्रिंशास्तुषिता यामा निर्माणर- तयः परनिर्मितवशवर्तिनश्चेति ॥ CxxVII. अष्टादश रूपावचरा देवाः। तद्यथा ॥ . 'ब्रह्मकायिका ब्रह्मपुरोहिता ब्रह्मपार्षद्या महाब्रह्माणः 'परी- ताभा अप्रमाणाभा 'आभास्वराः परीतशुभाः शुभकृत्स्ना 'अन- भ्रकाः- पुण्यप्रसवा वृहत्फला 'असंजिससा अवृहा 'अतपाः सुदृशाः सुदर्शना अकनिष्ठाश्चेति ॥ CxxIx. चत्वारोऽरूपावचरा देवाः ॥ "आकाशानंत्यायतनोपगा "विज्ञानानन्यायतनोपगा आ- किंचन्यायतनीपमा नैवसंज्ञानासंज्ञायतनोपगाश्चेति ॥ cxxx. विविधालंघनाः । तद्यथा ॥ सत्यालंघना धौलंघनानालंघना चेति ॥ cxxXI. विविधा महामैत्री । तद्यथा ॥ सत्यालंघना धर्मलंधनानालंघना चेति ॥ 11 16 6 11. कायिकादेवाः. 21. वशकायिका. 31. परिताभा:. 4Iसभास्वरा. I.,0. परीत. 61,0. शुभकृष्णः I. अनद्रकाः. C. ससंगिसत्वा. I °सत्याः. I.पवपाः. C.अटपा. 10 I., प्रारुप०. 11. भाभागानित्यायतनादेवा. 0. प्राभोगानित्यातनोपगा:. 12 I. विज्ञानायतनापगा.. C. विज्ञायतनोपगा.. 13 I.अकि. 14 1.नासंज्ञायनोप 15 1.त्रिविधामंदारुणः. C. omits तद्यथा and does so in 16 1.सत्वल. the following two sections.

·॥ धर्मसंग्रहः ॥
CXXXII. विविधं 'कर्म । तद्यथा ।।
'दृष्टधर्मवेदनीयमुत्पद्यवेदनीयममरवेदनीयं चेति ।
CXXXIII. विविध प्रातिहार्य । तद्यथा ॥
'ऋद्धिमातिहार्यमादेशनामातिहार्यमनुशासनीप्रातिहार्य चे-
ति॥
CXXXIV. अष्टावक्षणा: । तद्यथा ।
'नरकोपपत्निस्तिर्यगुपपत्तिर्यमलोकोपपत्तिः प्रत्यंतजनपदी-
पपत्तिघीयुपदेवोपपत्तिरिद्रियविकलता मिथ्यादृष्टिश्चिमोत्पा-
दविरागितता चेति ॥
cxxxv. विविधा विकल्याः । तद्यथा ।
अनुस्मरणविकल्पः "संतिरनविकल्पः सहजविकल्पशेति ॥
CXXXVI, चत्वारः समाधयः । तद्यथा।
"शूरंगमो गर्गणगंजो विमलप्रभः "सिंहविक्रीडितक्षेति ।।
CXXXVII. चतुर्दगाव्याकृतवस्तूनि । नद्यमा ।।
शाश्वती लोकोऽशाश्वतो लोकः शाश्वतवाशाश्वतश्च "नव
11.पि मा. I. दुधमा C.दुधम ये. उत्पा
Tr.. म. विवाजिहा. 61,नरकोपरि पत्रिगुपतिः
*पादो. हापुपदेवो . c.दीपापुपदशोक 11. पिकाता.
C परिमिता.
मनीगापि 121fTR:.
WIT
"दि
11.शारताशाम्बाथ. 151,C.ANTRATARI.

·33 - ॥ धर्मसंग्रहः ॥ शाश्वती नाशाश्वतश्च । अंतवाँल्लोकोऽनंतवाँल्लोकोतवांश्चानंत- वाँल्लोकश्च 'नवांतवान्नानंतवांश्च भवति तथागतः परं मरणाच्च 'न भवति तथागतः परं मरणाच्च भवति च न भवति च तथा- गतः परं मरणा व भवति न न भवति तथागतः परं मरणात् ।सं जीवस्तच्छरीरमन्यो जीवोऽन्यछरीरं चेति ।। cxxxVIII. त्रीणि कुशलमूलानि । तद्यथा ॥ अधेपोडलोभोऽमोहश्चेति ॥ cxxxIx. "एतद्विपर्ययात्रीण्यकुशलमूलानि । तद्यथा। लोभी मोहो वेषश्चेति ॥ CXL. "तिम्रः शिक्षाः । तद्यथा ।। 'अधिचित्तशिक्षाधिशीलशिक्षाधिप्रज्ञाशिक्षा चेति ॥ इति नागार्जुनपादविरचितोऽयं धर्मसंयहः समाप्तः ॥ ॥ ॥॥५५॥ ॥ ॥५॥ ॥॥॥॥॥॥ ॥ शुभमस्तु सर्वदा ॥ ॥ 13 3 10 I., संतवानलोकः. I., C. अनंतवानलोकः. I.,C. संतवाश्चानंतवालोकष्ट: *.नैयांतयानांतषश. C.नैवांतवाध्यंतरश्च. 1 °गतः परं मरन्यद्रन. C.पर मरनाथ. I °गत परं मरन्वाच, ०.परं भरनाच. I. भवति । तथागतं परं मरणात्। 1.नैव भवति न भवति । तथागतः परं मरणाद. Left out n C. 1.स भावः नन्तरीरं. C.म जीकः । तासरीर। I. संन्यो जीयोऽन्यत्सरी. सन्यो गीयो अन्यत्सरीर. 11 I.एतद्विपययोत वाणि. C.हिपर्ययातचीणि, 12 1 त्रिशशि ७.वि: शि°, and omits नद्यपा. 13 I. अद्विचितशिपा. 111,C.पितायां. IBC. समामिति ॥ ॥ शुभमस्तु ॥७॥ [III.5.]

·NOTES. 'नमो रत्नत्रयाय॥ रनवयं नमस्कृत्य सर्वसलहितोदयं । कथ्यते मोहनाशाय धर्मसारसमुच्चयं । Having worshipped the jewel-triad, which causes the good of all beings, (this) collection of the essence of the law is told in order to destroy delusion.' H4, unless it is a neuter noun, ought to be hau. This introductory verse is found in both MSS., but the Chinese version reads differently, viz, 'Salutation to all the Buddhas, whose knowledge is omniscience, and who are the teachers of gods and men; and to the laws preached by the immense and numberless Buddhas. (This is) a compendious collection of the names of the true laws preached (by them).' This verse, though it is different in some degree; seems to be a translation of the verse found in F. 1. Tifa Taif The three treasures' Lalitav. P 546, 2-7. Mahâvagga I, 4, 5, I, 6, 29-47 (Sacred Books of the East, XIII, 83f and 97-102). Childers, p. 402 b. Boddho, Dhammo, Sangho. Burnouf, Introd p. 221. Koppen, 1, 550. Kem, I, 284. Cunningham, Ladak, P. 3611. Hodgson, pp. 27, 53, 93. Beal, p. 99 Eitel, p 150. "The Buddha, the Law, the Clergy' On Dharma, see Dhammapada, transl by M M ,S.B E, X, p.3. II. fu ufufa "The three vehicles.' Saddharmap., chaps I, II, III; cf. Burnouf, Lotus, p. 315. Äryamahákarunapundaríkasutra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 172. Not in Pali, Childers, p. 595 b. Beal, Catena, p. 253 Hodgson, pp. 60, 102, 145. Koppen, I, 418f. Eitel, p. 151.477 instead of going to occurs in Saddharmap., chap 1, verse ro. Sometimes "Two vehicles' are mentioned, viz. HETTA 'Great vehicle,' to which the 96417 belongs, and EtagraSmall or inferior vehicle,' to which the 193 and TR-5401 belong 2*417 'The single vehicle,' Saddharmap, chap II, ver. 101 (Sicred Books of the East, XXI, 53). P 2 ·36 ॥ धर्मसंग्रहः । III, 49 qu: 'The five (Dhyâni)-Buddhas,' cf..sects. IV and XII. Rgyud XIX, 20 (Feer, p 343): 49TH+1191. Bumouf, Introd. pp. 119, 557. Hodgson, pp. 27, 58, 64 n. 33, 93. Köppen, 11, 27. Wassiljew, p. 187. Kem, I, 323 f.; II, 172, 380 n. Rh. Davids, 203. Cunningham, Ladak, P 364. Wilson, 11, 12, has six, viz. besides the fire mentioned in our list, RS. On THATY, see Sukhấvati-vyûha, Anecd. Oxon , Aryan Series, I, Part II; Nax Alüller, Selected Essays, II, p. 313. Beal, Buddh. in Ch., pp. 128, 159 ff. Eitel, p. 6. IV. That : 'The four goddesses.' Wilson, II, 12, 35, 36. Hodgson, pp. 93, 94. Wassiljev, p. 125. Kern, 1), 173. Cunningham, Ladak,,p. 364. Rgyud XIV, 33 (Feer,'p 330) has a &c.; cf. Rgyud XXI, 3 (346). Etian, III, 7 (295); !V, 12 (298). ATT, XIV, 49 (332) is called man wirautat; XVIII (339) is iacuaca. Wilson gives Jr, Taurat, ayat (t), TA (2), 7430 (3), 9127 (4), 1974), as wives of the Buddhas in sect. IIc, in the same order. And again, p 27 (from the Trıkândasesha). HET(4); TERIT; vagi or é trazt; aitat (sect. V, 3); 1997 (1) V. a ten: "The fise protectors.' Cf Wilson, II, 13, waartstattuttut, Rgyud XIII, 6 (Feer, p. 318). Waison gives ofteret (1); WETREUH feat (z); neragat; Ferra (5); Eristot (4): cf. sect. IV. On Rakshasis, see Burnoul, Lotus, p. 140. VI. Temat: "The seven Tathagatas.' Vipassi, Sihhi, Vessabhi, Kakusandho. Konågamano, Kassaro (Sakıyamuni) Buddhavamsa XXI seg. Lalitas pp 5-6. Mahāvastu 1, 2, 317ff.; of FE (TE), Mdo. XXII, 4 (Feer, p. 272), and Rgud X1, 8 (311), Fire Safoutafanufakt, Rgyud X, 5(309) Gataka I, 41-44. Pârâgika 1, 3, 1 (Vinaya III, p. 7). Clulders, P. 96b. Burnoul, Introd. p. 317. Wilson, II, 5. Hodgson, pp. 94, 116; cl. P. 33 llardy, Manual, p. 94 f. Köppen, 1, 314 1. Kern, 1, 321 1. Eitel, 11, 122. IHemakandra, ver 236, gives कपिन instead of कनकमुनि. According to the Saptabuddhastotra (transl. Wilson, II, p. 5), of Cambridge Catalogue, p 14) faaf597 was born at synnt, and became Buddha under a PITEST tree. शिपिन् WEY grar अनुपमा 33 71 91 11 17 ·॥ धर्मसंयहः॥ 37 " " " " " " " " अश्वत्य" ककुछंद was born at.होमवती and became Buddha under a शिरीप tree. कनकमुनि शोभनवतो उर्दुपर काश्यप वाराणसी न्यग्रोथ शाक्यसिंह कपिलपुर And मैत्रेय will be borr at केतुमती and will become Buddha under a नाग tee. On Tathầgata, see Max Muller, Dhammapada, p 94, note. VII. पवारो लोकपालाः 'The four guardians of the rrorld.' 1. Dhaturattho; 2. Vırûlho or Virulhako; 3. Virů pakkho; 4. Vessavano. Childers, p. 230 b, under Mahârágâ. Burnouf, Introd. p. 603 (Lotus, pp. 3,98, 145). Bumour (Introd p. 601) identifies them with the Katurmahârågas. Hardy, Manual, p. 24. Köppen, I, 250%; II, 261. Kern, 1, 291, Eitel, p. 145 (s.v. Tchaturmahârâdjas) VIII. अष्टौ लोकपाला:. IX. दश 'लोकपालाः. X. चतुर्दश लोकपालाः. XI. दश क्रोथा: "The ten gods of anger.' Wilson, II, 24, 33. Burnouf, Introd. p.550. Koppen, II, 297 यमारि, vide Rgyud VII, 1, 2, 4 (Feer, P. 302); there are two, viz. कृष्ण° and रक्त; besides, मंजुश्री called यमारि. Cr. चक्रसंवर, Taranatha, pp 177,235,238,240, 245. XII. sypt futhar: (cf. sect. III). Wilson, II, 15. Rgyud XI, 11 (Feer, p. 312). Commonly only five are enumerated, viz. ममंतभद्र, वनपाणि, रत्नपाणि, पमपाणि, विश्वपाणि. Koppen, II, 27. Hodgson, pp. 28, 58. Kern, II, 172 f. Vide Cunningham, Ladak, p. 364. Rh. Dands, p. 205. Wilson, II, 13, 14, has :-मैत्रेय (1), समंतभद्र (3), as sons of पैरोचन; अनंतगंज (e), यन्त्रपाणि (4), मंजुनाथ (5), as sons of अधोभ्य; क्षितिगर्भ (1), son of प्लसंभव; खगर्भ (8), son of अमिताभ; सर्वनिवरणविष्कभिन (6), son of समोयसिंह. पमपाणि is the same as अपलोकितेशर, about whom see the Karandavyaha (Cambridge Cat), of which an abstract is given in Burnoul's Introd, p. 221 ff. (cf Feer, p 246), and which was edited in Calcuta, 1873, and the Saddharmap., ch. XXIV. Kern, 1, 324 ff., II, 171 f. Beal, pp. 119 ff., 133 ff. Eitel, p. 18 ff. Besides tenu and innt, which latter is his usual name, other compositions with मंजु occur as names of the same being, as °योप, देव, भद्र, &c.; see Burnour, Lotus, p. 498 ff. IS ·38 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ XIII, ftra: 'The six goddesses of magic. Cf. Mahấvyutp., sect. 192, where II, Tight, Taigi, aygt. Rgyud I, 11-13 (Fees, p. 293); II, 2, 4 (294); I, 5 (295): quifnatágaard, IV, 8 (297); IV, 25(298). FAKTET SATUR, Rgyud III, 3 (294); cf. III, 7 (295). Taranátha, transl. Schieſner, pp. 192, 240, 254, 323, 328. alfari, Tåran., Pp. 189, 196, 244. Tafsit, Rgyud IV, 2 (Feer, p. 296). Hodgson, p. 94. INTEET is to be read in one word, the number 'six' would be wrong XIV. Axfauraren 'The sevenfold highest worship.' XV. stfo TATATER "The three roots of virtue C Lalitay p. 38, 7(Dharmál. 83 and 84), affufaa and 977; cf. Kern, 1,415. XVI. RTU Tafgetu: "The four perfect states.' Trigl. p. 12. .Lalitav. P. 35, 4 ff (Dharmál. 14-17). Childers, pp. 95 a, 569 r. Kern, 1, 370, 393, 408. Hardy, East. Mon. pp. 343, 249. * Frendliness; 2 Kindness, 3. Lively interest; 4. Indifference' (according to Kern) See also Rhys Davids, Buddhist Suttas, S B. E, X1, p. 273. XVII, ac meant: "The six transcendental virtues.' Lalitav. P. 38, 10 ff (Dharmál. 87-92); cf. Kern, 1, 415 (r. Bumouf, Lotus, P-544 ff. Kern, 1, 431. Schlagintweit, p. 36. Eitel, p. go. '1. Charity; 2. Morality; 3. Patience; 4 Energy, 5. Nierucation, 6 Wisdom XVIII. ET MIATT: "The ten transcendental virtues' (cf. sects. XVII and CV-CXIV). 1. Dana-paramita (1); 2. sila-nâramita (2); 3. nekkhamma-paramita; 4. paññá-paramiti (36); 5. fıriya-paramita (=4); 6. khanti-paramita (3); 7. sakka-paramitá; 8 adhitthina-paramita; 9. mettiparamita; 10. upekha-pâramita. Mahävyutp, sect. 30. Trigl p. 11b (12). Feer, p. 205. Childers, p. 335 a. Cl. Gitaka I, 20 f., 45. (Rhys Davids, Buddhist Birth Stories, I, 181, 546.) Hodgson, p. 97. Kern, 1, 301. Desgodins, p. 3494 Eitel, p. 9o. '7. Means (i. e, experience in means, cleverness; 39143rd, Lalitar p. 38, 21-Dharmii 93); 8. Prayer; 9. Force; 10. Knowledge.'

·* ॥ धर्मसंग्रहः ॥ 39 The commentary to Hemalandra, 1er. 234 (ed. Boehti. and Rieu, p. 317), gives them as Balas; he has Tifa instead of Asl, and afwyta for fv. XIX. ATT ÅTETErfit The four elements of popularity." I. Dẫnam; 2. piyavakanam; 3. atthakariya; 4. s4 mi nattata. Mahâvyutp., sect. 31. Trigl.p 12 b (17). Abhidharmakosavyakhya, fol. 34 a, 1.7. Mahîvastu, I, 3, 11, gives a list a little different: दानं घ प्रिययाधं च तथापया समानमुपदुःरता। teafa fant ugfé afecta Frin (cf. Senart's note, p. 370.) • Lalitav, p. 38, 22 f. (Dharmál. 94); cf. Kern, 1, 418. Lalitav. p. 42, 14 f., where wafnar is given for all. Childers, p. 447a. Burnouf, Lotus, p. 405. Eitel, p. 145 b. *r. Liberality; 2. Affability; 3. Beneficent rule; 4. Impartiality.' XX, GT-ET: "The five supernatural faculties.' 1. Iddhividhå or iddhippabbhedo (=5); 2. dibbasotam; 3. parassa ketopariyananam or parakittavigânanam; 4. pubbenivasanussatiñá. nam; 5. dibbalakkhu(=1). Sometimes a sixth is added, viz. &savakkha. yakarañanam. Saddharmap., transl. Kern, pp. 89, 131 n., 243. Sulhivali, Pranidhana 5-9 (p. 12 f.) Childers, p. 5 b. Six abhigiiis occur in Mahávyutp, sect. 10. Ilemat. Abhidhanafint. ver. 233, P. 316, where asravalshaza is added before riddhi. Bumouf, Introd. p. 295, Lolus, pp 291, 820 ff. Eitcl, p : f. Köppen, 1, 411. Kem, I, 297. Max Müller, Dhammapadi, p. 13 1. Drine sight; 2. Diviac hearing, 3. Knowledge of others' thoughts; 4. Memory of former abodes; 5 Magical science; (6. Knowledge how to destroy human passion.)' XXI. ONTSTAARIFA 'The four nobic truths' (cf. rccts, XCVII-C). 1. Duklham; 2. dukkhasamudayam or .samudayo; 3. dukkhanıro. dham or-nirodho; # palipadi or m3850, Lahtav. p. 541, 2 fl.; cf. p. 36, 14 T. (Dharmál. 48-51), and Kern, 1, 411. CI. Saddharmap, transl. Kern, pp. 18, 90 (ver, 100 tr.), 158 n. :. 354. Dharmila hrapravartanasdira, transl. Fecr, Ann. Mus. Guim. V, 114. Analatursatsa. sutra (Mdo. XXVI, 13; Feer, p. 279), transl. Feer, Ann. Mus. Guim. 1, 121 1, ·40 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ Mahavagga I, 6, 19-22 (p 10 f.); fransl., p. 9411. Puggala-paññatti I. Childers, p. 56b, s v. Kattári ariyaşałkâni. Burnour, Lotus, P. 5174. Koppen, I, 220 ff Hardy, Manual, p. 496. Oldenberg, p. 128211. Kern, pp. 72,367; 207, n. 4. Rh. Davids, Buddhism, pp. 48, 106. Schlagintweit, p. 16. Eirel, p. 34. '1. Suffering; 2. Cause of suffering; 3. Cessation of suffering i 4. Path (to the cessation)' XXII. ft kur: The fire attributes of being.' 1. Rapam; 2. vedanâ; 3. safiia; 4. sankhârâ; 5 viññanam. Nahávyutp., sect. 96. Trigl. p. 19 (33) Feer, p. 203, Ann. Mus. Guim, V, 124, 145, 177 f. Childers, p. 198 b. Mahâvagga I, 6, 38 ff. (p. 13 p.) Puggalapaññatti I. Burnouf, Introd. p.512. Colebrooke, 1, 4202 Hardy, Legends, p. 236 (Gogerly); Manual, pp. 388, 399. Koppen, I, 602 f. Oldenberg. Pp. 128 n., 213 ff., 255, 279. Rh. Davids, Buddhism, p. 90. Beal, p. 199. Eitel, p. 129 b. Comment. to Hemakandra, ver. 233 (ed. Boehtl. and Ricu, p. 316). M. M., Dh. P., P. 54 '1. Material form; 2. Sensations; 3. Perceptions; 4. Conformations (Childers, Discrimination); 5. Consciousness' (sce Qldenberg, Buddha, transl. Hocy). XXIII. लोकोतरपंचस्कंधा.. Mahâvyutp., seçt. 2. Trigl. p.9 (7). Bumouf, Introd. p. 457. Cl. Kem, 1,351, XXIV. TURCIfa "The twelve organs and objects of sense.' 1. Kakkhayatanam, 2. sotâyatanan, 3 ghanayatanam; 4. givhayatanam; s. kâyâyatanam; 6. mapayatanam; 7. tapâyatanam; 8. sad. dåyatanam (9); 9. Gandhấyatanan (8); 10. rasayatanam; Ir. phollabbâyatanam, 12, dhammâyatanam. Mahâvyulp, sect. 102. Childers, p. 75 b. Puggala-pañatu I. Burnouf, Introd pp. 500, 635. Hardy, Manual, pp. 403, 453. klassiljev, pp 340 1., 244, 252. Koppen, I, 602 *1. The eye, 2. The ear; 3. The nose; The tongue; 5. The body; 6. The mind; 7. Form; 8. Sound; 9. Odour; 10 Taste; 11. Touch; 1:. Ideas' (according to Childers). XXV, VEITT VAT: "The eighteen principles.' 1. Kľakkhu (T); 2. rûpa (7): 3 kakkhuviññana (13); 4. sola (3); 5. sadda (9); 6. sotasiññana (14); 7. Ghána (3); 8. gandha (8); 9. ghén 3- ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 41 vinfâna (15); 10.givhå (4); 11. rasa (10), 12. givháviññana (16), 13 kåya (5), 14. photthabba (11); 15. kâyaviññana (17); 16. mano (6); * 17. dhamma (12); 18. manoviñiñâna (18). Mahâvyutp., sect. 103. Cf. Ndo. XXVI, 14 (Feer, p. 279). Childers, p. 121 b. Puggala-paññatti I. Burnouf, Introd. p. 449; Lotus, p. 511. Hardy, Manual, pp. 399 ff, 432, 419 ff. Cf Wassiljew, p 253. * The first twelve are the same as the âyatanas (sect, XXIV), then follow 13. Vision; 14. Hearing; 15 Smell; 16. Taste ; 17. Feeling; 18. Thought." XXVI, ZACT EYEBUT: "The eleven physical elements.' Childers, p. 405b, has twenty-eight: 1. Pashavidhatu ($ 39, 1), 2. ápodhâtu ($ 39; 2); 3. tegodhâtu ($ 39, 3); 4. vâyodhâtu ($ 39, 4); 5 kakkhum (1); 6. sotam (2); 7. ghanam (3); 8 givhân (4); 9. kâyo (5); 10. rapam (6); 11. saddo (7); 12. gandho (8); 13. raso (9); 14. itthindriyam; 15. purisindrıyam; 16. givitindriyam, 17. hadayavatthu; 18. kayaviññattı; 19. vakiviññiatti (11); 20. âkâsadhatu ($ 39, 5); 21. rûpassa lahutâ (cl. $ 38, 7); 22. rûpassa mudutâ; 23. rûpassa kammaññata; 24 ripassa upakayo; 25. rûpassa santati; 26. r@passa garatâ; 27.rapassa anikkata; 28. kabalinkâro âhâro ($ 70) Cf. Puggala-paññatti I. Hardy, Manual, p. 414 ff. XXVII. agat fafayı «The three sensations.' I Sukhâ; 2. dukkhâ; 3 adukkhamasukkhâ. Childers, p. 561 b Mahâvyutp, sect. 98 Burnouf, Introd p. 459 Kern, I, 344 r. Pleasant sensations, 2. Painful sensations ; 3 Indifferent sensations.' XXVIII. ASTFY:. Abhıdharmakosavyakhya (Société Asiatique, M. C), fol. 306: fafaatneorfrafa i fafas quais grafaret af ATFE I PROTED aftaiç: 11 AIMET तखभाषा ॥ दुःखादीत्यादिशब्देन लोहितादीनां ग्रहणं पसौ संज्ञा स्कन्धः ॥ यदि परिछेदा- त्मिका संज्ञा तसंप्रयोगे निमिनमुहंततीति, etc. XXIX, fgfqyt:. XXX, faBITIWAITINT (cf. scct. LXIX, 11 and 12). Cf. Mahâvyuip, sect. 100. Hardy, Manual, p 404 ff. Kern, p. 346 ff. 71, 9941, Lalitar, p 35, 12 f. (Dharmál 22 and 23); cf. Kern, I, 409. M.M, Dh P., p. 54. (111. 5.? G, ·42 ॥ धर्मसंग्रहः॥ XXXI, fagfeny SOFTUEET. Cf. Mahas yuip, sect. 100. Kern, 1, 346. Rhys Davids, Buddhism, r. 21 XXXII. बीएपसंस्कृतानि, Abhidharmalo, vol , fol. 3: What are Anäsrasa-dharmás? They ate Margusatyam and three Asamskritas. What are the three? They are Akasa and tuo kinds of Nirodhas, What are the two kinds of Nirodhas? They are Pratisankhfântsodha and Aptsankhyârirodha. Those three Asamskritás, viz. Âkisa, etc., and Margasatyam are called Anastavadharmis, etc.' (Then follows an es. planation of the three words.) Sce Vj alhy &, fol. 12 a, ff. 1. n., D. P., 7.63 Colebrooke, Misc Essays, I, 121. XXXII. o frage: "The sit objects of sense.' Rapam, form; saddo, sound; 3 gandho, odour; f. raso, taste; 5. phasso, contact ftouch), 6.dhammo, ideas.' Cf, Naháry atp., sect 97b Trigl p 19 (35) Childers, p 584 a, s. 1; visayo. XXXIV. द्वादशविध रूपं. Cr Mahâujutp, sect. 970 Tng! p 23 (56-58) XXIV. Terlantar fav. Tam Thc cightfuld sound.' C Mab (i yup, sect 970 Childers, p 410b Ict. Wörterb, s, We must read ash jumsaliridhah, there being fourteen sounds, which, as they arc cither pleasant or unpleasant, become thenly-eight XXXVI. # afgt: "The sesfold taste.' 1 Kasaro (f), 2 tutto (5), 3 madhuro(); farano (3); 5 ambilo (2): 6 katuko (4) Childers, p. 402 a, 5. v. 1950. Mahiy yuty, sect 976. Trigl. p 26 (60) Pet korterh, I 'n Seest, z. Sour, 3 Salt; (Acrid; 5. Butter; 6 Astringent.' XXXVII, yard w: The four smelle? C Nahávutr, sect. 97 h, Trigl. p. 25 b (59). Pet. Wurterh., s. v, from NBh XII, 0848, sficre nine kinds of shell are enumeratoi, vz.: 1, 8 (cſ »); war (cf. 2), 3. Ryt; 4.72; 5. faeifet; 6 HET (cf. 37); 7. fery, 8, Fa; 9, TT, (cf. 4?). 't. Gooi smel); 2. Bad smell; 3. Constant smell; 4. Changeable smell' ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 43 XXXVIII. 29174 farfa · The cleven clements of touch' (cf. sēct. XXVI). Cf. Mahůvy utp, sect. 97 C. Trigl. p. 26 (61) 1. Earth; 2. Water; 3. Fire; 4. Air; 5 Smoothness; 6. Hardness; 7. Lightness (Buoyancy, Chillers), 8. Heaviness; 9 Coldness; jo. Hunger; 11. Thirst.' XXXIX. 49 HET LATGT The five great elements.' 1. Pashavidhâtu; 2. apodhâtu; 3. tegodhatu; 4. vâyodhâtu. Childers, p. 227a, s v. kattaro mahâbhâtå. Four kinds of the great clements are more commonly known. Mahâvutp., sect. 97. Trigl. p. 25 (55). Burnoul, Introd. p. 636; Lotus, p. 514. Koppen, I, 601. Colebrooke, I, 416 1. Pet. Worterb, s. v., has the five. 1. Earth; 2. Water; 3. Fire; 4. Air; 5. Ether' XL. ja siiralfa The qualities of the five elements (cf. sect. XXXIII). Viz 991, 19:, Hi, y:, *19:; T:, TĦi, si, Fiai, R; TIT:, fapt, qui, afa, viri. See the Sankhyakârıkâ, ver. 22 ff. Colebrooke, I, 417. '1. Form; 2. Sound, 3. Odour; 4. Taste; 5 Touch.' XLI, fásta: par: "The twenty kinds of voidncss.' Commonly only eighteen kinds are known; so in the Cambridge MS., the Chinese Version, and Mahâvyutp, sect. 33 Trigl. p 13 (18) Cf Tecr, p. 205 Hodgson, p. 93 Max Muller, Anecdoia Oxon , III, p. 55. See also scct LIX. XLII. ZIENINTSATTE: 'The twelvefold chain of causation.' Parikkasamupa 1. aviggâ, ignorance; 2 sank hâri, conformations; 3. viññinam, consciousness, 4 nâmarûpam, name and form, 5 salây atanam, the six organs of sense, 6 phasso, contact, 7.vedanî, sensation, 8 tanha, thirst (desire), 9 upâdânam, clinging (to existence), 10 bhavo, being, II. gati, birth; 12. garåmaranam, old age and death (according to Childers and Oldenberg). Mahavyutr, sect. 109. Trigl p. 14 b (22) Lalitav, 440 ff. Aryamahakarunapundarikasútra, transl Feer, Ann Mus Guim V, 169f leer, p 204. Childers, PP. 359 b, 278 b (s. v. nidinam) Nahânıdana-sutta, transi Burnour, Lotus, p 533 ff. Mahavagga I, 1, 2 ( 1); 1, 5, 2 (p 5) Burnouf, Introd, pp. 483 11., 623; Lotus, pp 332, 530 ff. Hardy, Manual, pp 3911, 432. East Non, j'P 6, 193, 301. Koppen, I, 609 ff Hodgson, p. 79 Oldenberg, p. 224 M. Schlagintucit, p. 22 ff. Colebrooke, Misc. Essays, I, 420 f., 453 ff. (Childers). Cf Sacred Books, ·॥ धर्मसंयहः॥ . 412 ff X, 2, p 131,, Anecdota Oxon., Aryan Series, III, Pragnia-paramita-sútra, ed Max Muller, p. 57. Eitel, p. 84 (s. v. nidîna). ILIII, F#fanffurfa Vår: "The thirty-seren constituents of true knowledge' (Kern). Saddharmap, transi Kern, p, 420 (n ). Childers, p. 92. sattatimsa bodhapakkhiya dhammi. 1. The four Satipadthinas; 2. The four Sammappadhinas; 3 The four Iddhipâdas; 4. The five Indriyas; 5. The five Balas; 6. The seven Bos. ghangas; 7. The Ariyo allhangiko maggo Pårigika IV, 4, 1 (Vinaya III, p. 93). Pålittiya VIII, 2, 1 (IV, p. 26) Burnouf, Lotus, P 430 Hards, Manual, p 497(51) Koppen, 1, 436. Kern, 1, 301, Sacred Books, XI, 61 ff Eitel, p. 256. XLIV. tera1fa 'The four carnest meditations.' i Kayanupassanî; 2 vedananupassana; 3. Aitta nupassana; 4. dhammå nupassana. Mahirzutp, sect. 34. Taigi r 15(25) Lalitat p. 36, 1817. (Dharmal. 52-55); cf Kern, I. 4111 Childers, r #66 b; cf X'ullangga IX, 1, 4 (p. 240). Burnouf, Lotus, p. 431 Wastilje, p. 248, n 3. Kern, 1, 301. Rh Davids, p 172. Eitel, p. 1303 Vas Muller, Dh PP 27. '1 Meditation on the impurity on the body, 2. Meditation on (ilie evils of the sensations; 3 fecitation on (the cyanescence of thought, 4. Meditation on (the conditions of) existence.' XLV. if #RAKETTIT 'The four right exertions, Mahávyutp. ccct 35. Tngl p 16 (26). Lalitay p. 36, 228. (Dharmál. 56); cf. Kern, 1, #72. Childers, p 4332 Hardy, Vanual, p. 497 (13). Kern, 1, 3018. Rh Davids, p. 172f Litcl, 120 *Lrertion to rotan mentonous conditions alteady existing; 2. Fxertion to profuce such not yet in existence; 3. Exertion to put away sinful states already eristins, 4. Exerion to prevent such arising.' XLVI. MT 9: The four constituents of magic poter.' 1. Khandasamadhipa dhanasankhárasamannagatam; 2. viriyasami. dhipadhanasankbrasamannagatam (3); 3 kittasamidhiradhanasan. khárasamannigatam (2); 4 simamsasaridhipadhậnasankharasamannégatim. Mahiryulp, sect. 56 Trigl r. 17 (27) Lalitas. 37, 2 (Dharmil. 57), cf. Kern, 1, 413. Childers, p. 157 b. Burnoul, Introd. p.75; Lotus, p 8106. Ilardy, ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 45 Manual, pp. 413, 498 (14). Kern, 1, 302. Rh. Davids, p. 173. Eitel, p. 104 b. Prahâna in this and the last section is a wrong rendering of Pali padhâna, see Childers, s.v. '1. The will to acquire magical power; 2. The thought required thereto; 3. The exertion or effort required thereto; 4 The investigation required thereto XLVII. garganfo 'The five moral qualities.' 1. Saddhındriyam; 2. viriyındriyam (3); 3. satindriyam (4); 4. samadhındriyam (2); 5 paññindriyam Mahávyutp, sect. 37. Trigl. p. 176 (28). Lahtay p. 37, 3 ff. (Dharmál. 58- 62); cf. Kern, I, 412. Childers, p. 159 a. Hardy, Manual, p 498. Kern, 1, 302: Rh, Davids, p. 173. Eitel, p. 47 a.' '1. Faith; 2. Contemplation; 3. Energy; 4 Recollection; 5. Wisdom XLVIII. y gorf The five forces,' 1. Saddhâbalam; 2 viriyabalam; 3 satibalam; 4. samadhibalam; 5. paññabalam. Mahâvyutp, scct 38. Trigl p. 17b (29). Lalitav p-37, 7 ff. (Dharmál 63- 67); cf. Kern, I, 412, Saddharmap, transl. Kern, p 79 (n. 4). Childers, p. 78 b. Burnouf, Lotus, P 78 b. Hardy, Manual, p 498 Kern, 1, 302. Eitel, p. 21 f. . The same as in last section.' XLIX. 7 alufa .The seven requisites for attaining the supreme knowledge.. 1 Satisambogg hango; 2. dhammavıkayasambogghango, 3 viriyasambogghango, 4 pîtisambogghango; 5. passaddhisambogghango; 6. samadhisambogghango, 7. upekhâ sambogghango Mahivyutp., sect. 39 Trigl. p 18 (30) Lalitav P 37, 12 ff. (Dharmál 68- 74); cf. Kern, 1, 413. Mahâkâsyapas@tra, transl. Feer, Ann. Nfus. Guim. V, 151. Childers, p. 93 b Anguttara-nikâyz II, 2, 2, has the last sis Burnouf, Lotus, P 796 ff. Hardy, Manual, p.498 (16). Kern, 1, 302. Rh. Davids, p. 173. (Vassiljew, p 247. Eitel, p. 26 a. Saddharmap, transi, Kern, P 31, n. 3. 1. Recollection; 2. Investigation; 3. Energy', 4. Joyfulness; 5 Calm, 0. Contemplation, 7. Equanimity L. Saeifrim: The noble eightfold path.' 1. Sammâditthi; 2. sammâsankappo; 3. sammâvâká; 4. sammakammanto; 5 samma-âgivo; 6. samma-rayamo; 7. sammasati; 8. sammása nadhi, ·46 ॥ धर्मसंयहः ॥ Mahävyutp., sech. 40. Trigl. p. 18b (31). Lalitay. p. 37, 19 fl. (Dharmál. 75-82; cf Kern, 1, 413 f.); 540, 16; 541, 13 ff. Dharmakakrapravartanasútra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim V, 113. Childers, p 67 b. Burnout, Lotus, p. 519 ff. Hardy, Manual, p. 498 (17). Koppen, 1, 222, 408. Oldenbors, pp. 128 (the same as p. 211), 287. Kern, I, 84, 105, 302, cf. Wassiljew, p. 246, n. 2. Beal, p. 201 ff. Eite), p. 74 (s. Y marga). Schlaguntseit, p. 16f, Max Müller, Dhammapada, vers 178, 273 1. Right views (faith); 2. Right thoughts (resolve); 3 Right specch; 4. Right action, 5. Right living; 6. Right exertion (effort); 7. Right recollection (thought); 8. Right nieditation (self-concentration). (Oldenberg's renderings are given in parcntheses.) See Rhys Davids, Buddhist Suttas. S. B. E, 101 xi. P. 144. LI. e: afrafat: 'The four analytical sciences.' 1. Atthapansambhidi (2); 2. dhammaparisamvhidi (t)3. nirutti pansambhida, 4 palibhinapadisambhida. Cl. Laltar. p. 39, 8 (Dharmál. 301). Childers, p. 366 a, $. v. pasisambudi. Burnoul, Lotus, p 838 ff. (849) Hardy, afanual, p. 499 (+8). Sacred Books, SI, 111. Eitel, p. 96. LII. erat urtka: "The four kinds of Dharanis.' CI. Burnouf, Introd p 540, on the difierence between rand vitut. LIII. चत्वारि प्रतिशरणनि. Malityuto, secl 70 LIV. मनुस्मृतयः .The six subjects to be recollected.' 1. Buddhanussatz; 2.dhammānussati, 3 sílánussati (5), 4 sarghinussali (3); 5 kaganussati (4), 6. devatânussati, Malivyuip., sect. 87. Lalitas p. 34,20 ff, (Dharmil. 8-13); cf. Korn, 1,4078. Cluulders, p. 45a, s v. anussatulthånas 'The Buddha; 2. The Las; 3 The Church; 4, Charity; 5 Morality; 6. The Couk' LY. पवारि धर्मपदानि. Lalitas. : 35, 747. (Dharmál. 18-21): 1. SHAURIT; 2. TERET; 3. TIMI; TEI, cf. Kern, I, 408 f. Childers, p. 118 a. Burnouf, Inuod, p. 463. Ilarly, Vanual, p 497. Kern, 1, 371. Max Möller, Dh I'., . xls, LVI. TETAP The ten sine.' 1. Panitipato; z, adianidanam; 3. lamesu mitthädaro; 4. musa.

·॥ धर्मसंयहः॥ 47 . vádo; 5. pisuna våká; 6. pharuså vaka; 7. samphappalâpo; 8. abhigthâ; 9. vya pado, 10. mikkha ditthi. Mahâvyutp, sect. 87; cf Ndo XXII, 20 (Feer, p. 274); XXVI, 27 and 31 (p 281), transi. in Ann. Nus. Guim. V, 189 ff. Âryamahákarunapundarîkasutra, transl, Feer, Ann. Mus. Guim. V, 166. Childers, p 25b, s v, akusalakammapatho Anguttara-nikaya, Dasa-nipata, transl. Feer, Ann. Mus Guim V, 484 ff Burnouf, Lotus, p. 444 f. Hardy, Manual, pp. 460, 461 ff Koppen, 1, 334. Kern, I, 423 Oldenberg, p. 290. Rh. Davids, p. 142. Desgodins, p. 349 ft. Eitel, P. 126 a (s v. sikshipada). '1. Killing; 2. Stealing; 3. Impurity; 4. Lying ; 5. Slander; 6. Harsh language; 7. Frivolous talk; 8. Covetousness; 9. Malice, 10. False doctrine.' LVII. TAV: "The six states of existence.? 1. Nirayo; 2. tirakkhânayoni; 3. pettivisayo; 4. manussá (5); 5. devå (6); 6. asuranikâyo (+). Sukhavati, Pranidhana z and 2 (p. 11, 9 f.) Karmawbhága (Mdo. XXVI, Feer, p 282), transl. Feer, Ann. Nlus Guim. V, 261 ff. Lou-tao-tsi (Recueil des six voies"), ibid., p. 529. Pankagati, transl. ibid., p. 514 ff. Childers, p. 144 b. Burnouf, Introd. p, 492; Lotus, pp. 210, 309. Hardy, Manual, p 37 ff. Koppen, 1,238 Kern, I, 294. Cunningham, Ladak, p. 365 Schlagıntweit, p. 92f. Eitel, P. 41 a. The first four of these are called the four apâyas, 'states of suffering' (Childers, s v.): naraka, tirakkhâna, petaloko, asuraloko Sukhâvatî, Prandhåna 2. "1. Hell; 2. The brote creation; 3. Preta; 4 Asura; 5. Maz; 6. God' LVIII. 47 yaza: "The sir elements' (cf. sect. XXIIX). 1. Pathavîdhatu, 2. âpodhâtu, 3 tegodhatu; 4. vâyodhâtu, 5 âhâ sadhâtu, 6 vifiñânadbátu, Childers, P 121 b Burnoul, Lotus, P 514. '1 Earth; , Water; 3 Fire; 4 Air, 5 Space (Ether); 6. Intelligence, LIX. velt fantast: "The eight kinds of salvation.' 1. Rapî rapâni passati; 2. aggkattam arûpasanii bahiddhâ rúpáni passati; 3. subhan t'eva adhimutto hoti, 4. âkásanaſikiyatangan, . v. art pabrahmaloko; 5. srññâ nankayatanam, s.v. arů pabrahmaloko; 6 akiſkai sayatanam, sv artpabrahmaloko; 7. Devasanganâsaññá. yatan(am), s v. ar ûpabrahmaloko; &, saññâredayitanirodho. Olahảvjusp., sect. 205, Childers, p. 574 b. Mahaparinibtânasutta, p. 30, trans] ·48 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ Sacred Books, XI, 51. Burnouf, Lolus, p. 824 f? ; cf. Saddharmap., transł. Kern, p. 31,8 4. Eitel, p. 167 f. LX, mangfa 'The five unpardonable sins. '1. Matughấto, matricide; 2. pitughito, parricide; 3. arahantaghato, Lilling an Arhant; 4. lohituppado, shedding the blood of a Buddha; 5 $ań. Shabhedo, causing divisions among the priesthood; 6, aiñasatthu-uddeso, following other teachers' See K’ulasanga VI, 17, 2. Mahảvyvip., sect. 118; cf. spinat, Subhâsati, 15, 4. Childers, D. 337 b, 7b, s. r. abhithầnam Wassiljew, p. 240, n 2, has 10; cf Kern, p. 184, n 1. LXI. wat gaat: "The eight worldly conditions.' 1. Lábho; 2. alábho; 3. yaso (5); 4. ayaso (6); 5. passamsa (8); 6. ninda (7); 7, sukham (3); 8. dukkham (4). Mahâvyuip., sect. 121. Childers, p. 221 b. '1 Gain; 2. Loss; 3. Happiness, 4. Suffering; 5. Fame; 6. Dishonour; 7. Blame; 8. Prarse.' LXII. Fing7 "The nine divisions of the scriptures.' 1. Suriam; 2. geyyam; 3. veyyâkaranam; 4. gâthâ; 5. udânam; 6. Mtivutlakam; 7. gátakam (6), 8 abbhutadhaminam; 9 vedallam (1) Cf. Mahavutp, sect. 58 Trigl. p. 22 (44) has twelve, viz. after No. 5 of our list, facrai, wani, FraSfari. Saddharmap, chap II, vers. 44. 48 (transl, Kern, p 44f.) Âryamakákarunapundarikasarra, Mdo VI, 2 (Feer, p 241). Childers, p 33 b, s. y. angam Cf. nidánam, apadậnan, itívuttakam (s y.) Cf Burnoul, Introd. p. giff, Hodgson, P 14f, Dhammapada, transl. Max Muller, Introd p. xxxiu Vassiljev, p. 109. Kern, II, 365 ff. Rh Davids, p. 214f. (Eitel, pp. 1371, 4. a, 172 a, 41a, 153a, 36 b, 160, 36, 155 b, 84b, 17 b, 48 a) The ana recognises nine, the Mahayana twelve Angas. Mas Müller, Dhammapada. p. XXXI. LXIII. ETI vIur: "The twelve ascetic practices.' 1. Pamsukülıkangan (11); 2. tekivarıkülikangam (2); 3. pindapátikangam (1); 4. sapadánatárikangam; 5. ekâsanikaugam (1); 6 pactapindikangam, 7, khalupa khabhartikangam (3); B. aralinakangam (9); 9. rukkhamülikangam (6); 10 abbhokasikangan (8); 11. sosanikangam (10); 12. yathâsanthatikangam (5); 13. nesaggikangam (4). Mahåvyutp, sect. 45 Chillers, p. 123a, s. v. dhůtangam For 71, which has nothing corresponding to it in the abose Pali list, see Mahávyutr, sect, 229 (a list of clothings), where TR occurs, rendered in Chinese by ·॥ धर्मसंयहः ॥ 49 Elhair-cloth' In our list the Chinese has a cloth made of hair. From JATT one night derive Alfacti. Mr. Rhys Davids points out namataka in K’ullav. V, 11, 1; 19, 1; X, 10, 4. Burnoul's conjecture that it may be info is not necessary. Instead of abhyavakasika Prof. Oldenberg suggests abhravakasıka; see Manu VI, 23. Burnouf, Introd P-304 ff. Hardy, East. Non ,pp.9, 73,97,98,99. Vassiljew,p. 172. LSIV, ET : "The ten stages of perfection.' Mahîvyutp, sect. 27. Trigl. p. 11 (11) Mahîvastu, p. 63 ff. (see below). Cf. Wassiljew, p. 264; Phalkhen, 37 (Feer, p 211); Mdo V, 1 (p. 237, from the Sandhinirmokana); Lalitav. P 39, 17 ff. (Dharmál. 108 and 109); and Kern, I, 420 Dasabhämîsvara, vide Catalogue of the R A.S.,P. 4, and Cambridge Catal, pp 4, 141. Kern, 11, 394 n. Cf Estel, P 30 a. According to Senart, the Mahâvyutp has Ayant for anyº. Commentary to Hemakandra, ver. 233 (ed. Boehti and Rieu, p. 316) The Mahâvastu, p. 76, 13 f., gives quite a different list: 1. GTITTET (cf. 7 of our list?); 2. FATOTT; 3. genifat; 4 Efati; 5. faafarhat (perhaps for f77° according to Senart); 6. saat; 7.891 (cf. 5 of our list), 8. TRACT, 9. 2079 (FA); 1o (fa) (Lalitav. p 39, 18). Cf Scnart's note, P. 436. LXV, TCT : 'The thirteen stages of perfection LXVI. 99 aifa 'The five sorts of vision.' 1. Mamsakakkhu (1), 2. dibbakakkhu (4), 3 pañääkakkhu (3); 4 $amantakakkhu (=2. Vad), 5 buddhakak khu (5) Childers, p 326 b, s.y. pañkakakkhu. fqci ay, Sulhávatî, Pramdhana 7 (p. 12,'12), (cf. sect. XX) Cf. Lahtav. P 523, 12, 1998:#777. 1. The human eye, 2 The eye of the law; 3 The eye of wisdom, 4. The divine eye; 5 The eye of a Buddha.' LXVII, am: “The sic evil passions.' Trig! p. 34 b (67) Cf the hosts of Mara' in the Lalitav p. 329, 3 ff. Childers, p 203 b, s. v. hileso, gives a list of ten, which partly correspond with our list, yız 1, lobho (=1, UTT), see sect CXXXIX, where 2. 14:; 2. doso (=2. AFT971), see ibid.; 3. moho (= 4. Wf401), see ibid.; 4. mino (3); 5 dirthi (=5. Fefp); 6. yıkikikkha (6); 7. thînam (sect LXIX, 13); 8 uddhaškam; 9. ahirikå (sect. LXIX, 11); 10. anottappam (sect. LXIX, 12). Burnouf, Lotus, p. 444. Hardy, Manual, pp 417 418. Cf. Kern, p. 370. Rh. Davids, p. 109 f. (111.5) н ·50 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ '1. Greed; 2. Hatred; 3. Pride; 4. Ignorance; 5. Heresy; 6. Doubt,' 7. Idleness (Burnouf has 'impudence'); 8. Vanity, arrogance; 9 Shamelessness, impudence; 10. Hardness of heart, recklessness. M. M., Dh. P., D. 7 LXVIII, je दृश्य: "The five (heretical) rieks.' Childers, r. 418 a, sakkâyadithi (1=5979°; HT4° seems to be a wrong restitution of the Sanskrit form); p. 247a, mikkhadithi (3); p. 475b, silabbata parâmasa (5). Cf. Rh. Davids, p. 109 f. LXIX, Finlaufa: 'The twenty-four minor evil passions ' (cf. sect. XXX). Trigl. p. 35 (68) has only tirenty. Cr. Burnouſ, Lotus, p. 443 ff. Hards, Manual, p. 423 ff. Kern, p. 347 ff. Cf, Puggala-paññalti II, 1-9: kodho (1), upanaho (2), makkho (3), palâ50 (+), issa (5), matkhariyam (G), satheyyam (7), mâyå (8), ahırıkam (11), anottappam (12), dovakassata, påpamittatâ (21), indriyesu aguteadvaratâ, bhogane amattaññuta, mullhasakkam (18), agampagannam (19), silavipatti, dirthivipatti In our text WIGTi should be added after tur. 1 Anger; 2 Enmity; 3 Hypocrisy, 4 Contentiousness; 5. Envy: 6 Avarice; Deceit, 8 Duplicny, g. Pride, ro. Malice; 11. Shamelessness; 12. Recklessness, 23 Sloth; 14. Arrogance; 15 Infidelity; 16 Indolence; 17. Carelessness; 18 Forgetfuſness; 19 Inattention; 20. Unconsciousness; 21, Wickedness; 22 Torpor; 23. Reflection, 24 Investigation.' LXX. OPETTT: "The fise nutriments." Mahävyutp, sect 114, Abhidharmakosavyálhyâ, col 129 b, 8 ff.; fof. 249 b, z fi. Childers, p, 202, corresponding to Mahîrzuip. 1. Kabalinkáro á háro, FIMIDITETT: (z), 2. phasso äháro, FaiTETT: (4); 3 manosaiketana âhâro, 4750AAIETT: (5): 4 viñšiânam, fan TAIETT:(3?). The Vråkhyâ has #T. Hardy, Manual, p 499 (19). See also Abidhammattha-sanraha VIII, 10, in Pålt Text Society Journal, 1884, LXXI. SY HET 'The five kinds of fear," Dr Morris refers me to the Com to Puggala-P I, X1, where four bhayas are mentioned: duggatibh", vaftabh”, kiſesablı”, uparadabhaya. In the test se ought probably to read solabhayam and pârshadasády abhayam, LXXII, eft tha 'The four stages of meditation.' · Vitakkariharapitisukhekaggatásahita in pathamagghinam; 2. pk- ·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 20589 51 tisukhekaggatásahitam dutiyag ghầnam; 3 sukhekaggatásahitam tatiyagghanam; 4. upekhekaggatásahitam katutthagghanam. Nahávyutp, sect. 63. Lalitav. pp. 147, 439. Childers, p. 169b Burnouf, Lotus, p. 800 ſf. Hardy, East, Mon p 270. Koppen, I, 255, 587f, Kern, 1, 375f. Rh. Davids, p. 175 f. The reading of I points to prasadana, see Childers, S.V. ghana. LXXIII. 797 Fontent: "The three kinds (or aspects) of salvation.' 1. Suññatavimokho; 2. animittavimokho; 3. appanihitavimokho. Mahävyuip, sect. 69 Trigl p 12 b (15). Saddharmap, chap. IV, As, Soc. MS, fol. 38a; transl Kern, P 31 (n. 4). Dhammapada, transl Max Muller, ver. 92, note Childers, pp 574 a (s v, vimokho), 270 b, 285 a (s. v, nimittam). 489 a (s, v, suña falo). Pårågika IV, 4, 1 (l'inaya III, p 93) Páčittiya VIII, 2, 1 (IV, 25). 1. Void; 2. Unconditioned; 3 Passionless. LXXIV. aimarni ci afa: 'The ten poters of a Bodhisattva.' Nahâvyutp., sect. 23 ; in Pet. Worterb. 24, where upapatti stands for ganma LXXV, ramai yaania "The ten forces of a Bodhisattva.' Mahävyutp., sect. 22 Hodgson, p. 92. LXXVI. at T Taifa .The ten forces of a Tathagata.' Mahávyutp, sect 3 Trigler &b(6) Cf Lalitav. p. 39,6, T719 Afagfit, whereto leads the TRÁMIT (Dharmál. 98; of sect CXVII), p. 560, 19 ff. Saddharmap. transi. Kern, p. 31. Dulva X], 207 ff. (Feer, p 194). Cr Childers, pp. 78 b(s. v. balam), 112 b (s v. dasabalo) Hodgson, p.92. Burnouf, Lotus, 1781. 1 Hardy, Manual, p. 380 f Koppen, I, 437f. Kern, I, 271. Cf Eitel, p. 30 a (s v. dasabala). I Pâl, thânâthânañânam, knowledge of what is possible and impossible, of admissible or inadmissible propositions Cf Burnouf, Lotus, p 785 seq. 2. Påli, atitânîgatapakkuppannânam kammasamâdânânam vipäkavernattatanânam, knowledge of the consequences of actions. 3. Palı, anekadhatunânâdhâtuñânam, knowledge of the different elements, in their widest sense 4 Pálı, sattânâm nânâdhimuttikatấnânam, knowledge of the different dispositions (of men); also, nâná sraddhafiânabalam 5. Páli, parasattânam parapuggalínam indriyaparovasiyaltamettâtaðânam, knowledge of the higher or lower mental powers of men. 6. Pali, sabbathagåminipahpadananam, knowledge of the progress that leads everywhere, or sarvârtha, leads to all the highest objects (sarvârthasiddha) F1 2 2129 ·52 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ 7. Pali, sabbesam ghầnavimokhasamadhisamapattinam samkilesavodânavutthi - nafânım, knowledge of the origin, the disappearance, and the corruption of the four contemplations, the (three, seven, eight or eleven) liberations, three meditations, and five acquisitions, 8. Pôl, pubbenis Isânussatiñanan, knowledge of remembering former abodes. 9 Páli, dibbašalkuſanam, knowledge of birth and decay (by means of Buddha's divine sight). jo. Pali, ásavakuhayañanım, knowledge of the destruction of appelites. See Schieſner, Katyâyana, p. 6o seq. LXXVII. PATRT antenfa 'The four subjects of confidence (of a Buddha).' Mahîvyusp., sect. 4, where the third vaisaradya, Jeft out in our text, is supplied. Lalitas p. 567f Saddharmap, trans! Kern, p 246. Childers, p. 5647, Sv. vesâraggam Burnouf, Lotus, PP 346, 402 ff, Hardy, East. Mon. p. 291. Koppen, 1. 437. Kern, I, 272. The consciousness that he has I. obtained the highest knouledge, 2. freed himself from human passion; 3. righily descnbed the obstacles to a religious life, 4 rightly taught the way to obtain salvation.' LXXVIII. 1 Hloroft The five kiods of easy.' Dr. Morris refers me to Sangiti-suttânta, where avásamº, Lulamº, läbham", niññamº, dhammamakkhariya occur. Possibly we ought to read kulamâtsaryam. LXXIX. menfu 27 gever: "The eighteen independent conditions.? Mahậvyutp, Sect 5 Saddharmap, transl Kern, p. 31 (n 2). Burnoul, Lotus, P 648 ff Hardy, Manual, p 381. Koppen, I, 437. Kern, I, 272. Eitel, p. 20 1. LXXX. Farti Hr77: The four Maras.' Cf Abhidharmahosawyákhya, fol 85 b, 14 Childers, p. 241b, 1 hbandamaro (T); 2 hilesamîro (2), 3 maklumîro (4); 4. abhisankharamaro, 5 devaputta maro (3) Cf Kern, 1, 48, 236, 297. Senart, Légende, p. 171 fi. Eitel, p. 73 b Commentary to Hemakandra, 1er. 235 (ed. Boehtl. and Rieu, P, 377). 5. 91 (?); २. मुस्कन्धमार; 3. क्लेशमार; 4. देवपुरमार. LXXXI, plit ugim The four articles of faith." Ci Cilders, p 419 2. LXXXII. नवानुपूर्वसमाधिसमापनया. Cf Mahîvyutp), sect. 64 Childers, p. 288 b, where he gives the title anupubbanirodha ·• and equal. ॥ धर्मसंग्रहः ॥ 53 LXXXIII, zarafa 'The thirty-two signs of perfection.' Alahâvyutp., sect, 13 Trigl. p. 4 (3). Lalitav, p. 120, 12 ff Burnouf, Lotus, P. 553 ff Hardy, Mlánual, p 368 f. Hodgson, p. 90. Koppen, I, 432. Senart, Légende, pp 87 ff., 124 ff. Kern, I, 25, 267. Eitel, p. 60 a. In the following lists of the thirty-two Lakshanas and the eighty Anuvyañganas, L. means Lalitavistara; V., Vyutpatti, Vocabulaire Pentagl.; Lc, Lakkhanasutta with comment.; L.., the same without comment.; M., Mahậpadhanasutta; D., Dharmapradipikâ singhal.; Jan, Spence Hardy's Manual The numbers indicate the place which each word occupies in the different lists. 1. Fifangifungamati L 31, V. 29, Lc. 2, L' 2, M 2, D. 2, Man. 2, having the palms of hands and feet marked with a wheel 2. Exfxferi(utfagarasati L. 32 supratishthitasamapádak, V. 30, Lc 1, L. 1, NI. , D. 1. suppatiithtapado, having the palms of his feet (and hands) well placed 3. AIATE(T)ifagfugre(775)ATI L. 30 gålángulihastapädah, V. 28, Lc. 8, L. 7, M. 6, D. 6. grålahatthapado, having the (palm of) feet and hands and fingers Covered with nets (of lines). 4. TITEUERTUIGOMAT I L. 29, V.2%, Lc. 7, L. 6, M 5, D. 5, NIan. 3, having the palms of hands and arms soft and tender. 5. HATTAÇAT I L. 15, V. 16, Lc. 6, L. 16, M. 15, D. 16 anlat', having seven protuberances (on the hands, the feet, the shoulders, the arms, which would make eight). 6 afür FABII L. 26, V. 3, Lc. 4, I 4, MI, 4, D. 4, having long fingers 7 91470rfWGAT I L. 27, V. 31, Lc. 3, L. 3, M. 3, D 3, having a long heel. 8. VIITRII Lc. 5, L. 5, M 14, D. 15 Brahmuggugatto, deest in Lc and V having all members straight (like Brahunan) 9. TRUCAT I L. 28, V 26 ukkhankhap., Lc 9, L 8, M. 7, D. 7. ussamkhapâdo, having the foot arched? ¢£ Man 7, his instep was high. 10. FETHAATI L. 22. drddhvâgrâbhipradakshinâvartaroma, V. 23, Lc. 10, L. 15, N. 13, D. 14. uddhaggaloma, having the hairs of the body erect. II. Raton i L. 25. aneyamrigariga, V 32, LC 11, L 9, D. 8, Man. 8, having legs like those of a deer, 12. ARTIGAT (ELTIER ?) L 18 sthito 'naranatapralambalâhu/, Lc. 16, L. 10, M. 8, D. 9 takova anonamanto ubhohi pânitalehi gannukâni yarımasati parimaggati, Man. 9, having arms reaching to the knees 13. xordafrTMI L 23 kosopagatavastiguhya), V. 24, Lc. 14, L. 11, D. 10, ·54 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ Lc 13, 12, M.9 kosohitavatthiguhyo, having the pudendum hidden in a covering; cf. Sutlanipäta, ver. 1172, kosahitam vatthaguhyam, M, 10, his secret parts were Concealed, as the pedicle of the flower is hid by the pollen. 14. yquain I V. 19, L. N, IO, D. 11. suvannai anno, deest in Lal, having a golden colour. 15. Hafan i L. 17 såkshmasuvatnakhavih, V.-18, L 12, L. 13 N. IT, D. 12, N. 11. sukhumakhavi, having a delicate skin (smooth, golden). 16. napautz LIHAT I L. 21. ekaikaroma, V. 22, Lc. 24, L 14, N. 12, D 13. ekekaloma, M. 14, having single hairs (on the body) and all turning to the right. 17. FUTSTAGRAUI L. 4. Una bhruvor madhye gâtå himaragataprakåsa, V. 4. garnyalesa arnya, Lc. 25, L. 31, 1. 30, D 31. unna bhamukantare gâtä koti odátâ muduttlasannibhá, having the face ornamented with the urna, i e. soft hair between the brous Cf. Suttanipata, ver. 1122. unn' assa bhamuhantare. 18 HEYATEA471L 19, V. 20, Lc. 17, L. 17, M. 16, D. 17, M. 17, having the forepart of the body like a lion. 19 YATIRIYATI L. 14. V. 15, Lc. 19, L. 20, M. 19, D. 26 samavattakhhandho, having the shoulders round, (the arms round, Burnouf) 20 faniacinami L 16, V. 17, Lc 18, il. 19, D 18. Kitantaramso, L. 18 hittataranıso, having the place between the shoulders well filled out 21. THTHUTT I L. II, V. 11, Lc. 20, L. 21, N. 20, D. 21, Man, 21, the 7000 nerves of taste all bend towards the 'tongue, rasaggasaggi (rasagråsigti), having a sharp taste? In Pálı, having the extremnity of nerves. Cr. Childers, s v. rasagðaså 22 why GIMMI L. 20, V. 21, Lc 15, L 19, 11. 18, D. 19, Man. 19, his body was high, like a banan tree, and sound like the same. Having the waist like a Nyagrodha (fig tree) 23 Jutafa ET IL i ushnishasirshah, V. 1, Lc 23, L. 32, M 31, D 32 umhisasîso, having an Ushrisha, cap, on his head. Burnouf rejects this meaning, because, he says, no statues of Buddha show a covering of the head, but always display the hair This is not the case. I myself possess three statues of Buddha having the har covered Burnou would render the term by having woolly hair on his head, or, having a bump on his head This bump or escrescence, frequently figured on statues of Buddha, seems to me to have been originally an attempt to indicate the flame or ray of light issuing from his head. 24. APARATI L. 13, V. 13, prabhatatanuzihah, Lc 28, L 27, NI, 25, D. 29, having a long (and thun) tongue, M. 27. Cl. Suttanipîta, ver. 1122. mukban gth. vaya khädeti, Beal, Dhammapada, p. 165, note.

·॥ धर्मसंयहः ॥ 55 25. THETAT I V. 14, Lc. 29, L. 28, M. 27, D 28. brahmassaro, Man. 28, haying the voice of Brahman. 26. füEEJA I L. 13, V. 12, Lc. 30, L. 22, M. 21, D. 22, Man, 22, having a lion's jaw. 27. T3A1 I cf sukladantatâ, having a bright jaw. 28. FATT I having cqual teeth. 29. Gafasiatim having a walk like the step of a swan. 30. wfatascraT I L. 8, V., Lc. 27, L. 25, M. 24, D 25. avivaradanto, having teeth without breaks. 31. FRAINGAT I L 7, V. 7, H. 31, Lc. 26, L 23 kattârisadanto, M. 22, D.23 kattálisadanto, Man 23, having forty even teeth. 32. Wataa11 L. 6, V. 5, Lc 21, L. 29, N. 28, D. 29 abhiniſanetto, Man, 30, having dark blue eyes 33 गोपधने बता चेति । having eyes with lids like those of a cow. गोपटमनेत्रः । L. 5, V.6 gopaksha, Lc 22, L. 30, M 29, D 30. gopakhumo, having eyes with lids like those of a cow Here ends the list of the Lakshanas, of which two should be counted as one. Then follow additional Lakshanas: *34 futaifanaq Fifinitsafeaucrawiania 1: (af) IL 1, V z pradakshinyavattakesah, having hair turning from the nght, in locks,clark-blue like the tail of a peacock, and like collyrium of many shades. He cut it so that it was only two fingers long, and turned to the right; it remained so for life,' Lotus, p 864; he was susukilakeso, with very dark hair, ibid, p 863 See Buddh B. Stor., p. 86. 35 Forayott: 1 having the forehead even and full One of the eighty-two secondary marks, 36. 7:1 L. 9, V 10, Lc. 32, L. 26, N 25, D 26 susukkadálho Cl. No, 27. suklahanuta 37. Jutaale: 1 L. 24, V. 25, having the thighs round LXXXIV. tagajarft 'The eighty. minor marks.' Mahâvyutp, sect. 14. Trigl. p 5 () Lalitay p. 121, 14ff Burnoul, Lotus, p. 583ff. Hodgson, p. go Hardy, Manual, p. 369 ff. Köppen, 1, 432, The eighty Anuvyañganas are not found in Lebkhama-sutta, nor in Ishapa. dhana-sutta. aran I L. 2, V. 1, atamra, D. 4. tambanahhati, having copper-bronn nails. 2. fauna L. 3, V. 2, D 6. sinddhanahhata, having soft nails.

·56 1 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ 3. TAUTI L. I, V. 3, D. 5. tunganakhată, having prominent nails. 4. maijan I L. 4, V. 4, D. 3. valfangulita, having round fingers. s fraifosat i L, 5, V. 6, D. 1. kitangulita, having beautiful fingers 6. Sayangfaat L 6, V. 5, D. 2, anupabuangulitâ, cf. Alan, 4, kaving regular fingers 7. TOT I L. 7, V.7, D. 49. niñgulhasirasata, having the veins hidden 8. fzügfargitat i L. 9. ghanasandhi, V. 8, 1:aving veins without knots, (having strong joints) 9 TETAMI L. 8, V 9, D. 7. nigulhagüpphakati, having the ankle hidden Io. AuiAI I L. 10, V. 10, D. 8. samapadati, having equal feet. 11. fiera infant i L. 40, V.11, D. 10, having a walk like the steps of a lion. 12. Infamat) L. 39, V. 12, D. 9, having a walk like the steps of an elephant, (having the glorious walk of an elephant, Burnoul ) 13. FAHÍ MIATT I L. 42, V.13, D 11, having a walk like the steps of a swan. 14, 296fFiXIERT I. L. 41, V, 14, D. 12, having a walk like the steps of a bull 15. AgfaUmfHI L 43, V.15, D. 13, having a walk toivards the right. 16. TETTFAAT 1 V. 16, having an elegant step. 19, waximam I V 17, having a straight step. 18. JAN771 / L. 31, V. 18, having round members. 19. FETTATI L 32, V 19, D 22, having smooth members. 20. Sagan Al I. 33 aghmavrishabhagâtrah, anuptrvagâtrah, V. 20, D. 26, having regular members 21. Tran i L. 23, V 21, D. 60. vimalagattatâ, having the members bright 22 Taat i L. 24, V. 22, D. 61 komalagattatâ, having the members soft. 23. fajaran I L. 25 visâlag., V. 23, D. 27, having the members clean (or broad) 24 güdaan L 21, V. 24, D. 15. paripuarapurisayyafīganatâ, having the sexual organs complete 25. 99912*(a)nt (ayara!) i L. 30. prithuvipulasuparipůrnagânumandala), V 25, D 14, having the knee broad 26. 4*HAT I having the steps equal. 27. Fremant having the eyes bright. 28. TERIUTAT I having the limbs soft. 29. SCATTAT I L. 26, V. 29, D. 34, having no defective members ·॥ धर्मसंयहः ॥ 57 30. STATT I L. 27. anunnatag., V. 30. utsadagâtra), D. 23. anussanâsannasabbagattatâ, having vigorous members; (having members neither 100 high not too low, anunnatânatag.; cf. Lal. Vist., p. 550.) 31. ttgfam i having a deep abdomen. 32. ATT I having tranquil limbs. 33. Bfaringit L. 29. suvibhaktagâtrata, V 32, D. 20, having the members well proportioned. 34. fafaforkvarasto) i L.38, V. 33, 1.41. parimandalakîyappabhävattå, having a pure aspect free from darkness 35. Jafni L. 45. vrittakukshih, V. 34, having the flanks rounded 36. Jegrar i L. 45, V. 35, having the flanks soft. 37. wyggiumT I L. 46. agıhmakukshih, V, 36. abhugnakukshih, having the flanks not bent. 38. wamefaati L. 47. kâpodarah, V. 37. kshamodarah, having the flanks unmoved, having them round hike a bow. Having the fanks spare. 39. Tatila I L. 35, V. 38, having a deep navel. 40. ufaureaatfat I L 35. agihmanabhth, anupūrvanâbhik, V. 39. pradakshinävartinâbhi, D. 16. akkhiddanábhita, D. 18. dakkhinayattanábhita, having a navcl turning to the right. 41. aastataiat i L. 38, V. 40, having complete amiability. 42. sfangerercat I L. 37. sukyâkârah, V. 42, D 33 visuddhîndeıyatı, having pure dispositions. 43. 697 ITTII L. 48. vyapagatakhavidoshanilakâdushasarirah, V. 43, D 25. tilakâdırahitagattata, tiu-, having members free from freckles 44. EGYHTCH I of Man. (Lakshan 5), having trands soft like 45. feryatiga TATI L. 12, V, 45, D 40. ruſırasanthanalch hatá (having beautiful and cqual lines), having the lines of the hand soft. 46. TIETOMCAT I L. 141 V 46, D. 37, having the lines of the hand dcep. 47. urung MI L. 16. anupūrva, V. 47, D. 38. ay atalekhata, having the lines on the hand long. 48.71747*** I L. 18. nolthasabdavakana, 1.48, D 36 ayatavadanıtâ, having a voice not too loud, or not having a large mouth. 49. fecafardan i L. 17, V. 49, D. 35 raitorthata, having lips red like (the image of the Bimba. [1115) cotton. 1 ·58 ॥ धर्मसंयहः ॥ . 50. EFFETTI L. 19. mridutarunatâmragihvah, V. 60, 61, 62, having a soft tongue. 51. Agfaen i having a thin tongue 52. TATAMI I having a red tongue. 53. Amfit4M I L. 20, V.53, 54, having a voice like the rolling of a claud. 54. HYTTEUTELAT I having a sweet, agreeable, pleasant sound. 55. qarati L. 49, V. 55, D. 34. valladáthata, having rounded eye teeth. 56. atqucrat i L. 50, V. 56, having sharp eye teeth. 57. TAKAT I having bright teeth. 58. gadCENT I L 51, V. 59, having regular eye teeth. 59. HROAT I having equal eye teeth, 60. J'AI I L. 52, V. 60, D. 29, having a prominent nose. 61. syytenant L. 53. sukınayana), V.61, having a bright nose, or eyes. 62. FATTAT I L. 54, V. 62. visuddhanetra), V. 27. suddhanetrah, L. 57. Ayatanayanah, D 43 ayatavisâlanettatâ, having large or pure eyes. 63. fTETEAM 1 having beautful eyelashes. 64. Farat e PSG 747m 1 L 58. nilakuvalayadalasadrisanayanak, V. 65, having eyes like the petals of a dark and white lotus (with reference to the white ball and the black pupal?). 65. T47YTAT I V. 66. âyatabhrůh, D. $6. Gyatabhamukată, having long eyebrows 66. I having white brows? better, tanti V. 67, D. 53, having small brows. 67. TIETVAMI I L. 60. kitrabhtôi, having the eyebrows shining. 68. tagny Tan I having fat and long arms. 69. HÚN I having equal ears. ० अनुपहतकणेंद्रियता । having the organ of hearing uninjured 71 CETTSETETT I CA. V. ya suparinatalalátah, having a forehead not receding. 72. YoATERI V. 72, 73; cf. Lal 70. samgatamukhalalita), D. 51. Syataputhuſalátasobhata, having a wide forehead. 73 gufiqurahİTAT I L. 71, V.74, D. 50, khattanibhakārusirasata, having the head well developed 74 HAAGVATNI L. 73. asitakesah, D. 72. sunilakesata, having hair (dark) like a bee.

·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 59 75. fraT I L. 74, V. 75, D. 73 dakkhinâvattakesatá, hayıng beautiful hair: 76. JSTARIT I L. 79. samkulitakesată, having the hairs crisp; having a Guda, like Arguna. 77. migranata I L. 77, V. 77, D. 77. alultakesatå, having the hair not tangled. 78. TELTTAT I L. 76, V.78, D. 79. kamalakesatâ, having soft hair. 79. gfiran L. 45, V. 49, D. 75, sugandhamuddhantâ, having perfumed hair. 80. श्रीवासमुक्तिकनंद्यावर्तलतिपाणिपादालता चेति ॥ L 8o. srivatsasvastikarandyâvartavardhamanasamsthânakesah, D. 80. ketumáläratanaramgitatâ, having the palms of hands and feet marked with Srivatsa, Naktika, Nandyâvarta Other Anuvyañganas: Lal. 11. 974797&fost: having long heels. Lal 13. gegurfuda: having regular lines on the hand. Lal. 15. ffursa: having the lines on the hand not crooked Lal. 22. AD9975: V.41. sthitâgânyayanatzpralambabahutâ, having arms hanging down to the knees.. Lal. 28, JAATT: V. 31. susamhatagâtrah, D. 28. kofisahassahatthibaladhârantata, having his members perfect. Lal. 55. HEART: D. 44. pañłappasādavathanettata, with smiling eyes, Having eyes with the five degrees of delight Lal. 59. Afers: D. 52. susanthanabhamukatâ, with eyebrows equal (or with eyebrows joined). Lal. 61. #ta: D. 55. mahantabhámukatą, with joined eyebrows, wat large eyebrows. Lal. 62. VGTU: V. 68. samaromabhruk, D.54. anulomabhámukatâ, with regular eyebrows, (well-traced brows.) Lal. 63. wf#my; with black eyebrows. V. 67. TTH: D. 53. simbabhamukath, with small eyebrows Lal. 64. aas: D. 42. paripunnakapolatî, with full cheeks. Lal. 65 whis: with equal cheeks, Lal. 66. sety; without blemishes on his cheeks. Lal. 67, 97**: not touched by abuse. Lal. 68. fulanife: (viditendriya MS.), with well-known organs of sense. t 2 ·60 ॥ धर्मसंग्रहः ॥ Lal. 69. gaf yüren: with complete organs of sense. Lal. 70. Att: cf. D. 51. áyataputhuſalálatobhatâ, with face and forehead in harmony. Lal. 78. GRAN: D. 78. samakesatî, with regular hair. D. 75. fafhayat having soft hair. D. 80. SHASTREFAAm being adomed with the jewels of Ketumála. LXXXV. TITI F Taifa The seven treasures of emperors.' 1. Kakkaratanam; 2 hatthiratanam (3); 3 assaratanam (4); 4. mamiratanam; 5. itthiratanam; 6. gahapatiratanam; 7. Parinayakaratanam. Mahîvyutp, sect. 176. Lalitav. pp. 14-19 (in the same order as Pali) Childers, p. 402 b. Burnouf, Lotus, p. 416. Sacred Books, XI, 257-261, Senart, Légende, p. 14 ff Ertel, p. 1221 1. The wheel; 2. The horse; 3 The elephant; 4. The gem; 5. The wife ; 6. The householder, 7. The governor (or general)? LXXXVI. Usta: The three times? 1 Atîto addha, 2, anâgato addhâ; 3 pakkuppanno addha. Childers, p. 10 a "1. Past; 2. Future. 3. Present! LXXXVII. AT: : The four cycles.? Mahâvyutp , sect. 249. *** fariseinang istraining otmine 'टुर्भिक्षांतरकस 'महाकल्प भद्रकल्प, and then कृतयुगं त्रेतायुगं द्वापरयुगं कलियुग (see next section). Childers, p. 185 b, gives samvatto and vivallo as subdivisions of the mahakappa; then antarakappo and (p. 186 a) bhaddakappo. Burnouf, Introd. pp. 75, 486; Lotus, pp. 324, 730, Koppen, I, 268 ff. Eitel, PP. 496., 64. LXXXVIII. Taiftymfa 'The four periods” (see note on sect. LXXXVII). 1. Kaliyugam; 2. dvâparayugam, 3. tetayugam; 4. katayugam. Childers, p. 606 a. Hodgson, P. 44. LXXXIX. 19 The to torlds.' That is, the world of animals and of inanimate things. XC, WATU 74: The four classes of birth.' 1. Andaga yoni; 2 galabuyoni (3); 3 samsedaga joni (a); 4. opapâtika yoni. Childers, p. 605a ·।धर्मसंयहः॥ 61 Mahîvyuip., sect. 113. Trigl, p. 26 b (62). Estel, p. 145. * 1. Oviparous; 2. Moisture-sprung; 3. Viviparous; 4. Apparitional, XCI. 19 4791: The five depravities.' Mahâvyutr., sect. 120. Saddharmap., A. S, NS., fol. 18 b; transi. Kern, p. 58, 1,140. Sukhávatî, sect. 18 1. (p. 99). Burnouf, Lotus, P. 360. Eitel, p. 48 a. XCIJ. T9: Fauti. This paragraph is unintelligible. Dr. Morris suggests something corresponding to the Pali disso viggâ. Půrvânta” might be pubbenivâsânussatiñanavisgá; Aparânta” might be asavânâm khaye ñànaviggâ; Katurm° might be satânån kutupapâte fiânaviggâ, or katumagge rânam. XCIII, a "The ten kinds of knowledge.' Makâvyutp., sect. 35 Childers, p. 259 a, has four ñanas, viz, 1.dhamme fiânam (5); 2. anvaye nanam (6); 3. parikkhede ñênam (8); 4 sammutiya panam. XCIV. 69 ata "The five kinds of knowledge.' Mahâvyutp., sect. 2. Trigt p. 9 (6) XCV. The two kinds of truth.' '1, Sammutisakkain, truth by gcneral consent, 2. paramatthasakkam, self-evident truth' Mdo. XIV, 8(Feer, p. 256), fizforecarin fait. Cf. Tanjur, Mdo., No. 8 (Fcer, P. 368) Childers, p. 409 a. Schlagıntweit, p. 35. Wassiljev, p. 294 f. XCVI. EuuNÀY 4753 gifremieru: (sic). Mahâvyutp., scct. 52 (cf. sect. XXI). XCVII. SE ONIT FTTT: * The four parts of the truth of suffering.' Mahavyutp., sect. 50. Trigl p. 15 (23). Lalitav. P 35, 7ff. (see sect. LV). Burnouf, Introd. p 462. Hardy, Manual, p 495 (4). XCVIII, HAR TATT ETI: ‘The four parts of the truth of the cause, Mahâvyutp, sect 50. Tngl p. 15 (23). XCIX. Party TATT WEIT: 'The four parts of the truth of cessation, Mahấvyutp., sect 50. Trigl. p. 155 (23).

·62 ॥ धर्मसंग्रहः ।। O. AINA YA VITI: "The four parts of the truth of the way.' Mahavyutp, sect. 50. Trigl. p. 15 b (23). On Aftus, palipadâ, see Burnouf, Lotus, p. 520, and Mahavagga I, 6, 18 (p. 10). Cí. TATT AVT: "The four kinds of contemplation.' Childers, p. 423b, mentions ånantariko samadhi, and, among the five elements of samadhi, alokapharanata, diffusion of bght.' CII, VI gal:. 1. Sotápattimaggallho; 3. sorá pattiphalaftho; 3. sakadagamimaggattho; 4. Sakadagamiphalatiho; 5. anâgâmimaggallko; 6. anagamiphalatho; 7. arahattamaggallho; 8. arahataphalattho. C. Mahävyvtp., sect. 41. Childers, pp. 56 (s.v. ariyapuggalo), 225 d. Puggalapaññatti, ed. Morris, p. 2. Burnouſ, Introd. p 291. CIII. set aingact:. CE Mahâvyutp., sect. 41. Puggala-pafiñiatti, ed. Morris, p. 2, Several of these names are illegible and unintelligible. Devakulankulo is a conjecture, founded on the Påli kolankolo (Puggala-pañiñatti, ed. Morris, p. 16) and Sankh. Grihya IV, 12. Ekaviłıka may be for Páli ekabici (I.c. p. 16). Abhisamskäraparininâyi corresponds to sasankhara-parimibbâyî (l.c. p 17). Sarvastâna may be for sarvasthanaplutah The last word khadga is wrong. The whole number may have been eighteen. CIV. EIGNAVA Head (cf. sect. XXI). Mahârgutp, sect. 60. Lalitav. p. 542, 15 ff. Maharagsa, p. 10. Buddhist Suttas, p 150. CV. Ti farovi "The threefold charity.' Childers, p. 29 4, gives amisadanam, dhammadinam. Anguttara-nikaya II, 13, 1. The Mahâyânasamparigraharastram (Hiouen Thsang's translation) speaks of the six Pâramitás. The Chinese paraphrases nearly agree with the words of this and the following five sections: 1. Gift consisting of the law; 2. Gift consisting of material things; 3. Gift of fearlessness (**? 'safety') CE. Sukhirall, p. 63, 6. 's. Religious (spiritual) gifts; 2. Material gifts; 3. Friendlness.' CVI. Tie fafall The threefold morality.' See note on CV. Chinese: 1 Sila of good behaviour; 2. Sila of collecting or holding good deeds; 3. Sila by benevolence towards beings; cf. CXVII.

·॥ धर्मसंग्रहः । 63 CVII. wifafarov "The threefold patience.'. Different Kshantis are mentioned elsewhere. Sukhávati, cap. 32 (p. 55, 12) has: योमानुगा, अनुलोमिको, अनुत्पतिकधर्मयांति. Lalitav. P. 36, 2G (Dharmál. 51), g79rcurifor as leading to forwaafia41. Burnouf, Lotus, p. 3Bo, translates: "Resignation to the idea of not being born again, which leads to a clear conception of nirodha.' He distinguishes it from Serafinat vaifai, which lie translates by ' resignation to future conditions.' According to Lalitav. p. 39, 14 ff. (Dharmál. 105 and 106), this wgrafanyifa: seems to mean “resignation to future and supernatural conditions, while wealfapumzifa: would be 'resignation to natural consequences.' See Lefmann, LV, p. 158. Kern, pp. 411, 419. Saddharmap., transl. Kern, p. 264, wracasº, 'acquiescence in the eternal law.' Chinese: 1. Forbearance of injuries and enmities (2); 2. Forbearance of pains or suffering (3); 3. Forbearance by investigating conditions (1). Wassiljew, p. 240. Taranátha, ubers. Schiefner, p. 61. CVIII, 70 fafau The threefold energy.' Chinese: 1. Energy by putting on armour; z. Energy in practice ; 3. Energy in not being timid, not being backward, and not being satisfied. There is a work by a Japanese, entitled Questions and ansters on the one hundred Dharmas,' in which similar lists are given, but the three sorts of energy are enumerated differently: 1. Energy by putting on armour; 2. Energy in holding good deeds; 3. Energy in conferring benefits. CIX. 3274 fafav The threefold meditation,' Chinese: 1. Meditation by residing comfortably; 3. Meditation by drawing out (sins ?); 3. Meditation by doing what is to be done. CX. faf The threefold wisdom.' 1. A'intámaya pañeña (); 2. satamaya panija (1); 3. bhavanamaya parna (3) Childers, p. 330 a, s. v. pañña, Trigl. p. 12 b, The Chinese list does not agree with ours: 1. Wisdom obtained by the pmctice free from discrimination; 2. Wisdom obtained by non-discrimination; 3. Wisdom obtained alter non-discrimination. 1. Wisdom obtained by study; 2. Wisdom obtained by thought; 3. tvisdom obtained by meditation.'

·64 ॥ धर्मसंग्रहः । CXI. Julafau.. For this and the following three Paramitīs, the Chinese paraphrases (which are found in the above-mentioned Japanse work) do not agree sich our lists. CXII. प्रणिधानं विविध. CXIII. पल त्रिविधं. CXIV. farav. CXV. SET CXVI, i fford. CXVII. Ho fafau: "The twofold equipment.' Lalitav. P. 39, 4 ff. (Dharmál. 97-100), has four, viz. 1. gedinta; 2. TTA- संभार; 3. शमयसंभार; 4. विदर्शनसंभार (cf. Kern, I, 419). That is, according to Kern, the equipment consisting in-1, Meritorious acts; 2. Science, 3. Quietude; 4. Far-sightedness (clairvoyance). On 7* and fauna (evidently the same as foresta), see Vassiljess, pp. 141, 144. Trigl. D 18b (32). CXVIII. ET HATUTAtulfa. CXIX, weł WETUHATTI:. (XX. Tato 19: The four continents.' s. Uttarakuru; 2. Gambudipo; 3 Pubbavideho; 4. Aparagogânam. Childers, P. 228 a, s. v, mahâdipo. Mahívyutp, sect. Trigl. p. 23 (47) Laltav.pp 21, 8 f.; 144, 4f.; 170, 14 f. (cf 267, 6, agatavat). Burnouf, Introd. PP. 75N, 1771.; Lotus, p. 843. Hardy, Manual, pp. 4, 14; Legends, p. 85. Koppen, 1, 233f. Kern, p. 289 Eitel, p 144 f. CXXI. Fergulatan: The eight hot hells.' 1. Sañgivo; 2. kâlasotto; 3. sangbâto; 4. TOTUYO; 5. mahiroruyo; &.tapano; 7. patapano: 8. ariki. Nahávyutp., sect. 209. Mahậvastu 1, 5–27. Childers, p. 260 b. Pañitagati, transl. Feer, Ann. Mus. Guim V, 516. Burnouf, Introd. p. 207; cf. p. 366 (on the punishments); Lotus, P. 309. Hardy, Manual, pp. 26 ff., 47, 59. Koppen, I, 240. Kern, p. 298. Beal, p. 245. Eitel, p. 83 1.

·॥ धर्मसंग्रहः ॥ 65 CXXII. et 51: "The cight cold hells. Mahåvyutp., sect. 210: 1. ; 2. frategie; 3. 977; 4. ETT; 5- FET; 6. 17; 7.97; 8. RR1977. Suttanipata, transl. Fausboll, S. B. E., X, p. 121, has Abbuda, Nirabbuda, Ababa, Ahaha, Afatı, Kumuda, Sogandhika, Uppalaka, Pundarîka, Paduma. See Vyåkhyâ, fol. 2572, 3.7. Bunour, Introd. p. 201. Kern, I, 298 f. Eitc), p. 82 a. CXXIII. a Ifa 'The seven lower regions.' CXXIV. TAB "The two mountain-rings.' Childers, p.97b, dakkaválam and lam. Lalitay. pp. 170, 18 f.; 346,5. Sad. dharmap, transl. Kern, p. 233. Āryamahikarumapundarîkasůtra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 161, Burnouf, Lotus, p. 843. Hardy, Nanual, p. 2; Legends, pp. 80 ff., 97 ff. Koppen, I, 234 f. Kern, I, 289. Fitel, p. 143 a. CXXV. ginaga: 'The eight mountains." 2. Yugandharo; 2. Isadharo; 3. Karaviko; 4. Sudassano, 5. Nemindharo (7); 6. Vinatako (b); 9. Assakanro (6); (8. Meru, being nearest to Yugandharo) Nahâvyutp, sect. 188. Childers, p. 211b (s.v kulâkalo). Burnouf, Lotus, p. 842 ff Hardy, Manual, p. 12; Legends, p. 82 if. Koppen, I, 233. Eitel Yugamdhara (p. 175b), Ishadhara (p. 46 a), Karavika (p. 53 a) Sudarsana (p. 134 b), Asvakarna (p 17a), Vinataka (p. 168 b), Nerimdhara (p. 83 b), Sumeru (p. 136 a). CXXVI. A A7: The seven seas.' Childers, p 412 a (s.v, sågaro), las : 1. khîrannava (cf. 2); 2. nilasagara; 3- pita sågara, etc. Cf. Hardy, Manual, p. 12; Legends, p 84 CXXVII. 47 21477971 : The six classes of gods of the world of desire, 1. Kâtumma hârágika; 2. tâvatinsâ, 3. yânâ (4), 4. tusita (3); 5. nimmânaratino, 6. paranimmitavasavatting Mahâvyutp.sect 151. Trigl p 236 (49). Cl. Talitay. pp. 33, 3; 113, 14; 478, 10. Childers, pp. 177a, 467 b. Mahâvagga I, 6, 30 (p. 12). Bumouf, Introd. pp. 79, 1. 3; 601, 604; Lotus, P 353 Koppen, I, 260. Kern, 1, 291, Eitel, pp 145a, 148 a, 152 a, 173 a, 85a, gob. CXXVIII. WEIN &4990 : "The eighteen classes of gods of the world of form.' 1. Brahmapârısaggâ; 2 brahmapurohitâ; 3. mahábrahmano; 4. pa. (111.5) ·66 ॥ धर्मसंग्रहः । rittábha; 5. appamånabha; 6 ábhassarâ, 7. parittasubhâ; '8. appa. manasubhâ; 9 subhakınna; 10 vehapphald; II, asasiñasatta; 12. ayibâ; 13. atappâ; 14, sodassa; 15. sudassi; 16, akanilkki Mahâvyutp, sects. 152-156. Trigl p 24 (50-53). Childers, p. 467 b. Butpouf, Introd p. 60g ff.; Lotus, p. 353. Hardy, Manual, pp. 5 1., 26. Koppen, I, 260 f. Kern, I, 292f. Eitel, p. 105, etc. CXXIX, PRITIS ENQučar: "The four classes of gods of the formless world,' 1. Âkâsâ naiikâyatanûpaga, 2. viññânañkayatan ipagî, 3, akrikaixâyatandpagâ ; 4. nevasaññanasaññâyatandpa gå. Mahävyutp, sect. 157. Tngl p 24b(54) Childers, P 467 b. Burnouf, Lorus, p. 811 8. Hardy, Aſanual, pp 5 ff, 26 Koppen, I, 261 Kern, I, 293f. Eitel, p. 13b. CXXX. fafout 071:. CXXXI. fafout HERAUT. The text is cs dently faulty CXXXII. fafav The threefold (fruit of) work.' 1 Dirthadhammavedaniyakammam, 2 uppaggavedanîyakammam; 3. aparapariyavedanfyakammam Mahâvyutp, sect 117 Childers, p 178 b Hardy, Janual, 1%. 44%, gues eleven 1 Karma manifesting itself in this lực, 2. Karma manifesting itself in the next existence, 3 Karma manifesting itself at a subsequent period' CXXXIII. fafat RTITEV "The three hinds of magic.' Mahayyulp, Sect. 12: Venizi yafazi dogmatafana. Ce Lalitav p 82, 16 pamineta. Burnouf, Lotus, p. 310 CXXXIV. meraui: The eight untimely ways of being boru.' Nukkuyup, sest rrå Burnoul, Lotus, p. 835 Childers, p 24 h 3 CXXXV. fafque ferens:, CXXXVI, YIT: ARTV: Thc four kinds of contemplation.' FTHASHIMT, Saddharmap, transl. Kem, p. 394 Estel, p 1674 ·॥ धर्मसंयहः॥ 67 CXXXVII. gepraranasia. Mabávyuip., sect. 201. Abhidharmakosavgákhyâ, fol. 3552, 1 4. Milında. Panha, p. 345; Oldenberg, Buddha, p 443. In illustration of avyâkrita, Kagawara, sent me the following note: In Hiouen Thsang's translation of the Abhidharmakosi, cap. 5, we Icad, " There are four ways of answering questions. What are the four? Sometimes one answers directly (Taigianato), sometimes by qualify- 20g (Fatira at Cri), sometimes one gives an answer aſter putting a question aftyariateti), and sometimes one does not give any at all, but puts it aside (empatquracai). When should one answer a question directly? One should do So, when asked whether all conditions are inconstant. When should one answer by qualifying? When one is asked, what reward one receives, if doing anything on purpose, one should answer by qualifying that, if the action is good, the person will receive a good reward; and if it is bad, he will receive a bad reward). Ilow does a person answer after putting another question? Supposing he is asked whether personality and self are the same thing, he must put a question: "What bclf do you mean if you mean the gross self, then it is different. When does one give no answer? When one is asked, whether this world is permanent or not, whether it is both permanent and not perinanent, whether it is ncillier permanent nor impermanent; whether this world has an ond or not, whether it tas both an end and no end, whether it has neither an end nor no end; whether a Tathagata. after his death, exists or not, whether he both exists and not exists, whether he neither exists nor not exists; whether this life is this b«xly, or whether they are different,--when one is asked in this way, ane puts the question aside ** wargant, which means “not qualified," " noe declared," is used synonymously with forgalo See Childers' Dict,p-378, under Panho CXXXVIII. =9f6 grafa The three roots of virtur.' '1, Alobho, frecdom from cosetousness, zadoso, frecdon from anger; 3. amoho, freedom from ignorance. Childers, p. 2142 CXXXIX. ) "The three roots of sice.' 1. Lnbho, cosetousness; 3. doso, anger; 3 moho, ignorance CC. Mdo. XX, 17 (Feer, p. 269) Childers, p. 23 h Burnour, Lotus, p 336 Hardy, Dlanual, p. 495 CXL, frur: (at: "The torce hinuls of stuly, 1, Adhisilasikkk(); 2. adhidatsavilkha (1); 3. zikisainidsikkha (3) Maharuip, sect. 33. Trist so is b(34) Childers, p. 4754,5 5. silkhitaram. .

·6S | YAHUE: 11 *1, Training in the higher morality; 2. Training in the higher thought; 3. Training in the higher learning.' See note on Vinaya Texts, II, 23. इति नागार्जुनपादविरचितायां संग्रहः समाः ॥ The Chinese Version ends with the cighty Anuryanicanas, and mentions no author. Both MSS. agree in rfqarai, which may be for transg. But perhaps this Locatie mar refer to another work of Nigirguns, such as his commentary on the Progripiramiti, and the title may be an abbreviation of amner farfaarai 491976 farangay VÄRITE. Though this is a mere conjecture, I cannot make the correction of fantai into orfants without besitation, for it is a matter of importance, as the latter reading would make our HE definitely a work of Någårguna ·THE SEVENTY-FIVE DHARNAS (see the second chapter of the Abhidharmakosa) आकाश संस्कृतयाः मसंस्कृतमी: 3 (Sect. 32) र प्रतिसंस्थानिरोध अतिसंख्यानिरोध रूपाशि पिन पैतमाः (=चिनसंभयुक्कसंस्काराः) चित्तषिमयुक्ताः संस्काराः II (Sect. 26) 14 (Sect.31) चठुस् प्रालि जाति योत्र समाप्ति स्थिति प्राण इंद्रिय सभागता जरा विज्ञान मनस् चित्र ससंक्षिक नित्यता प्रमझिसमापति नामकाप [Vyakhya, fol. I124, 11.2, says : 'एकामिति निरोपसमापति पदकाय शब्द यचितं तदेव मनस्तदेव जीवित जनकाय गंध विषय विज्ञानमित्येकोऽर्थः] Sect. 30 जिहा काय स्पर्श খিনি महाभूमिका धमाः कुशलमहाभूमिकाः क्लेशमहाभूमिकाः. सकुशलमहाभूमिकाः उपक्लेशभूमिकाः नियतभूमिकाः IO 6 2 कोप. महीकता पनपत्रमा सह घेदना संज्ञा चेतना स्मी IO श्रद्धा वीर्य उपेक्षा हो सपनया प्रलोभ मोह प्रमाद कोसीद्य सधाद्य स्थान सौद्धय To (Sect.69) 8(cf. Sects. 67,69) कोकृत्य मासर्प मिड दमी पितर्क प्रदाश (Pralasat) पिपार पिहिमा राग उपनाह मनिय मान सान्च पिचिकित्सा मद स्मृति मनस्कार सधिनोट समाधि सहिंसा प्रमि सप्रमाद 16 । 16 5. Those terms are explained in the Abh rakhya,fol gand follnning, and fol 376,aand fallowing चिन संस्कृत nie पिपिस 4 पसंस्कृत sidharmas.

·THE FIVE SKANDHAS, TWELVE AYATANAS, AND EIGHTEEN DHÂTUS, COLLECTED FROM THIE FIRST CHAPTER OF THE ABILIDHARMAKOSA. संभ Sect. 22 -5 विषय- 33 34 रूप इंद्रिय-पदुम श्रोत्र प्राण निहा काय वरुप नील पोत लोहित सयदात -संस्पानरूप 8- दीर्य इस वृत परिमंडल सवत सपना Sect Sect. सात विमात or 20, adding छाया मातम सालोक एकार सच धूम रनस् महिका or 21, adding नभम् (Vyakhya, fol. tyb, नभष्टेकपर्णमिति) -शब्द 8-(शदः) अनुपातमहाभूतहेतुकः सलामोऽसवासो मनोहाम- Cr. Sect नोच । उपासमहाभूतहेतुक सस्थास्यो मलास्पो मनोहा- 35 मनोजय॥ (मत्वासी शन्दः is the sound caused by speech, hands, &c समलामो शरः is the sound caused by winds, forests, rivers, &c.) -गंध 4- मुगंध दुर्गध समगंप विषमगंध Sect. 37 -रम 6-तिक सम्म लवण कटुक मधुर कपाय Sect 36 -म्पर्श 1~पणी भए नेनस् यायु लघुत्व गुरुत्व मणत्व वर्कशव नि- Sects. पामा पिपासा शोत 38,39 1. अविज्ञप्ति-विज्ञभिसमाधिसभृतं कुशलाकुशलं रूप (Vyakhya, fol. 25a, 12) -वेदना 3. -संज्ञा Sect. 25 संस्काराः53,16 44 There वेदना and संज्ञा are excluded) - See the other table. Sects. 31,32 14 चिनविप्रयुसंस्कार विज्ञान 6-पधुर्विज्ञान श्रोत्र प्राण जिहा काय मनस् -12 आपतन (चतुःश्रोत्रमाणनिहाकायमनशायनानि Sect. 24 1 रूपशब्दगंधरसम्पर्शधमायतनानि चक्षुःश्रोत्रप्राणजिहाकायमनोधातवः रूपगंधरसम्मधर्मधातयः चायुर्विज्ञान-मनोविज्ञानधातवः - . Sect 27 धातु Sect 25 ·CONTENTS. SECT. SECT. 1 रन, 3. II यान', 3. III. बुद्ध', 5. IV देवी, 4. V. रा. Vतथागत'". VII, लोकपाल, 4. VII. लोकपाल',8. IX, लोकपाल, 10. x. लोकपाल', 14 XI. कोध, 10. XII, घोधिमाल', 8. XIII. योगिनी, 6. XIV. अनुतापूजा, 7. Xv. कुशलमूल, 3. XVI भवविहार',+ XVII पारमिता',6. XVIII. पारमिता, 10. XK. संग्रहबस्तु, 4. xx, अभिज्ञा, SECT. XXI. भार्यसत्य, 4. xxxIx. महाभुत, 5. XXII. संध, 5. XL भौतिक, 5. XXIII. लोकोतरपंचस्कंध, 5. XLL. शून्यता, 20. XXIV. आयतन', 12. XLII, प्रतीत्यसमुत्पाद, 12. XxV. धातु, I8 XII. बोधियाधिका धमाः, XXVI. रूपस्कंध, 1 37. XXVII वेदना, 3 XLIV. स्मृत्युपस्थान, 4. XXVIII संज्ञास्कंध, I. XLY. सम्यग्रहाण,4. XXIX. संस्काप, 2. XLVI डिपाद, 4 Xxx. चित्तसंप्रयुक्तसंस्काराः, | XLVII इंद्रिप, 5. 40 XLVIII. बल'. XXXI चिनविप्रयुक्तसंस्काराः, XLIX. योध्यंग', 7. 13. L. साष्टांगिकमार्ग, 8. XXXII. संस्कृत, 3. .. प्रतिसंपिद्ध. XXXIII विषय, 6. LI पारणी, XxxI रूपं विपयसभा | LIII. प्रतिज्ञाण, 4. Xxx शब्द, 18 (2). LIV नुस्मृति 6 XxxVI रस,6 1 धर्मपद, 4. XXXVII. Tv, 4. INI सकुशल, 10. XXXVIII. स्प्राप्य,11 LVII. गति",6. 1. - India Office Library MIS C.-Cambridress F-The Trigment belongingto the Cambridge Library. Ch-The Chinese Version 1 Omilled in 1. oply. POmittedinC.F,And Ch. and Ch pur this silon lefuse sect, XIX, • Omitted in C, F, and Ch it. and Choinit from rect. XYIV to xct. II. * Omitted in C * This itte ts lett out in t. melitends, ** Omitted in Ch. it Cb. suts it after IT (KS LILY) . (mated in C only. llore the far- ·72 CONTENTS. SECT. SECT. CV. दान, 3. SECT. LVIII. धातु,6. LXXX. मार',4. C. मागमाये चत्वार साकाराः, LIX, पिमोष्ट', 8. LXXXI. श्रद्धांग', 4. 4. LX. धानतर्य, . EXXXII. अनुपूर्वसमाधिम- | CI. ममाथि, 4. LXI. लोकधर्म,8. मापनि', 9. CII. पुजला:, 8. LXII. प्रवचन, 9. LXXXIII, लक्षण,32. CII. प्रतिपुटल, 8(1) LSIII. भूतगुण, 12 | LXXXIV, पनुष्यंजन, 8o. ory. धर्मचक्रप्रवर्तक (का- EXIV. भूमि, 10. | LXXXV.प्न(चक्रयातनां),7. प.), 12. LXY. भूमि, 13. LXXXVI. अध्यन: 3. LXVI घास, 5. LXXXVII. कस, 4. CI. शील. 3. LXVII. लेश, 6. LXXXTIII. युग, 4. CxIII. शांति, 3. LXTIII. दृष्टि, 5. Lxxxix, लोक, 2. CVIII. वीर्य, 3. LIS. उपक्लेश, 24 xc. योनि, 4. CIX. ध्यान, 3. LXX. माहार', 5. XCI. कपाय, 5. Cx, प्रज्ञा, 3. LXXI. भय,5. ICII. सत्ताभ्या(१)", 3. CXI. उपाय, 3. LXXII ध्यान, 4. XCIII. ज्ञान, 10. CXII. प्रणिधान, 3. LXSIII. विमोक्ष', 3. XCIY.ज्ञान, 5. CXIII. पल,3. LXXIV. पशिता (बोधिस- xcy. सत्य, 2. CXIV, ज्ञान, 3. स्वानां), 10. SCI. यांतिहानलक्षण (च-exv. भगवरण, 2. LX.XV. पल (बोधितत्यानां)तुरार्यसत्येपु), 16. CXYI. नैराग्य, 3. XCVII, दुःससत्ये पत्यार पा- CXVII. संभार, 2. LXXYI बल (जधागतस्य), काराः,4. CTIII. ममाथ्यावरण, 6. XCYIII, समुदयसाये चत्वार CXIX माणसंस्सार ( LXXSI, वैशारध, 4. पाकारा:,4. मतिपत्सा)10,8. LXXVIII मात्सर्य, 5. XCIX. निरोधसत्ये पवार सा- cxx.द्वीप,4. Lxxxx पाणिकयुद्धधर्म,18. का:, 4. CXII. उनएफ,8. . 10. 10. 1 Omitted 11 Ch * See note to LIX * Omitted in Ch * Ch cnumerates foar only * Omitted in Ch, The Chinese Yersion adds, after scct. LXVIII, four sections, three of which are not found in our text, vz.: 1, Four Åsratas, himästasa, bhavasrara, avidfisala, and drishty asrava. 2 Egbt Rupas; patht, krus, tegas, 18ye, gandha, rusa, sparsa, and dhamma. 3 Three Vimokslas: see sect. LXXIII Two Arûpas; 6kira and vignana. Then the Version passes to eight l'inoksbas, set Beet LIX NB These terms and of course written in Chinese •omitted inCG 1 See pole to LXXIII . Ch. puts it after sect XCI, • Omitted in Ch * Ch omits from sect XCII to sect, CXIX 11 righteen (1) "Ch. puts it after sett. CXXI Ch puts it after sect CXXII

·CONTENTS.
73
SEcr.
SECT.
SECT.
OXXII. शीतनरक, 8. OXXVIII. रूपावचरादेवाः, oxxxIV. अक्षण, 8.
OXXIII. पाताल,7.
18.
OXxxv. विकल्प, 3.
CXXIV. पक्रयाड, 2.
CXXIX.अरूपाववरा देवाः,4. | oxxxVI. समाधि, 4.
oxxv. पर्वत', 8. oxxx. अलंधन, 3.
CXXXVII. व्याकृतपस्तु, 14.
CXXVI.सागर,7.
OXXXI. महामैत्री, 3. oxxxVIII. कुशलमूल, 3.
CXXVIT. कामावचरा देवाः, | OXXXII, कर्मन, 3.
CXXXII. सकुशलमूल, 3.
6.
OXXXIII. प्रातिहार्य, 3. CXL. शिधा, 3.
• Ch. enumerates
1 Ch. omits this
* Ch. enumerates seven, omitting the eighth.
Seventeen, and the Version ends here
[1113.]

·A LIST OF THE SUBJECTS IN THE CHINESE VERSION OF THE DHARMA-SANGRAHA, TRANSLATED BY Sir'-HU (DÅNAPALA?), A.D. 980-1000, OF THE LATER SUN DYNASTY, A.D. 960-1127. SEVEN LLAVES, In the Sanskrit tert. Mo. II. XIV. (?) XV.(?) XVIII. XLI." . X12. Literal translation of the Chinese terms. I. Trirattal II. Trifana IIL Saptanuttarap 43 IV. Trimula V. Dasapäramiâ VI. Ashidasasnyati VII. L'atur-amita (1) VIII, L'atuhsangraharastu IX. Pantàbhigtai X Laturirasatya X1. Palikistanda XII. Lokottara-pañdaskandha XIII. Dvadasinga.pratityasamutpada XIV. Saptatrimsad-bodhipikshikadharma XV. Katurdhammasiga XVI Shadinusmrila XVII. Katurdharmamudra XVIII. Duikusala XIX. Katumulaklem XX. Pankidrishn XXL A'aturasrala XXII. Trivimotsha XXIII. Ashuarupa XXIV. Dvy-arðpa XXV. Ashasimoksha XXVI. Naranga-pratadina XXVIL Daduadha93 XXVIII. Darabhomi. XIX. XX. XXI. XXI. XXIII, XLII XLIV. XLVII.() XLVIII. XLIX. . 1.X.(?) L.X LXVI 0) LV. L.VII. LVIII. + In C only. ► here to laittad of 19 ·. LXX. LXXIX. LIST OF SUBJECTS IN CHINESE VERSION. 75 Literal translation of In the Sanskrit text. the Chinese terms. No. XXIX, Bodhisattva-dasavasita LXVII. XXX. Bodhisattva-dasabala. LXVIII. XXXI. Tathagata-dasabala LXIX. XXXII. Katur-vaisâradya XXXIII. Pafikamatsarya . LXXI. XXXIV, Ashfâdasávenika-buddhadharma 'L.XXII. XXXV, Dvåtrimsal-lakshana LYXVI. XXXVI. Asity-anuvyañgana LXXVII. XXXVII. Kakravarti-saplaratna LXXVIII XXXVIII. Lokashtadharma XXXIX. Tryadhyâya XL. Katukalpa LXXX XLI. Katurloka %) XLII. Dvadharma XLIII. Katuryoni LXXXIII. XLIV. Pañkakashaya L.XXXIV. XLV. Katurmara XLVI. Shaddharma (or, states of existence) XLVII, Ashta-stanaraka CXIV. XLVIII, Ashta-ushuanaraka CXIII. XLIX. Katurdvipa CXVII. L. Dvikakravada CXV111.1 LI, Saptasuvarna (O)-parvata CXIX LII. Saptasagara CXX. LIII. Shatkamâvakaradeva CXXI. LIV. Saptadasafrópavakara)-deva Thus the subjects in the Sanskrit text, which are wanting in the Chinese sersion, are Nos. 3-13, 17, 24-49, 43, 45, 46, 51, 52, 54, 55, 59, 62-65, 73-75, 81, 82, 84-112, 116, 122-133. But at the same time there are at least 8 subjects in We have the Chinese version which seem to be wanting in the Sanskrit text. 54 subjects in the Chinese version, tó of which nearly agree with as many subjects in the Sanskrit text. 133+8=141 is the total number of different subjects in the Sanskrit text and the Chinese version. In the Chinese version, this work is not ascribed to Nâgârguna, but the Chinese title means literally Lav-collection (=Dharmasımgraha)-name-number-stra.' 1 here 18 instead of 17. ! Where 8 instead of 7 La CXV.

·THE TITLES OF THE SECTIONS ARRANGED ALPHABETICALLY. SECT. भाति, . SECT. SECT, LVL. अकुशल, 10. CXXI, उपशानरक, 8. CF.दान, 3. CXXIIX सकुशलमूल, 3. XUI. सृद्धिपाद, 4 | XOTII. दुःपमये पवार सा- CXXXTY. सधण.8. CXXXII. कर्मन, 3. काराः,4. LXXXYL अध्यन, 3. LXXXVII. कस्स, 4. LXVIII. दृधि, 5. XIV. अनुनापूजा, 7. xer कपाय, 5. IV. देवी, 4. Lxxxu. अनुपूर्वसमाधिस- CXXTII कामायपरा देवाः,6./0xx.द्वीप, *." TV कुशलमूल, 3. CIV. धर्मचक्रप्रवर्तक (साका- LXXXIV. अनुयंजन, 80. CXXXVIIL कुशलमूल, 3. रा), 12. LIV. अनुम्मृति, 6. • x1. क्रोध, I0. Ly. धर्मपद, 4. xx भिना, 5. | LXTII. क्लेश, 6. LIIT पातु, 6. Cxxx अरूपायचरा देवाः, CTM यांति, 3. XXV, धातु, 18. 4. ICTI. झांतिज्ञानलक्षण (च-| UII. पारणी, + Csxx. अलपन, 3. तुरार्यसत्येपु), 16. LXIII. भूतगुण, 12. XXXII. संस्कृत, 3. INI गति, 6. Crs. ध्यान, 3. Lx. भानंतर्य, 5. XXXIII गंथ, 4. LXXII. ध्यान, 4. XXIV.सायतन, 12 CXIIV चक्राइ, 2. XCI.निरोधसाये पवार सा- XII सार्यसत्य, 4 LXTI चटुम, 5 काराः,4. L. आयाष्टांगिकमार्ग, 8. xxx चितविप्रयुक्तसंस्काराः, EXTI, नैराम्प, 2. OXV.सावरण, 13. cxxy. पर्वत, 8. LIXIX प्रायणिक धर्म, Xxx चिलस मसुन्नसंस्काराः, } CXXIII. पाताल, 7. 18. III, पारमिता, 6. LXX. शाहा. CXIV. ज्ञान, 3. XVIII. पारमिता, to. XEVII इंद्रिय, 5 XCIV. ज्ञान, 5. CII. पुलाः, 8. HIS. उपक्लेश, XCIII.ज्ञान, 10. Cx. प्रज्ञा,-3. CXI. उपाम, 3. VI. तथागत,7. CIII प्रणिधान, 3. 40.

·TITLES OF SECTION'S. 77 SECT, SECT. SECT. OIL. प्रतिपुजल, 8 (for 18?). LXxx. मार, 4. LIII. प्रतिशरण, 4. 11. प्रतिसंविद, 4. XLII. प्रतीत्यसमुत्पाद, 12. 11.यान, 3. LSIL. अपचन, 9. LXXXVIII, मुग, 4. CxIx. प्रहाणसंस्कार (अष्टौ XIII. योगिनी, 6. प्रतिपत्त्या), 8. 30. योनि, 4. CXXXIII. प्रतिहार्य, 3. V.रा.5. OXIII. पल,3. I.पन,3. XLIK. बल, 5. EXXTI पल (नथागतस्य), XxxVI, रस, 6. IO. To. LIK. विमोश, 8. C. मार्गसत्ये चावार आकारा:, XXXIII. विपण, 6. 4. OVIII. वीर्य, 3. XXVII, वेदना, 3. LXXVII. वैशारच, 4. CXXXVII. व्याकृतवतु, 14, xxxv. शब्द, 18 (28?). CXL, शिक्षा, 3. CXXII. शीतनरक, 8. LXxxy. रत्न (चक्रवर्तिनां), AVI, शील, 3. 7. XLI. शून्यता, 20. LxxxI. घद्धांग, 4. LXXV. बल (बोधिसत्याना), | XXXIV रूपं विपपसभापं. XXIX. संस्कारा, XXVI, रूपस्कंध, IT. XIX. मंग्रहवस्तु, 4. OXXVIII. रूपावचरा देवाः, xxVII. संज्ञास्कंध, 1. XLIII. बोपिपाधिका धर्माः, 18. XII. सत्याभ्य, 3. 37. LSXXIII. लक्षण,32. XCV. सत्य.. XII, बोधिसत्य, 8. Lxxxrx. लोक, ३. CI. समाथि, 4. • XLX. बोध्यंग, LXT. लोकधर्म, ४. CXXXVI. समाधि, 4. XVI. ब्रह्मपिहार, 4. PIL. लोकपाल, 4. CXVIII. समाथ्यावरण,6. VIII. लोकपाल, 8. XOVII. समुदयसत्ये पवार LSIV. भूमि, JO Ix. लोकपाल, 10 इलाकारा:,4. LIV. भूमि, 13. x. लोकपाल, 14. CXVII #HTT, 2. XL. भौतिक, 5. XXII. लोकोत्तरपंपस्कंध, 5. (XLV. सम्पकाहाण, 4. CII मंजुपुरं पुंगला (), 8. IXXIV. पशिना (पोधिसला-j oxxrT. सागर, 7. XXXIX. महाभूत, 5. नां), 10. xxn. स्कंध, CXXXI. महामैत्री. 3. Cxs. विकल्प, 3. XIIVIII एथ्य, 11. LXXVIII. मास, 5. LSXIII. विमोध, 3. SLIV. स्मृत्युपम्यान, 4. III, बुद्ध, 5. I.SXI.भम,5.

·INDEX OF WORDS. The Roman namerals refer to the titles of sections, and the English figures to the sections अनित्यता, 31. पषोभ्य, 3. निए, 128, घद्वेष, 30, 138. खतामतः, 97. कुशल, (ten) LVI. अधिचिनशिधा, 1400 सनाभोग, 118. पकुशलमूल, (three) आधिप्रज्ञाशिधा, 140. सनालंपन (9, 130, 131. OX.XXIX. अधिमुक्लियल, 75- अनियतः, 97- पक्षण, (eight) CXXXIY. अभिमुक्कियशिता, 74. सधिमोध, ३०. पनियाः सर्वसंस्कापः, 55. पग्नि, 8. सपिशीलशिया, 140. भनिमित्र, 73. सर्किराज, अध्यामममोदन, 720 | अनुत्तरपूना, (ceren) XIV. सचल, I23. प्रध्यात्महि शून्यता. 41. | सनुत्पत्तिकधर्मशांति, CII सचला,64. अध्यात्मरूपसंजिन, 59. note. पळ (for w),34 अध्यात्मशून्यता, 4. अनुत्पद्यवेदनीय, 132. पट, 122. अध्येपणा, I4 अनुत्पन्न, 45. पध्वन, (three) LXXXII. | अनुत्पाद (अनुत्पन्नानामऊ- सतप, 128. अनंतगंज, XII note. शलानां धर्माण), 45 पतीने अध्यन्यसंगमप्रतिहतज्ञानं, सनंतयाँलोकः, 157. अनुत्पादान, 93. 79, पनपत्रपा, 30, 69. अनुपहतकणेट्रियता,84(70). तीतोऽध्या, 86, सनभ्रक, 128. अनुपूर्वगात्रता, 84 (20). खात्यंतशून्यता, 41. सनयकारशून्यता, 41. | अनुपूर्वदंष्ट्रना, 84159). पदनादान, 56. अनवरायशून्यता, 41. अनुपूर्वसमाधिसमापहि, (nune) पदोनगाचता, 84 (29). अनागतेऽध्यन्यसंगममतिहत LXXXII. सदुःखा, 27. शानदर्शन, 79. सनुपूर्वोगुलिया, 84 (6). धनुःखामुखा (वेदना), 27, अनागतोऽभ्या, 86. पतुमोदना, 14. 72. पनांगामिन, 102, 103. मनुलोमिकी (दाति), on राजधुर्म, 62 अनागामिफलप्रतिपत्रक,102.! note. संडन, 90.

·INDEX OF IVORDS. 79 भंतवाँसोकः, 137. संधकार, 34. अन्वयज्ञान,93. सपनपा, 30 अयशस्, 61. सपरवेदनीप, 132. अपरातकोटिपरिक्षाय, 92. अनुष्यंजन, (eughty)LXXXIV. | राभिमुखी, 64. पिरामि, 26. अनुशासनीमातिहार्य, 333. अभिपेकभूमि, LAIV note. अविधा, 42, 67. अनुसरणविकला, 135. सभिसंस्कारपरिनिवापिन्, अविनानललाटता, 84 (71). अनुस्मृति, (aix) LIV. 103. अविरलदंतजा, 83. अंतग्राहदृष्टि, 68. अभिसंयोधिपैशारध, 77. अविषमपादता, 84 (10). अंतरकल्प, 87. अभुग्नकुधिना, 84 (37). अवचि, 12. संतरापरिनिवापिन्, 103. अमिताभ, 3. पह, 128 अमोधसिद्धि, 3. अप्याकृतवस्तु, (fourteen) संतवांशानंतयाँहोकन, 137.अमोह, 138. CXXXVII. अम्ल, 36. पशाश्वतो लोकः, 137. सशेपवैभूमितप्यान, 109 अरूपावरा देवाः, (tour) | अशोकभय, 71. अपप, 122. OXXIX. साब, 30,69. पपगोदानि, 120. समिती, 64. सशकर्ण, 125. सधैंची, 19. परत, 85. सर्थप्रतिशरणता, 53. असंस्कृत, (three) xxxxr. अपरिवानललाटता,84(71) सप्रतिसंविद, 51. ससंस्कृतशून्यता, 4I. अपरूपकेशता, 84 (78). सभुत, 103. असंतिक, 31, समरिणहित, 73. अर्बुद, 122. असंक्षिसत्व, 128. अप्रतिसंस्पानिरोध, 337 पहन, 102. समाहितचिन्न, 79. प्रतिसंख्यायोपेक्षा, 79. महत्फलप्रतिपत्रक, 102. असंप्रजन्य, 69. See sam- अप्रमाणाभ, 128. पहप, 60. prajanja. सप्रमाद,30. सलधणशून्यता, 41. असंमुणितकेशता, 84 (77). समामि, 31. पलंधन, (three) cxxx. समु, 10,57. अहंकारममकारपरित्याग, 15. प्रभावशून्यता, 41. भभावखभाषशून्यता, 41. पलोभ, 30, 138. सही, 69. अभिज्ञा, (ive)xx. See Bur-J.पगामिता, 84 (17). पट्टीकता, 30. noul, Lotus, p. 291. अवदात,34 अभिज्ञात, 104 शवदान, LXII note. साकाश, 32, 39,58. सभिप, 10 सषमत, 3 सावाशानसायतन, 59. सवलोकितेश्या, XII note. साकाशानंसापतनोपग, 129. अभिया, 56. सपिकल्पक, 13. साकियन्यायान, 59. समिनीलनेवता, 83. सलाभ,61. अहिंसा, 300 ·80 INDEX OF WORDS. . भाकिंवन्यायतनोपग, 129. प्राशयविशुद्धि, 15. उप्पनरक, (eight) CXXI सानीधिकभय, 7. भानवधायज्ञानवल, 76. उप्पीय, II. सातप,34. आश्रपक्ष्यज्ञानवैशारध, 17. उणीमशिरस्कता, 83. प्रामधारणी, 52. माहार, (fire) LXX. कर्णालंकृतमुखता, 83. शादर्शनशान, 94. इजिनक, LXII note.. ऊर्वाग्ररोमता, 83. आदेशनाप्रातिहार्य, 133. इंद्र, 8. अनुगाचता, 83. पानंतये, (five) LX. इंद्रिय, (fire) XIVII; 43. अद्धि, 20. प्रानंार्यममाधि, Ior. इंद्रियविकलता, I34. ऋद्धिपाद, (four) XLVI; 43. भानुलोमिको (धांति), see | ईपी, 30,69. बुद्धिमारिहार्य, 133. CVII. ईशाधर, 125. ऋद्धिपशिता, 74. चापः, 38, 39, 58, 123. ईशान, 8. एकयान, II note धाभाखर, 128. उत्तरकुरुद्वीप, IRO. एकरीचिक, 103. आभ्यवकाशिक, 63. उत्पद्यवेदनीय, 132. एकादशप्रतिष्ठसमाथि, 101. सामियदान, 105. उत्पब,45. एकासनिक, 63. सापान, (twelve)EXIV. उत्पल, 122. ऐनेपनंयता, 83. भायपागिलेखता, 84 (47).| डासंगपादता, 83. सौद्धप, 30, 69, 118.. सापनपार्णिता, 83. उत्सागावता, 84 (30). सायतभूकता, 84 (65). उदधि, 126. सायुःकमाय, 9. आयुपेशिता, 74. उक्त, 34. कर्वशत्व, 38. भारण्यक, 63. 4931, (twenty-four)LSIX HF. (three) CXXXII, सारूप्पसमापनि, 82. उपदेश, 62. 81. सार्पसत्य, (lour) XXT; 81, उपनाह, 30, 69 कर्मफल, 61. to+ उपपादुक, 90. फर्मपशिता, 74. भायोगिकमार्ग, (eight) L; उपहत्यपरिनिर्वामिन, 103, कर्मविपाकानयल, 76. 43. उपादान, 42. कर्मपाक, 113. सालोक, 34. उपाय, (three) CXI3; 18. भालोक्समाधि, 101, उपायास,42. कत्य, (four) LXXXTIL सायण, (two) CCV. उपेचा, 16, 30, 119. कल्पकयाय, 91. पावासमात्सर्य, 18. उपेधासंयोध्यंग, 49. कपलीकापहार, 70 सापेखिकद्वधर्म, erghteen)| उपेचास्मृतिपरिशुद्धि, 72. कपाय, (fire).xcl; 36 LYSIS उपशास्मृतिसंग्रजन्य, 72. कांधन, 123. का 36. कनकमुनि, 6. करुणा, 16. उदान, 62 कलियुग, 88.

·81 INDEX OF WORDS. .. काममिथ्याचार, 56. धांतिज्ञानलक्षण (चतुरायस-| चकरत्न, 85. कामायचरा ‘देवाः, (six) न्येपु), (sixteen) XCVI. चक्रवर्तिन, II. OXXVII. यांतिवल, 15. चकवाड, (two) OXXIV; काय, 24, 25, 26, 44. धामकुक्षिता, 84 (38). 124. कायविज्ञान, 25. दार, 126. चक्रसंबर, XI note. कायसादिन, 103. हितिगर्भ, 12. चक्रांकितपाणिपादतलता,83. कायस्मृत्युपस्थान, 44. धिप्रसुखाभिसंबोधि, III. चक्षुर्विज्ञान, 25. कालसूत्र, 121. धीर, 126. चास, (five) LXVI; 24, काश्यप, 6. खगर्भ, 12. 25, 26, 104. कुदृष्टि, 67. खदिरक, 125. चतुमारकोटिपरिज्ञाय, 92. कुवेर, 7, 8. खत, 103. चंद्र, 10. कुशलमासर्य, 78. सदरत्न, 85. चांडिका, 13. कुशलमूल, (three) खलुपश्शाक्तिक, 63. | चातुर्महारानकायिक, 127. CXXXVIII; 45. गगणगंज, 12, 136. चारुगामिता, 8.4 (16). चिकित्सा, 67. गतिः, (sax) LVII. कुशलमूल, (three) XV. कुशलसंग्राहशील, 106. गंध, (four) XxxVII; 24, | चितांतरांशता, 83. चित्त (ऋद्धिपाद), 46. 25, 26, 33, 40. कृतयुग, 88. चिनवशिता, 74. कृत्यानुधानज्ञान, 94. गंभीरकुक्षिता, 84 (31). चिनविप्रयुक्तसंस्कापः, (thur कृष्णा, 9. गंभीरनाभिता, 84 (39) teen) XXXI; 29. कोपगतवस्तिगुसता, 83. गंभीरपाणिलेखता, 84 (46). चित्तविस्तरा, LXIV note. कोकृत्य, 69. चित्तसंप्रयुक्तसंस्काराः, (forty) कौसीद्य, 30, 69, 118. गुडाकेश ता, 84 (76). Xxx; 29. क्रकुच्छंद, 6. चिन्तस्मृत्युपस्थान, 44. क्रोध, (ten) XI; 30,69. चितोत्पादपिरागितता, 134, क्लेश, (sis) LXVII गूढशिरता, 84 (1). चित्रकेशता, 84 (75). केशकपाय, 91. चित्रपक्ष्मता, 84 (63). गोपचनेवता, 83. क्लेशमार, 80. चित्रांगुलिता, 84 (5). ग्रंपधारणी, 52. केशावरण, 115. चितामयी (adj), IIO. केशोपकर्मक, 113. योपानुगा, CVII note. चेतना, 30, 119. क्षयज्ञान, 93. युयुत्पत्तिहानपल, 76. धांति, (three) CFIL; 17, | माण, 24, 25, 26, प्रायविज्ञान, 25. चांगुलिता, 84 (4). 18. [III.5.] गाथा,62. गुरुत्व, 38. गूढगत्मता, 84 (9). गेय, 62. मृत, 126. M ·82 INDEX OF NORDS. छंद (संस्कार), 30. तथागतदुष्टविनाधिरोत्पाद. दुःस, श, 61, lot. चंदपरिहाणि, 79. 60. दुःसान, 93, चंदसमाधिप्रहाणाप (ऋद्धि- तनुनिहता, 8.4 (57). दुखतः, 97. याद) 46. तपन, 121. दुःखनिरोध, 12. छापा, 34. तासनता, 84 (1). दुःखमागंगामिन, 10. नमनिदेश, EXIV note तारा (देवी), 4. दुससत्ये पवार साफाय:, जन्मशिता, 74. तित, 36. (four) XCVII. जंपुडीप, 120. निर्यक्, 57. दुःखसमुदय, 104 जर,31. निर्यगुपपत्ति, 13+ दुःसा (बदना), 27. तोहणदंता, 84 (56). दुसराः सर्वसंस्काया, 55. जरायुग, 90. तुंगनसता, 84 (3) दुःखापिासनाशीति, 107. जानक,62. तुंगनासता, 84 (60). (दुःसे धर्मशानशांतिः, 6. जाति, 31,42 तुपित, 127. (दुःसे धर्मज्ञानं, 96. नालापलयद्वांगलिपाणिपाद- तूलसदृशसुकुमारणिता, 84.दुखेमन्वयज्ञानभांति:, 96. मलता, 83. द्वारोऽन्यज्ञानं, 96. .जिघासा, 38. दुरारोहा, LXIY note. जिहा, 24, 25, 26. जय, 38, 39:58. दुर्गतिभप, 1. निहाविज्ञान, 25 त्यागानुस्मृति, 54. दुर्गेध, 37. जोय, 137. बायस्त्रिंश, 127. दुर्मया, Luv note त्रिरत्न, 8. नान, (ten) xCIL, (ive) (विशरणगमना (अनुवरपूजा), दृश, 59. XCIV: (three) CXIY3B 14- दृष्टधर्मवंदनीय, 132. HO दृष्टधर्मसम, 103. ज्ञानदर्शन, 23. वैधीचारिक, 63. ज्ञानमतिशरलता, 53 दधि, 126. | दृष्टिकपाय, 91. जानवल, 75 दान, (three) CV; 17, 18, दृष्टिपरामार्श, 68. ज्ञानवती, 65. दृष्टिमाभ, 103. जानवशिहा, 74. दिव्यधुम, 20, 66. देष, 57. ज्ञानसंभार, 37. दिव्यौर, 20. देषकुलंकुल, 103. यावरण, 115 तथागत (seren) 23B होगगुलिजा, 83. देवानुम्मृति, 5+ 137. दीर्घायुपदेवोपपलि, 134. देवी, (four) ir. तृष्णा, 42. नोवित, 31. बितायुग, 88. Efe, (Gre) LSVIII 19,62. दौ, 34. देवपुत्रमार, 80.

·INDEX OF WORDS. 83 देशना, 14. वेप, 139. धारणितल, 123. धर्म, 1, 24, 33745. OIV. धर्मशान, 93. धर्मदान, 105. धर्मधातु, 25. धर्मधारणी, 52. धर्मनिध्यानधाति, 107. . धूम, 34 निरोधसत्ये चत्वार आकारा, हापरयुग, 88. धृतराष्ट्र, 7. (four) XCIX. होप, (four) oxx. ध्यान, (four) I.XXII; (three) निरोधसमापनि, 82. •OIX; I7, 18, 82. निरोधे धर्मज्ञानदांतिः, 96. धनदा, IV note. ध्यानचिमोयसमाधिसमापन- निरोधे धर्मज्ञानं, 96. संक्षेशप्पपदानप्पुयानशा-निरोपेऽन्वयज्ञानधांतिः, 90. नवल,16. निरोपयज्ञानं, 96, धर्मचक्रप्रवर्तक,(trelveसाकार) ध्यानाहार, 700 निर्माणजि, 127. नरक, 57, 1237 see Tण, नौतार्थप्रतिशरणता, 53. धर्मचर, 66, शोतः नील,34. नरकोपपति, 134 नीलदंड, H, नागविक्रांतगामिता, 84 (12). नेमिंधरगिरि, 125. नापायतपपनता, 84 (48). नेवार्थप्रतिशरणता, 53 नानात्वसंज्ञा, 79. नैरास्य, (two) CXVI. नानाधातुज्ञानवल,16. नैशंत, 8. धर्मनैराम्प, 116. नानापिमुक्तिज्ञानबल, 16. नयोणिक, 100. धर्मपद, (four) EV नामकाय, 31. | वाणिकमार्गावतरणवैशारद, नामतिया, 63. 17. धर्मप्रतिसंघिद, 5. मैवशाश्वती नाशाश्वतश्श, 137. नामरूप, 42- धर्मप्रधिचपसंयोध्यंग, 49. निःसरगत:, 99. नैवसंज्ञानासंज्ञायतनं, 59. धर्ममा सर्य, 78. निग्रंथिशिरणा, 84 (8). नैवसंज्ञानामंज्ञापतनोपग,129. धर्भमेया, 64. निदान, LXII note. नैवांतवात्रानंतष्ठ, 137. नैपधिक, 63. धर्मवशिता, 74 निमिनोहणामिका (संज्ञा-पग्रोपपरिमंडलाता, 83. न्यायत:, Ioo. धर्मस्मृत्युपस्थान, 44 धानुमारिन, 103. निरर्बुद, 122. पदवाय, 31. निरामानः सर्वसंस्काराः 55.एन, 12. धानुस्मृति, 54 भालंघन, 130. निहनियतिसंविद, 51. पद्मपाणि, XII notes पांतक, II. निरोध, 21, LVIII. निरोधज्ञान, 93. धारणी, (four) LII. निरोधतः 99. धर्मप्रतिशरणता, 53. धर्मलंघन, 131. निंदा,61. स्कंध), 28. धाद, (eighteen)xxv(ar) निरुपमा, 65. पाचिनज्ञान, 20, 93. पानिर्मितयशवहिन, 127. परनिहायौर्य, 108. भूतगुण, (ivelre) LXIII. t ·84 INDEX OF ORDS, परभावशून्यता, 4I. पुरुपपाशर, 35. प्रतिभानप्रतिसंविद, 51. परमार्थशून्यता, 4. पुरुपहस्तादिशब्द, 35 प्रतिभानवल, 75. परमार्थसत्य, 95. पुष्पमंडिता, LIIV note प्रनिशरण, (four) LIII. पर मरणात, 137. पूजना, 14. प्रतिसंपिह, (tour) LI. परिणमना, 14. पूर्वनियासानुस्मृति, 200 प्रतिसंख्यानपल, 75. परिणायकरत्न, 85. पूर्वनियासानुस्मृतिकानवल, प्रतिसंस्थानिरोध, 32. • परिपूर्णव्यंजनता, 84 (24). 76. प्रतिसरा (रक्षा), 5. परिमंडल, 34. पूर्वपिदेह, 1200 प्रतीत्यसमुत्पाद, (tretre) परिष्कारवशिता, 74. पूर्वोतकोदिपरिवाय, 92. XLII परोनशुभ, 128. पृपुषारुमंडलगात्रा, 84 ( प्रत्यंतजनपदोपपति, 134 परीक्षाभ, 128. (25). प्रत्यपतः, 98. परोपकारधर्मशांति, I07. पृघुललाटता, 84 (72). प्रायवेक्षणासानं, 94. , (eight) CXIV पृथी, 10, 38, 39, 58. प्रत्याहार, 70. पर्पदसाधभय, 7. (पैंडपातिक,63. प्रत्युत्पत्रेऽध्यायसंगमप्रतिहत- पांशुकूलिक, 63. पैशुन्य, 56. ज्ञानदर्शन, 79. पांडरा (देवी), 4. प्रकृतिशून्यता, 41. प्रत्युत्पनोऽप्या, 86. 771, (geven) CXXIII. प्रज्ञा, (three) ox; 17, 18, प्रत्येकयान (I.O.) or प्रत्येकथुम- पापदेशना, 14. 23, 47,48. यान (F.), . पारमिता, (anx) XVII, (ten) | प्रज्ञायशुम, 66. प्रथमध्यान, 72. XVIII. प्रज्ञांतक, II. प्रदक्षिणगामिता, 84 (15). पारुष्पं, 56. प्रजापरिहाणि, 79. प्रदक्षिणापर्तनाभिता,84(40). पितृयय, 60. प्रणिधान, (three) CXII. प्रदक्षिणार्यर्तकरोमता, 83. पिपासा, 38. प्रणिभानरशिता, 74. प्रदान (C), 30. प्रणिधि, 18. प्रदाश, 69. पीनायतभुजलता, 84 (66). [ प्रणीततः, 99. मभवतः, 98. प्रतापन, 121. प्रभाकरी, 64. पुरुपयल, 75. प्रतिप, 67. प्रभूतनिहता, 83. पुण्यसंभार, 17. मतिपतितः, 100. प्रमाद, 30,69. पुण्यानुमोदना, I मतिपतिवल, 75. प्रमुदिना, 64 grims, (eight?) cit. प्रतिपद, 10+ प्रयोगयीये, 108. पुदलनेसम्प, 116. मतिपुदाल, (eght, for eigh. | प्रलंभपाहता, 83. पुदलप्रतिशरणता, 53. प्रयधन, (nine) LUI पौत, 34 पुण्यप्रसय, 128. teen) CIII, ·85 वृहत्फल, 128. प्रभि, 30, 119. प्रनामसंयोध्यंग, 49. प्रसन्नगावता, 84 (32). प्रहाण (उत्पवानामकुशलानां धर्माणां), 45. प्रहांणयल, 75. मनोज्ञ, 35. प्रहीण, 104 माभि, 31. प्रियवचन, 19. प्रीतिसंयोध्यंग, 49. INDEX OF WORDS. प्रशंसा, 6. मनस, 24, 25 घोधिचित्तोत्पाद(अनुत्तरपूजा), मनसिकुवैत, 104. 14, (कुशलमूल) 15. मनस्कार,300 पोपिपाधिका पीः, (thirty- मनुष्प, 57. 8es en) XLIII मनुपकुलंकुल, 103. घोधिसत्व, (eight) XII. योध्यंग, (seven) XLIX; 43. मनोविज्ञान, 25. महाणसंस्कारः (प्रतिपत्त्या), ब्रह्मवायिक, 128. मंत्रधारणी, 520 (eight) CXIX. ब्रह्मपाय, 128. मंत्रानुसारिणी, 5. अयपुरोहित, 128. भरणभय, प्राणातिपात, 56. अद्याविहार, (four) XVI. महाकल्प, 87. मानिहाय, (three) CXXXIII. | ब्रह्माध, 9. महाचकवाड, 124. भद्रकल्प, LXXXVII note. महाचल, 123. भय, (five) LXXI. महापा, 122. भव,42. महाबल, II. प्रीतिसुख, 720 भाजनलोक, 89. महानधन, 128. भावनामायी (adj. f.), IIO. महाभूत, (five) XxxIx. सुत, 103. भाववल.75. महामयूरो, Vinote. चद्धमाना, LXIV note भावयितथ्य, 104. महामैत्री, (three) oxxxI. बल, 433 (ive) XIIX, भावशून्यहा, 41. महायाम, 2. (three) CXIII, (ten) of भूमि, (ten) LXIY; (thar. | महारौरव, 121. Bodhisattvas, LXXV, महाशून्यता, 41. {ten) of & Tathagata, | भूरि, 104. महिका, 34. LXXVI; (पारमिता), 18.! भौतिक, (ive) xe मांसचक्षुम, 66. यहिधरूप, 59. भ्रमरसदृशळेशता, 84 (74). मानुषध, 60. वहिपाशून्यता, 4. मंजुश्री, 12. मात्सर्य, (ive) LXXVIII; 30, विंबप्रतिबिंधोष्ठता, 84 (49) मणिरत, 85. 69. युद्ध,(ive) III; (रत्न),1,19-मति, 30. मान, 67, 118. युद्धकपालिनी, XIII note. बुदधेत्रपरिशोधक, 11. मधुर, 36. माया, 30,69. मरलारुमनुखरना,84 (54).! मार, (four) Exxx. मुद्धानुस्मृति, 54. प्रेत, 57. teen) LXY मद, 30,69. मानप्रमादादियापर्तक, 13. मामकी (देवी), 4. मधु, 126. बुडचक्षुम, 66.

·86 INDEX OF WORDS. यशस्, 61. (four) 0. लयुत्व, 38. लपण, 36. teen)x. मारीची, IV note; 5. | यमलोकोपपत्ति, 13+. पिन, 59. मार्ग,21;ct. साष्टांगिकमार्ग. समांतक, II. रोचनी, see लोचनी, 4. मार्गज्ञान, 93. समारि, I note गैरप, 2. मार्गत:, 100. लमण, (thirty-tro). मार्गसाये चत्वार आकारा:, | पान, (three) fI. LXXXIII. याम, 127. लपणशून्यता, 41. मागें धर्मज्ञानधांतिः, 96. यामिनी, 13. मार्गे धर्मज्ञानं, 96. युग, (four) LXXXVIII. मार्गेऽनयज्ञानधांतिः, 96. युगंधर, 125. लाभ, 61, 139. मार्गजन्ययज्ञानं, 96. योगिनी, (six) XIII, लाभमात्सर्य, 78. मियादृष्टि, 56, 68, 134. । योनि, (four) sc. लोक, (two) LXXXLX. मिद्ध, 69. | योनिशः, 104 लोकधर्म, (eight) LSI. मीमांसासमाधिप्रहाणाय (ऋ- यौवराज्यभूमि, LXIV rote लोकपाल,(Tour) VII; (eight) द्विपाद), 46, रक्तनिहता, 84 (52). VIII; (ten) IX (four- मुदिता, 16. रक्षा, (five) v. मुपितस्मृति, 69. रजम, 34. लोकोतापंपस्कंध, (five) मुपितस्मृतिता, 79. रन, (three) I; (seren) of XIIII. Kakravartins, I.XXXV staat, 4. मृटुगात्रता, 84 (22). पनपाणि, XII note. लोभ, 139. मुनिहता, 84 (50), रत्नसंभव, 3. लोहित, 34 मृदुतरूणहस्तपादतलता, 83. रवित, 79. पन्चधाती, tv note. मृपावाद,56. रस, (sux) XXXII, 24, 25, पत्रपाणि, 12. मृष्टकुधिता, 84 (36). 26, 33, 40. पजभृकुटी, XIII note मृष्टगात्रता, 84 (19). रसरसाग्रता, 83. पत्रवाराही, 13. मेपगार्जियोपता, 84 (53). राग,67. यजसल, Im note मैत्री, 16. हचिरा, LIVnote. Taigi, XIII note. रूप,24,25,26,33,40,59. पत्रांपुमा, XIII note मैत्रेय, rt note; 12. रूपं पिपयसभा,XXXIY. पंदना, 4. रूपवती, XIIV note यघ, 30, 69. रूपम्बंध, (eleven)XXTT; 22. वर्णमात्मये, 78. पचासंलरिक, 63. सपायपरा देघाः, (eighteen) ! यशिता (पोधिमलाना), (ten) CXXVIII. LXXIV, मृत्युमार, 80. मैत्रीदान, 105. मोह, 30,139. घरुण,8. यम, 8.

·.INDDX OF WORDS, 87 विसात, 34. वसुंधरा, IV note. विवर्तकल्प, LXXXVII note प्याकरण, 62. वायु, 8, 38, 39,58. विवेकज, 72. व्यापाद, 56. वाराही, see वज्रवाराही. विशालनयनता, 84 (62). व्यायाम, 119. विकल्स, (three) oxxxv पिशुद्धगात्रता, 84 (23). शब्द, (eight) XXXV; 24, विकाससमभाववोधक, II4. विशुद्धनेवता, 84 (27). 25, 26, 33,40. विधेप, 69. विश्वपाणि, XII note. शमथ, CXVII note विमांतक, II.. विश्वभू, 6. शरीर, 137. विचार, 30, 69. विपमगंध, 37. शाक्यमुनि, 6. विचिकिासा, 67. विषय, (sux) XXXIII. शाध्य, 30,69, 118. विज्ञान, 22, 42,58. शांततः, 99. विज्ञानप्रतिशरणता, 53. विहिंसा, 30, 69. शांतनिवाण, 55- विज्ञानानंत्यायतन, 59. वीर्य, (three) OVIII; I7, 18, | शाश्वतशाशाश्वतश्च, 137. विज्ञानानंत्यायतनोपग, 129. 30, 47, 48, (ऋद्धिपाद) शाश्वतो लोकः, 137. पितके, 30,69. 46. शिक्षा, (three) OxL. वितिमिरशुद्धालोकता, 84 पीर्यपरिहाणि, 79. शिखिन्, 6. (34). वीर्यसंयोध्यंग, 49. शीत, 38. विदर्शन, CXVII note. वृक्षामूलिक, 63.. शीतनरक, (eight) CXXII विद्या, IO4. पृतालोकसमाधि, 101. शीतवती, 5. विनतक, 125. वृक्षकुधिता, 84 (35). शील, (three) CVI; 17, 18, fa9397, CXVII note. वृक्षगात्रता, 84 (18). 23. विपश्पिन्, 6. वृनदंपता, 84 (55). शीलव्रतपरामार्श, 68 विमलप्रभ, 136. वृषभविक्रांतगामिता,84 (14) शीलानुम्मृति, 5+. विमला, 64. वेदना, (three) XIVII, 22, | शुक्लच्छविता, 83. विमुक्ति, 23. 30,42,72. शुकदंरता, 84 (57). विमुक्तिज्ञानदर्शनपरिहाणि, | वेदनास्मृत्युपस्थानं, 44 शुकभूकता, 84 (66). 79. पैपुत्य, 62. विमुक्तिज्ञानदर्शनस्कंध, 33. शुचिगात्रता, 84 (21). पिमुक्तिपरिहाणि, 79. वैशारध, (four) LXXVII शुचिनासता, 84 (61). विमोध, (eight) LIX; (three)/ व्यंजनकाय, 31. शुचिसमुदाचारता, 84 (42). LXXIII व्यंजनप्रतिशरणता, 53. विरूदक, 7. प्यपगततिलकगात्रता, 84 विरूपाध, 7. (43). शून्यकत्य, 87. शुकहनुना, 83. पैरोचन, 3. शुभकृत, 128. शून्य, 59.

·88 INDEX OF IORDS, 102. समगंध, 37. संय, I. मास), 42. शून्यतः, 73,97. सकृदागामिफलमतिपत्रक, समकर्णता, 84 (69). RAT, (twenty) XLI समकमता, 84 (26). शून्यताशून्यता, 41. संग्रहास्तु, (four) XIX. शूरंगम, 136. | समचत्वारिंशनता, 83. (शोकपरिदेवदुःखदौर्मनस्योपा- संघभेद, 60. समताज्ञान, 94. संघात, 121. समदंता, 84 (58). शोप, 118. | संपानुस्मृति, 54. समदंतता, 83. श्माशानिक, 63. संपारणी, 3. समंतप्रभा, 65. श्रद्धा, 30, 47, 48, II9. संचेतनिकाहार, 70. | समंतप्रासादिकता, 84 (41). श्रद्धांग, (four) LXXXI. संजीव, 121, 123. समंतभद्र, 12. श्रद्धानुमारिन, 103. संज्ञा, 22, 300 समाधि, (four) CI; (four) श्रद्धाविमुक्ति, 103. संज्ञापेदयितनिरोध, 59. CXXXVI; 23,30,47. श्रावकयान, 2. HNIERU, (one) XXVIII. 48. श्रीवत्समुक्तिकनंद्यापनलक्षित- सत्कायदृष्टि, 68. समाधिपरिहाणि,79. पाणिपादतलता,84(80). सत्सकपाय, 91. समाधिपल, 15. श्रुतमयी (ady f), II0. सत्सलंपन, I31. समाधिसंषोध्यंग, 49. प्रोत्र, 24, 25, 26. सल्ललोक, 89. समाध्यावरण, (sir) OXVIII. श्रोत्रविज्ञान, 25. सलाध्य, (three).XCII समाप्ति, 31. समाक्रियाशील, 106. शक्षणत्व, 38. मलामपंपिक, II समुत्पाद (अनुत्पमानां कुशल- पडायतन,42. मूलानां), 45. संरक्षण (उत्पन्नानां कुशलमू- सल्लापीभाषक, III. सवालंपन (१), 130. संवर्मकस, IXXXVII note | म.सेंद्रिपपरापरतामयल, 76. समुदयज्ञान, 93. संपतिज्ञान, 93. सत्य, (tro).xcy संपति सत्य, 95. सापाभोग, 118. ममुदयसत्ये पवार साकाराः, संस्कार, (two) XXIX; 22, | सत्यापोंपायपरोध, II+. (four) XCVIII. सदोपापकर्षम्यान, 109. ममुदये धर्मपानर्धातिः, 96. 42. संस्कारसमन्वागत, 46. मंतिरपिकत्स, 135. ममुदये धर्मज्ञानं, 96. संमृतशून्यता, 41. संत्रासनी, 13. समुदयेभनयज्ञानधांतिः, 96, संवेदन, 90. संनाहगोप, 108. | समुदयेऽन्यपातानं, 95. सकृदागामिन्, 102. समोत्सदता, 83. संपत्मदा, IV note. मकदागामिफल, 103 सभागता,31. संमनन्य, JI9. ममानार्पता, 19. समुदय, 21. लानां), 45. समुदयतः, 98.

·. INDEX OF JORDS. 89 संभराज, I. सात,34. सूर्य, 10. संभार, (two) CXVII. साधुमती, 64. स्कंध, (five).XXII. संभारशील, 106. सारकत्स, 87. स्कंधमार, 80. संभिवमलाप, 56. साहस्रप्रमर्दनी, 5. स्खलित, 79. सम्यकमीत, 50. सिंहपूर्वोतकायता, 83. स्यान, 30, 69. सम्यकप्रहाण,(fouryxIV,43. | सिंहविक्रांतगामिना, 84 (n). स्त्रीरत्न, 85. सम्यक्संकल्प, 50. सिंहविक्रीडित, 136. स्थानास्थानज्ञानवल, 76. सम्यक्समाधि, 50. सिंहहता, 83. स्थिति, 31. सम्यक्स्मृति, 50. सितासितकमलदलनयनता, स्निग्धनखता, 84 (2). सम्यगानीय, 50. 84 (64). स्निग्धपाणिलेखता, 84 (45). सम्पादृष्टि, 50. मुकुमारगात्रता, 84 (28). स्मर्श, 24, 25, 26, 30, 33, सम्यग्वाच,50. सुख, 61, 72. 40,42. सम्यग्व्यापाम,50. मुखवैहाविकभ्यान, 109. स्पीहार, 70. सर्वकायकर्मज्ञानपूर्वंगमज्ञानानु- मुखा (वेदना), 27. 974, (eleven) XXXVIII. • परिवृत्ति, 79. मुगंध, 37. म्मृति, 30, 47, 48, 119. सर्वचगामिनीप्रतिपतिज्ञानवलं, सुदर्शन, 125, 128. स्मृतिपरिहारिण, 79. | सुदुर्जया, 64. स्मृतिसंबोध्यंग, 49. मर्वधर्मशून्यता, 41. स्मृत्युपस्थान, (four) XLIV3; सर्वनिवरणविष्कभिन, 12. मुपरिपूर्णोन्नमांगता, 84 (73). 43. मवैमनस्कर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानु- | सुप्रतिष्टितपाणिपादतलता,83. | सोतनापन, IO2, 103. परिवृत्ति, 79. मुमेरू, J25. स्रोतभापत्रफलप्रतिपन्नक,102. सर्ववाकमज्ञानपूर्वगमज्ञानानुप- मुरभिकेशता, 84 (79). खभावशून्यता, 41. खिति, 79. हंसविकांतगामिता, 83, 84 सर्वसस्वाययोधक, HI. सुलदाणशून्यता, 41. (13). सवीस्तानत, 103. सुवर्णवर्णता, 83. हरित, 34. सविचार, 720 सुविभक्तांगमयंगता, 84 (33). हस्तिरत्न, 85. सवितर्क, 720 सुविशुद्धधर्मधातुज्ञान, 94. हाहापर, I22. सहनविकल्प, 135. मुसंवृतस्कंधता, 83. हीनयान, II note. साक्षाकर्तव्य, 104. मुस्थानप्राधिक, II2. हेतुतः, 98. सुखिग्धभूकता, 84 (67). हुख, 34. हो, 30, 69. 76. मुदृश, 128. मुरा, 126. साक्षात्कृत, 10+ सागर, (seven) CXXVI. मूत्र, 62. N [III.S]

·CORRIGENDA AND ADDENDA.
Page 2, line 3 from bottom, instcad of MSS read SIS.
P. 3,1 8,717?TTET?
P. 3, 1. 6 f b, instead of 9 read
P.4, 1.6f b, instead of C. read F.
P. 4, 12 f b, instead of I. read C., and add I. FRITT
P.5,1.8 f. b., put
13
orer 4779
P. 5.1 2 f. b., put I before 17, C. before WT
P 5,21 f. b, add I arrivo
P.6, 1.3, read sfgsf
P.6,11f.b, अचिर्न and चारति
P 7,1 7 f. b., insert I before *

·Succdota xoniciisía. The English Manuscripts of the Nicomachean Ethics, described in relation 10 Belker's Manuscripts and other sources By J. A STEWART, M A. 35. 6d. Aristotle's Physics, Book VII. Collation of various MSS.; with Introduction by R SHE, M.A. 25. Monius Marcellus, de Compendiosa Doctrina, Harleian MS. 2719. Collated by J. II ONIONS, M.A. 35. Od Bentley's Plautıne Emendations. From his copy of Gronovius By E. A. SON- NENSCHEIN, M.A, 35. Gd. Collaho Cod. Harleran 2610 Ourdri Metamorphoseon I, II, III. 1-622 ; Epigranmata Latina XXIV ex Coducibus Bodleianus ei Sangaliensibus, Glosras Apollinarem Sidonium ex Codice Digberano 172 By ROBINSON ELLIS,'M.A. 45. Commentary on Ezra and Nehemiah. By Rabbi Saadiah Edited by H. J. MATHEWS, MA. 35. lid. The Book of the Bee. The Syriac Text, edited, with an English Translation, by E A W. BUDGE, BA. [In the Press ] Edited by Buddhist Texts from Japan. I. Vagrakkhedikâ. Edited by F. Max MULLER, M.A. 35. 6d. II. Sukhâvati Vyûha. Description of Sukhávatî, the Land of Bliss F. MAX MULLER, MA, and BUNYIU NANJIO, Priest of the Eastern Hongwanzı in Japan. 75 6d. III The Ancient Palm-leaves containing the Pragrâ-Pâranta-Hridaya-Sotra and the Ushxisha-Vigaya-Dhárani, edited by F Max MULLER, M.A, and' BUNYIU NANJIO, MA With an Appendix by G BUHLER IV. Dharma-Samgraha, an Ancient Glossary of Buddhist Terms. Prepared for publication by KENJIU. KASAWARA, and, after his death, edited by F MAX MULLER and 13. WENZEL 7s 6d [Just Published) TOS The Sarvanukramani. Edited by A A. MACDONELL, M.A. [In the Press.] Sinonona Bartholomer; A Glossary from a Fourteenth-Century Ms, in the Library of Pembroke College, Oxford Edited by I L G Mowat, As A 35.6d, The Sallair Na Rann A collection of Early Middle-Irish Poems a MS in the Bodleian Library, by W'HITLEY STONES, LLD 7s.6d Cuth Finntrága ; The Battle of Venlry Bay Doc Edited from Edited by Kuro MEYER, Phil. 65.

·२६२ • सत्यसंध दलयात रघुराई. [व्रतपोत्मव- TAINSAANSAREENISIXMI Imxaxsxs.. ISISssis कार्तिकमासके व्रतपर्वोत्सव- कार्तिकमासकी महिमा (Eॉश्रीतपेन्द्रविनायकजी सहस्रपुट) सृष्टिके मूल सूर्यको राश्यान्तर स्थितियोंके आधारपर पुरुषार्थों-धर्म, अर्थ, काम और मोक्षको देनेवाला माना गया दक्षिणायन और उत्तरायणका विधान है। भगवान् नारायणक है। स्वयं नारायणने ब्रह्माको, ब्रह्माने नारदका और नारदने शयन और प्रबोधनसे चातुमांस्यका प्रारम्भ और समापन महाराज पृथुको कार्तिकमासके सर्वगुणसम्पन्न माहात्म्यक होता है। उत्तरायणको देवकाल और दक्षिणायनको आसुरीकारल संदर्भम बताया है। माना गया है। दक्षिणायनम देवकाल न होनेसे सतगुणोंके इस संसारमें प्रत्येक मनुष्य सुख, शान्ति और परम क्षरणसे बचने और बचानेके लिये उपासना तथा व्रत- आनन्द चाहता है। कोई भी यह नहीं चाहता कि उसे अथवा विधान हमारे शास्त्रोंमें वर्णित है। कर्कराशिपर सूर्यके उसके परिवारजनोंको किसी तरहका कोई कष्ट, दुःख एवं आगमनके साथ ही दक्षिणायन कालका प्रारम्भ हो जाता है अशान्तिका सामना करना पड़े। परंतु प्रश्न यह है कि और कार्तिकमास इसी दक्षिणायन और चातुर्मास्यको दुःखोंसे मुक्ति फैसे मिले? हमार शास्त्रोंमें संत्रासस मुळि अवधिमें ही उपस्थित होता है। पुराणादि शास्त्रोंमें कार्तिकमासका दिलानेहेतु कई उपाय निर्दिष्ट हैं, उनमें कार्तिकमासक विशेष महत्त्व निर्दिष्ट है। हर मासका यूँ तो अलग-अलग वान-व्रतको अत्यन्त महिमा बतायी गयी है और बताया महत्व है, मगर व्रत एवं तपको दृष्टि से कार्तिकको यहुत गया है कि इस मासका नान-व्रत लेनेवालोंको कई संयम, महिमा बतायी गयी है- नियमोंका पालन करना चाहिये तथा श्रद्धा-भक्तिपूर्वक मासानां कार्तिकः श्रेष्ठो देवानां मधुसुदनः । भगवान्की आराधना करनी चाहिये। कार्तिक पूरे माह तीर्थ नारायणाख्यं हि वितयं दुर्लभं कलौ।। ब्राह्ममुहूर्तमें किसी नदी, तालाब, नहर या पाखरमै मानकर (स्कन्दपु० वै० ख० का० मा० १३१४) भगवान्की पूजा की जाती हैं। भाव यह है कि भगवान् विष्णु एवं विष्णुतीर्थक इस मासमें व्रत करनेवाली स्त्रियाँ अक्षयनवमीको सदृश ही कार्तिकमासको श्रेष्ठ और दुर्लभ कहा गया है। आंवला-वृक्षके नीचे भगवान् कार्तिकयकी कथा सुनती हैं। कार्तिकमास कल्याणकारी मास माना जाता है। तदुपरान्त जहाँ ब्राह्मणको अन्न-धन दानमें दिये जाते हैं, वहीं एक दूसरे वचन कहा गया है कि कार्तिकके समान भतुआके अंदर गुसदान भी दिया जाता है। इसके साथ ही दूसरा कोई मास नहीं, सत्ययुगके समान कोई युग नहीं, कुआरों-कुंआरियों एवं ग्राह्मणोंको आँवला-वृसके नीचे वेदके समान कोई शास्त्र नहीं और गाजीफे समान कोई विधिवत् भोजन कराया जाता है। वैसे तो पूरे कार्तिकमासमें तीर्थ नहीं है- दान देनेका विधान है। कहीं-कहीं तो अक्षयनवमी के दिन न कार्तिकसमा मातो न कृतेन समं युगम्।। मेला भी लगता है। न वेदसदृशं शास्त्रं न तीर्थ गड्या समम्। कार्तिकमास कई अर्थोंमें अन्य मासोंसे अधिक (स्कन्दपु० ० का० मा० १३३६-३७) महत्त्व रखता है। इस मासकी अमावास्याको देशभरमें सामान्यरूपसे तुलाराशिपर सूर्यनारायणके आते ही प्रकाशपर्व मनानेको प्रथा है। इस प्रकाशपर्वको सभी कार्तिकमास प्रारम्भ हो जाता है। धूमधामसे मनाते हैं। कहा जाता है कि प्रकाशपर्व अथवा कार्तिकका माहात्म्य पद्मपुराण तथा स्कन्दपुराणमें दीपावलीके दिन विष्णुप्रिया माता लक्ष्मी सर्वत्र भ्रमण बहुत विस्तारसे उपलब्ध है। कार्तिकमासमें स्त्रियाँ ब्राह्ममुहूर्तमें करती हैं और अपने भक्तोंको हर तरहसे धन-धान्यसे स्नानकर राधा-दामोदरकी पूजा करती हैं। परिपूर्ण करती हैं। कलियुग में कार्तिकमास-व्रतको मोक्षक साधनके रूपमें स्कन्दपुराणके वैष्णवखण्डमें कार्तिकबतके महत्त्वके दर्शाया गया है। पुराणों के मतानुसार इस मासको चारों विषयमें कहा गया है- . न ·अङ्क] * कार्तिकमासकी महिमा २६३ 另外五岁宝宝头发5折法事先多多$$多岁岁长牙牙乐多多多多多多多多多宝其实女生要多坚实考场关系发生多方步步步步步步生%%%岁岁5岁生多男生或结块等先生 रोगापहं पातकनाशकृत्परं सद्बुद्धिदं पुत्रधनादिसाधकम्। बताया गया है। पाँचवाँ द्विदलवर्जनको माना गया है। मुक्तेर्निदानं नहि कार्तिकंव्रता विष्णुप्रियादन्यदिहास्ति भूतले। उड़द, मूंग, मसूर, चना, मटर, राई वगैरहको गणना (स्कन्दपु. वै० का मा० ५।३४) द्विदल में की जाती है। इस मासको जहाँ रोमापह अर्थात् रोगविनाशक कहा द्विदलं तिलतैलं च पकानं मूल्यदूपितम्। गया है, वहीं सद्बुद्धि प्रदान करनेवाला, लक्ष्मीका साधक अवदुष्टं शब्ददुष्टं वर्जयेत् कार्तिकव्रती॥ तथा मुक्ति प्राप्त करानेमें सहायक बताया गया है। कार्तिकवतीको चना, मटर आदि दालों, तिलका तेल, कार्तिकमासभर दीपदान करनेकी विधि है। आकाश- पक्वान्न, भाव तथा शब्दसे दूषित पदार्थोका त्याग करना दीप भी जलाया जाता है। यह कार्तिकका प्रधान कृत्य है। चाहिये। कार्तिकका दूसरा प्रमुख कृत्य तुलसीवन-पालन है। वैसे विष्णुसंकीर्तन कार्तिकमासका मुख्य कृत्य है। • तो कार्तिकमें ही नहीं, हर मासमें तुलसीका सेवन संकीर्तनसे वाणीको शुद्धता मिलती है। कलियुगमें तो कल्याणमय कहा गया है, किंतु कार्तिकमें तुलसी- इसका और भी अधिक महत्त्व है-'कलौ हरिकीर्तनात्।' आराधनाकी विशेष महिमा है। एक ओर आयुर्वेदशास्त्रमें कथाश्रवणसे पापोंका नाश होता है, बुद्धि सदाचारी बनती है। कार्तिकव्रतीको चाहिये कि वह गोता, श्रीमद्भागवत और तुलसीपूजन श्रीरामचरितमानस आदिका श्रवण करे। इसके अलावा कार्तिकन्नतीके लिये गोदान, अन्नदान, विष्णुपूजन, सत्य, अहिंसा आदि धर्मोका पालन आवश्यक है। यदि कार्तिकमासके महत्त्वको वर्तमान परिप्रेक्ष्य में देखें तो यह पायेंगे कि अश्वत्थपूजा, तुलसीवन-पालन एवं पूजन, आँवला-वृक्षका पूजन, गोपूजा, गङ्गास्नान तथा पूजन, गोवर्धनपूजा आदिसे पर्यावरण शुद्ध होता है और मनुष्य प्रकृतिप्रिय बनता है। इस व्रतसे इहलोक और परलोक दोनोंमें यश, बुद्धि, बल, धन तथा सत्संगकी प्राप्ति होती है। जो व्यक्ति इस मासको श्रद्धा, भक्ति एवं विश्वाससे उत्सवकी भाँति मनाता है, वह सब तरहसे परिपूर्ण हो जाता है। परम पावन कार्तिकमासका व्रत-विधान-मानव- जीवनमें कार्तिकमास शुचिता, स्नान और प्रतकी दृष्टि से तुलसीको रोगहर कहा गया है, वहीं दूसरी ओर यह मोक्षका सर्वोत्तप साधन माना गया है। स्कन्दपुराणमें यमदूतोंके भयसे मुक्ति प्रदान करती है। तुलसी-बन कार्तिकमासका महत्त्व भगवान् विष्णुके सदृश दुर्लभ और पर्यावरणको शुद्धिके लिये भी महत्त्वपूर्ण है। भक्तिपूर्वक श्रेष्ठ बताया गया है। काशी शारापुरियोमेंसे एक है, परम एत्र अथवा मञ्जरीसे भगवान्का पूजन करनेसे अनन्त मोक्षदायिनी है और हरि तथा हरका स्वरूप 'लता है, कार्तिकव्रतमें तुलसी-आरोपणका विशेष श्रीकाशीविश्वनालयं हैं, जहाँ गङ्गाजी प्रवाहित होती । भगवती तुलसी विष्णुप्रिया कहलाती हैं। हैं, ऐसी मोक्षदा.पनी नगरी काशीमें तथा अन्य पावन तीर्थों में तरह कार्तिकमासव्रतका तीसरा प्रमुख कृत्य अथवा घरमें रहकर कार्तिकमासका स्नान, व्रत एवं तप भूपिशयन करनेसे सात्त्विकतामें वृद्धि किस प्रकार किया जाना चाहिये, इसका वर्णन शास्त्रोंमें इस प्रभुके चरणोंमें सोनेसे जीव भयमुक्त प्रकार दिया गया है- कार्तिकव्रतीको सर्वप्रथम गङ्गा, विष्णु, शिव तथा मुख्य कार्य ब्रह्मचर्यका पालन सूर्यका स्मरण कर जलमें प्रवेश करना चाहिये।