·No text on this page.

·.1. శ్రీహరి వాయువు a శ్రీమత్సం స్కృతవిద్యాభిలాషులగు వారలకు అవశ్యపఠనీయం బైనసత్కావ్యరత్నఁ బనిపండితుల చేత మిక్కిలిశ్లాఘింసఁబడుచున్నమాఘకావ్యమండలి సప్తమసగాణది ద్వాదశ సగణ పర్యంతము ఓ సగణాలు పదవాక్య ప్రమాణపారావార పారీణ శ్రీమ హెపాధ్యాయ బిరుదాంకితుఁడగుమల్లి నాథసూరి చేరచియింపఁబడిన మాఘ కావ్యార్థ సర్వంకషయ నెడు న్యాఖ్యతోఁగూడ GODOCTORSARE NOT A 1927152 1971 FERNET PREGNANCY ERIES HER TO T TECHNICAN REST TO NOT TOP 19 (2GHTS OF R 'స || తిరు వేం గ డా చార్యు ల చేత ను. వం || రామకృష్ణ మాచార్యుల చేతను చన్నపట్టణపుతఁడియా ర్పేటతీరువట్టూరు రాజమాగణంబున 20వ సంఖ్యగలగృహమందుంచఁబడియున్న సరస్వతీ నిలయము ద్రాక్షరశాలయందు వం శేషాచార్యుల ర్యుల చేత అచ్చు వేయించి ప్రచురింపఁబడియే. 43వ సం.

·శ్రీరస్తు.
విషయసూచిగా.
పుట సంఖ్యా.
2
Sl.
។
భగవతః శ్రీకృష్ణ 'స్య సానుచక స్య
వనవిహా రాదివణకానం సప్తమే- సర్లే ...
జల క్రీడాదివణణ సమష్టమే..
an, ప్రదోషాదివణr నంను మే..
మధు పొనసుర తా దివణం నందశ మే.........
౧౦. ప్రభాతాదివణ న మే కాద కే...................00
130, భగవతఃస్రాభాతిక ప్రయాణవర్ణనం ద్వాద శెం కి
....
జం.

·సు. మాఘ కావ్యే -3స వ్యాఖ్యా నే-సప్తమసగణ ప్రారంభః మూ!! అనుగికమృతుభివికా తొయహూ నామథ సవిలోకయితుంవ నాంత లక్ష్మీమ్ | ని రగమదభి రాడ్డుమారృతానా తానా భనతిమహత్సున నిష్ఫలః ప్రయాస || ౧ || దధతిను మన సొవ నానిబ హ్వీర్యుపతియు తాయగవఃప్రయాతు మిషుః| మ నసీశ యమహా స్త్రమన్య ధామీసకు సుమసంచక మధ్యలం విసోడుమ్ ||9|| అవసరమధిగమ్యతంహ రంత్యో హృదయమయత్మకృతో జ్జ్వలస్వరూపొః | అవశిషుపదమంగ నాసదా వ్యా ! ఇష్టంఋ ఈ గణ ప్రాడుభాగ వ మ ఖాథాయ తత్ఫల తయా భగవత స్సానుచరస్యవ నవిహారగణం నమారభ 1 || అను గిరమితి!! అధబు ఈ ప్రోగుర్భా సొనంతరంసహరిఃగిరౌ అను గిరంవిభక్త్యరేవ్యయీభావః- గి రేశ్చ సేనక స్యే సమాసాంతః - ఋతుభిర్వితాయ నూనావితన్యమానా ంతనో తేఃకషణణి లిట్ • శాసజా దేశః - తనో తేర్యకీతి వై భాషిక ఆ కారా దేశ :- వనాంతలక్ష్మీ విలోకయితులనిరగమణ్ నిగః తఃపుషా దీ త్యాది నాగమెర్లు ? చేరడా దేశ ః ఋతుగణభ క్తిం స్వీకతుణమితి భావఃత ధాహి అభి రాద్దుమారాధయితు మాగ్న తా నామాదరంకుర్వకాం ఆస్థావ భావ తామిత్యర్థఃకలు రణరిక్తః ప్రయాసః సేవా యా సఃమహత్సు విషయే నిష్ఫలో నభవతి-నహభక్తానుకంపి నా మహాంతఃత త్సే వా లవ్యర్థయంతీత్యర్ధః అతో హరేరపిఋతుగణాను గ్రహాల్గోనిగణ మోయుక్త ఇం సొనూ న్యే నవీ శేష సమర్థనరూపోరాం తరన్యాసః-సానూన్య వి శేష కార్య కారణభావాభ్యాం ని ది? జ ప్రకృత సమర్థ నమ ర్థాంతర న్యాసఇతి సర్వసూత్రం.ఆ స్మైF స గేణ పుష్పితా గ్రావృత్తం న్యా | దధతీతి || యదవోయాద నాప్ వ్యాఖ్యాతం చైతత్ బ క బ హూబహువిధా ఇత్య డ్డ - బహ్వాది భ్య శ్చలి వికల్పాదీ కారః సుమనసః పుష్పాణి స్త్రీయస్సు మ న సికుప్ప మిత్య మరః-గధతి విదధంతి నాన పుంసక స్యేత్యభ్యసాచ్ఛ తుర్వైకల్పి కూసుమ్ ప్రతి షేధివ నాని యువతియుతా : స్త్రీ సమేతా ఎవప్రయాతు మీ షు లిచ్ఛంతిస్మ"అత్ర హేతువూహ అన్యధా యువ ఆవీ నా భావే అమాయదవ్యము నసి శేతఇ ఎ మన సిశయః రామ ? అధికరణ శేతేరిత్య , త్యయఃహల దంతాత్స ప్రమ్యాసంజ్ఞాయామిక్య లుక్త స్యకు హా స్త్రంన-హా స్త్రీ భూతంకు సు ను పంచకమపి పంచా పికు సుమానీత్యర్ధ పంచానా సంఘః పంచకం - సంఖ్యాయా స్సంజ్ఞా సంఘసూ త్రాధ్యయ నేష్వితిక స్త్రీత్య యః- వి సోడుంనా లలన శక్తాః సకలస్తువు నసః సమ శ్రీత తార విందా ది పంచక స్య సంభవ ప్రమాణాది తి భావః ఆతోయువతి భిసృహ ప్రయా ఇంయు క్త మిత నా క్యాల్దేన వాక్యా ర్థసమధ - సో ద్వా క్వార్ధ హెతుకంశావ్య లింగమ లంగా ·1) మాఘకావ్యే-స వ్యాఖ్యా నే. నీంస్య దధతవి భ్రమ సంపదోంగ నాసు | 3 || నఖగుచిగ చీ కేంద్ర చాప రేఖంలలీతX తేషుగ తాగతందధానా ! ముఖర్తవలయంపృగౌనితం బేభుజులతీ కౌముహురస్థల తరుణా || 8 |అతీశయపరిణాహా వాకోవి తే నేబహుతరమపీ - తరత్నకింకిణీకః అలఘుని జఘనస్థ లేపర స్యాఃధ్వనిమధికంకలమేఖలాకలాపః || 4 || గురునిబిడవితం 18.అరవిందమశోకంచచూతుచనవమల్లికా ! నీలోత్పల ంచ పంచై తే పంచబాణస్యసాలు కాఇత్య మరః!! వ్యా! అవసరమితి !! తనువ సరం సహ జిగమిషా కాల నుధీ గ వ్యుహృదయం హరంత్యో హృదయంగమాభవంతః సర్వంహి ప్రార్ధ్యమాన మేన ప్రియంభవ అతి భావః యత్నేనక్క శంసభవతీత్యయత్న కృతంతధాప్యుజ్వలం స్వరూపంయాసాంతాః ఆయత్నకృతోజ్వల స్వరూపాక స్వభావసుందరమూతకాయ ఇత్యర్థః. అంగ నాః తదానీంతస్మిన్నవ సరే అన ని ఘుపదంన్య దధత నిహితవశ్య ః పాదచా రేణై వప్ర చేరు రీత్యర్ధః- దథాలేలు కాశి ఆత్మ నే పడే వ్వనత ఇతిషస్యా దా దేశఃఆంగనా సువిభ్రమ సంపడో విలాస సంపదః సదం స్థానంన్యదధత తదానీంవిలా సా?ప్రవృత్తా ఇత్యస్థ..ఆ ంగనా నాంవి భమ సంపదాంబోభయేషా ము పి ప్రకృతా నా మెవ హృదయహరశాది ఢమ సా మ్యే నౌప వ్యస్యగమ్యమానత్వాళ్కేవల ప్రకృతవిష యాతుల్య దొంగీ తో లంకారః. వాచ్య భేదే నా ప్యంగ నావి, భ్రమ సంపదాము మత్త శోత్తర స్యపూర్వవిశేషక త్వావగమా దేకావళి కౌగోవ్యజ్యత ఇత్యలంకారే శాలంకారధ్వనిః వ్యా|| న్యదధత వీ ళ మ సంపంగ నా స్విత్యుక్తంత దేవ ప్రపంచయతి ||న ఖేతి|| ల లిత Xతేషు మంగ గము నేషనఖా నాంరు చిభిః ప్రభాభిఃరచితా ఇంద్ర చాప రేఖాయ స్మిణకర్మణిత ద్యభాత భాగతాగతంయాఠాయా తేవి ప్రతి షిద్ధంచానధికరణవాచీతి వై భాషిమో ద్వంద్వై కషజ్భావ వః దధానా తరుణ్యాః భుజలతి కా-ముఖరాఃకృతా తాఃముఖరి తాకథ్వనిత్యావలయాయ "కమ కాణితద్య థాభవలిత ఖాః పృశానితంబేముహురసలత్ చసాల 'చ స్టాల అత్ర నఖరుచీ త్యా లంబనగుణ ఉ క్తః-గతాగతంద ధానాఆస్థల దితిత చ్చే ష్టాము ఖరీతవలయ మితీతదలంకృతిః తట స్థాశ్చేతివిథేయాశ్చతుష్కోద్దీపన శ్రమ ఇతత తా లంబనం-ర సస్య సమ వాయిం కార ఇంనాయికా నాయకశ్చతద్గుణీరూ పలావ శ్యా బి?తచ్చేష్టాభావాది? అన్యత్సుగమ మేన ముత్త వ్యా|| అతిశయ తి! అతిశయేనవరి శా హవా అతివిశాల ఇత్యర్థః అన్యధాశజ్జఘన స్యాస 'ర్యాపేరితి భావ 81 పరీణా హెవీశాల తేత్య మరః ఉపసగాణ దసమాసే పీలిణత్వం బహుతర మీ విరగమ ర్పితా నాంగత్నానాంకంక్షిణ్యాయసీ కొసఃనద్యృతశ్చేతిక ప్రత్యయః-కలో పేరు ధురారా వోమేఖలా కళా సోవర స్యాస్ట్రియా ఆలఘు ని జఘనస్థ శేఅధికంధ్య సంవి తేనేత కలంకృతి రేయ ·శ్రీ సప్తమస్సగణాలు బబింబ ఖోరారమణ నిపీడిత మంగ సౌజనస్య చరణ యుగమసు స్రవత్స దేషుస్వ రసమిస కమల క్తకచ్ఛలేన |- || తవస పది సమీపమానయ తామహమితితస్యమ యాత్రతోభ్యధాయి | అతిరభ సకృతాల ఘు ప్రతిజ్ఞమనృతగిరంగుణగౌరిమాకృ 'థామామ్ || 2 || నచసుతమున వేది యన యానసునిరస స్తవ నిశ్చయఃప రేణ ! వి తథయతీనజాతుమద్వచోసావితి చత ధాపి సఖీషు మే భిమానః || ||సతత మనభి ఖా S -- వ్యా!! గుర్వితి || గురుత్వగుణయుక్తంనిబిడందృఢంచ య న్నితంబబింబంత దేవ భార్య తస్యా క్రమ శౌనతగధిష్టానేన ని పీడితంని స్పీడీతం అంగ నాజన స్య చరణయుగం కతృజాస దేసు పొదన్యాస స్థానేపుఅల క్తకచ్ఛలే నలా గౌర సమి షేణ స్వరసంస్వ ద్రవ మేన | గుణేశా శద్ర నేర సఇత్య మ ర అసక్తమ విచ్ఛన్న యధాతధా అసు స్రవత్ సవతి. • సవ తేశిక్షురణార్థాణ్యంతాల్లు జిణిశ్రీ త్యాది నాచ జిథాతోరువడా దేశ :- ద్రవ ద్రవ్యకర్తృక ఎవాయ మకమక అన్యకతృ క త్వేన ద్రవ ద్రవ్యక ముక్క ఇతి స్రవతిరత స కనుకః అతా లక్తకచ్ఛ లేనేత్యల క్తకత్వాపహ్నమైన స్వరసత్వారోపొచ్ఛ లా దిశ భైర సత్యత్వ ప్ర తిపాదన రూపో సహా పొలంకారః!! వ్యా||అధక స్యాశ్చిత్సఖ్యాికు పితనాయి కాసునయవచనంపంచభిః కుళ కే నాహ |తవే త్యాది ! తొలమత్సఖీం సపది తవ సమీప నూనయెఆ నేష్యామి వర్తమానసొసూ స్యే ఇతివరణ మానప్రత్య య క త్రకాళీ ప్రాయే ఆత్మ నే పదమితి-మయాత స్యారతోభ్య థాయి అభిజాతం దథాతేఃక మకొణిలుజ్ - హెగుణగౌరీ గుణై స్సౌభాగ్యదాక్షిణ్యాదిభిన్గారి పార్వతీతిరూ శకం అతిరభ సేనాతిత్వర యాకృతాలల ఘుమణహతీ ప్రతిజ్ఞత్వ దానయనార్థాయ యా తోంమా మ నృతగిరమసత్య వాచంమా కృధాశిమా కాషీణః " మ ద్వచనం సర్వధాకతజావ్యమిత్యర్ధఃక గోతేలు: జిథాసి-నమాజ్యొగఇత్య డాగమప్రతి షే ధః| నను మ తృ,రిజ్ఞాపిదు స్త్యజె వి ప్రతి షేధమాశంక్యా హ || స చేతి!! హే సుతను శుభాంగి దీ రాంతో త్తరప దాత్సం టుది? అన్య భాగుణ స్స్యాత్ న వేద్మీ తీస కంతు వేర్మ్యేవేతి భావః కరివేత్సత్యత ఆహ-మ హీయాన్మ హత్తరశతవనిశ్చయ్యత్వదీయ ప్రతిజ్ఞాపరేణ జనాంతరేణ సునిరసఃసుఖమో, స్వచ్యః అస్య తెఃఖ్య త్యయః సనభవ తీత్య సునిరస ఇతీయత్ తదితి అర్థల భ్యం ఉద్దేశ్యనవిధేయా పొద్యచ్ఛబస్య ఉ త్తర వాక్యస్థత్వాన్నపూర్వవా క్యేత చ్ఛబ్దపు యోగ నిబజాంధ9-తధా పివి జిత త్వేపీ-అసౌమత్సఖీ జాతుక దాచిగపి మద్యబోనవితధయ తినా నృతీకరోతీతిసఖీషుడు ధ్యే 'మే అభిమానఃస్వప్రతిజ్ఞాభం గే సీమ శ్రీ విజ్ఞామెవ సొలగష్య సీ త్యహంకారాన్నిశ్శాం కాంప్రతిజ్ఞాతమిత్యర్ధః- సతతమితి! భవ్యం త్వాను నాసయంత్యా ఆ నేతు మశక్నుంశం త్యేత్యర్థం. మ య సతతం స 2 ·S దుతపద మాఘకావ్యే-స వ్యాఖ్యానే. షణంమయా తెపరీషణితం భవతీమ నానయం త్యా ! త్వయిత దితివిరోధనిశ్చిత యాంభవతిభవత్వ సుహృజ్జనస్స కామః || గతధృతిరవలంబితుంబ తాసూనసలకు మనాలప నాగహంభవ త్యాః ప్రణయిని యదిన ప్ర సౌదబుద్ది భ రావమవ-మానినిజీవి తెదయాళు? || 10|ప్రియమితివని తాని తాంతమాగస్మగణిసరో: గణసరోషక పొయి తాయ తాక్షీ | చరణగత సఖీవ చోనురోధార్కిలక ధమస్యనుకూలయాం చ కౌర ||10|| తపదమితి మావయస్యయాసీనకా నుసుతనూమను పాలయానుయాంతీమ్! న దా తేతవకమ కాశిషష్టీ అనభిభాషణమసంభాషణం పరిపణితంపణీకృతంభాలీలిభవతీ! భా తే రవతు రిత్యా శాదికోడవతుప్రత్యయః-ఊగిత శ్చేతిజీవాత స్యాస్సం బుద్ధి హేభవ తీసుకో గే త్వయి తదితి దసంభాషణ మస్త్వితివిరోధ నిశ్చితాయాంనిశ్చిత విరోభాయాం సత్యాంవా హితా గ్న్యా ది ష్వితి వీకల్పాన్ని తేయాశిపర నిపాతః అసుహృజ్జ నావి పక్షవగణః-సకామఃఫలిత మ మోరగోభవతు ప్రొస్తకాలేలోట్ అస్మద్వి రోధ కాండీ గౌ మాయమానంద కాలః ప్రా ఇత్యధE: న కేవలమావ యో ర్వీరోధః ప్రాణహా నిరపీ మమస్యాది త్యాహ 111 తేతి | గతధృతిర ధీ శాఅహంభవ త్యాస్తపలనాల పనాద సంభాషణా దాలపనండి హాయేత్యర్థ్వల్య బ్లో పేపంచ మీ అనూ ⑤ ణానవలంబితుం ధారయితుం అన లంఅశక్తా. అలంభూషణ పర్యా పీశ క్తివారణ వాచకమిత్యమ రః- బ తేతి ఖేదే అత్పవ హెమానిని ప్రణయినీ ప్రియే ప్రసాదబుద్ధి ను గ్రహ బుద్ధినణయం -యది నా స్తి చేత్ తథాపిమ మ వి తేదయా శర్భవ, స్పృహీత్యా ది నా ఆళు చృత్య యః సధూర్తో పీ మా త్రోణ త్రా శార్థమ ను గ్రాహ్య ఇత్యర్ధః I ప్రియమితే || ఇతీర్థంని తొంతమాగసో న్యాసంగాపరాధస్యన్మరణేన సరో సే అత ఏవ కషాయి తేలో హీతీకృతే ఆయ తేచల క్షీణీయ హ్యస్సాతథోక్తా | A 'త్యా సేచకషా యోధ సౌర భేలోహ్ తేన్యవదితి విశ్వ!వ ని తో సోయా కోచరణగ తాయాః పూర్వోక్త వాక్యాంతే ప్రణతా యాః స ఖ్యా శివచ సోనురోధాదను సరణాత్ కిల - కితత్య పరమార్లే-వ స్తుత స్తుఅనురాగా దేవే తీభావ : ప్రియంక ధమపికథంచిదనుకూలయాళిచ శరఅభిముఖీచకార అనుజ గా, హైత్యర: ఎషా పండితానాయికా- జ్ఞాతేనా, సంగ వికృతాభుండీ తేష్యాక్ కషాయి తేతి దశరూ. 1 కెల శశాత్ • అత ఎవకవి నాచాగసరణ సరోషకషాయి తాయతా క్షీత్యు క్తం ఎషా చొసంభాష, ఇ చింతాఖీదాశ్రు నిశ్వాసాగ్యనుభవవతీ | అధ కాచిత్సఖీకంచిన ప్రశ గామినంయు గ్మె నాహ!! (తేలి !! "హేవయస్య సఖి ఇత ద్రుతపదంశీఘ్ర పద క్రమ రియధాత ధామాయా సీమాగ మియా తేలుజాజ్ -మాజ్యొగా ద ట్రతి షేధః అనుయాంతీ మనుగచ్ఛంలీల సుత నూంశుభాగం ప్రియా ను నుపాలయ ప్రతీ ఓ స్వ.అసావ పిశీ ఫ్రు మాయాతుత తా హ-సహీతి తవ వేగే తో పిఎతదీయ స్య స్తనజఘన ప్యో ·. ల సప్తమ స్సగణ: హినవిదిత ఖేద మేతదీయ స్తన జఘనోద్వహ నేత పోపీ చెతః || 19 || ఇతివదతిసఖీ ఒ నేను రాగాళ్లయిన తమామపరశ్చిగం ప్రతీక్ష్య తదనుగమ వశొద నాయ తాగిన్య ధితమీమాసం వావసంపదాన్ని 13! యదిమయిలఘిమానమాగ తాయాతవధృతి రసీగ్ లాస్తి సం ప్రతీయమ్ ! దు మృతతరపద పాతమాపపాత ప్రియమితి సూఫపదే న కాపిసఖ్యా | ర || అవిరళ పుళకస్సహస్ర జం త్యాః ప్రతిపద మేక తర స్తన స్తరు ద్విస సేవి దిత ఖైగ మనుభూత క్లేశం నెతెన కింతు నేత్త్యావేత్యర్థః - అతఃకరంశీ ఫ్రు మాయాస్య తీతిభావః! సంభావ్య ని షేధ నివతంసే ద్వౌప్రతి షే భావితి వామనః || ఇతీతి || ఇతీర్థం సఖీజ నేవదతి సతి ఆపర' కశ్చిడను రాగాతో స్నేహాల్ దయితతమాంచి రంప్రతీక్ష్యతగ సుగమ వశాత్తస్యాః ప్రియాయాఃక SF :అనుగమ :పశ్చాదమనంత స్య వశాదనుసారాత్ అవనీంమిమానఃమానంకు ర్వాణఇవేత్యు త్రేతా-మాజోలటఃకర్తరి శా నజా దేశః | శైవితి ద్విభావః - అ నాయకాన్యనంతరాళాని ప దానిన్యధిత ని హితవాక్ • భాణాలు జ్ తజ్ | సా ఘ్వోరిచ్చే తీ కార?| హుస్వాచంగా దితిసకారలో పశి ఏషా చనాయి "కా స్వాధీన పతి కా| స్వాధీన పతి కొసా స్యా ద్యానము 0చతివల్లభమిత లక్ష ణాత్ హృష్టా చేయం|| అధ కాచిత్పురః ప్రయాత స్త్రీ యతమ మేళ నాయశీ మ్రాను ధావనం ప్రార్థయమానాం సఖీమాహ || య దీ లి! హేసఖిమయిలఘిమానం ఆగ తాయాం స్వయంగమ నేన లాఘవం ప్రో సాయాంతవ ధృతి ర స్తియ సంతో షాభవ తెచేల్ | ధృతిస్సంతోష ధైర్యయో రీతివిశ్వ-ఇ య మేతగవ స్థావసంపత్య సి కారుణ ఎవగతా స్త్రీ అవద లి శేషఃఇతి నై వగమ్యమానాధకొ త్వాద ప్రయోగఃఅన్యధా సౌనరుక్త్యా దీ త్యాలం కారి కాళి - సఖ్యానహ మోపపదేన గూ పన్యా జేనవ స్తుత స్తుశా గాదే వేతి భావః- కాపీ కాచిత్ నాయి కాదు తత రాఃశీ ఘ్రుత రాఃపద పాఠాః పాద న్యా సా ?యస్మిన మణణితద్య ఖాతధా ప్రియంవల్లభం ఆ పపాత అను ధోవతీస్మ విషాగస్వయం ప్రవృత్తాలాఘవశంకీతయాపూర్వంనిర్వాసిత ప్రి యా అథెదానీం స్వయం ప్రవృత్తేః పశ్చాత్త పే తీగమ్యతే - ఆతఃకలహాంతరితా! చూపాత్ కాంతంపరాసుద్య పశ్చా త్తాపసమన్వితేతిలక్ష ణాత్ || అవిర 7911 సహస్రుజుత్యాః పాశ్వణమాశ్రీ త్యగచ్ఛంత్యా ఇత్యర్థ తరుణ్య 8సంబంధి అవిరళపుళకి ఏ యాంగ సంగా త్సాండ్ర రోమాంచి ఎకతరోన్యతరః ర్వయో రన్యస్సన్ని కృష్ణ ఇత్యధE ? | ఏకాచ్చ ప్రాచామితిద్వయో రేకస్యని ధారణేడతరచ్ ప్రత్యయః - స్తనః ప్రేయస్యవక్షసట భువివశు స్తట సేవతస్యభూః ప్రదేశస్తస్యాంవక్ష స్తట భువిఘటితస్సం యుక్తః విఘటి తోవియు క్తః పతితోత్పతితస్సన్ని తీయావత్ | వి శేషణంవి శేష్యేణ బహుళ మితివి శేషణ సమాస ప్రతి పదం పదేపదేకందుకలి భ మ 0కంతుకో భాం కందుక! కంతు క ఇత్య మ రక్షి- బ భార అన్యవి.శ్రమ స్యోన్య సంబంథా యోగా ర్సాదృశ్యా కే సేని గళంనా, ఆ ·ము మాఘ కావ్యే-సహ్యఖ్యా నే. జ్యా! ఘటిత విఘటితః ప్రియస్యవత స్తటభువికంతుకవి శ్రీ మంబ భారం || అని ధిలమప రావ సజ్య కం రెదృఢపరి రబ్ధబృహద్బహి స్తనేన | హృషితతను రుహాభుజే సభ గుమృదుమమృదువ్యతీష క్తమేక బాహుమ్ || 40 ||ముహుగసుసమమాఘ్న తీని తొంతం ప్రణదిత కాంచిసితంబమండ లేన! విషమితపృధుహారయష్టి తిర్యక్కు చమితరం తమరస లేనిపీడ్య || 12 || గురుతరకలనూపు రాను నాదంసలలితనతి? త వామ పాదపద్మా! ఇతరదనతీలోలమాదధానాపదమధ మన్మథమంధరంజగామ ||లఘులలితపదంతదంసపీఠద్వయానిహితోభయపొణిపల్లవాన్యా! సక తినకుచ ఎషా చ ప్రింట్స్యకామినీ ఇతః ప్రభృతీ.మదన రి సేత్యతః ప్రాగ్వత్యుమాణాః షణాయికాః స్వాధీన పలికాహృష్టాః ప్రగల్బా శ్చే తీఅనుసంధేయం!! అథాపర స్యాఃఅపరంగలివి శేషం త్రిభిఃకుల కే నాహ!! అశిధిల మిత్యాది || అపరా స్త్రీ గృఢం వరిరభో గృహీతో బృహద్బహి స్తమోయేన తేన హృషి. తాను దంచి తాని త సురుహా శి రోమాణీయస్య తేనవులకీ కే నేత్యథః క్విబంతోత్తరవగోబహు త్రీ హే !! హృ షే లో " ను స్వి శ్రీ డాగమ :-భు జేసభతు పొమ బాహు నా అమృదుగాఢంయథాతధాప్య తిషిద్ధంవ్యతిషం శీతంమృచుంకోమలం ఏకబాహుంనిజదక్షిణ బాహుం భతుణ్యకం నే అశిథిలందృఢమవస జ్యాసజ్యజగా మేతిభావినా నంబధ్య తె॥ ముహురిలీ!! పునఃకింకృత్వానితంబ మండ వేనకరశాన ప్రణదితా ప్రక షె.Fణనడంత "కొంచీ మేఘలాయ స్మీన్కమఃణితద్యధాతధా ! ఉవసగాణద సమాసేపీ గోప దేశ స్యే తీణ త్వం ముహురసుసమం ప్రాణేశ్వర మాఘ్నతీ తాడయం తీసతీ • హ న్రాజ్ఫూర్వాల్లటళ్ళ త్రా దేశేజీప్ నకమణకత్వాత్ న | ఆజోయమహన ఇత్యాత నేవదం విషమితావిష. మీకు తాపృథుహారయస్ట్ర్య సిన్కమగణితద్యథాతథాఇతరుపూర్వశ్లోకూ క్త బహిస్త నాదన్యం దక్షిణ మిత్యర్థ 8-కు చంభతు స్తస్య ఉరస్థ లేతీర్యజ్ని పీడ్యపూర్వవత్సంబంధః గురుత రే తీ||అధవునగుణ రుతరఃసండ్ర తరళికలో మ ధురశ్చనూపురస్యాను 'బాదశిధ్వని ర్యస్మిన్కమణణితద్యధాతథాస ల లితంసలీలంనలిజాతం వ్యాపారితం వామం సవ్య ం పొదప గ్మయ స్యాస్సాఆతరద్ద్మణం పగం అనతి లో లం లంఖాతృణచరణస్థల నాగనలిచలం యధాతధా ఆగథానాని క్షిపంతీ సతీమన్మథేన మంధర మ ల సంజగామ ఏషాచపాళ్వణ గామినీ అథా న్యాసాడు స్యేకై కేనగ తీఏ శేషానా హ !! లఘ్విత్యాదినాశ్లోకచతుష్టయేన || అన్యా స్త్రీతస్య ప్రియ స్య అంసౌ] రేఖవతయోగ్వణ యేని హి తావు భౌపాణివ ల్ల నౌ ఈ స్యా హృ(సతీ ఉభాచుదాత్తోనిత్య మితినిత్యగ్రహణ స్వేగం ప్రయోజనం వృత్తివిషయేఉభశబ్దనం యోగోమా భూల్ ఉభయశబ్ద స్యైవయ స్యాదిత్యు భయత్ర ఇత్యాది భవతీతీల ఘునిద్రు ·. సప్తమ స్సh?? చూచుక ప్రణాదం ప్రి యను బలా సవిలా సమన్వియాయ || 0F ||జమనములఘుపీవ రోరుకృ మ్రోదురునిలిరీసనితంబ భార ఖైది ! దయిత తమశిరోధ రాపలంబి -స్వభుజ లతావిభ మేనకా చిదూ హె! 20 !! ఆనువపురప రేణబాహుమూల ప్రహిలేభుజాక లిత స్తనేనని న్యే | విహితదశ సవాససాకపో లేవిషడువికీణF పదంబలాదివా న్యా !! an||అనువనమసిత భ్రు వస్సఖిభి స్సహపదవీ మపరఃపురోగతాయాః| ఉరసి సరస --- జఘనమితి! కాచిత్ | తెల లితేచ స దెయ్స కాకమణణితద్య థాతధా-కరి నా భ్యాంకుచ చూచుకాభ్యాం స్తనా గ్రా వ్యాంయః ప్రణాగఃని సీడనంతేన సహితంయధాతధా ! చూచుకంతుకు చా గ్రంస్యా దీత్య దురః | తేనస హేత్యాదినాసమాసే | ఘోస సజ న స్యే తెసహశబ్దస్యసభావఃఖోప దేశ శ్వా శ్రీహోదశి లిణత్వం - సవితా సంచ ప్రియమన్వయాయ ఆసుజగామ ఎపొచు పృష్ఠ గామి నీ కి తో స్త్రీ అల ఘాగురూ సేవ రౌబృహ తొచఊరూ యస్యతత్ - ఉరుమణ హోక్ నీబిరీ సిని బిడ | నిబిడింది ఓ రీ సంచదృఢంగా ఢం ప్రచకు తఇతి వై జయంతీ | నెబిఇడ బ్బిరీ సదా వితినిశబ్దార్ బిరీస చత్య యః - స చ యోనితంబ పశ్చా ద్భాగ?1 పశ్చాన్నితంబ ? స్త్రీ కట్యా ః క్లీబే తుజఘన (పుర ఇత్య మరః-స ఎవభారతి తెన ఖిద్యత ఇతితథోత్తం ఆఖీ ష్యెణి నిజఘనంక టీఫురో భాగం దయిళతమ మస్య శిరోధ రాయాం శ్రీవాయాంఅవలంబినో CE0% మాన మోస్స్వభుజ లత యో ర్విభవేన సామ ధ్యేకొనకృ గూ హే • ఉవాహ-వ హెఃస్వరీ తెత్త్వాత్ క త్రజాభి ప్రాయేఆత్మ నే పదం-ఇయంచ పృష్ఠ గామినీ ప్రియక ం రావలంబా || 20 ఆను వపురితి ! అన్యా స్త్రీ వపుషః పశ్చాగనువపుః పృష్టభా గే! అవ్యయంవిభ క్షీత్యా ది నా పశ్చాద థెశావ్యయీభావః - బాహుమూలయోగి స్త్రీ కక్షయోః ప్రహి తావథ ప్రసా రితొయాభులౌతాభ్యా మాకలిత స్తనేనగృహీతకు చేనకపోవేని హితదళన వాససాన్య సాథరే ఐకీంచి ద్వా ్య వృత్తముఖ్య స్తస్యాఃకపో ల ంచుంబ తత్యధణ అవ రేణ కామినా విషమం ప్రీ యాం ఫ్రి సుఘషా ద్వి క్లిష్టం వికీణ' పదం న్యస్తాం ప్రియధాతధా బళా దిన నిన్యే నీ తాఆరో స్య నీయమా నేవగమయా0చ క్ర ఇత్యర్థః ఎషా పురోగామినీ || అసువనమితి || అపరఃకా మీ అనువ నంవనం ప్రతి సఖీ భిస్సహ ఫురో గఠాయాః అసిత భుమ్మస్వ కాంతారూ? పదవీం ఉరసి స్వవకు సి సరస ఆ ద్రో రాగోలా ఘోరంజనం య న్యతన్య సాదస్యయా రేఖావి న్యాసః సాప్రతిమా ఉప హూనం యస్యా స్వాత శ్రీ లిమాతన్య భావ సత్తాతత్సదృశతయేత్య థ - అసంశయాసః సంశయరహితఃకత కారిశాన చత్యయః అనుయయా అత్ర పాదరేఖా ప్రతిమ తయేతి సాదృశ్యవ స్తునాసు రతకాలీ సంపాదతాడనవ స్తునరాగ సదార్థ మహిమ్నా ప్రతీయ తఇతిపదగతః స్వతస్సిద్ధారణశక్తి మూలో వస్తునావస్తు ·మాఘళా వ్యే సవ్యాఖ్యానే. 'రాగ పాద రేఖా ప్రతీమతయాసయయావ సంశయానఃll.9.all wుదనర సమహో మపూర్ణ నాభీ హ్రూదపరి వాహిత రోమ రాజయస్తాః| సరితశివ సవిభ్రదు. ప్రయా 'తాః ప్రణది తహు సకభూషణావి రెజు 1.9311 శ్రుతిపథ మధు రాణిసారసా నాము పసదిశుశ్రు వి రెరు తాని తాభిః | విదధతిజన తామనశ్శరవ్యవ్యథ పటువున్మథ చాప నాదశం కామ్ 1 198 || మధుమథనవధూరివాహ్వయంతి భ్రమరకులా నిజగుర్యదు ... ధ్వనిః సొల్యు క్రమ ధ్వని ఛేద?|| మ గ నేతి 11 మ ద న స్యగ సోమదనర స్వ-శృంగారః అన్య కురసోజులు తస్యమహో ఘన మ హాపూరేణ పూణాకా నా భయ ఏవపు దాస్తే షాంపరివాహా శికృతాః పరివాహితాః రోమ రాజయ్యరోమ కూపొయా సొంతాః!జలో చ్ఛ్వాసొఃపరీవాహా ఇత్యమరః సరిజ్ఞలాని పూ దా నా పూర్యపరితః ఉచ్ఛ్వసంతీతి ప్రసిద్ధి : సవీ భ్రమై శినవిలా సై శిప్రయాతై శి ప్రకృష్ణగ మ ? ప్రణబితాఃశింజి తాఃహం సకారి పాదకట కాకి! హంసకళాపొదకటక ఇత్యమ 8. అన్యత్రహం సావివహంస కామ రాళా స్తఏవభూషణానియా సాఁతాః పాం తాస్త్రీయఃసరిత ఇవ విరేజు :- మ జన రసపూరేత్య నేన నాభీ నాంతదురో, వీధకత్వం వ్యజ్యత-పరినాహితరోమ రాజయ ఇతిరోమ రాజీనాుప రివాహత్వ రూపణా'న్నాభయ ఏవ దాఇతిరూప కాశ్రయణం'తాస్సరితఇవే త్నిష్టవి శేషశాయము పమా శ్లేష ఏవేత్య న్యే || శ్రుతీ తీ ||అనునదిన ద్యాస్సమీ పేస మీ పార్టెవ్యయీభావ : అవ్యయీభావ శ్చేతినపుంస కత్వ హ్రస్వత్వంశాభిః స్త్రీ భిఃజనా సమూ'హెూజనతా గ్రామ జనే త్యాది నా సొమూ హక స్త అత్యయఃతస్యామ నాం స్యేవశరవ్యం లక్ష్యం 1లక్ష వంశరవ్య మిత్య మర: తస్య వ్యధో వేధః !వ్యధజ పోరసువ సగణ ఇత్యప్రత్యయః తత్ర నటు:సమర్టో యో మన్మథ చాప నా 5:సఇతీశం కాంభ్రమం విదధతివిద థానా ని I నాభ్యసాచ్ఛతురీతి వైకల్పికోనుమ్ ప్రతీ పే ధః శ్రుతీపథమధురాణి శ్రావ్యాణీత్యర్థ సార సా రసానాంరు తాని శుశ్రు విరేశ్రుతా తశ్రవణాత్ మన్మ ధోద్దీ పనమా సామాసీ ఉత్యధX :- అత్ర సారసరు తెమన్మధచాప నాద దళ తిమగలంకారః కవి సమ్మత సొదృశ్యా ద్విషయాత్మ నివస్తుని | ఆరోవ్యమాణాను భ భాయత్ర సభ్రాంతిమాన్మత ఇతి లక్షణాత్ || మధ్వితి !! ఉత్సుకానీ ఉన నా సీ భ్రమరకులా నీ మధు మ ధన ధూళి కృష్ణ స్త్రీ శ్వయతో ్య కారయంతీ వే త్యుత్తేజ హూతి శాకారణాహ్వాన మిత్య మరః -జ గు రిలియర్ గా య తేలికౌట్ వనా నామావళిః నూతన సల్లజా ఎవాంగుళ్య ఇత్యేక దేశ విదతిః సొవయవరూళ కంఅస్యాంవనావశానతత్వరూ పగమ కత్వాదితి - తాభిస్తరభినయంత స్యగాన స్యా భిన యువ్యంజక చేష్టా మతను తేష-వ్య ంజశాభినం మావిత్య మరః | అంగై రాలంబయేత్ నీ తాని సారసరు యఃఆ ·- సప్తమ స్సగణః, త్సుకొని తదభినయమిహవళిగ్వనా నామతనుతనూతనపల్ల పొంగుళీ భిః ||DX అసక లక లి శాకులీకృతాళిస్థలనవికీర్ణవికాసి కేసరాణాం!మరుదవనిరుహాంరజో వభూభ్యః సముపహర స్వచ కారకోర్ కాని|| 22 ||ఉపవనపవ నానుపాతద డైర ళిభిగలాభియదంగ నాదనస్య పరిమళవిషయస్తదున్న తానామనుగము నెఖలు సంపదో గ్రత ③8 1.92,15థ చరణధరాంగ నాకి రాబవ్యతిక గసంఘపు పాత్త సౌమ తంహస్తే నా ధణ ప్రగళః యే దితి వచనా) శాస్త్రస్య ఆహ్వానస్య వ్యంజన మంగుళా ఖర కాషీకా ది వేతి క్రియా స్వరూపో ③ I - పూర్వో కరూప కాను ప్రాణితా సా చాహ్వానో లేసా మే కేతి సజాతీయ సంకరోపి !! అసక లేతి || మరుగ్వ నాని ల : అనకలా అసమ శ్రీ అధణ లీక చా ఇత్యర్థి తా భీ! కలికాభిః wర కై రా కులీ కృతానాం సంక్షోభితానాం అళీనాం స్థల నెన విఘట్ట నేన వికీర్ణాః విక్షిప్తాః వికాసినః కెస రాశి కింజల్కాయేషాం తేషాం అవనిరుహాుభూ రుహాం రజఃప రాగం వధూభ్యః సముపహర స్పయచ్ఛక్ యథా కశ్చిత్కాజాతీభా వః ధనమ జకాయక్ వసతీతివత్ లక్షణ హేత్వోః క్రియా యా ఇతి హేత్వ స్ధశత్వ ప్రత్యయః - • బార కాశీ కుట్మలాని • కలికాకోరకః పుమానిత్యమరః - మో శేషుం స్వాభిధానం ప్రాయి కాళీ ప్రాయం • కోరకంకుట శెపి స్యాత్తక్క లశమృణా శయోరితివిశ్వ ప్రకాశాదౌనపుంసక త్వస్యావ్యభి ధానాత్ విచకార వికాస యామా సేత్యర్థ, విపూర్వాత్కిర తేఃకరోతే ర్వాలిట్-అత్రూరకవికాసకరణ స్యసము వహ రన్ని తి హేత్వ ధేనశ తా వధూ సంప్రదానక పరా నాప హారాధ్య త్వాధిగమాత్ ' శ్రీ వావ్యంజకా ప్రయోగాద్దమ్యా ఉపవ నేతి II వ నేఈవవనమితివిభ క్త్యర్టోవ్యయీభావ శత్రయః పవనఃతస్యా సుపొతె అనుసరణే దమై : అళిభిః యద్యసా తారశా దంగనా జన స్య సంబంధీ పరి మో గంధవి శేషుకి విమదో- ప్లీపరిమ ఆ * గుథేజన మనోహర ఇత్యమరః విషయో భోగ్యార్ధ • రూపంశభోగంధరస. స్పశాశ్చవిషయా ఆహిత్య కురః - ఆ లా భి లబ్ధః - ల భేశిక మణి లుజ్ * విభాషా చిన్గాములోరి తివికల్పాన్ను ను భావః-అతః ఉవధాయా ఇతివృద్ధిత సా దున్న తానాం మహతాం అనుగమ నె వశ్చాద్ధావనే ఆ నువృత్తాచసం పదోగ్రత సిష్టంతీత్యరత ఫాః పురోవ లీకొన్యఃఖలు• సుస్థ ఇతిక ప్ర త్యయ - అతాను గమనయో ద్వణ యో రఖై దాధ్యవ సాయాల్ శేషో జ్ఞాపి తాతి శయోక్త్యను ప్రాణితో యమధాE0తర న్యాసః సామాన్య వి శేష. సమ ధకానరూష రధోతి || సుమనసః పుష్పాణిరథ శరణం చక నకంత స్వధరో ధారయి తాహరిః, వచాద్యచ్ తస్యా ంగ నాస్తాసాం కళా భైర్వ్యతికరః సంపక కా: స ఏవ సంపయా ఉప్పొత్తులఖం సౌమనస్యం న మన స్కత్వం సంతుష్ట చిత్తశ్వం యాసాం తా* ఫలో సఏవ ·మాయా నస్యాః! జగతిసుమనసస్త జా దిసూ నందధతి పరిస్ఫుటమర్థతో భీభానం || అలా ఆ భిముఖపతి వైర్గుణ ప్రక పొందవజితముధ్ధతిము జ్వలాందధాన్నై: తగుకిసలయ జూలను గ్రహ సైప్రసభమనీయత భంగమంగ నానామ్ | Fముడితహ ధుభు జోభు జేనశాఖాశ్చలితవిశృంఖలశంఖక ంధువ జ్యాః తరుగతిశయి తామరాంగనా యాఃశీరసిము దేవమునూ చపుష్పవృష్టిం!30||అనపరతర సేన రాగభాజాకరణ పరీకు తిలబ్ధ సంస్త వేన! సపదితరుణపల్ల వేనవ ధ్వావిగత దయంఖలు ఖండి తేనమ త్యః సఎవ సొమస స్య లాభ ఆదిర్భస్మిక్ కర్మణితద్య ఖా తథాత దాదీ త తః ప్రభు తీత్యధకః - జగతి లో కే అధః తః పూర్వోక్తావయ వార్థాల్ పరీ స్ఫుటం ప్రసిద్ధా వయ వాధం మ ఖిధానం సును నసఇతి నామ ధేయందధతి • పూర్వంత్వశ్వకశోక్ ది వద్రూడమి తిఛావః - ఆఖ్యా హ్వే అభిధానంచ నామ ధేయంచ నా మ చేత్య మకః" స్త్రీయ పుష్పాణి ఆప చేతుం ప్రవృత్తా ఇతిఫలి తారకాః నూనమిత్యు త్రే మ త్రో పాత్త సౌమ సస్యా ఇత సొమన స్యో పాదాన స్య పదాధణస్య విశేషణ గత్యా సమనసః ప దాన్వధE తో హేతుత్వోక్త్యాకావ్య లింగం తదుత్థా పితా చేయంత దా ఏ తో స్త్రీ కే.సంకరః - తేన బాంగ నాకరా శాల జుగల్లా ఫ్యుశ్వంవ్య జ్యతే || 90 అభిము ఖేతి || అభిముఖ పతితై : భంజునాధ మభి ముఖాగ తై : ఉజ్వలాము త్కృష్టాం ఉద్ధతిము ప రి ప్రసారం బౌధ్ధత్యం చదథా నై ? ఆంగనా నాం అ T తెహ - శ్వేతీ సమానాధికరణ సరూసః అత ఏవ • హస్తా గా గ్రహస్తా దయోగుణ గుడితో భేణ దా భౌదాచితి వామనః - తైరగ్రహ సైకి కత్య - గుణ ప్రకష్ఛా జోరవజితం అవ ధీరితం తరుకీసలయ జాలం ప్రసభం బరాత్ భంగం చ్ఛేద పరాజు కంచఅనీ కుత - నీతం *"ప్రథానకమణ్యా ఖ్యేయేలా దీ సోహుద్విణ కమ-గొమితి కిసలయజా లస్య ప్రాధాన్యా త్తదఖీ ధానం. అత్ర అగ్రహర్షవి శేషణమహిమాన్న జి షుత్వస్య కిసలయజోలె జేత వ్యత్వ స్యచ ప్రతిలేస్సమా సో కైరలంకారః || ముది తేతి !If మువీ తాహృష్టా మధు భుజో మధుపాయాసు తావి శాఖాః భుజేనహ స్తే న, చలితా ని విశృంఖలాని అప్రతిహతర వాణి శంఖకానివలయాని య స్టికర్మణి తద్యధాత భాధువత్యాఃకంపయంత్యాః ధూవీధూనన ఇతి ధాతో పాదాది కాచ్ఛతరిజీ హ్ *తి చేతి గుణప్రతి షే భాదుషజాదేశఃఅతిశయి తాసౌందర్యేణ అతి త్రాంతా అమ దాంగనా యయాత స్యాక స్యాశ్చిచ్ఛీర సితరుము - దేవతదభిసరణ సంతోషే ణె వే తిగు హేతూ ③ నొపుష్పవృష్టింము మోచ || అనవరతెతి || అనవరతర సేన అవిచ్ఛిన్న ఈవేణ జన్య ర్రా సుబద్ధశృంగాణ "రాగభాజా కే నానుర కేనచ కరజ నరిక్ష తేషు లబ్ధసం స్తవేన ప్రాప్తపరి చయ్ శ - నం స్తవ స్పాృత చయ ఇత్యను రః ధ్వాంగత దయం నిగణ యం ఖండి - of ·స సమస్సగణు, మే || ప్రియమళికును మోద్యత స్య బోహర్నవనఖమండన చారుమూలమన్నాల్ ముహురితరక రాహి తేనపీన సనతల రోధితికోదధేశు కేన || విత తవలివి భా వృపాండు రేఖాకృత పరభాగవినీలరోమరాజీ: కృశమషకృశతాంవుసర్ణయంతీ విపులతరోను ఖలోచనావ లగ్నం|| 3 3 || ప్రసకలకుచబంధురోడ్డురోరః ప్రస భవిభిన్నతసూత్త తీయబంధా అవనశుదుదరోచ్ఛ్వ సద్దుకూల స్ఫుటతరలత్యగభీ ఆ 30 నచ్ఛిన్నేనని రాకృతెనతరుణ పల్లవేన నవ కిసలయేన షిద్ధేన చ - పల్ల వః కేస రేషిడ్డ ఇతివిశ్వః - సపదిమ ప్లేఖలుమానం - మాయతే భాజా వేలిటీ' రాథాయాఃపు కృతాథేకానియం త్రి తత్వాద ప్రకృతాథ ప్రతీ తేశ్శబ్దశ క్తిమూలో ధ్వనిన్న శ్లేష* తెన చోభ రాః వల్ల వయో రౌప మ్యంగమ్యతే అథా సొంపుష్పావచయే శృంగార చేష్టాం వణయ శస్యాశ్చి చ్చేష్టా విశేష మే కేనాహ !! ప్రియ మి 3 || అవాక స్త్రీ ప్రియ మళి ప్రియస్యా ర్ర ఇత్యధ కాః • అభి రభాగ ఇత్య భేర్లకు నా ? కను : ప్రవచనీయ త్వాత్తస్యో ద్వితీయా | కుసు మే షూడ్యతఃకును మోద్యతఃకు సుమ గ్రహ శోధము సుమ గ్రహణాధFము ఆ పఇత్యధ -ప్రకృతివిశారా భావాన్న తాదర్యే చతుషేణ సమాసః • తస్యబా ఏర్నవం యన్నఖం నఖ క్ష తంత దేవముండనం తేన చారు సుందరంమూలంకడు భాగ మిత్యర్థః ముహురితర క రేణ నవ్య పొణినా ఆ హితేన పిహితేన అంశుక మోతరీమేణ ఫీనం స్తనతటం రుణదీ తీ పేన స్తనతట రోధి తదావరణం యధాతధా తిరోద ధోతీ రోజాత వతీ అయం చాపలా ఖ్యః సంచారీ భావః • ఆత్మ ప్రకాశినీ చేష్టారాగా దేశ్చాపలం మతమితి లడు, ణాత్ ఢాచేయం! అధాపర స్యా శ్చేష్టా వి శేషంషడ్భిః కుళ కేనాహ!!! వీత తెత్యాది 11 కాచి ద్విత తా భిఃగా త్రో న్నమ నాద్విళిష్టాభిర్వళిఖి ర్విభా వ్యాః స్యుల వ్యాఃయాః - పాండు రేఖాః రే ఖా శారాఃవళ యోత్రంతరాళ భాగాః తాభిఃకృత పర భాగ్యా జనిత వోణ త్క- షాణ: అత ఎవవిశేషేణ నీలా వినీ రాజిర్యస్యా స్సా తథోక్తా కృశమ సి స్వ భావత ఎ వేతిభావః - అవలగ్నం మధ్యం - మధ్యమం బావలగ్నం చ మధ్యో(స్త్రీత్య మరః • పునః కృశతారనయంతీఆర్ర పుష్ప గ్రహణయగా త్ర విజృంభణా దిలి భ వఃతధావి పులతరే ఉన్ముఖి ఊధ్వ ముఖే లోచనే యస్యా స్నాలరు వుష్ప గ్రహ గా రా రోమ రా 'మితి భావః ప్రసక తేతి !! ప్రసకలా భ్యామతి సమ ఆళ్యాం కు చాభ్యాం బంధురం ఉన్నతా నతం • బంధురంతూన్న తానతమిత్య మరః - ఉద్ధురంనిభకారందృఢమిలియా వత్' • ఋక్ఫూరీత్యా దినా సమా సొంతః - తస్మాదురసః ప్రసభాత్ ఐ లా త్కాగా ది భిన్నో విశ్లేష్టః శనూ తీయ బంధో లరస్యా స్సా గాత్ర విజృంభ ణా ద్వి ప్రస్త ·మాఘకావ్యే.స వ్యాఖ్యా నే ర నాభీమూలా 13 8|వ్యవహితమవిజానతీకిలాంత్వణభువివల్లభ మాభిముఖ్య ఖాజం అధివిటపి సలీలనుగ్రపుష్పగ్రహణప దేనచినవిలంబ్బ' కాచిత్ థకిలక థి తేస ఖభి త్రజ్ణమప రెవససంభ మాభవంతీ శి థిలితకును మాకులా గ్రహణి ప్రతిపదసంయమి తాంశు కావృతాంగీ|| 32 | కృత భయపరితోషసన్ని పాతం సచ కితస్స్మ తవక్త వారిజ శ్రీ మస సీజగురుతత్ప్రణోపదిష్టం కిమపిర సేన కు చావరథోత్యధః - కించ అవనమ తోంత లీ యమా నొరుద రాదుచ్ఛవ సద్వి;ష్య ద్దుకూలంయ న్యతత్ అతఎ వ స్ఫుటతరంయ ధాతధాల డ్యుందృష్టంగ భీర మ గాధం నాభై మూణ లంమ ధ్యాంతరాళంయస్యొస్నా!! వ్యవహిత మిత్ || పూర్వోక్త విశేషణ విశిస్టా కాచి గంగ నా అంతర్వణ భువి వ నాభ్యంతర ప్రదేశే * ప్రనిగ న త్యాది నావనన కార స్యణత్వం • వ్యవహితంతిరో హితం ఆభిముఖ్య భాజం అభిము భావ స్థిత మిత్యర్థ? - తంవల్లభం ప్రియం అవిజాన తీ కలజానా నాప్య జానా నేవ ఏట నివృటే అధివిటపి వీభక్త్యధే వ్యయీభావః సలీలం యధాభవతితధా అ గ్రేవుల శ్రేయా నిపుష్పాణి తేషాం గ్రహణ మితీ పదేన వ్యాజేన చిరంవిళంబ్య ప్రి యాయ స్వాంగ ప్రకాశ నాధణ మితిభావి ఆగెతి || అరవి ఆ ంబ నా నంతరం అత్రాప్తి స్క్రియేన ఖీ ఖః కథితే స లి అయ మ క్రైస్తఇలిని వేది తే ,నశిక్షణం సను భ్రమాఆప రెవ పూర్వవిప రీతవ్యాపారకర హోల్ అన్యేవ భవంతి - బుద్ధిపూర్వ కారిత్వ ము జ్ఞాస నాట నేన పంచయం తీత్యర్ధః- శిథిలితః పుష్ప గ్రహణాన్ని వలికా తః కుసుమాకు ల! కుసుము- వ్యావృతో ఈ పొణిర్య స్యా స్వాతధోక్తా. పదే పదే ప్రతిపడం ప్రతిస్థనంసంయమి తెన నియమి తేన ఆంశు కేన సూత్కువ శ్రేణ -అరిశుకఁ సూతు వ సే స్యాది తివిశ్వఃతే నావృతం ఆచ్ఛాదితమంగం శరీరగియస్యా స్వాతథో కాసతీ కృతేతి II కించకృత భయతో మరణ భత్య దశల మోత సాధ్వస హషణగా స్సన్ని సొతః సంకరోయేనతత్ -మన సిజాతో మన సీజః మన థః జ్య మన్మథః • సప్తమ్యాంజ సి' డ ఇతిడః • హల దురాతృ ప్తమ్యా స్స అజ్ఞాయా మిత్య లుక్ - స్పవగురురాచార్యః తేనతత త్తైత్స న్నే వశుణే ఉప దిష్టం తదేక హేతు మిత్య ధ ణ:- కిమ వ్యనిర్వాచ్యం రపాంతరం లక్ష ణయాభా వాంతరం ఈచ్చేవాకిలి హకిలికిం గీతం వివక్షితం కృతభయే త్యా దివి శేషణేన * ఆ ధా శ్రుహషకాభిత్యా దేస్సంకరః కిలికించితమితి తల్లక్ష శాస్త్ర స్య ప్రతీతేః - రసేనగా గేణ హేతునా భజంతీతి అత ఎవ సచకితా భయాత్ససంభ్ర చకితం భయసం శ్రీను ఇత్యమరః - సస్మీ తాహషాక్ న్మంద హాసాచ వ వారిజ శ్రీర్య స్యా స్సా సతీ అత్రచకిత స్మితయోః పూర్వో కభయ హషాణాను భా వత్వేనో కీ 32 ·C సప్తమ స్సగణః, రసొంతరంభ జంతీ || 3 || అవసతవడ నేందు రిచ్ఛతీవవ్యవ ధిమధీరతయా యదా స్థితా స్మై!అహరతసుత రామతో స్య చేత స్ఫు టమ భిభూ స యతి స్త్రీయస్త్ర పైవ !! కిసలయశ క లేష్వ వాచనీయాః పుళకిని కేవలమంగ కే ధేయా :1 నఖపడలిఫయో విభావి ఆర్థాఃప్రణిదధి రెదయి తైరనంగ లేఖాః || 3F ||కృతకృతక రుషస భీమ పాస్యత్వమకుశ లేతికయాచి దాత్మనై వ అభిమతమభిసాభిలాష మావిషృత - థెయాః విరహతాప - అవన తేలి! అవనతఃవగ నేందుర్య స్యాన్సీ లజయాన, మ,ముఖీ త్యధE:-అధీరతయా అదృష్టతయావ్యవధికి చిద్వ్య వధాస * ఉపసర్లే ఘోకిరితికి ప్రత్యయః - ఇచ్ఛతీ వాల ఛ తీవతధా వ్యాకు ఆ సతీత్యర్థ • ఆచ్ఛి నద్యోర్ను మితి వికల్పాన్ను మ భావః - ఆ స్మై ప్రియాయ ఆ స్థిత ఆశయం ప్రకాశ యంతీ స్థి తెత్యధణః-శిష్ఠ వేర్లు జ్ • ప్రకాశ యాఖ్య యో శ్చేత్యాత్మనే వదం * షా ఘోరి చ్చేతి సిచః కిత్వ మీ కారశ్చ ధాతో 60 తా దేశః - కిత్వాన్నగుణఇతి యదతో హేతో రస్య ప్రియస్య చేతః సుతు రామహర తధా హిత్ర సేవ యోభి భూషయతిస్ఫుటం ప్రసిద్ధ మిత్యర్థః ఆతోస్యా ఆపి త్రపొభిభూషిత త్వాదతి మ మోహర త్వంయుక్తమితి భావ : కుళకాలు కారోయ మ థాంతరన్యాసః మధ్యా చేయంనాయికా.. లజ్జామ న రమ ధ్యస్థామన్మథోది తయావ నేతిలక్షణాత్ | కిసలయేతి | అవాచనీయాః ప్రసిద్ధ లిపి వై లక్షణ్యా ద్వాచయితు మ నరాః 3) తు కేవలం? పుళకి నిదయిత స్పృషత్వాత్ స్వశాణ దేవ రో మారి( వ త్యంగ కే వపుషి నీ శాంత్యర్ధమపఠాణీయాః కుతఃనఖప దానఖాంకా ఎవ లిపయో మరాణి యేషు తెనకు ప్రసిద్ధాక్ష రాశి అతన వాచ నీయా ఇత్యర్థః నై తావ తాను పకారకత్వంచే త్యాహం తధాపి వి భావితార్ధారి సాంకేతిక సన్నివేశవశా దేవద్యో తితాభిధేయాః - లిఖ్యంత ఇతీలే ఖారి సందేశాః కమణిఘణ్ ప్రత్యయః - అనంగ స్యలేఖాఃత యుక్తా ఇత్యర్థ - దయితై దళాయి తా భిశ్చ * పుచు స్త్రీయే త్యేక శేషః- కిన లయశక లేపు ప్రణిదథిరెప్రణిహి తాఃలిఖితాఇత్యర్థం లిట్ * నెగE దన దేశ్యాదినాన శారస్యణత్వం - లోక ప్రసిదలేఖ్య వై లక్షణ్యాణ్ వ్యతిరేకాలంకార్య! కృతేతి || కృతకృత కరు షాకృతకృత్తి మరోష యాకయాచిన్నాయికయాత్వము రథ నేకుళ * సీతి సఖీ మ పాస్య నిరస్యాత్తనా స్వయ మేవాభి మ తమఖి, స్త్రీయాభి ముఖం. సాఖిలాష చూవిష్కృతం. భుజమూలం ప్రకాశిత క శశశంచయథాత థామూర్నికా మాలా అబంధిబద్ధా అయంచ స్వాళి ప్రాయవ్యంజక చేష్టారూపశ్చాప లా ఖ్య: సంగారివి శేషః నాయి కారు ప్రొక్లేవ - - ప్రొఫ్లేవ - న్మ రమం చీ కృత శ్రీడా ప్రొడాసం పూజయావ నేతి లక్ష శాన్ | - డధాలేః కర్మణి - కుశలా ·ne ము . నిత్యవేకవచ మాఘకొవ్యే సవ్యాఖ్యానే, భుజమూలమబంధి మ్నూమాలా రం అభిమ ఖముషయాతిమాస కించిత్వ మభిగధా:పట లేమధు వ్రతానాం|మ ధుసుకభిముఖాబ్దగంధలు భోరధిక మధీత్వ ద నేనమాని పాతి! రం || సరజసమకరందనిఘా రాసు ప్రసవ విభూతిషు భూరుహాంవి అధ కాచి న్నాయి కాం ప్ర తీ సజీవ చనంత్రిభిఃకుళ కేనాహ || అభిముఖమి తీ II ను ధుమకరందంత్రతయంతిభు జంత ఇతిమధు ప్రజాః పధుపా? కనుకొణప్రత్యయః - తెషాంపట లేఅభిముఖము వయా త్యాగతే సతిత్వం కించి న్మా సొళిదధా న కించి దా ల సమానంభజేశ్యర్థః * స్మోత్తరేజ్ చేతి భాతోర్లజ్ • సమా జ్యోగ ఇత్య ట్ర షెథః మౌనస్య మధుకర బాధానివృత్తిరేవ ఫలమిత్యాహ మ ద్వితి • మధునామద్యే ససుర భేళ్ముఖాబ్దస్య యోగంభః తస్మైకొలు బ్లే లో ఆ భాత్ * (స్ట్రియాం ! నఇత్య తైవచన ఇత్యథః ని దేః శ త్వాకదిహవిభక్త్యభావే ఫ్యే కార్థ వృత్తేర్యుష లో మ పర్యంతస్య త్వా దేశః - ఆత ఏవ వీభక్త్య వాచ్చత్వాదేశో శ్రీ చింత్య ఇతి వల్ల భవచనంచి లత్యం అధిక మత్యంతం సర్వ శ్రేత్యధణః - మానిపాతి ననిపశతాల్ - భా వేలుజ్ - చిణ్వద్వృద్ధిల తాళిపాతా సంబంధేపి తత్సంబంధో కే రతిశయోక్తి !! సరజ సేతి ! కించమధు పీబతీ తిమధుపః మ ధులిట్ మధ్యపశ్చ * ఆ తోనుప సర్లేక శి భువి రోహంతి జాయంత ఇతిభూరుహః తేషాంభౌమా నాంచ దేహినాం సంబంధి నీ ముడైన హరజి. సొసరజసం • అచతురేశ్యాది నా సొకల్యారీ వ్యయీభావ సృమా సొంత నిపాతః - తేన సరజస్క ఇతి బహు శ్రీ హ్యథోజాల త్యః - ముఖ్యో వామ హా కవి ప్రయోగ బాహుళ్యాణ్ అవ్యయీభావ దర్శనంతు ప్రాయికో ఈ ప్రాయమి త్యుక్తం ప్రాక్ : త థాచ సరజసు సరజసో యో మకరందః తెన నిర్భిరాసు ఫూ గ్లాసున ఈ త్వదగరవదమృతేన నా ప్యరజ స్కే నేత భావః - అన్యత్ర రజ: స్త్రీ రజ: స్త్రీ పుష్పం ప్యార జి. పుష్పమాతణవ మిత్య మ ర91 - తత్సాహచర్యాన రందశ జేన శుక్ల ప్రతీ తేః తేన శుక్ల శోణిత సన్ని పాత్ర ప్రా యా స్విత్య ధకాః - ప్రసవవిభూతి ముపుప్పన మృద్ధిపుజన్మ పరంపరాసు చుర నిస్పృహస్సక్ అమృతం పీబతీ త్యమృత పః ఇతి నామ్నో వాంఛయా అమృత పొనా ఖిలా షేణ అముంత నా "ధరోష్ట్రం ప్రత్యాజిహీ తే ఆగచ్ఛతిభ్రువ ం సత్యమిత్యు త్రేతా - అన్యత్రతు అమృతపో దేవ ఇతి నా న నా ఛయాదేషభూయా పేరయేత్యధF :- అథవాని గాని శ్రీయ సప్రాప్య పేరు యే త్యథకా? - శ్రీని ప్రేయ పొ మృత మిత్యదు ర ? ధ్రువం శాశ్వతం • అధరం ధరాసం బంధరహితం అముంపరలోకం అపధమిహచా ముతశుచాం ఇహబాముత చా తీత్యాథాలో కే వేదే చేర మనసోలో క ద్వయేరూ ఉదశణ సౌత్ ఆజిహీ అన్వేష్య తీత్యధF :- ఓహాజ్ గశానితిథాలజిట్ * శ్లాబిలి ద్వి ర్భావ: * ఈహల్య ఘోరీ ఆ ·- సాళ ధ్రువమి 9 సప్తమ స్సగ , రక్త:ధ్రువష మృతపనాయువాఁఛయా సావధరమమురవధుపస్తజిహీతే 8.9 ఇతివదతిసఖీజు నే: మీల్వగుణితసాంద్రతరా పక్ష మాలా అపతదళి భయేనభర్తురంకంభవతిహివిక్లబ తాగుణాంగనా నాం||3||ముఖకమలక మున్న మయ్య యూ నాయదభినవోఢవ ధూబణ లాగచుంబిత దపి నకిల బాలపల్ల వాగ్ర గ్రహపరయావివి దేపద్ధగ సఖ్యా!ర ర || క్రతతివితతిభి స్తిరోహితాయాం ప్రతి ఈ కారః - అత్ర నా అత్ర నాయి కావడన పౌరళలో భ "హేతుకస్య మ ధుపొగమున స్యా దృత సనామ వాంఛా హేతు కత్వో ప్రే శణా చుణ హేతూ - ③ తివ్యంజక ప్రయోగా ద్వాచ్యా సతీమధుప స్వాధరో డేశా సంబంధేపి సంబంధో గతిశయోకు క్లాపి తెతెసంక రః - పూర్వోకా ప్రకృతాధః ప్రతీతిస్తు మధు సాది శ హై నామ భి ఛాయా? ప్రకృరాథకానియం త్రి తత్వాచ్ఛబ్దశక్తిమూలో ధ్వని రేషన శ్లేషణ త్యలంనిన్తరేణ!! ఇరం 1 అతీతంస ఖ్యేక జన 1 సిక్ సఖీజ వదలి సతి : మీలం శ్యాభ యాశ్ముకు భవంత్యౌ అత ఎవ ద్వౌగుణె ఆవృత్తీయ యో ? స్తే ద్విగుణే ద్వి రావృత్తే * గుణ స్వావృత్తిశ ఖైది జ్యే? ద్రియాముఖ్యతం తు జ్వతి వైజయం తీ తేకృతే ద్వీస్ జితే అళ ఎవసాంద్రత రేఅక్షీ పత్మహ లే నేత్ర లో మ ప శ్రీ యస్యా స్సాకాచి దిలీ శేష ఆ & గ్రహణస్య పత్మ ద్వైస ణ్య లక్ష్మీర జ్లో రే వేతి ద్యోత నార్ధ త్వాన్న పౌసరు క్ష్యం అళిభయేన భతు రంకం ఉత్సంగమ పతత్ ప్రాప్తవతీ అహె మహ త్కష్టం యత్కీటా దపిభయ మిర్యా శంక్యాహ - భవతీతి - అంగ నానాం నతు పుంసామి తీభావః - విళ్ల బతా బీరు తాగుతోభవ తీ హి నదోష ఇంభావః - అత ఏవజన సమక్షం భతు-రంజారోహణమ పీనదోషః సార్శ్వస్థాలంబ నా దీ నాంభయాను భావ త్వాత్కు- శ కాలం శారోయమ ధాకొంతరశ్యాసః || ముఖేతి యూనా అభిన మోఢవధూః నవోఢంగనా బలా తారాత్ మార్గం కమ లమివేతు ,పమిత సమాసం తదల్పం ముఖక మ లక ంఅల్పా లేక స్త్రృత్యయ్య.ఈ న్నమయ్యోగ్యమ్య * ల్య పిలఘుపూర్వాదిత్యయా దేశః - అచుంబి చుంబితమితియ తొ తచ్చుంబనం విదగ్ధ సఖ్యాచతుర సఖ్యా బాలపల్ల నా నోరు ఊగ్రహణం గ్రహవృదృశ్చీ గమ శ్చేత్య పత్య యః - తత్పరయా తదాసక్తయా సత్యాకిం చి ద్వ్యా సరిగంకల్పయం ల్యే త్యధణ- న వివి చేపికి ల న విదితమ పికి లన ప్రకాశితమితికి ముశ క్తవ్య మిత్య పి శబ్దాగణ: - కిలెత్య కేవ స్తుతో విదిత్వాప్య వీది త్వెవస్థీ "తా వైద ధ్యోదన్యథాతయోర్విస్రంభ విఘాతాంతి భావః ము గేయం నాయికా - ఉదయ ద్యౌవ నాముద్ధాలజ్జావీజిత నున్న చేతి లక్షణాత్ | వత ప్రతికూల యువతి ఆతియున శీ-సపత్నీ తస్యాం భ్రత వితత ఈ ? ము ·రవల నూఘకావ్యే సవ్యాఖ్యానే, యువతౌవదనం ప్రియః ప్రియాయాః !యదధయదధ రావలోపనృత్యతర యశ్వని తెనత ద్వివ ప్రే | ర || విలసితమనుకుగ్వతీపురస్తాదోరణితుహాథిగు హెబా వధూర్ణతాయా 8 రమణమృజుతయాపురస్పఖీ నామగణిత చాపలదోషమాలి లింగ ర - || సలలితమవలంబ్య పాణినాం సెసహచరముచ్ఛిత గుచ్ఛవాంఛయా న్యా సకలకలభకుంభ విశూభ్యామురసిర సౌదవత స్తరేస్తకాభ్యాం 168 మృదుచరణత లాగ్ర దుఃస్థిత త్వాదసహతరాకుచకుంభ రియోగ్బరస్య ఉపరిని ల తాజా లాని - వల్లీతు వ్రతతిలక్ తేత్య మరః తాభి స్తిరోజా తాయాం ్యం ప్రియః ప్రియాయాః పదనం అధరం అధ యత్ అపిబ దితియత్ • ఛటో భౌ వాదిగా లుక్ తద్వదన పొనంఆధ రావ లో పే నాధర ఖండ నేన తజ్జనితవ్యథయేశ్యర్ధః - నృత్య తోశ్చలతోః కరయోర్వలయానాం కంకణానాం 0 స్వని తెన ధ్వని నా వీవ ఎవివృతం త దేవత స్యా పద సుమాపక మభూది త్యధE: • అ త్రైకాహృష్టా అపరాత్విష్యో ని ర్వేదవతీత్యను సంగెయమ్ !! విలసితమితి 11 వధూః బిక్ శ్రీ పురస్తాద గ్రే భరణి రుహ మా ధరోహతీతి ధర శిరుహా ధీరుడా వృథారూఢా • రు హే! క్విప్ -కత స్యాస్తదధి రు హెూ లతాయాః వి లసి తం చేషితం *నపుంస కేభా వేక్తి. అనుకుర్వతీ ఏపమిత్యా శ్లేష ప్రకారమభినయం తీ బూజు తయా ఆకుటిల బుద్గీతయా సఖీనాం ఫురో ఆ అగణితః అవి చారితః చా పలమ నుచితాచరణ మేవదోషోయ సినమఃణితగ్యరాత థారమణం ప్రియమాలిలిం గ-ఏషాచహషా త్సుక్యవతీ ప్రొఢాచ|| సలలితమితి || అన్యా స్త్రీ ఉ ట్రై తగు చ్ఛ వాంఛయా ఉన్నత స్తబక జిఘ్పుడు యా-సలలితంస విలాసంయథాతధాసహచరం ప్రియ యం పాణి నా ఔచిత్యా ద్వా మే నేతి శేషః - అం సేవలంబ్య అవష్టభ్య సకలయోస్సమగ్ర యోఃకలభ కుంభ యోవిక శ్రమ ఇవవి శ్రమ స్సౌందర్యం యయో స్తిఖ్యాం స్తనాభ్యాం రసా దా గాదుర స్య వత సరే ఆచ్ఛాదయామాస - సహచర మితీ శేష అభిముఖా వస్థానా ది తిభావః స్తృ ణా తె?క తళా రిలీజ్ • ఋతశ్చ సంయోగా దేగు జాణ ఇతి గుణః • శ పూణవాః 8 ఖయ ఇత్యభ్యాస సకారలోప్యఇయంచ పౌ, థేవ !! మృద్వితి || ఆన్యా స్త్రీ ఉచ్చతరాణాం అత్యున్నత కు సుమానాం ఉచ్చే కు ముప చెతు మిచ్ఛయా ఉచ్చతరోచ్చి చీషయా - చీ మో తేస్సంన్నంతాత్ స్త్రీయా హా ప్రత్యయే టాప్ • విభాషాచేరితి కుత్వవికల్పః - మృదునా చరణ తలా (ణదుః స్థిత శ్వాద్దుః ఖేనృత త్వాదవటు ఫ్రీ తెరిత్యధణః - కుచకుంభయో భళార స్య భారస్య పుం పీసంజ్ఞా!' యాంఘశి ప్రాయేజేతి ఘ సత్యయః • నసహ తే త్యంత, మ సహత రాం స "హ 1వ ఛాడ్యజంతాన్న? సమా సొత్తం ప్రత్యయః - భరమనహమా నేత్య ఫr : SE 6.

·సప్తమస్సగE:. రవలంబనం ప్రియ స్యన్యపత రధోచ్చతతోచ్చి చీషయా న్యా 18 ||ఉపరిజతరుజాని యాచనూ నాంకుశలతయాపరిరంభ లోలుపోన్యః | ప్రధితప్పథుపయోధరాంగ్మ హాణ స్వయమి తి ముగ్ధ వధూము) దాసదోర్భ్యామ్ || 8 || ఇదమిదమితి భూరుహాఁ ప్రసూనై ముణ హురభిలోభయ తాపురఃపురోన్యా 1 అనురహ సమనాయి నాయ కెనశ్వరయతిరంతుమ జనంమనోభూఃM N O || విజనమితి బలాదముంగృహీ త్వాకుణమథవీడ్యువిపక్ష మంత్రి కే న్యా | అభిపతితుమ నాలఘుత్వ భీ తెరభవదముం చతివల్ల భౌతిగుర్వీ !!40 !! అధిర జనిజగామ ధామ తస్యాః ప్రియతమయెతిరుషా స్ర కృద్యోగాత్కమఃణిపబ్లే- అధాస్మిన్నవ స రెనిరవలంబంయథాతథాప్రియస్యోప రినిరాలంబ త్వాన్ని పతి తేత్యధY :- షాపి ప్రొ థైవ స్వభావోక్తిరలంకారః!!రూ ఉపరిజేతి ॥ ఉపరిజా తాని ఉపరిజానియానీతరోజాకు తానితరుజానికుసుమా ని తానియాచమా నామప చిత్య దేహీతి ప్రాథణయమా నాం ప్రథితపృధుపయోధ రాం ప్రశస్తపీ వరకు చాంముగ్ధవధూమకుటిలధియం(స్త్రీయంపరిరంభలోలుపః ఆ శ్లేషలాలసన్యః కుశలత యావంచ నాపటుతయా స్వయంగృహాణేతి మయోద్య తాస్వయ మే వాపచిను ష్వేత్యు క్వైశ్యథః :- గమ్యమా నాథః త్వాదు క్వెలిన ప్రయు క్తల పౌనరు క్యాత్ దోభ్యాణంహస్తాభ్యాము దాసఉద్యచ్ఛతిస . అయం చై కాయ త్తత్వాదనుకూలనాయక :- నాయి కాతు స్వాధీనపతి కాపౌఢాచ|| 8F ఇదమితి || అన్యా స్త్రీ ఇదమిదమితిఇదం గ్రాహ్యమిదం గ్రాహ్యమిత్యు క్వై త్యథః:- భూరుహాంవృరుణాం ప్రసూనై :పుష్పైఃపురఃపురోముహురభిలోభ సతా ప్రలోభయ తా నాయ కేనరహ స్యనురహ సంఏకాంతం* అన్వవత పాత్ర హస్పత్య వ్యయీభావ సమాసా స్తః - అనాయినీ తా- త ధాహిమనోభూఃమో జనంరంతుంత్వరయతి దేశ కాలాన పేక్షుయేతి భావః-అతఏ వాళ్చర్యమ హెూఇతి పూర్వవన్నాయి కానాయకవి వేకఃఅధాణంతగ న్యాసః!! విజసమితి || అన్యా స్త్రీ జన మె కాంతమితి హేతోరముఁ వల్ల భంశణం బలా గృహీత్వా ఆకృష్యా శాంతి కేవిపక్షం సపత్నే జనం వీశ్యులఘుత్వ భీ తెస్తుచ్ఛత్వభ యాత్ అతిపత్తు (మనోయస్యాస్సాఅతిపతితుమ నా అపసతుః కామా * తుంకా మమనసోరపీఠమ'కారలోపః వల్ల భేఅముంచతి అత్యజత్ సతాత స్యవిపక్షాన వేక్షణా దితి భావః - అతిగుర్వీ అతి గౌరవవత్యభత్ స్వయం గ్రహలాఘవతిరోధానాస్త్ర త్యుత భతృణ వాల్ల భ్య ప్రకాశ నాచ్చేతి భావః | భాగ్యవతాంసర్వం శ్రేయ సభ వతీతిరహస్యం షాత్వతి ప్రగ ల్ఫైవ!! అధీతి || అధిరజనివిభ క్త్యథె వ్యయీభావః తస్యాస్సపత్న్యా ఇత్యథలు:-బు నిత్వాన్నామ గ్రహణా సహ త్వాచ్చతచ్ఛభైనని ద్యేశః ధానుగృహం జగామ xo .

·మాఘుకా న్యే - సవ్యాఖ్యానే. జావబద్ధః 1 పదన పిచలితుంయు నాస సె హెకిమివ నశక్తిహరం ససౌధ్వజానామ్ | N. ||నఖలువయమముష్య కాసట గ్యాఃపి బచ ఆచతూ ”రహస్త్వామ్ ! వ్రజవిటససుములదద స్వత స్యైభసలియత స్సదృశోశ్చిరాయయోగః!! 23 || త వకితవకినూహికై వృధానికి తిరుహపల్ల పపుష్పకణ కూనైః ! ననుజనవాది వై 20 గతం తిరుషా హేతునా ప్రియతముయాక ల్యా స్రజామాలికయాకరశాన అవ బధ్ధం-యు వాపదమపి * అత్యంత సంయో గేద్వితీయా-చలితుంన సే హెసశశాక-త ధాహిససధ్వసొసొంభయగ్రస్తానాఁకిమివకీం వా ఇవశ బ్లోవాక్యాలంకారే- వేతి ఈ షడధో?పగమో తేజ వాక్యాలంకా రేష్వి తీగణ వ్యాఖ్యానే - శక్తిం హరతీతిశక్తిహడం * హర ర తెరనుద్యమ నేజత్యచత్యయః-సభ వతి శేషః స్తిభజావంతిపరో ప్రయుజ్యమా - వ్య స్త్రీ పచ నాత్ | భవంతతిలటః పూర్వా చార్యాణాం సంజ్ఞా • సర్వస్యాపిఖీళూణాంశ హరత్వా డబలాకృతః సుగ్బం ధోపియూనః శక్తిహరణతీయు క్తమితి సొమా న్యే నవి శేష సమధ్య నరూపో ధా? 0 తరన్యాసః- ఖండి తేయం నాయికా జా • తే న్యాసంగవికృ తెఖండి తేష్యాః కషాం 'తెతిలక్షుణాత్ నాయక స్తుదక్షిణఃభయ సంబంధ సహనాదిభిస్తుల్యో నేక శ్రదక్షిణ ణఇతితల్లక్షణాధక ప్రతీ తేరితి!! అథకాచిత్తోడి తానాయి కౌనిజ కాంతమాగస్కారిణం పల్లవదా నెన ప్రసాద యంతంచతుభిః "స్సభత్సః సము పాలభ తే|| నేత్యాది! వయమ మువ్యవిటప స్యదా నయో గ్యానఖలుకింతుయా అసొ వేవాస కౌత్వశ్రీయా? అవ్యయ సర్వ నామ్నా మకచా ప్రితి అకచత్యయః - రహరహసీ పొంశుచాలింగం త్యమరః- త్వాంపిబతి పొసంక రోతి - పాపొ నే భౌవాదిక 94 పొ ① త్యాది నా పిబా దేశః పాతిరకుతిచఅన్యతో వారయతి చేత్యర్థః-పొరక్షణే - ఆదాది త్వాచ్ఛ పోలుక్ - తస్యైఅముంప్ టా నాతీతి విటపంపల్లవం * విటపశిపల్ల వేషిగ ఇతివిశ్వ:- దద స్వ-ప్రయచ్ఛ-దద దానఇతిభౌవాదికాల్లోట్ - త్ర జగచ్ఛయతో దా నాచ్చి రా యచిర కాలాల్ -చి రా ధేణ వ్యయం సదృశో:అనురూపయోఃయో గాభవతి ఉ భయోరపి విటప త్వాదితి భావః సమాలంకారోయం • సొసమాలంకృతిర్యోగేవ మారనురూపయోరితిలకు ణాత్ || తవేతి || జాకీతవధూతః వృధాప్యథః మేవాహితై 'స్తత్కాయః స్య అన్యత పవసిద్ధత్వాదితి భావః. తవ సంబ, థిభిఃక్షి ఆరుహాణాంపల్ల వాఃపుష్పాణిచ తా న్యే వకణంపూరయంతీతికణః పూరాఃకణావతంసాః ఈ కమణ్యణ్ - తై శినఃల స్మాకంకింత త్సాధ్యంనకించిన స్త్రీత్యథE : - గమ్యమానసాధన క్రియా పేక్షు యాక ఇ-పూరాణాంకరణ త్వా తృతీయ - ఉక్తంగా న్యాసోద్యో తెఃన కేవలం శూ * రహతో 23 ·28 "సప్తమ స్సగణం భ వద్వ్యళీ కై శ్చిరపరిపూరిత మేనకణ యుగ్మమ్' ! !! ముహురపహసి శామి వాళినా దైర్వితర సినఃకలి కాఁకెమధణమే సోమ్ | వసతిముపగ తెనధామ్నితస్యా శ్మరకలి రేషనహా, స్వయార్యద పel x { / ఇలిగదితవ తీగుషాజపూనస్ఫురితమ నోరమపకు, కేస రేణ! శ్రవణనియమి తేన కొంతమ న్యాసమను సీతాంబురు హేణ చకుషా-వll>42 1/2 నయం సుదృశోదృశః పరాగం ప్రణయిని కౌసుమచూన నాని లేన యమాశైవ క్రియానిమి త్తం కారక భావస్యాసీ కుగమ్యామా నా పీతి.కింతు-సను.ఆ గజనవిది తై జ నేషుప్రసిద్ధేరితి స పమిసమా సl• క్లెసచపూజాయామితిషష్టీ సమా సని షేధాత్ -నచ • కస్యచమాన ఇతిషష్టీని బణంధః ఆభారత్వ వివ IT యాంతద ప్రాప్తి కృడ్యోగణ ని స . ప్రతి ప్రసవ త్వాద స్యాఖతి ! భవద్వ్యలపై భళావతో ప్రియవచ నై :కణణ యుగ్మంచిరపరిపూరితం నిత్యపూణ మెవ - అతః పూరిత స్యపూరణా యోగాడల మెభిరిత్యథఃు. అత్ర ఉత్తరవాక్యాథః స్యపూ గవాక్యార్ధ హేతుక త్వే నూడు నిబంధ నాద్వా క్యాథః హెతుకం కావ్యలింగమ లంకారః|| ముహురితి || అళినా దైభృఢంగఝం కారై ముజాహురపహసి తాంప్ర తారణా థెజాతిపరిహాస్యమా నామివ స్థితా మే నాంకలి కాలకోరకమల్పంక లింక లహంచ * ల హేంతయు గెకలిరితి వై జయంతి-స్త్రీ ప్రత్యయ స్తుఅవివక్షితః శ్లేషె-నోస్మాక , కి మథ వితరసి హెశరవి ప్రియ కారిః తస్యా స్వతీయాయాః ధామ్నిభవ నెవ సంస్థితింఉపగ తెనత్వయా అద్యైషవత మానోమహాణ - కలిఃకల హెూద తఃత్వద్దత్తపవమహతిక లౌస్థి తేము ల్పె నేత్యక్షః - అ త్రాపి పూర్వ వాక్యార్థ స్యోత్తరవాక్యాథః హేతుక త్వాద్వా క్యాథం పే హేతుకం కావ్య లింగం-కలికామిత్ శేషో స్థాపితతయా కారక కలసూయో భౌ= దేఅ భౌదరూ పాతిశయోక్త్యసు ప్రొ ణితమి తీసుకరః! ఇతీతి || ఇతథంగరితవతీఉ క్తవతే అన్యాస్త్రీకుష కాంతం స్ఫురి తాన్యుజ్వలా నిమనో రమాణిచపన్మాణీవ కేస రాణి అన్యత్ర కేసరాణీవపర్మాణియ స్య తేన శ్రవణనియ మి తెనో ధృ తేన తేనగు ధైన నాసి తాంబురు హెణనీలోత్ప లేన చకుషా చ స మంయుగ పజ్జఘాన తాడయా మాస-ఎజెపి పిండి తా నాయక సుధృష్ట వ్యతోగాని భః యోధృష్ట ఇతిలకు ణాత్ - అత్రస్ఫరి తెత్యాదితుల్య ధమణగమ్యౌపమ్యయో రసి తాంబురుహచతుషారుభయోరపి తాడన సాధన తయోపొత్త త్వెన ప్రకృత త్వా త్కేవల ప్రకృతాస్ప దాతుల్యయోగి తా-ల గితా-లక్షణము క్తమ్ వినయతీతి || ప్రణయిని ప్రియెసుదృశః ప్రియాయాఃదృశోలోచనాదేక స్మాదే వేతి భావఃకుసుమేషుభవం కౌసుమంపరాగంరజఃకణంతన్చైకమితి భావః ఆసనా 2. - ·న ఘకావ్య - సవ్యాఖ్యానే, తదహితయువ తెరభీళ్లుముళ్ల ద్వణ యమ పిరోషరజోభి పుపూరె ? || స్ఫట మిదమభిచారమం త్రవ ప్రతయువ తెరభిధానమంగ నా నామ్ | పరతనురమునో పహూయప త్యామృదుకుసు మేనయ దోహ ఆ ప్యమూచ్ఛత్ || AUI! సమదనమ వతంసి తెథిక ణం ప్రణయవ లెకును మెసుమధ్యనూయాః ! ప్రజదపిలయం బభూవ భారః సపదిహిరణ్మయమండనంసస్న్యః||AF I అవజితవ ధునాత వా . ని లెన నిజముఖ ఫూ త్కారేణవినయత్యపనయతీ సతితదహిత య వ తేః తత్సప త్నా : అద్వణ యమపి న త్వెక మె వేశ్ భావః - రోషా ఎవరజాంసి లే రబీళ్లు మాపు ఫూరెఆ పూరితం. సత్వే కేనరజిక శౌనకించిత్స్పృష్ట మాత్రమితి భావః-పీప తెః పృణా తెవాఃకమణణిలట్ • ఉదోష్ఠ్యపూర్వ స్యేశ్యకారః • వోళరుప ధాయాఃతిదీఘః:-పూరీఆ ప్యాయన ఇత్యసాద్వాదైవాగి కాదకవ కాత్క రిలట్ - పూణణ మిత్యర్థః అ త్రాస్యతోరజాపనయన స్యన్యత్ర రజఃపూరణ కార ఇత్వాయోగాద కారణక మేవ పూరణమితి భావ నాలంకారోరూపకాను ప్రాణిత ఇతి సంకరః|| స్ఫుటమితి || ఇదం ప్రతియువ తెః సపత్న్యాః అభిధానం నామ ధేయంఅంగ నా నామభిచారః , పరమారణక నుః యథా శ్ళే నే నాభి చర ల న్య జే తెలి-త స్యమంత్రో భిచారమంత్ర ః సపవస్ఫుటమిత్యు త్రేE" యద్య స్మాద్వరతనుః స్త్రీప త్యా భ JE అము నాసపత్నీ నామ ధేయెనోపహూయవృదు కుసుమంవృదు గ్రహణం అచిరాపచితత్వం ద్యోతయ ద్దేవ తాఖా మంత్రణాది సంస్కారా భావం ద్యోతయ తి తేనకుసు మే నా ప్యాహ తా అమూచ్ఛస్త్ యచ యముచ్చారణపూర్వకంకుసుము తా డనమపి మారకంసో భిచారమంత్రఎవ సత్య మన్యధా శైవలకును మేపి తత సం గాదిత్యర్థః సమదనమితి II ప్రణయవ తా ప్రియేణసుమధ్యమాయాః ప్రియాయాఃఅధిక Mro-కణే - విభ క్త్యధైః వ్యయీభావః సమదనం సౌను రాగంయ ఛాత ధాకుసు మెఅవతంసి తేఅవతంసీకృ తెసతి సపదిల ఘోభావఃలఘు తా: హీన తాం అగురు త్వంచ ప్రజదపి సమానఎకః పతిర్యస్యాస్తస్యాస్సపత్న్యాః • నిత్యం సపత్నాల్ దిష్వీజీప్ న కారశ్చఎతస్మాదేవని దేశ్ శాత్ 'సమానశబ్దస్య సభావనియమః ఓ రణ్య స్యవికారోహిరణ్మయందాండి నాయనాది నాని పాతఃతన్మండనం భారోబభూ వయత్కించిదపి ప్రేమాకాంత స్వహ స్తదత్తంశ్లాఘ్యంమండనంభవతి అన్యన్యత ఘః మపిహీనం భారంచ నతుమండనమిత్యథఁ : - లఘుత్వ గురుత్వ గణవిరోధ స్యహీనాధః త్వానపరిహా రాద్విరోధాభాస భేదః అవజితమితి | విలాసవత్యాః స్త్రీయాఃశ్రవణకువలయం శ్రవణోత్సలం క k ·సప్తమ స్సగణు. హము గుణరతయెత్యవనమ్యుజ్జయేవ! శ్రవణకువలయంవిలాసవ త్యాంత్రము రరు తై రుపకణణ మాచచ చే|| Loil అపచిత కుసుమాక్షి హాయపల్లి ర్యువలీ షు మో మళ మాల్యమాలినీషు | పదముపడథి రేకులా న్యళీ నాంసపరిచయోవ లి నాత నాం ప్రధానమ్ ||20||\థిరసిజపాశ పాత భారాదివ నితరాన్నతిమ ద్భిరం సభా ? : 1 ముకుళితనయ నైముఖారవిందై ఘః నమహ తామివపళ్ముణాంభ రెణ! - 9 || అధీ కమరుణిమానముద్వహన్ఫిర్విక క సదశీతవ రీచింశి- లై:! పరిచితపరిచు బనాభి తృణ అహమధునాత వారు రుచిరతయారుచిర స్యభావఃరుచిర తా భా వేత? -త యాసౌంద ర్యేణావజితమితివ క్తవ్యాను వాడ: - అన ఎవలజ్జయావనవ్య భ్రమర రుతై తన్మి షెణెశ్యథః :-ఉపక ణణంకి గెలచచ కుఇ వేశ్యు తెET!! అపచి తెతి || అలీ నాంకులానిఅపచి తానియువతి భిరు పాత్తానికుసుమాని యా సొం తారి ఇత్యగణ: పల్లీ :పుప్పల తాః విహాయ కూమళానిమాల్యాని మలం తెధారయఁతితి బూనళమాల్య నా లిసిషు మాలవల్ల ధారణఇతి ధాతో)ని ప్రత్య యః + ఋన్నే భ్యౌ జీప్ - యువ తిషుపదం ఉప? ది లెనిగ ధుః - త థాహివ లి నాత్మ నాలకృష్ణ దేహా నాం దుష్టచిత్తా నాంపరిచయః చిరకాల సాహచర్యంన ప్రధానం అ యోజక C-కింతుభ క్తిరెవెతి భావః- అతఃపరిచితల తా తాత్యా ఈ నాశ్చర్యఇత్య ధఃః అశ్రమలి నాత్మ నామి శ్రీకృష్ణాంగత్వ స్యదుష్టచి త్త త్వెన సహా బాధ్యవసా యెనఅధాకాంతర న్యాసోక్షానాత్ శ్లేష ప్రతిభొజ్ఞాపి తా తిశ యోక్త్యను ప్రా ణి తెయమితి సంకరః!! అధో శర - గే జల క్రీ త త్వే నాసాంశ నవిహారో గ్భవం శ్రమాతి రెకంస పభిఃకుళ కేనగశణయతి |ళ్ల చేత్యాది!! శిరసిజా తా నిశిరో రుహాణి * సప్తమ్యాంజ నేడ? • హలదం తాది త్యాది నాఅలుక్ - తెషాం పాశః కలాపఃళ్ల థస్యత స్యయః పాతఃత స్యభారాది వేతి హెతూ ₹7 - నపొదా దౌ ఖల్వాదయఇతి వామ నీయ ని షే ధేపీ వశబ్దస్య పాదాదౌ ప్రయోగః క వెరౌద్ధ త్యాత్ -నిత రాము తిశయెన* అవ్యయ పదామ్ ప్రత్యయః.న తెమర్భిఃఅం సభా గై రుపల ఓ తాభిఃనితంబినీ భిరితి భావి నా సంబ ధః ఎవము త్తర తా, పి పియోజ్యం- తాం సత్వము గమ స్త్రీలకుణం- పునఘః నమహ తాంసాం ప్రదీఘాః ణాంపక్ష్ము గోంభ రెణె వేతి పూర్వవద్ధేశ ₹కు - ముకుళితనయ నై ము? ఖారవిందైర తో త్రైక్ష యోస్సం సృష్టిః!! అధిక మితి || పునః పరిచి తానాం ప్రణయి నాంపరిచుంబ నైరభియోగాత్పీడ నాత్ అపగ తాఃకుంకుమా నాం రెణవః యెషు తాని అపగతకుంకుమ రెణుభిః అతఎ వపిక సంతి వై మళ్యాతిఫలంత్యశీతమరీ చేరుష్ణాంశో రశ్మిజాలాని యెపుతై రి డావణ నాయతదుపోగాత న ·. మాఘ గా వ్యే - సవ్యాఖ్యా , మో "గాదపగత కుంకుమ రేణుభిః5 పో లైః || 23 || అవసితలలిత క్రియేణ బో స్వార్ల లితత రెణతనీయసాయు గేస! సరసకి సలయానురంజి తై ర్వాకరకమ లై ! పునరుక్తరక్తణాభి: || 28 || స్మర సర సమురస్థ్సలెనపళ్యు వినిమయ సంక్రమి తాంగ గరా గై 8! భృశమతిశయఖెద సంప దేవ స్తనయుగ శౌరిత రెతరంనిష°!!! 4 x ! అతనుకుచభ రాన తేనభూయఃశ్రయుజనీ తొనతి నాశరీర కేణ! అను చితగతి "సా నిస్సహత్వంకలభకరొరుభిరూరుఖదః ఛానై :|| 22 || అపహృతనవయావ కెళ్ళి గాయతి తిగమ నేనపునర్వి తీణ రాగై:1కధ మపిచరణోత్పలైశ్చలద్భిఃభృ త్య సం) , ధే సంబంధాళి శయోక్తిః-అతఎ వాధిక మరుణి మాన ఉద్వహద్భిఃకుం కుమా ఈ 9 మే ప్యాతపలంఘ నాదతిలో హితై రిత్యధణిక పో లైగణండస్థలై 8112_3 అవ సి తెలి|| పునరవసితాఃశ్రమెణసమాప్తాఃలలిత క్రియాఃసుకుమార చేష్టాః యస్య తెనలని తత రెణమృచుత రెణత నీయ సౌతముత రెణ బా హ్వూర్యు గే సఫున 'స్సగ సెస్సా రై కి సలయైరనురంజితై ర్వానురఁ జనం ప్రాపి తై రివ పునరుక్తా ద్విగుణాగ క్త భాసోయేషాం లై :పునరు కరక్త భాభి:*హలి సర్పెసామి తియ కార లోపః-క రకమ లై : పాణిపంక జై :-అక్రిత రజనక రా పేతుయాపునరుక్తరక్తత్వం స్వాభావిక మెవ-తత్ర కి సలయరంజన హెతుక త్వము త్రైశ్య తే - ఇవాఢావాశ జఃశడ్వదు ₹కుణాయాం ప్రయుక్తః|| స్మరెకి || పునఃస్మ రేణ సర సంసాను రాగం యధాతధా పత్యురురస్థ లెనక త్రాణ సినిమయెనవ్య ఆహా రేణసం క్రమి తాంగరాగరా మోను లేపనరంజనంయె షు : అతిశయోఅతెశయితోయః ఖేద స్తస్య సంపదామహి మ్నె వెత్యు త్రైజు శమిత రేతరం నిషష్ఠిః పర స్పరం సంశ్రీశ్రీ : స్తనయుగ ₹కుచద్వందై sall_X అతన్వితి|| పునఃఅతను నామహ తాకుచభ రేణాన తనన మ్రోణపొంగే వేతి భా వః భూయఃపునశ్చ శ్రీ మజలి తాఆనతిర్యస్య తెనశరీర కణసుకుమారశరీ రేణ- కిం చఅను ని శాఅనభ్యస్తా-అభ్య సేప్యుచితం న్యాయ్యమితియాదవః - తయాగ త్యా పొదచా రేణయ స్సాదః కాశ్యణం తెన యన్ని స్సహత్వ మరువత్వంత ధా నైధ తుముక, మెరిశ్యర్ధః సహ. తఇతి సహాః.పచాద్యజం తే నాపసగణ గ్యసమా సేత్వ ప్రశ్యయం-క లభక రాఃక రిహస్తాఇవోరవోమహాంత సైరూరుభిః సర్ది ? • స క్లీ బేఫుమానూరురిత్యమరః! అపహృతేత!! పునఃచి రాయచిరండి తిగమ నేనాపహృతోనవయావకొనవలా II” రా నాయెషాం తై :పున స్తేనై వవితీణ రాగైః సౌకుమార్యాదు త్పాదిత రా గై : పర స్పరస్య భృశవిని వేశ వశాత్ స్థిర న్యాసబలాత్ ఎకం స్థిరం ని వేశ్యతక వష్టం భైన ఇతర చాలనక మెత్తైత్యథణః కథమపి మహ తాయత్నేన కథమాదిత ధాప్యం ४ ·- 3 'సప్తమ స్సhra, శవిని వేశవశాస్పరస్పరస్య 1:4_2!! ముహురితివనవి. భ్రమాఫిషం గాడతమితగాని తరాంనితఁ బినీభిః1 మృతుతరతనవోల సాః ప్రకృత్యాచిరవు ప తాఃకిముత ప్రయా సభాజఃll LU# ప్రథమమ లఘుమౌక్తికాభ మాసీచ్ఛమజల ముజ్వలగఁడము. ఈ లేషు | కరీనతరకు చార్జీ పాతీపశ్చాదథశ తశర్కరణాంజగామ తాసామ్!! k.ril విపులక మపి యావ నాగ్ధతా నాంఘనపుళకోడయ కోమలంచ కాశే! పరిషళీ నము పి ప్రియైః ప్రకామంకుచయుగముజ్వల మేవకామినీ నామ్ || 2 || అవిరతకుసుమా ప తంయత్నగౌరవ బాధయోరి రిత్యుత్పల చలఖ్భశ్చరణాత్పలై 811 ముహురితి || నితంబినీ భిరు క్తధర్మోపలక్ష్మి తాభిః స్త్రీ ముహురిత్యేవఁ వన భ్రమాభిషం గాద్యనభ్రమాసంగా త్త జానిత రామతమి తాంతం తామ్య తెర్భా వేలుజ్ * మో దాతోప దేశ స్యమాంతస్యా నాచ మెరితివృద్ధి ప్రతి షెధః- యుక్త చై తది త్యాహ-మృదుతరతనవోతి కామ శాగ్యస్తాస్త్రియః ప్ర కృత్యాలసా:ు థ చిరవః పి ప్రయా సభాజ శ్చేత్కి ముతసుత రావలసాస్స్యరిత్యథ :అశ్రా ప్రకృ తనై సగి? కాలస్య కధ నేనాగంతుక స్య కై ముత్య న్యాయ సిద్ధపణ నా దధా ఓ ప తిరలంకారః-ఎక స్యవ స్తునో భావాద్య తవ స్త్వస్య భవేత్ | కై ముత్య న్యా యతస్సాస్యాదరామ కాప త్తిరలం క్రి యెతిలకు ణాత్ - శ్రమశా చిత్ర సంచారీ వాచ్యః - శ్రమః ఖేదోధ్వరత్యా దేః ఫొటోస్మై ణమదః నాదయఇతి లక్ష ణాత్ || అథశ్రమాను భావం స్వేదంవణణ యతి || ప్రథమమితి || అధ తాసా శ్రమజలం ప్రథమముజ్వలగండమండ లెషుక పోల సమూ హేషుఅలఘుమా క్రికా భంముక్తాఫల సదృశమా సీత్ -పశ్చాత్కరినతరకుచాగ్రే పాతిసత్ • అధనత నా నంతరం-శతశర్క రం సమాహా రేద్విగు రేక వచనం • ఆబంతో వేలినపులసకి శ్వం తస్య భావ స్తత్తాంశతశర్కర తాం శతశకలత్వంజు గామ . అ క స్య శ్రమ జల స్య క్రమేణా నేకాశ్రయ సంబంధ నిబంధ నాత్ పర్యాయాలం కార భేదః - క్రమే శై కమ నేక స్మి న్నాధా రేవతః తేయది - ఎక స్మిన్నధవా నేకంపర్యాయాలంకృతి మణ తేతిలక్షణాత్ || శ్ర మెపికు చమండలమవీకృత శోభమి త్యాహ!!విపుళకమితె ! యావనోద్ధతా నాం కామినీ నాంకుచయుగంవిపుళకంపుళకరహితమపి ఘనపుళ మోదయెన సౌం ద్రరొ మోడ్డ మెన కూమలం సదితివిరోధ - పుళకంవి స్తృతంత దేవవిపుళక మిత్య విరోధః - ప్రియైః ప్ర కామంపరితోనులమ స్యేతిపరిమలం-తత్కృతంపరిష-లితం మలినీకృతంత ధాప్యుజ్వలం విమల మేవచకా శేఇతివిరోధః పరిమళవత్కృతంపరి మళితమిత్య విరోధః-మత్వం తాత్ • తత్కరొతీతిణిచికర్మణి క్తః - ణావిష్ణవ ద్భా వెజవిన్మతోలు X క్ అపిర్విరోధేవిరొధాలంకారసంసృష్టిః! సిగా . 20 ·అ మాఘకావ్యే - ప్రవ్యాఖ్యానే. చాయ భేదా" న్నిహిత భుజాల తయైక యోపకఁఠమ్ ! విపులతర నిరంతరావ లగ్న స్తనపి హేత ప్రి యవక్ష సాలలం బే|| 2011 అభిమతమభితఃకృతాంగభంగా కుచయు గమున్నతిపి త్తమున్నమయ్య ! తనురభిలషితంక్లను చ్ఛ లేనవ్య వృణుత వెల్లి త బా హువల్లరీ కా|| 2.9|| హిమలవ సదృశశమోదబిందూ నపనయ తాకిలనూత నా ఢ వధ్వా:1కు చక లగ కిశోర కౌక థంచి శరళ తయా తరుశెనప స్పృశా తే || 23 || గత్వో ద్రేకంజఘనపుళి నేరుద్ధమధ్య ప్ర దేశః కామన్నూరుద్రుచు భుజల తాః పూణ 20 అధైకస్యాః ప్రియక ం రావలంబన శ్రమాను భావ మే కే నాహ !!అవిర తేతి|| అ వీరతో యఃకుసుమా నామపచాయోహ సేనావలుబనం• హస్తాదా నే చేరనీయ ఇతిఘు ఇక్ ప్రత్యయః. తేనయః ఖెకఃతస్మాడుపకంఠం ప్రియక ం డె-విభ క్త్యధైర్య యీ భావః. నిహి తేభుజాల తేయయాతయావిపులతరౌనిరంతరమవలగ్నౌ సం సృహచయా స్తనా తా భ్యాంపిహితం ఛాదితం ప్రియస్య వజీయయాతయా ఎకర స్త్రీయాలలం బేలంబితం భా వేలిట్ | అధాపర స్యాః అంగభంగాఖ్యమను భావాంతరమాహ||అభిమతమితి || తనుః కాచి త్తన్వీ+వోతో గుణవచ నాదితివికల్పాడనీ కారః అభిమతమ భిశః ప్రియమ భీ త్యధE: ఉన్నతివి త్తమౌన్న త్యేన ప్రతీతం ప్రసిద్ధం-వి దెలా? భార్డెత్ • విత్తో భోగ ప్రత్యయయోరితి ప్రత్యయార్డెనిస్థాన త్వా భావనిపాతః కుచయుగమున్న మయ్య ఉత్తుంగీకృత్య కృత తోంగభంగో గాత్ర విజృంభణంయయా సాతదా వెల్లి తే మిథో వేష్టి తేబాహువల్ల ర్యౌభుజల తేయయా**నడ్యృత శ్చేతిక ప్ - వేల్లి తw హువల్ల రీకా-క్లమచ్ఛ లెన శ్ర మాప మోడన చేష్టా వ్యాజే నేత్యర్థః - అభిలషితం ఆ లింగ నాద్యభిలాషం వ్యవృణుత వివృణుతవతీ-వృణా కేలుః జ్ - వివృతవతీత్యధః :. ప్రొ థేయముత్సు కాచ!! అథక స్యాశ్చిము యాః ప్రియ చాపలో క్తి ద్వారా స్పేదోద్గమం ప్రకటయ తి || హిమేతి || హిమలవ సదృశఃహిమకణని భార్ శ్రమెళోడ బిందూ? స్వేడబిం దూని త్యర్థః • మందెద నే త్యాది నా ఉదకశబ్దస్యో దా దేశ :-అపనయ తాకిల ప్రమా జ: తెవనతుతత్ర శాత్పర్యమితి భావః తరుశానయూ నానూతనోఢపధ్వాంకుచౌక లశావివ కౌచకిశోర కావివ ఉల్ల సనసామ్యాదశ్వశా బావివఅశ్వశాబః శోరకఃతౌ కుచకలశ కిశోర కౌఉభయ శ్రాప్యుపమితి సమాసః కథంచి క్లే- శనస ప్రతి షెధ మే వేశ్యర్థః.తరళతయాచపలతయా ఉత్సుక తయేత్యథఃః - పస్పృశా తే స్పృహే స్పృశ్వేకమణణిలిట్ -ము ధైయమ్!! అధ సర్వాసా మేవ స్వేదోద్రేకంవణ యతి గ త్వేతి|| యువతయఎవసరితః తాహం స్వేదప నాపూరః ప్రవాహఃజమన మేవ పులినంత త్రోద్రేకంగ త్వారుద్ధః 2. 23 ·సస్తమస్సగః. నాజీ దాంతః | ఉల్లంఘ్యోచ్చైఃక కుచతట భువం స్లావయనోమకూపార్ "స్పేదాపూరో యువతి సరి తాం ప్రాపగండస్థలా:!! 2 8|| ప్రియక రసరిమాణాల దంగ నా నాంయ దాభూశ్పు నరధికి త రైవ 'స్వేదతో యోడయ శ్రీ 81అథవపురభి పె. కుం తొ స్తదాంభోభిరీషు ర్వ నవిహరణ ఖేద మానవ చ్లసశోభాః !! ? A I! ** ఇతి శ్రీ మాఘకృతౌ శిశుపాలవ ధేమహాకా వ్యేవనవిహారో నామ సప్తమస్స. ఆవృతో మధ్య ప్ర దేశోవలగ్న భాగః ప్ర వాహ హజేశశ్చయేన సః ఊరవపవ చుమాః భుజాఎవల తాశ్చ తాః ఊరు వ్రుమ భుజల తాః కామ న్నా కామక్ ఫూణణం పూరితం నాభీ నా మేవ హొదా నామంతరభ్యంతరం - అలోముధ్యో నాయేన సః పూణః నాభీహ్రదాంతః రేఫాంతమకారాంతంవా. పూణే పూ రేణ్యంతా త్కమణిక: * వా దొం "0 తేత్యాదినా ఇట్ ప్రతి షేధని పొతః ఉన్చైరున్న తాకు చా వేవత టెత యోభు-వం ప్ర దేశంఉల్లంఘ్య రోజు: కూపా రోసురం ద్రాణి తా న్యేవరూపా ఫ్లావయ పూరయణగూడ "గు డస్థలానిక పోల భాగానున్నత భూభా గాంశ్చ ప్రాస - అత్ర యువతిషుసరి త్త్వస్యతదవయ వేషుఅవయవా నాంచరూ పణాత్సమ స్తవ సువిషయసావయవరూపకం శ్లేషాను ప్రాణితం - మంచా క్రా తావృత్తం మందాక్రాంతో జలథిపడ గై ర్భాన తౌ తౌగురూ చేదితిలకు ణాత్ || 28 ఎవమధ్వశ్రమాను భావం స్వేదో ద్రేకంవణక్యి త్వొతత్ఫలభూ తొం జలవి రచ్ఛామా సొందర్శయతి || ప్రి యెతి || యదా అంగ నానాం ప్రియకర పరిమా 7 లియక ర స్పశాళాత్ మృజెమః (క్ ప్రత్యయః - స్వేదతో యోదయ శ్రీ "స్వేదోడ్ల మసంషత్సునభూః యోప్యధిక త రై వాసీత్ అభూత తదాఅమ్లానతో భా:అక్షీణకాంతయః వపుషిన్లూ నేపీతి భావః - అంగనాః వనవిహరణభేదేనమ్లా సం-మ్లానయ తెగిక తః రి $ : * సంయోగా దేరాతోధార్యణ్వత ఇతినిస్థానత్వం వపుః అంగంఅథ కాల్స్న్యే న • మంగళానంత రారంభ ప్రశ్నకాత్స్న్యకావ్య ”అధైత్యమరః- అంభోభిరభి పే, క్తుం ఈషుఃఇచ్ఛంతిస్మ-ఇ షెలిజిట్ -అత్ర పూ ర్వవాక్యాధః స్య ఉత్తర వాక్యాథః సమథజన హెతుక త్వే మోప నిబంధ నా ద్వా క్యాథః హేతుకం కావ్యలింగమలం కార్య-మాలినీవృత్తం-లక్ష్మణంతూ క్తం | ఇతి శ్రీ పద వాక్య ప్రమాణపారావాళ పారీణ శ్రీమ హెపాధ్యాయ కోలచలమల్లీ నాధనూరివిరచి తేమాఘవ్యాఖ్యానే ర్వంకషాఖ్యా నే సప్తమస్సరం, (8) ·మాఘకావ్యే సన్యాఖ్యా నే- అష్టమసగణ ప్రారంభః. ఆయా సొదలఘుతర స్తపై స్పన్భస్తాంతా నామవిక చలోచ నారవిందైః!అ భ్యంభః కథమపియోషీ తాంసమూ హై సైరుర్వీ నిమితచలత్పదం.ప్ర చేలే || ౧ || యాంతీనాం సనుమసీత భ్రు వాన్నత త్వాదంజానామ్మహతిని తాంతమంత రేపి | సంస కైర్వి పులతయామిధోనితంబై స్పంబాధంబృహదపి తద్బభూవవత్మణ || 9 || నీరంధ్రవ్రుమశిశి రాంభువం వ్రజంతీ స్సాశంకంముహురీవ కౌతు కాత రైస్తాః | " భావేలిట్ * స్వభావో అథవపురభి షె కుంతా సజాంభో భిరీషురీత్యుక్తంత దేవవణణయితుమార భతే 1 ఆయాసొదితి || అలఘుతర స్తనై పృధుతరకు చై రితిమాంద్య సౌతూ క్తిః సనద్భిః : భూషాభిఃశ్రమనిశా మనిశ్వా సైర్వాశబ్ద 'యమా నై : స్తనశ బళితధాతో ర్లట శ్న త్రా దేశః | అవిక చలోచ నారవిం దైః శ్రమనిసలి తాకి పన్మె:ఆయాస్వా సవిహార భేదాత్ తాం తానాం క్జాంతా నాల యోషీ తాం స్త్రీణాం తై స్పమూ హైఃకతృఢ భిరుర్వా నిమి తొని నిక్షిప్తాని- డుమ్ఫిగ్ ప్రక్షేపణ ఇతి ధాతో కర్మ ణి క్తఃత ధైవచలంతి పదా నియస్మిక్క మణణితద్యధాఉ జైపణాశక్త్యాభు: బలా దాకృష్యమాణచరణ మిత్యర్థః - అభ్యంభంభ : ప్రతిక థమపి ప్ర చే లేచలితం స్వభావోక్తిరలంకారః వీరసౌయత్ర త్రయ ధావద్వస్తున ప్రజా సమితిలక్షణాత్ - అస్మిక్ సగేః ప్రహషిః ణీవృత్తం - మ్నౌజొగశీదశ యతిః ప్రహషణీయమితీలకు ణాత్ || యాంతీ నామితి!! సమంప శీ శోయాంతీనాంజ ఆచ్ఛీనద్యోను మితి వై కల్పి మోనుమాగమః - అసిత భువా ఈ భ్రు వాంస్త్రీణా మంసా నాన్నత త్వాన్న ముత్వాధే తోమణహత్యంత రె అవకాశే సత్య పివిపులతయా హెతు నామిథః సంస కైరన్యో న్య, షెర్నితం బై బృణహద్వి-స్తృతనుపి తద్వత్మణ సంబాధ్యత ఇతి సంబాధం సంక టం - సంకటన్నాతు సంబాధఇత్యమరః • ఘుఖంతో పివి శేష్యలింగత్వ సంబఁ ధ మనువతః తఃతి భాష్యకార ప్రయోగాదిష్య తేబభూవన తాంసత్వ నితంబ వైపు ల్యోక్త్యాసౌందర్యాతిశయఉ క్తఃఅసంబా థెపి సంబాడొ ప్రతిశయోక్తిః!! - నీరం ③తి ! నీరంథ్రెసాండ్రైవ్రు = మైఃశిశి రాంభువం వ్రజంతఃగచ్ఛంతిః తాస్త్రీరతుహినరశ్మిరుషాంశుఃకణమని లెనాకులీకృతానాం చలి తా నాంశాఖా నామంత రా నీరంధ్ర త్వేపముహుర నిలచలసజని తై రవకాశైముః హుః కౌతు కాకౌత్సు క్యాదిన సాశంకంపదార శ్వాత అందమి త్యర్థ ఒక రై : పసృత స్పృష్ట .. .

·ఆఫ్ఘ సుస్సగణు, వస్పర్శత్రుణమనిలాకులీకృతా నాంశాభా నామతుహినరశ్మిరంతరా ?!!|3 || ఏక స్యా స్తపనక రైళిక రాళి శాయా బి. బ్రౌణస్సపవిసిలోన్ల వారణత్వమ్ | సేనా యైవదస సరోజని జిజాత శ్రీ అగత్య ప్రియమివచం ద్రమాన్నకార 18 | స్వంగా గా దుపరి విశన్వతో శరీయ - కాం తెన ప్రతి పనవారి తాత పొయాః సచ్ఛ ఠాదపన విలాసినీ సమూహా చ్ఛాయా సీదధిక త రాత బా పరస్యాః x ! సం స్పశః ప్రభవసు ఖోపశీయమా నేసర్వాంగేకరతలలగ్నవల్ల భాయాః 1 కౌశేయం ప్ర జదపి గాథ 3 - 8 వా అనావరణ హేతుక స్యతపనక ర స్పర్శస్య ఔత్సుక్య హెతుకత్వో శ్రీకణా ద్గుణ హెతూ ₹|| అథక స్యాశ్ఛిద్ధృతం శ్వేతాతపత్రంచంద్ర త్వేసఉ ₹కు తె || ఎకస్యా ఇతి || వదన సరోజేన స్త్రీ ముఖపంకి జేననిజాత శ్రీఃచంద్రమాఃఎ తెనవదనసరోజు స్వచం డ్ర విజయాత్సరోజాంతర వై లక్ష్మణ్యంచంద్ర స్యాతికష్టత్వంచో క్తంఅతఎవ సేవా యైత త్సేనాథణ మాగత్య తపసక రై ఇక గాళి తాయాః సీడి తాయా ఇత్యధE 8 • క రాళా భీష కేన్యవదితివిశ్వః - ఎతెన సేవావ కాశోదశిళాతఃఎక స్యాఃక స్యాశ్చిద: గనాయాః 'సపది ఆశపక్ష్మణ ఎవ సితోష్ణ వారణత్వం స్వయ మేవ శ్వేతాతప త్వంబి బ్రాణస్సక్ ప్రియంచ కారేవేతి క్రియాస్వరూపో ③ - పరాజితఃక యాని త్సేవయా జేతుశ్చిత్త సంతోషం ఉపాజయతేతి భావః!! 'స్వమితే | రాగా ప్రేమాతిశయాత్ హేళోరుపరి ప్రియాయాః మూ మూర్ధప్ర దేశే స్వం స్వకీయం ఉత్తరీయంసం వ్యానపటం వితన్వ తావిస్తారయ తా కాల తెన ప్రియేణ ప్రతిపదంప చేప డే వారితఃఆళపోయస్యాస్సాతస్యాః అపర స్యాఃక స్యోక్తి దంగ నాయాః సచ్ఛ త్రోచ్ఛత్రయు కాత్ ధృతాతప త్రాదిత్యథణః - అపర స్మా త్ పిలా సినీ సమూహాత్ స్త్రీ సంృహతృకాశాల్ * పంచమీవిభక్తఃతిపంచకా అధిక తరాఅత్యధి కా కాచ్ఛా యాఅనాతపః కొంతశ్చతదాతత్సమయెఆసీత్ ఛత్ర చ్ఛాయా తోపి కాంత స్వహస్తధృతో తరీయ ఛాయై వాసస్య సాధారణ్యాత్ జ్యూ యసీముఖ కాంతి రపిత స్యాఎతభూయ సీతి భావః - ఛాయాత్వ నాత పేకాంతా వి సచ్ఛ వచ్ఛత స్యాధిక చ్ఛాయెతి తి విరోధోపి నిరస్తఃతివి ధాభాసోలం కొగ:! 'సం'స్ప శేజతి || కరత లేన పాణిత లేనలగ్నోపల్ల భోయస్యాస్తస్యాః స్వహస్తే నతగ్ధ సంగృహీత్వాగచ్ఛం త్యాగత్యదణ: అతఎవ నీరజాడ్యా: ఉత్పలా క్యాః స ర్వాంగే సర్వావయ వె సంస్పశః ప్రభ వేన ప్రియాంగ సంగ సంభ వెనసుఖే నా పనీయమా నేపోషంగమి తేసతి అతఎవగాఢ తాం దృఢత్వం ద్ర జదపివిగళిత నీవిసు ఖ పారవశ్యాద్విశిష్ట గ్రంధికా శేముందు కూలం అజస్రం సంతతం 'స ఫ్రం సే స్త్ర छ త్యమరః - ఎ తెన స ·మామ వ్యే - సన్యాఖ్యానం తామజస్రం సస్రం సెనిగళిత నీ నీరజా వ్యా? || || Yచ్ఛం తీరల సమవేశ్యుః స్మ యిన్యస్తా స్తన్వీర్నవిదధి రేగ తా నిహం స్యః ' బుధా బుధ్వావాజితమప గేణ కావు మావి ష్కుర్వీత స్వగుణము పత్ర పగిక ఎన || 2 || శ్రీ మద్భిజి = తపుళి నానిమాధవీనామా రో హైని? బిడబృహన్నితంబబిం బై : ! పొ పాషాణస్థలనవిలోలమాశునూనం వై డ్యా ద్యయురవరోధ కానిసిందొ? |V | ముక్తాభి స్సలిలరయా స్తశు క్తి పేశీ ముక్తాభిః కృతరుచి సైకతం నదీ నామ్ ! (స్త్రీలోక :పరీక లయాంచ కార స్త్రీలోక :పరిక లయాంచ కారతు ల్యంపర్యం 3 ర్విగ ళితహార చారుభి స్స్వైః | | ఆ ఫ్రూయ శ్రవ జవ నింద్యగంధబంధుఁ నిశ్వాసశ్వ స్తం ఎషాచహృష్టాహృషితోమా చ || గచ్ఛంతరితి || హంస్యోహః సౌంగనాః అలసలమందంగచ్ఛంతిః ప్రయా తా - స్తన్వీః స్త్రీర వేశ్యువిస్మయిన్య ః గతి సౌష్ఠ వాద్వి స్మయవతః గతాని స్వకీయ లీలాగమనానినవిదథి రెనచ క్రుశిలజ్జయేతి భావః తధా హిలప రేణా నెనజితం స్వ గుణంబుద్ధ్వా వాజ్జా త్వాపీత్యధణః - క ఎవకో వా అపత్ర స్సర్ కామమ త్యధణ౦ఆ కాశయేత్ నకశ్చిదిత్యథః: • ఇచుపధ స్య చా ప్రత్యయ స్యేతి వి 'సజ: నీయస్య పత్వంఅ త తరశాంవి వేకి త్వాతిశయోక్త్యాగతిక రణని షెధః త త్సమథ నాడొకాయ ముధ్యాంతర న్యాసః|| శ్రీ మద్ఫిరితి || శ్రీమద్భిః శో భావద్భిః నిబిడా? బృహంతో తీవిపులాశ్చ నితం ఓబింబాజిక టిపశ్చాద్భా గాయెహంతై :మాధవ స్యేమాః మాధవ్యస్తాసాంమాధ నీ నాంహరివధూ నాంఆరుహ్యంత ఇత్యారో హైఃక టిపురోభా గై జి తపులి నాని జిత సైక తానిసింధోరపరోధ నాని సముద్ర మహి జ్యూనద్య ఇత్యర్థ : వైలజ్యుత్ప రాజయకృతమనస్సం కె చార్టెతో : పొషా శేషుస్థల నె నాభిప తేసవిలోలం య ధాతధాఆశుయయుఃనూసంనదీ నాంస్వాభావి సాషాణస్టలి తాశుగ తె: వై లక్షణ్య హేతుత్వో త్ప్రేక్షుణాష్ణుణ హేతూ ₹IN I ముక్తాభిరితి | స్త్రీలోకః స్త్రీజనఃక తా? సలిలరయోణాస్తాను న్నా: శుక్తయో ముక్తాస్పోటా! తాఎవ వేశ్యః కెళాశాఃఫుట్బాతియావత్ ము కాస్ఫోట స్త్రీయాం శుక్తిః- పేశీకొశోద్విహీ నేండమి తీ చామరః - తాభిర్ముక్తాభిరుత్సృష్టాభిఃముకాభి మౌః కి కైః.అథమౌక్తికంము క్రేత్య మరః కృతరు చికృతశోభం నదీ నాం సైకతం పులినం - తోయోఠీతంతత్పులినం సైక తంసిక తామయమిత్యమరః* సిక తాశర్మ రాభ్యాం చేతి అణ్ ప్రత్యయః - విగళి తై ర్విశీ ? Fి హారై : చారుభిఃమ నా జై స్వైః స్వకీయైః పర్యం కై శ్శయనై :-శయనం మంచపర్యంకి పల్యం కొఃఖట్వయాస నూఇత్యమఠః తుల్యం సదృశంపరికలయాంచకారమె నే ఉప మేయమర్ధ పూగ్లా || ఆ ఫ్లూయెతి భృంగైభణమ రైశిక తృణభిః శ్రమజమధ్వ శ్ర మోశం అనిం R ·ఆయాంతా -స్టమ సుగళా సనమసక్తవంగ నొ నామ్ | ఆరణ్యాస్సువరస ఈషి రేనభృంగై రౌచిత్యంగణకు కోవి శేష కావ:!! nc || ఆయాం త్యాంజయువతౌవ నాత్సశంక (బహాEణామ పరశిఖండినీంభ రేం! ఆలోక్య వ్యవదధతలపురోమం సూరం కామిన్యశ దధుర నా జవం ప్రియెషు, 70 || ఆలా పై స్తులితర వాణి మాధవీ నాంమాధుర్యాదమలషత త్రి ణాంకులానికి అంతదా? ముపయయుడుత్పలావళీసు ప్రాదుష్యాతం ఇవజితః 79||ముర్దాయాః స్మరలు తేషుచ శ్రీ వా క్యాఃనిశ్శలకందయితత మేన ద్యగంధస్య”సుగంధస్య బంధుం సహచరంతద్వంతమిత్యర్థః కః అంగ నానాం స్త్రీ, ణాంనిశ్వాసశ్వసనం నిశ్వాసమారుత అసక్తమ ప్రతిబంధం ఆ ప్రేయ అర శ్య భవాఃఆరణ్యాః• అరణ్యామేవ క్తవ్యఇతిణ ప్రత్యయః - తగష్టాప్ -సును నసఃపు ప్పొణి నేషి రెనేష్టా ఇష్కు చ్చాయాంక మణిలీట్ -అనుచితో యమ కాండేపరిచి తపరి త్యాగణత్య తాహ విశేషం కామయగలితిపి శేష కామః • శీలి కామిభికా చరిభ్యోణం ణ ప్రత్యాయః-కః ప్రాణీ ఉచిత స్వభావఃఔ చిత్యంచిరపరిచి తాద్యు చితత్వంగణయతి విచారయతి-న కాపీత్యర్ధ? అధాణంతర క్యాసోల - కారః || 10 || • త్యామితి II నిజయువతౌస్సు కాంతాయాంవ నా దాయాం త్యామాగతా యాం సత్యాం సశంకం సభయం అపరశిఖండినీంజారిణీం మయూరీంబకాణాం పింఛా సొంభ భా రేణ వ్యవదధతం భాదయంతం మయూరం పుర ఆలోక్యదృ ప్పొకామిన్యొరమణ్యః ప్రియెషురము శేషుల నాజఁ వంకౌటిల్యం శ్రీడధుఃవిశ్వస వత్య కుటిలాఃపురు ఇతనిశ్చిక్యు రిత్యథః :-దిధా తెలు: జ్ * గాతి స్థిత్యాదినా సిచోలుక్ • ఆతణతి యొజః సా దేశ :* శ్రదంత రోరుప సగణ వద్వృత్తిర్వక్త వ్యెతి శచ్ఛబ స్య దాతో పా ప్రొష్ప్రయోగః|| ఆలా పైరితి II మాధవీ నాంహరివధూనాంఆలా పైఃక తృభిః మాధుర్యాత్ శ్రవణానందకర త్వాధేరో : గ్లేతో : గులితర వాణితిర స్కృతరు తాని అమలపత త్రిణాం హంసానాంకులాని సమూహాఃఉత్పలావళీషునీలోత్పలప శ్రేషు అంతర్ధామం తధాఃనంజల తశ్శబ్దస్యాజ్కిణత్వ విధి సమా సేషూప గణ సుజ్ఞావ క్త వ్యెతి అం తశ్శబ్దస్యోపసగణ త్వాత్ • ఆతశ్చోపసగణ ఇత ఆజు 1్యయః - ఉపయయుఃయు క్తంచై తది త్యాహ. తథాస్త్రప రెణజితఃక ఇనకోవాఇ వశజోవా క్యాలంకా రెపు రో జేతుర గ్రే ప్రాదుష్యాత్ ప్రాదుర్భ వేత్ • ఉపసగణ ప్రాదుర్భ్యామస్తి ర్యచ్చర ఇతిషత్వం అధాంతర న్యాసోలంకారః|| ముద్దాయాఇతి || దయితత మేన ప్రియత మేననిశ్శంకంశం కారహితంయధా తధాచుంబి తాయాఃదష్టాయాః తధాపీ స్మరలలి తేషు చుంబనాద్యనంతరకృత్యే సుసీ శారాదిషు కామ చేష్ట శేషుముధాయాఃమూఢాయాశ్చక నాక్యాః సము ·శరంతరుణ్యl/n3|| తాసా మాఘ 7 వ్యే • స వ్యాఖ్యానం చుంబి తాయాః | ప్రాణేశానభావిడ ధుర్విధూతహస్తా సీ ల్కా రం సముచితము కు పస్ఫటిత సరోరుహాఘ్యణము చై, స్నేహంవిహగ రుకై రి చాల పంతీ | నారీ బొమధ సరసీస ఫెసహాసా ప్రీ త్యేవ వ్యతనుత పాడ్యమూ మీజాహ్మసైః|| 18 || నిత్యాయానిజవస తేల్ని రాసి రేయ బ్రా గేణ శ్రీయమరవింద తఃక "గై ఆ వ్యక్తిత్వం నియతమ నేననిన్యురస్యాః సాపత్న్యండి తిసుత విద్విషో మహిష్యః! all ఆ స్క-ఒదన్క థమ పియోషితోనయావద్భీముత్యః ప్రియకి రధా చితం యోగ్యంసీ శ్కారం సీతార రూపంఉ త్తరము త్తరకృత్యం తరుణ్య: అబలాః 'స్వయం ప్రాణేశా ప్రియతమానభిఆభిము ఖ్యేన విధూతహస్తాః సంతక రా ్యం ధుః శ్రాదాత్మ్యభావనయా స్వయంద'ఇఎసీత్కారం చ గ్రురితిభా వః-సీత్కారా సంబం ధేసఁ బంధోక్తా సాముద్దీపకమా సీదిత్యర్థః || ఉషి పేతి || అధానంతరం ఉక్షిప్త స్ఫటిత సరోరుహం విక చారవిందమే వా ఘ్యణం అఘణ ద్రవ్యం యస్మి త త్తధాస స్నేహం స్నే హేన సహితము. నైఃవి హంగరు 2 : ఖగవిరా వై రాలపంతీ స్వాగతా దివచనం న్యాహరం తీన స్థితె త్యు T. ఫేసఏపహాసస్తేన సహితాస ఫెసహా సా స్మి తసూర్వాభి భాషిణీత్యర్ధః సర పపుష్కరిణీ ప్రీ త్యానారీణ 0తో నా మూమి భారెవహన్తః పాద్యంలో దోదకం - షట్లు త్రిష్వఘ్యన పాద్యం పొదాయవారిణీత్యషు రు* పొదా ఘాః భ్యాం చేతియత్ప్రత్యయః - వ్యతను తేవఅక రోది వేలిరూప కాను ప్రాణి తె త్యు త్రేణ-సా పేకు, త్వాత్ డ్వయోస్సంకరః!! ని శ్యాయాణం || & తినుత విద్వి షానరక ద్వి పొహ రేమః హిప్యః అవరోధనా నిక రా గై ఆ పాణిపల్లవై !కర్మ : రా రేణర క్తవ గెస్చమాత్స ర్యెణ - రాగోను రా గేమాత్స ర్యెర క్తవణః ఇతివిశ్వః - శ్రీయంతో ః - శ్రీయంశో భాంరమాంచని త్యాయాః సదా తన్యాని జవస తెఃస్వావాసాదరవిందతోరవిందాన్ని రాసి రె నిష్కా సయాంచ క్రుః శరశ్చకు శ్చేతియత్ • ఉప సగాణ దస్యత్యూ హె్యూర్వావచనమి తివిక ల్పా దాత్మ నేపదం - అ నేనని రా సేనఅస్యాః శ్రీయః నియతం సాపశ్న్యంసపత్నీ త్వం* బ్రాహ్మణాది శ్వాత్ వ్యఇక్ -వ్య క్తత్వంనిన్యుః స్పష్టీ చక్రు రిత్యక్షః - అత్త శ్రీకళాక శోభయోర భేదాధ్యవ సాయెన శ్రీని రాసస్య సాపత్న్య వ్యక్తీకర శోథ తో ప్రేక్షుణాచ్ఛైస ప్రతిభోజ్ఞాపి తాతి శయోక్త్యమ ప్రాణ తెయం ఫలో క్షేత్ర సంకరః!! ఆస్కందన్నితి || భీముత్యః ప్ర వేశ భీరవోయోషితః ప్రియక రైఃవల్ల భహపై ధాకార్యమాణహస్తాః ప్రియక రావలం బాస్సత్య5-యావత్కథమపి నా స్కందక్ న ప్రాణ తావత్నం క్రాంత ప్రతిమతయా ప్రతిఫలత్ప్రతిబింబతయాతదంబు 18 S ·56 మృమపదమంతరా !! కామి అష్ట సు సు . రహణహస్తా: ఓ త్సకు త కొత్వరిత సమూ స్తవఃబుతా సత్సంక్రాంత ప్ర తిమత యాద ధోని వాంత!!! - | తాఃపూర్వం సచకితమాగమయ్య గాధంకృతా రావికంత న్యామనఆవ కామినస్స రాగైరంగైస్తులను సురంజయా బఘావు:"n 21 సంలో భంపయసిముహుమణ హెభకుంభ శ్రీ జాకు చయుగ థేననీయమా నే ! విశ్లేషణయుగమగముద్ర ఛాంగ నామ్నా రుగ్వం శశిక ఇవసుఖావహఃప రెహమ్ || ౧ || ఆసీనాతల భువిసస్మి జైసభ శ్రారంభో హరవతరితుల సరస్యనిచ్చు 81 ధూన్వా సౌకరయు. మాక్షితుంవిలాస్కా తాళు సరోజలంక తృణ ఔత్సుక్యా దౌత్కం త్యాత్ త్వరితమా శుఅమూ యువతరంశర్ధ ధావివఅంశః ప్రా వేశయది వేశ్యర్థః . ప్రతి బింబ సంక్రమణాడంత ధాఃనో శ్రీ తణాయానిమిత్త క్రియా స్వరూపొ ④ || ="ఇతి || తాః కామిన్యాః కామినః కాముక స్యను నఇవతజ్ఞలంపూర్వం ప్రధమం సచకితం సభయంయధాత రాగాధముత్తానం ఆగమయ్య ఆగమ నెజ్జా త్వాపురః ప్రవిష్టపురుషము ఖైన గాధ మే తావ న్మాత్రమితి పరామృ శ్యత్యర్థః- అన్యత్ర దూత ముఖేనజ్జా త్వెత్యర్ధః అధోఅనంతరంషృదుమండంయ ధాత ధాపదం పొద న్యాసం కృత్వా అన్య త్రశ నై ర్భాషణాదీకంకృ శ్వేశ్యర్థః- అంతఃఅభ్యంతరమావిశంశ్యః స్రవిష్టా స్సతః అన్యత్ర రహస్యకమణి ప్రవృత్తా ఆత్యర్థః - 'సరాగైః సాగరా గై :సానురా గైశ్చలంగైగాణ త్రైరనురంజయా బభూవుః తద్వణా? క్రాంతం చక్రుః అన్య త్రత్వనుర క్తం చక్రురిత్యర్థం- శేష సంకీర్లెయముపమా || సంజూ భమితి || మ హెభకుంభ శ్రీ భాజా మహాగజకుంభ శ్రీ భాజాపీవ రేణే త్యర్థః-అత ఎవ సంభవద్వస్తు సంబంధోనిదశః నాలం కారః - కుచయుగ కౌన స్తన యు గ్మెనఉల్లలి తే నేతి భావః-సయసి సరోజు లెముహుఃసంతో భంఆవిలత్వఁ నీయ మా నే ప్రాప్యమాణే సతిర ధాంగనా మ్మోర్యుగంచ క్ర నాకయుగళం విశేషంవి యోగంఅగమ స్క్రాప వియోగా సహవ పీతి భావః-త ధాహి ఉన్నతోవృత్త శ్వే లివా ఉద్వృత్త ఉధ్ధతం వృత్తంవల్లనంయ స్యేతి వా ఉద్వృత్తః అన్యత్ర ఉధ్ధతప్ప తఃచుమాణగణవతీః తీయావత్ - కఇవ మో వాపరెషాంఇత రెహంసుఖావహః సుఖకరఃన కాపీ త్యథఃః - పచాద్యచ్ -అయంచ శ్లేషమూలాతిశయోక్త్యుపజీవి తో ధాణంతర న్యాసః॥ ఆసీ నేతి || శీతంనసహత ఇతిశీతాలు శీత భీరుః శీతోష్ణా భ్యాంతన్న సహత ఇ త్యాళుజ్వక్తవ్యః త్యాళుచత్యయః-అతఏవ సరసి సరోజ లెవతరితుం ప్రవేష్టుమ నిచ్చు అనభిలాషు కాలిత ఎవతటభువి సరఃకూ లెఆసీనా ఉపవిష్టా ఆ స్మెకతఃరిశా నర్ ఈ డా స్వతీ కార్య-రం కౌకదళీపం భావివఊరూలు స్యాస్సారంభోరూపిస్త్రీ, "గే n ·ததி పూఘ కావ్యే - సవ్యాఖ్యానే స్పతిలగ తేనసిచ్య తేసn || నేచ్ఛంతే సమమము నాసరోవ గాడు .రోధ స్తః ప్ర ఆజలమీరి తా సబీభిః ! ఆళ్లి కుద్భయచకి ఎకుణునవో ఢావోయీర విపదినదూషీ త్మాభూమిః ||90 1 ఆపంతంపచుసిపుమా - సమ సనూ త్రేతరఘ్నం తదవయత కిలాత్మ మోపి| అభ్యేతుంసుతనురభీరియేపమౌ ధ్యాదా శ్లేషి క్రుతమమునానిమ జ్జతీతి||90||ఆనా భేస్సర సినత భ్రు వావగా థెచాపల్యాదథపయ సస్తరంగహస్తేః! *ఉరూ త్తరపదాదౌపమ్యంక్యూజ్ ప్రత్యయః- సలిలంగ తెన స్వయమంభః ప్రవి శ్య సలిలమధ్యస్థి తెన సస్మి తేనభ త్రాణ పలా సా నీక్ష్మి తుంకరయుగంధూ న్వా నా కంపయంతీధు మో తేళిక తః శానచ్ -సిచ్య తే-స్మ సిక్తా !! నెతి || అమునా సమమ నెనభ తాః సహ సరోజలాశయమవ గాఢుంఅవగా హితు0* స్వరతిసూతి సూయ ధూళూదితో వేతివికల్పా స్నే'డాగమః. నేచ్ఛం తీలజ్ఞయా ప్రీయా అనిచ్ఛం తీనఃుర్థ స్యనశబ్దస్య కేసుఫ్సు పేలిసమా సః . అసమా సోవాలిధ సఖీభిః ప్రతిజలంజలం ప్రతిరోధ హస్తటాత్ “పంచమ్యాస్తసిః- ఈరి తా నున్నానవోభౌముగ్ధ వధూ అత ఎవభయేనచకి తేకు బంపరి భ్రాంతదృష్టిర్య ధాత థావోఢారంభ శాణ రంఆళ్లికు దాలింగితవతే. శ్లేష ఆలింగనఇతిధాతోలు: జిఛేః క్స ప్రత్యయః-నచధాష్ట్య దోషాప శీరి త్యాహ - విపది ఆపత్కా- లేఅతి కాంతా భూమిరోతి భూమిః అమర్యాదానగూ షీ తా - ఆపత్కా-లేనా నీ మర్యా దేశిన్యా యాదితి భావః అర్థాంతరన్యాసోలం కౌరః|| తిష్ఠంతమితి || సుతనుఃశుభాంగీ అంసౌ ప్రమాణము స్వేత్యం సమా అంసపు మాణే* ప్రమాణెద్వయ సచ్ దఘ్నశ్ మాత్ర చఇతిమాత్ర చత్యయః - పయ స్యంభసి తిష్ఠంతంస్థితం పుమాం సలవల్లభం తత్పయః ఆత్మనోపి స్వస్యాలపి - సోంసః ప్రమాణమస్య త్వఘ్నంతత్ప్రమాణం ప్రమాణా థె దఘ్నచ్ ప్రత్య యఃఅవయతీజానతీకి లత ధోసం భావయంతీత్యథE: * వాతాః సంభావ్యయోః కి అత్యమరఃఅవపూర్వాదిణిక తల్డ్ రి దిణః తఃరి • ఇణాయణితియణా దేశః • ఉగిత శ్చేతి జీప్ కిలశబ్ద స్యాళీ కాధూ స్వామర్థ్యవిరోధః అత ఎవమౌక్త్యాడవి కాదశీర్నిరీ కా సతీ అ భ్యేతుంవల్లభమభిగంతుంమియేష ఇచ్ఛతిస్మ - అము నా నాయ కేనఇమంని మజ్జతీశ్యుక్త్వాత్రుతం సత్వరంఆ శ్లేషీ ఆఫ్ హే | ఆ నా భౌతి || సతభ్రువా స్ట్రియా సరస్యానా ఫెర్నాభిపర్యంతం * ఆణ ర్యాధాభివిధ్యోరితివికల్పాచ సమా సఃఅవ గా థెసతి ప్రవి షె సతి గా హేః కమః ణిక్తః అథపయసశ్చాపల్యాన్గాల్యాత్ బ్రహ్మణాదిషు పాఠాత్ వ్య/ ప్రత్య యః తరంగై రెవహ స్మైక రైరుచాయి ఉన్నతిమత్ స్తనయుగం కుచద్వయమ భ్యరోహి అథరూఢం భికుపాడ:ప సరణన్యాయే నేతి భావః రోహ తేః కమణఃలు ·అష్టము స్సగణు. ఉచ్ఛాయి స్తనయుగము ధృకోహిలబ్ధ 'స్పశాః సంభవతి కుతోథవావ్యవస్థా || 99 || కాంతా నాంకునల రమప్య పా స్తము శో, భాభినః ముఖరు చాహ మెక మెవ| సంహషా దళిఇరు తైరతవ గాయల్లో కౌః పయసీమ సూత్పలంనన తః || 93 ||శ్ర స్యంతీ చలప ఫరీష ఘట్టితోనూ తూర్వామోడూ రతిశ యమా పవిభ్రమస్య తుభ్యంతీప్రసభము సూవి నాపి హెతో ర్లీ లా భిఃకి ముసతి కారణేతరుణ్యః || 10 || జ్ అధవాత ఛాహీత్యథఃః - లబ్ధస్ప శాశ్ నా అంతలబ్ధ ప్ర వేశా నా మిత్యర్థ : కుతఃకు త్ర-సార్వవిభక్తిక స్తసిః - వ్యవస్థామర్యాదాభవతినకు తాపీత్యథం : . ప్రొయేణ సర్వే ప్య సంభవ బ్రహ్మ చారిణ ఏ వేతి భావః - అత్ర చాపల్యాదితిద్వ యోరపలౌల్య యోర భేదాధ్యవసాయమూలాతిశయోక్త్యా తరంగహ సైరితిరూ ప కేణచపయసి కామిత్వ ప్రతీ తె: సమాసో 9:-తదుపజీవీ చాయమ ధాంతర న్యా సఇతి సంకరః! కాంతా నా మితి || లోలోనా? చలదూర్మిణి • తృతీయాదిషు భాషీ తపుం స్కఁపు 3వ గ్లాలవ స్యేతి వికల్పాతుంవ ద్భావః పయస్యంభ సిమ సూత్పలంఅర పిందంక తృణ *అరవిందన్మ సూత్పలమిత్యమరః- కాంతా నాంలలనా నాంముఖ రుచావదన కాం త్యాహ మెక మెవ నాపా స్తంనతిరస్కృతంకింతు తాసాముద్దు ర్నే శ్రయాశో భాభిఃకువలయ మప్య పా సమితి సంహషాఢత్సంతో షా ధైతో: అళిఇరు జై : భ్రమగఝంకారై: గాయత్ అళివిరుతరూపంగానంకుర్వదిత రూపకం * ఇ తంభూతలకు ఇతిశృతీయా - ననతః - నదుఃఖంపంచభిస్స హేతిన్యాయాత్ న్న త్యతి స్మేవఅ లో మి? చలన హేతు కే మ సూత్పలచల నేసాళినా దేహర్ష హె తుక సగాననృశ్య త్వో తైకుణాత్మియానిమిత్తా క్రియా స్వరూపో తేడా వాచ్యా త్రస్యం తీతి || చలాఃశపగ్యః పాతుకమత్స్యాః- ప్రొద్దీ శుశ ఫరీద్వయోరిత్య మరః • తాభిరి ఘట్టితొ విద్రోగ్రరూయస్యాస్సా - అతపుత్ర స్యంత బిభ్యతీ• వా భ్రా శేత్యాది నావిక ల్వే నశ్య నిశతరిజీప్ - వామాసుందరౌ ఊరూయస్యాస్సావా మోరూః స్త్రీ * సంహితః ఫలకుణ వామా దేశ్చేత్యూజ్ ప్రత్యయః - వామస్స వ్యె ప్రతీ పేద ద్రవిణె చాపి సుందర ఇతివిశ్వ:-విభ్రమస్యవిలా సస్యఅతిశయం ఆధి క్యమాప ప్రాప - త థాహితరుణ్యాబలాః హేతోర్వినా కారణంవి నాపి • పృథ గ్వినేత్యాది నావికల్పాత్పంచమిలీలాభిర్విలా సైః ప్ర సభ ం ప్ర కామంతుభ్యం తీవిజృంభం తెఅ స నిష్కారణకు భాదాశ్చర్యమిత్యథఃః - కారణె సతికి మువ క్తవ్యమిత్యర్థ : - అ త్రా ప్రకృతనిష్కారణకు భకథనాత్స కారణ భస్య కై ముత్త్యన్యాయల్భవణ= నాదథాప త్తిరలంకారఃదండాపూపికయాథాణం (*) . :

·| మాఘ కావ్యే - వ్యాఖ్యానే, ఆకృష్ట ప్రతనువపుల తై స్తరద్భి స్తస్యాంభ సదధసరోముహాణవ స్య | అకు భి ప్రసృతవిలోల బాహుపకైర్యోహణామురుభిరురోజగఁడ శై లై !!! OM ! "గాఁ భీ ర్యందరదపిరంతుమంగనా నాంసండో భంజఘ సవిఘట్ట నేననీత!! అంభోధార్విక సి తవారిజాన మో సౌమర్యా బొం సపది విలంఘయాంబభూవ!! అe !! ఆ దాతుండయి తమివావ గాఢమా రాదూమీణాంతతిభిరభి ప్రసార్యమాణః ! క స్యాశ్చిద్వితత తరాపతనమధాణపత్తిరితిసూత్రమ్!! ఆకృషెతి || అధానంతరం ఆకృష్టాః ప్ర తనవోవపూం ష్యెవల తాయై సరద్భిః ప్లవమా నై : ప్రసృతాఃఆయ తా: వీలోలాశ్బలాః బాహఏవపEః గరుతోయే పొంతై రితిగిరిధమణస్య పక్షవ త్త్వస్యతదవయ వేషూపచారః ఉరుభి ర్మహద్భి ర్యోషాణాం స్త్రీణామురోజా స్తనా ఎవగండ శైలాః లై ర్గిరిచ్యు తై స్థూలోప లై స్త స్య సరఎవమహాణవ స్తస్య తదంభః అకూ భిక్షుభితం-కుసభ్య తెణ్యణంతా ద్వా కుభ్నా తేఃకమణణిలుక్ సమ స్తవ స్తువిషయంసావయవరూపకమ్!! గాంభీర్యమితి! గాంభీర్యమ గాధత్వం అవీ కారచి త్తత్వంచదధదపిధధా మోపి గంభీరస్సన్నపిరంతుంవిహతుణం సంగంతుంచ - అంగనా నాంజఘనవిఘట్ట నేనజ మనసంఘ షేణజాభంచలనంచి శవికారంచనీతః ప్రాపితః అత ఏవవికసితం వారీజమాననమిన వారిజమివ అననంయస్య సః అసౌఅంభాంసి ధీయం తెస్మిన్ని త్యంభోధిశిజులాశయళిక శ్చిత్పుమాంశ్చతత్తుల్యోగవ్య తె • కమణ్యధిక రణె చే తికి ప్రత్యయః సపదిమర్యాదాంసీమానం ఔచితంచ- విల ఘయాంబభూవలంఘి తవా? ధీరోపి స్త్రీ సన్నిక పొద్వి క్రీయత ఇతి భావః - అత్ర గాంభీర్యాది ప్రకృ తాంభోధివి శేషణమాత్ర సామ్యాద ప్రకృతవి శేష్యపురుష ప్రతీ తేఃసమాసో కీర లంకారః - సాచ ప్రతీయనూ నా భేదాధ్యవసాయమూలాతిశయోక్త్యను ప్రా ణి తేతి సంకరః|| ఆదాతుమితి ?! 'సర సివితతాః ప్రసృతాశ్చలంత్యశ్చ శిఖాఃఅ గ్రాశ్యావఅంగు ్యయస్యసః • నద్యృత శ్చేతిక ప్ -లక్ష్మీ వాణ శో భావాక్ ఉమాదుపధాయాశ్చ మతోర్వోయ వాదిభ్య ఇతిమతుపోమ కౌర స్యవత్వం-క స్యాశ్చిదంగ నాయాః కేశ హస్తః కేశకలాపః - పాశఃపక్షుశ్చహస్తశ్చకలాపా'గౌః !క చాత రెఇత్యమరః హస్తుతికరశ్చ ధ్వన్య తే - ఆరాతృమీ పే - ఆ రాద్దూర సమిూపయో రిత్యమరః-అ వగాఢమంతమణగ్నందయితమా దాతుంగృహీతుమివ ఊమీణ ణాంతరంగాణాం తతిభిః సమూ హైఃఅభి ప్ర సౌర్యమాణఃఅభితో వ్యా పొద్యమాణస్సకో - రరాజల త్ర ఆ దాతుమివ ప్రసార్యమాణఃతి ప్రసారణస్య ఆదా నాథః ళ్వో క్షణాది యం క్రియానిమిత్త క్రియాఫలో సాచచలచ్ఛిభాంగుళీక ఇతిరూపకాను లో ·అష్టమస్సగణం, చలచ్ఛిభాంగుళీ కాలక్ష్మీ వాక్సర సిర రాజ కేశహస్తః || 12 || ఉన్ని ద్రవీయక మూరమలరమణ్యాః పురెజె 'సర సివపుః ప్రకాశ మేవ ! యుక్తానాంపిమలత యాతిరస్క్రియాయైనా కామన్న పిహిభవత్యలంజలౌఘః!!.J! కింతావత్సర సి సరొజు మేత డారా దో హెూస్విన్ముఖను చ భాస తెయువ త్యాః | సంశయ్యడు ణమితినిశ్చికాయకశ్చిద్బిబ్యో కైబక్క సహవాసి నాంపరో.:19 || శృంగాణి శ్రుతకన బూ జ్వలానిగంధాః కౌసుంభంపృథుకుచకుంభ' సంగి నాసః | మాద్వీస్ ప్రాణితయాహ స్తఇతి శ్లేషమూలయా వాచ్య స్య కలాపస్య ప్రతీయమా నా త్కరా ద్ఫె దేఅ భేదరూ పాతిశయోక్త్యానివ్యూ థెతి సంకరః || ఉన్ని గ్రెతి || ఉన్ని ద్రంవిక సిత: యతి యకమసనకుసుమం - సజః కాస నబంధూక పుష్ప ప్రియక జీవ కణత్వచ రః - తదివమ నేరమంక నక గౌరమిత్యర్థః రమణ్యాః స్త్రియోవపుఃశరీరం సరసితటా కే ప్రకాశ మేవ జలమగ్నను. వైమ ల్యాల్లక్యు మేవసం రెజేర రాజ- త ధాహిజలౌ ఘోజల పూరఃజడసం ఘోమూఖ: జనశ్చలడయోర భేదాబా కామన్నా వృణ్వన్నప్యన్యత్ర అధిక్షిపన్నపిదావిమలత యా వైము ల్యేనయు క్తానాంశుద్ధానాం నిశ్చలచిత్తా నాంచ తిరస్క్రియాయై తిలో ధానాయపరిభవాయచ అలం సమధో? నభవతిహి శ్లేషమూలయాభై దెఅభేద రూపాతిశయాక్త్యాఅను ప్రాణితో ధాంతరన్యాసః!! కిమితి || సరస్యా రాదూ రాత్ - ఏతత్పురోవతి తావదిత్యనధారణె-సరోజంక మలఁకిం - ఆ ఏజస్విత్ ఉతయువ త్యాః తిరుణ్యాః ముఖమ-వభాస తేకింఇతిక్ష ణం సంశయ్య సంసహ్య-శీజఃక్త్వోల్యప్ • అయజి కి జితీత్యయమౌ దేశః- కశ్చిద్వి లాసీబక సహవాసినాం బక సహచగాణాంపద్మా నా మిత్యథఃః - విలాసశూన్య తాద్యోత నాథ మిళంని రెశః-పరో మైర ప్రత్యమైరనను భూతచ రై రవిద్యమానై రికి యావత్ .బిబ్వో కైర్విలా సైరిత్యర్థః - యద్యపిబిబ్వోకా నాదర క్రియేత్యు క్తంత ధాపివి శేష వాచి నాం సామా న్యేలక్ష ణేత్య దోషఃనిశ్చికాయవి శేషదర్శ నా న్ముఖ మే వేతినిశ్చిత వానిత్యర్థ :- సందేహాలంకారోయం- విష యోవిషయీ యత్ర సాదృశ్యాత్కవిసమ్మ తాత్ - సందేహమోచరొస్యొ తాం'సం దేహాలంకృతిశ్చ సే తిలక్షుణాత్ -సోప్యం తెనిశ్చయో కె:నిశ్చయా.. తస్సందేహాలంకారః! అథజల క్రీ డా సంభాగా నాహ- శృంగాణీతి || ద్రు తేనత ప్తనిషికైనక న కేన ఉజ్వలానిలిప్తానీత్యథః :-శృంగాణి శ్రీ డాంబుయం, తాణి - శృంగం ప్రభుత్వ శిఖ రెచి హ్నే క్రీ డాంబుయంత్రక ఇతి విశ్వః - గంధాశ్చందనకుసుమాది గంధ గ్రవ్యాణి అత ఎవపుంసి బహుత్వంచ - గంధ సుసౌర భేమృత్యౌ గంధ కేగర్వ లేశ యోః - సఎవ ద్రవ్యవచ మోబకు త్వేపుంసిచస్మృతసత్యభిగా నాత్ - పృథుని ·మోఘకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. కంప్రియతమ సన్నిధానమూ సన్నారిణామి? జల కాళిసౌధ నాని| 30 || ఉత్తుంగా దనిలచలాంశుకా స్తటాంతాచ్చేతోభి స్సహభయచర్శి నాల ప్రియాణామ్ | శ్రీ శోభిగుఃరుభిరతూణ ముత్పతంత్యస్తో షుద్రు తతరమంగ నాః ప్ర పేతుః || 30 || ముగ్ధ త్వాదవిదిత కై తప ప్రయోగా గచ్ఛ, త్యస్సపదిపరాజయం తరుణ్యః ! తాః రీ శ్రీ శాలంకుచకుంభ'సంగికుచకలశావరణం-కుసుంభైనర క్తంకౌసుంభం* తెనర క్తం రాగాదిత్యణ్ వాసోవ గ్రం-మృద్వీ కాయాఃవి కారోమార్వీకంద్రాకా మద్యంత స్యవికారఇత్యణ్ • మృద్వీ కాగా స్తనీ రాజేశ్యముగః - కించ ప్రియతమ సన్ని ధానంవల్లభ సామీప్యం సర్వసాఫల్య కారః కారణమితి భావః - ఇత్యేతాని నారీణా ! ణాంజల కేళిసాధనానిజల క్రీడోపొయా:-ఆ సF అభవ తేన ఉద్దీపన సంప తీరు కా-అత్రశృంగాదీ నాంజల కేళి సాధనత్వ రూపతుల్యధమణ యోగాశ్రీకృత త్వా చ్చ కేవల ప్రకృతగోచ రౌతుల్యయోగితా || ఉత్తుంగాదితి || అని లెన వేగాని లేన చలాంశు కాశ్చలద్వ సనాః అంగి నాః ఉ తుంగా త్తటాం తాత్ భయదశి నాం భయోతైషిణా మనథః శంకి నామిత్య ధE:- ప్రియాణాం చేతోభిః సహ తేషాంత వావ స్థానాదితి భావః-గురుభిగుణ ర్వీభిః • వోతోగుణవ చ నాదనీ కారః శ్రోణిఖిర్నితంబై హెఁతు నా అతూణr 0 మందం-ఉత్పతంత్య: ఉత్పతి తాస్సత్యః తోయేషు సరోజు లెషుత్రుతతరంశీఘ్రుత రం ప్ర పేతుఃగురుత్వ స్య పతన హేతు త్వా దుత్పశనపిరోధిత్వాచ్చ శీఘ్ర పోతో మందోత్పతనం చేతి భావః . ఆ ప్రియ చేతఃపా తొంగ నాపాతయోః కార్యకా రణయోర సహభావి మోస్స సూక్తేః కారణపౌర్వాపర్యవిధ్వం సనరూ పొతి శయోక్త్యుపజీవి తా సూక్తిగలం కారః సహా ధైః నాన్వయోయ శ భ వేద తిశయోక్తితః కల్పితౌపచ్యుపర్యం తాసా స హూక్తిరి హెష్యతఇ లకుణాత్ - చేతోవ తెృతురిత్యౌపమ్యకల్పనయా కార్యగతాశుభావ ప్రతీతేశ్చమత్కా-0 ఇతి రహస్యంతా త్కాలికాంశుక చల నాది సూక్ష్మ స్యభావవి శేష ప్ర కాశనాత్స్వభా వో వీర శ్రేతాసం సృష్టి! ముగ్ధత్వాదితి || ముగ్ధత్వానూ దవిది తాః అవిజ్ఞా తా: కైతవ ప్రయో గా:ముఖ సేచ నాది కపటాచరణానియాభిస్తాఃఅతఎవ సపదిపరాజయమపజయం గచ్ఛంత్యసాగరుణ్య: అంగనాః కొంతై స్సహనాయ కై స్సహ అభిసరణం స్వయ మభిగమనం గ్ల సూద్యూతపణ్యస్యాం త్యాం - పో ఔషు గ్లహణత్యమ రః * అమెషు గ్లహఇతి గ్ర హెరేవాకు పశాలత్వ నిపాతః.అ ప్రత్యయస్తు • గ్రహ వృదృనిశ్చిగమ శ్చేతి కేచిత్ అన్వేతు గ్లహి ప్రకృత్యం తరమూరీకృత్యా ప్రత్యయ స్యైవనిపొతో ఘణపనాద స్యే త్యాహుః - కరపుష్కరేరి తాంబుభిః హస్తకమ 30 ·1 - విశేషణగ త్యాపరాల 39 అష్టమ సుగణం, కారి తై స్సహకరపుష్క రెరి తాంబు వ్యాత్యుడీ మభి సరణన్ల హామ దీవ్యక్' |3 91 యోగ్యస్య త్రినయనలోచ నా సలార్చి గ్నిగః ర్దస్మరవృత నాధిరాజ్యల ల్మ్యాః | కాంతాయాఃక రకలశోద్య తై పయోభి ర్వ శ్రీ చోరకృతవః హాభి షెక మేక 8 || 33 || సించం త్యాఃకధమ పి బాహుమున్నమయ్యి ఎ యాం సంఘ నసిజదుఃఖదు ర్బలా యాః సౌవణణ వలయమ పాగళ్కరా గ్రాల్లావణ్య క్రియఇవ శేషనుం గ నాయాః!! 38 || స్నిహ్యంతీదృశమపరా నిధాయపూణ మూ ర్తెన ప్రణయర ల ప్రేరితజ లై : వ్యాత్యుంవ్యతిహా రేణా ఒపణం పరి స్పరాభ్యుక్షుమిత్యర్థ : కమః వ్యతిహా రేణచ్ (స్త్రీయామిణ చ్చ త్యయః * ఇచస్త్రియాయ ఆqT దేశ: * టిజ్ఞాణ త్యాది నా జీప్ - తాంవ్యాత్యుక్రీం అడవ్య ణ తయా అక్రీడన్ని త్యథః 8• దివఃక మః చేతివికల్పాత్కమత్వం త్రా విదిత కైతవ ప్రయోగ స్య రాజయ హేతు త్వాత్పదాధః హేతుకం కావ్య లింగమ్!! యోగ్య స్యేతి II శ్రేణినయ నానియ స్య-సః త్రినయన త్ర్యంబక :*కు భ్నాది షు చేతిని మెధాత్పూర్వ పదాత్సంతా యావ గణత్వాభావః, తస్యలోచనాన లార్చి షా నేతాగ్నిజ్వాలనూ నిదళార్థ స్వభస్మీకృత సంస్మరస్యయాః పృత నాః సేనాః తాసామధిరాజ్యమాధిపత్యం త దేవలక్ష్మీ స్తస్యాః యోగ్యస్యాహణ స్య త్రైలోక్యవిజయినః స్థానె తాదృశ స్యైవ స్థాప్య త్వాదితి భావః- "కాంతాయాః కేందోః స్మరసఖత్వాద స్వేలి భావః- కరః అంజలి రేవక లశః తెూద్య తైరుతి ఫ్రైఃపయోభిఃమహాభి షేక ఁ ఎక శిక శ్చి త్కా మీ అకృతకృతవాక్ - కరో తేలుఁ జిత *త నాదిభ్యస్తధాసోరితీసిచోబుక్ - అ అత్ర శ్రీ డా సే కే మహాభి షేకత్వో - ప్ర తీయమానగూపకాను ప్రాణి తెతి సంకరః!! సించం త్యా ఇతి || మనసిజచుః ఖేన స్మరపీడయాచుర్బలా యాఃస్మ రాతురత్వా దశక్తాయాః - అత ఎవక ధమపి అతి ప్రయా సేన బాహుమున్నమయ్యోద్యవ్యసే యాం సం ప్రియతమం • ప్రియ స్థిరత్యాది నా ప్రా దేశః - సించం త్యాః స్నప యంత్యాః అంగ నాయాఃక రా గ్రా త్సౌవణr Oహిరణ్మయంవలయం. కిటకంవల స్త్రీయా మిత్యమరః - లవణే వలావ కావణ్యం కాఁ లిపి శేషః చాతు త్వాత్స్వా ధైష్యత్యయః- లవణోరసరణ బిభే శేషులవణా త్రి ష్వి తివిశ్వ:- య ద్వా-ము కాఫ లేషుచ్ఛాయాయా సరళత్వమి వాంతరా | ప్రతి భాతియదం గె షుతల్లావణ్యమి హెచ్య తే- తస్య శ్రీః సంపత్ తస్యాం శేషంఅతిరిక్తంశరీరస మ్మిళి తావశిష్టమితి యావత్ - శేష స్సంకర్ష కౌనం తెఉపయు కైత రెస్య వదితివిశ్వ:. తది వా పొగళత్ అపతత్ శేషమి వెతిగుణ నిమి త్తజాతి స్వరూపో ర ||38 || స్నిహ్యంతీతి || -ప్రపణమనాఃస్మరపరవశచిత్తా. అతఎవదృశం ఈక 33 -చాతుర్వణ్యాది 3 || కందపః ప్రమ ·మాఘు కావ్యే - సవ్యాఖ్యాన సేన వారిణేవ !కందర్ప ప్రవణము నాస్సఖీ సిసీ CN'ల T'లజ్యణ ప్ర తీయువమంజలించకా ర||3 2 ||ఆనందండధతిము ఫెకి రోద కేనశ్యామాయాదయితత మెన సీచ్యమా నె! ఈ F0 త్యావధనమసి కషఃప్యనల్ప స్వేదాంబు స్నపితమజాయ తేతర స్యాఃll3 4 || ఉవ్విక్య ప్రియుకరకుట్మ శాపవి ధైర్వజ్ 'జద్వయమభిషి క్తమశ్య నా ర్యాః | అం భోభిర్ముహుకసి చడ్వధూరమషాః దాత్మీయంపృధుతర నేత్రయుగ్మము Tell 3 & కుర్వద్భిర్ముఖరు చిముజ్వలాముజ సంయైపోయెర సిచతవల్ల భాంవిలాసీ | తై రెవ యావ 3. !! ఇన్నిధాయయూ న్యేవ దృష్టి కృత్వా స్నిహ్యంతీదృష్టివి శేషేణ స్నేహం ప్రకాశ యుళ్యక్షః : - అపరా స్త్రీ సఖ్యాిసిసిఐ సెకుమి చ్ఛాత స్యాలయ్యేణ వ్యా జేన బద్ధాంజలి రేవతిష్ఠతి నతు సించతీతిద్యోత నాయసిసి క్షేతీ చ్ఛాయాంసనః ప్రయో గ:- ప్రతి యువంయువానం ప్రతి అన శ్చేత్యవ్యయీ భావ సమా సాళు-మూ తెr నమూ ఆ మతా- ప్రణయర సే నే వేత్యు లో. పాఠాదథః స్యబలీయస్వాది వశబ్ద స్వవ్యవహితాన్వయః- వారీణాపూణంపూరితమంజలించ కార-ప్రొ • సేత్యర్ధ:!! ఆనందమితి !! ఆనందందధతి ప్రియ సంభావనయాహషణంచధా -- శ్యామా యా:మధ్యమయావ నాయాః స్త్రియః శ్యామాయావనమఃధ్య స్టేశ్యుత్సలః - ము 'ఖేవద నేదయితత మెన ప్రియెణక తా, కరోద కే నాంజలిజ లెన కర నె ప్రతిసి కె సతి-ఈ ప్యణం త్యాఃఅ సహమా నాయాః-పరోత్క షాడ మెష్యా స్యాదితిలక్షణం-ఇతర స్యాః సప త్న్యా వదనమసి కనుపి ప్రియెశెతి శేషః - అన ల్పె బహుత రెణ స్వేదాఁబు నా స్నపితంసి కమజాయత అభవత్ ఈష్యాః కృ • ప కొర్య త్వాత్స్వ దాదీ నామిల్ భావః - అసి కమపిసి కమితి: రొధః-త స్య స్వే దాఖ్య కారణా కేఆ భాసత్వమ్ !! ఉద్విజ్యేతి || ప్రియ స్య ప్రేయసఃకరకుట్మలా భ్యాంపాణిపుటా భ్యాం అప 8. & ఫ్రెఅఁ బొభీరభిషి కంసి కమన్య నార్యాః సపత్నావకుజద్వయం కుచద్వయింపృధుత రెణాతివిపు లెన నేత్రయు గ్మెననయనద్వయెన ము వైరంభాభి ర్బా స్పెర్ముహురభిక్షం-అభీష్టమ సతృక్సమా ఇశ్యమరః - అసిచత్ అభిషిక్తవ వల స్మశ్చ రాదే వెలె భావః-అనావస్తు నాలం కారధ్వనిః • లిపిసి చిహ్వ శ్చేతిసి చే లు: జి—ండా దేశః|| కుర్వద్భిరితి || ముఖరు దింముఖ కాంతిం - ఉజ్వలాంఅధి కాంకుర్వద్భిర్యైరో యైర్విలా సివిలసనశీలః కామీ * నౌకషల సేత్యాదినాఘిసుణ త్యయః - వల్ల భాం ప్రియతమామజ సంఅసిచత సీ కవా?-స్వరి తెత్త్వాదాత్మ నెపదం * ఆశ నెప దెశ్వ న్యతర స్యామితీసించ తెలు- జిడ్డేజా దేశః శశధరదీధితిచ్ఛటా చ్ఛైశశిక త కూప 32 ·అష్టమస్సుr:. ప్రతియువ తెరకా రీడూ రాగాలుష్యంశశధర గీధి చ్ఛటా చై ఎః || 30 | రా "గాంధీకృతనయ నెసనాన ధేయవ్యత్యాసాడభీము? మీ 9త: ప్రి యేమా నిన్యాన పుషిపతన్ని సగణమందోభిందానోహృదయషు సాహి నా డవ. 8 || 3 || ప్రెమ్లో రః ప్రణయిని సించలి ప్రియాయాః తత్తా పఁనవజలవీ ప్రు పోగృహీత్వా | ఉ తొః తినకు చస్థలాభీఘా పౌధాసన్నా భృశవ పరాంగ నామధారు!!! 8 vi-సం క్రాంతం ప్రియతమవకు పోంగ రాగం సాధ్వస్యాస్పర సిహరిప్య లేధు నాంభ : తు రనికరవత్ స్వచ్ఛైసై రెపతో దూః రాత్ ప్రతియువ తెస్సపత్న్యాః కాలు ప్యమాపిలత్వం వై వణ్యకాంచా కారి-స్వచ్ఛతోయైః కాలుష్య కృతమితి విరుద్ధకా ర్యోత్పత్తి రూపో విషమ ప్ర భేదః-త చ్చాస్య త్రేత్య సంగతి కాలుష్యయోర భౌగోధ్య వసాయాదతిశయో కి తను జాపి తేతీ సంకరః రాగే' ! రా గేణ పునురా గేణాంధీకృతనయ నెన ప్రి యెణ ప్రేయసొనా మ థెయవ్య త్యాసాద్వి పశు నామ గ్రహణపూర్వకమభిముఖ మీరితః& పావపుషి.ప తణని సగః మందః స్వ భావజడ మృదుఃత ధాపిహృదయంభిందానోవిదారయణ ఉదక మెవవ జో శనిః ఉదవ జ్ర: • మంథెద నేత్యాది నా వికల్పాదుదా దేశః , మాని న్యా ధవ శ్యా-స్త్రీణామీష్యా F కృతః కెపోమా ణామీష్యాః కృతః కాూ పోమానభ్రత్యభిధీయత ఇశ్య భిధానాత్ విపక్ష నామ ధేయయోజ నా జని తాసూయావ త్యానాయిక యానా సాహినసోఢఃతీక్లుయో గాన్మృద్వ పితీశుంభ వతీత భావః-ఉదవ జ్ర ఇతి కేవల: నిన వయవరూపకమ్|| ప్రే ప్లైతి || ప్రణయిని ప్రేయసి ప్రియాయాఃఉరః ప్రెమ్లా ప్రేమాయెన సించతి సతి కరినకు చస్థలాభిష తాత్ కర్కశ స్తనప్ర దేశ సంఘర్షా దుద్వృత్తాః ఉత్పతితాఃనవజల స్య విప్రు షోబిందవః - పృషంతిబిందుపృషతౌఫుమాంసోవి వ్రు షస్త్రీయామిత్యమరః తస్యాస్సి క్తాయాస్తాపంత త్తా పంగృహీత్వాఆదాయ ఆస న్నాం సమీప స్థాంఅపరాంగ నాం సపత్నీం భృశమధాతుః తాపయంతిస్మదహ తె ర్లు** వదభ్ర జేత్యాది నాసి చివృద్ధిఘం త్వాది కార్యం-త త్సేకా దేవా పరస్సా పోదయాత్ తత్తాప స్యైవఅ Tధా మో తేలు వ్యంజకా ప్రయో గాఢమ్యా! 'సంక్రాంతమితి || ప్రియతమ స్యవల్లభ స్యవక్ష స సకాశాత్సంక్రాంతం గాడా లింగ నాత్కు చతటలగ్నము పిఅస్యాఃవరాంగ్యాః అంగరాగం అధు నైవ సరసి అం భఃకతృణ సాధుని శ్శేషంహరివ్య తే ప్రమాత్యుణం త్యెవంతుష్ట్వా ఆతిబుద్ధ్యా సం తుష్య సపది త త్రతస్మిన్నంగరాగే హృతెపి స్ఫుటనఖలక్ష్మణోవ్య క్తనఖచిహ్నా యాఃక స్యొశ్చిన్నాయి కాయాః సంబంధి న్యాసపత్న్యాతే పేత ప్తంభా వేలిట్ - త దిదమాత పాతక స్యఛాయామన్విమ్యతో దారుణదవదహన వెష్టనమివయదంగ ·మాఘకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. ఫ్ట్వేనం సపదిహృతెపిత త్ర తే పెక స్యా శిశ్స్ఫుటనఖలత్మణ స్పసత్నా || 80 || హూ తాయాః ప్రతి సఖ కామి నాన్య నామ్నా హీన త్యాస్సరసి గళన్ము ఫౌందు కా, తే::అంతధిక్ అడ్రు తమివక గుమ మశ్రువ సైర్భూమానంగమయితు మీషి రెప యాంసి ||89|| సిక్తాయాఃకుణమవసి చ్యపూర్వమ న్యామ న్యస్యాః ప్రణయవ తాబ తాబలాయాః | కాళిమ్నా సమధితమన్యు రెవవ క్త ప్రాపా గణళదపశబ్ద మంజ నాంభః|183 ||ఉద్వోడుఁక నక విభూప ణాన్యశ క్తః సద్రీ చావలయిత పద్మనా రం రాగ మెవ ద్రష్టుమ్మమాయాఃనఖకుతసా ఈ త్కారణ అత్ర సంతాపశాంత్య థేకా నవిప (Tంగ రాగవాళ నెనత ద్విరుద్ధసంతా పో త్పాద నాద్విరుద్ధ కార్యోత్పత్తి రూపో విషమాలం కొరః-విరుద్ధ కార్యస్యోత్పర్యత్రా సర్థ స్యవాభ వేత్ | విరూప ఘట నాసాస్యాద్విషమాలంకృత ర్మ తెతెలకు ణాత్ || హూ తాయాఇతి || ప్రతిసఖి సఖ్యాస్సమీ పేసవీ సమకు మిత్యర్థః - సమీపా రెవ్యయీభా వేనపుంసక హ్రస్వత్వ ం- కామి నా ప్రియెణ అన్యస్యాస్సపత్న్యాః నామ్నా అన్య నామ్నా * సర్వ నా మ్నోనృత్తిమాత్రే పుంవ చ్భావః - హూతా యాఃఆహూ తాయాః - అతఎవగళమ్ము ఫౌందు కాం తె: స్రవడ్వదనం ఇందురివత స్య కాంతిరివ కాంతిర్య స్యాఃతస్యాః ప్రేమ త్యాశిలజ్జి తాయాశ్చ కస్యాశ్చిదితి కే షః సరసిశీ ఫ్రండ్రుతం అంతథి మంతధాః సం * శ్రదంతరోరుపసగణ వద్వం తిరితివచనాత్ • ఉపసగె ఘోఃకిరితికి ప్రత్యయః- కళుమశ్రువ పై శిక తృణ భిఃపయాసిసరోజలానిభూమా నంగమ యితుం వృద్ధిం ప్రొ పయితుం • గతి బుద్ధి త్యాది నా అణిక తుణకర్మత్వం - ప్రాధాన్యాద భిధానంచ ఈషిర్కవ ఇష్టానికిమి త్యు త్రైమయంకమఃణిలిట్ -అత్యశ్రుపా అశ్య శ్రు, పాతనిమిత్తతయాడుమణరణచుఃఖాద పిచుస్సహుసాపత్న్యదుఃఖమితివ స్తుధ్వనిః || సిక్తాయా ఇతి || ప్రణయవ తా ప్రేమవ తా ప్రి యెణక్షణం పూర్వంక్షుణాత్పూ ర్వమిత్యధణ: - అన్యాంసపత్నీం అవసిచ్యపశ్చాత్సిత్తాయాః అన్య స్యాః అబలా యాజముద్ధాయాఃక స్యాశ్చిత్ వక్త,కర్మమన్యుః కొపఎవక "తా ? కాళిమ్నాకా బ్ల్య నవై వణ్యే నస హైతియావత్ - సమధిత సంహితవాక్ -బ తెలిఖే దె- 'సం పూర్వాగధా తెఃక ర్తరిలుజ్ * iఘ్వోరిచ్చే తీ కారః సిచికి త్వాన్నగుణః• హ్ర స్వాదం గా దితి సకారలోపః - గళ శవద శ్లో: సంబం ధిఅ. జనాఁ భఃకజ్జలోదకం అపశబ్దంవణః స్యాపవాదం-అవణా కేంపనిర్వాదపరీవాదాపవాదవ దిత్యమరః పాప- మోప కాళిమతిరోధా నెన స్వ కాళిమ్న ఎన ప్రకాశ నాదితె భావః-ఫూర్వ అవాక్యా నఉత్తరవాక్యార్థ సమర్థ నా ద్వా క్యాథః హెతుకం కావ్యలింగమలం కారః - హెతో ర్వాక్యపదార్థ త్వా కావ్య లింగము దాహృతమితిలకుణాత్ || 3 రవి ·అష్టము స్సగ ::. శసూత్ర : ఆరూభ ప్రవసి తొకటాకు భారఃసాధీయో గురురభ వచ్భుజస్తరుణ్యాః 88 | ఆబద్ధ ప్రచురపరాధ్యః కింకిణీ కారామాణాద: నవరతో దగాహభాజామ్ | నా గానంవ్యతిసుత మెఖలాకలాపళిక సి. న్యాసజడగునే గిరాంపటుత్వమ్ 118 Y || ప ర్యచ్ఛేసు సిహృ తంతు కేపయోభిలో లా కేసురతగు రావపత్ర పెప్తాః ! సుశ్రో ఉదోడుమిలి || కనకవిభూషణాని సువణ వికారాభరణాని ఉద్యోడుంబిభ ఈ చుశక్తోడుమ : సౌకుమార్యాదిలి భావః-అత ఎవ సహాంచ తీసగ్ర్యజ్ - తెన స శ్రీ చాసహచ రెణభ త్రాణ ఋత్విగాది నాక్విన్ని క్విక్ • సహస్యసర్రి రితి "సహబ్బస్య స ధ్యా దేశః * అనిది తామి త్యాదినాసకారలోపః • అచఇత్యకార లో పే* చావి దిషుః :- పిలయి తానివలయీకృతా నిపడ్మ నెళసూ త్రాణివృణా ళ తంతవోయస్య సమృణాళకృశక - కణఇత్యక్ష ణ త భాష్యాగూఢఃఆరూఢవాళ్ ప్రతిపని తాయాః సచశ్న్యాక టాకు, ఏవ భారోయ స్యసః తయాసాసూయం ఉృష్ట ఇత్యం:- అతి ఎవచటరుగారిభుజ బాహుఃసాధీజు: బాడతరమితి, క్రియావి శేషణం • E3క బాథయో లేడనాథాపిల్ బాగశః స్యసాధాదేశః - గురుర్భా రవాణ శ్లాస్యుశ్చాభుత్ - అత్రకనక భూషగాళా వేపిత త్కార్య గురుత్వవణః నాద్వి భావనా - సాచగురురిత శ్లేష ప్రతిభో నొపి తాతిశయోక్త్యను ప్రాణి తేతి సంకరః! ఆబద్ధీతి || ఉదక స్యగా చూపి 7హసం జల క్రీ డాథఃముదక ప్రవేశః • మంగెద నే క్యాది ఉడకి స్యో .5 • దేశః - తమ నవరతం సంతతం భ జంతీఈ తధోక్తా యోస్తాసాం రామాణాంస్త్రీణాంసంబుధీ ఆబట్టి ప్రోతాః ప్రచురాఃభూయి సాంపగా ధ్యా : : శ్రేశాశ్చకి కిశ్యోయస్మిత” క్షః • నద్వృత శ్చేతికప్ మెఖలాకలాప కా: చ్యవభూషణః • కలాపోభూషణే బహణ ఆతృమరః ఆరా పృధ్వనింసస్యకనుత నాకు కుతక ధాహి-సహజ లేన సజలో జలాద్ర :- సణఃసూ త్రంయ స్యత ఛాలడయోర భేదా స్థి లగుణో జడధమో? మౌఢ్యం తేనస హేతి సజడగుశోజుశ్చతి స్మిడ్ - కస్మీర్ వాసౌవణ్యే మేఖలాకలా పేపు. వారి రాం వాచాలధ్వనీ నాంచపటుత్వం సొమథ్యణం-నకు త్రా ") పీత్యథణః - శేషమూలాభై 'చాతిశయోక్త్యను ప్రాణితోయమగౌణఁశర న్యాం ! పర్యచ్ఛ ఆ || పరితాఃఅచ్ఛం స్వచ్ఛం - అంతX: తవ స్వతిరోభాయక మిత్య థEః - ప్రస్మిణ సర సేపూ భరఁశు స్త్రీపరిభా నేళ్ళూ లేసంస్థానాదపసారీ తేస తిసురతగు కౌరమం చలోలాడే ్యసక్తదృష్టా సత్యథE:* లోలశ్చలస తృష్ణ యోరీత్యనురః • బహుప్రీహో స్వాంగాఢ చ్ - అపత్ర పిష్ణోరప శ్ర పనూణారు . లజ్ఞాసొసత్ర పాన్యత ఇత్యమరః • అలంకృ త్యాది నాఇష్ణు ·జ్జయేవల చూఘకావ్యే - ప్రవ్యాఖ్యా నే. ణ్యాదళవస నేనవీ చిహ స్తన్య స్తన ద్రు తమకృతాబ్దినీ సఖిత్వమ్ || 10 || నారీభిగుఁ గుజఘనస్థలాహ తొ నామా స్య శ్రీవిజితవికాసివారిజా నామ్! లొల త్వాదపహర శాంతదంగ రాగం సంజప్లేసకలుష ఆశ యోజలా నామ్!! 82 || సౌగంధ్య ందధదపి కామమజ్ఞ నా నాందూర తా రత్వాద్ద తమ హమాననోపమానమ్ | 'నేదీయోజితమితిల వతా సొమాలో లేపయసిమ సూత్పలం మమజ్జి!! 801 ప్రభ్ర ఫ్లై స్సరభస మంభసోవగాహ క్రీడాభిర్విదళిత యూధి కాపిశంగై : 1 ఆకల్పై స్సర సిహిరణ్మ చ్ ప్రత్యయః-సుశ్రోణ్యాః ప్రియాయాః ప్రస్తుతో చితని దేః శోయంఅబ్ధినీ నళినీ శ్రుత శీఘ్రు వీచి రేవహస్తస్తత్రస్య సంయద్ధలంపణం మెవవ సనం తెనతనా నే "నేశ్యథ- : - 'సఖిత్వమకృత సఖిక్యత్యంచ కా రెత్యథE : . బ్దిన్యాదిషుస ఖీ త్వాద్యారోపాత్సమ స్తవ స్తువృత్తిసావయవరూపకమ్ || నారీభిరితి || నారీభిఃక శ్రీ కాళిఃగురుజఘనస్థ లై ఇపృధు ఆశిభా గై :ఆహతా నాంఆలోడి తా నాంఆ స్య శ్రీభిఃముఖశోభాభిఃవిజి తాని వికాసీనివారిజానిపద్మా నియేషాం తెషాంలోల త్వాచ్చలత్వాత్సతృష్ణ త్వాచ్చ - లోలశ్చల సతృష్ణ యో అత్యపరః - తాసొమంగరాగం అపహర తాంకుళయ తాం చోరయ తాం జలా నాంతో యానాం జడానాంచ సఆశయో హ్రుదః హృదయంచ సకలుషో ప్రస న్నః కుభితశ్చ సంజఖ్ 'సంజాతః అపహతుణః తా తాడన స్వహరణాదిభిరాశయఃక లుపొభవతీతిధ్వ నిఃఅభిధాయాః ప్రకృతాథః నియం త్రణాన్న శ్లేషః!! సౌగంధ్యమిలీ || కామంపర్యాప్తం సౌగంధ్యం సురభిగంథిత్వం సమ్యగ్బ డు త్వంచ - గంధౌగంధక ఆమో దేలేశే సంబ థిగర్వయో రితెవిశ్వః - దధదప్యహం దూరత్వాత్పూర్వం దూరస్థత్వాదంగ నానాంజన మోపమానం ముఖ సాదృశ్యం గతం - దూరస్థాః పర్వ తారమ్యా ఇతి భావః - సం ప్రతిపునస్తాసాం నేదీయో నేది చంఅంతిక తమం సత్ • అంతితబాఢయో ర్నెదసాధావితి అంతిక శబ్దస్య లేదా దే శః - జీతంపరిభూతవ భూవమితీలజ్జయైవమ హెూత్పలమరవిందం ఆలో లెచ లె పయఫిమమజ్జయ ధాదూ రెసా మ్యే సదృశ్యమానోబంధుః సన్నిధావవమానితఃక్వ చిల్లజ్జయాలీయ తే తద్వదితి పయశ్చలన హెతు కె అబ్జము నేలజా హేతుకత్వము క్యుత ఇతి శ్లేషమూలాతిశయోక్తి హెతూ శ్వేత యోస్సంకరః|| ప్రభ్రపైరీతి || సరభ'సం సత్వరం అంభ సోవ గాహా ఎవ క్రీడాస్తాభిః ప్రళమైర్వి గళద్భిర్జలావ గాహక భాదంభ సిచ్యుతై రిత్యర్ధఃవిదళీ తాఃవిక సి తా:యూధికాః పీతయూధికాః హెమపుష్పి కో పరపర్యాయాశి వివశీ తొః అన్య ధాపి శంగత్వా యోగాదిత- గణి కాయూథి కాంబస్థాసాపీతా హేమపుష్పీ కేత్యమరః - వనకుంద మిత్యథకు - తద్వత్నిశంగైః పింగళన హిరణ్మయై స్సౌవ? Fi• దాండి నా s ·8 అష్టమస్సగణః, యైగ్వధూనామార్వార్నెచ్యుతిశక లై రివవ్య రాజీ 18F || ఆస్మాకీయువతిదృశామ సౌత మోతి చ్ఛాయైవం శ్రీ యమనపాయినీంకి మేభిః 1 మత్వైవం స్వగుణపిధాన సౌభ్యసూయైః పానీయై రభివిదధావి రేంజనాని|lx o || నిధౌ - తె సతిహరిచంద నేజ లౌ ఝ రాపొండోగణ తపర భాగయాంగనాయాః | అన్హాయ స్తనకలశద్వయా యనాది నాని పాతః - పధూ నామాక ల్బైః సరసిఔర్వాగ్నిద్యుతిశక లై 8 జలాశ యత్వాద త్రాపి సన్నిహి తై బబ డబానలజ్వాలాఖండై రి వేత్యు త్రైT వ్యరా జివిరాజితం-భా వేలుజ్ !! ఆసాకీతి || అస్మాక మియమాస్మాకీ అస్మదీయా అస్మత కాశి తెత్యథE: * యుష్మద స్మదోరస్యతర స్యాఖ ఇచ్చేతిచకా రాడణత్యయః తస్మిన్నణిచయుష్మా "కాస్మా కావితీ ప్రకృ తెరస్మాకా దేశః * టిడ్డాణ త్యాది నా జీప్ - అసౌచ్ఛాయా కాంతిర్విమ లేతీయావత్ - సైవయువ తిదృశామనపాయినీం స్థాయి: నీం శ్రియంతో ఖాంతనోతి పభిరంజ నై : కి మెచ త్సౌధ్య నృకించి ద స్త్రీత్యథ : - గమ్యమానకి యా పేక్షయాకరణత్వా తృతీయేత్యు క్తం ఫ్రాక్ - పవమ్మ త్వాఉక్త ప్రకారే ణాంజన వై ఫల్యంనిశ్చి త్యేత్యథః:- అత ఎవగ మ్యో ₹జయం స్వగుణస్యస్వా విష్కృతదృజ్నైమూల్యగుణ స్య పిధానంతిరోధానం • అపి ధానతిరోధానపిధా నాచ్ఛాద నాని చెళ్యమరః - వష్టి వాగురిరల్లోపమ వాప్యోరుప సగణ యోరిత్య కా లోపః | తేనసాభ్యసూయై స్సే ష్యైణః పాతువు హైళ్: పానీయైస్తోయైః - అం భోణంపోయపానీయనీర || రాంబుళం బరమిత్యమరః • తవ్య త్తవ్యానీయర ఇతి పిబ తేర నీయి త్యయః - అంజ నాని కజ్జలానిఆత్య నేన స్వగుణ ప్ర కాశయోగ్య వివి తెన ప్ర కా రేణని శ్చేష్టః స్వరూ పేణేశ్యథః : - విదధావి రెవిరౌతానికా? తానీత్యథఃః - ధావుగతిశుద్ధ్యరితి ధాతోఃకమఃణిలిట్ || నిర్కౌతఇతి || హరిచంద నేర క్తచంద నేజలౌ ఝజల సమూ హైః నిధౌr-తె సతివాళి తే సతి-ధా వేఃకమఃణి క్తః • ఛ్వశ్శూడను నా సి కే చేతివ కారస్కోర్ ఆ దేశః • ఎ త్యేషత్యూర్స్వితివృద్ధిరౌకారః కారః - ఆపొండోః పొండువణా దంగనా యాః స్త్రియః స్తనక లళ ద్వయాత్ కుచకుంభద్వయాత్ - గతపరభాగయా సా వణ్యా ద్విగతవణోః త్కషణయా-అత ఏవ సామాన్యాలంకారః - సామాన్యం గుణసా మ్యేనయ త్రవ స్వంత గైక తేతిలక్షణాత్ - హారయష్ట్యాక త్యాస హృదయయాసచిత్తయే వేత్యు ప్రేకానిజపర భాగహానిపరిజ్ఞానవ త్యే వేత్యర్థః . అహ్నాయ సపది - స్ట్రాంగ్ ఝడిత్యంజసాహ్నాయ ద్రా జ్మంకు సపది ద్రు తమిత్య మరః - విచ్ఛేద స్త్రుటసము పేయె ప్రొ పహసజీవ నాదజీవన మెవవరమితి మనీ షయేతీ భానః - ఉపపూర్వాది::కమః ణిలిట్ - లోభ హేతుక స్యహారు వేద k0 ·గసుకా కావ్యే - సవ్వాఖ్యా , చు పేయే విచ్ఛేన స్పృహ, నయయెవహారయహ్య || 10 || అన్యూనం గుణవ కృతస్య ధారయంతీ సంఫుల్ల స్ఫరిత సరోరుహావతంసా ప్రే గౌభిస్సహసంసీని పే వ్య మాణార క్తత్వంవ్యభి వధూదృశాంసు రాచl. A sli స్నాంత నాఁ బృహరణ లోగ బిందుచి తై రేజా తెరుచిరదృశామురోజుకు భౌ ! హారాణామ్మణి చిరు శ్రీ తొ సమంతాదుత్సూత్రైగ ణవదుపఘ్న కామ్యయేవ! X 3 || ఆకూ ఢపతితం ( స్య సహృదయ హెతుకత్వో శ్రీహెచోక్త పొనూన్యౌ జ్ఞాపి తీస... Kellan అన్యూనమితా !! అన్యూసం సముద్రం అమృతస్యపీయూష శ్యగుణంమాధుర్యా దికంధారయంతే . ఆగంధమవ్యక్తం సంశీతలంచ తృషా పహమ్ అచ్ఛం లఘుచ ప థ్యంచతోయం గుణవదుచ్యతణక్యుక్తోదక గుణం చధారయంత సరసీ మెవి శేష శక్తి - అమృతం యజ్ఞ శే షెస్యాత్సయూ సేసలి లెస్మృతమి విశ్వః - సంఫుగ్లాస్ వి కచాని* ఉత్ఫుల్ల సంఫుల్ల మెరుప సంఖ్యసాన్ని ప్రాసశ్వంస్ఫురి తాన్యుజ్వలాని చయాని సరోరుహాణిక మలాన్సిక త్ర సహజాన్యన్యత్ర సంస్కారాథకాంక్షిస్తా నితాని - అవతంసోభూషణం యస్యాఖ్సాశక్తా సియోభిః రమ శై : సహని సేవ్యమాణా స్నాసహ నాభ్యామితి నా వః - సరి సేపుష్కరిణీ వగూగృశాఁర త్వం ఆగుణ్యంసు రెవశ్యధిత విధ కొత్త స్మత నా సురాచవ్యధిత-భాజు: కత : రిలుజితజ్ ఇహ ఉత్సాహ వధణ నాయ ముహు సేవ్య క్వాచ్ఛంగాణీత శ్లోకే సలిల 3 ? సంభా రేషుమా ద్వీస్ కి పరిగణ నాచ్చ సరి సీవత్స రాయా అపి ప్రకృత శ్వవివ తెలు యాంతుల్యయోగి తా-తవసిన యాంతు దీప కాలం కాగః - సు రెవేతి పా రెశ్వ ప్రకృతవి వతైవ కార్యాఅస్య ధోపమా ను జ్ఞానాత్ సచతుల్యయోగి తావకాశః 9వ శబ్రేగమ్యౌషన్యలకు భం గాది' || స్నాంత సమితి || స్నాంతేనాంజలను వ7 హననా నాఁగుచిర సృశాం సుడృశాల సంబంధి నౌబృహద్బరి పుకై రగు' లైరన్చైశ్బోడబిఁదుభి:ఉదట బిందు భిశ్చి, ఇమం గౌద సేశ్యాని ఉదకశబ్దస్య కాచేశ:-ఉరోజు భౌ స్తనకలశౌ ఉత్సూత్రైశ్ఛిన్నసూ మహా హాకాణాంచుణిభిఃఘుటి కాభిః ఉస హన్య తేఉపగన్యు తెపీడ్య తె వా* ఉపఘ్న ఆశ్రయహం తెగ ప్రత్యయాంల ఉప ధాలో పీని పాతః-గుణవతి: జాఢ్యా గుణవశఃసూత్ర ఎతశ్చ ఉపఘ్న స్యఆన్మన ఇచ్ఛాగుణవచుపఘ్న కాచ్యూతయ యాగుణవచుస్ను వ్యాయా ఆత్మ వోగుణవ నా శ్రయా సేకయెత్యధః-8 • కొమ్మ చ్చెలి కాచ్యుచ్ ప్రత్యయే ప్రత్యయాం తధా తు శ్వాత్ అ ప్రత్యయాది (స్త్రీయాసుకార ప్రత్యయెటా ఏ సమం తాదు పొర్రి తావివ సం శ్రీ తావివ రెజా తెరాజే తేస్మ * ఫణాంచ సస్తా నామి తెవికల్లా దెత్వా భ్యాసలో పౌగుణవ ఇవచ్ఛవైన సూత్ర చ్ఛే చేసూ తా అంతరమాశ్రయత . ఇతిచ ప్రతి ·13 అష్టమస్సn:- 'స్వ సంభనోపి స్వచ్ఛా నా షరిహరణీయ భౌము పై తి! కనిభ్యశ్చ్యుతను సీతో త్పలంవధూనాంవీ చీ కటవు నుయన్ని గాసుగా ప ! ! ! డఁ 'తా' - రుధర యూ వక ంప దాని ప్రత్యే గా ప్రసుకు లేపసౌ సభాకు ఆ న్యుం.. థియ మంగ నా నాంశోఖామైపది సకా ? లావ .!! 3: A = { హ్యశ్చిమ్ము ఖమనుభౌత పత్ర లెఖం వ్యా తేనే ఎలిలభ రావలంబినీ ఫి? ?: 7 8 వృశ కరప్పి * ఆకావ్య కరపింజంతరాభిశ్చి త్ర శ్రీరలమళ కా గ్రవల్లరీనిః ! XL 1, వ బ్యాఘనగ ను కే-పన " CD:గూ నాంఉ తెః శ్లేషమూలాకిశయోక్త్యను ప్రాణి కి తేయము ₹రు || ఆరూఢం | ప్పు సంభవో ప్యాత్మ సంభవోషి ఆ రూఢఃఉచ్చస్థానగతః ఉత్త మాశ్రమస్థశ్చ సతి శతతోళు: ఇత హెతో ఆ గూఢపతిత త్వా దిత్యధః: స్వచ్ఛా నాంసి లె పా నాంపరిహరణీయతాం త్యాజన్యము, సై అస్నో " - ప్రవ్రజ్యా వసితో రాజ్ఞా కాపఆష రణాంతికాది స్మగణాదితే భావః-కుతః యద్య స్మాదా పోజు లానివధూ నాంక గ్లేశ్యశ్పున సితోక్పల నీలో స్పిల శ్వసంభవచ పీతి భావః, వీ విభిస్తరంగై పట సుసుతటు ప్రతి ని రాసుచి డిపు:వి శేషేణ సామా "మాన్య "సమర్థన రూపోంతరన్యాసః సమర్థ వాక్యగత మూలాతిశయోక్త్యా సంకీర్ణ ఃll q8 దం తానామి || తోయే ష్వధిలో శుఁ - నిభక్త్యర్జెవ్యయీభావః-అంగ నానాం అయావక ం ప్రజలూ రాగం అగరందుతోపందం గా నా పకానిదంతకు తానిక తణిత ఛా అని లెపనా గౌశాంగగా గాకును శరీరం ప్రత్య గ్రాన వ్యా: నఖాం కాశ్చ సఖుడు. చూసిన్యుః ప్రొపుతూ మాసుః • నీవ హ్యూహణరతెశ్చాపీతివచనాత్ -నయ తెద్విణ కమశ్వం తధాహి సతః స జ నాణ సుందరాంశ్చ ఆ శ్రీ శాస్సదా శ్రీ తా:-యె కే.చిది : శేషః - పది విభ వాపా య కాలెశోభాయై వైభవాని వంత పే స్సంప్యమా నెచతు ఢీణవ క్త వ్యేత్య శ్రష్ పేరర్థని దే- కొచ్చకు ధీ- -అక్షాంతర గ్యాసః!! క స్యాశ్చిదీతి || కొత్తపత్ర లేఖం Eళితపు ఆ పళికంక స్యాశ్చిదంగ నాయాః ముఖమునుము భౌన సంబద్ధం యధాత ధోముఖ ఇతయావత్ * తృతీయాఠఃఇత్య నాఃకర్మ ప్రవచనీమి త్వాత్ ట్వతీయా-సలిల రాణవలం 5 నిఖి బనూ నాభి రాజ వంగ తా ఖిరిత్యర్థః కి. జల్క్యనికి రెణ కె ఏం చేసిపి - జగా ఈపిశంగా న్యంతరాణిగ ధ్యభాగాయాసాం శౌభిఃఅలకా గ్రాణిల్లర్యో మంజర్య ఇత్యుప మిత సమా సః - వల్ల రీమంజరీ స్త్రీయామిశ్యము. శాఖల కార్రవల్ల రీభిః చిత్ర శ్రీమణకరి కాపత్ర శోభా అలం వ్యా తెనే సంప ది తాత నా తేఃకర్మ శిలిట్ - అ త్ర చిత్ర స్య శ్రీరివ శ్రీరితెనిదర్శన భేదః!! అథశ్లోక ద్వ యెనపు 3 సొమవ్యవ స్థా భేదంవణ య వక్షోభ్య ఇత్యాదినా || కు ఆశ్చ ·00 మామకాన్యే - సవ్యాఖ్యానే. శంసొసహరత వారి మూర్ధజేభ్యః ! నే త్రాణాం మదరుచి రకు తైవత స్థాయకు ప్యఃఖలుమహ తాంస రైరలఁఘ్యః || 1 2 || యోబాహ్య స్సఖలుజలైర్నిరాసిరాగ శ్చితాయ స్సళుతదవస్థ ఏవ తేషామ్ | ధీరాణాం వ్రజతి హిసర్వ ఎవనాంతః పాతి త్వాడఖిభవనీయ తాంపర స్య!! AV || ఫేనా నాముర సిరు హెషుహారలీలా చేల శ్రీ జుణ ఘనత లేషు శైవలా నామ్! గండేసుస్ఫుటరచ నాచపత్ర వల్లీ పర్యా, పంపయసి వాః సరోజలంక తృణ-యదూ నాంయాదవానాంవూభ్యఃఘనం సాంద్ర (అను లేపనమంగ రాగం-అహరత-ఇ త్వాత్తజ్ - అత్రవధూ నామితి క్వాచిత్కః పాఠః- పడు జూన పేక్షు కోమా త్రని దేఁ శాత్ - ఉత్తరశ్లోకె తేషామి తిపుల్లింగపరా మర్శాచ్చన గ్రాహ్య: మూధఁ జేభ్యఃశిరోరు హెభ్యః- ఉత్తంసాకా శేఖరా?- అహరత నే తాణాంమదరు చిర్మదరా నాకు తై వతథైవతశ్లో. వారివిహారస్యా పి రాగజనక త్వాదితి భావః- అత ఎవరాగద్వయస్యాస్య భేదాధ్యవసాయెనతాదవ స్థ్యనిదే నిదే: కేనఅతిశయోక్తిః-త ధాహిమహ తాంమహాత్మ నాంచకు షిభవశ్చ కుష్యః ప్రియః అక్షి జశ్చ - ప్రియె& జేచచకుష్య ఇతివిశ్వ: * శరీరావయవా చ్చే తియత్ప్రత్యయః - పరైరన్యైరలం ఘ్యోదుధఃషః ఖలుచ కుష్యఇతి శ్లేష మూలాతిశయోక్తిః-తయాపూర్వోక్తయాచ సంకీర్ణోయ మర్థాంతర 5 . థాంతరన్యాసః || యంతి || తేషాంయదూ నాంబహిర్భవో బాహ్యః * బహి దేశవపంచజ నెభ్య శ్చేతివచ నాత్ ష్య ప్రత్యయః. యోరా గంగరాగఃఅ స్త్రీతి శేషః సరాగస్స రసిజ లైస్తోయైజం డైశ్చని రాసినిరస్తః అస్య తెఃకర్మణిలుజ్ -చి శ్రేయోరా గోను రాగఃసలు సైవాన స్థాయస్య సః-తదవ స్థపవననిర స్త్రృత్యర్థ: అత్ర రాగయోర భే దాధ్యవసాయాదతిశయోక్తిః- త దాహి సర్వోపిధీ రాణాంమహ తామంతఃపాతి త్వాదంతగణత త్వాదంతరంగత్వా దేవేతియావత్ - పరస్యాభిభవనీయ తాంన ప్రజలి.అస్య ధాత్ర జ త్య వేత్యర్థః పూర్వవదలం కారః!! ఫెనా నామిలీ || వధూ నాంయాదవ స్త్రీణాంభ్రష్టభూషణా నామపీతి భావః, పయ సిపిభూషణంపర్యాప్తసమ గ్రమాసీదిత్యర్ధః కుతః ఫేనా నాండిండీ రాణాం ఉరసిరోహంతీత్యురసీరుహా స్తనా: ఉసుపీతి యోగవిభాగాల్ క ప్రత్యయః• హ లంతా దిశ్యలుక్ - తెషుహారలీలాము క్తావళి శ్రీజా తెతి శేషః- శైవలా నాంజఘన త లెషు చేల శ్రీర్వస్త్ర భాజాతా-గండేషుక పోలేషు శైవలా విభ క్తిపరిణా మాదనుషంగః-స్ఫుటరచ నావ్య క్తవిన్యాసాపత్రవల్లీ పత్రల తాజా తెతి శేషః-అ ఆ ఫేనానాంహారలీలా శైవలా నాం చేల శ్రీరి రితిచ నిదశః నాభ్యాం శైవ శ్రవల్లీ రితారూప కెణచ వాక్యాథైః చతుర్థ వాక్యార్థ సమర్థ నాళై రేవాంగాంగి భావేన సంకీణణంవాక్యార్థ హేతుకం కాన్య లింగమ్ || 20 శైవలాఃప F ·అష్టమస్సగణ. విభూషణ వధూనాం || {F || భ్రశ్యద్భిజలము భిభూషణై ర్వధూ నామం గేభ్యో గురుభిరవజ్జిలజ్జుయెన! నిమా లై ్యరథనన్న తేనధీరి తానాన ప్యుచ్చైర్భమ లఘీ యసొంహిధాష్ట్యమ్/it.0 11 ఆమృష్టా స్త్రీలక రుచస్రజో నిరస్తానీర క్తంవ సనము వానివస్వపక్ష వ్యాఘా తా దితిసుతరాంచ కార చారూః ఓం|| శీతాలింబలవదు పేయు షెవనీ రై రా సేకాచ్ఛి శిరసమారకం పీ తేన రామాణామభినవయావనోష్మ భాజారా క్లిషి స్తనతటయోర్నవాడు కె పొక్క ఉంగరాగః కామ స్పిరనుశయవా భ్రశ్యద్భిరితి!వధూ నామంగ నా నామం మం గేభ్యఃఅవయ వేభ్యః భ్రశ్యధి పత చ్భిగుకారు బీస్సౌవణః త్వాఛురుత్వయు కైర్ఫూపశై రాభరణై లజ్జయా బృశం ప్రయుక్తయా ఘోయే వేశ్యు ①. జలమ భీఅమజ్జిజ లెము గ్నం-భా వేల్యు. అథానంతర మెవ నతు విలంబె నెతి భావః. నిమాల్యైర్భుకోణేతమాలై ్యర్శన్న తెజ లేఅసకి - భ్రం శపినిల జైరి వేతి భావః-నృత్య తర్భా వేలుజ్ 'తధాహిఅవధీరి తానాంతిర స్కృతా నామ పిలఘీయ సాంతుచ్ఛానాము చ్పైధాష్ట్యంనిల జశ్వ మెవ అధికంభ వత్యధాంతర న్యాసః-మహాంతఃపదభ్రం శేలజ్జి తాఃక్వచిల్లీ యం తేతుచ్ఛాస్తునిల జ్ఞాః విజృంభంత ఇతి భావః- అప్సుగురూణివ జంతెలఘాని ప్లవంత ఇతిపరమాథణః|| ఆమృష్టాఇతి || తిలక రుచఃపత్ర శోభాఃఆమృష్టాదౌతా: స్ర జ:మాలాఃనిగ స్తాః వసనం కౌసుంభంవాసోనీర క్తమర క్తంనిరస్త రాగమిత్యథణ: • కృతమితి శేషః • అంగరాగఃఅపాకృతఃఅపహృతః సర్వత్ర జలై రిత్యర్థః - ఇతథం స్వపత వ్యాఘా తాత్ నిజవగణతయాడనుశయ వానను తాపవాని కాని వెత్యు శే . కావ:మద సిస్ట్రీస్త్రీయః (స్త్రీయః* వామ్ శసోరితీయజా దేశవికల్పాత్పతో సవణ దీఘః:- సుత రాంచారూఃపూర్వ తో పిరమణీయాశ్చకార స్త్రీణాం కాము ఎవభూషణం అన్య ద్వైభవ మే వేతి భావః!! శీ తెలి|| నీ రైస్తోయైరా సేకాదా సేచ నాత్ శీతాలింశీతవ్య ధాంబలవత్సుష్టు ఉపేయు షేవ ప్రాప్తవ తె వేత్యు శ్రేణ-అంతఃశిశిర సమీరకంపి తేనశీత వాత కఁపి తేననవాంశు కేనక తాE.అభినవోయోయావ E- అభినవోయోయావనోప్మా ఉష్ణత్వంత ద్భాజో? రామాణాంఅంగ నానాం- సుందరీరమణీ రా మేత్యమరః - స్తసతటయో ఆధార యోఃఆ శెషి ఆభిష్టం సంసక్తం-భా వేలుజ్ - సేక హేతుక స్యాంశుక శ్లేష స్వశీ తా తిః హేతుక త్వము ₹క్యుత ఇతిగుణ హేతూ ₹|| ఇష్టంజల క్రీడాము క్త్వా జలాదు శరణంవణ యతి|శ్చ్యోతద్భిరితి!!అభజల శ్రీ డానంతరంఅఁగసంగాల్ గాత్ర సంపర్కారాత్తముపాతం సంసక్తమితియా వత్ - సమధికమతిర క్తంతనువున్మూతి నల్లావణ్యంశాంతిసారమివేత్యు త్రే ·సమకా వేగ - పవ్యాఖ్యానే. న!_9!! శ్చ్యోతద్భిస్సవధిక మా గుంగస: గాల్లావణ్య త నునది వాబు వాస సోU | ఉ తే రెఆరళతరంగరంగలీలానిషా రసం న ! ప్రియా మూ హైః || 2-3 దివ్యా నా పకృతవిస్మయాఁ పురస్తాదంభ సః స్ఫురదర్పంగ చారుహస్తామ్ ఉద్వీ త్యక్రియ మివ కాంచిదుత్తర, తను స్మార్టీజ్జల, థినుంఫన స్య శౌరిః!! 28 || శక్లయ త్పరిహిత మేత యోగికిలాంతధాః నార -తడుదక సేకస క్తమూరూ ! నారీణాంచి ములతరౌ సముల్ల సంత్యాభా తదః ధతురురూచుకూల మేన || 2 4 1 వాసాంసిన్య వ సతయానియోషిత స్తాశ్ళు బ్రా భ్రద్యుఃఖ రహాసి త్రేగ్ము దేవ! అ త్యాకు స్వ 00 క -ఆనా, షికా ET" అంబు సరోజుల శ్చ్యోశర్భిః భౌ వాది కొల్లఘపధగు -తర శాశ్చపలా స్త రంగా ఎవరంగా : నృత్య స్థానాని తేషులీలాఃనత : నాని తాసునిష్ణా తై కుశ లై : ఆ నినదీ శ్యాంస్నా తే: కౌశల ఇతిషత్వం - వాససో, ఆ వస్త్ర స్యాంచ లై : ఉపలక్షి తై : ప్రి యాసమూ హైః స్త్రీసు సైః సరస :హ్రబాత్ - ఉత్తే రెడి బీణణఁనిగE తమితృద్ధః-తర తే గ్భాలీట్ || దివ్యా నామితే || దివిభ వాది వ్యాః దేవ తా: లేపోమ పికృతవి స్మయాం సౌంద గ్యాతి రేకెణజని తాచ్భుతం సాఎప్పుగదరవిందా భ్యాంపిక చకి వల "భ్యాంచారూ లసంతౌహస్తాయ స్యాం తాం పక్ష్మహస్తాముత్యధః పురస్తాది గ్రే అభస్తో జలాత్ • సంచవ్యూ స్తసిల్ - ఉత్తరం.. 21-9ను లింకొంచిత్ (స్త్రీయం శ్రీయమివశు ధ్యమా నాత్సము, ప్రొత్స్య: ప్రొ దుర్భముతం లక్ష్మీ మి వొద్వీ క్యు ఆలోక్య శౌరిః కృష్ణాజలధిమంథన స్యసము. ఈ మధనముళ్యం-1 ఛెక్భావాదిక స్య ఇది త్యాన్ను మాగమః*ఆఫీసు sa 15 ర్మం .-- "స ఆ వాక్- అఆ సము తముధనస్మారక యా శ్రీయపు వేళ్యయ సాదృశ్యాత్ శ్రీ స్మృతేఃస్మరణా లంకార ప్రతిరలంకా రెణాల కారధ్వని 3 || క్లచవితి || ఏత యోరూర స్పరం 7 " నార్థంకెల భావనార్థ కిల. వడ్ల లస్ని ధ్ధయుకూలంపు హీత 3. "చానిత ఉసకసే ప్రసక్తిం పండష్టం తరళూలలక ర్మ-విమలత రొనార్ణామురూ వరౌఊగూఎవక తాE • సముల్ల సంత్యాస్పరం త్యాఖాసానిజ కొంక్యా అంత ధతు: ఆ. అన్ఛాదితవంత్ త దేతగ్భీష, భీషణను తీ భావః, అశచుకూలన్యోరు భావక త్వేపితద భవో : సంబం ధేఆ సంబంధరూ పొలిశ ఆ క్తి :- తద పేగుయా జోక్వోర్డుకూలా నొచ్ఛాఒక కారా వ్ఛాఒక కారాచ్ఛాదక త్వో కైర సంబం ధేసుబ ధరూ హాతిశయోక్త్యు శా నాతృజాతీయ సలకరః • తేనలో ర్యోగ్లోకో వరంలావణ్య వ్యజ్యతంత్యలం కారణవస్తుధ్వ నిః || వాసాంసీతి || తాః యోషితో || తా: యోషిణీయానివా సొంసిన్యవ సత నివసితవత్యః- వసం చ్ఛాదనంతి ధాతోళిక గరిలణ్ శ భా భౌ ధవళ మేఘా నాచ్యురిచచ్యుతి ఓ ·అష్టమ స్మరణ. 'వనగిళజ్జులానియానిస్టూలాశ్రు ప్రతిభిరగోది కై శ్ము చేప | మ | ఆత్రత్వాడతి శయినీము పేయిపగ్భి స్ప స క్రింభృశమా పిభూరిశోపగూ . : ! అంగెభ్యః కథమపి వామలోచనానాం విశ్లేషఃఖలునవర క్త 3 : ప్ర పేదే || 2 2 || ప్రత్యం సంవిలుళిత మూధణ జాచి రాయ స్నానార్రణ 0వపురు దవాపయ్క లైకా ! నాజా నాదభి ర్యేషాం తెస్తేర్వాసోభిఃము దానారీనివ సనానం దేశ అహాసీవహసితమివ-భా వేలు జ్ స్నప నేనస్నా నేన సే కేనగళజ్జలాని స్రవత్తో యానియాని వాసాంసి అత్యా కుంత్య క్తవత్యః తైశ్ళు చాస్థూలా అశ్రు స్రుతియై సైః అరోదీవరోదనంకృతమి వ-భా వేలుజ్ - అత్ర ధావళ్యగుణ జలగళసక్రియానిమి త్తయో హాణ సరోదని యాస్వరూపో తేకు యోస్సం సృష్టిః | ఆద్రణ త్వాదితి!! ఆద్ర త్వాష్ట లేన ప్రెనూచసరసత్వాడతిశయినీ మతిశయ వతీలసంసక్తిసం శెషంసరీచయంచో పేయినద్భిః ప్రాప్తవద్భిః- అతపవభృశం అత్యంతం భూరీశఃబహుశః ఆవడనా తైర్నిర సైరపి అన్యత్ర నిష్కా సీతై రపినవర కై రేవనవర క్త కై :నూతనర క్తవ స్త్రీ నవాను రాగిభిశ్చవామలోచ నానాం సుం దరదృశామం గేభ్యోళి శ్లేష : సం సనం వియోగః కథమపికృ–ణ ప్ర పేదే ప్రాప్తఃఖలుఎక తాతిశ్లేషా దన్యత్ర అతిపరిచయాచ్చేతి భావః - అత్యాసక్తాః కామినఃధనపరాయణాభిః వేశ్యాభిః అవధూ తాఃకథంఛిన్ముంచంతీత్యధ్యాంతర ప్రతీ తేరిహవి శేవ్యస్యాపి క్లిష్ట త్వాచ్ఛబ్దశక్తిమూలో ధ్వనిగేవ || ప్రత్యం సమితి !ఏకా స్త్రీ ప్రత్యం సమం సయోరిభ క్త్యథేక వ్యయీభావః- విలుళితమూధఁ జావికీణ కేశా సతీస్నానాద్రణవపుః చిరాయచిరముదవాప యత్ నిరవాపయత్ అశోషయదితియావత్ - కిలఖలు-తత్పునఃతద్వపు స్తుఆభిమ తం ప్రియమంతి కెపుడోభా గేభివీ క్యుద్వీక్యు స్వేదాఁబు నా ద్రవమాద్రకాంద్ర వశబ్ద శుక్లాదిశబ్దవత్ - గుపుంసిగుణిని భేద్య లింగఃఆపో ద్రవాః సర్వాణి ద్రవ ద్రవ్యాణి స్రు జ్ముఖేనజు హెబాతే త్యాది ప్రయోగాత్ - అభివత్తరాంఅతిశయే నాభవదిత్యథr: • •జ శ్చేతితరప్ ప్రత్యయఃఖకి మే త్తి జిత్యాది నాతిజం తాడామ్ ప్రత్యయః • తద్ధిత శ్వా సర్వవిభక్తిరిత్యవ్యయత్వం-నాజానాత్ -వాక్యాథఃఃక మః తద్ద వభవనం నాజ్ఞా సీదిత్యథణః. అవిరత స్వేదాద్ర తానుజాసతీస్నానా ద్రమె వేసామన్యమా నా పునఃపునః పపురు ద్వాపల త్యే నా ఇతి తాత్పర్యా భణః - అత్ర వపుష్మత్క తృణక స్య వీక్షణస్యవపుష్యుపచారాత్ - ద్రవన క్రియ యాసమాసకృతృణక త్వాత్పూర్వకాలతో నిర్వాహః-ఎషాళహపౌళిత్సు క్యాది సంచారి భావ సంకీణా = స్వేదరోమాంచాదిసాత్విక సంపన్నాస్మి తాద్యను భావవ తీ చేత్వసుసం థెయఁఅ త్రో ద్వాపసరూప కారణె సత్యపి ద్రవత్వ నివృత్తి రూపకా (2) ·మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యాసే. మతమంతా కేభివీత్యు స్వేదాంబు ద్రవమభవ త్త రాంపురస్తాత్ ||LU" || సీమంతంని జమవబధ్నతీకరాభ్యా మాలత్యు స్తనతట బాహుమూలభాగా 1 భగ్దాన్యాము హురభిలవ్య తానిద ధ్యే నైవా హెూవిరమతి కౌతుక , ఏయే భ్యః || LF I k్వ చ్ఛాంభ స్స్నపనవిధౌతమంగ మోశస్తాంబూలద్యుతివిశదోవిలా సినీనామ్! వాస శృవ్రతనువీవి క్తమస్త్వితీయా నాక ల్పోయ దికుసు మేషుణానశూన్యః!! 20 ||ఇతి ర్యాను త్పతెస్తద్విరుద్ధ గ్రవత్వ ప్రతిపాదన ముఖేన అభిధానాత్ వి శేషో కిర లం కారః- తత్సామ ర్యామనుత్పత్తిర్వి శేషా కీర్ని గద్యత ఇతిలకు ణాత్ || LO సీమంతమితి || నిజమాత్మీయం సీమంతమ్మూధ్వజు * జమధ్య పద్ధతిం సీమంతమ స్త్రీయాంస్త్రీణాం కేశమధ్యస్థ పద్ధః 80 వై జయంతీ - కరాభ్యామ పబధ తీర శృతివిభజంత్యథE : - అతఏవ ఆ సమం తాల్ల TET్యః స్తనత టేచ బాహుమూ లేచ తస్య భాగా? ప్ర దేశాయస్యాస్సా అన్యా స్త్రీ అభిలష్య తాఅభిలష తా* శేత్యాది నా వై కల్పికశ్న సత్యయః - భ త్రాణముహుని ద ధ్యానిధ్యా తా నిరీ & తేత్యథE:-నిర్వణఃనంతుని ధ్యానందశ? నాలోక నెకుణమిత్యమరః అ సూ ఆశ్చర్యం కౌతుక మఖిలానః ప్రీణంతీతి ప్రియా విషయాః * ఇగుపధజ్ఞా ప్రీకిరళిక ఇతిక ప్రత్యయః- తెభ్యఃనవిరము ఇయత్యుపఖా గేపిననివతః 3 - నిజా తుకామః శామానాముపభోగేన శావ్యతీతి భావః * జుగుప్సావిరామ ప్రమాదాథాంనా ముపసంఖ్యానమితి పంచమి * వ్యాజ్పరిభ్యోరము ఇతిపర స్మై పదం అథాంతర స్వచ్ఛేతి || స్వచ్ఛే నాంభ సనిమజలోద కేనస్నప నేనఅభి పే. కేణ : గౌతంవి మలితం అంగంవపుః తాంబూలద్యుత్యాతాం తాంబూలగా గణవిశడః ఉజ్వలః ఓష్ణోధ రః ప్రతనుసూత్మంవివి క్తంవిమలం వాసోంశుకం అథవావివి ! మెకాంత స్థానంచ ఇత్యేవంరూపః. ఇయా నేతావా నేవవిలా సీనీ నాఁరమణీ నాం ఆకి లోనై పద్యము స్తకీమతిరి కైరిత్యథః:-ఆకల్ప వేహే నైపథ్యమిత్య మరఃకింతుకుసు మేషుణాకామెన శూన్యాసయదిన చేత్ అన్యధాప్రవ్రజితా నామినక నక భూషణమపి భారాయ తఏ వేతి భావః - ఎ తేనవిచ్ఛిత్యాఖ్య ఆలంబన చేష్టారూపఉద్దీపనవిభావఉ క్తః - స్తో కభూషణయో గేపి విచ్ఛిత్తిరితి గవ అత్ర స్నాన తాంబూలా ధిపదాథాః నాంవి శేషణగ త్యాఅంగొ దీనాంఆకల్పత్వ ప్రతిపాదనాత్ప దాథః హేతుకం కావ్యలింగమలంకారః!! అథో వరసగే సూర్యాస్తమయవణః న ప్రస్తావి || ఇతి ||ఇతిష్ఠల సరసీరు జ్జ నేనధౌతపురం భీమత్సరాణ డాళితమానినీమా నాకొ అతి కే తేఅభీళ్లు మిత్యతి శా యినీం అధికాంఆభీష్యేణిని శ్రియంశోభామా ప్తవతః ప్రాప్తవతః అతివిమలాంగ న్యాసః!! గమ్యత తెలక్షణాత్ . లం ·నవమస్సగణ:. ధాతపురం ④ మత్సరాణ సరసినిమజ్జనేన శ్రీయమా ప్తవతోలిశాయినీ మతివిమ లాంగభాసః | అవలోక్యత దైవయాదవా సపరవారి రా శే శ్శిశి రేతరరోచిషాప్య పొంతతిసుమల్టు-మీ షె|| 20 || కు ఆరు అను సరైన ఆ అ ను ఎం ఇతి శ్రీ మాఘకృతౌ శిశుపాలవ “మహాకావ్యే. జలవిహారో నామఅష్టమ స్సగణః, లు అభి తాప సంపదమధేష్ణ రుచినిక్ జు కేజసామసహమానవ పయసీ ప్రపీత్సుర పరాంజుని ధేర థిరోడుమ స్తగిరిమభ్యపతత్ || ౧ || ఇతయాపం: ప్రతిగవాక్షము భాసోవిమలాంగ కాంతీ యాదవాణ అవలోక్యత దైవశిశి శే శరర పోడష్ణాం శు నాప్యపర వారి రాశేశపశ్చిమాభైర పొంతతిషు పయసొంపూ రేషుముంపు వేషుమీ షెఇష్టంఇ షె భాx వేలిట్ -పర చేష్టాసా త్కారోవిషయణాం తాదృగ్వి షయాభిలాషమంత రాధ ఇతి భావః-అత్ర భానోః కాల ప్రొ. పమజ్జన స్యయా దవమజ్జ నావలోక న హెతుకత్వము తైక్య తె - అతిశాయినవృత్తమ్ || అని శ్రీ పద వాళ్య ప్రమాణ పారావార పారీణ శ్రీమ మోపాధ్యాయ బాలచలమల్లి నాధసూరివిరచి తెమాఘవ్యాఖ్యానెస సర్వంక షాఖ్యా నేఅష్టనుస్సగెr:, 20 మాఘకా వ్యే సవ్యాఖ్యా నే - నవమసగం ప్రారంభః అథసూర్యాస్తమయఃవణ యతి || అభి తా పేతి!!అథమిమంజానంతరంఉష్ణ రుచి: సూర్యః నిజ తేజసాంఅభి తాపసంపదంసంతా పాతి రేకంఅసహమానవ పరాంబుని ధేశి పశ్చిమాభైః పయసి ప్రపిత్సుః ప్ర పతీతు మిచ్ఛుః ప తెస్సన్నంతాదు ప్రత్యయః • సనిస మెత్యాదినాఇసా దేశః * అత్ర లోపో భ్యాస స్యేతి అభ్యా సలోపః-ఆ స్తగిరిమస్తాద్రిం- అస్తస్తుచరముక్మాభృదిత్యమరః అధిరోడుమభ్యప తత్ అభ్యధావత్ సహమానఇ వేతి శాల ప్రాప్తస్యపయః పాతస్య నిజ తేజో సహన హెతుక త్వము తైత్య తె-అస్మిన్స గేజ ప్రమి తావు రావృత్తం. ప్ర మి తాడు రాసజస సైరుది తెలక్షణాత్ || గతయేతి || ర తెనసురత ఇత్యథఃః • ప్రసితోత్సు కాభ్యాంతృతీయా చేతిప ప || ·మామ కాస్యే - "ప్రవ్యాఖ్యానే ముందరతీర తెన భృశముత్సుక తామ్ | ముహు? ఆతరాళభువను స్తగిరే 'స్సవితుశ్చ యోషీ.దమి మీతదృశౌ !! 90ళాతపచ్ఛవిర నుష్ణ వపుఃపరితోవి పొండుదధద భ్ర శిరః| అభవద్ద తఃపరిణతంశిథిల పరిమందసూర్యనియ మె దివ సll2 || అప రాష్ట్రాశీ కలత రెణశ నైరని లేనలోళిళల తాంగుళయె | నిలయాయశాఖినః సొహ్వయ తె డదురాకులాః ఖగకులానిగిరః|| 8 : ఉప సంధ్యమా స్తతను సొనుమతఃశిఖ రెపుత . B వ్య థె తృతీయా - భృశముత్సుక తాంకాలాతు నుత్వమౌత్సుక్యం దధతీ యోషి త్ - స్త్రీపురో గ్రెగవాడు ముఖంగవాళు ద్వారం ప్ర తిగతయా ప్రసృతయా దృ శోదృష్ట్యాల సగి రెస్సవితుశ్చ అంతరాళభువం మధ్యా కాశ దేశంముహురమిటో తమాతస్మహస్తమాత్రమవశిష్ట మరత్ని మాత్రమి త్యాది మానకరణేన అస్తమ యం ప్రతీక్షితవతీత్యడE: * శూజొలజి * శ్లోపిలిద్వి భావః * భృగాదిత్య భ్యాస స్వేత్వం ఎతచ్చా సమయ ప్రతీక్షణభ్రమణ' దౌత్సు క్యాను భావాంతరోప లక్షణం అ భౌత్సుక్య భావ నిబంధ నా ప్రేయో లంకారః! విర ₹9 || పరిణతిం పలివృత్తి, అన్యత్ర జరావ జరావ స్థాంచగతఃఅతఎవ్వరళా అల్పా, ఆతపస్యచ్ఛవిః యస్య సః అభ్య త్ర క్షిణ ప్రభః అనుష్ణవపుః ఉభయ త్రోష్మకు యాత్ ఈషముష దేహఃఅలవణాయ వాగూరికివదల్పాథిన్న ప్రయోగః-పరి తోవి పొండుఎక త్ర శు భ్రా భ్ర సటలచ్చన్న త్వాత్ ఆపరత్ర పలి తైశ్చ పౌండు అభ్రమాకాశ మెవశిరోజధత్ వహణ పరిమందం ప్రశాంతం అథ గ్రహణానేమ థ్యంచ సూర్యఎచనయనం యస్య స దివసఃశిధిలః శిధిలవృత్తిఃశిథిలాంగ శ్పాభవత్ - భ్ర శీరజ త్యాద్యవయరూపణాద్దివ సఎవ స్థవిరణశ్య వరువిరూపశి సిధైరెక "దేశవతీక్ రూపకం శ్లేషాను పొణితమ్ || అపరా అపరోవర భాగఃఅహైపరా ది నాంతః • పూర్వాపరాధలో త్తర మెక దేశి నైకాధికరణఇ త్యెక దేశి సమా సః • గాజాహస్సఖభ్యష్టచ్ * అన్రో సో తెభ్యఇత్య నా దేశ : * అన్హోదం తా దితిణత్వం- త త్రా లెనశ నైలో లి తొశ్చాలి తాల తొఎవఅంగుళయోయ స్యత సై - అత ఎవనిలయా యని వాసాయ - ఆహ్వయ తెఅంగుళి సంజ్ఞయా ఆహ్వాన కుర్వాణాయేవస్థితా యెక్యు ③. శాఖి నెవృకొయఖగకులానిపక్షి సంఘాః- ఆకులా స్తుములాఃగి రఃఇదమాగవ్యత ఇతి ప్రత్యుత్తరాణిదచురి వెళ్యనుషం గాదు ① | ఉప సంధ్యమితి మిత | ఉప సంధ్యం సంధ్యాయా స్సమీ సేసమీపా ధైవ్యయీభావే నపుంసక హ్రస్వత్వం- ఆశీతరు చ?ఉష్ణాంశోఃళనుక రజాలంతతణంతస్మి కాశణే - తత్కా లెపీత్యర్థం అత్యంత సంయో గేద్వి తీయా - పొనుమతో “శ్శిఖ రెషుఆ స్త అతిష్ఠత్ -అ సేళిక తణ రిలజ్ - త థాహి - సతామ్మహాత్మ నామ స్తమయెనాశకాలె 3 0- త తా, పరాణే శితలత రెణాని ·అర్ధాంతరన్యాస నవమ స్సగణం. కణమశీతరుచఃకరజాలమ స్తసమయేపి సతాముచిశంఖలూ చ్చతర మేవపడమ్! ( || ప్రతికూల తొముపగ తేహిః భౌ, ఫలత' మే. బహుసాధసతా ! అవలంబ నా యదినభర్తురభూస్నపతి ష్యతఃకర సహ సమ పి|| L!! సమకుంకుమా రుణ సయోధ రయాస్వక రావస కరుచి రాంబనయా అసక్తి మేశ్యవరుణ స్యదిశాభృశమన్వ రజ్యదతు షారకరః! • !! గతవత్య రాజతజపాకుసుము స్తబక చ్యరౌదినక రేవనమ్ బహుళాను రాగకురువిందదళ ప్రతిబధ్ధ మధ్యమివ దిగ్వలయమ్ (vii ద్రుతశా తకుం ఫ్యుచ్చతర మెవపదమున్నత స్థాన మెవోచితంయోగ్యంఖలు - అర్థాంతర ప్రతికూల తామితి విధౌదై వే ప్రతికూల తాంప్రోథ తాంఉపగ తె ప్రొ ప్రొఫైస బహుసాధసతాఅనెక సాధనవ త్తా ఫలశ్వన్నిష్ఫలత్వ మెతిమహత్యపి సాధన సంప త్తిర్నిష్ఫ లై వేశ్యర్థః - త ధాహి పశిష్యతః ఆసన్న పొతస్య-దినభ తుః సూ ర్యస్యక రాఃఅఁశవోహస్తాశ్చ బలిహస్తాంశవఃక రా'ఇత్యమరః- తేజంసహస్ర మద్యవలంబ నాయ అవష్టంభాయ నాభూత్ -అతః దైవ మేవ ప్రబలమితి భావ విశే షేణ పొమాన్య సమర్ధనరూపో ధ్యాంతర న్యా#!!! నవేతి || అతుషారకరః ఉష్ణాంశుఃనవకుంకుమవత్ అరుణపయోధరయా సం ధ్యారుణ మేఘయా అన్యత్ర నవకులకు మేన అరుణకుచయా స్వకరావస కరుచి రాంబరయాస్వ కిరణా క్రాంతరుచి రాకాశయా అన్యత్ర స్వహ స్తలగ్నచారువ ప్రయావరుణ స్యది శాపశ్చిమదిశా సహిత్యథః - వరుణ సంబంధాతృ రాంగ నాత్వంచగవ్య తే • వృథోయూ నేతి సౌ త్రాదేవ ప్రయోగాత్సహాధా? నామా ప్రయో గేపి* సహాయు కే ప్రధాన ఇతిసహా ధేః తృతీయా - అతిస క్తిమతీ సన్నిళ షణంఅ త్యాసక్తించఎశ్య ప్రాప్య - భృశమ స్వరజ్యత్ లోహితోనురు కళ్ళా వత్ -రంజేదైక వాది కాత్కరిలజ్ *కు షీర జాః ప్రొ చాంశ్యన్సర సై పదంచే తికమణకతఃరివా - అత్ర వారుణీ దినక రపి శేషణము హిమ్నైవతయోజాణరభా వ ప్రతీ తేస్సమాసో కీరలం కారః | గతవతీతి || జపాకుసుమ స్తబక ద్యుత్లో హితవణే దినక రెఅవనతింఆ స్త్ర తాంగతవతి సతిలంబమా నే సతీత్యర్థః- దిగ్వలయంది జ్మండలం కంకణంచధ్వన్య తె బహుళాను రా " స్సాంధరా గై కురువిందద ?పద్మ రాగశక లై : ప్రతిబద్ధః పు త్యు పః-మధ్యాయస్యత దివఅ రాజ తత్యు ①. కురువింద స్తుముస్తాయాంకు ల్మాషజొహిభేదయోః-ఇంగు దెపర్మరాగేచముకు ళెపి సమీరిత ఇతివిశ్వ:! ద్రు తేతి | వ్రుతంత పంయచ్ఛాతకుంభం సువణ 0- తపనీయం శాతకుంభ మితీసువణః పర్యాయేష్వమరః. తెన సదృశంతన్నిభమితినిత్య-సమాసః-పయసిస నము ద్రోద కే - అధకాంయథాత ధామగ్నమధ్య మగ్నంన పుర్యస్యతస్య అంశుము 2 ·మాఘకౌ వ్యే - సన్యాఖ్యా నే. భనిభమంశుముతోవపురధః మగ్నవపుషఃపయసి ! రురు చేకరించి సఖభిన్న బృహ జగదండ కై కతరఖండమివ || || అనురాగవంతమపిలోచనయోదః ధతంతపుస్సు ఖమ శాపకి రమ్ ! నిరకాసయ ద్ర వీమ పేతవసుంవీయ దాలయాదపరదిగ్గణీ కా !! ౧౦ ||అభి తిగ్మ రశ్మి చిర మావిరమాదవ ధానభిన్నమని మేషతయా విగళన్ము వ్రత కులాశ్రుజలన్న్యమిమీలదబ్జనయనం నళినీ|| 40 || అవి భావ్య తారక మదృష్టహిమ తోర్క స్యవపుర్మండలంవిరిని చేబ్రహ్మణోన ఖేన భిన్న స్య ద్వెధావిదళిత స్య బృ హతో మహతో జగదండక స్యజగదాశ్రయకోశ స్య బ్రహ్మాండస్య ఎక తరఖండమ న్యతరకళమివరురు చేర రాజ-అత్రోపమాన స్యపు రాణసిద్ధత్వాదుపమాలంకారః అను రాగవంతమితి || అపర దిక్ పశ్చిమాశా సైవగణికా వేశ్యా-వార(స్త్రీగణి కావేశ్చేత్యమరః-అనురాగః లౌహిత్యమభిలాషశ్చతద్వంతమ పిలో చనయోస్సు ఖయతీతి సుఖం సుఖకరం-శాంత త్వాదభిరూప త్వాచ్చదశణనీయం-వపుః దధతమ పిఅ తాపకరం అనౌష్యా దశర త్వాచ్చా సంతాపకారిణం సుఖ స్పర్శంహ-తధావ్య పేశవ సుంనీరశ్మింనిధః నంచ - దేవ భేదేన లెరశ్మోవసూర త్నెధ నెవ స్విత్యమరః రవి: సూర్యం-పిటశ్చగమ్య తెవియదాకాశ మేవాలయః గృహంత స్మాన్నిరకాస యత్ నిష్కాసితవతీ - ధనపరాహి వేశ్యాః నిగణమపిధ నికమాసర్వ స్వహర ణాదత్యనురక్తాఇవ అనువరణం తెగుణవంతమపి హృత సర్వ స్వంనిర్వాసయంతి 'సద్యఎ వేతి భావః-అస్తంగతోర్క ఇతిశ్లోకార్థః- అత్రవియ దాలయాదపరదిగ్గణి కే త్యెక దేశరూపణాద్ర వేర్పిటత్వరూపణావగవ దేక దేశ వతిక రూపకం శేషో పితము తాపిత త్వా దను రాగ ఎవానురా నావ సవఎవవసూనీతి రూపక పర్యవసి తఎ వేశ్యంగమ్ || అభీ ? || నళినీక త్రీ -అభీతిగ్మరశ్మి సూర్యాభిముఖంచిరమావిరమాదా స్తమ యాడని మేషతయాపకు పాతశూన్యతయాదళ సం మోచఎ వాత్రని మేషః అవ ధా సేవాభిముఖావస్థాననిర్బం ధేన భిన్నమలసం అతఎవవిగళన్నిస్ఫరన్మధువ్రత గుల మేవాశ్రు జలంయ స్యతత్ -అబ్జ మేవనయనం న్య మిమిలత్ నిస లయతి స్మ* భా సభా షె త్యాది నావికల్పా న్నాపధాహ్రస్వ : అతఎవ నా భ్యాసదీ ఘణ: అనురక్తాహి తా.కాంతమని మేషంపశ్యంతీతదపొయే ప్రతి నిమీలి తాక్షీ స్యొదితి భావః-అ శ్రావ్యబ్జనయనమి త్యాద్యవయవరూపణాదవయవి మోర్నలినీ తిగ్మరశ్మో - కర్నాయి కానాయక త్వర కానాయక త్వరూపణసిద్ధేరేక దేశవతి రూపకమ్ || అవిభా వ్యేతి || అవి భావ్య తారకంఅలత్యునకు త్రం. అదృష్టం హిమద్యు దోర్చింబంయస్మి తత్ -అద్యాప్యనుదితచంద్ర తారక మిత్యర్థః- అస్తమిత్యదర్శ నెవ్యయంఅస్తమితో స్తంగతో భానుర్యస్మి కాతత్ -ఎతావ తానిగుళాణత్వము క్తం తెరిం ·"నవమ స్సగణం. ద్యం వింబము స్తమిత భానునభః| విగతోరు తాపమతమి) సమ భాదపదోష , వవి గుణ స్యగుణః!!౧ : రుచి చొమ్మిభతః భృశం శలా పరలోకవ భ్యుపగ తెలివి శుః జ్వలనం త్వషఃక థమి వేతరధాసుల ఛాన్య జన, సి సఎవపల్ః || 3|| సహితె cxD జనతయాజధతీపిక సత్కు సుంభకుసుమారుణ తామ్ | చిరముమితాపి తన మన సౌనపితృ ప్రపూః ప్రకృతమాత్మ భువః|| 8 || అడ సొం రసాంధ్య కిరణారుణి అథనిదో? ష తామాహ-విగతోరు తాపంఅర్కా సమయామ్రశాంత సంతాపం అతమి స్రమనుది తాంధ కారంనభోంతరిక్షం-అఖాత్ భాత స్మ-భా తేలఁజ్ - సచ నిగుణణస్య కాశో భౌతి వాచ్యం-నిదో? ష తాయా అపిగగుణత్వాదిత్య ర్థాంతర న్యా సేనాహ - విగుణస్య గుణహీనస్యాపదోష తా నిదోషత్వ మేవగుణ:అతో గుణవ త్వాచ్ఛభాయు కేతి కారణెన కార్యసమథ్కనరూపో ధాంతరన్యాసః!! రుచీత్ !! రుచిధామ్ని తేజోనిధి 'భతః రిసూర్యే ప్రేమాస్పదేపత్యాచపరలో కమభ్యుపగ తే దేశాంతరంగ తేమృ తేచ సతి-భృశంవిష లాఃశుద్ధాస్త్విపోజ్వలనం విపశుః - అగ్నింనా వాదిత్యస్సాయం ప్రవిశతీతిశ్రు తేరితి భావః అన్యత్ర-మృ ② యేతయానారీసా స్త్రీ జ్జెయాపతి వ్ర తేతిస్మరణాదితి భావః. అగ్ని ప్రవేశప లమాహ- ఇతర జాజ్వల నా ప్ర విశేఅన్యజన్మ నిజన్మాంత రేశ్వః ప్రాతశ్చ సూర్య ఎవపతిః అన్యత్రతుయో స్మిక్ జన్మని పతిస్సఏవకథమివసులభ :- నకథంచిదిత్యర్థః ఉద్యంతంవావాదిత్య మగ్నిరను సమారోహతతి శ్రు తెజ - తేనై వసహమోడిత ఇతిస్మరణా చ్చే తి భావః - అతోగ్ని ప్రవేశోయు కణతి సమథ్య నాద్వా క్యార్థ శుకం కావ్యలింగములం కారః!! అథసంధ్యా ప్రాదుర్భావమాహ!! విహి తెతి | జనతయాజన సమూ హే న* మజు నేత్యాది నాసమూహా రైతల త్యయః - విహితాంజలిఃకృత ప్రణా మే త్యర్థః - విక సత్కు సుంభ కుసుమవత్ అరుణ తాంర క్షతాందధతీ రాజసత్వాదితి భావః-తదు క్తం-సగాణ యర క్తంరజసోపబృంహితమితి- ప్రసూమాణతా - జన శ్రీ ప్రసూర్మా తెత్యమరః పితృణాం ప్రసూఃపితృప్రస్కూ. అసావియంసం ధ్యారూపిణీ ఆత్మభువో బ్రహ్మణః - తనుర్మూతి : చిరము తాత్య కాపి ప్రకృతిం స్వభావంజగద్వంద్య త్వాది నిజధర్మమిత్యర్థం. నౌర్యుత్ నవిస సజ - ఉర్జువి సర్లే లుజ్ • ఆడజాదీ నామి త్యాడాగమఃఖ ఆట శ్చేతివృద్ధి-భూతపూర్వోపివః హాజనప రిగ్రహఃఫలతీతి భావః పితామహఃపితకొసృష్ట్వా మూతిం తాముత్స సర్జహ - సా ప్రాతస్సాయమాగత్య సంధ్యారూ పేణ పూజ్యతం త్యాది భవిష్యత్పు రాణవ చననుత్ర ప్రమాణం.అత్రతను త్యాగరూప కారణ సద్భా వేపి ప్రకృతి త్యాగరూప 'శార్యానుదయాద్వి శేషా కిరలంకారః - తత్సామ గ్ర్యాదునుత్పత్తిర్వి శేషా హే 03 ·సూఘకావ్య - సవ్యాఖ్యానే, SLహరి హెఆహూతిమిధునంపతతో: | పృథగుత్ప పాత కరహాతి: దళ్ళృదయ స్రు తా సృగనులి ప్తమివ.. నిలయశిత మెతదిత ప్రథితయ దేవజలజ న్మతంతూ .! దివ సాత్యయేతదపి ముక్తము హెచపలాజనం ప్రతినచోద్య మదః || nt || దిష,సోనుమి త్ర-గవద్విలకు కిమిహాన్ని లను కిమిహాస్య తెబతమయా బలయాం 1 రుచిభ ఈకార స్యవిరహాధిగమాదితిసంధ్యయాసి సస్యగమి|| 02 | పతి తెపత - గమృగరా ర ఇడ్డి ర్యె త్నిగద్యతఇ లవణాత్ | అKs||అవసుధ్యోదయానంతరం సొందా యెసొంధ్యాః సంధ్యాయాంభ వాః సంధి వేద్యృశునక త్రే బ్యాణిత్యణ త్యయః - తై కిర? : అరుణితం అరుణీకృతం - అత ఎవవిరహా త్యాకావిరహ వ్యాపడొ దలతో పదీర్యమాణాద్ధృద యాళు తెనకురి తేన అసృజారుధి రేణ అనులి నమివస్థిత మిత్య . హరే ర్విఫ్లోర్టే తిరాయునంచ క్రమి త్యర్థం. హేతిశ్శ స్త్రీతున్న స్త్రీ యోరితి కేశవః • హ రిహె తెహతి రాహ్వాయ'స్యతదరి హితహూతి చ క్రాహ్వమి త్యర్థః- హూతి రా కారణాహ్వా నమిత్యవరః-పతతో పక్షిగో:- పత త్రి పత్రి పతగపలెత్పత్ర రధాండ జూ ఇత్య మరిః మిధునంచ క్ర వాక ద్వంద్వమిత్యర్థః-పృథగ్ఛేదోనోత్ప పాత ఉ నిలయఇతి || యజ్జ లెజన్మయ స్యత జలజన జలజ మేత దేవక వలం 'సతతం శి యోనిలయఃఆలయ ఇతి ప్రధితం ప్రసిద్ధం - నికాయ్యనిలయాలయాఖత్యమరః , తదపి విత్యనివాసభూతమ పీత్యర్థః తయా శ్రియాదివ సొత్యయే సాయంకాలెము క్తంత్య క్తం అ హూదేవ్యా అపి కృతఘ్నత్వం యడాపచి మ హెూపకారిణః త్యాగణ త్యాశ్చర్యం అథవాచపలా చాపలవ తీ స్త్రీ కమలాచ - చపలాకవలాలి ద్యుత్పుంశ్చలీపిప్పలీషు చేతివిశ్వ:- సైవజనశ్చ పలాజనః - జా తెశ్చ సంజ్ఞా పూర ణ్యా శ్చేతిచోభయ ధాపిపుంవ గ్భవ ప్రతి షె.ధః- తం ప్రతిత స్మైన్నిత్యథణ:అదః దంకృతఘ్నత్వంచోద్యంచోదనీయంక థమి త్యామొస్యం నచపల త్వా న్నాశ్చర్యమి త్యథ - స్త్రీ నాప లేషుకియ దేతవిత భావః శ్లేషమూలాతిశయోక్త్యను ప్రాణి తోయమథాంతరన్యాసః || దివసంతి II దివసోవా సరఃపుమానితీ భావః - మిత్రం సూర్యంసుహృదంచాను మి త్రాణ'స సౌత్యథణ: * తృతీయాథః ఇత్యనో! కమః ప్రవచనీయ త్వాధ్వితీ యా - మిత్రం సుహృదిమి లో కణ ఇతివిశ్వః - విలయం నాశ మగమత్ గతఃగ మే లుక్లోజ్ • పుషాదీ త్యాది నా ఛైరజా దేశః . అబలయా స్త్రీయామయారుచిభర్తు స్తే మోని ధేః ప్రేమాస్పదప తెశ్చ అస్యాకణస్య విరహాథిగమాత్ ల్యబ్లో పేపంచ మీ విరహ జ్ఞానం ప్రాప్యాపీత్యథః : - ఇహాస్మిస్ లో కేకిమాస్య తెకిషథంస్థీయ తె ఆ సేఖాణ వెలట్ • బ తెలిఖే దే- ఇతీష్ఠమాలో ఛ్యే వెత్యథః:-అత ఎవగ మ్యో na ·2. సనమస్సగణ. జినిజ ప్రతిబింబరోషిత్య వాంబునిధౌ ! అథ నాగయూధమలినాని జగత్వరిత స్త మాల సిపరీత పరి రెrinvi వ్య సరన్నుభూరగగుహాంతరతఃపటలంబహిబణహుళ్ళ పంకకుచి: డివసావసానపటున స్తమసోబహి రేత్య వాధిక నుభ క్తగుహా || 0F! కి మలంబ తాంబరవిలగ్నమధఃకి మ వధక తో ధ్వజమవనీతలతః ! ప్రససారతిర్యగథ దిగ్భ్య ఇతి ప్రచురీభవన్న నిరధారితమః 90 || స్థగి తొంబరక్షితిత లెపరిత స్తిమి రె ₹T-సంధ్యయని సపదివ్యగమివ్య గా మీత్యథః 8 - గ మేః స్వాథణ్యంతా ద్భా వేలుజిమి త్వాత్థస్వ: * అణ్యం తాదుపధావృద్ధి ర్నాయం స్యా ధైతుమణీ తస్మాత్స్వాశజు ల్పాద్యోమి తాంహ్రస్వయతొభ వేదితివిగమశబ్దాతత్కరో తీతిణ్యం తెల్లుజిత్ కేచిత్ | అథాంధకారంవణ యతి!! పతిత ఇతిపతం శార్క ఏవమృగరాట్ సింహఇతి రూపక సమాసః తస్మిన్ని జప్రతి బింబెనరోషీ తెపిత ఇపస్థితంత్యు తైలం స్వప్రతిబి. బె ప్రతిసింహభ్రమాదిత్ భావః-అతఎ వాంబునిధేసము. “పతి తెస తితజ్జిఘాంసయెతి భావః - భావలక్షణసమీ అథపత ణానంతరం నాగయూధాని కరికులానీ వరులినానిశ్యామాని • ఉపమానానిసొమాన్యవచ నైరితి సమా సః - తమాంసిఅంధకాకాణిజగల్లోక ంపరితః పరిత పరి రెఆచ్ఛాదయామాసు - సృ ణా తేఃకతః డిలిట్ ఈ ఋతశ్చ సంయోగా దేగుఃణః- ఆయద్యపి నాగయూధ మలినానీ శ్యుక్తాను శాసనసిద్ధాపమా ను సారాతృతంగమృగరాడిత్య శ్రాపి ఉప మిత సమాసాశ్రయణే నాప మై వోచి తొ - తధాపిరోషి తత్వో శ్రీయాఃప తంగే అసంభ వాత్సిం హెసంభ వాచ్చ రూపక మేవయు క్తం - తధాచ రూపకాను ప్రాణితో శ్రీకా-సౌ పేజయముప మేతి సంకరః- తత్రో త్రైక్షయాశ్రాంతి మదుపమయరూపకంచవ్యజ్యత ఇత్యలం కా కారణాలం కారధ్వనిరితి సంచే పగిరా వ్య సరదితి || బహుళ పంకరుచి సౌండ్రకదళామచ్ఛని-దివసావసా నే దినాంతే పటునః స గుర్ధస్యతమ సః పటలం భూధర గుహా నామంతరతోభ్యంత రాదె త్యాగ త్యబహి ర్బాక్యూ ప్రదేశేవ్య స రన్ను సృతంవా బహిర్బాహ్య ప్రదేశాదే త్యగు హోళికందరా?-అధిక ంభృశమభ క్తవాభజ తెస్మకిం ప్రవిష్టం ప్రత్యర్థః - భజ తెర్లు జితజ్ • ఝరోగఝరీతి స కారలోపః - అత్ర వ్యాపక త్వ సాదృశ్యాత్తమసోంతర్బ హిర పొదానకత్వ సందేహాత్సందేహాలంకారః! కిమితి II ప్రచురీభవద్బహుబళీభవ త్తమ్మక తృణ - అంబ రెవిలగ్నం ఆకాశస్థం స త్ అశోభూతలం ప్రతిఅలంబ ఆ తాసంసతకిం- అవనీతలతో భూతలా దూధ్వజము పరిస్టాదవధజాతకింఅథవాదిగ్భ్య స్తిర్యక్ర ససార-ప్రసృతమితిననిరధారి - అథో లంబ నాదీ సోమన్యతయున్నావధారితమిత్యర్థం ధారయ తేఃకర్మణిలుక్ , అ తాపి (0) || ·* షో When మాసు కావ్య - 'స వ్యాఖ్యానే, జనస్య దృశమంధయతి | దధి రెర సౌంజనమ పూర్వ తమం ప్రియ. వేళ్ళవశ ంసుడు దదృశుః || 90 || అవధార్య కార్యగురు ఆ రు ఆమభవన్న సూ నేడ, ఆ సం తను సమ్! సుతనో స్తనౌచదయితో పగ మెతను రోజు గా జపథ వేపు వే !! .991 తు M్వహనదదృ శేహసియః సత మాంత మోభిర థిగమ్యత తామ్ | డ్యుతిమహీ ద్గృహగణాలఘువః ప్రకటిభవంతిమ లీనా శ్రయతః|| 23 || అసు లేప నా నికుసుమా పూర్వవతం డేహాలంకారః|| స్థగి తేతి || స్థ త || ఇగి తెరోహి తేఅంబగక్షితిత లెయెనత స్మిమి రెపరీతో జనస్య దృ శమంధయత్యంధీకుర్వతి సతి-సుదృశః స్త్రియః- అపూర్వఁనూతనంర సాంజనం సంరాగ మే వాంజనం సిద్ధాంజనంచడధి రేవధుః-అతో హేతోః ప్రియ వేశ్మ వక్ష్మణ దదృశుః- అత్ర రసాంజనధారశానవాక్యాథైన ప్రియ వేశ్మవత్మణ దర్శన సమర్థశా త్వాక్యార్థ హెతుకం కావ్యలింగవలంకారః తేన సిద్ధాంజన ధారణేననిధ్యా దివదు సహసధ్వన నాదలం కారణాలంకారధ్వనిఃll అవధా ర్యెతి || సాంద్రతమంయత్సం తమ సంవ్యాపకంతమః- విష్వకృంతమ సమిత్య మరః• అవ సమంథెభ్య సమ సతి సమాసాంతః-తత్క తృణ సుతనోళ్ళు భాంగ్యాః- దయితోపమె ప్రియాభిసరణే కార్యగురుతాం సంభోగ కార్యస్యావ శ్యకత్వ మవధార్య నిశ్చిత్యభయాయ నాభవత్ స్తనౌకు చౌతనుః కృశో యోరో మరా జేఃపంధాఃరోమ రాజిపధోమధ్య భాగః తస్య వేపథ వెకంపాయ ట్వితోధు జిత్యథుచత్యయః నాభవ తామి తివిభ క్తిపరిణా మెనానుషంగః- కార్యాసక్త స్యత త్రాపికాముక జన స్యకుతో భయం కేశగణ నా వేళ భావః - అత్రసంతమస కుచ భారయోః కామనిమి త్తేభయకంపానుడయె కార్య గౌర వావధారణ హేతు కత్వో తైకణాధేశూ శ్రేణ-య 'యమ కేన సంసృజ్య తే 'సవితురితి యో గ్రహగణాహని సవితు స్త్విషానదదృ శనలక్ష్మితః జనై రితి శే మః- సంగ్రహగణఃత మోభి స్తతాం న్యాప్తాం తొమ్యంత్య స్యామితి తమీంరాత్రిం రజనీయామినీత మీత్యమరః - అధిగవ్య ప్రాప్య ద్యుతిమ గ్రహీత్ -బ భావిత్యర్థః గ్రుహేలు: జిమగ్ర హెలిటిదీఘః ఇతి దీఘణః - తధాహి-లఘవఃఅల్పాః-త్రి ష్వీ షెల్పెలఘురిత్యమరి-మలి నాశ్రయతఃనికృష్టాశ్రయణాత్ ప్రకటిభవంతి - అధాంతరన్యాసః అను లెప నానీతి!! తేన సమయెన ప్రదోషకాలెనక TE- అను లేపనానికుంకు ముచందనానికుసుమానిమాల్యాదీని తథాపతిషుకృతమ స్యవఃకృత మోపొః. అబ లాః స్త్రియః-త థాదీపశిఖాఃదీపజ్వాలా శ్చేత్యె తానిసర్వాణికృతంసు ప్తస్యపూ ర్వం స్తబ్దస్యమ మోభవస్య మన్మథస్య బోధ "ధనముగ్లీషసంయస్మిన్కరణి తద్య థా ·నవమ స్సగణ. స్యబలాఃకృతమన్యనఃపతిషుదీపశిఖాః | సమయెన తెనకృతసు ప్తమ భవబోధ సంసమమబోధిషత!.98 వసుధాంతనిస్సు - వివాహిప తేఃపటలంఫణామణి స హస్రరుచామ్ స్ఫురదంశుజాలమధశీతరు చేఃక కుభం సవ:స్కురుతమాఘసనీమ్ A || విశద ప్ర బా పరిగతం: బళావు నయా చలన్యపహి తంచువపుః ముఖము కాశదశ నుశన కై స్సవిలా సహా సమివశక్ర దిశ . || SL || కలయా తుషారకరణ స్య పురఃపరిమండభిన్న తిమిరోఘజటమ్! శుణమభ్యప్యతజ నైర్నమృహగగనంగణా తథాతత్పూర్వకమిశ్యర్థః - ఇతర ధాఅను లేప నాది బోధనస్య వైఫల్యాదసంభవా చ్చే 3-సమంయుగపత్ -అబోధిషతబొథి తాని - బుధ్య తెణ్యణం తాత్కమణణిలు జ్ -అత్ర గంధమాల్య సంపాదన స్త్రీ మనః ప్రసాదనదీపశిఖోత్పాద నా నాంఅబొథి ష తేత్యే కేన్న ష్టశ భైన అభిధానాఛ్ఛేష మూలా భేదా వ్యవసాయ రూపాఠశ యోక్తి రెకాత థాసు పమనొభ వబోధనమితి క్రియావి శేషణ సామర్థ్యాత్సమమి తియాగప ద్యాభిధానాచ్చ మనోభ వేతరబొధనయో కార్య కారణ భూతయోః తద్విపర్యయరూపాచాన్యాతదుభయా పేరు యాగంధమాల్యాదీనాం ప్రస్తుత నా మేవబొధనరూ పైక ధర్మ సంబంధా త్తుల్యయో యోగి తా భేద శ్చేతి సంకరః| 90 || అథచం ద్రో దయవణ సం పౌరభ తే||వసు థెతి|| అథతమః ప్ర సారానంత రంవసుధాం తేనభూ ప్రాం తేననిసుతం బహిర్నిగణ తం అహిప తే శ్శేషస్యఫణా మసహస్రాణాంరు చాం భాసొంపటలంస్తోన- ఇ వేత్యు తేET. శీతరు చేశక్తం ద్ర స్య సంబంధిస్ఫురదుల్ల సదంశుజాలంమ ఘన ఇమాంమాఘవనీం మా హేం ద్రీ 04మఘవాబహుళ మిలివికల్పాన్నశ శ్రా దేశః కకుభందిశంసవ స్కు రుతల భూషయత్ - ప్రాచ్యాందిశిచంద్రక క రజాలమలక్యు తేత్యర్థః సంపర్యు పేభ్యఃక రోజౌభూషణ ఆ కాత్పూర్వస్సు డాగమః * ఆడ భ్యాసవ్య వాయెపీతినియచూత్ విశ దేతి || విశద ప్రభాపరిగతంశుభ్ర కాంతి వ్యాస్తం- ఉదయం త్యచలః ఉద యాచల:- ఉదయః పూర్వ పర్వత ఇత్య కురః - 'తేనవ్యవహితమిందువపుశ్చంద్ర మండలు యస్మి తత్ - శక్ర దిశః ప్రాచ్యాః ముఖమ గ్ర భాగఃవ క్తంచ ప్ర తీయ తేతద భే దేనో త్రైశ్యు తే అ ప్రకాశ దశ నమలక్యుదంతం సత్ సవిలాసహా సంస విలాసస్మితమిపశనకై మణందం: బభౌ !! కలయేతి! పురః ప్రాచ్యాందిశీఅగ్ర భాగేచ తుషార కిరణ స్య ఇందోళికలయా కీరణేన అన్య తో పలక్ష్మితంపరి మందమల్పం భిన్నా విదళితా స్తిమిరౌఘా ఎవజిటాల యస్య తగ్గ గసంసమృహ సత్యంగణాధిప తేః ప్రమథప తేరీశ్వర స్య- గణాః ప్రమథ సంఖ్యోపతితి వై జయంతీ. మూతి? రితిజ నై శిక్షణమభ్యపద్యత-నిశ్చితంగగనమా ష్టానాంశివమూతీక్ నాంజన్యతమమితియత్సత్య మిత్యుసపన్న మిత్యర్థః-క ·• వ్య - సవ్యాఖ్యానం ధిపతిమూతికారితi 92 || నవచం ద్రి, కాకుసుమ కీణః తమఃక బరీభృశో లయజా ద్రణ మివ దదృ శేలలాటతటహారిక రేహళారీకోముఖ స్య హిమరశ్మిడగమ్ || 27t! ప్రథమంకలాభవదఖా ధమోహన దీధితి మణహదభూదుదిత ; (దధకి ద్రువం క్రమశ ఎవనకుద్యుత శాలినోపి సహసోపచయమ్ || 9F|| A * * * * * * * * * * * * ఉదమజ్జీకైటభజితశ్శయ నాదపనిగ్రహఃడుర "సరోజరుచా ! ప్రథను ప్రబుద్ధన దరాజసు తొవడ నెంచు నేవతుహినచ్చు - నా i 3. || అథలమ్ముణానుగత కొంత వపుజలధిం వ్యతీత్యశశి దాశరథిః పరి నాగితఃపరితఋతడు గత్తే స్త్రీ ని గౌఘం ఈ 0 ఆ దితశ్చంద్రఃఫలి తార్థ:-- -రూపకాలంకారః|| నవేతి || నవచంద్రి కాభి రేవకుసుమైఃకీణాః తమ ఎవక బరీ కేశపాశః - జానస దేత్యాది నా జీప్ - తాంబిభతీకా తాతగ్భృతః హు రెరింద్ర స్యహరీతః- శక్ర దిశోము ఖమగ్ర భాగఎవముఖంవ క్త మితిన్దిష్ట నా పక -- తగ్యలలో ఆటతటవద్ధామనోహ రంహిమరశ్మిదళం ఇందుండుగులు జేనళంద నె నా ద్ర: మివకృశేధావళ్యా దితి భావః-అత్ర నవచం ద్రి కాకుసు మె త్యెక దేశవటం రూపకం. మ్నాహరిహ రితౌవధూత్వ ప్రతీ తొతత్సహకృత శ్లేషావగతవక్తాభేదా ధృవసికముఖసంబంధ ప్రసాదాసాదితలలాటతటోప మోపజీవ నేన ఇంచుడళ స్యాసపొత్తనిజధావళ్య గుణమలయజా ద్ర త్వగుణ స్వరూపో స్త్రీకేం కర!!! ప్రథమమితి || హిమదీధితిశ్చంద్రః - ప్రధమంక లౌకళామా త్రం అభవత్ - కళాశుషోడశో భాగణత్యమరః.అథాధ్యమభవత్ అథో ఆనంతర --అదొఅ ధేశ్య మరి ఉదితస్సాకల్యాదుళిత స్సక్ నమహా మహా సంపర్యమా నోభూత్ మ హదభూత్ -అభూతత ద్భా వేచి :- హలంత త్వన్న కార్యాంకరప్రాప్తిః - తథా హిద్యుతిశాలినోపి తేజిస్థాశ్చ క్రమశః క్ర క, మేథైవ ఉపచయం ఉదయంవృద్దించధ తి-సహసాఝడితి తున వధతి ధ్రువం-సామా న్యెన విశేష సమథః సరూ పో? తరన్యాసః ఉదమజ్జీతి! అపనిద్ర పొండుర సరోజరు చాపిక చపు. డరీక శ్రీయాతుహి నద్యు తినాచం ద్రోణ ప్రధమంహ రెః పూర్వ సేవ ప్రబుద్ధాయాః అన్య ధాతన్ముఖులకథం దృశ్య తేతి భావః - నద రాజసు తాయాః సింధుక న్యాయాః శ్రీ యాఃవడ సేవ నె వేత్యు శ్రేణ-కైటభజితోహ రెః శయ నాత్సము ద్రాదిత్యర్థః-ఉత్తో స్త్రీలు 'సంభావనార్థమిష్ఠంని దేః శః ఉదసుజ్జి ఉన్మగ్నం ఉదిళమిత్యర్థః !! అభేతే || అథఉదయానంతరంలక్ష్ముణాలాంఛ సేనలక్ష్మణేన సౌమి త్రీణాచానుగ తమనుసృతం కాంతంవపుర్యస్య సి-లక్ష్ముణానుగత కాంతవపు రితిశబ్ద శ్లేషః వస్తు తఃశబ్దభై దేన అర్థ ద్వయావ భా సేపే జతు కాష్ఠవ దెకశబ్ద ప్రక తేః పరితస్సనం ఆ ఆR ·Marath సవమస్సగణం. 'సకులంబి? దె| 30 || ఉపజీవలి స్మ సతతంగధతఃపరిము తొంవణిగినోడుప కేః ! ఘనవీధివీధిమవతీణ నలోని రంభ సొను పచయాలుకలా!!! 3-9 || రజనీరువా వ్యరు విమాపశశీ ససడెవభూషయక సావపితమ్ ! అవళ : బిత క్రమము హెూమ హతామిత రెతరోపకృతం చ్చరితమ్!!23|| దిన సంభృశోట్ల రుచి పొగహ తారు దతీమి వాసవర తాళిరు తై 21 ముహు రాడు కన్మృగధరోరక రైడుదశిశ్వసత్కు 30 దృశగ, శనకు శ్రీ సం ఘే ఢాంబవ 25 'ది భల్లూక సం ఘై శ్చేత్యర్థశేషః,ఎక నాళా వలంబిఫలద్వయవదఖండై కశబ్దార్ధద్వయ ప్రతీ తేః - నకుత్రమృఢంభం తారా " ఋ కొశ్చళల్ల భల్లూ కాఇ చాటుక :- పరి వారి 5: సరి వేష్టితః-శ శ్యేవ దాశరధిఃద శరదపు త్రో గాను అత ఇంత్యశ్యయః - జలధింవిలంఘ్యతిమిరౌఘఏవరా ఈ సకులం తద్బిళి దేవి దారయామాస ఫిదేశిక తః రిలిటితజ్ - శేష సంకీణ సమ మస్తవస్తువతి: హవయవరూ ఎకమ్!! ఉపజీవతీలి ||అంభ సాంసిధి సము ద్రః వణిగిన సతతం పరిముద్ద తాంసౌందర్యమ న్యత మౌఢ్యంవ్య సహా రానఖ్కర మిల్ మూవత్ • ముగ్ధస్సు ందరమూఢయోరి తివిశ్వః కధతో దధానఃస్యఘు నానాం వీధిఃఘనవీథిః అంతరిక్షంసా వీధిః పణ్య వీథికి వెత్యుపమిత సమా సః తొమువణ వతః ప్రవిష్టవతః ఉడుప తెన కుత్ర నాధస్యక స్య చిద్ధనిక వణిజళ్ళకలాః షోడశాంశాణ మూలధనవృద్ధి శృశకలాస్యాన్మూలం వృద్ధాశిల్పా దావంశమాత్ర కె • షోడశాం శెపచండ్ర స్వెతివిశ్వః - ఉపచయా యస్వాంబువృద్ధ స్వధన సమృద్ధియెచఉపజీవ తీసు సేవ తెస్మఅన్య త్రలభ తె సై త్యథr : - యధాక్రయాచికుశలో హ్యకుశలా న్మహాంతః లాభమాప్నోతిశద్వది 6 భావః - శేష సంకీణ్యముపమా - ఉపమా సంకీణ : శ్లేషఇత్య న్యె|| రజనీమి తి! శశీ చం ద్ర:గజనీ అవాప్య ప్రాప్యరు చింశో భాఁఆప ప్రాప.అసౌ శశ్యపి సపది తొంరజనీంవ్యభూషయత్ అలంకృత వాణతధాహివ హ తాంసతాం చరితంకర్మ అవిలంబిత క్రచుచు.విలంబిత ప్ర కారంయధాతధాగత రెతరోపకృతిమ ద న్యా న్యాస కారవత్ - అ సూఅత్యవిలం బా దాశ్చర్యం-అత్ర రజనీశశి నా ర్మిథఃశోభాకరత్వాద మ్యో న్యాలం కొరః • తదన్యోన్య (మిధేయతో త్పాద్యో త్పాదక తాపత్ ఇతలకుణాత్ తత్సవుర్థకశ్చా యను థాంతర రన్యాసఃత్యం గాంధీభావేన సంకరః|| దివసమితే | మృగధరశ్చంద్రోదివ సందిన సభ్రత్యర్థ అత్యంత సంయో గెద్వితీయాభ్ళ శముత్యం తముప్లరు చేరు గ్లాంశోః పాదే నాంశు నా అంఘిణాచ- పాదారళ్యంఝా తుర్యాంశా ఇత్యమరఃహ తాంగ్ల పి తాంతాడి తాంచలత ఎవ అనవర తైరవిచ్ఛిన్నై రళిరు తైఃరుదంతం క్రందంతీ మివస్థితాం కుముది న్యెవనని తాతాం అరాణిచ 33 ·Aada మో మకావ్యే - సవ్యాఖ్యా, ముదినీవని తామ్ || 30 || ప్రతి కామినీ తదదృశుశ్చకి తాఃస్మరజన్మ ఘముః పయసో పది తా | సుదృశోభిభ తృణ శశిరశ్మిగళజ్జలబించుమిందుమణి దారువధూమ్ || 3 x 8 అచ్భుత ద్రవైర్విదవదబవృశామసమాగణ మోషధీపతి స్మృక రైః ! పరితోవి సపి. పరి నొపిభృశంవపుజావ తారయతీమా నవిషమ్' 34 || అమలాత్మ సు ప్రతిఫలన్నభి త స్తరుణీక పోలఫల కేషుముహుః | విససార సాంద్రతరమిందురుచామథికావ భా కరాశ్చాత్య భేదెన సుమాస ఇతివామనః తైరగ్రక రైర గ్రాంశుభిర గ్రహస్తిశ్చ ముహు రామృశణ ఉదశిశ్వ సత్ ఉపలాలయితిస్మ ఉచ్ఛ్వా సయతి స్మ పరామృహే 'నాంపశి వ్ర తా నాంపతిభి గా శ్వాసనీయ త్వాదితి భావః.శ్వసిధాతో * శౌచ జ్యు పధా చూస్త్ర స్వఃఅత్త పొదఎవపాద సైనహ కౌమితిహనన సాధిత క్లిష్టరూపకో జ్ఞాపి తేయమలిగు తైరితివ్య థిక రణపరిణామగభాఃరోదనొ ₹ఓ త్యేకొ విజాతీ యస :కరః. తధాక రై రెవక రైకుముదినీవని తెతిచక్లిష్టాకిష్టరూపణాత్ వృగధ రె వల్లభశ్వ ప్రతీ తెరెక దేశవతిః రూపకంత త్సా పెణు చెయముదశిశ్వసదితగ మ్యో లేడు శ్యపరో జాతీయ సంక రోపి రోద మో స్త్రీ సా పెకైయము చ్ఛ్వాస నా మతి సజాతీయ సంక రోపి!! ఆ తతి || సుదృశోంగ నాః అభిభతృణ భ తాఃరమభి శలకు నాభి ప్రతీ ఆభిను ఖ్య ఇత్యవ్యయీ భావఃశశిరశ్మిభిఃచంద్రకిర శైః/ళ తః స్రవంతో జలబిందవోయ ఇంతామిందు మణిశ్చంద్ర కాంతశిలా సైవ దారుతస్య వధూ స్తన్మయీవధూః స్త్రీ ప్రతిన తాంస్మ రాష్ట్రన్మయస్య తెనస్మరజన్మ నా ఘర్మపయసా స్వేదాంబు నా ఉపది తా వ్యాప్తా స్పిన్నగా త్రీత్యర్థః ప్రతికూలాచసా కామినీచ ప్రతి కామినీ సప త్నీ సపత్నేతి భ్రాం త్యతి శేషఃచకి తాఃభీతాస్సత్యఃదదృశుః - అత్రచంద్ర కాం తశిలాపు త్రి కాయాం సాదృశ్య నిబంధనయా ప్రతి కామినీ క్యాభ్రాంతము 35 దలు కారు! 3 అమృతత్ర, వైరితి ఓషధిపతి రేనౌషధిపతిశ్చంద్రః వైద్య ఇతిశిష్ట రూపకం అమృత మె వామృతమౌషధవి శేషః తెనదీ వైరాదైః క రై రెవక రైః కిర శైహ సై అబ్జకృ శామంగ నా నామపమాగః మంగ పరిమాజ నువిదధతో కుర్వక్ పరితో విసపి స ర్వ వ్యాపిభృశం పరి తాపిసం తాపకారిమానః కెూపః సఎవవిషంతద్వ పుషఃశరీరా దవ తారయతిస్మ- అవరోపతవాక్ అసావయవరూప కె శౌషధలి పజాంగలిక హస్త సంస్పశాద్విషమివని శాకర స్పశాః దేవాంగనానాంవపుషిరోజనష్ట ఇత్యుపమావ్యజ్య Jl అమ లేతి|| అధికమవ భాసితాః ప్ర కాశీ శితాఃదిశోయాభిస్తాసామిందురుచాంని కరశ్చంద్ర కాంతసమూహః, అమలాత్మసునర్మలమూతిః పుతరుణీ నాంక పోలాః ·నవమ స్సగణు. సితదిశాంనికర: 3 21 ఉపగూఢ వేలను లఘూసుః భుజై స్సరి తావుచుకు భగదీశ కసషి! 'రజనీక . వి వచ్చిన చోడు దురాగిణి exena నంగలఘుమ్!! 33 | 2 ననో డ రేస్సుపరి షులతయాకయితోలసత్స్ఫటిక - రుచః ఆవలంబ్య జాలకను ఖో సగ తానుగతి దీ దుకిరణాన దనః = F || అవి భావి తేషు విషయః ప్రథవందనో పిగూసమభవ త్తమ సా! ఉది తేదిశః ప్రకలు ముత్యం మన యడఘమః ధోమ్నిదను రాచకృ షే || 80 ||అవకాశమాశుహృదయే: సుదృశోఁగమి తెవికాసముదయాత్చశి 32 ఫలకా నీవ తేష్వభితోము. హుః ప్రతిఫల సం క్రామణసాంద్రతరం ప్రచురతరం విససార • దసళాణసంక్రమణాది వే భావః • అ త్రేందు భాసాంకపోలా సంక్ర శు సంక్రమణా కైరసంబంధే సంబంధరూపాఠశయోక్తి!! ఉపగూడెతి|| రజనీకరశ్చంద్రఃఅలఘుభిరూర్మి రెవబహుతరం గై రేవభుజైరు పగూఢా ఆలింగితా వెలాయెనతంసవష్టంభవ పీతి భావః - సరితామ ధీశం సము ద్రమపి స్వ భావాడఊభ్యమిలీ భావి-అచుకుభత్ జోభయతిస్మ- కుభ్య కె: శౌచజ్బుపధాయాహ స్వఃఅనం గెనలఘుంగిత సొరంయదవ ఎవ రాగిణ సైషాంగ ఇమచు కుభ దిశ్యర్థఃకి మివ చి త్రంనచి త్ర మిత్యర్థఃల ఊభ్యమఱ్ఱండో భయ తశ్చంద్ర స్యదండాపూపికయా యాడవలో భకతో 3రధాణ పత్తిరలం కొరః, భవ నెతి!! పరిమందతయాఎ కాకి త్వాద సమథః తయాభవ మోద రెషుగృహా భ్యంత రెముళయితఃసు పషుడనః జాలక ష ఖోపగ తాగవాక్షవివర ప్రపిష్టా? అతఎవ లసత్ స్ఫటికయ ప్లీ సంస్ఫాటిక దండా నాం రుగినరుక్ శోభాయెషాం తాః స్ఫటిక దండసన్ని అనిందు కిరణాన వలం బ్యావష్టభ్యోదతిస్థత్ ఉతః. అ ఆద్బోధౌ జ్ఞానయోర భేదవివరాయాం ఉదోనూ ధ్వణ కర్మణీతిపర స్త్రీ పద సిద్ధి అత ఏవా భేదాధ్యవసాయమూలాతిశ యో క్యాస్ఫటిక యష్టిరుచఇత్యుపమాస హకృతయా అవలంబ్యెత్యత్ర అవలం బ్యే వెత్యుజ్ఞానస్య అవలంబన హెతుకత్వో శ్రీ ప్ర త్యాయ్యతణ త్యేతాసాం సంకరః | అవి భావి తెతె మదనోపి ప్రథమంచందొదయాతా తమసా అవిభావితః అలక్ష్మి తఃఇషువిషయో బాణలక్యుంయెనసోభవత్ నూనమిత్యు తైలు - యద్య స్మొదఘర్మధామ్ని శీతక రెఉది తేదిశః ప్రకటయతి సతి అము నామద నెనధను'రాచ కృషే ఆకృష్టంచంద్రోదయపవవ హానుద్దీప కూ మదనస్యాభూదితి భావః! అవకాశమితి || పుష్పధనుః పుష్పధన్వావాసంజ్ఞాయామితివికల్పాన్నానజాదేశః తస్యధనుఃపుష్ప చాపం పుష్పాంతరంచతస్మాచ్చలితో నిస్సృతఃబర్గతఃశిలీశల్యంము ఫొయెషాం తెశిలీముఖాఃబాణాఃఅళయశ్చ-అళివాకౌశిలీముఖావిత్యమరః- తేజం గణ శశినశ్చంద్రస్య ఉదయాద్వి రా సవత్సుక్యం ఉన్మీలనంచగమి లే ప్రాపితే 35 ·8 Aone మామ కావ్య - సవ్యాఖ్యానే, సః 1 కుము వేచపుష్పధను పొధనుషశ్చలతశ్శిలీము ఇగోలభత||80|| కకుభాంము ఖాని సహసోజ్వ లయ దధ ఛాకులత్వష థిక (రళయే ! అది దీపదించురపరోజుహ సఃకుసు మేషుము త్రినయన ప్ర భవః| 8-9 || ఇతనిశ్చిక ప్రియతమాగతయఃసించథి తావుదితవత్యబలా : ప్రతికమకతుణము పచక్రమ రే సమయేహీ సర్వము 3 రీకృతమ్!! 83|| సమమేక మెనదధ తుస్సుతనోగుణ రుహారభూషణమురోజుత టే ఘ సుదృశాంహృదయకుము దెచావకాశం ప్రవేశమాశు ఝటి అలభత ఉభయత్ర ప్ర వెశంలబ్ధ వానిత్యథణ: - అత్రచందోయె కుముద కామినీ హృదయ లేరా ద్వయోరపి ప్రకృతయోశ్మీలీముఖ ప్ర వేశలకు తై కధము యోగా దౌపమ్యావ గమా త్తుల్యయోగి తౌ - ఎక ధమ కొత్వంచాస్యశిలీముఖే- క్లిష్ట పటోపాత్తయోరలి బాణయో రేక త్వాధ్యవసాయమూలాతిశయోక్తి ప్రసాదాదితి సంకరail in కకుభామీతి || కకుభాందిశాంముఖా స్'సహసారుడిశ్యుజ్వ లయన్ను దా సయక్రతయేసుర తాయాధిక కుత్యం తమాకులత్వం ఔత్సుక్యం దధత్ యూనా మితి శేషః అన్య త్రరతయే కొను దేవ్యైఆకులత్వంభ యవిహ్వలత్వం దధత్ అశ్రేః అత్రిమునేః నయన ప్రభవఃఅత్రి నేత్ర 'సముద్భవఃరిపురాణాత్ - త్రినయన ప్ర భవోనభవతి అత్రి నయన స్రభవః - అపరః త్రినయన ప్రభవా ద న్యూదహనో గ్నిరించు:-కుసు మేషుంకానుష దిదీపత్ దీపయతి స్మ దీప్య శాఁచ బ్రాజభా సేత్యాది నావికల్పాన్నోపధాహూ స్వః - అత్ర ప్రకృతెకుసు మేషాదీణ పసం నామ ప్రవధః సంత స్య ప్రతీయుచూ నేన ప్రజ్వల సేన అభేదాధ్యవ సొయా త్తన్నిమి ఇందోది: డ్ముఖోద్భాసనాదిధమణసంబంధౌడపరోయం హనఆత్యపర శబ్దపు యోగ సొమధ్యార్ధహనత్వో స్త్రీలు నరూపక మితిరహస్యం చం ద్రో దో దయా త్కా-మోవవృధేఇతి తాత్పర్యమ్!! ఏవంచం ద్రోదయాఖ్య ముద్దీపన విభావనముక్త్వాత్ఫలచూహ || ఇత తి || 9 త్యేవంసిత దీధి శౌచంద్రమస్యుదితవతి ప్రతి అబలాః స్త్రియఃశ్చితా ప్రియ తమా నామాగతీ రాగమనుయాభిస్తాఃసత్యం ప్రతీకమః ప్ర సాధనంక తుముపచ క్రమిరె . ప్రతిక మక ప్ర సాధనమిశ్య శురు-చ ఎదో బయాలియాగమనం నిశ్చి త్యైనాలంక తుంప్ర కాంతా ఇత్యథః :- తథాహి సమయె కార్య కా లెకృతము నుష్ఠితం సర్వం సకలంక మూ ఉపకార్యుపకారకం భవతి అన్య ధాః ఫల మే వేతి భావః అతనిశ్చిత్య ప్రవృత్తిరాసొంయుకైత్య ధాంతరన్యాసః !! అథ ప్రసాధసవిధి మేవ ప్రపంచయతే || సమమితి || సుత మోః శాంతాయాఃఉ రోజుతటౌ స్తనత టౌగురుశ్లాఘ్య మేక మేవహారమేవ భూషణం సమమ వైషమ్యేణ దధతు: సంహతతయా సంశిష్టతయా ఐకమ ల్యేనచ జని తాంనిర్వివరతాం నిరం ·४४ 6x నవమస్సగణః. టీ తెహిసంహతతయాజని తొమిద మెపి నిర్వివర తాందధతో ః || 881 కదళీ ప్ర కాం డరు చిరోరుత రోజఘనస్థలీ పరిస రెమహతి 1 రశ నాకలాపక గుణేనవధూమణకర ధ్వజద్విరదమాక లయత్ || 8 X || అధ రేష్వల కరసస్సుదృశాంవిశ దంక పోలభువి లో ధ్రరజః 1 నవమంజనంనయనపుక జయోబికాభి దేనశంఖనిహి తాత్పయసః || 84 || స్ఫరదుజులా ధరద శైర్విలసద్ధశ నాంశు కేసర భ సై పరితః | ధృతముగ్ధగం డఫల కై ర్విబభుర్విక సద్భి రా స్యకమ లైః ప్రమదాః!!82 || భజ తెవి దేశమథి కేనజి తరాళ తాంబిరం ధ్ర తాంచదధతో రిదం.సమ భాగిత్వ మేవఘట తే అంత ర్ళెదాంత రాయాహివిషయణాం విషయోపభౌగాః కుచయో స్తదభావాత్ సమశో ధారణంయుక్తమితి భావః!! కదళీతి || వధూళిక దళీ ప్ర కాండరు చిరోరంభా స్తంభగంభీరః. ఊరు రేవతరుర్బం ధనవృత్రియస్మి తస్మి --అత్ర కదళీ ప్ర కాండ స్య సౌందర్యమాతోపమానత్వా న్నబంధయోగ్యవృకు వాచినా తరుగ భైనపునరుక్తిః మహతిజమనస్థల్యేవపరిపరః ప్ర దేశఃత స్మిక్ రశ నాకలాపక ఎవగుణ పాఠః తెనమకరధ్వజామదనః సఎవద్విర దఃతమాక లయత్ అబధ్నాత్ రశ నాబం ధేన జఘనమ తీవమదవోద్దీపకమాసీదిత్య థః - సమ స్తవ స్తువతి సావయవరూపకమ్!! అధ రేష్వితి ! సుదృశాంస్త్రీణామధ రేషు ఓ షెషు అల క్తకరపోలా ద్ర వః - తధాకపోలభువిగండయోశస్థ లేవిశదంశుభ్రంలో ధ్ర రజత థాపంక జమివస యనంనయనపంకజయోః నవన్నూతనమంజనంచ శంఖనిహితాత్పయ సఃక్ష్మీ రా స్నబిభి దేభిన్నం నాభూదిత్యథః:- కమణకర్తరిలిట్ -అధరాదినిహితంలాదురా గాదికంశంఖనిహిత క్షీరవ త్సావణ్యా దాతీయతో వివిచ్య దుగ్రహమభూది త్యథణ : - అత్రయదధరాల క్తకరసాదికంతచ్ఛంఖవిహితం క్షీరమి త్యేక వాక్యత యావాక్యా థె వాక్యార్థ 'సమారోపాత్ అసంభవద్వస్తు సంబంధ వా నా క్యాథల నిఫ్గనిదర్శ నాలం కారః తే నాధరాల క్తకాదీ నాంగుణత ఎక త్వరూపః సామాన్యా లంకారోగమ్య తె-సామాన్యంగుణసా మ్యే నయత్రవ స్వంత రైక తేతిలక్షణాత్ || స్ఫురదితి | ప్రమదాః స్త్రియః స్ఫురంతశ్చలంతః ఉజ్వలాః ప్రకాశాః అధ రాః ఓఎవ దళానిప త్రాణి యెషాం తై : పరీతోవిక సంతః ప్రకాశంతః దశ నాంశవోదంత కాంతయఎవ కేసరభ రాఃకింజల్క పుంజాయేషాం తై ధృతానిము ధానిసుంద రాణిగండాపవఫలకానికణి కాయేషాం తై : ఏక సర్భిరాస్యకమలై ము? ఖారవిందై ర్విబభుఃవ్యరుచన్ అ త్రాస్యకమ లై రితిరూపణాతీ మదాపవస రస్య ఇతిసిధైరేక దేశవతి: సావయవరూపకం- ఆస్యకుము దైరితిపా రెకుముదస్య ముఖోపమానత్వంకవిసమయవిరుద్ధమి త్యే కావలి కారః | (5) || ·ము మాఘకాజ్యే - సవ్యాఖ్యా నే. తస్తదను ప్ర వేశమథవాకుశలః ! ముఖమిందురుజ్వలక పోలమతః ప్రతిమాచ్ఛ లేన సుదృశామవిశత్ || 80 ధ్రువమాగ తా : ప్రతిహణంకి 9 నెను ద నేషవఃకుచతి లేదు హతీ 1 ఇత రాంగవన్నయదిదంగరిమగ్లపి తాచలగ్నమగను తను తామ్|| BF నమ మోరమా స్వ పివి శేషవిదాం నిరచేష్ట యోగ్య యోగ్యమిద మెతదితి 1గృహ మేష్యతి ప్రియు తమేసుదృశాంవ సనాంగరాగసుమనస్సుమనః || 10 || వపురస్వలిప్తపరిరంభ సుఖ భజ తెలి ?! అధి కేన ప్రబ లేనజితోపి దేశం దేశాంతరంభజ తె-అథవాకుశల శ్చే త్ - తదను ప్ర వేశంత స్య ప్ర బల స్య అనుసరణఁభజ తెత మేవ శరణతయా అను ప్ర విశ్యజీవ తీత్యధణః - అతో హెతోరిందుశ్చంద్రః ఉజ్వ లౌకపోలౌయస్యత ది తెము ఖ స్య ప్రతిబింబగ్రహణ యోగ్యత్వో.కె.పదాథః హెతుకం కావ్యలింగమలంకా రః . సుగ్మశా॥ స్త్రీణాల ముఖం ప్రతిమాచ్ఛ లేనప్ర బింబవ్యా జేనఅవిశత్ - ప్రవి స్ట: అత్రము ఖేనజితఃతద్భీ త్యాత దేవాను ప్రవిష్టఃసావొచ్చంద్ర ఎవఆయంన ప్రతి మాచంద్ర ఇతిఛలశబ్దాత్ ప్రతి తెగిఛలాదిశ భైర సత్యత్వ ప తిపాదనరూపోపహ్న వాలం కారఃపూర్వో కకావ్యలింగ సా పేక్ష ఇతి సంకరః. తేనక సోలయోఃలోకో తరం లావణ్యందపః శౌపష్యంచ చ్యజ్యర ఇతిఆలంకా రేణాలం కారధ్వని: రూ ధ్రువమితి || మద సెష,హోమన్మకశ రాశివఃహతికరి నేకుచత తే) ప్రతిహతిం ప్ర తిఘాతం ఆగ తాః ప్రాప్తాః ధ్రువంయద్య స్మార్గ రిమ్లా నిజభ రేణ గ్లపితంక శీతం అవలగ్నం మధ్యంయేనతత్ - ఇదంకుచతటం ఇతరాం గేసతుల్యమిత రాంగవత్ • తెనతుల్య మితివతి ప్రత్యయః - తను తొంకార్శ్యం నాగమత్ నాభజత్ • పుషాది సూత్రేణ రజో దేశః-తతో మద నేషుపొ రౌత్ కుచాటు క్తం అఖిలం అంగనా నాంఅంగంకృశ మాసీదిత్యథఃః - అత్ర కారిన్య స్య ప్రతిహత హెతు త్వాత్ - కా వ్యలింగంతద పేక్షయాకుచయోః కాశ్యాళ భావ నిమి త్తాన్మద నేషు ప్రతిపూతో ③కు ణా త్కా-వ్యలింగ సంకీర్ణా గుణ భావనిమి త్తా క్రియా స్వరూపో ④ SRI నేతి || ప్రియత మేనాయ కేగృహం సదన మేష్యత్ ఆగమిష్యత్ సతి • ఇణాలు టస్స ద్వే తిశ శ్రాదేశ:-విశేషవిదాంతా దేశః-విశేషవిదాం తారతమ్యవిదాంవి వేకి నామ "మ పీత్యథః- తఎవసుదృశాం సమ్యద్దర్శినీ నాం స్త్రీణాంమనఃక తృణమ మోరమా స్వపివ సనాం గరాగసుమనస్సువస్త్ర గంధమా ల్యేషుఇద మెత దితి ఇదంపురోవతి వ స్తుఎతదితి వసనమితి అను లేపనమితిసుమనసఇతి చవి శేషాళా రేణత ధాయోగ్యమస్మాకంధా రణాహణ మితిచననిర చేష్టననిరధారయల్ ప్రి యాగమనహషాం తి రేకాదితిక ర్త వ్యతామూఢమభూదిత్యథః:- చినో తేలుఁ జితజ్ • బ్లెస్సిచ్ • • బ్లెస్సిచ్ • సార్వధాతుకా ధః ధాతుకయోరితీగుణ హహః -త్ర సంచారీ-నిశ్చయ సం బం ధైర్య సంబంధౌ ] రతిశయోక్తిః - సుమనస్సుమనఇలియమకవి శేష శ్చేతి సం సృష్టి :. * ·నవమస్సగజు. వ్యవధాన భీరుకతయానవధూళి 1 క్షమమస్య బాడమిద మెవహీ యల్షియ సంగ మేష్వనవ లేపమదః|| 10 ||నిజపాణిపల్లవతలసల నాదభి నాసికావివరముత్పతి తై : అపరా పరీక్యుశనకై ము ము దేముఖవా సమాస్యకమలశ్వసనై 8 || N_sis ధృ అది వాసవయసాచపురఃపరిపూణః మండలవికాసభృతి | హిరుధామ్నిదపణత లే చముహుః స్వముఖ శ్రియంమృగదృశోదదృశుః || MB || అధిజానుబాహుముపధా యనమత్కరపల్ల వాపి జాతకపోలతలమ్ | ఉదక ంరికంఠపరివతీ కల స్వరహీన గాన వపురితి!! వధూః స్త్రీ పరిరంభ సుఖవ్యవధాన భీరుక తయా ఆలింగనసుఖవిచ్ఛేడ భీకు త్వేనక్రుకన్నపివ క్తవ్య ఇతిఖియః క్రుకణ ప్రత్యయః వపు నాణ స్వలి ప్త నానులి వ్ర వతీ అంగ రాగమాత్ర వ్యవధానమ.పి. నా సహత ఇత్యథఃః - లింప తెపిక తః రిలుజీత జ్ -త థాహిఅదోవపుః ప్రియ సంగమేషు అనవ లేపము లేపనం అగర్వం చేతియత్ • అవ లేపస్తుగ ర్వెస్యాల్లెప నేభూషణేపి చేతివిశ్వ:- ఇదమనవ లెపత్వ మెవఅస్యవపు పో బాఢం భృశంశుమంయు క్తంహి- శేషాను ప్రాణితో థాంతరన్యాసః|| xn నిజేతి || అపరా స్త్రీ నిజపాణిపల్ల వతల స్య స్వపాణిపల్లవ ప్ర దేశ సంస్థల నాద భిఘాతాత్ అభి నాసికావివరం నాసొరంధ్ర . ప్రతిఉత్పతి శ్రీ : ఆస్యకమఆశ్వస నై ముః ఖచూరు తై :ముఖ వాసంముఖవా సనాంశన కై: పరీత్యముము దేసంతు హే.ఇయం వాసకసజ్జికానాయికా|| విధృత ఇతి II దివాఆకా శేన సవయసొసమానవయసావయస్య యాచపురో గ్రేవిధృ తెధారి తేపరిపూణ? నుండలవి కాసంబింబశోభాం బిభ్మణ తితద్భృత్ , తస్మై కొహిమధామ్నిచం దెదపజాణత లేచమృగదృశః స్త్రియః స్వముఖ శ్రియం పూర్వత్రో పనూనభూ తాంఉత్తర త్రో ప మేయభూ తాం చేతృథణః - ముహు దః దృశుఃజ్ సమ్యపరీ TTథ - మితి భావః అ శ్రావ్య క్రియోన్యత్రా సంభవా చ్చం ద్రౌతత్సదృశీమితి సొదృశ్యామ్ పాదసంభ ఎద్వస్తు సంబంధాన్ని దశః నా-త ధామచంద్రగపణ యోద్యుః సవయసోశ్చయథా సంఖ్యమన్వయాగ్యథాసం ఖ్యాలం కారశ్చ - తదుభయా పేక్షుయాచంద్రదపఠాణయో ముః ఖ శ్రీదర్శన. న త్వేన ప్రస్తుతయో రేనౌపవ్య స్యగమ్య త్వా త్తుల్య యోగి తేతి సంకరః || 13 అధిజాన్వితి || నమిక పొలాపః ణాయ ప్రహ్వీభవతిక రపల్ల వెపాణిపల్లి వెఱపిణతం నిహితంక సొలతలంగండస్థలం యస్యతం బాహుం అధిజాను జానుని విభక్త్యధే వ్యయీ భావః - ఉపఛాయనిధాయకూపణ రెణజానున్యవష్ట భ్యైత్య థః కం తెపరివతజాత ఇతికంఠపరి వతి?-నతుము”చ్చారితమిత్యథః - కలమ వ్యక్తమధురం స్వరహీనం తారధ్వనిశూన్యంప డ్డాది స్వరాభివ్య క్తిహీనం వాయ "జ్ఞానంతత్పరయాత దాసక్తయామందకండె నైవ గాయం త్యెత్యథః కాలకే ·మాఘగా వ్యే - సన్యాఖ్యాని, పపరయారయా || 8 || ప్రణయ ప్ర కాశ నవిదోమధురాఃసుతరామ భీష్ట జనచిత్త హృదః | ప్రజీఘాయ కాంతమను ముగ్ధతర సగుణీజు మొదృశః నాథ సఖీః || 12 II నచ మేవగచ్ఛతియ ధాలఘు తొంకరుణాంయ ధాచకురు తె సమయి! నిపుణంత థై నముపగమ్యవ దెరభిదూతి కాచిదితి సందిది #!/2 || దం:ు తాయమానపరయా పర యాత్వరితంయయావగది తాపి సఖీ ! కిముచోది తా : ప్రియహి తాథః కృతఃకృతి పాథఁ మితభావః అయంచ ఉత్కంఠాను భావః - అపరయా స్త్రీయా ఉదక cఈ త్కంఠితం ప్రియ సంగ మోత్సుక తయా యాస్థితమిత్యథ : - భా వేలుజి • చిణోలుక్ అత్ర కాలాతు మత్వ లక్షణమౌత్సుక్యం సంచారితన్ని బంధనాత్ సీయోలంకారః పరయాపరయేతి - యముక ఏ శేష శ్చేతి సం సృష్టిః ఎషావిర సూత -08 తా- చి రయత్యవ్యలీ కేతువిర సూత్కంఠి తోన్మ నాఇతిలక్షణాత్ || ప్రణయెతి || అర ప్రసాధనానంతరం ముగ్ధతరోత్యంతం కాను మోహిత స్త రుణీజనః ప్రణయ ప్ర కాశ సని దోను రాగవ్యంజనచతురా ఇత్యథః మధురాఃమ ధుర భాషిణీః అన్య త్ర రమ్యాకృతీఃసుత రామ భీష్ట జనస్య ప్రియజన స్యచి శహృదః మ మోహారిణీః సఖీః దృశ్కన కాంత మనుప్రియమనం ప్రతి ప్రజిఘాయ ప్రేషిత నా హిమో తేలికాట్ - ఇవేన సహ సమాసవచ నాదృశం వేతి సమాసగాఫూ లోపమాతయా సఖీ నామాప్తత్వాంతరంగత్వ కార్యదక్షిణ త్వా దివ్యం జనాద లంకా రణవస్తుధ్వని!! అథ చిన్నాయి కాదూతీంవాచికమనుశా ||న చేతి ! * మేగయితః మ యియథొకరుణాందయాంకురు తే - యధాలఘు తామల్ప తొంచ నావగచ్ఛతినమ న్య తేఎనం మెదయితం ఊపగమ్య ప్రాప్యత ధానిపుణంకుశలం- వ దేశ్ ధ్య థె పా ధః నాయాం వాలిజ్ ఇతీతంకాచిన్నాయి కాఅభిమాతి లక్షణెనాఖీత్యభిలక్షణే వ్యయీభా వేసపుంసకహస్వత్వం సందిది శేసందిష్టవతీ - కతూ రిలీట్ స్వరి తే త్త్వాదాత్మ నేపదం-నాయికాతుకి లహాంతరితా* మోపొత్కాంతంప రాణుద్య పశ్చాతాప సమన్వి తెతిలక్షణాత్ || దయి తాయేతి||మానపరయా అభిమానవ త్యాఅతఎవాపరయా నాయికయా అగది తాపిదయితమానయేత్యను కాపీ సఖీదయి తొయ దయితమానయితుం కి యాణోః పపదస్యకమఃణి(నిన్మతిచతుర్థ-త్వరితంశీ ఛంయయా- అన్యథా మరణశంక యేతి భావః-త ధాహిశోభనంహృదయంయేషాం తేసుహృదఃమి త్రా **సుహృద్దుహృణ దామి త్రా మిత్రయోరితినిపాతః - చోదితాః ప్రేరి తా'స్సం ఈ-సుహృదాం ప్రి యోహృద్యఃహితః శ్రేయస్కరశ్చయోఘః-తంకుర్వంతీతి ప్రి యహి తాథః కృతః కృత మేషామ స్త్రీతికృతినః కృతకృత్యాభవంతికిం.కింతుచోద ka ·నవమ స్సగణం, నోభవంతిసుహృదస్సుహృదామ్ || 1 2 || ప్రతిభిద్యకాంతమపరాధకృతంయది తా వదస్యపున రెవమయా! క్రియ తేనువృత్తిగుచి తై వతతఃకలయెదమానవ ససంస ఖమామ్!! (Ull అవధీర్య ధైర్యకలి తొదయితంవిద గె గోధమథ తెన సహ | తపగో ప్య తెకిమివక తుణమిదంన సహాస్మి సాహ సమసాహసికీ!! AFT|| తదు పేత్యమాస తము పొలభ థాశికిలదోషమ స్యసహివిగ్మ వంమ్ | ఇతి సం ప్రధార్యరమణాయ వధూర్విహి తొగ పివి ససజం సఖీమ్ ||LO!! నను సంది శేతి సుదృశోదితయాత్ర నాంవి సై వకృత్వాకృతినంతా భావః-అర్ధాంతర న్యాసః - నాయి కాచపూర్వవత్ | అథకాచిత్కలహాంతరి ఆకాంతం ప్రతితి భిదూతు సందేశతి ప్రతిభి ద్యే త్యాది|| అపరాధకృతం ఆగస్కారణం కాంతం ప్రియం ప్రతిభిద్యని రాకృత్య- పున మణయైనా స్యానువృత్తిరనుసరణం క్రియ తెయది తావదనువృత్తిరను సరణం ఉ లైవయోగ్యా-పతి వ్రతానాం ప్రా శాశ్వరచిత్తాను వృత్తేభణమణ త్వాదిత భా వః - కింతు హెసఖతతో నువృత్తేః మామమానమనసం అభిమాసహీనచిత్తాంకల a యేత్ ను న్యేత!! తహిళా అలాఘవాయ విగృ హ్యైవస్థీయ తాంత శ్రాహ॥ అవధీ గ్యోతి! అథ అ సంతరం ధైర్యకలి తాకలిత ధే ర్యాసతీ అహం • వాహితాగ్న్యాదిప్వితి నిష్ణా యాఃపరని పాతః దయిత, అవధీర్యతిరస్కృత్య, తేన సహ ప్రియేణ సహపరోధం విద ధేక రోమి చేత్ -రఛా తెఃకతః రిలట్ తజ్' - హేసఖిత వకిమివ గౌప్య తెనిగూ హ్య తెనకించిదిత్య ధణు-కింతుక థ్యతఏ వేతిక థయతిచ- సహసాబ లెనవతంతతి సాహసికీ • ఓజస్సు సంభ స్తమ సఇతిరక్ -సొసభవతీత్య సాహసికీ- అహమితి శేషః-ఇగం సొహ సవిరోధాచరణ కూపంసాహసకృత్యంక ర్తుం* శకధృ షె త్యా ది నాతుము? -సహత ఇతి సహా సమ-పచాద్యచ్ -నాస్మి అత్రాసాహసిక త్వస్య వి శేషణగ త్యాసాహసాసహన హేతువ్వొకే పదార్థ హెతుకం కావ్యలింగమ్ || తహిః కిమత్ర కార్యమతఆహ || తదితి || త త్తస్మాత్తంవల్ల భంఉ ఉత్యమాస్మో 'పొలభ థాఃనోపాలభ స్వతదోషంనగణయేత్యర్థః - స్మోత్త రేలజ్ చేత్యు పాజ్పూ ర్వాల్ల ఫౌలః జ్ •నమాజ్యోగ ఇత్యడాగమ ప్రతి షెధః - నను సాపరాధఃక థంతో పొలభ్య స్తతాహ-వయమ స్యదోష షంఅపరాధంనవిద్మకిల అజానా నాజవతిష్టా మృత్యర్ధః కార్యాథిక నకుతో గర్వ ఇతి భావః• విదోలటో వేలిమసోమా దేశః-2 తిసు ప్రధార్యనిశ్చిత్య-వధూ ర్నాయి కావిహి తాగ సేకృతాపరాధాయాపి రమ కొయ ప్రెయ సే క్రియాగ్రహణాచ్చతుధీక . సఖీ విస సజ ప్రజిమాయ-విరహా 'సహిష్ణుతయేత్యర్థి ఎషాక లహాంతరితా సౌఢాచ । నన్వితి తి॥ నను హే సాయి కే సందిశ సందేశం బ్రూ హీత్య దితయాదూత్యోక్ష ·మాఘకా వ్యే - సవ్యాఖ్యానే. పయానకించనకీలా భిద గే ! నిజమైడి మందమనిశంనిశి తై కృశితం శరీరమశరీరశ రై !!! Lof! బ్రుప తెస్మ దూత్య ఉప సృత్యనరాన్నరవత గల్భవః తీగర్భ గిరః ! సు హృదథక్ మిహితమజిహ్మథియాం ప్రకృ తెర్విరాజతివిరుద్ధమపి|| -- || నుమరూ సకీ మహరగద్భువియ పదను ప్ర సక్తహృదయేయమిత | త్వయివత్సరాదివ నిర సదయస్సుత గాండీ ణోతిఖలు తాంమదనః||2-3 || తపసాక ధాసుపరిఘట్టయతిశ్ర - సదృశా నాయిక యాక త్ర్యాత్రపయా హేతునా కించన నాభిద ఢీల నా భిహితంఖలు కింతునిశి తై రశరీరశ రైరనంగ బాణె : అనిశంకృశితం కృశీకృతంకృ శశబ్దాత్ *త త్కరోతీతిణ్యం తాత్కమణణి క్తః ణా విష్ణవద్భా వే • రఋతోహ లా దేఁ ఘోరితిఋకారస్య రేఫా దేశః నిజంశరీరం - మందమై & ఈ క్షితం- ఏ షాచకలహాంతరి తామధ్యమాచ. త్రపయానిజహృదయానభిధానాన్ని జశరీ రేకు శాస స్వావస్థాని వేగ నాచ్చతుల్య లహౌస్మర త్వావగమాదితి - ఇయంచపంచదాకా ర్మ్యాఖ్యాకామావ స్థా-దృజ్మనస్సంగ సంకల్పౌజాగరఃకృశ తారతిః ప్రేత్యాగో న్మాగమూర్ఛాం తాఇత్యనంగదశాదశ !! ఇష్టం నాయి కాభిరుపదిహదూత్యశ్వకీమకుర్వన్నత ఆహ!! బ్రువత ఇతి || ప్రగ ల్భాఃదృష్టాః మతిగర్భాః ప్రతి భాగర్భేయాసాం తాశ్చ గిరోయాసాంతాః దూ త్యిన రాన్పురుషాక్ ఉపసృత్యగత్వానరవత్ నరై ఇపుంభి స్తుల్యం* తెనతుల్యమి: తివతి ప్రత్యయః - బ్రువ తేస్మ ననై తావ = వైయాత్యందూషణమి తెఅర్థాంతర న్యా సేవాహ-సుహృదథ: మితి- త థాహి- అజిహ్మ ధియామకుటిలబుద్ధీ నాంసం బధి సుహృ దేసుహృదార్థంమి త్రార్థం* అర్జెన సహనిత్య సమాసః సర్వలింగ తా చే 3వ క్తవ్యా ఈ హితం చేష్టితం ప్రకృతేః స్వ భావాత్ విరుద్ధం స్వ భావవిపరీతమ రాజు శోభ తే-తస్మాన్నధాష్ట్యందోష ఇత్యర్థ !!! అన కాచిదూతీకం చిల్షియం సప్తభిః ప్రార్థయతి ||మ మేత్యాదియఃపురుషః భువీమను రూపకీతిం సౌందర్య ప్ర ధామహరత్ - ఇయంతతి యాతడను ప్రస క్తహృదయాత స్మి న్నాసక్తచిత్తేతి హెతొ త్వయిముత్స రాదివమద మోనిర స్తద యోనిష్కృపస్సకా తాంత్వత్ యాంసుత రాంజ్ణాతి క్షపయతిఖలు . ఎ తేన కార్శా ్యవస్థా కాలత్ర సాక్షాత్ప్రతి పక్షు భూత నాయక పీడా సమర్థ స్య వదనస్య తదీయ నాయి కాపీడ నా క్యా ప్రత్యనీ కాల? కారః - సచత్వయి మత్సరాది వేతి హె తూ స్త్రీ నాపిత శ్చేతిసంకరః; బలినః ప్రతిపక్ష స్య ప్రతీకా రేసుదుష్క రేయ స్తదీయతిరస్కారః ప్రత్యనీకంతదుచ్య తేజం! త వెతి || సాత్వతియాతవక ధాసుగుణకీతః నేషుముహురంగుళిము కౌనఅం గుళ్యగ్రెణ గ్రెణశ్రవణం త్ర వివరం పరిఘట్టయతి-ఆస్ఫాలయతీతియత్ -య ఎదృచ్ఛ 43 ·|| నవమ స్సగ::. వణంయదంగుళిముఖేన ముహుః 1 ఘన తాంధ్రువంనయతి తెనభవచుణ పూగఫూ తమ తృప్తశయా!!! 4 8 || ఉప తొప్యమానమ లఘూప్లిము భిశ్వసి తై స్పీ తేవగ స రోజగృశి : ద్రవ శాన్న నెతుషధరంకును తెనన నాగవల్లి డళ రాగిరసఃl/Lni! “ధ లిస్పుటంగ ప తెరిషవఃశిత తాల యడుప్పలపలాశదృశః! హృదయన్నిరంతరబృహ ్క రిన స్తనమండలావరణము వ్యభీడx || LL || కుసునూదపిస్మీశ దృశస్సుత రాఁసు ఓ యేత్ శేషః- తెనపరిఘట్ట నెనభ ఎగ్గుణ పూగపూరితం శ్రవణం అతృప్తతయా తావ ఛుణ గ్రహణేనఅసంతుష్టతయాఘన తాంనయతి - బహుతండులమా నాధE 01 (దివత్ భూయోగుణ ప్ర వేశాయసు శ్లేషయతీత్యర్థః - ధ్రు పమిత్యు ③ - యాంఅత్రకండూతి సదనా ధైశ్రోత్రఘట్ట నెఘన తానయ నార్థత్వము ③ ఉపేతి || అలఘురంత స్సంతా పొదధిక ఉష్ఠిమా ఉష్ణ త్వంయేషాం తై : శ్వసి తై నిశ్వాసైః ఉపతాప్య మానండహ్యమానం సి తేతర సరోజదృశో నీలోత్పలా ర్యూ: అధరంనవ నాగవళ్లిదళా నాం తాంబూలవల్లిప త్రాణాం రాగరసోరంజక ద్రవోద్రవతామా ద్ర తాం నేతుంనక్షమ తెనశక్నోతి-ఎ తేనజ్వ రావత్తార వత్వ సంబం ధైద్య సంబంధో సంబం ధేలసంబంధ రూ పాతిశ యోగా 9 :- స్వతస్సి ధ్రకవి ప్రొడో క్తిసిద్ధాతిశయయోర భేదాధ్యవసాయ ఇతిరహస్యమ్!! దధతీతి!! రతిప తెమః దనస్య ఇషవఃశ రాఃశిత తాం నై శిత్యండధతిబిభ్ర ప్ఫ టమిత్యు ప్రేE.యద్యస్మాన్నిరంతర నీరంధ్రం బృహత్క ఠినంయత్ స్తనమండ లంత దేవావరణంవమళయస్యత త్తదపి- ఉత్పలపలాశ దృశః ఉశ్పలా ES:హృ దయంచి త్తమభిదకా భిందంతీ స్మ. భిదేలు జి* ఇరితో వే బ్లేజా దేశః-సావరణము పిభిన్నమి విరొధాజ్ఞాపి తెయం స్మరశర నైశిత్య ③6 - తయాచరంధ్రా న్వేషి షిణా కా మేనపీడ్యమా నాయాః తస్యాస్త్వద్విర సజీ: తసంశయఃమా పొదయతీతివ స్తుద్యోత్య తె! కుసుమాదితి || స్మితదృశః స్మేరాజ్యః అంగంకుసుమాదపిసుతరాంసుకుమా రం మోమలమితి ఇదం కామలత్వం అపర థాలిన్య ధానభవతి-కింతు సత్యమె వేశ్య థః - కుతిఃయద్య స్మాత్కుసు మేషురకరుణఃనిష్కృపస్సక్ ని జై ర్విశిఖి :కుసు మై రెవేశ్యర్థః :-కరుణం దీనంయథాత థా అనిశముత్తపతి తాపయ యతీత్యర్థః. తపతిర యంభౌవాదిక: సకర్మక • కుసుమాధిక సౌకుమార్యాభా వేకథంకుసుమైః పీడ్యతణ తికుసుమాధిక సౌకుమార్యగుణోత్పై కు నాపర థెతివ్యంజక ప్రయోగా ద్వాచ్యా విష తామితి || అప క్రియయావిపరీత ప్రయో గేణని షెవితం ఉపయు క్తం సర్వమ మృతవ పేతి భావః-విష తాంవిషవదహితత్వం సము పై తత్యర్థః అదఃఇదంవిషత్వం సత్యం ధ్రువం - అమృత స్రుతఃసుధా స్రవిణ్యాపి స్రవ తేః క్విపితుక్ - హీనుర ·మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. కుమారనుంగమిలీ నాపరణా, అనిశంని జైరకరుణఃకరుణంకును మెషురుత్తపతియ ద్విశిఖై 9t_2 ||విష తాంని పెవితముప క్రియ యాసము పైతి సర్వమితి సత్యమదవికి అమృత స్రుతో పివిరహాగ్భవతోయడమూందహంతిహివ రశ్మిరు చ?|| LU|| ఉది తం ప్రియాం ప్రతి సహాదణమితి శ్రదధీయత ప్రియత మేనవచః | విది తెంగి తేపిపు రఎవజ సెసపదీరి తొఃఖలులగంతగినః||2F | దయి తాహృతస్య యువభిమ నసఃప రిమూఢ తాముపగ తై : ప్రథమ మ్ ! ఉది తేతత స్సపది లబ్ధపదై శిక్షణ దాక రెనుపది భిః ప్రయయే || 20 ||నిపపాతసంభ్రమభృతశ్న వణాదసిత భ్రువః ప్రణది తాళికు శి రుచఃచంద్ర పాదాఃభవతఃవిరహా ధైరో :-త్వయావి నా సేవ నాదిత్యథః :- అ మూంత్వతీయాంగహంతీయా: పూర్వంత్వయా సహ సేవ నాదాహ్లాదయం 3 తిభావః-ఎ తెనవిషయ ద్వేషరూపా అరత్యవక్షావిశే షెణసామాన్య సమథణన రూ.పోథాంతరన్యాసః ఉదితమితె! ప్రియాం ప్రతి ప్రియా ముద్దిశ్యహృదయ స్వేదంహాదణం ప్రేమ ప్రేమా నా ప్రియ తాహాదణం ప్రె మేత్యమరః త స్వేదమిత్యణ త్యయః హృ దయ స్యహృల్లేఖయడన్లో ష్వి హృదయ స్యహృదా దేశః - సహాదణంస స్నే హమిత్యుదితము క్తంవ దేశికమణి క్తః*వచి స్వపీ త్యాదినా సంప్రసారణం-వచః దూతే వాక్యం ప్రియత మేన ఆగధీయత-విశ్వసిత దధా తెఃకమః ణిలజ్ , శ్రదం తరోరుపసగణ వద్వచనాత్ శ్రచ్ఛబ స్య ప్రాకయోగః - హియస్మాత్పురః పూర్వ మేవవిది తేంగి తేవిదిత పరాభి ప్రాయేజనే - ఇందితంహృదతో భావణతి 'సనః-ఈరి తా: ఉక్తాః గిరః సపదిలగంత సజ్జంలేఖలు- స్వయం ప్రియాహృదయ వేది త్వాత్స్వబుద్ధిసంవా దేవదూతీక ధితం ప్రియాయాః విరహదుఃఖం సద్యోవి శశ్వా సేత్యథఃః అర్థాంతర న్యా సః.' ఏషాకలహాంతరి తా - అతపవాశ్రమానా ఖ్యోవిప్రలంభశృంగారః పూర్వానురాగమా నాఖ్య ప్రనాసకరుణాత్మ నా - వి ప్రలంభశ్చతు దైత్యు క్తమ్ !! దయి తెతి || ప్రథమంచం ద్రోదయాతాక్ పరిమూఢ తాంనిజమనః ప్రస్థా నమాగాణ నభిజ్ఞ తాంఉపగ తైస్తతఃపశ్చా. త్ కుణదాక రెనిశాక రెది ఉది తే సతిల ఖప దై దృష్టచోరపరచి హ్నేః అత ఏవదయి తాభిఃహృత స్యాకృష్ణ స్యాపహృత స్య చమన సఃఅనుపదిభిః అన్వెష్టృభిః అన్వి వ్యద్భిరి వేత్యథఁ : - అత ఎవగమ్యో ① ప్రా గవలంబిత ధైర్య త్యాగనిమిత్తా • అనుపద్య స్వెష్తిని పొతః అన్వె హనుపదీ ప్రో కణతి వైజయంతీ • యునభిః ప్రయచ్ ప్రయాతం, తే ఖాజా వేలి త్రోక్తపరాన్వేషణో క్షయాయూ నాంచోర గ్రాహిభిః ఉపమా గమ్యత అత్యలంకారేశాలం కారధ్వ నిః || - ·13 నవమస్సగణః. లమ్ ! డయి తావలోకవిక సన్నయన ప్రసరప్రణున్నమివ వారిరుహమ్ || 20 ||ఉప నేతుమున్నతిమ తేవదివంకుచయోర్యు గేనతర సాకులి తామ్| రభస్మోతాముపగ తస్సహసాపరిరభ్యకశ్చనవధూమరుధత్ || 2 all అను దేహమాగతవతః ప్రతిమాం పరిణాయక స్యగురుముద్వహతా | ముకు రేణ వేపథుభృతోతిభ రాత్ కథమప్యపా తినవధూకరతః|| 23 || అవనమ్యవడు సినిమగ్నకుచద్వి తయేన గాఢముపగూఢవ తా అథయూ నాం ప్రియా గృహ ప్రాప్త్యనంతర వృత్తాంతంవణః యతి||నిపపా తెలి || సంభ్రమభృతః ప్రత్యుత్థాన సంరంభిణ్యాః అసిత భ్రు వోంగ నాయాఃశ్రవ ణాత్కచోఁత్ - ప్రణది తాళికులం కూజదళిపుంజం * ఉపసగాణదసమా సెపె గొప దేశ స్యేతిణత్వం వారిరుహంశ్రవణోత్పలం దయి తావలో కేన ప్రియదగ్మ నేనవిక సతో విస్తారంగచ్ఛతోనయనస్య ప్రసరణ ప్రసారణ ప్రణున్నమివ ప్రేరి తమివ-పూర్వవజ్ఞ త్వం-నిపపాతతథాసం భ్రాంతమిత్యర్థ: అత్ర సంభ్రమ హే తుక స్యకఠోత్పలపాత స్యనయన ప్ర సర హెతుకత్వము త్రైడ్య తె ఎషాహృష్టా ॥ ఉప నెతుమితి | సహసోపగతఃహ ఠా దాగతఃకశ్చనయు వాఅత ఎవరభ సేనొ జ్ఞతాంఅతపవోన్నతిమ తాకుచయోర్యు గనక త్రా = దివమా శాశం ఉప నేతుమి వఊధ్వణము తైప్తుమి వెతిఫలో తైల ఉత్థాననిమిత్తా న్నత్యగుణ నిమి త్తా. తర సాబ లేనఆకులి తాం వ్యాక్షిప్తాంవధూం ప్రియాంపరిర భ్యారుథత్ రుద్ధవా ఉప వెశిత వాణఊద్వాం జపాన్ని వారిత వానిత్యథః:-గు థెలు: జి * ఇరితో వేతి ఛే ర్వికల్పాదజా దేశ ః ఎషాహృష్టారోమాంచాడ్యను భావవలీ | అను దేహమితి || అను దేహం దేహస్య పశ్చాత్ • అవ్యయంవిభ క్తిత్యాదినా పశ్చాద థెణ వ్యయీభావః - ఆగతవతఃపరిణాయక స్వపరిణేతుః వోడురిత్యథ : నయ తేణ్వుల్ ప్రత్యయః * ఉపసగాణ దసమా పిశోప దేశ స్యేతిణత్వం - గురు పూజ్యాం భారవతీంచ ప్రతిమాం ప్రతిబింబముద్వహ తాపశ్చాత్ స్థితస్యా పితదాభిముఖ్యా దితి భావి-ముకు రెణదపణ ణేనక తా- దపః ణెముకు రాదర్శా విత్యమరః- వేపథుభృతోనవోఢతయాభయశృంగారాభ్యాంకంపమానాదతిమా తొభరోయస్యతస్మాదతిభరాత్ ప్రతిబింబగురుముకుర ధారణాదితి భావః - వ ధ్వాఃనవో ఢాయాఃకరతః పాణితలాత్ • పంచమ్యా స్తసిల్ - కథమపి నాపాతి నపతితంమహ తాయ త్నే నావధారిత ఇత్యర్థ:- భా వేలుజ్ - ఏషాముద్ధాఅత్రవధూ కరస్య భారాసంబం ధేపి సంబంధౌ కెరతిశయోక్తిఃగురురితి`హైక్లాపి తేసంకరః అవనమ్యెతి || అవనమ్య గాఢమత్యంతముపగూఢవతా ఆగేష్టవ తాఅతఎవవత సినిమగ్నకుచద్వితయైనలగ్న స్తనయు గ్మెనదయి తేన తత నెచల ఉద్ద చ్ఛకొరశ నాయాళిక లఃకింకిణీరవోయస్మి శాతద్య థాత థావధూళి ప్రియా ఉదాసి ఉదస్తాఉ బం - ·కళా పగతౌగళి 'మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. దయి తేనతత్ప్రణచలద్రశ నాక లకింకిణీరవము దాసివధూః || 28 ||క రరుద్ధనీ విదయితో గళితంత్వ రావిరహి తొసనయా ! క్షణదృష్టహాటక శిలా సదృశస్ఫురదూ రుభి త్తివ సనంవవ సై || 2x||| దధానమన్వగుపగమ్యదృశాబ్రువ తేజ నాయవడకో యమితి | అభిధాతుమధ్యనస సేనగిరాపుల కై : ప్రియంనవవధూన్యఁ గదత్ || 22 ఉదితోరుసాదమతి వేపథుమత్సుదృశోభిభతృణ విధురం (పయా | వపు రాదరాతీ శయశంసిపురః ప్రతిప త్తిమూఢమపి బాఢమభూత్ ||22|| పరిమంధ రాఖిరలఘూ ఆప్తా అస్య తెఃకమః ణిల్యు - ఎషాహృష్టారోమాంచాద్య ను భావవతీ స్వభావో కిరలంకారః 28 " క రెతి !! దయితో పగతౌ ప్రియాగమ నెసతి అత ఎవత్వ రావిరహితాసనయా 'వెగత్య క్తపీఠయా ఉజ్ఞతయేత్యథణః - కయా చిదితి శేషః అతఎవగళితం స్ర స్తంత తఎవక రరుద్ధనీ వికరగృహీతబంధనవసన క్షణదృష్టహాటక శిలా సదృశీ కించిద్దృష్ట హేమశిలా ప్రతిమాస్ఫురం తీఊరుభిత్తిరూరు ప్ర దేశీయస్మిన్కమఃణి తద్యథా తథా - హిరణ్యం హేమహాటక మిత్యమరః- వన సెఆచ్ఛాదితం-వ సేరాచ్ఛాద నా 'థ్యాత్కర్మణిలిట్ -ఊరుర్భి తిని వెత్యుపమిత సమాసఃఅలోపమయోస్సం సృష్టిః! పిదధానమితి || నవవడూర్ననోడా అన్వక్పశ్చాదుపగమ్యాగత్య దృశౌనె ③ పిదధానం ఛాదయంతం ప్రియంఆయందృష్టిచ్ఛాదక ఇక శివ డెతె బ్రువ తెప్పచ్ఛ తేజ నాయ సఖీజనాయగిరావాచా అభిధాతుంవ క్తుం నాధ్యవ ససే మోత్స హేలజ్జయే - తిభావః అధ్యవపూర్వాత్స్య తె?క తళా రిలీట్ -కింతుపుల కైన్యం గదత్ అవోచత్ అత్ర ప్రియ విజ్ఞానరూపస్యాథః స్యలజ్జయ యా అసంలక్షిత స్యపుల కై : ప్ర కాశనా త్ స్మూలంకారః అసంలక్షితసూద్మ డార్థ ప్రకాశఃసూళ్ము ఉచ్యత ఇతిలక్షణాత్ ఉది తేతి || అభీభతృణ భతృణ సమకం • లక్షణేనాభి ప్రతీఆభిముఖ్యఇతి అ వ్యయీభావః - ఉదితః ఉత్పన్నః ఊరు సాదః ఊర్వో:ని శ్చేష్టతాయ స్యతత్ అతి వేపుమత్ అతికంపవత్ ఎ తేనవి శేషణద్వ యెన ప్రత్యుత్థానాలింగన పిరోధి నౌ స్తంభ వేపధూసాత్వి కావు క్షాత్ర పయాలయా విధురంవిలక్షణంఎ తేన లజ్జాసం చారిణా ప్రియవాక్కుంఠత్వము క్తం ఎవంపురః ప్రతిప త్తి మూఢమితిక తణవ్య తా మూఢమపి సుదృశోవపుః బాఢంభృశంఆదరాతిశయశంసిముఖరాగాదిలింగైః ఆ దరవి శేషవ్యంజకమభూత్ సత్యాద రేకిముపచారైరితి భావః పరీతి || ప్రమదాఃస్త్రీయఃఅధి వేశ్మనిజ వేశ్మ నిపత్కురుపచారవిరౌ ప్రత్యుత్థానా ధికమణిఅల ఘోమణ హతః ఊర్వోర్భ రాత్ సర్ధి భారాత్పరిమంధరాభి రరసా ఖిరసుపదంప దీప దేఫలి తాభిరపి గతిభిగణమనై : ప్రణయాతి భూమిం ప్రేమ ప్ర కషణంఅగమణ పరమ ప్రేమాస్పదీభూ తాఖత్యక్ష : - ప్రత్యజ్ఞానాదపిస్ట్రేలితగ 22 ·6 ససమస్సగణం, ఉభ రాదధి వేశ్మ పత్యురుపచార విధౌ | అం తాభినవ్యనుపదం ప్రమదాః ప్రణయా లీభూమిమగమన తిభిః||2vil మధురోన్నత భ్రులలితంచదృశో స్పకర ప్రయోగచ తురంచవచః | ప్రకృతిస్థ మెవనిపుణా గమితస్ఫుటనాట్యలీలమభవత్సుతనోeller తదయుక్తమంగతవవిశ్వ సృజానకృతం యదీక్షణ సహస్రతయమ్) ప్రకటీకృతె జగతియెనఖలుస్ఫుటమింద్ర తాద్యమయి నాత్రభిదా || 01నవి భానయత్య నిశమ క్షిగ తామపి మాంభ హనతి సమీపతయా | హృదయస్థితామపి పునః పురతఃకథమీ ఓ తేబహిరభీష్టతమామ్ (10 | ఇతిగంతుమిచ్ఛుమభిధాయపురఃక్షణ దృష్టి పాతవి మన మేవపత్యుః ప్రీతికరమభూగిత్యధణ:- స్త్రీణాంఛలనంపత్యుః ప్రీతికరమ భూ దితివిరోధాభాసోలం కొరః|| మధు రేతి||మధురంమనోహరంయధాతధాఉన్న తెఉచ్చలి తెభ్రువైయస్మి తత్ మధురోన్నతభు * నాస్త్రీయోరుప సజః న స్యెతి హ్రస్వత్వం - దృశోర్ల లితంనయన చేష్టాచ సకర ప్రయోగంహస్తాభినయ సహితంతచ్చ తచ్చతురంచ వ చశ్చసుత నాః స్త్రియాః ప్రకృతిస్థమేవస్వ భావసిద్ధ మెవ సదపి నిపుణెన నిపుణా చార్యెణ ఆగమితమభ్యా సీతం అత ఎవస్ఫటం ప్రథితంయన్నాట్యంనృత్తం తస్యలీ లెవలీలాయస్యతత్తథో క్తమభవత్ ఇతినిదశః నాలంకారః - తయానతణక్యుప మాగమ్య తే!! అథక స్యొశ్చిత్సపల్నీనామ గ్రాహమాహూ తాయాః కాంతో పల్క భంత్రి భిఃకుళ కే నాహ-తది త్యాది || అం గే త్యామంత్ర - విశ్వ సృజావిధౌ శ్రాత వెకు ణసహస్ర తయం నేత్ర సహస్ర సమూహః* సంఖ్యాయా అవయ వెతయప్ - నక్కి తంనస్పష్టమితియత్ తదయుక్తంకుతఃయెన కారశానమయి విషయెస్ఫుటం ప్రత్యడ మేవమో త్ర భిపోనామ భేది నాచ. గా త్రం నామ్నికు లెచా వితీయ త్వయేతి శేషఃఅ ద్యేంద్ర తాజగతిలో కే ప్రక టీకృతాఖలు అత్ర గోత్రభిజేతి శేషా ను ప్రాణితమసహ ప్రొడమింద్రత్వము తైక్య తె || నెతి||అనిశం అక్షిగ తాంచకుస్నన్ని కృష్ణామపి ద్వే ప్యామితి చగవ్య తే- ద్వే ప్యేత్వ &గతృత్యమరః మామతి సమీపతయాభ వాన్నవిభానయతినదర్శయతి * శేషే ప్రథమ ఇతి ప్రథమపురుషః ఇంద్రియ సన్నికృష్టమపి నలక్యుత ఇతివిరోధాభాసనా దొ? పిశబ్దః. పరమాథం స్తు ద్వేష్య త్వాదతి సామీ ప్యే వ్యవి భావసంనచిత్రమితి ఖా వఃఅభీష్టతమాంపునఃహృదయస్థి తాంహృడయాదన పేతా మంతహిణతా మితిచ గమ్య తే - అతఎవవిరోధాభాసనాథొః పిశబ్దఃబహిఃపురతఃకథంభ వానీత, తే- దంతుచిత్రంఅతిసామి వ్యవద్వ్యవధానస్యాపిదశః న ప్రతిబంధక త్వాదితి భావ్య ప్రేమాస్పద4వ స్తుపరోక్ష మప్య పరోక్ష హెక్యు తేఇతరదపరోక్ష మపి పరోత వే లన వితియాదవః ·2k మామకావ్యే • సవ్యాఖ్యానే, కసద్వదనాం స్వకరావలంబనవిము క్తగత్కళ కాంచి కాంచి దరుణత్తరుణః|| Tel! అపయాతి సరోషయానిర సేకృతకం కామినిచుకు వేమృగ్యా | కలయన్న పి 'సవ్య ధోవత స్టోశకు నేన స్థలితఃకి లేతరోపి|| 03 || ఆలోక్య ప్రియతమమంశు కేవినీ నౌయత్త స్థానమితము ఫౌందు మానవ త్యా తన్నూ సంపదమవలోక యాంబభూవె మానస్య ద్రుతమపయానమాస్థిత స్య || రార || సుదృశ స్సర సవ్యళికత ప్త సరసా! పవతస్సయావనోష్మా | కథమప్యభవత్స రానలోష్ణ : స్తన భారోననఖంపచః ప్రి T3 వేతి తాత్పర్యాతణః - విరోధాభాసయోస్సంకరః!! ఇతీతి || ఇత్యభిధాయపురఃగంతుమిచ్ఛుంకుణం దృష్ట్యాఃపా తేసవిక సద్వదనాం పరస్పరదృష్టి పాతమాత్రగర కూపామిత్యథఃః - కాంచి న్నాయి కాంతరుణ్ యువాస్వక రావలంబనం ప్రియకర గ్రహణం తెసవిముక్తాము క్తబంధా అత ఎవగ శంతీ సంసమానాకలామధురాచకాంచిర్యసిస్కమః ణితద్యధా తధా అరుణ త్ రుద్ధవా రు థెలు: జి • రుధాదిభ్యశ్న్నమి షాకలహాంతరితా!! అపెతి || సృషయాస మోపయామృగాళ్యూనిరసైకామిని ప్రియెఆపయా తినిర్యా తే సతికృతకం కృత్రి మరియథాత థాచుకువే - తన్నిగణమ ప్రతిబంధా థలంకుతంకృతమిత్యథ : టుకుశ బైభా వేలిట్ -ఇతరోపి నాయకొపిక లయన్న పికృతక ంజానన్న పిశకు నెనస్థలితః కిల నిరుద్ధవసవ్యధః సని ర్వెదః- అవత స్థాస్థితిన గత ఇత్యర్థ: ఉ భావపి సమానరా గావితి భావః. ఎషాచకలహాంతరి తొ॥ ఆలో జ్యోతి : మానవ శ్యాస్ట్రియా-స్త్రీణామీష్యాః కృతకోపోమానో న్యా సంగిని ప్రియె. ప్రియతమమాలోక్య స్థిత్యా సమానకతృణకత్వాత్ క్వాప్రత్య యః - అంశు కేవినీనౌ ప్రియాలోక నాద్విగళితబం ధేసతి భాషితపుంస్క త్వా త్పుంవద్భావః స్త్రీక టీవ స్త్రబం ధేపి నీవీ పరిపనోపి చేత్యమరః - నమిత ముఖేందు యధాత ధాత స్థస్థితమిలియత్ - తత్తస్మాన్న మ్ర ముఖావ స్థానాన్టు తంశీ ఫ్రం ప్రియాలోక నక్షుణఎ వేత్యర్థ: ఆ అపయానమా స్థితస్య ప్రయాణంగతస్యమానస్య మోప స్యపదం పొదచిహ్నం అవలోకయాంబభూ వే-అన్వెషితమిత్యథః -లజ్జా నిమి త్తాయాఃముఖాన తెర న్వేషణాథః త్వము తైక్య తె-నూనమితిమానగంధో ప్య సమితఇతి భావః!! సుదృశఇతి|| సర సమాత్రం-నూతనమితి యావత్ - తేనవ్యళీ కే నాపరా ధేన తపః-త ధాయావనోషణా సహవతఃత ఇతిసయౌవ మోహ్మ- కించస్మరానలో ప్లఃకామాగ్నిసంత ప్తః- ఎవంత్రివిధాగ్నితప్తో పిసుదృశః స్తనభారః తరసా వేగే నాతి దాహదశాయామే వేత్యర్ధః- ఆజ్లిష్టవతఃఆలింగితవతః.ప్రియస్యకథమపికు తోవా హేతోరీత్యర్థ -సఖంపచ తీతి క్వాథయతీతినఖంపచ: • మితన భే చేతిఖర్ ప్ర ·12 ********** 0X సవమస్సగః. యస్య 13 x || దధత్యురోజద్వయముర్వశీతలంభువోగ తెవ స్వయముర్వ శీతలమ్ } బభౌముఖేనా ప్రతి మేనకాచన శ్రీయాధికాతాం ప్రతి మేన కాచన|| ఓ || ఇళ్లంనా రీఘటయితుమలం కామిభిః కామమా సకో ప్రాలేయాంశోసృపదిరుచయశ్శాం తమా నాంతరాయాః! ఆచార్యత్వంగతిషువిలసన్మన్మథ శ్రీవిలాసాప్రత్యూ హ ప్రశమకుశలాశ్మీధవశ్చకు రాసొమ్||V Pll* * * ఇతి శ్రీ మాధుకృతౌ శిశుపాలవ ధే మహాకావ్యేనవమస్సగః:. త్యయఃఖ అరుద్వి పదజంత స్య ముమితిముమాగము:-నాభవత్ తదౌష్ఠ : ఈషదు షాపి నాభూదిత్యర్థః - ప్రియాంగ సంగమాత్ర ప్రతీకారాఃఖలు కామినీ నాంసం తాపొతీ భావః. తాదృగౌష్ట్యా సంబం ధేపి సంబంఖో 3రతిశయోక్తి!! దధతీతి || ఉరుమహదశీతలం స్మరయావ ూష్మభ్యాం ఉష్ణ మురోజద్వయం కుచయుగ్మందధతీ భువ స్తలంగ తొభూలోకమాగతా-స్వయంసా దుర్వశీవస్థి తత్యు శ్రీ. కొచన స్త్రీల ప్రతి మెన అసదృశేనము కౌనబభౌ తాంప్ర తి మేన మేన కాఖ్యా అప్స రాశ్చక్రియాసౌంద ర్యెణాధికా నేత్యతిశ యోక్తిః - తయో ర్యమ కేన సం సృష్టి ఇశ్రమిత !! ఇశ్రమ నెన ప్రకారేణ ఇదమస్థమురితిథము ప్రత్యయః- సపదిశాం తఃశమితఃమానః ూపఎవఅంత రాయోయాభిస్తాః" వాదాం తే త్యాదినాశ మే ణ్యం తొ చ్ఛాం తేతిని పాతః - ప్రాలేయా హంతోశ్చం గ్ర స్యరుచయఃనారీ: కాం తాఃకామి|మః టయితుం సంధాతుం*మి తాంహ్రస్వః పర్యా ప్తివచ నెవ్వలము గెష్వీతితుముష్ప్రత్యయః కామంఅలంసమ థాం:-ఆ సకా దూత్యం వేతి భావః-వి లసంతోమన్మథ శ్రీవిలాసాః మణిత సీత్కారాది మదనాతి రెశవికారాః యాభి సాః హీరేవ ప్రత్యూ హెూవిఘ్నః తస్య ప్రశమెనివారణె కుశలాః శేర తె ఆ భిరితిశీధవఃమది రాఃజ శీజోధుగిత్యౌణా "కణాదికోధు ప్రత్యయః- ఆసాం నారీణాంరతి షుఆ చార్యత్వం-ఆచార్యకముప దేశంచ గ్రుః నమః సఖ్యణ వేతి భావః- అత్రప్రథ కూధైప్రస్తుతచంద్రరుచాంమానశమన కామి ఘటన పాటవవి శేషజసొన్యూ ద ప్రస్తుత దూతిత్వ ప్రతీ తేః సమాసో క్తిః ద్వితీయా ధైతు శ్రీధుష్వారోపిత స్యాచార్య త్వస్య ప్రకృతోపయోగాత్పరిణామాలంకారః- తయోస్సొ పేక త్వాత్సంకరః - తెనచనమః సఖ్యుపమాధ్వనికి • ఉత్తర సర్గెమధు పొనరతోత్సవవణణ నాయా శ్చాయ మేవ ప్రస్తావః-మందా ంతావృత్తం - మందా కాంతాజులథిషడగై మౌకొనతొ తాద్గురూ చేదిలీలక్షణాత్ || ఇతి శ్రీ పదవాక్య ప్రమాణపారావార పారీణ శ్రీమ హెపాధ్యాయ కాలచల మల్లినాథసూరివిరచి తెమాఘవ్యాఖ్యా నేసర్వంకషాఖ్యా నేనవమసుగ-. | w ·మాఘుకా వ్యే సవ్యాఖ్యా నే-దశమ సగణ ప్రారంభః. సజ్జి తానిసురభీణ్యథయూ నాముల్ల సన్నయన వారిరుహాణి | ఆయయుస్సుఘ టి తానిసు రాయాఃపాత్ర తాం ప్రియతమావదనాని|| | || సోపచారముసశాంతచి చారు సానుతషణ మనుతషణ పదేన| తెముహూతః మథమూతణవ పీప్యతా ఫ్రె, నుమానమవధూయవధూస్స్వాll. || శ్రాంత కాంతవదస ప్రతిబింబేభగ్నబాల స ఆచార్యత్వంరతీషుశీధవశ్చ శ్చక్రురిత్యు క్తంతత్ప్రపంచ నాయ అస్మిక్ సరౌతా వన్మధుపానంవణ యతి || సజ్జి తానీతి|| అడపాన గెసషీ ప్రస్తావానంతరం సజ్జితా నిధావన కాళ నాది నాసంస్కృతానిసురభీణియ ధాయోగం 'స్వ భానసంస్కా రాభ్యాం సుగంధీనినయ నాని వారిరుహాణీవ అన్యత్ర నయ నానీవ వారిరుహాణివా సనాథ : 0& ప్లాన్యుల్ల సంతియేషు తా నితధోకానిసుఘటి తానిసుష్ఠుసావయ వై ర్యోజి జి తాని శోభనసంస్థానవ త్తయాయోజితానివా ప్రియతమావదనాని- యూ నాంపు రాయాః పాత్ర తాంపానభాజన తాంఆయయుః- ప్రియాముఖ సంపర్క జనితరసాస్వాదలో అత్తాసాంముఖను రా మేవ పపురితి భావః - అత్రవద నెష్వా రోప్యమాణాయాః పాత్ర తాయాఃస్వతాదాతే త్యేన తేషాంపొనసాధన తాపా ద నెన ప్రకృతవదనోపయోగాత్ పరిణామాలంకారః-ఆరోప్యమాణ స్య ప్రకృతో పయోగి త్వె పరిణామ ఇతిలకుణాత్ - తేన శ్లేష సంకీణేశ్యముపమావ్యజ్య 3 || అ స్మిస గే= స్వాగతావృత్తం!! స్వాగ తేతిరన భాగురుయుగ్మమ్!! సోపచారమి 3 || అథ పా త్రీకరణానంతరం తెయువానః సోపచారం స ప్రార్థ నంఉపశాంతవిచారం నివృత్తశంకం-వివాదమితి పారె-మానమవధూయెతి - పున రు 9:-చారంచారమితి ప్ర క్రమభంగళ్బస్యాత్ -సొనుతషణంసతృష్ణంచయధా తథా అను కృష్యంత్య నే నేత్యను తషో: మద్యం - మ ద్యేనుతషణ స్తత్పా నేపా త్రేతృష్ణాభిలాష యోరితి ఉభయత్రాపివిశ్వ:-త స్యప దేవచ్ఛ లేనమూతE0మూ తమ ప్రేమ స్వాః స్వకీయాః వధూముణసూతణంకణాత్ మానం కాపం - అవధూ యఅపీప్య తొ పాయయంతి స్మ-పిబ తేశాః చః • లోపిపిబ తేరీ చాభ్యాస స్యేతిధా త్వా కార స్యలోపః-ఈ కారా దేశశ్చాభ్యాస స్య* సపాదమీ త్యాది నా నిమి త్తపర సేప ణిచ శ్వేత్యాత్మ నెపదవికల్పా త్పా & కంపర స్కై పదం జగతిబుద్ధి త్యాది నావధూరిత్యణిక రుక మజత్వం- అనుతషణ ప దే నేత్యనుతర్జాప హ్న వేన మూత : ప్రేమత్వో శ ణా ద్వ్యంజకా ప్రయో గాచ్చ ప్రతీయమానాసాపహ్నవోత్రేణ || నిగరణాథ త్వనిమి పదని పెదెపి *ణిచ ·ల 3 దశమస్సగణః. 'హ కారసుగంధౌ | స్వామని ప్రణది తాళినిశీ తెనిగ్వ వారస ధునీంద్రియవగణ : || 3 !! కాపిశాయనసుగంధ ఘణఃన్ను న్మదోధిశయితుం సమ శేత ఫుల్లగృష్టి వద నంవ! తా సొమఱ్ఱచారు చషకంచపడంఘి 2:8 || బింబిత భృతపరిస్రు తెజాసనా జ నెజలజమిత్య బలాయాః ! బ్రతువ ఆపతతి భ్రమరస భ్రాంత భాజాభవతి క్వవి వేక : 112 1 దత్తమిష్టతమయామధుపత్యు ర్బాషమాపపిబతోరసవత్తామ్ | య కాంలే || గ్రాంతం సంక్రాంగం, శాంతవదన ప్రతిబింబరియ సీతక్ష్మీ నేత్ర నిర్వృతిక రణత్యర్థః-భ గ్నా: బాల సహకారాశ్చూతని శేషపల్ల వాః - ఆ వ్ర శ్చూ తోరసాలో సౌసహ కారోతి సౌరభ ఇత్యచురః- తైస్సుగంధౌ సురభిణి గ్రూ ఇతపణణ ఇత్యర్థః తృతీయాదిషు భాషితపు సంపుంవద్దాలవ స్వేశపుఁవద్భా వః- స్వాదునిష ధు రెర సనాక షీణణీత్యథః :- ప్రణది తాళినిగుంజన్మధుక రెశ్రుతి సుఖవ్యార్థ-1 తేశీత ళే స్పశః సుఖఖత్యథః :-ఏవంపంచవిషయసమ ప్రొవధునిమ ద్యేఇంద్రియవగఁ :- చక్షురాదీంద్రియపంచక ం నిర్వ వారనిర్వృతవ భూత్ . అత్తగూపరసాదిపదా ధాం నాం మధువి శేషణభా వేసిర్వృతి హెతు: ృతి హేతుక త్వాశ్వదా స్థ హెతుకం కావ్యలింగమ్ || కాపిశాయ నేతి II ఉన్మదః ఉద్రి క్తమదః - అత పవవిఘూర్ణః భ్రమపడం ఫ్రీ :షట్పదఃకాపిశాయ నేనమ ద్యేనసుగంధిసురభి- కశ్యంకల్యంత ధావళ్యం మై రెయం కాపిశాయనమితి వై జయంతీ • ఫుల్లదృష్టవిక సీత నేత్రంవని తో సాంస్త్రీ ణాంవదనం అత్తైన వాసనార్థం. పైన చారుచషకం పొనపాత్రం - చష కెr పొనపొత్రమిత్యమరి. అధిశయితుంఅధిష్టాతుం సమ శేత - ఇదంభజా మీదం వె త్యుభయలో భాత్ -డోలాయమానమానసఆ సీదిత్యర్థ:- అత్ర ప్రకృతయో రేవవ దనచషక యోషట్ప దాభిలాషాస్పదత్వరూ పైక ధర్మయోగాదౌపమ్యస్య గమ్య తాయాంతుల్యయోగి తా భేదః!! బింబితమితి! భృతాపరి స్రు ద్వారుణీయస్మి - పరి స్రుద్వరుణాత్మ జేశ్యమరః. భా జ నెపొనపాత్రేబింబితం ప్రతిబింబితం-అబలాయాః స్త్రియాః అదీ జలజమితిజా న సాదృశ్యాత్తథా భ్రామ్యన్ని త్యర్థః - భ్రమరః చతుంపతతిస్మ - తధాహి భ్రాంతిఃభ్రమణం-విపరీతజ్ఞానంచతద్భాజివి వేకఃతత్వవిచారః-క్వభవతిన క్వా పీత్యరణు అత్రరు మరస్యా, జలజ అంతే ఖాంతమదలంకారం తత్సమర్థ కత్వాత్ శైషమూలాతిశయోక్త్యుత్థాపితార్థాంతరన్యాసస్య తెన సహాంగాం గి భావేన సంకరః!! దత్తమితి || ఇష్టత మయాదత్తం మధుమద్యంక తృణ - పిబతఃపత్యు ర్చాడంర స వత్తాంప్రేయసీకరస్పర్శాదతి స్వాదుతానూప * అతిశాయనేషము .

·మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే త్సువణ మకుటాంశుభిరాసీ చ్చత నావిరహితై రపిపీతమ్|| || స్వాద నేనసుతనో రవిచా రాదోష్ఠత స్సమచరిష్టరసోత్ర | అన్యమన్య దివయన్మధుయూనః స్వాదుమి ప్రమతనిష్టత దేవ || 2 || బిభ తొమధుర తామతిమాత్రం రాగిభిర్యుగప దేవపపా తె ! ఆననైమః ధుర సౌవిక సద్భి నాణ సికాభిర సితోత్పలగంధః II U || పీతవత్యభిమ తె aana .. a ధ్రువమిత్యు త్రే-కుతఃయ ద్య స్మాచ్చేత నావిరహి తై రచేత నై స్సౌవణఃమకు టాంశుభిరపి మదఃమధుని ప్రసృతై రితి భావః పీతం పీతవణంపీతం చాసీత్ -అత్ర పీతమితి శ్లేషమూలాతిశయోక్త్యాపీతిమ్నః - పాన క్రియా భేదాధ్యవసాయాద చేత నాంశుక తృణక పాన క్రియానిమి త్తక ప్రేయసీస్వహస్తదానాహితర సవత్తో -తయాచయద చేత నానామపి పేయంతత్ చేత నా నాంకింవ క్తవ్యమిత్య థాప త్తిధ్వన నాదలం కారణాలంకారధ్వని!! స్వాద నే నేతి || సుతనోళిక త్ర్యాం:స్వాద నే నాస్వాద నేస ఓష్ఠతః ఓం సః స్వాదోత్ర మధుని అవిచారాత్ ఆ సంశయాత్సమచరిష్టసం కాంతః - సంపూ ర్వాచ్చర తెలుఁజ్ *సమ స్తృతీయాయు కాది త్యాత్మ నేపదం - కుతఃయద్య స్మా త్త దేవపూర్వభు క్త మేవమధు - అన్యది వా పూర్వమివ- అన్యమపూర్వ మిష్టం ప్రి యంస్వాదురం సంయూ నాతనిష్ట - తనొ తెలుః జ్ - ఓష్ఠస్పశాఃనంతర మేవర సొంతర ప్రొదుభా వాద్యదనంతర న్యాయా త్తాదృశ సంక్రమో త్రైT. సా చావిచా రాదితివ్యంజక ప్రయోగాద్వాచ్యా !! బిభ తాపతి || రాగిభిః కామిభిఃఅతిమా త్రం మధుర తాంస్వాదుతాం ప్రి యత్వంవాబిళ తా- మధురంగ సవ త్స్వాదు ప్రియేషుమధురోన్య వదిలీ విశ్వవి క-సద్భిర్విక సంతభిశ్చవిక సద్భి కృష్ణ యావిజృంభమ్మా : * నపుంసకమనపుం 'సకే నైకవచ్చాన్యతర స్యామితినపుంసకైక శేషః - ఆన నైమః ధుర సోమద్యర సః నాసికాభిః ఛ ? :అసితోత్పలగంధశ్చయుగప దేవపపా తెపీ కౌ-భిన్నెంద్రియ గ్రాహ్యా వపి గంధర సౌయుగపత్ స్వేంద్రియ సంబంధాత్ యుగపద్గృహీతావి త్యర్థ ః - అత్ర మనసఃఆశు సంచారాద్యౌగపద్యాభిమానః శతపత్ర శరవ్యవి భేదవ దిత్యణుపరిణామ వాదినః వాస్తవ మేవయాగపద్య మితి మధ్యమపరిణామవాదినః సర్వపథీనా సుకవయణత్యలమబాలకు. ధ్వగమ నెన- అత్రగంధర సయో రికత యాసంబం ధోత్తుల్యయోగితా భేదః || పీతవతీతి ||విదదంటే విదష్టుమిచ్ఛా ఉపదం శార్థినీత్యర్థః- ఉపదంశ స్తుభక్షణమిత్య మరః-దం శెస్సన్నం తాదు ప్రత్యయః-అభిమ తెవల్ల భైమధునాతుల్య స్వాదంతుల్య రసంతుల్యత్వంచ ప్రకృతోపయోగిహృద్య తామా అన్యథావిలక్ష రసస్యాను పదంశత్వాత్ - ఓష్టారుచకంఆభరణమి వేత్యుపమితసమాసః - రోచనాయాం ·దశమస్సగణు. మధుతుల్యస్వాద మోష్టరు చకం వీడదంటే : లభ్య తెస్మపుర క్తతయా త్మాయా వ కేసవియ తా పియువ త్యాః || || క స్య చిన్సన దనం డనీయ ప్రియ సీవదస పానప తస్య 1 స్వాదిత స్సకృది వాసవఎవ ప్రత్యుతతుణవిదంశ పదేభూత్ ino || పీత శీధు దూ ధురై మిధునా నామాన నైఃపరిహృతంచష కాంతః| శ్రళయారుదది వాళివిరా వైర్నీల నీరజనుగచ్ఛదధస్తాత్ |Inn || ప్రాతిభంత్రి 'సర కేణగ తానాంవ గ్రవా చరుచకమశ్వాభరణమాల్యయోరి లీవిశ్వః-త మోక్షగుచక మోస్థ శ్రేష్ఠంపీతవత సతివియ తాలపగచ్ఛ లౌపి-ఇణాలటశ్శత్రా దేశ: ఇణాయణితియణ దేశ :-యు వత్యాఃయువ తెః* జితే హ్రస్వ శ్చేతి వానచీ త్వా దా డాగవః - యావ కెనాల క్త కేనపరీర క్తతయాదంతసి ష్పీడనకృతేన రా' గెణ హేతునా ఆత్మా స్వరూపం లభ్య తెస్మ లబ్ధః - పుసరుమ్భతమిత్యథణ: అ శ్రాథర పానాద పేత స్యాపియావక స్య 'రాగ ప్రాదుభా వనిమి త్తా ద్విరోధగ భా: పునరుగ్భవో ₹E - వ్యంజక ప్ర యోగాళ్ల మ్యా కస్యచిదితి ! సమదనంయుధాతధామదయతీతిమడనీయం మదకారి • కృత్య ల్యుటోబహుళమి తెక తళా రిఅనీయర్హత్యయః-తస్య ప్రేయసీవదనస్య పొనంపరం ప్రధానంయ స్యత స్యకాముక శ్వాశ్రీయాముఖపానాసక్తస్య కస్యచిత్కామి నః సకృదిన స్వాదితః అబాహు ళ్యేసపీఠఃఇవశజోవా క్యాలంకా రే - ఆసవఎవ ప్ర త్యుత నై పరీ త్యేన వైపరీత్య ఇతిగణ వ్యాఖ్యా సెకుణంవిదంశప దేఉపదంశస్థా నే ఆ భూత్ , అన్యేషాంమధుపానలోలు పొ నామ ధరాస్వాద ఉపదంశః అస్యత్వధర పా నై కపర స్యమ ధ్వే వో పదంశమిత్యథః :-అత్ర ఆధర పానస్యోపదంశత్వ సంబం చేప్య సంబంధః - ఆ సవస్య తదసంబంధే సంబంధ ఇత్యతిశయోక్త్యోస్సా పేరు త్వాత్సంకరః || పీ తెతి పీత శీధూనిపీ తమ ద్యానిఅతఏవమధురాణిమ నాజ్ఞానియై సైమిండునా నాం స్త్రీ పుంసామాన నై ఇచష కాంతః పొనపా త్రాభ్యంత రే- చమ మోస్త్రీపా సపాత్ర మిత్యమరః . పరిహృతంత్య క్తంతన్నీలనీరజం వాసనాథ50 & పం నీలో త్పలంబ్రీడయా పరిహారలజ్జయా అళివిరా వైః - రుదది వాధస్తాదగచ్ఛత్ అత్రమ ద్యాపగమనిమి త్తస్య నీల నీరజా ధోగమన స్యరోదనవి శేష్టలక్ట్రా హెతుకత్వో S - సొచాళివిరా వైరితివ్యధిక ర రణపరిణా మోజ్జీవి తేతి సంకరః॥ అథమద నానుభానాన్వణ యతి || ప్రాతిభమి త్యాది|| త్రయాణాం సరకా ణాం సమాహార(స్త్రి సరకంత్రి వారష ధుపానం - సరకంవధుపాత్రే స్యాత్ శీ ధుపా నేచ శీధునీతివిశ్వ: * తద్ధితా ఇత్యాదినాసమాహా రేద్విగుః పౌత్రాది త్వాన్నపుంసకత్వం - తెనత్రి సర కేణ త్రి: పొనాన్మ దాశిభూ! మిరితిపాత్రపు ·ప్రగల్భమతీ నా మి మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యా నే. క్యరచనారమణీయః 1 గూఢసూచితరహస్య సహాస్యః సుభ్రువాం ప్రవవృతే పరి హాసః111 9 || భావహారిహసితంవచ నా నాం కౌశల దృశివి కారవి శేషః | చక్రి రే భృశమృమోరపివధ్వాః కామి నేవతరుణేనమ దేన || 03 !! అప్రసన్నమ ప ద్దరిప త్యౌకోపదీ ప్తమురరీకృత ధైర్యమ్ 1 గ్రాళితన్నుశ మితన్ను వధూనాం ద్రావితం సిద్ధిః ప్రతి భైవ ప్రాతిభం ప్రతిభా విశేషః ప్రజ్ఞాది త్వా త్స్వా ధేః ణ్ ప్రత్య యద్వాజ్ఞాన బీజభూతః సంస్కారవి శేషః ప్రతి భేతి కావ్య ప్రకాశకారః త త్రభవం ప్రాతిభం ప్రతి భావి శేషఎవ - భవా దెఇణ్ ప్రత్యయః. తతా తిభంగ తానాం త్రి వార మధుపానోత్కట మదోచ్బుద్ధ సంస్కార ప్రతిభావిత మిత్యథఃః - సుభ్రు వాంస్త్రీణాలవ "స్త్రీణావక్ర వాక్యరచనారమణీయః ప్రతికూల వాక్య ప్రయోగరమ్యిగూఢానిపూర్వంలజ్జయా సంవృత్తాని సూచి తా నిసం ప్రతిమ దైన ప్ర కాశి తాని రహస్యాని గ్రామ్యావయవ చేష్టా ప్రలపి తానియ సికొసగూఢసూచితరహస్యః సచాసౌసహాస శ్చేతివి శేషణసమాసః వైవ4 కవి శేషణవి శేష్య భావాత్ •హాసోహా స్యమి త్యమరః- పరిహాసోనమః కేళీ ఉపహాస క్రీ ఔలియావత్ - ద్రవ కేళిపరీహా సొఇత్యమరః - ప్రవవృ తెప్రవృత్తం ఇతఃపరం మదసుచారీ భా వేతి || తరుణినోత్క టేనయూ నాచమ దేసకామి నెపఋజాఃముఠాయా అపి వధ్వాః కిముత ప్రౌఢా నా మితి భావః భావహారివిలాసమ మోహరంహసితంహా స్వవచ నా నాంకౌశలం ప్రాగల్భ్యందృశివికారవి శేషాశ్చ విలాసవి శ్వేశ్చ భృ శంచ • రేకృతాని-పుం సేవమౌర్థ్యం త్యాజయిత్వా ప్రాథిన్నీ తేత్యథః:-అత్ర హసిత కౌశలవి కారాణాం యాగపద్యోక్యాసముచ్చయః-గుణ క్రియా యోగప ద్యం సముచ్చయం తెలక్షణం-తస్యోపనుయ యాం గేనసంక రః తెసఋజోడీ పీత్యత్ర కీ ముత ప్రౌఢా నామిత్య ధాపశీ వ్యEణ్య తె! అప్రసన్నమితి || అప రార్ధ ర్యాగస్కారణి- రాధేస్తృచ్ ప్రత్యయః-పత్యావిష యెఅ ప్రసన్నంకలుషంకుఖితమిళ్యథః:- కోపదీ పంకో పేన స్ర గ్వాలితమురళీకృ త ధైర్యం అంగీకృత కాఠిన్యం ఊరీకృత ముర రీకృతమంగీకృతమి త్యమరః* ఊర్యా దిచ్చి డాచ శ్చేతిగతి శ్వాత్ • కుగతి ప్రాదయఇతి సమాస్క-వధూ నాంఅంగ నా నాంహృదయ మధువారైమండ్యపర్యాయైః - మధువారావు ధుమా ఇత్యమ రః జూళితుడౌ'తన్ను శమితంనిర్వాసితన్ను . ద్రావితం ద్రవీకృతన్ను-అన్యధా కథం తొదృగ ప్రసన్న తాదీ పతాక రిన తానాం హతాన్ని వృత్తి రితి భావః - అత్ర TRళిత త్వాదీనా మెక త్రవిరోధాదసాదృశ్యాచ్ఛనసంశయాలంకారః - సతి సా దృశ్యేవిరుజ్ఞానెక కెటి 7నాచర త్వాత్తస్య- కింత్వ ప్రసన్న త్వా దీనియత నిమి త్త కంకాళిత త్వాచ్యు ③ త్రయఁసుశవృత్తేతచ్చా ప్రసన్న త్వాద్యు డెశి !! 13 ·F3 18 దశమస్సగణం ముహృదయం మధువారై sil ne || సంత మేవ చిరము ప్రకృత త్వాద ప్ర కాశితమది ద్యుతరం గే ! విభ్రమంప ధుమదః ప్రమదానాంధాతులీ సముపసగణ ఇవాథః"మ్!! ||సావ శేషపదము క్తము పేజ ప్రస్తమాల్యన సనాభ రణేషు! గంతుము మ్ముతమ కారణత సద్యోతయంతి మదవిభ్రమమా సామ్!! || మద్య మందనిగళ . పమో పచ్చ కురున్ని షీ తపమ్ముగధ త్యా ! వీడ్యు లేస్మశన కైర్నవవధ్వాకామి మోముఖ మధోముఖయైవn 2 || యాకథంచన సజీవ చ.నేన ప్రొగభిప్రియతమం ప్రజగ ళ్ళే నాంకాళిత త్వాద్యను దేశిభిర్య కొసంఖ్యా నాన్వ యమ పేరుత తీయధా సంఖ్యా లంకా రేణసంకీర్య తే|| సంతమితి || మధుమదః ప్రమదానాం స్త్రీణా మంగేవపుషే అన్యత్ర • య స్మాత్ ప్రత్యయవిధిరిత్యు క్తలకు శా ప్రకృ'త్యా ఖ్యా శబ్దరూ పే చిరంసర్వదా సంత మెవ్వక త్ర స్వభావాత్ అన్య తత్వ నెకాథం దాతూ రూనాం చేతి భావః - కిం నా ప్రకృత త్వాద ప్రస్తుత త్వాద ప్రసక్త త్వాదిత్యధఃః - అప్రకాశితమవ్యంజి తంవీ భ్రషంవిలా సంభా’భావాది కే లీనలగూఢన ధణమభిధేయం ఉపసగణ: ప్రొదిరి వాద్యుతత్ ద్యోతయతి స్మ-ద్యు తె89 శౌచఖ్యు పధాయా హ్రస్వ: * ద్యుతి స్వాప్యోస్యం ప్రసారణమిత్యభ్యా సస్య సం ప్రసారణమి కారః ఉప సగఢస్య ధాతులీ నార్థద్యొతక త్వ మాధాన సంధా నా దావను సెంథెయం-ఉపమాలంకారః! సావశే షెతి|| సావ శేషాణ్యణ కానిప దానియస్మీకాతథో కంఉ కంవాక్యం స్తేషుమూల్యవ స నాభరశోషూ పెడా అనాదరః- అకారణతోకస్మా దేవగంతు ముఖాతం ఉస్థానం చాసాంస్త్రీణాంచ రవిభ్రమ మదవికారం ద్యొతయంతిస్మఎ. తై రను భా వై రాసాంషద సంచారోజ్ఞాత ఇత్యథణ: - అ త్రాధోక్తాదీ నాం ఖ లేక పోత న్యాయాన్మదద్యోత సె ప్రవృత్తత్వాత్ తత్క రాఖ్యోద్వితీయ సముచ్చ యః • ఖ లేక పోత న్యాయేనబహూనాం కార్య సాధ నె! కారణా నాంసముద్యోగః సద్వితీయ సముచ్చయ ఇతిలక్షణాత్ || మద్యేతి !! మ చ్యేనమద్యపా నేనమందమల్పం విగళంతీత్ర పొయ్యతత్ - అతఎ వఈషచున్ని షీ తానిపత్మణిలోనూనియస్యతచ్చ కుర్దరత్యానవవధ్వా నవోఢ యాకామినః ప్రియ స్యముఖంఅధోముఖయైవనమితవదనయైవ • స్వాంగాచ్చో పసజ నాది తెవికల్పాదనీ కారః - శన కైరసం భ్ర మేణక్యు తెస్మ తిర్యగీ! తమి - అ త్రాపిమదమగనాభ్యాంత్ర పైవబలీయసీతి మౌధ్యాతిశయోక్తిః - ఉదయద్యౌవ నాముద్ధాలజ్జావిదితమన్మధా || యెతి|| యాస్త్రీకథంచనకృత్రైణసఖివచ నెన సఖీ ప్రేరణయా-ప్రొజ్మెద్యపానా త్పూర్వమభి ప్రియతమం ప్రియ తమ సమకం ఆభిముఖ్యైవ్యయీభావః ప్రజగ ళ్ళై ప్రగల్భ తెస్మ - సాస్త్రీశధుప్కితీతి మధుపాసతీ • ఆతోసుపస 7= కః ప్రీడ త్యథకాః - అతా ·మాఘకావ్య - సవ్యాఖ్యానే. ఫ్రీడజాడ్యమభజన్మధు పాపొస్వాంచుదాత్ప్రకృతి మేతిహిసర్వnvi భాదితఃక థమపి శ్రీ పయాంతర్వ? ప్రియం ప్రతి చిరాయరమణ్యాః ! వాటణీమదవ శంకి మ భావిశ్చకుజభవదసావివరాగః|| Fi! ఆగ తా నగణిత శ్రీ తియా తొన్వల్ల భానభి సీసారయిషూణామ్ | ప్రొపి చేత సి సవి ప్రతిసా రేసు భ్రు వామవసర స్సర కేణ || 90 ||మాపున స్తముఖిసీసరమాగస్కారిణ మదవి మోహిత చే తాః! యోషీ దిత్య జాడ్యం మౌర్థ్యమభ జత్ - విహాయాగంతుకంధవ స్వభావము భజన్మ దిశ్య థFః - తధాహి సర్వ జనఃమదా ధైతోః స్వాంస్వకీయాం ప్రకృతి మేతి స్వభావం గచ్ఛతి స్వాభావిక ధమణ ప్రకాశనం మదధము : సామా న్యెనవి శేష సమథః సరూ పో భోంతరన్యాసాలంకారః !! భాదితఃతి || రమణ్యాః ప్రియం ప్రతియో రాగః ప్రియవిషయోభిలాషః త్ర పయాచి రాయాంతశ్చాదితః సంవృతః అసొవయ మే వరాగోథాస్త్రి న్నవసరే వారుణీ మదవిశంకం మద్యము దేన నిశ్శంకం చడుపోనె తా దావిరభ పదివ ఆనీ భూః తఃకిము - అశ్రగతి రాగసుదరాగమారభిలాషపాటనిమురూపయోః శ్లేష ప్రతిభో శాపి తా భేదాధ్యవ సాయ మూలాతిశయోక్తిమహిమ్నా యోంతగః తో రాగః సఎవచిగ నిరోధాన్బద్ధః సం విని షదో గొటితెత్రపాక వాటయాచకు ద్వా రాగ్బహిర్భు న్నఇ వేత్యు తైక్య తే - ఆవి భాణ వోవ్యవధానం కవిస్వా తం తా efell ఆగ తానికి ఆగ తా?"స్వయం ప్రాప్తా తథాప్యగణీ తాశ్చ తే ప్రలియా తొ శృఇతిస్నా తానులి ప వత్పూర్వకాల సమాసః 'తాక్ వల్ల భానభి సిసారయిషూ ణాం సంప్రతి చం ద్రోదయే స్వయమే వాభిసారయితుం అభి సళ్ళు మిచ్ఛూనాం అభిసారయ తె:స్వాథఃణ్యం తాత్ససం తాచుప్రత్యయః - సుభు వ్యాస్త్రీణాంచే తసిసవిప్రతిసా రెహాకీ ష్టమ స్మాభిర కార్యంకృత మితిపశ్చాత్తాపయుకె స. పశ్యా త్తాపోను తాపశ్చ విప్రతీ సారసత్య పీత్యచురణ, సర కేణవ థు నామధుపా నేనవా-స కరశ్మీధుపా ③ స్యాచ్ఛీడు పా నేచశీధునీతివిశ్వః - అవసరః ప్రాపి ప్రాపః స్వ యంగమునసౌక ర్యాయముధుపానంచ క్రురిత్యథఃః - అ త్రాభిసరణ కార్యస్యప శ్చాత్తాప కారణ స్యమదయోగా త్సౌక ర్యో_ ? సమాధ్యలం కారః * సమాధిస్సు కరం కార్యం కారణ కణాంతర యోగత ఇతె కావ్య ప్రకా మాపునరితి మదవి మోహిత చేతా:మ చేనవి మాహితచిత్తా అమిత చిత్తాస తీ-అహమితి శేషః-ఆగస్కా రిణంఅపరాధకృతం అతఃకృక మీ త్యాది నావి సజ నీ యస్య సత్వం తంపునభూః యోమాభి సీసరం నాభి సరయాణి-సర తెఃస్వాధః ణ్యం తాత్ + శౌచమ్యు పధాయాహ్రస్వ దీఫ్లాల ఘోరీత్యభ్యాసదీమణ, ఇతి కాశే|| ·దశమ సుగణు, ఖిలలాషనహాలాంచు స్త్యజుఃఖలుసుఖాదపి మానః! అం | స్త్రీ హీ, ఏ మోహమహరణ యితా నామంతికంగతిసుఖాయ నినాయ ! సప్రసాడమిత సేవితమా సీత్సగ్యఎవఫ లవంమధు తాసామ్!! 99 || దత్తమా త్తముడనండయి తెసహ్య ప్తమాతిశయి కేసర "సేని సస్వ దేముఖసురం ప్రమగా భ్యో నామరూఢమపి చప్యుదపొది!|-93 !! లబ్దసౌ రభ గుణోపుదిరాణామంగ నాస్య చషక స్యచగంధక! మోది తాళిగత రెతరయో క్ష్యమి త్యాలో చ్యేత్యర్థః గమ్యమా నాధః త్వాద ప్ర యోగః - డ ప్రయోగః - అన్యధా పౌనరుక్త త్యాలంకారి క :-యో షీ త్కా-చిత్ స్త్రీ-హాలాసు రాం-సురాహలి ప్రియాహా లెశ్యమరః - నాభిలలాష తధాహి సుఖాదపి మా మె దు స్త్యజఃఖలు-అతోల్పకా రణాదధి కార్థహానిరితినశ ంక నీయమిత్య ధాకాంతర న్యాసః!! “తి || స ప్రసాదంష నః ప్రసాద పూర్వకం, మేడం శ్రేయస్కరమితి భావ నాపూర్వకమత్యర్థః అన్య ధామ హెూదయ ఎవన స్యాత్ - దైవభై భేష జేగురౌః తివచ నాదిలి భావః. సేవితముపయు క్తమిత్ హితోషణధు. తాసాం సద్యఎవఫలద మా సీత్ - కుతఃసీ-2 మోహ: ప్రీ-జాడ్యమహంత్ రతిసుఖా యసురతసుఖా నుభ వాయదయి తొ నామంతిక ంని నాయ. అత్ర హీహరణాంతక నయన వాక్యా థాణ ఖ్యాంఫల దానవాక్యాథః సమథః సౌద నేక వాక్యాథః హెతుకం కావ్యలిం గమలంకారః! దత్తమితి!! ఆ త్తమదసం ఆహితమదనంయథాత థాయి తెనదత్తం అతఏవా తిశయి కేనఅతిశయ ప్రచు రేణ • వినయాదిభ్యష్ఠక్ - ర సేనస్వా దేనవ్యా ప్తం • స్వాముతరమిత్యర్థః-ము ఫేసు రాముఖ సురంగండూషమద్యం* ఏ భాషా సేనాసుగా 'చ్ఛాయాశాలానిశా నామి? నపుంసకత్వం - ప్రకృహిమ దో యాసాంతాభ్యః ప్రమ దాభ్యః స్త్రీభ్యః • రుచ్యధాణ నాం ప్రియమాణఃతిసం ప్రసాదన సంజ్ఞా సస్వ దేరురు చే ప్రీతిక రమభూదిత్యర్థః క ? కళణ రిలిట్. అతపవత దేవ తాసాంమదక రంచాసీది త్యాహ-నా మే ఆరూఢం. ప్రాగశ్వకర్ణాది వదవ్యుత్పన్నం నామాపి ప్ర మ దేతి నామ ధేయంచవ్యుదపొదివ్యుప్పెన్నం జాతం యథాప్రకృష్టమదయోగా త్ ప్రమ దేత్యన్వధః సౌముకత్వంభ వెత్తధాతా సైనామాద్యన్నిత్యర్థః- పద్య తె ణ్య E0 తాత-తణ రిలుజ్ • ఓణ్ తెపద్మ చీణ్ ప్రత్యయే చిలొలుక్ - ప్రమదాభి రితి పొ రే-సస్వ దేస్వాదయాంచ ప్రేఇత్యథః :-స్వాదనమశ నంభకుణమాహారో భోజను స్వాగనమి తిహలాయు ధే-స్వ ది స్వాద్యో రెకార్థ త్వా త్వాభిధా సత్కర్మణిలి ట్-అత్రపూర్వ వాక్యార్థస్యోత్తర వాక్యార్థం ప్రతి ఏతు త్వా త్కావ్యలింగమ్!! లభైతి || లబ్ధ పౌరభ గుణో మేళ నాతొ పసౌరభ్యోత్కషE : - అత ఎవ మో డి తాళిః ఆనందిత భృంగ: 1.దిరాణాఁడు ద్యానావంగనాస్య మెవచపకం తస్య ·and -- మాఘ కావ్యే - సవ్యాఖ్యా , గాగకృతాదు భజ తాతిశయన్ను! 98. చూనభంగపటు నాసుర తెచ్చా. తన్వ తా ప్రళయ తాదృశి రాగమ్! ఛెజి రేసపది భినయ తాంతర్యోషితః ప్రణయి నెపమ దేన - 4 || పానధౌతనవయావక రాగం సుభ్రువోనిభృతచుంబనదః | ప్రేయసా మధర రాగర సేన స్వంకిలాధరము పొళిరరంజు : || 9 || అర్పితంర సితవత్యపి నామ గ్రాహమన్యయువ తెదః"యి తేన | ఉర్దు కిస్మనుదమస్య పిబ వీక్యుమద్య మిత రాసు సుమాద|| 3 || అన్యయాస్యనని తాగతచి శంచి త్త నాధము భీశంకితం త్యా కుంకుమా ంబ చగంధౌగంధ గుణ ఇత రేతర స్యయోగాన్ని శ్రఖాదన్య తాము పూర్వ తాంఅభజత అశయన్నుత శ్రీవోత్కర్షం నా అభజతయకు కర్ధమాదౌఘ్న' దౌబోభయ ధాపిదర్శ నాడయం సంశయ ఇతి భాషః- అత ఎవసంశయాలంకారః || మూ నేతి || మానభంగపటు నాకోపశ 17న సమర్జెనసుర తేచ్ఛాంత స్వ తామర మోద్దీప కేనదృశి రాగమారుణ్యం ప్రీతించ ప్రథయ తా ప్రకాశయతా-అంతరంతఃక రణం భావయ ఆరంజయ తా ము దేన ప్రణం ణయి సేవయోషితః స్త్రియ యః భేజ రేప్రొ పాః రాగమితి శ్లేషమూలాతిశయోక్తి స కీణె- యముపమా || 'పొ నేతి II ఉ పాళిఆళ్యాః సమీ పే-సమీ సా ధైన్యయీభావః. ఆళి స్సఖివయ స్యొ చే శ్యమురః అతఎవనిభృకచుంబసదE':గూళచుంబనచతు గా":-సుభ్రు ఎఃపా నఫె 'తననయావక రాగం మధుపాన (Eళితలా II" రాగం స్వష ధరం ప్రేయసా మధ రెకు ఓ ప్లైషు రాగర సః తాంబూల రాగ ద్రవః తేనరరఁజుః- కిల - అన్య గుణ స్యాన్య + ఛానమిహరం జెరీర్థ : కీ లెత్య పరమా ధై- తెనసానధౌత రాగేషు స్వా ధరేషు యోధర రాగ సంక్రమణ నాటిత కెన సఖీ సమశ మేవ ప్రి యైశ్చు. సం కారయామాసురిత్యర్థః - అత్రాగంతు నారంజ నెన సహజచుంబననిగూహనా న్మీలనాలంకార భేద:-మీలనంవ స్తు నాయ త్రవ స్త్వంతర నిగూహనమ్ || అపిణ తమితి || దయి నెనాన్య యువ తెఃసప త్న్యాః నామ గ్రాహం నామగృ హీత్వా * నామ్న్యాదృశిగ్ర హెూరితిణముల్ ప్రత్యయః - అర్పితంద త్తంమ ద్యంర సిగవతీ ఆస్వాదితపత్యపి-రస లేరాస్వాదన్మాత్ క్తవత్* ఉగిత శ్చేతిజీ ప్-కాచిదిశి శేషః-మదుఉ జ్ఞతిస్మసమమా దేశ్యర్థః. ఇత రాసపత్నీగుమగ్యవ పీ బంత్యపివీడ్యు దృ ష్వైవమమాదమత్తామునోనివృఢతి రెవవద హితురి భావః-అ త్ర, పూర్వార్టైపా నేపి నమమాగణ తెవి శేషా క్తిః - ఉత్తరా స్టైశ్వపిబంత్యపిషమా దెతివి భావ నా-కారణైనవి నాకార్యస్యోత్పత్తి స్స్యాద్వి భావనా - తత్సామ గ్రా మనుశ్పత్తిర్వి శేషా కీర్ని గద్య తె-తయోస్సంసృష్టిః!! అన్యయెతి || చిత్తనాధంభ తాఃరం- అన్యవని తొగతచి వంసపత్నీసం క్రాంత చేశసం అభిశంకితవ త్యా అవిశ్వసంత్యా అన్యయాకయాచిత్ స్త్రీయాపీత భూ -2 ·r !! జశమ స్సగణు, చేతభూరి సురయాపిన మె దేనిర్వృహిణమనసోమద హేతు:!! 20! పవశ్య నునయాసగృహీత్వా ప్రా గధోమధుమ దాహిత మోహా! కెగాపితం విరహ భేది తచిత్తా కాంత మేవక లయఁత్యనుని నెrlier కుర్వత ముకుళితా ఓయ, గా నామం గిసౌదమవ సాదిత వాచామ్ ! ఈష్యః యెవహర శాస్త్రీయమా సొంతద్గుణస్స్వ యమకారిమ దేన|| 301 గండభి షుపు రాసదృశీషువ్యాంజి నాంచిత దృశా శ్రీ తిమేందుః ! పానపాటలిత కాంతిషు పశ్చాల్లో, ్చల్లో ధ్ర చూణల కాకృతిరా 3 ||ఉగ్ధతై రివపర స్పర సంగా ఉరితాన్యుభయశఃకుచకుంభై : యోషీ, తావతి రిసురయాపిన మె దేసముత్తం- మాద్య తెర్భా వేలిట్ -త ధాహిమనసోనివృణ మ దహేతుహిక - సామా న్యేనవి శేష సమర్థ నాదగ్జాంతరన్యాసః-ఎజనవో ఢా భీరు శ్చఅన్యధాసాశంకాయాః పొనాఘట నాదితి || పవతీతి || చూపవతీ సరోజ అతఏవానునయాక్ ప్రియ ప్రార్థ నాన్యగృ హీత్వాల నాదృత్య అథోసం ప్రతివిరహ భేదిశ చిత్తా పశ్చాత్తాపత ప్తా కాచిన్మధు మదె నాహిత మోహాకృతచిత్తవిభ్రమాసతీ - కాంత మెవ మోపితమాత్మ నారా షితంక లయంతేజానతీఅనుని న్యే-సాపరాధాహంక్షమ స్వెతి ప్రాథి తపతే- మ తేషుకిన్నసంభావితమితి భావఃఎషాకలహాంతరి తా|| కుర్వ తెలి||ముకుళి తాక్షియు గా నాంఅవ సాదిత వాచాలకుంఠితగి రామాసాం స్త్రీణాంఅంగసాదంని శ్చేష్ట తాంకుర్వ తా స్త్రీయంహర తామ దే నెవ్యః యె వె త్యు వై-త స్యాఃప్రియోగుణః తముణ్ & నిమీలన వాక్సాదాంగ సాధనరూ పః స్వయమ కారికృతః - హీయ మదయో స్తుల్యాను భావ త్వాదిత్ భావః|| గండేతి|| ప్రతిమేందుః ప్రతిబింబచంద్ర :- సదృశిషుసమానవణాః స్వః అం చితదృశాంసుదృశాంగండభిత్తిషుపు రాసు రాపా సౌత్ పూర్వం నవ్యాంజినా భే ది-త దాక తాపత్త్యా తద్వివిక్తతయాసగృహీత ఇత్యథః :-అతఏవ సామాన్యాలం కా రః-సామాన్యంగుణసా మ్యేనయత్రవ స్వంత రైక తెతిలక్షుణాత్ -విపూర్వాదం జేఃకమఃణిలుజ్ • ఆడజాదీ నామి త్యాడాగమః-పశ్చాత్పానానంతరం- పా నేన పానమ దనపాటలితాపాటలీకృతా కాంతి ర్యాసాంతా- సుగండభి త్తిషులో ధ్ర చూణr"స్యలో ధ్రపరాగస్యయ స్తిలక :చిత్రకంతమాలపత్ర తిలక చిత్ర కాణివి శే షకమ్ (ద్వి తీయంచతురీయంచన స్త్రీయామథకుంకుమమిత్యమరః - తస్యాకృతిరి వాకృతిర్యస్యసఆసీత్ - వైవత్ర్యాద్వివి కపవా సీదిత్యథః :- తిలకాకృతిరితి నిదర్శ నాత్పూర్వో క్తసొమాన్య సం సృష్టిః!! ఉద్ధ తై రితి||ఉద్ధతై దృఢ ఫైరివకుచకుంభై పర స్పర సంగాత్ అమ్యోన్యసం ఘుపొచుభయుతః ఈరి తాన్యా కృష్టానితధావిభ్రమాతిశయం విలాసవిశేషం 30 ·మాఘకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. సు దేనజుఘణు: ర్విభ్రమాతిశయపుం షివపూఁ షి!|39|| చారు తావపురభూ షయదాసాం తామసూనవయాననయోగః1 తంపునముణకర శతనలక్ష్మీ స్తందు దోదయిత సంగ భూషః||33|| శ్రీ బ తాముపగ తా తాస్వను వేలం కౌసురోషపరితో షవతీషుఅగ్ర హీన్ను సశరంధసురుర్దూ మా సనూĀక నిషంగమనఁగః || 38 || శంక యాన్య యువతావని శాభిః ప్రశ్య భౌగయితస్స్ఫుట మెపు నతు మంభవతితత్వ 3. పుష్ణ తీతితత్పుం.*నపు , సక స్యఘులచ జ అనుమాగముః - యోషి తాంవ పూం షి పూర్వవన్నుమాగమః• సాంతమ హతసంయోగ స్యేతిహ్రు శేషః-అతివ, దే నజుఘణు : భ్రము దృ ప్త సంఘషణ నోటస్థపీ డాకి రఃయ భివృషభక లహాద్వ త్సపాదభంగ ఇతి భావః|| చారు తెU || ఆసొంయోషి తాంసపు శ్చారుఠా సౌందర్యమ భూషయత్ తాం చారు శాంఅసూసనవయౌవనయోగఃఅభూషయత్ - తఁపునర్నవయౌవనయో గంమకర కెతనలక్ష్మీఃమన్మధ సంపత్తిరభూషయత్ - తొంమకర కౌత సలక్ష్మీందయి తసంగమ ఎవభూషా భూషణ్వయస్య సుమ దోభూషయత్ తాంను దఃతంచదయి తసుగమణ త్యథః :-అత్ర ప్ర క్రమానుసారా మగ స్తమపివల్లభ సంగమ ఇతి ఛాయయాయోక్త వ్యె వి శేషణ ణ త్వేన ప్రతి యో యో మహాకవీనా మను ద్వేగాత్ యథాభార వేః ప్రయోగః శుచిభూషయంత్లో కె సనయాఁక స్వచ సిద్ధిభూషణ ఇతి ప్రయోక్త వ్యసనయా పొదిత సిద్ధిభూషణ ఇతి-అ త్రోత్తరో త్తర స్యపూర్వ పూర్వవి శేషణ త్వా దే కావళి-య, త్రోత్తరోత్త రెజం స్యాత్పూర్వపూర్వం ప్ర తిక్ర మాత్ 1వి శేషణత్వకథనమ సా వెకావళికు: తెతిలక్షుణాత్ | ఓ బ తొమితి || ఓ బ తాంమత్తతాం - మత్తేశాంజోత్కటకు బాఇత్యమరః ఓ బృమగళిత్య సాధాతోః • అనుపసగాణ త్ఫల్ల ఓబకృశోల్లాహణతినిస్థాంతోని పాతః ఉపగ తాసు ప్రా, పాసు-అత ఎవఅను వేలం ప్రక్షణఁ బొషపరితోషవతీషు కోప ప్ర సాదవతీషు తాసు(స్త్రీషువిషయె- అనంగ స్సశరంధనురగ్రహీన్ను ఉరత నిషంగం త్య కతూణీరంయధాతధా ఉమా సనుత త్యాజం-ఉజ తేలి= టి* ఇజా దేశ్చగురుముతోనృచ్ఛం త్యామ్ ప్రత్యయః - రుస్టా సుధను గ్రహణం పరితు పాసు త్యాగశ్చరొషపరితోషా భ్యాము తైశ్యు తే- అన్య ధారొషానంతరంపరితో షఃపరితోషానంతరం రొషశ్చనస్య తామితి భావః, రోషపగితోషయోధ్యనుగ్ర: హణాజ్ఞా భ్యాం యథాసం ఖ్యానఅన్వయాద్యధా సంఖ్యాలం కౌరః- తే - ① తయోరంగాంగి భావేన సంకరః|| శంకయెతి || వని తాభిరన్య యువకౌసపత్న్యాంశంకయాతత్సంగళం కామా త్రేణదయితఃస్ఫుటమెవ - నిశ్చితవ దేవ ప్రత్య భేది సిద్ధవత్కృత్యోదాటిత ఇత్యర్థః 33 38 ·దశమస్సగణః. విచా రెమత్స రెణహత సంవృతి చేతః|| 3x ||ఆన నై ర్విచక సహృషీ తాభివ్వల్ల భాన ఇతనూభిర భోపి ! ఆత్రల సహృదయ మాపచరోషోణాలు స్మవచ నేషు వధూ నామ్ || 34 || రూపము ప్రధానవ నాజ్ఞ ప్రేమ కార్యమని పేర్యుఏ కాసి | చా టు చాకృతిక సంభ్రమ మాసాం కావణత్వము గమస్త్రము శెషు| 32 ||లీలయేవసు తనోస్తులయి త్వా గౌరవాడ్యమ:పిలావణి కేన ! మానవంచనవిదావద నెన క్రీ.శ మే 3. 31 అనుచితోయము వృశ్యమి ధ్యాభియోగఃశంకొంపరిహరతి నెతి-మత్స రేణ వై రేణహ తా సంవృతి మో: వ్య నాపనంయ స్యత చ్చేత స్తత్వ విచా రెభూ తాళం చిం తాయాంశమం సహిష్ణు సభవతి మత్సరం సచేత సామేషస్వ భావఇతి భావః - పొమా న్యేనవి శేష సమథకానరూ పోధాకాంతర న్యాగ !! ఆన నైరిత్ II వల్ల భాసభివల్ల భ'సవః కుమిత్యథఁ : * అభిర భాగ ఇతిలక్షణాగె కమః ప్రవచనీయ త్వాత్ ద్వితీయా-వరూ నామాన నై ర్విచక సేవిక సితం భా వెలి ట్ తనూభిరంగై జిహృషి తాభిఃపులకి 3 : * హృషెలో మస్వీతీ డాగమః-అభా విభూతం భా వెలుజ్ - హృదయం చాద్ర- ఆంధ్రపత్వమాప-కాఠిన్య ంజహావిత్య ధఃః - వచ నేషుతోషః కాపః లోలతో స్మచలతి స్మవచ సగత రోషః వక్ర తాపినివృ త్తెత్యథE : ! అత్రవగూష్వాసనవి కాసాద్య నేన క్రియాయాగపద్యా త్సముచ్చ యాలం కారః గుణ క్రియాయాగపద్యం సముచ్చయ ఇతిలక్షణాత్ రూపమితి || అప్రతివిధానమ ప్రతియత్నమేవమ నాజ్ఞం స్వభావసుందరమి త్యథః శిరూ సమాకృతిః కార్యం ప్రయోజనమన పేక్యవి కాసి వర్ధమానంఅనౌపా ఉ: మిత్యథఃః - సైమాకృతక సంభ్రమం అకృత్రిమ సంరంభం చాటు ప్రియవచ నమూసాంస్పీణంరమణేషువిషయకామః మా కొణత్వం వశీకర శీకరణకమణత్వం • వశక్తి యాసంవననం మూలకమణతు కామణణ మిత్యమరః * తద్యుక్తాత్కమః, ణిస్వా ధేకాణ్ ప్రత్యయః - అగమణ ప్రాప్తా-నిగ మేలు-జ్ ఛైరజా దేశః - అ శరూ సానిష్పారోప్యమాణ స్య కౌమత్వ స్య ప్రకృతోపయోగాత్పరిణామా లంకారః లీలయేతి II లావణ్యం కాంకివి శేషాస్యా $తిలా వణికంలావణ్యవత్ • అతణ విఠనావితి ష్ప్ర శ్యయే • ఈ స్యెక జయ స్యేతిలో పే • హల స్త్రృత స్వేతీయ కార లోపః - అన్యత్ర తులవణంపణ్యమ స్యేతిలావణి కూలవణవ్యవహారీ * లవణాట్ట ఇక్' తెనలావణి కేనమానవంచనవి దా అహంకారహరణడమేణ అన్యత్ర పరిమాణ ప్ర తారణపటు నాసుత నాః స్త్రియా వద నేనక T F గౌరవాధ్యం గాంభీర్య సంపన్నమపి అన్యత్ర గురుత్వయు క్తమపిదయిత స్యహృదయన్నాయక చిత్తం లీల యావిలా సేనై వతులయి శ్వా చాలయి త్వా అన్య తా నాయా సేనై వోన్మాయ 3. (9) ·| మాఘకావ్యే - సన్యాఖ్యానే, వహృదయందయిన స్య 1301 'స్పర్శ భాజివిశ దచ్ఛవిచారౌక ల్పి తేమృగదృశ్వాసు రతాయ 1 సన్నతిందధతి పేతురజ సందృష్టయః ప్రియత మేశయ నేచ || 3 F||యూ నిరాగతర తైరపితిర్య క్పాతిభిశ్ళు తి గుణేనయుత స్య | దీఘః దక్షిణ భారకారివధూ నాంలంఘనంనయనయోళ్ళ వణస్య#80 | సజు థేచ్ఛురభిధాతువ నీశా సమ్ము గుర్వ లఘుతయామి త్వెత్యథః - క్రితం వశీకృత మేవ అస్యశ్రమూల్య దా నేనస్వీ కృత మేన-అత్రవి శేణముహి మ్నైవవద నెవణిక్త వస్యహృదయెపణ్య త్వ స్యచ పు తీ తేస్సమాసో కికలంకారః - వాచ్యస్యహృదయ స్య ప్రతీయమానపణ్యా భేదేన శ్రీతత్వో కైరలౌకి కే హృదయావజఁ నెలౌకిక క్రయవ్యవహార సమారోపః || 37 ఎవంచదనాను భావంవణ యి T త్వాసం ప్ర తిసురత కేళి వణr నాం ప్రస్తాకి - తత్ర సురతం ద్వి విధం బాహ్య మాభ్యంతరం చేత బాహ్యంచెకుణ ప్ర భాషణ శ్లేష చుంబ నాద్య నెక భేదభిన్నం తత్ర దృష్టివి శేషం తావ దాహ !! స్ప శేజా తి||స్పర్శ భాజి సుఖ స్పర్మెవిశ దావిమలాశు భౌచయా కాచ్ఛవిః శాంతిః తయాచారౌ ర ర న్యసుర ఆయకల్పి తేరతిసుఖద త్వేనసృ షెవిహార యోగ్యతయా సజ్జీకృ తెచ 'సన్నతిమా నుకూల్యం ప్రావీణ్యంచ దధతిడధా నె ప్రియత మేశయ నే చమృగదృశాం దృష్ట యః స్త్రీణా న్నె త్రాణి అజస్రమవిచ్ఛిన్నం పేతుఃపతి తాఃయుగపదుభయాలో కనాత్ అభిలాషంవ్యంజయామాసురిత్యథః:- అత్ర, ప్రియతమశయనయోః పు కృతయో రేవధమణ సామ్యాచౌపవ్యప్రతీ తేః కెవల ప్ర కృత గోచరాతుల్యయో యూనీతి||రా గేణతర తైశ్చపలై రపిదశః నోత్సుకై రపీత్యథః :-యూని ప్రియె తిర్య క్పాతిభిః త్ర పయా విప్ర సొరిభిః దీఘకాదశిఁ బిరాయ తాలోకన వ్యాపారై రిత్యథః : - అన్యత్ర రాగ ద్వేషచపలై ! అత ఏవ తీర్య క్పాతిభిః కుటిలవృత్తిభిరపి దీ మణదశిఃభిఃఆ గామి కార్య థైరిత్యథఃః - వధూనాంనయ నైః శ్రుతిగుణెనశబ్దర్ర హణపాట వేనయు యుత స్య శు య తె నె నెతె శ్రవణం శో తస్యలంఘనమతి కామో నాకారికణాంతవి శాంతమిత్యథఃః అన్య తతు శ్రవణమ భ్యాసంతి యాసత్ - సైవగుణః తెనయుత స్య శ్రూయత ఇతి శ్రవణం శాస్త్రంత స్యలంఘనం నాకారి రాగ ద్వేష గ్రస్తావిశాస్త్రక దాచిచ్ఛాత్తి మార్భి భేతీత భావఃఅ యంచ వ్యవహారోనయ నేషు రాగతర భైరి త్యాదిష్టవి శేషణమహిమ్నాగవ్యత ఇతి సమాసో క్తిప్ర భేధః - ఇయంచ రాగదృష్టి రౌత్సు క్యానుభావః!! 'సజ్క థేతి || నత భూ స్త్రీ సంక ధాయాం సంభాషణే చ్ఛురిచ్ఛావత్యపి • విగ్గురిచ్ఛురిక్యు ప్రత్యయంతో నిపొతః అభిధాతుం సంభాషితుం అనీశాలకు మాబభూవ దృశుః ద్రష్టుమిచ్ఛురపి దృ శేస్సన్నంతాదు ప్రత్యయః - సంముఖీఆ 35 ·దేశమస్సగజా, ఖీ వచబభూవదిదృకు: 1 స్పర్శ నేనదయితగ్యనత భ్రూ రంగసంగచపలా పిచకం పే!80 ఉత్తరీయవినయాత్ర పమాణారుంధతీ కిలత దీక్షణమాగణమ్! ఆవరిష్టవి 1 టేసవివోఢుర్వశు సైపకుచమండలను న్యాl/8-9 || అంశుక లహృతవ తానుబా హుస్వస్తికాపిహితముగ్ధకుచా గ్రాభిన్నశంఖవలయంపరిణె త్రా పర్యరంభిరభ సొద చిరో 183 || సంజహార సహసాపరిరజ్ఞా ప్రెయ సీషువిరహయ్య విరోధమ్ | 'సంహితఁరపతి స్మితభిన్న లోథను శుతరు శేషుమ హేషుమ్!!88 || సంసమాన 80 భిముఖీనబభూవ అంగ సంగచసలాగా త్ర స్పర్శ లోలాపి దయత స్య నాయక సల్ స్పర్శ నెన-చకం పేకంపితవతీ- ఎ.తేచకం పొదయోలఁసాధ్వసాను భావాఃలజ్జా విజితమన్మ ధేయంము, అధాలింగనంవణ యతీ- ఉత్తరీయెతి !! అన్యాస్త్రీ ఉత్తరీయవినయా త్కు చాంశుకాకషణ ణా ఆ పమాణాత దీక్షణమాగణం తస్యవోడుదృఢ ష్టిపథం అరుంధతికిల ఆవృణ్వ తీవనతువ స్తుతం కిలాథః - విక టేనవిశా లేన - విశంకటం విశాలంస్యా తరాళంవికటంత థెర నైజయంతీ • సంప్రోదశ్చ కటజితీచకారా ద్వెఃక టచ్ ప్రత్యయః వివోడుః పరిణే 13 వతు, సైవకుచముండలమావరిష్ట ఆవృతవతీ కుచావరణ వ్యాజేనఆలింగితవతీత్యథః :- వృణాలుజితజ్ అడాగమః . అత్రకుచ సంవరశానఆలింగ నేచ్ఛానిగూహనాత్ -మీలన భేధః - ఏషాలమన్మథమధ్యస్థా మధ్యమా|| అంశుక మితి | అంశుక ము శరీయంహృతవ తొపరిణే త్రాభ వ్రాస్త న్వోఃకృష్ణయోఃబా హె్వూః స్వస్తికో బంధవి శేష సైనపీహి తేతి రోహి తె ముగై సుంద రెకు చా గ్రే యయాసాంధోక్తా అచిరోఢా నవోఢాభి న్నాని శంఖ స్యవల యానియస్మిక్కమఃణితద్యధాత ధారభసా ద్వేగాత్పర్యరఁభిగాఢమాల్లేపైత్య ఘా:-ర భేణ్యణం తాత్కమః ణిలు • ర భేరళ బ్లిటోరితిను మాగమః-ఎషాచముద్దాం!! సంజహా రేతి || తరుణేషుయువసువిరోధం ప్రణయకలహం విరహయ్యఖి హాయ- రహయ తేఃస్వాక్షణ్యం తాత్ • బ్యపిలఘుపూర్వాదిత్యయా దేశః స హసాపరిరక్లా: ప్రెయస్యోయై స్తే షుపరిరబ్ధ ప్రేయసీ ష్వాశిష్టనధూ కెషు సత్సు * ఈయసశ్చేతిని షే, ధాత్ కబభావః * ఈయసోబహు ప్రీ హేః ప్రతి షెధోవక్త వ్యఇత్యుప సజజాన హ్రస్వని షెధః రతిపతిః కామః సంహితం ప్రా గారోపితం మ హెఘుంమహాంతంశరంస్మిత భిన్న కూధం స్వయత్న సాఫల్యాత్ స్మితముద్రి తపూర్వరోషంయథాతథా ఆశుసంజహార - సిద్దెరెసాధనానవ కాశాదిత్యర్థ : పరిరంభాంతోయూ నాంవి గ్రహుతి భావః! గ్రంసమాసమితి || ఉపయంతరిభతంరి ర సేన రాగాంధతయేత్యథ! 8.

·ఆ మాకా వ్యే - సన్యాఖ్యా నే. ముపయంతరివఛ్వాడిష్టవత్యుప సపట్నర సేన! ఆశ్మ నై పరురు ఇకృతి నెన "స్వేద సంగివ సనంజఘ నేన!! 82 !! పీడి తేపర ఉరః ప్రతి పేషంభ తరిస్తనయు గెనయువ త్యాః 1 స్పష్ట మేపడళ తః ప్రతి నార్యా స్తన్మయత్వముభ పద్ధృదయస్య !| 6 |- | దీపత స్మరమురస్యుపపీడ వల్ల ఫెఘుని - భీష్వ జమా నె : చక్ర తాన్న ముంగుతు?కు చకుం భౌసు భ్రువఃక రిన తా తిశ యేస!8 || సం ప్ర, పేష్టుకు వయో షీత ఈషుణ్మిష్య తాం హృదయమిష్టతన నామ్ !ఆత్మనస్సుకత మేవ తదంతర్వతి కోనఖలునూనవ జూ ఉపసపత్ని సపత్నేసమీ పే - సమీ పాథేకా వ్యయీ భా షే- నపుంసకహస్వత్వం శిష్టవ త్యాక్లిష్టవత సతి సం సమానం స్పశః సుఖపొరవ శ్యాత్ భ శ్యమాసం త ధాపి స్పేద సంగి స్వే దేనసాత్వి కెనస కవధ్వాన సనంక నాకుశ లేన స్వ డంలాఘవమితిజాన తే వేత్యదణి-జఘు సేనక T = అత్మ నైవ స్వయమేవ గురు ధే రుద్ధం సాతున వే శీతి భావః - స్వేద మోతుక స్యవస్త్ర నిరోధ స్యజ్ఞాన 'హెతుక త్వ ము ③క్యు తే! పీడి తెలిil యువ త్యాఃయువ తెః స్తనయు గెనకుచయు గేనభతఃరి పురో గ్రే సపత్నీ సమకు మేవ ఉరః : ప్రతితిష్య ఉరఃప్రతి పేషం * పరీ క్లిశ్యమా నే చేతిణముల్ ప్రత్యయః • కృనె జంతః త్యన్యయ సంజ్ఞా పీడి తేసతిడళత ఈ వ్యణ యా దీర్యమా ఇస్య ప్రతినా ర్యాస్పసత్న్యాః హృదయ స్య సన్మయత్వం భతృణ తాదాత్మ్యం స్ఫుటముభవ దేవ- అన్యధాక థమ స్య పీడ నాదన్యస్యడళ నమిత భావః - అతఎ వేయ మసంగత్యలం కారోపజీవినీతన్మయత్వో ప్రైజతి సంకరః- కార్య కారణయోర్ఫీ న్నదెశ శ్వేస్యాద సంగతిః || దీపి తెలి || వల్ల భేదీపి తస్మరముద్దీపిత కామంయథాత ధాఉరస్యుసపీడ్య ఉ రస్యుపపీడు * సప్తమ్యాంచోపపీడరుధకషఇటణముల్ • తత్పురు షెకృతిబహు శనిత్యలు ఘనం గాఢమభిష్వ జమా నె పరిరంభమాణె సతి • పరిరంభఃపరిష్వం గఃసం శ్లేష ఉపగూహనమిత్యచరః - సుభు నఃకుచకుంభౌకఠిన తా తీశ యెనచక్ర తాంపరిమండల తొం - నయయశుః సపాల్‌ అగ్రగా డాలింగనాత్ కుఛకుంభ యోచక్రత్వ సంబం ధేపి అసంబంధో 3రతిశయోక్తి భేదాలంకారః|| సంప్రవేష్టుమితి ! యోషితఃఖ వ్యతా మాలింగితన తామిష్టత మా నాం హృదయం సంప్రవేష్టుమిషురిచ్ఛంతి స్మె వేతి గా ఢా శెషనిమి త్రా క్రియా స్వరూపో ET-గుణ స్వరూపో తే కావా-పవు భేత్ . అతఎవాత్మనఃస్వా: సత తమేతదంతర్వతికానః తేషా మిష్టతమా నాం అంతహృణదయ ష్వెవస్థి తాన్నాజా సకొనూనం - అన్య థాకథం పునఃప్రవేశే చ్ఛేతి భావః - ఇయం అజ్ఞానో ప్రేET పూర్వో శ్రేణుసా పే కె.తి సజాతీయ సంకరః 8.. 8.

·దశమ స్సగః, నః || 80 | "స్నేహనిభః రవ దత్తః ధూ నామా ర్ర : T(వపురసంశయమంత!! యూని గాఢపరిరంభిణివ స్త్రీ జ్నాపము (బువషృ షెయద నేన | 8F ||న సమావపు పః ప్రమదా నామంతరిష్టతమ సంగముజనా | యగ్బహిబహుర వాప్య వికాసం వ్యాన శేజి నురుహాణ్యపిహషణ !! Xo || యయవ్య? క రాష్ట్ర దానామంది జేసపుళ కేనబభూవె ప్రాపి తెనభృశముచ్ఛ్వసితాభిర్నీవిల్లి పదిబంధన మో దీ బు ४ స్నేహే|| స్నేహనిగ్భరం ప్రేమరసపూణం లాది ద్ర వ్యపూణణఁచ. స్నే స్త్రీ ద్ర వహాదః యోరి" పై జయంత్.అత ఎవవధూ నాంవపురం తరా గ్రతాంధ్రవత్వంజధ - స్నేహర్ర వ్యపూణమంత రాత్రణంభవతీతి భావః అ సంశయం సంశయస్యాభావః అధాః | వేవ్యయీ భావః. కుతఃయద్య స్మాత్ యూనిపుంసి గాఢంపరిరంభత ఇతి గాఢపరిరంభిణి గా డౌశ్లేషిణి సతి - అనెసవపు క శ్రావస్త్రం క్నూపయి త్వాపరిషీ చ్యవస్ర్నూపం - క్నూయీ ధాతో ణ్యం తాత్ *అతE త్యాది నాపు గాగ మే* చేలే క్నూ పేరితిణముల్ ప్రత్య యః- అంబువవృ షెవృష్టం-కమణిలిక్ -అంతర నాగ్ర స్యనిష్పీడ నాగ్బహిరం స్త్రీ వాసంభవాత్తస్నమి యమంతరా రాత్రణత్వో₹E- ప్రియాంగ సం గాధా స్వీన్నెతీసాత్వి కూదయోక్తి!!! నెత!! ప్రమదా నాంఇష్ట తమసంగ మెసజన్మయ స్య-సః జన్మాద్యు త్తరపదత్వా ద్వ్యధిక రణబహుజొహిరితివాషనః- బహురిపులః - విపులా నేక యోర్బహురి తివైజయంతీ-హపోవపుషః అంతఃసమా తీస్మ అత్యు ద్రేకాన్నాంతఃస్మమితః త్యు త్రైజ-కుతఃయద్య స్మాత్ బహిర్వపు జబహిర్వికాసం వృద్ధి వాప్య - తను రుహాణిలో మాణ్యపి వ్యాన శేవ్యాప-కత - లిట్ • అశ్నోతే శ్చేతినుడాగమ :- ఆ శ్రవధూహషణస్య బహిరి కాసనిమి త్త కాంతరమా - ③ - ఆనందరో మాంచయోః శ్లేషమూలా భేదాధ్యవసాయాతిశయోక్త్యనుప్రాణి తెతిసంకరః యదితి|| ప్రమదా నాంస్త్రీణాం ణాం ప్రియస్యభ తుర్వ్యక రాత్ - సంస్పర్శా త్సంగమాచ్చాంగ జేన అంగ వ్యాపినాపు శ్రేణచపుల కేసబభూవే భూతమితీయ త్ - భా వేలట్ • తేనపుల మో దయెనపు తో దయేనచ భృశముచ్ఛ్వసితాభిరు చ్ఛూనాభిఃమో శయా ఆశ్వాసితా భీశ్న నీవీ భిః లక్షణయాక టివ స్త్రీ : అన్య ధాబంధనశబ్లెనచ పౌరుక్త్యాత్స పది బంధన మోమిర ధిరైపోగళమోచనంచ ప్రాపి ప్రాప్తః కమXణిలుజ్ - అభ్యుదయేషు రాజా మోబు ఛాన్మోచయంతీతి భావః - అత్ర ప్రకృతపులక నీవిగ తాంగజత్వోచ్ఛ్వసిత త్వాది వి శేషణ సామ్యా ద్బంధ మోకు సంబంధాచ్చా ప్రకృతపుత్ర కారాగతప్రతీ తెః సమాసో కిరలంకారః అథచుంబన క్రీడాంగణయతి ప్రీతి|| పరిరం భేఆలింగ నే రెవభర స్తస్మా ·మాఘకావ్య - సవ్యాఖ్యానే, తః' 7 8 ప్రేభ రాదవనతం పరీరం బైరాగ వానవటు జేష్వ వకృప్య! ఆర్పీతో పర శ మానసపద్మంయోషితోముకుళి తాతన ధాసీత్ ||N 98 పల్ల వోపవిళిసామ్య స పక్షం దష్ట సత్యధరబి బయ-భీ షె ! పగ్యకూజీ సరుజేనతరుణ్యాస్తారలోల వలయెన క రెణ|| 13 || కెసచిన ధురముల్బణ రాగం బాప్పత ప్తమ ధికంవిర హేహః ఓష్ఠపల్లవ మపొస్యముహూతకం భ్రువ స్సర సం క్షీచుచుంబే | x 8 || రెచితంపరిజ నెనమ హీయః కేవలాభిరతదంపతి ధామ! సొమ్యునూపక ములా సఖవిష్వక్సేన సేవితయు దవనతం భారా క్రాంతం నమతీతి భావః - అపీఠాతం స్వము ఫెనిహితం ఓష్ఠపవడళం య స్వతహ్యాషిత ఆనన మెదపద్మం రాగవా నాగీ అవటు జేషుచరమగోరు హె షు-అ టు టాకృకాటి కేత్యమరః - అప టుజాకషణాచున్న మయ్యేత్యథః ; ముకుళి తో కంసుఖ నిమిలి తాకుంయ ఛాత ధా • బహుఫ్రి హ్రసక్ష్య, స్వాం గాత్ షచ్ -అధాసీత్ పపౌ థెటోలు జ్ •ఆ దేచఇ త్యాత్వం అ Mసిచోపృక్తణ తీ “డాగమః - అ తాననోష్ణ స్యపద్మదళ త్వళూపణాత్ త ద్రాగిణాం మధుపత్వంగ మ్యత శిపక దేశవివతిణ రూపకమ్!! పల్ల వేతి ||పల్ల వే నా పమి త్యాసాదృ శ్యేనయ త్వామ్యం తేన సపశుం ఉభయో రపిపల్లవై కూపమానత్వ సాధమ్యా త్సుహృద్భూతం అధరోబింబమివతదధరబిం బం అభీ ప్లే ప్రియత మేదష్టవత సతి సహరుజా సరుక్ - తెన సరు జేవ సవ్యధే సేవ - స్త్రీగు గ్రుజాచోప తా పేత్యపురః - సౌరాణ్యు చ్చైః క్రోశంతి - కుతఃలోలానిచ లానివలయానికంకణానియస్య తేనతరుణ్యాః క రెణపర్యకూ పరికూజితం - భా వేలుజ్ - సుహృద్దుః ఖాన్హుఃఖాయం చేసుహృదణతి భావః-అత్రకంకణ ద్వారస్యకర చూజనస్య ధూనన హెతుక స్య సరుజే వేతిరు ఫ్ఘాతుక త్వము త్రైశ్య తే | కే నేతి || కెనచి దాగిణా మధురంర సవంతం ఉల్బణ రాగంతంత థాపివిర హే ష్వధికంబా ప్పెణవీర "ష్మణాత ప్తం-సు భ్రువః ఓష్ఠపల్ల వమపా వమపాస్య సరసం సౌద్రంశీతముడి చుచుంబైచుంబితం- అత్రత ప్తత్వర సవ త్త్వయోర్వి శేషణగ త్యాఓష్ఠపల్ల వ త్యాగ్మా చుంబసద్వయ హేతుకం కావ్యలింగం - సొ పేక్షు తా 23 ५४ త్సంకీర్య తే॥ ఎఎం బాహ్యసురతముక్త్వాభ్యంతరసురతవణం నాం ప్రస్తావి | రెచితమి త్యా ది నా పరిజ నెన రెచితం. కీకృతం.అతఎవ కెవలౌఏ కాకినౌ అభిర®అనురక్తాదం పతీ జంపతీజాయాపతీ ఎవయస్మి కొతత్ - దంపతేజంషత్రజాయాపతీ భార్యాపతీచ తావిత్యమరః" రూశబ్దస్యదం భావోజం భావశ్చవికల్పాన్ని పొతీతః - మహీయోమహత్తరంధామ కెళీగృహంకమలా సఖేనలక్ష్మీమాత్ర స హచ రేణవిద్య కే నెనవిష్ణు నా సేవిత స్య అధిష్ఠిత స్యయుగాంతపయో ధేః సామ్య * రాజదంతాదిషుజాయా ·దశమస్సగణ:. *గొంతపయో దె? || X }} ఆవృతాస్యపి నిరం రంతరము చ్చైర్యో షి, తాముర సిజ ద్విత యేన! రాగిణాంతతణతో విమృశద్భిః పాణిభిజ్య గృహి రెహృదయాని|AL || కామి నాను సకలాన్విభుగై 28 స్వేదవారి వృదుభిఃకరజా | అక్రి యంతక రి శేషు కథంచి త్కామినీకుచని టేషుప దాని || 4 2 1 సోష్మణ స్తనశిలా శిఖగా గా, చా ఘము సలి సరుణా సౌమ్! ఉచ్ఛ్వసత్కమలచారుషుహ సైర్నిన్ననాభి'సర సీషుని పే 3125 | ఆ వృశద్భిరభితో పలివీ చీలో ? లమానవిత గాంగుళిహ సైః 1 ను మా పేగ్యుపమాణ: కారః యు గా తవి శేషణం వివి క్త ద్యోత నాథణం-ఎ నవి హారయోగ్యతో కాని ఆధవి.సంభవిహారా నేనాహ ||ఆవృతా నీతి! ఉచ్చైరున్న తేనఊర సీజద్విత యెజనిరంతరం నీరంధ్రం - ఆవృతాని సంవృతాన్యపి యో షీ తాం హృదయానివ TV 6 సి చేతాంసి తత్పతో విమృశద్భిఃఇత స్తతఃపరామృశద్భిః రాగిణాంపొణిభిః జగృహి రెగృహీతాని-నిగూఢవస్తుహ స్తపరామర్మాల్ల భ్యత త్యెక త్ర భావః, అ న్యత్రక లబ్ధః ప్రియక ర స్పశః :- తొసాంహృదయ గ్రా హ్యూభూదిలి భా వః - నైరంత ర్యేణ ప్రతిబధ్నతోరపి కుచయోఃకథంచిదంతరం సంపాద్యహృద యాని స్పృష్ట్యా వేతి వాక్యాథ : అశ్రద్వయా యా నామపి హృదయానాల ప్రకృ తత్వాక్కే వల ప్రకృత శ్లేషః! కామి నామితి || స్వేదవారిణాసాత్వి కె సొంగుళి స్వే దేనమృదుభిఃకోమల తొం గతై : తతఎవవిభుడై వినమై - కామినీ నాఁకంజూగై నభా : కఠినేషు కామినీకుచత ఔషు-అసకలాన్య సమ గ్రాణిపదానిక థంచిద క్రియంతకృతాని . కఠినేషమృకూ నాంపదలాభోదుస్సంపొదఅతి భావః - నఖ క్రియా ప్రవృత్తేశ్య ధ్రః-అత్రకు చా నామీదృక్కా తిన్యాసంబం ధేపి సంబంధో 3రతిశయోక్తిall at సోష్మణఇతి || సోప్మణ యావ మోషయుక్తాత్ స్తనా వెవశిలాశిఖ రైతయో గ్రాదుపరి భాగా దాత్తమమకొసలి లై : ఉష్ణ దేశ విహారాత్ ప్ర స్వేజః తరు ణా నాంహ సైఉచ్ఛ్వసత్క-మలవత్కమలై ః చారుమునిమ్నాసు నాభి ష్వెవస రసీషుని పే తెపతితం - ఉష్ణ స్విన్నా నాంకుతశ్చిదున్న తాత్పయసిపొతోయు క్షణ తీభావః-ప్రథమంకుచౌతతో నాభి దేశమ స్పృశ న్నిత్యర్థః-ఆత్ర కుచయోశ్శీలాశి ఖర త్వేన నాభీ నాంసరసీ త్వేనచరూపణార్ధస్తా నామాయ స్తపురుషత్వ రూపణంగ వ్యతణతిఎక దేశవివతిః రూపకమ్!! అమృశద్భిరితి | వలయో వీచయణవ తావళీవీ చీభిరతి-అమృశద్భిః లోలమా నిశ్చలసశీలా :* తొచ్ఛీల్య వయోవచనచ క్రిషు దానశిలిచానశత్యయః - నతు శాస-క్-లో కేశపర సె పది శ్వాత్ -అతఎవలోలమా నాడయశ్చానః శివామనః - 24 ko ·S మాఘకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. శ్రీవాను సుభ వామ్ర పేరేమష్టి సాయం విని అమ ధ్యగ భీ పై || F|| ప్రొస్యనాభి నదమనమాశు ప్రస్థిత నివసన గ్రహణామం | ఔషనీవిక వరుణ్ ధకిల స్త్రీ వల్లభ స్యకరమాత్మకి రాభ్యామ్ || ౧ || కామినః కృతరతోత్సవ కాల కెపమాకులపధూక రసంగి! మేఖలాగుణ లగ్న సూర్య దీసుల సూగ్రముక రోశ్వరిధానమ్ ||k all అంబరణవినయతః ప్రియపా శౌర్యోషితశ్చ తప్పకరయోకలహ' హస్య వార వారణామివవిదా తుమ భీక్షంక క్యుయాచవలయైశ్చ శిశిం జే|| Loll గ్రంధి ముచ థయితుం హృదయే 11 2F లోలమా నావితతాః ప్రసారితాశ్చాంగుళయే హం తెహుస్తాయేషాం తై : అ భీ షైః ప్రియత మైఃసు భ్రుతాం ముధ్యం ముష్టి మేయం ముష్టి గ్రాహ్య మిత్యనుభ వాదాత్మ ప్రత్య బాత్ ప్రతి పే దే ప్రతిపన్నం-సతు ప్రసిద్ధిమా త్రా దితి భావః - అ ముష్టి మేయ స్యము. మేయత్వో కెరతీశయోక్తి భేదాలం కార:! ప్రా ప్యేతి! నాభి రెవనదోహదళి నదఖతిరూపక C-త శ్రమజ్జనం ప్రా ప్యాశు నివసన గ్రహణాయవస్త్రాక షణాయేత్యర్థ:- స్నాతస్యవస్త్ర గ్రహణ: యుక్త మితి భావః, ప్రస్థితం ప్రవృత్తంఉపనీప్ నీవి సమీ పే ప్రొయేణభవమౌపనీవికం - త త్ర వ్యావృశమిశ్యర్ధః *ఉపజానూ పక లకోపనీ వేస్టక్ - ముభ సంకరం స్త్రీ-ఆశ్మక రాభ్యామకు ధధం నాటికవరీత్యర్థః రుథెలు - జితజ్ || కామినః !! ఆకు లే ప్రియక రనివారణవ్య గ్రె-వధూక రెస్త్రీక రే సఁగి సక్తం. మేఘలైవగుణ స్తత్ర విలగ్నందీ ఘఃసూత్రం ఆయతతంతుకంజ కంఅ త్యాయత త్వా ద్భహుధా వేష్టితమిత్యథః :-జడ క్రియంచ- దీఘః సూత్రశ్చర క్రియః త్యమరః పవంకృతోరత స్యైవోత్సవ స్యకాల చేపః కాలఃళంబొయే నశత్ పరిధానంలో థాంశుకం కామినఃఅసూయామకరోత్ - ఇచ్ఛావి, తాదీ ప్యాణంజనయానూ సెత్యర్థః అత్రకరసు గాదిప "నాంపి శేషణగ తో గత్యా అసూయ యా హేతు త్వాద నేక పదాథం హేతుకం కావ్యలింగమలం కొరః! అంబరమితి || అంబర3వ స్త్రం-వినయతః అపసారయతః ప్రియ పొణేర్యొషి. తః కరయోశ్చతన్నిరోధక యోరితి భావః - కలహస్య వారణాంవిధోతుంని వార ఇంక తుమి వేతిఫ• JOE - కత్యయా కాంచ్యా - క ్యక డ్యావర త్రా కాంచ్యాం గేహ ప్రకోష్ఠయోరితివైజయంతీ- కక్షయేతి బొంతపారేతు - కమర్ట్స్హణి కాకాంచీ ప్ర కూస్థగజరజ్జుష్వీ తపిశ్వః - వలయైః కంకశైశాఖీ «ంశిశిం జేచు క్రు శే భా వేలిట్ -భూషణా నాంతు శింజితమిత్యమరః ద్వయోఃకల హమానయోః పాశ్వః స్థాఃసా క్రోశం వారయంతీతి భావః- శిబిరయం తాలవ్యా దిఃనడం త్యాది -యే యో షెవశి జై గ్రంథిమితి!! హృదయే ప్రి యేవాససోవస్త్ర స్యరంథింబంధనం ఉదయి యాం ·దశమ స్సగణు. శేవాససస్స్పృశతిమానధనాయాః భ్రూయు గేనసపది ప్రతి పేదేరోమభిశ్చ సమ మేపవి భేదః || 23 ||ఆశులంఘితవ అష్టక రా! రాగ్రెనీవిషు దళాముకుళీకృత దృష్ట్యా 1 రక్ష వైణికహ తాధరతః త్రీ మండలక్వణిత చారుచుకూ జే || 8||ఆయు తాంగుళిర భూద తిరి క్తఃసు భ్రు, వాంకృశిమ శాలినిమ ధ్యే ! ఆణిషు ప్రియక రఃపృథులాసు స్పశూ మాపసక లెనత లెన||k Allచక్రు రెవలల మోరుషు రాజీ: స్పర్శలోభవశలోలక రా 13 తుంవిస్రం సయితుం. గ్రంథయ తేన్చౌరాదికాత్ తుముణ- స్పృశతి-సతి మానధ నాయాఃమానవ త్యాః కామి న్యాఇతి శేషః అతఏవ భ్రూయు గే సరొమభిశ్చ-కర్త రితృతీయా సపది సమంయుగస దేవవి ఫోటోభం గోహషణశ్చ ప్రతి పేదే ప్రాప్తం- అమానవతీ త్వాత్కా మినీ త్వాచ్చనీ విస్ప శేణ యుగపదమషణ హషణ యోరు తదను భావయో:భూభంగరొమాంచయోరపి యుగపదావిర్భావంతి భావః-అత్ర భూ భంగరొమాంచ క్రియయోస్సముచ్చయాత్సముచ్చయ భేదః. సచవ భేద ఇతి శ్లేష ప్రతిభాజ్ఞాపితా భేదాధ్యవసాయ మూలాతిశయోక్త్యను పొణిత ఇతి సంకరః!! ఆశ్వితి || ఇష్టస్య ప్రియ స్యకరా గ్రౌహస్తా గ్రెనీవింవస్త్ర గ్రంథింఆశుహఠా త్ లంఘితవత్యతి క్రాంతవతి ఊరుమూలంగ తెసతీత్యథr:-అధణముకుళీకృత దృ ప్యౌసుఖ పారవశ్యాత్ అధః నిమీలి తాల్యూస్ట్రియారక్తర క్తక ఈః స్వయంగా సకుశలః- వీణా శిల్పంలో స్యేతి వైణికః-వీణా వాద్య నిపుణః శిల్పమితితక్ - కైన వై ణి కెనయం . గానకుశ లెనహతం వాదితం యదధరంతం త్రీణాంమండలం సమూ హిబహుతంత్రి జూ స్వరమండలా దివీణా భేదః, తస్యక్వణితమివ చారుయథాత థాచుకూ జేకూజితం-భా వేలిట్ " అధర గ్రహణంత త్ర మాధుర్యాతిశయాత్ స్ప శః సుఖాతి రేకాత్ తం త్రీకంఠస్వరవ్యతికరమ మోహరః కోపిరతి సర్వ స్వభూ తఃకంఠకూజితవి శేషఃకృత ఇత్యర్థః - అతఎవరక్తవైణిక ఇతివి శేషణం క్వణిత ర్వీత్యుపమాలంకారః! ఆయ తేతి||ఆయ తా: అంగుళ యోయస్య సః ప్రియకరఃకృశ స్య భావఃకృశిమా కాశ్యణం*పృధ్వాదిభ్యణమనిజ్వా* * రఋతోహలా దేలః ఘోరితి రేఫాదేశః, తెనశాల తెనోభ తెతసి కాసు భ్రు వాంమ ధ్యేఅతిరికోయి కెళా అభూత్ -మధ్య స్యల తికాశ్యాణదస్పృ షైక దేశోభూదిత్యర్థః - పృథులాసు శ్రోణిషుపునః సక లెనకృ త్స్నెనత లెనఅంతర్భా గేనస్పర్శమాపక్ర మేణ ఆణిమ స్పృశదిత్యర్థః - అత్రక రస్యమధ్యానతి రె కేవ్యతి రేకో 3రతిశయోక్తి:! చక్రురి | స్పర్శలోభవ శేనోరు స్పర్శతృష్ణావరతం శ్రేణిలోలక రాణాంచం చలపాణీ నాం కామి నాం అనిభృతాస్యపినఖానికంగా స్తంభకోమలతరుషు కడళీ ఓ8 (73) ·ఉదయం మామకా వ్యే - సవ్యాఖ్యానే. ణామ్ | కామి సోమనిభృతాన్య పిరఁ భా స్తంభ రామలత రేషన నాని!! LL! ఊ రుమూలచప లేక్షణమఘ్న న్యైర్వతం సకుసుమైః ప్రియ మె తాఃచక్రి రెసపది తానియ ధాథమన్మథ స్యకుసుమాయుధ నామ || 2 || ధైర్యముల్బణవ నోభవ భావావామ తొంచవపురప్కి తవత్యః ఫ్రీడితం లలిత సౌరతదౌష్ట్యా స్తేని రెపరు చి రెషురమణ్యelle-Ull పొణిలోధమఃనిరోధిత వాంఛంభత్సకా నాశ్చమధురస్మితగ రౌండకోమలస్వరూ పేషులల నా నామూరుషు రాజీః రేఖాశ్చకు రెవ.ఊరుపగా మర్శ నాంతరీయక నఖ స్పశణమాత్రాదేవ రేఖాజా శాఇత్యర్థః - అఆ మోమల యావి శేవణగ త్యారాజీకరణ హేతు త్వాత్కావ్యలింగమలంకారః ఊర్వితిఎ తాః స్త్రియః-ఊరుమూ లేస్యమూ లెచప లేక్షణం లోలచకుషం ప్రియంబ్లర్వతం సకుసుమైఃక గ్లావతంసపు ప్పైః • వష్టి వాగురిరల్లోపము వా ప్యారుపసగణ యోరిత్య కారలోపః-అఘ్న అతాడయక్ -హం తెలఃజ్ • గమ హ నెత్యాది నా ఉపధాలోపటి హెూహం తెరితికుత్వం తానివతంసకుసుమాని మనోము థ్నా తీతిమన్మథఃసృషోదరాది త్వాత్సాథుః తస్యవ:న్మథస్యకుసునూ న్యా యుధాన్య స్యేతికుసుమాయుధ ఇతియన్నా మతద్య భార్ధంచ క్రి రేచ క్రుః తత్కా ర్యకారీ త్వాదితే భావఃఅ త్రా వి-అ శ్రావతం స్వ్వేరోద్యమాణ స్యమన్మథాయుధత్వ స్య ప్రకృతోపయోగాత్పరిణామాలంకారః!! ధైర్యమితి II రమణ్య: ఉల్బణ ఉద్రికొమ మోభవవోరతి రాగోయా సాం తాఅపి అభిరుచి రేషు ప్రి యేషు ధైర్యమౌదా సీస్యం తెని రేచ శ్రు 2-వపుఃస్వాంగం అపి తవత్యోపియ దెష్టకరణాయదత్తవత్యోపి వామ కౌంవక్ర తాంచ తెని గే-లలి శంను మోహరం సౌరతంసురత సంబంధిధాప్యం ప్రాగల్భ్యం యాసాంతా స్తథాపి బ్రీడితంఫ్రీడాం తెని రే-ఇహ స్త్రీణాంరహసిరాగాం గార్పణ ధాహ్యణ ది గుణాఅప్యాగంతుక తయా సహజ ధైర్యవక్ర తాహౌళి తై :పునఃపునః ప్రతిబధ్యంత ఎవేతి భావః- అత్ర రాగాదీనాం ధైర్యాదిభిః సహ సమా వెళితవిరోధస్య సహజా గంతుక త్వా భ్యామా భామీకరణాత్ ' విరోధాభాసోలంకారః - ధైర్యాదిగుణ సము చ్చయాత్సముచ్చయాలంకార శ్చేతి సంకరః| పాణీతికరభ ఇవఊరూయస్యాస్సాకరభోరూః స్త్రీ * ఉరూత్తరపదాదాప మ్యెఇత్యూజత్యయః మణిబంధా దాక నిష్ఠంకర స్యకరభోబహిరిత్యమరః అని రోధిత వాంచంఅని వారిత ప్రియ యమ మోరథంయథాతథా. కామినః పొణిరోధం నీ వీమోక్షణ వ్యాపృతస్య ప్రియపోథెర్నివారణంకురు తెస్మ- తధామాధురంమనో హరంగ్మి తంగర్భొంతర్వతి? యాసుతాఃమందహాసమి శ్రా: భత్సజ నాఃతజ నాశ్నకురు ఆస్మ-సుఖపి అధరపీడనాదొసుఖాతరే సత్య పిహారివ నొహారిశుష్క ·దశమస్సగణః. ర్భాః | కామినఃస్మకురు తెకరభోరూహాః శుష్కరుదితంచసుభాషlitFi! వార Fథః పదగద్గదనా చామీప్యణ యాముహురపత్రప యాచ! కుర్వ తెస్మ సుదృశా మనుకూలం ప్రా ఆకూలికి తయైవయువానః || 20 || అన్య కాలపరిహార్యమజస్రం తద్ద యెనవిద దెద్వయ మెవ ! ధృష్ట తారహసిభతృకాషు తాభిగ్నిదః యత్వమిత రైరబలాసు|| 20 | బాహుపీడనక చ గ్రహణాభ్యామాహ తెననఖదంతనిపా లై : | బొధిత స్తనుశయ స్తరుణీ నామున్మిమీల విశదంవిష మేషు ll 2.9|| కాంతయా సపది ఒ రుదితం అనశ్రు త్వాదనాద్రణంరోదనంచకురు తేసు-స్త్రీణా మెష స్వభావోయ దిష్టమస్య నిష్టవన్ని వారయంత్యపవసురతసుఖము పభుంజత ఇత్యర్థః - అత్ర సుఖిపి దుఃఖవదుపచారాత్ కుట్టమి తాఖ్యోనుభావోగ్రష్టవ్యః- కేశాధరాదిగ్రహణేమో దమా నాపిమాన సే దుఃఖి తేవబహిఃకు ప్యేద్యత్రకుమితంహితదితిలకు ణాత్ | వారణా ధౌతి|| ఈప్యణయాఅతిపీడ నా సహిష్ణుతయాఅపత్ర పయారహస్య ప్రకాశనవైలమ్యెణచ ముహుర్వారణాథ ప దేషుమా నే త్యాదిని షేధవాచక శబ్ద ప్రయోగేషుగగ్గదవాచాంసలద్ది రాంసుదృశాం ప్రతికూలంవతకొంత ఇతిప్రా తికూలి కాః ప్రతికూల కారిణః • తత్ప్రత్యను పూర్వ విపలోవ కూలమితీతక్ - త త్తయా ప్రా కూలిక తయైవ ప్రతికూలాచరణే నైవ యువా మోనుకూల మిష్టం కుర్వ తేస్మ - కృత్రిమని వారణాద్యత్ప్రతికూలమి వాచరితం అధరపీడనాదికం త తాసౌమిష్ట త్వాదనుకూల మే వేతి ప్రతికూలాచరణ మేవానుకూలాచరణం భవత త్యర్థః అత ఎవ ప్రతికూలమద్యనుకూలమితిజిరోధాభాసోలంకారః!! అ న్యాతి || అజస్రంనిత్యం-అన్య కాలపరీహార్యంసుర తేతర కాలెత్యాజ్యం. త త్ ద్వయంకమణ ద్వ యెనక త్రాణవిద దె-విహిత మెవ-రాజుకను జాణిలిట్ - ఎత దేవవ్యన కీరహసి తాభిరబలాభిః- భతృణషువిషయె ప్రి యవిషయే గృష్టతాధీర తావిద దె-ఇత రైర్భతృణ భిరబలా సుదుర్బలా సుస్త్రీషునిదః యత్వంచవిద ధే- అ న్య దొపుంసాం(స్త్రీషుదయా-తాసౌంచ శేష్వ ప్రాగల్భ్యమలం కారః తద్వళ్సు రతేషుకుతద్విరుద్ధ మేవాలం కారఇతి భావః- ఆ అత్ర స్త్రీపుం సధాష్ట్యణ నిర్దయత్వ యోః ప్రకృతయోర్విధాన క్రియాయాగపద్యంగమ్యత ఇతి తుల్య యోగితా భేదః బాహ్వితి!తరుణీ సొంతసౌశే ఇతితనుశయ స్తనుషుసు ప!* అధికరణే శేతే రిత్యచ్ ప్రత్యయః-విష మేషుః కామః- బాహుపీడనం నిదణయాశ్లేషః కచగ్రహ ణం కేశాకషణం తాభ్యామాహ తేసముష్టిఘా తేనజ నపుంస కేఖా వేక్తః.. సఖా నాందం తానాంచనిపొ తై ర్నఖత తై దంతకు తైశ్చబొథితస్సక్ - విశదంని, డ్యంయథాత ధాఉన్మి'మీల ఉచ్బుద్ధః-సర్వ మేత త్కా మస్యోద్దీపక మా సీదిత్యథ: అత్ర ప్రకృతవిష మేషువి శేషణ సామధ్యాంత్ అప్రకృతసు ప్త ప్రబుద్ధపురుష ప్రతీ ·i 29 మాఘకావ్యే - 'సత్యాశ్య నే. 'కెళాప్యుషగూఢః ప్రొడపాణిరప నేతుమియేష ! 'సంహత స్తనతిరస్కృతదృష్టిక స్ట మెవనదుకూలమపశ్యత్ || 2311 ఆహతంకుచత టేసతరుణ్యాః సాధుసోడమ ము' నేతిప పొత!త్రు ట్యతః ప్రియశ మోర సెహా రాత్ను ష్పవృష్టిరివహ క్తికి వృష్టిః!! 28||సీత్కృతాని మణితంకరుణోక్తిః స్నిగ్ధము కమలమథ్కవచాల సి హారభూ షణర వాశ్వతరుణ్యాః కామసూత్ర పద కౌము పజగ్ముః || 2 X , ఉద్ధవైర్నిళ్ళత మెక చు నే కైఃచ్ఛేదవస్మృగదృశామవిరామై !! శ్రూయ తెస్మమణితంక ల కాంచీనూ తేః సమాసో కీరలం కొరః ఎవ మేవ ప్రబొధ్య తెఇ ల్వితిని ద్రాలు.. అలౌకి కేవస్తు నిలౌకిక వస్తువ్యవహార సమారోపః !! కొంతయేతిః కాంతయా సపదివస్తే కషణతుణపవోపగూఢలాష్టకొపికా మీ ప్రొడపాణిః వ్య ద్రస్సణ అప నెతుందుకూలమాక్రష్టుం ఇయేష • సంహతా భ్యాం నిరంతరణిష్టాభ్యాం - స్తసౌఖ్యాంతిర స్మృతదృష్టి స్త్రొహితాతు సక్ ఆ స్టమేవ ప్రాగేవ ప్రస్తందుకూలం నాపశ్యత్ -అత్ర దృష్టితిరస్కార స్యవి శేషణగ త్యా అదశ్యన హితుత్వాత్ పదాధణ హేతుకం కావ్యలింగం తచ్చదృ ప్లే స్తనతి రస్కొ-రా'సంబంధోపి సంబంధో క్తిరూపాతిశయోక్త్యుత్థాపితమితి సంకర - తేన కుచయ్కోలోకో తరం సౌందర్యం వ్యజ్యశ ఇత్యలం కా రణవస్తుధ్వని !! ఆహతమితి || తరుణ్యాస్సంబంధి నాకుచత టేన స్తన ప్ర దేశేనాహతం ఆహతి రమునొరసాసాధుసోడమితి హేతోః, త్రు ట్యతః శీర్యమాణాద్ధారాస్తో క్తిక వృష్టిః పుష్పవృష్టిరివ ప్రియత మెరసినాయక వడ సిపపో తేత్యు శేకా - వి పూజ్య లేపుష్పవృష్యేతి ప్రసిద్ధి సీత్కృతానీతి తరుణ్యాః సీత్కృతానిసీ త్కొ రాఃసఖదం తాదిపీ జాయాం సీదితెశబ్ద ప్రయోగః - మణితంగతి కాలె స్త్రీణాంకంఠకూజితవి శేషః- మణితంగతి కూజితమిత్యభిథాసౌత్ - కరుణా 9:- తాయ య స్వేత్యాది దీనో 98-స్నిగ్ధ హార్రంఉక్తము క్తిః-త్వమేపమమ ప్రాణతి ప్రియ వాదఇత్యర్థః- అలమర్థా నిని షేధాజాణ నివచాంసీమా మే త్యాది నివారణవచనాని-హారాణాంభూషణా నాంచరవాః స్వ నాశ్చ- కామసూత్ర స్య వాత్స్యాయనాది కాష తంత్ర ప్రతిపా దకశాస్త్ర స్యపద తొంపద్యత పదమర్థః ప్ర మేయంలక్యు తేతియావత్ తత్తా ముపజ గ్మురితిగ మ్యో శ్రేణ-యడ్వాకామే నైవకృతం సూత్రంత స్యపదానిసుప్ జం తశబ్దరూపొణిత స్య శాస్త్ర స్యైతా స్యెవపదానికత్తా ముపజగ్మురితిఉ ₹మైన ! ఉద్ధతై గిత నిభృతమనుద్ధతం సూళ్ము మిత్యర్థః ఎక మే కొకి చ్ఛేదవద్వి చ్ఛేడయు కంమృగదృశాంస్త్రీణాంమణితంరతికూజితముద్ద జై : స్టూలైర జితముద్ధ జై : స్థూలైరనే కై కొహుభిః అవిరామైకఅవిచ్ఛేదై శిక లైరవ్య క్తమధురై : కాంచీ నాంనూపురాణాంచడం నిభిః 23 విక్రాంతః 28 ·దశమస్సగః. పురధ్వనిభిరశత మేవ|| 4 ||ఈ దృశ స్యభవతఃకథ మెతల్లామపంముహురితీవర తె పు14 ప్తమాయతమదశః యదుర్వ్యాం కాంచి దామజఘనస్య షహత్త్వమ్|| 22 ప్రాప్య తెస్మగతచిత్రక చిత్రై శ్చత్ర మాత్రణ నఖలక్ష్ముక పో లై : ! దద్రి రేచర భ సచ్యుత పుష్పాః స్వేదబిందుకు సుమాన్య ల కాంతాః || 20 | యద్య దేవరరుచెరు చి తేభ్యః సుభు జోరహసిత మేదకుర్వక్ | F : ఆనుకూలిక తయైవనరాణామాక్షిపంతి హృదయా నిరమణ్యః|| 2F H ప్రాప్యమన్మథర సాదతి భూమిం దుర్వహస్తనభ రా శబై అతు తమతిరస్కృత మేవ శ్రూయ తేస్త-శ్రుతం అత్రమణిత స్య తిరోధాయ కశబ్దాంతర సద్భా వేపి తాద్రూప్యానాప త్తెరతద్గుణాలం కారః- సహితావదతా వ్య స్వీకార స్స్యాడతచులు ఈ దృశ స్యేతి || ఉర్వ్యాంభూమ్యాండీ ప్తంరతి సంభ్రమాత్పాతితం ఆ యతందీఘః భూతం కొంచీ దామరశ నాగుణఃక తృణ ఈ దృశ స్య కొంచీ దామ్మ! స్వౌయామదృష్టాం తెసజఘనపరి మాణ ప్రదశ : నంఇతతంవ హత్తర స్వేత్యథణ: భవత స్తవజఘనస్యర తేషూపరిసుర తేషుముహుఃకథ మే తెల్లాఘవంముహురుత్స తనపోటవంయ స్యేదమాయతన ప్యేక వేష్టనపర్యా ప్తమితి భావః - ఆతతం విస్మిత మితి శేషః-గమ్యమానాథఁ త్వోద ప్రయోగఃజఘనస్య మహత్త్వమదర్శయదివఆ తో, ర్వ్యాచూయతత్వ నిమిత్తం కాంచీ దొమకతృణకంవీ స్మయపూర్వక జఘన మహత్త్వ ప్రదర్శనము ₹క్య తె|| ప్రాప్యశ తి! గతానివిమ దొంత మృష్టాని చిత్ర కచి, త్రాణితహలప శ్రరచనాని యేషాంతై శిక పోలై రాద్రశాంయన్నఖలక్ముత దేవ చిత్రమితిరూపకం ప్రాప్య తేస్మ ప్రాప్తం-కించరభ సేనర తిసంభ్ర మేణచ్యుతపుష్పా అలకాంతాః ఆ స్వేదబిందూ నేపకుసుమానీతిరూపకం- ద ద్రి రెద ధ్ర:- ధర తేభౌr వాదికాల్లిట్ - ఇవి త్వా దాత్మ నెపదం. "స్పేదోత్ర శ్రమాను భాష . శ్రమః ఖేడోధ్వర త్యా దేశ శ్వాస స్పే దాతభూమికృత్ || యద్య దితి || రుచి తేభ్యోరమణేభ్యోయడ్య దేవ చేష్టితంరురు చేరోచ తేశ్మ ప్రియమభూదిత్యథ -రుచదీ పౌ ప్రీతొ చేతిధాతోలిక్ట్ ఆ రుచ్య థాళ నాంప్రీ యమాణఇతి సం ప్ర దానత్వం సుభ్రువోరహసీత త్తరకుర్వ F తధాస్థ-రమణ్య: అనుకూలంవతణంతః త్యానుకూలిక్యః - తత్ప్రత్యను పూర్వ మీపలోనుకూలమి తెరక్ - తాసౌంభావ స్తత్తాతయా ఆనుకూలిక తయైవ నరాణాంపుంసాంహృద యాన్యాక్షిపంత్యావహణ యంతీత్య థాంతరన్యాసః! ప్రా ప్యేతి || దుర్వహఃదుఃఖైనవోడుం యోగ్యః స్తనభరోయాసాంతాః ఎ తేనోపరిసురతం వ్యజ్య తె అన్యధావి శేషణ వైయథ్యాంత్ -అసితాఃఆయతాః a చూణణకుంతలా, గాణి F ·మాఘకా వ్యే - సన్యాఖ్యా నే. స్ఫురత స్య | శ శ్రముఃశ్రమజ - రకాలలాటక్లిష్ట కెశమసీ తాయత కేశ్యః!!boll సంగ తాభిరుచి కైశ్చలి శాసి ప్రొగముచ్యతచి రెణ సజీవ | భూయఎవ సమగం స్తర తాంతే స్త్రీ ర్వధూభిర సహావిరహస్య || ౧ || ప్రేక్షణీయక మివక్షణమా సకా స్త్రీ విభంగురవిలోచనపా తొ: 1 సంభ్రమాశ్రుతగృహీత దుకూల చ్ఛాడ్య మానవపుషస్సుర తాంతాః || 9 ||అప్ర భూతమతనీయసితన్వీ కాంచి ధామ్ని పిహి దీర్ఘాశ్చ కేశాయాసాంతొ అసి తొయత కేశ్యః స్త్రియః • స్వాంగా చ్చే త్యాది నాజీప్ -మన్మథర సౌత్ స్మరరాగాత్ - సురత స్యాతిభూమింపరాం కాహ ప్రా వ్య మోహాంతసురతం ప్రొ ప్యేత్యథE : శ్రమజ లెన స్వేదాంబు నా ఆరెడ్డి లలా టేళిష్టాః కేశాఃయస్మిక్కమః మకణితద్య ధాభవతిత థాశ శ్రీమురితిరసొను భా నస్య శ్రమ భావస్యోక్తిః అనుభావ నిబంధ నా శ్రేయోలంకారః || అథసుర తావసానంవణ యతి || సంగ తా భిరీతి !! ఉచితై : పరిచి తై : ప్రి యత మై స్సహ సంగ తాభిఃవధూభి: స్త్రీభిః ప్రాక్సుర తాదౌచలి తాగంతుం ప్రచ లితాషి స్త్రీ :సఖివచి రేణా ముచ్యత ముక్తా-న-సహత ఇత్య సహా-పచాద్యజం తేనన ఇదే సమా సః - విరహస్యా సహావిరహము సహమా నాసతీత్యథః: • కతృణకర్మ ణాళికృతీతిక మళిణిషప్లీ-ర తాం తే క్రీ డాం తెభూయపవవధూభిస్సమగం స్త-సం గతాసఖీ వే త్యెవ సంపూర్వార్ధ మేలుః జ్ * సమోగమృచ్ఛిభ్యామి త్యాత్మ నెప దం * వాగమతిసిచఃపజేకి త్వా భావాత్ - అను దాత్తోప దేశత్యాది నా నాను నాసిక లోపః - సుర తేతరకా లెస్త్రీణాం ప్రీ రేవభూషణమితి భావః - ఉపమా లాం లంకారః| ప్రేక్షణీయకమితి!! ఊయాలజ్జి యావిభాంగు రాశిఫలి తావిలోచన తొదృష్టి ఆ పొతాయేషు తే సంభ్రమేణ చు వ్రుతుగృహీ తెన దుకూ లెనచ్ఛాద్యమా నాని ఆవృతానివపూంషి అంతరంగానియెషు తెసుర తాంతాః సుర తావసా నాని క్షణం ప్రేక్షణీయకి ందృశ్యమి వా సన్నితి ఉపమా - నాటకాదిరూప కేష్వా హార్య 0వ స్తుతత్ దృశ్యం ప్రేక్షణీయక మితిచోచ్య తే-హఠావిభ్యా వతిరోధానాది నా కత్తుల్యత్వమ్|| అప్రభూతమితా||త స్వీకృశాంగీ అభీష్టత మేన సైయసాశ్రాంతపల్ల వం గృ హీఠాంచలం అత ఏవ అతనీయసి మహీయసి కాంచి ధామ్ని జఘ నే అ ప్రభూతం చ్ఛాదయితుం అపర్యాప్తం అతఎవ పిహితః ఛాదిత ఎకతరః ఎక ఊరు శ్యేనతత్ “మందుకూలం ఆకులక రావ్య గ్ర పాణిస్సతీ. విచకషణకృత్స్న పిధా నాథకామా చకషణ లజ్జాను భావోయం-అత్ర ఔమవిశేషణా నామాకషణ హె హతు త్వాత డాథః హితుకం కావ్యలింగమ్ || 03 ·దశమస్సగణ:. "జై కతరోరు తెను మాకులక రావిచకషణ క్రాంతపల్లవః, భీష్టత మేన 73మ్మ ప్రచందనవి శేషక భక్తి భ్రష్టభూవణకడధికా తమాల్యః! సాపరాధ్కవమండసమా సీదా, నై ఏసుదృశాముపటౌగః || 8 || * * * * * * * * * * * * * * * * * * * pady to * * యోషితఃపత కొంచన కాంచౌ మోహనా రభ సేననితంబె మేఖ లేవపరికఃస్మ విచిత్రా రాజు తేనవసఖకు తలక్ష్మీఃl/X!! ఖాతు నామ సుదృశాండశ నాంకః పాటలో వర్గగండత లేషు దంత వాససీసమానగుణ శ్రీ స్సమ్ము ఖిపి పర భాగమవాప! రా!! సుభు వామధిపయోధరపీఠంపీడ నైస్తు టితవత్య పిపత్యుః) ము క్తమౌక్తిక లఘుగ్గు వృషేతి !! మృహ ప్ర మృష్టా చందనానాంవి 'శేష కాణాం తమాలప, తా ణాంచభ క్తిఃరచ నాయెన సః - తమాలపత్ర తిలక చిత్ర కాణివి శేషక ఇత్యమం: - భ్రష్టాని భ్రంశితానిభూషణానియస్మిక్ సభ్రష్టభూషణః కుత్సితో థః క దగ్గఃలో కతోవి శేష్యలింగత్వం • కెూళిక తత్పురు పే చేతికుశబ్దస్యక దా దేశః - కదధాణ నికృతానిక దథిక కౌనిగూ షీ తానిమాల్యానియెన సః తతః కృతబహుహౌ హె్యూ స్తయో వై కా వడి కవి శేషణవి శేష్య భావాద్వి శేషణ సమాసఃఎవంభూతః ఉపభో గఃసాపరాధ ఇవపూర్వమండ సోసహా రాత్ కృతాపరాధ ఇవసుదృశామాత్మ నైవ 'స్వయమేవ ప్రకృత్యాది జ్వాతృతీయా - మండనమా సీత్ ప్రతినిధికరశాసస్వా పరాధని రాసాథణ మి వేళ్యు శ్రేణు - స్త్రీణాంసంభోగఎవముండనంతదళా మండనాంతర స్యాపి అమండన త్వాదితి భావః! యోషిత ఇతి || మోహ నాతిరభ సేనసురత సంభ్ర మేణపతి తో కాంచనీ కాంచనస్యవికారాకాంచీయస్మాత్తస్మిక్ యోషీతో నితంబె పరితస్సర్వ తోపిచి తా వివిధరచ నానవనఖక్షతలక్ష్మీః "మేఖ లేవరాజ తేసు - ఉతైక్యాలు కారః! భాత్వితి || సుదృశాంసంబంధీ పాటలో రుణోదశ నాంకః దంతక్షతఁధవ శగండత లేషు స్వచ్ఛక పో లేషు ఖాతు నామ- వైజూ త్యాత్ భేదేన ప్రకాశ తాన్నా "మేత్యంగీకా రె దంత వాసస్య ధ రేతు సమానగుణశ్రీ సుల్యవణో ణ పితథాసము ఖోపిసకొపర భాగంవణోత్కషకాంత ధాపశ్చా వా పేతిసావణ్య వణ్యణ యోస్సమ్ముఖత్వ పరాజ్ముఖత్వయోశ్చ విరోధః ఉపరి భాగమజా పేత్యభ యత్ర పరిహారాద్విరోధాభాసద్వయ సం సృష్టిత శ్రాద్య శేషభిత్తికా భేదాధ్య వసాయమూలా తద్గుణో స్థాపి తేతి సంకరః!! సుభ్రు, వామితి || సు భ్రు వాంవధూనాంపయోధరపీ తెకుచత టెఅధి-అథి పయోధర పీఠంవిభక్త్యథిక వ్యయీభావః - పత్యుః పీడనై :పరిరంభాద్యుపమ దై త్రుటితవతీ చ్ఛేదంగ తాఅత ఎవము క్తమౌక్తికాచసాలఘుశ్ప అతఎవగుణ శెషా సూత్రమా తావశేషాపి - హారయ, గుఃరుఃక్గా మ్యైవాభవత్ -లఘుర గంచావా ·నూమకావ్య - "సవ్యాఖ్యానే. ణ శేషాహారయస్ట్రభవద్గురు రెవ|| 2 || విశ్రమార్థ ముఫగూఢమజస్రం యతి యైః ప్రథమరత్యవసొ నెయోషీ తాముదితమన్మధ మా దౌతద్ద్వితీయసురత స్యబభూవ !! ఆస్తృతెభినవపల్లవపు ప్పైరప్య నారతర తాభిర తాభ్యః | దీయ తెస్మశయితుంశ యనీయేనక్షణః క్షణ దయాపిఎధూభ్యః| JR || యోషి తామతిత రాంసఖలూనం గాత్రముజ్వలతయానఖలూనమ్ క్రీభమాశుహృదయంనయదూ నాం రాగవృద్ధి మకరోన్నయదూ నామ్ ||F 0 112 తిమదనమదాభ్యాం రాగిణస్స్ఫష్ట రాగాననవరత పిగురురితివిరోధాభాసోలంకారః!! విశ్ర మేతి!! యోషి తాం ప్రథమరత్యవ సా నేవిశ్రమాధంశ్రమాప మె " దనాథం శ్రాచ్య తెఘః ఇన్ ప్రత్యయః • మోదాత్తో ప దేశ స్యమాంతప్యానా చమేరితివృద్ధ్యభావః - యదజ స్రం సదా ప్రియైః ఉపగూఢం ఉపగూహనం - న పుంసకే ఖా వేకః-నలో కేశ్యాది నావట్లే ప్రతి షెధః ఉదితమన్మథము త్పాదిత మమిత్యథఃః - అతఎవతచుపగూఢంద్వితీయసురత స్యాదౌ బభూవ శ్రమాప మో దమద మో ద్బోధ నాభ్యాముభయో గుఫయోగాదుభయాథకామభూత్ - సం యెగపృథక్త్యప్రసంగా ద్చేశ్యథఃః - అత్ర మధ్యవతికాన ఉపగూఢ స్యైక స్య పూర్వోత్తరసురత శేష త్వె నవి శేషణగ త్యా విశ్రమాధో ధిత మన్మథపదాథం హేతుక త్వాత్ప గార్థ హేతుక కంకావ్యలింగద్వయంసదం గాంగీ భా వేనసంకీర్య తె॥ ఆస్తృత ఇతి!! అనారతమ శాంతంర తెసుర తెఅభిర తాభ్యఃఆ సక్తాభ్యో వధూభ్యఃక్షణముత్సవం సుఖందదాతీతిశ్వణ దొరాత్రి: తయాపిన కేవలం షదమ స్మధాభ్యా మే వెలె భావః-అభినవై శిపల్ల వైపు స్పైశ్చ ఆ స్తృతెఆచ్ఛాది తెపిసుఖ శయనా హేణ పీఠ్యథrః - శేర తేస్మిన్ని తిశయనీయెత ల్పే • కృత్యల్యుటోబహు శమిత్య ధికరణాథం తా. శయితుంశయనంకతుంటణాల్పకాలోపినదీయ తెస్మ నదత్తు కించా ప్రభాత మరమయత్ తుణద త్వాదిత్యథః - క్షణదయాపిక్షణాన దత్త ఇతివిరోధస్యోగ, వాణా శ్వేసఫరిహా రాడ్విరోధాభాసోలం కార్య నిర్వ్యాపా రస్థితొ కొలవి శేషోత్సవయోశిక్షణ ఇత్యమరః! యోషి తామితి || నఖలూనం-నఖలు ఊనం-నయత్ ఊనాం-న. యదూనాం అతిపదచ్ఛేదః - అతిత రాం.అతిమా త్రం • అన్యయహరామ్ ప్రత్యయః స ఖైర్లూ సంక్షతం నఖలూనం • ల్వాదిభ్య శ్చేతినిస్థానత్వంత థాఫ్యుజ్వు లతయా ఔ జ్వ ల్యె న మోసం నన్యూనం- కి తు సమగ్ర మే వేశ్యథఃః - నఖకు తానాం కామినీ గాత్ర మండన త్వాదితి భావః- అతప వాళుహృదయం ప్రియచిత్తంభంవికారంనయ తో ప్రొపయత్ -నయ తేలట్ - శత్రా దేశ యోషీ కొంగా త్రంయదూనాం యాదవానాం రాగవృద్ధింఉ నాంమ్యానాం నాకరోళలు - కింతుభూయోపి సమ ·ఏ కాదశ స్సగకు. రత శ్రీ సంగినస్తాన వేశ్య అభజతపరి వృత్తిం సాధుపర్య స్తహస్తా రజనిరవన తేందు Xజయాధోముఖీన ||7| * ఇతి శ్రీ నూఘకృతౌ శిశుపాలవ ఛే మహాకా కావ్యేం సురత వణణ నం నామ దశమ స్సగణః ************************* శ్రుతి సమధిక ముచ్చైఃపంచమంపీడయంతః సతతమృషభహ్నం భిన్నకీ - రాగవృద్ధి జాతుతా మేవాళ రోదిత్యర్థః - అత్రయమకశ్శబ్దాలంకారః - ఓ జ్వల్య స్యవిశేషణగ మీ త్వాశ్రావ్యలింగమలం కారః! ఇతత || ఇతీర్ణం మదనము దాభ్యాం స్పష్టంగాన్సర్వదా రాగి త్వేసిత దాతా భ్యాం అభివ్యంజిత రా గానిత్యర్థః అనవరతరత శ్రీ సంగినః అవిఛిన్నంపరసంపల్లం పటా రాగిణ్యో రాగిణశ్చ ? రాగిణః# పుమాళ్ రొయె త్యేక శేషః-అవేశ్య అధావేశ ణానంతరంపర్య స్తఃపరివృత్తో హస్తినకు త్రవి శేషఃకరశ్చయస్యాస్సా * హస్తినకు త్ర భేదేస్యాత్క రేభకరయోరపీత్యుభయ త్రాపివిశ్వః హల్‌తుపా తినకు, త్రేఇత్యమరః అవన తేందు: ప్రస్తచం ద్రా అతఎవ సారజనీలజ్ఞయాగ్రా మ్య చేష్టాదశ : నజనీతయెతీ భావః - అధోముఖీన మ్రముఖీ వేత్యు త్రే- పరివృ లింనివృత్త్యును ఖు తామభజత ప్రభాత ప్రాయాఆసీదిత్యర్థః స్త్రియోసిపరకీ "వ్య చేష్టాదశః నేత్ర పావనతముఖ్యాహస్తేనదృష్టింపిధాయ రాగపస గంతీతి భావః అయ మేవానంతర సర్దేప్రభాతవణః నాయాః ప్రస్తావః-మాలివీ వృ త్త మేతత్ -తల్లక్ష్మణంతూక్తం-వశ్యు తేచోత్తరసగా డౌ!! ఇతి శ్రీపదవాక్య ప్రమాణపారావార పారీణ శ్రీమ హెపాధ్యాయ కోలచలమల్లి నాధసూరివిరచి తే-మాఘవ్యాఖ్యా నే--సర్వంకషాఖ్యానే దశమ స్స గణ: . మాఘకావ్యే సవ్యాఖ్యా నే. ఏకాదశ సగణ ప్రారంభ :: అథ ప్రస్తుతం ప్ర భాతవణఃనం ప్రారభ తే|| శ్రు తీతి || నా స్త్రీకాకుర్య స్వే త్య కాకురవికృతధ్వని " కాకు:శ్రియాంవి కారోయః శోక భీత్యాదిభిధ్వణ నేరిత్య మరః - శ్రావయతీతి శ్రావ చూదూరధ్వ నిః - స్నిగ్రోధోమధురః స్వరోయేషాం తేల 'కాకు శ్రావక స్నిగ్ధకంఠాః.రక్తకంఠాఇత్యర్థః- మాగధావై తాళికాశ్రుతయో నామషడ్డాది స్వరారంభ కావయవా శబ్దవి శేషాః-తదు క్తం-ప్రథమశ్రవణాచ్ఛ బ్రః శ్రూయ తేహ్రూ స్వమాత్రక:1 సాశ్రుతిస్పంపరిజ్నేయా స్వరావయవలక్షణేతి (18) ·మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే, కృత్యషడ్జమ్ | ప్రణిజగదుర కాకు శ్రావక స్నిగ్ధక - 7 ( రాఃపరి:1 మిలిరా వ్రామాణగ ధామాధవాయ || రతిరభ సవిలాసాభ్యో తాంతన్నయావన్న నయుగపు మీ లత్తావ దేవాహతో సౌ 1 రజనివిరతిశం సీకామినీ నాంభవిష్యద్వి రహవిహిత నిద్రా భంగముచ్చైమృదంగః!! 9 || స్ఫుటతరముపరి రియాదల్పమూ తెE ధ్రువ స్య స్ఫుర తాభిఃశ్రుతిభిః సమథిక ంబహులం పడ్డవి శేషణం పంచమవి శేషణంవా ఉభయో రపితథాత్వాత్ తదు క్తం-చతుశ్చ శుశ్చతు శ్చైవపడ్డ మధ్యమపంచమాః! ద్వే ద్వే నిషాద గాంధారౌత్రి స్త్రీకృషభ ధైవతా వితి - షడ్జమయూర స్య కూజి తాను కారీ స్వరవి శేషః షడ్జమయూరోపదతీతలకుణాత్ - తత్ర షడ్జం-భిన్న ఏవభిన్నక స్తం కృత్వా భిన్న కీ కృత్యత తాగల నిషిధ్ధ స్వరా సంకీణణంకృ త్వాత్యర్థః పంచ మోనా మ కాకిలకూజి తాను కారీ స్వరవి శేషఃపిక శికూజతి పంచమ మితిలతుణాత్ - తం పంచమంపీడయంతఃతత్కాలని షేధాత్పరిత్యజంత ఇత్యర్థః సతతం వీణాది వాడ్య యు క్తం*తతంవీణాదికంవాద్యమిశ్యమరః- ఋషభిపి వృషభనది? తాను కారీ స్వరభేద ఎవజగావ స్వృషభ భాషిణ ఇతిలక్షణాత్ - తెసహీనంత స్యాపిత త్యా లనీషీద్ద త్యాదిత్యర్థః - సతతవృషభ హీనంచయథాతధారా ③ : పరిణతిం పరివృ త్తిం ప్రభాతమిత్యర్థః ఇతివక్యుమాణప్ర కా రేణోచ్చేస్తారంయధాత ధా-మాధ వాయకృష్ణాయ-క్రియాగ్రహణాత్ - సం ప్ర గానత్వం ప్రణిజగదుగ్గా నేనాచఖ్యు రీత్యర్ధః* నెగణదన దే త్యాది నాణత్వం పంచమాదిని షె ఛభరతః * ప్రభా తేసుత రాంనింద్యఃఋషభఃపంచ మోపి చ జనయేత్ ప్రథనం హ్యు II పంచత్వం పంచ మోపిచ!పంచమ స్యవి శేషోకుంక థికః పూర్వ సూరిభిః - ప్ర గే ప్రగీతో జనయేదశ న స్యవిపర్యయమితి-వృత్త్యనుప్రాసోలం కారః-అస్మిణ స గేణ మాలినీవృత్తమ్ • న నమయయయు తెయంమాలినీ భోగిలో కైరితిలకు ణాత్ !! 9 | అథపూర్వళ్లో కేళతిశబ్దప రామృష్టానసర రాత్రభృత్యు హీరో శరత్ర మభావినః ప్రభాతవృత్తాంతానా సగణ సమా పీవణణయన్నాహ-రతీతి రతిరభ 'సవిలాసానాంసురత సం భ్రమలీలా నాంఅభ్యా సేనావతః నెనతాంతంక్లాంతం నయనయుగంక తృణ- కొమి నామితి శేష8-యావ న్నానాలన్న ముకుళీభవతి స్మతా వదేవాసౌరజనివిర తీశం సీనిశానసొనసూచక : ఈ చ్చైమృదంగః కామినీ నాంభ విష్య తా ఉత్తరక్షణ భావి నావిర హెణవిహితః కృతో నిద్రాభంగోయస్మిన్కమణ ణితద్య ధాత ధాఆహతస్తాడి తః-అత్ర విరహళ బేనసొమధ్యాణ వచ్చిం తొలక్యు తే- అన్యధా అసతః సొంప్రతికని ద్రాభంగ హేతు త్వాయో గాదితి అత్రరతి తొంత త్వరజనివిరతిశంసనయోర్విశేషణగత్యా నేత్ర నిజాలన హేతు త్వాత్పదార్థ హే తుకం కావ్యలింగమ్ | ·Bose ఉంటే 3 ఏకాదశ స్సగణం తీసురము:నీ నాంమండలంవ్య స్తమేతత్ |శకటమివమహీయ శైశవేశాజ్ఞు: పొనె శ్చపలచరణ కొద్ది ప్రేరణా త్తుంగితాగ్రమ్|| 3 || ప్రహరక పనీయ స్వన్ని నిద్రాస తోచ్చైః ప్ర తెప." పహూతః కేన విజ్జా గృహీత ! ముహురవిశదవణా న్ని యాశూన్యశూ న్యాందదదపి ప్రఆనాచఁబుధ్య తే మోషనుష్య: 18 | విపులతరని తంబాభోగరు రమణ్యాఃశ ఋతుమ నథిగచ్ఛ చ్చజీని తెశోవకాశమ్!రతిపరిచయన స్ఫు టెతi|అల్పమూ తేః దూకారశ్వాత్సూత్మ బింబస్యధ్రువ స్యౌత్తానపా దేః ధ్రువఔత్తానపాదిస్స్యాదిత్యమరః ఉపరి స్టాత్ -స్ఫుటతరం ఉజ్వలతరంవ్య స్తం పర్య స్తమేతత్ - సురమునీ నాంస పర్షి ణాంముం డలంశాబ్లం పొణే: కేశవస్య కృష్ణ స్యత వేత్యర్థః-శైశ వేచపల స్య ప్రచలిత స్యచరణ కొఱస్యాల్పచరణారవింద స్య*ఆ ల్పెఇత్యల్పా ధేజ క ష్ప్రత్యయః- ప్రేరణయాచోద నే మోత్తుంగితముత్తుంగీకృత మగ్రంయ స్యతత్ - విపర్యాసీ తాగ్రమిత్యర్థః-1 హీ మహత్తరం-శకటమివశ కటా కారంశకటాసురశరీరమివ స్ఫురత్ దీప్య లేఉపమాలంకారః పు రాకిల బాల్యె కృష్ణ:- శకటరూపధారి.ఇంశకటాసురం పొదప తేన పొతయామా సేతి పౌరాణి కీక థా త్రా ను సం దెయా!! ప్రహరక మితి !! స్వం స్వకీయం స్వపాల్య మిళ్యర్థః - ప్రహర ఏవ ప్రహరక : యాదః 4 ద్వౌయాను ప్రహరా సమావిత్యచురః తమపనీయనీ త్వానిని ద్రా సతా రాకుమిచ్ఛతా * ని ద్రా తెస్సన్నం తొల్లటళ్ళ తొ దేశః - కేనచిదతీతప్ర హర పొ లే నేత్యర్ధః - జాగృహిబుధ్య స్వేలె ప్రతిపదం పదేపదే ఉచ్చైరుపహూతో మనుష్యనంతరయా యామి మోముహునిఁర్రయ యా అవిశదవద్దాంఅస్పష్టాక రామత ఎవశూన్యంశూన్యాశూన్య ప్ర కారామ సర్థ ప్రొయామీత్యర్థ:*ప్రకా రెగుణవ చ న స్యేతిద్వి ర్భావః కమః ధారయవదుత్త రేష్పి తికర్మధారయవ గ్భావాడవయవ సుపోలుక్ - గిరిమయము హంజా నా మితి వాచందదదపి ప్రయచ్ఛన్నపి* నాభ్యస్తా చ్ఛతురితీను మాగమ ప్రతి షెధః అంతఃఅంతఃకరణేనోబుధ్య తెనజాగతీక్ , బుధ్య తెదైం వాదికాత్క త రిలట్ - అప్రబొధప్రతివచన దానయోర్విరో దెపిశబ్దః, ని ద్రాహ్వానా భ్యాం తత్సమాథానాద్విరోధాభాసోలంకారః! విపు లేతి || రమణ్యాఃపులతర స్య గృఢతర స్య నితంబస్యక టిపశ్చాద్భాగ స్యాభౌగేనవిస్తా రణరుధ్రా క్రాం తేళయనీయెత ల్పేశయితుమవ కాశమనథిగచ్ఛ న్నలభమానోజీవి తెశః ప్రేయాణ-రతిపరిచయెనపునఃపున్యసుర తావృత్త్యా సశ్యం కివస్య త్కుర్యాత్ - శయనానవ • శెసరత ఎవ "కాలయాపనోపాయి ఇతి త 4 || యు ·మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. శ్యన్నైద్రతం ద్రీకథం చిద్దమయతిశయనీయేశర్వరీంకి కరోతు ||<11కణశయితవిబు ''కల్పయంతః ప్రయోగానుదధీమహతి రా రాజ్యేకావ్యవద్దుర్విగా హే !గహనషః స రరాత్ర ప్రా పబుద్ధి ప్రకాశాః కవయఇవ సుహీపా శ్చింతయంత్యర్థజాతమ్ || 4 || శ్రీ తితటశయ నాం తొ దుత్తైతం దోసపంక ఫ్లుతబహులశ రీరం శాయయ త్యేష భూ య్య,మృదుచలదప రాంతో దీరి తొందూని నాదంగజపతి మధిరోహఃపశ్ముక వ్యత్యయె ③వ ప్రవృత్తంతి భావః- అత్రశయనీయ స్వేదృరోధా సంబం థెపి సంబందొ త్తే రతిశయోక్తిరలంకారః- తాదృద్రో ధస్య - శేషణగ త్యాశయ నానకాశానధిగమ హెతు త్వాత్కావ్యలింగ భేదజాతి సంకరః! క్షుణెతిక్షణంశయితాఃసురతశ్రమాపనోదాయవిసుప్తాః విబుధాఃయధా కాలప్రతిబోధిత త్వాదితి భావః-క్షణశయిత విబుధాఃస్నా తానులి పవత్పూర్వకా లేతి సమాసః - మహీపాళికవయ ఇవ అపరఃరా త్రేరపర రాత్ర: ③:పశ్చిమ యామెఆత్యర్థః పూర్వాప రె త్యాది నాపక దేశి సమా సే•అహ'స్సర్వైక దేశ సం ఖ్యాత పుణ్యాది త్యాది నా సమాసొంతః అచ్ • రా త్రాహ్నాహాః పుం సీతిపుం స్వం - తత్ర ప్రాప్తబుద్ధిప్రకాశాస్సం తః ఉదధిమహతి సము ద్రగంటే రెఎకత్రక రీతుర గోదిభిరపరత్ర రసభావాదిభి శ్బేతి భావః - అత ఎవముల్వి గా హెదుఃప్రవేశే రాజ్యేకా వ్యే ఇవ కావ్యవత్ • తత్రత స్యే వేతావతి ప్రత్యయః - ప్రయోగా సా మాద్యుపొయాను స్థానాని- అన్యత్రార్థగుణ సాధుశబ్దగుం భౌడొకల్పయంత పక్క యంతః• బ్రాహ్మీముహూ తేః ఉత్థాయచింతయే దాత్మ మోహితమితి స్మరణా దితి భావః-గహానందుః ప్రాపమన్య త్రదుర్దర్శమర్థజాతంత్రివర్గ మిత్యర్థః- అన్యత్ర వాచ్యలక్షణవ్యంగ్యరూపమభి ధేయజాతం చింతయంతి విచారయంతి- ఇవిశబ్దస్యో పలక్షణత్వాత్ కౌవ్యవది తీపతి ప్రయో గేప్య నేకశబ్దార్థ తిపూర్ణావా క్యాణోప మాసౌచ కావ్య వదితీతజ్ఞతగ తాకవయఇతి సమాసగతా చేత సంకీర్ణా!! క్షితీతికి తితటంభూతల మేవశయనాంతఃశయన స్థానం తస్మాద్భుతంసు పోష్ఠితమిత్యథః :-అతఎవదాసపంక ఫ్లుతబహులశరీరంమదకర్దమ్మోత మహాకా యంగజపతి మేషః-అథిరోహతీత్యధిగోహః-ఆధోరణః పచాద్యచ్ -మృదుమందం ఛల తా అపరాం తేనపశ్చిమపా దేనోదీరితః - ఉత్పాదితఃఅం గూనినాదః శృంఖ లారవోయస్మిక్కమఃణితద్యథాత భాపక్ష ఎవపక్షకః పార్శ్వ: ఈ పక్షుః పౌర్శ . గరు త్సాధ్య సహాయనలభి తొష్విత వైజయంతీ - తస్యవ్యత్యయేన పార్శ్వాంత రే శాత్యర్ధం భూయఃశాయయతిశయనం కారయతి జగతిబుద్ధీ త్యాదినా అణిక తుణః క మణత్వం-స్వఖానో కిరలంకారః| t 2 ·"న్వారిణీవ ! ఏకాదశ స్సగ::. స!! ? # త్రుతతరకరదలు & పవైశాఖ శై లేదధతిదథినిధీ రాసారవా శశినమివసురౌపూస్సొర ముగ్ధర్తు మే తేక లశిముదధి గుర్వీంవల్ల వాలోడయంతి|| 3 || అనుసయమగృహీత్వావ్యాజసుప్తాపరాచిరుతమథకృక వా కూ స్తారమాకణ్యం క ల్యె! కథమపిపరి వృత్తాని ద్రయాంథోకిల స్త్రీ ముకుళిత నయ నై వాళ్లి వ్యతి ప్రా ణనాధమ్ |F || గతమనుగతవీశై రెగ.కాం వేణునా దైశిక లమవికల తాలం గాయకై ర్బోధ హెతోః | అసకృదనవగీతం గీతమాకణణ యంతః సుఖముకుళిత నే తా -- ద్రు తెతి || ద్రుతతరక రాః అశీలఘుహస్తా సైచ తేదరాశ్చవల్ల నా 'మోపా లాః ఆభీరస్స్యాన హాశూ ద్రో గోపాలోవల్లవ స్తథేశ వైజయంతీ-విశాఖా ప్ర యోజనమ స్యేతి వై శాఖామంథన దండః- వై శాఖమంథమంధానమంథోనోమం థదండ ₹ఇత్యమరః* విశాఖాషాఢాడణ్ మంథదండయోనిత్యణ్ ప్రత్యయః వై శాఖః శైలఇ వేశ్యుపమిత సమాసః-సాహచర్యాత్ క్షిప్తో పై శాఖ శైలోయస్మిక్- ధీ రాణగంభీరానార వాణదధతిదథినిదధ్ని * విభాషాజిశ్యోరి తెవికల్పాదల్లోపా భావః- వారిణీవసురౌఘాః - శశినమివ సారంనవ నీతముద్ధర్తుం ఉత్కృష్టు ఉదధి మివగుర్వీ 0*ఉపమానాని సామాన్యవచ నై రితి సమాసః కలశింకుంభ మే తేలోడ యంతి మథ్యంతి-పషాపి పూర్వ తనవత్ - పూర్ణావాక్యాథో జపమావాక్య సమా 'స సంకీణా:చ!! అనునయమితి | అనునయం ప్రియ ప్రార్థనా మగృహీత్వానంగీకృత్య- పరా చీపరాజ్ముఖీ-వ్యాజేనక ప టేనసుప్తా స్త్రీ. అథక ల్యె ప్ర భా తేకృకవా కాళికుక్కు ట స్య- కృక వాకుస్తా మ్రుచూడకుక్కు టశ్చరణాయుధ ఇత్యమరః * కృ కేవచఃక శ్చేతిఉణ త్యయః. తారం క్రుష్టంగుతం కూజితచూకణ్యః కథమ-పిగా త్ర విజృం భణాది వ్యా జేనపరివృత్తాసము ఖీ నాని ( యాంధాకిల అజానతీవ-ముకుళితనయ నైవబాలి తాక్షీ స త్యెవ ప్రాణ నాధమార్గిష్యతి ఎషాకలహాంతరితా| గతమితి || అనుగతవీశై రను సృతవీతై ర్వీణాసంవాదాదిభి ర్వాణు నాదైర్వం శ స్వరై:ఎక తా మేక రూప తాం గతంకలమ మవ్యక్తమధురం అవికలో అవి సంవాదీ తాలః కాంస్యాది తాలోయస్యతత్ - బోధఎవ హేతు స్తస్య బొధ హేతోః బొ ధకారశాసబోధనాథాః దిత్యర్థః - ఫలస్యాపి కారణత్వమిచ్ఛాద్వారాస్వగాణ దివత్ కలరాగస్యత త్సాధన ప్రవృత్తి హెతు త్వాత్ • వడ్డీ హెతు ప్రయోగ ఇతి ప-గాయ కై వైః తాళి కైరనవగీతమగహిళాతం- అవగీతంతునిర్వా దెముహు దృఢ స్టేపిగ హిః తెఇతివిశ్వ:-గీతం గీయమానంవ స్తుఆవృత్తిర్వాగీతశబ్దస్య గీతం గానం అసకృదాక ణణ యంతః శ్రావయంతఃన రెంద్రాః సుఖేన గా నసుఖేశముకుళి తనేజానిమీలితా సంతఃనిద్రాంయాంతిభజంతి. వృత్త్యను ప్రొసోలంకారః ·పాల మాఘకావ్య - సవ్యాఖ్యా .. యాంతిని ట్రాన్న రెం elinol! పరిశీథిలితకణ- శ్రీ వచూమీలి తొక్కుకుణమ యుచునుభూయస్వప్నమూధ్వజ్ఞు రెవరసయిషతిభూయశ్శష్పము గ్రెవికీXED పటు కరచపలోష్ణః ప్రస్ఫురత్ ప్రాథమశ్వః || 10 || ఉదయముదిత దీ ఏ ర్యాతియ స్సంగతౌ మేపతతి నవరమించుస్సోపరా మేషగ త్వా! స్మి తరుచిరివ సద్య స్సాభ్యసూ రుంప్ర భౌతిస్ఫురతివిశద మేష పూర్వ కాష్టాంగ నాయాఃlin_9||చికర• పరీభేద పొ పని గ్రా సుఖా నాంచరచుమపిశయి త్వా పూర్వ మేవ ప్రబుద్ధాః| అపరిచలిత గా పవీతి || అయమశ్వః. పరిశిధిలితం ప్రస్తము కంకణ గ్రీ వంక శౌచ శ్రీ వా చయస్తి కాకమఃణితద్య ధాత ధాఆమీలి తాక్ష:- ఊ ధ్వే ణ జానునీయ స్యసఊర్ధ్వ జ్ఞు: ఊర్పణ జాను స్తిష్ఠన్ని త్యథః :- ఊధ్వజాజ్ఞుకూధ్వణ జానుస్స్యాదిశ్యమరిః . ద్వి భా షెజాను శబ్ద స్వజ్ఞురా దేశ :-క్షణం స్వప్నంని ద్రావ సుభూయ ఉత్తమాశ్వలక్షణ మేతత్ -భూయఃపునగపిపటుతరౌ గ్రాసగ్రహణ సష గౌr చపలౌచంచలౌచో ఫ్లోయస్య స స - ప్రస్ఫురత్ ప్రోథం ప్రస్ఫరమాణ ఘోణం యథాత థా. ఘోణాతు ప్రోథమ స్త్రీయామిత్యమరః - అ గ్రెడికీణr0& పంశ- స్పంప సం-శష్పంబాలతృణఁఘా సఇత్యమరః- కిరసయిషతిర సయితుమా స్వా దయి తుమిచ్ఛతి-రసయ తేః సన్నం తాల్లట్-స్వభావో కీరలం కార:- ' స్వభావో క్షీరసౌచారు యథావద్వస్తునణ: నమితి!! ఉదయమిలి || య ఇందుః మేమము సంగ తావుదిత దీ Jః ప్ర వృద్ధద్యుతిస్సక్ - ఉదయముదయాద్రింఅభ్యుదయంచయాతి. 'సఇందు రెహపరాంపశ్చిమాశాంప రాంగ నాంగశ్వాపతతి అస్తమేతి పాలిత్యంచగచ్ఛతి-నవరమనహణ మిత్యర్థః ఇతి సద్యః సాభ్యసూయంయధాతథాపూర్వకాష్ణా ప్రాచీపూర్వాచ సేవాంగ నా పూర్వ నాయికాచగమ్య తే-తస్యాః స్మితరు చిర్మందహాసకాంత్రివ-ఎషా ప్ర భావి శదంనిర్మలం స్ఫురతి ప్రకాశ తే- ప్రొ చ్యామీషద్విశ దా ప్రాభాతికీ ప్ర భావా దురభూదిత్యర్థః - ఆత్ర ప్రాచీగత ప్రాభాతిక ప్రభాయామిందో?. పరాంగనా సంగపాతిత్య నిమిత్తా నేత నధముణ స్మితరుచిత్వో శ్రీ. పూర్వ కాపాంగనా యా ఇతిరూపక నిర్వ్యూ థేశ్యనయోరంగాఁగీ భా పెనసంక రః|| చి రేత !! చరమంశయి త్వా పశ్చాత్ సుప్త్వాపి పూర్వమేవ ప్ర బుద్ధాస్తు పైభ తఃరిచూ శేతేపూర్వ మేవ ప్రబుధ్య లె! నాన్యం కానుయ తేచి త్తేసా స్త్రీ యా పతివ్ర తెతిస్మరణాదితి భావః-త థాపితరు ఇః అపరిచలితగా తా: అనిష్పందవపు స్కా సత్య: చిరరతిపరి భేదేనబకూలు క్రీ డా పరిశ్రమేణ ప్రాప్తని ద్రాసుఖా నాం ప్రియాణాంఅశిథిలో గాఢః భుజచ క్రైణపరస్పర భుజవలయెనా శేషఃతస్య భేదంది శెషంవి సంసన సకుర్వ తే-కిం పై.్యవస్థితా :-అన్యధాతన్ని ద్రాభంగ: .

·- ఏకాదశ సగణ:, లొ కుర్వ తేన ప్రిందూ - F*A* శిథిల భుజచ శ్లేష భేజంతుణ్యel/03 || కృశధన శివ భేదైశిక్కుకు మే నెనక - మన్మలయి రుహరజోభిర్ఫూపయః పశ్చిమాశామ్ హీ మరుచిర రుజిమ్నా రాజు లేరజ్య వగా నైజజరగక త లకంద చ్చేదగౌరై మణయూ ఖై 81118 ||4ధనసక ల"మెక ఁఖఓడితే మా సమర్భిః శ్రీయకు పరమ పూజ్ఞముచ్ఛ్వ "సద్భి :పలా ? : 1 కలరవముపగీ తెపట్పదౌ మొసధ త్తకుముడక ప లషం చేతుల్యరూ స్టామ్!!! ~~ ! మదరుచిమరుణే మోద్గచ్ఛ తొలఁ భీతస్య త్యజత్కవచి రాయ 00 03 స్యాత్ శయానంన ప్రబోధయెదితి ని షె.ధా స్కందనభయాదిత్ భావః - రతి శ్రీ మోత్ర సంచారీతదను వోని దా, || కృతేతి || హిమరుచిశ్చంద్రః అరుణిమ్నాఅస్తమయరా గేణ హెతునా హతు నారజ్యమానై లోహితాయమానై : రంజేదైr -వాది కాత్కతూరి నచ్ * అనిది తామిలిన లోపి-ర జ్యతి త్రీణి రజత్ లో హి తాయతి చాత్మ నఇతి భట్టివల్ల భః - జరఠస్యపరిణత స్యకవ లక ందస్య చ్ఛేదా ఇవ గౌరాః శు భ్రా : స్వభావత ఇతి భావః - ఛేద గ్రహ ణంధావళ్యాతిశయ ళ్వాతిశయాద్యం. గౌరఃపీ తేసి తేరుణ విశ్వః తైమయూఖై శిక్కుకు మేనకించి త్కృతాధవళిమ భేదోథావళ్యభం గా యేషాం తై రీషగ్భగ్న స్వభావ త్యైఃమలయరుహరజోభిశ్చందన రేణుణిరివ పశ్చిమాశాం ప్రేయసీమి వేతి భావః భూషయణ రాజు -ఉపమాలంకారః!! దధదితి || ఎకంకు ముడష :డం ఆనషర్భిముణ కుళీభవద్భిః - పలా శైదః లై రి స కలమధణంఖండి తాండీయమాణామిత్యర్ధః శ్రీయంశో భాండధత్ - ఆపరఁకను లషండముచ్ఛ్వ సద్భిఃపలా శైరఫూణాంవధణ మానాం శ్రియ దధత్ - పట్ప దౌ ఝన భ్రమర సం ఘనక లరసంయథాత ధాఉపగీ తేదీ ఖైఅపీత్యర్థః - కుముదక మలషం డేకుము దానాంకము లా నాంచషండేకదఁ బే-అమ్రాదిక డం బెసండవ స్త్రీ యామిత్యమరః తుల్య రూ పొమవస్థాంధ త్త్వదధాతే - అత్ర తయవృధ్యోరథం ప్రవృత్తే రైకరూ ప్యేక స్యక్షయఃక స్య నావృద్ధిరి తీదు గ్రణహమిత్ భావః, అతో , భయవిశేషణానాంతుల్యావస్థాసాధారణ హితుక త్వం కావ్య లింగం • తేనద్వ యోఃక్రమేణోపమా మోప మేయ భావరూపోప మేయోపమా కాపమావ్యజ్య Jll nx మ దేవి || సం ప్రతి సీతకర స్యేందో? ఇదంకరజాలంకరణ సమూహిక తృణ ఉ గచ్ఛతా ఉగ్య తా అరుశాన అనూరుణా మదరుచింత త్తుల్యాంరుచింఅరుణిమా సమి త్యథః :-అతఏవనిదర్శ నాలం కారః లంభిత స్య ప్రాపిత స్య - ల భౌణ్య కాంతాత్క మఃణి క్తః• ర భేరళ బ్లిటోఃల భై శ్చేతినుమాగము:-అతఎవచి రాయస్థాయినీంలఁ మాశుత్యజత ఇవముఖ ప్ర కాశ నాదియము తైల వాసవాశా ప్రొ చీతస్యాం వయున త్యాఃముఖస్యప్ర్భాగస్యాససస్యచవ ససమి నావకుంఠనపట ఇన సరి ·మామకావ్యే - సన్యాఖ్యానే. స్థాయినీ మాశులజేమ్|వ సనమివముఖస్య సంస తెపం ప్రతీదంసితకరకరజాలం వాసవాశాయువ త్యాః|| 02 || అవిరతం తలీలాయా సజాత శ్రచూణాముపశమ ముపయాంతన్ని స్న హెం గేంగ నానామ్ | పునరుషసివివి ,మా తరిశ్వావచూ ణ్యణ జ్వలయతీ దనాగ్నిమా లతీ నాంరజాభిః!!) 2 || అనిమిషమువిరామారాగి శాం సర్వ రాత్రన్న వనిధువనలీలా: కౌతు కేనాభివీ థ్య 19దముదవసి తానామస్ఫు టాలోక సంపన్నయనమివ సనిద్రంఘణం తెదై పమర్చి 8|| ౧ || వికచకమలగం k n స తెగళతిమత్తాః - స్త్రీయః పాటలముఖానిలః జ్ఞా ప్రస్తవస్త్రాశ్చభవంతీతిభా వః అశ్రముఖ స్యేతి ప్రొ గ్భాగవదనయోర భేదాధ్యవసాయాత్ శ్లేషమూలాతి శయోక్తి :-తయాపూర్వోక్తనిదశః ఈ ₹E భ్యాం చానుగృహీతవ సనమి త్యు చేతి సంకరః!! అవిర తెతి!! అపిరతరతలీలాయా సేనావిచ్ఛిన్న సురత క్రీడా ప్రయా సేనజా తశ్రమాణామంగ నానాం సంబంథినిని సృహత ఇతిని సృహే అకు మే- పచాద్యచ్ - అంగే ఉపశమముపయాంతం శామ్యంతం మదనఎ వాగ్ని స్తంపునరుష పిమా తరి అంతరిజేశ్వయతివధః తేఇతిమాతరిశ్వా * శ్వన్నుడన్ని త్యాది నా ఔణాదికో నిపాతః- వివి వ్రమలైరనాదైశ్చమాలతీ నా జాతికుసుమానాం - సుమనా మాలతీజాతి రిత్యమరః - రజాభిఃపరా గై శిక రీ షైరి వేతి భావః - అవచూణ్యణ అవ ధ్వంస్య సంధు జ్యేతి భావః - జ్వ లయ త్యుద్దీపయతి ప్రా భౌతికమాలతీ వాత స్ప శాంత్పు నరుద్బుధోమదనజ్రత్యర్ధ-రూపకాలంకారః!! అనిమిషమితి || ఇదంపురోవృత్తిఅస్ఫటాసూర్య తెజాభిభ వాన్మందాయమా నాఆలోక సంపత్ ప్రకాశ సంప త్తిర్యస్యతత్ - అన్యత్రని ద్రాభిభ వాదనుచ్చు ధ్రవిషయావభాసనశ క్తికం-దీప స్వేదం దై పమర్బిజ్వాలా- జ్వాలా భాసోర్న పుంస్యర్చిరిత్యమరః-సర్వ స్యాంగా వితి సర్వ రాత్రం* ఫూర్వకాలెత్యాది నా సమాపః *అహస్స ద్వా త్యాది నా సమాసాంతః రా త్రాహ్నాహాఃపుంసీతిపు లొంగ తా-అత్యంతసంయో గేద్వితీయా - అవిరామాఃఅవిచ్ఛిన్నా: రాగిణాంకా మి నాంజపుమాళ్ (స్త్రీయె త్యెక శేషః- నవనిధువనలీలా సురతవిలా సౌక్ వ్యవా యో గ్రామ్యధ మోణ మైథునం నిధువనంరతమిత్యమరః - కౌతు కేన- ననిమిషతీ త్యనిమిషంయ థాత థా• పచాద్యచ్ -కుటాది త్వాన్నగణః- అభివీత్యఅతఎవ సని ద్రంఉదవసి తానాంగృహాణాం సంబంధి. గృహ గే సూదవసిత వేశ్మ సద్మని కే తనమిత్యమరః-నయనమి వెత్యు తైలు మూణ తె భ్రమతి || విక చేతి | ప్రముగమద నాభ్యాంహషణ మన్మధాభ్యాం మాద్యంతీ నాంయావ నె వోద్దామా నాంఉధ్ధతా నాంచ రామాణాంస్త్రీణాం-రమణరభ సభే చెనసురత సం ·ఏకాదశ స్సగణః. "డైరంధ యనంగమాలా సురభిత మకరందంమండమా వా వాతః ! ప్రమదము డనమాద్య ద్యౌవనోద్దామ అనూరమణరభ సఖేద స్వేదవిచ్ఛేదదక్ష8| 0FI లులి తసయన తారాః Fమవ ఫేందుబింబా రజనయఇవని ద్రా క్రాంత నీలోత్పలా డ్య: తిమిరమివదధానాస. సినః కేశ పాశానవ నిపతిగృహేభ్యోయాంత్యమూ ర్వారవధ్వః|| 90 | శిశిరకిరణ కాంతం వా సరాం తెభిసాఠ్యశ్వసనసురభిగంధిస్సాం ప్రతంసత్వ రెవ | వ్రజతిరజని రేషా తన యూ ఖాంగరాగైఃపరిమిళితమనిందై ్య రంబ గాంతంవహంతీ! 20 ||నవకుముదవన శ్రీ హాస కేళి ప్ర సం గాదధిక రుచిర శేషా రంభ శ్రమణయః స్వేదః తస్యచ్ఛే దేహరణెదలొ వాతః ప్ర భాతమారుతః - వి కచకమలగంధైర్విక సితారవిందగం ధైః భృంగమాలాఃపట్పదప శ్రీ : అంధయ న్నందాః కుర్వన్మోహయణ-అంధయ తెస్తత్కరోతీతిణ్యం తాల్లటఃశ శ్రాదేశః సురభితః సురభీకృతోమకరందోయస్మిక్కమగణితద్యధాతథా మందమానాతి ప్ర చలతి - అత్రవృత్త్యను ప్రొసోలంకారః - శేషః ప్రసాదః శ్రమ తామాధు ర్యంసుకుమార తా అథ్క వ్యక్తిగుదారత్వ మోజః కాంతీ సహధయఃతి ఆచార్యో కాదశ ప్రాణాః ప్రాయెణా త్ర సంభవంతీతినిపుడైరు న్నెయాః! లులి తెతి || లులితనయన తారాఃని ద్రా కలుషి తాక్షిక నీని క్కా-అన్య తాప సన్ననకు, త్రా:- ఋ | పుధ్యయోస్తా రేతి విశ్వః - వక్తాగేందుబింబానీ వె త్యుపమిత సమాసః-తమిరమి వేత్యాదిలింగాత్ - అన్య త్రవర్తాణీ వేందుబింబా ని తాని మాణిసురత ప్రభా తాభ్యాంమ్లానానియాసాంతాః - నిద్రయా స్వ ప్నే నముకుళీ భా వెనచాక్రాంతానినీలోత్పలాని అక్షీణీవ నీలోత్పలా నీవ వాక్షీణి యాసాంతాః-స్రం సినః కేశపాశాణ-తిమిరమివాన్య త్రతుతానవతిమిరందధా నాః అతఎవరజనయఖవస్థితా: అనూర్వారవధ్వో వేశ్యాః- వారస్త్రీ గణికావే శ్వేత్యమరః - అవనిపతిగృ హెభ్యాయాంతిని ర్యాంతి - శిష్టవి శేషశాయముప మే త్యె కే. శ్లేషఏ వాయముభయవిషయః- ఉపమాతు ప్రతిభామాత్ర సారెత్య న్యే ! శిశి రెతి || ఎషాచరజనిర్వాసరాం తెరా లౌశిశీరకిరణశ్చంద్ర స్తమెవ కాంత మభిసార్యాభిస్మృత్య-స్వా థేకాణిచ్ - సొం ప్రతంశ్వసనై :త త్కాలవా తై : - శ్వా సైశ్చసురభిగంథిసుగంధిః - అనింద్యైఃమ మోహరైస్త స్యేందోర్మ యూ ఖై రేవాంగరా గై :పరిమిళితం వ్యాప్తం-వాసితం చాంబరాంతంనభః ప్రాంతం వస్త్రాంతంచవహంతీ భజంతీ సత్వ రెవత్రజతి - అ ందు తన్మయూఖాదీనాం కాంత త్వాంగరాగత్వాదిరూపణాద్రజ నెరభిసారి కాత్వరూపణావగమా దాక దె న వెతి]] అధిక రుచిరయమిందుః నవకుముదనన శ్రీ నూతనకుముదారణ్యశోభా శవతి - రూపకమ్ ink) ·మాఘకావ్యే • సవ్యాఖ్యా నే. మప్యుషాం జాగరీ త్వా ! అయమపరదిశోం కేముంచతి ప్రస్తహ సంశీశయిష్కరి పొండుమ్లానమా త్మానమించు!!! 99 || సరచ సపరిరం భారంభ సంరంభ ఖాజాయ దధీశమ్ప స్తంవల్ల భేనాంగ నాయాః | వ ససమపినిశాంతే నెవ్య తెతతకు తుంరథచరణవిశాల శోణిలో లెకుణేన!! .93 || సపదికుముదినీ భీమీణలితంహాకు పాపికయమగమద పేతాస్తారకాస్తాస్సమస్తాః! ఇతిదయితకళ ప్రశ్చింతయన్నం గమిందుర్వహతికృశమ శేషం భ్రష్టశోభంశు చేవ ||98!! వ్రజతివిషయము మం శుహలీనయావత్తిమిరమఖిలమ సంతావ దేవారుశెన | పరపరిభవి తేజ స్తన్వ యాఃవికాసః పరిహాసశ్చసఎవ కేళి స్తస్యాం ప్రసంగా దాసంగాద శేషామఫ్యు షాం సకలామపి రా త్రిం - విభావరీన క్తముషా చశర్వరీతివిశ్వ:-అత్యంత సంయో గేద్వితీయా-జాగరి త్వా జాగరణంకృత్వాశిశయిషశయితు మిచ్ఛురివ. శే తెః స న్నంతాదు ప్రత్యయః - ప్రస్తాహస్తినకు త్రవి శేషః కరశ్చయస్య సr అపరవిశః పశ్చిమదిశోం కే సమీ పేఉత్సం గేచ పొండుంపాండువణంఘానంక్లాంతమాత్మా సం:స్వశరీరంముంచతి - దక్షిణనాయకః కయాచిత్సహవిహృత్య శ్రాతః కస్యొ శ్చీదం కేశే తేతద్వ దితి భావః. అత్ర విహాస కేళ్యంకశయ నాది వ్యవహారాదిందు కుముదవన శ్రీ పశ్చిమాశానాం నాయకత్వ ప్రతీ తెః సమాస్తో కీరలంకారః-వి శేష ణసామ్యంతూపలకుణమిత్యలంకార సర్వస్వ కారః|| "సేతి|| అథనిశంనిశి-విభక్త్యథె వ్యయీ భావః. సరభసః సత్వరఃపరిరంభ ఎ వారంటౌవ్యాపార స్తత్ర సంరంభ స్సం భ్రమ స్తదాజావల్ల భే నాంగ నాయాః సంబంథియద్వ సనంఅపా స్తంతద్వ సనంనిశాంతె ప్రభా తెపి రథచరణం చక్రం తద్వద్వి శాలాయాంథోశాలోలం సతృష్ణ మీకుణంయస్య తెనపల్ల భేన ప్రదాతుం నెవ్య తే-అత్రవ సనా ప్ర దాసస్య శ్రేణీక్షణలౌల్య హేతుక త్వా త్కో వ్యలింగమ్ 'సపదీతి || సపది సద్యః కుముదినీ భీమీణ లితం ముకుళితం. భావే కః- హాహంత శపారాత్రి రపిడీ తింక్షయమగమత్ - తాఃసమస్తాస్తారకాః అపేతాఃఅపగ తాః ఇతిశు చాశో కేనచింతయన్ని వదయితకళ త్ర: ప్రియ భార్య: ఇందుళికృశమ శేషం నిశ్శేషంయధాత థాభ్రష్టశోభం నష్ట ప్రభమంగంవహతి-కళత్ర ప్రియ స్యయుగ పత్సక లకళత్ర నా ఫేసుహాకాశో మోభవతీతిభావః - అత్తైందోః ప్ర భాత ప్రయు కొంగ కాశ్యకా శోభాభ్రంశయోకియుగపత్కుముది న్యాది సకలకళ త్ర నాశ నిమి త్త హేతుకత్వము ₹క్యు తె! ప్రజతి || అంశుమాలీ సూర్యః ఫ్రీ హ్యాడి త్వామిని ప్రత్యయః- యావదక్జాం విషయంభూమి - వ్రజతి-నదృశ్యత ఇత్యర్థః- తావ దేవారుణే నానూరుణా అఖిలం తిమిరమ స్తంఅపొస్తంప రెహంపరిభవితిరస్కారకం * ఉదృషీ క్యాదినాఇని పు || ·ఎకాజ స్సగణు ప్రా శుకతుం ప్రభవతిహివిపక్ష చ్ఛేగమ సరోపి || 9 ||విగతజిమిరపం కంపశ్యతివ్యోమయావిత్ ధువతి విరహభిన్న షకు తీయావ దేవ ! రథచరణ సమా హ్వస్తావదౌస్సుక్యను న్నా సరిగపరఃటా)తో దొగ తాచక్ర వాకీ!! 92 || ముదిత యువమనసా స్తుల్య మేవ ప్రదో షెరుచ ప ధురుభయ్యఃకల్పి తొభూషి తాశ్చ పరిమళరుచి రాభిన్య : కృతాస్తు ప్రభా తెయువ భీరుపటౌగా న్నీరుచః పుష్ప మాలాః!!.92 || వీలులితకమలౌఘ కీణ వల్లీ వితానః ప్రతివనమవధూతా శేషశా త్యయః. తేజః ప్ర తాపంతన్వ తాంప్రథయ తాం అగ్రేసరతీత్య రే సరఃపురస్స రోపి • పురోగ్రతో గ్రేషు స తేజరిలిట ప్రత్యయః - విపక స్యశ తో రుచ్ఛేదం కతుణం ప్రొశు ప్రభవతి శమ్నోతిహి - సొమా న్యేన విశేష సమథకానరూపో ధాంతరన్యాసః!! విగ తెతె !! విరహిణభిన్న రథచరణేనచ శ్రేణ సమాహ్వస్తుల్యాఖ్యః-త స్యే వ సమాఖ్యాయ స్యేతివా రథచరణ సమాహ్వశ్చక్రవాక ఇత్యథకాః - మోకశ్చకు క్చక వాకోరధాం గాహ్వయ నామక ఇత్యమరః - తిమిరంపంకమి వేత్యుపమిత సమా సః - తద్విగతంయస్మాత్తత్ వ్యోమయావత్పశ్యతి యావ దేవపడు తీపతు మూలె - పక్షుతిఃపక్షమూలమిత్యమరః • పూ తిరితితి ప్రత్యయః- ధువతి ఉత్పతి తుండు మోతె-ధూవిధూననఇతి ధాతోస్తా దాదిక త్వాదువజా దేశః- ఆవ దేవాత్ప త నాత్ ప్రొగేవచక్ర వాకీచక్ర వాక స్య స్త్రీ * జూ తేరస్త్రీ విషయాదయోప ధాదిలిజీష్ ఔత్సు క్యే మోత్కంఠతయానున్నా ప్రేరి తాసతీ సరితో పరతటాం 'తాత్ పొరభూమేః- సకాశాదోగ తాఏ తే నానయోరున్మస్తక స్సమశ్చీనురాగ ఇత్యుక్తం-అత్ర రాగౌత్సుక్యయోఃరసభావయో స్తిర్యగ్ధత ల్వెనా భాసయోర్ని బంధ సౌదూజ స్వీ సౌమూలం కారః- సభావత దాభాసతతమానాన్ని బంధ నేరసవ తైయ ఊజ స్వీ సమాహితానీతి లక్షణాత్ || ముది తెతి 11 ప్రదో షె రా త్రా ముది తానియూ నాంమనాంసియా హెతు భిస్తాం-ముదితయువమనస్కాః సంతుష్ట ప్రియ చిత్తా ఉరః ప్రభృతిభ్యఃకప్ - క ల్పి తా ఉపభోగాయ సంపాది తాః భూషి తావలయవ సనాదిభిరుపస్కృతాశ్చ ఉభయ్య: ఉభయవిధ్యాయువతయః-పుష్పమాలాశ్చ * ఉభాదుదాత్తో నిత్యమి తితయస్యాయజూ దేశః ఈ టిజ్ఞాణః త్యాది నా జీప్ -తుల్య మెవావి శేషంయథాత భారుచంశో భామదధుడృణాతవశ్యః ధ్నాలజ్ - ప్ర భా తెతూపభోగాన్నీ రుచో నిః ప్ర భాఃపుష్పమాలాఃపరిము ₹నవిమరణ గంథెనరుచిరాభిరుపభోగాదపి సురభి భిర్యువతి భిన్య జక్కృతా స్త్యక్తాః-అవధీరి తాశ్చ-అత్ర పుష్పమాలా జ్యాయువతీ నాంసా మ్యో పూర్వక వినుడు సహ ల్వేనాథక్యో కేర్వ్యతిరేక కl ·మాఘవ్యే - సవ్యాఖ్యానే, భిప్రనూనః! క్వచిదయమనపస్థ స్థాస్ను తా మెతి వాయుర్వథుకుసుమవిష దో గంధి వేశ్మాంత రేషు || 21 ||" నఖపదవలినాభోసంథిభా గేషులకు శిక్ష తిసుచదశ సో నామంగనాయాస్స శేషః అపిరహసీకృతా నాం వాగ్విహీ మోపి జాతః సురతవిల సితానాంవణ కోవణ మోసౌ!! SF|| ప్రకటక లినల తూ మృష్టస తావలీ కై రథిగతరతిశోభై • ప్రత్యుషః ప్రొ షిత శ్రీః | ఉపహసితఇ వాసౌ చంద్రక్షకాళికా విలులి తేతే || వనెవ నె ప్రతివనం యధా థెణ వ్యయీ భావః - విలులి తాఃవ్యా లోలి తాఃకమలౌఘాయెనసః- కీణాE :విడి ప్తా:- వల్లీ నాంమాల త్యాదీ నాం నావిస్తారాయెనసః ఆవధూ కౌనికంపి ంపి తాస్య శేషశాఖ నావకుళచ పరాదీనాం ప్రసూనానియెన స్మ-త ధాపిక్వచిత్పూర్వోక్తకచులవ నాచౌకు శ్రాపినా స్త్యవ స్థాస్థితిర స్యేత్య నవస్థ స్థితిమ ప్రాప్తాయం వారి యంవాయుః వధూ నాంకుసుమానాంచ ని 'ససంఘ షేణ ఉద్గంభీషు ఉద్భూతగం ధేషు•గంధ స్వెత్వం. వేశ్మాంత రె షుగృహాభ్యంత రేషు స్థాస్ను తాం స్థాయిత్వ మెతి పూర్వో క్త సర్వోత్కృష్టసౌర భలో అదితి భావః* గ్లాజిస్థశ్చగ్ స్నురితీగ్ స్ను ప్రత్యయః - య ద్వాషధుకును 'మెతిపా రెమధుయుక్తానికుసుమాని తెషాంవిమ దేః నేతి భావఃఅ త్ర వాయోరస్థా యినః స్థాయిత్వ సంబంధౌ కెరతీశ రెరా 88-తయావినదః గంధస్యకనులాదిగం ధా దాధిక్యరూపవ్యతి రేక ప్రతీ తేఃఅలంకా రేణాలం కారథ్వ నిః!! సఖపదే || నఖప దేషునఖత, తేషువలిషు త్రివలిషు నాభ్యాం సంథిభా గేషుకూ పరాది సంథిస్థా నేషుదశ నానాంతు శిషుదంత వ్రణేషుచ - సశేషఃకించిద్విద్య, మానః. అతఎవలక్యూదృశ్యః అంగ నాయాః సంబంధీ అసౌవణః యతివణr 0క రొతిరంజయతీతివణ కోంగ రాగః వాగ్విహీ మో వాగింద్రి యరహితోపి సr - రహసికృతా నామపి సురతవిలసి తా నాంసురత చేష్టి తానాంవణః యతివ కీతివర్ణ కొవక్తావ్యంజక ఇత్యథః:-వణక్య తెణ్వుల్ ప్రత్యయః-వణః క్రియాయాం విస్తా రేగుణాకౌవణ యత్యద ఇతి భట్టమల :- జూత ఃనఖకు తాది ష్వేవలక్యుమా ఆంగరా నా అన్యత్ర స్వవిలో పి చేష్టావి శేషా నుమాపకోజాత ఇత్యథః :-అత్ర వాగ్విహీనా ఆపి రహస్యకృతా నామపివణ కోన శైలివిరోధ స్యన్యంజక త్వలకు, ణయాపరిహారాద్విరోధాభాసోలంకారః!! ఉపసి ప్రత్యుషఃవిభ క్త్యథె వ్యయీభావః - యద్వా ప్రత్యుషః ప్రభాతం ** షఃప్రత్యుష సీఅపీ త్యమరః - తత్ర, షిత శ్రీభ్రష్టశోభః - అతఎవ ప్రకట వలినల క్మూ స్పష్టదృష్టక లంకో సౌచంద్రమావృష్టాః ప్రమృష్టాః ప శ్రావల్యఃప ఈ భంగ్యోయేషాం . - సద్యృత శ్చితికప్ - తథాప్య థిగతా రతిశోభా సంభో గశ్రీర్వెషాం శైః పరిణతాఃపరిషక్వాః శరకాండా? బాణా 'ణాఖ్యతృణకణికాః *శ ·ఏకాదశ స్సగణ: మనీనాంపరిణతశర కాండా పాండుభిగణండ భా గై 513e || సకలమ పినికామం కొ మలోలాన్య నారీ రతీరభ సవిమగైఃభిః న్నవత్యంగ రాగం! ఇద మతిమహ డేవాశ్చ ర్యమాశ్చర్యధామ్న స్తవఖలు ముఖ రాగోయన్న భేదం ప్రయాతః||301 ప్రకటతర మీమం, ద్రా సురన్యారమణ్యఃస్ఫుటమితి సవిశంకం కాంతయా కూతుల్యవర్ణః/చ రణతల సరోజూ క్రాంతి సం క్రాంతయా సౌసపుషినఖవి లెఖోలాశయారక్షిత సై! 3-91 తదవితథమునా దీర్యస్మముత్వం ప్రి యెతి ప్రియజనపరీభు కలయద్దుకూలం 33 రోబా బాణతృణం తిశజ్ఞాణ వె - తద్వ “పాండుభిః - కామినీ నాంగండభా గైఃగణండస్థ లైరుపహసిత వేశ్యు ₹IN - ఆ పొండు గుణనిమిత్తా - నిష్కలం కాఃసకలంక సమానమానినమపహ సంతతి భావః!! అథకాచిమ్లా :డితానాయి కాసాగ సంప్రె యాంసం ప్రొ తరాగతం పంచభి రుపాలభ తె|| సకలమి త్యాది || కామెనలోలాయా అన్య నార్యాసపత్న్యాః తిరభ సెషుసురత 'సంభ్ర మెషువిచు దైr :పీడ నైఃరజ్య తె నె నెతి రాగః అంగ స్య 'రా సాంగరాగః వి లేపనం అంగవి కాసశ్చ తస్మిన్నంగరా గెసకలమపి నిశ్శేషం యధాత థానికామం భిన్న ప్రతివిభీష్టవతి సతి ఆశ్చర్యథామ్నః సర్వాద్భుతని దాన 'స్యతవముఖ రా నా ముఖవికాసః భేదంని శ్లేషంస ప్రయాతః - ఇలియత్ -ఇద మె వాతిమహ దాశ్చర్యం ఖలుముఖస్యాస్యంగ త్వేత ద్రాగస్యాస్యంగరాగత్వాదితి భావః - అత్ర వి లెపనవి కాసొఖ్యయో రెక తా ధ్యవ సాయెనవిరోధః ఖైదాను సం ధా నేత్వ విరోధళితి శ్లేషమూలాతిశయోక్త్యు స్థాపితో విరోధాభాసాలంకా'ర:30 ప్రక టేతి||ించ • ప్రకటతరమతిస్ఫుట టమిమంనఖవి లెఖంఅ న్యారమణ్యానిజస పత్మ్యఃస్ఫుటంమా దాక్కునపశ్యంతు-ద్మ తెలుఃజ్ • ఇరిత ఇతి ఛైరజ భావప.. సిచివృద్ధిః - ఇతి బుద్ధ్వా కాంతయాత్వతి యయా సవిశంకంయథాత థాతుల్య వణఃలా సమానవణః :వివణకా స్యదురపహ్నావత్వాదితి భావః - అసౌ తెత వనపుషినఖవి లెఖఃసఖ వ్రణ చరణతలం సరోజమి వేత్యుపమిత సమాసఃఆ క్రాం తిలింగాత్తస్యా క్రాం త్యా ఆమ్లా తెన సం క్రాంతయాలాకు యారక్షితోగు పః ఆచ్ఛాదిత ఇత్యథఃః - హంతసాతు పాపీయసీలాకా స్వయమేవ సర్వదువృత్తి పేగు నెతి సావరాకా తె ప్రి యాన వెల్త్తి భావః అత్ర నఖవి లెఖసస్య లాE సావ ణ్యం కొత్త దెక తాపతేః - సొమా న్యాలం కార కారః* సొమాన్యంగుణసా మ్యెనయత్ర వస్వంత రైక తె®లక్షణాత్ II తదితికించమమత్వ మెవ ప్రియెలియదవాదీ వోచి-వ దేలు: జి+నద. జేత్యాది ద్ధిః -తదవితథం సత్యం-కుతః యద్యస్మాత్ - ప్రియజ నెనపరిభు కందుకూలంత దీయమిత్యర్థః దధానఃవసానం త్యర్థః న సానం తెపొ రె-ససాసఆచ్ఛాదయణ-న సె 30 నావృద్ధి ·చూసు 3 • వ్య - సవ్యాఖ్యానే, ధానః| మదధివ సతిమాగాః కామి సంమండన శీ వ్రణ జతిహి సఫలత్వంవల్లభాలో క నేన!! 33 ||నవనఖపదముగం యోషయ' మస్యంశు కెనస్థగయసిపునకోష్ఠంపాణినా దంత దద్దమ్ | ప్రతిదిశగు పరస్త్రీ సంగళం సీవి సపన్నవపరిజలగంధః కెనశక్య వరీతుమ్!! 38 || ఇతికృతవచనాయ కశ్చిద ఫ్యాత్య బిభ్యద్ధళిత నయనపో రెర్యాని పొదావనామమ్|కరుణను పిసముధ్యంచ ని సొమ్మానభై దొరుదిత ముదితమస్త్రం 33 క్య యికుం *వ్య 38 ఆచ్ఛాద నా ర్థాల్లటః శానజా దేశః సత్వం మదధివసతించుమని వా సమాగాః ప్రా పః • ఇళో గాలుజి -యుక్తం చైతది త్యాహకామి మీ సౌంమండన శ్రీవల్ల భానా ప్రేయసే నామాలోక నెన సఫలత్వం. జతిహి - అప్రియా చెత్కథ సదృశీమె సంభావ నేతి భావః - అధాంతరన్యాసః || నవెతె || కించనవానినఖపదానీయస్మైక్". తదంగలవపురంశు కెన పయసిఆ చ్ఛాదయసి - గు ఫెశ్చోరాది కాల్స్వార్టైజిచ్ - దం తెనదష్ట మోఛంపునరోష్ఠం తుపాణి నాస్థగయసిచ్ఛాదయసి. సగిరపి పిచౌ రాదికః- దిశిదిశి ప్రతిదిశంవిభక్త ధేకా వ్యయీభావః • అవ్యయీభా వేశరతభృతిభ్యఇతి సమా సొంత టచ్ ప్ర త్యజుః - విసర్పణ ప్రసర్పకా అపక స్త్రీ సంగిశం సీ 'స్త్రంతరసంగ సూచక ః - అ సన్య ప్రభవ త్వాత్త స్వెతి భావః, నవఃపరిపుళాఖ్యోగంధః పరిమళగంధః * విమ - ₹పరిమళ ఇత్యమరః కెన కె నా పొయెనవరీతుమాచ్ఛాదయి తో వెతిఇటోదీఘణ: శక్యఃన కె నాపిశక్యఇత్యధ ణ || ఇతీతి || ఇతిపూర్వశ్లోక చతుష్టయో కరీత్యాకృతవచ నాయాళికృతో పలం భా యాః. గలితనయనవా రెరడై ర్యాన్ముక్తా ప్రేయస్యా ఇతి శేషః కశ్చిన్నా య కూబిభ్యత్ త్ర స్యణ్ * సౌభ్యసాచ్ఛతురితినుమ భావః - అక్యౌ త్యాగత్య పొదయోరవ నామమవనతింయాతి ప్రణా మెన ప్ర సౌదయతీత్యథ : - ననుకథ సదృఙ్మాగణ వంత ధాహం కారణ స్తస్యరోదనమా ట్రైణత త్రాహ - కరుణమి తి - త ధాహివి గ్ర హెపు ప్రణయకల హేషుయోషి తాం కరుణ ఏదీనమపిరుది తమ శ్రు, మోచనం-మాని నామహం కారిణాం పుంసాంమానభై దెఅహంకారని రాసె సమథ్యంశ క్తమస్త్రం సాధనముదితము క్తం - వ దెఃకమఃణిక్తః • వచి 'స్వపీ త్యాది నాసం ప్రసారణం - దీనె ప్రణ ణయజ నపుంసాం మోహంకారఇతి భా వః-అధాంతర న్యా-సఃఎషా చఖజడి తానాయికా• నీ త్వాన్యత్ర నిశాం ప్రా రాగ తే ప్రాణవల్ల భై - అన్యాసంభోగచి హ్నై సుఖండి తెష్యాణ కషాయి తెతిల తణాత్ - నాయక సుధృష్ట వ్యక్తా గానిభ యో ధృష్ట ఇతిలక్షుణాత్ - సచెహబి భ్యద్వి శేషణవిరోధఃఆగమనకాలెనిభీ= క తాయాఎవలకు.జోపయోగాత్ - అ న్యధా వైరస్యాదితి అయంచపు | సాం సహృదయః అన్య ధారసాభాసం త్యాహుః శాల ·ఏకాదశ స్సగణు, యో షీ టౌంవి. గ్ర హెషు || 4 || మడమ కసవికా సస్పష్ట భాహోండయానాంగతిక లహవికీనే కా ర్భూషశైవచ్చి కి షు విడధతీ నగ్న హే షూస్ఫల్ల పుప్పొపహారంః ఫలః న యయ త్నాః కామినీ నాంవయస్యాః 3.! కరజవశ నచిహ్నం నైశమం గెస్య గా రీజు నితమితి సరోషా మీప్యణ యాశంకమానామ్ | స్మరసినఖ లుడత్తమ్మత్తయైశక్త యైవ స్త్రీయమనునయ తీర్థం ఏ డమా నాంపిలా సీ! 3 2 ||కృతగురుతరహార చ్ఛేద మాలింగ్యపత్యాపరిశిథిలిత'గా ③గంతుమాపృచ్ఛమా నె : విగళిత నవము కాస్టూ లబాష్పాంబుబిందు స్తనయుగమ బలాయా సఫణంరోదితీవ || Bv || బహుజగద 36 I! మదెతి!! మదమదన యోవికా సెనవిజృంభణేనస్పష్టాధాష్ట్యణ స్యోదయ ఆవి భావోయాసాం కామినీ సౌంరతి రెవకలహస్తస్మిక్ - వికీకై : రిత స్తతోవి & పై ర్భూష రచికా తెషుగృహిషువయస్యాః స్నిగ్ధపరి చాగి కాః: నీయం తేస్మిన్ని తివి నయోధి కాగః తత్రయత్నోవిఫలోయా సొంతాః - విఫలవిసయయత్నాఃనిష్ఫ లస్వాధికారోద్యోగాః సత్యః ఉత్ఫుల్లె పు ప్పైరుపహారం పూజాంనవిదధతీ నకు ర్వంతి-అత్ర సమృద్ధవస్తువణ నాదుడా త్తాలంకారః * తదుదాత్తంభ వెద్యత సమృద్ధం వస్తువణ్యణ తెఇణాలకుణాత్ - తేన తాసాం తేషు ఆభరిష్కభుక్తవస్త్ర మాల్యాదివత్ నిమాళాల్యబుద్ధిర్వజన్య తే!! కర జేతి || విలసనశీలో విలాసీ * నౌకషల సేత్యాదినామీనుణ్ ప్రత్యయఃఅంగే ని జాం గెలిశాయాంభవం నైశం-నిశా ప్రదోషా భ్యాం చెత్యణ్ -క రజదశ నచిహ్నం సఖదంతక్షుతం అన్య నారీజనితం స్వసపత్నీకృతమితిశంకమా నామ విశ్వసంతీ. అత ఎవేవ్య యాఅక్షమయా సరోజం స్ట్రియం నిజవధూంమత్తయామూఢయా త్వయై వైతద్దత్త మెవంకృతంఖలున స్మరసినాభిజా నాసికిమితి కాకు:ఇజ్ఞమ నెన ప్ర కారణవీ డమా నాంస కృత ప్రత్యభిజ్ఞానాత్ లజ్జి తాం - సతీమను నయతి అంగీక రోతి స్వమాహ్యివ్యాఘాతని వెళిదశ్చలజ్జయావ్యజ్య తె కృ తెతి! కృతో గురుతర స్యహార స్య చ్ఛెదోయస్మి తత్తగా ఆలింగ్య పరిశిథిలిత గా ③ శిథిలీకృతాం గేపత్యాభతఃరిగంతుమాపృచ్ఛమా నెఆమంత్రయమాశాస తి * అజినుపృచ్ఛ్యోరుప సంఖ్యా నా దాత్మ నేప దాక తణ రిలటఃశానజా దేశం- తకు ణం తప్మి క్షణె - అత్యంత సంయో గెద్వితీయా - అబలాయాః స్తనయుగం కతృణ విగళితానిసు తానవ ముక్తానూ తన మౌక్తికాన్యెవస్థూలబాష్పాంబుబిం దవోయస్మిక్ కమణితథ్యథాతథా రోదితీవవిరహా సహిష్ణుగయారోదనంక రో తీ వెత్యు త్రైణ రూపక సంకీణా ఖరు దాదిభ్య: సార్వధాను కేఁతీ డాగమః |30 బహ్విత||అహ్ని దివ సేవ్యపగత మదయా ముగ్ధవధ్వా సఖీభ్యో విదితంగా లౌ త్వయంకృతమితి సఖీభిరాఖ్యాతమిత్యథణ: - రాత్రివృత్తంగా తొకృతం స్వ 37 ·1 మాఘ కావ్యే - (సవ్యాఖ్యా , పురస్తాత్తస్య నుత్తా కీలాహంచకరచకిలచాటు ప్రౌఢయో షీద్వదస్య 1 విదితమి తిసఖీభ్యో రా త్రివృత్తంవిచింత్యవ్యపగతముడయాహ్ని ఫ్రీడితం ముగ్ధవధ్వా || 3 అరుణజలజ రా జీ ముగ్ధహస్తాగ్ర పొద్ బహులమా ధుపసూలా కజ్జలెఁ దీవరాక్షీ 19 నుపతతివిరా వై :పత్రిణాంన్యాహరు తీరజ నిరచిరజా తాపూర్వ సంధ్యాసు తెవ || 8011. ప్రతిశరణమశీణః జ్యాకర గ్న్యాహితా నాంవిధివిహితపిరిభైస్సామ థెసరథి త్య ! కృతగురుమరి తొ ఘధ్వ : సమధ్వర్యువర్యైహుః తమయముపలీ థెసాధుసా 35 చెట్టే తమిత్యథఃః - మత్తామడమూ డాఅహంతస్య ప్రియ స్యపురస్తాద గ్రెబహు అనేకంజగదకిలగ దామి స్మకిల-కి లేక ఐతిహ్య- అతఎవ - పరోటెలిట్ * ణలు త్త మో వేతి పమోణిత్వా భావాద్వృద్ధ్యభావః - ప్రొఢయో షి తాకుల్యం ప్రొ యోషిద్వదిత్యుపమా • 'తెన శుల్యమితివతి ప్రత్యయః-అస్య ప్రియస్య చాటు ప్రి యవచనం-చకరకిలల కాషణంకిల-లి-డాది పూర్వవత్ -గుణోవి శేషః ఇతివిచింత్య విమృశ్యవీ డితంలజ్జితం - భా వెక్తి-నిజ కార్య ప్రకాశెనలజ్జా త్ర సంచారీ భావః- భావ నిబంధ నా తైయోలంకారః!! అరుణెలి || అరుణ జలజ గా జీవ రక్తకవుల శ్రేణీవ ముగ్ధం సుందరంహస్తా గ్ర పొదంహసౌచ అగ్రపాదౌచయస్యాఃసా - బహులం మధుపమాలా కజ్జలం కజ్జులమివ మధుప మాలా యయోపై తే ఇండవ రెలక్షిణీన ఇందీవ రెఇవఅక్షిణీ యస్యాః - హెబహులమ ధుపమాలాకజ్జు లెందీవరాక్షీ పత్రిణాంవి రావై వ్యాః హర స్త్రీలపంతీ • న్యాహార ఉ కీర్ణ పితమిత్యమురః - అచిరజా తాసద్యొభవాబా లాచపూర్వ సంధ్యా ప్రాతస్సంధ్యా - సు తేవ పుతీ వరజనీమనుపతతి అసుధా వజననీమి వెత్యధః: - ఇహవిరానై వ్యాకాహరం తేతివ్యధిక రణపరిణామ శితత్సం కీశాయముపమా!! ప్రతీతి || అగ్ని రాహితోయై స్తేషామగ్న్యాహి తానాంఆహి తాగ్నీనాం • వాహి తాగ్న్యాదిష్వి తినిస్థాయాఃపరనిపాతః- ప్రతిశరణం ప్ర తిగృహం - శర ణ గృహరక్షి తో రిత్యమరః - అశీణ మ్యోతిరకు తార్చిరయమగ్ని రాహవనీ యః-విధినా , యజ్ఞకమణ్యజపన్యూంఖ సొమస్వి త్యాదిశాస్త్రికరీ త్యావిహి తాఃయథాయోగము చ్చారి తా:విరిభా: స్వరాపవ శ్రు త్యాగయః చ త్వారో సైః కుబస్వాం ప్రత్యాది నా- రేభృశ బైఇతి ధాతో :- స్వ రేవిరిబ్ధశబ్రానిస్థాంతోని ట్ ల్వెనని పాతితః - అధ్వర్యువర్యైః ఋత్విక్ ③ ప్లైఋత్విగ్వి శేషవాచినా అధ్వర్యుశర్డెనఋత్విత్మాతో పలత ణ త్వాత్ యద్వాధ్వర్యుర్వరరాగ ముఖ్యో యెహం తై :అధ్వర్యు ప్రము ఖైశ్చతుభి ఋత్విగ్ఫిరిత్యథ్యః - తస్మార్దశః ఫూ 8. - ·ఏకాదశ-స్సగణు. న్నోయ్యముగ్ని! || ప్రకృతజపవిధీ నామా స్యముర్రశ్మిదణతంముహురపిహిత మో థ్యైరడ రైలః శ్యుశనై ! అనుకృతీషను వెలంఘట్టితోరుటిత స్య వ్రజ ణ మాసయోర్యజ్ఞ కృతోశ్చ త్వారఋత్విజ ఇతి శ్రవణాత్ - దశఃశ్చాయంత తై 9వసాన్నాయ్య విధానాదితి-సామి ధేసః - ప్రపోవాజాణ త్యాదికా అగ్ని సమిం ధనీ ఋచోధీత్యపఠి త్వా - ఋక్సామి ధోనీ ఛాయ్యాచయా స్యాదగ్ని సమింధనీ త్యమరః- సామి ధోనీ గ్రహణం యాజ్యాపురోను వాక్యాదిమం త్రాంతరాణామ ప్యుపలక్షణం-కృతో గురుతరచురి తానా మోఘధ్వంసోయస్మి "కమణితద్యధా తధా- సాధు సమ్యక్ - హుతం దేవ కోద్దేశేనత్య క్తం-సన్నీయత ఇతిసాన్నాయ్యం హవిర్వి శేషం - ఐంద్రందధ్యమావాస్యాయా మైంద్రం పయోమా వాస్యాయా మితివిహి తెదధిపయసీఇత్యథE:* పొయ్యసాన్నాయ్య నికాయ్యధాయ్యామాన హపిర్నివాససామి ధోనీష్వితీహవిర్విశేషె సంపూర్వాన్నయ తెణ్య దాయాదే శో పసగణ దీఫుణ నిపొతః - ఉపలీ “ఆస్వాదయతి - లిహ ఆస్వాదన ఆతిథాతో : - 'స్వరి తే త్వాత్ లటిత జిటే రేత్వం 0-ఢత్వముత్వడలో పడీఘాక్:- అ తా గ్నేఃసా న్నాయ్య లెహనస్యోత్తర కాలభావి త్వే పితదుపలక్షిత స్య కమణణ ఉదిత ఆది త్యే పౌణం మూస్యా మంత్రం ప్రకమయతి - ప్రాగుదయాదమావాస్యాయ ఇతి శాస్త్రాత్తత్కాల ప్ర కాంత స్యవత - మాన త్వా త్తస్యాపి వతః మానతా వ్యప దేశః-ఏతచ్చాహి తాగ్నిత్వమా ట్రేణకాలవి శేషానాద రెడో కమితిపూర్వోక్త చంద్రోదయాగ్య విరోధః అథవా ఉది తేజు సత్యనుది తేజు హేతి ప్రా తజు - సత్యగ్ని సూత్ర కాల త్వా త్సామి ధోనీ సా న్నాయ్య శబ్ధయోర్మం గ్రహవిమాః త్రపరత్వమాశ్రిత్యాగ్ని హెూత్రపర త్వేనవ్యా ఖ్యేయం. తస్మా దగ్ని సూత్ర స్యయజ్ఞకృతోః - ఏక ఋత్విగి త్యేకాధ్వర్యుక త్వేపి అధ్వర్యున ర్యైరితి బహువచనం-యజమానబహు త్వాదుపపద్యతః త్యాహు రిత్యలంచ్ఛాం దస నాస్టీ వ్యస నేన-వృత్త్యను ప్రా సోలంకారః - స్పష్టఏవ | ప్రకృతేతి || ప్రకృతజపవిధీ నాం ప్రకాంతజపకమః ణాం నియమ భాజాంత పస్వి నాం సంబంధి ఓ ప్లేభ వైరో స్యై శరీరావయ వా చ్చే తియత త్యయః.ఆ త రైవతై కా: ఉపూపధ్మానీయైత్యథః 8• ఉపూపధ్మానియా నా మోడ్డావిత్యను శాసనాత్ -ముహురపిహితమా వృతము న్యైర నా ష్యైరకు రైలజా శ్యరదర్శ నీ యం-అతఏవో ప్రశ్మిదంతం ఉద్గతాంశవోదం తాయ స్యత దాస్యలముఖంఅను వే లం ప్రతిక్షణం మట్టితోద్ధట్టిత స్య ప్రాణిత్వాన్ముహుఘః టితవిఘటిత స్య- విశే -సః ముగ్ధం సుందరంయన్ముక్తా సోంముక్తాఫలా నాంపుటం కాళః శుక్తి Y షణసమాసం ·నూఘకా వ్యే - సవ్యాఖ్యా నే. తినియమ భాజాం ముగ్ధము కాపుట స్య!! 8 9 11 నవక నక పిశంగల వాస రాణాంవిథా తుఃకకుభికులిశ పొణెర్భాత భాసాంవితాసమ్ |జనిశభువన దాహారంభ మఖాంసి దగ్ధ్వజ్వలితమివ మహాభైరూధ్వజమౌర్వానలార్చి :|| 83 | విత తప్పధువర శ్రా తుల్యత పైమణ యూ ఖై కలశ ఇవగరీయా దిగ్బి రాకృష్యమాణః | కృతచపలవి హంగాలాప కూలాహలాభిజలనిధిజలను ధ్యో దేష ఉత్తార్య తర్క 1:8 8 ||ప్రయ సిసలిలరా శెర్న కమంతర్నిమగ్నఃస్ఫుటమ నిశమ తాపిజ్వాలయా బాడబాగ్నేః యదయమిదమిదానీ మంగ ముంగముద్య కొదధాతి జ్వలిత ఖదిర కాష్టాం గార గౌరంవివ స్వొక్ || 84 || అతుహినరుచి నాసౌ కేవల న్నాదద్రిశిక్షణముపరిగ తెనత్మా 83 రితియావత్ -తస్యానుకృతిం సొమ్యం వ్రజతి-ఉపమాలంకారః-ఎ తేనశ్లోక డ్వయే సబహవః కర్మనిష్ఠా స్తపోనిస్థాశ్చ బ్రాహ్మ ణాభగవంత నునుయాంతీతికధితcl83 నవేతి || కులిశం పాశాయస్య సకులిశ పాణిరింద్ర : * ప్రహరణా ధైః భ్యఃప రెనిస్థాసప్త మ్యౌభవతతిని పాతః ఎత దేవీత్రవ్యధిక రణబహుఫ్రి హెశ్చజ్ఞాప కః- తస్యకకుభీ ప్రొ చ్యాందిశినవకనకవల్పితంగంవాసరాణాంవిధాతుది? నకర స్య భాసౌంవితాసంకరజాలం - షహాభైరంభింసీ జలానిదధ్వా జనిత భువన దా హారంభంకృతజగదా ఏద్యోగం సదూధ్వ మభేరుపరిజ్వలిత మౌర్వానలా ర్పిళ్బడబానల జ్యూరిన ఖాతీత్యు శ్రీ విత తేతి వితతాభిః ప్రసారితాభిః-పృధువర శ్రాభిమహారజ్ఞుభి స్తుల్యరూ సైనుల్యా కారై మక్ యూ ఖై :కిరణై గఃరీయాక్ కలళ్ళ వాకృష్యమాణస్సక - ఎషఃఅర్క-కృతశ్చపలః సత్వరోవిహంగాలాపఎవ కాలాహల: కలక లోయా భిస్తాభిఃదిగ్భి జలని దేశజలమధ్యాదుత్తార్య తే-ఉ ద్రీయ తే- తర తేణ్యం తాత్క ర్మణిలిట్ ,యధాకుతశ్చిత్య పాత్ -కుంభః పాశై రాకృష్య సక లక లంబహ్వీభిః • స్త్రీభిరుధేయ తేతద్వ దితి భావః - అత్రవర తా తుల్యరూ పైఃకలశ ఇ వేలి చొప భ్యాంనిహంగాలాపకోలాహలెతి రూప కేడో? 'జ్జీవితార్క స్య దిక్క తృణ త్తారణా తైలవ్యంజకా ప్రయోగాత్ ప్రతీయత అతి సంకరః! పయనీతి | అయంచవివస్వాణ-న క్తం సలిల రా శేషపయసి సముద్ర స్యజ లెనిమ గ్నఃఅంతర్బడబా గ్నేజ్వాలయాకాంత్యా అనిశం సదా అతాపిత ప్తఃస్ఫుటమి త్యు త్రే-కుతఃయది కానీ ముద్య = ఇదంజ్వలితః ప్రజ్వలన్యఃఖదిర కాష్ఠ స్యాం గార స్తద్వదెరమరుణం మంగందధాతి- గౌరొరుజేసి తేపీ తేఇతివిశ్వ:!! అతుహి నేతి || క్షుణముపరిగ తేనస్థి తేనాతుహినరుచి నా రేణనవకరనిక రెణ కేవలమసౌఉదయాద్రిః పూర్వాది: ఉదయఃపూర్వపర్వతఇత్యమరః-స్ప ప్రై వీకసి , బంధూక సూన స్తబకై బంధుజీవకకుసుమగుచై విరచితం - బంధూ ४४ ·రడు ఏకాదశ స్సగణు. భృతస్సర్వవవ 1 సవకరనికి రె.ఇ స్పష్ట బంధూక సూన స్తబకరచిత మెతే శేఖరంబి భ్ర తీవ!!! #ఉదయశిఖరీశృంగ ప్రాంగణె ష్వెషరింఖణ సకమలముఖహా సంవీ శ్రీతఃపద్మి నిభిః : వితతమృదుకరాగ్రశ్శబ్దయం త్యావయోభిః పరివతతిదివో కే హేలయా బాలసూర్య!!|8 2! క్షణమయము పవిష్టః (నా తలన్య మహదః ప్రణశిపర ము. వేక్యు ప్రీతమహ్నాయలోకమ్ | భువనతలచు శేషం ప్రత్య వేడి వ్యమాణః& తిధ రతటపీఠాద్ళు తస్సప్తసప్తిరూ|| పరిణతమది రాభంభాస్కరేణాంశుబాళ్ ) కొబంధుజీవక ఇత్యమరః- శేఖరం అవతం సం- శిఖా స్వాపీడ శేఖ రావిత్యమరః-నబి భక్తిః కింకుఎ తే సర్వ ఎవత్మా భృతఃపర్వ తాః-బిభ్రతీ వేత్స్య స్త్రీలు-న కేవలమ ర్కెణాదయాద్రి రెవబంధూక శేఖరంబిభ లిజ - కింతుతత్కరజా లెన సర్వేపిప ర్వతాస్త థేతృర్థః! ఉదయేతి || ఎష బాలఉదితమాత్ర: శిశుఃజాలశ్చాసౌసూర్యశ్చ బాలసూ ర్యః.ఉదయశిఖరి శృంగస్య ఉదయాద్రి శిఖర స్య ప్రాంగణాషురింఖణ సంచరణ ప ద్మినీ భిర్నళినీభిః స్త్రీ వి శే షైశ్చ-పద్మినీ స్త్రీ వి శే సేపీతివిశ్వం-కమలా న్యెవ ముఖాని తేషాంహా సేనవి కా సేనహా స్యేనచ సహయస్మి కర్మణితద్య ధాతథావీక్షితస్సకో వయో భిఃపక్షి భిః - వయఃపడి, బాల్యా దావితి విశ్వః - శబ్దయం త్యాఃశబ్దం కుర్వ త్యాః ఆగచ్ఛ ఆగచ్ఛవ తేతి వ్యాహరం త్యాభ్రత్యర్థః-శబ్దశబ్దాత్ * తత్క రొతీతి ణ్యంతాల్ల టశ్శతరిజీప్ - దీవోంతరిత స్యమాతుశ్ళాం కేసమీ పే ఉత్సం గేచవిత తాని ప్రసృతాని మృదూనిక రా గ్రాణిహస్తా గ్రెచయస్య ససr- హేలయాలీల యాపరిపకతి- శైషమూలాతిశయోక్త్యనుగృహీతం రూపకమ్ || రుణమితే || అయం సప్తస వీరర్క.క్షణముపవిష్టః & తిధరపీఠఆ సీనః- క్మూత తలన్య స్తపొదఃప్రణామ మస్వీ కారాయభూతల ప్రసారి తాండ్రి రిత్యర్థః - ప్రణతి పరంనమస్కారం కుర్వాణం ప్రీతం ప్రణామ స్పీ కారా త్సంతుష్టం లోక ంజనమ హ్నాయఝటితి- రాషటిత్యంజసాహ్నాయెత్యమరః - ఆవేశ్యుకృపావలో కే నసంభావ్యా శేషం భువనతలంలోక స్వరూపం • ప్రత్య వేడి వ్యమాణః అనుసం ధాస్యమాసః, శ్రీ తిధర స్యతటంపీఠమివసింహాసనమివ - అన్యత్ర తటమివపీఠంత స్మాదుదితః ఉదయాద్రిమతి కొంత ఇత్యర్థః - యధాకశ్చిన్మహా రాజః సింహాస నోపవిష్టః క్షణం ప్రణత జనమాదృత్య - అథసకల స్వ రాష్ట్రపత్య పేక్షణాయ స హసోత్థాయగచ్ఛతి-తద్వదిత్యర్థః- అత్ర ప్రకృతార్క వి శేషణ పై భవాద ప్రకృత మహా రాజ ప్రతీ తేః సమాసో కీ|| పరిణ తేతి ||నద్య: బాలాత పేనచ్ఛురితంరూషితం. అతఎవపరిణతమది రాభం సుపక్వ మురాసన్నిభం ఉభాభ్యాంధోభ్యాం వారితహ వరుధ్ధం ఉభయరాథో రం ఈ ·మాఘకావ్య సవ్యాఖ్యానం మిరక రిఘటాయాస్సర్వ దికుకు తాయాః ! రుథిరమివవహంత్యో భ్రాంతి పొలా త పేనచ్ఛురితముభయరోధోవాలితంవారీనద్యః"ర" || దధత పరిపతంత్యోజాలనా తాయ నెభ్య సరుణతపన భాసోమంది గాభ్యంత రేషు | ప్రణయిషునని తానాం రిచ్ఛత్సుగం తుంకుపి తమదనముకొత్త ప్తనా రాచలీలామ్ || 1 0 1 అధిరజని వధూభిఃపీత మై రేడరి కంక నక చషక మెత తాత రాలో హీ తేన ! ఉదయడమో మరోచి జ్యో తిషా క్రాంతమంత మః ధునఇనత థై వా ఫూణ మద్యాపి భాతి !! X7 || Bతరుచిశయనీయేన క్త మేకాంతము కందినకరకర సంగవ్య క్త కౌసుంభ కాం రగా . వారిత04 ఉ భాదు గాతో నిత్య నిత్య త్ర నిత్య గ్రహణ సామధ్యా ద్వృత్తివిషయే ఉభశబ్దస్య స్థానె ఉభయశబ్దప్రయోగ అత్యుక్త ప్రొక్ - వారి జలం భాస్క రె ఇక స్కాది త్వాతృత్వం. అంశు రెవ బావై : సర్పదికుకు తాయాః ప్రహృతా యాః. తిమిర మేవక రిఘటాగజు సంఘః - తస్యారుధిర మి వెళ్యు తే -వహం త్యోభాంతి దధతీతి | జాల వా తాయ నభ్యఃగవాక్ష వీవ రేభ్యః మంది రాణామ భ్యంత రె షుపరిపతంత్య స్తరుణతపన భాసః బాలాగ్క కిరణాః వని తానాం ప్రణయిషు ప్రా తగణంతుమిచ్ఛత్సు సత్సు కుపి తేనమద నెనము క్తానాము శప్తా నామగ్ని జ్వలిత తే జసాం నారాభానాంబాణవి శేషాణాంలీలాంశో భాందధతి- అత్ర లీ లెవలీ లెతిసా దృశ్యాజే పారసంభవద్వస్తుసంబంధాన్ని దర్శనా!! అధీతి|| అధిరజనిరజ న్యాం-విభ క్త్య ధోకా వ్యయీ భావః- వధూభిఃపీతం మై రె యంమద్యంయ స్యతత్ అతఎవరి కంపీత మై 'రెయరి ..ఎతత్ -కనక చషకం స్వ ణః పానపాత్రం-చషకొ స్త్రీ పానపా శ్రమిత్యమరః- ప్రాత రొచ నాలో హి తేన గెహ్రోచ నారుణేన ఉదయక ఉదయమానస్యాహిమరొవిషః అక్క-స్యజ్యో తిషా తేజసా అంతరభ్యంత రెఆ క్రాంతంవ్యా ప్తం సత్ -అడ్యాపి ఇదా నీచః పితవై వపూర్వవ దేవష ధునఆ పూణమి వేత్యర్థః- సొమాన్యష్యయోగ్యవి శేషపర్య వసాననియమాత్ శిషష్టీ శేష ఋణి సంబఁధసామా న్యేషష్టీకరణ స్యాపి కారణ త్వా దీతి - భౌతిశోభ తే - అ తాత పేష ధుపూణr త్వో ప్రేక్షయా ఆత పేవ ధుభ్ర భ్రాంతీమాకొవ్యజ్య తే సి తేతి || న క్తంగా త్రోశయనీయెత ల్పె - ఏకాంతము కమత్యంతశ్య క్తం సిత రుచిశుభ్రవణణంకింతుది నాదౌ ప్ర భా తెదినకరకరసు గెనా కాళాంశువ్యటక రేణ వ్యక్తా కౌసు 'బీకుసుంభ'స్య రాగ ద్రవ్య స్య సంబం ధినీ కాంతిర్యస్యత శ ధాభాస మానం - రతిబంధోః ప్రియస్య ఉత్తరీయం నజమాశ్మీయమి తేజానతీం - అళహ సాన దానాంస్త్రీం నాయికాం • వామ్ శసోరితీయ జు భావపడి • అమి పూర్వ 20 ·2. ఎదశ స్ప! తి!నిజమితిగతి బంధో ఠాన్మము త్తరీయ ల పరిహసతి సఖి స్త్రీ మాడడా నాంది నాచౌ 4.9 ప్లుతమివశి 'రంగుభిర్యన్ని శాసుస్ఫటిక మయమ రాజద్రాజతా త్రిస్థ లాభ cIఅరుణి తమకి రోరై ర్వెశ్మ కశ్మీర జాంభ సన్నాసీతమివత దాత చ్భానుభిరా తి భానోః || 23 || సరసనఖప బొంతదళాప్ కెశ ప్ర మోకం ప్రణయిని వీడధా నేయా షీ, తాముల్ల సంత్యః ! విదధతిదశి నానాం సీత్కృతావిష్కృతా నామభినవరవి భా 'సఃపద్మరాగాను కారమ్ || 18 ||అవిరతదయి తాంగా సంగసంచారి తెనచ్చురీతమ భి నవా సృక్కా-09 నాకుంకుమై న ! కనక నికష రేఖా కూషలు కామినీనాంభవతివ ఇతిపూర్వరూపం పు • సఖీపరిహసతి-అ, ఆ ) కౌసుం కౌసుంభ భ్రమాత్సాదృశ్య నిబంధ నాద్భా ం లేచదలం కొర!!! ప్లుతమి తే ! రాజ తాద్రి స్థలాభంసుధాధవళిత త్వాత్కలా సతటసన్నిభంయ ద్వెశ్మనిశాసుశిశిరాంశోరిందోరం శుభిశ్చం ద్రి కాభిఃఫ్లు కంధౌతం సత్ స్ఫటికమ యంస్ఫటిక వికారఇవా రాజత్ రెజె-త దేశ ద్వాశ్మభా మో: సూర్య స్యాకరో రై :- కూములై 8 భానుభిఃకిరణే : అరుణితమురుణీకృతం సత్ కాశ్మీర దేశాజాతల కాశ్మీర జంకుంకుమంత స్యాంభ సాస్నపితంసి కమివ భాత ఉత్ప్రేక్షయోః సంసృష్టిః|| 2 3 'సర సేతి! ప్రణయినిపత్యౌయోషీ. 7 తాం సరసనఖపదా నామాద్రణ సఖకు తానా మంతమః ధ్యాదష్టానాంలగ్నానాం కెశానాం శిరోరుహాణాంప్ర మోకం ప్రమో కుసం విదధా నేనిలి సీత్కృతావ్య : ధావిభూజాత సీత్కా రై రావిష్కృతానాంద శనానాముల్ల సంత్యః వైమల్యాద్ధం తెషు ప్రతిఫలంశ్యః - అభినవరవి భా సఃనూ తన సూర్యరుచఃపద్మరాగాణామను కారంఅనుకరణం విడధ ఉపమాలంకారః- స చరవిభాసామా రుణ్య ప్రతి తిపాదకాభినవ పి శేషణ ప్రసాదలబ్ధఇతి కావ్య లింగేన సంకరం అవిర తెలిఅవిర తె నావిచ్ఛిన్నెనదయి తానాం ప్రేయసామంగా సం గెనశరీర సం సకెళాణసం చారి తెనసం, కొమి తెనఅభినవ న్యాసృజార ! స్యెవకాంతిర్యస్య తె నకుంకు మెనచ్ఛురితం రూషితం కనక స్యయా నిక షెనిక పోపలె రేఖా రాజి సద్వ త్కోమలంమ మోహరమిళ్యుపమా-కామినీ నాంపపు రాత పేపి అవా పచ్ఛాయం ప్రొ పచ్ఛాయంలధ్రవణోత్కషణ మెవభవతి - 'స్వతః సువణణవణ స్యతతః కుంకుమాంకిత స్య కామినీ గాత్రస్య పునబాక్ లాతప వ్యా పిరితిమహతేవడో? త్కషణ సామగ్రీ ఆ భావః - ఆత పేచ్ఛాయానాతపఇతి విరోధాభా సెపిశబ్దః * ఛాయాత్వ నాత ఏకాం తావిత్యమరః - అత్ర అసృక్కాంతికుంకువ చ్ఫురితత్వ కనక నికష రేఖా మోమలత్వయోరుపమా పేరు యాచ్ఛాయా వా ] హెతుత్వా దుసనూ సంకీణం కావ్య లింగంత దాత పె ప్యనా కచ్ఛాయ మిశ్యత ఎకి వాచకా 28 ·మాఘకా వ్యే • సవ్యాఖ్యానే పురవా పచ్ఛాయ మెవాత పేపి || XX! సర సీజవసకాంతంబి భ్రమ అ తవృతాః కరనయన సహ సం హేతువూలోకశ కైః |అఖిలమతి నుహిమ్నాలోకమాత్రా తవంతంహరిరివహరిదశ్వస్సాధునృత్రంహిన స్తి !AL ||అవతమసభి దాయై భాస్వ తాభ్యుద్ద తెన ప్ర సభముడుగణా సౌదశః నీయోప్య సామః 1 నిరసితుమరిమిచ్చో ర్యెతదీయాశ్రయణ శ్రియమ థిగతవంత సైసిహంతవ్యపతే ||2| 2 || ప్రతిఫలతిక రౌ ఘో సమ్ముఖావస్థి తాయాంరజతకటక భిత్తాసాంద్రచం ద్రాంశుగౌర్యామ్!బహి సుప్ర వెశెన సంకీర్య తె|| సరసి జెతి|| సరసిజా తా నిసర సిజానిపగ్మాని • సప్తమ్యాంజ నెడ తత్పురు మెకృ* బహుళమిత్యలుక్ - తద్వనస్య కాంతం ప్రియం - అన్యత్ర తద్వ త్కాం తంరమ్య ఆలోకళ కైలోక్కలోచ నానాం విషయగ్రహణశ 3 హేతుంఆలో కాంతర సహకృతా నా మెవ తెషాంతత్సామథ్యాణత్ అన్య త్రఆలోకశ 3:దశ: నవ్యాపొర స్య హెతుకందశజనసాధనమిత్యథఃఃనయ నానీవక రాః అన్యత్రక ఇవనయ నాని తేషాం సహస్రంబిభ్రత్ - అ భ్రాం తేనభోమ ధ్యే వృత్తిర్యస్య సో భౌతవృత్తిః -అన్య తా భ్రాంతేమే మొవృత్తిర్యస్య-సః మెఘవాహన ఇత్య థ:: * అభ్రన్నభ స్స్వగః వరాహ కెష్వి తివిశ్వః - హరితో శ్వా: యస్య స హరిదశ్వోకణ:హరిరింద్ర వాతి మహిమ్నా అతి మహత్తయా స్వ వృధ్యాత్యర్థః- లోక మా కొంతవంతంవ్యా ప్తవంతం-ఎక త్ర ప్రత్య జూదన్యత్ర-సంషుమా మిషుమాత్రం విష్వజ్జీవధః త సఇమాన్ లో కానవృణోది త్యాగమా చ్చే తిభావఃవృ త్రంధ్వాంతందానవంచసాధుహిన స్తిహంతి • ధ్వాంతారీదానవావృ త్రా త్యమరః. ఉపమాక్లెషో వామత భేదాత్ || అవతమ సెతి || అవతమసుతిమిరం • అవ సమంథెభ్యస్తమ సఇతి సమాసాంతః * యద్యపి క్షీణెవరమసం తమళిత్యు క్తంత థాపీ హవిరోధాద్వి శేషా నాద రెణసా మాన్య మెవ గ్రాహ్యం-తస్యభిదాయై భౌధాయ • షీద్భి దాదిభ్యోజ్ అభ్యున్ద తే నాభ్యుది తెూద్య తెనచ భాస్వ తాసూ ర్యెణదశ నీయోప్యుడుగణా సౌప్ర స భంబూత్ -అపొస్తుత ధాహి అరింనిరసితుమిచ్ఛో ర్యెత దీయెనాశ్రయెణా శ్ర యశెన శ్రియం సంపదంశో భాంచ • శోభా సంపత్తిపద్మాసులక్ష్మీః శ్రీరపిగద్య తఅతివిశ్వః అథిగతవంతః ప్రాప్తవంత పైపిహంతవ్యపక్షి వధ్య కూటా వెవఅరి వదరిపడ్యా అపివ ధ్యాప వెళ్యథః 8 - ఉడుగణాపితమసి శోభ తెఅత స్తత్ఫడ్యః తిభావః • సొమా న్యెనవి శేష సమర్థ నగూపోంతర న్యాసః ! ప్ర తీతిమమః భానురుషాంశుఃసంముఖావస్థితాయాం సాంద్రచం ద్రాం శుషర్యాంధవళాయామిత్యు పమా షీర్దారాదిభ్య శ్బెత్ జీష్-రజకకటక మేన Xk 22 ·ma కుకాదశ స్సగణు. కభిహతమ డ్రెస్సల హతంకంద ంతగః తమపి తిమిరౌఘు, ఘమః భాను 7. స }| 10 || బహరపివిల సంత్యః కాను మానిన్యి రెయట్టిన సక కుచోంతధ్యాత మంతగృణ హెభ్య: 1 నియత విషయ వృత్తెగ వ్యనల్ప ప్ర తాపక్షుత సకలవిపక్ష స్తేజ సస్సస్వభావః! AF : చిరమతిర సలౌల్యాడ్బంధనంలఁభితా సంపునరయముద యాయ ప్రాప్య ధామ స్వమేవ దళితదలక వాలంబప్ప దా నాంసరో జేసరభసు వగస ప్తిస్ఫోటనుక కాఃక రోత ||20 ||యుగపదయుగస ప్తిస్తుల్య సంఖ్యైమణయ ఖై భిత్తి స్తస్యాంకరౌ ఝస్వ కిరణజా లె ప్రతిఫలతి సతి అబ్రేబణ హిరభిహతంసంహ తంకందరాణాందరీణాం అంతగణతంతిమిరౌఘవ పిభిన తిపురోగతరజతభిప్రు తిహత స్య నిజ జు తేజసః కందరాంతః ప్రవెశాదిత భావః - అత్ర కరౌఘస్యాంతః సంబంధాభా వెపి సంబంధో కెరతీశయో కి:|| బహిరితి!! బహివిశాల సంత్యోపిదివ సకరరుచోక ణ భాసఃఅంతగృణ హేభ్యః ప్రస్తావాధృహాణా మెవ కామంయ ఇష్టంధ్వాం తమంతం నాశమా నిన్యి రె పయామాసురితియత్ - నయ తెవ్వి కమూక త్వా త్కతూ రిలీట్ • సొంత గృఢహధ్వాంతనిరా నిరాసోనియత విషయెనియ యత స్థానెచ వృత్తిర్యస్యత స్య-జిగీపొర పీత్యథణ: * తృతీయాది ష్వి తిపుంవ ద్భావః - తేజసోన ల్పైన ప్ర తా పెన స్వప్రకా శెన స్వప్రభా వేనై వెత్యర్థః * ప్రభావా పౌరుషాత పొవితి వైజయంతీ - క్షతన కలవిపక్షః - నిర స్తసమస్త ప్రతిపక్షుఃస్వభావః - తేజస్వినా మేష స్వభావోయ తృణ పే నై వపరోచ్ఛెదనమతోయు క్తమకణ భాసామపిధ్వాంతహరణమిత్య థEః - అత్ర సామధ్యాణ సామథ్యణ యోః - సామాన్యవి శేష భావాదథాణంత గన్యాసః చిరమితి ||అయమకణ: - పునభూకా యోపి ఉదయాయ స్వవృద్ధయె స్వం స్వకీయ మెవధామ స్థానం తేజోవా ప్రాప్య అతిరసలౌల్యాదతిమా తార సేషుమకరం దేషువిషయేషుచలౌల్యాదాసు కౌః - సరోజేచిరంబంధనం. లంభితా నాం ప్రాప్తి తానాంషట్పదా నాంసరభసః సత్వరోపి-దళితంవిఘటితందల మెవక వాటంయెన ససూగు ప్తిస్ఫోటంబంధన మోశంకరోత వెత్యు ③ - యథాక శ్చిత్పద భ్ర పఃపునలః బ్ధపడః-పూర్వబద్ధానాత్మబంధూ నాగత్య స్వయ మెవ కారాక వాటము ఛాట్య మోచయతి తద్వదితి భావః!! యుగపదితి || అయు గావిషమాః సప్తయోశ్వాయస్యసఃఅయుగ స Jః సప్తాశ్వో కణ:-యుగశబ్దస్యయుగ్మశబ్దవద్వి శేష్యలింగ తావగంతవ్యా యుగపదెక దైవతు ల్య సంఖ్యైః-సహస సం ఖ్యైరిత్యథః : -మయూఖైశిక రైఃదశశతంయేషాం'తాని డశ తానీ-సహ స్రమిత్యథX :- తేషాందలా నాం ఖైదంనిక సనం కౌతు కెనసంతో F ·మాఘ వ్య - సవ్యాఖ్యాన, దఃశశతడల భేదం కౌతు కె నాశుకృత్వా | శ్రీయమళీకులగీ లైన్గాలి తాంపంక జూం తభకావనమధిశయా నామాదరాత్పశ్యతీమకు ||అదయమి ఎకరా గై 9 రేపనిషీ డ్య సద్యశ్శశధరమహరాదౌరాగవానుష్ణ రశ్మి : అవకిరతిని తాంతంకాం. తినిర్యా సమబాత్ స్రు తనపజల పాండుఁపుఁడరీ మోద రెషు!! 4.9 " ప్రవికసతిచి గాయ తితాశెషలో కెదశశతక రమూ తాః వక్షిణ్వద్వి తీయె | సితకరవపుషా సౌల త్య తేసం ప్రతిద్యౌవిణ గళితకిగ ణేనవ్యఁ గిలై జై జై శేవ|| 23 || కుముదవనమప శ్రీ శ్రీ మదంభోజషండంత్యజతి ముదము లూకి ప్రీతిమాంశ్చక్రవాక ః | ఉదయమ షెణా శుకృత్వా అళికుల స్య గీ తైగాణ నైలా ? లి తాం సత్కృతాంపంకజమె వాంతభణవనంగర్భ గృహంఅధిశయానాంతత్ర శయా సమిత రా నా మిత్యథః:- అధిశీజ్ (సొంక మొక్తిక మూత్వం- శ్రీయమాద రాత్పశ్యతీ వెత్యు ET-కశ్చిత్కాం 'కాంతామివై కాంతగ తామితి భావః! అదయమితి || అహ రాదౌ ప్రభా తేరాగవానుదయ రాగ వా పుండరీక స్నె హవా శ్చేషఉద్ధరశ్మిరకణశశధరంచం ద్రంక రా రశ్మ్య హస్తా క్రైశ్చ అదయంసిదణయంసద్యో నిష్పీడ్య - అబాత్ మెఘాత్ స్రుతం ప్రస్తం సవజలమిన పాండుంశుభ్రం కాంతినిర్యాసంలావణ్య సారంపుఁడరీకాణాం సీతా జ్ఞానాముద రెష్వభ్యంత రేషుని తాంతఘువ కిరతీవక్షి పతీప-అత్ర సూర్యోదయోచం ద్ర స్య కాంతిశ యాత్పుండరీ కాణాంత చౌదుభా వాచ్చ సూర్యశ్చాంద్రీ మె వకాంతం పుండరీక స్నెహాత్తేషు సించతీత్యు తేET - యథాద్విషంతం ప్రపీ డ్యతతీయంవస్తు సొరంసుహృ దే ప్రయచ్ఛతి తద్వ దితి భావ ? || ప్రువిక సతీతి || ద్యోతితః ప్రకాశితఃఅ శేషలో కూయెనత స్మీర్ -దశశతానియె షాం "తేదశశతార్క రాయస్యాః - సాదశశతక రాసహస్రకరామూతిః మూతిః ర్యస్య తస్మిణ దశశతకరమూతౌణ సూ ర్యెద్వి తయె అక్ష్మిణిచకము షీ వచి రాయప్రవిక సతి సతి సంప్రత్యసౌద్యౌ రాకాశం స్త్రీ చగవ్య తే - విగళిత కిరణేననిష్పకా శెనసిత కరంశు భ్రకిరణం వపుర్యస్య తేసేసితకరవపుషాచం ద్రోణవ్యంగితం వికలాంగీకృత మె కేక్షణ మేక నేత్ర , యస్యాస్సా-వ్యంగితై కె.శుణా కాణేవలత్య తే- అఆ దివః కొణత్వము ₹క్యుతే - తచ్చ కాణత్వము & త్వే నాధ్యవసి తేననిష్ప్రకా శేనచం ద్రోణేతియుక్తా-త త్ర-యెనాంగవికార ఇతితృతీయా !! కుము దెలి !. కుముదవనం అపగ తా శ్రీర్యస్య తడప శ్రీ విగతశోభం • నాస్త్రీ యేరుపసజన స్యేతిహ్రస్వ త్వం అంభోజషండం శ్రీమతి శోభాయుక్తం - ఉ లూక: పేచకొముదంత్యజతి-త స్యదివాభీతత్వాదితి భావః చ క్రవాకః ప్రీతిమాన్ రజనీ విరహీతత్వాత్త స్వేతిభావః అహిషరశ్మీరుస్థాంశురుదయం యాతిహిమాం ఓ3 ·ఏ కాదశ స్సగ . హిమురశ్మిర్యాంశీ తాంగుర సంహతవిధిలలి తానా జహావిచితో విపాక!!!2! ఈ ఆమ తుహినభా మ్ని ప్రోస్యభూయఃపురస్తాచుపగతవతి పాణి గ్రాహవద్దిగ్వడూ నాంత్రుతతరముపయాతస్రం సమానాంశుకొసాపుపపతి రివనీ చై : పశ్చిమాంతే సచంద్రః!! - II ప్రళయమఖిల'తా రాలోక మహ్నాయనీ త్వాతీయమనతిశయ శ్రీ స్సాసు రాగాందధానః 1 గగన సలిల రాశిం రా త్రికల్పావ సా నెమధురిపురివ భా 'స్వా నేషఎ శేతే || 21 | కృత సకలజగద్వి బోధో వధూ తొంధ కారోదయఃకు, ४ || శురించుర స్తమదళ సంయాతి-అస్తమిత్యవ్యయం-కధ మెత డ్వైషమ్యంత హ- హ తెలి : హతః ధిలలి తా నాందుష్టదైవ చేష్టి తానాంవిపాకఃపరి పాకఃతత్త లౌకిక మాణ సురూపఫల దాన ప్ర కారణ యావత్ - విచి విచి, త్రో వివిధఃన త్వెకవి ధఠిత్యథ 8. హెలివిస్మయె-విధివిహక వైచి త్ర్యాత్ జగద్వైచిత్ర్యంయుజ్య తె ఇతి కారణేన కార్య సమథ్య నరూసో థాయింతర న్యాసః! కుణమితి || అకుహిసధాన్ని ఉష్ణా నొ . దిశోవధ్వ ఇ వేత్యు సమిత సమాసః తాపొందిగ్వధూనా: పొణి గృహ్లాతీతి పాణి గా, హెూ నిజభ తాE తసీ న్నిన పాణి గా హవత్ •త త్రత స్యే వెతిత తొ దెవతిః - క్షణం ప్రొష్య ప్రవాసం కృత్వా ప్ర పూర్వాశ్వ సధాతోః ఈ సమా సేస జ్పూ ర్వేక్త్వోల్యప్ • వచి స్వపీ త్యాది నా సంప్రసాఃణః- భూయఃపు నరపి పురస్తాత్పూర్వహ్యిందిశిపురోమార్తె చోపగతవ త్యాగతవతీసతి అసౌచంద్రః ఉపపతి జాణరఇవ జారస్తూపపతిస్సమా విత్యమరః - సం సమానాంశుకోగళ డ్రశ్మికః- శై షీకఃక ప్రత్యయః - ప్రస్తవ స్త్రశ్చ సకానీ చైర్న ర్రు స్పణ- పశ్చిమాం తెనపశ్చిన దిక్కొ ణేన కేనచిదపర ద్వా రణద్రుతతరమపయాత్యవసరతి-యథాపూర్వ ద్వారేణనిజప తావాగ తెపశ్చా నా గే గోపపతిం పసరి ఆ తద్వదిత్యర్థః ఉపమాలంకారః!! ప్రళయమితి i! అఖిలస్తారాలో మోలోక ఇవ తారానడు త్రంతమఖల తారా లోక మహ్నాయ ద్రాక్ ప్రళయంకు యం నీ త్వా అతపనయతో నా స్త్యతిశయః. సొసతిశయా సర్వాతిశాయినీ శ్రీమః హిమాయ స్యసోనతిశయశ్రీ: సానురాగా ముదయ రాగవతీం శ్రియం శోభామన్య త్రసానురాగా వఃనురాగవతీం శ్రియం రహంచడధానః ఎవ భాస్వానే మోమః ధురిపుర్విష్ణురిప. రాత్రిఃకల్పావసానంక ల్పాంత ఇవ త్స్మ రాత్రికల్పావసా వే-గగినంసలిల రాశిరివ తంగగన సలిల రాశి మథి శే శేథితిష్ఠతి - అత్ర మధురిపురి వేతి వాక్యగతో సమైన 'సమాసగతోపమాన ప్రసాధి కేతి సర్వ లోపమితి సమాసాశ్రయణ మేవోచితమ్ !! కృతేతీ ! కృత సకలజగద్వి బోధికృతాఖలలోక ప్రబోధః - అవధూతో విక్షి (nu) ·030 మాఘకా వ్యే - సవ్యాఖ్యానే. పితకుముదతారకాశ్రీరి యోగన్నయక్ కామినః | బహుతరగుణదశః నాడభ్యు పేతాల్పదోషఃకృతీతవవరదకరోతుసు ప్రొ తమ హ్నాము -పం నాయక:!! . 2 list ఇతి శ్రీమాఘకృతా శిశుపాలవ థెర హాకావ్యే ప్రత్యూషవణ సన్నాము ఎకాదశ స్సగణ:. antu M అర్థంరధా శ్వేభానిషాది నాం ప్ర గోగణానృపాణామథతోరణాగ్బహి | ప్రస్థా పోంధ కారస్యోదయ ఉజ్జృంభణంయెన సోవధూ 'తాంధకారోదయఇతి మహాగు లో కి? దోషమాహ-శపితా నాశితాకుము దానాం తారకాణాంచ శ్రీ ర్యెనసః- కామినః స్త్రీపుంసాన్వి యోగన్నయక్ - తధాపి-బహుతరగుణ స్య పూర్వోక్తము హాగుణస్యదర్శ నాదభ్యు పేతోలో కై రంగీకృతోల్పదోషః పూర్వోక్తఎవ యస్య సం. ఎకోహిదోపోగుణ సన్నిపా తెనిమజ్జతీందోఃకిరణేష్వ వాంక ఇతి న్యాయాది తిభావః-అత ఎవకృతీకృతాశో యమహ్నాన్నాయకః ప్రభుఃసూర్యః - హెవర దళామద-తవసు ప్రాతంసు ప్రభాతఁకరోతు • ఆశిషిలిళ్లోటావిత్యాశర థేణలో 'భనం ప్రాతర స్యేతిసు ప్రాతః-శోభనప్ర భాత వాసుచ్య తె• సు ప్రాత సుశ్వే త్యాది నాబహుగ్రీ హావచ్ ప్రత్యయాంతోని పాలితః- అత్ర భావప్ర ధానో నిదేకశః తవసు ప్రాతంసు ప్ర భాతత్వంకరోత్విత్యర్థః- ముహామాలినీ వృత్త మేత త్-యదిహనయుగలంతతో వెద రె ఫేమూహామాలినీతిలక్షుణాత్ || ఇతి శ్రీ పద వాక్య ప్రమాణ పారావారపారీణ శ్రీమ హెపాధ్యాయ మోలచలమల్లి నాథసూరివిరచి తెమాఘవ్యాఖ్యానె 'సర్వంకషాఖ్యా నే ఏకాదశ స్సగణు. ట్-శో ఓ మాఘవ్యాఖ్యా నే- ద్వాదశ సగణ ప్రారంభః. -- ఎవం ప్రభాతంవణఃయి త్వాభగవతః ప్రొ భౌతిక ప్రస్థానవర్ణ నాయ ప్రక మతె ఇష్టమితి || ఇష్టంభూ తేపూర్వ సనాణ కవి “ఆత్యర్థః- ప్ర గే ప్రాతఃకాలె ఊయం సాయె ప్ర గే ప్రొ తరీత్య వ్యయెష్వమరః - అథసూర్యోడయానంతరం థా శ్వే భేషుని షీ దంతీతిరథా శ్వేభ నిషాది నాంర థెషు అశ్వేషు భేషుచ స్థితా నా మిత్యర్థః - సృపాణాంగణ తోరణాద్భగవతఃభవనబాహ్య ద్వారాద్బహిః • అప పరీబహిరంచవఃపంచ మ్యేతిపంచమి సమాసవిధానాత్ జ్ఞాపకాత్పంచమి - తో కొస్త్రీబహిద్యా కారమిత్యమరః • ప్రస్థానకాలే ప్రయాణ కాలెకును ఉచితో గణాం ·ద్వాదశ స్సగణం నకాలకు మ వేషకల్ప నొకృతకణ డి.పము దైక్ష, తాచ్యుతమ్ || ౧ || స్వక్షంసుపత్రం కనకోజ్వలద్యుతింజ వేస నా గాజితవంతముచ్చకైః | ఆరుహ్య తాత్యున్నభ సేవభూత లెయయావను శాతసుఖేనసోధ్వ నా!!!!! హస్తస్థితాఖండితచక్ర శాలి నాద్వి జేంద్ర కాం తాళ్ళి తవరుసయా ! సత్యానుర కానరక సృజిష్ఠ వోగు C వేషఃఆకల్పః- ఆకల్ప వెహే నైపథ్య మిత్యనురః-త స్యకల్పనయా సంపాద నెనకృతః క్షణ కెపః క్షణవిలంబోయెనతము చ్యుతం హలిము దైవత ప్రతీక్ష్మి తవా నిత్యర్థః - • త్రాచ్యుతవిలంబ స్య విశేవణగ త్యా ప్ర తీక్షణ హితు త్వా త్పదాధః హేతు కంకావ్య లింగం - అస్మి కొసగే విషమ పొదయో జాఃగతమింద్రవంశావృత్తం * స్యాదింగ్రవంశా తత జైరసంయు తై రితిలతుణాత్ సమ పాదయో స్తుజు గత మెవవంశ స్థవృత్తం - జలౌతువంశస్థముదీరితంజ రావితీలకుణాత్ - త దెషము భయ మేళ నాదు జాతి భేదోయం • అతఎవ త్రిస్టుభీం ద్రవజ్రా పేం ద్రవజ్రలకు ణానంతరం - స్యాదింద్ర వజ్రాయది కౌజగౌగడ పేం ద్రవ యతజా స్తతో గౌ అనంతరోదీరితలమ్ము భాజఃపొదాయ దీయా ఉపజాతయస్తోత్యు క్తం- ఇష్టంకిలా న్యాస్వపిమి శ్రీ తాసువదంతి జాతిప్విద మెవ నా మెతి|| స్వక్షుమితి!! సహరిఃశోభ మోక్షుశ్చక్ర ధారణ చారు ఖైదోయస్యతం స్వతం స్యాదక్షశ్చక్రధారణఇతి వై జయంతీ - అన్యత్ర శోభ సంద్రియం - అథాడ మిం దియ అత్యమురు-సుపత్రంతో భనవాహనం స్వశ్వమిత్యర్థః అన్యత్ర సుపక్షం - ప త్రంవాహనపరు యోరీత్యమరః-క నకోజ్వలమ్యుతింక నక రచ నావంతం- అన్య త్ర కనక వచుజ్వలద్యుతింక నకవణం.జవేన నాగాణ సర్పాకొజితవంతం తతోధిక వే గమిత్యర్థః - అన్యత్ర నాగాంతక మిత్యర్థః ఉచ్చ కైరున్నతం- తాత్య రథంగ రుడంచ - తాక్యుణ స్స్యాదశ్వకర్ణాఖ్యావృమెరథతురంగయోః | తాడ్యణం ర సాంజ నే తాజ్యాంగరు డేగరుడాద్రి జే ఇతివిశ్వ : - ఆరుహ్యసభ సీవభూత లె అ ను తేనా ప్రతిప తేనసుఖః సుగమః తే నాధ్వ నాయయా - గరుడమారుహ్యన భసీవరధ సూరుహ్యభూత లె ప్య ప్రతిహతంయయా గరుడవ దేవత రథస్యాపిస ర్వత్రా ప్రతిహతగతి త్వాదిశ్యర్థి నాయం శ్లేష - ప్రకృతా ప్రకృతవా దెపి తా త్య= మితివి శేష్య శ్లేషాయో గాదన్యత్రా ప్ర సంగాచ్చశ్లేష సంకీర్జ్యముపమా ! హసైతే || అత్ర నృపవి శేషణాని శాణ్ణి Eణ్య పవిభక్తివిపరిణా మెనయోజ్యాని- హస్తస్థితై : అఖండి తైశ్చక్ర రేఖాభివిశాలంత ఆతితశోక్తాః- అస్య త్రచక్రం సుద ర్మనంత చ్ఛాలినం- ద్విజేంద్రకాంతాః తాః బ్రాహ్మణోత్తమ ప్రియాః - అన్య త్ర ద్వి జేం ద్రశ్చంద్రః-త స్మాత్సోమ రాజా మోబ్రాహ్మణా శ్రు తేః- అతఎవ - ద్విజ 'రాజళ్ళశ ధర ఇత్యగరః- తద్వ ర్కౌంతం సుందరం శ్రియాశోభయాశ్రితవకు సో ·మాఘకాన్యే - సవ్యాఖ్యా , నై నృణ శ్శాణ్ణి ణమన్వయా సీషుః|12|| డు ? సృతా రై ముణ కుళళ్ళ పై పుబై కి కుముద్వతీ నాంకుము దాక రైరిపఫ్యుష్ట - ప్రయాణం చవియోగ పేడ నావిమాననా రీకమభూత్సమంత జా!| ఉత్ & ప్లగాత్ర సృ విడంబయన్నభ స్సముత్పష్యం 3 A వ్యాప్తోరస్కా-అస్మత్రరమయాధిష్ఠితోర స్కం సత్యే సత్యవచ నెఆనురక్తా:- అ సంతసత్యాయాం సశ్య భామాయామనుర క్తం-నరక స్య నిరయస్యజిష్ణవః- అన్య శ్రు నరకాసుర స్య జేతారం • గ్లాజిస్థశ్చన్ స్నురింగ్ స్ను:- నరకో నిరయెగై త్యేః విశ్వః - ఎవంభూ తానృపావనంభూతంశాణ్ణి Fణంగు జై ర్వినయాదిభి హితు నా అన్వ యాసిషుః అను జగ్ముః-గు : పూర్వో క్రైరన్వ కార్షుశ్చ-యా పేర్లుజి సి చ్ -అత్ర శాణ్ణి ణఃనృపాణాంచ ప్రకృత ఆ శబ్దమా త్ర సాధర్మ్యాచ్చ కెవల ప్రకృతవిషయఃశబ్ద శ్లేషః!! శుక్లైరిత || శుకెళుభై 9 సతా రైస్సరజ్జు కై : సకణి: కైశ్చ ముకుళీకృతై ర్వ హన సౌక ర్యాయసం కాచి లై 2-అన్యత్ర రాత్రి వికాసి త్వాత్ ముకుళ తాఁ నీ తై : దూష్యైః పటమంది రైరితియావత్ - కుము దాక రైశికుముడహ్రూవిరివోపలకి అన్య త్రతులైరివకుము దాక రైరుపలక్షితంవి యోగ వెదనయా విరహవ్యథ యావిదూ నా షరిత స్తాఃజల్వాదిభ్య ఇతి స్థానత్వం- తా నార్యోయన్నీ కొత్త ధో క్తం- ద్వయోరపి వియోగకాల త్వాదితి భావః ఆనద్యృత శ్వేతికి ప్ -కుము దా న్యా సాం సంతీతికుముద్వత్యః కుముద ప్రాయాః భూమయః - కుము ద్వాణ కుముద ప్రొయఖత్యమరః, కై రవిశ్యో వా-కుముద్వతీ కై గణ్యామితివిశ్వ: కుముదసడ వేత సేభ్యోడు తులితిడ్మగుప్ ప్రత్యయఃఖమా దుపధాయ ఇతిమ కారస్యవత్వం- తాసాంకుముద్వతీ నాం సంబంధివ్యుష్టం ప్ర భౌతం వ్యుష్టం ప్రభాతం ప్రత్యూషమి త్యభిధాన చింతామణిః తత్ర కించిత రత్వాత్సంబు - ధిత్వం ప్రయాణంచ సేనా సౌమితి శేషః - త దాతస్మి కాలె సమము కరీత్యాల మ్యాన్య సదృశమ భూత్ - వ్యుష్ట ప్రయాణయోద్విత్వపి సముదాయవివ అయామభూచి త్యేక వచనం - వ్యుష్టం ప్రయాణంచద్వయమపి సమమభూదిత్యర్థః - అత్రవణ్య త్వేన ప్రకృత "స్య ప్రయాణస్య అ ప్రకృతవ్యుష్ట సామ్యో పేరుపమా శ్లేష సంకీణాః || ఉత్ & పైతి! ఉత్ & ప్లగా త్ర ఉన్న మిత పూర్వకాయఃఅత ఎవసభఃఖం ప్రతి సముత్పతిష్యంతం ఉత్పతనోద్యుక్తం అగేం ద్రం మహా ద్రి ఆవిడ బయన్ననుకుర్వ న్ని వెత్యు – TT - అభూతోప మెతి కె చిల్ - ఉచ్చ కైరున్నతఃక రేణు? • క రె గురిభ్యాం స్త్రీ నే భౌఇత్యమరః-ఆకుంచితో నమితః ప్రో హఃగజాంఘై : * గజాం పర్వణోః ప్రోహఇతివిశ్వ: * తత్ర నిరూపితిక్రమం కృత పాద న్యాసం ని పొదిన యు తారం - ఆరోహయ తెస్మస్వయమెన స్వాత్మ న్యారోసయత ఇత్య ·933 బ్వాదశ సగం తమ గేంద్రముచ్చ కై : 1 ఆకుంచిత ప్రోహనిరూపత శ్రవంక రెణురారొహయ తె నిషాదిసం|| 4 || స్వైరం కృతాస్ఫాలసలాలితా పురఃస్ఫరత్తనూన్ దశి: తలాఘ చక్రియాః!పం కావల గ్నైక సవల్ల పొణయ సురంగమా సారురుహుస్తురంగిణః || ..!! అహ్నాయయావన్న చ కౌరభూయ సెని షెదివా నా సనబంధ రుధ్వనె 1 త ప్రో తాస్తావదసహ్యరంహసోమశృంఖలంశృంఖల కాః ప్రతస్థి cle IKe Fజ్వులాము ఆడ . థణః - రుహిగణ (కొత్యధణ త్వోత్ * గతిబు బుద్ధి త్యాదినా నా అణిక తుణని మోదినః కమణత్వం అత్రక త్రభి ప్రాయ ణిచ శ్చై త్యాశ్మ నేప చెసి థైపి ప్రయోగ వై చిత్ర్యస్యాస్యలు కారత్వాదక త్రభి ప్రాయెపశారయత్కమూశాచెత్సక గా నాధ్యా నెఇతీఆళ్ళ నెపదం అణికర్మణః క రెణో రవాతణ్యం లేక తృణ త్వా త్త స్యైవచాధాఃత్కముత్వాదితి 1 నను యుత్సంగ్రహణమన్యక ర్మాథ్య మిత్యు క్తం తెనక మూమాత్రని షేధాత్క దంనిషాది ఏక మూణ్యాత్మ నేపదం - సత్యం -అ న్వెషాం తం తత్ భాష్యకార స్వతు దశణయ తె భృశ్యాణ రాజెత్యు దాహ రణాడణిక తృణకర్మణ్యం రిక్తకము Eణఎవని షె.ధోవిపరీత కై యటః త గెతత్స మ్యగ్వి నెవితము స్మాభిఃకిరా తాజు - నీయటీ కాయాంఘంటాప థె - ససంతతంద శఃయ తెగతస్మయఇత్య త్రి-స్వభా వో కిరలంకారః!! స్వైరమితే || తురంగిణీశ్వారోహాః పురః పూర్వం స్వెరంస్వచ్ఛందంకృతం యదా స్ఫాలసం పాణిత లెనాం గ సంఘట్టనం తేనలా 'లి తా'? త్యాజితో ద్వె గాని త్యర్థః-అత ఏవస్ఫుర త్తసూక్ ప్రకాశమాన దేహం- తురంగమానశ్వాణ దర్శితం లాఘవం శైఫ్ర్యం,సు తాః - క్రియాః ఉత్పతనక మాణియేషాం తె-పంకః పల్యాణ ప్యూణ భా గెస్యాదిల విశ్వ:-త తావలగ్నః సక్తపక ఏకై కః సవల్గర్లో ముఖరజ్జు సహితః పాణి గ్వెషాం తెతభోక్తాః సంతఃఆరుగుహురా రూఢాః స్వభావోక్తి! అహ్నాయెతిliని షెది వాసుపర్యుపవిష్టః హదీతి శేషః • భాషాయాం సదవ స శ్రునఃతిక్వసు ప్రత్యయః - భూయ సెజవీయు సెఅశ్వ నెభూయాం సమధ్వానం గంతుమిత్యర్థః• తీయాదా? పపడ స్వెతిచతుధీ- -అహ్నాయఝటీత్ ఆ ద్రా ఝటి శ్యంజసాహ్నాయెత్యనురః - యావదాసబంధంగా T ధ్వగమ నౌపాయి కమాసనవి శేషంయావన్నచ కార - తె' వత్ తీవ్రంళ్లం - ఈ తా అసహ్యరం హసొదుస్సహ వెగాః శృంఖల కాః - కరభా ఉష్ట భేదాః * కరభాస్స్యు శృంఖ కాదారవై ః పాడబ ధ నై రిత్యవరః - విశృంఖలము నగణళం ప్రతస్థి రెప్రస్థితాః 'సమన ప్రవిభ్యః స్థఇతి ఆత్మ సెపదం -ఎషాపి స్వభావో !!! గండెతి Hసుఖము క్లిష్టంయథాతధా ప్రాప్తుంగంతులమ మోయ స్యసం ప్రా మోటిః పంక లకా 2 ·లు 938 మాఘ ప్యే - సస్యాఖ్యా జ్వల నాభిచ క్రయవిరాజమా నాన్న పయోదర శ్రీయా | కశ్చిత్సుఖం ప్రాప్తు మ నాస్సు సౌరధీరధీంయుయోజా వీధురాంవధూమీవ!! ఆ ||ఉత్థాతుమిచ్ఛకా విధృ ఃపురోబలాన్ని ధీంకుమా నెభర భాజియంత్ర కె | అర్ధాధ తొద్దారవిఝఝణర 'స్వరః స్వ నామని న్యారవణస్స్ఫుటాథ 'ఆ' మ్ !||||న స్వాగృహీతో పిధువన్విహణ పును నాః అన్యత్ర సుఖమానం దల లబ్ధు కావు కామ* తుండుమనసోరసీతను కారలో పః - శోభనః సారథీర్యస్య -సః సుసారధిః అన్యత్ర సు సహాయవాక్ - కశ్చిత్కో పిరథీ కానిూచగం డై :చి హ్నై: ఉజ్వలామన్య త్రకపోలోజ్వలాం ఈ గండకపో లెచి హ్నె చెతివిశ్వ : - ఉజ్వలా నా భీబి లషధ్యం యయోసైచ క్రెర థాం గేయ స్యా స్తయోజ్వల నాభిచక్రయా- అన్య తో జ్వలం నాభిచ క్రంనాభిమండలం యస్యా సయాక నాభిః ప్రాణ్యంగ కెకె. ంగ కెమె. త్రే చ క్రాంగెర క్రవలి? నోరితివిశ్వః నవయా ప్రత్యగ్రయాఉదున్న తాఅరాశ్చక శలా కాః-అరంతుశీ ఘోచ గ ఇతివిశ్వః - తెహం శ్రీయా అన్య త్ర ఉదర స్యమధ్యస్య క్రియా శోభయానిరా జమా నాం - విగ తాధూర గ్రఁయస్యాః సావిధురా * ధూ స్త్రీక్లీ బెయానము ఖమి శ్యమరః • ఋక్ పూరబ్ధూ రిత్యాది నాసమాసాన్తః - సాసభవతీత్యవీధు రా తాంసధు రామిత్యర్థః - అన్య, విధురామవికలాంరథీ శక టీం* బాహ్వా దిభ్య శ్చేతెవిక ల్పెనజీష్ - వధూమీవయు యోజయోజయామాస - అత్ర శబ్దమా త్ర సాధమ్యాకాతృభం గాభంగ పదమి శ్రణాదుభయ మోచరత్వాచ్చ ప్రకృతా ప్రకృత మోచరఃశబ్దాథ శేషః| ఉతాళమితి ఉత్థాతుమిచ్ఛన్నుని ఛాయగంతు మిచ్ఛన్నిత్యథణ : - అతఎవపు రోగ్రెబలాద్విధృతో గృహీతః - రౌతీతిరవణః ఉష్ట - రుశబ్దంతిధాతో : * చల నశబ్రాధాజదకమణ కాద్యుజీతియుచ్ ప్రత్యయః- భరభాజీ భారయు కైయంత్ర ఆవప నె - నిధీయుమా నెనిక్షిప్యమాణె సతీ- అదొడ్ల తే నాతిభ రాదధః నిస్సృ తెూద్దా రేణ స్వజస్థపీచు మందాది గ్రా సెన్వఝరోవిషషః 'స్వరోయస్య సః స్వ నామరవణ సంజ్ఞాంస్ఫుటాధణ తాం ని స్యెరౌతీతిరవణ ఇతివ్యుత్పన్నం స్వ నావ.యథాథ్యమక రొదిత్యథణ:అత్ర స్వసకరణపదాథః స్యవి శేషణగ త్యానా మ్నోన్వథంతా హేతు త్వాత్ పదార్థ హేతుకం కావ్యలింగం స్వభావోక్త్యాసం కీర్య తేజ న స్యెతి న సభ వానస్యా నా సి కారజ్జుః • శరీరావయవా చ్చెతియత్ -తస్యాం గృహీతో పిధృతోపి - విషాణ యోర్యుగం - ధుపవధూస్వ -శృంగద్వయంకం పయ-ధువ తెb. ది కాల్ల టశ్న త్రా దేశః శూ త్కార ఇతిశబ్దానుకరణం- మషణ జుఃశబ్దని రాసోవా సశూ త్కారంయ ధాత ధావివలి? తం - త్రికం పృష్టవం ·3x aa ద్వాదశ స్సగణ:. యోర్యుగంసగూ త్కారవివణత త్రికః! గానాణీంజు సెన సనిధాతుముద్ధృతామ సుక్షణన్నొక తం: ప్రవచ్ఛ!|no|| నానావిధావిష్కృత సామః జుస్వరహస్ర వర్మా చని లై చుణరథ్యయః | గాంధర్వ భూయిష్టత యా సమాన తాంససోమ వె దస్యదధోబలొదధిః ౧౧ | ప్రత్యస్య నాగంచలిత స్వరావ తారస్యకుండ తాన్య మంకుశమ్!మూఢాః సమూధ్వాణ యతదంతవడలంధువన్నరోధిద్వి ఆ దో నిషాదినా || 09|| సంమూర్ఛముచ్ఛంఖలశంఖనిస్స్వనః స్వనః ప్రయా తెపటహ శాధర సంధి ర్యెన • పృష్ఠవంశాధ రెత్రిక మిత్యమరః- తనురుకు ఉక్షతరః - అద మ్యఃగౌః 4వ తోశాశ్వఋష భేభ్యశ్చ తనుత్వ ఇతిష్టరచ్ ప్రత్యయః-జ నెనసిధా తుంపృ డేనిషి పుమను క్షణముద్ధృతాం-మోణీంన ప్రతీచ్ఛతి స న స్వీ కృత వాక్ నీధాతుమవ సరంనద శవానిత్యధః| నా నెః || నానావిధమావిష్కృతాఃసొమజా నాం గజానాం స్వరాఃధ్వన యోబృంహి తానియస్మిణ సః ఉమతంగ స్సాను మోగజళాతి సజ్జనః అన్యత్ర నానావి ధమావిష్కృతా:ఉచ్చారి తాః సామజాఃబృహద్రథంత రాదిసామోద్భవాః స్వ రాః క్రుష్టాదయ స్సప్త స్వ రాఃయస్మి" సః సహస్రవత్మాణ బహుభీర్మాగై గర్గ చ్ఛ అన్యత్ర సహస్ర శాఖః సహ స్ర శాఖంసా మెతివచనాత్ -చపలై ఆధీ రై : దురధ్యయఃదుర్గ మః-ఇణశిఖల త్యయః అన్య వ్రాశ క్యాధ్యయనః ఇజశిఖలత్య యః-గంధర్వా అశ్వాః తత్కర్మ గాంధర్వం-ప్రాణిరజతాది శ్వాడ ఇత్యయః- వాజీవాహార్వగంధ ర్వేత్యమరః అన్య త్రగంధర్వాదివ్య గాయకాఃతత్కర్మగాం ధర్వం గాన మిత్యథ : లేరూయిష్ఠతయాత తాచు ర్యెణ ఉపలక్ష్మి తః • అంత రాభవం ల్వే శ్వేగంధర్వో దైవ గాయనఇత్యమరః - ఈదృశః సబలోదధిః సెనా సముద్రః - సామ వేద స్య సమాన తాందరౌతత్స మోభూదిత్యథE:- అశైక నాళావలంబి న్యాయేన ఎకశబ్దాద నేకాధాః ధానాదథ- "శ్లేషఉభయవిషయః! ప్రతీతి||అన్య నాగం ప్రతిఅన్యగజం ప్రతిచలితఃయోద్ధుం ప్రస్థితః ద్విరదఃగజః కుంఠమతి ప్రహారాన్ని వృత్త నైశిత్యం అంకుశం నిరస్యాన్యమంకుశందధ తాత్వ రావత్ వెగవ తానిషాది నాయం త్రాఊర్ధ్వాయతమంకుశాఘాతవ్యధయా ఊ పరి ప్రసారితందంతముండలం విషణవలయంయ స్మికమణితద్యథాత ధా-మూ ధా నంధువణాకంపయ్ • ధువ తేస్తాదాది కాల్లటః శతా, దేశః కథం చిదరోథి రుద్ధ-రు ధేశిక మణణిలుజ్ అత్రాపిద్విరదవిషాదివి శేషణ ద్వారా కావ్యలింగ స్వ భావోక్త్యోస్సంక రస్సుగము!! సంమూచ్చ దితి || శాణ్ణి కాణికృ ప్రయా తెప్రచలి తెసతి సంమూచ్ఛం న్ను బ్రాయంగచ్ఛక్ ప్రచురీభవః - ఉచ్ఛృంఖలోనగఃళః శంఖానాంపౌం ·శరాఘకావ్య - సవ్యాఖ్యానే, "స్య శాశ్ ?ణి | సత్వానిసి న్వెనిత గాంచ హాంత్య పివ్యధాండ్యయెషావు ఓ మెదినీ తామ్ || 13 || కాలెయక ట్ దవి లేపన శ్రీముందికద్దిశాముల్ల - కంసుగు మృతి ఖాత "ఖు రైళ్ముగ భుజాండప ప్ర, థెగి రెరభః కాంచనభూమిజం జః || 18||మందై రజానాంరథకుండలస్వనై గ్ని జుహ్ను వేతాదృశి మేవబృంహితమ్ | తారైగ్బ తాః సింహాదయోజంత శో చజన్యాదీ నాం- స్వనోయ స్మికోపలహస్యప్ప సంద్వయా నా ముభ యెషామపి మెది నీభృతాం రాజ్ఞాంపర్వతా సౌంచ సంబుధీచి మహాంత్యపిధీ రాణ్యపి సత్వాసిబలా విభూ కౌనిచనిక రాంవ్య ధాంని న్యెని నాయ-కృష్ణ స్య పటహశ్రవణా రాజ్ఞాంబ అన్యభి భావశంక యావ్యఢి తా న్యా సర్" ఆ ఛాగరిస్థితా వశ్చకిమిదమితి ససిధ్వ సొ ఆ సన్నిత్యథల : 2 : * వ్యవసాయే స్వభా వెచపిశాచాచౌ గుశాబ లే| ద్రవ్యాత్మ ఖాయో శ్చైవ సశ్వం ప్రొశెషుజంత ష్విత శాశ్వతః - నీ వ హె్యూహకార తెశ్చేతివచనాన్నయ తె:ద్వికమణకత్వం అశ్ర ప్రకృతపటహ ధ్వనివణః నెన మెటనీ భృతాంద్వయానాం ప్రకృతానా మెవ వ్యధానయన సాధ మ్యా దౌపచ్యుస్యగమ్య తాయాం కెవలా ప్రకృత గోచరాతుల్యయోగి తా శ్లేష ప్రతిభొపి తా|| కా లేయ కెull9 శాంకాలెయక కొదపి లేపన శ్రియంకుంకుమ చూణ చచఃస 'భాం* కుంకుమంఘుసృణుపుణ్యం సోక్తంలో హితచందనం - కాశ్మీరజంచవి ద్వగ్భిః కాలెపంజాంగలం సృతమి హలాయుధః దిశల్ కడత -ఉల్ల సంతీసుకో రంతీ అంశుమ్యుతి రకణ ప్రభాయస్మి తత్ ముద్దభుజాల అశ్వానాంఖు రైఃశ ఫై : * శఫంక్లీ బెఖురఃపు మా నిత్యమరః-ఖాత 9 విదారితంగి రె: రైవత కా ధైఃఆ ధళియా కొంచ నీ భూమిళితజ్ఞంరజ: ఎపు ప్ర థెవి సహిర-ఎ తేనభగవానైవత కాదవ తీణ ఇత్యుక్తం-అత్ర రజసః కాంచనభూమిఒ శ్వేన కుంకుమని లేపన శ్రీ 'సదృశ శ్రీ జనక త్వాత్ కావ్యలింగ సంకీసో? నిదర్శ నా || ముదై రి || మంచి 9 గంభీరై : * X-0 దస్తుగంభీర ఇత్యమరః - రసమం డల స్వనై : రనౌమధ్వనిభిః - తాదృశం నుంధ్ర మెన గజా నాంబృంహితంబృం హణం-నపు • స కి భా వెక్తః - నిజుహ్ను వెతిరస్కృతం - గజధ్వని రెడరూప త్వే నర థశబ్దాన్నపృథగ శ్రావీత్యథ:-అత ఎవ సామాన్యాలం కారః- హ్ను అపసయన ఆ తిధాతో సి పూవాణత్కముళాణిలీట్ * కు హెచ్చు రిత్య భ్యాసహకార స్యజు కారః తారైరత్యుచ్చైర్మంద్ర స్వగజలకు , : - తొరోత్యుచ్చైరిత్యమురః - తు రంగ హెషీ తై :అశ్వనిస్వనై :- హేజ హొహచని స్వనఃత్యమరః - తెసుమం ద్రధ్వ నిషు పర భాగలాభతః సాదృశ్యే మోత్కర్షలా భాత్ పరిసు టైః వ్యక్త రూపై రేవబభూవేభూతం. తా తార త్వాసనభీ భూతము య తెత్యర్థం. అతఎవాత ·3. జ్వసశ స్సగE. భూ వేపగ భాగలాభతఃసరీస్ఫటై స్తేషుతురంగ హెషీ – 8|| 7 ||ఆ న్వేతు కామో వమ తాంకుశ గ్రహ స్తిగతంగా కుళము హశీరః1 స్థూలోచ్చయెనాగమ దంతి కాగ తాగజ గ్రయం ఆ గ్రకరఃకి రేణు కామ్ || 02 || యాంతో స్పృశంత శ్చర్మ రివావనిఁ జవాత కీ, కారభితః ప్రకీణ వై 8 అద్యాపి సెనాతురగాస్సవి స్మయైరలూనప ఇతి మేని రెజ నై :|| 0 21 ఋజ్వీ దళాధా నైరవత త్యకంధ రాశ్చ లాపచూడాకులమఘః రారవై 81 భూమినహత్యప్య విలంబిత క్రమం మెళ ద్గుణాలు కారః- 'సతి ఏతావత ద్రూ సస్వీకారః స్యాదతద్గుణణతి సామాన్యలకు ణాత్ సామాన్యాతమ్లుణ యోస్సం సృష్టిః భువోభా వెలిట్ || అన్వేతు కామ ఇలి!! అంతీ కాగ తొందై వాత్సమీ పొగ తారక రేణు మెవక రేణు కాంక రిణీం - క రేణురి భ్యాం స్త్రీ సభ ఇత్యమరః - అన్వేశు కామః అనుగంతుకా మః తుంకామవ ససోరపీతిచు కారలో పః-అత ఎవఅవమతః అవధూతః అంకుశర సూఅంకుశాధానంయెనసః - సొంకుశంతిరోగతం - అంకుశాకషణ ణేశతిర్య గ్భూత రొమ స్తకం-ఉద్వహకొఅగ్రయా తారకరః కరిణీ గ్రహణాయపురః ప్రసృతా గ్రహ స్తంగజః-స్థూలోచ్చయెనగతివి శేషేణాగమత్ జగామ-స్థూలో చ్చయ స్వసాక ల్యెగజా నాంమధ్య మెగ తెఱత్యమరః-స్వభావోక్తి!! యాంత ఇతి!! నా ద్వేగాచ్చర శౌరవనీమ స్పృశంత ఇవయాంతః ధావంతః అభితః ప్రకీశై ఇరుభయతః ప్రసృతై :- ప్రకీణ కై శ్చామ రై :-ఉపలక్ష్మి తా! నా మరంతు ప్రకీణః కమిత్యమర - సేనాతుర గాఃభూషణ చాము రై హేతుభిరద్యా పి అలూనపు అచ్ఛిన్నపూఇతి సవిస్త యైజు నై మేడాని రె-ప్ర తర్కి-తాఉ త్రో | తా ఇలియావత్ -పు రాకిల అశ్వాస్సపస్సు రై ఇఛిన్నపటు ఇ త్యాగమః- అత ఏవవాజినఇతి ప్రసిద్ధిః - అత్ర పార్శ్వప్ర సృత చామర యోగనిమి త్తేయమశ్వా *ంసపశుత్వో -సౌచపూర్వో తేETఈ పేజేతి సజాతీయ సంకరః || ఋజ్వీరితి || కంధరాః శ్రీ వాః - శ్రీ వాయా శిరోధిఃకంధ రేత్య పీత్యమరః - ఋజ్వీరవ క్రా అవతత్య స్వాభావిక్యపివక్ర తాయథా వై తిత ధా ప్రసార్య-దధా నై : చలావచూ డా? చంచలకణః చామరాః - తేచ తేఆకులఘఘ్కర స్వరాశ్చ తై -క్ర మేళ కైరు ఎ - ఉష్ఠక మేళకమయమహాం గా అత్యమరః - మహతీద వీయస్యపి భూమిరధ్వ దేశ :- అవిలంబిత క్రమం క్రమ పడమైపః- ద్రుతపాద.. పంయథాత ధాతత్ క్షణ మేవతస్మి న్నెవక్షణే అత్యంత సంయో-గేద్వి తీయా- చి చ్ఛి దేకుణ్ణ-కర్మణిలిట్ - మహాంతమధ్వానంతుణాత్ చూణయంతో జగ్మురు రొత్యర్థః-స్వ భావో !!! తూణమితి !! ఆధ్వని ప్రణే తాసారధినా, ఉచ్చ క్రైస్తారంకృత నాదం ·మామ కా వ్యే - సవ్యాఖ్యానే. క్రైస్తత్ క్షణమెవచిచ్ఛిదె "V'! తూణ ప్రణే శ్రా కృశ నాగముచ్చ కైః ప్రచో దితం వేసరయు వీమధ్వని | ఆతీ య నెమిడు ఈ ఆంధ్ర మెదినీ జశ్చయా క్రా-త భయాదివా గ్రవత్ ! of || వ్యావృత్తం క్రైరఖిలైశ్చమూచ రై వ ణ జర్ఫి రేవతు ఇనాక్షి తాననాః! పల్లగరీయఃకుచక , ప్రకంచుక ంయయు స్తుర గాధిరు వరో కాః|| 20 || పాదైఃపురఃకూబరిణా-విరితాః ప్రకాష మా క్రాంతతలా సతోగ జై : భన్నాన్న తానంతర పూరి తాన తాబభుర్భువఃకృష్ణ సమీకృతా వ197 దు దాంత ముళ్ల్పుత నిరస్తసాదినం సహా సహాకారము లోక యజ్జనః ప -- సార్థంకృతారవంయ ధాత ధాతూణంశీఘ్రం ప్ర చొదితఁ పెరితం వెగేన 'సరంలీతి వెసరాఃగదః భైనా శ్వాయాముత్పన్నాః అశ్వతరాఖ్యా భారవహాః ప శుప శేషాః పృషాదరాది త్వా త్సాధుః-తద్య క్త శకటం వెసరయు క్తమి చ్య తే-తత్క తృణ-ఆత్మీయెయె నేమిచక్ర ధారె-చ క్రధాగా ప్రధీర్నెమిరిత్యమ ఈ-తాభ్యఃకు తః ఉధ్ధతః సాంద్రశ్చయ : మేదినీరజసాంచం : సమూహః తస్యా కాం తెరాక్రమణాత్ భయాదివఅ ద్రవత్ ఆధావదితి వేగాతిశయోక్తిః - హే తూ వ్యాపృతి || ప్రజద్భిర గ్రెగచ్ఛర్భి రెవనతుతిపద్భిః- కంచుకిభయాదితి భా నః-అత ఎవ వ్యావృత్తవ క్రైపరావతి తముఖి :-అఖి లై ఇచమూచ రై: సేనాచర పురు పైన రెష్టఃక్షణమీ 4 తాననాఃనతుచిరం తో వ తైవతా సొందృష్టి పధాతివృ బ్రేరితి భావః కురంగానధిరోహంతీతితురంగాధిరుహఃఅశ్వాధిరూఢాః• అన్యే భ్యోతిదృశ్యతః క్విప్ -అవరోధఃఆసామ స్త్రీత్యవరోధి కా:అంతఃపుర స్త్రీయ: * అత ఇనిత నావితిరన్ ప్రత్యయః - వwతో తురంగ వల్ల నాదుల్లలతో ?గరీయసోఃము హత్తరయోఃకుచయో క ం ప్ర :చలఃకంచుకః కూర్వాసకోయస్మి కర్మణితద్య ధాత ధాయయు - స్వభావోక్తి !! పొరైరితి!! కూబరఃయు గాధారః దారువి శేషః-కూబర స్తుయుగఁ ధర ఇత్యమ రః సపషామ స్త్రీతికూబరిణాంరభానాం పాదైశ్చ క్రైపురఃపూర్వంవిదారి తాః తతోరధ నెమివి దారణానంతరంగ జై ః - ప్రకామంపర్యా స్తమా క్రాంతతలాః - పొదవిక్షిప్రోపరి భాగాః- అత పవభ గ్నావిద' రి తాయెఉన్న తా ఉత్తా నాః అనంత రాఃసన్నిహిత భాగాః తైః పూరి తాఆరోపి శ్రీ ఆన తానిమ్నభాగాయాసాంతాః తథాకాః - భువఃకృష్ణ సమీకృతాఃపూర్వం కృష్ణాహలిభిఃభిన్నా: అనంతరం బీజూ వపనార్థం సమీకృతా ఇవబభుఃశుశు రె! దురాణంతమి తె||దు దాణం తమశిక్షితు-అతఎవఉళ్లుత నిరస్తః పాతితఃసా దీయం తాయెనతం-కించఉరోలంబినః ఉత్పతనడో ఫోనపృసాద్వి సస్య ఉరసిలం ·ద్వాదశ స్సగ . ల్యాణత ఈ స్తమురోఏలుబిన స్తురంగమం ప్రవ్రుత్మక యాదిశా ||99|| భూభృ ద్భెరవ్యస్థలి తొ:4లూన్న తై రపహ్నువానా సరితఃపృధూరపి! అన్వథ సంజ్జీవ పం త్రి మాగణ గాయయావసంఖ్యైః పథిభిశ్చమూర సౌ|| 931 ఆలౌసమాస న్నకి రెణు శూతాన్నియం తరి న్యాకులము కుజ్జు 114 పౌవరోధాంగి నము తృ దెన గాంవిలఁఘ్యలస్వింక రబౌలభ (జుకు: 98 || ప్రస్తాంగ సందెవిగ తొడ పొట వేరుజాని కామంపిక లీకృ తెర ధే ! ఆ పైసతభిష జేవ తత్ క్షణం ప్రచక్ర కొలంకారః భై బమానాత్ పల్యాణతఃపల్యయ నాత్ స్తంభీతం - అతఎవ్వక యా అన్య యాది శామూTE౦త రెణేశ్యర్థః ఎ కేముఖ్యాస్య కేవలాఅత్యవరః, ప్రదు తంపలాయి తంతురంగమంజసః సహా సహాకారంహాసహా కారాభ్యాం సహఅవలోకయత్ స్వభావొ కిరలంకారః! భూభృద్ధ్భిరితి || ఉన్న తై రపిభూభృధ్భిః భూధ గైర్భూ పైశ్చాస్థలితా అప్ర ఆహ తాః పృధూమః హతీరపి సరితోయము నా ప్రభృతీర్నదీర పహ్ను వానా స్వ మహిమ్నా చ్ఛాదయంత త్రిభిమాః గైణ గణ చ్ఛతి త్రి మాగణ గాగుగా - పరమ త్యంతమస్వర్ణాఅనుగ తా ప్రసంజ్ఞా|మాగణ గా నామ ధేయంయ స్యాః సైవఖలు త్రిభి రెవమా గైకార్యయా. నచతు ఫే- నెత్యర్థః-అసౌచమూరస. భ్యైఃపధిభిన్య యా-అతోగంగాయా అస్య ధి కాచమూరిల భావః-అత ఎవవ్యతి రకాల ద ప్రధానం సాధ్యణ ముసచూ మోప మేయయోః ఆధి క్యాల్పత్వ కథ నాద్వ్యత రెక స్సఉచ్యత ఇతిలకు ణాత్ | శ్రస్తావిత || 'సమాసస్నస్య ప్ర త్యాసన్న స్యక రెణోరిభ స్య శూత్కృతా చ్ఛూత్కారాత్ తత్తాక రబౌ వేస T-కరభోవే స రేప్యు ప్రేత జజ్జనః. నియం తరిసారథొవ్యాకులంవ్య గ్రంయ ధాత థాము క్తరజ్జు కేత్య క్త పర హెసన్ • & ప్తాఃపాతి తాఃఅవరోధాంగ నాయస్మిక్కమణణితద్య ధాతధాఉత్ప ధేనాస థెన * ఋక్ పూరబ్ధూరి త్యాది నా సమాసాంతః- గాంభూమింప లంఘ్య దూరము తత్యాల స్వీంరథీంబభంజకు: భగ్నవంత్- అత్ర తా సస్యవి శేషణగి త్యాభంజన మీ త్వాత్పదార్థ హితుకం కావ్యలింగం-స్వభావోక్త్యా సంకీర్య తె| ప్రస్తే8 || ప్రస్తావిశిష్టా-అంగయోగధాంగయోః అంగా నాటక రచరణాదీ నాంచ సంధయః సంధిభా గాయ స్వతస్మి ?-విగతమకుస్యచ క్రా ధారశాస్త్రస్యా Wణామం ద్రియాణాంచ పాటవం-సామథ్య ం యస్యత్స కారథే స్యంద నెశరీ రెచ - రథస్స్యాత్స్యంద నే కాయ ఇతివిశ్వః - రుజాభం గేరో గేణచని కామందికి లీకృ తెచుర్బలీకృ తేసతి - ఆ పైనహి తేవత బ్లవర్ధకి నా ఆ పైనభిషజావై ద్యె నేనే m ·కారం సూఘు కావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. మెలంఘనపూర్వకః కమll 9/11 ధూర్ఛంగ సంభవీ దారి శోష్టి కాగళన్మధు వితదూరవత్మణ ని 1 స్థాణ్'నిషఁగిణ్యనిస్మిణ పురఃశుశోచలా భాయ కృశవ్య యోవణిక్ || 9-11 థెరీభి రాకృష్ట మహాగుహాముఖోధ్వజాంశు క్రైస్తూ జాతకండ లీ దళ:: ఉత్తుంగమాతంగజి తాలఘూసలో బలై స్ససశ్చాత్య యు తెస్మ భూధరః || 92 | వ న్యెభదానానిలగ, ధమధ్య గాఃక్షణం తరుచ్ఛెదవి మోదిత గ్రుధః వ్యా భిష గ్వైర్యశ్పీకిత్సక ఇత్యను రః. తూరువర్ధకి స్వ షైత్యము రః-2 త్ కణ- తస్మి న్నెవక్షణే-అత్యంత సంయో గేద్వి తీయాలంఘనంపా దేనా క్రమణం-ఉపవాస శ్బ.లంఘనం చూపవా సెస్యాద్గము, నేఘ వ నెపి చేతి: శ్వః - తత్పూర్వకః క్రమోని భిః - ప్రచక్ర మే ప్ర క్రాంతఃస్రా యేణజ్పు రాదిచికి త్సాయాలం ఘనపూర్వక త్వాదితి భావః-శ్లేషాలం కారః! ధూరితి || స్థానౌకీ లె-స్థాణుఃకీ లెనొ రెహ రెఇతివిశ్వః , నిషంగిణిస క్తే అనసిశక టే - క్లీ బేనశ్శకటో స్త్రీ స్యాదిత్యమరః - ధురోత స్వభం గేనయన భావివ ర్యాసః. తేనవి దారి తాభి న్నాయా ఉ౦ కామృణ్మయం మద్యభాఁడు- ఉష్టికా మృత్తికాభాండ ఖైదెకరభ యోషితీతివిశ్వః - తతోగళ తాస్రవతావధునామ ద్యెనవితంసీ క్తం దూరవత్మణ ద్సీ థ్వాయేనత స్మిక్ త ధాసతి పురఃపూర్వం లా' భాయకృతవ్య యో వణిక్ క్రయవిక్రయిక శిక్షణం శుశోచ-అత్ర మధు స్రా పధన వ్యయయోఃవి శేషణగ త్యాశోక హేతు త్వాత్ కావ్యలింగ భేద ?!! భౌరీ లిరితే || థెరీ భి రాకృష్టానినింది తానిగుహాముఖానియేన సః భేరీఝంకారభ త్సీ తని తాంత నా త్యాముఖరమహా గుహాధ్వాగఇత్యర్థః " మ హుధ్వణ జాంశు క్రైస్తజి తానిభత్స తొనికంజలీదలాని రంభాప త్రాణియే నసః - ఉత్తుంగై : మాతంగై జిజి తా! అలఘూపలాఃస్థూలపాషాణాయేనసః భూధరొరైవత శాద్రి: బలై : సైనై :పశ్చాత్ క్రియ తే-స్మపశ్చాత్కృత:- స్వయంగూరగము నేసపృష్ఠ తఃకృత ఇత్యర్థః- ఉక్తవి శేషణమహిమ్నా అధరీకృత ఇంచ ప్రతీయ తే • లట్ సే ఇతిభూతా థేకాలు వ న్వెతి || వ న్యేభదా నానిలగం ధేనవసగజనుదహూరుత గంధా ఫ్రూణేనదుర్ధ రాః ఆధాంధ్యాత్ దుగ్రహాః-అతఎవశుణం తరు చ్ఛే డెనవి మోదిత క్రుధః ప్రతిగజాసన్నిధా నెపివృణాంభం గే నాపనీత క్రొధాం-ఉన్మదిష్ణ వొత్యంతను దశీలా?* అలంకృణః త్యాది నాఇష్ణుచ్ - వ్యాలద్వి పాఃముష్టగజా:- యంతృభిరాడొ రతై శిక థఁ చిదా రాత్ దూగాదప థే నామ గేణ • పధోవిభా పెతిని షేధ విక ల్పాత్ "ఋక్పూరి త్యాది నాసమాసొంత: “అపథంనపుం సకమితినపుంసకత్వం నిన్యి రెనీ కాః - అత్రాపద్యిషవి శేషణా నాంతదపనయన హేతుక త్యాత్స్యభావొ ·ఊ్వదశ సగం Ca శద్వి పొయంతృభిమున్మదిష్ణ వ్యక ధంచి దారాదస థెననిని 'రె 9 || శై వైణ జయం తీవన రాజి గాజభోగి-రి ప్రతిచ్ఛందముహానుతంగ జై 8 | బహ్వ్య ప్ర సపణ జనతా నదీశ శ్రేభు - వోబలైరంతరయా బభూవీ రె. 9F | త స్థామసూతణంహరిణీవి లోచనై : సదా శిదృష్ట్పానయనానియోషి, కామ్ ఓమ త్వాషస ఆ సమ నెక వి భ్రమ క్రియాపి కారాణిమృగై ఇపలాయ్యత || 2 cl/నిమ్నానిడుఃఖాదప తీర్య సాదిభి "స్సయత్నచూకృష్ణక శాశ్శనైశ్శ నైః | ఉత్తేరుకు త్తాలఖు రారవం ద్రు తాః క్లధీకృ క్యాసంకీర్య తే|| తైరితి || నైజయుశ్యః పతా కాస్తావసరాజయఇవ తాఖీ గాజంతతితధో కె:. గిరీణాం ప్రతిచ్ఛందాః ప్రతినిధయ సత్సరృశా ఇత్యర్థః - ఎతస్మారెవ స్పష్ణోపమా లింగాదన్య శ్రాప్యుపమిత సమాసాశ్రయణం- తేన హామతంగజాయెఘు తైః జ న తాజన సమూహూస్తానద్య ఇవ తాసాం శతాని ప్ర సర్పంత ప్రవహంతి యేషు తైస్తథా కైః - తై బడా లై 9. సైనై తై బః లై , సైన్యైబః స్వ్య బహవః* బహ్వాదిభ్యశ్చితివి కల్పాదీకారః - భువోభూమయః - అంతరయా: బభూవి రే అంత రాదూ రాఃకృ తాఅతి కొండా ఇత్యర్థః న కేవలం రైవత కొద్రి రెవెతి భావః - బలై వైః పుల్యా దాచ్ఛాది తా ఇత్యర్థః - ఉ కవి శేషణా వగత సాదృశ్యాదగృహీత భేదాః కృతా ఇతిచగచ్యు తే - ఏ తెనా భేదాధ్యవసాయా దేవాస్యా క్రమ రూపాంతరీకరణ స్య బలవి శేషణా వగత సొగృశ్యస్య హేతు త్వా శరంగ భూతోపమా సంకీణణం ప దార్థ హెతుకం కావ్య లింగం శ్లేషమూలా భై జాతి శయోక్త్యుజ్ఞాపితమితి సంక రః - అంతరశఖా శత్కరోతీ తణ్యం తాత్కమణిలిట్ - ఆమ్ ప్రత్యయెభువోను ప్రయోగః!! తస్థంతి!! హరిణీవిలో చ నై : సదృశి సకృశాని+నపుంసక స్యఝలచ ఇశినుమ్ యోషి, తొంనయ నా నిదృష్ట్యాపి - మృగై శికృష్ణపా రైక తృణ భీము: హూతఃమ ల్ప కాలం-ముహూతణమల్ప కాలెస్యా హోటి కాది. తయెపి చేతివీశ్వః త స్థస్థితం-హ రిణీవిలోచనశంకయెతి భావః-అధానంతరమ నెక విభ్రమ క్రియాఃపలా సక్రియాః ఎవవికారాయెషాం తానిచుతా నిను త్వా సలిలా సొనిజ్జా జ్ఞా త్వత్యర్థః స తా సం సభయం యధాత తాపలాయ్య తపలాయితం - హరిణీదుల భైర్విలా సైర్యోషిన్నిశ్చయా దితి భాషః-అత ఎవనిశ్చయాంతః సంశయాలం కారః - పరాపూర్వాదయ తేర్భా వెలజ్ *ఉప సగణ స్యాయ తావితల తావితలత్వమ్|| నిమ్నానీతి! అర్వ తామశ్వానాం • వాజీ వాహార్వగంధర్వహయ సైంధవస ప్రయఇత్యమరః • అర్వణస్త్ర సావనః ఇతి త్రా దేశః-ప్రజాః సమూహాః - సా దిభిరశ్వాగూడై : సయత్నమాకృష్ణకశాః దృఢగృహీతవ : స్వంతః - యద్యవ్య 30 ·మామకావ్యే , సవ్యాఖ్యానే. త ప్ర గ్రహమవః తాం వ్రజాః||30||అధ్యధ్వమా కూడవ తైవ కేనచిత్ ప్రతీకుమా జెనజనమ్ముహుర్ధృత , దాక్యుందా సడ్యఃసలదంయద గ్రతశ్చభాదచా శెరయువా వనావలీ ! 3 9|| శౌరెః ప్ర తాపోపన శ్రేరిత స్తతస్సమమాగ తైః ప్రశ్రయనమ్రమూ ర్తిభిః|| కాతప తాపృథివీభృతాంగణై రభూద్బహుచ్ఛత్రత చూప తాకినీH33 ! ఆగచ్ఛతోన్వంచి గజ స్వఘంటయోఃస్వనం సనకణ్య సమాకులాంగ నాః|రూ శ్వా గేస్తాడనీక శెత్యమరః - తథాప్య స్యత్ర తాడనీవల్ల యోశిక శేతిదర్శ నాదవరో ధః . శనైశ్ననై ఇచుః ఖాత్కృధ్రాన్ని మ్నా ని నిమ్నభూ ప్ర దేశానవ తీర్య ఉత్తా లఖు రారవం - ఉచ్చతరశఫశబ్దం«థీకృత ప్రగ్రహంశిథిలితవలం చయ ధాతధా ద్రు తా:- సత్వ రా స్సంత ఉత్తేరు ఉభువి రె - నిమ్మెపుశ నై రవతీర్యాథశీఘ్రు ధావంతీత్య శ్వానాం సస్వ భావ ఇత భావః - అతనవ స్వభానో కీరలం కారః !! అధ్యధ్వమితి || దక్ష స్వభావోదొక్యుం కౌశలం సద్యః ఫలదంహ- కుతః - యద్య స్మాగధ్యధ్వ మధ్వని - విభ క్త్యథెణ వ్యయీభావః • అన శ్బెతీ సమాసం తోచ్ ప్రత్యయః న స్తద్ధిత ఇతి లొపః - ఆరూఢవ తైవఆరు స్యైవస్థ తెన-ని ప్లేతి రు హె:- కవశు ప్రత్యయః జనంశ నై :పశ్చా దాగచ్ఛంతం స్వజనం ప్రతీక్షమాణే న కెన వి స్ఫుం సెతి శేషః-ముసుగ్ధృతః స్థాపితోపి - దాశెరయు వాతరుణోష్ట - విశేషణ సమాసఃఅగ్రతొవ నావలీశ్చఖాద - పురఃపిచుచుం దాదిక లభశయన్నా సఇత్యర్థః - హికుశలోవృధా కాలంయాపయతీతి భావః - అ 'త్ర దాత్యుసాఫల్య స్య సామాన్య స్య తద్వి శేషధా శేర కౌశ లెన సమర్థనాద్వి శేషేణ సామాన్య సనుర్థ నరూపో ధాంతరన్యాసః!! శౌరెరితి | శౌరె కృష్ణ స్యపతాకినీ సెనా - వీ హ్యాది త్వా దినికి - ప్ర తా పెన హరి తేజసా ఉపన తైనః మై ర్వి ధేయైరిత్యర్థః -అతఏ వెత స్తతః సమాగ లైం-పా శ్వం దేశా దాగ తైః ప్రశయన వ్రుమూతిః భిహణ రి సన్నిధౌవినయన మ్ర విగ్ర హైః - పృధివీభృతాం రాజ్ఞాంగణై హేతునా బహుచ్ఛత్ర తయా అసంఖ్యా, తాతపశ్రవక్తయానిమి త్తైన-ఏకాని కెవలాని ఆతప ఆయస్యాఃసా ఏకాతప త్రా కేవలాతపత్రమయీ అభూత్ -ఆలీప త్రా ఆరిక్తంనకించిదలత్య ప్రత్యథE:- ముఖ్యాన్య కెవలా ఇత్యమరః - బహు ప్యేక చ్ఛ త్రేతివిరోధావ భాష నాదిరోధాభాసోలంకారః! ఆగచ్ఛత ఇతి || అన్వంచరీత్వ స్వజ్ తర్మీ = అనూచిపృష్ట దేశే* ఋత్వి గాదీ నాం చేఃకి సత్యయః - ఆగచ్ఛతో గజు స్యఘంటయోః - స్వనుసమాకణ్య-సమా కులాంగనాః సంభాంతవధూ కొఃచమూచరాః - దూరా దేవా పావతీణ తా అపసారి తా భారస్యాన్నా దెవాణహణా భారవాహణా భారవాహినఉస్ట్రాగ 3. ఎకెము ఎచ్ఛ 33 ·183 ద్వాదశ స్వగణః. శాడపావనిత భార నాణాఃషధోపస స్రు, స్వరితంచమూచరా?! 6. ఓజ స్విషణ్ : జ్వులళ్ళ 7 లిసః ప్రసా దినోనుపు - "C%e : 1 శ్లోకా సు) పే? ద్రస్యపురః స్మభూయ సొగుణా సముద్దిశ్యపత , Cదినః || 5 All : శ్నెస.మా క్రాం తమహేశలో జులై శ్చల సము ద్రో పి మ్ | 7• మెషుసైన్వెరక రోడ వారి తైః కి మధ్య ఫ్రాంచలితోపి కేశa ||34.!! మోశాతకీపుష్పగులుచ్ఛకాంతి సముషం యోయై సైత ధాసంతః • వాహనమాహి తాదితిణత్వం - వహిణ్యంతో త్క తఃరీల్యుట్ - త్వరితంచపలంశీఘ్రంపదొమాగాల డప స స్రురపజగ్ముః - 'స్వ "భౌవో కి ఓజస్వీతి ||వందినఃస్తు తే పాఠకాః*వఁ దినస్సుతి పాఠకాలిత్యమరః ఓజస్వివ ణr: తేజస్వి వణశిక్ష త్రజాతిః త స్యయదజ్వలం వృత్తముడ గ్ర వ్యాపారో విజ యాఖ్య: తెన శాలతణతిత చ్ఛాలీత స్య అన్య.త్ర ఓజస్వివ? ?:-సమాసభూయిష్టా తు రై రుజ్వలా స్తచ తెవృత్తశాలి -వసంతతిలకాదిచ్ఛందోబద్ధవి శేష శాలినశ్చ *వృత్తం చారిత్ర ఛందసోరితివిశ్వవి-కాక్ ప్రసా దోస్యా స్త్రీ ప్రసాదీతస్య ప్రసా 2 మోను గ్రహశీల స్య-అన్యత్ర ప్రసాదగుణయుక్తాక్ * ప్రసిద్ధార్థపదత్వంయ త్స ప్రసిదోనిగద్యత ఇతి - అనుషి తెనాత్ర సంవిడాకులా చారౌయెనత స్య-అస్య త్రకుల నామనీయెస్తాః వంశ నామాంకి తా నిత్యర్థః • సంవిద్యుధి ప్రతిజ్ఞాయాం సంకె తాచార నామ స్విత్ వైజయంతీ-ఏవంభూతస్య ఉ పెంద్ర స్యహ రెగునా? సముద్ది శ్యాధికృత్య భూయసొబహులా? శ్లోకాణ స్తుతిపద్యాని-పురో (షరంతి స్మ -అ లో పెంద్ర స్యతచ్ఛోకానాంచవణ్యణ ల్వెన ప్రకృతా నాంశ్లేషకృతసా ధమ్యాక్ చొపమ్యగమ్య తాయాం శ్లేష ప్రతిభోధా పితా కెవల ప్రకృత చరా తుల్యయోగి తా-శ్లేషశ్చకృతికృతార్థ ప్రత్యయెషుశాబ్దః!! ని శ్శేషమిలి ||చలకొకల్పాం తెకుభితః-సము ద్రోపిజ లైనిక శ్శేషమా కా తమహీతలః నిమజ్జిత సకలభూ గూళక 'స్సక్ - స్థితింమర్యాదాం వెలాలంఘసలకు ణాం సమున్షుతిత్యజతి- కేశవస్తు ప్రచలితః ప్రస్థితో పి అవారీ తైరపరిమి తైః - సైన్యై నిజ శ్శేషమా క్రాంతనుహీతల స్సకా గ్రామేషుఅవ్యవస్థా మమర్యా దాంకిమక రోన్నాక రోదె వెళ్యథః - అ తో పమా నాత్సము ద్రాదువ మెయస్య కేశవస్య మర్యాదానతి క్రమె ణాధిక్యకథనాద్వ్యతిరేకాలంకారఃలక్షణంతూ క్తమ్|| 34 || శాతకీతి!! శాతకీపుష్పగులుచ్ఛకాంతిభిః • పటోలీ ప్రసూనగుచ్ఛస చ్ఛాయైఃస్మర పాండు రై రిత్యథE: * మోశాతకీ పటోలీస్యాదితిహలాయుధః, ముఖైరుపలక్ష్మి తాః - విని ద్రంవిక సితం - అతఏవోల్బణం -విపులం బాణన్నీల పై చేయక పుష్పమివచకుర్యాసొంతాని * నీలీరంటీద్వయో బాణప్లైత్యమరః, గా 3.

·బరు తముండలా సనాణస 32 మాఘకొన్యే - సవ్యాఖ్యానే, భీముణ ఖై వికాని ద్రోల్బణ బాణ చతువః | గ్రామీణవధ్వ స్తవ లక్ష్మి తాజ నైశ్చి రంవృతీ నాముపరి వ్యలోకి య? || 3 2!! గెనా సౌష్ఠికృత నాదసుశ్రాయముహుస్పవలతః | గ్రామా క్యూనపశ్యత, పిశఁ పిపాసతఃస్వగోత్ర 'సంకీతః స భావితాత్మనః || 30 || పశ్య కృతా ధైణ రపివల్ల విజనోజ నా ధీనాధంన యయావితృష్ణ తామ్ | ఏకాంతమౌఢ్యాన బుద్ధవి భ్రమ ప్రసిద్ధవిస్తారగుణె వికా లోచ సై 8/13 F || ప్రీ త్యానియు కౌనిహతీ స్తనంధయాన్ని గృహ్యపారీముభ యెన మెషుభవా గా బాణా:* గ్రామాడ్యఖజావిల్ ఖర్ ప్రగ్యయః తాశ్చవధ్వశ్చవ సీ(స్త్రీయఃతం కృష్ణం గ్రామాంత గామి నమితి భావః - నైశ్చ గామినమిత భావః-జ నైశ్చమూచ రైరలక్షి తాః వృతిభి సిరోహి = ఇత్యర్థః - చిరంవృతీనాంకంటకశాఖా వరణా నాముపరి ఉపరి త నావకా శెవ్యలోకి యక్-ఉపమాస్వభావోక్త్యా స్సంకరః! 'గెనా ఫ్రెష్వితి || సకృష్ణ గావ స్తిర్ణం త్వెష్విత సాష్టా నిగోస్థానాని- గొష్ఠంగో స్థానక మిత్యమర జనుపిస్థఇతిక ప్రత్యయః అం 58 అంబాంబ గూభూ మీ త్యాదినాషత్వం ప్లీషువా తాః సు • గోష్ఠీ సభాయామా పఇతివిశ్వః - కృతా కృతానిమండలాస నాని మండలా కా రెణోప వేశ నానియైస్తాన్ముహుః - సనాదం స్వీళాట్టహాసా రావసహితంయధాతధోక్షాయవల్లత ఉన్ఫ్లవమా నాణ - కపిశంమద్యం • కశ్యం మద్యంచమై రెయంక పిశంకపిశాయనమి తిహలాయుధః పిపాసతోముహుముక్ హుః పాతుమిచ్ఛతః - పిబ తెః సన్నం తాల్లటఃశ తరిశప్ - స్వ నాత్ర సఁ కీతః నె స్వ నామ సంకీతః నెభావితాత్మనః ప్రవతి తచిత్తాక్ కృష్ణ నామాని గాయత అత్య గా మెషుభ వాక్ గ్రామ్యా ఘోషజ నానిత్యథః గ్రామాద్యఖజా విలియ ప్రత్యయః అపశ్యదాలోకిత వాక్ స్వ భావో క్తిః|| పశ్యన్ని తి! ఏకాంత ధ్యై నాత్యం త ముగ్ధతయా అనవబుద్ధ విభమై రజ్ఞాత విలా సైకిఁతు ప్రసిధ్ధవ స్తార ఎవగుణ యెషాం తై రవిశా లై రిత్యథః - కృతా జై కొరపి సకృద్దశః నాత్ లబ్ధవిస్తారఫలై రపీత్యథఁ 8 - విలోచ నై ఇజ నాథి నాధం కృష్ణంపశ్యణ - వల్ల వీజ మో నా పొంగ నాజనః పితృష్ణ తాంతృప్తతాంగయయా భూయోభూయఃపశ్యన్నపి నాలం బుద్ధియు వా పేశ్యధః : - తృప్తి కారశాదశ: నెస త్యపితృ ప్తి కార్యాసుత్పత్తేర్వి శేషోక్తిః - సాకృష్ణ స్యమడన కూటిలానణ్యలక్ష్మీం వ్యంజయతీ! ప్రీ త్యేతే ! నియుక్తా వాపుపా దేవవ సంయతా - స్తనంధయం! పిబంతీల స్తనం యాస్వ త్సాక్* నాసికా స్తనయో ధ్మాణ థెటోరి' గెటః'శ్ ప్రత్యయః-ప్రత్యా వాత్స ల్యెనలిహతేజి హ్వయాస్వొడయంతీః రోహిణీగాE: * అజు: న్యమ్నా రోహిణీ స్యాదిత్యమరః -పయఃక్ష్మీరంజను మోగుభయెనజానుద్వ యెనపొరీందా ROC. 30 ·కా 80 -- టా స్సhi. జాసు మో?! పబ్లిక భుధా రాష్యంగో హితీ పంపశ్చిరన్ని ధ్యా ముహత పునాదు -17 8 2 3 || అభ్యా, కాగుతూ- తణు కొన్ని ధానహ స్తస్యపు రొదుడుకు 38 1 న గాజగ్గనాహు లకృత చారు నిర్వతీ ముచుథో రైక్షత నామతల్లి కామ్ || Goli సజొహిణాలయావదపాసితుంగ తాఃశుకాణ మృగైస్తావదుపద్రుత శ్రియాం బారి కాణామభితస్సమూకులాః సహా సమా లోక యతి స్మమోపికాః || 8 || వ్యా సేన్గుమస్యానపగాసతఃపు రాచలత్య సావిత్యుపకణ యన్న సౌ! గీతానిగా హనపాత్రీం-సారీ మాత్రీ పదాగయోరితివిశ్వ : నిగృహ్య సర్యు-వధిక ష్ణుధారా ధ్వనివధ - నశీలక్ష్మీ నా భారాశబ్ద యధాభ పతిత ధాదుహతః ప్రపూరయతః - దు "హిళిలటశ్మశరిశప్ దుహ్యాజీ అద్వికమణకత్వం- 778దుహంతీతి గోదుహఃగోదో హకాక్ • సత్సూద్వి షె త్యాదినాక్వప్ - సహరిశ్చరఁనిదధ్యో అవలోకయతిస్మ - నిధ్యానమవలోక సమితి వైజయంతీ-స్వభావోక్తి!!! ఆఖ్యాజ తంతి ఆ వ్యాజక డోర్టు - విషం ఖనాగచ్ఛత -అజేల టన్న త్రా శః గానం పొదబంధన బొమ - ఛానం రామ సంజానంపశూనాంపొదబంధన మిని వై జయంతీ - తదీర్యస్యత స్యనిధానహ స్తస్య దధుత తో దోగ్ధు మిచ్ఛతో బోగ్గురితి శేషః-దు హెషన్నం తాల్లటశ్న త్రా దేశ :-ఘత్వధ త్వె-పురో గ్రే భ్యాగ తోభి ముఖమాగతపూర్ణః స్తనపా నే త్వరచూణ సర్ణ మోతి బాలోవ తోయస్యా పొం- 'సద్యోజాత స్తుతణః క ఇత్యకురః - గవాఁవగా దైవజాత్ -హుంకృతి చారుహుగా కారమ నా హరణయ ధాతధా ని ర్యాం తీ3నిగః చ్ఛంతి-ఇణశ్శతరిజీప్ ఇణాయణా దేశః. ప్రశస్తాంగాంగోమతల్లి కాం • ప్రశంసావచ నై శ్వేతినిత్య స మాసః- మల్లి కామచర్చికా ప్ర కాండముగ్ధతల్ల జౌ ప్రశస్తవాచకాన్యమూనీ త్యమర: న ధోరరిమ ధుసూదనఃఐకుత ఈ క్షితవాక్-ఈథ తెర్లుజ్ • ఆడజాదీ నామి త్యాట్ *ఆట శ్వేతవృద్ధి-స్వ భావో 981 స98 || యావచ్చు కోక్ కీ రానపాసితుంని వారయితుంగ తాస్తావస్మృగైరు పవ్రుత యాముషvుత సంపదాఁజొహిణాంబ్రీ హిమ తాం * [హ్యాదిభ్య శ్చె ఇని ప్రత్యయః- కై = రికాణాండే త్రసమూహానా ) పున్నపుంసక యోర్వ ప్రః కేదారః కె. శ్రమ స్యతు - కై దారకంస్యాత్కై దార్యం ఒత్రం కై 'దారికంగశాఖ త్యషుర కవచిన శ్చేతిచ కారాత్ ఈ ప్రత్యయః - కృద్యోగాత్కర్మణిష ప్లీ. నాపి కాః నాప స్త్రీరభితఃసమాకులాఃవ్య గ్రా: ఉభయతః సమాకృష్యమా ణాస్మతీరిత్యస్థం- సహరిః సహా సమాలోకయతిస్మ - అత్ర సహాసావలోక న స్యవి శేషణగ త్యాసమాకులషదార్ధ హేతుక త్వా త్కా-వ్యలింగ భేదః! వ్యా సద్దుమితి 11 గోప్యాఃశాలి ్యః గౌరాది త్వాత్ జోష్-గీతానిఉప ka ·మాఘకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. ప్యాఃకలమం మృగవ్ర జాననూ నమ తీతిహరిర్వ్యలోకయత్ || 83 || లీలాచలత్ స్త్రీచరణారుణోత్పలస్థల త్తులా కూటిని స డ భామలః శౌరెరు పొనూపమ పా హరన్మనఃస్వ సొంత రాదున్మద సార సారవ ?|| 881 ఉచ్చైగణ తొముసలి తాంగరీ యసింత దాతిదూ రాదపిత స్యగచ్ఛతః | ఏ కే సమూహుర్బల రేణు సంహతీంశీరో భిరాజ్ఞామప రెమహీభృతః || 8 X | ప్రాయెణనీ చానపి మెది నీభృతో జనస్స మే నై 83 కణ యశ్శృణ్వ అసౌమృగ వ్రజః-అసౌ మోపి అస్మా స్వ్యా సుంనివారయి తుంఅవధానతోగీ తై కా ర్యాత్ -పురాచలతిచలిష్యతి • యావత్పు రాని పాత యోల డిలిభవిష్యద ధేజ లట్ -ఇతృంమ త్వెతి శేషః కలమంశాలివి శేషం - నా త్తిసఖాదతిసూనం-ఇష్టంతర్కయన్నితి శేషః హరిర్వ్యలోక యల్ - అత్రమృగా ణాంకలమఖాదసనివృత్తేగీ తాసక్తినిమి త్తాయా స్తదాకణ న సుఖభంగ హెతు కత్వము ₹క్యు తె!! లీ అతి || అనుగ తాఆపఃయేషు తెఅనూపొఃజల ప్రాయ దేశాః జల ప్రాయ మనూపం స్యాశ్పు • సిక చ్ఛ స్తధావిధ ఇత్యమరః • ప్రాదిభ్యోధాతుజగ్యబహు బీహీశ్చోత్తరపదలోపశ్చ * ఋక్సూరి త్యాది నాసమా సొంతః • ఊద మో దేశ ఇత్యూ కారః- తేషాం సమీ పేఉ పొనూపం- సమీ పార్టెవ్యయీభావః లీలయాచ లతీచంచ లెయెస్త్రీయాశ్చరణె అరుణోత్ప లెరక్తాత్ప లెఇవతయోః - స్థలం’్య యాతులా మోట్యానూపు రౌ - పొదాంగదంతులాకోటిర్మంజీరోనూ పురొస్త్రి యామిత్య నరః - తయోర్నినాద్కవ మోములోవ ధురః ఉన్మదసార సొరవఃమ త్తహంసకూజితం చ క్రాంగస్సారసోహం సఇతిశబ్ధాణం -శౌరెర్మనఃస్వనాం తరాదపాహరత్ - అత్ర మనోహరణ స్య లీలె త్యాదివి శేషణార్థ హేతుక త్వా దుపమా సంకీణణంకావ్యలింగమ్ || ఉచ్చైరితిగత దాతస్మిణ సమయె అతిదూ రాగ్గచ్ఛతో పిత స్యహ రేః సంబంధి నీము చ్చైగణ తామత్యూష్వ కాముణ్ణి తాల అన్య త్రో ధ్వలో కేవ్వపివ్యాస్త్రాల స్టలి తామభంగురాంసత్యాంచగరీయసీమతిమహతీం పూజ్యాంచబల రేణు సం హతిం సేనారజస్సంఘాతం ఎ కేక తిపయెమహీభృతఃపర్వ తాః ఆజ్ఞాంశాసనం - అప రెమహీభృతొ రాజానశ్చ శిరోభిః శిఖ రైశ్మీ షైశ్చ సమూహుః సవ్యగ్వ హంతిస్మ-వ హీలి:టి మెర్టుసి* వచి స్వపీ త్యాదినాసం ప్రసారణం అత్రహరిమ హిమవణ? నాయాముభ యెషామపి మహీభృతాం ప్రకృతత్వా ల్కెవలప్రకృ తాస్పదాతుల్య యోగి తాశ్లేష ప్రతిభో శాపి తా చేతి సంకర!!! ప్రాయెణేతి! ప్రొయేణ ప్రాచుర్యజనీబాగా శుబ్దానిపి మెదినీభృతో డ్రీ" జుమోలోకః స మెనసుగ మెనపథామాగే, వాధిరోహతి సొమురా రె: సెనో 8.

·పంథానః ద్వాదశ స్సరం.. పపథాధిరోహతి! సేనాము రారేఃపథఏవసాపు నమూహానుహీ ద్రాక్పరితోధ్య రోహయత్ || 8k || దం తొ గ్ర నిర్భిన్న పయోదమున్ముఖాఃశీలోచ్చయా నారు హుమః హీయసః! తిర్యక్కటవిమగాంబునిమ్ను గావిపూర్యమాణ శ్రవణో దరంది. పొః|| 82|| |్చ్యతన్మ దాంభఃకణ కేన కేనచిజ్జనస్యజీమూతకదంబక ద్య తా! నాగేననా గేనగనీయసొచ్చ కై రరోధిపం ధాః పృధుదంత శాలినా 18yrillభగ్న శ్రుమాశ్చక్రురిత. ఆశ్చక్రురిత స్తతోదిశః సముల్ల సత్కే-తనకాన నాకులాః పిజె ద్రిపృష్ణా స్త పునఃపధోమాగాణ నెవమహామహీ - మహాద్రీ కా పరితోధ్య రొహయత్ లో కేహి సతికుణే ధ్వని తెన శైలాధిరోహణ సంభవః. "సేనాయాః సర్వపవాతి రేకిణ్యాఅభూత పూర్వా:పర స్సహ స్వారోహణేన ప్రవతి నా ఇత్యర్థ రొహ తేగః త్యథః త్వాత్ • గతిబుద్ధి త్యాది నాప ధామణిక త ణం శోక మజత్వం-మహీంధరంతీతిమహీ - మూలవిభుజాది త్వాత్క - అత్ర సేనాయాః పధాం శైలాధిరొహణే మోపమా నాత్ జనాధాధిక్యక థనాడ్వ ్యతి "రే కాలంకారః!! దంతా రెతి || ద్వాభ్యాంపి బంతితిద్వి పొగజాపి • సుపీతియోగవిభాగాత్క- ప్రత్యయః ఉన్ముఖా ఉన్నమితముఖాః సంతః. దంతారౌ ర్నిర్ఛిన్నా విదారి తాఃప యోధ్యాశృంగగతాయస్మీ కమఠణితద్యధాత థా తిర్యగూధ్వజముఖ త్వ రశ్చీనంయథాతధాక టేభ్యః-ప్లవం తేకురంతీతిక టఫ్లావినీభి ర్మ దొంబు నిన్నగా భిమణదజల ప్రవా హైర్విపూర్యమాణాని శ్రవణోద రాణి శ్రోత్ర వివరాణి య స్మి కర్మణితద్య ధాత థామహేయ సోమహత్తరాణశీలొచ్చయాణ శైలా? రురుహుః- స్వభావోక్తి:|| మ్యేత దితి 1ళ్యోతంతఃకురంతోమ దాంభఃకణాయస్య తెన - శైషిక కి ప్ ప్రత్యయః-జీమూతక దంబక స్యేవచ్యుతిర్యస్య తెన- పృథు థ్యాందంతా భ్యాంగా లత ఇతిత చ్ఛాలి నా-గరీయసాగురుత రేణోచ్చ కైరున్న తెన. కేనచి న్నా "గేసగ జేన జన స్యపంధాఃమాగః :అరొధిరుద్ధఃనగచ్ఛతతి అ గే నాచ లెనతు నారొధినరుద్ధః - - - - త్తమాతంగస్యదు రా సద త్వాచ్ఛైలవదనతిక్రమణీయ త్వాదితి భావః-అతఎవో పమా నాదగా దుప మెయస్య నాగస్యాధి క్యాడ్వ ్యతి రేక : 1 భగ్మెతీ !! దంతి మోగజు ఇత స్తతో భగ్న శ్రుమాః-స్వభగ్నాఖిలవృకు:- దిశఃసముల్ల సద్భిః కేత నై రేవ కాననై రాళులా? సంకీణాశ్చక్రుః. తధాతర సొ బ లెనపిష్టానిఛూణికా తానిల నిఅ ద్రిపృష్టానియాసుతాఃభువోభూమీ!. చలద్భిర్నిజా, గై రెవాచ లై దుః గళామాఃదుఛపాశ్చక్రుః - అత్ర కెత నెష్వం గేషుచ కాన నాచలత్వ రూపణా ద్రూపకాలంకారః, తెనగజూ నాంపురాతన సృష్టిసంహా రెణ రం శో ·కరూ హసురా సా - సవ్యాఖ్యాత రసొచదంతిసశ్చలన్ని జాంగా చలము గణ మారన || 8F || ఆలోక యామా సహరి మః హీధ రానధి శ్రయంతీగణజు తె%షగశ్శతాః| ఉత్పాశవాత ప్రతికూలమోతినీ గుపత్య కాఖ్యాబృహుశ్శిలా ఇనం || శైలా లోహభ్యసనాథ కోర్టు రై సయో ధ రై రొమలకీవ నాశ్రీ'తాః! ంపర్య తంగ ప్రసుజుశ్చనాయి రెవికాసం స్మారితని భ్ర మెకు 8 || 01 సౌమజ్ఞ సునీల్యక లోచ నే సకృత క్షణమ్ము గేంబ్రేణసుషు ప్సునాపునః | సైన్యాన్నయాశు సడు యాపి వివ్య థెకథ సురాజభవమన్య ధాథ Smarami 8F D Mo సృష్ట్యంతర స్రవత కూప 3 లో మోత్తరం సానుధ్య గహ్యశణశ్యలంకారె ణవ స్తుధ్వని! ఆలోక యాచూసె || హరిచం హీథరాణ గిరీన్ - అశ్రయుఁతీరధిరోహ తః - పరశ్శతాఃళ తాత్పరాః- అసంఖ్యాంవ్యర్థః పరశ్శతా ద్యాస్తే షాంపరా సంఖ్యాశ తాది కాదిత్యషురః | పంచమితి యోగ విభా గత్సమా సః రాజదం తా ది త్వాదుప సజం నస్యాపిశతశబ్దస్యపరనిపాతః- పౌరస్కరాది త్వాళ్సు డాగమః గజతాఃగజు సమూహాక్ *గజాచ్చేతివ క్తవ్యమితి సొమూహికస్తల్ ప్రత్యయః ఊ పత్య కాభ్యజ సన్నభూమిభ్యః - ఉసత్య కా డ్రెరాసన్నా భూమురిత్యమూ ఉపొ ఉభ్యాంత్యక న్నాసన్నారూఢయోరిత్యకళా ప్రత్యయః- ఉత్పాత వా తెన. ప్రతి కూలంతీపతంతెత త్పాతి నీరూధ్వణంగా మినీగీత్యర్ధః - బృహతీఃశిలా ఇ వెత్యు శ్పై UT- ఆలోకయామా స-లోకృగశణ నఇతిథాతోలిక్ట్ !! శై అతి!! శైలాధిరోహాభ్యస నెనపర్వతారోహణా భ్యా సేనాధి హెద్దు రైర త్యున్న వైసయోధరైః స్తనైరుపల. T8 ఆమలకీన నా శ్రీ తాః - ధా శ్రీవనగ తా:పర్వతోని వాసోయెషాం తేపర్వ తీయాణిరాతాదయః • పర్వ తొచ్ఛ ఇచ్ఛ ప్రత్యయః. తేషాం ప్రమదాః.వికా సెనవిస్మయకృతవిస్తా రణవిసారి తాః సైని త్యెనవివరిః తాః విభ్రమావిలాసా యెషాంతా నీ క్షణానియా సొంతాస్తథాస త్యః - తంహరించచాయి రెదదృశుః - చాయృ పూజాని మనయోరితి ధాతోఃక తః రిలీట్ -నిశామనందశజనం నిరుపద్యపినిశామయ తెలితిదశః నపర్యాయేషుభ టమల్ల 8-ఏ తెనహ రెలోకోత్తరలావణ్యం వ్యజ్యత ఇతి - వ స్తునావస్తుధ్వని - స్వ భావోక్తివృత్త్యను ప్రాసయోః సం సృష్టి : ! సావజ్ఞ మితి|| సావజ్ఞంసా నాదరంయ ధాతధావిలోచ నె సకృదెక వారం • ఎ కస్య సకృచ్చెతి సకృద థె? నిహతః కుణమున్మీల్యోన్మిష్యపునఃసుషుప్పు నా స్వప్తు మిచ్చునా - స్వ పెః సన్మంతాడు ప్రత్యయ-రు కవి దేత్యాది నా సనఃకి త్వాత్ 4వ చి స్వపీ త్యాది నాసం ప్రసారణం మృగెం దైణసిం హెనసమయా సమీ పేజ సమ యానిక సాశ భౌసొమీ ప్యే పరికీతి? తా వితి సజ్జనః - యాతోగచ్ఛతోసి - యా తె 20 ·గరగా జ్వాదం సురకు వా!! 1.9 ||ఉ ద ధూళి తను హీరుహాం ధ్వజైజః నౌఘగుడొద్దత సింధుకంహ సామ్ | నాగై 50& ప్రశ్నహా శిలంముహుబr లంబభూనో పరిశ్రన్మహీభృతామ్ | 251శ రారు మూ - ధుజాల కె. రౌ, ణే,JX. కషశ్వాధూని తె| కుద్రాభి రక్షుద్ర తరాచీగ కులం పడశ్వమా నెనజ నెనరు , వె! 17| నీ తెపలాశిన్యుచి తెగ వీరవర్గజాంత కెనాం సమృధాంతకషంగా 125 చెరురాత్మానం వాపరండు ణాత్ 00 ల: టః - శ శ్రాదేశః - సైన్యా క్సేనారః* బీ లొ ఛా నాంభయ హెతురిత్య సాదానత్వం - సవివ్య ఔసబి7 - వ్యం భయసంచల నయో రితీధాతో భా వెలి ట్-అథవాత ధా హీత్యథః :- అన్యధా భీత తె ఆ త్వెనకవం సురా జంభవంసుఖేన రాజా భూయ తె-నక థమ పీత్యథఁ : - "రాజా చాయంమృగాణామితి భావః• కతృణ కర్మ ణోశ్చభూకృతి కి తణరిషడా గౌ చోపప దెభవ తెః ఖల్ ప్రత్యయెనలో పము మాగమౌ - అధాకాంతరన్యాసః | ఉత్సె థెతె || నా గైరణ జై గధిషి పా స్తిర స్మృతామహాశిలా యెనకడ్బలం సె న్యంధ్య జైరు తెథెనౌన్న త్యే సనిధ్ధూ ఆ అవగణికాం మీరు మీ యెషు తెషాం • ఉత్స ధశ్చొఛయశ్చ స ఇత్యమరః - జనౌ స్మైరుద్ధం ప్ర తీబద్ధముద్ధతము శ్వా లంసింధురం హెనదీ వె నాయెషాల చుహీభృతాః పర్వ తా నాంఉపరిముహు బడా భూవమాగఢవశాగ్భూయసోభూధ రాన్ముహురాగురో జాత్యథః :-హయా ఘరుద్దేశి పా లెహయా మొన ఘోటక సమూ హెనరుద్ధమి త్యాది పూర్వవత్ - తావరోహణవచుక్కషణ శ్చోపరిభావవి శేషణ వైభవాత్ ప్రతీయ తెఇతి తద భౌగె మోపరి భావస్య బలభూధరవి శేషణ పదాథః హెతుక త్వాచ్ఫెష ప్రతిభో జ్ఞాపిశః కావ్య లింగవి శేషః!! శబ్రాయమాణఃతి!!తరౌవృమశ్మశ్రూయచూ శ్మశ్రువ దాచరతీతద్వల్లంబమా నఇత్యర్థః :-ఉపమాలంకారః.శ్మశ్రుశబ్లాదాచారక్యజం తెల్లటశ్శాసజా దేశః అకృ త్సార్వధాతుకయోదీజా ఘః:-మధుజాల మద్రపట లెగండుకపోలం కష తాత రు స్కంధేక ండూయమా నెసగ జేసవిధూని లేక లపి తెసతి- ధూణ్యం తాత్కర్మ ణి క్తః * ధూ ప్రీ షోనుః గ్వ క్షవ్య ఇత్ ను గాగమః - అకు ద్రతరాభిరతి స్థూలాభిఃకు ద్రాభిః సరఘాభిః • కు ద్రావ్యం గా నటీ వైశ్యాసరంహకంటకా రి కెత్యమరః - విదశ్యమా నేనచంచుభిస్తుద్యమ నెసజ సేన సమాకులంవ్య గ్రంయ ధాత 'ధాదు ద్రు, వెపలాయితం భాపెలిన్ స్వభావో గుర్తోపమాసం సృష్టా !! నీత ఇతి || ఉచి తెపరిచి తెపళాశిని వ్రు మె • పలాశీ వ్రుద్రు మాగమా ఇత్యమ రః , శరీరవత్ పూర్వశరీరణన • తత్రత స్యె వెతివతి ప్రత్యయః - అదాంతకర్మ ణాదురాణంతవ్యాపా రేణగణాంతక ఇ వెతి ఉపమిత సమాసః - సాహచర్యా 23 ·మాఘకా వ్యే - సవ్యాఖ్యానే క్షమారుహం దేహ మివప్ల వంగమాః || XX || ప్రహ్వానతీవక్వచి దుగ్ధతి శ్రితః క్వచిత కాశానథ గహ్వరానపి | సామ్యాద పేతానికి వాహినీహ రెస్తదా తెచ క్రామగిరీ గురూనపి || XL ! సవ్యా 1వ త్యా పరితోపధాన్యపి స్వ సేన యా సర్వపథీనయానయా అంభోభిరుల్లంఘితతుంగరోధ సః ప్రతీప నామ్నీఃకు త్ తెనగజాంత కె నాంతం నాశంనీ తెగమి తె సతిష్ఠ వైగచ్ఛంతతిప్లవంగ మైశిక పి భిః • గమే శ్చేతిఖణ్ ప్రత్యయెముమాగమః - ఆత్మా నా జీవాల వాపరం వృక్ష మారురుహుఃఅపరం దేహమివకుణాత్' 'సం చెరుః సంప్ర విచౌత్యథఃః - అనే కెవశబ్దావాక్యధోః పమాసొచశరీరవదితి తద్ధితగతా-అన్యత్ర సమాసగ తెలిసం కరు|| ప్రహ్వానితా! క్వచిదపీవనీ తాంతం- ప్రహ్వా ప్రవో అన్య తానుకూలాక్ క్వచి చుద్ధతింశ్రయంతీశ్యుద్ధతి శ్రితఃఔన్నత్య భాజఔద్ధత్య భాజశ్చ-శ్రయ తెః - క్విప్ తుక్ - క్వచిత కాశానసం కటానగూఢవృత్తంశ్చ . క్వచిదతిగహ్వరానపీ - అ పిశ్చాధైః - అప్ర వేశాః - అన్యత్ర గూఢాంశ్చ - ఇతజ్ఞం సామ్యాడ పే తాకోవి షమరూపాన్విషమవృత్తంశ్చ - అతఏవగురూక్ - మహతోపి పూజ్యానపి గిరీం స్తథాహ రెవాణ హినీ సెనా అతిచ కొమా మాతీత్యగ తా ఉల్లంఘి తాచ గురోర వ్యవలి ప్తస్య కార్యా కార్యమజానతః ఉత్పథం ప్రతిపన్న స్యపరి త్యాగావిధీయతే ఇతి స్మరణాదితి భావః - గురూణామప్యతిక్రమణ ఆవిరో ధోపి శబ్దఃసచో కవైషమ్య దొష్ఫోట నేనపరిహృతః తివిరోధాభాసోలం కారః - సచగురూనితివాక్య ప్రతీ యమానయోర భేదాధ్యవసాయాదితి శ్లేషమూలాతిశయోక్త్యుత్థాపితంతి సం * XE సఇతి || సహరిఃపరితః సమం చౌదపఠాన్యమాగాణనపి • పదొవిభా షెతిని షెధవి కల్పాత్ "ఋక్పూరి త్యాది నాసమాసొంతః-అపథంనపుంసక మితి నపుంసకత్వం, వ్యా ప్తవ వ్యాసర్వా పథొవ్యాప్నోతీతి సర్వ పధీ నా* 'తత్సర్వా దేరి త్యాది నాఖ ప్రత్యయః-తయా సర్వపధీనయా అనయా స్వ సేనయానిమి త్తైన అంభోభిరుల్లం మీ తానియుగ పదఖిల సెనా ప్రవెశేన ప్ర తీపగమ నాదుపర్యాకాంతానితుంగరో ధాంసియా సొంతాః - నిమ్నంగచ్ఛంతీతినిన్న గానద్యః - తాః ప్రతీప నాన్నా! కురు తెస్మ , ప్రతిగ తాఉత్తానగాఆపోయాసాంతాఃప్రతీపొః *ఋక్పూరిత్యా దినాసమా సొంతః • ద్వ్యంతరుపస భైభ్యోప ఈదితీ కారః - ప్రతీపొఇతి నామ యాసాంతాః అథవా ప్రతీపనిమ్నగా నాం విరుద్ధం నామ ఉ త్తానగా అతి నామ ధే యంయా సాంతాః ప్రతీప నామ్నీః • అనఉపధాలోపి మోన్యతరస్యామితిజీప్ - తా స్తధా చకా రెత్యథ:: అత్రనిమ్నగా నాంప్ర తీపనామా సంబం ధైపితత్సంబం ధో కేర సంబుధసంబంధమపాతిశయో !!!! - ·ద్వాదశ స్సగణం కు తెస్మనిన్నగాః || va || యావద్వ్యగాహంతనదంతి నాంఘటాస్తురంగమై స్తావచుదీరి 3ంఖు రై !! & ప్త సమీరై స్పరి తాంపురఃపతజ్జలాన్య నై షీ డ్ర జఎవపం కశామ్ || X 7 || రంతుం క్షతో శ్రుంగనితంబభూమ యో మహువ్రణం జంతః ప్రము దంమదోద్ద తాః ! పంకంకరా పొకృత శై ఇలాంశుకాః సముద్ర గాణాముద పాద యన్ని భాః || XF || రుగ్లోరురోధః పరిపూరి తాంభ సః సమస్థలీకృత్యపురాతన యావదితి || దంతి నాంఘటాగజ వ్రజాః జలానియావన్నవ్య గౌహంతనవ్య లోడయక్-తావ త్తురంగ మైకక తృణభిఃఖురై ఇక రతైః ఉదీరితం ఉజ్ఞాపితం- అధ సమీ రైఃమారుతై :& పంపికీణ్యం - అతఎవపు రొగజ ప్ర వేశా తాగేవ పర ద్ర జోభూ రెణు రెవసరి తాంజలానిపఁక తామునై షీన్నినాయ - నయ తెద్విణ కమః కాత్ లుజ్ సిచివృద్ధిః- అ త్రో పిసరి తాంపంక ఆ క త్వాసంబంధోపి సంబంధౌ పూ ర్వవదశయోక్తి! రంతుమితి || రంతుం క్రీడితుండు తో ఎక త్ర విషా శైరస్య త్ర నభైశ్చవీడళీతాః ఉత్తుంగా నితంబభూమ యోగధోభాగాః శ్రోణి భాగాశ్చయై - నితఁ బొబి ధసిస్కంధేశిఖ రెపిక టీత టే అతివిశ్వః ముహుః ప్రమదంహషణం వ్రజంతః - మ దెనదా నెనద పేణబొడతాః- క రైహణ సైర పాకృతాని శైవలాని అంశు కానీవ శైవలానీ వాంశు కానియై సేవా భాఃసము ద్రంగచ్ఛంతీతి సముద్ర గాణాంసముద్ర పత్నీ నాంనదీ సొం*ఎ కాజు తరపదెణఇతిణత్వం-పంథంకర్దమం- కల్మషంచొదపా దయశ్-పం స్త్రీ కద్ద మైనసోరితివిశ్వ:-య ధామదోద్ధతాఃపరాంగనా నాందో షము త్పాదయంతి తద్వ దితి భావః-అత్ర ప్రస్తు తెభవి శేషణాద ప్రస్తుత స్త్రీ సంగ్ర హణసాహసిక ప్ర తీ తేః సమాస్మోక్తిః-సాచపంక యోర భేదాధ్యవసాయాదితి శ్లే షమూలాతిశయోక్త్యుజ్ఞాపి తేతి సంకరః | రుద్గీతి || ఇ భాగజా రుచౌరురుభిమణ హద్భీరోధాభి స్త. పరిపూరి తాంభసో మృతై పశోషీ తజలా ఇత్యర్థః - పురాభవాఃపురాతనీః • సాయంచిరమి త్యాది నాట్యు ప్రత్యయః-తు డాగమశ్చ *టి ధ్రాణ త్యాది నా జీప్ - నదీ: సమస్థలీకృత్య సమస్థలానికృత్వా మదాంబు భిః స్వ మదోదకై : కూలంకషంతతికూలంకషాః . సర్వకూలాభ్రకరీ షెషుక షితిఖశ్ ప్రత్యయః - తే ఓ ఘాః ప్ర వాహాయాసాం తాఃఉభయకూల ప్ర వాహిన్యోపరా అన్యాః సరితః తథాపూర్వవత్ ప్రవతః యాహూసుః ప్రవాహయామాస్కుఎ తేనగజు సంపత్తిరుక్తా - అత్ర నదీ నాంసమ స్థల త్వా సంబం దెపి మదాంబూనాంచసరి త్వా సంబం షాపి తత్సంబంధౌ కెరతిశ యోక్తిరితి సజాతీయ సంకరః! F ·నను " వ్య - నా ''నే. దీః ! కూలంకి పౌహస్సరీత భావ ప్రవ- యా మూస . ఆ ధాబు !!! ఓ0 || ప ద్వైరనన్వీతవభూ సుఖస్యం, రు', ' గత రు" అని ఆజమ్ | దూ రెభవ భోజబ్యగ వచ్చి ఆ "ప? • • + 7 : A A AA - గాః|| 20 || స్ని గాంజన శ్యామతనూభిరున్న ఈ తలలో 3 01:54 కు బ: ! సె నాసుభా దళిత సౌధ సంపదా స్ర 19 JJ నా పర భాగముపహా || 19 || ప్రొ సాద శో భాతిశయాళుభి పధి ప్రభో నివాసా పట వెళ్ళ బ భుః | నూనం సహా నెన వియోగపిళ్ల బాపురఃపుగ శ్రీ రపినిర్యయాన దా|| -3 || ఉమ్మణ ద్వి సానాం..గువం పరితే|| ప ద్వైరసన్నీ " అ చూస్తావధూము: ముఖద్యుత్ శ్రీర్యాభిస్తాః ధూముఖ జితపద్మా ఇశ్యర్థఃఆ న్వీ కేఈజ్ గ విశిధాతోళిక = ? కాంగం హం సైరాతప త్ర జాంఛ త్రజ న్యాం క్రియం సగ 79 ఆగ తా :-ఆతపత్ర జినహం స శ్రీ కొణత్యర్ధని మ్నగానద్యః శిలోపమా లవు తీశాః - శీలా సొగ్యమతి కాం గౌ గజాయస్మీ స్యగచ్ఛత భోజబల స్య యాదవ సైన్య స్మృదుల రెధవజ్ - అతివ్యవహితాజా 'తా ఇత్యథః : అపకృష్టాఇతి చగవ్య తే తద భేదాధ్యవ సొయె సై వనిష్నగా నాం దూరీ భవనస్య తద్వి శేషణపదాథం హెతుక ర్వాత్ - శేషమూలాతిశయోక్తిసము జ్ఞాపితః కావ్య లింగ భేదః|| స్ని ధౌతి | సిద్ధాంజననిన శ్యామాభి స్తనూభిరున్న తై ఇక గణాంకదంబకై నిః రంతరాలా నీరంధ్రాసా' సెనా సుధయా లెపనవి శేషేణళి తా' ధుళి తాఃసౌధ సంపదోయాసాంతాసా) * లెపల్లె దెగ్ము తేసు షా* వై జుయులతీ - బహూనాంపు గాంపురీణాంపర భాగం విప్రకృష్ట దేశమపడూరవ తీత్యగ తేత్యభణః - వ”: త - షణశ్చపర భాగః తోటి భేదాధ్యవసాయ నవక భాగ ప్రాపౌట శేషణగ త్యాశ్యా మకరిక దంబక నై రంతర్య స్య హేతు త్వాత్పూర్వవత్కావ్యలి::గ భౌడ 8 || ప్రాసాదే పథమా ?- ప్రబొకృష్ణ "స్యనివాసాః సెనాని వెశాః - ప్రొ సోదశోభయాఅతే క ర తుభిరసు శాయ : * ఆళు విశీజ్ గ్రహణంకతణ వ్యమి త్యాళుచ్ ప్రత్యకు దారు 8 - పట వెళ్ళభిః పటగ్యం 'బగా భుః , 'తేనో తేక్య తేతదా ద్వార కాని గ్యాణ ల నెసకృ ష్ణన సహవియోగః బావిగహ భీరుః - పుర శ్రీ 'ద్వారకా నగరలక్మ్మగిసి ఫరో సిర్యయా నిగః నూను. ద్వారకాతో నభి గ్యం తె అస్యని నాసాః శోభమున భావః || వ ష్మేణ ®ll? డ'గా నామాసుంఘువొణగల తాస్రవతా 'షు దొద కె నద్రవెషు డ్రు మస్క ధేషునిఖీయ తంతా న్నిలాయిస స్తన్ని వాసినః ఉచ్చ వై వి£ రువంతః కూజంతోళయద్విపానాం సేనాగజానాంవద్మణ ప్రమాణం-వస్మ- దేహప్రమా యోరిత్యమరః-వ నెచ రేభ్యః కి రా తేభ్యః- చిరకూ చచరెణయంతోగి జాణ ·29 ఓ8 ద్వాదశ స్వగః, శచ్చకైర్వ నెచ రెభ్యశ్చిమమా చచరెగఃడ స్థలాఘవఃగళన్మదోదక ద్రవ ద్రు మస్కంధనిలాయి నాశినః||28|| ఆయామవద్భిఃకరిణాంఘటాశ తై రధఃకృతా టాలకపణి రుచ్చకై : 1 రూ ష్యైజిక్ తోదర గృహాణి సాచమూ రతీత్యభూ యాంసపు రాణ్యవతః త!! (X || ఉద్ధూతము చై ధ్వం జినీభిరంశుభి: ప్రత పమ భ్యణః తయాపివ స్వతః| ఆహ్లాదికల్హార సమీరణాహ తేపురఃపపాతాంభసియా ము నేరజ !!2!!యామమః భానో స్తనయాపిశీత లై 8 స్వ సొయమస్యాపిజనస్య త్యాఖ్యాతవం ఇత్యధఃః - గజవష్మాణ నుమా ప కెష్వళిషువి రావయోగా కాగా దాఖ్యా నము ₹ క్యు తె - వ్యంజకా ప్రయో గార్గమ్యా ! ఆయామె తి!ఆయా మోదైష్యుణ సో స్తియేషాంతద్వద్భిరాయ వైరిత్యథణః కరిణాంసంబంధిభిషణ టాశ తైవ్యూహశ తైః *కరిణాంఘటనాఘ టెత్యమరః అధఃకృతా స్తిరస్కృతా అట్టాలకప జుయో అట్ట శ్రేణ్యాయయాసా*అట్టశ్చా ట్టాలకఃస్మృతఇతి వైజయంతీ-సొచమూరుచ్చకైరున్న తైః- చూ ష్యైఃపటమం ట పై ః - జి తాన్యుద రాణిగృహాణియేషాం తానిభూయాంసపు రాణి అతి త్యాస తణత - అతి శ్రవ్యగ తెత్యథఃః - శోభయాఅతిశయ్యస్థి తెతిచగవ్య తె - తద భై దాధ్యవసాయెన శ్లేషమూలాతిశయోక్త్యుజ్ఞాపితం పూర్వవత్ పదాథం హితు కంకావ్య లింగమ్ || అథహరి సెనాకాళిందీం ప్రత్యా సెదుషీ త్యాహ! ఉద్ధూతమితి | ధ్వజినీభిః సెనాభిరుచ్చేరుధ్ధూతం ఊధ్వణ & పంఅతఏవఅభ్యణః తయాంతికతయా* పకం శాంతికాభ్యశ్యాత్యమరః-వివ స్వతోంశుభిః ప్రత ప్తమి వేశ్యర్థః అతపవవ్యం 'ప్రయోగాధ మ్యో - ఆహ్లాదిన అహ్లాదకాయే కల్హార సమీ రణాః సౌగంధిక మారుతాః • సౌగంథికంతుకర్తారమిత్యమరః - తైరాహ తెకంపి తె యాము నెయమునా సంబంభిన్యంభ సిఫురో గ్రెరమోధూళిపపాత - సంతప్తా హిసం తాపమ సహమానాః పురోధావిత్వాక్వచనశిశి రెపయసిపతం తీతి భావః! జకా ·28 మామకావ్యే - సవ్యాఖ్యానే. జీవ నై : కృష్ణాపిశుద్ధేర ధికంవిధాతృభిర్విహ తుమంహాం జులై 8పటీయ సీ!!!2!! యస్యామహానీలత టీరివద్రు తాః ప్రయాంతిపే త్వా హిమపిండపాండవః | కాళీర పస్తాభిరి వానురంజి తాఃక్షణేనభిన్నాం జనవణణ తాంఘనాః || 40 | వ్యక్తంబలీ యాన్యది హేతు రాగమాదపూరయ త్సాజలధిన్న జూహ్నవీ! గంగౌఘ నిర్భత్సింత ఆథచతుభిః ర్యము నాంవణ యతి !! యె యె త్యాదియాయ యమునా - ఘమణ భా నోరుషాంశో స్తనయాపి సతీ-శీతలై ఆపిర్విరో థె-సచోట్రోపొడాసక స్య శై త్యా నుపప తేరితి భావః-యమస్యాంతక స్య స్పసాపిజన స్యజీవ నైరుజ్జీవ కై : - అ త్రా ష్యె మోదరాణాంభిన్న క్రియానుపప విరోధః • కాళిందీ సూర్యతనయా యము నాశమన స్వ సేత్యుభయ త్రాప్యమరః కించకృష్ణాకృష్ణ వణావలి నాచ తధాపిశువై మల్య స్యాధికం - విధాతృభిః సంపాదకై జలైరంహాంసి పొ పొనివిహంతుంపటీయసీసమథః తదా " అయము సౌతజ్జలగత త్వెననిదిజుష్ట యోగ ప్యాష్ణ్యశైత్యయోరంతకత్వోజ్జీవక త్వయోమాణ లీన్య శోధకత్వయో రవయ వావయవి నార భేదవివశ యాసామా నాధీకరణ్యాద్విరోధః- తస్యాభగ ధఠ్యాః కాళింద్యా ఆలౌకిక మహిమ త్వె నాభిసత్వాత్ నిరోధాభాపోలంకారః- సచ క్రమాత్ గుణయోః క్రియయోఃసణ క్రియయో శ్చెతి త్రివిధోపి సం సృష్ట, తృతీయఃకృ ప్లేతి శ్లేష ప్రతిభొజ్ఞాపితజ్ఞతా సంజెపః!! యస్యా ఇతి | హిమపిండ తాండవో హిమసంఘశుఠా మనా మెమ్యాపుతా ద్రవీకృతాఃమహానీలత టీ: ఇంద్రనీల స్థలా నీవ - కాళీ కృష్ణ వణాళిః - జానపదే త్యాది వాణీప్ - యస్యా: కాళిం డ్యాః-ఆపఃప్ త్వాతాభిఃపీతాభిరర్ఫి కనురంజి తా ఇవక్షణేనభిన్నాంజనవణ తాం స్నేహమృదితకజ్జల సవణ తాం - ప్రయాంతి అతీతటీరి వాసురంజి తొకి వెతిచో భ్యాం సంకీణ్యం - ఘనా నామం జనోపమెతి సంగ్రహ వ్యక్తమితి! హేతుర్యు కీరనుమా సమితీయావత్ - ఆగమార్గం గాసొగర ఓ..

·బలాంబురా ద్వాదశ స్సగణం. శంభుకంధరా సవణ మణr:కథమన్యధాస్యతత్ || LF || అభ్యుద్యతస్య కమి తుంజు వేన గాంతమాలనీలానిత రాంధృతాయి! సీమెవసాతస్యపురఃక్షణంబభౌ - శమఃహతో మహాపగా || 2 el'లో లై రరి త్రైశ్చరశై రివాళితోజువా దజంతీభిరసౌసరిజ్జనైః! సౌభిః ప్ర తే రెపరితఃప్లవోదిత మీ నిమిలల్ల లనావ పూరణీ త్యాగమ ప్రమాణోత్ - బలీయాన్యది ప్రబల శ్బెత్ సొయము నాజలధిమ పూరయత్ - జ హె్నూరపత్యం స్త్రీ జాహ్నవీగంగా నాపూరయత్ - వ్యక్తం సత్యమిక్యు ③7 - కుతః అన్యధావిపయః యె అస్యజుల ధేశితత్ప్రసిద్ధమల్లో భః* అంబ్రాణస్తోయపానీయెత్యచురః-గాం గేనగంగా సంబంధినా ఓ మొనప్ర వా హేననిభజిత్స తాయాః తజి తాయాఃశంభుకంధ రాయా: హరకంఠస్య 'సవణం సమానవణకాంకృష్ణ వణః DF మిత్యథ:* జాతిజనపదే త్యాది నాసమా సభావః - అన్య భౌగంగౌఘస్య ధావళ్యాధ్ధవళ మెవస్యాత్-తథాచ గ్రావప్లవస వాక్యన దాగ మోప్యన్యధా నెయఇతిక వెరాశయః!! అభీతి||తమాలవత్ తమాలవృక్షవత్ నీలాకృష్ణానిత గాంధృ తొయతిర త్యాయ తాసామహాపగా మహానదీయమునా - జవెన గాంభువం క్రమికుమాక్రమితుం • అభ్యుద్యతస్యోద్యుక్త స్యత స్యమహలోబలాంబురా శ్వే సెనాసముద్రస్యపురో ③శుణంసీ మేవ వెలెవబ భావిత్యు త్రోణ -- క్షణమాత్ర నిరోధి భవత్ అనంత గమెవతరణ దితి భావః!! లా లై రితి||అభితః ఉభయతోలా లై శృలద్భిరరి ③ ర్నౌ కావహనదం డైః జ నౌ “కాడండ: కె.పణీ స్యాటరీ త్రం ని జాతక మిత్యనురక. చరవై !పా దైర్ వెత్యు TR-జవాత్ ప్రజంలీభిగః చ్ఛంతి భినౌఃభిఃసాధ నైరసౌసరిద్యము నాప్ల వెమో ది తాసౌ వేగే మోత్పన్నా భ్రమీ భౌతిఃతయానిమాలంతీ భజ యాద4 నిమీల సంకుర్వంతిభిలఁల నాభీరవలంబి తై రాలింగి తైజు నై ఒక తృతాభిఃపరితః సర్వతఃస గ్వో కూ డెవతం మానా ఖ్యాంపర్య లీఖ్యాంత సిల్విధా నాత్ - ప్ర తే రెప్రతీర్ణా లం ·మాముకావ్యే - సత్యాఖ్యానే లంచి తై || 20 || తత్పూర్వమంసద్వ యసంద్విపాధి శిక్షణం సహేలాఃపరితో జగాహి రె! సద్య ప్రశస్తేరుర పారత స్రుత స్వ దానవారి ప్రచురీకృతంపయ 912 9 || ప్రోదైస్ఫురద్భిఃస్ఫుటశబ్దమున్ముఖాస్తురంగ మై గాయత కీణ వాలధి | ఉత్కర్ల మూ ధ్వాహితధీరకంధ రై రతీర్య తా గ్రెతటద త్తదృష్టిభిః|| 23 || తత్వా జలె నై వనిశాంతదుస్తూన్నదీం ప్రతిజ్ఞామివ ఆ తాంగరీయసీమ్ | శృం గైరవ సీణF బ్బ తత్పూర్వమితి ద్విపాధి మహాగజాః పూర్వం ప్రథమం అంసౌ ప్రమాణ మస్యాం సద్వయ సంఅం సమాత్రం తెషాంతధోన్నత త్వాదితి భావః • ప్రమాణె ద్వయ సజితిద్వయ సచ్ ప్రత్యయః త త్తథాగంభీరంపయోయము నాజలం స హె లాః సౌవజ్ఞాఃక్షణం పరితోజు గా హి రెప్రవిశం తెస్తు-తతః ప్రవేశానంతరం సద్య అవి లంబెనఅ నారతమవిచ్ఛిన్నం స్రు తెన స్ర వతా స్వ దానవార్ణా స్వష దొద కెనవ్ర చువీకృతంబహు బీకృతంతత్ పలు సైగుఃతరంతా స్మ - అతిగంభీరస్యాస్యంభ సఃఅం సదఘ్న త్వా తిశయో క్యాగజా నొమాన్నత్యం పున స్తస్యైవమదాంబు సంబంధాత్తాయ త్వోక్త్యా తెషాంమ దాతి రెకశ్చ వ్యజ్య తే|| ప్రో ధైరితి!! స్ఫటశబ్దం స్పష్టధ్వానంయధాతథాస్ఫురద్భిశ్చలద్భిః - ప్రోళ్లో ణాభిరు లక్ష్మీ . :* ఘోణాతు ప్రాథమ స్త్రీయామిత్య మరి-ఉన్ము ఖైరూధ్వ ము ఖైస్తథాఉత్కణంఉన్నమితకర్ణంయ ఛాత ధా-ఊధ్వాణ హితా ఊధ్వ ప్రసా రి తాథీ రానిశ్చలా?కంధరా గ్రీవాయేషాం లైర గ్రిపురఃత టెద శదృష్టి భిస్తురంగ మై రాయ తాః ప్రసారీ తాఃవికీణా విక్షిప్తా వాలధయోయ స్మిక్ కమఃణితద్యధా తధాఅతీర్వతఆ తారి-సరిదితి శేషః కమఃణిలజ్ -యక్ -స్వభావోక్తి: తీ త్వెణతి || ని తాంతదు స్తరామతిమహత్తయా అత్యం తాశక్యతరణాం తా స్నదీంగరీయసీ మతిచు స్తరాం ప్రతిజ్ఞామిన ప్రతిజ్ఞా వచనమివ జవెన వెగే నై వతీ త్వా-శృంగైర్విషాశై రవ స్కీ ఆ లేఖి తామహత్య -సటీ భువః తీర డెశాయై స్తేషాం అనాదృతుస్సాచ్ఛకునిష్పా లేఖన ఇతికిర తె:కాళ్పూర్వ:సుణాగమ్మ-క పో 23 ·దాం "తానను జిత యి మాఘ కావ్య - సవ్యాఖ్యానే, హత్తటిభు పోమశోభతోచ్చైనఁ దితంక కుద్మ తామ్|| 28 || సీమంత్యమా నాయ దుభూభృతాంబలై బః భౌ తరద్భిగణనలా సితచ్యుతః ! సిందూరి తా నెక పకంక ణాంకి తాతరంగిణీ వేణిరివాయ తా భువః!! 22 ||అవ్యాహత! ప్రగ లేస్సముచి ఘిముభిగణ రీయసః! నావ్యం యః కెచిద తారిషుభుః జై ఉప ద్భిరూమీజ నప రై రివోమి: 2 || 24 || విదళితమహాకూలా ముంవిషాణవిమట్ట కుద్మ తాము ము చ్చైస్తారఁనదితం నాదః-అశోభత- ఉపమాస్వ భావో కీః I సీమంతమా నేతి II తరగ్భిర్యచుభూభృతాం యాదవ భూపాసౌంబలై : - న్యైః సీమంత్యనూ నా సీ గుంతవత్ క్రియమాణా సీమంతవచ్ఛక్షాత్ ఉతత్క రో తతిణ్యం తాత్కమఃణిలటశ్శానజా దేశః గోవిష్ణవద్భావాన్మతోలుక్ - గవలాసి తద్యుతిఃమహిషవిషాణ మేచక ప్రభా-గవలంమాహిపంశృంగమితిహలాయుధః. సిందూరి తాః సిందూరవంతఃకృతాః సిందూరవచ్ఛబ్రాత్ "తత్కరోతీతిణ్యంతా త్కమఃణి క్తః-తైర నెక పైద్వి పైకంక శై : శేఖ రై:అంకి తాశ్చీ హ్నితాః కంక ణం శేఖ రెహ స్తసూత్ర మండనయోరపీతివిశ్వ :-తరంగిణీయమునానదీఆయతా దీషణభువో వెణిరివబభౌఅత్యు ③ TTi అవ్యాహు తెతి || ఆత్రోమీణాంభుజా నాంచవి శేషణాన్యుభయ త్రవిభక్తివి విపరిణా మెనయోజ్యాని - కెచిత్ జనాః నావా తార్యం నావ్యం • నావ్యం త్రిలిం గనౌతార్య ఇత్యమరః* నౌవయోధ మెతా త్యాది నాయత్ప త్యయః-ప వ్యాహత్మ, ప్రగశౌర ప్రతిహత శీమ గమ నైరము జైతో రాఘమా దైమ్యం యై సైరతిదీ ఘైరిత్యధః : సముచ్ఛితానున్న తొక్" గరీయసొగురుత రాణఊ మీఁr - &పద్భిర పాకుర్వద్భిరతఎవాప రై రూమిః భిరివస్థి తైరిత్యు ③ - భు జై బాణహుభిర తారిషు స్తరంతి స్మ- తర తెలుఁ జిసి చివృద్ధిరీ డాగమః!! విదళి తెతి | సా ప్రకృతా శ్రీభతు: శ్రీకృష్ణ స్యవళూధినీ సెనాఉ కామనడు హాంవిషాణ విఘట్ట నైశృంగామా తైవికా దళి తామహాకూలానియస్యాస్తాం - ఈ జ: -పయోగజలమ ·ఇలా ద్వాదశ స్సగణం, నైరలఘు చరణాకృష్ణ గ్రాహాంవిషాణిభిరున డైః | సపది గరితంగా శ్రీభత్కు బృహద్రథమండలస్థలితసలిలా మె నాంజి త్వాజగామవరూధినీ || 2 ||****** ఇతి శ్రీ చూఘకృతౌ - శిశుపాలవ షా - మహాకా కావ్యే ప్రయాణవణ్య నన్నామద్వాదశ స్సగణ:. న్మదైరుగ్భూతమ దైవికాషాణభికలఘుభిగురుభిశ్చర : పాదైరాకృష్ణాబహిర్నీ తొ: గ్రా హాజల గ్రాహాయస్యాస్తాంబృహద్భిః రథమండలై రథ సమూ హైళ్ల లి తాని వ్యాకులి తాని సలిలానియస్యాస్తా మేనాం సరితంయము నాంసపదిజి తో తీ త్వెశ్యథః -భం శ్వేతిచగవ్య తె-వి శేషణ సామర్థ్యాత్ - జగాను- అత్రజయ 'స్యవి శేషగ త్యాకూలవిదళ నాదిపదాథ హెళుక త్వాత్కావ్యలింగ భేదః - హ రిణీవృశ భవతిహరిణీ న్సౌమౌస్లోమోర సొంబుధివిష్ట పైరితిలకు ణాత్ || 2 2 !! ar ఇక శ్రీపదవాక్య ప్రమాణ పారావార పారీణ శ్రీను హెబా పాధ్యాయ కోలచలమల్లి నాథసూరివిరచి తెనూఘ కావ్య వ్యాఖ్యా నే 'సర్వంకషాఖ్యా సైద్వాదశ స్సగణః.

·No text on this page.