Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai

Sriranavirajyotirmahanibandhah (prathama Bhaga)

Ranveer · 2012/08

PDF Proofread

Front matter

३ !" - 1 ॥ श्रीराणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४ प सूचित्रम् ', '५ सृधिपत्रम् ।।.. १५ ११ श्ररात्यादिभावापवाद २९ ? पक्षोत्पन्नफलम .. १६ १ उपचयादिविवेकः २९ ७ तिथ्युत्पन्नफलम १६ २ केंद्रादिविभागः ३१ २ वारोत्पन्नफलम् - १६.१ "त्रिकोणादिविवेक । ३१ १० नक्षत्रोत्पन्नफलम् '१६ ५ दशमादिस्थानविशेपाणांसंज्ञा ३३ ८'चरणफलम्, १६' ८ कालनरस्यात्मत्वंग्रहाणांपत्वंच ३६ १० योगफलम् ११६ ११ ग्रहाणांवलावलादात्मादीनांवलं ३९ ७ करणफलम् - १७ १ ग्रहाणवर्णकथने १४. ९ योनिफलम् १७'३ ग्रहाणासंज्ञा + ४२ १२ गजफले १७ ६ सौम्यपापविवेकः '१२ .६ दिवाराविजातस्यफल १७८ दिक्पतिविवेकः १३ २ जन्मकालाहर्गणादिज्ञानं १७९ जात्यधिपकथनम ४१ ५ दिवेटकालज्ञान १७ ११ वेदाधिपकथनम् १ जलघटीरथापन १८ १ पुरुपाद्यपिंकथनम् १५ ११निकाजन्मसमयज्ञान १८२ स्वर्गीयधिपकथनम् २६ ९ जन्मसमयादाधानतिथ्यानयनं १८४ श्रप्रकाशग्रहाः ५० १ अत्रप्रसगेनानिषेकस्पकारणं १८७अत्रकाशग्रहाणांफलम ५० ९ गर्भसंभवकालज्ञान १९१ तन्वादिभावपस्थिरकारकग्रहाः ५१ २ श्राधानकालेचंद्रवशात्प्रसवज्ञानं १९ ३ सूर्यादिग्रहाणांकारकत्वम् ५१ ७ इतितृतीयोध्याय- १९ ९ स्थानविशेपेणग्रहाणांविफलत्व ५२१। प्रथग्रहभावसाधनाध्याय ३ २० १ ग्रहापारिष्टहरत्व ५३ ५। उदाहरपाक्रमः २० १ इतिसंज्ञाभ्यायोहितोय: ५४ ३ अहर्गणसाधनम् २१ १ प्रथमपचांगफलानि ।। ५६ १/सारिएयामध्यमग्रहसाधनम् २१ १ संवत्सरफलानि ? ५६ ३ ध्रुवक्षेपसंस्कारः २७ १.'अपनजफलम ५७ रवेमध्यममाधनम, २७१ मतुफलम ५८ चद्रादीनांमध्पमर:: २८ १ मामोत्पन्नफलम ६६ १ मुलेनमूर्यस्पष्ट ar - " 1 1 - , १ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। प सूचिपत्रम् पं सूचिपत्रम् ३ चरसाधनंतत्संस्कारश्च भृगो शीघ्रफलं ५ केन्द्रज्ञानमंदफलसाधनंच ८६ भृगो शीघ्रफल ९ चंद्रस्पष्टीकरणादिक भृगोमैदफल- १ चद्रस्यमन्दफलसाधनम् शनेःशीघ्रफलम् ३ वी गतिस्पष्टीकरणम् शनेश्शीघ्रफलसाधनम् पैमादिस्पष्टीकरणम्" ९० शनर्मदफलसाधनम् नांमंदकेंद्राणि ९२ तन्वादिभावसाधनंतत्प्रयोजन गर्थचक्रम् र ५ लग्नसाधनम् 'दांकचक्रम् । ९३ १० दशमलग्नानयनम् । चभवनम् । ९४ ४ पूर्वनतेपिधनदशमानयनम् दोस्स्पष्टीकरणम् ९४ ,६ ससधिसर्वभावसाधनम् १९५ १ लग्नादिएकालीनयनम ८९५.३ भावफलसाधनम् ९५४.ग्रहसाधननामचतुर्थोऽध्यायः ९६ १ शारीरकाध्यायेसप्तवर्गफलानि + 'नम् ९९ ५ लग्नफलानि पस्कारः ९९.१.होराफलम् १०१८ रोप्काणफलम् १०६९. सप्तशिफलम १०७१ एथकमेपादीनांसप्तांशफलानि ११९१ नवांशफलानि *१२०१ पथकाशीनांनवांशफलानि 2 "३५-३ द्वादशांशफलम् . १६ अत्रचद्रराशितुल्यफलपारमाण १त्रिंशाशफलम ६ इतिपड्वर्गफलनिरूपणं , । । + प ट है । १५७ १ मेपस्थेचद्ग्रहदृष्टिफलन् . “ १७८१: शुक्रभवनस्थगुरीग्रहदृष्टिफलम १५८ १ उपस्थेचन्द्रंग्रहदृष्टिफलम् १७८ ११ बुधवेश्मस्थेगुरोखगदृष्टर १५९ ७ स्वभेचन्द्रग्रहदृष्टिफलंम् :- १८०५ सिंहगतेगुराग्रह टिफला १६० १२ कन्यास्थितेचंद्रग्रहदृष्टिफलम् १८२ १ शनिग्रहगतगुरदृष्टिफलम १६३ १. धनराशिस्थेचन्द्रेहाफलम् - १८१४ युधक्षेसरगशुक्रग्रहदृष्टयः १६१ ६ कुंभस्थचंद्रप्रतिदृष्टिफलम् १८५ १२- शिवभवनेशुक्रग्रहदृष्टयः १६३ १० मकरस्यचन्द्र प्रतिष्टिफलम् १८५,१ ककहसितग्रहर्षयः १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। 'सूचिपत्रम् ट पं : सूचिपत्रम् १३९ १ सूर्ययफलंचन्द्रपलंच १६६ १स्वभभौमेग्रहदृष्टिफल १४० ७ भौमफलम् ::१६६ १० शुक्रगृहस्थभौमे ग्रहदृष्टयः १४२ १ वुधफलम् । 1:१६७ ८ वुधभवनस्थेभोमेग्रहदृष्टयः १४३ ७ गुरुफलम् : -१६८ ५ कर्कस्थभौमेग्रहदृष्टिफलम. १४५ १"शुक्रफलम् । ११६९ २सिंहस्थभौमप्रतिग्रहहाफिक १४६ शनिफलम् । :१७०११ जीवमेवनस्थभीमप्रतिदृष्टिफ. ११८१,३ राहुफलम् । ०१७० १०शन्यागारगतभौमप्रतिग्रहह. १४९ १० केनुफलम् । १७१ ७ भौमगृहेवुधेग्रहदृष्टिफल १५१ ९ -मेषगहरवौदृष्टिफलम् .१८२ ६शुक्रर्तगेवुधग्रहदृष्टिफलम् १९२७ शुक्रगृहस्थरवौग्रहदृष्टिफलम् १८३२ स्वक्षेत्रस्थवुधप्रतिग्रहद्दष्टिफलम् १५३ १ वुधगृहस्थैरवौदृष्टिफलम् १. १७४.१ कर्कस्थेवुधग्रहहाष्टिपलं १५३ १३ कर्कस्थरवीग्रहदृष्टिफलम् ४१७४ १० सिंहगतेवुधेग्रहदृष्टया १५४ ६ सिंहराशिस्येरवो ग्रहदृष्टिफलं. १७९ ८ गुरुभवनस्थ ग्रहदृष्टयः १५५५ जीवभवनस्थग्रहदृष्टिफलम्' १७६ ७ शन्यालयस्थेज्ञग्रहदृष्टिफलम् १६६.३ शनिभवनस्थरवोदृष्टिफलम् । १७७५ भोमःगेगुरोग्रहदृष्टिफलं १५८ ९ मिथुनभवनस्थेचंद्रग्रहदृष्टिफलं १७९ ८ कर्कस्थेगुरोग्रहदृष्टयः हालानि १६. ३ सिंहस्थचन्द्रप्रतिग्रहदृष्टिफलम १८१२ .स्वगृहयातेगुरोट १६१८. तुलास्थितेचद्रेदृष्टिफलम् .. १८२ १० कुजगेहगतशः १६२ ५ श्चिकस्येचन्द्रदृष्टिफलम् - १८३,.७ निजवेश्मगडे १६५ १ मीनत्यचंद्रप्रतिदृष्टिफलम् १८६, कग्रहदृष्टिफलम शुक्रग्रहदृष्टया शुक्रग्रहदृष्टयः F A ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ सूचिपत्रम् पं सूचिपत्रम् १८७६ शनिक्षेत्रगतसितग्रहदृष्टिफलं.२०२:४४ शुभाशमपंतिमाह १८८३ भौमालयस्थेशनौग्रहदृष्फिलं.२०२ ८ इतिपयलेटकष्टसाधनाध्यायः १८८ १३ शुक्रवेश्मरोशनोग्रहदृष्टिफलं २०३ १ ग्रहपड्वलोचरश्मिफलाध्यायः १८९८ बुधमदिरेशनोखेटद्दशः २०४ ६:रश्मिफलम् । १९१४ कुलीरोपगतमंदप्रतिग्रहदृष्टिफलं २०८.१ इतिग्रहाणारश्मिफलानि । १९११० सिंहोपगतेशनोखगदृष्टया २०८ १-दीप्तादिफलानि ? १,९.१,१-गुवागारेशनैश्चरेहदृष्टयः २०९ ८ ग्रहाणामंतश्चर्यालक्षणम् । १९२७ निजागारगतमंदंप्रतिग्रहदृष्टिफलं २०९ ९ अत्रफल घटनाविचारः । १९३ ४ इतिग्रहभावादिफलाध्याय:६-२१० १ ग्रहाणांवाह्यचर्यालक्षणम् . १९३ ६ ग्रहाशांवलसाधने : १२१०४पड्वलादिरश्मिफलनिरूपणाध्यायः १९४ ५ दृष्टिसाधनचा 35२१०६ अरिष्टाध्यायःतप्रारिटयोगः९ १९५ १ आयुज्ञानार्थपडिघंग्रहाणांवाय २१७ ७त्रप्रसंगारिपत्रादीनामरिष्टयोग: । १९५ ७ उच्चवलसप्तवर्गगवलसाधनम-२१८ ९ अरिष्टानियवनजातके - १९६:२-मित्राामित्रादिग्रहाः, २१९ ५ अन्यद्रिष्टमन्याह-- १९६६ तात्कालिकमित्राऽमित्रादयोग्रहाः२२१ १ श्रवरिप्रतिकार १९६ १२ उपचयादिसंज्ञा , २२१ ४ यवनजातकोक्तमहारिष्टप्रतिकारः १९७ २ युग्मायुग्मवलंकेंद्रादिवलंच २२१ ८अरिष्टाध्यायोनवमः १९७ ५ इतिपधास्थानवलम् । २२१ १. अपरिष्टभंगाध्याययोगाः १९७ ५ दिग्वरम्, २२२ १० चंद्ररिष्टभंगयोगाः १ वर्षेशमासेशयोरानयनम् - : २२५ ६ इतिसर्वग्रहरिभंगाध्यायः १९९ १. होरेशानयनंतवादोवारप्रवृत्तिः२२५ ८ सुनफाऽनकादियोगा ४ अयनवलंचेष्टावलंच २२६ १ एपांफलानि २००४-मुख्यंचेष्टावलनैसर्गिकवलच२२६.१... कुज़ादिग्रहयुतसुनफाफलम २०११ अर्कचंद्रयोश्चेष्टाकेंद्रवलं . १६ २२७ ४ कुजादिनहंयुतानकायोगफलम् ३ रश्मिसाधनम्, , . . . २२८ १ धुरधुराफलानि 0. २०१ ६ सप्तवर्गजशुभाशुभवलंच. : २२९ ५ केमद्रुमयोगविशेषः । २०२ २ दलहोरादिपदसुदल ।। २३० ६ केमद्रुमभंगः , 4 पं । औरणवारज्योतिमहानिवन्धः सूचिपत्रम् ट सूचिपत्रम् २३० ११ वासिवेस्युभयचरीयोगा। एनहियोगी:- २३३ गावगएपफिलानिः १२४९ टम्मुखढुंगधियोगा Fast २३गनाभसयोगार ६०२४राजकपटयोगाssss २३५ १ नाभसयोगफैलीनि १०१२५० २ असत्ययोगा?st २३ टीइतिनाभसयोगप्रकरणम् ०१ दंगलाद्रोहयोगाIAEET २३९ १ नेत्रनोशनेत्रचिन्हेंयोगः ०६२५०६ परदारयोगायोEpr २४२ इतिनैत्रदीपकरणम् १८५ .इतिर्सनफीदियोगाध्यायः २४२ ६ वाग्दोषप्रकरणम दायमद्विग्रहादियोगाध्यायो २४३ हास्यमस्करयोगो TEP f२५९ १ चतुहयोगप्रकरण 3 HC २४ मतिहीनयोगा।६६२६३.६ पत्रग्रहयोगप्रकरण २४५.१ बधिरयोगा? १६६।चटहयोगप्रकरण २४५ ५ खेजयोगी १६२८ नवज्यायोगा: CERE २४५८ कुष्टयोगाः FE २७२ १३ 'इतिदिग्रहादियोगाध्याय २४६. ३ वजयोगाः मारीजयागाध्याय: ३४ाद वामनरूपयोगा।३०२ २ इतिराजयोगा २४३ ६ मुखरयोगा २४ विग्रहयोगप्रकरण? २४६अंगच्छेदयोगी १३०७ मालच्यलक्षण: २४६६ निर्वलयोगा। 8३०२ पचमहापुरुप्तलक्षणं २४७ १ 'चोरयोगा: 18:३०७ ८ विकलक्षणको २४७"३"पुचलयोगा:३०ष्ट्रवाशशकलेक्षण २४७ ५"रूपययोगाट.३०राहसलक्षण २१७८ पंडत्वयोगा: EF:३०९छमिलेक्षण २४८४कामातुराल्पतंजार्योगाभा'तिपंचमहापुरुपलक्षणे' २४८'६"शाविकारयोगीः : ३१० नृपानुचरलक्ष २४८ ९ वयोगाः ३११ १ तत्रचामलक्षण २४९ २ दद्रुयोगी: 3 जघन्यलक्षणं ए २४९१ अडर्दियोगा " : ३११ ६ रजलक्षण :

- - P 13 .. ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ट सूचिपत्रम् पं सूचिपत्रम् १२. मंडलकलक्षणेमाह १६:३२० ८ पारिजातादियोगः: :: ३१२४ साचिलक्षणमाह":50:३२१ ४ इतिनृपानुचरयोगप्रकरण ३१२.६ पुरुषलक्षणज्ञानस्यप्रभावमाह ३२१४ राजयोगभंगः ३१२ ८प्रसंगादन्येपिराजोपयोगियोगाः३२४ १ इतिराजयोगोदिनिरूपणम्' । ३१२१९ चंद्राधियोग... इतित्रयोदशोऽध्यायः १३ ३१२-११ लग्नाधियोगमा : ६३२४ ३ राजयोगसँगतिकसी : ३१३ ४ गजकेसरियोग मुद्रिकाध्यायः .. ३१३७-अमलायोग: -१.३२६ २ अन्यावशेषम् ३१४ १५ शुभाशुभयोगादिः १३२७ ९ स्त्रीलक्षणेविशेष ३१४ ५ पर्वतयोग ३३० ६ पुरुषलक्षणम् !' . ३१४ ९ काहलयोगः 37 ! ३३० ८ स्वरलक्षणंम -१ ३१५ १ मालिकायोगः: 20३३१ १ मनुष्याणांप्रत्येकॉगलक्षणं . ३१५९ चामरयोगः गया ३३१ १ तत्रंपादलक्षणे ३१६ २ शंखयोगः : ३३२ १ जघोरूजानूनोलक्षण ३१६ ६ भेरीयोगालाफार ३३२ २ जंघयोरोमलक्षण ३१६ १० मृदंगयोगः मा , ३३३ १ लिंगलक्षणे ३१७:१. श्रीनाथयोग ग.३३३ १०पणलक्षणं ३,१७२- शारदायोग ३३४ २ मणिमूत्रलक्षणं ३१७.७ मत्स्ययोग ., ३३५ ४ वस्तिशुक्रमेनलक्षणं ३१.८-१. कूर्मयोगः .:: ३३६ २ स्फिगलक्षणम् ३१८४ खड्गयोगः ३३६ ७ कटिजठरलक्षणम् । ३१८.७ लक्ष्मीयोगा * '३३६ १० पार्यकक्षोदरलक्षणम ३१९ १ कुसुमयोगः ... • ३३७ ५ नाभिलक्षणं ३१९४ पारिजातयोगः । "३३७ ७ शाढघलक्षणं.', ३१९ ७ कलानिधियोगः ३३७८ मेधालक्षणं ३२० १ अंशावतारयोगः: ३३८२ वलीनीलक्षण ३२. ४ हरिहरब्रह्मयोगा: 33019 .. १ . .

ए ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्ध है प सूचिपत्रम् पं सूचिपत्रम् ३३९ १ चूचुकलक्ष ... .:३७१ १ शिवपुरायोक्तकन्यालक्षणानि, ३३९०४ दयलक्षणम्. : ४६३७२ ८ इतिसामुद्रिकाध्यायश्चतुर्दशः ३३९ ६ वक्षोलक्षणम्' ' ' ३७३३ अष्टकवर्गाध्यायेस्थूलफल। ३४०३ जनुलक्षणम् (r ६ ३.७५ सूर्यादतिामष्टकवर्गम: 5 ३४.४ ग्रीनाशलक्षगामा ३७७ सूर्यादीनामदेवकाः १८.66 ३४१ १ कक्षालक्षणम् ..३७९ १ ग्रहाणाशुभाशुभफलसमय ३४१ १ श्रसलक्षण ... ३७९ ७ दिनपप्रिकारा Er: ३४१ ७ वाहुलक्षणम् । 5. ३८१ १ अष्टकवर्गफलेरहज्जातकेविशेषः ३४२ १ हस्तलक्षणम्। ' ! .. ३८३ १ जातकपरिजातेबिशेयः' १६ ३४३ १० चिबुकाघरदंतलक्षणम् .५:३८५ ९ सूर्यस्यविशेषफ्लम् । ६ ३४४ १० जिव्हातालुलक्षणम् - ...३८६ ५ चंद्रस्यफलम् : ३४५६६ श्रास्यलक्षणम्। FE {+ ३८७ २ कुजस्यफल ३४५ ८ मुखलक्षणम्PF E३८७६ बुधस्यफ-FIFE it. ३४६ ४ श्मश्रुलक्षामा ६३८७ ९ गुरोःफ गोग ३४६ ७ कर्णलक्षपाम् ६:३८८ ७ शुक्रस्यफERE ३१७ ४ गडनासालक्षणम् EFE३८९ १ शनेःफ cart ३४७ ११ सुतलक्षणम् TO E६६३८९ ७ सामुदायोप्टकवर्गफलम्।। ३४८ ३ लोचनलक्षसम् ३९१ ९सामुदायप्रतिमासंफलप्रतिकारः ३४९ ७धूलक्षणम्मा ६ ३९७ ७ इत्यष्टवर्गाध्यायापचदशः ३५० १ शंखललाटलक्षणम् । ६.३९७८श्रथतन्वादिद्वादशभात्रफलाध्यायः ३५. ९ रुदितलक्षणम् । १०० २ तनुभावफलमा ३५१ २ हसितलक्षशम् । ६.४०४ ९तनुचिंतायांशरीराकारवाद्युच्यते ३५१ ५ ललाटरेखालक्षणन् ४०५२ सूर्यादीनांश्चरूपम् । ३५२ ६ शिरोलक्षणम् ४०५५ चद्रस्यस्वकार ३५२ १२ मूर्धजलक्षणम्, १०५८ कुजस्यम्बर-3 ३५४ २ काशिवडेवीलक्षणविशेषः । १०६ १ वुधस्यस्वास' ३७० ११ इनिम्बीलक्षामा १०६ ? गुरोस्विर 385 -- . t , ९ . - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ए प सूचिपत्रम् ए पं सूचिपत्रम् ४०६६ शुक्रस्यत्व० १. ५०५ २ लाभभावविचारः ४०६९ शने स्व ३५०६ ८ लाभस्वामिदादशभावफल ४०७ ३ बणचिन्हज्ञान ५०८४-व्ययभावविचार ४०८ १२ अन्यद्वर्णचिन्हज्ञानं ५११ ३ व्ययेशद्वादशभावफलं ४०९ ११ तनुप्रतिफलम् ५१२ ९ इतितन्वादिभावफलाध्यायः ४११ १ लग्नस्थाद्विग्रहयोगफलम् ५१३-१ अथस्त्रीजातकाध्यायः ४१२ ४ तनुस्वामिनोद्वादशभावफल ५१४ १ त्रिंशांशफल ४१४ ९ इतितनुभावविचारः ५१५६ शुभाशुभयोगा. ११५५ धनभावविचारः ५२०६ पतिलक्षणं १२१ ३ धनभावेशस्यद्वादशभावफलम् ५२० ११ स्त्रीजातकेवारफलानि ४२३ १ सहजभावविचारः ५२१ ९ नक्षत्रफलं ४३१ १ सहजस्वामिद्वादशभावफलानि ५२४ १ चंद्रराशिफल ४३२ ५ सुखभावविचारः ५२५८ लग्नफलानि ४४५ १ चतुर्थस्वामिफलम् ५२७ ४ तत्रादौरवे-फलं ४१७ १ पचनभावाविचार: ५२८ ११ चंद्रस्यफल ४५८ ७ पंचमेशफलम् ५३० ५ भौमस्यफल १६. ३ पठभावविचार , ५३१ ७ वुधस्यफ० ४६३ ७ पछेशफलम ५३३१ वृहस्यते.फ. ४६५३ सप्तमभावविचारः ५३४ ५ शुक्रस्यफ. ४७१ ७दारहयोगः ५३५८ शनिफल ४७४ ९ सप्तमेशफलम् -५३७ ३ स्त्रीचक्रम १७५ अटमभावविचार ५३७ ९ इतिजातकाध्यायः १७. ४८१ ५ टमपतिभावफलम् ५३७ १० श्रथायुर्दीयाध्यायः १८३३ नवमभावविचारः ५४७ ११ तवायुस्त्रिविधम् । ४९० ४ भाग्यपतिद्वादशभावफलम · ५४८ ८ योगजायुः ४९२१ कर्मभावविचारः , ५४५२ परमायुर्योगः ५०३४ दशमेशद्वादशभावफल ५४५ ७ उन्मितगणितायु ॥श्रीरपारिज्योतिर्महानिवन्धः ए सूचित्रम् पए 4 सूचिपत्रम् ५४६ २ स्फुटगुणक साधनम् ५५६४ १ विशेषफलम् ५४च्या श्रियगुणक 103५६६ ४ चंद्रदशाफलानि । ५४७ ६ श्रिय गुणकविशेपसेस्कार ५६९ ७ भौमस्याफा ५४८ चक्रपाताईहानिमाह ६ ५७२ ७.चुधदशाफा ५४यादवर्षायशीयुयानयनम् ::५७५ ४ गुरुदशा- ९४९ अपंडाद्यायुदायवायुभीगा : ५७७९ शुलंदशाफ ५५१ १ पपाग्रहलनगतविशेषः ५८ शनिदशी ५५१ ४ पैंडाद्यायुर्वर्षादि-:५८२ ७ लग्नदशाफ ५५३ १ पैंडादिपुलमायुयानयनम् : ५८४ ४ अंतर्दशा ५५४ चतुर्वायुयेपुकस्यप्रामाण्यं, यूटर सूर्यातर्दशाफक ५५५ १ अधिकवलन्यूनवलज्ञान ५ ५८५ १० चंद्रांतर्दशाफर ५५६ ३ अन्यप्राणिनांपरमायुदायानयनकामीमातर्दशाफ ५५६ ७ केंद्रायुगालामाल 32:५८७८ वुधांतर्दशोफ -: ५५७ २ इत्यायुदीयाध्यायोटादशः, : ५८८ ९ गुवैतर्दशाफ. ५५७ ३ अथग्रहाणादशाध्यायः : ५९० १ शुक्रांतर्दशाफ० : ९९८ १ दशाक्रमेकेशवार्कः : १७ ५९१ १ शनेरंतर्दशाफ० - : ५५८ ४ दशाक्रमविधौवलम् .. ५९२ १ महाविशतिरादशाफ ५५९ १ रिष्टभंगेऽन्यविचारांतरं : ५९२४ दशानयनम् ५५९४ अंतर्दशानयनम्- ५९३ १ सूक्ष्मफलार्थमंतर्दशादिकथन ५६० २ छिदांसमवकर ५९३ ५ शुभपापग्रहाणांक्रमेणशुभाशुभं ५६. ५ विदशाद्यानयने ५९४ ३ संबंधवृशाद्ग्रहाणांशुभाशुभफ० ५६७ १८॥इतिदशांतर्दशादिसाधना ५९४ ५ अष्टमेशस्यशुभाशुभ ध्यायएकोनविंशः १९ : ५९५ १केंद्रधिपत्वदोषगुरुशुक्रयाविशेषः ५६१ १ अयदशाफेलाध्यायः' २० . ५९५ १ क्रूराणांकेंद्राधिपत्वभौमस्यवि० ५६२ ४ दशालक्षणम् । ५६ राहुकंत्वोःशुभाशुभफलप्रदत्वं' ५६२ ९ रोहिएयवरोहिणीलक्षणम् ।। ५९६ ३ संबंधवशेनयोगविशेषः : ५.३ ६ सूर्यदशाफलम् सूर्यदशाफलम् .. ५९७ का राजयोगभगः - .. S है ए प 3 ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ सूचिपत्रम् पं सूचिपत्रम् ५९७ ७ आयुीयेमारकग्रहलक्षणं९६१५ २ सपराशिस्थेचंद्रेनिया 35 ५९८४ गौरीजातकोतनक्षत्रायुदायकथनं६१६ १ मिथुन राशिस्थचंद्रनिर्याएं ६०० ५ विंशोत्तरीदशाफलानि ६१६ १० कर्कटराशिस्थेचंद्रनिर्धारण ६.१ ५ अंतर्दशाफलानितंत्रसूर्यफलं :६१७-१-सिंहराशिस्थचंद्रकृतनिर्याण: ६०१ ७ चद्रांतर्दशाफलंग ; १६१८ ६ कन्याराशिस्थेचंद्रनिर्याण ६.१ ८ भौमांतर्दशाफले १.६१९ ३ तुलाराशिस्थितचंद्रेनिर्याणं : ६०२ १ राहोरंतर्दशाफलं 2.६२० १ दृश्चिकराशिगतचंद्रनिर्याण ६०२ ४ जीवांतर्दशाफल : ६२ टन धनराशिस्थितचंद्रनिया ६०२ ५ शन्यतर्दशाफलम् : 53६२१ ५.मकरराशिस्थितचंद्रनिाएं ६०२ ७ वुधांतर्दशाफलमान 3 ९३६२२ १ कुंभराशिस्थितचंद्रनिर्याण ६०२० केत्वंतर्दशाफल ३१३६२२ ६ मनिराशिस्थितचंद्रकृतनि" ६०३ १ शुक्रांतर्दशाफलंग ? ३१३६२२ १३इतिनिर्याणाध्यायएकविशः ६०३२ रूद्रयामलोक्तयोगिनीदशाविवारः६२३ १ अथनष्टजातकाध्याय: 15 ६०५ १ योगिनीदशापूजाविधानंचक्रंच०२५ २ प्रकारांतरेणजन्मनक्षत्रानयनः । ६०६ २ मगलामंत्रःTE : ' S३६२५ ५ इतिनष्टजातकाध्यायोहाविंशः ६०६ ३ पिंगलामंत्र:३६२५ ६ अथपरिशेपाध्यायः ६०६ ४ धन्यामंत्रःE 35 3६२६ २ सूर्यचक्रम् FEEP3 ६०६ ४ भ्रामरीमंत्र २७३६२६ ८ चंद्रचक्रम् ६०६६ भद्रामंत्रः संभा: ५५.६२७ २८ भौमचक्रसिंहाकृति - ६०६६ उल्कामंत्रः . ६२७ ९ वुधचक्रम् ६०६०६ सिद्धामंत्री, ३.१६२९ २ वृहस्पतिचक्रम् । ६०६ ७ संकटामंत्र :३६२९ ६ शुक्रचक्रमयूराकृति : 3 ६०६८" इतिदशांतर्दशाफलाध्यायः ३६३० ३ शनिचक्रमा : ६०६ ११. अथनिर्माणाध्यायः : 997 ६३१ ५-राहुचक्रम् ? '६०९.१ 'द्रेष्काणफलमपिः । ३६३२ ५ केतुचक्रम् imge : 3 .६१३ ७ ग्रंथांतरेपि-14६३२९ प्रसंगतःसेवाचक्रम् . -६१४ ५ मेपराशिगेचंद्रेनिया) २३६३३ २सर्वतोभद्रादिचकत्रय .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ॥ श्री॥ ॥श्रीगणेशायनमः॥ अव जन्मपत्र वनावने केअर्थ ग्रंथके आदमें नमस्कारात्मक मंगल ग्रंथकता कहनाहै हम जन्मपत्रको लिखते हैं क्याक| आकाशस्थित जो आदिदेव सूर्यनारायण तिनकों प्रणाम कर्के कैसे हैं सूर्यनारायण स्वर्ग मयं पाताल में स्थित जो लोक तिनों कर प्रणामकों प्राप्तहै फेर नक्षत्र राशी ग्रह इन केकुलमें प्रधान जोचंद्रमा है तिसकों प्रणाम कर्के और पूर्व जन्मके कर्मों काजो वीज तिसकों प्रणाम कर्के जन्मपत्रकों वना वता हों किसवारते अज्ञान कर अंधजो मनुष्य तिसके अब कार दूर करणे वास्ते ॥ १ ॥ औरकहतेहैं ॥ महात्मा जनोंका गतिस्थान जो हारे- - ॥ स्वस्तिश्रीगणेशायनमः ॥ नत्वाव्योमासनस्थंत्रिभुवननामदेवमाद्यदिने शंतारानक्षत्रराशिग्रहकुलतिलकंशर्वरीशंचनत्वा नत्वाकर्मस्वभावं प्रतिपद गहनंप्राकृतंकर्मवीजमज्ञानांधस्यजंतास्तमपटहरणंलिख्यतेजन्मपत्रम् ॥ १॥ अचिंत्यमव्यक्तमनंतमव्ययवि प्रभुंभावितभूतभावनम् त्रैलोक्यविस्तारविचा रकारकंहारंप्रपन्नोस्मिगर्तिमहात्मनाम् ॥२॥ प्रोक्तानिहोरागणितानिपूर्वशि गर्गात्रिपराशराद्यैः वराहलल्लप्रमुखैश्चतेपुफलक्रमानैवकृतोहियस्मात् ॥३॥ सारावलीजातकशास्त्रतोपिहोराप्रदीपादपिजन्मदीपात् आदायसारंयवनादि शास्त्रात्फलकमार्थखलुजन्मपत्र्याः ॥४॥ अथदेवज्ञलक्षणम्॥ होराशास्त्रसमु द्रपारगमनेनूनसमर्थोमहान्पाट्याख्येगणितेचवीजगणितेयोदर्भगर्भायधीः .. क . नारायण हैं तिनको शरण कों में प्राप्त होता हॉ जोहरि चितन में नहि श्रावते प्रकट नहिं हैं और अवनाशी हैं प्रभु है और जगत्कों उत्पन्न कर्के विचार को कर रहे हैं ॥ २ ॥ धवइसग्रंथकेय नावनेकाप्रयोजन ॥ कहते हैं वशिष्ट गर्ग अत्रि पराशरसे याद ले कर जो ऋपिहैं और वराह लल्लसे याद लेकर जो प्राचार्य तिनके ययों में क्रम पूर्वक जन्म पत्र लिखनेका क्रम नहि कियाहै ॥३॥इस वास्ते सारा वली से श्राद लेकर ग्रंथों से औरयवना चार्य के शास्त्रसे सार २ लेकर क्रम पूर्वक जन्म पत्रके वनावने को रोती इस ग्रंथ में कहता हा येह प्रथम श्लोक काअनुपंग जाना ॥ ४ ॥ ॥श्रवज्योतिपीकेलक्षण कहते है । होराशास्त्रका जो समुद्र तिसके पार तरणे में निश्चय कर समर्थ वाला होवे और लीलावतो के गणित में और वीजगापित मंकुशाके अग्रकोन्याई सूक्ष्म बुद्धि वालाहो ':- T .. : १२ ॥श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः।। सूचित्रम् 'ए पं सूचिपत्रम् ६३६ यांवत's Cr.६४४ ४ ग्रहदानानि ? ६३६ ९ सूर्यकालीनलॅकम् । ०६४ ६ रवेर्दानं ६३७ ६ 'चंद्रकालानेलचक्रम् ६४४ चंद्रस्यदा ६३४-१ अश्वनक्षत्रादिवेधलार्थचक्रम्६४ ९भौमस्यदा., .. ६३८ ६ कालदंष्ट्राचेक्रम १६४५ ३ बुधस्यदाका ६३९ " गजचक्रम् । KRIEEE F (६४५ ५ गुरोर्दा । ६३९ १० अश्वचक्रम निई ७६४ ५ ८ शुक्रस्यदो' : ६४ ५ इतिपरिशिष्टाध्यायस्त्रयोविंशः ६४६ १ शनेर्दानं "it : ६३०७ थरिष्टप्रतिकाराध्यायः -६६४६ ३ राहोदीनं " : ६४.८ तंत्रग्रहस्नानमा ::३६४६ ६ केतोदीन ६४०१० तत्ररव गोगत 3 C३६४६ ८ ग्रहेभ्यःस्वविभवानुरुपदानं : ६४१. चंद्रस्य hिief E६४६ ९ सूर्यायदेयमार ! : ६४१ २ भौमस्या हाम ( 5६४६ १० चंद्रायदेयम्नमा cer: ६४१ ४ वुपस्या him -६४७१ भौमायदे : ६४१०६ गुरो FIEst ६४७ २ वुधायदेकाकार : .६४१ ७ शुक्रस्यापा ६४८ ४ गुरवेदे० आग : 50: ६४१ ९ शनेः Pariy s६४७ ५ शुक्रायदे : ६४२ १ राहोः कनका Is६४७ ७ शनैश्चरायदे - ६४२ २ सर्वग्रहपीडाहरस्नानम् 173६४७ ९ राहवेदे० ' ::: ६४२ ४ ग्रहपूजा विना : ६४८ १ केतवेदे० : ६४३ १ नैवेद्यविधि 27६४८.३ पापग्रहविद्धजन्मक्षादिप्रतिकारः ६४३ २ चित्रोदनलक्षणम् 3293६४९४ नाडीनक्षत्रनामानि । . ६४३ ४ ग्रहाणांसमिधः ०६३६४९७ नाडीनक्षत्रशुभाशुभकथनम् : ६४३ ५ ग्रहाणांहोमप्रमाणम् १६४९ ८ निरुपद्रुतसोपद्रुतःफलम् :- ६४३ ७ ग्रहाणांदक्षिणांनिर्णयः ६.६५० ३ ग्रहणागतनाडीदोंपशांतिस्नान ६४३ ८ ग्रहतुष्टयरत्नादिधारणम् ६६५० एनाड्युक्षेपापग्रहसंक्रमणफलंतत्प्र- ६४४ १ अयोपधिमूलपरिधानम् ६५०८जन्मनक्षत्रेरविसंक्रमणफलतत्त . ०

स
पं
॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ।।
पं
सूचिपत्रम्
ए
सूचिपत्रम्
६५१ १ तिथिनिर्णयः
६६१ ११ शुकशांतिविधानम्
६५१ ३ स्वनक्षत्रेजन्मदिनफलम् ६६२ ७ मंतोहोमश्च
६५१४ शनिकुजवारेजन्मतिथिफलम् ६६३ १ शनिपूजाविधानम्
६५१ ६ शनिकुजवारेजन्मक्षदोपः ६६४ १० शनिवते
६५१ ८ जन्मनक्षत्रमासवारफलंतत्प्रति०६६५ ८ शनैश्चरशांतिः
६५१ ३० तत्रसर्वोपधिकथनम् ६६६ ५ रोहिणीशकटभेदेशनिपूजादि
६५२ १ गंडरिटप्रतिकारः
६६६ १० शनिस्तोत्रम्
६५२ ५ सूर्यादिशांतिविधानंतत्ररवेः
६६८ ५ राहुशांतिविधान
६५४२ मत्रःप्रार्थनाच
६६९ ९ केतुपूजाविधान
६५५ १ चंद्रपूजाविधानं
६७० ३ श्रावाहनमंत्रः
६५६ मंत्रोदानंच
६७१ ५ योगदानविधानं
६५६ ९ मंगलपूजाविधानं ६७४ १ ग्रंथांतोशष्टाचारान्मंगलं
६५९ १ बुधपूजाविधानम् ६७४ ४ ग्रंथप्रशंसादिकथनं
६५९ १२ मतोहोमश्च
॥ समाप्तश्चार्यजातकखंडः
६६० ६ गुरुशांतिविधानम्
:

२
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और सिद्धांत के कहने में चतुर होवे और अनेक भेदों करयुक्त जो भूगोल खगोल तिस में चतुर
होवे अयसा जो ज्योतिपोहे सो फला देश शुभाशुभ कहने के योग्य होताहे ॥ ५॥ और कहते हैं जै-
से घृतके विना श्रेष्ट रस वाला भोजन नहिं शोभता है और जैसे राजा कर हीन राज शोभा नहि
देताहे और जैसे श्रेष्ट जनों को सभा वका के विना शोभा नहिं देतीहै तैसेहिं गोलके जानने विना
ज्योतिषी कहा है ॥ ६ ॥ फेर कैसा ज्योतिपी होवे विस्कंध जोहोरा सिद्धात संहिता तिसके जानने वा-
ला होवे और देहकर सुंदर होवे और शांत चित्त होवे टीर श्रीत स्मार्त की उपासना में लगा है मन
जिस्का और दंभ से रहित होवे और सत्य कहने वाला होवे और प्रसन्न मूर्ति होवे सो दैवज्ञ कहा
है।॥ ७ ॥ और जो अपने कर्म काड में युक्त डोर होरा गणित को जानता है अयसे कॉ जोराजा पूज
सिद्धातस्फुटवासनाप्रकथने दैरनेकैर्युते गोलेस्यात्कुशलःसएवगणकोयोग्यः
फलादेशके॥५॥भोज्ययद्वत्सद्रसंवैविनाज्यराज्ययद्वद्राजहीनंनभाति नोभात्ये
वसत्सभावक्तृहीनातहदैवज्ञस्तुगोलानभिज्ञः॥६॥ त्रिस्कंधज्ञोदर्शनीयःप्रशां
तःौतस्मात्तोपासनेनिचित्तः ॥ निर्दभोयःसत्यवादीप्रसन्नोदेवज्ञोवैसस्मृतो
नेतरश्च ॥ ७॥ कृत्स्नांगोपांगकुशलंहोरागणितनैष्ठिकम् ॥ योभिपूजयतेरा
जासवृद्धिमुपगच्छति ॥८॥ वनसमाश्रितायेपिनिर्ममानिःपरिग्रहाः ॥ अपि
तेपरिपृच्छंतिज्योतिपांगतिकोविदम्॥९॥ नासांवत्सरिके देशवस्तव्यभूतिमि
च्छता चक्षुर्भूतोहियत्रैवपापंतत्रनविद्यते ॥ १० ॥ ग्रंथतश्चार्थतश्चैवकृत्स्नंजा
नात्यसौद्विजः॥ अग्रभुक्सभवेच्छाद्देपूजितःपंक्तिपावनः॥११॥ म्लेच्छाहिय
वनास्तेपुसम्यकशास्त्रामिदंस्थितं ॥ऋपिवत्तेपिपूज्यतेकिंपुनर्दैवविविजाः॥१२॥
1
ता है सोराजा वृद्धि को प्राप्त होता हे ॥ ८॥और कहते हैं जो मनुष्य गृहसुखोंर्को त्यागकर निर्मम
और निष्परिग्रह होयकर वनमें वासकर्ते हे निश्चयकर सो मनुष्य वी ग्रह नक्षत्रादि गति को पूछतेहे ॥ ९ ॥
और कहते हैं जिस देशमे समय फलके कहने वाला ज्योतिपी न होवे तिस देशमै ऐश्वर्य की इछा.
वाले मनुष्यने नहिं वासकरणे योग्य और जिस देशमे नेत्ररूप ज्योतिषी होवे तहापापनहि प्रकट हो
ताहै ।। १ ० ॥ अथो से अर्थ से सपूर्ण ता कर्के जो ब्राह्मण ज्योतिप शास्त्रको जानता है सोब्राह्मण
पूजया हूया पंक्तिको पवित्र कत्तीहै और श्राद्ध में ब्राह्मणोंके प्रथम पूजने योग्य है॥ ११॥ और कहते हैं
यवनम्लेछ हें निश्चय कर्के परतु तिनमें भली प्रकार शास्त्र स्थित होनेसै ऋपियोंकी न्याई मानेजाते हैं
और ब्राह्मण होयकर जो इसशास्त्रकों जानते है तिनकी क्यावात कहनी है ॥ १२ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्तः ।। जैसेंदीपक बिना रात्रि है. और जैसे सूर्यके विनाआकाश है तैसें हिं ज्योतिपीकेविनी रीजा है जैसैमार्ग मेंअंध धमता. हे तिसको न्याईहै'॥ १३ ॥ जितनावलहजार हाथीका डोर. चारहजार घोडे कानहि है तितनावल एक देशकाल के चिंतनकरणवाले ज्योतिपीका होताहै।॥१४॥तिसकारणसेवाजयोंकों विद्वानों में ज्योतिषी को मुख्य जानने योग्यहै जिसराजा का जयको यशकी. कल्याणकेसमूह की ‘भोगोंको इच्छा होवे तिसने ॥ १५॥ औरकहते हैं जो भली कार होरागणित और संहिताको जान ता होवे सो राजानें पूजने योग्यहै उौर जयंकी इछावाले ने अपना बनायलेश योग्यहै ॥१६॥ थवज्योतिःशास्त्रकारशंसाकहतेहैं श्रीभागवत में गर्माचार्य के प्रति : ...नंदराजकहते भये यो आपने ज्ञान कहा, सो साक्षात् ग्रहनक्षत्रादियाँका स्थानहै और अतीद्रिय . मनवाणी विषयमें नहिंहे जिस्के जानने क पुरुष ब्रह्मादियोंकों और मरीच्यादियोंको जानताहै ॥१७॥और सूर्यारुणके संवादमेंकहतेहै काल यो है सो, साक्षात् विष्णुरे अनंतहै. परमेश्वर कहा है ܫ ܐܫ ܐ . अंप्रदीपाययारात्रिरनादित्यवथानमः ॥ तथासांवत्सरोराजाश्रमत्यंधईवाध्य नि ॥ १३ ॥ नतत्सहस्रकरिणांवाजिनांचचतुर्गुणम् ॥ करोतिदेशकालज्ञोंयदै कोदेवचिंतकः ॥ १४॥ तस्माद्रांज्ञाभिमंतव्योविद्वान्सांवत्सरोग्रणी जयंया' शःश्रियंभोगान्श्रेयसश्चयमभीप्सिता ॥१५॥ यस्तुसम्यग्विजानातिहोरागणि तसंहिताः अभ्यर्य सनरेन्द्रेणस्वीकर्तव्योजयैपिणा ॥ १६ ॥ अथज्योतिः शास्त्रप्रशंसा ॥श्रीमद्भावगते॥ज्योतिपामयनंसाक्षाद्यत्तद्ज्ञानमतींद्रियम्प्राणी तंभवतायेनपुमान्वेदपरावरम् १७॥ सूर्यारुणसंवादे कालोयोभगवान्विष्णुरनंतः परमेश्वरः तदेत्तापूज्यतसद्भिःपूज्य कोन्यतमोयतः १८ सचलनाश्रयःकालस्तस्मा लग्नंचयद्भवेत् प्रश्नेवाजन्मकालेवातस्माद्ज्ञेयंशुभाशुभम् १९ अप्रत्यक्ष्याणिशा स्त्राणिविवादस्तेषुकेवलंप्रत्यक्षज्योतिषशास्त्रचंद्राकौयत्रसाक्षिणौ.२० मूलसून य थाशेिखामयूराणांनागानामणयोयथा तद्ववेदांगशास्त्रणांज्यातिषमून्यवस्थितम् .. तिसकालके जानने वाला यो मनुष्य है सो श्रेष्ट जनोंने पूजनेयोग्यहै अलेकर तिसके बिना पूजनेयोग्य कोनहै ॥ १८ ॥ सो कालं लग्नों का आश्रय है जिसकालसें लग्न सिद्धहोता प्रश्न में अथवा जन्म काल में जिसलग्नतें शुभाशुभफलका ज्ञान होताहै । ॥. १९ कहते हैं संपूर्णशास्त्रोंमें फल प्रकट नहिहै तिनोंमें केवलं विवादसिद्धहैं. और ज्योतिषशास्त्र प्रत्यक्षहे जिसमें चंद्रमासूर्य साक्षीहें ॥ ३० ॥ और मूलसूत्रमें कहते हैं जैसे मोगके शिरमें शिरवाहै और जैसे साँके शिरमणीहोतीहे तिसकीन्याई वेदागशालके ज्योतिपहिरो मंगोह ॥ २७॥ २१:

:
॥ श्रीरंगवरिज्योतिर्महानिवन्धः॥
तौरकहतेहैं ज्योति शासम सूर्यचद्रमा का ग्रहण सारह डोर गारुडीविद्याके जानने याल्या
में विपका भक्षण करणासाहे डोर शैवोंमें घटवती नाम कके प्रसिद्ध दीक्षा सारहे और कोलों
में शाप वर देना सारहे ॥ २२ ॥ और गर्यकहताहै यो मनुष्य विनाशास्त्र फेजाने ज्योतिषी
कहावता है सो पनि के वाहिर नकाल्ने योग्यहै तिसका नाम नरुनसूचक कहाहै ॥ २३ ॥ और
कहतेहैं नक्षत्रसूची कर्फे दिखाये व्रतकों जो मनुष्य कर्तेहैं सो तिस नक्षत्रसूचीके सहित
श्रधतामिश्र नरकको जाते हैं ॥ २४ ॥ और सिद्धांतशिरोमणी में कहतेहैं तिस कारण
पाह्मणाने ज्योतिःशस्त अवश्यमेव पठायोग्यहै पवित्रहै परमरहस्यहै और तत्वरूपैह जो
मनुष्यज्योतिः शास्त्र को जानता है सो भली प्रकार धर्म अर्थ काम मोक्ष और यश को प्राप्त होता
है ॥ २५ ॥ श्रवइसशास्त्रकाप्रयोजनकहतेहें जो ब्रह्माने मनुष्यके मस्तक, प्राधकर्म
१ ज्योतिषग्रहणसारंगारुडेविपभक्षणम् शेवेघटवतीदीक्षाकौलके ग्रहनिग्रहौ २२॥
गर्यः॥ अविदित्वैवय शास्त्रंदैवज्ञत्वंप्रपद्यते सपंक्तिदूपकःश्रादेज्ञेयोनक्षत्र
सूचकः ॥ २३ ॥ नक्षत्रसूचकोद्दिष्टमुपवासंकरोतियः सव्रजत्यंधतामिभंसार्ध
मृक्षविडंविना ॥ २४ ॥सिद्धांतशिरोमणौ तस्माद्विजैरध्ययनीयमेवपुण्यरहस्यं
परमंचतत्वम् योज्योतिपवेत्तिनरःससम्यग्धर्मार्थमोक्षान्लभतेयशश्च ॥ २५॥
श्रथास्यशास्त्रस्यप्रयोजनम् याब्रह्मणाविलिखितानरभालपट्टेप्रारब्धकर्मसदसत्फ
लपाकपंक्तिः॥ होराप्रकाशयतितामिहवर्णपंक्तिंदीपोयथानिशिघटादिकमंधकारे
२६ ॥ जनुप.समयधृतंनयंत्रनमयाप्यत्रनिवेशिताचनाडी अपरैरुपदिष्टजन्म
कालाजनिपत्रीहिविलिख्यतेमयैपा ॥ २७॥ प्रथमंत्राशीर्वादात्मका:लोकाले
ख्या ॥ अथाशीर्वादव्याजेनश्रीरामकृष्णजन्मसमपद्वाराभाशीर्वादश्लोकौ ॥
श्रीरामश्चैत्रमासदिनदलसमयेपुष्पभेकर्किलग्नेजीवेन्द्रो कर्कराशौमृगभगतकुजेज्ञे
वृषभेषगेर्के मंदजूकेंगनायांतमसिशफरगेभार्गवेयोनवम्यांपंचोच्चस्थैवती
[वतुसतमियमुत्पत्तिपत्रीचयस्य ॥ २८॥
रूप शुभाशुभफलकी पक्ति लिखोहे तिनों अक्षरोंकी पतिको होराशास्त्र प्रकाश करताहै
जैसे अवकारयुक्तरात्रीमें घटादिकपस्तूका ज्ञान दीप कताहै ॥ २६ ॥ और जन्मपत्रीके
लिखनेवालाकहताहै जन्मकालमै यत्रयटी मेने नहि धरी उौरॉकर्क कहाजो इष्टकाल
तिसतेइहेजन्म पत्री लिखता हो ॥.२७ ॥ अवजन्मपत्रीकेआदमें श्रीरामकृष्णजीवजन्मकथा
पूर्वकाशीवादके दोश्लोककहतेहे श्रीरामचंद्रजी चैत्रमासम नवमीतिथि, डोरमध्यान्हसमयमें
डॉ. पुष्य नक्षत्रने उमेरककटलग्नमें उत्पन्न होतेभो और लयमें चंद्रमावृहस्पति दोनो कर्क राशिमें स्थित
होतेभो और मकरराशीमें मगल उरवृपमें बुध, उोर मेपमे सूर्य और नुलामें शनि और कन्या राहु
उमेरे मीनम शुक्र होताभया और पाचग्रइटच स्थितहोया यो श्रीरामचद्र अवतारको धारतेंभयेसोरामचं
हजिलको इहजन्मपत्रोहे सिकोरक्षाकर ॥ २८ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
श्रीकाजी रोहिणी नक्षत्र और वृपलग्नम और वृपकेचद्रमामें और भाद्रपदमासमें रण
पक्षों ओर अटमोतीयि और श्रद्धानसमयमै और 'सिंह सूयवुधम और कके वृहस्पति
में और मकर केमगलमें और तुलाके शुक्रम उौर लगने शनि के स्थिनहोय। उौर बुधवारमै उमेर कन्या
के राहु में यो हरि अपने अशी कर आपसाक्षा पूणावतारहोतेभये सो कृष्ण जिस्की इहेजन्मपत्रीहै
तितकोरक्षाकरें।। २९ ॥ अवपूर्वजन्मकेकोकाप्रशप्ता कहतेहे ॥ योपूर्वले जन्मके शुभाशुभ र महे तिन
कॉनिश्चयका देवकहतेहै सोदेवससाररूपरथका एकचकडे और दूसराचक्र प्रयत्नह जिसको उद्यमकहतेहे-
दोनोचक्रॉकर रथका गमनहोताहै अयस श्रीपाज्ञवल्क्यमुनि अपनि स्मृतिमकहतेहे ॥ ३० ॥ और कहते हैं
पूर्वकर्मकेअनुसारयत्नसिद्धहोताहै इसमेंशानदेतेहे जैसे इसलोकमें कोई श्रयापुरुषहै पैक युक्तवीहै
परतु दूसरेके हाथविनाचल नहिंसकताहै इसकारण चतुरमनुष्य शास्त्रोन्प्रचारकोंकतीहै जैसेंब्राह्म-
~
श्रीकृष्णोरोहिणीभेटपतनुशशिनो श्रावणस्यासितेभूदष्टम्यांमध्परात्रेहरिग
रविविदोकार्कणीज्पेमगारे जूकस्थभार्गवचजननगरविजेचांदिवारेंगनास्थेराही
यजन्मपत्रीतमवतुहरिरंशावतोर्ण स्वयंय ॥ २९ ॥ श्रथप्राकृतकर्मप्रशसा
यत्पूर्वकर्मतदिदखलुदेवमाहुस्सप्तारलक्षणरथस्यैतदेवचक्रम् यत्नोऽपरंतदुभ
येनगतिस्तुवेद्याश्रीयाज्ञवल्क्यमुनिराहनिजस्मृतीच ॥ ३०॥ प्राकर्मसंचित
फलप्रभवानुरूपोयनोपित यमुनयदिहाधपुन साईन्यहस्तगतिरघ्रियुजो
पितस्माच्छास्त्रोक्तमाचरणमाचरतीहमुज्ञ ३१ ॥ सहितादीपके नदेशकालव्य
वसायवयंभवत्फलाप्ति सतिचापिवे तथाफलेसत्यपिजातकस्यभवेत्फलाप्ति
स्तिथिभोदयायै ॥ ३२॥ अथकल्पयुगशकसंवत्सरमासादितिथ्यादिलग्नां
शहोरादिभिर्जन्मसमयोलेख्य जन्मसमयोनाम जन्मनिकालावयवः कालो
नामकितदुच्यते तथाचगार्गि काल सृजतिभूतानिकाल सहरतेप्रजा काल सुप्ते
पुजागर्तिकालोहिदुरतिक्रम ॥३३॥
पाविद्याभ्यासकरें क्षत्री शस्त्रविद्याभ्यासक्रे इत्यादि॥३१॥ोरसहितादीपकर्मकहतेहै देवकहोगांवी.
देशकालउद्यमकेविना फलकोप्राति नहिहोतोहे डोर तेसहि जन्मके पल होया तिथिनक्षत्रलग्न वलसें
फलप्राप्तिहोताहै इसमकहतेहैं कि जिसमतुप्यको जन्मतवधिफलखोटाहे औरयात्राविवाहादिकम शुभ-
महूतमकत्तीहे तिसकॉफलप्राप्ति तिसोहीन्याहै ॥ ३२ ॥ आशीर्वाद लिखने के उपरत कल्प युगः
सवत्सर शक मास तिघ्यादि लग्नाशहोरादि जन्मसमय को लिखे जन्मसमय किसको कहतेहैं-
जन्मकालमै क्षणादिकार के प्रगहै काल किसका नामहे ॥ सो कहतेहे भगवान्गार्गि ॥ काल.
यो है सो प्रनामों उत्पन्न कत्ताहे और काल हि प्रतारा सहार क्त्ता ओर सोए रहेजो मनुष्कादि-
तिनमें कालहि जागताहे सो काल अति सूदमसेंसूदमहे जानयां नहिं जाताहे
॥ ३३ ॥

॥श्रीरपवारज्यातिमहानवन्धः ।। ॥ अवसंज्ञाध्यायकह सेहे ॥ तिसमेंप्रथमसूर्यादिग्रहनक्षत्रोंकोउत्पत्तिकहतेहैं जिसकालमैइहावि भवचराचरककै युक्तअंधकारकेसमूहककव्याप्तथा उसकालमैपरमात्मानेसहितराशिडीरनक्षत्र चनाव कोतेप्रथमसूउत्पनभयाहै ॥ १ ॥ अवसूर्यसें कालकी उत्पत्तिकहतेहै जिस कालमें सूर्यना रायण प्रकटभये तिससें शुभाशुभ फलके जनाने वालाअहोरात्र नामक कालहोताभया जि सोहि ॥होराकहतेहें सौ पूर्वीपरवर्णलोपसे अहोरात्र कर्के उत्पन्न है ॥ २ ॥ अवकाल के थंगोंकाविभागकहतेहैं ॥ मेपराशि शिर वृप मुख मिथुन वाहु ककं हृदय सिंह उ दर कन्या कटिं तुला वस्ति वृश्चिक गुदा धनु पट्ट मर जानू कुंभ जंघा मीन पाद इहेकालपुरुपके अंगोंमें मेषादि राशियां कहिहैं ॥ ३ ॥ अवमेपादिराशियांकहतेहैं मेष ॥ वृष ॥ २ मिथुन ॥ ३ ॥ ककं ॥ ४ ॥ सिंह ॥ ५ ॥ कन्या ॥ ६ ॥ नुला ॥ ७ ॥ दृश्विक ॥८॥ धन ।। ९ ॥ मकर ॥ १० ॥ कुंभ ॥ ११ ॥ मीन ॥ १२ इहे वारांरशि हैं ॥ ४ ॥ थराशियों अथसंज्ञाध्यायोव्याख्यायतेतत्ररव्याद्युत्पत्ति ॥तमस्तोमावृत्तविश्वेनगदेतञ्चरा चरम् राशिग्रहोडुसंघातंसृजन्सूर्याभवत्तदा ॥१॥अथकालोत्पत्तिः ततःप्रभृति जंतूनांसदसत्फलसूचक ॥होराख्योवर्ततेकालाह्यहाराणलोपतः २ अथका। लस्यांगविभागः शीपमुखवाहुहृदयोदराणिकटिवस्तिगुह्यसज्ञानिऊरूजानूज घेवरणावितिराशयोजायाः३॥ अथराशिकथनम् मेषवृषमिथुनककर्टसिंहाः कन्यातुलाथवृश्चिकभम् धनुरथमकर कुंमोमीन इतिराशय कथिताः॥४॥ अथराशिस्वरूपम् सप्तविंशतिभिर्योतिश्चक्रं तिमितवायुगम् तदकौशौभवेद्रा शिनवर्षाचरणांकित: ५॥ अथराशिनक्षत्रविभाग. अश्विनीमघमूलादौमेपास हहयादयः ॥विषमक्षान्निवर्ततेपादवृद्धायथोत्तरम् ६ अथराशीनामधिष्टातृरू पम् ॥ मत्स्यौघटीनृमिथुनसगदंसवीणंचापीनरोश्वजघनोमकरोमृगास्यः ॥ केस्वरूपकहतेहैं अश्विनीसेलकसताईजोनक्षत्रहैं तिन्हका हादशाशएफराशिहोतीहै नक्षत्रोंकेन वपादों कर्के अकितहै ॥ ५ ॥ अवराथिकैनक्षत्रोंकाविभागकहतेहैं अश्विनी ओर मघा और मूला नक्षत्रसे रेकर्के चार चार राशियोंकी प्रवृत्ति है और तीसरे तीसरे नक्षत्रों य थोत्तर पावृद्धिकर्के निवृत्त होताहै ॥ ६ ॥धवराशियोंकेयधिष्ठातरूपकहते हैं मीनरा शि दो मत्स्य जैस परस्परमुखमें पुछग्रहणकर्क वृत्तक्षेत्रकान्याई स्थितहोवे और कुंभराशि जै से घटी पुरुष जलके वास्ते जाताहै तिसकी न्याई और मिथुनराशि सीपुरुप दोनों मि लेहुये पुरुषके हाथ में गदा स्त्रीके हाथ वीणा अयसा रूप और धनराशि पोडेको न्याईजवा ॥ ४ ॥ जिसकिया और धनुपधारी पुरुषको न्याई है और मकरराथि हरणको न्याई, मुख जिसका अयसा मत्स्यरूपहै -- h - ६ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ ौरसूर्यारुण कहतेहैं ॥ यो इहे तीनलोककास्वामी कालात्मासूर्यनारायणहै तिसकी इछा के सपूर्ण कर्म होते हे डोर ग्रह वी तितकालात्माको छायाकी न्याई हें ॥ ३४॥ यो यो स पूर्ण दृश्य वस्तू है सो सो से पूर्ण काल के अधीन है सो काल क्षणादि है और इ, टि में सावता है वर्ष मासादि कर्के यो व्यतीत होता है तिसकालकी कल्ना ज्योतिःशास्त्र है ॥ ३५ ॥ उौर यहाँको फलकनृत्व १ और नहिं फलकतत्व २ इहे स शय दोनो है और कईक तिनग्रहों को कहते है यो पूर्व जन्म के कर्म हैं तिनको सूचन कर्ते हैं ३६ ॥ तैसेंहिंकहते हैं । जव पूर्वजन्मको प्रकट कते है यह तव इन में भाने कैसे करते हे. पूर्व कमाँका जो भोग तिस के दूर करणे वास्ते इस जन्म के भोगों को कहते हैं और कोई मुनि अयसे कहते हैं जगदीश जोविष्णु तिनकी जो भक्तिकरणो सो पापोंकों पूर्व जन्म के दोपोंकों दूरकर्ती है और कोई अपसे 4 सूर्य्यारुणे कालात्माकालरूपोयंयोयंत्रिजगदीश्वरःतस्येच्छानुचरंकर्मच्छायाप्न कृतिवत्खगाः॥३४॥ कालायत्तमिदसर्वतत्कालोदृष्टिगोचरः तत्कालकलना च्छास्त्रंवक्ष्येज्योतिषमुत्तमम् ॥ ३५ ॥ ग्रहाणांफलकर्तृत्वमस्तिनोवेतिसंशयः केचिदंतितेपातुकर्मसूचकतामिति ॥ ३६॥ तथाच प्राकर्मसूचकखगाःकथमे पुभक्तिःप्राकर्मभोगशमनायहिभागमूचुः केचित्त्यादुरितहज्जगदीशभक्तिः किन्नोग्रहाभिगतएवसएवविष्णुः ३७॥ तथाचशाईधरः देवताग्रहरूपेणम नुष्याणांशुभाशुभम् फलंप्रागर्जितंयच्चतहदातिस्वकीयकम् ॥ ३८॥ सूर्यारुणे यात्रासमयेटौग्रहणेचैवाथखेटवैषम्ये गोभूहिरण्यवस्त्रैःसंपूज्य श्रदयात्रदैवज्ञः ॥३९॥ इतिश्रीमद्राजाधिराजमहाराजरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्यो तिभहानिबंधेजातकखंडे शास्त्रोपनयाध्यायःप्रथमः १ कल्पना कर्ते हैं जोविष्णु सूर्यदि ग्रहों में स्थित नहिं है क्या इसवास्ते ग्रह पूजने यो ग्यहै ॥ ३७॥ ॥ तैसेंशाईधरकहताहै ॥ जिस जिस देवताको मनुष्य भक्ति कत्ती है सो सो देवता ग्रहरूप होय कर मनुष्याको शुभाशुभफलकों देता है जो पूर्व जन्म मे कर्म किये हैं सो सो फल जन्म स- मय में लग्नादिस्थानों में स्थित होय कर ग्रह अपने फल को देता है ३८ औरसूर्यारुण कहते हैं यात्राके समयमें और जन्मदिनम, और विवाहादि शुभदिनोंमें और ग्रहण सिद्धकर- में और जव खोटे स्थान में ग्रह आवे और जव खोटिदशा आवे तिस समय में गौडों कर्के भू- मि.के स्वर्ण ककं वस्त्रो कर्के वडोश्रद्धा कर देवज्ञ यो ज्योतिसी तिसका पूजनकरे ॥ ३९ ॥ ॥ इतिइहेजातकखंडमेंशाखकेविचारकाप्रथम अध्यायभयाहै ॥ ! ।

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ अवसंज्ञाध्यायकहतेहैं ॥ तिसमेंप्रथमसूर्यादिग्रहनक्षत्रोंकीउत्पत्तिकहतेहैं, जिसकालमैइहवि श्वचराचरककैयुक्तअंधकारकेसमूहकव्याप्तथा उसकालमैपरमात्मानेसहितराशिऔरनक्षत्र चनाकर्ने कप्रथमसूर्यउत्पन्नभयाहै ॥ १ ॥ अवसूर्यसें कालकी उत्पत्तिकहतेहैं जिस कालमें सूर्यना रायण प्रकटभये तिससे शुभाशुभ फलके जनाने वालाअहोरात्र नामककै कालहोताभया जि सकोहि । होराकहतेहैं सों पूर्वीपरवर्णलोपसे अहोरात्र कर्के उत्पन्न है ॥ २ ॥ अवकाल के अंगोकाविभागकहतेहैं ॥ मेपराशि शिर वृप मुख मिथुन वाहु कर्क हृदय, सिंह उ दर कन्या कटिं तुला वस्ति वृश्चिक गुदा धनु पट्ट मकर जानू कुंभ जंघा मीन पाद इहेकालपुरुपके अंगोंमें मेपादि राशियां कहिहैं ॥ ३ ॥थवमेपादिराशियांकहतेहैं मेष ॥ वृप ॥ २ मिथुन ॥ ३ ॥ ककं ॥ ४ ॥ सिंह ॥५॥ कन्या ॥ ६ ॥ नुला ॥ ७ ॥ दृश्रिक॥८॥ धन ॥ ९ ॥ मकर ॥ १० ॥ कुंभ ॥ ११ ॥ मीन ॥ १२ इहे वारांरशि हैं ॥ ४ ॥ थराशियों अंथसंज्ञाध्यायोव्याख्यायतेतत्ररव्याद्युत्पत्तिः ॥तमस्तोमावृत्तेविश्वजगदेतच्चरों चरम् राशिग्रहोडुसंघातंसृजन्सूर्योभवत्तदा ॥१॥अथकालोत्पत्तिः ततःप्रभृति जंतूनांसदसत्फलसूचकः॥होराख्योवततेकालोह्यहोरात्रेणलोपतः २ अथका। लस्यांगविभागः शीर्यमुखवाहुहृदयोदराणिकटिवस्तिगुह्यसंज्ञानिऊरूजॉननं घेवरणावितिराशयोजायाः३॥ अथराशिकथनम् मेषवृषमिथुनककर्टसिंहाः कन्यातुलाथवृश्चिकभम् धनुरथमकर कुंमोमीन इतिराशयःकथिताः॥४॥ अथराशिस्वरूपम् सप्तविंशतिभिज्योतिश्चक्रं तिमितवायुगम् तदंकाशीभवेद्रा' शिनवर्षाचरणांकित: ५॥ अथराशिनक्षत्रविभागः अश्विनीमघमूलादौमेषासें हहयादयः ॥विषमक्षान्निवर्ततेपावृद्धायथोत्तरम् ६ अथराशीनामधिष्टातृरू पम् ॥ मत्स्यौघटीनृमिथुनसगदंसवीणंचापीनरोश्वजघनोमकरोमृगास्यः ॥ केस्वरूपकहते, अश्विनीसेलकसताईजोनक्षत्रहैं तिन्हका द्वादशांशएफराशिहोताहै नक्षत्रांकन वपादों कर्के अंकितहै ॥ ५ ॥ श्रवराशिफनक्षत्रोंकाविभागकहतेहैं अश्विनी उोर मघा और मूला नक्षत्रसे लेकर्के चार चार राशियोंको प्रवृत्ति है और तीसरे तीसरे नक्षत्रकों योत्तर पावृद्धिकर्के निवृत्त होताहै ॥ ६ ॥थवराशियोंकेयधिष्ठातृरूपकहते हैं मीनरा शि दो मत्स्य जैसे परस्परमुखमैं पुरग्रहणक वृत्तक्षेत्रकोन्पाई स्थितहोवे और कुभराशि जै से घटी पुरुप जलके वास्ते जाताहै तिसकी न्याई और मिथुनराशि स्त्रीपुरुप दोनों मि लेहुये पुरुषके हाथ में गदा स्त्रीके हाथमें वीणा अयसा रूपहै और धनराशि घोडेकी न्याईया ॥ ४ ॥ जिसकियां और धनुपधारी पुरुषको न्याई है और मकरराथि हरणको न्याई मुख जिसका अयसा मत्स्यरूप है १

.
८
॥'श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और तुलराशि जेल तुलाकों हायलिये पुरुप होताहै और कन्याराशि जैसे किस्तीमें स्थितकन्या
एकहाथ धान्यमंजरी और एकहाधर्मदीपक वलता लिया होवे तिसकी न्याई है और मेप
मिइंडुकी न्याई और वृष वैलको न्यांई उौर कर्क कमठकी न्याई जोजलमें रहताहै याउली बहे
में और सिंह शेरकी न्याई और वृश्चिक विबुको न्याई इहे संपूर्ण आकाशमें विचरतीहैं ७ ॥
शवराशियोकीदिपदचतुष्पदादिसंज्ञाऔर मेषादिराशियांकेस्थानकहतेहैं मिथनौर तुला औरकन्या
औरधनराशिका पूर्वभाग द्विपद राशिह और मकरकापूर्वाद्ध और धनका उत्तराई और बृप और मेप
और सिंह इहे। चतुष्पद राशिहैं ॥ ८ ॥ और वृश्चिकराशि मुनियोंने सरीसृपसंज्ञा कहिहै ॥ ९ ॥रा
बिमें मिथुन तुला कन्या धन कुंभ राशिया ग्रामचारीहें और वृप और मेप और मकर
का पूर्वाय उौर सिंह और वृष । उौरमेप राशिवनचारीहै ॥ १० ॥ उौरककंटौरमीनौरमकरका
पश्चिमादंडोरशिवकमतमकुंभइहेजलचरराशिहैं इहेराशियोंके स्वरूप मार्कडेयादि योऋपि चिर.
तौलीससस्यदहनाप्लवगाचकन्याशेपास्स्वनामसदृशाःखचराश्यसर्वे ॥ ७ ॥
ऋयराशीनांदिपदचतुष्पदादि तथामेषादीनांस्थानकथनम् ॥ मिथुनतुलाधर
कन्याद्विपदाख्याश्चापपूर्वभागश्च मृगधनुराद्यांत्यर्धवृषाजसिंहाश्चतुश्चरणाः
वृश्चिकराशिमुनिभिस्सरीसृपत्वननिर्दिष्टः ॥९ ॥ ग्राम्यामिथुनतुलास्त्रीचापा
लिघानिशासुवृषमेषौ मकरादिमाईसिंहौवन्यौदिवसेजवृपभौच ॥ १० ॥
जलजीकर्कटमीनौमकरांत्यर्द्धचशिवमतकुंभः राशिस्वरूपमेतन्मार्कंडेयादिभिः
कथितम् ११॥ अयमेषादीनांवर्णकथनम् अरुणसितहरितपाटलपांडुविचित्राःसि
तेतरपिशगौ पिंगलकरवर्धकमलिनारुचयोयथासंख्यम् १२॥अथराशीनां
क्रूरसौम्यादिविवेकः क्रूरोथसौम्यःपुरुपोंगनाचोजोथयुग्मविपमःसमश्च चर
स्थिरड्यात्मकनामधेयामेषादयोमीक्रमशःप्रदिष्टाः१३अथसामान्यतोराशिसंज्ञा
राशिनामानिचक्षेत्रंभमृक्षगृहनामच मेषादीनांचपर्यायंलोकादेवविचिंतयेत् ॥ १४
जीवी विन्होंने कहेहैं ॥ ११ ॥॥ अवमेषादिराशियोंकेवर्णकहते है ॥ मेपराशि रकवर्ण वृष
श्वेत मिथुन सबज कर्क गुलावीसिंहपाडुवर्ण श्वेतपीत मिलाया होता हैऔर कन्या विचित्र वर्ण और
नुला कृष्णवर्ण और वृश्चिक पिशगवण और धन पिंगल वर्ण उौर मकरकवूरवर्ण और कुंभ वभ्रुक
नकुलवण को न्याई है और मीनराशिमलिन वर्ण है इहे मेपादिराशियों के वर्ण कहे हैं ॥ १५ ॥ अव
मेषादिराशियोंका 'फूर सौम्यादिविचारकहते हैं मेप क्रूर वृष सौम्य इत्यादि उऔर मेप पुरुष
वृपस्त्री इत्यादि और मेप उोजवृपयुग्म इत्यादि और मेप विपम और वृष सम इत्यादि उौर मेप चर
वृप स्थिा मिथुन दिस्वभावइत्यादि इहे मेषादिराशियां क्रमसें कहिहैं ॥ १३ ॥ श्रव सामान्यता
सेराशिकोसज्ञाकही हैं "राथियोंके नाम क्षेत्र और भ ऋक्ष और गृह और मेपाादराशियोंके
मायनाम और अाँसे चिंतन करे ॥ १४ ॥

- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अवारशियोंको विशेषसंज्ञा कहते हैं । क्रिय मेष और तावुरि वृष और जितुम मिथुन और कुलोरा कर्कट और लेय सिंह और पाथोन कन्या और जूक्तुला और कोप्पं वृश्चक और तौक्षक धन और प्राकोकेरो मकर और हृद्रोग कुंभ और अंत्यभ मीन इहे मेपादि हादशराशियोंकी विशेष संज्ञा कहि है १५ अववेशिस्थानादि संज्ञा कहते हैं सूर्यकी राशिसे दूसरी राशिकी वशि संज्ञा है और स्वामीकर्के घटयो राशिहै तिसकीप्लवसंज्ञा कहि है और राशियोके उदयकों लग्न कहते है और राशिक अर्धभागकों और लग्नको होरापद कर्के कहते हैं १६ अव पुण्यादिसंज्ञाकहतेहैं नवमभावसँयो तीन राशिहै ९ १० ११ तिसको पुग्यसज्ञाहै और पुष्कलसं ज्ञा उरे निधानसज्ञा कहि है तिसका स्वामी योगकर्के विशेप फलकों देताहै १७ अवराशियोंकेस्वामीकहतेहैं मेपका स्वामी भोम वृपका शुक्र मिथुनका बुध ककंका चद्रमा सिंहका सूर्य कन्याका वुध तुलाका शुक्र वृश्चिककाभौम धनका गुरु अथराशिविशेपसंज्ञा क्रिय १ तावुरि ॥२॥ जितुम ३ कुलीर ॥ ४ ॥ लेय ५ पाथोन ६ जूक ७ कोपाख्याः, ८ तौक्षिक : ९ श्राकोकेरो १०॥ हृद्रोग ११॥श्चात्यभं १२ चेत्थम् ॥१५॥ अथवेशिस्थानादिकथनम् ॥वशिः सूर्याद्वितीयःस्वामिहक्संज्ञितःप्लवः राशीनामुदयोलग्नहोराराश्यलग्नयोः १६ अथपुण्यादिसंज्ञा ॥ पुण्योमवेत्पुष्कलनामधेयस्ततोभवेत्तत्रनिधानसंज्ञः ॥ तस्याधिपोयोगकृतप्रयत्नस्सएवजन्मफलमाददाति १७ ॥ अथराश्याधिपक थनम् ॥कुजशुक्रवुधंदसौम्यशुक्रावनीभुवाम् ॥जीवार्किभानुजेज्यानाक्षेत्राणि स्युरजादयः ॥ १८॥ अथोच्चनीचकथनम् ॥ सूर्यायुच्चानक्रियसपमृगस्त्रीकुली रांत्यजूके ॥ दिग्वन्हींद्रदयतिथिशरान्सप्तविंशांश्चविंशान् ।। अंशानेतान्वदति यवनश्चातितुंगानसुतुंगान् ॥ तानेवांशान्मदनभवनेष्वाहनीचान्सुनीचान् ॥ १९ ॥ श्रथमूलत्रिकोणकथनसिंहवृपाजप्रमदाकार्मुकभृत्तौलिकुंभधराः सूर्यादीनांमूलत्रिकोणभवनान्यनुक्रमशः. ॥ २० ॥ मकरका और कुंभका शनि' : मीनका गुरुः इहे क्रमसे मेपादिराशियोंके स्वामी कहे हैं॥ १८॥ ॥ श्रवग्रहोंकीउच्चनीचराशिकहते हैं ॥ सूर्यादिग्रहाके उच्चस्थान प्रमसे कहे हैं मेपमें सूर्य और वृपमें चंद्रमा और मकरमें मंगल और कन्याम बुध और कर्क, वृहस्पति उौर मीनमे शुक्र और तुलाम शनि उच्च होता है और पूर्वोत्तराशियोंमें यथाक्रमकर्के दश ॥ अठाई ॥ २८ ॥ पंद्रा ॥ १५॥ पांच ॥ ५॥ सताई ॥ २७ ॥ वीस ॥ २० ॥ अंशापर्यंत परमोचमें हैते हे उौर उच्चराशिसे सप्तमस्थानमें सूर्यादिग्रहनीचहोते हैं और पूर्वोनअंशॉमे परमनी च होते हैं १९ ॥ श्रय ग्रहोंकियां मूलत्रिकोणराशियां कहतेहैं । सूर्यको सिंहराशि और चंद्रमा को वृप और मंगलको मेप और वुधकी कन्या और गुरुकी धन और शुभ की तुला रोरशनिकी कुंभ इहे भयाक्रमसेंसूर्यादिग्रहोंकेमूलात्रिकोण भवनहें ॥ २० ॥ २ १० ॥ तीन ॥

.. + श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः थव स्वक्षेत्रादिभ्रम दूरकरणे वास्ते मूलत्रिकोणके अंशाको व्यवस्था कहतेहें ॥ सूर्य सिंहके वीस अशा कर्फे मूलत्रिकोणमें स्थितहोताहे और उपरंत स्वक्षेत्री कहाहै उौरवपके तीन अशसे उपरत और तेरांश पर्यंत मूलत्रिकोणमें चंद्रमा होताहे और मंगल मेपके वारा अंश मूलत्रिकोण और उपरत स्वक्षेनी होताहे उीर वुर कन्याके पद्रा अशके उपर त और पंजी अशपर्यंत मूलत्रिकोणमैं होताहै उपरंत स्वक्षेनी होताहे उौर गुरु धनके दश अंश मूल त्रिकोणमें उपरत स्वक्षेत्रीहोताहै उौरशुक्र मानके पंद्रा अशपर्यंत मूलनिकोणमें उपरंत उच्चहोताहे और शनि कुंभके वीस अंशपर्यंत मूलत्रिकोणने उप'त स्वक्षेत्री होताहे ॥ २१ ॥ यवनांशकहतेहै । नक्षत्रके पादका एक नवाश कहाहे सो नवाश चरराशियोंमे अपनी राशिसे लेकर्के नवराशि पर्यंत होताह और स्थिर हिरवभाव राशियोमें नवम औपचम स्थानमें जो चरराशिहै तिसमें लेकर्के नवाथहोताहै अर्थात्सपूर्ण राशियॉमें चरराशिसे लेफर्के नवाश कहाहे डोर अपनी राशि न अथ मूलत्रिकोणांशव्यवस्था ॥ रविभौमजीवभार्गवशनैश्चराणांत्रिकोणभागाःस्यः । 'नखरविदितिथिनखभागाजेंदोदिग्भांशकाःस्वोच्चात् २१ ॥ अथ नवांशंक थनम् चरणांशत्रिकोणानांतचराद्यानवांशकाः राशीनांस्वनवांशोयःसवर्गोत्त मसंज्ञिकः ॥२२॥ अहोराद्रेष्काणद्वादशांशव्यवस्था । होरेविषमेहोः समराशौचंद्रतीक्ष्णाश्वोः स्वग्रहादादशभागाद्रेष्काणाःप्रथमपंचनवपानाम् ।२३। अथजलदहनमिश्रद्रेष्काणव्यवस्था ॥ सदसद्ग्रहद्रेष्काणाजलदहनाख्याः प्रकीर्तिताःक्रमशः पापयुता सलिलाख्यामिश्रादहनाचसौम्ययुताः॥ २४ ॥ अयसौम्यरूपद्रेष्काणव्यवस्थाः ॥ नयुग्ममीनयोराद्यौमध्येकर्कटचापयोः कन्यांतःसौम्यरूपाख्याद्रेष्काणा.पंचकीर्तिताः २५ ॥ अथ फलपुष्पयुतरत्नभां डान्वितद्रेष्काणव्यवस्था ॥द्रेष्काण.कर्कटाद्यस्तु फलपुष्पयुतःस्मृतः रत्नभांडा ॥ न्विततौज्ञेयौ धनुर्मध्यतुलादिमौ ॥२६॥ वाशको वर्गोत्तमकहने है ॥ २२ ॥ अवहोरा और द्रेष्काण ओर द्वादशाश कहतेहै ॥ विषम रा- शियोंमे प्रथम ॥ १५ ॥ अंश सूर्यकी होरा उपरंत चद्रमा को होतीहै और समराशियों में प्रथम १५ अश चद्रमा को उपरत सूर्यको होरा होतीहै और द्वादशाश अपनी राशिसे ढाई ॥ २ ॥ अश प्रमा- ण कर्के होताहै और द्रेष्काण प्रथम और पचम और नवम राशिके स्वामियों के दश अश होतेहै २३ अव जलदहन मिश्रसङ्गक द्रेष्काण कहतेहे ॥शुभग्रहों के द्रेष्काण जलसज्ञक होतेहें और पाप ग्रहोंके द्रेष्काण दहनसंज्ञक होतेहैं डोर पापोग्रहोकर्के युक्त जलद्रेष्काण और,शुभग्रहों कर्के युक्त दहनद्रेष्का पामिश्रसज्ञक होतेहै २४ थव सौम्यरूपद्रेष्काण कहतेहै मिथुन और मीन राशिके प्रथम द्रेष्काण और ककं ओर धनराशिके मध्यरेष्काण और कन्या राशिका अत्यमाद्रेष्काण इहे पाच सोन्यरूपद्रेष्काण कहे २५ थव फल पुष्पयुत और रत्नभांडयुतद्रेष्काण कहतेहें कर्कट राशिका पूर्व द्रेष्काण फलपुष्पयुत्तसज्ञक होताहे और तु लाका पूपद्रेष्काण और धनराशिकामव्यद्रेष्काण दोनोरलभाडयुक्त कहेहें "

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
११
यवरौद्रसंज्ञक द्रेष्काणकहतेहै मेषराशिके और मकरराशिके और वृश्चिकराशिके मध्यद्रेष्काणउौर
अंत्यके द्रेष्काण और कुभराशिके तीनहि द्रेष्काण औरमिथुन तुला राशिके अंत्यके द्रेष्काणोरमीनरा
शिके मध्यका द्रेष्काण डोर सिहराशिका पूर्व डोरमध्यके द्रेष्काण इहे सोला द्रेष्काण रौद्रसज्ञक कहेहैं
॥ २७ अव उद्यतायुध संज्ञक द्रेष्काण कहतेहैं कन्या ॥ और मिथुन और मेप और मकर औरकुंभ
राशियोंकेतीनहि द्रेष्काण उौर धन राशिका पूर्व और अंत्यका द्रेष्काण डौरतुलाराशिका अंत्यका द्रेष्काण
और मध्यका द्रेष्का और सिंहराशिका अंत्यका द्रेष्काण इहे वीस द्रेष्काणको उद्यतायुधसंज्ञा कहि
है ॥ २८॥ अवसपैनिगडसंज्ञकद्रेष्काणकहतेहै मीन और कर्क राशिके प्रत्यके द्रेष्काण और
वृश्चिक राशिके प्रथम और मध्य द्रेष्काण इहे चार द्रेष्काण सपनिगडसज्ञक कहेहैं २९ ॥ अव
५७८५/५/ समराशी
५५८७५ विपमराशी
भौ शह शु
अत्रिंशांशचक्रम् ॥
ग्रहाः
अथ रौद्रद्रेष्काणव्ववस्था रौद्रामेषमृगालीनांमध्यांता कुंभजास्त्रयः
नृयुक्तुलान्तिमौमीनमध्यःसिंहादिमध्यमौ ॥२७॥ अथोद्यतायुधद्रे
प्कायव्यवस्था उद्यतास्त्रीनृयुमेप मृगकुंभभवास्त्रयः चापाद्यंतौतुलां
=त्यश्चमध्यौसिंहांत्यसंभवौ २८॥अथसर्पनिगडद्रेष्काणव्यवस्था
मीनकर्कटयोरंत्यो दृश्चिकस्यादिमध्यमौ सपाश्चत्वारएवैतेद्रेष्का
शानिगडाश्चते २९ अर्थ व्याडद्रेष्काणव्यवस्था व्याडा कुंभालि
मध्याद्याःकर्किमीनांत्यसंभवौ सिंहाद्यतौमृगाद्यश्चतुलामध्यांत
संभवौ ३० अथपाशधरपक्षिद्रेष्काणव्यवस्था वृपाद्योमकराती
द्रेष्काणाःपाशधारिणः तुलामध्यांतसिंहााकुभाद्याःपक्षिणःस्मृताः
३१ ॥ अथत्रिंशांश विवेकः कुजयमजीवज्ञसिताःपंचेंद्रियवसुमु
नोंद्रियांशानाम् विषमेपुसमेपूत्क्रमतस्त्रिंशांशकाःकल्प्या. ॥ ३२॥
%D
व्यालद्रेष्काण कहतेहैं । कुभ और वृश्चिक राशिके पूर्व उौर मध्य द्रेष्काण और कर्क और मौन रा-
शिके अंत्यके द्रेष्काण उौर सिंह राशिके आद्य और प्रत्यके द्रेष्काण और मकर राशिका पूर्व द्रेका
ए और तुलाराशिके मध्य उौर अत्यके द्रेष्काण इहे एकादश द्रेष्काण व्याडसज्ञक कहेहैं ॥ ३० ॥
॥ श्रय पाशधरपक्षिसंज्ञकद्रेष्काणकहतेहैं वृपका पूर्व द्रेष्काण और मकरके श्राद्यत्यके पाशधरक
हेहै और तुलाके मध्य उौर अंत्यके द्रेष्काण और सिंहके आदका द्रेष्काण और कुंभका पूर्वद्रेष्काण
इहे पक्षिसंज्ञक कहेहै ॥ ॥ अवनिंशाश कहते हैं विपम राशियोंमे कमसे पाच अंश भीमके और
आगे पांच शनिके आगे पाठ गुरुके आगे सात वुधके आगे पाच शुक्रके होतेहैं और समराशियों
में उलटे क्रमंस शहोतेहै सो चक्रमेस्पष्टहैं ॥ ३२ ॥

१२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। यव सप्तांश कहतेहैं विपमरागियोमरागिके स्वामीसें और समराशिमें वर्तमानलग्नगगिस सप्तमराशि के स्वामी से सप्तांशहोताहै जैस मेपराशि मेंपसे लेकर्के नुलापर्यंत राशिहोतीहै और वृषलग्नमें वृश्चिक सें लेकर्के वृपपर्यंत होताहे सप्तांशस्वरूपम् ४ । १७ । ८ दतिसप्तवर्गः श्रवदशमाशपोडशांश कह ते दशमाश विपमराशियों में अपनीराशिके स्वामिसें चलताह सरसमराशियोंमें अपनेंसेनवमगशिसे चलताहै टौर पौडगांश्च विपमराशियोंमें अपनी राशिसे लेक वारा राशियोंके अगे ब्रह्माविष्णुशिवसूर्य १ ३ ५ २१ 1. ॥ श्रथ सप्तांशविवेकः ॥ सप्ताशपास्त्वोजगृहेतदीशायुग्मेगृहेसप्तराशिपातु ॥ इतिसप्तवर्गः ॥ अथ दशमांशपोडशांशयोविवेकः दशांशकानामधिपा स्तदीशादोजेसमेतन्नवमेश्वाराद्याः उोजेकलानामधिपास्तदीशाच्चतुर्मखो -विष्णुहरीदिनेशः युग्मेक्रमाव्यत्ययमवराशाविति ॥ ३४ ॥ अथ पयंशवि 'वैकः ॥ पयंशकानामधिपास्त्वयुग्मे घोरांशको राक्षस देवभागौ कुवेर रक्षोगण किन्नरांशाः॥ ३५॥ भ्रष्टः कुलनो गरला ग्निसंज्ञा वाऽऽपांशकः प्रेतपुरीयभागः अपांपति देवगणेशभागः कालाs हिभागा वमृतांश चंद्रौ ३६ मृदंशकः कोमल पद्मभागी लक्ष्मीश वागीश दिगंबरांशाः देवाई भागी कलिनाशभागः क्षितीश्वरांशः कमलाकरांशः ॥ ३७॥ क्रमेणमंदात्मजमृत्यु काल दवाग्नि घोराऽ धम कंटकाश्च सुधामृतांशः परिपूर्ण चंद्रविप प्रदग्र्यो ! कुलनाश मुख्यौ ॥ ३८ ॥ वंशक्षयो पातकरालरूपाः सौम्य श्रमृवंश सुशीतलांगे दंष्ट्राकराले दुमुख प्रवीण कालाग्नि दडा युधनिर्मलांशाः ३९ 11 13 २६ ३१ 32 ३३ ३४ ३८ Yo ४१ ४३ ४८ ५२ ५3 ५४ चार देवताकेअंश होतेहै डोर समरागियोम ब्रह्मासे लेकर अपनी राशिपर्यंत विलोमकर्के होतेहै ३४ -पोडशाशस्वरूपम् ॥ १। ५२१३०थव एक राशिम साट थंशोंके स्वामी कहतेहे तिसका स्वरू प॥ १३ • 1 0 ॥ निंगकलात्मक साठ अशोकेस्वामी घोराश लेकर्के विपमरागियोम पाठक्रमसे जानने योग्य डोर समगशियाम उलटे कमस इंदु रेम्वादि घोराया पर्यंत जानने योग्य, : ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ अवषष्टयशकेफलका विचार कहते हैं ॥ साठ ॥ ६ ॥ अशोंके स्वामी यो है तिन्हमें उची ॥ २६ ॥ क्रूर हैं और एक ॥ १ ॥ मध्यम है और तेतरी ॥ ३३ ॥ देवांश शुभ है तिन्हमें वक्ष्यमाण पविधवलकर्के युक्त वी संपूर्ण शुभाशुभ ग्रह स्थित होवें और अपने उच्चादि स्थानों में वी स्थित हो तववी छबी ॥ २६ ॥ कहे यो घोराशादि कूरांश तिन्हमें स्थित होनेसें अशुभ फल हि देतेहैं इसमें इहे अभिप्राय कहाहै उच्चादिस्थानोंमें गतशुभग्रहोंका अत्यंत शुभफलकी प्राप्ति नाहं होतीहै क्रूर पट्यशमें स्थितहोने क और क्रूरग्रहीका यो स्वोच्चादिस्थानों में स्थितहोनेका यत्किंचित् अशुभ नाहं होताहै और इसीप्रकार कर्के तेत्री ॥ ३३ ॥ यो देवभग है तिन्हमें स्थित होनेसे क्रूरग्रहोंके शुभफलकी हानि होतीहै और देवभागोंमें शुभग्रहस्थितहोवें तव अत्यंत शुभफ- लकों देतेहैं तिसकर्के दशवसिद्धिमें पष्ट्यशकों मुख्यता प्रतिपादन करीहै ४० ॥ और कहते हैं क्रूर पष्टयशमें संपूर्ण ग्रह जब वलकवी युक्तहोवें और अपने उच्चराशियोंमें और मित्रक्षेत्रमें और मूलuu ५८ ५. ६० .. .. शुभा 5 शुभांशावतिशीतलांशः सुधापयोधिधमणेदुरेखाः ज्ञेयाः क्रमाहय त्ययमेवयुग्मे शुभाश्रितांशोयदिशोभनाप्तिः ४० क्रूरपध्वंशगाः सर्वे नाशयं तिखचारिणः यदिपूर्णबलैर्युक्ताः स्वोच्चमित्रत्रिकोणगाः ४१ अथोत्तमांशादि भेदाः मलत्रिकोणकोणोच्चस्वर्भकेंद्रोत्तमांशकाः सप्तवर्गोद्भवाश्चान्येस्वाधिमि त्रांशकान्विताः ४२ वर्गास्तुयेदशप्रोक्ताः पूर्वाचार्य महर्षिभिः भवंतिवर्गसंयो गे पारिजातादिसंज्ञकाः ४३ दुः स्थारिनीचमूढस्थाग्रहावलविवर्जिताः मरणा वस्थगाश्चत्तुपारिजातादिनाशकाः ४४ उत्तनतुत्रिवर्गक्यंचतुर्वन्तुगोपुरम् लगपं चकसंयोगेसिंहासनमिहोच्यते ४५ वर्गहयंपारिजातंपणूणांपारावतांदाकम् सप्त मेदेवलोकस्यादष्टमंचामरंभवेत् ४६ ऐरावतंतुनवमफलनामानुसारतः .. त्रिकोपमें वी स्थितहोवें तव शुभफल नाहिकर्ते हे और जिस भावमें युक्तदृष्टहोवें तिसका नाशर्त हैं ४१ ॥ अव उत्तमांशादि भेद कहते हैं यो ग्रह सप्तवर्ग में मूलत्रिकोणमें और उच्चमै और स्वक्षेत्रमें और केंद्रकोणमें उौर मित्राधिमित्रराशिमें स्थित होता है तिसकी उत्तमाशसंज्ञा होतीहे ४२और कहते है यो ग्रह छठे और अष्टम और द्वादश स्थानमें स्थित होते हे ओर नीचराशिम और योग्रह अस्तहो ते हैं और वलहान यो ग्रहहोते हैं और योग्रहमरणाऽवस्थामें स्थित होते हैं सो पारिजातादि शुभयो गोंकानाशकर्ते है ४४ ॥ और कहते है दशवर्गीमें स्वोच्चामत्रादि तीनवर्गमें यो ग्रहस्थित होवे तिसको उत्तमाशसंज्ञा है और चारवर्गमें यो स्थितहोवे तिसकी गोपुरसंज्ञाहै और पाचवर्गके सयोगमे सिंहासन- सज्ञा होतोहे ४५ ॥ उोर दोवर्गके संयोगकर्के पारिजातसंज्ञा होतीहै और छेवगंके योगों पाराव. ताश कहते हैं और सातवर्गको टेवलोक और पाठवगैक्यकों चामराश कहते है ॥ ४६ ॥ और नववर्गक्यको ऐरावतसंज्ञा है और इन्होंके नामतुल्य फलहोता है ----- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ अवग्रहोंकियां वालादि पांच यवस्था कहतेहैं ॥ विषम राशियोंमें क्रमसें छै छै अंशप्रमा कर्के प्रथम वाल दूसरी कुमार तीसरी युवा चउथी वृद्धा पाचमी मृत्यु इहे पाच अवस्था होतीहै और समराशियोंमें विपरीत प्रथम छे अंश मृत्यु फेर वृद्ध । फेर युवा फेर कुमार फेर वाल इसक्रमसें होतीहै ४७ श्रवमेपादिराशियोंकियांदिशाकहतेहैं ॥ मेपर्स लेक तौनयावृत्तित्र- मणसे पूर्वादिदिशाके पति कहेहैं जैसे पूर्वका स्वामी मेप सिंह धन इत्यादि ॥ ४८ ॥ अवराशि योंकीपृष्टोदयादिसंज्ञाकहतेहैं ॥ वृष उऔर मेष उऔर धन और कर्क और मिथुन उौर मकर दहे छराशि पृष्ठोदयकहिहैं और रात्रिम वलीहोतीहैं और मिथुनपृष्टोदय नहिंह केवल रात्रिम वलीहै शेपराशि यो सिंह और कन्या और तुला और वृश्चिक और कुंभ दहे दिनमें वलीहैं उौर शीर्पोदय हैं इन्हमें मिथुन वी शीपर्योदय है डोर मीनराशि उभयोदय क हिहै ॥ ४ ॥ अवस्वामीठौरशुभग्रहादियोगसेंराशियोंकावलावलकहते हैं ॥ स्वमी और मित्र ॥ अथवालाद्यवस्था ॥ वालाद्यवस्थाक्रमशोग्रहाणामोजेसमेतद्विपरीतमाहुः॥ वालाकुमारोथयुवाचवृदामृत्युलवानामृतुभिःक्रमेण '॥४७॥ अथराशीनांदि विवेकः -प्रागादिककुभांनाथायथासंख्यंप्रदक्षिणम् ॥ मेपाद्याराशयोज्ञेयास्त्रि रारत्तिपरिभ्रमात् ४८॥ अथटष्टोदयादिविवेकः ॥ गोजाश्वकर्किमिथुनाःस मृगाःनिशाख्याःटटोदयाविमिथुनाःकथितास्तएव ॥ शीर्पोदयादिनवलाश्चम वंतिशेपालग्नेसमेत्युभयतःप्टथुरोमयुग्मम् ॥ ४९ ॥ अथपत्यादियोगादिना राशिबलावलम् ॥ पतिप्रियसौम्योच्चस्थैर्युतवीक्षितोबलीराशिः ॥ स्वल्पवलोन्यै मित्रैर्मध्यःसर्वायुतवीक्षितस्त्ववलः ॥ ५० ॥ अथराशीनांस्थानवलम् ॥ केंद्र स्थानप्रबलानाशीन्मध्यान्पणफराश्रितान् ॥ आपोश्लिमगत्तानगर्गःसर्वा न्हीनबलान्वदेत् ॥५१॥ अथराशीनांदिग्वलम् नरास्तुबलिनोलग्नेचतुर्थेजल राशयः ॥ सप्तमेवृश्चिकश्चैवदशमेपशवस्तथा ॥५२॥ और शुभग्रह और उच्चादि स्थनमें स्थितग्रहकर्के युक्तदृष्टराशि वली होतीहै और पापग्रहों कर्के उौ शुभग्रहों कर्के दोनोंसे युक्तदृष्टहोवे तवथोडे वलवाली होतीहै और किसी ग्रहकर्के युक्नदृष्ट नहिहो तव निर्वल होतीहै ॥ ५० ॥ अवमेषादिराशियोंका स्थानवलकहतेहैं योराशियकेिंद्र ॥ १।६ ।७। १० । स्थानमें स्थित होतीयाहे सो बली होतीयाहें और योराशिपणफर । २ । ५। ८1११ स्थानमें स्थित होतीहै सो मध्यवली होतीहैं और यो राशि आपोलिम । ३।६।९। १२ । स्थान- मे स्थित होतीहैं सो होनवल होतीहै अयसें गर्गऋपि कहता है ॥ ५१ ॥ अव राशियोंका दिग्व ल कहते हैं मनुष्यराशिया लग्नमें वलोहोतीया है और जलचरराशिया चतुर्थस्थानमें वली होतीयांहै और सक्षमभावमैं वृश्चिकराशि वली होतीहै और दशमस्थानमें चतुष्पदराशि बली होती, ५२ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥धवराथियोंकाकालबलकहतेहैं मनु-पराशिया दिनमें और चतुष्पदराशियां रात्रि में शे पजलचर और कोटराशि संध्याकालीमें बली होतीहैं ॥ ५३ ॥ यवबलावलकाविभागकहतेहैं और यो राशि वली होती है तिसीके बलसे नवांश तिसका बली होताहे और राशिके निवल होनेसे श्रश वो निकल होताहै और राशिके मध्यवलसे मध्यवली होताहै ॥ ५४ ॥ यवराशियोंके वश्या- वश्यकहतेहैं ॥ द्विपद राशियोंके सिंहराशि विना सपूर्ण चतुष्पद वश्यहे और जलचर भक्ष्यहैं और सरीसृप राशिया वश्पहें ५५ और वृश्चकराशिको छोडकर्के सिंहराशिके संपूर्ण राशिया वश्यहें और नहि कहा यो राशियाँका व्यवहार सोलोकव्यवहारसे जाननेयोग्य है ५६ थवलदादिभावोंकाविवेक कतैहैं लग्नभावकीसामथ्यं और तनु और उदयनाम कर्के कहतेहैं उौर धनभावकों वित्त और कुटुंवर के कहते हैंठोर भ्रातृभावकोंसहज और विक्रम और तृतीय और युद्धकहतेहैं और चतुर्थभावकोवधु और वाह्य तौरसुख ।। अथराशीनांकालवलम् दिवाभागेमनुष्यास्तुनिशायांतुचतुष्पदाः॥संध्याइयेऽ वशेषास्तुवलिनःपरिकीर्तिताः ५३ ॥ अथांशवलावलविभागः ॥ यस्तुयस्यां शकोराशेस्तबलादंशकोबली अबलस्तस्यदौर्बल्येमध्यमेमध्यमःस्मृतः ५४ अथ राशीनांवश्यावश्यविवेकः द्विपदवशगा:सर्वेसिंहविहायचतुष्पदाः सलिलनिलया ; भक्ष्यावश्याःसरीसृपजातयः ५५ मृगपतिवशेतिष्ठेयुरेतेविहायसरीसृपान् अक थितगृहेपूावश्यंजनव्यवहारतः ॥ ५६ ॥ अथतन्वादिभावविवेकः सामर्थ्य तनुकल्प्यतेसमुदयेविंतकुटुंवंततोविक्रांतसहजंतृतीयभवनेयोचसचिंतयेत् बंधु वाह्यसुखालयानिचततोधीमंत्रपुत्रांस्ततःपछेषक्षतिविहिपोमदगृहेकामंस्त्रियंव मंच ॥ ५७ ॥ रंध्रायुम॒तयोष्टमेगुरुतपोभाग्यानिचित्तंततोमानाज्ञास्पदकर्म पांदशमभेकुर्यात्ततश्चिंतनम् ॥ प्राप्यायावचिंतयेद्भवगृहरिप्फेथमत्रिव्यथे सौम्यस्वामियुतेक्षणैरुपचयस्तपक्षितिस्त्वन्यथा ॥ ५८ ॥ अथारात्यादिभावा पवादः॥ अरातिव्रणयोःपठेचाष्टमेमृत्युरंध्रयोः व्ययस्यद्वादशस्थानेवैपरीत्ये ॥ नचिंतनम् ॥ ५९॥ डोरगृहकर्के कहतेहैं और पंचमभावकों बुद्धि उौर मंत्र और पुत्र कहते हैं उौर छठेभावको क्षति और शत्रुकर्के कहतेहैं उीर सप्तमभावकों काम और स्त्री और मागकर्के कहतेहैं ॥ अष्टमको छिद्र और आयु और मृत्यु कहतेहैं और नवमको गुरु और तप और भाग्य और चित्त कहतेहै और दशमकों मान उौर आज्ञा और अस्पद और कम कहते हैं और एकादशकों प्राप्ति और प्रायकर्के कहतेहै और दादशभावकों रिष्फ और मंत्री और पीडा कहतेहै और यो भाव शुभग्रह उौर स्वामी कर्के युक्तदृष्ट होताहै तिसकीवृद्धि होती है और अन्यथा हानि होतीहै ॥ ५८ ॥ श्रवथरात्यादिभावकहतेहे ॥ छठे भावकों श्रराति और ब्रा कहते हैं और अष्टमको मृत्यु और रंधकहतेहैं ओर द्वादशकों व्यय कहतेहैं इन्हका विचार विपरीत कहाई स्वामी और शुभग्रहक दृश्युक्तहोवे तव शुभनाहिं होतेहैं ॥ ५९ ॥ ५७ ॥ और -- - । श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्तः । - अवउपयादिसंज्ञाकहतेहैं ॥ तीसरे और छठे और दशमे और याहरमे स्थानीको उपच यसज्ञा कहिहे जब पापग्रहाँकक और स्वामिक डीर शनुग्रहाकक दुर नदिहोवें तयवृद्धिका कर्तेहैं स्वामी उपचयस्थानोंका बादशाउमस्थानमे और पापग्रहाक पीडत नहोवे तव उपचय पल कर्तहें ६. अववादिसज्ञाकहतेहै ॥ लग्न और चतुर्थ उमेर सप्तम डोर दशम स्थान को केंद्र और चतुष्ट थ-डोर कठकसज्ञा कहिहै और केंद्रोंके प्रागेके स्थानोंको पणफरसंज्ञाह और पएफरोंके आगेक स्थानों की आपोहिमसज्ञा कहिहै ॥ ६१ श्रवत्रिकोणादिसंज्ञाकहतेहै नवम और पचमस्थानोंका त्रिकोण कहते हैं और चतुर्थ उऔर अटमस्थानीको चतुरस्त्रकहतेहे अवदशमादिस्थानविशेपोकीसंज्ञा कहतेहै ख उोर,मेपूरण और श्रास्पद दशमभावको कहतहें उओर मदन ठार यामिन और अस्त और गुन और धून सप्तमभावकों कहतेहै और सुहृद और गृह उऔर हिदुक और पाताल और जल चतुर्थ भावकों जायोपचयादिविवेक ॥ अयोपचयसंज्ञास्यात्रि लाभरिपुकर्मणाम् नद्भवतिते दुटा पापै स्वपतिशत्रुभिः ॥ ६० ॥ अथकेंद्रादिविभागः ॥ केंद्रचतुष्टय केटकलनास्तदशमचतुर्थानाम् ॥ संज्ञापरत पणफरमापोक्लिमसंज्ञकंचतत्प रतः ॥ ६ ॥ अथत्रिकोणादिविवेक. ॥ पंचमनवमचैवत्रिकोणसमुदाहतम् 'चतुर्थमष्ठमंचैवचतुरस्त्रंविदुर्बुधा ॥६२ ॥ अथदशमादिस्थानविशेपाणांसंज्ञा ॥ खेमेपूरणमास्पदेमंदनभेयामित्रमस्तानेद्यूनंचाथमुहद्गृहंतुहिवुकंपातालमंभो पिच ॥ दुश्चिक्यंसहजंवदंतिमुनयोरिष्फतथाद्वादशे ॥ पट्कोणरिपुमंदिरेनव मभेत्र्याचत्रिकोणपुनः ॥ ६३ अथ कालनरस्यात्मादिव्यवस्था ग्रहाणांनुपादि व्यवस्थाच ॥ कालात्मादिनकृन्मनस्तुहिमगु सवंकुजोज्ञोवचोजीवज्ञानसु खेसितश्चमदनोद खंदिनशात्मजः राजानौरविशीतगक्षितिसुतोनेताकुमारोवुध. सूरिदीनवपूजितश्वसचिवौनप्य सहस्रांशुज ॥६४॥ नथात्मादिग्रहाणांवला वलक्शात्पुरुपस्पात्मदिानाबलावलनिर्णय वलावलाद्ग्रहाण स्वादात्मादीनांव लावलम् नृपाद्या प्रवला कुर्य स्वरूपशनिरन्यथा ॥६५॥ कहतेहे दुश्चिश्य और सहज तीसरे भावों कहतेहैं और रिष्फ बादशभावयो कहतेहे और पट्कोण छठे भावका कहते है डोर निकोण उौरन्याय नवमभावका बहतेर ६३ प्रव कालपुरुपकी पारमादि व्यवस्था और ग्रहोको नृपाटि व्यवस्था कहते हैं मूर्य का पुरुषका आमाहै और चरमा मन्है उौर मगल पराक्रमह और बुध वाणाह और बृहस्पति विद्याहै और सुखदै उौर शुम कानदेवहे और शनि दु खहै और सूय चद्रमा राजाह उोरमगल सेनापति है और बुध कुमारह डोर नूनस्पति और शुक्र मनोहे गर शनि दूतहे ६२अव अात्मादि महोके वलावल्से पुरुषकेत्रालादियोंका वलाबलकहतेहें सूमादि महाके, वदावलसे आत्मादिया का बलाबल होताहे और नृपाटि अडवलीहोवे तव अपने रू. पका प्रातक्तहे और शनि अन्यथा विभरोत, पत्ताहै निवलहोनसें- भूत्यादि गुणकता है ।। ६५॥

- . ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ * ॥ अवग्रहोरंगकहते हें सूर्य रक्त श्याम हैं और चद्रमा: गौर वर्णहै और भौम अयंत- उचा। नरिह टॉर रकबा डार दुध दूवाश्यामवर्ण है और बृहस्पति गौर है और शुक्र सपा- व शुक्लवर्णहै और शनि र ण वर्णहे ॥ ६६ ॥ अवग्रहोंकीसंज्ञाकहतेहैं हेलिसंज्ञा सूकी है। और शीतास्मी चद्रमाकों ओर हेना कहतेहैं और वुमको वित् और ज़ और वोधन और चद्रमाका पुत्र कहनेह और मालको आर और वक्र और कूरदृक् और महीमुन कहतेहै,और शानका काण श्रीर मदोर सूर्यका पुत्र और कृष्ण कहते हें ६७ और वृहस्पतिको जीव ओर प्रागिरस और सु गुरु ओर वागीश और दज्य कहतेहै ओर शुक्रका भृगु ओर भृगुसुत भोर सिन ओर आस्फुजित कहते हैं और राहुको तम ओर अगु अोर असुर कहतेहैं और केतुको शिस्वी और केतु कहतेहैं और इन्होके अ. नेक नाम पर्याय अन्यशामसे विचारक कहे ॥ ६७ अवसौम्यपापग्रहोकाविचारकहतेहैंअसे अथग्रहाणांवर्णकथनम् रक्तव्यामोभास्करोगौरइंदुर्नात्युच्चांगोरक्तवर्णश्वभौम दूर्वाश्यामोज्ञोगुरुगरिंगात्र इथाम शुक्रोभास्करि कृष्णदेहः॥ ६६ ॥ त्राथन हाणासंज्ञा हेलिःमृर्यश्चंद्रमा शीतरश्मिहे नाविद्ज्ञोवोधनश्चद्रपुत्रः आरोव क्रक्रूरदृक्कावनेयः कोलोमन्द सूर्यपुत्रोऽसितश्च॥६७॥ जीवोंगिराःसुरगुरुर्व चसांपतीज्योशुक्रोभृगु गुसुतःसितत्रास्फुजिच राहुस्तमोगुरसुरश्चाशखाचंके तुः पर्यायमन्यदुपलभ्यवदेवलोकात् ॥६७ ॥ अथसौम्यपापविवेकः श्रोने द्वर्कसोरारा.पापाज्ञस्तातोपरे शुभाःपापौतम केतूविष्णुधर्मोत्तरोदितौ ॥६८॥ अथदिक्पतिविवेकः सूर्य.शुक्र क्षोणिपुत्र सँहकेयःशनि शशी सौम्यदिश मंत्रीचप्राच्यादिदिगधीश्वराः ६९॥ अथजात्यधिपकथनम् ब्राह्मणोशुक्रवा गीशौक्षत्रियोभोमभास्करौ चंद्रोवेश्योवुध शूद्र-पतिमदोन्त्यजेजने ॥ ७० ॥ अथवेढाधिपकथनम् ॥ ऋग्वेदाधिपतिर्जीवोयजुर्वेदपति सित. सामवेदावि पोभौम शशिजोऽथर्ववेदराट् ॥ ७१ ॥ उनचंद्रमा और सूर्य और मंगल इन्हको पापसंज्ञाहै ओर बुध शुभग्रह युक्त शुभहोताहै भोर पापोकयुक्त पापी होताहै और रईसें अधिकचद्रमा और पापरहितबुध और हस्पति और एक इहे शुभग्रह कहेहै और राहु केतू विष्णु वर्मोत्तरमें पापी कहेहै ।। ६ अवटिवपतिग्रहकरते? पूदिशाका स्वामी सूर्य ओर अग्निकाणका स्वामी शुक्र और दक्षिणका स्वामी भोम अोर नेकपका सामोराहुनौर पश्चिनका स्वामी शनिओर वायुकोणका स्वामी चद्रमा ओर उत्त का स्वामी बुर पोर देशानाय स्वामी वृसतिहै ६९ अवजातियोंकेस्वामीग्रहकहतेहैं शुक और वृहस्पति वातएको स्वापीहे ओर मगल और सूर्य क्षत्रयजातीके स्वामीहें डोर चद्रमा वेश्यजापिका स्वामीहै और बुध शूद्रजातीका स्वामी और शनि चाडालजातिका स्वामी कहाहे ७० अपवेदोके त्वामीकहतेहे ऋग्वेदका सामी बृहस्परिहै और यजुर्वेदका स्वामी शुक्रहै, और सामवेदका स्वामी मगलहै और अथर्वणवेदका स्वामीवुधरै ७१ ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ॥ श्रवपुरुषादियोंफेस्वामीकहतेहैं ॥ सूर्य और मंगल और बृहस्पति पुरुषांके स्वामौहें और चंद्रमा और शुक्र स्त्रीयोंके स्वामी, और बुध और शनि नपुं कोंके स्वामोहें ॥ २ ॥ टेवलोकका स्वामी वृहस्पति मनुष्यलोकके स्वामी चंद्र शुक्र पितृलोकके स्वामी सूर्य भौम और नरकके स्वामी वृध शनी कहेहै ॥ ७२ ॥ अवधप्रकाशग्रहकहतेहैं ॥ चारराशि और त्रयोदश अंश सूर्यमें धूमनाम कर्के ग्रह रहिताहै ओर धूमको वारां ॥ १२ ॥ राशिमें घटायदेवं तव व्यतीपातनाम कर्के ग्रह होताहे और व्यतीपातम छैराशि मिलायदे तव परधि नाम कर्के ग्रह होताहै औरपरघि का वाराराशिम घटायदे तव चापनाम कर्के ग्रह होताहे और धनुग्रहमें सतारां १७ अंशमिलाय देवं तव शिखीनाम कर्के ग्रह होताहै इहे पाच अप्रकाश ग्रह कहेहैं इन्होंक उदयकालमें जातकमें और प्रश्नमें फल कहाहै ॥ ७३ ॥ यत्रोदाहरणम् ॥ सूर्यः । ६।१७ । १६ । ४६ । एतत् । ४ १३ । • • । युतः- जातोधूमः । ११० । १६ । ३६ अयंमंडल॥१२ शुद्धः ॥ पातोजातः ॥ अथपुरुपाद्यधिपकथनम्॥ पुंसांसूर्यारवागीशायोपितांचंद्रभार्गवौ क्लीवानांवु धमंदीचपतयःपरिकीर्तिताः॥७२ अथस्वर्गाद्यधिपकथनम्॥सुरपूज्यःशशिशु क्रोदिनकरभौमौवुधार्कजोनाथाः विवुधमनुष्यपिहरणतिर्यक्नाकादिवासिनांक मशः ७२. अथाप्रकाशग्रहाःकेरलशास्त्रे धूमोकोविश्वभागश्रुतिमवनयुतोमंड लाच्छोधितोसौपातःपड्राशियुक्तःपरधिरथभसंशोधितश्चापनामा शैलक्ष्मा भागयुक्तधनुरथचशिखीपंचतेत्वप्रकाशाःप्रादुर्भावेचतेपांफलमिहकथितजात कप्रश्नयो-स्यात् ॥७३॥ अथाप्रकाशग्रहाणांफलविचारः॥ अप्रकाशग्रहा स्त्वेतेदोपाःपापग्रहाःस्मृताः भान्विदुलनगेष्वेषुवंशायुर्ज्ञाननाशनम् ॥ ७ ॥ एपांवव्हर्कदोपाणां स्थितिःपद्मासनोदिता ॥अत्रजन्मकालीनसूर्यचंद्रलग्नानां पृथक्परिवेपादिपापत्रययोगेत्रयाणांनाशः द्वयोईयस्यएकेनैकस्यनाशनंफलम् ॥ एषामुच्चनीचादिकमपित्तत्रैवोक्तम् नृयुग्मंपरिवेषस्यसिंहोधूमस्यवृश्चिकः राहोश्वापस्यचापश्चकुंभागोरुचमुच्यते॥ ७५ ॥ ४३ । १४ । अयसपड्भः । ६ । २९ । ४३ । १४ ॥ परिधिः परिवेषोभ १२ । सशुद्धः इंद्रधनुः। ५।। . . । १६ । १६ । अर्थशैलक्ष्मा १७ भागयुतः । ५। १७११६ ॥४६॥ जातःकेतुः एकराशियुतेपूर्वसमसूर्योजातः । ६।१७११६४६ । अबइन्हकेफलकाविचारकहते हैं । इहे पाच अप्रकाश ग्रह पापी कहेहें इहे सूर्यके दोपहें जिसमनुप्यके जन्मकालमें सूर्यके सगमिलके स्थितहोवें तिसके वंशका नाश करदेतेहै और चद्रमाकेसाथ स्थितहोवें तव आयुषा नष्टकहें और जन्मलग्नमें स्थितहोवें तव विद्याका नाशकतै इहे कमलासनऋपिने बहुत सूर्यकेदोषोंमें पाच विचारक ग्रहरूमाने, जन्मसमयमें सूर्य और चद्रमा और लग्न इन्हमे भिन्न भिन्नपरिवेपादि तीनपा पियोंका योगहोवे तव तीन िवशायुज्ञान नहोतहैं और दोकेयोगसे दोका नष्टहोताहे और एकपा पीके मोगसे एक का नाशहोताहै और इन्हकोपाउच्चनीचराशियाविकहियांहें नुयुग्मपरिवेपस्यइत्यादि०५ ..

श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अवलमादिद दशभावोंके स्थिरकारककहतेहैं लग्नका कारक सूर्यहै और धन भावका कारक वृहस्प हे और घातृ भावका कारक मंगलहै और मातृभावके कारक चंद्रमा वुध दोनों हैं और पुत्र भा बका कारक वृहस्पति है और शत्रु भावको कारक शनि भौस, दोनों हे और स्त्रीभावका कारक शुक्र है ओर मत्यू भावका कारक शनि का और-धर्म-भावके कारक सूर्य वृहस्पति दोनों है और कम भावकै कारक:यहस्पति सर्य बुध शनि चार ग्रह है-और लाभ, भावका कारहरुपति है और व्यय भावका कारक शनि है। अवस्यांदिग्रहोंको कारकत्वनिरूपणकृत्त हैं। सूर्य से प्रारम् का और पिताका ओर स्वभावका और नारोगताका उौर देहकी शक्तिका और लक्ष्मीका चिंतनकर 1 और चंद्रमासे चित्तका और वुद्धिका और राजप्रसादका और माताका और संपदाका चिंतनकरे २ ओर.मंगलसें पराक्रमका और रोगका और गुणोंका और धाताका और मथ्वीका और पुत्रोंका और जातीका चितनको ३ और बुंपस विद्याका और संबंधियोंका और विवेकका और मातुलका TROTIFIREFENTFiFiry TripPHPTERai PISTMAS ESTTEmकाज प्रयतवादिभावपुस्थिरकारका कानाह मणिरमरमंत्रीभूसुतःसोमसौम्योगुरु 'रिनतनयारोभार्गवाभानुपुत्रः ।। दिनकरदिविजेड्यौजीवभानुज्ञमंदा:सुरगुरु रिनसूनुःकारकाःस्युर्विलग्नात् ७६ ॥ अथसूर्यादिग्रहाणांकारकत्वानरूपणम् ॥ सूर्यादा त्मपितृस्वभावनिरुजः शक्तिश्रियोचिंतयेचेतोवुद्धिनपप्रसादजननीसंप; शिकरश्चंद्रमाः सत्त्वरोगगुणानुजावनिसुतानज्ञातिधरामूनुनाविद्याबंधुविवेक मातुलसुहत्वाकर्मकठोधनः॥१७७॥प्रज्ञावित्तशरीरपुष्टितनयंज्ञानानिवागी श्वरात् पत्नीवाहनभूपणानिमदनव्यापारसौख्यभृगोः ॥ श्रायुर्जीवनमृत्युका रणविपत्संपत्प्रदाताशनिःसणैवपितामहंतुशिखिनामातामहचिंतयेत् ।। ७८ ॥ श्रयस्थानविशेषेणग्रहाणांविफलत्वमाह ॥ सभानुरिंदुःशशिजश्चतुर्थेगुरुःसुते भूमिसुत कुटुंबे ॥ भृगुःसपनेरविजःकलत्रेविलग्नतस्तविफलाभवति ।। ७९ ।। . ॥ और मित्रोंका और वाणीका चिंतनका और वृहस्पतिस विशेषवुद्धिका पोर धनका और देहापुरिका और पुत्रोंका और विद्याका चिंतनकरे ॥ ५ ॥ उोर शुक्रतें स्त्रीका उौर वाहनों का और भूषणोंका उऔर कामचेष्टाका और व्यापारका डोर) सुखका चिंतनकरे ॥ ६ ॥ उौर शनिसें श्रा युपाका उोर जीवनका और मृत्युके कारणका, और विपदाका और सपदाका चिंतनकरे ॥ ७ और राहुसें पितामह दाइका सुखदुःख चितनकरे ॥ ॥ और केतुसें मातामह नान्नेका सुखदुः रख चिंतन करे ९ ७८ ॥ अवस्थानविशेषताकग्रहोकोनिष्फलताकहतेहैं सूर्यकर्केयुकचंद्रमा निष्फ लहोताहै ओर चतुर्थस्थानमे बुर निष्फल होताहै उौर पचमस्थानमे वृहस्पतिनिष्फल होताहै और दूस रस्थानमे मंगल निष्फल होताहे और छठस्थानमें शुक्र निष्फल होताहे और सप्तमस्थानमें शनि- निष्फल होताहे जन्मलग्नसे लेकर्के पूर्वोक्तस्थानोमें निष्फल ग्रह कहहै ॥ ७९ ॥

२० श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। PREMIE FTP Dic DTERN हि THE ENTS TES EYES ITTER TERE TOITE TRE FIEF ET TETTER THE अवग्रहोंकरिष्टकाहरणेवालग्रहकहतेहार जिसकेजन्मकालमें राहुकारिष्टहीवे और द्रविकोणम स्वोचोदिशांशम स्थितहोवे तव राहुकै दोपको दूरकतोह उऔर रोहुँबुध दोनारिष्टकारक हो शनि दिवस स्थानमें स्त्रोचादिराशियाम हो तव रहुँ उौर बुधके दीपोंका दूरकता है और इसी प्रकारक राहु बुध शनि तीनोंके दोपर्को मंगल दूरक हैं और राहु बुधं ॥ शनि मंगला न्हा चार- Mummary STATERIETIT- TIPTET- TOTRE HE IMITTENKERSTATE NETRIFT मा ! निग्रहोणारिष्टहरत्वमाह राहुदोपवुधोहन्यादुभयोस्तुशनैश्चर ॥ त्रयाणांभू मिजोहतिचतुगीदानवाचितः॥ पंचानादेवमंत्रीचपएंणांदोपतुचंद्रमाः सप्तदोपरविर्हन्यादिशेपादुत्तरायणे ॥ ८१ ॥ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरण वारसिंहाज्ञयामहेशविरचितजोतिर्महानिधे जातकरखेडेसज्ञाध्यायोद्वितीयः कामहराजगवलासी वर्षगंगा II FUPाणा ! / FIFTामागे ग्रहों दीपको शुक्र दूरको गाया और रोई बुधन थान मिगला शुक्र इन्होंपचिग्रहों के दोपॉकों वृहस्पति दूरकता है और राहु। बुध शनि मंगला'शुक वृहस्पति इन्होंठयहाँक तदोपकों चंद्रमाादूरकर्ताहाजीरासांतमहॉकी दोपको विशेपकर्के उत्तरायणमै सूिर्य दूरकताहै पास इति । 115a २.

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ :२१ माधवप्रथमसंवत्सरादिपंचागंफलयवनजातकमेंकहते हैं प्रभवनामसंवत्सरसालैक६. संव नहातिनमेंप्रथम प्रभवकाफलकहतेहैं जो मनुष्य प्रभवसंवत्सरमें जन्मताहे तिसकसिंपूर्णपदार्यद हुतमिलतेहैं तीरापुत्रपदा होतीहैं और बडीश्रायुपाकी भोगॉकों भोगताहै .. और जो मनुष्य विभवसंवत्सरमजन्मताहासोप्राप्तभये जो भोगातिनको मोगताहै और लालीकरसंयुक्तकालनेत्रीवाला होताहै' और पंडितहोताहै और राजारर्के मानकों प्राप्तहोताहैर और जो मनुष्य झुक्कसंवत्सरमें जन्मताहै। सोश्रष्ठभागोंवाला होता है और शीतस्वभाव वाला होता है और 'भोगाकॉभोगताहै. और स्त्रिीपुत्राक पुनहोताहे और विद्यावान्संपूर्णगुणोंकरयुक्त होताहै और जो ममोदसंवत्मजन्मता है.सो सर्वदाकाल संपूर्णीका आनंदकना और सत्यकहता है औरांचतुरहोताहै। मेरी सुवर्णकान्याई तिसको श्राभाहोतीहै और सुखी वडेमानवाला होताहै ॥ १ ॥ और जो प्रजापतिसंवत्में जन्मताहै' प्रथप्रथमपंचांगफलानि यवनजातकें तत्रादौसंवत्सरफलानि प्रभूतसर्ववस्तू नापुत्रसंपत्तिरेवंचना दीर्घायु गसंपन्नःप्रभवेजोयतेनरोउत्पन्नभोगभोगी स्वाकृष्णश्चोरुपलोचन:पंडितोराजपूज्यश्यविभवेन्देनरोभवेतीशासुभगाशो तिमाभोंगीपुत्रदारसमन्वितः विद्वान्सर्वगुणोपेतःशुलसंवत्सरेभवत् ॥ ३॥ सिंदानदयितासत्यवादविपश्चितानरःस्वार्णकांतिःसुखीमानीप्रमोदजायतेनर प्रजानांपालकोधर्मीकृपसित्यसमन्वितःगुणवान्देवभक्तश्वप्रजापतिसमुद्भवः५ "कामीसुखीचमानीचभागवानप्रियवल्लभा दीर्घायुर्वहुपुत्रश्चअंगिरोवत्सरेभवेत् ६ श्रीमांश्वसुमतिःशांतःसोपरागःशुभप्रियः।।दीर्घायुर्वहुपुत्रश्चश्रीमुखेदेभवेन्नरः-७॥ यशस्वीदाननिरतःसर्वलक्षणसंयुतः॥भावसंवत्सरेजातोनरोभवतिसौख्यभाक्ट ॥ कीर्तिसर्वगणोपेतोदीर्घायुदीनतत्पर: ॥ शांतःशुभमतिःशौचीयुवाव्देपुरुपोभवेत् ९ दीर्घायुःशुभगोदक्षोवेदाध्ययनतत्परः ॥ सुरूपोजायतेमर्योधातसंवत्सरेयदि १० ॥ सो प्रजाकॉपालताहै और धर्मवालाहाताहै और दयासत्यकर्क युक्तहोताठी और गुणवान् होताहै, और देवताकाभक्तहोताहैं।५ और जोनगिरीसंवमें जन्मताह सौ कामी और सुखी और मानी श्रीरं भोगी चार मित्रका पारी और बात्रायुपावाला और बहुर्तपुत्रोंवाला होताहोदा जी मनुष्य- “श्रीमुखसंवत्म जन्मताहे सो श्रीमान् और श्रेष्बुद्धिवाला' और 'शांतस्वभाववाला और प्रीतिवाली और शुभमप्रीतिवाला और बड़ीआयुषावाला और बहुतपुत्रीबाला होताहै और जो भावसंवत्- मि जन्मना ।सों यशरयों और दोनकरणेबाली और सपूर्णलक्षोंवाला और सुख्के भोगनेवाला ही नाहरिऔर जो थुवसंवत्म जन्मताह लिसका यशसंपूर्णगुणों करयुक्त होताहें श्रीरं बड़ीनायुपायाला और दीनकरणकाला और शांत शुभबुद्धिवाला पवित्रता करयुनहातहि जो घातवर्ष जम्मताई सौ- वहीवायुपावाला शुभ चतुर वेदकेपठनेवाला और सुंदररूपाला होता . PIP SHIK :

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ जोईघरवपमें जन्मताहे सेसिंपूर्णका'को जाननेवालाऔरगुरोकाभक्त और प्रतिसुंदर टौरवकोधकःमुक्त होताहै। उौरजो बहुधान्यवर्षजन्मताहै सोवाउलीयांखूहे तलासेंयादले कर यज्ञधमाके करणेवाला सोर दाताहोताहै १२ और जो प्रमाथीवर्षमें जन्मताहै सो सेनाका स्वामी और राजाका मंत्री होताहे और शिवजीसवरकों प्राप्तहोता है और शासकैजाननेवाला और घनके संग्रहकरणेवाला होताहेत और जो विक्रमवर्पमें जन्मताहै सो घड़ेउग्रप्रतापवाला और यूरस्वभावाला होताहे और पाप को कताहै औरोशूरवीर होताहै । १४ और जो बृपवर्षमाजन्मताहै सो मंदबुद्धि और बालसी नौ रामहामूख केवल भारके उठानेवाला।और पापघममे ज्युनहोताहै। १५और जो चित्रभानुवईमें जन्मताहें सो विद्याका समुद्र होताहै और, नातिवाला धैर्यवाला लक्ष्मीवाला और स्वामीकाभक्त - indir hitik TETTPimpokhirahi सर्वज्ञःसर्वकार्यपगुरुभक्तोतिसुंदरः ईश्वरजायतेमर्त्य सदाकोधपरोभवेत्॥११ वापीकुप्रतडागादिक्रतुधर्मसमन्वितः दाताधनसंमृद्धश्यवहुधान्येप्रजायते ॥१२ सेनानी“पमंत्रीचवरलब्धपिनाकवृक् ॥ शास्त्रज्ञःसंग्रहीचैप्रमाथिवत्सरेभवेत् १३ ॥ उग्रप्रतापशीलश्चपरराजविमर्शका पीपकर्मरतःशूरोविक्रमाव्दभवेन्नरः Suीमंदोलसोमहामूर्खाभारवाहीचकेवलम्सापकीर्यरतोजातवृतान्देजायते जरः१३चित्रभानुसमुद्भूतोनरोविद्यानिधिर्भवेत्ननीतिमान्धतिमान् श्रीमानस्वा गमिभक्तं प्रियंवदः १४ पिंगहपिंगकेशश्चगौरवर्णोविभुर्नयी सुमानुवत्सरेजातः sieकांतिमानतिदुर्जनः चंचलवालोधृष्टस्तारणाव्देनरोंभवेत् धूर्त पापरंत " शूरोदरिद्रोनिषुर साग. मृदुभापीराजमान्योराजस शुभलक्षणःप्रांशुईन"" : समंदचपार्थिवेवत्सरेनरः॥१९॥बूतमद्यरतस्त्रीणांव्यसनैनवर्जिताव्ययसो वत्सरेजातश्चोर पापमंतिर्भवता TRE FAISPIRMIRATETi 4 है , - - ओर मोठावोलनेवाला होताहे ३६ और सुभानुवर्षमे जो जन्मताहै तिसके पिगलवणंके नेत्रहोतेहै और पिंगल केशहोतेहें और गौर वर्ण होताहै ओर स्वामी, होता है और न्यायकरणेवाला होताहै, और टेहमी, शोभावाला होताहै ओर अत्यतदुष्टताकनवाला होताहै २५ और जोतारणवर्षमें जन्मताहै सो चचल चपल ढीठ ने पापरत होताहै ओर शूरवीर और दरिद्री प्रोर-कठोर होताहै १८ और जो पार्थिय भवपमे जन्मताहै-तिसकी कोमलवाणो होतीहै। और राजमान्य रजोगुणस्वभाववा ला और शुभलक्षणोवाला और, कातियाला नोर धनकोसमृद्धिवाला होता. १९) और जो व्यय वर्षमा जन्मताहेलो,येमा और मयम और परस्रीयाके व्यसनमें धनको लाशकर्ता है। और चोर होता और पापमे तिमकीदिहोनी है। 25 min 'T TE: born in N : THAT

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
२३
और जी सर्वजित् वर्षम जन्मताहे सो अपने कमरत होताहे और शास्त्र के पड़नेवाला और रोगोंके
जाननेमें चतुरहोताहे स्व बामनहोताहे और मोटेदेहवाला और श्यामानु वृद्ध वी गुवाके चिन्हकॉधार
ताहे २१ और सर्वधानिणपर्वमें जो जन्मताहै सोबहुत चाकरोंवाला उारेघनवाला ओर कामी और भोगी
पोर मिटान केभोजनकरणेवाला होताहे औरसंपूर्ण को रक्षाकरणेवाला होताहै २२ धौरजो विरोधीवर्ष
में जन्मताहै सोकुटुंवमें कलहके करणेवाला अोर परस्त्रीरत और संपूर्णलोकोंसे विरोधकरणेवाला
होताहे २३ और जो विकृतवर्षमें जन्मताहे तिसका कालारग होताहे ओर युवाहोताहै और क्ला
म्यासमें चंचलहोताहे और निर्गुणहोताहे ओर देहनिसकारूखाहोताहे २१ अोरजो वरवपमें जन्मताहै सो
धूड़कर धूप्रगावाला उोर बड़ी आपावाला उोर दूसरके सत्यके करणेवाला उौरवडाकामीठौर नि
स्वकर्मभिरतःशास्त्रपाठीरोगविचक्षणः हूस्वःस्थूलतनुःश्यामःसर्वजित्युद्भवोभवेत्
२१ वहुभृत्योधनीकामीभागीमिष्टान्नभुप्रभुः सर्वधारिणिनाजातःसर्वाधार
परोभवेत् २२ कुटुंवकलहकतीपरदाररतःसदा सर्वलोकविरोधीचविरोधिव
पैसंभवः २३ कृष्णवर्णतनुःश्यामःकलालोलस्तुनिर्गुणः विकृष्टपर्वारूक्षश्चन
रोविकृतवर्षजः २४धूलिधूसरसींगोदीर्घायुःपरसत्यकृतू कामेश्वरश्चनिर्लज्जः
खरसंवत्सरेनरः २५ सदानंदेनसंतुष्टःप्रपाकूपतड़ांगकृत् अभिन्नदीनशीलश्चन
रोनंदनवर्षजः २६ शूरःसमरदुर्धर्षःस्यातःकीर्तियशेन्वितः पृथ्वीपतियोभो
गीविजयाव्देनरोभवेत् ॥ २७॥ विद्वान्मानीलोकमानीसर्वशास्त्रविशारदः
प्रजांप्राप्नोतिसर्वत्रजयवर्गप्रजायते।। २८ ॥ उत्पन्नभोगभोक्ताचकामीचप्रियवा
दुनः सुखाभरणशोभाढयोमन्मथेवत्सरेभवेत् ॥ २९ ॥ शठ क्रूरमतिर्दुष्टोहिं
स्रोयोवृषलीपतिः वक्रास्यवाहुचरणोदुर्मुखान्देभवेन्नरः ॥ ३० ॥
लजहोताहै २५ और जो नंदनवर्षमै जन्मताहै सो सदा आनंदकर प्रसन्नरहिताहै और वाउलीया खूह ते
लायकेवनावनेवालाहोताहै डोर दरिद्रीयोंका दरिद्र दूरक्ताहे २६ और जो विजयवर्ष में जन्मताहै सोशूर
वीर रणमे वड़े तेजवाला ओर प्रसिद्ध यशवाला होताहै डोर पृथ्वीकारवामीजयवाला भोगॉकॉभोगनेवाला
होताहै २७ अोर जो जयवपमें जन्मताहे मो विद्यावान् और मानी ओर लोकमें मानकों प्राप्त और
संपूर्ण शास्त्रोंमें चतुरहोताहे ओर प्रजाको प्राप्तहोताहे २८ ओर जो मन्मथवर्षमें जन्मताहै सो प्राप्तभ
या जोभोग तिसको भोगताहै ओर कामी भोर मीठा बोलताहे ओर मुखकर्के भूपपीके शोभायमा
नहोताहै ॥ २९ ॥ और जो दमुखवर्ष में जन्मताहे सो शठ ओर क्रूर बुद्धिवाला भोर :दुष्ट हिंसाके
करणेवाला बड़ाउय वृपलीपति होताहे ओर टेटेमुख भुजापेर तिसके होते हैं. ॥ ३ ॥

२४
श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः
और जो हेमलंववपमें उत्पन्न होताहै सो सुवर्ण धन और अनसें पादले कर और पशुवत इनकीसमृद्धि
वालाहोचाई और सीपत्रों के सुखकर्क युक्तहोताह ३१ और जो लिंबवपमें जन्मता हे सो मंदभागों
वालाहोताहै लोभी ओर प्रालसी ओर दुःखी और कैमरोगाला और ठग होताहे और अपनेका-
यमें रतहोताहे और पापी होताहे ॥ ३२ ॥ और जो विकारीवर्ष में जन्मताहै सो विवेककर्के होन-
ओर बडेगर्ववाला भोर विवादमें चतुरहोताहे उीरदुराहोताहै और दूसरेको ठगनेवाला होताहै ३३
और जो शती वर्षमै जन्मताहे सो व्यापारमै शूरहोताहै और सवंधियोंसे पिकत्ता और लंवेदेहवा-
ला उोर साहोताहे तोर निद्राकके तिसकेनघूर्णितःहतेहे ॥ ३४ ॥ डोर जो पूववर्षमें जन्मताहै सो
चंचल चपल वडाकामा प्राईसेवा करणेवाला होना है और हलकम करता है और छोटेदेहवाला हो.
ताहे ॥ ३५ ॥ जोर जो शुभकत्वमें जन्मताहै सो शुभकर्म कती है और कामी होताह और विद्या-
सुवर्णधनधान्यादिपशुवस्त्रसमृदिमान् ॥ कांतापत्यमुखाढ्यश्चहेमलंवसमुद्गवः
॥ ३३॥ मदोलुब्धोलसोदुःखीश्लेष्मलश्चापिवंचकः ॥ स्वकाभिरतःपापी
विलंवत्सरेशिशुः ॥ ३२॥ अविवेकीमहागौविवादकुशलःखलः ॥ विकारि
वत्सरेजातःप्रापीभवंतिवंचकः ३३ ॥वणिक्शूर.सुहृद्वपीदीर्घःकृशतनुस्तथा
निद्राघूर्णितनेत्रश्चशार्वर्यव्दसमुद्भवः॥ ३४॥ चंचलश्चपलःकामीपरसेवारतः
सदा हलत्राताहूस्वतनुर्जातोवप्लवाभिधे ॥ ३५ ॥ शुभगःशुभकामीचवि
चाधर्मपरायणः दीर्घायुईनपुत्राय शुभकदर्पसंभवः ॥ ३६ ॥ सर्वत्र विजयी
कामीचारुरूपोगुणान्वितः कृपालुः शोभजातोभवतिमानवः ३७ पिंगाक्षी
राजकोपश्चादः कामीस्त्रीलोलुपःपरकार्यनिहंताचक्रोधिसंवत्सरेनरः॥३८॥
शांतःसर्वगुणोपेतोदातामिष्टान्नभुशुचिः विस्वावसुसमुद्भूतःप्रजावांश्चसुखीभ
वेत् ३९ परदाररतश्चैवशठःस्वापरबांधव पराभवेसमुद्भूतोधनधान्यविवर्जितः४०
धर्मम तत्परहोताहे और बड़ीश्रायुपायाला और धनकर्के पुत्रोंकयुक्त होता है ॥ २६ ॥ और जो
शोभनमे जन्न्ताहे तो सर्वत्रजयको प्रातहोताहे ओर कामी होताहै और शुदररूपक युक्तहोताहै
और गुणयुनतोताहे और सपाकरणेला रोतार ३७॥ ओर जो क्रोधीवर्षमै जन्मताहै सो पिंग
लवणके नेत्रोंवाला प्रोर राजाकेकोपकोप्राप्त उौर मदबुद्धि और कामी तोलंपट और दूसरेका कार्यह
तकरणेवाला होताहै ॥ ३८ ॥ और जो विश्वावसुवर्षमें जन्मताहे सो शात्तस्वभाव और संपूर्णगुणों
करयुक्त और दाता अोर मिटानभोगी और पवित्र अोर संतानवाला और सुखी होताहै ३९ ॥ और
जोपाभववपमें जन्मताहै सो परस्त्रीरत शठ बार अपनेसें वैर दूसरेका सवधि होताहै और धनधान्य
केवधावनेवाला होताहे ॥१०॥

॥ श्रीरणवीरंज्योतिर्महानिवन्धः ॥ २५ और प्लवंगवर्षमें जो जन्मताहै सो दुध पापमें रतहोताहे और अपने प्राचारको हतकतीहै और अप वित्रहोताहै और पापी होताहै ॥ ११ ॥ ओर जो कीलकवी जन्मताह मध्यमरूपको धारताहै और कामी होताहै और क्षुधातृपाकपीड़ित होताहै और तिसका हृदयस्थूल होताहे और गुप्तका- मी होताहै ४२ ॥ श्रोर जो सोन्यवम जन्मताहे सो पडिलहोताहै अोर बनके भोगनेवाला होता. है और ब्राह्मणोंकों अभ्यागतोंको पूजनेवाला होताहै भोर तपस्या करताह अोर देहको सुकावता- है।॥ ४३ ॥ ओर जो साधारणवर्षमें जन्मताहे सो नीचवृत्तिकों करताहे और पवित्ररहिताहै काम- कर हीन होताहै ओर परदेशमै रहिनाहै और देवताकेदेखने में क्रोधको धारताहै ॥ ४४.॥ और जो विरोधरुत् बर्षमें जन्मताहै सो संपूर्णलोकास विरोध करताहै और पिनरोंकीभक्तिसे होनहोताई श्रीर अपनी जातिवाल्याको सेवामें तत्परहोताहे ॥ ४५ ॥ और जो परिधावीवपमें जन्मताहै सो विद्यावान् खलः पापरतोदुष्टः स्वाचारहतकोशुचिः प्लवंगवत्सरेजातोनरोभवतिकिल्विपी ॥४१॥ मध्यरूपधरः कामाक्षुत्पिपासादितोनरः कीलकेजनितोवर्षस्थूलह स्कूटमन्मथः ॥ ४२ ॥ पंडितोधनभोक्ताचभूदेवातिथिपूजकः तापसःकशकद्दे होनर. सौम्येप्रजायते ॥४३॥ नीचत्तिः शुचिः कामरहितः परदेशगः देवावलोकनेक्रोधीसाधारणसमुन्द्रवः॥४४॥ विरोधीसर्वलोकानांपितृभक्ति विवर्जितः विरोधकृजातनरोजातिसेवाकरोभवेत् ॥ १५॥ विद्वान्सर्वकलाभि ज्ञोव्यापारकुशलः सुधीः राजमानीदानशीलः परिधाविसमुद्भवः ॥ ४६॥ कुटुंवघातकोलुब्धः परकर्मरतः सदा प्रमादिवत्सरेजानोनरोवंधुविरोधकत् ॥४७॥ वहुभार्योतिचतुरः सीलदकरः क्षमी त्रानंदवत्सरे जातः पुत्रमित्र समन्वितः॥१८॥ सर्वभक्षीकृतनश्वधर्माधर्मविवर्जितः हिंस्त्रकः परसंतापी राक्षसेदेभवेन्नरः॥ १९ ॥ वैश्यरतिधनाचैवकुटुंबवहुलः शुचिःजलाशयकरी ॥ जातोनलसंवत्सरेनरः॥५०॥ संपूर्णकलोंके जाननेवाला होताहै और व्यापारमें अठहोता है और ग्रेटयुद्धियाला होताहोर राजा के मानवाला होताहे और दानकरणे तिसका स्वभाव होताहे ॥ ४६ ॥ और जो प्रमादीवमें जन्मताहै सो कुटुंवके मारणेवाला लोभी होताहे सर्वदा परकायके फरणेनाला रोताहै ओर धूयों- से विरोध कत्तीहै ॥ ४७ ॥ अोर जो प्रानंदवर्षमें जन्मताहै सो बहुतनीयाँवाला ओर बड़ाचतुर भोर संपूर्णानंदके करणेवाला और क्षमाकरणे बाला और पुराभित्रोकरयुक्त होताहै ॥ १८ ॥ और जो- राक्षसवपर्ने जन्मताहै सो सर्वभक्षी होताहे और सतन और धर्माधर्मी रहित होताहै ओर हिसाके करणेवाला और दूसरेकॉ संतापकरणे वाला होताहै ॥ ४९ ॥ ओर जो नलवपमें जन्मताहै सो बैं- श्यवृत्ति होताह और धनीहोताहै और वहे कुटुंववाला होताहे ओर पवितहोताहे और जलाशय रहे वाउलीयां तलाके लगाउणेवाला होताहै ।। ५० ॥ ..

२६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जो पिंगलवर्षमजन्मताहै सो टेढोटिवाला और थोड़ेरोमावाला और बड़े उद्यममें तरपरहोताहै और कार्यसिद्धक कार्यक फलकात्यागकरणेवाला होताहै ॥ ५१ और जो कालयुक्रवपमें जन्मताहै सो लोकोंके उपकारकरणेवाला होताहे और भक्षाभक्षकाविचार समयमै नहिंकत्ताह श्रीररोगकरणे वालाहोताहै।५२ ओर जो सिद्धार्थीदपमें जन्मताहै सोनियंप्रतिऋद्धिसिद्धिकॉप्राप्तहोताहै और भोगों को भोगताहै और रागरंगम चतुरहोताहै और मंत्रीहोताहे और यशवाला होताहै और उदासीनवृ- चियाला होताहे ५३ ओर जो रॉद्रवपमें जन्मताहे सो भयानक स्त्रीवाला और पापी बार चुगल और घातकःणेगाला और थोड़ीायुपावाला होताहे ॥ ५४ ॥ श्रीर जो दुर्मति वपमें जन्मताहै सो मूर्ख क्रूरताकयुक्त कामी होताहे और अपनेवाक्यका प्याराहोताहै थोर धनवान होताहै और दाननहि कताहै ॥ ५५ ॥ ओर जो दुंदुभिवर्षमें जन्मताहै सो नित्यप्रति उत्साहकरयुक्त होताहे और पृथ्वीका केककृशरोमांचोमहोद्यमपरोभवेत् फलकालफलत्यागीपिंगलेन्देभवेन्नरः॥५१ लोकोपकारकःकालेभक्ष्याभक्ष्यनसत्यजेत् कालयुक्तसमुद्भूतोनरोभवतिरोगकृत् ५२ ऋद्धिसिद्धियुतोनित्यंभागीगीतविशारदः मंत्रोकीर्तिपरोदासीसिद्धार्थवर्षस 'भवः५३ भयंकरवधूःपापीपिशुनोघातकृद्भवेत् रौद्रसंवत्सरेजातोनरः स्वल्पायुपो भवेत् ॥ ५४॥ मूर्खःक्रूरयुतःकामीस्वकीयवचनानियः अदाताधनवांश्चैवदुर्म तोवत्सरेभवेत् ॥५५॥ नित्योत्साहीक्षितिपतिर्गजाश्ववहुधान्यकः वादिनधन सौख्याढयोदुंदुभिवर्षसंभवः ॥ ५६ कामलोभीमहादोपीशस्त्रपीड़ाविपीड़ितः दुःकर्माकुनखोजातोरुधिरोद्गारिवत्सरे ॥ ५७ ॥ नेत्ररोगीसदामंददृष्टिर्मदपरः सदा दुर्जनःकामबहुलोरक्ताक्षिवर्पजोनरः॥ ५८॥ तापसोनिर्गुणःक्रूरोधातुवादी भयंकरः क्रोधनाव्देनरोजातोवंचकःपापबुद्धिमान् ॥ ५९ उत्पन्नरोगरूपश्चपर सेवारतःखलः क्षयसंवत्सरेजातोनरोधर्मविवर्जितः। :॥६० इतिसंवत्सरोत्पन्नफलम् स्वामी और हाथी घोडे धनधान्न करयुक्त होताहै वाजेयोंके सुख और धनके सुखकर्के युक्तहोताहे ॥ ५६ ॥ और जो रुधिरोद्वारी वपमें जन्मताहै सो कामी धौर लोभी और बड़ेदोपवाला और श. तोको पीडाकर्के पीडितहोताहे ओर खोटेकमकरणेबाला और कुनखीहोताहै ॥ ५७ ॥ और जो. रक्ताक्षीवपमें जन्मताह सो नेत्ररोगी सदामहरिनाला होताहै ओर गर्वकर्के युक्तहोताहै और दुएज नहोताहे ओर बड़ाकामाहोताहे ॥ ५८ ॥ और जो क्रोधनवपमें जन्मताहै सो ठगहोताहै और पा पवुद्धिवाला होताहे और निगुण तपस्वी होताहै ओर कूरहोताहे और धातुवादी होताहै और भ. यकेकररावाला होताहै ॥ ५९ अोर जो सयवर्ष में जन्मताहे जन्मता हि रोगरूपहोताहै और परसेवाके करसेकाला और पहोचाहे ओरधमकर्क रहितहोताहे६० इति येहसाठसंवत्सरोकैफलकहेहै शिवम् -

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।।
२७
अब उत्तरायण और दक्षिणायनमैजन्मनेकाफलकहतेहे जोमनुष्य उत्तरायणसूर्यमें "जन्मताह सो
खोकर्के युतकोताहै और सुखकर्के गुणाकके युक्तहोताह उऔर वडोत्रायुषावाला और प्राचार
बुद्धिवालाऔर चतुरहोताहै और देवता ब्राह्मण आचार्य इनके चरणोंकी सेवाकर बाला
और यशवाला होताहे ॥ १ ॥ और जो मनुष्य दक्षिणायनसूर्यमे जन्मताहै सो कूर और
शठ और रोगोकरयुक्त तिसका देहहोताहै । और पापी और फरवुद्धिवाला और चोरीम रन
और देहर्सेकश और परस्त्री सक्त होताहे और बडोनिद्रावाला होताहै ॥ २ ॥ अवछैननूमेजन्मने.
काफलकहतेहैं जो मनुष्य शिशिरऋतुम जन्मताहे सी वलवान् और सुस्वी उौर चिरकालीयुपावाला
होताहे और मिष्टान्नभोजनकरणेवाला और शुभप्राचारवाला और दतमें रोगवाला होताहे ।। १ अर
॥ अथायनजफलम् ॥ प्रियायुतःसौख्यगुणान्वितश्चदीर्घायुराचारमति.प्र
वीण देवद्विजाचार्य्यपदानुरक्त.सौम्यायनेजातनरोयशस्वी ॥ १ क्रूर शठोरो
गयुतप्रदेह पापात्मकचौर्यरतःकृशश्च पौंश्चल्यकृत्क्रूरमति.शिशुश्चस्याह
क्षिणाख्यायनजोतिनिद्रः ॥ २ ॥ अथऋतुफलम् ॥ शिशिरेजायतेम
योबलसौख्यचिरायुप. मिष्टान्नाशीशुभाचारोदंतरोगीप्रजायते ॥ १ ॥ सुखी
भोगीगुणीकांत सत्यव्यसनकृद्भवेत् वसंतत्तौनरोजातोदानकीर्तिपरोभवेत् २
वापीकूपतड़ागादिदेवतालयद्भवेत् ॥ शास्त्रविद्ज्ञानदाताचग्रीष्मौजायते
नरः ॥ ३॥ देशग्रामपुराध्यक्ष कृपिकर्ताभवेत्सदा शास्त्रसग्रहणेदक्षोवर्षा
जातोनरोभवेत् ४ व्यापारकुशलोमंत्रीज्वररोगविवर्जितः ॥ पंडितोगुण
वान्धीर शरदोहनरोभवेत् ॥ ५ ॥ सौधागारनिवासीचधर्मिठःसत्यवाक्
शुचिः ॥ भुंजतेमिष्टमाहारंनरोहमैतसभव. ॥६
॥
૨
जो मनुष्य वसतऋतुमें जन्मताह सो सुखी और भोगी और गुणी और स्वामी और
सत्यव्यसनी सत्यवोलनेवाला और दानमें और यशमें तत्परहोताहै
और जो मनुष्य प्राप्म ऋनुमै जन्मताह सो वाउलो खहे तलायसे आदलै कक और देवताके म.
दिरवनावनेवालाहोताह और शास्त्रके जाननेवाला उोर ज्ञानके उपदेशकरणेवाला होताहै ॥ ३ ॥
र जो मनुष्य वपातु जन्मताह सो देशोका ग्रामोंका और पुरॉका स्वामी होताहै और सर्यदा
काल खेतीके कर्मको कत्तीहै और शास्त्र के संग्रहकरणेमें चतुरहोताहै ॥ ४ ॥ और जो शरदऋतुमे-
जन्मनाह सो व्यापारमे चतुरहोताहै और मंत्रीहोताहे और ज्वररोगसे हितहोताहै और पंडित गुण
वानर्यवाला होताहे ॥ ५ ॥ उौर जो हेमंतऋतुमे जन्मताहें सो महल में निवासकरणेवाला और-
धमारमा और सत्यकहने वालाहोताहे और पवित्रहोताहे औरमिष्टान्नभोजन कत्ताहै ॥ ६ ॥

.२८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवमासोत्पनकाफलकहतेहैं जो मनुष्य चैत्रकेमहीनेमें जन्मताहै सोनित्यप्रति ब्रह्मचर्यमें रहिता और वेदकपड़ने में तत्परहोताहै और गुरु देवता बाह्मण इनोंको भक्तिकरणेवाला होताहै ॥ , डार जो मनुष्य वैशाखमहीनेमें जन्मताहै सो सपूर्णलक्षणोंकर युक्तहोताहै और दीर्घदृष्टोवाला और कलाके जाननेमें समुद्रहोताहै और सात्विकस्वभाववाला श्रीर चिरकालजीवनेवालाहौताई ॥ २ ॥ प्रार जो ज्येष्ठमातमें जन्मताहे सो चतुर संपूर्ण कार्योंमें होताहै और बुदिवाली और परीक्षाकरणेवालाहो- , ताह और नित्यंप्रति वस्तुक खरीदने और बेचनेवाला होताहै ॥ ३॥ और जो आपाढमासमें ज- न्मताहै सो निद्धन और बहुतभोजनकरनेवाला और कुष्ठी और हलकममें सर्वदायुक्तहोनेवाला और रूपायियुक्त और मूर्खबुद्धिहोताहै ॥४॥ और जो श्रावणमासमें जन्मताहे सो वेटकर्मम चतुरहोता? - ॥अथमासोत्पन्नज़फलम् ब्रह्मचर्यरतोनित्यवेदाध्ययनतत्परः, गुरुदेवद्विजातीनां भक्तश्चैत्रसमुद्भवः १.सर्वलक्षणसंयुक्तोदीर्घदर्शिकलानिधिः सात्विकश्चिरजी स्वीचवैशाखेजायतेनरः ॥२॥ निपुणःसर्वकार्येपुमतिमांश्चपरीक्षकः ॥क्रयवि यकृन्नित्यंभवेज्ज्येष्ठेचमानवः॥ ३॥ निईनोवहुभुक्कुष्टीहलकमरतःसदा ।। व्याधितोमूर्खवुद्धिश्च भवेदापाढजोनरः ॥४॥ श्रावणेजायतेमावेदकर्मसुको डालः पुत्रदारधनैर्युक्तःसर्वलोकेप्रपूजकः ॥५॥ भोगीदाताकशोदीर्घोगौरः * कामीवहुस्त्रिकः॥ पुत्रवान्धनवान्श्रीमान्नरोभाद्रपदेभवेत् ६॥ आश्विनेचनरो जातविभुभूपत्रियोभवेत् वहुभृत्यःस्त्रियायुक्तोवव्हपत्योल्पजीवितः॥७वाचा स्लोवक्रबुद्रिश्यकुंचितायकचोलसः॥ कार्तिकेजायतेनित्यंब्रह्मचर्यरतोभवेत्॥८ तथियात्रापरोनित्यंमंत्रदीक्षापरायणः मार्गमासेभवेन्मर्त्यःसदाशास्त्रार्थसंचकः १ .. .. ओर पुत्रस्त्रीधनकर्केयुक्त और सपूर्णलोकोकरपूज्य होताहै ॥५॥ और जो भाद्रपदमासमे जन्म- ताह सो भोगी और दाता और देहसरुश और लंवाहोताहै और गौर वर्णका होताहे ओर कामी और वहुतस्त्रीयांवाला होताहै और पुत्रोंवाला और धनवाला और शोभावाला होताहै।॥ ६ ॥ और जो अाश्विनमासमें जन्मताहै सो ऐश्वर्यवाला और राजाका प्यारा होताहै और बहुतचाकर और खायोंकर्के युक्तहोताहै और बहुतसतानोंवाला और अल्पजीवी होताहै ॥७॥और जो कार्तिक- मासमें जन्मताहै सो वाचाल और उलटीवुद्धिवाला ओर कुचितकेशवाला भोर आलसी और व- मचर्यमरतहोताहै || ८ ॥ और जो मार्गशीर्ष जन्मताहै सो नित्यप्रतितीर्थयात्रामे तत्परहोताहै ओर मंत्रदीक्षामै तत्परहोताहे और सर्वशास्त्रार्थका सचयकताहः॥॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ 'उऔर जो पोपमासमें जन्मताहै सो दुःखदेनेवाला होताहै और नित्यप्रति संपूर्णरोगोंकर्के युक्तहोताहै और पापमार्गमे युक्तहोताहैउौर-जो माघमासमें जन्मताहै सो तपस्वी और वेदवेदांगोंके जानने वाला होता है और शांतचित्त उौर दयाकर्के युक्त और चतुरहोताहै ११ और जो फाल्गुणमासमें जन्म ताहै सो सुकुमारस्वरूप होताहे और सर्वदाकालभोगोंको भोगताहै और कामी और स्त्रीयोंका प्यारा डोर सुखीहोताहै हाथोघोड़े उौर श्रेष्ठभूपणोंवाला होताहै। १.२ थवपक्षकाफलकहते हैं जो मनुष्य शुक्लपक्षमें जन्मताहे सो 'बडीअायुपावाला और पुत्रोंवाला और बहुतजीवोंके पालनेवाला और दाता और मित्रोंका मानकरणेवाला और स्त्रोकर्के वश्यहोताहै और जो कृष्णपक्षमें जन्मताहै सो आलसी और मलीन और.इपी उौर निंदक उौर ग्वार बातांके करणेबाला उौर संपूर्णधाँसें निकालया हुवा होताहै ॥ २ ॥ अवप्रतिपदादितिथ्युत्पन्नकाफलकहते हैं और जो प्रतिपदातिथिम जन्मताहै सो पुष्यमासेसमुत्पन्नोनरोदुःखप्रदोभवेत् सर्वरोगयुतोनित्यंपापमार्गरतःसदा।।. १० योगीश्वरस्तपोनिष्ठोवेदवेदांगपारगः, शांतादयान्वितोदक्षोनरोगीप्रजायते .॥ ११ ॥ सुकुमार सदाभोगीकामीस्त्रीवल्लभःसुखी फाल्गुनेजायतेवालोगजा श्ववरंभूषणः ॥ १२ ॥ अथपक्षोत्पन्नफलम् ॥ शुक्लपक्षेनरोजातोदघिीयुःपुत्र वान्भवेत् ॥ वहूनांपालकोदातासुहन्मानीप्रियाजितः ॥ १ ॥ अलसोमलिनोद्वे पीनिंदकग्राम्यभाषणः कृष्णपक्षेभवेन्मयस्सर्वधर्मवहिप्कृतः ॥२ अथतिथ्यु त्पन्नफलम् प्रतिपदिवसेंजातस्त्रिदिनचत्रिमासकम् जीवितःसन्महातेजावपी शीतिचिरायुपः॥१॥ द्वितीयादिवसेजातोनरःसत्यवचोभवेत् ॥ जनानंदकरः श्लाघ्यः स्वकर्मनिरतःसदा॥२॥ तृतीयायांनरोजातः । स्त्रीलोल:कृपणश्चल: व्रतोपवासनिरंतोमूखोंवादविलान्वितः ॥ ३ ॥ चतुयातुनरोजातोलुब्धः पिशुनवाग्भवेत् चंडःसाहसिकः शूरचलचित्तः सुखान्वितः ॥ ४ पंचम्यां चनरोजातोमानीदीर्घायुपोभवेत् ॥ महामतिः स्थिरः शूरःसत्यवादीजितेंद्रियः ५ तीनदिन अथवातीनमास जोवतारहे तव वडेतेजवाला अशीति ८० वर्षपर्यंतश्रायुपावाला होताहै , 'और जो दितीयामें जन्मताहै तो सत्यबोलनेवाला होताहै और लोकोंकों आनंदकेकरणेवाला होताहै और स्तुतिकरणेयोग्य होताहै और आपनेकर्ममें रतहोताहै ॥ २ ॥ और जो तृतीयातिथिम जन्मताहै सो स्त्रीलंपट होताहै और दोन उौरचलचित्तहोताहै और व्रतोपवासोंके करणेवाला उौर मूखे वादकरणे वाला और वलीहोताहै ॥ ३ ॥ और चतुर्थीमें जन्मता जोहै सो लोभी और चुगलीकरणे वालाहोता है और प्रचंडतेजवाला और हठकरणेवाला और शूरवीर और चलचित्त और सुरकः युक्नहोता है और जो पंचमोजन्मताहै सो मानकरणेवाला और बडीअयुपायाला होताहै और बड़ीवुद्धिवा ला और स्थिरस्वभाववाला और शूरवीर और सत्यवोलनेवाला.और इंद्रियोंकोजीतनेवालाहोताहै ५ . .

३०
६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।।
॥ और जो पठो में जन्मताह तिसका दहफोड़यों कर चिन्हत और रियरही
ताहे और श्रीलंपट और श्रेष्ठभागोवाला और विद्यामे यशम तत्परहोताह ॥ ॥ श्रीर जो
मतमोमें जन्मताहै मो धनवानगुणवान और गुरुदेवताके पूजनेवाला और सदाचाग्में हमनही
॥ और जो अष्टमीमें जन्मताहै सो अपनीखीम तर होताई और बहुभाषी
और अतिचपल चलचित्तौर कठोरहोताहै ॥ ८ ॥ और जो नवमीमजन्मताहै सो कामकालो
भी और बड़ाशूरवीर और गौतनृत्यमें रत और शत्रुपोंकानाशकरणेवाला डार बड़ा कधीहोताहै ॥७॥
और जो दशमीमे जन्मताह सो स्रीजितहोताहै उऔर शस्त्रांकर और फोड़योंकर तिसका देहचिन्हत
होताह डार पवित्रहोताहे उौर वभागों वालाहोताहै उौर चलचिनहोताह ॥ १०॥ और जो एका
नहि ॥
.
..
पञ्चांचवनरोजातोव्रणांकिततनुःस्थिरः ॥ स्त्रीलोलुपोतिसुभगोविद्याकी
तिपरोभवेत् ॥ ६ सप्तम्यांजायतेमयॊधनवान्गुणवान्भवेत् ॥ गुरुदेवार्चनपरः
सदाचारदृढव्रतः ॥७॥ अष्टम्यांतुनरोजातः स्वदारनिरतोभवेत् ॥ वहुभा
पीतिचपलश्चलचित्तोतिनिारः ॥ ८॥ कामलुब्धोमहाशूरोगीतनृत्यरत
स्तथा शत्रुघ्नश्चमहाक्रोधानवम्यांजायतेनरः॥ ९ ॥ दशम्यांतुनरोजातः
श्रीजितोस्त्रव्रणांकितः शुचिरत्यंतशुभगश्चलचित्तोमहामतिः ॥१०॥ एका
दश्यांचजनितोलोकव्यापारकोविदः कलाशास्त्रेपुकुशलःसत्यवादीदृढव्रतः॥११
द्वादश्यांतुनरोजातःसदाचारोतिदुःसहःसुभगोरतिलोलश्ववस्त्रभोजनतत्परः॥१२
त्रयोदश्यांनरोजातःस्त्रीजितोज्ञानवान्भवेत् व्रतोपवासनिरतोमतिमान्गुणवा
न्भवेत् ॥ १३॥ चतुर्दश्यांनरोजातःसशुदःसर्वकर्मसु बुद्धिमान्व्याधिनिर्मुक्तः
सदाबंधुरतोभवेत् ॥ ११ ॥ पूर्णिमायांनरोजातः पूर्णागः सुस्थिरोभवेत्
सदाहटमनाः कामीसुभगोतिरणोभवेत् ।।१५
..
दशीको जन्मताहै सो लोकव्यवहारमें चतुरहोताहै उौर कलाशास्त्रामें कुशलहोताह और सत्यवादी
और दृढयतहोताहे ॥ ११ ॥ उौर जो द्वादशीकों जन्मताहै सो सर्वदा आचारीहोताह और वडेको
धवाला होताहै औरश्रेष्ठभागों वाला रोर रतिमेचंचल और वस्त्रभाजनमे तत्परहोताहै ॥ १२ ॥ और
जो त्रयोदशीम जन्मता है सो स्रीजितहोताहे और ज्ञानीहोताहै और व्रतोपवासोमें रतहोताहै डॉग
बुद्धिनानगुणवान्हाताई ॥ १३ ॥ और जो चतुर्दशीको जन्मताहै सो संपूर्णकमिशुदाचितहोता है जो
बुद्धिमानहोताह उार व्याधिक रहितहोताहै उौर सदासंबंधियोंकर्के युक्तहोताहै ॥ १४ ॥ और जो
परमामोकाजन्मताहे सो पूर्णअंगावाला उौर स्थिरस्वभाववाला होताह उौर सर्वदाप्रसन्नमन औरका
मी और श्रेठभागावालाहोताहै ॥ १५ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ३१ डोर जो अमावस्याम जन्मताहै सो दंद्रियोंकदुःखीहोताहै और सुखकर्केरहितहोताहै और मंद भागों वालाहोताहै डोर बलकहोनहोताहै और चित्तमें बहुतव्याकुलहोताहै १६ अवधारोत्पन्नका फलकहतेहै जो मनुष्यत्रादित्यवारजन्मताहै सो स्थिरस्वभाववाला और बड़े तेजवाला और रक्तश्या मदेहवाला और पवित्रहोताहै और तिसकेदेहमें पित्त अधिकहोताहै और अतिचतुरहोताहै । और जो सोमवार जन्मताहै सो सत्वगुणवाला और देहकर्के वधनेघटनेवाला और मदरा और गौर वर्ण वाला और बड़ीछातीवाला और बुद्धिमानहोताहै २ और जो मंगलबार जन्मताहै सो शास्रधारीयोंकी वृत्तीकताहै लालरंगकेविशालनेत्रोंवाला होताहे और वाणीकॉरोकनेवाला और मोठेस्वभाववाला और क्षमाकरणेवालाहोताहै ३ उौर जो बुधवारमैजन्मताहै सोचतुरगोल शिर वाला और गोलपैरोंवाला अमायांतुनरोजातः इंद्रियार्तिगतो सुखी दुर्भगोवलहीनश्चचित्तेवहुसमाकुलः ॥ १६ ॥ अथवारोत्पन्नफलानि स्थिरःप्रचंडः शूरस्तुरक्तश्यामतनुःशुचिः॥ पित्ताधिकोतिचतुरोजायतेसूर्यवासरे ३ ॥सोमवारेनरोजातःसात्विकःक्षयबृद्धि मान् इस्वकायोतिगौरश्चपृथुवक्षाःसुबुद्धिमान् २॥ क्षात्रवृत्तिसमायुक्तोजनयेन्द्री मवासरे रक्तायतलोचनश्चवाग्यतोमधुरोक्षमी ३॥ निपुणोतिवृत्तशिरःपादश्चैव तथाकविः रूपवान्मतिचापल्योजनितोवुधवासरे ४॥सुधीःसहहुलोकज्ञःकाल शास्त्रविदःशुचिः प्रगल्भःकुशलोधीरःसंभवेद्गुरुवासरे ५॥ प्रच्छन्नकार्य सुम, तिर्जातःशुक्रस्यवासरे ॥ सुधीःसहकलोकज्ञःकलाशास्त्रविदःशुचिः ॥ ६ ॥ रूक्षोदुर्वलदेहश्चमलिनोतिचलःखलः ॥ रौद्र क्रोधपरोनित्यंजनितःशनिवास रे ७॥ अथनक्षत्रफलानिहोराप्रदीपे ॥ विभूपणेप्सुर्मतिमानशशांकेदक्षःसु रूपःसुभगोश्विनीपुदक्षःशुचिःसत्यवचोभरएयभिवेदरोगःकृतनिश्चयश्च ॥१॥ और कविताकरणेवाला रूपवाला उौर चपलवुद्धीवालाहोताहै ४ डोर जो वृहस्पतिवारमै जन्मताई सो ग्रेवुद्धिवाला बहुतलीकॉमें प्रसिद्ध कालशास्त्रमें चतुर और पवित्र प्रगल्भ और धीयवालाहोता है ५ ठोर जो शुक्रवारमें जन्मताहै सो गुप्तकायकरपेवाला श्रेष्टवुद्धिवाला श्रेष्टमुखवाला और लो कामप्रसिद्ध तीर कलाशास्रके जाननेवाला और पवित्रहोताहै ६ और जो शनिवारमें जन्मताहै सो रूक्ष और दुवंलदेहवाला और मलीन और अत्यंतचलचित्त और दुष्टहोताहै और वडाभयानक श्रार नित्यहि क्रोधफर्के युनहोताहै ७ अवनक्षत्र जन्मनेकाफलहोराप्रदीपग्रंथ कहतेहैं जो मनुष्य अश्विनीनतमें जन्मताह सो भूपोंकी इच्छावाला और बुद्धिमान् और श्रेष्ठरूपवाला और चतुर श्रेष्ठभागों यालाहोताहै ॥ १॥ और भरणीमें जो जन्मताहै सो चतुरपवित्र सत्ययोलने वाला और रोगरहित और निश्चयवालाहोताहै २ ॥

|| श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
॥ और जो पठी में जन्मताहे तिसका दहफोड़यों कर चिन्हत पीर रियरहो
ताहे और स्त्रीलंपट और श्रेष्ठभागोंवाला और विद्या में यश तत्परहोताह ॥ ६ ॥ और जो
मतमी में जन्मताह सो धनवानगुणवान और गुरदेवताके पूजनेवाला और सदाचारमें मतही
ताहै ॥ ॥ और जो अटमीमें जन्मताहै सो अपनोखीम तर होताई और बहुभाषी
और अतिचपल चलचित्त और कठोरहोताहै ॥ ८ ॥ और जो नवमोमजन्मताहै सो कामकालो
भी और वडाशूरवीर उौर गौतनृत्यमें रत और शत्रुपोंकानाशकरणेवाला टोर वडाकोधीहोताहे ॥९॥
और जो दशमोमें जन्मताह सो स्वीजितहोताहै और शस्त्रांकर और फोड़योंकर तिसका देहचिन्हत
होताहे और पवित्रहोताहै उौर वभागों वालाहोताहै उौर चलचित्तहोताहे ॥ १०॥ और जो एका
..
पश्यांचैवनरोजातोव्रणांकिततनुःस्थिरः ॥ स्त्रीलोलुपोतिसुभगोविद्याकी
तिपरोभवेत् ॥ ६ सप्तम्यांजायतेमयोधनवान्गुणवान्भवेत् ॥ गुरुदेवार्चनपरः
सदाचारदृढव्रतः ॥७॥ अष्टम्यांतुनरोजातः स्वदारनिरतोभवेत् ॥ वहुभा
पीतिचपलश्चलचित्तोतिनिनुरः ॥ ८॥ कामलुब्धोमहाशूरोगीतनृत्यरत
स्तथा शत्रुघ्नश्चमहाक्रोधानवम्यांजायतेनरः ॥ ९ ॥ दशम्यांतुनरोजातः
स्त्रीजितोस्त्रव्रणांकितः शुचिरत्यंतशुभगश्चलचित्तोमहामतिः ॥१०॥ एका
दश्यांचजनितोलोकव्यापारकोविदः : कलाशास्त्रेपुकुशलःसत्यवादीदृढव्रतः॥११
द्वादश्यांतुनरोजातःसदाचारोतिदुःसहःसुभगोरतिलोलश्ववस्त्रभोजनतत्परः॥१२
त्रयोदश्यांनरोजातःस्त्रीजितोज्ञानवान्भवेत् व्रतोपवासनिरतोमतिमान्गुणवा
न्भवेत् ॥ १३॥, चतुर्दश्यांनरोजातः सशुदःसर्वकर्मसु बुद्धिमान्व्याधिनिर्मुक्तः
सदावंधुरतोभवेत् ॥ १४ ॥ पूर्णिमायांनरोजातः पूर्णीगः सुस्थिरोभवेत्
सदाहटमनाःकामीसुभगोतिरणोभवेत् ॥१५
दशीको जन्मताहै सो लोकव्यवहारमें चतुरहोताहै और कलागास्वमिं कुशलहोताह और सत्यवाद
जीप दृढव्रतहोताहे ॥ ११ ॥ और जो द्वादशीकों जन्मताहै सो सर्वदा आचारीहोताह और बड़े
धवाला होताहैं और श्रेष्ठभागों वाला और रतिमेचंचल और वस्त्रभाजनमे तत्परहोताहै ॥ १२ ॥
जो त्रयोदशीमे जन्मताहै सो स्त्रीजितहोताहै और ज्ञानाहोताहै गर व्रतोपवासोंमें स्तहोताहै डॉ
बुद्धिमान्गुणवान्होताहै ।। १३ ॥ और जो चतुर्दशीकों जन्मताहै सो संपूर्णकर्मोमेशुद्धचितहोताहै उं
बुद्धिमानहोताह उऔर व्याधिक रहितहोताहै उौर सदासंबंधियोंकर्के युक्तहोताहै ॥ १४ ॥ और जे
पृमोकोजन्मताहै सो पूर्णभंगावाला और स्थिरस्वभाववाला होताहै और सर्वदाप्रसन्नमन औरक
मी और श्रेष्ठभागावालाहोताहै ॥ १५॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ ३३ ओर जो मूलानक्षत्रम जन्मताहै सोसुखानहिहोताहै ओर हिंसाके करणेवाला होताहै थोर धन मान भोगकर्केयुक ओर स्थिरस्वभाववाला होताहै १९ और जो पूर्वापाढामें जन्मताहे सौविशेषकके यानंद और स्त्री और मानवाला और दृढमित्रोंवाला होताहै २. और जोउत्तराषाढामें जन्मताहै सो अध वहुतमित्रोंकर और धर्मकरयुक्त होताहै और कृतज्ञ और श्रेष्ठभागोंवाला होताहै २१ अोर जो अवर्णमें जन्मताहै सो वड़ाउदार होताहै और श्रुतज्ञ होताहै और धनीहोताहै और प्रसिद्ध ल क्ष्मीवाला होताहै २२ और जो धनिष्ठामजन्मताहै सो धनकाटाता होताहै और शूर वीर होताह और धनीहोताहै और रोगोंक रहितहोताहै और रतिका प्याराहोताहै २३ और जो शतभिषामे जन्मत्ताह सो स्पष्टवाणीवाला भोर रसिक और दुर्ग्राह्य और व्यसनी और शत्रुयोंके जीतनेवाला होताहै ॥ २४ ॥ और पूर्वाभाद्रपदामें जो जन्मताहै सो उदासचित्तवाला और धनी और चतुर मुखीनहिंस्रोधनमानभोगयुतःस्थिरोमूलगतेशशांके व्यभीप्सितानंदकलनमा नौनरोंवुदैवेदृढसोह्रदश्च १० वैश्वेविनीतोवहुमित्रधर्मयुतःकृतज्ञःसुभगःशशां. के उदारसारःश्रुतवान्धनीचश्रीमान् प्रसिद्धःश्रवणेनरःस्यान् ११ शरोथदाता धनवांस्त्वरोगीरतिप्रियोवासवभेप्रजातः ॥ स्यात्स्पष्टवाकस्वारसिकोवुपः दुर्ग्राह्यइन्दौव्यसनीजितारिः : १२ ॥ उद्विग्नचित्तोधनवान्पटुश्च अजांघ्रिभेस्त्री विजितस्त्वदाता वक्ताप्रजावान्सुसुखोमृगांकहिर्बुध्न्यभेधर्मरतोजितारिः १३॥ संपूर्णदेहःशुभगोतिशूरःशुचिर्दनीपोप्णगतेशशांके विज्ञेयमेतन्निरुपद्रवेभेफ लंवलिटेरजनीपतौच १४ अथचरणफलम् अश्विन्या:प्रथमेपादेजातोभवतित स्करः द्वितीयेचाल्पकर्माचतृतीयेसुभगोभवेत् ।। १ ॥ पादेचतुर्थकेभागीदीर्घायु जीयतेनरः त्यागीयाम्याद्यपादस्याद्वितीयेधनवान्सुखी ॥ २॥ और सोजित और दाननहिकरणे वालाहोताहै ॥ २५ ॥ और जो उत्तराभाद्रपदाम जन्मताह सो वक्ता और पुनावाला और श्रेष्ठसुखवाला और धर्ममरत और शत्रुयोको जीतनेवाला होताहै ॥२६ और जो रेवती जन्मताह सो सपूर्ण अंगोवाला और श्रेष्टभागाँवाला और शूरवीर पवित्रहोताहे २७ दहेजन्मनक्षनोंका फलहोताहै परंतु कैसनक्षत्रहोवें उपद्रवकर्के ग्रहणग्रहयुद्धभूकंपादिदोपोंकर रहि तहोवें और चंद्रमावलीहोवे तव यथोक्तफल होताहै १४ अवनक्षत्रकिचरणोंकाफलकहतेहैं अश्विनीके प्रथमचर्यामजन्मे तो चोर होताहै और दूसरेचर्णमें थोड़ेकर्मकरणे वालाहोता है और तोसमें श्रेष्टमा गों वाला होताहे और चश्में भोगी सर वही आयुपावाला होताहै । और भरणोके प्रथमपादमें स्यागो और दूममें धनवान सुखो ३२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जो कृतिका जन्मताहे सोपरखोगामी और बहुतरोगों वाला और जगतमें प्रसिद्धतेजवाला होताहे ३, और जो रोहिपोम जन्मताहै सो मीठावोलनेवाला और सुंदररूपवाला और स्थिरचित वाला पवित्र और सत्यवोलनेवाला होताहै ४ और जो मृगशिराम जन्मताहै सो उत्साहवालाऔर भी गभोगनेवाला और धनकयुक्त और डरनेवाला और चतुर और चलचित्तहोताहै ५ और जोयाद्रीम जन्मताहे सा शठौर दुष्ट पापी कृतघ्न हिंसाके करणेवाला और अभिमानी होताहै ध्योर जो पुनर्वसुम जन्मताहै सो इंद्रियोंके गेकनेवाला श्रेष्ठस्वभाव वुद्धिवाला और तृषाकीइच्छाबालाऔर रोगयुक्तबी सुखी रोहताहै ,और जोपुष्यमैजन्मताहे सो पंडित शातचितवाला औरसौभाग्यकर्के युक्त और धर्मार्थकर्केय कहोताहै ओर जो श्लेपानक्षत्रमें जन्मताहै सो धूर्त और शठ और पापम रत उऔर एनघ्न औरस वभक्षी होताहे ९ और जो मघानक्षत्रमें जन्मताहै सो उद्यमी और भोग और चाकर और धर्मकर्के युक्त और पितरोंका देवताका भक होताहै १० ओर जो पूर्वाफाल्गुणीमें जन्मताहै सो मोठाबोलने स्यात्कृत्तिकास्वन्यकलत्रगामीप्रभूतरुख्यातियुतःसुतेजाः ॥ प्रजापते भैप्रियवाक्सुरूप स्थिरःशुचिःसत्यवचाःशशांके ॥ २ ॥ उत्साहभोगार्थयु तोमृगांकेभीरुःपटुःस्याच्चतुरश्चलश्च ॥ शठःखलःपापरतःकृतघ्नोहिंस्रोतिगर्वी शिवभेशशांके ३॥ दांतःसुशीलःसुमतिःपिपासुःसरुक्सुखीचादितिभेल्पतुष्टः स्यात्पण्डित.शांतमनाःशशांकेसौभाग्यधर्मार्थयुतश्चपुप्ये॥४॥ धूर्तःशठःमा परतःकृतन्नःस्यात्सर्वभक्ष्योभुजगर्भसंस्थे ॥ चंद्रेमघासूद्यमभोगभृत्यधनान्वितः स्यापितृदेवभक्तः ५ प्रियंवदोभूपतिसेवकश्चदातानरःकांतियुतोभगः विद्यार्थ युक्त सुखभोगभोगीसौभाग्ययुक्तोर्यमभेशशांके ६ चौरोघृणीपापरतोतिधूर्तःउत्सा हवानशीतकरेकरस्थे॥ चित्रासुचित्रांवरमाल्यधारीसुलोचनांगःपुरुपश्चजातः ७॥ दाताकृपालुःप्रियवाक्धनीचधर्माश्रितःशीतकरेनिलः ॥ ईयुर्नरःकांतियुतोति लुब्धोद्विदैवतेवाकचतुरःकुलेप्सु. ८॥ विदेशवासीधनवान्क्षुधालुश्चंद्रेनुराधा प्रभवानरःस्यात् ज्येष्टासुसंतोषरतोतिकोपोनभूरिमित्रोनिरतश्चधर्मे ॥९ वाला और राजाका सेवक अोर दाता और शोभाकः युक्तहोताहै ११ और जो उत्तराफाल्गुणीमे जन्मताहै सो विद्याककं धनकर्के युक्तहोताहै और सुखकेभोगोंकॉभोगनेवाला होताहै और सौभा- ग्यताकर्के युक्तहोताहै १२ और जो हस्तमें जन्मताहै सो चोर और निर्लज्ज और पापौरत और धूर्त उत्साही होताहै १३ और जो चित्रामे जन्मताहे सो विचित्रवस्त्र उौर पुष्पमाला धारताहै और श्रेष्ठनेन और अगोंवाला होताहै १४ और जो स्वाती में जन्मताहै सो दाता और दयावान् और मी ठावोलनेवाला और धनी और धर्ममे स्थितहोताहै १५ और जो विशाखामें जन्मताहै सो दर्षावा- ला और शोभावाला और लोभी और वाणी कर्के चतुरहोताहै १६ और जो अनुराधामें जन्मताहे सो विदेशरहणे वाला और धनी और क्षुधायुक होताहै १७ और जो ज्येष्ठामें जन्मताहै सो सतोप में रतहोताहै और बढेकोधवाला होताहै बहुतामेत्रों वाला नहिहोताहै और धर्ममें रतहोताहै १८:

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और हस्तके प्रथमपादमें जन्मे तो शूरवीर होताहै और दूसरे में वादकरणेवाला और रोंगी होताहै
और तीसमें धनधान्यककै युकहोताहै और चश्में लक्ष्मीवाला शोभाकर्के युक्तहोताहैः॥ १३ ॥
और चित्रांक प्रथमपादमै चोर दूसरे चित्रकार तीसरेमें। परस्त्रीगामी चउथैमें पडित होताहै ॥ १५
जीर स्वातीके प्रथमपादमें चोरं और दूसरे योड़ी आयुषावाला और तीसरेमें धौं चउथेमें राजा-
होताहै !॥ १६ ॥ और विशाखाके प्रथमपादमें नीतीके जाननेवाला दूसरेमें शास्त्रके जाननेवाला ती
समें वादकरणेवाला चउथेमें बड़ी प्रायुपावाला होताहै ॥ १७॥ और अनुराधाके प्रथमपादमें बड़े
तेजवाला दूसरेमें धर्मों तीसरे चिरकाल जीणेवाला चउथेमें व्यभिचारी होताहै ॥ १८ ॥ और जो
ज्येष्टाके प्रथमपादमें जन्मताहै सो क्रूरहोताहैं और दूसरेमभोगीहोताहै डोरं तीसरे विद्यावान् हो-
हस्तेजातोयदावालःशूरोंवादीचोगवान् धनधान्ययुतःश्रीमान्फलं स्यात्प्रथमां
घ्रितः ॥ १४॥ चित्रायांप्रथमात्पादात्फलंजातस्यकथ्यते। चोरश्चित्रकरः स
स्स्यात्परदारीचपंडितः १५॥स्वात्याद्यपादतःपुत्रसंभवस्यफलंक्रमात् तस्करो
ल्पायुपोधर्मीनृपतिःस्यान्नसंशयः ॥१६॥ विशाखाजातपुत्रस्यफलंपादचतुष्ट
ये नीतिज्ञःशास्त्रवेत्ताचवादीदीर्घायुपोभवेत्॥१७॥ तीब्रोधर्मपरोदीर्घजीवी
पुंश्चल्यसंयुतः अनुराधांदिपादादिजातस्यचक्रमादिदम् ॥ १८॥रोभोगी
चविहांश्चपुत्रवान्जायतेनरः ज्येष्टापादचतुष्टस्यजा तस्यचफलंक्रमात् ॥ १९
मूलपादादिजातस्यनरस्यचफलंक्रमात् भोगीत्यागीसुमित्रश्चनृपतिर्जायतेनरः
२०॥पूर्वापाडाद्यपादादिजातस्यचयथाक्रमम् श्रेष्ठोराजप्रियोवादीधनीभवतिनि
श्चितम् २१वैश्वपादादिजातस्यफलंज्ञेयंचतुष्टये नृपोमित्रविरोधीचमानीधर्मरतो
भवेत् २२ शुभमानीशुमगुणोविद्वांश्चधार्मिकोभवेत् श्रवरणस्यचतुः पादजात
स्यचफलंक्रमात् ॥ २३ ॥ दीर्घायुःपीड़ितोभीरुमहानारीवरोभवेत् धनिष्टान
थमात्पादादुत्पन्नस्ययथाक्रमम् ॥२४॥
..
॥
ताहे उौर चउथैम पुत्रोंवाला होताहै ॥ १९ ॥ और मूलाकेप्रथमपादमें भोगी दूसरेमें त्यागी तीसरे
श्रेष्टमित्रोंवाला चउथैमें राजा होताहै २० ॥ और पूर्वापाड़ाके प्रथमपादमें श्रेष्ठहोताहे दूसरे राजाका
प्याराहोताहै तीसरेमें वादकरणेवाला होताहै चउयम धनी होताहै
श्री' उत्तरापाड़ाके प्रथमचरणमें राजा और दूसरे मिरकेसाथ विरोधकरणेवाला और तीसरेम
मानकरणेवाला और चउयेम धर्ममें रतहोताहै ॥ २२ ॥ और श्रवणके प्रथमपादमें श्रेष्ठमानी दूसरे
मश्रष्टगुणीवाला तीसरेमें विद्यावान् चउयमें धर्माहोताहै ॥ २३ ॥ और धनिष्टाके प्रथमपादमें बड़ी
श्रायुपावाला दूसरेमें पीड़ाकयुक्त तीसरेमें डर वाला चउयेमें श्रेष्ठस्त्रीवाला होताहै ॥ २४ ॥

३
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और तीसरे कूरकमकरणेवाला और चउथैमें दरिद्रोहोताहै ॥
॥ और रुतिकाके प्रथम-
चरणमें तेजस्वी और दूसरेमें शास्त्रके ज्ञानवाला और तीसरेमें ऐश्वर्यवाला और चउथेमें वडी
आयुपा और बहुतपुत्रों वालाहोताहै ३ उौर रोहिणोके प्रथमचरणमें जन्मे तो सौभाग्यवाला और
दूमरे चरणमें पीड़ावाला उौर तीसरेमें डरनेवाला और चउथैम सत्यवोलने वालाहोताह ॥ ४ ॥
और मृगशिराके प्रथमचर्णमें जन्मे तो राजा दूसरेमें चोर तीसरेमें भोगी चउथैम धनधान्यकर्के
युक्तहोताहै ॥ ५ ॥ और आद्राके प्रथमच में जन्मे तो व्ययी बहुतखर्चकरने वाला
और दूसरे दरिद्री और तीसरेमें थोड़ीवायुपावाला और चउथैम चौर होताहै ६ ॥ ७ ॥
और पुनर्वसुके प्रथमपादमें जन्मे तो सुखी दूसरेमें विद्यावान् तीसरेमें रोगकर्के युक्त चउथेमें कोमल
तृतीयेक्रूरकर्माचचतुर्थेप्रौदरिद्रभाक् वन्द्यक्षप्रभवोवालस्तेजस्वीप्रथमांशके ३
द्वितीयेशास्त्रविज्ञानीतृतीयेसौर्यभाग्भवेत् दीर्घायुर्वहुपुत्रश्चचतुर्थेचरणेभवेत् ।
सौभाग्यचतथापीड़ाभीरुत्वंसत्यवादनम्रोहिणीसंभवस्यैवफलंपादचतुष्टये ५
नृपतिस्तस्करोभोगीधनधान्यसमन्वितः क्रमेणमृगशीर्षस्यफलंपादचतुष्टये
रौद्रप्रिभवोवालोभवेत्पादचतुष्टयेव्ययीदरिद्रीस्वल्पायुस्तस्करस्तुयथाक्रमम् ७
पुनर्वसुभवोवालःसुखीविद्वान्जान्वितः मृदुभापीभवेन्नित्यंक्रमात्पादचतुष्टये
॥८॥ दीर्घायुस्तस्करोभोगीवुद्धिमान्जायतेनरःक्रमात्पादचतुर्णातुपुष्यभस्य
प्रकीर्तितम् ॥ ९॥ अप्रजाःपरकार्यश्चरोगीचसुभगोभवेत् सार्पाघ्रिचतुर्जातो
गंडांतेस्वल्पजीवनः ॥ १०॥ मघापादचतुर्जातश्चापुत्रःपुत्रवान्भवेत् तीव्ररो
गीपंडितश्चजायतेनात्रसंशयः११॥ समर्थोधार्मिकोराजारोगीक्रूरोल्पजीवितः
। पूर्वाफाल्गुणीजातस्यफलंपादचतुष्टये १२॥ उत्तराफाल्गुणीपादचतुतिद्भव
स्यच पंडितःपृथिवीपालोविजयीधार्मिकोभवेत् ॥ १३ ॥
वालोवाला होताहै ॥ ८ ॥ और पुष्यके प्रथमपादमें वडोचायुपावाला दूसरेमें चोर तीसरेमै भो
गो चउथेमें वुद्धिमान् होताहै ॥ ९ ॥ और श्लेपाके प्रथमपादमें सतानकॅर्केराहित दूसरे परकार्यके
करणेवाला तीसग्मे रोगी चउथेमें श्रेष्ठभागोंवाला होताहै ॥ १० ॥ और श्लेपाके गडातोंमें जन्म-
नेवाला थोड़ाचिर जीवताहै और मघाके प्रथमपादमे संतानककरहित और दूसरेमें पुत्रोंवाला और
तीसरेमें कठनरोगवाला और चउमें पंडितहोताहै ॥ ११ ॥ और पूर्वाफाल्गुणकि प्रथमपादमें स-
मर्थवाला और दूसरेमें धर्मो और तीसरेमे राजा ओर चउमें रोगी और क्रूर ओर थोड़ाकाल
जीवनेवाला होताहै ॥ १० ॥ ओर उत्तगफाल्गुणीके प्रथमपादमें पंडित दूसरे राजा तीसरेमें जय-
वाला चउथैमें धर्मी होताहै ॥ १३ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । ३७ और जो आयुष्य योग, जन्मताही सो नौतीको जानने वाला और :-स्थिरचित्त वाला- और , बहुत दान करणे वाला और संपूर्ण: कृत्यमें तत्पर और संपूर्ण भोगोंकरयुक्त होताहै .३.और जो सौभाग्य योगमें जन्मताहै सो सुगंधकाप्पारा और अत्यंत भागों वाला और बहुत कहने वाला और श्रेष्ठ धनवाला और गुणोंकररहित उौर-शुभवाणी वाला और श्रेष्ठवुद्धि वाला होताहै ४ और शोभन योगमें जो जन्मताहै सो बुद्धि वाला, और: गुणोंक युक्त और अकरमात शोककक युक्त और मलरहित. पवित्र चित्तवाला होताहै.५ और जो अतिगड योग, जन्मताहै .सो, परापवादी और शूरवोर होताहै और सत्यः कर्के युक्त और धर्मके जानने वाला होताहै और परस्त्रीमें रत होताहै और कामी होता है ६ ओर जो-मुकर्मयोगमें जन्मताहै सो संपूर्ण कार्यों चतुर और धन धान्य कर्के.युक्त और श्या पारमें चतुर होताहै ७ और जो धृतियोग, जन्मताहै.सो,सुगंधकाप्पारा और धनी और वाद र 44 m नीतिज्ञःस्थिरचित्तश्चवहुदःकृत्यतत्परः आयुष्यजनितेवालःसर्वभोगसमन्वितः ॥ ३॥ वहुवाक्यःशुभधनोनिर्गुणःशुभवामुधीः गंधप्रियोपिसुभग सौभाग्ये जनितोनरः॥४॥मतिमाश्चगुणाढ्यश्वशोकयुक्त स्वतोभवेत् शोभनचनरोजाती धौतचित्त सुनिर्मलः॥६॥ परापवादीशूरश्चसत्ययुक्त श्यधर्मवित् 'परदाररत का मांचातिगडेचजायते ६॥दक्षश्चसर्वकार्येषुधन यगुणान्वितःव्यापारकुशलो नित्ये मुकर्मणिनरोभवेत्॥ गंधप्रियोधनाढ्यश्चपरवादरतोलसे परदाररतो नित्यधृतियोगेचजायते ॥ ८॥सत्त्वयुक्तश्चसत्कर्मागुणवान्भाग्यतोपिहि-शूलंयो गेनरोजातःशूलवाजायते ध्रुवम् ९ वाचालोपिमहासत्वांगंभीरोगर्वितोमवेत् 'श्रेष्ठःसुशुभवानगडेनरोजातःसमाहितः ॥ १०॥ महामतिःस्थिरःशूर सत्य वादीजिद्रिय वृद्धियोगेनरोजातोदृढवाक्योमहायशः।। ११ स्थिरकादश क्तिींघीयु:प्रियदर्शनः ध्रुवयोगेचयोजातःसर्वदाकर्मतत्परः ॥ १२ ॥ न और आलसी और परस्त्रीमें रत होताहै-- ८. और जो शूलयोगमें जन्मताहै सो पराक्रम :क के युक्त और श्रेष्ठ कमकि करणे वाला गुणवान् होताहै और निश्चय कर्फ शूलरोग वाला होताहै ॥ ९.और जो. गडयोगमें जन्मताहै सो वाचाल और बड़े पराक्रम वाला और गंभीर और गर्वी और श्रेष्ठ और शुभलक्षणों वाला होताहै और जो वृद्धियोगमें जो जन्मताहै सो वड़ी बुद्धिवा ला और रियर योर शूरवीर और सत्यवोलने वाला. और इंद्रियोंके रोकने वाला और दृढवाक्य वा ला और बड़े यशवाला होताहै,११ और जो भुवयोगमें जन्मताहै सो स्थिर कर्मकताहै और ढे पराक्रमवाला होताहै और बड़ी श्रायुपावाला होताहै और सुंदररूपवाला होताहै, और संपूर्णकम करणे याला होताह १२

३६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।
और शतभिषाके प्रथमपादमें सुंदरवाणीवाला दूसरेमें लक्ष्मीवाला तीसरेमसुखी चाउथेमें पुत्रवान्होताहै
२५ थौर पूर्वाभाद्रपदाके प्रथमपादमें शूर दूसरेमें चोर तीसरेमें श्रेष्ठवुदिवाला चउथेमें पुरका स्वा
मी और भोगी होताहै ॥ २६ ॥ उत्तराभाद्रपदाके प्रथमपादमें 'राजा दूसरमै चोर तीसरे पुत्रवान्
चउसे सुखी होताहै ॥२७ ॥ और रेवतीके प्रथमपादमें ज्ञानी दूसरेमें चौर तीसरे युद्धमें क्षयहो.
देवाला चउथेमें क्लेशवाला होताहै इहे नक्षत्रों के प्रत्येकपादकाः फलकहाहै २८ ॥ अवनक्षत्रों के प्रत्ये
कपादकाइकहाफलकहतेहे जो मनुष्य पहले अंशमै जन्मताहै सो चतुर होताहै और धर्मवालाहोता
है.और सत्यवोलने वाला और इंद्रियोंके जीतनेवाला होताहै और विद्यावान होताहै १ और जो
दूसरे अशमै जन्मताहै सो धनधान् और भोगके भोगनेवाला और सग्राम युद्धमेनाहिहारणेवाला और नीति
शतभिषप्रथमांध्रौवाग्मीश्रीमाद्वितीयके सुखीतृतीयकेपादेचतुर्थे पुत्रवान्भ
वेत् ॥ २५॥ शूरश्चौरोमहावुद्धिः पौरोभोगीभवेन्नरःपूर्वाभाद्रपदापादचतुष्केक
मशःफलम् ॥ २६ ॥'अहिर्बुध्न्येक्रमात्पादचतुष्कसंभवीफलम् राजाचत
स्करश्चैवपुत्रवांश्चसुखीभवेत् ॥२७॥ ज्ञानीचतस्करोयुद्धक्षयीचक्लेशवान्भवेत्
क्रमात्पादचतुष्कस्यरेवत्यांजायतफलंम् ।।२८inविनीतीधर्मशीलश्चसत्य
वादीजितेंद्रियः 'विद्याव्यसनशीलश्चजायतेथमांशके। ॥ १॥ उत्पन्नविभ
वोभोक्तासंग्रामप्वपराजितः नीतिज्ञःप्रमदाशक्तोद्वितीयेजायतेशक २॥ उत्प
नभोगमोक्तास्याच्छास्त्रविद्याविशारदः स्वधर्मप्रमदासक्तःतृतीयेजायतेशके ३॥
स्त्रीजितश्यानपत्यश्चमायासक्तोनपुंसकः ॥ वारविद्याविचारज्ञश्चतुर्थेजायतेशके
॥४॥ इतिनक्षत्रचरणफलम् ऋथयोगफलम् ॥ कांताबंधुरतस्स्त्रीपुगृहदाररत
स्तथा। दक्षश्चसर्वकार्येपुविष्कुंभेजायतेनरः॥१॥प्रीतियोगेपिसंजातोयोपितां
• वल्लभस्सदा महोत्साहःकृतज्ञश्चपराबैंकमतिःसदा ॥२॥
.
के जाननेवाला और स्त्रीमंशक होनेवाला होताहै २ और जो तीसरे प्रशमै जन्मताहै सो वो उत्प
भोगके भोगनेवाला अोर शास्त्रविद्या चतुर और अपनेवर्ममें और अपनीस्त्रों में शक्तहोताहै॥ ३
ओर जो चतुर्थप्रशमें जन्मताहै सो स्वीजित और सतानकरहित और मायाकर्के प्रासक्ता और
नपुंसक र वीरविद्याफे जाननेवाला होताहै ॥ ४ ॥ इहेनक्षत्रोंकेचरणोकाफलकहाहै अवविकु.
भादियोगीकाफलकहतेहैं जो मनुष्यविष्कुभयोगमें जन्मताहै सो तोकेधाताम प्रीतिकतीहै अन्य
स्त्रीयोंमें और घरमैरतहोताहै और सपूर्णकार्यों में चतुर होताहै ॥ १ ॥ और जो प्रीतयोगमें जन्मताहै
सो सोयाका प्यारा होताहै और बड़े उत्साहवाला और कल लौर दूसरेके कार्य करणेमें वृद्धिवा-
ला होताहै ॥ २॥

- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जो आयुष्य योगमै जन्मताहै सो नीतीको जानने वाला और स्थिरचित्त' वाला और बहुत टान करणे वाला और संपूर्ण: कृत्यमें तत्पर और सपूर्ण भोगोंकरयुक्त होताहै ३-और जो सोभाग्य योगमें जन्मताहै सो सुगंधकाप्पारा और-अत्यत भागों वाला और बहुत कहने वाला ओर श्रेष्ठ धनवाला और गुणोंकररहित उौर शुभवाणी वाला, और, श्रेष्ठबुद्धि वालाहौताहै ४ और शोभन योगमें जो जन्मताहै सो बुद्धि वाला और गुणोंकः युक्त और अकस्मात् शोककक, युक्त और सलरहित पवित्र चित्तवाला होताहै ५ और जो अतिगड योगमें जन्मताहै सो परापवादी और शूरवीर होताहे और सत्य कर्के युक्त और धर्मके जानने वाला होताहै ,और परस्त्रीमें रत होताहै और कामी होता है ६ भोर,जो मुकर्मयोगमें जन्मताहै सो संपूर्ण कार्यों चतुर और धन धान्य कर्के युक्त और व्या पारमें बत्तुर होताहै ७ और जो धृतियोगमें जन्मताहै सो सुगधकाप्पारा और धनी और वादमेर . नीतिज्ञःस्थिरचित्तश्चवहुदकृत्यतत्परः आयुष्येजनितेवाल सर्वभोगसमन्वितः ॥ ३॥ वहुवाक्यःशुभधनोनिर्गुणःशुभवाक्मुधीः गंधप्रियोपिसुभगःसौभाग्य जनितीनरः॥४॥मतिमार्श्वगुणाढ्यश्चशाकयुक्त स्वतोभवेत् शोभनचनरोजातो धौतचित्त सुनिर्मलः॥६॥परापवादीशूरश्चसत्ययुक्तश्यधर्मवित् परदाररत का मीचातिगडेचजायते ६॥दक्षश्वसर्वकार्येषुधनधान्यंगुणान्वित.व्यापारकुंशलो नित्येमुकर्मणिनरोभवेत्॥ ॥गंधप्रियोधनाढ्यश्चपरवादरतोलस परदाररतो नित्यंधृतियोगेचजायते ॥ ८॥सत्त्वयुक्तश्चसत्कर्मागुणवान्भाग्यतोपिहि-शूलयो गेनरोजात शूलवाजायतेध्रुवम् ९ वाचालोपिमहासत्वोगंभीरोगर्वितोमवेत् श्रेष्ठ सुशुभवानगडेनरोजात समाहितः ॥ १०॥ महामतिःस्थिरःशूर सत्य वादीजितेंद्रिय वृद्धियोगेनरोजातोदृढवाक्योमहायशः ॥११॥स्थिरकादृढ़श तिर्दीर्घायु प्रियदर्शन. ध्रुवयोगेचयोजात सर्वदाकर्मतत्परः ॥ १२ ॥ त और आलसी और परस्रीमें रत होताहै - ८ और जो शूलयोगमें जन्मताहै सो पराक्रम क के युक्त और श्रेष्ठ ककि करणे वाला गुणवान् होताहै और निश्चय कर्क शूलरोग वाला होताहे ॥ ९ ओर जो गडयोगमें जन्मताहै सो वाचाल और बड़े पराक्रम वाला और गभीर और गर्वी और श्रेष्ठ और शुभलक्षणों वाला होताहै १० और जो वृद्धियोगमें जो जन्मताहै सो वड़ी बुद्धिवा ला अोर रिधर योर शूरवीर और सत्यवोलने वाला और इंद्रियोंके रोकने वाला और दृढवाक्य वा ला और बड़े यशवाला होताहै ११ और जो ध्रुवयोगमें जन्मताहै सो स्थिर कर्मकर्ताह और दृढ पराक्मवाला होताहे और बड़ी श्रायुपावाला होताहै और सुदररूपवाला होताहै पीर सपूर्णरुम करणे वाला होताद १०

३६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।
और शतभिपाके प्रथमपादमें सुदरवाणीवाला दूसरेमें लक्ष्मीवाला तीसरेमसुखी चउमें पुत्रवान्होताहै
२५ थोर पूर्वाभाद्रपदाके प्रथमपादमें शूर दूसरेमें चोर तीसरेमें श्रेष्ठवुद्धिवाला चउयेमें पुरका स्वा
मी और भोगी होताहै ॥ २६ ॥ उत्तराभाद्रपदाके प्रथमपादमे राजा दूसरमै चोर तीसरे पुत्रवान्
चट्यमें मुखी होताहै ॥ २७ ॥ और रेवतीके प्रथमपाद, ज्ञानी दूसरेमें चीर तीसरेमें युद्धमें क्षयहो.
नेवाला चउथेमें लेशवाला होताहै इहे नक्षत्रोंके प्रत्येकपादका फलकहाहै २८ ॥ अवनक्षत्रों के प्रत्ये
कपादकाइकहाफलकहतेहे जो मनुध्य पहले अंशमें जन्मताहै सो चतुर होताहै और धर्मवालाहोता
है.और सत्यवोलने वाला और इंद्रियोंके जीतनेवाला होताहै और विद्यावान होताहै ? और जो
दूसरे अशी जन्मताहै सो धनधान् उौर भोगके भोगनेवाला और सग्राम युद्धमेनाहहारणेबाला और नीति
शतभिषप्रथमांध्रौवाग्मीश्रीमाद्वितीयके सुखीतृतीयकेपादेचतुर्थेपुत्रवान्भ
वेत् ॥ २५॥ शूरश्वोरोमहावुद्धिः पौरांभोगीभवेन्नरःपूर्वाभाद्रपदापादचतुष्केक
मशःफलम् ॥ २६ ॥ अहिर्बुध्न्येक्रमात्पादचतुष्कसंभवात्फलम् राजाचत
स्करश्चैवपुत्रवांश्चसुखीभवेत् ॥२७ ॥ ज्ञानीचतस्करोयुद्धक्षयीचक्लेशवान्भवेत्
मात्पादचतुष्कस्यरेवत्यांजायतेफलंम् ।।२८जविनीतोधर्मशीलचसत्य
बादीजितेंद्रियः विद्याव्यसनशीलश्यजायतेप्रथमांशके।॥ ॥ उत्पन्नाविभ
वोभोक्तासंग्रामेप्वपराजितः नीतिज्ञःप्रमदाशक्तोद्वितीयेजायतेशके:२॥ उत्प
मभोगंभोक्तास्याच्छास्त्रविद्याविशारदः स्वधर्मप्रमदासक्त तृतीयेजायतेशके ३॥
स्त्रीजतश्वानपत्यश्चमायासक्तोनपुंसकः ॥ वारविद्याविचारज्ञश्चतुर्थेजायतेशके
॥४॥ इतिनक्षत्रचरणफलम् ऋथयोगफलम् ॥ कांतावंधुरतस्स्त्रीपुगृहदाररत
स्तथा॥दक्षश्चसर्वकार्येपुविष्कुंभेजायतेनरः॥१॥प्रीतियोगेपिसंजातोयोपितां
वल्लभस्सदा महोत्साहःकृतज्ञश्चपराबैंकमतिःसदा ॥२॥
..
..
के जाननेवाला और स्त्रीमशक्त होनेवाला होताहै २ और जो तीसरे अंशमै जन्मताहै सो वी उत्प
बभोगके भोगनेवाला और शास्त्रविद्या चतुर और अपनेवर्ममें और अपनीतीमें शहोताहै ॥ ३
और जो चतुर्थ-प्रशमें जन्मताह सो स्रोजित और सतानकरहित और माया श्रासका और
नपुंसक और वीरविद्याफे जाननेवाला होताहै ॥ ४ ॥ इहेनक्षत्रों के चरणों काफलकहाहै अववियु.
भादियोगांकाफलकहते हैं जो मनुष्यविष्कुभयोगमें जन्मताह सो तोकेधातामै प्रोतिकतीहै अन्म
स्रीयाम और घरमरतहोताहै और सपूर्णकायों में चतुर होताहै ॥ १ ॥ और जोप्रीतयोगमै जन्मताह
सो सीयोंका प्यारा होताहे और बड़े टरसाहवाला और रूवन लौर दूमोके कार्य करणेमें बुद्धिवा-
लाहोनाह ॥ २॥

: ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जो आयुष्प योगमें जन्मताह सो नौतोके जानने वाला और स्थिरचित्त वाला और बहुत दान करणे वाला और संपूर्ण कृत्यमें ,तत्पर और सपूर्ण भोगोंकरयुक्त होताहै ३-और जो सौभाग्य योगमें जन्मताहै सो सुगंधकाप्पारा और अत्यत भागों वाला और बहुत कहने वाला और श्रेष्ठ धनवाला और गुणोंकररहित उौर-शुभवाणी वाला, ओर, श्रेष्ठवुद्धि वालाहौताहै ४ और शोभन योग, जो जन्मताहै सो बुद्धि वाला और गुणोंकर्के युक्त और अकस्मात् शोककक युक्त और मलरहित पवित्र चित्तवाला होताहै.५ और जो अतिगंड योगमै जन्मताहै सो परापवादी और शूरवीर होताहे ओर सत्य कर्के युक्त और धर्मके जानने वाला होताहै ,और परस्त्रीमें रत होताहै और, कामी, होता हे ६ ओर जो मुकर्मयोगमें जन्मताहै सो संपूर्ण कार्योंमें चतुर और धन धान्य कर्के युक्त और व्या पारमें चतुर होताहै ७ और जो धृतियोगमें जन्मताहै सो सुगधकाप्पारा और धनी और वादमेंर नीतिज्ञःस्थिरचित्तश्चवहुदःकृत्यतत्परः आयुष्यजनितेवाल सर्वभोगसमन्वितः ॥३॥ वहुवाक्यःशुभधनोनिर्गुणःशुभवामुधीः गंधप्रियोपिसुभगःसौभाग्ये जनितीनरः॥४॥मतिमांश्चगुणाढ्यश्चशाकयुक्त स्वतोभवेत् शोभनचनरोजातो धौतचित्तःसुनिर्मलः॥६॥ परापवादीशूरश्चसत्ययुक्तश्चधर्मवित् 'परदाररत की मीचातिगंडेचजायते ६॥दक्षश्चसर्वकार्यपुधनधान्यगुणान्वित.व्यापारकुशलो नित्यमुकर्मणिनरोभवेत्॥६॥गंधप्रियोधनाढ्यश्चपरवादरतोलसः परदाररतो नित्यंधृतियोगेचजायते ॥८॥सत्वयुक्तश्चसत्कर्मागुणवान्भाग्यतोपिहि-शूलयो गेनरोजातःशूलवाजायतेध्रुवम् ९ वाचालोपिमहासत्वोगंभीरोगर्वितोमवेत् श्रेष्ठःसुशुभवानगंडनरोजातःसमाहितः ॥ १० ॥ महामतिःस्थिरःशूरःसत्य वादीजितौद्रिय वृद्धियोगेनरोजातोदृढवाक्योमहायशः॥११॥स्थिरकम्मढ़िश तिर्दीर्घायुःप्रियदर्शनः ध्रुवयोगेचयोजातःसर्वदाकर्मतत्परः ॥ १२ ॥ क न श्रीर आलसी और परस्त्रीमे रत होताहै-८ और जो शूलयोगमे जन्मताहे सो पराक्रम, के युक्त और श्रेष्ठ कमौके करणे वाला गुणवान् होताहै और निश्चय कर्क शूलरोग वाला होताहै ॥ ९ ओर जो गंडयोगमें जन्मताहै सो वाचाल और बड़े पराक्रम वाला और गभीर और गर्वी और श्रेष्ठ और शुभलक्षणों वाला होताहै १० और जो वृद्धियोगमें जो जन्मताहै सो वही बुद्धिवा ला और रियर योर शूग्वीर और सत्यवोलने वाला और इंद्रियोंके रोकने वाला और दृढवाक्प वा ला भार वड़े यशवाला होताहै ११ और जो ध्रुवयोगमें जन्मताहै सो स्थिर कर्मकताह और दृढ पराकमवाला होताहे और बड़ी आयुपावाला होताहै और सुदररूपवाला होताहै और सपूर्णकम करणे वाला होनाह १० युक्त ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जो व्यापातयोगमें जन्मताहै सो मूख और मलीनचित्रकर्मीके रवाला और निडर और बड़ागी होताहै १३ और जो हपंणयोगमें जन्मताहै सो कुटिल और हर्षक और अमृनकीन्याई मीठावोलनेवाला और बड़ावली और खेतीके करपोवाला होताहै १४ और जो वजयोगजन्मताहै सो धनकरयुक्त होताहै और दान नहींकताहै और रुपणहोताहै श्री र स्वीपोंसे बातकरणवाला होताहै और क्रूरहोताहै और संतानसे हीने होताहै १५ और जो सिद्ध योगमें जन्मताहै सो भोगी और धनवान् और थोड़ावोलनेवाला और सुखी और सिद्धकमा और सत्यवोलनेवाला होताहै १६ और जो व्यतीपातयोगमें जन्मताहै सो चंचल और झूठवोलनेवाला और 'कुमंत्री होताहै और भोजनसिद्धकरणमें तत्परहोताहै औरकलाहीन और मूर्ख होताहै १७ ॥ और 'जो वरीयान् योगमें जन्मे सो वहुतया कर्के पूज्य होताहै 'उौर धनकर्के युक्त होताहै और .. मूर्खश्चमलिनश्चित्रकर्मणाभिरतःसदा ॥ निष्ठुरोथमहाग:व्याघातेजायतेनरः। ॥ १३॥, कुटिल:सौख्यसंपन्नोमृतवाचोमहावलः कृषिकतीभवेन्नित्यहणेजा यतेनरः ॥ १४ ॥ अदाताचधनाढ्यश्चकपणोग्राम्यभाषणः : क्रूरश्चैवानपत्य श्ववनयोगभवेन्नरः, ॥ १५ ॥ • भोक्ताचधनवांश्चैवजायतेस्वल्पवाक्सुखी सुसिदःसत्यरक्तश्चसिद्धयोगेप्रजन्मतः ॥ १६ ॥ अस्थिरःसत्यरहितोमंत्री पाचनतत्परः कलाहीनोपिमूर्खश्चजनितोव्यतिपातके ॥ १७॥ वहुपूज्यो धनाढ्यश्चस्वकर्मनिरतोभवेत् ॥ जनानंदकरःलाघीवरीयसिनरःस्मृतः ॥ ॥ दानतिर्दुराचार मुलुब्धःसाहसश्चलः ॥ परिघाख्यनरोजातः स्वकुलेमतिकारकः ॥ १९ ॥ तीर्थयात्रारतोनित्यं पुत्रवान्धनवान्भवेत् ॥ ब्रह्मचर्यरतोनित्यंशिवयोगप्रजन्मतः ॥ २० ॥ विवुधश्छन्नमंत्रीचसर्वव्या पारकोविदः ॥ सुचित्तोनीतिमांश्चवसिद्धियोगेप्रजायते ॥ २१॥ विविधव्य वसायीचस्वामिभक्तोमहामतिः गंधप्रियोमहोदारस्सुसाध्यस्साध्यजन्मतः २२ : अपने कर्ममें रत होताहे और जनों का आनंद कत्ताहै और स्तुतियोग्य होताहे ॥ १८ ॥ मोर जो परिघ योग, जन्मताहै सो दान करणेमे दुष्ट होता है और लोभी और हठी और चंच ल होताहे और अपने कुलमें बुद्धिवालाहोताहे ॥ १९ ॥ और जो शिव योगमें जन्मताहै सो तीर्थयानामें रत होताहे पोर पुनवान् थोर धनवान् होगहै और नित्यप्रति ब्रह्मचर्यरत हो ताई ॥ २० ॥ श्रीर जो सिद्धि योगमे जन्मताहै सो पंडित होताहै ओर गुप्त मत्री होताहै श्रीर संपूर्ण व्यापारमें चतुर होताहे और श्रेष्ठ चित्तयाला श्री नीतिवाला होताह ॥ २१ ॥ श्रो जो साध्य पांगमै जन्मताहे तो अनेक प्रकारोंके उद्यम करण वाला होताहै और स्वामिकाभक और बड़ी बुद्धिवाला होनाहै श्रीर सुगंधका प्यारा और बड़ा उदार और ससाध्य होता , .. ॥ श्रारावारज्यातिमहानिवन्धः ।। और जो शुभ योग, जन्मताहै सो सत्य वोलने वाला और श्रेष्ठ भागों वाला और वका और धर्मी ओर क्रोध रहित और निर्मल और नम्र और दूसरे को प्रसन्न करणे वाला होताहै ॥ २३ ॥ ओर जो शुक्ल जोगमें जन्मताहै सो सत्य बोलने वाला और श्रेष्ठ बुद्धिवाला और सुंदर और प्रसिद्धता वाला और वेदोंके जानने वाला और कला शास्त्रोंमें चतुर होताहै ॥ २४ ॥ और जो ब्रह्म योगजन्मताहे सो मीठा बोलने वाला और बड़े पराक्रम वाला और ब्रह्मएय और ब्राह्मणों का प्यारा और प्रगल्भ डोर निर्मल और पंडित होताहै ॥ २५॥ और जो ऐंद्र योगमें जन्मताहै सोवि जय करणे वाला और दौड़ने वाला होताहै और संपूर्ण कार्योंके जाननेवाला और धनी और प्रसि द्ध और मोठावोलने वाला होताहै ॥ २६ ॥ और जो वैधृति योग, जन्मताहै सो लोभी और चुगल वहुत बोलने मैतत्पर होताहै और प्रथम अवस्थामै चलचित्त होताहै ॥ २७ ॥ इहेयव ॥ नजातकर्मयोगोंकाफलकहाहै ॥ अवकरणोंकाफलकहतेहै ॥ सत्यवाक्शुभगोधर्मीक्रोधहीनःसुनिर्मलः ॥ प्रणतःप्रियकारीचशुभयोगेप्रज न्मतः ॥ २३ ॥ सत्यवाक्सुमतिःकांतःख्यातिमान्श्रुतिपारगः ॥ कलाशास्त्रेषु कुशलःशुक्लयोगेप्रजन्मतः ॥२४॥ प्रियवाक्योमहासत्वोब्रह्मण्योब्राह्मणाप्रियः ॥ प्रगल्भोनिमलोधीरोब्रह्मयोगेप्रजन्मतः॥ २५॥ ऐंद्रयोगेनरोजातोविजयीधाव कोभवेत्॥ प्रभूतःसर्वकार्येपुधनीख्यातःप्रियंवदः ॥२६॥ लुब्धःपिशुनचित्तश्च वहुभाषणतत्परः ॥ प्रथमेचलचित्तश्चयोगेवैधृतिजन्मतः॥ २७ ॥ इतियवन जातकेयोगोत्पन्नफलम् ।। अथकरणफलानि ॥ अतःपरप्रवक्ष्यामिकरणानांचजा तकम् ॥ शृणुकश्यपयत्नेनयथोवाचप्रजापतिः॥ १ ॥ मदतीवउदाराढ्यःसु खवान्धनवर्जितः ॥ ववाख्यकरणेजातःसेनापालोभवेन्नरः ॥ २ ॥ सुधीरःसु भगस्त्यागीवाललीलारतःसुखी ॥वालवेयदिजननवालकर्मरतःसदा ॥३॥ प्रसूतःकौलवेयस्तुकौतुकानंदवर्दनः॥ पापकर्मरतःसौख्यःप्रच्छन्नःकौलवेयकः ॥४॥ साधकःसत्यसंपन्नःस्थिरश्चंडःप्रतापवान् तामसोमलिनस्तुशेजातस्तै तलकेनरः ॥५॥ हेकश्यप तू यन्न कर्केश्रवण कर जैसे ब्रह्मा कहताहै सोसुण १ ।। जो मनुष्य वव नामक रणमे जन्मताहे तिसकों वड़ा मदहोताहै और उदारहोताहै और सुखी होताहै और धनकर्के होन- होताहै और सेनापतिहोताहै २ और जो वालव करणमें जन्मताहै सो श्रेष्ठ धैर्य वाला और श्रेष्ठभागों वाला और त्यागो और वालकोंकी खेलमें रत और सुखी और सदा वालकों केकर्ममें युक्तहोताहै ३ और जो कोलव करणमें जन्मताहै सो कौतुक कर्के जो आनंद तिसकों वधावने वाला होताहै और पापकर्ममें रत होताहै और सुखी होताहै और गुप्त कौलवोंके धर्मको कताहै ॥ ४ ॥ और ते. तल करणमें जो जन्मताहै सो साधक और सत्य कर्के युक्त होताहै और स्थिर बुद्धि वाला और वड़े उ प्रताप वाला होताहै और तमोगुणी होताहै और मलीन होताहै ॥ ५ ॥ .. ..

..
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जो गर करणमें जन्मताहै सो मत्रके जानने वाला और नीतिके जानने वाला और चतुर ओर
दुर्वल और वहुत बोलने वाला और चपल युद्धके करणे वाला होताहै ६ ॥ और जो वणिज करणम
जन्मताहै सो अनेक व्यवहारोंके जानने वाला और व्यापार कर्के जीवका करणेवाला होताहे ७ और
जो भद्रा करणमें जन्मताहै सो क्रूर हठी उग्र पापमें रत और चचल अोर सपूर्ण कार्योंके जानने
वाला होताहै ॥ ८ ॥ और जो शकुनि करणमें जन्मताहै सो तातकाल उद्योगके करणे वाला नौ
र शात और सर्वदा काल भ्रमण वाला और वडी बुद्धि वाला और शकुनो जानणे वाला हो-
ताहै ९ और जो चतुष्पद करणमें जन्मताहै सो खेती और व्यापार करणेवाला ओर उद्यमी और
खेदकर्के रहित और आलस कर्के रहित और पराक्रम कर्के युक्त होताहै ११ और जो नागकरणमें
जन्मताहै सो घनकों ओर धातुयोकों विशेषकर्के जानने वाला होताहै और आपने कर्मोकर्के गुण
वान होताहै और नागोंके पालने वाला होताहै ॥ ११ ॥ और जो किंस्तुनकरणमें जन्मताहै सो
मंत्रविन्नीतिमान्दक्षोदुर्वलोवहुभापणः ॥ चपलोविग्रहरतोगराख्येजायतेनरः
॥६॥ नानापण्यविशेषज्ञोवणिकर्माभिजीवकः ॥ वणिजाख्येनरोजातोवाणि
ग्वृत्तिःसदाभवेत् ७॥ क्रूरःसाहसिकश्चंडःपापकर्मरतश्चलः प्रभूतःसर्वकार्येषु
विष्याख्येचप्रजन्मतः ८॥ सद्योद्योगकरःशांत सदाधामीमहामतिः शकुन्या
ख्येजातनरःशकुनज्ञोविशेषतः ९ ॥ कृपिवाणिज्यकारीचसोद्योगीविगतळमः
निरालसःसत्वयुतोजातश्चैवचतुप्पदे ॥ १०॥धनधातुविशेपज्ञःस्वकर्मगुणवा
न्भवेत् नागाख्यकरणेजातोनागानांपालकोभवेत् ॥११॥ किचिदमरतोनि
त्यंकिंचित्पापरतोभवेत् किंचिद्रोगार्दितोदेहेकिस्तुन्नेजायतेनरः १२॥ इतिकर
गफलम् अथयोनिजफलम् ॥ चपलश्चंचलदृशःशीघ्रगामीरणप्रियः अश्वयो
नौतुसंजातोवलवान्स्वामिवल्लभः ॥ १ ॥ मंदगामीवलाढ्यश्ववव्हाशीराजव
ल्लभ.सत्यवाग्ज्ञानवांश्चैवगजयोनौभवेन्नरः॥ २॥ दुर्घटदुर्लभंस्थानंभेदयत्य
विशंकित अजायोनिमुजातोसौवहुवुदिप्रदोभवेत् ॥३॥ दर्शनंभीतिदनित्यं
घटाटोपेनवर्तनम् परवेश्मापहारीचसर्पयोनौप्रजापते ॥४॥
थोडे धर्मककै नित्ययुक्तहोताहै श्रीर थोडेपापकक युक्तहोताह और थोडे रोगकर्के तिसका देहपीडा
को प्राप्तहोताहै ॥ १० ॥ दहेकरणोंकाफलकहाहै ॥ अवयोनियोकेफलकहतेहैं ॥ जोमनुष्य
घोड़ेकी योनिमें जन्मताह सो चपल और चचल दृष्टिवाला और सतावी चलनेवाला और युद्धमें
प्रोतिवाला होताहै और वली होताहै और स्वामीका प्यारा होताहै १ ॥ और जो हाथीको योनि
में जन्मताहै सो मदमद चलनेवाला श्रीर वली और वहुत भोजन करणेवाला श्रीर राजाका प्यारा
और सत्यवोलने वाला और ज्ञानी होताहै ॥ २ ॥ और जो वकरे की योनिमें जन्मताहै सो दुर्घट
दुलंभ कठनस्थानकों भेदकताहै और मनमें शंका नहिंकरताहे और वहुतबुद्धिके देने वाला होता
हे ॥ ३ ॥ोर जो सर्पको योनिमें जन्मताहे तिसका दर्शन भयको टेताह श्रीर अपचकरणेवाला
और पराए घरके हरणेवाला होताहे ॥ ४ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध.॥
११
और जो कुत्तेकीयोनिम जन्मताहै सो सर्वभक्षी और वृथावादी उौर दूत और स्वामिकेहितमे युक्तहोताहै
ओर वनमें दु.खको सहारताहे और शूरवीरहोताहै ॥ ५ ॥ और जो विल्लेको योनिमें जन्मताहै
सो पिंगवणके नेत्रोंवाला और सर्वभक्षी और चपल और इंपकरणेवाला और वृथाहिक्रोधकरणेवा
ला और डरणेवाला होताहै ॥ ६ ॥ और जो मूसेकीयोनिमें जन्मताहै सो धूतं और अपनेकार्यके
करणेवाला और दूसरेके कार्यका नाशकरणेवाला और शत्रुयोकामूलकदेनेवालाहोताहै ॥
और जो गौकी योनिमें जन्मताहै सो वहुत गौयोंकरयुक्त होताहै और टुग्धका आहार करताहै ओर
सुदर रूपवाला होताहै और परोपकारके करणेवालाहोताहै ८ और जो महीपीको योनिमें जन्मता
है सो मदमंद चलताहै ओर मोटे देहवाला होताहै और बहुतभोजन कत्तीहै और क्लीहोता और
सर्वभक्षीवृथावादीदूतःस्वामिहितेरतः अरण्येदुः सहोवीरः श्वानयोनौभवेन्नरः
॥५॥पिंगाक्षीसर्वभक्षीचचपलोद्वेपकारकः मार्जारयोनिसजातोवृथाकोपीभया
न्वित ॥६॥ धूर्तःस्वकार्यनिरत परकार्यविनाशकः शत्रूणांमूलविच्छेत्तानरो
मूखकयोनिजः ॥ ७ ॥ गोधनैर्बहुभियुक्तः क्षीराहारोतिसुंदरः परोपकार
कर्ताचपशुयोनौभवेन्नरः ॥ ८॥ मंदगामीस्थूलतनुर्वव्हाशीवलवान्धनी
वहुक्षीराज्यभोजीचमहिपीयोनिसंभवः ९॥ कृतांतःसर्वभक्षीचविद्यावान्कुश
लोनर• व्याघ्रयोनौभवेन्नित्यंदर्शनाद्भयदोमहान १० ॥गीतवाद्यप्रियोनित्यं
सुंदरश्चारुदर्शनः ॥ मृगयोनिरताधूतॊमृगयोनौभवेन्नरः ॥ ११ ॥ पिगा
क्षश्चपलोरण्यगामीफलभुजाभवेत् ॥ नविश्वासंत्रजेत्कश्चित्कपियोनिसमुद्भवः
॥ १२ ॥ चारुदर्शनकार्यार्थीपरकार्यार्थसादरः विलवासीचिरायुःस्यान्नरो
नकुलयोनिजः॥१३
..
..
..
धनीहोताह और बहुत दूधके और घृतके खाणेवालाहोताहै ॥ ९ ॥ और यो भगेयाड़की योनिमें
जन्मताहै सो सभकों भयदेनेवाला और सर्वभक्षी और विद्यावान् होताहै ओर देखनेसें हिं बड़ेभय
के देनेवालाहोताहै १. और जो हरणको यो निम जन्मताहै सो गाउणेनजाउणेमें नित्यप्रसन्न-
होताहे और देखने में सुंदरहोताहै और मृगयोनिमें रतहोताहे और धून होताहे ११ ॥ और जो
यानरको योनिमें जन्मताहै सो पिंगत्वपके नेनीवाला और चपल और वन गमनकरणे वाला-
और फलॉकों भक्षणकरणवाला और किसीका विश्वास नहिकरणे वालाहोताहै ॥ १२ ॥ और
जो नफुलको योनिमें जन्मताहे सो देखने में मुंदरहोताहे ओर कायार्थीहोताहै और पराए कार्यम
आदरयुक्त होताहे और रुड्ढमें रहताहै और बड़ी प्रायुपावालाहोताहे ॥१३॥

૨૨ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानवन्धः ॥ और जोसिंहयोनिमें जन्मताहै सो वड़ावली ओर पिंगलनेत्रों वाला और पतले लकवाला और भयकेनेवाला और सर्वभक्षी होताहे १४ अवगणोंकाफलकहतेहैं जोदेवताका गणहोताहै सो गुरोंका और देवताका और ब्राह्मणोंका भक्तहोताहै और शास्त्रीवचारणेवाला और देवताके तुल्य रूपवाला होताहै । और जो राक्षसका गणहोताहै सो तमोगुणी पापके करणेवाला क्रोधी गर्वी ओर लडाई के करणेवाला कठोर गुप्तपापी होताहै २ और जो मनुष्यका गणहोताहै सो अन्नदाताऔरधनी और संता नवालाऔर देवताके पूजनेवाला ओर श्रेष्ठत्रीके सुखकों भोगनेवाला होताहै ३ इहेगकाफलकहाहै अवदिनरात्रिमजन्मकाफलकहतेहै जो मनुष्य दिनमें जन्मताहै सो तेजस्वी और पिताके तुल्यहोताहै और सुदंरदृष्टिवाला और राजाका प्यारा होताहै और वंधुयोंमे श्रेष्ठहोताहै ॥ १ ॥ और जो रात्रिमें- महावलीचपिंगाक्षः कृशमध्योभयानकः ॥ सिंहयोनिप्रजातस्तुसर्वभक्षकरोभ वेत्॥१४ इतियोनिफलम् ॥ अथगणजफलम् ॥ गुरुदेवद्विजातीनांभक्तःशा स्त्रविमर्शकः॥ देवतासहशोमूर्तीजातोदेवगणेनरः॥१॥ तामसःपापकृतको धीगर्विष्ठ कलहप्रियःनिठुरश्छिन्नपापश्चगणेस्याद्राक्षसनरः॥२॥ अन्नदाताध नाढ्यश्चप्रजावान्देवपूजकः मनुष्य‘नरोजातोवरस्त्रीसुखभोगकः ३ इतिगणफ० अथादिवारात्रिजातस्यफलम् तेजस्वीपितृसदृशश्चारुदृष्टिनुपप्रियः वंधुपूज्यो धनाढ्यश्चदिवाजातोनसंशयः ॥१॥ मंददृग्वहुकामातःक्षयरोगीमलीमसः क्रूरात्माच्छन्नपापश्चनिशिजातोभवेन्नरः ॥२॥ नन्वेवमुदाहृतानांसंवत्सरादि फैलानां समयनियमाभावात् निराधारकत्वेन फलादेशः कथंसम्यक्घटतीति व्यर्थमेवकिमर्थमुक्तमितिचेन्न समयनियमोप्यस्ति तथाहि जातकाभरणे उ कानिसंवत्सरपूर्वकाणांफलानितत्प्राप्तिरितिप्रकल्प्या सांवत्सरंसावनवर्षप स्यपाकेऽयनर्तुप्रभवंखरांशोः॥ १ ॥ मासोद्भवंमासपतेस्तथेदोर्गणोडुपक्षप्र भवंचयत्स्यात् तिथिप्रभूतंकरणोद्भवंचचंद्रांतरेर्कस्यदशाविभागे ॥२॥ जन्मताहै सो मंददृष्टिवाला औरकामकर्के वहुतदुःखीहोताहै और क्षय रोगवाला और मलीन होता है उार उरात्मा और गुप्तपापी होताहै ॥ २ अवइसमें संशयकर्तेहे कहेजो संवत्सरादिफल तिनका परिपाऊसमयदशाकालके नहिहोनेसे निराधारहोणेसे भलीप्रकराफलादेश कयसें घटेगा इसक:व्य- धकहाहे जर अयसेंकहे तव इहे वात नाहहै इनमें समयका नियम जातकाभरणग्रंथमकहाहै ॥ कहे जो सवत्सरादिफल तिनको प्राप्ति अयसे कल्पना करणी सवत्सरकाफल सावनवर्षपतिको द- शाम होताहै और अयनका और मनुका फल सूर्यकी दशा होताहै १ और महीनेका फल मास पतिकीदशाम होताहे टोरगणों का फल श्रीरपक्षका फल और नक्षत्रोंका फल चंद्रमाको दशामाताहै और तिथिका फल और करणका फल चंद्रमाके मध्यम जवसूपकी अंतर्दशाहोवे तव होताहै ॥ २

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धमा
और वारका,जो फलहै सोजन्मदिनमें जोवारहै तिसकी दशामें होता औरयोगकांजोफलहै सोचंद्रमासू
यकमध्यमें जोवली तिसकोदशा में होता है और लग्नका जो फेलहँसोलंग्नेशमहकीदशा में होता है और इसी
प्रकार दृष्टिफल और भावफल और योगफल और राशिफल विचारणे योग्यहैं जैसे जो ग्रह जिसग्रहको देखें.
ताहे.सो दृष्टिफल,तिसकी अंतर्दशा देताहै और जो यह जिसभावमें स्थित है और जोयह जिसराशीम-
स्थितह सो तिस.राशीके स्वामिकीतदंशामें फलं कताहै। अयसेंसंवत्सरादिफलॉकों लिखकर्के
उपरंत: जन्मकालीन ग्रहगण सिद्धकर्के-लिखे और मध्यमग्रह और स्पष्टहलिखें और जन्मलग्नकुंड
लोलिखे और होराद्रेष्काणादिनारचंद्रननवांशकुंडलियोंको लिखे कहाहै जन्मकालम और प्रनादिर
1%CM
Simrat ! लाल मा.
TAppresst :
mirirampurna
गंडा :
वाद्भिववारविभीविचिंत्ययोगोत्थमिहर्कवलान्वितस्य लग्नोद्भवलग्नपतर्दशायां-
हम्भावयुग्राशिजमेवमह्यम् ॥ ३॥ अथजन्मकालकोऽहर्गणः मध्यस्पष्टग्रहा,
लेख्याः 'जन्मलग्नकुडलीलेख्या होराद्रेष्काणादिकुंडल्योलेख्याः चंद्रराशिना
वांशकुंडलीचलेख्या उक्तंच जातकादिपुंसर्वत्रग्रहज्ञानप्रजायते तस्माद्गणित
हक्तुल्यात्स्वतंत्रात्साधयेद्ग्रहान् ॥ ॥ विवाहविग्रहयात्राप्रश्नकालव्रता
दिपु॥ ज्योति शास्त्रात्फलं सर्वप्रस्फुटंद्युचराश्रयम् ॥२॥तथाचवशिष्टः ॥
यस्मिन्पायत्रकालेयेनगणितैक्यकम् ॥ दृश्यतेयेनपक्षणकुर्यात्तिथ्यादि
निर्णयम् ॥ ३॥ सौरभाप्यपि...संसाध्यस्पष्टतरवीजनलकादियंत्रेभ्यः तत्सं
स्कृतास्तुसेवपक्षगसाम्यभजत्येवं ॥४॥..ब्रह्मसिद्धांतेपि ॥ ध्यातग्रहोपदे :
शाद्वीजज्ञात्वाचदैवज्ञैः ॥ तत्संस्कृतग्रहेभ्यःकर्तव्योनिर्णयादेशी--॥५..,
कालमें ग्रहोंकर्के'फलका ज्ञान होताहै तिसकारणसे' जिसग्रंथके ग्रह दृष्टिकर्क गणितके तुल्यमिलें
तिसग्रंथके मतसें स्पष्टकरे। और कहतेहैं विवाहमें और युद्ध में और यात्रा और प्रश्नकालमें और तादि
योमै ज्योतिःशाखसे जो संपूर्ण फलो सो स्पष्टयहाँके अधीन, ।। २ ॥ तैसाहेबशिष्टकहताह जिसकालमै
जिससिद्धांत वाकरणके ग्रह गोगत वरावर-आकाशमें देखने में नांवें तिसीथक तिथ्यांदियोंका नि
पंपकरे ॥३॥डोर सौरंभाप्यमेंकहतेहै नलिकादियंत्रास धनरूपवाजको सिद्धकरे तिसबाजकर संरस्त
ग्रह संपूर्णपक्षोंके तुल्यताको प्रामहोतेहैं और ब्रह्मसिद्धांतमकहतेहैं ज्योतिप्याने शासकररतसे यहाँका
वीज जाननेयोग्यहे तिसवीजकर्के सरकारको प्राप्तजीग्रह तिनोंसे निभयकरें फल कनकरें ॥ ५ ॥

. 22 श्रीरणवीरज्योतिर्महातिवन्ध्रा। आरम्पोनिर्विवरणमैं कहते हैं ग्रह्मसिद्धांततें लैकग्पवित्रयोसिद्धांतहाँतिनसे वी जन्मकालमें यह साधन औरष्ठयत्राकर जिसकालमें निसग्रपके घष्टिक घरावरदेखनेमॅग्रह या तिससे सिद्धकरे ६ और उस दृशानदेते हैं,जोसुबर्ण कानकातोडटेवे तिसक्कॅक्याहे उौर जो प्रत्यक्षदेखने में नहिंश्रावे तिसशासक्य प्रयोजनहः ७ टारटामोदरपतिमकहतेहैं जिसग्रंथसेंसिद्ध हूं महाहाटटोरगषितमै एकजसेंहो निसीययकक, तात्कालका यह स्पष्टकरेः॥दि सो ग्रहसायनाभलीप्रकारकर्के इएकालके यानी है-सो-दृष्टकाला संवादियों का स्पष्टहोताहासोकहतेहैं प्रयमदिनमाईटकालसाधनकहतेहैं हाथों टतका बारां श्रिगुल १२प्रमाण शंकुवनारे कैसा बनाया जो आगेसे सूचीकी न्याई सूक्ष्महोवेत्री- ज्योतिर्विवरणे पेतामहादयःपुण्या क्रियाकालविनिर्णये । सद्यत्रैर्जनुपःकाले हक्तुल्यगणितात्खगा.६॥ कितेनापिसुवर्णेनकर्णघातकरोतियः तथाकितेन शास्त्रेणयत्रप्रत्यक्षताऽस्फुटम् ७ दामोदरपद्धती यांतियत्साधिताखेटायेनहरा णितक्यताम् तेनपक्षप्रतिकार्या:स्पष्टातत्समयोद्भवाः तत्रयहसाधनेंस म्यागष्टकालाधीनभवतितत्कालोपत्रादिभिःस्पष्टोभवति तदुच्यते ॥ प्रथदिवेष्ट. कालज्ञानम् । सूचीमुखाहोदशभिस्तथागुलेरधःपृथुस्तितियोमहीतले ॥ विना निखातंगजदतनिर्मित कील सशकुनरइत्युदीरितः परमदिनदिनमानविहीन सप्तभिराहतपंचविभक्तम् आर्यभटेनविनिर्मितयाभासाचभवेहिनमध्यमछाया १४ गायत्रकालेभवतीहछायामध्यान्हहीनास्फुटशकुयुक्तांतयादिनपड्गुणि तविभाज्यंपूर्वीपरागतेंगम्यनाडच नाडच: ११"। अत्रोदाहरणम जवूपरेपरमदिनं ३५॥२० दिनमान ३हान दा२० सप्तभिराहतं.३७।३० पचविभक्तं । २८ इयमध्यान्हछाया इष्टछायांगुलयोमध्यान्हादुपरि १०मध्यछायया होना २२३२ शकुयुता १४ ३२पध्यासणितोजातोभाजकः ८७२ दिनमानपड़गु णितं १८० पचासवाणताजावाभाज्यः १०८०० भाजकेनभाज्यभक्तेलब्धा १२।१६ मध्यान्होपरिगम्यपटिकाःसूर्योदयादिष्टम् ॥ १७१४४ ॥ नानी भागहोवे पोधिना गंतके पृथ्वीमे ... स्थितहोवे मो यकु नर बहाई ॥१॥ पग्मदिन जो जिसदेशमं होवे सो वर्चमान दिनमानस्य होनको तीर सातसतिसको गुपदे पर पमिम भागगे जो लम्प होये सो. निसदिनम.. मध्यान्हकारको गया होती . हे पापभाने कहि. और जिसगरम जिननी शंष की छापा भावे सौ मम्पान्हाया के निको र तिसम बार्ग १' का प्रसागवे निमकर उसे गणित जो दिनमान निस्को भा गे जो लमहीये मो इष्टपतीयां होनीपाई यो उदाहरण पटकाई मम्मान के पूर्वगन श्री मापारह उपग्गाप होतीप - 7 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध अवजलघटौरयापनकोविधिनाटकेहताहै प्रथम ज्योतिष शास्त्रको विचरिकेला सिद्ध कर र सोलग्ने जलयकसिद्धहोताह इसवीस्तै प्रथमघंटीयंत्र सिद्ध करतेह दशपल वाम की पालक गैहोतीहै तिसकॉन्याई वनवे और छअगुलप्रमोण"तिसकी ऊचारें और बाग | अगुलविस्तारकरे । शातिर अपनेतीसरेभागायुक्त मापात्र जो Kण तिसको चार अंगुल ? प्रमाण' शलाका वनार्यकर्के तिसपात्रको वैधकरेसो पात्र साठ ६० पला कके जलस पूर्ण होजाता है और एकदिनमें सो घड़ीसाठवारीजलम डूंवतीहै । टंगा और तिसको वामके पात्र अथवा मृत्तिकीके ॥ अथजलघटीस्थापनम् ॥ नारदः॥पूर्वसंचिंत्यगणितशास्त्रोक्तंलग्नमानयेत् ॥ तल्लनंजलयंत्रणदद्याज्योतिषकोतमः माणगापडंगुलमितोत्सधद्वादशांग लमायतम् कुर्यात्कपालवेत्ताम्रपत्रिचंदेशभिःपले मा पूर्णपध्यात्वथप लैःपष्ठिमजतिवासरात् ।। मापात्रत्रयशयुतस्वफ्टत्तर्शलाकयो ॥१४ चतुर्भिरंगुलैरायतयाविदमितिस्फुटम् ॥ ॥ ताम्रपत्रिजले पूर्णत्पत्रिवार्थवा शुभेदागंधपुप्पोक्षतै.साईरलकत्यप्रयत्नतः ॥ तडुलेंस्थेस्वर्णयुर्वस्त्र युग्मेनवेष्टितगा१६ ॥ मंडलार्दोदर्यवीक्ष्यरचस्तत्रविनिक्षिपेत् ॥ मंत्रणाने। पूर्वोक्तलक्षणंयंत्रमुत्तमम् १७॥ एकांतपैःनिवर्जितस्मिन्दध्यक्षते पंजित मंडलेचंगाकुंडेवुपूर्णेघटिकाप्रवाह्यासूर्याईविवेउदितस्तंगेवाला मुख्य त्वमसियंत्राणांब्रह्मणानिर्मितठपुरानाभवाभवायमानांकालसाधककारण मिति अथजन्मसमनिपेकसमयज्ञानपूर्वजन्मसमयज्ञानोदाहरणं लिख्यते ॥ संवत्।। १७२खाज्येष्शुदिप वुधे श्रीसूर्योदयाद्गतघटी ३६ पल-४६ तत्ररोश्यादिकेधनुर्लग्ने ८।४।२७।१६ । एवंटपस्थसूर्ये । १८ । ४३॥ ३९॥ एवंकन्यागतेचंद्रे ।।९।४।२८ जन्मसूर्यगतिः।१७। । १७॥चद्रगतिः।१७।४२ तत्रायनशिः १९६८चर ११३ चक्र १३ अहर्गणः २६३९ TIME IFE पात्रम जल पायकर स्थापनको ॥ १५ ॥ ओर प्रस्थप्रमाश चाउलोंके ऊपर तिसको धरे तीर गापु 'पअक्षतोसे प्रथम तिसकी पूजाकरे उौर पत्रदोतिसपात्रके ऊपरवेष्टतकरे ॥ १६ ॥ और सूर्य प्रदाय वा अद्धारत देखकर तिसघडीको जरमं स्थापनकरे ॥ १७ ॥ दीर' एकातम जहां वहुत वायु नहोरे ॥ तहा दहिं और नक्षताकर-कुंडका पूजके कहा जो मैन तिसको पडके 'घडीजलमे धेरै १८ ॥ हेघडीपत्र तूं सपूर्णमानामे मुस्पह पूर्वरोको प्रह्माने बनाया और "मनुष्याका 'जो शुभाशुभ- जान तिसमें समपसाधनका तूकारणहै ॥ ११ ॥ 7 - ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अधजन्मसमपमैनिककालकेज्ञानपूर्वकटकालशोधनकाउदाहरणलिखतेहै , तिसमें माइंटासमि- अने कहे जो श्लोक सो कहतेहै -प्रथमस्पष्टचंद्रमा स्पष्ठ, लग्नको, घटावे फेर, तिसकिया कला बनावे दोस्थानमेवरे फेर तिनकाचुराशीया ॥ ॥ भागलेवे तिसकों दूसरे स्थानके अंकम मिलावे फेर तिसमें उत्रीलक्ष छैहजार -- सत्तसो. सोलाकेअंक तिसममिलावे डोर संपूर्ण ॥ अककोपाठसोसें भागलेवे जो लब्ध, आवे सो, गर्भस्थितिकालसे लेकर गर्भमोक्षप र्यंतअहगण होताहै १ ॥ जो अहगण आवे तिसकों सावयव , नलेवे केवल निपेककालकेवारका mpany अस्माजन्मसमयान्निपेकसमयाहर्गणोयथाश्रीमाईदासमिश्रोक्तः । ॥ व्यंगाव् . जलिप्तास्वाध्यष्टांशा ॥ ८॥ व्याष्टिनगांगनवेंदुभिः १९६७१६, युक्ताः खाभ्रगजे ८०० भक्तागर्भस्थोहर्गणस्थिरः ॥ १ ॥ उदाहरणम्॥ चंद्र, १॥४४॥ २८ लग्नं ४।२७॥ १५ एतदूनोजः ॥५॥१७ ॥१३॥ एतस्यालिप्ताः॥ १६५१७॥ विस्थाः ॥ १६५१७॥ अस्याध्यष्टां शालब्धाः ॥ १९६ अनेनतएवयुताजाताः १६७१३ ॥ अध्यगांगनवेन्दुभिः १९६७१६ युताजाताः २१३४२९ खाभ्रगजै ८०० भक्काजातोऽहर्गणः जन्मसमये २६६ सावनःसप्त-७ तष्टेतलस्थेशून्य वारःअनेनहाँनोजन्म वारोवुधः ४ शेष ४ अस्माजातोवुधवारोनिपेकसमये अथजन्मसमयादाधा नंतिथ्यानयनम् व्यंगाज्वांशा.पृथक्त्रिना.खाध्या॥४०॥ तोनाइनो १२ दृता.खतत्वा ,२५० व्याहितिथयोगीजन्मावधिस्फुटाः।२॥ चंद्रः ५। ९ ४४। २८.लग्नेन ८।४।२७।१५। हीनः।९.५ । १७। १३॥ अस्यांशा. २७५ । १७ । १३ पृथकथा. २७५६-१७। १३ । त्रिना. २५ । ५१ । ३९,खाध्या ,४०. तालब्धा. २०१३८१४७ अनेनहाना-पृथक्स्थाः २५४ । ३८ । २६ । है जान करणे वास्ते कहाहै और अहर्गणके तुल्य दिन मानको कुक्षिमे निवासकताहै इहे निश्चय प्रथमकरे सा निषेप वारका निश्रयकक फेर निपेककालकी तिथिका निश्रयकर उदाहरणकर्के स्पष्ठकहाहै अब गर्भकालम तिथिका ज्ञानकहतेहै स्पष्टचद्रमामें स्पष्टलग्नकों घटावे टोर तिसके अंश वना वे उार तिनाशोंकों दोस्थानमे स्थितकरे एकस्थानमनशाको तीनस गुणे और तिनको चाली ४. स भाग लेवे जो रब्ध होवे सो तिसका टसो स्थान में हित को ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और शेषकोपारा १२ से भाग लेवे और जो लम्पसावे तितमें ढाइसजे२५. केक मिलाव त्वगर्भसमयसैलेकर जन्मकालपर्वत तिथिया होतियाई २ तिनोंको तीस ३ • से भागलेवे तवलव्यम हीनेहोतेहैं इसतिपिके अकको सावयव नले। केवल तिथिका ज्ञान करलेवे और प्रथम जन्मकालमें जो मासतिथिका अंकहे तिसकों कमभूमिमें स्थापन कर्के तिसमें गर्भके जो मासादिक मारुदिन तिनकों घटाय देवे यो शेप रहे सो शुक्लादिमास क्रमसें गर्भकालमें गतमासादि जानलेवे और ति मदिनमें सूर्योदयकालीन मध्यम सूर्यवनावे और निपैक कालमै सूर्य स्पष्टकरे और जन्म हमॉन द्रमा कल्पनाकर और जन्मचंद्रमा को निपेक कालम लग्न कल्पनाकरे और जो जन्मका चद्रमा हो - इनो। १२ । इतालव्याः । २१११३ । १२ । खतत्वा । २५० । ढ्याः । २७१ । जातास्तिथयएतास्त्रिंश । ३० । ताजातामासाः।९।तिथिः 1१ एतत्संख्यांकसमेनहीनाजन्ममासतिथयः तद्यथा ज्येधशुक्लनवम्यांजन्माऽस्य ज्येषशुक्लांकोमासात्मकः ।२।९। एतेमासाद्यागर्भमासाद्येन । १।१। हीने कृतेजातं ५।८। अतोलब्धाःशुक्लादिक्रमेणपंचगताःपठस्यभाद्रपदस्या एमीगताविद्यमानानवमी ॥ तहिनेउौदायिक सर्योमध्यमः । ४ । २४ । ५१ । ४८ । निपेकसमयेसूर्यः ४ ।२२१५६।५६। चंद्रः । ८।४। । २७ । १५ । लग्नं । ५।९।४४ । २८ । चक्र। १३ । अहर्गणः । २३७३ । अत्रजन्मचद्रंलग्नंप्रकल्प्यपुनर्जन्मलग्नंचंद्रप्रकल्पयेत्इत्युक्तत्वा त्जन्मचंद्रं ५।९।४४ । २८ । इदंनिषेकलग्नं ॥ जन्मलग्नं ८।४।२७। १५। इदमेवचंद्रोनिपेकसमये ॥ अस्मान्निपेकचद्रात् निकस्येटकालान यनम् ॥ जन्मलग्नकलापिंडमिति॥ १४६६७॥ खखनागे. ॥ ८००॥ वि भाजितलब्ध ॥ १८॥गर्तनक्षत्रज्येष्टायवर्तमानमल भाजितेशेप ।। २६७ अत्रमूलस्यसर्वक्षघटिका ॥६० ।। अस्माच्छेपपछिन्न ॥ १६०२०॥ तदुर्वरि तविकलाभिः । १५ । युतं । १६०३५ । खखनागै ॥ ८०० ॥ भोजिते लव्धामूलस्यभुक्तघट्यः । २० । प ।२ । नाहै सो निपेक कालमें लग्न होताहै और जो जन्मतालमै लग्न होताह सो निषक कालमें चद्रमा होताहै इसी अर्थका उदाहण कर्के सर कहाहै ॥ अवइसमनिपेक्कालेक्चद्रमासानपकेकालका दएसाधनकहतेहैं जन्मकालका यो लग्न सोह निपेककालका चद्रमाहोताहै तिसकारणसे जन्मलग्गकि या कलावनावे और आठ ८.० ॥ सडोसे भागलेवे जो लप्वहोताहै सो गतनक्षत्र होताहे और जो- शप वचताहै मो वत्तमान नभन होताहै इसमेंशेपकों साठतें गण और विक्लाके अंकको तिसम मि लाय देवे और पाठसो.. से भागले लग जो है सो वत्तमाननक्षमा भुक्तधारियाहरीयाह ..

। २८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ओर जो प्रातःकालमें वर्तमानन तत्रकिया भुक्तघड़िया होवे तिनमें घटायदेवे तवनिपेककाल सिद्धहो ताहै सूर्योदयसे लेकर निषेकका इठकाल होताहै तिसकालमेंमध्यमसूर्यको चालन यथोकप्रकारकर्के सूर्यस्पष्ठकरे फेर तिससमयमें मध्यमचद्रमा वनावे और चद्रोचको वनावे यौर विफलसंस्कृतचद्रमा. वनावे और चद्रमाका, मंदफल सिद्धकर्के स्पष्ठचद्रमा वनावे सो चद्रमा जन्मसमयमें लग्नहोताहै फेर जन्मके सूपर्स चोर निपेकके , चद्रमासे इष्टघड़िया ल्यावे अवइटल्यावनेकोरीतिकहते हैं प्रयमजन्मके सूर्यकों सायनकरे फेर निपेककेचद्रमाको सायनकरे इनसिंइष्टकालसिद्धकरे सूर्यकाभोग्य- प्रातःकालेमूलस्यभुक्तघटिकाः१३। ५७,। एतदूनस्यमूलस्यभुक्तघट्यःजातो । निषेकस्येष्टकालः ।६।५। अत्रचालितोमध्यमोरविः।४।२४।१७।१८ मंदफ००।२।००।१६। संस्कृतोरविः।४।२२। ५७।३२ ॥ चरंऋणं । ३६। तत्संस्कृतःस्पष्टोरविः । ४।२२। ५६ । ५६ । तत्रमध्यमश्चद्रः ८५ ।७।३४ । ३२॥चंद्रोच्च । ४।६।२।३५। त्रिफलसंस्कृतश्चंद्रः ।। २९ ॥ ११॥ मंदफलंऋणं।४।१४।९। संस्कृतःस्पष्टश्चंद्रः। ८।४।१५। ०५। गतिः७९५।७। अयंचंद्रोजन्मसमयेलग्नं पुनर्जन्मार्कनिषेकचंद्रभ्या मिष्टकलानयनम् यथाजन्मार्क सायनः।२।७।। ५१ ॥ ३९ । निषेकचं द्र.सायनः८।२३ । ३३.। ०५। आभ्यामिष्टकलानयनंयथा अर्कभोग्यस्त नो कलालान्वितोयुक्तमव्योदयोभीष्टकालोभवेदिति अर्कभोग्यकालः। २२३ । ३६ । २० । तनोभुक्तकालः । २६।९।१६ । १५ । मध्योदयानिकर्क टतोवृश्चिकांतानामैक्यम्। १७१७।युतानिजातसूर्योदयादिष्टपलात्मकं ।२२१० । पष्टयाभक्तं जातंसूर्योदयादियघट्यः ॥ ३६ । ५० ॥ दिनमानं ३४॥ ४६॥ ऊ नितोजातोरात्रीटकालः २॥१॥ अथवासूर्यःसायनः ॥ २१७।५०।३९ पाशि६ युतः ८।७।५० ॥३९॥ यदितनुदिननाथावेकराशीतदंशांतरह तउदय स्यात्वाग्निहत्विष्टकालइति लग्नं ८॥२३ । ३३ । ०५॥ तदंशांतर, १५॥ ४२ ॥२६॥ उदयपलानि ३४३ तदंशांतरेणगुणितानि५३६।२।३८ खाग्नि ३० भक्तेलव्ध इष्टकालः १७९ पछि६० मक्तेघटिकाद्यः२५९इदंसूर्यप ड्राशियुतत्वाद्रात्रिगतघटिकाः ॥२॥ ५९॥ त्रसूर्यः ॥ १।१८।१२। ३७ काल वनावे और लग्नका भुक्तकाल वनावे और मध्यमें जो उदय पल, तिनको जोड़देवे और साठ ६. सौ भागलेये तव सूर्योदयकालसे इसकाल होताहे और तिसइएकालमें दिनमानकोघटायटेवे तवरात्रि गनघटिकाहोतीहै अथवा सायनसूर्यमें छै ६ राशीमिलायकर यदितनुदिननाधावेकराथोतद शोतरहतइत्यादि रीतिकर्के इटकाल ल्यावे तव रात्रीएकालपाजावेगा सो सूर्यमें कैराशी जोडनेकर्के रात्रि गतपटिकाहोताहे फेर तिसकालमें सूर्यस्पष्टकरे ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध्रः ॥ और लमपटकरे और चंद्रमास्पष्ठकरे। इसी प्रकार चंद्रमा कर्के उौर निपेककालकैसूर्यकर्फ गर्भडकाल कौतिद्धको फेर तिसकालमेलनसटकरे और चंद्रमास्सएकरे और सूर्यम्पाटकरे फेर चंद्रमा और जन्मके सूर्यकर्के इएकाल सिद्धकर असत्कर्मक जितनाचिर पूर्वकैतुल्य नहिंइटावे तितनाकाल श्रसन्कर्मकरे अवनित्यानंदोक्तदष्टकालकाशोधनकहतेथे चंद्रमामे लग्नकों घटायक कला बनाये और तिनमें अपने चुराशी ८४ में भागकों मिलावे पोर तिसमें उन्नीलक्ष छैहजार सत्तसो सोलों के अक १९,६७,१६ कॉमिलावे फेर आठसो.८०.. का भागदेवे जो लब्धावे सो गर्भस्थप्रहरीणही ताहै १ औरप्रकारातरकहतेहें लग्नमंचंद्रमाकॉचटायक कला वनावे फेर अपने ८४ भागकों, मिलाने - - .. लग्नं ॥८।४।१६।४३॥ चंद्रः॥५।९।१४।०१॥ अतश्चंद्रेणगी केणलब्धोगर्भेष्टकालः ३॥९॥ अत्रलग्नं ॥५॥९॥४०॥३०॥ चंद्रः॥८. ॥३॥३८॥१सूर्यः॥४॥२२॥५४ । ०४ । अतश्चद्रेणजन्मार्केणच ई टकॉलोरात्रिगत ॥२॥२८॥ अनलग्नं ॥ ८॥३॥४८॥ ५२ । चंद्रः॥५ ॥ ९॥४३॥ २६॥ अतःसाम्यताजातःशुद्धः इष्टकालः ॥ थेटकालशोधन नित्यानंदकृतंतदेवोच्यते व्यगावुलिप्ताःयाव्यष्टांगा ८ ख्याष्टिनगांग नवेदुभिः ॥ १९६७ १६॥ युक्ताः । खासगजे॥ ८० मिक्तागर्भस्थोऽ हर्गणस्थिरः॥१॥ विचंद्रांगकलाःरवाब्धिगजांगा ८१ ट्याविहीनता चिनगाक्षाप्टभूपक्षा ॥२१८५७३॥खरखाष्टा ८०० प्ताअहर्गणः॥२ व्यंगाजांशाप्टथकत्रिन्नाःसाध्या, ॥४०॥प्तोनाइनो १२ दृताः॥ खतत्वा ॥२५०॥ ठ्याहितिथयोगीजन्मावधिस्थिराः ३ जन्मतानवमेमासेदशमेवा स्मृतीपुरा ॥ जन्मलग्नसमेब्जेंगेजन्मेन्दुसममत्रतु ॥४॥ग्लोसमंजन्मलग्नं स्यात्तस्मात्कालस्ततोविधुः कमैतदसत्तावद्यावत्सर्वस्थिरंभवेदिति ॥५॥ इतिनिषेकादीष्टकालज्ञानम् ॥ फेर तिनको इकोलतपटहजारपाचसोनिन २१८५७३ के अंकम घटावे फेर पाटसो .. का भागदेवे तव गर्भकालका अहगण होताहै २ और चंद्रमास लमको घटावे फेर प्रश बनाये तिनको प्रयक् धेरे एकस्थानमंत्रिगुणकरे डोर चाली ४० सें भाग लेकर दूसरेत्यानमें घटायदेव फेर तिसमें पारा १२ का भाग लेवे फेर लब्धमें ढाई सरोके २५० अंकों मिलावे तय गर्भवा लको तिथिसे लेकर जन्मकालको तिथिपर्यंत तिथियाहोतीयाई ३ आगे पूर्वकोपाई दशाधनकरे १ ५ इहनिपेकादीउकालकाज्ञानकहाई.

॥ श्रीरणवीरेज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवप्रसंगर्सेनिपेककाकारणसारावलीमकहतेहैं स्त्रीयोंकी जन्मराशीस जव चद्रमा । १. १२ ॥ राशोमें स्थित होवे और मगलकर्के देख्यादाहोवे तव सीयाको प्रत्ये कमहीनमरजोदर्शन होताहै ऋपिअयसेंकहतेहैं ॥ १ ॥ चंद्रमाजलरूपहे और मंगल अग्निरूपहे जल' और अग्निकेसयोगकर्केपित्त उत्पन्न होताहै इसीप्रकार पित्तकर्के रक्तक्षोभको प्राप्तहोकेस्त्रीयोमरज उत्प त्र होताहै ॥ २ ॥ सो रजोदर्शन गर्भका कारण कहाहै और जव स्त्रीयोंकों ॥ ३ ॥ ६ ॥ १० ॥ ११ स्थानमें चंद्रमा मंगलकर्के देख्या होवे तव सो रज विफल होताहे गर्भका कारण नहिं होताहै मो अन्यथा वाला वृद्धा बंध्यास्त्रीयॉमें होताहै ॥ ३ ॥ अवस्त्रीपुरुपकासंयोगहोणापौरनहिहोगाइहवा दरायणपिकहताहै तोकेरजोदर्शनसमयमें पुरुषकों ॥ १ । २ । ४ । ५। ७।८।। १२ । - अथात्रप्रसंगेननिषेकस्यकारणमाह सारावल्याम् अनुपचयराशिसंस्थेकुमुदा , करवांधवेरुधिरदृष्टे॥ प्रतिमासंयुवतीनांभवतीहरजोवत्येके ॥ १ ॥ इंदुर्ज लंकुजोनिर्जलमित्रंत्वग्निरेवपित्तस्यात् ॥ एवंरक्तक्षुभितेपित्तेनरजःप्रवर्ततेस्त्री यु॥२॥ एवंयद्भवतिरजोगर्भस्यनिमित्तमेवकार्थतंतत् ॥ उपचयसंस्थेविफल प्रतिमासंदर्शनंतस्य ॥३ अन्यत्रवालवृद्धातुरवंध्याभ्यः एवंगर्भग्रहणयोग्यमा तवंप्रदर्खास्त्रीपुरुषसंयोगसंभवासंभवौचाह ॥ वादरायणः॥ पुरुषोपचयगृह स्थोगुरुपायदिदृश्यतेहिममयूख ॥ स्त्रीपुरुपसंयोगंतदावदेदन्यथानैव ॥४॥ नन्वत्र स्त्रियाउपचयस्थःकथनोक्तः अयुक्तमतत्प्राधान्यात्पुरुषस्यैवकस्मिन्का लेयविचार: उच्यते चतुर्थीदनस्नातायामिति अथान्यदाहग्रंथान्तरे बलान्वि तावकसितौस्वभांशेपुसायदाचोपचयेभवेताम् ॥ तथांगनानांशशिभूमिजौवा सदाभवद्गर्भसमुद्भवश्च ॥५॥ .. म्यानमेजन्मराशीसे चद्रमाहोवे ओर बृहस्पतिकर्के देख्याहोवे तयसापुरुषका संयोगहोताहै अन्यथा नहिहोताहे अवदसमशंकाकरतेहैं सोयोको उपचय । ३ । ६ ११ । स्थानमचंद्रमा पुरुप मयोगकेदूरक पवारते क्यों नहिरहा पुरुषका कोकहाहै इहे प्रयुक्तह तव कहतेहे गर्भम प्राधान्य ना पुत्र कोहिहै दहेविचारचतुर्यदिनमें जवसोस्नानकरलेवे तवकहाह ॥ ४ ॥ अवसर प्रथातरकेमत मकहनेह ॥ निपेकममयमै पुरुषानों । ३ ।। ६।१ • 1 10 । स्थानम जन्मगशीसे सूर्य और शुक्र T.युक्त अपनेनवांशमास्थि हो उीर तेसहि सीयोंको जन्मगशिसें | 3 1 ६ । । - र गनमें चंद्रमाार मंगल स्थितहोवें तव गर्भ स्थिन रहताहै । ५।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ . ६ और कहतेहे स्त्रीयोंको । ३ । ६ स्थानम वी चंद्रमा मगलकके देख्याहोवे तवगर्भग्रहणकरणेके जोग्यहोतीहै और पुरुषों कोंउपचय । ३ । ११ । स्थानमे चंद्रमाहोवे और बृहस्पतिककैदेरयाहोवे तवस्त्री पुरुषका सयोग- होताहै इसकेविना नहिहोताहै ॥ ६ ॥ अवाधानकालमें चंद्रमा प्रसूर्ताकासमयकहतेहें श्राधा स्त्रीणांविधौचोपचयेकुजेनदृष्टेपिगर्भग्रहणपियोग्या ॥ पुसांतथागीप्पतिना प्रदिष्टेन्श्रीपुंसयोर्योग्यमतोन्यथान ॥ ६ ॥ अथाधानकालेचंद्रवशात्प्रसव कालज्ञानमाह ॥ श्राधानयदिदृश्यतेस्थिरगतेचंडीशचूडामणौनारीणाप्रस वस्तदाखलुभवेद्युग्मांकपः ॥२९२ ॥ दिनैः ॥ सप्ताशोत्यधिकेश्च पक्षसहिते ॥ २८७ ॥ स्तस्मिश्चरक्षेत्रगे ॥ चद्राष्टाश्चि ॥ २८१ ॥ दिनरसातलभुजै॥२७६ ॥र्वाहि स्वभावविधाविति ॥७॥इतिश्रीमहाराजा धिराज श्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितज्योतिर्महानिबंधेजातकखडेस वत्सरादिफलकथनं निषकाढी एशोधनंचनामतृतीयोऽध्याय १ । -- नकाल में स्थिरराशियोंमें । २ । ५ । ११ । चंद्रमाहोवे तव स्त्रीयोंको प्रसूति दोसोवान् म २९२ दिनोंकर्के होतीहै. और चद्रमा चरराशीम- होवे तव दोसडो सताशी । २८७ । दिनों कर्के होतीहै और चद्रमा हिस्वभावराशीमें । 1६।९। १२ । होवे तव दोसोएकाशी । २८ । टिनोंमें प्रसूतीहोतीहै ॥

५२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। प्रवप्रयोजन ग्रहसाधनेकाहे तिसमेंकल्पसे लेकर गतवर्षीका डोर ग्रहणका मध्यमग्रहसाधनके नि मित्त सुगम उपायक रणज्योतिर्वित् के तीन श्लोकोंकर्के यहाहै प्रथमग्रहलाघवकरणके अगं णको ब्रह्मसिद्धांत के अहंगंणतुल्य करणाकहतेहै ग्रहलाघवकाजो अहंगंण 'तिसमें वागलक्ष ती नहजार एकसरो तेरां १२३ ११३ के अंकको मिलावे फेर वर्तमान जो चक्राक तिसकर्के नु णित जो चारहजार सोलाके अंकको ४०१६ तिसमें मिलायदे। तव ब्रह्मसिद्धातके तुल्यत्र हगण होजाताहै तिसके आगे फेर कल्पादि अहर्गण सिद्दकत्तहै सो उदाहरणमें स्पष्टलिरवते अथग्रहभावसाधनाध्यायः तत्रादौग्रहलाघवीयादहगणाह्मनुल्यकरणादहर्गणान यनप्रकारः श्रीमद्गणेशदैवज्ञैरभिहितः तथा विश्वंद्वग्न्यरुणैर्युक्तोग्रहलाघवजोगणः चक्रन्ननपखाध्याढ्योब्रह्मतुल्यगणोभवेत्॥ ॥ तत्रकल्पादितोगताव्दानांदिनगणा नांच मध्यग्रहसाधनार्थ सुगमापायेन कृष्णज्योतिर्वेिदांश्लोकत्रयम् ॥ तद्यथा करगरयुगसप्ताभ्राधषड्वन्हिपट्खद्वितुरग ॥ ७२०६३६००७४५२ ॥ सहि तश्चेब्रह्मतुल्यद्यपिंडः इहसभवतिकल्पांतावदंकाद्रिभूमीनगयुगखगपक्षायंकभू ॥ १९७२९४७१७९ युक्शकोब्दः॥१॥शररसगुणभूपणनागरामाभ्रवे दाम्बुधिशशिनग ७१४४०३८६१३६५ ॥ युक्तोब्रह्मतुल्यापिंडः ॥२॥ नागरामनगवेदपटशरक्ष्मा ॥ १५६४७३८॥ युतोदिनगणःकुतूहले ॥ स्या दयकलिमुखोथगोद्रिभूराम ३१७९ संयुतशकोत्रवत्सराः ॥३॥ उदाहरणम् ब्रह्मतुल्यद्युपिंडः २४८२६१ ॥ करशरयुगसप्तादिभिरैतैरंकै ७२०६३६० ०७१५२ युक्तोजातःकल्पाद्यहर्गणः ॥ ७२०६३६२५५७१३ ॥ तथाओं काद्रिभूम्यादिभिरंकै १९७२९४७१७९ युक्तःशकः १७८४ जाताःकल्पा दितोगताब्दाः १९७२९४८९६३ ॥ एवंशररसगुणादिभि ७१४४०३८६१३ ६५ युक्तोहर्गणः २४८२६१ जातःसृघ्यहर्गणः प्रय हैं। तत्रग्रहलाघवीयोहगंणः ६५२ विश्वादिभिरंकं १२३ ११३ युतोजातः १२३ ७६५ चक्र ॥ ३१ अनेनगुणितानृपरवान्ययः ४.१६जातः १२४४१६ युनोजातोब्रह्मनुल्योहगंणः २४८२६, उदाहरणकहतेहैं ब्रह्मसिद्धांतके तुल्य जो ग्रहगण तिसमें करारादिअंकॉकों मिलायें तव पसे लेकर अहंगणहोताहै सैसेंहिं अकाद्रिभूम्यादि अंकोंक दशककॉमिलावे तवकल्प लेकर गतवर्षहोतेहैं और शररमाद्यादिकों कर्के अहगएका युनकरे तव सृष्टिकालसें लेकर सहगण होताह और तैसा गोत्पटिरामादिअंकॉक झकको युक को तब सृष्टिस गतवर्षहोते हैं क ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और अयसेहिं नागरामनगादिअंकों क अहंगंणको युक्तकरें तव कलियुगके प्रारंभसेंअहगंण होताहे और तैसर्हि गोद्रिभूरामादि अंकोंकों शकमें मिलावै तव कलियुगसे लेकर गतवर्षहोते है अव उदाहरणका क्रमलिखतेहे तिसमें दृष्टश्रीमहाराजाधिराजर्जाको आज्ञानुसाररखते है औरघुबशके जो राजा तिनके कुल में श्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहधर्मावतारप्रभुउत्पन्न भयाहै और कैसावीहे श्रेष्ठ जो शास्त्र तिनका श्रवण टोर मनन और निध्यासनमें उत्कंठाको प्राप्तहै मनजिसका तिसकीया झाकर्केपडिताने ज्योतिःशास्त्रका समुदाय रचाहै किससमयमै सतारासोचुराशी शकमें किसवारते श्रेष्ठबुद्धिवाल्याकीप्रसन्नतावास्ते १ श्रीवरिविक्रमादित्यकेराज्याभिषेकसेंसंवत् १९१९ डोर शाकः ७१४४०४१०९६२६ तथा गोत्यष्टिरामादिभि १९५५८८३१७९र्युक्तः शकः१७८४ जाताःसृष्टिगताब्दाः१९५५८८१९६३ एवनागरामनगादि भिः १५६४७३८ युक्तोहर्गणः २४८२६१ जातःकलिमुखोहर्गणः१८१२९९९ तथागोद्रिभूरामैः ३१७९ युक्तःशको १७८४ जाताःकलिगताब्दाः १९६३ अथोदाहरणकमोलिख्यते'श्रीमच्छोरणवीरसिंहनृपतिर्जातोरघूनांकुले सच्छास्त्रश्र वणादिपूत्सुकमनाधर्मावतारःप्रभुः ज्येतिःशास्त्रसमुच्चयोविरचितस्तस्याज्ञयासू रिभिः शाकेवेदगजाद्रिभू १७८४ परिमितेसद्धीमतांप्रीतये १ तत्रश्रीनृपतिवीर विक्रमादित्यराज्यात्संवत् १९१९ शाकः १७८४ तत्रसकलपंडितमंडलीसमा श्रयविश्रांतिकल्पपादपस्यपरमाभिधेयप्रधानपुरुपस्यसकलमहाराज्यकलाप रंपराभाजनस्यधर्ममार्गप्रवर्तकधुरीणस्यसकलमंडलेश्वरोपयुक्तपादपीठस्य श्री महाराजाधिराजरणवीरसिंहस्यराज्याभिषेकात्संवत् ७ अत्राब्दावधिकल्पग ताव्दाः १९७२९४८९६३ शेपाव्दा:२३४७०५१०३७ कलियुगगताब्दाः ४९६३शेषाव्दाः ४२७०३७ एतेपांसंवत्सराणांमध्येकरणकर्तृभिर्योतिर्वि तिलकै शालिवाहनशाकएवाभिमतः .. १७८४ उऔर सपूर्णपंडितजनाको जो मंडली तिनके विश्रामके वास्तेकल्पवृक्षको न्याई परमप्रधान पुरुष उौर संपूर्णमहाराज्यकोकलापरपरासें लेकर धर्ममार्गमें जो प्रवृत्त तिनमें अतिचतुर और सपूर्ण राजयोकरयुक्तपादपीठजिनको अयसे श्रीराजाधिराजमहाराजरणवीरसिंहजीके गज्याभिषेक सवन् । इनवर्षांपर्यंतकल्पसे लेकर गतवपेभये १९७२९४८९६३ डोर शेषवपरहे २३४७० ५१ ० ३७ और कलियुगसलेकन्गतवर्षभये ४९६२ ओर शेपवपरहे ४ ० ७ ० ३ ७ दहेजो संवत्सरहे तिनके मध्यमें । ग्रहलाघवकरणके वनावने वाले जो गणेशनाम ज्योतिपि तिनोंनेशालिवाह्नका शकमानकर्वे कर.. पनीरचाह ॥

: ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और ग्रहलाबकोटीका विश्वनाथन्योतिपि जो हेतिसनेअयसें कहाहै जिसमयमै हल्पसें लेकरग्रहों- • कामानयन कियाहै तिसकानामसिद्धातहै औरजिसग्रंथम युगसे लेकरग्रहोंकानयनविध्याहैतिसकानाम तबकहा, उौर जिसपथमें शकसंवादलेकर ग्रहसिद्धकिये, तिसकानामकरणकहतेहैं प्रवासायजन्म पद्धति साधनकवास्तग्रहलाघवकरणसें ग्रहसाधनकहें तिनॉकौनिमित्त उपपत्निके सहितदोश्लोकों कर्क अहगंणकहतेहें अब भापाक अहंगंण ल्यावनेका प्रकार कहते हैं शकजो है शालिवाहनके राज्यसें गतवर्ष समूहतिसमें चउदा सैवैतालाके १४ ४२ अंकको घटावे शेप जो वचे सो सिद्धातरहस्यकरण नामग्रंथके प्रारभस गतवर्ष होतेहैं अर्थात् १४४२ शकमें करणका प्रारभ भया फेर शेष वर्षाको. ग्यारां ११ से भागलेवे जोफल लव्यहोवे तिसको चक्रसंज्ञा कहीहै इसमें चक्र संज्ञाकरणेक- प्रयोजन कहतेहें आचार्यने शिष्योंके क्लेशभयके दूरकरणे वारते ग्यारा २ वर्षका अपवर्तन वर्षगण' मे दियाहे उऔर ११ के भागलिये शेप जो वर्षहें तिनकों वारा १२ के अंकसें गुप्पे गुरोपीछे चैत्रशक्लपक्षसे लेकर इष्टकालपर्यंत जोगतमासहें तिनकों मिलावे तव चक्रकालसलकर मासगण यदुक्तंसिद्धांतरहस्यविवरणेविश्वनाथदेवज्ञेन यत्रकल्पादेर्ग्रहानयनससिद्धांतः यत्रयुगादेग्रहानयनंततंत्रम् यत्रशकाद्ग्रहानयनंतत्करणमिति अत्रजन्मपद्धतिसा धनार्थसिद्धांतरहस्यकरणतोग्रहसाधनंक्रियते तदर्थमहर्गणंसोपपत्तिकंवृत्तद्वयेनाह द्वयब्धीन्द्रोनितशकईशहत्फलंस्याचक्रास्यरविहतशेपकंतुयुक्तम् ॥ चैत्राद्यैःपृ थगमुतःसहग्नचक्रादिग्युक्तादमरफलाधिमासयुक्तम् ॥ १ ॥ खत्रिनगतति थियुनिरनचक्राडांशाढ्यपृथगमुतोब्धिपट्कलब्धै ॥ ऊनाहैर्वियुतमहर्गणो ॥ भवेद्ववारःस्याच्छरहतचक्रयुग्गणोबजात् ॥२॥ होताहे अव इसमें सौर वर्षमासोंमै चाद्र मासाँका योगकरणेसे क्रियामें दोप पडताहै इसवास्ते प्राचार्यने सौरमासोंसे अधिकमास निकालकर सौर मासोंमें जोडकर्के चाद्रमासकिये तिनमें चै- त्रादिगतमासीका योग कियाहे ॥ फेर मासगणको दूसरेस्णनमें धरे और चक्रकों दो २ के नं कसे गुणे फेर तिराम दश १० के अकको मिलावे फेर तिसमें अमर ३३ के अकसे भाग लेवे जोलव्धहोवे विसको अपिमास सज्ञा कहिहै तिसको दूसरे स्थान स्थितजो मासगण तिसमें- गुक्तकरे तर स्पष्ट मातगण होताह १ फेर तिसमासगणकों त्रिंशत् । ३. | के अंकसें गुणे तिसमें मातगणमें लेकर इटकाल पर्यंतगततिथियोंको मिलावे फेर तिसमें चक्रकों छै ६ । का भागदेकर जो व्यहोर सो मिला शेपका त्यागकरे फेर तिसकों दूसरे स्थानमें स्थापनकरे और चहुट । ६४ । के प्रफसे भागलेवे जो लव्यावे तिनको अवमदिन सज्ञाहे तिनोकर्के दूसरेस्थान जो- अकस्थितहे तिनमें पटाय देये तव ना होताहै इस प्रकार सावना ऽहगंण उत्पन्न होताहे र वारके ज्ञानगाले हिर्गणम पाच । ५ । कर गुणित चक्रकों मिलावे और सात ७ ॥

और 4 T 1 ... ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। कर भाग लेवे भागलिएपीछे जो शेष वचे सो चंद्रवारसे लेकर्के वार होताहै जहां शून्यः शेष चचे तहाँ सोमवार होताहै 'जिस्से ग्रंथके श्रादमें सोमवार या॥ अव उदाहरण कहते है जैसे सतारासोचुराशी ॥ १७८४ ॥ शकमें चउदासोविताली ॥ १४४२ ॥ वपघटाएं दिये तो वा को तीनसडोविताली ॥ ३४२ ॥ वर्षकरणग्रंथसे भये और तिनको ग्यारां ॥ ११ ॥ का भागदियों तो लब्ध एकत्रो ॥ ३१ ॥ चक्रभये.शेपएक १ वचा तिसकों वारां १२ से गुणादिया' १२ चैत्र शुक्ल प्रतिपदासे लेकरइएमासपर्यंत सात ७ 'मास गतभये तिनको जोडदिया नवउन्नी १९ भये तिनकों दूसरी जगास्थितकिया. १९ और चक्र ३१ को. दो २ के साथ गुणः तो वाहट ६२ तिनको मिलायां तो एकाशी ८ भये फेर तिनमें दश... कॉ.मिलाया तो एकानमें फेरतिनकों तेत्री ॥ ..३३ ... कर भागलियातोलन्धदो ॥ ॥ २ ॥ धिमासभये इनों को दूसरे स्थानके अकों में ॥ १९ ॥ जोड दियातोमासगण भया ॥२॥ ॥ फेर मास गण को तीस .. . .. ३... ॥ ,सेंगुणदिया तो सो. तीसभये । ३. फेरतिनमें शुक्ल, प्रतिपदा से लेकर गततिथियां सताई । २७ । तिनों कर युक्ताकया तो? सी स तवंजा ॥ ६५५ ॥ भये फेर चक्र में ३१ छेका ६ भाग लिया तव लब्धभये पांच ५ तिनका मिलापदिया ६६२) और चक शेप का त्याग कियाइन को दूसरी जगा.में स्थितकिया३:६६२॥ तिन में चटुह' ६४ संभाग लिया तो लयभो क्षयदिन दश.-१, तिन कों तिन को दूसरी जगा स्थित जो अंक ६६२ ति न में होन कियातव सावन अहर्गण सिद्धभया ६५२ अभी वारके वाले चक्र ३१ को पी च ५ सगुण दिया १५५.अंहगण में मिलायं दिया ८७.सात' ७ सेंभाग लिया लन्ध का गकिया शेप दो २ वचे इससे बुधवार भया. तव अहर्गण'शुभया, है । उौर इससे विशेष कहते है ॥ अहर्गणसाधनके समयमें जव पूर्व वर्ष की अपेक्षा से अधिमास अधिक श्रावे सो नहिं ग्रहण करणा तिसका त्यागकरणा जैसे शाकः १५ ५५ चैत्रशुक्ल १ भूगी अहर्गणः साध्यते उौर इसवर्षमै वैशारंवमें आगे अघिमासह उदाहरणम् शाकः १५५५ चउदाही विताली १४४२ से होन किया ३१३ ग्यारां ११ कर भागलिया लब्धं चक्रं १०. शेपं ३ वारांसें १२ गुणे ३६ चैत्रसें गतमास • जोडे ३६ दूसरी जगामें धरे. ३६. चक्र १० को दिगुण २• कर दश मिलाय ३• कर तिस में मेले ६६ तेतरी ३३: संभागलिया लब्धं अधिसासाः २ इसमें वैशाखसे पूर्वहि अधिमास प्राप्तम या सो नाहं ग्रहण करना अयसे स्थानमै एककर हीन अधिमास लेणा अपसे करणेस अधिकमासः इसकर्के युक्तकिया दूसरे स्थानका अंक तव सत्त्रो भये- ३.७. त्रिंशन ३ • गुणितं ११० गत तिथिः ‘युक्तं १११० चक्रस्य पदंशेन १ युक्त: ११-१.१ दिस्य ३१.११ चतु पध्या । ६४ , भक्कल-ध क्षयाहा दनोंकर होनकिये पृथक् स्थित तवं अहर्गणभया-१०१४ , अभीएवारको वाले एक युक्तकिया तब अहगण १०९.५ शुद्धभयान्डोर जवं दो। २. अधिमाससे अहर्गणसिद्धकरें तो अहर्ग पः १२४अभी ठगरार्थनिरेककिया ०.१.१ २.३ . दहेअंशुद्धर्भया इससउत्पनंग्रह अशुदहोणेसे :- बटुक्त सिद्धांतशिरोमणो ... स्पोधिनास:पतितोप्यलधोयदापदावाऽपतितोपिलब्धः। सेकनिरके: क्रमशोधिमासेस्तदादिनीघःमुधयाप्रसाध्यइति । । । एवंस्पाधिमासोचरमईगपानमने यद्यधिकोधिमी ..

॥ श्रीरवारज्योतिर्महानिवन्धः। सो नलभ्यते, तथापिसमाह्यः यथा शाकः५३० दियौः । १४४२ऊनः८४ एकादश ! भक लब्धं च शेपं। हादशगुणित' • चैत्रतो रगतमासै: ७ युत ७९हिरयं ७ दिगुणचक्र १६ युक्त २३ दश: १. युनः ३,३ अपसिंशताभक लब्ध प्राधिमासः । प्रवाधिमासो धिको नल स्यते तथापिग्राह्यः तथास्तेधिमासाः २ अनेन युक्त विस्थ ९ त्रिंशत्गुणित २७० गततिथियुक्त २७. चक्रस्यपडंशेन १-युत २७१ विस्थं २७१चतु पठ्या ६४ भक ४ अनेनहीनं हिस्थजातोहगंण २६७ अभीष्टवाराधनिरेक कृतः शनिवारे जातोहगंण. २६६ यादतु यथागतराधिमासे.अहर्गणः क्रियतेतदाय २३८मशुई उकचाशरोमणी अभीष्ठवारार्थमहर्गणश्चेत्सेकोनिरकस्थिथियोपितहत् 'इतिश्रवान्यौविशे पजिसमें अधिमास पडे तिस अधिमासके पूर्व प्रहरीण साधनम अधिमास निरेक एककररहि तहणकरणा और अधिमासकेमध्यमें अहंगण साधे मे अधिमासकिया गततिथिया ग्रहण करणियाँ अधिमासनहिं गिणना और अधिमासके उपरत मासोंमें अहर्गण सिद्ध करणे में यद अधिमास अ धिकमासनहिंदी भावे तव वी अधिमास एक कर युक्त ग्रहण करणा और वो कहतेहैं जव वर्षों को चक्रले वास्ते ग्यारासै भागलिये पीछे शेष शून्य० रहे तव अहगंण से उत्पन्न जो वार तिन FFi1 F । -- " - 7 * अथसारिण्यामध्यमग्रहसोधनमाह अहर्गणाच्छीग्रहलाघवोक्तंकृत्वावुधैः खा . निमितैर्विभाज्यम "लव्धंपुर्नादशभिाभक्तं राश्यादिकास्तेचत्ततोविधाय '१ अयध्रुवक्षेपसंस्कारमाह निजध्रुवोनोनिजक्षेपकांकागजोद्भवांकामिलितःप्रका प्रोः सूर्योदयेतेखचराभवंतिचाल्येष्टकालेप्रविधायनान्यदिति २ -- में दोदो का अतर पडताहै जैसे शाक १५७४ चैत्र शुक्ल प्रतिपदि १ रवी अहर्गणः साध्यते तत्र चक्र १२ शेष शून्य अहर्गणः ३२ अवागतो भौमवारःअपेक्षित स्तु रविवारः एतादृश स्थले अ "हगणदाभ्या रहितः सहितो वा कार्य: इतिशिवं ॥अव सारणीक मध्यम ग्रहाँका साधन कहतेहैं श्रीमहलाघवे प्रयोक रीतीसें सिद्धकिया जो अहर्गण तिसकों वुद्धिमानों नेत्रीह ३ . के अकसें भाग लेगा और जो लब्धहोंवे तिसकों फेर वारा १२ से भागलेणा तिस अहर्ग को राशी अशकला रुप कर्के विधान करणा तिसराश्यादि अक ल्यावने का प्रकार एह है प्रथम एकस्थानके अकों को टेढी पक्ति में लिखे और तिसके नीचे दशाकादि अंकों को लिखे और तिसके नीचे शताकादि और तिसके सहस्राकादि अकों को लिखे और तिनकों यथा स्थानप्रति विकलादि अंकों में मिलाय कर जोडदेथे तिसको राश्यादि वनावे सो दिन गण भवखेट होताहै और ध्रुवक्षेप अकौंका सरकार कहतेहें अपना अपने ध्रुवाकों कर्के रहित जो अपने अपने क्षेपाक जो सारणीके उपरि को छमें वसिचक्रसें लेकर पंचाश चक्रपर्यंत वनाय घरेहै तिनमें इष्टचक्रके अकको दिनगण भवसेटमें मिलावे तव मध्यम ग्रह सिद्ध होता है ।।२॥ F T . ६॥श्रीरंणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। अयनूलेनमध्यमसूबुधभृगुसाधनम् ॥स्वखनंग। ७वहीनोद्युत्रोकंज्ञशुकाःखातेधिहतगणोनालि प्तिकास्वंशकाद्याः अथध्रुवकक्षेपकयोःसंस्कारमाह ॥ दिनगराभवरखेदश्क्रनिनध्रुवोनोदिनरुदुदयेरवक्षेपयु कमध्यमःस्पादिति । 1-1 ग्रहणको दो जगाधरे एकज़गामे सत्तर. । ७. 1 से भागलेकर अंशादि फल अंशकलाविकलारूप नीनस्थानमें स्थितकरे फेर तिसफलको अहर्गणसें घटावे. फेर अहगणकों डेढसो १५. के अंकसाथ भागलेवे जो,फललव्धहोवे तिसकों कला विकलामें घटावेतव अंशा दि सूर्य बुध शुक्र होतेहैं फेरे चक्रांकके साथगुणित जो ध्रुवांक तिनको घटावे फेर अपने क्षेपीककों मिलावे तव मध्मम ग्रह होताहै। १ । रवेध्रुवांकः ।।१।४९ । ११ । रवःक्षेपांकः । १९ । ४१ ।... । रवेमध्यमागतिः ५९।८ २१/२२/२३.२४/२५/२६ २७ २०१२९/३/३१, ३२ or ९ "G-m... ११ २९३८४९ २. २८.२६ १.९।१७ १५१४१२ २२ ३३४३ ५४ १६.२ |४ •५९/०२१ ५२।४१/३: ४६ २.४|१३ ४२४३।४४४५४६ ४७/४८:४९ M ३८ | ३.१ १. ९ ९ ८ - १० ८ ६ ३ २४ २२२० १८का: ४१ ३२ । ४२ २९ ७ ४५ रवेमध्यमसाधनम् एक १ 'दश ११० १ २ ३ ४ ६ ८ or १०।२० ३०/४.५०/६०, ७.१८ . D . . २. २ - 40 २ ..५ ६. ९ ९ १९२९ ८.१८२० । ८ २४ - -- •४१/५१ . १.१२/२२/३२ '४२ /२५/०८ ५१|३४|१७ शत-१.०० सहस्त्राणि १.००/२००३००४००-५००.६००/७००/८००/९००१०००२१.० ०३:०११४०००५००० ४ १ ७ . ४ २९ . . २४ "" १४:४८ २१ # ૨ ३४.४२ . v 00 - . २०] १७ | ३४:/99 १७.२५ १२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्मह.निवन्धः ॥ अपचंद्रोच्चसाधनम् नव ९ हनदिनसंघश्चंद्रनुंगलवायं भवतिखनग ७. भनावजोपतालमः, अहंगंग जो है तिसको नव ९ के अंकसाथ भागलेवे जो अशादिकफल आवेसो चद्रमाका उच्चहोताहे फेर दूसरीवार अहगणात सतर ७० के अंकस जोकलादिकफललेवे तिसफलकों पहले अंशादिचंद्रोच में कलास्थानमेंघटावे फेर चक्रगुणिनांकको घटाये और क्षेपांकको मिलावे तव अंशादिचंद्रोबहो ताहै चंद्रोच भुवकः १ २ ४५ ०० चंद्रोचक्षेपकः५ १७ ३३ ०० चंद्रोचगतिः ६ ४१ २ २१/२२ २३ २४ २५/२६/२७/२८ २९ । ३.३१/३२/३३/३४३५३६३७| ३ ५ ८ ८११२५ ६ २७|२५|२२ १४११८ ४८ ३ १८३३४८ २१८ ३.४८ .... . . . . . . ३ ३९ ४७ च ८ १ ४ १ 0 क्रा २ २७ N २२ १६ . कः ३ १८ ३ १३. ११ ३ ३.३ ३३ ४८ . . . . . . अयचंद्रोच्चसाधनम् एक१ दश १० M १ ३ ७ ८ २ २० ० . . . . . . . . . . 0 . . . . . . . . . . . . . १३ ६ २ ४२३४२५ ८ शत १०० , १ १ २ ५ ६ २७३४४.४७५४१ ४५२६ २५ १४१२ १३९/२०१७ ५९५११४२॥ ३४ ४२ १७५१/ २५/५९१३४८ सहस्त्राणि ५००६.०७.०८.०९००१०००२००.३०००/४००० १ २ ७ ११ ६ ६ १२ १६ ४ २३ ४८ १०० २ 01३००/४०० . . १ १ २ ३ ११ १४ ३ २ ५ १७ १२ ८ ४२ - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ अयचद्रमध्ममताधनम गएमनु १४ हतिरिद स्वाद्रिभूभागहीन खमनु १४., हृतगणोनोलिप्तकास्व गपूर्वा पयचद्रस्यत्वा नफलसंस्कारनयनाशसाधतचाह देयतचरमस्मोविलिप्तिकासुमध्यदौद्विगुणनको डतकलासु भातंत्रयुमाणिपुललवे पवेदा या यून ४४४ खरसहत शकोनाशा . अथचद्रस्यदेशातर सस्कारमाह निजनिजपुररसातस्थिताद्यो ननाघाद्रसत्वमितलिप्ता- स्वमिदोपरेप्राक् अवचंद्रमाकैम ध्यमसाधनकाप्रकारकहतेहें अहगशकोंचउदा १८ संगुणदूसरोजगाधरे तिसकोसतारा १७ संभाग लेवेलब्धभयाजो अशादिफर तिसकॉदूसरस्थानके अहगणमे घटावे फेर अंगणकाएकसोचीली १४० सेंभागेलब्ध जो कलादिफलतिसकों कलास्थानमहानरे फेरचक्रगुणित ध्रुवाकोंघटावै उऔर क्षेपारुकामिलावेतपत्रमादिचद्रमध्यमहोताह रोर चद्रमाकोंदेशातरसंस्कारकहते है अपने २ देशसेंजित नेयोजनरेयानगरहोवे तिसकेछठे ६ भागतुल्यकलारेवास पश्चिमधनकरे डोर पूर्वऋणकरे तवदेशा नसस्कृतचद्रमाहोताहचंद्रध्रुवक ३४६११चंद्रक्षेपक ११११९।६। चद्रमध्यमागति ७२० ।, ३५ २२ २३ २४ २५/२६/२०१२८१२९/३०३.११ ३.२३३/३४/३५ ३६३ 1 ८ ७ ७ ७ ३ ९ ३ १२४१३ ३ १४|११ ३ ४६ ५५ ९ १७ ३६ १२५ १४ ५७ ३८ ३९४०४१२२४३४४ ४७/४८/१९५० च ।। ६ ६ ६ ६ ५ १० ०३/२९।२५।२१ का १८ ४१ ०९ ४६ का २५२२ -- १८ एक चंद्रमध्यमसाधनम् ३ 3 . - ६ . . १ १ . ३ ३ 10 १३/० ९ २० ५ दश ९ ४०/५०/६०७०८०१९ ३ ९ २३ ८१०२२ २४ २५ 8५/३१ १७ ३४१३४२०/६ ४८१३०१२८ १४ १५ ३९ १|३१४२५२ ४ . m १०० १००० सहन १००/२००३०० ४००५००६०० ०००००/८००१२००३०००,२०००/३०००/४०००५०० ३ ३ १५/१३ १ ७ . ४ ६ य ३८५६ ३ AP ३९२५ ५ ६ १६४९ २३ २२ ५ ६० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अथभीममध्यममाधनम् दिगनो १ • द्विधादिनगणोंककुभि १९ तिशैलै ७३ भनःफलांशकालिकावि वरंकुजास्यादिति अबभाममध्यमसाधने झाप्रकारकहतेहै अहर्गणकादश १ • केअंकसायगुणे फेरदारथा नस्थितकरेएकस्थानमेंउनी १९ केअकसँभागलेवे लब्धअंशादिफलको भिन्नस्थापन करे और दूसरे स्थानमें बिहन ७३ के कसेंभागलेकरकलाादैफलामन्नस्थापनकरफेरतिनकाअापसमें प्रतरकोतव प्रशादिदिनगणभवभीमहोताहै फेर धेशीकों तीस ३. 'फेअंकसँभागलेकर राश्यादिकरे और चक गुणित वाफकोपटावे क्षेपाकों मिलायदेवतवमध्यमहोताहै भामधुवकः १।२५।३२ १. • भोमक्षेपकः १०। ७।८।.. भोमस्योचरविःभौमस्यमध्यमागतिः ३१२६ .. । or ७ ४ २ २० २१/२२२३ २४/२५/२६/२७||२८|२९| ३ |३१, ३२ ३३ ३४१३५३६३७ ९ ५ १ १. २ ६ ६ १. १९.२४२८३ १२/१६२०२५ ४ ९ १३ १७२२ २८५६२४|५२.२.४८१६४४ ४ ३२ २८.५६२४ . . 7. . . . . . . . . १२ ४३ | ४४ १५ १६ ४ ४८ ५. . ११ १ १ ९ ७ ५ ३ १ १ ५ १४ ૨૮ ४ ९ क का: ५२ १६.४४ . . . . . . . . भीममध्यमसाधनम् एक दश० १ २ ३ ४ . ६ ८ ९ 1 २० ० ७०/८०/९. । २ क १ . A Olo 0 . . . . . १ १ 3 १ . १ १ २ ३ ६ १ AN ३१ २ ३४ ८ ९ ४ ५ १० १५/२० १११४२११ ३२५८२५ १५४. ८ २१/३१४२५२ ३१ २ १४/२४३५ शतम् १०० सहस्रम् १...२.०३.०४.०२५.०६.०७० ८.१९०० १०.०२.०० ...४०.०५.०० १ १ ३ ४ ९ १. २२/१४ ६ १४ १० m १ . ३ ९ १.२२ ४५ ४९ . ५३ १२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ६१ ३८ ॥ अयबुधकेंद्रसाधनम् ॥ विनोगणःस्ववसुदृग्लव २८ युग्ज्ञशीघ्रकेंद्रलवाद्यहिगुणा गणोनलितम् ॥ अवघशीकेंद्रकासाधनकहतेहैं ॥ अहगणको तीन ३ सें गुणे दोस्थानमें सि तकरे एकस्थानमें अठाई २८ के अंकसँभागलेरक अंशादिफल स्थापन करे और दूसरस्थानमें स्थि त अहर्गणमें मिलावे फेरे अहर्गपकों अठत्री ३८ केअकसे भागलेकर कलादिफलकों कलास्था नमें हीनकरे फेर चक्रगुणितभुवाककोघटावे और क्षेपकांककों मिलावे तव अंशादिवुधर्श केंद्र होताहे ॥ वुधस्यमध्यमारविः ॥ स्वीयप्रथमाशुकेंद्रञ्चः ॥ बुधस्य ध्रुवकः । ४ । ३ । २७ । ॥ वुधस्पक्षेपकः ८१ २९ । ३३ । . ॥ बुधस्यमध्यमागतिः ५१ । ८ बुधस्यकेंद्रगतिः १८६ । २४ ॥ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८-२९/३.३१/३२/३३/३४/३५/३६ ९ ३ २६/२२/११/१६/१२/९ २०/२५३ ९ १ ५ १ १ . २० १. २ ६ १५ ६ १२ २४ १२ १५.४.२१५ . . . . . . . . ० ० ४२४३ ४४ ४ ४६ .४७ ४८ ५० ३८३९४. ४ ८ ८ ४ a ७ ३ ७ ३ २४ का १८ ४ १ २७ २० .१७ ७ w . ३३ १२ २४ ३ काः . . .. १ . . . . वुधशीघ्रकेंद्रसाधनम् एक -दश१० ८ . . . . ७ on १ ७ ८ १०२० ४०/५०/६०७०८.१९ lo ० 018 १ ६ ६ ९ १२ १८ २१२४२७ ४ ६ २५३२ ३०४४/५१/५७ १ १२|१६२०/२४२०३२/३६ ३६ २४४८१३३७ ०१ २ ४ ५ ६ १६।२४३२४. ४०/५६४ २११४२ ०३ |२४|४६७ २८।४९ १० २४ . or १ २ ८ शत १०० १००० २००३००/४०० १० ८ ७ ७ ७ ६ १ २१ सहस्त्र ५०.६००७.०८.१००/१००० ००२००० २ ९ ३ ४ ३ २१ २ ४२ २१ ३४ ४. १२ ४८ २ । ५४ ७ . ३२ - ८ . २१ ६२ ॥ श्रीरणवारज्यातमहानवन्धः ॥ ॥ अथगुरोम यमसोधनम् ॥ द्युपिंडोऽभन्नालवाद्योगुरुःस्यात्यपिंडातूरखशैला ७० गालिप्ताविहीनः अहगलको चारा १० केअकस भागलेकर अगादिफलको सिद्धको फेर ग्रहणको सत्तर ७० के अफसे भागलकर कलादिफलको सिद्धार्के कलास्थानमें हीनकरे तव श्रेशादि गुरु होताह - शाम तीस का भागदेकर राश्यादिवनावे फेर चक्रगुणितध्रुवाकको तिसमें घटायदेवे और क्षे- पाकों मिलायदेवे तव राश्यादि गुरु मध्यम होताहै गुगेरुवम् ॥ रविःगुरोध्रुवकः । ।०६।१८ 1 • ॥ गुरोःक्षेपकः ॥ ७ ॥ २ ॥ १६ ॥ . ॥ गरोमव्यमागतिः ॥ ५। . ॥ २७ 6 १ १ . २. २१ २३ २३ २४ २५ २६ १ १० 1 १६५९२३३२७ ४.२३४ १२८१२९ ३० ३१ ३२/३३ ३१/३५/३६/३७ ४ ३ ३ २ ११ १० ८ १११५/१९ ५२ (३४१६५८ ४.९२२४ . . . . . . . . ० . . . . ३८ । ३२ ९ ४४ ४५१४६ ४ १३ २ ८ ८ ११) का . ३ ३ ४ . . . . गुरोर्मध्यमसाधनम् एक १ दश१० १ २ ३ ५ ६ ३०.४. ५०६. ७० ८. . . . . . . ० . . . 0 ० . . . . . . ० . ० ० १९३८१२८१ १ २ ४ ४ १४|१९| २४/२९ ३४/३९४१ १९ २ ५७|१६|५५, ५४ ५४/५३ ५२ २५/१७ ८ २५/३४।१२] ५१. २५५११७ ४२८ ३३ शत १०० सहस्त्र १०० २००१३०८४००५००६०० ७००८००/९००००००१२००० १ १ २ २४.३ १९ ६ ९ १४ ३२ ३८ . १ U २ ३८ R . 1 १७ ४२ १७ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।) ६३ ॥ अथभृगोःप्रथमाशुद्रसाधन वि ३ ॥ निनाथुपिंडामुहिधाक्षः । ५ विभावै १८१ र वाप्ताशयो गोभृगौराशुद्रम् । अबशुकशीघ्रकेंद्रकासाधनकहतेहैं । अहगणकॉ, तीन ॥ ३ ॥ से गुणे और दो- स्थानमें स्थित करे एकस्थानमे पाच ,५ का, भागलेकर अशादिफल सिद्धकरे और दूसरे स्थानमें एसोएकाशी १८१ के अकसें,भागलेकर अशादिफल सिद्धरे फेर दोनोंका योगकरे तब अंशादि शुकहोताहे फेर तीस , ३. से भागलकर राश्यादिवनावे,फेर चक्रगुणित धुवांकको घटा वे फेरक्षेपाककों मिलावे तब शुक्रकाशीघ्रद्र होताहे शुक्रस्यमध्यमोरविः स्वयभृगूचः शुकधुवकः ।। ॥१४ २१० ॥ शुक्रस्पक्षेपकः ॥ ७ १२० ९१० । भूगोमव्यमागतिः ।। ५९ ॥ ८॥ शुक्रस्यकेंद्रगतिः २० २ २०२२ २३ २४ २५ २६ २७ २०१२-१३०३११३२९३३१३४/३५ ३६३७ ९ ६ १ ८ ५ २५/११ २०१३ | २९ | १५ २१॥ ७ २४१० २५२३ २१ १९ ३ C ९ १ ७ १ -- . . . . . . . . . . . . . ३८ ३९४० १७ ४८ च ८ . १ . ६ ४११४२४३४४|४५१४६ ६ ३ १४ १८ है ४७ २८ २६ १२ ५३५१ का काः २. ६ | २२ ३५ | ३,३ | ३०२९ । . . . . . . . . . भृगोराशुद्रसाधनम् एक ३ ट ६ ७ ८ . ९ 0 ५ . . . . . . ० ० . ४ ४ ४१ १८५५/३२ ५८५८ ૬૮ કઈ પ૭ २०/३०/४०/५०/६० ७०८.९० १ १ १ १ १ १२११८ २४० ९ १२.२९ ३९४९ ५९/९ १९२९ ५६,५३, ५०४६/१३४० १४२५६ - . . शत सहन ८००१९००/१०००१२०००३०००/४०००५००० १००१२००३ ००४००५००६००७०० २ ८ ६ १ ६ ३ 2 ६ ९ ३ १७ ५२ yead ५ .. a 5 ६४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ अथशनमध्यमसाधनम् ॥ रग्न्यु ॥ ३. ॥ इतोदिनगपाशमुखःशनिःस्यारपईचभू ॥ १५६ हत गणारफललितिकान्धः ॥ अवशनिमध्यमसाधनकाप्रकारकहतेहै ॥ अर्गएकतीस ॥ ३० ॥ देयं कभागलेवे लब्धशादिफल्को स्थापनकरे फेर अहगएको एकसोउ पुजा ॥ १५६ ॥ के अक से भागलेवे लन्धकलादिफलका कलास्थानमें जोडदेवे तब अंशादि शनिहोताहै तीस ॥ ३०॥ से भागकर राश्यादि बनाये फेर चककरगुणितधुवाकको घटायदेवे और क्षेपाकको तिसमें जोडदेवे तब राश्यादि मध्यम शानेहोताहै शनेल्चरविः शने वकः ॥ ७ ११५ १४२१.. | शनेः क्षेपकः १९ ॥ १५ २१॥ .. ॥ शनेमध्यमारुतिः ॥२।..॥ ७ २ ७ C १ ५ २०/२१/२२ २३ २४ २५ २६ २७/२०१२९/३. १ ४ २९.१६२८/१२ (२०११२५/१. २१।३९ ५७१५३३५१ ९ २१/३९ lo १. ७ ५ ४ २२ १५,३३/५११ . . . . . . . . . . ४८ ४९ ४ १ प २ ६ ३ ५ का १८ . १०काः ३ ५७ १५ ९ . . . . . . 4 . शनेमध्यमसाधनम् एक १ दश१० १ ७ . १ . . . . . . ० १ . . . 9 १ ११ २ ४ ६ ८ . . . १ १ १ २ ७ ११ १ १२ ४० २ ३ १५/१२/२३/२६/३०३४ ३२०५५/ १८४१४ २७५०४१३२ २३ १३४ शत १०० सहस्त्र १००२००३००/४००५००६००/७००/८००/९००,१०००२.००३०००/४०००५००० . . . . . १ १ ४ ६ २० २३ ६ १७ २० १ 40 ३ ३ २४/१५ ५६ ४५ १२ १२ २७ ९ ३ ४ . २ .

- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अथराहुसाधनम् । नवकुभि ॥ १९ ॥f पुवेदै ॥ ४५ घस्रसंघावियाप्तात्फललवकलकैवयंरयादगुश्च क ॥ १२ ॥ शुद्धेः ॥ अवराहुकासाधनकहतेहैं अहगएको दो स्थानामें धरके एकजगा उनी १९ के अकसे भागलेकर शादिफल स्थापनकरे और दूसरेस्थानके अहगणको पंचताली ॥ ४५ ॥ के अंकों भागलेकर कलादिफलकों कलास्थानमै जोडे फेर प्रशीको तीस ॥ ३० ॥ काभागदे कर राश्यादिकरे फेर वासं ॥ १२ ॥ राशीमें घटायदेवे तब दिनगणलें उत्पन्न राहु होताहै फेर चक्र- करगुणित भुवांकको तितमंघटावे और क्षेपांकको मिलावे तब राहु होताहै राहो वकः ७२ ५००० राहोः क्षेपकः ॥ २७ ३८ ॥ राहोंगाः ॥ ३ ॥ ११ ॥ - . १ ८ or २.२१/२२/२३/२४.२५/२६/२७॥२८॥ ३.३१/३२ ३३३४ ३५.३६ ३७ ४ ६ २६२५/२२/१९१६५३ ११ २९/२६,२४२१ १८१५/१२ ५८ १०/२८/३८४८/५८ १८२८ २८ ८ १८।२८३८४८ . ८ . . . . . . . . . . " . . ४० ४१ ४२ ४३ | ४४ १५४६ سما و ४८/४९ 6 २ ७ m . १ ६ ७ ४ १ ११ २८ २८ ४८ काः . 9 . . . . .0 . . एक ७ ८ राहुसाधनम् दश१. १ २ । ३ ४ ९ २.३०/४० ७०/८०/९ . ११११११११११११११११ ११/११ ११ ११.११ २९|२९|२९|२९|२९२९।२९/२९२९२९ २८ ३८२७/२७२६/२६/२५/२५ ३७|३४|३१|२८||५६/२४ |५२/२०४९ १७.४५/१३ ५ २२/११ २३ |३५ ४७/५९ ११२३1३५/४७ ११|२३|३४|१६| ५७ ९ २१३२१४४/५५ ५१/४७४३.३० ३४ ३० ६/२२ शत.. सहस्र... १.०२००३.०४..,५००/६००७०० .... ५. ४... ११ ११ ११ १. १. ८ १ ३ ४ २४ १३ १४ २२ १७ १२ ६ २. ४५ ३८ २४ २३/११ है ॥ श्रारणवारज्योतिमहानिवन्धः। अवमूलक सूर्यस्पष्टकर्नेह प्रथमभुजकोटिपदज्ञानकहतेहैं तीनराशीसे हीनभुज होता है और तीनराशा से अधिक ग्रह होवे तब छे ६ में घटायकरभुज होताहै और, नोराशी ९ से अधिक ग्रह होवेतव वारा ॥ १२ ॥ राशिम घटायकर भुज़ होताहे और भुजकर्के हीन जो तीनराशी उसकी कोटीसंज्ञा कहिहै और तीन ॥३॥ राशीकी एकपदसंज्ञाक हिहै और दोराशीअठारां अशसूर्यका मदोच्चकहा है २।१८।०. अवचरवनावनाकहतेहे सायनसूर्यका भुजवनावे तिसभुजकेराशीकेतुल्य चरखंडेकायो गकरे:ौर अशादियोंको भोग्यवंडे के साथगुपदेवे फेर तीस ३ . का भागलेकर मुतखडे में जोडे तब चर पल होतेहै सो चरतुलासें छै ६ राशीपर्यंत सूर्यमें धन देवे और मेपसे छे ६' राशी पर्य- त ऋण देवे डोर सायकालम उलटादेवे धनका ऋण उौर ऋणका धन २ अवसूर्यकामदफलसा धतेहें मदोचमें ग्रघटावे तिसकोमंट केंद्रसज्ञाकहिहै सूर्यका जो मदकेद्र तिसका भुजवनावे फेरभुज- अथमूलेनसूर्यस्पष्टीकरणम् तत्रभुजकोटिपदानांज्ञानमाह दोस्त्रिभोनत्रिभोई विशोध्यरसैश्चक्रतों ॥१२॥ काधिकंस्याङ्घज्ञानंत्रिभम् कोटिरेकैककत्रित्रिभैः स्यात्पदंसूर्यमंदोच्चमष्टाद्रयोशाभवेत् ॥ १॥ अथचरसाधनंत्तत्संस्कार्रचाह स्यात्सायनोष्णांशुभजéसंख्याचराईयोगोलवभोग्यघातात्, खाग्न्याप्तयुक्त .स्तुचरधनतुलाजपनूतपतेन्यथास्ते ॥२॥ अथकेंद्रज्ञानमंदफलसाधनं फल । संस्कारंचाह मंदोच्चंग्रहवर्जितंनिगदितकेंद्रतदाख्यंबुधैः केंद्रस्यात्स्वमृणंफ लक्रियतुलाद्यथोविधेयरवेः केंद्रेतद्भुजभागखेचर ९ लवोननानग्या ॥२०॥ स्तेष्टथक्तद्गोशो ॥ ९॥ ननगेपुभिः॥ ५७॥परिहतस्तेंशादिकंस्यात्फलम् ३ अथचंद्रस्पष्टीकरणम् ॥ तत्रफलत्रयसंस्कृतचद्रसाधनमाह ॥ स्वस्वदेशाद्यदा रेखायोजनानांतदंतरात् ॥ पडाहतप्रददेबद्रेकलास्वर्णपरेपुरे ॥ १॥ भाप्तं २७ द्युमणिफलंचंद्रसूर्येवांशेष्वत चरविरग्नंगो ९.हृतदेयकलासुतत्फलत्रयम्२ - के अशुबनावे अशोका नवममागलेकर तिससे बीस २० के अकको ऊनकरे और तिसीके सा थ फेर गुणदेवे गुणितांक का दूसरे स्थानमेंधरे एकजगामें तिसके नवमाशकर उन जो सतुजा ५० तिनकरके दूसरीजगाके अकको भागे जो लब्धावे सो अशादि सूर्यका मदफल कहाँहै ३ ॥ शाबचंद्रस्पष्टकरणेकायकारकहतेहे तिसमे प्रथम त्रिफर संस्कृतचंद्रमा कहतेहै अपनेअपनेदे शर्स मध्यरेरणा | जितनेयोजन होवेतिनकाछेसे भागलेटर नो लन्यहोवे सो कलारूपजान निनको रेखासे पश्चिमदेशाने धनं और पूर्वदेशोएं म यमचंद्रमामे करें और सूर्यका जो मंदफ्लनिसासलाई २७ से भागलेवे जो फलावेतो यकीन्याईधन णमध्यमचद्रमामअशोमे देवे और चरपलोकों दिगुणकरे डोर नवरसभागकर लब्ध यो फल तिसको मध्यमचद्रमा क्लास्थानममिलावे तव विफलसंस्स्तचंद्र

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
मा होताहै ॥ २ ॥ अवचंद्रमाकामंदफलसिद्धकरतेहें चंद्रमाकों अपने उच्चमै घटायकर केंद्रसिद्धकरे
टोर केंद्र के भुजांशा वनावे और तिनोंका पष्ठाशलेवे तिसकर्के तीस ३ . के अंककों ऊनक ति
सांके साथगुणे तिसकों दूसरे स्थानधरके फेर तिनका वीसमा २० भागलेवे तिसकर्के छपुंजा ५६ के
अंकको हीनकरे और तिसकर्के दूसरे स्थानके अंककों भागे जो लब्धहोवे सो अंशादि चंद्रमाका
मंदफल होताहै तिसककै त्रिफलचंद्रमा संस्कृत स्पष्टहोताहे ॥ ३ ॥ अवसूर्यचंद्रमाकीगतिस्पष्टकरते
है केद्रको कोटीवनाय का अंशवनावे और तिसका वीसमां२०भागलेवे तिसकर्के ग्यारांकेप्रककों
उननिनकरे डोर सूर्यकोगतिका फलसिद्धकरणेमें तेरांसें १३ भागे और चंद्रमाको हिगुणकर्केअपनेप
टाशकरयुक्तकरे सो गतिफल ककादिकेंद्रमधन मकरादिकेंद्र ऋण मध्यमगतिमें करे तवं सूर्यचंद्र
माकी स्पष्टगती होतीहै ॥ ४ ॥ अबमूलकर्केभीमादिग्रहोंकास्पष्टकरणाकहतेहैं ॥ मंगल शनिः वृह
-
॥ २॥ अथचंद्रस्यमदफलसाधनम् ॥ विधो केंद्रदोभागपष्टोध्ननिम्नःखरामा
३०पृथक्तनखां२० शनितेश्च ॥ रसाः५६हतास्तेलवायफलंस्याद्रवींदुस्फुटौ
संस्कृतौस्तश्चताभ्याम् ॥ ३॥ अथरवींदोर्गतिस्पष्टीकरणम् ॥ केंद्रस्यकोटि ।
लवखाश्चि २०लवोननिम्नारुद्रा ११ रवेस्त्रिकु १३ हृताःशशिनोहि २ निघ्नाः
स्वांगां ६ शकेनसहिताश्चगौधन% केंद्रेकुलरिमृगपड्भगतेस्फुटास्यात्
४ ॥ अथमूलेनोमादिस्पष्टीकरणम् भौमार्कीज्यविहीनमध्यमरविः स्यादा
शुकेंद्रतुवित्भग्वोरुक्तमिदंरविमिनभाच्छुद्धंतदंशादिनै१५भक्तःखादिफलक
। मादिहगतांकोसौक्षयोहताच्छेपाहाणकु१५लव्धहीनयुगयंदिग्ह १०ल्लवाद्यं
फलम् ॥ १॥ मृदुकेंद्रभुजांशकादिना१५प्ताःफलमंकःप्रगतस्तदूनितैष्यात् ॥
परीशेपहताहिना १५ प्तयुक्तोदश१०भक्तःफलमंशकादिमांदम् ॥ २ ॥
स्पतिःइनोंकोमध्यमसूर्यमें घटायदेवत्तव इनके शीघकेंद्र होते है और बुध शुक्रकाशीघ्रकेद्र अहर्गणस
उत्पन्नाकियाहसो शोकेंद्र छैराशीसे अधिकहोवे तव वारांराशीमें घटायदेवे ओर तिसके अंश बनावे
अंकों पद्रा १५ सेंभागे शून्यादिजो अंकलब्धावे सो गतांक होताहै गताककेनीचे जो कह
तिसको भिन्नस्थानमें धरे और अंतरसें कलादियोंकों गुणे फेर निसोपंद्राका भागदेवे जो धन ऋण
फल प्रवे सो गतांकके फलमेवन और मणकरे फेर तिसकों दश १० से भागलेवे तव अशादिफल
होताहै ॥ १ ॥ फेर मंद केंद्र के भुजाशावनायकर पंद्रासें १५ भागलेवे जो शून्यादिफल पावे तिस
अकके नीचे चक्रमें जो फलहै सो भिन्नस्थानमें धरे ओर अंतरसे कलादिगुणे और पंद्रां १५ सेंभाग
लेकर गतांकके फलमैजो उदेवे फेर दश १. संभागलेवे तब अशादि मंदफल होताहै ॥ २ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ भौमादियोंकमंदकेंद्रटीर फलसस्कारविधिकहतेहै मंगलसे लेकर पाचताराग्रहोंके ४ | ७ | ६ | ३८ राशियामंदकेंद्रकहाहै। प्रथममध्यमग्रहमें चरफलकाअधंद्रवशसे धन ऋण देवे और पीछेसें अर्धफल सस्टतग्रहमें मंदफल संपूर्णदेवे और पूर्व जो शीघकेंद्रतिसमें मंदफलविपरीतदेवे तव द्वितीयशीकेंद्र होताहै और तिससेंशीघ्रफलसिद्धकर्के सपूर्णमंदस्पष्टग्रहमें केंद्रवसमें धनऋणदेवेतव स्पष्टग्रहहोताहै ३॥ अथभौमादीनांमदकेंद्राणि ॥ शुद्धोभ्यद्रिपडग्निनागगृहतःस्यान्मंदकेंद्रंकु जात् ॥ प्राड्मध्यमेचरफलस्यदलंप्रदध्यात्तस्माच्चमांदमखिलंविदधीतमध्ये द्राक्कंद्रकेपिचविलोममतश्वशीघ्रम् सर्वचतन्त्रविदधीतभवेत्स्फुटोसौ ॥ ३ ॥ अथगतिसाधनमादाकातरमाक्यसृग्गुरूणाभकवाणनगैः ७५ शरैः ५ रखरामः ३ . विड्भृगोहि २ ह- तारो ५ वृतंतहत्वाप्राग्वदितौमृदुस्फुटासा ४ भौमाञ्चलाकविवरंशर ५ हृत्स्ववाणा ५ शाढचंनि ३ हत्टत २ " ६ २०११२२ o २ . म ५२११०४/२१८२७५२५६५२४३४००११२४४ . म . २१५ ८१०४१२४१३० अतर ५८ ४५७ ५४.४६४०२८७ ऋ० १२११४२४४ ঙ্গির २५२८] २०१४ . ६ . यु ४२११५१५०१0८५१२२१२१४५१५ . . १२/18 ३६ २०३३ घु अतर ४१४०३६३३ २८ २११३ ०० ००४०६Elac प्रतर २ व . २५/४६८८५४८९०६१०८१०२ ८६३६०० . व १४/२७४८९९५७ { शीप्रफलाधामंदरकामे ते) { भीमादीनामांदीकर कामति) शतर धनर १४/१३) o ६२/१२६/१८६२४६३०२३५४४०२४४०४६१४४३३२६०० श यतर ६३ ६३ ६०६०.८५२४० २०१०११२६ अतर ६ २ . श . २५ १८३५४० ५४ ९७ ५७५३ ४५३३१८०० १४४०६०/७१ . ०४ ८ तर १४२१ २०१२ ४ a अनर ४ हृतंहिता २ क्षभक्तम् तद्धानयुग्क्षयचयेचमृदुस्फुटास्यातू स्पष्टायचेद्दहुऋणात्पतिताचवका ५ कुज बुधभृगुजानाचेञ्चलाकोत्यमःस्याद्दश १० हतपरिशेपाशानगा ७ घ ७ ग्नि ३ भक्ताः फलमिपुटहने ३५ युक्सप्तगोभि ९७ त्रिवाणे ५३ भवतिगतिफलंतत्स्याचदाने वपूर्वम् अवभापाकभोमादिग्रहो कोगतिसिद्धकर्तेहे शनि मंगल वृहस्पति के मंदफलसाधनेमे जो अशोके अतरहै तिसको क्रमसेतीन ३ जगाधरे एकस्थानमे पजलर ७५ से दूसरे में पाच ५ से तीसरे मे तीस ३० से भागलेवे डोर जो कलादिफलावे सोक्रमसें शनि भौम गुरुकामदगति फलकहाहै और बुधशुक्रकेमादाकातरकों दो २ सगुणे और पांच ५ से भागलेवे जो लब्धावे सो वुधशुक्रका मदगतिफलहोताहै तिसकों मध्यमगतीम ककादि केंद्र में धन और मकरादिकेंद्रमै ऋणकरे तव मंदस्पष्टा गतिहोतीहै ४ और भौ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ ६९ माटियाँका अतिमशीघ्रफलसाधनमै शीघ्राशातरहै तिनमें भीमके अतरकों पाच ५ से भागे और वुध के अतरकों अपनें पंचमाशसे युक्तकरे और वृहस्पतिके अंतरको तनि ३ से भागे और शुक्रके अतर को चार ४ से भागे और शनिके अतरको दिगणक पाचसे भागलेवे जोलब्धप्रावे सो क्रमसें भौमादिग्रहोकी गतियोंका शीघ्रफलहोताहै तिसकों मंदस्पष्टगति में चलाकके अधिकहोया धनकरे और हीनहोयाऋणकरे और ऋणफल अधिकहोने से ग्रहवक्री होताहै ५ ॥ अवसूयांदियोंकेउच्चकहतेहें दोराशीअठाराश २ । १८ 1 0 1 • सूर्यका उच्चकहाहै और चद्रमा का उच्च अहर्गणसे सिद्धकियाह और वुधशुक्रका उच्च वो अहर्गणसे कहाहै उऔर मगल वृहस्पति शनि इनका उच्च मध्यम सूर्य होताहै १ अयसारणीसंसूपचद्रस्पष्टकरणेकहतेहै मदोचसे घटाया जो .. अथसूर्यादीनामुच्चमाह व्यकौशोचंत्रि ३ मा २।१८। । ० त्सूर्यश्चंद्रस्य गणजस्तथा ज्ञभृग्वोर्गणजौकेंद्रौशेपाणामुच्चस्याद्रविः १ अथरवींदो स्पष्टीकर णम् मंदोद्यात्छोधितः सूर्योमृदुकेंद्रस्तदुच्यते तद्भुजांशमिति.कोष्टाफलंग्राह्यं लवादिकं २ गुण्यांतरेणलिप्तानांरवपड्भक्तं फलंयुतं तत्फलंमध्यमस्वर्णकेंद्रेमे पतुलादिके ३ अथचद्रस्पष्टीकरणम् श्रादौफलत्रयसंस्कृतचंद्रसाधनपूर्वमुक्तम् अथमंदफलसाधनम् मंदकेंद्रस्यदोर्भाटाप्तंमृदुफलंददेत् फलत्रिसंस्कृतेकेंद्रव शाचंद्रस्फुटंस्मृतम् ४ अथगतिसाधनं ऊर्धस्थांशमितिकोटंतस्याधोंशादिक फलम् तस्याधोगतिफलंज्ञेयंसारिण्यांसावुधैःस्मृतम् ५ स्वर्णगतिफलंकार्यग तोमध्यस्फुटाचसा केंद्रेकर्केमृगेपड्भे ६ रवींदोस्तेगतीस्फुटे ॥ ६ ॥ सूर्यहै सो मंदकेंद्र होताहै और तिसके भुजाशाकरे तिनांशोके तुल्य नीचे मदफलसारणीमे लिखा है और आगेके अंकसे अतरलेकर कलादिगुणदेवे साठ ६० से भागलेकर अशादिफलमें मिलावे सो फल मध्यमसूर्यमें मेपादि केंद्रमें धन और तुलादि केंद्र में कपटेवे डोर चरदेवे तव स्पष्टसूर्य हो ताहै३ अवचद्रस्पष्ठकहततेहैं पूर्व कहाजों त्रिफलसंस्कृतचंद्रमातिसकोंउचमें घटावे तव मदकेंद्र होता है तिसके भुजाशाकरे तिनके तुल्यकोप्टका फल सूर्यको न्याई सिद्धकरे उौर तिसअंशाटिफलकों विफलसस्रुतचद्रमामें केंद्रवशसे धनऋण करे तव स्पष्ट चद्रमा होताहै४प्रवगतिस्पष्टकरतेहैं जिसको टका मदफललिया तिसीके नीचे गति फल लिखाहे सारणोमे तिसफलकों मध्यमगनिमे ककादिक द्रमें धन और मकरादिकेंद्रम भएको तव स्पष्टागति होतीहै a- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अवभौमादिग्रहोंकास्पष्टसारणीसंसाधनकहतेहैं प्रथमग्रहकों अपने उच्चम घटावे जव उच्चसँघटाए पीछे- छराशीस अधिकरहे तव चक्रमें वागंराशीमें तिसकों शोधे फेर तिसके अंश वनावे तिनों शोकी संख्याक जोकोएहै तिसका अंशादिफल एकजगा स्थापनकरे और दूसरे कोष्टका जो अंतर तिस- से कलाविकलाकों गुणे साठ ॥६० ॥ से भागलेकर अंशादिफलमें मिलावे फेर तिसफलकों अवे. कर्के धरे फेर मेपादिकेंद्रहोवे तव ग्रहमें धनकरे डोर तुलादिकेंद्रमै ऋणकरे इसीप्रकार प्रथममध्यम ग्रहम शीघ्रफलार्ध देवे फेर मंदफलसाधनकर्के संपूर्ण देवे तव मंदस्पष्ट ग्रह होताहै और मंदफल जैसे मध्यमग्रहमें दियाहोवे तिससे उलटा शीघ्रकेंद्र में देवे तव द्वितीय शीघ्रकेंद्र स्पष्टहोताहै और दूस- रे शीघ्र द्रसें शीघ्रफलसाधनकर्के संपूर्णफल मंदस्पष्टग्रहमें चयकोष्टमें धन और क्षयकोष्टमें ऋणदे. वे तव स्पष्टग्रह होताहै ॥ ॥ अवभौमादियोंकोगतिस्पटकहतेहे कोष्टके नीचे लिखा जो गतिफ- ल तिसको प्रथममंदफलके कोष्टमेंगतिफल मध्यमगतिमें कांदिकेंद्रमै धन और मकरादिकेंद्र में ऋण- देवे तब मंदस्पष्टगति होतीहै ९ ओर दूसरे शघ्रिकेंद्रके कोष्टसें गतिफललेकर मंदरपष्ठगतिमें अमि. अथभौमादिस्पष्टीकरणम् ग्रहोनमुच्चात्वरितविधेयरसा ६ धिकेभेरवि १२ तविशोध्यम् तदंशसंख्यागतकोप्टकंफलं कलादिशेविवरणनिघ्नम् ॥७॥ पट्य ६० धृतंभोग्यकहानियास्वर्णग्रहकेंद्रवशात्फलंच आदौचराईप्रवि धायपश्चान्मांद्यंचसर्वविदधीतमध्ये ॥ ८॥ अथभौमादिनांगतिसाधनम् मंद गतिफलंचादौगतौदेयमृदुस्फुटा भवत्याशुगतेलब्धंदेयंकोटवशात्स्फुटम् ९ वक्रखेटगतिय॑स्तादेयाचायनशुष्यति पूर्वस्पष्टागतिः शोध्यातदाधिक्याहणा त्मकात् ॥ १० ॥ अथक्वचित्स्थलेभगुभौमयोः संस्कारविशेषः शुकारयोश्चल भवात्यगतोयदांकः शेपांशकाश्चपतिताः पृथगक्षभू ॥ १५॥ भ्यः येल्पाभूभी स्त्रि ३ विहता असृजोक्ष ५ भक्ता देवाः स्वशीघ्रफलवत्स्फुटयोः स्फुटौस्तः १ मचयकोष्टमें धन डोर क्षयकोट, ऋणदेवे तव भोमादियोंको स्पष्टगति होतीहै वक्रीग्रहकी गतिउल- टी जव मदस्पष्टगतिमें घटजावे तव सो ग्रह उलटा चलताहै तिसीकों को कहतेहै ॥ १० ॥ अवश्रुकभौममें विशेपसंस्कारकहतेहै शुक्र भोमके दूसरे शीघ्रफलसाधनमे शीघ्रकेंद्रके भुजाशा पंद्रा ॥ १५ ॥ से भागलियेसे अत्यगतखड प्राप्तहोवे अर्थात् एकसरोपहट ॥ १६५ ॥ से अधिकहोवे तव इससंस्कारकों वो करे प्रथमशीघ्रफल सिद्धकरलेवे और फेर जव शुक्र मगलका शीघ्रका गतांक ११ ॥ श्रावे तव शेपवाकीरहे जो अशादि तिनकों भिन्नस्थानमें धरके पद्रा ॥ १५ ॥ के अकम घटायदेवे और घटाए पीछे जो अशादि थोडेहोवे तिनका फलसिद्धकरे सो कहतेहे जो शुक्रके अशादिहै तव तिनकों तीनसे भागकर अंशादिफललेवे और जव भौमके अंशादिहोवे तव तिनकों पांच ॥ ५ ॥ से भागकर अंशादिफललेवे सो फल पूर्वस्पष्टभया जो ग्रह तिसमें पूर्वकीन्याई धनऋण करे तव शुक्र भौम स्पष्ट होतेहै ॥ १ ॥ .. यारमा २ ३ ५ ६ . . . . 0 . . . अंतर २ २ १ २ २ ९ ७ . . . २ . . . . १ १ ५ ५ २ १० ९ ४ २ २ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ७१ रवेमैदफलसारणीयम् ॥ रवेमंदोचतश्यादि ॥ २१८1। ॥ रवेमव्यमागतिःकलादिः ॥ ५९॥८ को. 8 | १० | 932981१३ १४ १५ नं २. ११.१३/१६ १८ २ २० २३.२५] २७ २९३१, ३,४ २. १२ २९ १६. २ १७, ३२ ४६५१ २ २ २२ । २ २२ २१२.२०११ १५ १५ १४/१३११३ 'गफा२ २ २ २ २ २ २ १४. ११, ११, १० को-१६ १९ २० २१ २२ २३ | २४ २.५ / २६ २.७ २८ २९ ३० अं.. ४२] -४५, ४७१९, ५१, ५३/०५५ वि- १७ २२ २.८ ३२ ३४ ३७३६, ३४ तर २ 12 २ १२ २ २ १ १२ ६ २, २० ६२ ११ 911011५९ ५८११७ १६.५५०५४ ५३,५१५. 'को ३३३३३३४ | ३५ १३६ ३७३८ । ३९, ४० ४१,४२४३ ४४६४५ अं- १८.२. २.२ २.४ २.५ ३२७ ८२.९३० वि. २७) २०१५। ७ ३५/२१ अंत १ ४६.४५ ४.४ ४१ १ 'ति४९४७ ४६.४४ ४३ ४२४ ३९: ३.८ ३६. ३५ ३३ ३२३ को-४६/४७/१८/११/५० ५१ ५६५९६ १ १ १ १ १ १ ३७-३८४.११ ४२ ५२/५३ 'वि- ३४ ५९. २२ ४४ २.१३६.४१.३ १..। १ तर १ १ १ १ '२९ २६.२५ २३ १७४१६ १३॥ १२॥ ९ १ १ १६, १४ १३ गति। २ २ १ १ १ २ ६ १ १ १ १ १ १ १ ९ ३२ १ ६ १ १ १ १ १ १ १ १ T ३१ १ १ १ S १ . ६ -- २ 4 ७ १ १ १ १ १ १ १ १ १ १ १ ग १ २७ ७२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ को । ६१६२ ६८ ७२/७३/७४ २ प १ ១ १ २ २ २ २ . २ २ ३ . २३ २६, २७, २६, २३, १० वि अंत . . . १ . . 0. र- ३ ४ १ ५९, ५७ ५५ ५३ ५. ४१ ३९ ३७ ३४, . . . . ग १ १ ति ३ २ को-७६७० नं २ २ m ८१ ८२ ८३ ८४८५ ८८८९ ९ २ २ २ २ २ २ २ २ . ८ ९ ९ १. १. ४५७ २८ २५/३४ ४. १३.४५ अंत. . . . . . . . . . ३ २८ २५, २२ २१ ९ ६ .२ . . . . . . . १४ १२ १. ७ २ ४ ६ ७ ८ ९ . . . . . १ १ १ ८ ३१, २० २६२४ चंद्रस्यर्मदफलसारणीयम् ॥ चद्रस्यमध्यमागतिःकलादिः ॥ ७९ ॥ ३५ ॥ को १२ १३,१४ प्र. क.५ १३ वि.२. २४ ४. ९ अंतर ५ ५ ५ ५१२-२१ ९ ६ ग-६७ ६७/६७ ६७ ६६ ६४ ६३, ६२ फ-५८ ४४ २८ १२ ५५ १८५९३८ २. ५६, ३५ को १७ १८ १९ २० २१ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ २९ ९ . २ ८ . १२ २ १ १ १ २ २ । ४ ४ क. '२२ २०३३ ३८,४३, ४८ ५३ ५० २ वि-१३०३३ ३३. ३१ २६ २. १२२५. ५८ ३६ १२४५ त ५ ४ ४ ४४४ ४/४ ५० ५५ ५६ ५२ ५.४८ ४५ ४३ ४०, ३८ ३६ ३३ ६२ ६२ ६.६१, ६० ६. ५९ ५९ ५० ५० ५५ ५५ ५६ ५६ १५ ४४! १६ ४६ १६४५, १३ ?. ७ ३२ ४ ४ --- ४ t २ . ग. . .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ७३ ३ ३ ३ १ ० ५ ३ m . २२४७ . - Wor . ४ . . १ mr. Ori ३ N को. ३१/३२ ३३ ३४ ३५ ३६ ३० ३८ ३९४. ४१४२ १४३ ४४/४५ अं. २ २ २ ३ ३ ३ क. ३५ ३९, ४४ १० ५२, ५७ वि. १५ ४२, ७ २८ ४७२ १५ २४, ३० २७/१९८ अंतर ४ ४ ४ ४ १ ४ ४ ३ २७ ६ २ ५२४९/४४ गफ| ५५, ५४ ५४ ५३ ५२ २४/४० को-४६/४७/४८ ५३ ५४ ५५ ५६ ३ ३ ३ ३ ३ ४ ४ ५३ ५७ ३ वि-३३ ४३ १५/ २८३ १९ ३४ २५११ अंतर १ ३ ३ ३ ३ ३ ३ २ २ २ २ २/२ २६) २० 8 गति ४५ ३५ ३५३४ ३३ २२/ ३५ १९ ४५, ५२ को६१ ६२/६३/६४/६५/६६/६७ ६८ ७. अं- १ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४.४ ४३, ४५ ४६ १८४९ ५१ वि. ६ २४, २ अंत २ २ २ २ २ १ १ १ १ र- २७.२२ १७] १२ ग. ३२ ३१ ३. २९ २१ २७ २६ २५ २४, २३, २२१ २ १ २.१९ ति २२ २४ २५' २५/२४ ६ १ को-७६ ७९ ८१/८२ ८३ ८४ ८५ नं. ४ १ ४ क ५२, ५३५४ ५६ ५७ १ वि- १५१ २९ प्रतर १ १ १४ ग. १४ १३ ६ २ फ ४८ ३२/ २२ २ १ १४ . ९ 20 v . ३ ७ ७७ ४ 0 . . . . . -100 ८ १ 2.

७४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ भौमस्पशीघ्रफलसाधनम् ॥ भौमस्यपूर्वोदयकंद्रम् ॥ ॥२८ । 101 भोमकेंद्र ॥ ५॥१३१. ॥ भीममार्गीकेंद्र ६१७ ॥ भीमपश्चिमास्तकेंद्रं ११४३१०१० ॥ १ ३ ७ ८ . १ ३ . . ११ c. .. . . ७ ८ १ ४ ७ . . ० घ. को २ ४ ५ ६ ९ १ २ ४ ५. ५ ३२, ५६ २८ ५२ २४४८ १२.१२/२४ ३६) १० १२ २४, १२, २४, ३६/४० ध- ग११११ ११ १ ४२, ४३, ४३, ४४३ ४५ ४६,४७४७ को-| १६ १७ १९ २० २१ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ २९ ३ ६ २३ ११३५ ५८२२ ४६/ ९ २१, ५४| १०१ ४२ ३६ ३६ १२४० २४ ३६ १२ ४० २४ ३६१२ ४८ २४/ गफ-११ ११ ११ ३०३१ २९) २८, २६ को ३१ ३२/३३ ३० ३९ ४.४१) ४२, ४३ ४४/४५ १२) १२ १२, १३१३ १३ १४ १४ १५ १५/१५ १३) ३६, ५० २१४४ २४ ४८४८) ३६| २४| १२ ४८ ३६ २४ १२ ग-११ ११ १. फ-२४ २२ २. २ ५० ५५ ५३ ५१ को-४६/४७/४८, ४९ ५१) ५२/ ५३, ५४, ५५ ५६ ५.७ ५८ ५९ २१ २११ २२/ २२/ २२ २८ ५. १२ ३३ ५५ १६, ३८ ४८ २४ ३६ १२ ४ २४ ३६१ १२४८ २४ - 0 G - ७ . . । न १३] १. ७ . १ . . ७४ ७ फ-ध-१० ४६ ४४४१ ३१ ३७ ३४ ३१ २७, २६, २४ २२ १५ को ६.६२/६३ ६४ ७१७२, ७३ २३ २३, २३, २४ २४ २४ २५ २५ २५ २६ २६, २६ ३७/२७, २७ १२ ३२, ५२ १३ ३३३ ५४ २४२४४८ १३ ४०) १२, ३६ ग. १ ९ ९ ९ ९ ९ ९ फ ध- १२ ४ ५६ ५२| ४८ ४४] ४. ३६, ३२, २८ २४/२. ४ . १ a .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। । को. ७६ ८३/८४८५ . . घ- २८/ २८ २८ २१) २९ २६. १४/२ २४/४८ १२ . २४ १२/३६ गफ-९ ९ ८ ८ ८ ८ ८ ८ V ७ ५ ५३ ४० ४३, ३८ ३३] २९, २३ १९ १४/९ भीमपूर्वोदयःशीघ्रफलसाधनम् ॥ २८ ॥ भीमवक्रकेंद्रम् ॥ ५।१३।।. मार्गीद्रम ६।१७1०1० ॥ पश्चिमास्तकेंद्रम् ॥ ११।२।०० ॥ भीममध्यमागतिः ॥ ३१॥२६ ॥ को-९१ ९२ १३ ९४९ / ९६/ ९७ ९९/१.०१.११.२/१० •ध-३२. ३३३३ ३३ ३३ ३४, ३४३४ १. २६ ४२, ५८१४ २ ६ ५४ . . . . . . . . गफ-८ ७ ७ ७ ६ ६ ६ ६ ५ घ- ४१ ४४ ६ को १.६१०७/१०८१०९११०१११११२११३/११४११५११६११७११८ ११९१२. ६ . . ५ ४ १ ३ ३ ४ १४५७ ११४१ ५२, ३ १४ २६ ३७ ४० ५९] १० १८ १२/१२ २४) ३६ ४८ १२. २४/ ३६ ४८ १२, २४ ३६४८ गफ- ४ ४ ૨ २ २ १ ३ ४५] २८ १२ ५५] ३० २१ को-१२१२२१२३/१२/१२/१२६१२७/१२०/१२/१३/१३/१३२/१३३११३४/१३५ •ध. ३१ ३९ ३९ ३९ ३९३९ ३९ ३९, ३९३९३९३९३९३९ २ २. २३, २६ २९ ३२/३४ ३७ ४. ४० ३६ २४ १२ ४८ ३६, २४ (१२ २ ३ ३ ४४ ४ २१) ४४४ को.१३६१३७१३८५३११४० १४१/१४२१४३१४४/१४५१४६१४७/१४०/११९१५० . . . M १ १ ५ COM 0 AM २४ m क ३ ७ ७ १७ . . १२ . १२ 6 ४८१२ २४३६४८ गफ. ६ ८ - २४ १९ २. २१ २२ २३ ३६ १ ३ २ ११ . ९ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ . . को १५११५२१५३/१५४/१५५१५६११७/१५८१५९१६.१६११६२१६३६१६४१६५ ऋ३६ ३५३४३३ २९ २० २८ २७ २६, २५२४ १४२७/३१ ५२४ १६ २९/११/५४ |२६ २४४८१२ ३६ २४ २१ ४८ १२॥ गफ २३ २४ २५ २६, २७ ऋ ५४४४३५ को-१६६१६७१६८ १६९१७.१७१,१७२१७३/१७४ १७११७६१७७,१७८१७ १२-२३, २११९ १३ ar - . १ . . प गफ-३६३७ ३९ ४. ४२ ४३ ४५, १६, १७ ४१, ५. १७ ४२] ८ २५ अंतिमशीघ्रफलसाधनेशीघ्रकेंद्रभुजाशाःपंचपष्ठिशतेभ्यअधिकास्तदाशुक्रारयोरित्युतफलंपुनर्टयम् भौमस्यमदफलमाधनम् भौमस्यमंदोचम् ॥ ४॥..• भौमस्योचरविःभीमस्य मध्यमागति-३१।२६ १३/१४/१५ को २ ३ ४ ६ ७ . . . . . १ १ १ १ ३ . . ११.११, २३ ३१४६ ७ . १९३० ४२ १७ ४८ २४ ३६ . ५ ५ ५ ग. ५ ५ ५ ध-४८४८ ४७ ४६ ४६ ४५ ४४ को-१६ १७ १८ १९ प्रतर। ३ ३ ३१ ७ ३९, ३९ ३८ २५ २६ २७ २८ २९ ३ २ ३ ४ ४ ४ ४ ५ ३ 26 १२ २४ ३६ ४८ . ५ ५ ५ ५ ५ १२ १२ १२, २४, ३६, ४८ ग- ५ ५ ५ ५ फ-ध-३६ ३६ २६ २६ ३६ ३६ को । ३१३२/३३/३४ प्रतर। ५ ६ ६ ७ ७ ७ ७ ८ ८ ११ २२/ ३४ ४५६ ५६ ३ ४८ ग. -- ५ ५ ५ ५ १४ ८ - १ १ ५०/५५ ५२॥

॥ श्रीरणवीरेज्योतिर्महानिवन्धः॥ को.४६ अतर ८ १ १ .. or ६ . . गप-४ ४ 20 ४ ३ १० १.१. १५, २०३४४४ १२) ४८२४ ३ २२/१५ ७१ ७२ १७३ ७४ ७५ ११ ३ or १ स ८ m -- . न क अर} 11 ११ १ ११ १२ १२/१२ . ६ २४ ३ . ६ २४ 0 . . . . . . . . . . . कर . ग. سم २ २ २ ३ २ २ १ १ - . २४ १७१० २ ३८५ . 06 . १ . . . १० . को. ७२ ८१ ६२८३८४-५ ८६,८७ तर १२ १२ १२ ४ ५२ ५५ ५७ २४ [२४ १८ १० १२ ३६ २४॥ ४८ १२ ३३ ।। गफ १२ २ ३१ ३१ २३, २१ १६ ५ पर्श घालसाधनम् ॥ बुधसध्यम रवि. ॥ म-माग तः ५३.८ ॥ दुधद्रगतिः १८६ । २४ पश्चमोदयः ॥ ॥ २० । ॥ वक्रद्र॥ ४ ॥ २५ ॥ . ॥ . ॥ को १४ मध.. २ २२३८ ११ ४४ ६ १२ । २४ ४८११२३६. ग ४२१४११.४१ ४८ ३८४८, ४० ४।४: ४१ ४०१ ४८०४८ ६-१२ १२/ ७ २ ५७' ५२ १.४३ २८ २४) ११) ३४ ९१ को.१६१० २० २२ २६ २७ २८ २९ ३० . ४ ६ ६ ६ १२२२ २६ ४२ १४ ३ ०४६ . १ १ १ २ ३ . G ७ ७ ANG २ १८ ३ न . . . . . . . गम ४५४५४४ ४ . ४४१४ ५ ४६ G ८ .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः । प्रा ४४४५ १. १० . . ५- m ccc केा ३१ ३२३३ ३४ ३५ ३६ ३७ १८ १९९.४१ ४२४३ ९ १ ९ १०१ ११,११ घ-१४२.४४१ ३ २४.२४४८ १२ २४४८ गफ ४३ ४२, ४२ ४२/ १२ को को-४६४७ ४८.४१ ५. ५१ ।५२ ५३ ५४ ५५ ५६ ५७ -:-११ १२ १२ १२ १२/१३ १३, १३, १३/१३ १४ २१ ३४४८" १२ १२, २१ ३६' ४८ १२ २४ ३६ ४८ गफ-३९ ३९| ३८ २७३७ २७, ३६, ३६ ३६ ३५ ३५, ३४ ३६, १२, ४०२४| . १२ ४८ २४ १२' ४८ २४, ६२ ६५ ६६ ६७/६८ ६९ ७० ७२ १४१४ . 9 . को.६१ ७ ७४,७५ ३३, ४१ ५६७ १० २९/४० १२ १२, २४ १२/ २४ गम-1३३/ २३/ ३२/ ३० ३१ ३. ३. १८ . १२) २४ ३६ ४८ २८, २८ २७ . . ८८ . . को ७७७८ ७९ ८.८१/८२/८३/ ८४ ८५ ८६ ८७ तर १७ १८ ८६-५६४ २४ २०४८ १२/ ३६ २४४८ १२ १६ १२/१६ २५, २४, २२, २३, २२, २२/ २१ २० २. फ६-१२२२ ५५ १७ ३९ . २२ ४३ ५ बुधशीघ्रकलसाधनम् ॥ पश्चिमास्तम् ५ । ५।। ॥ पूर्वोदयः ॥ ६ । ३५।। कप्रम् ॥ ७ ॥ ५। • । • ॥ पूर्वास्तम् ॥ १.३... ॥ मध्यमागति. ॥ ५९ को ११.९२, ९३ १४ १५ १६ १७ १८ १९९१.." प्रतर १९ २. २.२. २१ २२ . १ १ १२, २४ ३६ ४८ १५ १५ १५ १५ १५ १५ १५ १५, १५ फध- ३६ २६॥ ३६॥ ३६ ३६३ . . " .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥' १९ को. ११०६१.७१०८१०९११०१११११२११३/११४/११५११६१-१७११८११९१२ अंतर २१ २१ २११ २११ •घा १२ १२ १२ १२ १२/१२ १२ १२ १२ २ १ १ - - . . . . . . . ० ७ . ० . . . . . O . . . . गफ ० . ० . . ० . . ० . . . . . . . . १२) को.१२११२२/१२३/१२४/१२५,१२६१२७१२८/१२९/१३०१३११३२/१३३ १३४१३५ अंतर २१ २. २. २. २. ४४) ३० ३१/ २४, ४ १२ ४८ १२, २४ गफ-२० २२) २४ २४ ५ १७ ४८ १९ ९ को.१३६/१३७१३८/१३९१४०१४११४२/१४३१४४१४५/१४६१४७१४८२४९.५० अंतर १९ १८ १८ १६ १६ १५ १६ऋ.१४ २ . . . . . . . . . . १ . गफ- ४८ १ ६२/ ६४/६६ ६८ S . १. . ११ १० . . ८८ को. १५११५२१५३/१५४/१५५१५६/१५७१५८१५९१६.१६१ १६२/१६३१६४१ तर. १४ १३ १३/१२ १२ ९ ९ २६.३ १२ ४० २४ ३६ १२. ४८/२४ गफ. ९२ ९३ ९४ ९ १२ २९ को- १६६१६७१६८१६९१७० १७११७२ १७३१७४१७५/१७६१७७/१७८१७९१८. २ २ २२४६ २४ ४८ गफ-९८ १०११०४/१०५/१०७/१०८१०९१११११२११४११५.११७११८१८ २५ अंतर ८ ४ CCC . or ।१ M ३ . .

cal ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ बुधस्यमंदफलसाधनम् वुधस्यमंदोच्चम् ७.1.1 • बुधस्यमध्यमागतिः५९।८वुधस्यकेंद्रगतिः१८६२ ३ १३ १४ को १ २ ४ ९ १. अध . ० ० . . . . . . १ ४ . A . ३ . १ n ३ . १ . ३ سع १ १ ९/१४ १९२४ २८ २ १२ २३ ८४८३६२४ १२ गफ ४ ४ ४ ४ ४ ३ ३ ३ ३ ध- ४८ २४) १९ ४ को-१६ १७ २१ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ २९ नं.घ -१ १ १ ។ १ १ १ १ १ २ ३७ ४८ ५१ २ ६ १२ १८, २४ १२ ४८ २४ ३६ १२४८ २४ गफ ३ ३ ३ ३ ३ ३ ३ ३ २ २ ध- २६ २३ २०१६ १३ ५७ ५४/ ५ ३४ ३५ ३६ ३७/३८ ३९ ४. ४१ ४२६४३, ४४४५ प्र-ध- २ २ २ २ २ २ २ २ २ २ ११ २२ २५' ४८ २६ २४ १२. २४ १२ २४ १२ गफ २ २ २ २ २ २ २ २ २५ २० १९ १६ ६ को-४६ ५५, ५६ नंतर २ २ २ R २ ३ ३ २१- ५२ ५४ ५६ ५८ १० ३ ३ ६ . १ को. ३१ . . ८ १ . २ २ २ . २ १ r ६ سعد ३ ar ८ -- . . . . . . . . . . . २ १ १ १ १ १ १ १ १ १ , १ . फध- ३६ ३१, २६ २१ १६ १२ २ ५२ को अतर ३ ७० ७१७२ ३ ३ ३ २१ २२ २३, २४ ३ ३ ७४/७५ ३ ३ or ३ ४८ . . . . . 9 . . . . 40. . . ० . . ३८ २७/ २५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ८१ ७६ ७७ ७८ ७९ ८. तर ३ ३ سع ३ ३ ८३, ८४ ८७८८ ८९ ३ ३ ३३] ३४ ३४, ३४ १२ २४. ४८ १२ ३६ - १ २४ २ १२ . २४ ४८ . . . गफ- . . . . . . 4 ८ ६ ३ १ २४ गुरोः शीघ्रफलसाधनम् गुरोरुचरविः गुरोःपूर्वोदयः • । १४ • I • ॥ वक्रकेंद्रम् ॥ ४ ॥ ५॥ मार्गिकेंद्रम् ।। ७ । २ 11 • ॥ पश्चिमास्तम् ११ । १६ । । को. ३ अध. २ ० ॥ १ २ ६ ८ ९ १२ १४ . . . . १ १ १ २ ૨ . . . ० . १०२० . . . . . . . G गफ८ ८ ८ ८ ७ ७ घ.२० २ १६ . ४४ ४. . १७ १० १९) २. २११ २२ को. तर २३ २४ ३ २ २ ३ war २५ २६ २७ २८ २९ ४ ४ ४ ५ ५८ ६ १५ २४ ३३, ४२ c १२ २४ १२ . ७ ७ ७ ७ ७ ७ ७ ७ १. ८ ६ 01८८ को. ४. ४४|४५ गफ- १९ १८ १६] १५१४१२ ३१ ३२ ३३ ३४ ३५ अंतर ४ ४ ५ ५ १५ २४.३२ ४८ दे ६ ७ द ६ ६ ६ १४ २२ ३१/३१ २४ ४८ १२/३६ . १४ . गफ. ७ ६ ६ ३ ६ ६ ६ ६ ५ ५ ५ ६ २२ ६ १२ ध- . १ । को. १ . तर ६ ७ ७ ७ ८ १ १५ २२ ४८ ३६ २४, १२ ४८ . . . ४०३६, २४ १२ ५ ५ २ ९ ४८ ३६] २४१२ ४ ४ ४ ५२४६१ ४ ३६ ३१, २५ गफ- ५ 40 ध- ४० ३४, २९ २०१० ८ १३ ८ २ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। को. अंध. ८ ८ ८ ९ ९ ५ १ ७१ ७२ ७३/७४ ७५ ९ ९ ९ ९ ९ ९ २२, २७, ३२ ३७१२ १२ २४ ३६ ४८ ३ ३ २ २ १२ १२ २४ ३६, ४८ . 9 or ur arre . ३ ३ I ३ mM . ० ३ . ध. २० को.७६ तर १३ ६ ७७.७८ ७९ ८. ८ co . ९ .... १. १० ४ १३ - २६ २९ ३२, ३६ २ . २४ ३६ ४८ १२ २४) ३६ ४८ १२ . गफ- २ २ २ २ r १ १ १ . ८ . ५२ ४४ ३६ गुरोशीघ्रकलसाधनम् गुरोरुचरविः गुरोमध्यमागतिः ५/..।गुरोःपूर्वोदयः १४. वक्रद्रम् ४३५]01. मार्गिकेंद्रम्॥२५॥ . पश्चिमास्तम् ११११६.. को. ९१ ९८ ९९१००१०११०२.१.३/३०४११०५ ॥ ९२| १० १० . . . . . . . १ १ १ १ ४७/४८ ४८ २४ १२ ४८३६ २४| १२ गफ. १ १ १ १ १ १ १५ ६ २२ २८.३३ को. १०६/१०७/१०८1१०९११.१११/११२/११३/११४/११५११६/११७११८११९/१२ प्रतर.१० १. १. २- १५ ४३, ४. ३८ ६६, ३३, २१, २८ २६ २४, २१ १९ १४१२ २४ ३६ १२ ४८ २४ ४८ गफ- २ २ २ २ २ २ ३ ३ ३ ४ ४ घ- ९ २८ १४ २४, ३३ ४२ को • १२११२२१२३ १२४ १२५१२६ १२७ १२८१२११३०१३ ११३२/१३३१३४,१३५ प्रतर १. ९ ९ ९ १ ९ ६ १ . . २ ४ . ३ o ९ १२.४८ GWc4 ३६ २४ ० १८ ३६ २४ . ४८ ३६ २४ गफ. ४ १२ . ४ ५ ६ ६ ६ ६ ७ ऋ- २० ७ ६ . ३ - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ . ७ ७ ७ . . . 01 को. १३६१३७ १३०१३९१४.०४११४२१४३,१४४,१४५१४६ १४७१४८१४९ १५० अंतर ९३.४४ ३१ २२ १२३ १२ ४८, ३६' २४ ९ १३, २२ ३२) ४१ को. १५१/७५२,१५३ १५४/१५५१५६/१५७ १५०/५९१६० १६१/०६२,१६३४१६४१६५ ४.४ १२ । २४. १२ ४८ ३६, २४ १२ ४८ ३६॥ २४॥ १२॥ ७ ८ ८ ८ १ १ or ८ ६ १ प्रक ६ ६ ३ M . ० 0 cc . . . . . . . . २ १ १ १ १ . . . २ . गफ ११ ११ ८।१६ २४, ३२ २८ ३६ ४४ ५२ को. १६६१६७१६८१६९१७.१७११७२ १७३,१७४ १७५१७६ १७७.१७८१७९१८० २ २ १४३ २४ १२ . ३६ १२, ४८२४ १२४८ २४! . ४८ २४ गफ १२ १२॥ १२ १२ १२ १२ १२ १२ १३ १६ २४ ३२ ४.१८ ४ १२ २८१ ३६२४ ५२ गुरोमदफलसाधनम् ।। गुरोमैटोच्चम् ।। ६। ०। • • गुरोरुचरविः ॥ गुरोमध्यमागति । ५। .. को... २ ३ ४ ११ १२ १३ न. १ १ १ १६ २२ १२१८ २१ १२ १८ २४ ३६ १२० ४८२४ गफ. ध २८ २८ २०२८ २८ २८ २८ २८ २७/ २७ १८ १९ २० २१ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ २९/३ तर १ १ १ १ २ २ २ २ २ ५ - २९, ३४ १६ २१ १२ १२ २४ ३६ ४८ २४, ३६४८ १२) २४३६४८ गफ- २६ २६॥ २६ २६ २६। २५ ६ ७ . . १ ध५. १ ७ , . . . . . . . . . क . १ . . . .

सातमहानिपन्यः ।। ३ cc . १० . . . . को. ३१ ३२ ३३ ३४, ३५ ३३/ ३७ ३८ ३९ ४•| ४१ ४२ ४३ ४ ४ ४५ अध. २ । २ । ३ ३ ३ ३ १५. २०/२५ ३. ३४ ४० ३६ २४/१२ ३६ २४ १२ गफ- ध.२४ २४ २३ २२१ २२ २१ २ २. ११ को.४६ ४७/४८ ५२ ५३ ५४ ५५ ५६ अंतर ४ १ ४ ४ १२ १९. २२ २६ ३. ३७ ४४१८ ३६ २४ १२ ग'- Peru १ . ४ ccccc ८ १२ . ४ १२ . . . . . . . . १८ १८ १८ १७ १६ १६ ६२ ६३ ६४ ६५ ६६ ६७ ६८ ६१ ७१ ७२ ७३/ ७४/७५ को. अ-ध २ ४ ४ ५ ५ --- ५ ५. ५३ २ १६ . ४८' ३६ २४ २१ ४८ ३६ २४ १२ . . गफ . . . . । . . . . १२ १० ११ ९ ८ ६ १ घ- को. प्रतर ५ ७६ ७७ ७८ ७९) ८० ८3 ८२ ८३ ८४ ६ | ८८ ८९ ८५ ८६ ८७ ५ ५ ३४ ३४ ३५ ३६ ३७ ३० ३८ ३९ ४. ४१,४२ ४८ ३६ २४ २४ १२ २४ १२ . . गफ . . . ० .. 40 ३ २ २ १ १ १ भृगोःशीघ्रफलम् ॥ भूगोमध्यमारविः ॥ भूगो.पश्मिोदयः। ०।२४ । भूगावक्रम् ॥ • |॥ पश्चिमारतम् ॥ ५॥ २७॥ पूर्वोदयः ।६ ।३।. । फो. ९ १० ११ १२ १३, १४, १५ ૨ ४ ७ प्रध- . १ २ २ ३ 120 ५ २५-२५ ६ ६ २४ ३६ ४८ १२ १२ ३७२ १२ २४ ३६ ४८ . | ग.१५ ધ-ક કપ પ ક ક કપ છે ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ ८५ . 4 ७ ७ - ८ . . २१ को १९ २१ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ ३. प्रतर ९ च२५४३ ५८ २४,४९ ३. १२ १२ २१ ३६४८ १२ २४ ३६ गफ- १५ ध- ४५ ४२ २७ १५ १२ ६ ३ ३१ ३२, ३३ ३४] ३५ ३ ५ ३७ ३० ३१ ४१॥ ४२ ४३ ४४४ न.घ १३ १३ १४ १५ २४ २४४८ १२. १२ ३६ को. . . . . . . . १ . गफ १५ १५. १ - ध- . . . . . . को. प्रतर ४६ ४७ ४८ ४९ ५. १९ १९ २० २०, २१ २४ ४८ ५२, ५३, ५४ २१ १२ २२ ५५ ५६ ५७ २२ २३ २३ २३, २४, २४ २४ ४८ २४५ . . . . . . . . १५ १४, .. ३२/ २८ ८ . . गफ १४ १४ १८ १४ १४ १४ १४ १४ १४ ध- પર ૪૮ ४४ २४ २० ४ को• ६१ ६२ ६३। ६४, ६५ ६६ ६७ ६८ ६९ ७० ७१ ७२/ ७३ ७४) ७५ अ.ध २४ २५ २५ २६ २६ २६ २७ ૨૮ २. ४९१२ १२ २४ ४८१ १२ १२ गफ १४ १३ १३, १३, १३, १३/१३ १३ १३, १३ १३ ५६ ५२ ४८ ४४ १. ३६ ३२ २४ १६ ८।४ ७७ ७८१ ७९ ८५ ८६ ८७ तर। ३. ३. ३१ ३, ३१॥ ३ - ३२, ३२ ३३ ३३, ३४ |२१३२, ५३ १४ ३५ ५६ २१ ४२३ २४ २८ २४' ४८ ४१२ ३६ २४ ૨૮ गफ- १२ १२ १२! १२ १२ ४ । . को. ८८ ८५ ९. . . १३ . २. १० . ८६ ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ भूगोःशीग्रफलम् भूगोमध्यमोरविः भृगोमध्यमागतिः ॥ ५१ ॥ ८ ॥ केद्रगतिः ॥ ३७ ॥ .. मा निकेंद्रम् ६ १३ | 0 | • ॥ पूर्वास्तं ॥ ११ ॥६ } • 10॥ को. ९९ १.०१.११.२११.३ १.४,१०५ प्रध. ३५ ३६ ३६, ३६, ३७ ३७ ३७ ३७१३८ २ ५५ १२ २४ ३६' १८ २४ ३६ ४८ गफ-१२ ११ ११ घ. को.१०६१.७,१०८१.९११.१११११२११३ ११४११५११६ ११७११८ ११९ १२. अंतर ४. ४१ ४२ ४२ ४२ ४२ ४३ ४३, १३ १५१ २७ ४२ २८.४४ १२ २०३६ ४८ १२ २४) ३६ ४८ . १२ . ९ ९ 0 . . १० . . ४ ८ ८ ९ ५ w गफor ६ ५ ४८ ३१ ४४ ७ ८ ८ ५ १५ २४ ६ १२ . . ५ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ९ ६ ३ . २२ ६ ३२ को. १२१,१२२ १२३ १२४ १२५ १२६१२७,१२८ १२९ १३ ० १३ १,१३२ १३३/१३४,१३५ प्र-ध ४४ ४४ ४४ ४४) २४ ४४ ४५ ४५ ४५ १६ २५ ३३ ४२ ३२ ४. २४ २४ ४८ १२ ३६ 'गफ ५७ ५४ ५१ को. १३६१३ ७/१३८१३९/१४ ० १ ४११ ४२/१४३ १४४ १४५ १४६ १४७१४८१४९१५. ४५ ४५ ४५ ४५ ४५ ४४ ४४४४४४ ४१ ४४ ४४ ३० २२ ५४, ४६ ३९.३२, २५ १२ ४८ ३६ २४ १२ २४ १२ गफ ११ १२ १४ ११/ २१, २२, २४, ६ ४५' २४ ३ । ४२ को. १५११५२ १५३ १५४ १५५ १५६ १५७१५८ १५९ १६० १६१ १६२ १६३ १६४१६५ मम १३ ४२ ४१ ३७ ३६ ३५ ३४, ३४३३) ३२ १ प्रतर ४५ १ . ३६ २४ . - ४ J ६ ९ or . ४४ २ १२ . N M १२' २४ ३६ २' २४ ३६ ३६ ३८ ४. ४३ ४५ ४५ ४१ ६ १. WW .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ८७ ८ को. १६६१६७१६८१६९ १७० १७१ १७२१७३ १७४.१७५ १७६ १७७,१७८ १७९ १८ २ श्री ३० २८ २६ २३, २१ १९| १७ १५ १३१ १० । ४२ १.३२५ १५ ५४,४४ १२ २४. । ३६ १२४८ २४ २ ५२ ० । १२ म- ४० . . . २. . १ २ ४ . . . . . ० ० . ० ४ ९ १२ १४ a'. फ २० २०४० अंतिमशीयकलसाधने केंद्रभागाः पंचाशतेभ्यअधिकस्तदाशुकारयोरत्यादिसंरकार कार्यः । भगोर्मदफलम् ॥ भूगोमदोचन ३ । • । • I • भृगोमव्यमागति: ५९ । ८ भूगो:केंद्रगति:३७० को. १२ १३ १४ १५ अंष १३ २१, २२ १२.३.६ १२ ३६ २४ १८ गफ २ २४ २२ २० १७ १८ ११' २० २१, २२, २३, २४ २५ २३ अतर २ घ ३८ ४० ५२ - . ४८ २ ३ २ २ २ २ २ २ २ २ १४ - १ ६ ४ को. २ . . . . . . १ १ १ . 0 २ ४ | . . . . . O . . . . 1 . गफ- १ १ १ १ ។ १ १ १ - । । ध- . M १ १५ ४. ३१ २१ १६ १२ २ ३१ ३२ ३३ ३४ ३५ ३६ ३७ ३८। ३ ४० ४१ ४२, ४३ ४४) ४५ को। %3D १ १ १ १ । १ १ ܚ ६ ११' १५ २४ २४१ १२ . १२ . . . १ . . . . . . . . २८ २७ की. ४६४७ अंतर १ १ . १ १ १ १ १ १ ३ १ . - b ध १८० १२ २२ २४ १८ १२ . २४ ३६ गफ. 6 . . . . . 6 ८ २१ २४ २४ 0 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ ६४ ६५ ६६ ६७ ६८ ६९, ७० ७१) ७२ को. प्रध. ७३ १ १ १ १ १ १ १ १ भ १ १ २४ ४८ १२) . २४ ४८ १२.३६ २ . . . माफ- . . . २. ९ ८ ६ १ | को. ७६। ७७ ७८ ८४ श्री. १ १ १ १ १ १ १ १ १ १ १ ध . . ३. ३. ३. B ३ . गफ- . . घ- . शनेमार्गि शने शीघ्र फलम् शनेरुचरवि ॥ शनेमध्यमागति. २ • ॥ शने पूर्वोदय ॥• १७ • शनेर्वक्रम् ३ २३ को. १३ क . سع ४ . ६ ८ ९ ११ १० म 10 . १ १ १ १ ३ घ६० ६ १२ १८२४ ३ . १२ २४ . . . . ६ ५ को. १६ प्रतर १ १ १ २ ५५- ३५ । . . गफ ५ ५ ५ ५ ४४ ४१ ३८ ३५ ३२ २८ २७ २२ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ २९ २ २ २ । २ २ २ २ २ १ ६ २२ ३२ ३७९४२ २४ ३६ ४८ २४ ३६, ४८ ४ ५ ४ ४ ४ द ५. ४७ ३७) ३४ ४१ १२ ४३ ४४ ४५ ३ ३ ३ ३ १द २ ३ २४ ३६ ४ ४ ३ ३ १२ ३ ९ ६ ३ . को. ३२ m प्रध وم ૨ २ ३ ३ ३ ५ ३ . cc0 . गफ ४ १ ३ ar -- ३१ च।२४ ८ ३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । को ४६) ४७ ४८ प्रधा ३ ४ ३ ३ १ ८ १२ क . ५१, ५२ ५३ ५४ ५५ ५६ ५७ ५० ५२ ६. ४ ४ ४ ४ ४ २२) २६ ४. १४४८ १२ ३६ ३ २ २ २ २ २ २ ५७ ५२।१८४३ ३८ २८ ७३ ७४ ७५ . ३ ३ ३ ३ ध- १२७ का. ६१ ६२, ६३ -ध-४ ४ ४ ४ ५ २ ५२ . ७ . १२ ३ . . । गफ २ २ २ २ ३ २ ४ ९ १२ १४ १६ १९ २१ २१) ४८, १२ २४ ४८ १२ १ १ १ १ ४० ३६/३१/ २६ २१ ८१/८२८३८४ ८५ ८६ ८७/८८ ८९ ९० १ १ १ १ ध- १४ ९ . ५ को. अंतर ५ २ २ ४२ १२ १२ २४ . . १२ २४ ३६ ४८ गफ- १ ។ १ . . . . . . . . १२ २ २८ २४| ९ शनेःशीघ्रफलसाधनम् ॥ शनेरुचरविः शनेमध्मागतिः २।। शनेःपश्चिमान्तकेंद्रम ११११३1.101 को. ९८ ९९१०.१.११.२/१.३ १.४ १०५ ५ ५ ५ ४२ ४२ ४ . ४२ ४२ ४२, ४२, ४२, ४२ ४२ ४२४२ - . . . . ७ . . . . ० . . . . . . १ . . . . . . . . . . गफ. २९ को.१०६१.७.१००/१०९११०१११,११२११३ ११४११५ ११६.११११३८११९१२० अंतर २६ २४, २२, २३ २४ १२ ३६ १२ गफ. २ २ २ २ २ २ २ म. ४६ ५२ . . १ १ १ २ ३ ८ १४ ५ ९० ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ A ५ ४ ४ ४ ४ ४ ४ ४ marr १ . ४८ क ३ mr ३ ar ४ ४ ४ ३ ९ को. १२११२२१२३/१२४१२५१२६ १२७१२८१२११३ ०/१३/१३२१३३१३ . १३५ दि. ५ ३ २ १२ ४८ ३६ २४, १२ • २४ १२ ३ ४ ३।१२ १२ १८१ २४ ३१ १६ २२ २८ ३५/४१ को• १३६१३७१३८१३९५४ ० १ ४ १,१४२ १४३ १४४ १४५१४६ १४७१४८१३९ १५० अं -४ ३ ३ ३ ३ ३ ३ ३ ५१ ४६ ४२ ३७ ३२/ २७ २२ १८ १२ २४, ३६' ४८ १२, २४ ३६ गफ- ३२ ३६ ४१ ४६ ४८ को १५११५२१५३ १५४/१५५१५६१५७ १५८१५९१६.१६११६२१६३ १६४,१६५ प्र. ३ ३ २ २ २ १२ ३ ३ ३ १५ १. ३ . ४ ४ ५ ५ ५ ५ ५ १२ १७ २२ . १ ३ २ २ २ . १ २ १८ ६ ६ . १४ २४ १२ ६ . ४८ . . . . . . . . m ६ ७ ७ . . ३ गफ- ६ ६ ६ ६ ६ ६ ६ ६ १५ २४ २९ ३४ ३९ ५३ को. १६६१६७१६८१६९।१७.१७११७२/१७३/१७४१७५२७६ १७७१७८१७९१८. अंतर १ १ १ १ . . . . . . ० an . Cot. ७ . १२ १२ . २४ १२ ४८ ३६' २४ । २ 9 ७ ७ ७ गफ- ऋ- ७ ७ G १८, २१ २४, २०, ३१ ३१ शनमैदफलसाधनम् ॥ शनेरुचरविः ॥ शमैदोच्चम् ॥ ८1. • • ॥ शनेम यमागतिः २।.. ។ ४ ६ ८ १ १२ को. अंध . . . . . १ १ १ १ १ १ १ . 4 १६ २३ ४८२४ . ३६ १२ ४८ २४ . २ . ग. . . . . . . . . . १५ १५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ९१ को. १६ १७ १८ २ २ ३ ३ ३ . २१ २२ २३ २४ २५ २६ २७ २८ २९ ३० ३ ३ ३ ३ ३ ४ ९ २६ ३४ ४३ ५१ । २४' हे १२ ३६ २४ ४८ १२ २ १९ . .. ४८ २ . ० . . . . . . . . ० . . . ध. १६ गफ- १६ १६ को० ३१ ३२, ३३, ३४ ३५ ३६ ३७ ३० ३९ ४० - ४१ ४२) ४३ ४४|४५ ४ ४ ४ ५ ५ ८ १६ २४ ५६ ४ १२ २. . . . . ० . . . . . ७ . गफ . . . . ० . . १४ ३ १ को. ५८ ६० १४ १४.१४ ५.१ ५२, ५३ ६ ६ २७ ३४११० ४७ ६ ७ ७ अतर ६ ६ध, ६ ४८ 9 0 २८ . ४८ ३६ २४/ १२ . . गफ- . . . . ० ० . . १२ १२ ११ १. १ ९ को. ६१ 9 २ -ध. ७ ८ ८ ८ ८ ७३ ८८ ३४ ३९ ४४/४९, ५४ ४८ ६ १० . १२ . गफ. ० . . . 2 . . . . . . . ९ ७ ७ ६ ६ ५ ४ को. ८ ८१ ८२ 41 ८ ८ ९ ९ ९ . अंतर ८ १ घ, ५५ ५७ १२ . २ ५ . १२ ४८, २४ २४ . गफ. . . . ८ . . . . G . o ध. ३ २ २ ३ २ ܕ ܕ २ १ १ १ १ १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ अवलग्नादिद्दादशभाव सिद्धकरणेकाप्रयोजनमुधानिधिग्रंथमकहतेहैं जन्म वर्ष प्रश्न से लेकरके योशुभाशू भकृत्यहे तिनमें विद्वानोने हादशभाव सिद्धकरणेयोग्यहें तिनों लग्नादिभावोंसे तनु धनादियोंका यो शुभा शुभफलहै सो ग्रहदेतेहैं ॥ १॥ तिसमेंप्रथमचरखडादिलकोदयस्वोदयदिनाईनतोन्नतकासाधन जातक मित्रसेनपद्धतिमकहतेहै ॥ यो यो अपनेदेशकी पलभाहै तिसको तीनस्थानमैं धरै फेर क्रमकर्के प्रथ. मस्थानमें दश: कर्के दूसरेस्थानमें आठ कर्के तीसरेस्थानमें दशकर्के गुणदेवे' और अंत्यकरखेडेका तीसरा भागलेवे तव चरखंडे अपनेअपनेदेशक सिद्धहोतेहैं । उौर लकोदयकहतेहै मे ॥ २७८ वृ २९९ ॥मि ३२३ कं ३२३ सिं२ ९९ क २७८ ॥ एहिउलटे तुलासे लेकर मीनपर्यंत कहे अथतन्वादिद्वादशभावसाधनम्॥ तत्रभावसाधनप्रयोजनं सुधानिधौ॥जन्मा ब्दपछादिशुभाशुभेपुभावाविधयासुधियायतोत्र ॥ तत्तदशेनैवदिशतिनित्यशु भाशुभंभावफलंनभोगाः १ तत्रचरखंडादिलंकोदयस्वोदयदिनादिनतोन्नतसा धनमुक्तं मित्रसेनपद्धतौ त्रिस्थाक्षभादि१०ग्वसुटदिग्वि १० निघ्नीचरस्यखंडा निगुणांश । ३। मंत्यम् ॥ अष्टक्ष२७८मकांकभुजा २९९ स्त्रिदंता३२३व्यक्षो दयाःस्युःक्रमशोत्क्रमस्थाः ॥ २॥ क्रमोत्क्रमोनयुक्तास्तैश्चरखडे क्रियादिकाः ॥ व्यस्तास्तुततुलात्ज्ञेयानिजदेशोदयाःस्मृताः ३॥रवेदोलवाःखाग्नि३०ल व्याश्चखंडाश्चरस्यांशशेपनभोग्याविभक्तम् ॥ खरामैस्तदैक्यंचरस्यात्तिथी १५तदनक्रमात्सौम्ययाम्यदिनाईम् ॥४॥ है ॥ २ ॥ अवस्वदेशीयउदयकहते हैं | मेपसें लेकर जो लंकोदयहै तिनको क्रमक, मिथुनपर्यंत चरखंडेमिलावे और कर्कसे लेकर उलटेमिलावे तव कन्यापर्यंत स्वोदयहोतेहे और सोई उलटे तुलासे मीनपर्यंतहोतेहे ३ अवचरसिद्धकरतेहै सायनसूर्यके भुजाशाःकरे तिनकों तीस३ से भागलेवे यो ल व्धहोवे उतने चरखडेका योगकरे उौर शेपरवडे कर्के भोग्याशीको गुणे फेर तिसमें तीस३० का भाग लेकर खंडयोगमे मिलावे सो चरहोताहै ॥ अवदिनमानसिद्धकरतेहे तिस चरको पंद्रामै १५धनऋण करे तो दिनाईहोताहै ॥ सायनसूर्य मेपादिछैराशीमे होवेतव धनकरे डोर तुलादिछैराशीमें स्थित होवे तव स्पकरे तव दिना सिद्धहोताहै ४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ + अववारप्रवृत्तिहोरेशकेवास्तकहतेहे ॥ लंकापुरीसेंलेकरके कुरुक्षेत्र को स्पर्शकर्ती रेखा मेरूपवं. त पर्यंत जो है तिसर्को भूमध्यरेखा कहते है तिसरेवाके पश्चिम और पूर्वदेशमें वारप्रवृत्ति इसप्रकार- कर्के होती है जब अद्धरात्री में पंद्रां १५ घडियां मिलाय देवें और रेखास्थानसें जितने योजन- अपना देशहै तिनों योजनों का असीति ८० भाग लेकर्के पश्चिमदेशमै उन करे और पूर्व दे. शम युक्त करे तव वार प्रवृत्ति नित्यस्पष्ट होतीहै ५ अवनतोन्नतस्पष्टकहतेहैं मध्यान्हसमयसें लेक- के पूर्वदिनको अर्द्धरात्रि पर्यंत पूर्वनत होताहै और मध्यान्ह से लेकर अर्द्धरात्रिपर्यंत पश्चिमनतहोता- है और तिस नतकों तीस में ३ • घटायदेवें तब तिसकी उन्नत संज्ञा कहिहै सो नत और उन्न- त चतुर्थ दशम भावसाधनमें इष्ठ होताहै ६ अब लग्नस्पष्ट करते हैं तात्कालिकसूर्य में अयनां- शा मिलावे फेर तिसके भोग्यांशो कर्के स्वोदय पलों को गुणे फेर तीस ३० सें भागलेवे तव- सूर्यका भोग्यकाल पलादि सिद्धहोता है तिसको इटकालके पलो मैं शुद्धकरे घटायदेवे जो- कोदयः स्वोदयः लंकाकुरुक्षेत्रसुमेरुशैलभूमध्यरेखापरपूर्वदेशे ॥ वारप्रवृत्ति २७८/मी मे २०३ मा स्तिथियुनिशीथेस्याद्योजनाशीतिलवोनयुक्त ॥ ६ ॥ मध्यदिनात्प्राकपरतस्तुपीपरंनतंरात्रिदलावधिस्यात् ॥ २९९ कुंर २३९ ३९ कं त्रिंशत् ३०च्युतंचोन्नतसंज्ञमाहुस्तूर्याभ्रभावानयनेतदिष्टम् ६ ३२३ तत्कालार्कोयनांशैर्युतउदयपलै संगुणाभोग्यभागास्त्रिंश ३० |३२३/धक ३४८/ध द्भक्तोकभोग्यःपलमयसमयःशोधयेदिष्ठकालात् तच्छेपादन २९९/टं। सिं|३५९/ट २७८तु के ३५३|तु तश्वाऽपतिततनुपलै जितात्खत्रि ३० निनादंशाद्यतच्च रात्रौरस ६ भयुतरवेःपूर्ववच्चायनोनम् ७ रवे भर्भाग्यप लादिष्टकालो भवति हीनकः खाग्नि ३० भि गुणितो भक्तः स्वोदये रंश कादियुक्। लग्नं स्यादिति ॥ अथ दशम लग्नानयनम् ॥ पदतिचिं तामणौ ॥ युक्तायनांशार्कगतेप्यभागा लंकोदयन्नाः खगुणो । ३० दृतातत् दशेपरहे तिसमें आगेको राशीके उदय पलघटावे जिस राशिके उदयपल न घंटें तव शेपको तीस. ३. सें गुणकर्के तिस राशिके उदय पलों क भागलेवे जो लब्धावे सो अंग कला वि. कला लग्न के होतेहैं जिस राशीके स्वो दय कर्के भाग लियाहै तिसके पूर्वराशियों को जोडदेवे, टीर अयनांशा घटायदेवे तव लग्नस्पष्टहोताहै और रात्रिमें सूर्यमंछेराशाजोडदेवे और रात्रीष्टकालमान के पूर्वकोपाई .लग्नस्पष्ट होताहै अब भोग्यकालसें हीन इष्टकाल होचे तिसमें लग्नस्पष्ट हतेहैं ॥ जव सूर्यके भोग्यकाल पलों से इष्ट घोडा होवे तव निसको तीस ३० सें गुणे टार. अपने उदयपलों से भागलेकर अंशादि स्पष्ट सूर्यमें जोड देये तय स्पष्ट लग्न होताहै शमलमपद्धतिचिंतामणसिसिदकरतेहैं ॥ सायनसूर्यके जो भुक भोग्य शादि हैं मो मूषको. राशाके लंकोदयसंगुणे फेर तीस ३. सेंतिनकोंभाग M का ८ यद- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवसातवाँकेफलकहतेहे लग्न होरा द्रेष्काण सप्ताश नवमाश हादशा त्रिंशाम - हसात पदलग्नो- कहेहें १ लग्नमें देहके आकारकी विचारणाकरे और होराम मुनुप्यके धनसपटा औरविपदाकाविचा रकरे और द्रेष्काणमें कम फलकोंविचारे और सप्तमाशमें भ्राताकाविचारकरे २ औरनवाशचक्रमें सता न को विचारे उोर हादशा शमेस्रीका विचारकरे डोर त्रिंशाशचक्रमे मृत्युकाशुभाशुभस्थानमविचार करे ३ तिसमे प्रथमवाराल मोके फल जातका भरमसेंकहतेहैं जोमनुष्य मेपलग्नजन्मताहै सो वडे भिमानवालाहोताहै उौरगुणवान् उौरकोधीहोताहै उौर अपने मिनासे विरोधकत्ता और लोकसिमित भावकत्तीहै और अपनेपराक्रम कर्के विशेपयशोप्राप्तहोताहे ४ उौर जिसमनुष्यक जन्मकालमें बृप लग्नहोवे सोगुशोम अग्रणो क्यामुल्य होजाताहै और धनकर्के पूर्ण होताहे और गुरोंका भक होताहे अथशारीरकाध्यायोव्याख्यायते ॥ तत्रसप्तवर्गफलानि लग्नहोराथद्रेष्काणः सप्त भागोनवांशकः द्वादशांशोथत्रिंशांशोलग्नः सप्तपद स्मृतः १ लग्नेदेहाकारोहो रायामर्थसंपदोविपदः द्रेष्काणेकर्मफलंसप्तांशेवंधुसंज्ञाच.२ पुत्रनवांशभागेहा दशभागविचिंतयेत्पत्नी · त्रिंशाशनिधनफलंशुभाऽशुभंसर्वजंतूनाम् ३ तत्रल नफलानिजातकाभरणे ॥चंडाभिमानीगुणवान्सकोपःसुहृद्विरोधीचसखापरेषाम् पराक्रमप्राप्तयशोविशेपोमेपोदयेयः पुरुपोतिरोपः ४ गुणाग्रणीः स्याद्रविणेन पूर्णीभक्तोगुरुणाहिरणप्रियश्च धीरश्वशूर.प्रियवाक्प्रशांतः स्यात्पूरुपोयस्यव पाविलग्ने ५ भोगीवदान्योवहुपुत्रमित्रः मुगूढमंत्रःसधनःसुशीलः तस्यस्थि ति.स्यान्नपसन्निधाने लग्नेभवेन्नामिथुनाभिधाने ६ मिष्टान्नभुक्साधुरतोविनी तोविलोमवुद्धिर्जलकेलिशीलः प्रकृष्टसारोतितरामुदारोलग्नेकुलीरहिनरोभ वेत्सः ७ कृशोदरश्चारुपराक्रमश्चभोगीभवेदल्पसुतोल्पभक्षः संजातवुद्धिमनु जोभिमानीपंचाननेसंजननेविलग्ने ८ .. .. ओर युद्धकाप्याराहोताहे और धीर उौरशूरवीर और मीठाबोलनेवाला उौर शातस्वभावयालाहोताहे५ और जोमनुष्य मिथुनलग्नमें जन्मताहै सोभोगीवका और बहुतपुत्रोवाला उोर मित्रोंवाला होताह और गुप्त मंत्री और धनकर्के युक्त उौर श्रेष्ठस्वभाववाला उौर राजाकेपासरहणवालाहोताहे ६ उौर जोमनु SPटलमजन्मताहै सोमिष्ठानखानेवालाऔरसाधूजनोंसप्रीतिकरणेवालाठौर नम्रहोताहै और जल टीवुद्धिवाला और जलक्रीडाकरणेमतिसकास्वभावहोताहै उौर वडे सारवाला और बडाउदार होता और जोमनुष्यसिहलग्नमें जन्मताह सोमनुष्य पतले पेटवाला डोर बड़े पराक्रमवाला और भीगा भोगावाला और थोडेपुत्रीवाला उौर धोडाभोजनकरणेवालाउौरवडे अभिमानवालाहोताहै ॥

: ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवकन्यालग्नकाफलकहते है जिसमनुप्यकेजन्मसमयमैकन्यालग्नहोताहै सोमनुप्यकामक्रीडाऔरश्रेष्टगुण और ज्ञान उोर पराकमऔर चातुरीसे लेकरके अनेकगुणोंवाला होताहै और प्रसन्नताक युक्तहोताहै और एलक्ष्मीकों नित्यंप्रतिप्राप्तहोताहै ९ उऔर जोमनुप्यतुलालग्नौजन्मताहै सो अपने कुलमें भूपण रूपहोताहे उौर वडेगुणोंवाला और धनलाभवाला और व्यापारमै अतिचतुरहोताहै और तिस के घरमेलक्ष्मीस्थिरहोतीहै १० और जो मनुष्यवृश्चिकलग्नजन्मताहै सोशूरवीरऔर वडे विचारवाला और बडी निदीप विद्यावालाहोताहै और सर्वदाकालकलह केकरणेवालाहोताहै ११ उौरजोमनुष्यध नुः लग्नमें जन्मताहै सो चतुर और राजाकी सेवा करणेवाला उौर सत्य प्रतिज्ञावाला और मनकी वातजाननेवाला होताहै और चतुर और कलाके जाननेवाला और धनुर्विद्याके जाननेवाला होताहै ॥ १२ ॥ जोमनुष्यमकरलग्नमें जन्मताहै सोवडेकठोरदेहवाला और शठहोताहै और जोअपनेमन कामक्रीडासद्गुणज्ञानसत्वकौशल्याद्यैः संयुतःसुप्रसन्नः लग्नंकन्यायस्यजन्यां सधन्यःकन्यांक्षीराब्धेरवाप्नोतिनित्यम् ९ गुणाधिकत्वंद्रविणोपलब्धिर्वाणिज्य कर्मण्यतिनैपुणत्वं पद्मालयातन्निलयेनलोलालग्नतुलाचेत्सकुलावतंसः १० शू रोनरोत्यंतविचारसारोऽनवद्यविद्याधिकतासमेतःप्रसूतिकालेकिललग्नशालीभ वेदलिस्तस्यकालःसदैव ११ प्राज्ञश्चराज्ञःपरिसेवनज्ञःसत्यप्रतिज्ञःसुतरांमनो ज्ञः सुज्ञाकलाज्ञश्चधनुर्विधिज्ञश्चन्नुर्धनुर्यस्यजनुस्तनुःस्यात् १२ कठिनमूर्तिरताव शठापुमानिजमनोगतकृबहुसंततिः सुचतुरोपिचलुब्धतरोवरोयदिनरोमकरो दयसंभवः:१३ लोलस्वांतोऽत्यंतसंजातकामश्वंचदेहःस्नेहकन्मित्रवर्गे सस्येरं भःसभयुक्मदभश्चेत्स्यात्कुंभेसंभवोयस्यलग्ने १४ दक्षोल्पभक्षोऽल्पमनोभव श्वसद्रत्नहमाचपलोतधूर्तः स्यान्नाचनानारचनाविधानेमीनाभिधानेजननेविल ने १५ भवेदलंलग्नवलेयथोक्तंविलग्नकालेप्रवलेप्रसूतो तस्मिन्वलोनेयदिवा विलग्नेयुक्तेक्षितेक्रूरखगैस्तथाल्पं १६ की इच्छाहोवे सोकतीहै उौरवहुतसंतान वाला होताहै उौर वडाचतुर और वडालोभीहोताहै १३ और जो मनुष्यकुंभलग्नमें जन्मताहै तिसका मनचंचलहोता और वडाकामी होताहै और सुंदर देहवालाहोताहे और मित्रों से प्रोतिकरणेवाला और जलंकर्केउत्पन्नजोवृक्षादियोंकफलतिनोंकयुन- और दंभी होताहै ॥ १४ ॥ और जो मनुष्य मीनलग्नमें जन्मताहै सो वटाचतुर होताहै टीर थोडा भोजन कताहे उर थोडे कामवाला होताहे डोर श्रेटरलो कर्के उौर स्वर्ण कर्के युक्त होताहै और वडा चपल और धूत होताहै और अनेक प्रकारों किया रचनारचनेको विधिकॉ जानताहै १५ टौर इलेजो वारालमोका फलकहा, जवलग्नपूर्णवलीहोवे तवयथोकफलकरणेका समर्थहोताहै और लमहीनबल होवे उीर क्रूरयहाँकर्के युक्त वादृष्ट होवे तव थोडा फलकतीहे १६ ९२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ फेर भुक्तकालकों गो ATM सो सूर्गका भुत और भोग्यकाल होताहै Hit it में पटाये और भोग्यकालको पश्चिम नतके पलों में घटावे और फेरof गाराशीगोंकि उदय घटाये और भोग्यमें ऐप्य राशियोंके उदय घटावे फेरोपकांतीससे गुगर RITE राशीके उदय पलों संभाग लेवे अंशादि फल ग्रहणकरे फेर तिसफलकोंभुक्तमें SHELF Aशा पटाये और भोग्यमें शुद्धराशीयां मेपसे लेकर मिलावे डोर अयनांशा घटाय टेये तब MITEM TE होताहै ? और लग्नमें छै राशी मिला। तब सप्तम भाव होताहैयौरदश राशी MMS me चतुर्थ भाव सिद्ध होताहे १डोर पूर्व नतमेवीधनदशमानयन कहतेहैं पूर्वनकों गाये और सूर्यके साथ छ राशीमिलावे फेरलकादयोस धन कर्मक दशम स्पष्ट होताहै ११ सधियों कयुक्तद्वादशभावसिद्धकरणकहतेहें चतुर्थभावर्सेलग्नकोंघटायदेवे जोशेपराश्यादिरहेतिसका स्याद्गुक्तभोग्यंतपनस्यजह्यात् ॥ पलीकृतात्प्रागपरान्नतात्तत् क्रमाद्गतै प्यानुदयांश्चशेपमशुद्धहत्खाग्नि३०गुणलवाद्यं विशुद्धपूर्वापरभैविहीनयुतंखभं स्यादयनांशहीनम् ९ ॥ लग्नं सपड्भं मदनाभिधानंतुर्याभिधस्याद्दशमात्स पइभात् ॥ १० अथपूर्वनते पि धनदशमानयनम् प्राङ्नतस्योन्नतं कृत्वा रवि कृत्वा सपड्भकम् लैंकोदयैर्दनाख्यन कर्मणास्यात्खभ स्फुटम् ॥ ११ ॥ अथससंधिसर्वभावानयनम् लग्नंचतुर्थात्संशोध्यंशेपंपभिर्विभाजितम् राश्याचं योजयेल्लनेसंधिःस्याल्लनवित्तयोः ॥ १२ संधिःपडेशसंयुक्तोधनभावोभवेत्स्फुटः धनभावःपडशाढ्यःसंधिर्धनतृतीययोः ॥ १३ पडशसंयुतःसंधिस्तृतीयोभावउ च्यते पडंशाढयस्तृतीयःस्यात्संधिर्धातृचतुर्थयोः तृतीयसंधिरेकाढयःसंधिःपाता लपुत्रयोः १४॥ व्याढ्यस्तृतीयभावोपिपुत्रभावोभवेत्स्फुटः त्र्याढयोद्वितीयसंधिः स्यात्संधिःपंचमभावजः १५धनभावोवेदयुतोरिपुभावस्तुजायत लग्नसंधिःपंच युत-संधिस्याद्रिपुभावजः १६ लग्नाद्याःसंधिसहिताभावाःपट्राशिसंयुताः सप्त माद्याभवतीहभावाःसर्वेससंधयः १७ पडश६छठाभागराश्यादिफललेवे तिसकॉलग्नमेंजोडदेवे तवलग्नोरधनभावकीसधिरपटहोतीहै १२ उौर निप्तीसबिमछठेभागों मिलावेतवचनभावस्पष्टहोताहै उौरधनभावमैपडंशकोंमिलावें तबधनभावको और तृतीयभावकीसधिहोतीहै १३ उौर तिससधिषडंशमिलावेतवतृतीयभावस्पष्टहोताहै औरतृतीयभाव मेंपदंशकामिलाये तवतृतीयचतुर्थभावकासधिहोतीहै उौर तृतीयभावकोसंधिएकाशिमिलावेतवचतु पचमभावकीसधिहोतीहे १४ उस्तृतीयभावपेंदोराशिमिला। तवपंचमभावस्पष्ठहोताहै औरदूसरेभावकीस विर्मतीनराशिमिलावें तवपंचमभावकोसथिहोतीहै १५ोरधनभावमचारराशामिलावेतवरिपुभावहोताह डोरलग्न फोनधिमपाचराशीमिलावे तवछठेभावकोसंधिहोतीहे १६दसीप्रकारलग्नसेंलैकर्केछभावसंचियोंक कसंपुकम्पष्ट होतेहे उोग्लग्नादिभावजोहेसधियोंक:युक्ततिनमेंछेछेराशामिलानेसे हादशभावस्पष्टहोते, .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ : अवलग्नसेंइष्टकालसिद्धकरणाकेशवाकंकहताहै सूर्यकेभोग्यांशौरलग्नकेभुक्तांशोकायोगकरे औरमध्य के उदयपलमिलावेतवइष्टकालहोताहै पला मक उौरजवलग्नौरसूर्यएकहिराशिमहोवैतवतिनकअंशादि याँकाअनरस्वोदयकरगुणे उौरतीस ३ • संभागलेवेतबइठकालहोताहै रिरात्रीके इष्टकालमैछराशीकरयु कसूर्यसंलग्गसिद्धकियाहोवे तवसूर्यास्तसैलेकइष्टकालासिद्धहोताहे ॥ १८ ॥ अवभावफलसिद्धकरणा कहतेहै ॥ योग्रहसंघियोंकेतुल्यस्थितहोताहै तिसकाफलशन्पहोताहै अर्थात्शुभाशुभभावफलनहिंकता हैऔर योग्रहभावकेतुल्यहोताहै सोभावकाशुभाशुभफलपूर्णकत्तांहै उौर मध्यमअनुपातसेंफलकत्ताहै भा .. अथलग्नादिष्टकालानयनमाह केशवार्कः॥ अर्केस्यभोग्यस्तनुभुक्तयुक्तोमध्योदया ढ्याःसमयोविलग्नात् ॥ यदैकमेलग्नरवीतदातद्भांगांतरघ्नोदयखाग्निभागः रात्रीष्टकालेतुसपड्भसूर्यात्लग्नततोप्युक्तवदिष्टकालः १८ ॥ अथभावफल साधनं ॥ शून्यसंधिपुभावगेखिलफलंस्याद्भावसंध्यंतरेणाप्तंसंधिखग्रांतरं क्षयचयेभावाधिकेल्पेखगे ॥ १९ ॥ अत्रबिशेषोदामोदरपद्धतौ भावो नकः खंगः पूर्वसंधिनारहितस्तदा • अधिकश्चदिरामाख्यसंधेःशोध्य स्तदंतरं २० भावसंध्यंतरेणाप्तंतद्भावफलमुच्यते तदारोहपूर्वसंधेरवरोहंतयां तिम २१॥इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविराचितज्योतिर्म हानिबंधेजातकखंडेग्रहभावसाधननामचतुर्थोऽध्यायः ॥४ वटा संधिअंतरकग्रहसंधिकेअंतरकोंभागे यौलब्धन्यावेसोभावफलक्षयौरचयसज्ञकहोताह जह भावसेंधाविकहोवेत्तवक्षयफलहोताहै उौरजवभावसेंहीनहोवतवचषफलहोताहै १९ डोरदामोदरपद्धतिम- विशेषकहतेहे योग्रहभावसँऊनहोवेतिसकापूर्वसविसेंअंतरकर उौरजोअधिकहोवतिसका आगेकीसापिसे,' अंतरकरे २. ओरभावसंधिकेअंतरसेंभागलेवेजोलब्धफलावे सोभावफलहोताहै औरपूर्वसधिकतरसे आगेहोरअंतिमसंधिअतरसेंधवगेहसंज्ञकफलहोताहै २१ इनिजातकरसंडेग्रहभावसाचनाल्मायः ४ १६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ अवसातवाँकेफलकहतेहे लग्न होरा द्रेष्काण सप्ताश नवमाश हादशाश त्रिशाश हसात पदलग्नो- कहेहैं १ लग्नमे देहके श्राकारको विचारपाकरे उौर होरामें मुनुप्यके धनसपटा औरविपदाकाविचा रकरे और द्रेष्काणमें कर्म फलकॉविचारे और सप्तमाश भ्राताकाविचार करे २ डोरनवाशचक्रमें सता न कों विचारे और हादशा मेस्त्रीका विचारकरे डोर निशाशचक्रमे मृत्युकाशुभाशुभस्थानमविचार करे ३ तिसमे प्रथमवाराम मोके फल जातका भरणसेंकहतेहैं जोमनुष्य मेपलग्नौजन्मताहै सो वडे भिमानवालाहोताहै उौरगुणवान् उौरक्रोधीहोताहै उौर अपने मित्रोंसे विरोधकत्ता और लोकोस मित्र भावकत्तीह उऔर अपनेपराक्रम कर्के विशेपयशकोप्राप्तहोताहे ४ उौर जिसमनुष्यक जन्मकालमें वृष लग्नहोवे सोगुणोम अयणी क्यामुख्य होजाताहै उऔर धनकर्के पूर्ण होताहे और गुरोका भक्त होताहे . अथशारीरकाध्यायोव्याख्यायते ॥ तत्रसप्तवर्गफलानि लग्नहोराथद्रेष्काणः सप्त भागोनवांशकः द्वादशांशोथत्रिंशांशोलग्नः सप्तपदःस्मृतः १ लग्नेदेहाकारोहो रायामर्थसंपदोविपदः द्रेष्काणेकर्मफलंसप्तांशेवंधुसंज्ञाच.२ पुत्रनवांशभागेद्वा दशभागविचिंतयेत्पत्नी त्रिंशांशेनिधनफलंशुभाऽशुभंसर्वजंतूनाम् ३ तत्रल फलानिजातकाभरणे ॥चंडाभिमानीगुणवान्सकोपःसुहृद्विरोधीचसखापरेषाम् पराक्रमप्राप्तयशोविशेपोमेपोदयेयः पुरुपोतिरोपः ४ गुणाग्रणीः स्याद्रविणेन पूर्णीभक्तोगुरुणाहिरणप्रियश्च धीरश्चशूर प्रियवाक्प्रशांतः स्यात्पूरुपोयस्यव पाविलग्ने ५ भोगीवदान्योवहुपुत्रमित्रः सुगूढमंत्र सधनःसुशीलः तस्यस्थि ति स्यानृपसन्निधाने लग्नेभवेन्नामिथुनाभिधाने ६ मिष्टान्नभुक्साधुरतोविनी तोविलोमवादिर्जलकलिशीलः प्रकृष्टसारोतितरामुदारोलग्नेकुलीरहिनरोभ वेत्सः ७ कशोदरश्वारुपराक्रमश्वभोगीभवेदल्पसुतोल्पभक्षः संजातवुद्धिमनु जोभिमानीपंचाननेसंजननेविलग्ने ८ -- और युद्धकाप्याराहोताहे और धीर उौरशूरवीर और मोठायोलनेवाला उौर शातस्वभाववालाहोताहे५ और जोमनुष्य मिथुनलग्नमे जन्मताहै सोभोगीवका और वहुतपुत्रावाला डोर मित्रोंवाला होताहै और गुप्त मंत्री और धनकर्के युक्त और श्रेष्ठस्वभाववाला और राजाकेपासरहणेवालाहोताहै ६ उऔर जोमनु ज्यकर्कटलग्नमेजन्मताहै सोमिष्ठान्नखानेवालाऔरसाधूजनसिप्रीतिकरणेबालाऔर नम्रहोताहै और उल टीबुद्धिवाला और जलक्रीडाकरणेमतिसकारवभावहोताहै उौर वडे सारवाला और बडाउदार होताहे ७ और जोमनुष्यसिंहलग्नमें जन्मताहै सोमनुष्य पतले पेटवाला और वडे पराक्रमवाला और भोगो के भोगनेवाला और थोडे पुत्रोवाला और थोडाभोजनकरणवालाउौरवडेअभिमानवालाहोताहै ॥ ८ .. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवकन्यालग्नकाफलकहनेहै जिसमनुष्यकेजन्मसमयमैकन्पालग्नहोताहै सोमनुष्यकामकोडाऔर गुण और ज्ञान उोर पराक्रम गैर चातुरीसे लेकरके अनेकगुणोंवाला होताहै उौर प्रसन्नताकर्के युक्त होता है और श्रेष्टलक्ष्मीकों नित्यंप्रतिप्राप्तहोताहै ९ और जोमनुप्यतुलालग्नजन्मताहै सो अपने कुलमें भूपण रूपहोताहै और वडेगुणोंवाला और धनकेलाभवाला और व्यापारमैतिचतुरहोताहै और तिस के घरमैलक्ष्मीस्थिरहोतीहै १० और जो मनुष्यवृश्चिकलग्नौजन्मताह सोशूरवीर और वडे विचारवाला और बडी निदीप विद्यावालाहोताहे उौर सर्वदाकालकलह केकरणेवालाहोताहै ११ उौरजोमनुप्पध लग्नमें जन्मताहै सो चतुर और राजाकी सेवा करणेवाला उोर सत्य प्रतिज्ञावाला और मनकी बातजाननेवाला होताहै उौर चतुर और कलाके जाननेवाला और धनुर्विद्याके जाननेवाला होताहै ॥ १२ ॥ जोमनुष्यमकरलग्नमे जन्मताहै सोवडेकठोरदेहवाला और शठहोताहै और जोअपनेमन कामक्रीडासद्गुणज्ञानसत्वकौशल्याद्यैः संयुतःसुप्रसन्नः लग्नंकन्यायस्यजन्यां सधन्यःकन्यांक्षीराब्धेरवाप्नोतिनित्यम् ९ गुणाधिकत्वंद्रविणोपलब्धिर्वाणिज्य कर्मण्यतिनैपुणत्वं पद्मालयातन्निलयेनलोलालग्नंतुलाचेत्सकुलावतंसः १० शू रोनरोत्यंतविचारसारोऽनवद्यविद्याधिकतासमेतः प्रसूतिकालेकिललग्नशालीम वेदलिस्तस्यकालःसदैव ११ प्राज्ञश्चराज्ञःपरिसेवनज्ञःसत्यप्रतिज्ञःसुतरांमनो ज्ञः सुज्ञाकलाज्ञश्वधनुर्विधिज्ञश्चन्नुर्धनुर्यस्यजनुस्तनुःस्यात् १२ कठिनमूर्तिरताव शठःपुमानिजमनोगतकृबहुसंततिः सुचतुरोपिचलुब्धतरोवरोयदिनरोमकरो दयसंभवः:१३ लोलस्वांतोऽत्यंतसंजातकामश्चद्देहःस्नेहकृन्मित्रवर्गे सस्यरं भःसंभयुक्मदंभश्चेत्स्यात्कुंभैसंभवोयस्यलग्ने १४ दक्षोल्पभक्षोऽल्पमनोभव थसदनहमाचपलाोतिधर्तः स्यान्नाचनानारचनाविधानेमीनाभिधानेजननेक्लि ग्ने १५ भवेदलंलग्नवलेयथोक्तंविलग्नकालेप्रवलेप्रसूतौ तस्मिन्वलोनेयदिवा विलग्नेयुक्तेक्षितेक्रूरखगैस्तथाल्पं १६ की इच्छांहोवे सोकताहै डोरबहुतसंतान वाला होताहै और वडाचतुर डोर वडालोभीहोताहे १३ और जो मनुष्यकुंभलग्नमें जन्मताहै जिसका मनचंचलहोताहै और वडाकामी होताहै और सुंदर देहवालाहोताहे और मित्रों से प्रीतिकरणेवाला और जलंककैउत्पन्नजोवृक्षादियोंके फलतिनोंकयुन- और दंभी होताहे ॥ १४ ॥ उोर जो मनुष्य मीनलग्नमें जन्मताहै सो वडाचतुर होताहे और घोडा भोजन कताहै टोर थोडे कामवाला होताहे और श्रेटरला कर्के डोर स्वर्ण कर्के युक्त होताहे और वहा चपल और धूत होताहै और अनेक प्रकारोकिया रचनारचने की विधिको जानताहै १५ डोर इहेज़ो वारालग्नोका फलकहा, जक्लग्नपूर्णवलीहोवे तवययोतफलकरणेका समर्थहोताहै और लमहीनवल रोवे डोर कूरमहाँक युक्त वादृष्ट होवे तब योटा फलफताहे १६

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
अयहोराकाफलकहतेहैं होराचक्रमें रूप और मित्रभावकाविचाराकियाहे चंद्रमाकी होरामे जन्मे डोर
बहुतग्रहदूसरेस्थानमें स्थितहोवे तव वडासुंदर उरै वडेधनवाला श्रेष्ठहोताहै उौर सूर्यकोहोरामें जन्मे-
और वहुतग्रह दादश १२ स्थानमें होवे तव मध्यम रूप मित्र धन वाला होताहै ॥ १० ॥प्रव-
सारावलीसे प्रत्येकहोराकाफलकहतेहै जोमनुप्य मेष लग्नकी प्रथम होरामें जन्मताहै सो लालना-
वाला और तीक्ष्ण दृष्टिवाला और शूरवीर और धनवान् और तोतेकीन्यांई नासिकावालाहोताहै और
श्रेष्ठस्त्रीसे प्रीतिकर्ताहै उौर पुष्ट और ऊचेदेहवाला और चोरोंकास्वामी होताहै ॥ १८ ॥ और जो
मेपकीदूसरीहोरामें जन्मताहै सो चोर और वडीमस्तीवाला और कठन पैरोंवाला और कठन अंगु-
लोयोवाला उौर स्निग्धवडेविशालनेत्रोंवाला और चतुर और पुष्टदेहवाला उौर श्रेष्टवुहिवालाहोताहै.
॥ १९ ॥ और जो वृपलग्नकीप्रथमहोरामजन्मतार्हसोसौम्यस्वभाववाला और वडेनेत्र और मस्तक..
अथहोराफलम् होरायांरूपसौहाईपश्यजन्मनिसर्वदा वहवोधनगाःश्रेष्ठास्त
थानाव्ययेग्रहाः १७ साराल्यां रक्तोत्कटहशूरोधनवान्शुकनासिकोयि
दाररतः पीनोन्नतःप्रचंडःतस्करनाथःक्रियादिहोरायां १८ चौरःप्रमादवहुलः
खरोग्रपादांगुलिद्वितीयायां स्निग्धायताक्षचतुरःपृथुपीनतनुःसुमेधाच १९
सौम्योविशालचक्षुर्ललाटवक्षाश्चयानरतिवश्यःस्थूलाक्षितनुवृपभेप्रथमार्धेस्या
प्रकोपनवपुष्मान २० पृथ्वायतपीनतर्नुादारसत्वंसुमूर्धजंजनयेत् व्यस्त
कटिवृपभास्यवृपस्यहोराद्वितीयाच ॥२१॥ मध्यायताक्षमध्यमतनुमार्तढाश
रॉघ्रिश्च मिथुनार्धेशूरोनावाग्मीमतिमान्सुरातिशीलः ॥ २२ ॥ स्वक्षःकामी
शूरोमृदुवल्गुकथोमनस्वीच चावौटदंतदेहोभवेन्नृमिथुनेद्वितीयहोरायां २३ ॥
उत्तमूर्तिःमुशिरःप्रगल्भमंदस्वरश्चलोतिशठः श्यामतनुश्चकृतघ्नोभग्नायर
दःकुलीरपूर्वार्धं ॥ २४॥
डऔर छाती वाला होताहै और वाहनोंमें प्रोतीवाला और वश्य होताहै और वडेमोटे देहवाला और
वडेमोधवाला होताहे ॥ २० ॥ उौर जो वृपको दूसरी होगमै जन्मताहै सो वडे भारे पुष्टंदेहवाला
और वडे पराक्रमवाला और संदर केशों वाला और टेडे लक्क वाला और वैलको न्याई मुख वाला
होताहै ॥ २१ ॥ और मिथुनको पूर्व होरामें जन्मेतो मध्यम रूप और विशालनेत्र और छोटी मूर्तिः
और दृढ शिर ीर पाद होतेहैं और शूरवीर वका बुद्धिमान् कामचेष्टामें स्वभाव वाला होताहै २२
और जो मिथुमकी दूसरी होराम जन्मताहे सो सुंदर नेत्रोंवाला कामी शूरवीर कोमल सुंदर वाता
करणे वाला मनस्यों भोर सुंदर नोट दंत देहवाला होताहे ॥ २३ ॥ और जो कर्कट की पूर्व होरामें
जन्मताह सोयतुलाकारदेहवाला और श्रेष्ठशिरवाला और प्रगल्भ और मंदस्वर वाला और चंचल
बार शठ होताहे और सुंदरदेह वाला और कनन और श्रागेकेदंद तिसके टूट जातेहैं ॥२॥

॥श्रेरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
९९
औरजोकर्कट कोदूसरी होरामें जन्मताहे सो जूधारेवलने वाला और मार्गमै चलने वाला औरमोटे
मुस वाला और समदेह वाला और कठोर देह वाला और क्रोधी होताहै ॥ २५ ॥ और जो सिंह.
की प्रथम होरामे जन्मताहै सो लाल को वाले विशाल नेत्रों वाला प्रगल्भ वडे देह वाला कपट
स्वभ ववाला अोर अत्यअवस्थामेसुपभोगनेवाला और स्थिरपराक्रमवाला और स्थिरकर्मोवालाहोता
है २६ और जो सिहकोदूसरी होराम जन्मताहे सो स्रोमें और मिष्टपान ओर मिष्ट भोजनमेंरतही
ताहे और श्रेष्टवतोंकाइछावाला और अनेकचेष्ठाकरनेवाला और कठोर अंगोवाला
और दाता. और मार्गमेरत और भोगी और स्थिरामित्रोंवालाहोताहै ॥ २७ ॥ और जो
कन्याको पूर्वहोरामजन्मताहै सो वडेकोमलदेहवाला और कांतिवाला उौर श्रेष्टवागीवाला
और श्रेष्टगायन करणेवालोस्रीसेरतहोताहै उोर मखोरकीन्याईनेत्रहोतेहे ओर गायनविद्याकेजानने,
..
द्यूतरतोध्वनिनिरतः पृथुवकः प्रमाणसंपन्नः कठिनशरीरः क्रोधीजातनरो
द्वितीयहोरायां ॥ २५ ॥ रक्तांतहकप्रगल्भोगुरुरायतदृष्टिदेहइनभाये
जिह्मस्वभाव सुखभागंतेस्थिरसत्वकर्माच ॥ २६ ॥ स्त्रीमिष्टपानभोजनव
स्टेप्सुर्वहुविचेप्टकठिनांगः दाताध्वरतोमोगीस्थिरसुहृदश्चैवात्यर्धे ॥२७॥
सुकुमारमूर्तिकांतिःसुवाक्सुगीतांगनारतिर्मधुडक्
गांधर्वविद्विनीतःसुभगः
पूर्वाईजःपटे ॥२८॥ कन्यांत्यईहूस्वः सेवागांधर्वलेख्यलिपिविज्ञः स्थूल
शिरःसविपादःपापर्द्धिसुखभाक्सुतीर्थश्च ॥ २९ ॥ वृत्ताननउच्चनसःपटुर्वि
लासीधनीसुधीमंत्री पीनायतोस्थिसारोधनवान्प्रियसंयुतस्तुलाद्यर्थे ॥३०॥
वहथभास्थिरार्थः श्यामः कुंचितशिरोरुहश्चशठः वृत्ताक्षस्त्वपरार्धेस्वसत्व
भिन्नाग्रपादश्च ॥३१॥
वाला उौर वडा नम्र और श्रेष्टभाग्यावालाहोताहै ॥ २८ ॥ उौर जो कन्याकी दूसरीहोरामजन्मता
है सो छोटदेहवाला और सेवा और गायन विद्या और लिरवनेकी विद्याके जाननेवालाहोताहै और
मोटे शिरवाला उौर पापकर्के धनकेसुरखवाला उौर श्रेष्ठतीर्थयानाकरणेवालाहोताहै ॥ २९ ॥ उौर-
जो तुलाको प्रथमहोराम जन्मताहै सो गोलमुखवाला और ऊचीनासिकावाला और चतुरविलासक
रणेवाला और धनी उौर अष्टभुद्धिवाला मत्री और पुष्ट विशाल देहवाला और अस्थिसार डोर ध
नो और श्रेष्टमित्रोवाला होताहै ॥ ३० ॥ और जोतुला कोदूसरी होरामे जन्मताहे सो वहुतधनवा-
ला और स्थिरधनवाला और सुंदरदेहवाला और कुडलॉवालेकेशावाला उौरशठोर गोलनेवाला
और अपने पराक्रमक भेदकाप्राप्तभये पादजिसके अयसा होताहे ॥ ३१ ॥

13
॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिबन्धः॥
और जोवृश्चिककोप्रथमहोरामजन्मताहैसोलालकोणेवालपिंगलवर्णके नेत्रोंवालाउौरउत्साहवालाऔर
युद्धमशूरवीरौरदुष्ठस्वभावाला उौरमित्रकेधनकॉलेनेवाला होताहै ३२ ौरजोवृश्चिककोदूसरीहोरामें
जन्मताहै सोवडेविशालपुष्टदेहवाला और राजांकोसेबाकरणेवाला और बहुतऋणवालारमित्रोंक
युक्तडौर वडेनेोवाला होताहै ३३ उौर जो धन की पूर्व होरामजन्मताहै सो दलितपृष्ट औरमुख
और छातीवाला और हाथोकीन्याई निमीलित नेत्रोंवाला और पुष्ठकपोलोवाला होताहै और वा-
ल्यावस्थामैघरके बडेजो, तिनोंकात्यागकरकेतपस्वीहोताहै ३४ डोर जोधनकी दूसरीहोरामै जन्मताहै
सोकमलदलकीन्याई विशालनेत्रोंवाला डोर बडोलंबियोंभुजोंवाला उौर शासार्थकेजाननेवाला और
श्रेष्टनीतिकेजाननेवाला और श्रेष्टवाणीवाला उौर धर्मर्मत पर उौर वोशेषकर्केपूर्ण यशवालाहोताहे
रक्तांतपिंगदृष्ठिःसाहसवपुरपिरणेशूरः दुष्टस्वभावनामाप्रियार्थमाग्विश्वका
द्यर्धे ॥ ३२ ॥ विस्तीर्णोपचितायतपीनांगःक्ष्माधिपोपसेवीस्यात् वव्हणमि
त्रसमेतःस्फुटिताक्षोश्चिकापरार्धेच ॥ ३३॥ दारितप्टष्टमुखवक्षाः करिकुंचि
तनेत्रपीनगंडःस्यात् वाल्येत्यक्तात्मगुरुश्वापाद्यर्धेतपस्वीच ॥ ३४ ॥ पद्माय
तातोगुरुदीर्घवाहुःशास्त्रार्थवित्सुनीतःस्यात् वाकसुभगोधर्मपरस्त्वपरेनिभृतो
यशस्वीच ॥ ३५ ॥ श्याममृगाक्षोधन्यःस्त्रीप्वजितःसौम्यमूर्तिशठःआये
मूढाटनःसुरोपोमगाद्यभागेतनूच्चनसः ॥ ३६ ॥ रक्तांतदृष्टिरलसस्तनुदीर्घा
गोभवतिमूर्खः श्यामोरोमचितांगःसाहसिकोरौद्रकर्माच ३७ स्थिरमित्रलाभ
सक्तोमदुसत्वोल्पसुतःसद्गुणःशूरः ताम्रप्रभासुवर्णःपापरतस्ताम्रग्घटाद्यर्धे ३८
.
+
..
॥ ३५ ॥ और जो मकरकी पूर्वहारामजन्मताहै सो सुंदरकाले हरिणकीन्याई नेत्रोंवाला औरधन्य
और स्त्रीयोंमे नहिंजीत्याजानेवाला उौर सौम्यमूर्तिः उौर प्रथमावस्थामेशठ और और
वहुतन्त्रम
वाला और वडेमोधवाला और ऊचीनासिकावाला होताहै ॥ ३६ ॥ और जो मकरकोदूस-
रो होरामेजन्मताहै सो लालकोणेवालेनेत्रोंवाला और आलसी और सूक्ष्मदेहवाला और लवेअंगो-
वाला और मूर्खहोताहै और नवीन अवस्थावाला और अगोमरोमोवाला और हठककँक्रूरकर्मीकेक
रणेवालाहोताहै ॥ ३७ ॥ और जो कुंभकोपूर्वहोरामजन्मताहै सो स्थिरमित्रतावाला और लाभयुक्त-
श्रीर कोमलपराक्रमवाला और थोडे पुत्रोंवाला और श्रेष्ठगुणोंवाला और शूरवीर औरतावेकोन्याई-
लालवर्णवाला और लालदृष्ठिवाला और पापकर्मरतहोताहै ॥ ३८ ॥

: ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ डोरजो कुंभकोदूसरी होरामै जन्मताहे सो कृष्णालोररुशदेहवाला डोर व्यस्तअंगावाला जोरशठ ओर पालसी रनहिकिसकोवातमाननेवाला उौरविपादकरणबालाहोताहै औरतिसकाअंतनहिपापाजा ताहै ओरतावेकीन्याई लालनेवोवालाहोताहै ३९ औरजोमानकीपूर्वहोरा, जन्मताहै सो छोटेदेहवा ला औरमोटेसुंदरनेत्रोंवाला औरसुंदरदेहवाला उौर वडेमाथवाला और वडीछातीवाला औरतीकाप्यारा और श्रेष्टयशवाला और क्रियामैचतुर उौरशूरवीरहोताहै ॥ ४० ॥ उौरजोमानकोदूसरीहोरामें जन्मताहै सो श्रेष्ट और स्थिर रैश्रेष्टबुद्धिवाला औरउदारखीका औरराजाकाप्याराहोताहे औरसुंदरवाणीवाला और ऊचीनासिकावाला उोर सुंदरमार्तवालाहोताहै ॥ ४१ ॥ जिसकेनिककालमैं वा. जन्मकालमें चद्रमा अथवासूर्य बलीहोयकर्के बलीहोयकर्के केंद्रगतलग्नकेस्वामीकोंदेखे तवहोरायथोतफलकादेताह ॥ १२ ॥ उौर जवहोराकास्वामीपूर्णवलोहोरामें स्थितहोवे तवहोराकेगुणकाजातकमाप्तहोताहै और . असितकशव्यंगतनुःशठोलसोनप्कृतीविषादीच घटपरदलेदुरंतोदारितताने क्षणःपुरुयः ॥ ३९ ॥ हस्वःपृथुचारुतनुर्महाललाटश्चपृथुवक्षः स्त्रीदयितामी नर्धेप्रथमेसुयशःक्रियापटुःशरः ॥४०॥श्रेष्टःस्थिरःसुमेधाभृतोदारांगनानप तिदयितः शुभवागुन्नतघोणोझपपरार्धेसुमूर्तिःस्यात् ॥ ४१॥ चंद्रार्कयोरेकत मोवलिष्टोहोरापतिपश्यतिकेंद्रगंवा होरायथोहिष्टफलप्रदात्रीस्याद्गर्भसंस्थासु समुद्भवेषु ॥४२॥ होरापतीपूर्णवलेचहोरेहोरागुणस्वलभतेप्रसूतः स्वस्वा मियोगेक्षणतःफलंस्यान्नावोद्भवंश्रेष्टमऽतोन्यथान्यत् ॥४३॥ इतिहोराफला नि ॥ अयद्रेष्काणफलं॥ द्रेष्काणेकेंद्रगःकुर्यादुच्चस्थोभूपतिंग्रहः स्वक्षेत्रगञ्च मूनाथमित्रगश्चापिवाग्मिनम् ॥ ४४ ॥ दाताहंतादीर्घःक्षयोदयीसंगरप्रचंडः स्यात् प्रियविग्रहस्त्रिभागेमेपायेवंधुपूयदंडश्च ॥ ४५ ॥ स्त्रीचपलःशास्त्ररतः स्त्रीमित्रार्थभाकसुवाक्सुतनुः प्रियगीतश्चमनस्वमिपाचशेहितीयेस्यात् ४६ 1 जिसभावमहोरापति भावकेस्वामीक युक्त वा दृष्टहोवे तवतिसभावकाशुभफलहोताह टौर भावेश कर्केयुकाइएनाहहोवे तवतिसभावकानेष्टफलहोताहे ४३ ॥ इतिहोराफलम् अवद्रेष्काणकाफलकहते । है द्रेष्काणचक्रम उचग्रहहोवेसोराज्यप्राप्तकतांहे डीर जोअपनेक्षेनमेंग्रहहोवेसोसनाकापतिकाहे जोर जोग्रहामित्रकेघरमहोवेसोश्रेष्टवाणी कावताकतीहे ॥४४॥ अवप्रत्येकराशिगतद्रेष्काणफल कहतेहै जोमपके पूर्वद्रेष्काणमें जन्मताहै सो दाता औरहतां उौरक्षयकों टौरवृद्धिको धारवारमा तहोताहै उौरलंवाहोताहै युदमप्रचडहोताहै मित्रविरोधी औरसंवधियोंमेउयदंडकर्ताहै ॥ १५ ॥ और जोमेपकेमध्यद्रे फाण जन्मताहै सो स्त्रीयोमॅचपल और शास्रमेरत और स्त्रीके औरमित्रकेधनोंभोगनेवा.... लाउीर सुदरवाणीवाला और सुदरदेवाला और गौतविद्याकाप्यारा तीर मनस्वोहोताहे ४६ ॥ १०२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः और जोमेपके तीसरेद्रेष्काणजन्मताहै सो गुणो और दूसरेकोदोपकरणेवालाऔर वलपराक्रमकयुक्त और राजाकीसेवाकत है और मित्रोंकाप्याग और धर्म वुद्धिवाला और सजनोंकेादरकोंजाननेवालाहो ताहै ॥ ॥ उोर जोवृपके पूर्व प्रेफाण में जन्मताहै सोमित्र डोरभोज्यवस्तु औरस्त्रीयाँके वियोगसे संतप्तहोता है और वस्त्रभूपमिरत और स्रोकेस्वभावके अनुसारचलता है ॥ ४८ और जोवृपकेमध्यद्रेष्काणजन्मताहै सोकोमलदेह वाला और स्त्रीके सौ भाग्यवाला उौर वडाधनी- और रूपवान् उौर भोगवल कर्केयुक्तहोताहै और स्नानमें उौर भूपों में रतहोताहै और स्थिर ठौर- मनस्वी होताहे ४९ ओर जो वृपके तीसरे द्रेष्काणमें जन्मताहै सो चतुर और चर,ौर स्थि. र देहवाला और मानकोंप्राप्तहोताहै उौर गौर वर्ण और मलीनरहणे वाला और डरणे वाला होता है और धनक रहितहोताहै और खोटे चरित्रों कर्के संतापको प्राप्तहोताहै..॥ ५० ॥ और जो गुणवान्परदोपकरोवलसत्वयुतोनरेंद्रसेवीस्यात् स्वजनप्रियधर्ममतिस्तृतीय मागेप्रियादराभिज्ञः॥ १७ ॥ प्रियमानभोज्यनारीवियोगतप्तोवृपस्यपूर्वेण वस्त्रालंकाररतोयुवतिकृतानुसारीस्यात् ॥ १८ ॥ सौम्यवपुःस्त्रीसु भगोमहाधनोरूपभोगवलयुक्तः ॥ · स्नानविभूपणनिरतः स्थिरोमनस्वी द्वितीयेस्यात् ॥ ४९॥ चतुरश्चरस्थिरतनुर्मान्योगौरोमलीनसोभीरुः वि गतधनःकुचरित्रैःप्रतप्यतेचवृपस्यांते ५० मिथुनादिकेत्रिभागेपृथूत्तमांगोध नान्वितःप्रांशुः कितवोगुणीविलासीनृपाप्तमानोवचस्वीस्यात्. ५१. मृदुसौ म्यसुरूपोवपुर्हस्वमुखःसुक्ष्ममूर्धजोनास्यत् धन्योमृदुर्महारिद्धितीयभा गेप्रतापवान्सुयशः ५२ स्निग्धेक्षणोचपुप्मान्महाशिरःशत्रुयुतः प्रांशुःरूक्षन.. खःकरपादश्चलार्थविभृतोटनस्तृतीयेस्यात् ५३ कर्कटकायेभागेदेवब्राह्मणरत चलोगोरः कृत्यकरश्चपरेपांसुधीःसुमतिःसुतांगनासुभगः ॥ ५४॥ मिथुन के पूर्व डे काणमें जन्मताहै सो मोटे शिरवाला और धनयुक्त ओरलंवेदेहवाला ओर धूर्त और गुणी श्री विलासी और राजमान को प्राप्त ओर अपने वचन के करणे वालाहोताहै . और मिथुन के मव्यद्रे काणमैं जोजन्मताहै सोकोमलसुटररूपवाला और छोटादेह औरछोटेमुख बाला और सूक्ष्म के शोवाला और सूक्ष्मजंघावालाहोताहै और धन्य और वडे शत्रुयोंवाला श्रीर प्रतापी अोर अष्टयशवालाहोता है ५२ और जो मिथुनके तीसरेद्रेष्काण में जन्मता है सो स्निग्ध वाला और सुंदरदेहवाला और बडे शिरवाला और शनु युत और लवे देहवाला होताहै जोर न नखों वाला और कठोरपैरो वाला श्रार चलधन को प्राप्त होताहै और धमणेवाला होताह ५३ और करके पूर्व रेष्काणमें जन्मे तो देवता और ब्राह्मणोंमें प्रीति वाला और चंचल नार मानणं होता है और दूमरे कारस्यररणे वाला नोर श्रेष्टबुद्धिवाला और सुंदर मूर्तिः और पुरतीके सुग्रवाला होता है ५४ .. -- ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ॥ १०३ और जो कट के मध्य द्रेष्काण में जन्मताहै सो धनका लोभी और दानमें रत श्रीर पहुस्वप्न देखने वाला और स्रीजित श्रीर अभिमानी होताहै और भाईयों करयुक्त श्रीर बिलासी और चपल श्रीर बहुत रोगों वाला होताहै ५५ और जो कर्कके तीसरे द्रेष्काणमें जन्मताह सो वनमें श्रीर जलामें रत होताहै और विदेशगामीहोताहै और धन. को प्राप्त होताह और साधुहोताहे और वृथाहि शठता कताहै श्रीर सुगंधादि द्रव्यमें तिसकी रुचि होतोह ५६ श्रीर जो सिंहके प्रथमद्रेष्काणमें जन्मताहै सो टाता और हर्ता और बहुतधन श्रीर बहुतस्त्रीयों और शत्रुयाँवालापीर राजाकासेवक श्रीर शत्रुजीत कीडछावालाहोताहे और स्थिर मि प्रता और पराकमकर्केयुक्तहोताहै ।। ५७ ॥ और जो सिंहकेदूसरेद्रेष्काणमें जन्मताह सो श्रेष्टरचिवा- ला और कामी और दाता और स्थिरस्वभाववाला और सुंदरदेहवाला और भूपगोंकिदछावाला लुब्धार्थोदानपरःस्वप्नपरःस्त्रीजितोभिमानीस्थात् सहजान्वितोविलासीचपलोवहुरु ग्वितीयेच ५५ काननतोयानुरतोविदेशगस्त्रीवलो!भाक्साधुः कर्कटकांत्ययशेर थाशठोभवतिमाल्यरुचिः ५६ दाताहतीवहुधनदारोरिनृपसेवकोरिपुजिगीपुः स्थिरमित्रसत्त्वयुतःसिंहस्यायेहकाणेस्यात् ५७ सुरुचिःकामीदातास्थिरीव पुप्मान्विभूपणेप्सुःस्यात् सुखभाकश्रुतिधर्मरुचिविस्तीर्णमतिद्वितीयेपि ५८ लुब्धःस्थिरायततनुस्तब्धः परवित्तहत्सुधीःकितवः सिंहस्यांतेनैकसुतःस्त्रीणां नेष्टःप्रगल्भश्च ५९ सुकुमारतनुःश्यामोमधुहक्मधुरसुवाक् सुधीःसुनयः स्त्रि भ्योर्थभाग्डकाणकन्यायेदीर्घकंठश्य ६० समरोत्कटोविलासीसुतयुग्मुनिस मगतिविदेशरतःधीरोव्ययीचाल्पकलाकथारताःपटमध्यांशे ॥६१ ॥ ओर मुखको भोगनेयाला नीर वेदधर्ममरचिवाला श्रीर वडीवुद्धिवालाहोताहे ॥ ५० ॥ र सिंह तोमरेते काणमें जोजन्मतार्हसो लोभी स्थिर परेदेहवाला और अनम्र और दूसरे- काधनहरयाला चार श्रेटयुद्धिवाला और धूतहोताहै टार अनेकपुनावाला टीर वीयोंकों नेफलक रणवाला और प्रगल्भहाताह ५१ और जोकन्याकेपूर्वद्रेष्काणौजन्मताह सो सुंदरकोमलदेहयाला और मधुकीन्यांनिनावाला र मोटीवासीयाला तीर श्रेष्टयुद्धीवाला और श्रेटनीतिकेजाननेवालाटार गियोंकापनभोगनेवाला और लंबेगलेवालाहोताह ॥ ६. ॥ श्रीर कन्याकेमध्यकापजन्मता सो गुद्धमें प्रालहोना और बिलासीहोताहे श्रीर पुत्रोकरयुगहोनाह और मुनिफिनल्यगतिवाला घार विदेशगमोहोताह बार धावाला नार पटेखवाला नीर थोडीकलाके जानने वाला और योजागा यानांकषाला होनाह ६.

॥ श्रीरणवीरज्योतिमहनिवन्धः ॥
और जो कन्याकेतीसरे द्रेष्काण मे जन्मताहे सो छोटे सुदरदेहवाला “टोर दूसरे
केयनकों भोगनेवाला और गायनमें प्रीतिवाला और बडेनेत्रोंवाला और राजाकीत्राज्ञामान
नेवाला और त्यागी और स्थिरस्वभाव वाला और सुंदररूपवाला और तीवस्वभाववाला
होताहै ॥ ६२ ॥ और जो तुलाके पूर्वद्रेष्काण#जन्मताहै सो नवीनअवस्थावाला और सेवाक
कलाकों प्राप्तहोनेवाला और व्यापारमचतुर डोर वुद्धिवालाहोताहै ओर मंत्रके जाननेवाला ओर कामदेव-
कोन्याईरूपवालाहोताहै ॥ ६३ ॥ और जोतुलाके मध्यद्रेष्काणमें जन्मताहै सो कमलदलकी न्याईति
शालनाबाला और सुंदररूपवाला ओर राजाका मित्रहोताहै और बहुतवाताकतीहै और प्रसिद्धहोता
है और अपनेवशकोवधावताहै ओर बहुतचाकरोवाला और चतुरहोताहै ॥ ६४ ॥ और जोतुला
केतीसरे द्रेष्काणमें जन्मताहै सोनष्ठमित्र और नष्टधन और नष्ट यशवाला और थोडीबुद्धिवाला ओर
नतसुतनुःपरधनभाग्गीतरतिःपृथुढगवनिपाभिमतः त्यागीस्थिरःसुरूपश्चंडाक
न्यांत्यहकाणे ६२ श्यामःसेवाप्तकलापएयनियोगेपुनिपुणवुद्धिःस्यात् मंत्रज्ञः
स्मररूपस्तुलादिमभवतिहकाणे ६३ पंकजविशालनेत्र सुरूपवानृपसखःप्रला
पीस्यात् ख्यातःस्ववंशवर्धित्तवव्हानुचरःपटुर्दितीयेच ॥६४ ॥ चपलःश ठोक
तनोविरूपजिव्होपचारतनुमूर्तिः नष्टसहत्द्रविणयशःस्वल्पमतिःपथिरतस्तृती
येस्यात् ॥६५॥ गौरःस्थिरःप्रचंडोरणोत्कदःस्यानरोविशालाक्षः स्थूलविशा
लशरीर.कलिप्रियोवृश्चिकाद्यंशे ॥६६॥ मिष्टान्नपानचतुरश्चलेक्षणोहेमगौरम
तिःस्यात् कांतःपरवित्तयुतोऋजुक्रियावाद्वितीयांशे ॥६७ सुभुजोमधुपिंगाक्षो
महोदरश्मश्रुरोमरहितश्च सहजवियुतःप्रह"हिंस्रःकृप्पोलिनस्तृतीयेशे
६८
मार्गमरतहोताहै और चपलऔर शठ और कृतन और रूपककरहित और छोटेदेहवालाहोताहै ६५
और जोवृश्चिककेपूर्वद्रेष्काणमें जन्मताहै सो गौरवण और स्थिरस्वभाववाला और वडाप्रचंड और
युद्धमें तकडाऔर विशालनेनावालाहोताहै और वडेमोटेदेहवाला और कलहकेकरणेवाला होताह ६६
और वृश्चिक के मध्यद्रेष्काणमै जन्मताह सौमिष्टान्नपानमें चतुरहोताहै औरचंचलनेत्रोंवालाहोताहे श्री
रसुवर्णकोन्याद गौरवर्णवालाहोताद और सुंदर और दूसरे केधनकयुक्तहोताहै और सरलक्रियावाला
होताहे ॥ ६७ ॥ और जोवृश्चिककेतीसरेद्रेष्काण जन्मताहै सौश्रेष्टभुजोंवाला और मधुपिंगलनेत्रों
याला और वडेउदरवाला श्रीर थोडीदाढीवाला और भाईयोसैरहित नौर हरणेपाला और मारणे
याली और कारेवणवालाहोताहै ॥ १८ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिमीनिवन्धः॥ १०५ और जोधनके पूर्वद्रेष्काणमें जन्मताहै सो गोलनेत्रोंवाल और गोलछातीवाला और गणाम प्रधान और धनी होताहे ओर अपने साधु आचारमें युक्त और कोमल हृदय वाला होताहै ६९ ओर जो धनके दूसरे द्रेष्काणमें जन्मताहै सो शास्त्रार्थक जाननेवाला और वक्ता और सैकडेहि यज्ञ करणेघाला ओर ऐश्वर्यवाला होताहै और मंत्रियोंमे वडाश्रेष्ट अोर अनेकतीथ और देवस्थानों में विचरणे वाला होताहै ७० ओर जोधनके तीसरे द्रेष्काणमें जन्मताहै सो बंधुयोंमें प्रधान और चतुर और श्रेटजनोंको गतिकास्थान ओर धर्मी होताहै और मानी और परस्त्रीकौनहिं सेवनेवाला और रूप ओर यशकापात्र ओर वडाभेट होताहै ७१ और जोमकरके पूर्वद्रेष्काणमें जन्मताहै सो विशेपक लंबीयाँ जाँवाला और कोमलस्वरूपवाला और वडेनेत्रोंवाला और वडे पहोवाला शोर शठ ओर श्रेष्ट जनोंका स्वामीहोताहै और हास्यकर्के संयुक्तवोलनेवाला और -- परिमंडलाक्षिवक्षागणेपुमुख्योधनीत्रिकोणाचे स्वोचितसाध्वाचारस्तथामुदुर्भवति सःजातः ॥६९॥ शास्त्रार्थवित्प्रवक्ताक्रतुशतक विभुईितीयेस्यात् मंत्रभृतां श्रेष्ठतमस्त्वनेकतीर्थायतनचारी ॥ ७० ॥ बंधुप्रधानचतुरःसतांगतिधर्मभाक्त तीयेपि मानीपरांगनाऽभाक्पयशोभाजनविजिष्णुश्च ॥ ७१ ॥ व्यालवभु जःश्यामःपृथुनयनोरूशठःसुकांतःस्यात् स्मितभापीमकरायेस्त्रीष्वजितोवल्गु चेटधनयुक्तः ७२ श्यामःशठोल्पवचनःचलःपरस्त्रीधनापहर्तास्यात् उद्दद जंघःपिशुनोदुरुक्तवादःप्रवासशीलश्च ७३ मृगमध्येइतिशेपः॥ घोणाललाट शोमनकलुपःकृशदीर्घःपितृवियोगीच लभतेविदेशगमनात्प्रायोव्यसनानि चाप्यते ७४ स्त्रीमानरतःप्रांशुःस्थिरकर्मासुखरतोधर्मेििरपुमान् कुंभादिमे हकाणेप्रियंगुकुसुमप्रभोभवति ७५ स्त्रीयोंमें अजित और सुंदरचेष्टावाला ओर धनीहोताहै ५२ और जोमकरकेमध्यद्रेष्काणमें जन्म. ताहै सो कोमलदेह और शठ और थोडावोलनेवाला और चलचित्त और परस्त्री और परधन. केहरणेवाला होताहै और जंघामबंधनवाला और चुगल और दुष्ट वचनकहनेवाला और प्रवा सीहोताहै ७३ और मकरकेतीसरेने काणमै जन्मताहे सोसुंदरनासिका और सुंदरमस्तकवाला होता है और पापी और कशदेहवाला. और पिताकेवियोगवालाहोताहै और विदेशयानेसे व्यसनोंकों. प्राप्तहोताहे ७४ और कुंभकेपूर्वद्रेकाण में जोजन्मताहे सोस्रोकेमानमरतहोताहै और लंवेदेह. वालाहोताहै और स्थिरकमकरणेवाला और सुरसमेरत ओर अवम ओर शत्रुयाँवाला होताही और तिसका देहलालवणकाहोताहै ७५ १०६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और कुंभकेमध्यद्रेष्काणमें जन्मेसोवहुतहास्यक्रीडाकरणे.वाला और श्रेष्टवाणीवाला और अष्टच रित्रकरणेबालाहोताहै ओर गंधर्वविद्याकाप्यारा और लोभी और मधुपिंगलनेत्रोंवाला और साम थवालाहोताहै ७६ ओर जोकुभकेतीसरेद्रेष्काणमेंजन्मताहैसो लेवा और शठ और प्रलापकरणेवाला और कशदेहवाला और छोटियांभुजावाला ओर श्रेष्ठधनकोप्राप्तहोनेवाला और अनम्रहोताहै और वहुतझूठकहनेवाला और अंतःकरणमें कपटी और बडेनेत्रोंवाला और रतिकेजाननेवालाहोताहै ७७ और जोमीनके पूर्वद्रेष्काणजन्मताहै सोगौरवर्ण औरमधुकीन्याईनेत्रोंवाला और श्रेवुद्धिवाला और कृतज्ञहोताहे और ज्ञानक्रियामरत अोर सुरखी. और नम्र और प्रसिद्धहोताहै और जो मीनके दूसरे द्रेष्कापमें जन्मताहै सो धनी योंके उपचारकों जानने वाला और धनकों रतिहास्यघनोघटधरमध्येचोत्कृष्टवाक्सुचरित्रकरः प्रियसंगीतोलुब्धोमधु गौरः पिंगहक्समर्थश्च ७६ दीर्घः शठः प्रलापीकृशोल्पवाहुः सतार्थभावस्त ब्धः वव्हन्तोंतर्विपमोविदारिताक्षोरातविदंत्येच ७७ मीनायेहकाणगौरोम धुक्सुधाः कृतज्ञश्च ज्ञानक्रियारतिनिरतः सुखीविनीतः सुवाख्यातः ७८ धनिनोपचारवेत्तापरधनभुमिष्ठमन्नमाकांक्षी मुखरःस्वजनानुमतोज्ञानीझप मध्यमत्रंयशे ७९ श्यामः पृथुकरपादः सदन्नपानः सुहृदरश्चापि हास्यकला, विभ्रष्ट्योप्रियोझपांत्येचदृकाणे ८० इतिरितोयस्वगुणस्वभावै द्रेष्काणका. नांगणचिन्हकल्पः रोकापतौवीर्यवतीयदृष्टेद्रेक्काफलंनिर्विकलंविदध्यान् ८१ इतिद्रेष्काणफलम् ॥ अथसप्तांशफलं ॥ सप्तांशेवंधुसंज्ञाचेति ॥ सप्तांशल मात्सहजाधिनाथः क्रूरोथसौम्यः शुभपापदृष्टः पानिजभ्रातृभिहीनएवसौ म्यै वहुभ्रातृयुतोनरः स्यात् ॥ ८२ ॥ भोगने वाला अोर मीठे अनकी इछागला और मुखर डोर संबंधियोंको सलाह वाला और ज्ञा- नोहोताह ७९ उोर जो मानके तीसरे द्रेष्काणमें जन्मताहे सो कोमल देहवाला और बड़े हाथ- परों वाला और श्रेष्ट अन्नपानकरणेवाला उोर मित्रोमें श्रेष्ट होताहै और हास्यकलाके जानने वा- ला होताहे ८. डोर दहे कहाजो द्रेफापोंका फलस्वभाव गुण चिन्हों कर्के जव द्रेष्काणका- स्वामी बलवान् होवे डोर मित्र ग्रहोंक देख्या होवे तव पूर्ण फल होताहै ८१ इतिद्रेष्काणफ- लानि ॥ अवसप्तांशकाफलकहतेहै ॥ सप्तासचको भ्राताकाविचार करणा कहहि सप्तांशलग्नसे तीसरे घरकास्वामी ग्रहहोवे अथवाशुभग्रहहोवे शुभदृष्ट युक्त अथवा पापग्रहों कर्के दृष्टयुक्त हो- वे जापपग्रहोंकदृष्टयुगहोंने तय भ्रातृ हीन होताहे डोर शुभग्रही कर्के दृष्ट युक्त होवे तव बहुतयों भाईयों कर्के युगहोताहै .. ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ अवप्रत्येकराशिमंसप्तांशफल कहतेहैं ॥ वक्ष्यमाणपड्वल मचंद्रमा वलीहोवे तव चंद्रमाकी राशिसे और लग्नवलीहोवे तव लग्न से सप्तांशफल मेषादि राशियोंमें सप्तांशके कमकर्के स्वरूप और लक्षण . जो जन्मकालमें पुरुषोंके यवनाचायनिकहे हे सो में कहताहां ८२ जोमनुष्य मेषके पूर्व सप्ता शमें जन्मताहै सो छोटोदाढीवाला और वडाप्रचंड और लालनेत्रों वाला और लडाई कने में श्रे ट होताहे और युद्ध करणे वाला उोर चोरी करणे वाला और कश देहवाला होताहै. ८३ और जो दूसरे सतांगमें जन्मताहै सो भारे माथेवाला और गंडस्थलीवाला और वडे मुखवाला थोर छोटे माथे वाला और सुंदर ठोडोवाला और सुंदरदृष्टिवाला होताहै और भोगमै और दानमरतहो ताहै ओर वडे पुट मोड पाँवाला और गढवयोवाला उौर रशसंधियाँवाला होताहे ८४ और जो ती सरेसप्तांशमें जन्मताहै सो चतुराई ओर चोरी और लडाई पापकर्के युक्त होताहे और लिखने वाला और शास्त्रके जानने वाला और कामी होताहै और सुदर रूपवाला और भ्रमणे वाला और वक्ता और कोमल देहवाला होताहै ८५ और जो चतुर्थ सप्तांशौजन्मताहै सो मोटे, नेत्र और कपोला और उदर ओर मोटेहाथों वाला होताहे और गौरवर्ण होताहै ओर भारा होताहै ओर धर्ममें रत होताहै ओर सुगंववस्तूयोंमें ओर स्नग्न और भूषणों में प्रीतिवाला होताहै ॥ ८६ ॥ अथएथक्सप्तांशफलानि गृहेगृहेचंद्रविलग्नयुक्तै सप्तांशकैराकृतिलक्षणानि योनिप्रसूतौयवनैःपुराणैः स्मृतानिपुंसांकथयामितानि । ८२ । तनुमुखकूर्च थंडोरक्तांताक्षःकलिक्षतार्यश्च रणकर्मचौर्यनिरतःकृशःक्रियेपूर्वसप्तांशे ८३ पृथुभालगंडमुखोन्हस्वललाटः मुजत्रुकःशुभहक्टथुपीनांशनतपर्वोद्वितीयभागे कृशांशसंधिश्च । ८४ । दाक्षिण्यचौयविग्रहपापाढयोविलेख्यशास्त्रवित्कृशः कामी कांतोटनःप्रवक्ताश्यामोमेपेतृतीयसप्तांशे । ८५ । एथुनयनकपोलोदर पाणिगौरीगुरुश्यधर्मरतः॥ माल्यस्नानविभूषणरतःक्रियेतूर्यसप्तांशेः ८६ । तायद्युतिःप्रचंडो वृहद्धजधूशिरोललाटनसः अजपंचमसप्तांशेशूरस्ताघांत मध्वक्षः ॥ ८७॥ आयतमार्तौरः कांतपृथुमधुविलोचनोधनवान् शुभवा ग्बुदिर्ज्ञानी वधीतविद्योजषष्टसप्तांशे ॥ ८८॥ .4 और जो पंचम सप्तांशमै जन्मताहै सो तावेकीन्याई काति वाला उौर प्रचंड उौर वडीभुर्जीवालाउऔर बडीभ्रुवावाला और बडेशिर उौर वडे मस्तक और वढी नासिकावाला और लालकोणेवाले मधुवर्ण के नेत्रोंवाला होताहै ॥ ८७ ॥ और जोछठेसप्तांशमे जन्मताहै सो विशालदेह उौर गौरवरी और सं- दरमोटेमधुवपके नेत्रोंवाला और धनी होताहै और श्रेष्टवाणी और वुद्धिवाला और ज्ञानी और विद्या- कैपढले वाला होताहै ॥ ८८

१०८
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और जो सातम सप्ताशमें जन्मताहै सो मोटी उौर लंबी औरकाली मूर्तिवाला होताहै उरेलडा
इंका प्यारा और भिन्ननख और दत और विरले शिरवाल तिसके होतेहै और कठोरवाणीवाला
उौरप्रगल्भ उोर नुगल होताहै ।। ८१ ॥ इतिमेषस्य ॥ और जोवृपके प्रथम सप्ताशमें जन्मताहै
सो मोटे मस्तकवाला
और मोटे गंडस्थलोंवाला और वडोछातीवाला और वडे
मोढयावाला और वडे पट्टोंवाला उोर वडीयों भुजोवाला और कोमल देहवाला होताहै
और
सूक्ष्म
केशीवाला और टेडी दृष्टिवाला होताहै ॥ ९ ॥ और जो दूसरे सप्ताशमें जन्मता
है सो स्निग्धकातिवालाउौरविशाल दृष्टिवाला डोरमीठा बोलनेवाला उौर सुदरनेत्रोंवाला सुंदरदेहवाला
और कामी और विशेषक:ज्ञानमें और कलामें रत होताहै ॥ ९१ ॥ और वृपके तीसरे सप्ताशमें-
जोजन्मता सोचतुर और पीत गौर वर्ण और कोमल दृष्टिवाला ओर श्रेष्ठभागावाला और रति
..
पृथुदीर्घासितमूर्तिः कलिप्रियाभिन्ननखरदाश्चकेशायः निपुरवाक्प्रगल्भो पि
शनोजेसप्तमभागे ८९ इतिमेपः पृथुभालगडवक्ष स्कंधकपोलोरुवाहुकःश्या
मः अतिसूक्ष्मकचोव्यस्ते क्षणोबृपेप्रथमसप्तांशे ९० स्निग्धद्युतिरायतङ्म
धुरवचनश्चारुलाचन सुतनुः कामविज्ञानकला निरतोवृषेद्वितीयसप्तांशे ९१
प्राज्ञश्चपीतगोरो मृगहसुभगोरतिप्रियोदाता मृदुतनुकचौवचश्वी बृपत्रितीयेचस
प्तांशे ॥९२ ॥ उच्चमुखगंडधोनो धनभाक्स्फुटदृक्पथवचोगौरः रक्तनखो
भिन्नकटिःखरोवृषभस्यतूर्यसप्तांशे ॥ ९३॥ तापाचागलाक्षः सुकुमार
स्तीक्ष्णवाक्परस्वेछुः मृतदारोरोगीगविसप्तांशेपंचमेभवति ९४ टथुकायत
तनु रसितगुन्नतसक्रियादक्षः अभिमानीगविपष्टे सप्तांशेह्यापदार्तश्च ॥ ९५
•-
काप्यारा और दाता और कोमल देह और छोटेकोमल केशोंवाला और अपनीवापाको प्रमाणक
रणेवा ला होताहै ॥ ९२ ॥ और वृपके चतुर्थ सप्तांशमें ऊचामुख और गंडस्थल और नासिका
वाला होताहै और धनी और स्पष्टदृष्टिवाला और मोटी वोलीवाला और गौर वर्ण-
और लालनख और टेढ़ेलकवालाहोताहै और कठोरदेहवालाहोताहै ॥ १३ ॥ और जोपंच
म सप्तांशमें जन्मताहे सो तावेकीन्याई लालरगका जोवादर तिसकीन्याई पिंगलेनेत्रोंवाला-
और सुकुमारमूर्ति और तक्षिणवाणीवाला और दूसरेकेवनको इछावाला होताहै और स्त्रीतिसकी
मरजातीहै और रोगी होताहै ॥ ९४ ॥ और वृपकेछठे सप्तांशमे जो जन्मताहै सोतिसकेकी
पर्यंत सुदरविशालनेत्र और कार्य करणेमें चतुरहोताहै ओरअभिमानी ओर आपदाकरपीडित
होताहै ॥ ९५॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिमानिवन्धः॥ ॥ लुब्धःक्रोधी नोरजोसातम सप्तांशमें जन्मताहै 'सो बांतकीन्यांई मुख और श्वेतकोणेवालेनेत्र और कोमलदेह और कृशदेहवाला और शूरवीर डोर लोभी और क्रोधी और वक्ता और चंचल और थोडेपराक्रमवाला और भ्रमणेवाला और शठहोताहै ॥ ९६ ॥ इतिवृषस्य ॥ और जो मिथुनके पूर्वसप्तांशमॅजन्मताहै सो ज्ञानी और कवि और अपना किहा करणेवाला और कोमल सुंदर देहवाला और पवित्र और विलासी और प्रीति और गोतमें रत और प्रसिद्धहोताहै ॥ ९७ और दूसरे सप्ताशमै धनी ओर मोटा उौर गौर वर्णके देहवाला होताहै और मोटे नेत्रोंवाला और च तुर होताहै और अालसमेंप्रीतिवाला और कोमल होताहै और गायन विद्या में और धर्ममें रतहोताहै ॥ ९८ और तीसरे सप्तमांशें वडेलालनेत्रोंवाला और विशाल मुरववाला और वडी ठोडी वाला और उदार काँके करणेवाला और शूरवीर और हरणेवाला और वक्ता उौर हास्ययुक्त होताहै ।। ९९ ।। गोत्यांशेधांतमुखः सितांतहकश्यामकृशतनुःशूरः ॥ वक्ता चलोल्पसत्वोटनश्चशठः ॥ ९६ ॥ इतिवृषः॥ ज्ञानीकविर्वचस्वी श्या माकांत शुचिर्विलासीच रतिगीतरतःख्यातो मिथुनादिमसप्तमांशस्यात् ९७ धनवानएथुगौरतनुः एथुदृक्प्राज्ञःप्रियालसश्चमृदुः संगीतधर्मनिरतो द्विती यसप्तांशकैमिथुने ॥ ९८ ॥ एथुदृक्ताम्रविदारित मुखोमहाहनुरुदारकर्मी च शूरोह वक्ता प्रहसोमिथुनतृतीयसप्तांशे ९९ ॥ अायततनुःसुदृक् श्यामःपण्येप्रयोगमार्गपटुः शूरःसुभगःसम्मितवाग्मिथुनचतुर्थसप्तांशे १०० रक्तनखाधरनेत्रचडोवक्ताविभक्तभुजः रतिचौर्यकुटलकृत्पंचमसप्तांशकेमिथु । ने ॥ १०१ ॥ गुर्वायतगौरतनुःस्वक्षनसःशास्त्रकाव्यधर्मरतः मधुरःसुधीवि शिष्टः पटेसप्तांशकेमिथुन ॥ १०२ ॥ स्त्रीशस्त्यकथाङ्ताल्पसत्वरोगाध्वभाक लोमिथुने युतसस्निग्धसमासितदीर्घागोत्यसप्तांशे १०३ इतिमिथुनः और जो चतुर्थ सप्तांश में जन्मताहे सो विस्तृत देहवाला और सुंदर दृष्टिवाला और कोमल रूप और व्यापार मार्गमंचतुर और शूरवीर और श्रेष्ठ भागोंवाला ओर थोडावोलनेवाला होताहै ॥ १० ॥ और पंचम सप्तांश में लालनख और लालडोष्ठ और लालनेत्रोंवाला और प्रचंड और वक्ता और शिथल भुजोंवाला होताहै और रति उौर चोरी और कुटिलताके करणे वाला होताहै ॥ १.१ ॥ और जो छठे सप्तांशमें जन्मताहै सो वडे विशाल नेत्रोंवाला और गौरवर्णवाला और सुंदर नासिका वा ला और शास्तमि और कायाम और धर्ममें रस होताहै उौर मीटी पोलीवाला और श्रेष्ट बुद्धिवा ला होताहै ॥ १.२ ॥ उौर जो सातमें सप्तांशमै जन्मताहै सो श्रेष्ट स्वीकथा और जूऐमें रत और थो डे पराक्रमवाला और रोगयुक्त और मार्गमें भ्रमणेवाला और स्निग्धवर्ण और श्यामरंग और लंगो वालाहोताह ॥ १.३ ॥ दतिमिथुनस्य वाला ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ ॥ और कककैप्रथम सप्तांशमै जन्मेतोवहुविस्तृत केश और पह और छाती और लवेदेह वाला और वत्तुल देहवाला और पंडित और वडिवस्तिवाला वि- शाल नेत्रोंवाला और लंबीयों भुजोवाला होताहै ॥ १०४ ॥ और जोदूसरे सप्तांश- जन्मे तो मोटेडोष्ट और गल्हांडऔर कंठवाला और शूरवीर और तावेकी न्याईलालकांति- वाला और लश और उन्नत और प्रफुल्लत कमलकीन्याई मुख और पिंगले नेत्रोंवाला होताहे. ॥ और तीसरे सप्तांशमें विद्वान उौर सूक्ष्म देहवाला और विशाल दृष्ठिवाला और सं गीतार्यके जानने वाला और कविःऔर चतुर और कोमल देहवाला और सुंदर होताहे- ॥ १.६ ॥ और जो चतुर्थसप्तांशमैजन्मताहै सो मोटे नेत्रोंवाला और कोमल और सूदमकेशोंवा ॥ . उपवि तत्कचोरुवक्षाःश्यामःप्रांशुःमुवृत्तधीरश्च वस्त्यायतहकार्क णि दीर्घभुजःप्रथमसप्तांशे ॥ १०४॥ स्थूलोप्टगंडकंठः शूरस्ताघद्युतिःकशः प्रांशुः ॥ प्रहसोजास्यःपिंगाक्षः कुलीरराशेर्द्वितीयसप्ताशे १०५ विद्वांस्तनु रायतहक्संगीतार्थविदःकविश्चतुरः कार्कणिमृदुस्तृतीयेसप्तांशेभवतिसुकुमारः २०६ एयुग्मदुसूक्ष्मकचःस्वतोलसःसुघोणश्च ॥गीतज्ञोलंवभुजः कर्किणिसप्तां शकेचतुर्थेच १०७ उद्दडघोणस्तायःकशतनुपिंगदृक्शरः।। अन्यस्त्रीछुःकर्किणी पंचमसप्तांशकेलग्नात् १०८ दीर्घास्याक्षिनसःप्टथुकर्णोमान्यश्वबंधुभिर्गौरः ॥ सु तनुमतिवचनकर्मा कािणिसप्तांशकपष्टे १०९ खरवाकेशलेशोदीर्घकृशासि ततनुःखलस्त्वटनः॥ तीव्रगुन्नतनसःकर्किणिसप्तांशकेप्रांत्ये ११० इतिकर्कटः ला और बालसी उौर सुंदर नासिका.वाला उौर गीतके जाननेवाला और लवीयों भुजो वाला हो ताहै ॥ ॥ और जो पंचम सप्तांशमै जन्मताहै सो ऊचे गंडस्थल और ऊची नासिका वाला और लालवर्ण उौर कृशदेहवाला और पिंगल दृष्ठिवाला और शूरवीर और दूसरेको स्त्री को इछावाला होताहै ॥ १८ ॥ 'उौर जो छठे सप्तांशमें जन्मताई सौ लवमुच और लंबे नेत्रोंवाला "उौर लवी नासिका वाला होताहै और वडेकोंवाला और बंधुयोंक- कमान्य औरगौर वर्ष और सुंदरेदहवाला औवुद्धिसेंकहने वाला बुद्धिसें कर्मकरणेवालाहोताहै १ ० १ और कर्कके सप्तांशमें जन्मतो कठोरवाणी और केशोंमें क्लेशवाला और लंवा और कश और कालेदे- हवाला होताहै उौर दुष्ट और भ्रमणेवाला और तीक्ष्ण दृष्ठिवाला और उनीनासिका वाला होता ११६ इतिकर्कटस्य ॥ श्रीरणवीरज्योतिमानिवन्धः॥ १११ और जो सिंहके पूर्व सप्ताशमें जन्मे तो लालदेह और लाल नेत्रों वाला- होताहै और लवा और प्रचंड और चतुर और वडीनासिकावाला और अस्थिसार और खर- रोमोवाला होताहै ॥ १११ ॥ उौर जो सिंहके दूसरे सप्ताशमै जन्मताहै सो वडे तीक्षानखों- वाला और लंबा और वक्ता और ढीठ और शास्त्र और शस्त्रोंके उपचार और नीतिके जानने वाला. होताहै ॥ ११२ ॥ और जो सिंहके तीसरे सप्ताशमै जन्मताहै सो वडे पुष्टदेहवाला और विशा ल देहवाला और वडे माथे वाला और बडे नेत्रों वाला और वडे शिरवाला और धनसचयकरणेवा- ला होताहे और धैर्य र पराक्रम और स्रोकर्के युक्तहोताहै ॥ ११३ ॥ और जो सिंहके चतुर्थ सप्ता शमे जन्मताहै सोलडाई करणे वाला और खोटे स्वभाववाला और चंड और टेढी दृष्टिवाला और कविः- और सुखी उौर वडे उच्चैदेहवाला डोर लालावर्ण वाला पुष्ट देहवाला उौर थोडे पराक्रमवाला होता रक्तांगाक्षोदीर्घश्चंडः सुपदुःप्रवृद्ध घोणश्च सिंहादिमेस्थिसार सप्तांशेतु गखररोमः ॥ १११ ॥ अभ्युद्गत तीक्ष्णनखोदीोवक्ताद्वितीयसप्तांशे धृष्टोर्थशास्त्रास्त्रोपचारनयविद्भवसिंहे ॥ ११२ ॥पृथुपीनायतदेहःपृथुभा लाक्षाशरोर्थसंचयकः धृतिसत्त्वदारसंहितोहरेस्तृतीयेचसप्तांशे ॥ ११३ ॥ कलिदु.शीलचंडः केकरहकविःसुखीनात्युच्चः रक्तघनतनुरसत्त्वःसिंहस्यतुरी यसप्तांशे ॥ ११४ ॥ सोत्साहवास्थिरयशो मानप्रतापयुक्सुदृशः हरिपंचमसप्तांशे' गौरोनारथुशिरालश्च ॥ ११५ ॥ शिशिरायत रंततनुभ्रीत्यल्पगोनरोत्यटनः हरिपाटेसप्तांशेन्यासेविहितः सुदीर्घघो पश्च ॥ ११६ ॥ मृदुरुन्नतगौरांगःप्राज्ञोल्पनसोल्पवाक्सुवेषश्च सिंहांत्ये सप्तांशेगीतस्त्रीरतःकांतः ॥ ११७॥ इतिसिंहः॥ कन्यादिमसप्तांशे वाग्मी प्राज्ञःसुधीविनीतश्च त्रायतहक्तनुश्यामो निभृतःसमवंशघोपःस्यात् ॥ ११८ है ॥ ११४ ॥ उौर जो पंचम सप्तांश में जन्मता है सो उत्साहवाली वाणी वाला और स्थिरयशवा ला और मान प्रताप कर्के युक्त डौर सुंदर दृष्टि वाला डौर वडे शिरवाला होताहै ॥ ११५ ॥ और जो छठे सप्ताशमै जन्मताहे सो शीतल और विशाल गोल देहवाला और प्रात्यकीन्याई छोटेनेवों- वाला और भ्रमणे वाला और न्यासकममें श्रेष्ठ और वडी नासिकावाला होताहै ॥ ११६ ॥ और जो सातमें सप्ताशमें जन्मताहै सो कोमल और ऊचे गौरव के अगों वाला और चतुर और छोटोनासिकावाला उौर श्रेष्ट वाणीवाला और सुंदर वेशवाला और गीत में और स्त्रीरत और सुदर होताहै ।। ११७ ॥ इतिसिंहस्य ॥ और जो कन्याके पूर्व सप्ताशमै जन्मताहै सो, वक्ता उौर चतुर और श्रेष्ट वुद्धिवाला उौर नम्रहोताहै और विशाल दृष्टि वाला और सुदर कोमल देहवाला परिपूर्ण और समवश उौर समान नासिकावाला होताहै ॥ ११८ ॥ ..

११२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ उौर जो दूसरे सप्ताशमें जन्मता है सो पुष्ट पदृ उौर वश उौर भुजा और उदर वाला और अपने बचनकोंप्रमाणकर णेवाला और कोमल और परि पूर्ण मुख और सुकुमार और रति में आसक्त होताहै ११९ ॥ और जो ती सरे सप्ताशमें जन्मताहै सो अभिमान वाले कुटुवमें जन्मता है और चोरीकरताहै लाल देह और चचलनेत्रोंवाला होताहै और छोटे रोम और मुख और अल्प चित्तवाला होताहै || १२० ।। और जो चतुर्थसप्ताशमें जन्मता है सो शिल्प और वेद धर्मशास्रादि काँके करणे वाला और वडी ठोडी और वडे मॉडे उौर वडे शिर वाला उौर चतुर होताहै और दान करणको रुचि वाला और प्रकट धनवाला और स्फुटवका होताहै १२१ और जो पचम सप्ताशमें जन्म ताहै सो आलसी और भययुक्त वाणी वाला और क्रोधी और पुष्टठोडी वाला और लंवे मुखवाला और नाडीयों वाले देह वाला और हरिणकी न्याई नेत्रों वाला होताहै १२२ उौर जो छठे सप्ताशमे जन्मता पीनोरुवंशभुजोदरोवचस्वीमृदुस्तुपूर्णमुखः सुकुमारोरतिसक्तोंगनाहितीयेच सप्तांशे ॥ ११९॥ अभिमानकुटुंवस्तयरतोरक्तगात्रहकपलः तनुरोमोच्चकमु खोल्पकचित्तःकन्यातृतीयसप्तांशे ॥ १२० ॥ शिल्पश्रुतिमुखकर्मामहाहनु स्कघशिरःप्राज्ञः दानरुचिस्फुटधनवा कन्यासप्तांशकेतूर्ये १२१ कन्या पंचमसप्तांशेनरोलसोभीरुवाक्क्रोधी पीनहनुर्दीर्घमुखःस्नायुतनुभृगह १२२ पूर्णेश्वर्यसमतोदृढश्रुतिवचनेरतोधर्मी कन्याषसप्तांशेकृष्णाक्षावक्रमायतधूः १२३ तनुपिंगकचोमध्वायतहक्स्थूलाष्टगंडगलदंष्ट्रः उग्रः दस्ताम्ररुचिः कन्यायाःसप्तमांशेत्ये ॥ १२४. इतिकन्या ॥ पद्माक्षउच्चघोण स्तरुणां कुरसन्निभःसुदृक्सुतनुः बक्ताधनार्जनज्ञ स्तुलादिमेसप्तांशेसुधर्नुिभृत् १२५ वृत्तास्यःकृषिकर्माध्वनिरतोन्नतनसोप्टः हिस्रोरक्तश्यामस्तुलाद्वितीयेचस .. .. प्तांशे १२६ है सो पूर्ण ऐश्वर्य कर्के युक्त होताहै उौर दृढता कर्के वेद वचनोंमें रत और धर्मी होताहै और श्याम नेत्रोंवाला और विशाल मुख और विशाल टेडीयों ध्रुवों वाला होताहै १२३ और जो सप्तम नवाशमें जन्मताहै सो छोटे छोटे पिंगले केशों वाला और मधुवर्णके विशाल नेत्रोंवाला और मोटे डोष्ट और गंडस्थल और गल और दाढी वाला और उग्र और क्रोधी और तावेकीन्याई प्रभा वा- ला होताहै १२४ ॥ इतिकन्यायाः ॥ और जो तुलाके पूर्वसप्ताशमें जन्माताहै सो कमलकीन्याई मुख ला और ऊची नासिका वाला और नवीन अंकुरकोन्याई कोमल और दृढ सुदर देह वाला और वक्ता और धन उत्पन्न कर जानने वाला और मनुष्योंके पालने वाला होताहै १२५ और जो दूस रे सप्ताशमें जन्मताहै सो गोल मुखवाला और खेतीके करणेवाला और मार्गमें रत और ऊची ना' सिका वाला और ऊचेडोठों वाला और हिंसाकरणे वाला और रक्त श्याम वर्णवाला होताहै १२६ ११३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ॥ और तीसरे सप्ताशमें धर्मके जानने वाला और धन, उत्पन्न करणे वाला और शस्त्र और अ- स्त्रोंकी विद्या जानने वाला और ऊची नासिका वाला और वडे केशो वाला और मोटे मुखवाला और मोटे नेत्र और मोटे देह वाला होताहै १२७ और जोचतुर्थ सप्ताशमें जन्मताहै सो काले रंग- वाला और कठोर स्वर वाला और कठोर अंगों वाला और लवे मुख वाला और चपल और उग्र कमां और उलटे नखों वाला होताहै १२८ और जो पचम सप्तांशमें जन्मताहै सो श्रेष्ट ध्रुवों वा. ला और श्रेष्ट मुख वाला और सुदर नेत्रों वाला होताहै और कोमल सुंदर देह वाला होताहै और कला क्रियामें चतुर होताहै और लवे मुख वाला और श्रेष्ट जनों कर्के सेल्या होताहै १२९ और जो छठे सप्ताशमें जन्मताहै सो नतपक्ष और काले नेत्रों वाला और सममूर्ति और स्त्रीकेवल- वाला और श्रेष्ठ वापी वाला और चतुर होताहै और सुंदर मुख और सुंदर वोलने वाला और श्रेष्ट .. धर्मार्थशस्त्रास्त्रवि तुंगनसःशिरालश्चमहान् पृथुवंदननयनमूर्ति स्तुलातू तीयेचसप्तांशे १२७ कृष्णःखरस्वरांगो दीर्घमुखःपीनकठवक्षोष्टः जिह्मश्चलो ग्रकर्मा वक्रनखस्तुलाचतुर्थसप्तांशे १२८ शुभनिनाक्षिनेत्रः श्यामःसुत नुःकलाक्रियानुपटुः दीर्घमुखःसत्सेव्यःसप्ताशे पंचमेतुलिनि १२९ नत पक्षासितनेत्रःसममूर्तिःस्त्रीवलःसुवाक्चतुरः तुलषष्टेसप्तांशे भवतिनरःसुमुख घोषकोप्टश्च १३० स्थूलोटास्थिरदो मधुपिंगकेशःस्वल्पडक्शूरः चालान कोमलांगः सप्तमसप्तांशकेतुलिनि १३१ ॥ इतितुला ॥ घातान्तभेदाहवरतो नतश्चपिंगरक्ताक्षः अलिपूर्वसप्तमांशेखरपिंगकचःप्रचलदेहः १३२ पृथुइकस्तनु रंघ्रिःसुनसकौपेंद्वितीयसप्तांशे धृतपीतारुणकांतिःशास्त्रविधिज्ञःकलाज्ञश्च १३३ .. उोटों वाला होताहै १३ • और जो सातमें सप्ताशमें जन्मताहै सो मोटे अष्टों वाला ओर मोटियों हडीयों वाला और मोटे दतो वाला और मधु पिंगलेकेशों वाला और छोटे नेत्रों वाला और शूरवीर और छोटे कमलकी न्याई कोमल अंगो पाला होताहै ॥ १३१ ॥ इतितुलायाः ॥ और जो वृश्चिक के पूर्व सप्तांशमें जन्मताहै सो घातमें उौर झूठ बोलनेमें और भेट क रणेमे उौर युद्धमें रत होताहै और ऊचे देहवाला और पिंग रक्त नेत्रों वाला और कठो र पिंगले केशों वाला और चलदेह वाला होताहै ॥ १३२ ॥ और जो दूसरे सप्ताशमै अन्म- ताहै सो मोटे नेत्रोंवाला और सूक्ष्म पैरों वाला होताहै उौर सुंदर नासिका वाला और पीत तर फाति वाला और शास्त्र विधिकजाननेवाला और कलाके जानने पाला होताहै ॥ १३३ ।। - ११४ ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जो तीसरे सप्तांशमें जन्मताहे सो वात करणेमें प्रथम तिसकी वाणी रोकी जातीहै और वा. णी चातुरीकी बोलताहै और वृद्ध देहवाला होताहै उौर कालारंग होताहै डोर कठिन अंगों वाला होताहे वड्चोंकी लज्जा नहि करणे वाला होताहै ॥ १३१ ॥ और जो चतुर्थ सप्ताशमें जन्म ताहे सो वडे गडस्थलों वाला डीर वडी नासिका वाला उौर बडे पेटवाला टीर वक्रोक्तिवोलने वाला डोर उद्धत वापी वाला होताहै और मानी होताहै उौर अपने हितकी वात कहने वाला होताहै उौर वडीयों भुजो वाला होताहै ॥ १३५ ॥ उौर जो पाचम सप्ताशमें जन्मताहै सो पतले पेटवाला उौर वडी छातीवाला और वक्ता उौर जूऐका प्यारा और सुदर मुखवाला और श्रेष्ट भुजोंवाला और सेवा करणेवाला और थोडा चतुर होताहै ॥ १३६ ॥ और छठे सप्तांशमें कोम- ल कमल दलको न्याई नेत्रों वाला और बुद्धिमान और सूक्ष्माय ऊची नासिका वाला उौर थोडा पटुवानिरुद्धपूर्वार्द्ध वृद्धकायोसिताधिकृतमूर्तिः कठिनोघृणोगुरूणा मलिनित तीयसप्तांशे ॥ १३४ ॥ एथुगडघोणजठरो वक्रवचःकोर्पतूर्यसप्तांशे उद्ध तवचनोमानाचात्माहतभापमिहावाहुः ॥ १३४ ॥ कृशजठरप्थुवक्षा : वक्ताद्यूतप्रियःसुमुखवाहुः सेवायुक्तोल्पपटुः सप्तांशेपंचमेष्टमभे ॥१३६ ॥ वालोत्पलदृग्मतिमां स्तनुतुंगनसोल्पवाग्मृदुर्धर्मी-अलिपटेसप्तशिंसकोमलो दारसत्वतनुः ॥ ३६७ ॥ समरेछुःप्रांशुनसः पृथुशीर्पस्फिपिंगरोमाक्षः अलिसप्तांशेत्येचख्यातःस्थिरधीरसत्वश्च ॥ १३८ ॥ इतिवृश्चिकः ॥ स्थू लोप्टगंडनसा एथूदरोरशश्वसत्ववान्मधुढक् तुंगशिरःस्थूलपादश्वापादिमस प्तमांशेच ॥ १३९ ॥ मृगहसुवृत्तजंघो न्यार्थहद्विशेपविपमज्ञ : .. .. .. बोलने वाला और कोमल देह वाला टौर धर्मी और कोमलता कर्के युक्त वडाउदार और बड़े परा क्रम वाला होताहै ॥ १३ ७ ॥ उौर जो सातमें सप्ताशमे जन्मताहै सो युद्धकी इछा वाला और ऊची नासिका वाला और वडे शिर वाला और ऊचेकटिमासपिंडोंवाला और पिंगले रोमांवाला और पिंगले नेत्रों वाला डोर प्रसिद्ध और स्थिर वुद्धि वाला और अल्प अंतःकरण वाला होताहै ॥ १३८ ॥ इतिवृश्चिकस्य ॥ उौर जो धनके पूर्व सप्ताशमें जन्मताहै सो मोटे डोठों और मोटे गंडस्थल और मोटी नासिका उौर वडा उदर और वडी छाती वाला होताहै और पराक्रम वाला और मधुकीन्या ई नेत्रो वाला होताहै और ऊचे शिरवाला और मोटे पैरों वाला होताहै ॥ १३९ ॥ और दूसरे सप्ताशमे हरिणकी न्याई नेत्रों वाला और गोल जघो वाला और दूसरेके धनको हरणे वाला और वि

१४१
॥
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।।
११६
शेषके ओर विपमके जानने वाला और लंवेहाथों वाला और मोटे कान और मोटी नासिका वाला
होताहे ॥ ॥ और तीसरे सताशम क्रोधी और वका अोर त्यागी और कृश सारकी न्याई
देहवाला और स्त्रीयोंमें लडाई करणे वाला और ईप वाला और लाल देह और
लाल नेत्रों वाला ओर वामना और वक्रेकी न्याई शब्दवाला होताहै ॥
और जो धनके चतुर्थ सप्ताशमें जन्मताहै सो ऊची सुंदर नासिका वाला उौर ऊचे मोंढयो वा.
ला और मोटे देह वाला उौर वडी ठोडी वाला और हरिणकी न्याई नेत्रों वाला और वानरकी
न्याई ऊचे शिरवाला और गीतका प्यारा होताहै ।। १४२ ॥ और जो पंचम सप्तांशमें जन्मता.
है सो कठोर देह वाला और विशाल मूर्ति और सुदर नासिका वाला और विशाल दृष्टिवा-
ला और इंद्रियोंके रोकने वाला ओर काव्य शास्त्रादि कलाकों जानने वाला होताहै ॥ १४३ ॥
और जो छठे सप्तांशमें जन्मताहे सो तपस्वी होताहै और कोमल वाणी वाला और श्रेष्ट कम क
:
दीर्घकरःप्टथुश्रुतिघोणश्चापद्वितीयसप्तांशे १४० क्रोधीवक्तांत्यागी कृशसार
वपुःप्रियासुकलिरीlः ताम्रांगाक्षोहस्वोवन्हिरवोधनुपितृतीयसप्तांशे १४१
उन्नतसुनसस्कधःस्थूलतनुहनूर्मगेक्षणःपुरुपः कपितुंगशिरोगीतप्रियश्चतुर्थेघ
नुपिसप्तांशे १४२ तनुकठनायतमूर्तिःसुनसोदारितहकप्रसमश्च स्थितिकाव्या,
दिकलाज्ञःसप्तांशेपंचमेधनुषि १४३ हयपष्ठेसप्तांशे तपोभिरामोमृदुवचःसुक
मीच पृथुमुखनयनोगुणधनो मृणालगौरोऽपलितशीर्षः ॥ १४४ ॥ दीर्घोष्ठना
सिकाक्षः सुसत्यवाग्यतितनुर्धनुपिशूरः सप्तशिंत्येत्यागीमहाललाटश्रवण
दंतः॥ १४५॥ इतिधनुः॥ तनु वंशघोणोजिह्मः दीघीस्यः कीर्तिभाकूश्यामः
खरकृष्णवर्णवासो भीरुर्मकरादिसप्तांशे ॥ १४६, ॥ गौरोपचितोरुतनुःसुम
खोधनीसमदचेष्टः दक्षश्चलोयुयुत्सु द्वितीयसप्तांशकेमकरे ॥ १४७॥
तोहे और मोटे मुख और मोटे नेत्रों वाला होताहे और गुणोंकाधनो होताहै और भयेकी न्या
ई गौर वर्ण वाला और काले केशों वाला होताहै ॥ १४४ ॥ और जो सातम सप्ताशमें जन्मताहै
सो लवे डोष्ट और लंबी नासिका और लेवे नेत्रों वाला होताहै और सत्यवाणी वाला और शूर-
वीर और त्यागी ओर वडे माये वाला ओर वडे कणों वाला और वडे दातो वाला होताहे १४५
॥ इतिवनुः ॥ और जो मकरके पूर्व सप्तांशमें जन्मताहै सो छोटे वंशवाला ओर छोटी नासिका
वाला और जिह्म और लेवे मुख वाला और यश वाला ओर नवीन अवस्था वाला और कठोर
और काले देह वाला और मलीन वत्रो वाला भोर डरणे वाला होताहै ॥ १४६ ॥ और मकर के
दूसरे सप्ताशमें जन्मताहै सो गौर वर्ण और सुदर वडे देह वाला और सुदर मुख वाला और ध.
नी और मस्ती वाला होताहै ओर चतुर और चंचल और युद्धकी इछा वाला होताहै ॥ १४७ ॥

११६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जो तीसरे सप्तांशमें जन्मताहै सो लाल अंग और लाल नेत्रों वाला और प्रचंड और कश- होताहै और परस्त्री कर्के और दूसरेके धनकर्के मस्तीको प्राप्त होताहै और खोटे स्वभाव वाला और सुंदर होताहै ॥ १४८ ॥ और चतुर्थ सप्तांशमै जन्मतो हासी कर्के युक्त कोमल वचन कहने वाला और बुद्धिमान और वडे शिर और बड़े गंडस्थल वाला और वडी नासिका वाला और वडे नेत्रों वाला और स्त्रीकी इछा पाला और कमलको न्यादं कोमल पेट वाला श्रीर को मल अंगों वाला होताहै ॥ १४९ ॥ और जो पंचम सप्तांशमें जन्मताहै सो गंवर्व विद्यामें और शिल्प विद्यामें और युद्धमें और सेवाप्रीति वाला होताहै और विशेष मानवाला होताहै और लंबे और काले देहवाला और वडे गंडस्थलों वाला होताहै ॥ १५० ॥ और जो छठे सप्तांशमें 'जन्मताहै सो स्वर्ण की न्याई प्रभा वाला और विशाल देहवाला और श्रेष्ट जनोंका प्यारा रक्तांगाक्षश्चंडःकृशःपरस्त्रीधनःसमदचेष्टः विपमस्वभावःकांतस्तृतीयसप्तांशकेम करे,१४८ स्मितमृदुभाषीमतिमान् वहशिरोगडघोणनेत्रश्च मृगतूर्यसप्तमांशे स्त्रीच्छुःपद्मोदरश्यामः॥१४९ ॥ संगीतशिल्पविग्रहसेवानिरतोविशेपतोमान्यः मृगपंचमसप्तांशे दीर्घासितमूर्तिरुरुगंडः ॥ १५०॥ हेमप्रभोविशाल श्रेष्ठज नानांप्रियःकुवलयाक्षः मृगपछेसप्तांशेतपःश्रुतिज्ञानवांश्चमृदुः ॥ १५१ ॥ वृद्धोरुतनुश्चंडो 5 नपत्योरक्तचक्षुरभिमानी पृथुकंठास्यनसाधु रटनेंत्यिमकर सप्तांशे १५२ इतिमकरः निःकृतिरवलोसत्वःखरकेकरदृग्वृहच्छिरालः दी घंश्चादिम सप्तांशेघटस्य विनतघोणः १५३ पक्कामलकनिभःपृथुरल्पकथो दारितास्यनासाक्षः कुंभद्वितीयसप्तांशेपिपासुः शूरोमनस्वीच १५४ और कमल दलको न्यांई नेत्रों वाला और वेदके जानने वाला और कोमल होताहै १५१ और जो सातमें सप्तांशमें जन्मताहैसो वृद्ध और वडेदेहवाला और प्रचंड और संतान कर्के रहि त और लाल नेत्रोंवाला और अभिमानीहोताहै और वडे गलवाला उौर वडे मुरखवाला और वडी ना सिका वाला और वडियाँभ्रुवों वाला और भ्रमणे वाला होताहै १५२ इतिमकरस्य ॥ और जो कुंभके पूर्व सप्ताशमें जन्मेती नपुंसक और वलहीन और तीक्ष्ण टेढी दृष्ठि वाला गैर वडे शिरवाला और लवा उौर नीमी नासिका वाला होताहै १५३ उऔर जो दूसरे सप्तांशमें जन्मताहै से पक्के हुवे आव लेको प्रभा वाला होताहै उऔर मोटा और थोडा वोलने वाला और वडे मुखवाला और वडी नासि फा वाला और वडे नेत्रोवाला होताहै और तृपा वाला और शूरवीर और मनस्वी होताहे १५४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ११७ और जो तीसरे सप्तांशमें जन्मताहै सो विल्लेकी न्याई नेत्रोंवाला और चलस्वभाव और तांवेकी न्याई देह वाला और थोडीवुद्धिवाला और भेद उौर युद्ध और चोरी ओर झूठके करणे वाला और धूडे कपिले केशी वाला होताहै १५५ उऔर जो चतुर्थ सप्तांशमै जन्मताहै सो कोमल थोडा वो लनेवाला उौर तृपाकोइच्छा वाला और ऊची नासिका वाला ओर रक्त गौर वर्ण वाला और हरि पाकन्यिाई वेत्रोंवाला और नील वस्त्र धारणेवाला ओर चतुर और नीति वाला होताहै ओर कुंभके पंचम सप्तांशमै जन्मे तो रूखे केशों वाला और व्यस्त अंगों वाला और गौर श्याम वर्ण और सुवर्णको प्रभा वाला होताहै और श्रेष्ट वाणो वाला और विदेशकी इच्छा वाला और शिल्पकी रुचिवाला और पानकी रुचिवाला होताहै १५७ और छटे सप्तांशमें जन्मे तो श्वेत गौर वर्ण उौर मोटा देह और सुंदर मुख अोर नेत्र और नीतिके जानने वाला होताहै नौर वेद व्रत १५६. माजीरदृक्कलमन स्तामांगःस्वल्पधीर्घटतृतीये भेदाहवचौ-नृतकृत्सप्तांशेस धूम्रकपिलकचः १५५ मृद्वल्पवापिपासुस्तुंगनसोरक्तगौरएणाक्षः नीलां वरश्चतुर्थेघटसप्तांशेचपटुर्विनीतः १५६ रूक्षकचोविततांगो गौरश्यामःसरु क्मसुखवचनः घटपंचमसप्तांशे प्रवासरुचिः शिल्पपानरूचिः १५७ गौरी च्छःपृथुगात्रसुमुखक्षणोविनीतश्च घटपठेसप्तांशेवेदव्रतदेवतादिकथः १५८ दी घस्ताम्राक्षतनुः ख्यातःसत्वाधिकप्टथुनसोष्ठः उद्दतवाग्वपुष्मान्पिगकेशोघ टांत्यसप्तांशे १५९ इतिकुंभः स्वक्षःसुघोणदशनः कुवलयदलप्रमःसुमतिः श्रुतिसत्वरतःस्वछो मीनादिमसप्तमेभागे . १६० चूतांकुरारुणतनु स्तनुरो ममुखश्वकरकंजौ युधिवैरिहाद्वितीये झपसप्तांशेसुदृढसत्वः १६१ चाला ओर देवता को मानने वाला होताहै १५८ और जो सातमें सप्तांशमें जो जन्मताहै सो लं वा और तांवेकी न्यांई नेत्र और देह वाला और प्रसिद्ध और वडे पराक्रम वाला और मोटी ना सिका और मोटे उोष्ठों पाला और उद्धत वोलने वाला और सुंदर देह वाला होताहै और पिंग ले केशों वाला होताहै १५९ इतिकुंभस्य और मीनके पूर्व सप्ताशमें जन्मे तो सुंदर नेत्रों वाला और सुंदर नासिका वाला और सुंदर दांतों वाला और कमल दलको न्याई प्रभावाला श्रीर श्रेष्ट बुद्धि वाला होताहै और वेदके सारमें युक्त और निर्मल होताहै १६० और जो दूसरे सप्तांशमें ज न्मताहै सो आम्रके अंकुर की न्याई लाल वर्ण वाला और छोटे रोमों वाला और छोटे मुख वा ला और छोटे हाथों वाला और युद्धमें शत्रयों को मारणे वाला और दृढ पराक्रम वाला होताहै १६ ११८ ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥. और जो तीसरे सप्ताशमं जन्मताहै सो मोटे सुदर मुखवाला और वृद्ध और व्यस्त अंगो वाला और- गधर्वविद्याके जानने वाला उौर नोतिकेजाननेवाला उोर सुंदर भ्रुवो और सुदर नासिका उौर सुदरके शों वाला होताहै १६२ और जो चतुर्थ सप्ताशमें जन्मताहै सो मंत्री और अर्थके निश्चय वाला- और पूर्णमुख वाला और सुंदर वाणीवाला और श्रेष्टवुद्धि वाला होताहे और पालाशपत्र की न्याई भि न भिन्न अगों वाला होताहै १६३ और जो पंचम सप्ताशमें जन्मताहै सो गोर प्रभाकर्के ला- लवर्ण वाला उोर नील कमलकी न्याई नेनोवाला होताहै और कोमल ओर पवित्र और चतुर हो ताहै और मासकर्के पुष्टमुखवाला उौर क्षमावाला होताहै १६४ और जो छठे सप्ताशमै जन्मता सो धर्मकर्के युक्त और चतुर और कमलदलकीन्याई वर्णवाला उौर गोलदेहवाला उौर मोटे नेत्र और मोटे मोढे और मोटे दातो वाला होताहे १६५ और जो सातमै सप्ताशमे जन्मताहे सो रूक्ष टथुसुमुखाख्योवृद्धोपचितांगोगीतविहिनीतश्च सुधुनासाकेशो झपसप्तांशे तृतीयेच १६२ मंत्रीसुनिश्चितार्थःपूर्णास्योवल्गुवाक्सुवुद्धिश्च झपतूर्ये सप्तांशेपलाशदलवद्विभक्तांगः १६३ गौरप्रभारुणवर्णो नीलोत्पलह मदुःशुचिर्दक्षः मांसलवकतनु झपपंचमसप्ताशकेक्षांतः १६४ धर्मयुग्द क्षोवारिजदलवणनिभोविवृत्तदेहः पृथुसुदृगंसदशनोमीनःषष्ठसप्तांशे १६५ रूमांगोमलिनरूपःभग्ननसोविविक्तवाष्टिश्च जिह्मोनशुद्धवेशो झपराशौचात्य सप्तांशे ॥ १६६ ॥ इतिमीनः ॥ तथाचयवनः ॥ शूरःप्रचंडःस्थिरसभ्यकर्मा सप्तांशकेकस्यवलीप्रसिद्धः । “शुचिर्नहुर्द्धर्मपरोविनीतोरतिप्रियःस्याच्छशिनः मुधीश्च ॥ १३७॥ दुर्मर्पणःसत्ववलाभिमानीस्यात्सप्तभागेक्षितिनंदनस्य कवि.कथाशिल्पकलाभिरामो विद्वान्सुवाक्योनिपुणावुधस्य १६८ गों वाला और मलिनरूप और नीमी नासिका वाला और पवित्र दृष्टिवाला और कपटी नहि- होताहै और शुद्धवेशवाला होताहै १६६ ॥ इतिमानस्य ॥ भोर यवनाचार्य कहताहै जो मनु- प्य सूर्य के सप्ताशमें जन्मताहै सो शूर वीर और वडे तेजवाला और स्थिर और सभाके क मकवाला और प्रसिद्ध वली होताहे ओर जो मनुष्य चद्रमाके शप्ताशम जन्मताहै सो पवित्रहो- ताहे और वारं वार धर्मले करणे वालाहोताहे श्रोर नम्र और रतिका प्यारा होताहै जो मनुष्य भीमके सप्ताशमें जन्मताहै सो वडे मोधवाला और पराक्रम के अभिमान वाला होताहै ओर जो मनुष्य बुधके सप्ताशमै जन्मताहे.सो कविः और कथाक करणे वाला और शि ल्पाविद्याके जानने वाला और विद्यावान् ओर श्रेष्ट वाक्य कहने वाला और चतुर होताहै १६८ १६७ और ॥श्रीरवारज्यर्तिमहानिवन्धः॥ ११९ और जो वृहस्पति के सप्तांशमें जन्मताहै सो वडा चतुर और स्थिर पराक्रम वाला और स्थिर बु- द्धि वाला और ज्ञानीयों में श्रेष्ठ होताहै और जो शुक्रके सप्तांशमें जन्मताहै सो कामी और वि लासी और क्रांडा हास्यलीला के करणे वाला और गंधर्व विद्यामें प्रोति वाला होताहै १६९ और जो शनिके सप्तांशमै जन्मताहै सो मूर्ख अोर आलसी और कपटी और खोटे कर्म करणे बाला और पापमें रत होताहै और जो ग्रह अपने उच्च अपने मित्रके घर और अपने क्षेत्र मेंहोवे सो यथार्य श्रेष्ठ फलकों कत्तीहै और जो यह नीच राशिमें और शत्रुक्षत्रेमें स्थितहोवे सो नेष्ट फल काहे ॥ ॥ इतिसप्तांशफलानि ॥ प्रव .नवांशका फल कहतेहैं नवांश चक्रमें पुत्रका विचार कहाहै नवांश लग्नसे पांचमें घरका स्वा- मीशुभग्रह होवे उौर शुभग्रहोंकर्के युक्त और दृष्टहोवे तव बहुतपुत्राहोतेहैं और पांचमे घरका स्वामी विशारदःस्यात्स्थिरसत्वबुदिर्गुरोर्मतोज्ञानवतांवरिष्ठः कामीविलासीरतिहास्य लीलागंधर्वगीताभिरति गोःस्यात् ॥ १६९ ॥ मूोलसोजिह्ममतिर्वि कर्मासौरस्यपापाभिरतोनरःस्यात् ॥ स्वक्षेत्रनीचोच्चविधानियानिज्ञेयानि चैपांतुफलानितानि ॥ १७० ॥ इतिसप्तांशफलानि ॥ अथनवांशफलानि पत्रं नवांशभावेइति ॥ नवांशलग्नात्सुतपश्चसौम्यशुभाशुभैर्युक्तविलो कितीवा ॥ शुभैःसुताःस्युःप्रचुरानरस्यनसतानसुखतदाभवत् ॥ ३७१ अथमेपादिनवांशफलम् चौर:क्रियांशेसुखभाक्वृपाशेपुष्णातिविद्यामिशुनाशकेवा काशकेस्यादनवान्महांशःसिंहांशकेलींवसमोंगनांशे ॥१७२ ॥ शूरस्तु लांशेभृतकोष्टमांशेदासोहयांशेहिमगौवलिष्टे पापोमृगांशेपिशुनोग्रचेष्टः कुंभांशकेमीनलवेप्रधानः ॥ १७३ ॥ इतिलग्नगतनवांशफलम् यूरहोवे और क्रूरग्रहॉकर्के युक्त और दृष्टहोवे तव संतानका सुख नहि होताहै १७१ प्रव जन्मलग्नगतमेपादिनवांशका फल कहते हैं और जो मेपके नवांशमें जन्मताहै सो चोर हो- ताहै और वृषके नवांशमें सुख भोगर्ने वाला होताहै और मिथुनके नवांशमें विद्यावान् हो ताहै और कर्कटकेनवांश, धनवान और सिंहकेनवांशमेवडे मोंढयों वाला होताहै पार क न्याके नवांशमैं नपुंसककोन्याई होता, १७२ और तुलके नवांशमें शूरवीर होताहै और वृश्चिककेनवांश, भृत्पचाकरी करणेवालाहोताहै और घनके नवांशमै सेवाकरणेवाला होता है और मकरके नवांशमें पापी होताहै. आरकुंभके नवांशम चुगल और उग्ररूप होताहै और मीनके नवांशमें प्रधानपुरुष होताहै १७३ हानिवन्धः॥ और जव चद्रमा वली होवे तव चंद्रराशि गत नवाशका फल होताहे इतिचंद्रराशिगत नवांशफलम् अव भिन्नभिन्न नवाशफल सारावलीमें कहतेहै अव चंद्रराशिगत नवाशसें वर्ण और स्वभाव और स्वरूपऔर लक्षण कहतेहे जव पूर्ण वलीचद्रमाहोवेअथवा नवाशपति वलीहोवे तर वक्ष्यमाणफल यथार्थहोताहै १७४ ओर जोमेपके पूर्व नवाशम चंद्रमास्थित होया जन्मताहै सो भिडूंकान्पाई मुखवाला और छोटीनासिका वाला ओर रुशदेह और थोडेरोमों वालाहोताहै और वडी टाटो स्वर वाला और नेत्रोंको सकोच करणे वाला होताहै १७५ ओर जो दूस रे मवाशमे जन्मताहै सो लंवेमुख श्रीर लंवेगलवाला और कोमल अगोंवाला और पतलीयाजों वाला और विशाल नेत्रों वाला और वादरको न्याई वालो वाला और नाहिहै स्थूलमस्तक उौर कक्षमोंढयो के अंरालकी अस्थिजिस की और वडेमोंढे वाला होताहै १७६ और जो तीसरे नवाशमे जन्मताहै सो वहुत रोमो कर्केयुक्त छो टो भुजा और छोटे मोंढ्यों वाला और वाणीकर्के पडित और रोमोंवालेमोढेतिस्के होतेहै- अथपृथक्नवांशफलंसारावल्यां ॥ अतोशकविद्गतेपुवक्ष्येवर्णस्वभावाकृतिल क्षणानि प्रधानवीय-शगतःशशीयत्तत्स्वामिनापिक्रमजंविधत्ते१७४ मेपेजां शेजमुखस्तनुनासाग्र कशोल्परोमाच चंडध्वनिःशशांकेशसंकुचिताक्षपां गश्च ॥ १७५ दीर्घास्यगलःश्याम कृशांघ्रिःस्फुटेक्षणोंबुदवाक् नचपृथुलला टजत्रुणि गुसक्रियेटपभमागे १७६ रोमन्यस्ततनुजांसोवाक्पंडितःसरो मांसः कृशजघजानुरालुप्तकुंतलोजेनमिथुनांशे १७७ भ्रांताननहकुखंजो रक्तवपुर्हस्वभालनासश्च ॥ अटनाखरांघ्रिरोमःकृशत्वचाढ्य क्रियेचतुर्थीशे १७८ हयग्गजाकृतिशिरःपीनोवृत्तोयमूर्तिरल्पकचः खेरवक्रांघ्रिश्चक्रियसि हशिष्टथुनसोललाटश्च १७९ ॥ मृदात्मवान्वपुप्मान्स्फुटायनासःस्फुटाग्रट हदंसः यज्ञाग्निकमनिरतःकशःसुनिपुणोभवेत्पठे ॥१८॥ और पतलोया जंचा और जानु और केशॉकर्के रहित होताहै १७७ और जो चतुर्थ नवाशमें जन्मताहै सो मातको न्याई मुख और दृष्टिवाला और लडा और लाल देहवाला और छोटे मये श्रार नासिका वाला और भ्रमणे वाला और कठोर पाद और कठोर रोमों वाला और पतले चमडेवाला होताहे १७८ और जो पाचमै नवामि जन्मताहै सो घोडेको न्याई नेत्रोंवाला और हाधीको न्याई बड़े शिरवाला और पुष्ठ और गोल देहवाला और क्रूर मूर्ति और थोडे वाली वाला और कठोरमुख और कठोर पादों वाला और वडी नासिका और वडे माथेवाला- होताहे १७९ ओर जो छठे नवाशमै जन्मताहै सो कोमल मनवाला और सुंदर देहवा ला और ऊतो नासिका वाला और बडे मोंढगों वाला और यज्ञ और अग्निहोनके करणे वाला नीर रश देहवाला और चतुर होताहे १८० .. ॥ श्रीरणवीरज्योर्तिमहानिवन्धः ॥ १२१ ओर मेषफे सप्तम नवांशम जन्मताहे सो सुंदरनासिका वाला और कालेनेत्री वाला रे दूर्वाकुर को न्याई वर्ष उोर विलासकरणे बाला और धनलाभवाला और अपनो स्रोम रत ओर शातस्वभाववा लाहोताहे ॥ १८१॥ और मेपके अष्टमनवाशमे जोजन्मताहे सो वानर कोन्याई मुखवाला डोर वहुतवकवाद करणे वाला उमेरे कठोर चमडे वाला उौर ऊचेदेह वाला और गुह्यरोगी ओर हिंसाके करणे वाला ओर झूठवोलने वाला ओर घातकरणे वाला उोर मित्रोंकाप्यारा डोर क्रूर होताहे ।। १८२ ॥ ओर जोमेव केनवम नवाशमें जन्मताहै सो लंबा और रुशदेह वाला ओर विहारकरणे- वाला डोर टेडेमस्तकवाला उौर टेडे डोष्ट और कपी वाला और टेडेमुखवाला होताहै डोर बहुत- कहने वाला और सरल डोर क्रोवी और विद्यावाला होताहे ॥ १८३ ॥ इतिमेप• ॥ उोर जोवृपके पूर्वनवाशमें जन्मताहै सो कालेदेहवाला टोर खोटोहटिवाला और लोभी और परकर्म करणे वाला .. .. सुनसःकशोसिताक्षोदूर्वांकुरसन्निभाविलासतनुः लब्धधनोजसप्तमभागेना सरतः शांतः॥ १८१॥ वानरमुखःप्रवक्ताखरत्वगुन्नततनुश्चगुह्यगढ़. हिंसा नृतघातरतःसुहृत्प्रियोग्रस्सदाष्टमजः ॥ १८२ ॥ दीर्घः कृशोविहारीव्यस्तल लाटश्रवोटवदनश्च वहुवागृजुश्चकोपीविद्वान्स्यान्मेपनवमांशे १८३ इतिमेपः असितसमांगोविपमेक्षणोविलुब्धोन्यकर्मकन्नीचः ॥ तत्पूर्वाईसुखप्रकृतिवि रुद्घोपप्रथमभागेच ॥१८४॥ पृथुवदनांसश्रवणोगंभीरदृगल्पधीरानृतभाषी अलसोविरुददारः प्रतिकूलोटपद्वितीयांशे ॥ १८५ ॥ गौरांगः स्तव्धाक्षीवर्ड। भापीवित्तशीलसंयुक्त. धर्मज्ञोवहुर्भुत्योपभतृतीयेभवेन्मनुजः ॥ १८६ ॥ इस्वोटनः सरोपोमेपाक्ष. पिंगलस्त्वमर्पयुतः परधनहरणाभिरतश्चतुर्थभागेच टपभस्य ॥१८७॥ .. .. सोर नीच ओर पूर्वावस्थामै सुख का अोर स्वभावका विरोधीहोताहे ॥ १८४ और दूसरेनवाशमें जन्मताह सोमोटेमुरव वाला और मोंढेवाला ओर मोटेकों वाला ओर गंभीर दृष्टिवाला ओर थोडीवुद्धिवाला ओर झूठवोलने वाला और बालसी अोर विरुद्धस्त्री वाला ओर उलटे स्वभाववा- ला होताहै ॥ १८५ ॥ ओर जोवृपके तोतरेनवाशमै जन्मताहे सो गोर अंगों वाला ओर अनत्रने त्रोवाला ओर बहुतवाताकरणे वाला और धनक अोर सुदरस्वभावकर्के युक्त होताहे ओर धर्मकेजा, ननेवाला ओर वहुतचाकरों वाला होताहे ॥ १८६ ॥ अोर जोचतुर्थ नवाशमे जन्मताहै सो छोटेदे- हवाला ओर भ्रमणे वाला ओर क्रोधवाला और भिडूंकन्यिाई नेत्रों वाला और पिंगलवर्ण और, दूसरेकाधनहरणे वाला होताहै ॥ १८७ ॥ तु

१८८
१२२
॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जोचतुर्थ नवाश में जन्मता है सो गोल और विशाल नेत्रों वाला और सुंदर
देह वाला. और स्त्रीयोमे अतिसकहोताहै और वहुनकहने वाला और खोटी स्त्रीमें
रत होताहै ॥
॥ और जोछठे नवाशमें जन्मताहै सो कोमल चित्त वाला और सुरट.
रदेह वाला और ऊचीनासिका वाला और वडेमोठयो वाला और यज्ञ और अग्निहोत्रककरणे वा-
ला और रुश देह वाला और चतुर होताहै ॥ १८९ ॥ और जो सातमें नवाशमें जन्मताहै सो तिस.
की नवीन स्त्री मरतीहै और मौनरहताहै और लवीनासिका वाला और समनत्री वाला और अग.
तिसकेवधनको प्राप्तहोतेहें और मित्रों का वैरी और वडे पयरों वाला और सूक्ष्मकेशों वाला होताहै १९०
और जो वृपके अष्ठम नवाशमें जन्मताहै सो शेरकोन्याई क्रूरदृष्टि वाला और सुदर रूप टौर चंच
ल और ऊची नासिकावाला गैर अल्प कर्मों के करणवाला होताहै और राक्षसकी न्याई स्वभ व
परिमंडलायताक्ष.श्यामतनुःस्त्रीप्वतिप्रसक्तश्च उपभस्यपंचमांशेवहुप्रलापी
विरुद्धदाररतः॥ १८८ ॥ मृहात्मवान्वपुष्मान्स्फुटायनासःस्फुटाग्ररहदसः
यज्ञाग्निकर्मनिरतः कृशः सुनिपुणोमवेत्पष्टे॥ १८९ मृतनवयुवतिःपुरतोमना
ग्विलवितनसोमिताक्षःस्यात् उद्वद्धांगःस्वजनद्वेपीगुरुपाद सूक्ष्मकेशश्च १९०
व्याघ्रंक्षणःसुदर्शनश्चलितःस्फुटनासिकोल्पकर्मास्यात् क्रव्याच्छील केशाग्र
नखैःसुखरैस्तथाष्टमजः॥ १९१ ॥ मंदस्मितोल्पसत्वोभीरुःसमरुचिरमूर्ति
कितवःस्यात्ः अनिश्चितधनःप्रसिद्ध कृशस्त्वधस्तात्प्रलाप्यते ॥ १९२ ॥
॥ इतिवृपः ॥ रोमसभुजोशिताक्ष.कृशांघ्रिहस्तस्तथोच्चनसः दूर्वाकांडश्यामो
मिथुनेपूर्वाशजःपुरुषः ॥ १९३ ॥ घटशीपश्चविकर्माघातरुचिमध्यलग्नघो
ण स्यात् वहुभाषीवहुचेष्टोद्वितीयभागेसुविग्रहाधिपतिः ॥ १९४॥
वाला उीर केश और नख तिसके करडे होतेहे ॥ १९१ ॥ उौर जो नवम नवांशमें जन्मताहै
सो मंदमंद हसने वाला और थोडे पराक्रम वाला और डरणे वाला और समरुचि देहवाला और
धूत होताहै और तिसके धनका निश्रय नहिहोताहै और प्रसिद्धहोताहै उौर अधोभाग से कृशहोताहै
और बहुत वाता करणेवाला होताहे ॥ १९२ ॥ इतिवृषस्य ॥ और जो मिथुनके पूर्व नवाश,
जन्मताहे तिसकी भुजों मे रोमहोतेहैं और कालेनेत्र और कशपाद और हाथ और ऊची नासिका
वाला होताहै उौर दूर्वाश्याम वर्णहोताहै ॥ १९३ ॥ और जो दूसरे नवाशमें जन्मताहै सो घडेकी
न्याई शिरवाला और खोटेकम करणेवाला टोर घातकरणेमे इछावाला और चिपडी नासिकाबाला
और बहुत कहनेवाला डोर बहुत चेष्टाकरणेबाला और युद्दकरणैमे मुख्यहोताहै ॥ ११४ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ १२३ औरजोतीसरे नवाशमै जन्मताह सो गोरवर्णवाला औरअत्यतलालनेत्रीवाला और श्रेष्टनासिकावाला ओर समदेहवाला और श्रेष्ट वुद्धिवाला और लवेमुखवाला और कालीयों ध्रुवावाला और बापी चा तुरीसे वोलणेवाला होताहै ।। १९५ ॥ औरजो चतुर्थ नवाशमें जन्मताहैसो सुंदर ध्रुवावाला और सुंदर माये वाला और कामी और नीलकमलको न्याई मूर्तिवाला गैर वडी छातीवाला उोर श्वेतदा तोवाला और हरिण कोन्याई मुखवाला और श्रेष्ठरोमावलीवाला होताहै ॥ १९६ ॥ और जो पाच में नवागमे जन्मताहै सो मोटे नेत्रोंवाला और वडेकटिमास पिंडो वाला और पुष्टछाती वाला उौर पुटभुजी वाला और दुष्ट और काले वर्णवाला और मोटे शिरवाला और मायाके जानने वाला और श्वत कमलो की न्या. नेत्रोंवाला होताहै ॥ १९७ ॥ और जो छठे नवाशमें जन्मताहै सो मधुवणं के नेत्री वाला और प्रलाप करणेवाला और उलटे माये वाला और उलटे हदेवाला और समगी गौरोतिरक्तनयनःसुनासिक समतनुःसुमेध.स्यात् दीर्घाननोसितधूवीक्चतुरस्त्व थतृतीयेशे ॥ १९५ ॥ सुभ्रूललाटःकामीनीलोत्पलमूर्तिर्विपुलवक्ष स्यात् सि तदंतोमगवक्रःप्रशस्तरोमांचितश्चतुर्थेशे ॥ १९६ ॥ एथुलोचनोवृहत्स्फिपी वरवक्षोभुजःखलःकालः स्थूलशिरामायावीसितांवुजनयनस्तुपंचमजः ॥ ॥ १९७ ॥ मध्वेक्षणःप्रलापीव्यस्तललाटहृदयःसम सुतनुः कितवश्वरुधिरो टरदस्तुयटेतुसत्वयुतः ॥ १९८ ताम्रारुणोरुजठरःसमुन्नताक्षोविशालवक्षः स्यात् शिक्षास्त्रशिल्पनिरतोहास्यरतिःसप्तमेजातः ॥ १९९ ॥ श्यामोगुरु मनस्वीललिनोमधुराभिवानश्च व्यस्तविवृद्धशरीरोदीर्घोसितहक्कलाविद एमजः २०० वृत्तासितकसुतनुःस्निग्धोमेधावलारतिज्ञःस्यात् विज्ञानकाव्य निरतोनवमांशेनाभवेच्छेष्ठः ॥ २०१॥ इतिमिथुनः॥ पाला और श्रेष्टदेह वाला और धूत और लाल डोठ और लाल दातो वाला और पराक्रमी होताहै १९८ और जो सातमें नवाशमें जन्मताहै सो तावेको न्याई लालवणं वाला और वडे पेटवालाहौर सुदर उचे नेनोंवाला और वडी छाती वाला और शिक्षा और प्रस्त्रों के जननेवाला और शिल्पमै और हास्यमें रत होताहै ॥ १९ ॥ उौर जो अष्टम नवाशम जन्मताहै सो तरुण अवस्थावाला और भारे देहवाला और मनस्वी और सुदर और मोठी वोलोवाला और उलटा वृद्धिको प्राप्तभया देह जिस्का तिसकोन्याई और लवा और कालेनेत्री बाला और कलाके जाननेवाला होताहै २०. और जो नवमनवाशमें जन्मताहै सो गोल कालेनेवों वाला और सुदर देह वाला और स्निग्ध डोरबुद्धिकवलया ला उौर रतिके जानने वाला और विद्यावान और काव्यमें रत वडा श्रेट होताहै २०१ इतिमिथुनः - १२४ .श्रीरणबीरज्योतिर्महानिवन्धः । ॥ ओर जो कर्कटके पूर्व नवाझमें जन्मनाहै। सो निर्मल जलकीन्याई गोर वर्ण वाला और सुंदर केशो वाला और विशाल लाल नेत्रों वाला और गोल मुख वाला उौर ऊचे नेत्रों वाला और श्रेष्ट छाती वाला होताह २०२ और जो दूसरे नवाशमें जन्मताहै सो लाल प्रभा वाला और युद्ध में वडा क्रूर और लडाईका प्यारा और विल्लेको न्याई मुख डोर नेत्रों वाला और त्यागी और र- शजानू और कश जों वाला होताहे । २०३ ॥ और तीसरे नवाशमें गोर वर्ण वाला और सुदर नेत्री वाला और वक्ता टोर विद्यावान् और स्थूलस्रो वाला और स्थूल अंगों वाला ओर वुद्धिमान् ओर कोमल कमाके करणे वाला डोर आलसी होताहै ॥२.४ ॥ उोर जो चतुर्य नवाशमें जन्म- ताहै सो तरुण प्रभावाला और नीमीयों ध्रुवों वाला और विशाल और पुष्ट ओर ऊचे देह वाला भोर श्रेट नासिक और श्रेष्ठ नेत्रों वाला और आगेकेरतोसे हीन योर दाता और अपने जातोम गउता के करणे वाला होताहै ॥ २०५ ॥ और कर्कटकेपाचौ नवांशमे जो जन्मताहै सो मारीफ निर्मलवारिमुगौरः सुमूर्द्धजःत्याद्विशालरक्ताक्षः मंडलमुखोन्नताक्षस्तनु वक्षानाकुलीराद्ये ॥२०२ ॥ रक्तच्छवीरणोग्र कलिप्रिय स्याद्विकालमुखनेत्रः ककिपिद्वितीयभागेत्यागीकृशजानुअंधश्च ॥ २०३ ॥ गौर.मुनेत्रोवाग्मी प्रज्ञानवान्स्थूलयोपिदंगश्च ॥ धीमान्मृदुकर्मरतस्तृतीयभागेभवेदलसः ॥२०४॥ श्यामच्छविनंतपूर्विशालपीनोचतनु.सुनासाक्षः क्षीणावरदो दातास्वजातिकार्येशठ.चतुर्थेस्यात् , ॥ २०५ ॥ पृथुकुक्षिरुग्र.कर्किणि मध्यांशेयानपोविकर्माच घटशिरोल्पमतियुतोनताननोदीर्घटकचलत्संभ्रः २०६ दीर्घविशालशरीरःप्रशस्तनयनोवहुप्रतापःस्यात् गौर सुवंशघोणोवक्ताच पृथुदंतः ॥ २०७॥ भिन्नाशिरोरुहरोमाचलदनुःस्यात् सिरालरोमजंघश्च-पर गृहनिवासशीलःकाकाकारश्यसप्तमजः ॥२९८ ॥ घशिर कुशिल्पीकृशाश्व मुखजानुनघक कुनतिः मध्यविलननस स्यादष्टमभागेतुकृष्णश्च ॥ २०९ ॥ क्षि वाला और फर ओर वाहनोंका स्वामी ओर खोटे कर्म करणे वाला और घडेकी न्याई शिर वाला और धोडी बुद्धि वाला और नौमें मुख वाला और लौनेत्रों वाला ओर चंचल सुटर वाला होताहे ॥ २.६ ॥ और जो छटे नवाश जन्मताहै सो लगे और विशाल देहवाला श्रीर श्रेष्ठ नेत्रों वाला और वडे प्रतापवाला और गौर वर्ण वंशाला और सुंदर नासिकावाला और वका श्रीर मोटे दानो वाला होताहै ॥ २० ॥ ओर जो सातमे नवाशमै जन्मनासो भिन्न केशों वाला और चचल ठोडी गला और वहुनाडीपा और जंघा रोमों वाला और दूमरेके घरमें रहने वाला और काररी न्यार होताहै २.८ ॥ और जो पाटमे ननांगमै जन्मताहे सो घटको न्याद गिर वाला और युशि पानोर रश घोरेगी न्याट मुख वाला और रा जानु श्रीर रुशा जंघा पाला होनाहे जोर सीटी बुद्धि वाला धीर चिपटी नासिका वाला नोर र प वर्ष होताह २.१ 1 - .. ध्रुवा

१२५
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।।
और जोनम नवमनमाझमे जन्मताहै सो गौर वर्ण और मछको चाई नेत्र और वडे पेट वाला
ओर मोटी पुट छानी वाला और लंबी। ठोडी वाला और लवेोठों वाला और
वडे पेट वाला प्रोस्टश जानु और रुश गिटेयों वाला होताहै ॥ २१० ॥ इतिकर्कटः॥
और जो सिंहके पूर्व नवांशमे जन्मताहै सो मदोदर और प्रचड और लालनासिकावाला और वडि
यो नाडियों वाला और शूरवीर और ऊचीछातीवालाहोताहै ॥ २११ ॥ जो सिंहके दूसरेनवांशमेज
न्नताह सो ऊचे वडे माथे याला उौर चारकोणेवालाटेह विशालतिसकाहोताहै उोर वडेनेत्रोंवाला
और लवीयाँभुजोंवाला और ऊचौछातीवाला और वडीनासिकावाला होताहै ॥ २१२॥--और जो
सिंहकेतीसरेनवांशमेजन्मताहै सो वहुतरोमों वाला उौर विशालभुजों वाला और चकोरकी न्याई
नेत्री वाला और सुदर चचल देहवाला उौर त्यागीहोताहै और ऊचीनासिकावाला - और स्निग्धदेह
-
गौरोझपसमनयनोगुरूदरःप्टथुपीनवक्ष स्यात् दीर्घहनुलैंवोछोमहोदरःसुकृश
जानुगुल्फोत्ये ॥ २१०॥ इतिकर्कटः ॥ मंदोदरःप्रचंडोरक्तायनसो
वृहाच्छिरा शूरः ॥ उन्नतमांसलवक्ष सिंहेप्रथमेभवेद्भागे ॥२११ ॥ उन्नत
-- विततललाटश्चतुरस्रतनुर्विशालनेत्रगुरुः । ॥ दीर्घभुजोन्नतवक्षःस्थुरयघोणो
द्वितीयेशो ॥२१२॥ रोमचितायतवाहुश्चकोरनयन शुभश्चलस्त्यागी उन्ना
सिकस्तृतीयेस्निग्धतनुवाहुवृत्तगलः ॥ २१३ ॥ घृतमंडगौरदेहोदीर्घासि
तलोचनोमृदुशरीरः। भिन्नध्वनिश्चतुर्थेप्टथुचरणोभेककुक्षिःस्यात-नः ॥
।। २१४ ॥ घाटाशिरोल्पकेशोसितघोणाक्षश्चलोमशोचंतनुः ॥गलंवोटर प्रचं
डोदंष्ट्रोत्कटोडरमध्ये २१५॥ स्त्रस्ताल्परोममतिः स्निग्धसमोसितविलोचनो
दीर्घः श्याम.स्त्रीणांचतुरोवाचतुरोवाक्यमंडित.पठे ॥२१६ ॥
वारा उौर स्निग्धभुजा वाला और गोल गल वालाहोताहे २१३ ओर जो सिंहके चतुर्धनवांशम
जन्मता है सो घृतमडफोन्याडं गोरदेहवाला और लवे ओर काले नेत्रों वाला और कोमलदेवाला
और भग्नस्वर और मोटेपैरोंवाला और डिहू कोन्याई कुक्षियोंवालाहोताहै ॥ १४ ॥ पोर जोसि
हके पाचमे नवाशमें जन्मताहै सो घडे कीन्याइ शिरवाला और थोडे केशों वाला और चैत
नासिकावाल और श्वतनेत्रोंवाला और ऊर्द्धभागमें बहुतरोमावाला ओर ल्वउदरवाला श्रीर
प्रचड और वडोयो दाढीवाला होताहै ॥ १५ ॥ और जो सिंहके छठे नवांशमै जन्म
ताहै सो स्रस्त ढीले अगावाला और थोडे रोमो वाला होताहै और स्निग्ध देहवाला
और सममूर्तिः और काले नेत्रों वारा ओर लवा मोर तरुणरून और वायोमे चतुर और
यापीक चतुर होताहै और श्रेष्ट वाणीवालापडित होताहै ॥ २१६ ॥

१२६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और जो सातमे नवाझमें जन्मताहै सो लेवेमुखवाला और बडेकेशोंवाला और पुष्ठठोडीवाला और
स्त्रीयोंमें खोटे भाग्यों वाला और काला और पराक्रमी और बहुत रोमों वाला और कुटि
ल और कठोर वचन कहने वाला होताहै ॥ २१७ ॥ और जो पाठमें नवांशमें जन्मताहै
सो टीठोंकी न्याई वाणीवाला और बहुत केशों वाला और मित्रों से हीन और थोडी
चेष्टा वाला और कृष्णवर्ण और स्थिर और कठोर अंगों वाला और खोटे कर्म और
खोटे स्वभाव वाला होताहै ॥ २१८ ॥ और जो नवम नवांशमें जन्मताहै सो लंबीयों भुजों वाला
और कठोर मुखवाला और कालेनेत्रों वाला और दृढजंघां वाला और दृढ पावाँ वाला होताहै
और पीडितनेत्रोंवाला और देह पीडा वाला और दूर्वावतश्याम वर्णवालाहोताह २१९ इतिसिंहः
और जो कन्याके पूर्व नवांशमें जन्मताहै सो टेढेमुख और ऊचे मुखवाला और पुष्ट अंगों वाला
दीर्घाननःशिरालःपीनहनुःस्त्रीपुदुर्भगःकृष्णः स्यात्सप्तमससत्वोरोमचितःकुटिल
निष्टुराभापी २१७ उद्दष्टवाशिरालोविसुहजनोल्पचेष्टःस्यात् कालःस्थिरः
खरांगोविकर्मशीलोप्टमेहरेर्भागे २१८ लंवभुजःखरवदनोसितनेत्रःसुदृढजंघपा
णिस्यात् पीडितचक्षुशरीरोदूर्वाश्यामोहरौनवमे२१९॥ इतिसिंहः ॥ वक्रोन्नतपी
नांगःसारंगमुखोधनीप्रदाताच संभोगरुचिःश्यामःकन्याप्रथमांशकेजातः२२०
श्यामोघटसमकुक्षिःपिशुनःकलहप्रियःसुगूढवचः ॥ भार्याचपलाचस्याद्वितीय
भागेमहोदरश्चैव ॥ २२१ ॥ स्फुटनासिकःस्फुटःस्यात्प्रशस्तसमुचितगौरवा
व्हसः वाग्मीमुहत्तृतीयेश्रुतवाक्यःस्त्रीरतिःख्यातः ॥ २२२ ।। सुकुमारमूर्ति
मधुरोल्परोमदी?विभक्तप्टथुवाहुः॥ श्राताघगौरसुवपुश्चतुर्थजोधःकृशःसुमू
क्षिः॥२२३ ॥
हरणकोन्याई मुखवाला और धना और दाताहोताहै औरभोगकी रुचि वाला और तरुण रूपहोताहै
और जो कन्याके दूसरे नवांशमै जन्मताह सो तरुण रूप डोर घडेकी न्याई कुाक्षवाला और चुग.
ल और लडाई काप्यारा और गूढ वचन श्रेष्ठ बोलने वाला और चंचल स्त्रीवाला होताहे और
वडे उदर वाला होताहै ॥ २२ ॥ उऔर जो कन्या के तीसरे नवांशमें जन्मताहै सो वडी नासि
का वाला उार वडे मुख वाला उौर सुंदरगौरवर्ण उौर श्रेषभुजां औरवडे मोंढयों वाला होताहै और
ग्रेट वाणीवाला उौरमित्र भाव वाला और श्रवणकर्के वचनको धारणेवाला और सीमें प्रोति वाला
उौर प्रसिद्ध होताहै ॥ २२२ ॥ और जो चतुर्थ नवांशम जन्मताहै सो मुंदर कोमल मूर्तिवाला और
मीठी बोली वाला और थोडे रोमों वाला और लंबा और मोटीयों भुजों वाला और तविकी न्या
ई लालवणं के देह वाला और अधोभागसे रश होताहे ॥ २२३ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योर्तिमहानिवन्धः॥.
१२७
ओरजोपांचमेनवांशेमेजन्मताहै सोमोटे डोठो और मोटीयों भुजों वालाउौर ऊचे उौर पुष्ट उौर
मोटे शिर वाला और वडे मॉडयोंवालाहोताहै उौर वडीछातीवाला . और दूसरे के प्राश्रयमें रहणे
वालाऔरवधिकीन्याई जंघोंवालाहोताहै २२४ और जो छठे नवांशमें जन्मताहै सोस्निग्धप्रभाव वा-
ला और अपने वाक्यको मानने वाला और ढोले देहवाला और शास्त्रके बनाने वाला और वडी वु-
दिवाला और लिखने की कलाके जानने वाला डौर विहारी होताहै ।। २२५ ॥ उऔर जो सातमें
नवागमें जन्मताहै सो छोटे मुख वाला और ऊचे मोंढयों वाला और स्निग्ध और को मल देह वा-
ला और मुंदर केशों वाला और बडे पेट वाला और मोटे हाथ और मोटे पैरों वाला और जलसे ड
रणे वाला होताहै ॥ २२६ ॥ और जो आठमें नवांशमै जन्मताहै सो सुंदर कोमलदेह वाला और
गौर वर्ण सर लंवा डोर सुंदर दृष्टिवाला और प्रचंड उौर मानकरसे वाला और वडीयां लंबीयां पु-
-
स्थूलोधवाहुरुन्नतपीनप्युशिरामहांसःस्यात् ॥ पंचमजःप्रथुवक्षाःपराश्रयो
ददजंघश्च ॥ २२४ ॥ स्निग्धछविःस्ववाक्यं त्रस्ततनुःशास्त्रकृतमतिः
प्रचुरः ॥ लिपिलेख्यकलाभिज्ञःसुमतिःपांशजोविहारीच ॥ २२५ ॥
इस्ववदनोन्नतांस स्निग्धमृदुः सुजातकेशःस्यात् । सप्तमजःप्टथुजठरःप्टथुकर
चरणोम्वुभीरुश्च ॥ २२६ ॥ सुकुमारगौरदीर्घदेहःशुभप्रचंडमानीस्यात्
'व्यालंवपीनवाहुःपिंगलरोमोप्टमेजातः ॥ २२७॥ ख्यातोमृदुःसुमूर्तिर्विशा
लनेत्रोऽवलःसदृशसत्वः ॥ चतुरोनवमांशेस्यान्नतांसलेख्यादिविद्वांश्च ।। २२८॥
॥ इतिकन्या । गोरोविशालनेत्रःश्लाघीदीर्घाननोर्थगोप्तास्यात् ॥ धनकूर्चपुण्यकु
शलस्तुलाधरायशजोटनःख्यातः॥ २२९ ॥ प्लुतमंडलनेत्रःस्यात्करालदंती
'विलग्नमध्यश्च ॥ विस्तृतरुचिमांस्ताघोसिततरजघनः संहतधूश्च ॥२३०॥
ए भुजीवाला और पिगल वर्णके रोमों वाला होताहे ॥ २७ ॥ डोर जो नवमे नवांशमै जन्मताहै
सो प्रसिद्ध और कोमल और सुंदर देह वाला सर वडे नेत्रों वाला उौर निवल र तुल्यअंतस्करण
वाला और चतुर और नीमें मोंटयों वाला और लिखने वाला और विहान होताहै ॥ २२ ॥
॥ इतिकन्या ॥ डगर जो तुलाके पूर्व नवांशमै जन्मताहै सो गौरवर्ण और बडे नेत्रों वाला और-
ग्लाधने योग्य र धन जोड़ने वाला और वडी दाढी वाला और धर्मात्मा उर भ्रमणे वाला और
प्रसिद्ध होताहे ॥ २२९ ॥ और जो दूसरे नवांशमें जन्मताहै सो गोल नेत्रोंवाला र विकराल दा-
तीवाला और मध्यभागसे रुश र प्रभा वाला लालतांवकी न्याई वर्ष जिस्का और कालीयों ज
घों वाला टारमिलिन भ्रयों वाला होताह ॥ २३ ॥

॥ १२८ ॥श्रीरणवीरज्योर्तिमहानिवन्धः॥ और जो तुलाके तीसरे नवांशमै जन्मताहै सो गौरवर्ण और घोडेको न्याई दांतोवाला और सुंदर- मुखवाला और मधुवर्ण उचे नेत्रोंवाला और सुंदर केशीवाला और बहुत धनको प्राप्तहोताहै उौर- लवे केशों वाला और लंबी नासिका वाला होताहै टौर शरणागतको रक्षाकताहै ॥ २३१ और जो चतुर्थनवांशमें जन्मताहै सो सूक्ष्म अंग ठौर सूक्ष्म भुजोंवाला डरणेबाला और नीमें दातो वाला उौर कशदेहवाला और हरिणको न्याई सूधी दृष्टि वाला और छोटी नासिका वाला और विषाद करणेवाला और तरुण रूप उौर खोटे स्वभाव वाला होताहै ॥ २३२ ॥ और जो पाच नवांशमैं जन्मताहै सो गंभीर दृष्टि वाला उौर वडे केशों वाला और मित्रोंका प्यारा डोर वडी वुद्धिवाला और कठोर केश उौर कठोर चमडा उौर कठोर दृष्टि वाला और चिपडी नासिका वाला होताहै ॥ २३३ ॥ उौर जो छठे नवांशमें जन्मताहे सो पुष्ट मोढेत्रों वाला और बडे देह वाला और वडी कुक्षिवाला और सुंदर नासिका वाला सुंदर वंशवाला और स्निग्ध नखोवाला और गौरोश्वरदःसुमुखोमधून्नताक्षःकृशोतिलव्धयशः दीर्घशिरोरुहंघोणस्तृतीय जःस्याच्छरण्यश्च ॥ २३१ ॥ तन्वंसवाहुभीरुर्नतदंतकशोमगतरलहक्च स्यात् हस्वनसःसविपादीश्यामोशीलश्चतुर्थजोभवति ॥ २३२ ॥ गंभीर हशिरालःसुहृस्त्रियःपंचमेतिमानीस्यात् खरकेशत्वक्नेत्रोमध्यविलग्नघो णश्च ॥ २३३ ॥ पीनांसोरुतनुःस्याद्विशालकुक्षिःसुनासिकावंशः स्निग्ध नखःसुनयज्ञःषष्ठेशास्त्रार्थशिक्षावित् ॥ २३४ ॥ रक्तावदातामतिमान्गुरु रल्पतनुर्महाललाटश्च दंडोधस्ताद्विवलःसप्तमजःस्याद्यशस्वीच ॥ २३५ . तुंगांशगंडभोक्ताकठिनःएथुतरजघनोसितधूःस्यात् निर्णीतवाक्प्रशांतः सद्ध क्षः स्कंधमस्तकोष्ठमजः ॥ २३६ ॥ स्वक्षःप्रसन्नगौरः समचारुतनुः पटुः कलानिरतः दाक्षिण्यहास्यनिरतोविट्स्वभावो भवेन्नवमे ॥ २३७॥ इतितुला नोतिके जानने वाला और शास्त्रोंके और शिक्षाके जानने वाला होताहे ॥ २३४ ॥ और जो सातमें नवाशमै जन्मताहै सो रक्तगौर वर्ण उौर वडी वृद्धि वाला और भारे और छोटे देह वाला. और वडे माथे वाला उौर अधो भागसे निवल उऔर यशवाला होताहै ॥ २३५ ॥ और जो, अाठमें नवांशमै जन्मताहै सो ऊचे मॅढि और गंडस्थलों वाला और भोगी और कठिन और मोटी यो जो वाला और कालीयोंभ्रुवों वाला और निश्चयकर्के वचन कहने वाला और शांत स्वभाव- और श्रेष्ट छाती वाला उौर श्रेष्ट माथे वाला होताहै ॥ २३६ ॥ और जो नवम नवांसमें ज न्मताहै सो सुंदर नेत्रों वाला उौर प्रसन्नमूर्तिः और गौर वर्ण और सम सुंदर देह वाला और चतु र कलाके जानने वाला और चतुराई से हास्य करणे वाला और व्यापारीके स्वभाव वाला हो ताहै ॥ २३७ ॥ इतितुला ॥ .. ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ १२९ ओर जो वृश्चकके पूर्व नवांशमें जन्मताह सो छोटे देहवाला और उचे ठोठों और ऊची नासिका वाला और सुंदर माथेवाला और दृढअंगों वाला ओर गौर वर्ण और डिडूंकी न्याट लाल नेत्रों वाला और घडेको न्याई शिरवाला होताहै ॥ २३८ ॥ और जो दूसरे नवांश, जन्मताहै सो गौर वर्ण और भारे विशाल हृदे वाला और विशाल भुजों वाला और लाल नेत्रों वाला और वडे वलवालेकों मारणे वाला और हठ करणे वाला और थोडे के शों वाला होताहै ॥ २३१ ॥ और जो तीसरे नवांगमें जन्मताहै सो चतुर और दृढ मोंढ यों भुजों वाला और प्रसन्न मूर्ति और श्रेष्ट वाक्य कहने वाला होताहै और दासी में रत और सुंदर देह वाला और चोर और लाल ओठों वाला होताहै ॥ २४० ॥ और जो हूस्वोन्नतोघोणःसुललाटःस्यादृढांगगौरश्च ॥ दर्दुररक्ताक्षिर्घटशिरोष्ट मे प्रथमनवमांशे ॥ २३८ ॥ गौरःएथ्वायतहबाहुस्ताम्राग्रहरिहतीयेस्यात् उद्धृत्तवलनिहंतासाहसनिरतोल्पकेशश्च ॥ २३९ ॥ प्राज्ञोदृढांसवाहुःप्रस नकोशोविवुद्धवाक्यःस्यात् दासीरतोवपुष्मांश्चौरोरुधिराधरोष्ठश्च ॥ २४० परदारद्रोहरतिःक्षिप्ताधीरश्चतुर्थजोदीर्घः श्यामोसितकेशाक्षःप्रगल्भपीनोद 'रो तुंगः २४१ गंभीराताम्राक्षाभग्ननसःपंचमेविरोधवशः दृप्तोह्यदुग्रकी व्यस्तदृढांसोयशस्वीस्यात् २४२ सुनयःप्रचंडकर्मापछेक्षाल्पकचघनधू श्व दारितमुखःसिरालःप्रकीर्णरदःसिराववदांगः २४३ .. . चतुर्थ नवाशमै जन्मताहे सोपरस्त्रीमें और द्रोहमें रत और धीयसे रहित और लंवेदेहवा ला और तरुण रूप और श्याम केश और झ्याम नत्रोंवाला और प्रगल्भ अोर पुष्ट पेटवाला- और ऊचा होताहै २४, और जो पाचौ नवांशमें जन्मताहै सो गंभीर और तावेकीन्याई ला, लनेवावाला और चिपटी नासिका वाला और विरोधी होनाहै और वडा अभिमानी और कू र कर्मोके करणे पाला और उलटे पड़े दृढ माढयों वाला और यशवाला होतहि २३२ और जो उठे नवांशमै जन्मताहै सो सुंदर नीतीवाला और प्रचंड कर्म करणेवाला और छोटे नेत्रों घाला और घोडेकेशीवाला और वडोयों भुजो वाला होताहै और वडेमुख वाला और बडे शिरवाला और प्रकाएं दांतीवाला और नाडियों कर्के वांधेहे अंगजिस्के अयसा होताहै २४३ १३० ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ और जो सातमें नवाशमे जन्मताह सोनोम पेटवाला और नामे लकवाला और मोटे नेत्रावा ला और माडेटातावाला ओर वडेमुख वाला और कृष्ण वर्ष लंवा आर छोटी ठोडीया ला और वडी छाती वाला होताह २४४ और जो अएम नवादशमें जन्मताह सोचि पटी नासिका वाला और वडेशिरवाला ओर वयुयोसें वैर करणेवाला और भ्रांत दृष्टिवा. ला और बहुतकहनेवाला और गुरोंकी आनाको करणे वालाहोताह २४५ ार जो नव. म नवादाम जन्मताहै सो गौर वर्ण और मछकी न्याई दृध्विाला और शातचित्त पिंगलव. के नेत्र और आगेमहि दृटिवाला और पुष्ट और श्रेष्ठ कर्मोंमें रत और दाता और गुरु टेवताकी भक्तिवाला होताहै २४६ ॥ इतिवृश्चिकः ॥ और जो धनकै पूर्वनवागमे जन्ममाह. सो सुंदर वडी नासिका वाला और वक्करेकी न्याई दृष्टिवाला और स्फुट हास्य करणेवाला और. .. निनादरकटिप्लुनाक्षःकुरदोदारितमुखासितोदीर्घः तनुहनुःटथुवक्षःसप्तमभा गेलिनिसिरालः२४४ चिपिटायनासिकःस्यादिस्तीर्णशिराःस्वबंधुवरश्य विभ्रां तहक्प्रभापीगुरुष्वभिमतोप्टमांशकज :२४५ गोरोझपकेकरदृप्रशांतपिंगाय दृक्पीनः सत्कर्मरतोदातागुरुदेवरतोलिनोतिभागे २४६ ॥ इतिवृश्चिकः ॥ सुवृहन्नसोजदृष्टिःस्फुटाग्रहासःप्रभिन्नरोमाचगौरःसुवन्दवृपणःचापाद्यंशेप्रचंडः स्यात् २४७ प्रोतुंगशिरःस्थिरधीविस्तीर्णाक्षीगुरुतरश्च विकृतायनसोदी? महातनुःस्याद्वितीयेशे २४८ शिक्षाशास्त्रार्थमतिःप्रगल्भःसंपूर्णमूर्तिःसुभग श्व स्त्रीवल्लभोमनस्वीतृतीयजोहास्यशिल्पज्ञः २१९ दक्षोमधमंडलहग्गौरः कछपविवदकुक्षिःस्यात् प्राज्ञोटन सुकेशःप्टथुशुभकीर्तिश्चतुर्थीशे २५० : भिन्नरोमों वाला ओर गौर वर्ण और वद्धवपण और प्रचड होताहे २४७ ओर जो दूसरे नवाशमें जन्मताहै सो ऊचे शिग्वाला और स्थिर वुद्धिवाला और विशालनेत्रों वाला और बड़ा भाश होताह और टेडी नासिकावाला ओर लवा ओर वडेदेह वाला होताहै २४८ और जो तीसरे नवाशमे जन्मतार्ह सो शिक्षा शास्त्रमे बुद्धिवाला और प्रगल्भ और पूर्णमूर्तिः और श्रेष्ठ भाग्योवाला और स्त्रीका प्यारा और मनस्वी और हासीके और शिल्पके जानने वाला हो ताहै २४९ और जो चतुर्थ नवाशमे जन्मताहे सो चतुर और मधुगिल वर्णके नेत्रोंवा ला और गौर वर्ण और कछपरी न्याई वडीकुक्षियो वाला और चतुर और भ्रमणे वाला शोर श्रेष्ट केशवाला ओर मोटा ओर श्रेष्ट यशवाला होताहै २५० : ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ १३१ ओर जो पांचमे नवांशमें जन्मताहै सो मोटे कर्ण और मोटे नेत्र और मोटे मुख वाला और वडे शत्रुओंके साथ लड़ने वाला और वडियों ध्रुवौवाला और पुष्ट उौरऊचेमोंढयों वाला और वडे हाथों वाला और सुंदर रोमों वाला और निश्चयवुद्धिवाला होताहै ॥ २५१ ॥ और जो छठे नवांशमें ज- न्मताहै सो स्निग्धकाले कोणे वाले वडे नेत्रों वाला और वडे माथेवाला और सुंदर देहवाला और काव्यशास्त्रमें रत और मोटे पुष्ट मुख वाला और विद्यावान् और कथामें रत होताहै ॥ २५२ ॥ ओर जो सातमें नवांशमें जन्मताहै सो तरुणरूप और दृढ और अपनेवचनकों प्रमाण करणे वाला ओर उचे शिरवाला और संग्रह करणे वाला और संधिकरणेवाला और लंबा और विशा ल नेत्रोंवाला और वडाचतुर होताहै ॥ २५३ ॥ ओर जो अष्ठम नवांशमें जन्मताहै सो चिपटी नासिकावाला और बडे विस्तारवालियों नाडियावाला आरे आपने बंधुयोंमें वैर करवाला और भ्रांतनेत्रोंवाला और वहुतकहने वाला और गुरों की आज्ञा करणे वाला होताहै ॥ २५४ ॥ और एथुकर्णनेत्रवदनःप्रवृद्धमहारिविग्रहोमहाभूःस्यात्. पीनोन्नतांसहस्तःपंचमजो रूपरोमदृढवुद्धिः ॥२५१ ॥ स्निग्धासितांतरथुमहाललाटःसुमूर्तिःकाव्यर तः पृथुपीनमुखोनापटेविद्वान्कथासुरतः २५२ ॥ स्यामोदृढोवचस्वीतुंगाश रासंग्रहानुसंधिरतः दीर्घोविशालनयनोदाक्षिण्यपटुश्वसप्तमजः॥२५३ ॥ चिपिटायनासिकःस्याद्विस्तीर्णशिराःस्वबंधुवरश्च विभ्रांतहकप्रभापीगुरुप्वभिम तोप्टमांशकजः२५४ गौरोहयाकृतिमुखोदीर्घासितहक्तथासुवाक्य स्यात् सभ्यः सतांविवादीनवमेजटिलोरुजंघश्च ॥ २५५॥ इतिधन्वी ॥ विरलाग्ररदःश्यामः प्रभिन्नवाक्खरशिरोरुहःख्यातः पीताम्रहास्यनिरतोमकरायेचलधनःकृशांगः स्यात् ॥ २५६ ॥ प्रचुरांगधनःप्रवासीशठोलसःकुटिलनासिकःसुवहुरोमःच्या मतनुमंदसितोवहुगीतरतिदितीयजःकल्प्यः ॥२५७ ॥ गांधर्वरसिकःख्यातो गोरेनितांतहक्सुनसः वहुमित्रवधुरतिमांन्तृतीयजास्त्विष्टकर्माच ॥२५८ ।। जो नवम नवांशमें जन्मताहै सो गौर वर्ण और घोडेकी न्याई मुखवाला और लंवे काले नेत्रों वाला और श्रेष्ठवाग कहनेवाला और सभामै मुरस्य और श्रेप्टोस वादकरणेवालाऔर जटिल नीर वडियों जघवाला होताहै ॥ २५५ ॥ इतिधनुः ॥ और जो मकरके पूर्वनवाशमै जन्मताहे सो ति- सके प्रागके दांत विरले होते हैं और तरुण रूप होताहै और भिन्न वागावाला ओर रूखेकेशों वाला और प्रसिद्ध होता और पीले वादलोंकी न्यांड हासिमें रतहोताहै और अस्थिर धनवाला और रश अंगो वाला होताहै ॥ २५६ ॥ श्रीर जोदूसरे नयांशमें जन्मताहै सो वड़े अंगों वाला और धनी और विदेशवासी और शठ और आलसो और टेडी नासिकावाला और बहुत रोमो- वाला पीर तरुण रूप और गीतमें प्रोति वाला होताहै ।। २५७ ॥ और जो तीसरे नवांशमें जन्म ताहे सो गंधर्वविद्याके जानने वाला और प्रसिद्ध और गौर वर्ण निवदृष्टिवाला श्रीर सुंदर नासि. कावाला और वहुत मित्रों और भाईयों वाला और बुद्धिमान श्रेटकर्म करणेवाला होताहै ॥ २५० १३२ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ और जो चतुर्थ नवांशमै जन्मताहै सो लाल और रण और गोलनेत्रोंवाला ओर वडे माथैवाल और दुर्वल अंगों वाला और विकीर्ण केशोंवाला और विरले दातों वाला और विरली वाली या ला होताहै ॥ २५९ ॥ ओर जो पाचमें नवाशमै जन्मताहै सो वडे गंडस्थलीवाला ओर खोटी- स्त्रीका स्वामी और भोग भोगने वाला और ग्रेट नासिका वाला और तरण ओर गोल भुजों वाला ओर स्थिा रभी होता है ॥ ॥ ओर जो छ नवाशमै जन्मताहै सो स्निग्य प्रभा वाला और सुंदर वेश वाला और काममें प्रोति. वाला और सूक्ष्म दात और सूक्ष्म वचन वाला और वडी ठोडी वाला और वडे माथे वाला होता. है ॥ २६१ ॥ ओर जो सातमें नवाश में जन्मताहै सो तरुण रूप ओर आलसी और घोडा वोलने वाला और कुंडलों वालेकेशी वाला और वडे देह वाला और कठन अगों वाला ओर .. .. .. .. .. रक्तासितवृत्ताक्षोमहाललादस्तुदुर्वलांगकरः ॥ भवतिचविकीर्णकेशश्चतुर्थ जोविरलदंतवाक्यश्च ॥ २५९ ॥ उद्गडधनःकुस्त्रीपतिःप्रभोक्तासुन सिकावंशः श्यामावृत्तोरुभुज:पंचमभागेस्थिरारंभः ॥ २६०॥ स्निग्धछविः सुवेशः कामरतिः सूक्ष्मदतवाक्यश्च पठांशजः एथुहनुमहाललाटः पुमां - न्भवति २६१ ॥ श्यामोलसोल्पभापीकुंचितकशोटहत्तनुः कठिनः मृदु पाणिपादोमतिमान् सप्तमजःशीलसंपन्नः ॥ २६२ ॥ गंभीरदृक्प्रघो गोवक्रास्योभिन्ननखाशरोजःस्यात् ॥ उदतनु सुवाक्यश्चाष्टमजोघटललाटः स्यात् ॥ २६३ ॥ विपुलसुहृन्मेदासृक्पूर्णमुखोगीतनृत्यनिरतश्च साध्या र्यसत्वयुक्तः साधुवमेभवेत्सुनयः ॥ २६४ ॥ इतिमकरः ॥ श्यामोम दुकृशांगः पतितनुः काव्यशास्त्रविपुलमतिः कामीरतिमान्दाताकुंभस्यायेभवे जातः ॥ २६५ ॥ कोमल हाथ पैरों वाला और बुद्धिमान और श्रेष्ठ स्वभाव वाला होताहे ॥ २६२ ॥ और जो, आठमें नवाझमे जन्मता है सो गंभीर नेत्रों वाला और वडी नासिका वाला और उलटे मुख वा ला ओरभिन्ननख अोर भिन्नकेशों वाला ओर वाधेकी न्याई देह वाला और सुदर वाक्य वाला और घटकोन्याई माध वाला होताहै २६३ और जो नवम नवाशमे जन्मताहै सो बहुत मित्रोवा ला और बहुत मिंझ और रुधिर वाला और पूर्ण मुरब ओर गोतमे और नृत्यम रत और मीठा बोल ने वाला और श्रेष्ट पराक्रमवाला ओर नीति वाला होताहै २६१ इतिमकरः और जो कुंभके पूर्व नवाशमें जन्मता है सो तरुण रूप और कोमल और कशअगी वाला और पीले वर्षे वाला ओर काव्यशास्रॉमें वडी बुद्धि वाला ओर कामी और प्रोति वाला और दाता होताहै ॥ २६५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । डोर जो दूसरे नवाशमै जन्मताहे सो कठोर चमडे और मुख और कठोरनेत्र ओर कठोर केशोंवा ला होताहै और दीनांकाप्यारा और साधु ओर लंबी गरदनवाला होता और लवे मुखवाला हो ताहे ॥ २६६ ॥ और जो तीसरे नवाश में जन्मताहे सो भोगी और पुष्ट देहवाला और ते जस्वी ओर मोटे दातांवाला ओर थोडावोलनेवाला और लालकोणे वाले मोटे नेत्र ओर वडो नासिकावाला होताहे ॥ २६७ ॥ और जो चतुर्य नवाशर्म जन्मनाद सो स्त्रीमं रत और गोर वर्ण और वडे मुखवाला और शत्रु योको नपावने वाला और वडागभीर और धैर्य और पराक्रम वाला और भोगी और प्रीतिकर्के युक्तहोताहै ॥ २६८ ॥ ओर जो पाचम नवांशमै जन्मताहे सो स्पष्टप्रर्थक जाननेवाला और कलाके जाननेवाला अोर कठिनरोम और कठिन हाथ पैर भोर कठिन केशों वाला और बडीनासिका वाला और काले नेत्रोंवाला होताहै ॥ २६९ ओर जो छ त्वगास्यदृष्टिशिरोजैः खरैश्चमुविपन्नवत्सलःसाधुः दीर्घशिरो धरसुमुखोद्विती यभागेतुकुभस्य ॥ २६६ ॥ मोक्ताचपीनदेहस्तेजस्वीएथुरदोल्पकचः पृथु रक्तांत पृथुक्प्रचंडघोणोतृतीयेशे ॥ २६७॥कांतानुरतोगौरोविदारितास्यो रिपुप्रतापकरः गंभीरधीरसत्वश्चतुर्थजो भोगरतियुक्तः ॥ २३८ स्पष्टार्थ विकलाज्ञ-खररोमकरांघ्रिकेशनिकरःस्यात् संरुदघटघोण.पंचमज. कृष्ण नयनश्च ॥ २६९ ॥ व्याघ्रानन.प्रगल्भ कुंचितकेश स्वनिश्चितार्थश्च व्याघ्रमगारंगहता पठांशेवल्लभोनृपतेः ॥ २७० ॥ कृशटहोल्पश्मश्रुर्दीर्घ मुखाक्षोन्नतायनासश्च विरलांगुलिरदलोहितदेहास्यात्सप्तमेस्खलितः २७१ मेपाक्षिवदनतीक्ष्णोनरेंद्रभागीधनेश्वरःसुभगः ॥ स्थूलरदोविरलाक्ष कुतनुः स्यादप्रमेमनुजः ॥ २७२॥ श्याम श्यामाग्ररदोविश्लेपितसुखोधनपुत्र दारयुतः नवमांशजःसुवाक्यःप्रथितःशक्तोभवेत्पुरुपः॥ २७३ ॥ इतिकुंभः ठेनवांशम जन्मताहे सो चित्रकी न्याई मुख और प्रगल्भ और कुंडलोवाले केशानाला होताहे भोर निश्रयालाहोताहैऔर चिनेमृग सर्पहनाके मारणे वाला होताहै और राजाका प्याराहोताहै ०७० और जो सातम नवाशंमजन्मताहेसो रुशदेह और थोडीदाडीवाला ओरलवे मुखवाला और आगेर्स ऊची नासिकावालाऔर विरलीया अंगुलिया श्रीर विग्लेदांत और लालवर्ण और ढीलेअंगोवाला हो ताहै २७१और जोअष्टमनबाशमें जन्मताहे सौवकरकोन्याई नेत्रांवाला उौरकूरमुखवाला डोरराजाकी न्याई भागभोगने वाला और धनी और श्रेष्टभाग्यावाला और मोटे दातीवाला टोर माडे देहवाला होताहै २७२ ।। उऔर जो नवम नवाशमै जन्मताहे सो तरुणरूप और कालेदातों वाला और मुख- कके विप्लेपको प्राप्त होने वाला और धन और पुत्र और स्रोकके युक होनाहे टोर सुंदर वोल्नेवाला और प्रसिद्ध तीर समर्थ वाला होताहै ॥ २७३ ॥ इनिकुंभः ॥

२ . - १३४ ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिबन्धः। और जो मौनके पूर्वनवांशमैं जन्मताहैसोगौरवण उौरभिन्नभिन्न अंगोंवाला और चंचल और कोमल- और के स्वभाव वाला और चलचित्त होताहै उौर छोटी गरदनबाला उौर पतले लक्कवाला होताहै २७४ उौरजो दूसरेनवांशम जन्मताहै सो मोटे पुष्ठमुखवाला और मोटी नासिकावाला औरक्रिया में चतुर और चतुराईसें बोलनेवाला उौरसुंदरदेहवालाउऔर वनपर्वतोंमें विचरणेवाला और वडे शिरवाला होताहै २ ७५ उऔर जो तीसरे नवांशमें जन्मताह सो गौरवर्ण और शठ और सुंदर नेत्रोंवाला और दि लेदेहवाला और धर्मी और विद्यावान् उौर वोलनेमें चतुर और नम्र और रूपवाला और चतुर होताहै ॥ २७६ ॥ और जो चतुर्थ नवाशमें जन्मताहै सो गुणवान् और सुंदर स्वभाववाला उौर वृद्धोंकीसेवा करणे वाला और क्रिया चतुर उौर पंडित होताहै उौर वडे पराक्रमवाला डोर नीतिके जानने वा. ला और ऊचीनासिका वाला होताहै ॥ २७७ ॥ उऔर जो पाचमे नवांशमें जन्मताहै सो लंवे गौरोविभक्तदेहश्चलोमृदुःस्त्रीमतः प्रचलचित्तः ॥ हस्वगलः कृशमध्यो मीनाद्यशेभवेत्पुरुपः॥ २७ ॥ पृथुपीनमुखाग्रनसःक्रियापटुवाक्रुचिरदे हः काननपर्वतचारीवृहच्छिराःस्याद्वितीयेशे ॥ २७५ ॥ गौर शठःसुचक्षुः स्रस्ततनुर्धर्मवानसुविद्वांश्च दाक्षिण्यवान्विनीतस्तृतीयजोरूपवांश्चतुरः ॥ ॥ २७६ ॥ गुणावान्विपन्नशीलःप्रवृदसेवीक्रियापटु/रः सत्वाधिकोन : यज्ञस्तुंगनसःस्याच्चतुर्थेशे ॥ २७७ ॥ दीर्घोसितःप्रतापीप्रशांतधीःस्वल्प नासिकः :: स्वक्षः हिंसानुरतःसुभगोदुष्प्रसह पंचमेप्रतापीस्यान् ॥ २७८ कांl तःप्रतापगुणवान्प्रसन्नवेशोश्वनासिकोमानी तिर्यनयनःख्यातःपठेस्यात्रि यकथानिपुणः ॥ २७९ ॥ पुरुपोभिमानकर्ताधर्मरुचिःश्रेष्ठसचिवःस्यात् ॥ प्रचलोविपादशीलःशठस्थिति सप्तमेभागे ॥ २८० ॥ दीर्घोटहच्छिराःस्या कृष्णालसरूक्षनेत्रकेशश्च मंदात्मजोध्वनिरतोरणकुशलश्याप्टमेभवति २८१ देहवाला गैर कृष्णवर्ण उौर प्रतापी और श्रेष्ठ बुद्धि वाला और छोटी नासिकावाला और सुंदर नेवों वाला और हिंसामें रत और श्रेष्ट भाग्यों वाला.और वडे तेजवाला होताहै ॥ २७८ ॥ और. जो छठे नवांशमें जन्मताहै सो सुंदर रूपवाला और प्रताप और गुणवाला और श्रेष्ट वेशधार णे वाला और घोडेकोन्यांईनासिकावाला और मानवाला होताहै और टेढी दृष्टिवाला और प्रसि द्ध होताहै और प्रीता वालियों कोंमें रतहोताहै ॥ २७९ ॥ उौर जो सातमें नवांशमें जन्मताहे सो भिमान के करणे वाला उौर धर्मी उौर श्रेष्टमंत्री और चंचल और खोटे स्वभाव वाला और शठता. करणे वाला होताहै २८. और जोअष्ठम नवाशमें जन्मताहै सो लवा और बडे शिर वाला डोरे कृष्णवर्ण और प्रालसी और कठोरदृष्टि और कठारे केशोंवाला और खोटे पुत्रवाला और मागमें रत और युद्दमें टहोताहै ॥ २० ॥ + ॥ श्रीरणवीरज्योर्तिमहानिवन्धः॥ १३५ और जो नवम नवांसमें जन्मताहै सो छोटे देहवाला और कोमल और श्रेष्ठपंडित विशालछाती वा ला और वडेनेत्र और वडोनासिका वाला और स्निग्ध होताहै उौर श्रेष्ठअंग और श्रेष्ठवुद्धि औरगुणे। वाला और प्रसिद्ध होताहै २८२ इतिमीनः ॥ और जो राशियोंकाफल आगेकहनाहै हादशांश में सोफल कहने जोग्यहै और त्रिंशांशमै सप्तांशके तुल्य फलकहाहै २८३ अव द्वादशांशका फल कहतेहै द्वादशांश कुंडलीमें स्त्रोका विचार कहाहै जन्मसमयमें दादशांश लग्नसेंसप्तमका स्वामी शुभ अथवाअशुभहोवेक्रूरदृष्टवाशुभग्रहकदृष्टहावे तवशुभौंकदृष्ट और युक्तहोवे तवस्त्री पुत्रोकर्के युक्त और एकहि होतीहै और क्रूरोंकर्के स्त्रीभावकादुःख रहताहै २८१ और दाद शांशमें चंद्रमाकी राशिके समान फल होताहै और स्वभाव उौर अंगोंके लक्षण पूर्व कहाजो सप्ता- शकाफल तिसके तुल्य जाननेयोग्यहै और पारिजातमें विशेषकहते हैं जोमनुष्य मेपके हादशांश में जन्मताहै सो दुष्टात्मा और चोर और पापी होताहै और जो वृपके द्वादशांशमें जन्मताहै सी ली हस्वोमृदुःसुधीरोविशालवक्षोक्षनासिकःस्निग्धः . विहितांगवुदिर्गुणवानवमां शेस्यात्समाख्यातः २८२ यत्प्रोक्तराशिफलंद्वादशभागेपितत्फलंवाच्यम् सप्त मभागसमानशेपेपुविनिदिशेत्प्राज्ञः२८३ इतिमीनः ॥अथद्वादशांशफलं ॥ द्वाद 'शांशेचिंतयेत्पत्नीमितिपूर्वप्रतिज्ञामालोच्योच्यते स्याद्वादशांशादशुभाःशुभावा जायाधिपक्रूरशुभेक्षितोवाभार्याशुभैःपुत्रयुतातथैकास्त्रीदुःखमेवाप्यपरैनरस्य ॥ २८४ अत्रचंद्रराशितुल्यफलंवक्ष्यमाणम् प्रकृतिवर्णलक्षणानिसप्तांश तुल्यज्ञेयानीति अत्रपरिजातविशेपः॥ जातोमेपद्वादशांशेखलात्माचौरःपापाचार धर्मानुरक्तः स्त्रीवित्ताब्योरोगवानुक्षभांशेयुग्मांशेतुद्यूतकृत्यःसुशीलः २८५ दुटाचारःकर्कटांशेतपस्वीसिंहभागेराजकृत्यःसशूरः' 'धूताचारःस्त्रीरतःकन्य कांशेव्यापारीस्यात्तौलिभांशेधनाढ्यः २८६ 'कीटांशकेवधरुचिाईटचोरनथ श्वापांशकेपितृमहीसुरदेवभक्तः सस्याधिपोमृगमुखांशभवःसुभृत्यः कुंभेखल स्त्वनिमिपेधनिकश्वविद्वान् २८७ और धनकर्क युक्त और रोगी होताहै और मिथुनके द्वादशांशमै जूया खेलनवाला और सुशील होताहै २८५ और कर्कटके हादशाशमै दुष्ट प्राचार वाला तपस्वी होताहै और सिंहके द्वादशांशमें राजकत्यके करणेवाला और शूरवीर होताहै और कन्याकेहादशांशमें जूऐमें और स्त्रीमे रतहोताहै और तुलाके हादशांशमें व्यापारी और धनी होताहै १८६ और वृश्चिकके हादशांश में वधकरणेवाला और चोरोंका स्वामी होताहै और धनके हादशांशमैं पितरोंका और ब्राह्मणों का और देवताका भक होताहै ओर मकरकेद्वादशांश खेतीयोंका स्वामी और श्रेष्ठ चाकरावाला होताहै और कुंभके द्वादशांशमें दुष्ट होताहै और मीनके द्वादशांशमें धनी और विद्वान् होताहै २७ ..

१३६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ अव निशांशका फल कहनेहै त्रिंशांशकी कुंडली में संपूर्ण मनुष्योंका शुभाशुभ मृत्युका लक्षण वि- चारणा कहाई सो कहतेहै त्रिंशांशलम में अटम गृहका स्वामी शुभग्रहहोवे और शुभग्रह कर्के युक्त श्रया दृर होवे तब तीर्थस्थानमें और शुभस्थानमें दान धमीदियों क मृत्यु होताहै और जो नि- शांश लम अष्टनका स्वामी क्रूरग्रह होवे ओर पापग्रहों कर्के युक्त और पापग्रहों कर्क दृष्टहोवेतव अग्नि कर्के वा जलादियोंकर्के अपमृत्युको प्राप्त होताहै २८८ और मृत्युकालमें विशेष विचार - धन भाव कहो और पारियातमें त्रिंशांशफल कहते है जोमनुष्य मंगल के त्रिंशाशमें जन्मताहै सो चप अयात्रिंशाशफलम् त्रिंशाशेनिधनफलंशुभाशुभंसर्वजंतूनामिति पूर्वप्रतिज्ञा श्र त्रोच्यते त्रिंशांशलग्नानिधनाधिपश्चक्रूरोथसौम्यःशुभपापदृष्टः तीर्थेशुभेक्रूरत रेनरस्यमृत्युवदेदग्निजलादितश्च २८८ अत्रापिविशेपमष्टमभावेकथयिष्यामि तथाच पारिजात त्रिंशांशेधरणीसुतस्यचपलःकाठिन्यवाक्क्रधर्मदस्याटनतत्परोमलिन धीजीवांशकवित्तवान् सौम्यांशेगुरुदेवमक्तिनिरतःसाधुप्रियोवंधुमानकामी कोतवपुःसुखीचभृगुजस्त्रिंशांशकेजायते २८९ इतित्रिंशांशफलम् ॥ इतिश्रीमहा राजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकरखंडेप : दुर्गफलनिरूपर्णनामशारीरकाध्यायःपंचमः ॥ ५ ॥ ल श्रीर कठोर बोलने वाला और क्रूर वुद्धिवाला होताहे और थनिके विंशोशमें जन्मेतो भ्रमा शील होताहै और मलान वुद्धि वाला होताहै और वृहस्पतिके त्रिंशांश धनी होताहै और बुधके त्रि शांधने गुरु देवता पितर तीनोंका भक्त होताहै और साधुयोंका प्यारा और भाईयों वाला होताहै और शुक्रके विशांशमें कामी श्रीर सुंदर देहवाला और सुखी होता ॥ २८९ ॥ इतित्रिंशांश फलम् ॥ इतिश्रीजातकखेडशारीरकाध्यायःपंचमः ॥ ५ ॥2

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
१३७
अवसूर्यादिग्रहोंके भावादि फलोंका अध्यायकहतेहै तिसमें प्रयम सूर्यका भाव फल कहतेहै जिस
मनुष्यको लग्नमें सूर्यस्थितहोवेसोथोडे केशोंवाला और रुत्यमै आलसी देहवाला और बड़े प्रचं
डक्रोध वाला और लंवेदेह वाला और कंडूरोगवाला और नेत्र रोग वाला और कठोर देहवाला
और शूरवीर ओर क्षमायुक्त और निलंज होताहै और कर्कट राशीमें होवे तव कमलकीन्यांई ने
वाला ओर मेषराशीमें होवे तव स्थिति के हर वाला और सिंहराशीमें स्थित होवे तब राध्यंध दी
'पवालावेर तुला राशीमें स्थित होवे तव दरिद्री अोर नष्ट पुत्रीवाला होताहै १ और जवसूर्यदूसरे
भावमें स्थित होवे तव धनकर्के और पुत्रकर्केऔर श्रेष्ट वाहन कर्के रहित होताहै और युद्धिहीन
और मित्रभावसे रहित होताहै और दूसरेके घरमें निवासकताहै २ और जव तीसरे भावमें सूयस्थि
त होवे तव मांठा वोलने वाला और धन और वाहनोंकर्के युक्त होताहै और श्रेष्ट कौमें चित्त
अथग्रहभावादिफलाध्यायः तत्रतन्दादिभावेसूर्यफलम् लग्नेर्केल्पकचःकि
यालसतनुःक्रोधीप्रचंडोन्नतोपामीलोचनरुक्सुकर्कशतनुःशूरोक्षमीनिपुणःफुल्ला
क्षःशशिभक्रियेस्थितिहरःसिंहेनिशांधःपुमान् दारिद्रोपहतोविनष्टतनयःस
स्थस्तुलासंज्ञिके १ धनमुतोत्तमवाहनवर्जितोहतमतिःसुजनोझितसौहृदः परय
होपगतोहिनरोभवेदिनमणेविणेयादिसंस्थितिः २ प्रियंवदःस्यादनवाहनाढ्यः
. सुकर्णचित्तोनुचरान्वितश्च मितानुजःस्यान्मनुजोवलीयानदिनाधिनाथेसहनधिस
स्थे ३ सौख्यनयानेनधनेनहींनंतातस्यचित्तोपहतप्रवृत्तं चलनिवासंकुरुतेपुमां
संपातालशालीनलिनीविलासी ॥ ४ स्वल्पापत्यशैलदुर्गेशभक्तंसौख्यायुक्तं
सत्क्रियाविमुक्तम् ॥ भ्रांतस्वातंमानवहिप्रकुर्यात्सूनुस्थानभानुमान्वर्त्तमानः
शश्वत्सौख्यनान्वितःशत्रुहंतासत्वोपेतश्यारुयानोमहौजाः एथ्वीभर्तुःस्याद
मात्योहिमर्त्यःशत्रुक्षेत्रमित्रसंस्थायदिस्यान् ॥ ६ ॥
लगाने वाला औरचाकरों कर्के युक्त होताहै और थोडे भाईयों वाला और वडावलवानहोताहै ३
और जव चतुर्थ भावमें सूर्य स्थित होवे तव मनुष्य को सुखकर्के और वाहनों कर्के और धन कर्क
होन कतीहै उौर पितासे विरोधकांहे उौर अपने घरमें स्थित नहिं रहणे देताहे ॥४
॥ और
जिसकों पंचम भावमें सूर्य स्थितहोताहै सो मनुष्य थोडी संतान वाला और वन दुर्गा की भक्ति
और शिवजीको भक्ति का है और सुखसे रहितहोताहै और श्रेष्ठकर्म और श्रेष्ट धनॉकर्के हीन हो
ताहै और भ्रांतचित्त होताहै ॥ ५ ॥ और जिसकों छठे भावमें सूर्य स्थित होताहै सो निरंतर
सुखको प्राप्तहोताहै और शत्रुयों को हतकता और पराक्रमकर्के युक्त होताहै और सुंदर वाहनावा
ला और बड़े तेज वाला होताहै और राजाका मंत्री होताहै ॥ ६ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ और जिसको सप्तमभावमें सूर्य स्थित होताहै सो लक्ष्मी करहित औरदेहकी शोभाकर्के हीन और भय कर्के ओररोगोकर्के पीडित ओरखोटे स्वभाव वाला होताहै ओर राजाके कोप कके दुखकों प्राप्त होना है और जिसको अष्टमभावमें सूर्यस्थितहोताहेसोमददृष्टिवालाऔर बहुतशत्रुयाँ वाला और वुद्धि हीन और बड़े क्रोध वाला होताहै और थोडे धन वाला और विशेप से कशानं गों वाला होताहै ॥ ८ ॥ और जिसकों नवम स्थान में सूर्य स्थित होवे सो ६म कर्ममें स्त और श्रेष्ट वुदि वाला और पुत्र मित्रके सुख कर्के युक्त सदाहोताहै और माताके वर्गमें विरोधी हो. ताहै ॥ ९ ॥ और जिसको दशम भावमें सूर्य स्थित होताहै सो निश्चय कर्के श्रेष्ट बुद्धि वाला श्रियाविमुक्तोहतकायकांतिर्भयामयाभ्यांसाहतःकुशीलः नृपप्रकोपार्तिकशो मनुष्यःसीमंतिनीसद्मनिपद्मनीशे ७ नेत्राल्पत्वशत्रुवर्गाभिदिवुद्धिभ्रंशः पूरुप स्यातिरोपः अर्थाल्पत्वकायमंगेविशेपादायु.स्थानेपद्मिनीप्राणनाथे ८धर्मक मनिरतश्चसन्मतिःपुत्रमित्रजसुखान्वितःसदा मातृवर्गविपमोभवेन्नरस्त्रित्रिको पभवनेदिवामणो ॥९॥ सद्बुद्धिवाहनधनागमनानिनूनभूपप्रसादसुतसौख्य समन्वितानि साधूपकारकरणमणिभूपणानिमेपूरणदिनपतिःकुरुतेनराणां १० गीतप्रीतिचारुकर्मप्रवृत्तिंचंचत्कीर्तिवित्तपूर्तिनितांतं भूपात्प्राप्तिनित्यमेवप्रकुर्या त्प्राप्तिस्थानेभानुमान्मानवानाम् ॥ ११॥ तेजोविहीनेनयनेभवेतांतातेनसा कंगतचित्तवृत्तिः विरुदबुद्धिय॑यभावयातेकांतेनलिन्याःफलमुक्तमार्यैः ॥ इति रवेः ॥ १२ ॥ और वाहनों वाला और धन लाभ वाला होताहे और राजा की कृपा और पुत्रोंके सुख वाला हो ताह और साधूयों में उपकारोंके करणे वाला होताहै ॥ ॥ और जिसकों एकादश भावमें सूर्य स्थितहोताह सो गीतमे प्रीति वाला और श्रेष्ट कौम प्रवृत्ति वाला और वडे यश वाला और वडे धन वाला होताह और राजा से नित्य प्रति लाभ वाला होताहे ॥ ॥ श्रीर जि स मनुष्य को सूर्य व्ययभावमे स्थित होताह सो तिसके नेन तेज के होनहोतेहे अर्थान्मंद दृष्टि वा ला होताह श्री पिताके विरोध बुद्धि वाला होताहे और लोकों के साथ भिविरोध कत्तीहै इहे टो ने कहाहै ॥ ॥ इतिग्वेः ॥ प्प भाव .. ओर ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवचंद्रमाकाभावफलकहतेहे जिसमनुपको कर्कटडोर वृपराशीका चंद्रमालग्नमेंस्थितहोवे सो चतु रार रूपवान् डोरे धनी और भोगी और श्रेष्टगुणोंवालाहोताहै और कर्कट वृपराशीकेविना और रा शियोमस्थितहोवे तव उन्मत्त ओर नोच डोर बोला और विकलांग अथवा जल्हाहोताहै ॥ १ ॥ लोजिसको दूसरेभावमचंद्रमाहोताहै सो सुख पुत्र और धन कर्केयुक्त और श्रेष्ठहोताहै जवचंद्र मा पूर्णहोवेतव यथोतफलकत्तोहे और जबक्षीणचंद्रमादूसरे भावमहोवेतवगदगदवाणीवाला उौर धन होन और बुद्धिहीनहोताहै और चंद्रमाकेहीनकला और अधिककलाहोणेसे अनुपात ककखोटा औरच माफलहोताहै ॥ २ ॥ और जिसकातीसरेभावमें चंद्रमाहोताहै सो हिंसाकरणे वाला और ग वंबाला ओर कृपण और धोंडीबुद्धिवाला और बंधुजनोंके आश्रयरहणे वाला होताहै और दयासे ओर भय रहितहोताहै ॥ ३ ॥ और जिसकाचतुर्थभावमें चंद्रमाहोताहै सो जलस्थानसे उत्पन्न अथचंद्रभावः दाक्षिण्यरूपधनभोगगुणैर्वरेण्यश्चंद्रेकुलीरवृपभाजगतेविलग्ने उन्मत्तनाचवधिरोविकलोऽथमकः शेपेपनाभवतिहीनतनाविशेषात् ॥ १ ॥ सुखात्मजद्रव्ययुतोविनीतोभवेन्नरःपूर्णविधौद्वितीये क्षीणस्खलहाकावधनो ल्पबुद्धि,नाधिकत्वेफलतारतम्यम् ॥ २ हिंस्रःसगर्वःकृपेणोल्पबुद्धिर्भवेजनो वंधुजनाश्रयश्च. दयाभयाभ्यांपरिवर्जितश्चद्विजाधिराजेसहजेप्रसतौ ॥ ३ ॥ , जलाश्रयोत्पन्नंधनोपलब्धिकृष्यंगनावाहनसूनुसौख्यम् प्रसूतिकालेकुरुतेकला वान् पातालसंस्थाद्विजदेवभक्तिम् ॥४॥ जितेंद्रियःसत्यवचाःप्रसन्नोधनात्म जावाप्तसमस्तसौख्यः सुसंग्रहास्यान्मनुजःसुशीलःप्रसूतिकालेतनयालये ब्जे ॥ ५॥ मंदाग्निःस्यानिर्दय कोर्ययुक्तोनाल्पालस्पोनिष्टुरोदुष्टचित्तः रो पावेशोत्यंतसंजातशत्रुक्षेत्ररात्रिनाथेनर स्यात् ॥ ६ ॥ महाभिमानीमदनातुर श्वनरोभवेत्क्षीणकलेवरच धनेनहीनोविनयेनचद्रेचद्राननस्थानविराजमाने ॥ ७ ॥ नानारोगैःक्षीणदेहोतिनिस्वारारातिक्षोणिपालाभितप्तः चित्तोडेगै व्याकुलोमानवःस्यादायुःस्थानवर्तमानेहिमांशी ॥ ८॥ जोधनतिसकोंप्राप्त होताहै और खेतीकासुख,मोर स्वीकासुख और वाहनोंके सुखकर्केयुक्तहोताह ४ और जिसको पचम भाव में चद्रमास्थितहोताहै सो इंद्रियोंको जीतनेवाला और सत्यवोलनेवाला पार प्रसन्नमूर्तिः और धन और पुनोंके सुखवाला और श्रेष्ठसंग्रहकरणेवाला होताहै ॥५ और जिसकांछठे भावमंचद्रमा होताहे सो मंदाग्निराला और दयाकर्के रहित , र क्रूरताकयुक्त दोरवडा आलसी और कठोर और दुष्टस्वभाववाला ढोरकोधी डोर बहुतशयों वालाहोताहै ॥ ६ ॥ और जिसकोसप्तमभावमंचद्रमाहोताहै सो वडाअाभिमानी और कामातुर और रशदेहवाला और धनकर्के ओर नम्रताकर्के हीनहोताहै ॥ ७॥ थोर जिसको अष्टम भावमें च द्रमाहोताहै सोअनेकप्रकारोंकेरोगोकर्के कृादेशवालाहोताहे उौर निर्धनहोताहै और चोरोंकर्के उगर शत्रुयोंक और राजाक:संतापको प्राप्तहोताहै डोर चित्तकेउदेगी कव्याकुलहोताहै ॥ ८ ॥ 4 ..

१४० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ और जिसको नवमभावमें चंद्रमा होताहै सो स्रोपुत्र और धनकर्के युक होताहे और पुराण श्रवण करण में प्रीतिवाला और श्रेष्ठ कर्म और श्रेट तीर्थ करणेमें तत्पर होताहै ९ और जिसको दशम भावमें चंद्रमा स्थित होवे सो राजासे धनको लब्धिवाला डोर श्रेष्ट यशवाला और श्रेष्ट देहवाला होताहै और पराक्रम और संतोषकर्के युक्त होताहै ओर बडे प्रकाशवाली स्थिर- लक्ष्मीको प्राप्त होताहै १• और जिसको एकादश भावमें चद्रमा स्थित होताहै सो श्रेष्ट मानकों प्राप्त होताहै और अनेक प्रकारोंकेवाहनोंको प्राप्त होताह और यशकों प्राप्त होताहै और श्रेष्टगुणोंकों प्राप्त होताहै और प्रसन्नताको प्राप्त होताहै ११ और जिसकों, व्ययभावमें च द्रमा स्थित होताहै सो श्रेष्टस्वभाव कर्के हीन होताहै और मित्रोंक हीन होताहै और नेत्रोमवि कलताबाला होताहै और वहुत शनयों वाला होताहै और क्रोधवाला विशेषसे होताहै १२ इतिचद्रस्य कलत्रपुत्रद्रविणोपपन्नःपुराणवात्तीश्रवणानुरक्तः सुकर्मसत्तीर्थपरोनर स्याद्यदा कलावानवमालयस्थः ९ क्षोणीपालादर्थलब्धिविशालाकीर्तिमूर्ति सत्वसंतो पयुक्ता चंचल्लक्ष्मीःशीलसंशालिनीस्यान्मानस्थानेयामिनीनायकश्येत् १० सन्माननानाविधवाहताप्तिःकीर्तिश्चसद्भोगगुणोपलब्धिः प्रसन्नतालाभविराज मानेताराधिराजेमनुजस्यनूनम् ११ हीनत्वैवैचारुशीलनमिन्नैर्वैकल्यस्याने त्रयोःशत्रुद्धिः रोपावेशःपूरुपाणांविशेपात्पीयूपांशाहादशेवश्मनीह१२ इति चंद्रस्य ॥ अथभौमभावफलं ॥ अतिमतिभ्रमतांचकलेवरक्षतयुतवहुसाहसमुन ताम् तनुभृतांकुरुततनुसंस्थितो ऽवनिसुतोगमनागमनानिचे १ अधनतांकुज नाश्रयतांतथाविमतितांकृपयाऽतिविहीनतां तनुभृतांविदधातिविरोधितांधननि केतनगोऽवनिनंदनः २ भूपप्रसादोत्तमसौख्यमुच्चेरुदारताचारुपराक्रमश्च धनानिचभ्रातृसुखोझितत्त्वभवेन्नराणांसहजेमहीजे ३ दुःखंसुहद्वाहनतःप्रवासी कलेवरेरुक्वलतावलत्वं प्रसूतिकालेकिलमगलास्यरसातलस्थफलमुक्तमायः ? अवभौमकाभावफलकहतेहे जिसकोतनुभावमें मंगलस्थित होताहे तिसकोवुद्धिमें अत्यंत श्रम होताहै उौर तिसकादेहघायेंकः और ब्रोकर्केयुक्त होताहै और बडे उग्र हठवाला होता है और गमनागमनमें भ्रमता रहताहै , और जिसको दूसरेस्थानमें मंगलहोताहै सो नि धनताकों और खोटेजनके श्राश्रयकों और खोटीवुद्धिकोप्राप्तहोताहै और दयाकर्के हनि हो ताहै २ और जिसको तीसरे भावमें मंगल होताहै सो राजाको रुपाकों प्राप्त और श्रेष्ठसुरखको प्रात उीर वडी उदारता वाला डीर वडे श्रेष्ठपराक्रम वाला होताहै और धनको प्राप्त होताह और भ्राता के सुरवसे हीन होताहै 3 और जिसकों चतुर्धभावम मगलस्थित होताहे निसका मित्रास और वाहनोंसे दुःश्य होताह डोर विदेशमै वास होताहै तिसकेदेहमें रोगप्रवल होनाह औ रनिवलहोताहै दहेजन्मलममें चतुर्थ भावम मंगलकाफल श्रेष्टजनोंने कहाहे ४ .. ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ।। १११ और जिसकॉपचमभावममंगलस्थितहोवे तिसकौं कफौरवायुकदेह व्याकुलताहोतीहै और स्वीस और मित्रोसें और पुत्रसमुखकी हानिहोताहै उीर तिसकावुद्धिचंचलहोतीहै स्थिरनाहि होतीहै ५ और जिसकॉछठेभावमेमंगलस्थितहोवे तिसकाजठराग्निविशेपसेंप्रवलहोताहै औरको घहिोताहै औरशत्रुयोंकानाशकत्ताहै उौर श्रेष्ठजनोंकोसंगतिकता है और कामकीवुद्धिवालाहोताहै ६ और जिसकोसतमभावमें मंगलस्थितहोताहै..तिसकादेहअनेकप्रकारों के अनकिर्केडीरगयचिंता कक्षीणहोताहै औरशत्रुयाँकेसमूहोंकर्केपीडितहोताहै उौर स्त्रोसें उत्पन्नभयाजोदुः खतिसकअत्यंतत महोताहे ७ उीरजिसकाअष्टमभाव,मंगलहोवे तिसकेनेत्रामविकलताहोतीहै औरदुभंगताहोतीहै और निसकों रक्तसे पीडाउौर नीचकौमें प्रवृत्तिहोतीहै और तिसकी बुद्धिमें अंधताहोतीहै और श्रेष्टजनों कनिंदाकताहै. और.जिसकों नवमभावमें मंगल होताहे तिसकामन हिंसाकरणमें स्थितहोताहै कफानिलाद्याकुलताकलंत्रान्मित्राच्चपुत्रादपिसौख्यहानिः मतिर्विलोलावि पुलात्मजेऽस्मिन्प्रसूतिकालेतनयालयस्थे ५ प्रावल्यस्याजाठराग्नर्विशेपा द्रोपावेशःशत्रुवर्गोपशांतिः सद्भिःसंगोऽनंगवुदिनराणांगोत्रापुत्रेशत्रुसंस्थेन सूतौ ६ नानानोंव्यर्थचिंतोपसगर्वैरिव्रातैर्मानवहीनदेहं दारारागात्यंतदुःख प्रततदारागारांगारकोऽयंकरोति ७ वैकल्यंस्यानेत्रयोर्दुभंगत्वरक्तात्पीडा नीचकर्मप्रवृत्तिः बुद्धरांध्यंसजनानांचनिंदारंध्रस्थानेमेदिनीनंदनेस्मिन् ८ हिंसाविधानेमनसाप्रतिभूभीपतेगौरवतोल्पलब्धिम् क्षीणंचपुण्यद्रविणंनरा पांपुण्यस्थितःक्षोणिमुतःकरोति ॥ ९॥ विश्वभरापतिसमत्वमतीवतोपंसत्सा हसंपरजनोपस्तौप्रयत्नम् चंचद्विभूपणमणिद्विविधागमाश्चमेपूरणेधरणिजः कुरुतेनराणां ॥ १०॥ ताम्रप्रवालविलसत्कलधौतरक्तवस्त्रागमंसुललितानि चवाहनानि भूपप्रसादसुकुतूहलमंगलानिदद्यादवाप्तिभवनेहिसदावनेयः ११ स्वामित्रवैरंनयनातिवाधांक्रोधाभिभूतविवलत्वमंगे धनव्ययंवंधनमल्पतेजो व्ययेधराजोविदघातिनूनम् ॥ १२ ॥ इतिभौमस्य । ओरराजासे गौरवता योडी प्राप्तहोतीहै और पुएप और धन क्षयकों प्राप्तहोतोह ॥ ९ ॥ श्रीर जिस को दशमभावमें मंगल स्थितहोताहै सो राजाके समान प्रसन्नताको प्राप्तहोताहै और दूसरे के उप कार करणेम श्रेए उत्साहसे यत्न करणे वाला होताहै ओर सुंदर भूषण मणियों कर्केयुक्नहोताहे और दोरकार कर्के धमी धर्मककै लाभको प्राप्तहोताहै ॥ १० ॥ और जिसका एकादश भावमें मंगल होताहै तिसको तावेका और मुंगेयांका और स्वर्णका और वस्रीका लाभहोताहै और सुंदर वाह- नोका लाभहोताहै और राजाकी स्पा और वटे कौतक और मंगलोंकों प्राप्तहोताहै ॥११॥श्रार जिसकी व्यय भाव में मंगल स्थित होताह तिसकों मित्रों से विरोध और नेनॉमें प्रत्यंत पाडा टी- र क्रोधकर्के युक और अंगोमें निर्षिलता कताहै और धनका नाश डोर वंधन टौर थोटे तेजवालाम नुष्पकों कत्ताहै ॥ १२ ॥ इतिभौमस्य ॥

.. १४२ ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ अवबुधकाभावफलकहते है जिसको जन्मकालमें लग्नमे वुधहोवे सो वडाशात गैरनम्र ओरबडाउदार चित्तहोताहै और सर्वदाकालाचारमें तत्पर ओर पंडितहोताहे ओरविद्यावान् ओरकलाकेजाननेवाला बोरवटुतपुत्रोंवालाहोताहै १ श्रीरजिसकोंदूसरेभावमवुध होताहै सोनिमलस्वभाववाला और रों- काप्यारा औरकुशलताकयुक्त अोरवडेसुरखवालाहोताहै औरबडीशोभाक और उच्चपदवी व के युक्त होताहै २ अोरजिसको तीसरे भावमे वुधहोताहैसो हठसे अपने संवधियोंकरयुक्त होताहै औरचित्तको शुद्धिसे रहित औरसुखसे रहितहोताहे और अपनी इच्छाक्कै शुभकर्मकों कताहै ३ औरजिसकोच- तुर्थ भावमे बुधहोो सो श्रेष्ट वाहनो क् युक्त और धन धान्य कर्के युक्त होताहै और सगीतमे ओर नृत्यमेरुचिवाला और विद्या औरभूषणो कीप्राप्तिवालाहोताहै ४ औरजिसकॉपंचमस्थानमेवुधहोवे ॥ अथवुधभावफलम् ॥ शांतोविनीतःसुतरामुदारोनरः सदाचारपरोऽति- धीरः विद्वान्कलाज्ञोविपुलात्मजश्च शीतांशुसूनौजननेतनुस्थे १ विमलशी- लयुतोगुरुवत्सलःकुशलताकलितार्थमहत्सुखः विपुलकांतिसमुन्नतिसंयुतोधन निकेतनगेशशिनंदने २साहसान्निजजनैःपरियुक्तश्चित्तशुद्धिरहितोहतसोस्यः मानवःकुशलितेप्सितकीशीतभानुतनयेनुजसंस्थे ॥ ३॥ सद्वाहनैर्धान्यधनैः समेतःसंगीतनृत्याभिरुचिर्मनुप्यः विद्याविभूपागमनाधिशालीपातालगेशीत- लभानुसूनौ ४ पुत्रसौख्यसहितंबहुमित्रं मंत्रवादकुशलंचसुशीलम् मानव- किलकरोतिसलीलं शीतदीधितिसुतःसुतसंस्थैः ५ वादप्रीति सामयोनिष्टुरा- स्मा नानारातिवातसंतप्तचित्त. नित्यालस्यव्याकुलः स्यान्मनुप्यः शत्रुक्षेत्रेरा- त्रिनाथात्मजस्मिन् ६ चारुशीलविभवैरलंकृत सत्यवाक्यनिरतोनरोभवेत् कामिनीकनकसूनुसंयुतः कामिनीभवनगामिनींदुजे ७ भूतप्रसादाप्तसमस्त सपनरोविरोधीसुतरांसुगर्वः सर्वप्रयत्नान्यकृतापहत्तीरं भवेच्चद्रसुतः प्रसूतौ ८ सो पुत्रसुख मोप्राप्तहोताहें और वहुतमित्रों वालाहोताहै औरमंत्रपाटमें कुशल औरश्रेष्टस्वभाववाला हाताह ारनिश्चय के लीला कर्के युन होताहै ५ औरजिसकोछठेभावमे वुध स्थितहोवे सो वादमे प्रतिगाला और रोगाकयुक्त और कठोरहदयवाला और अनेक उपद्रोंक. पीडित और नियंप्रति बारस्य व्याकुलचित्तवालाहोताहै ६ श्रीर जिसको सातमें भावमे वुधस्थितहोवे सो सुंदरस्वभाव और एचयोंकक युनहोताहै पीरसत्यवोलने गलामनुष्पहोताहै औरसी औरस्वर्ण और पुनोंकयुन- होता ७ श्रीगजिसमा अष्ठमभाव मवुधस्थितहोवे सोमनुष्य भूतोकीरपाम सपूर्णसंपदाको प्राप्तहो- तारे योग निगेयकाला होताहै भोर वेगवाला होताहै और सपूर्णयत्नार्कदूसरेकेरत्यकोहरणे पास होना ८

॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिबन्धः॥
१४३
और जिसको नवमभाव में वुवस्थितहोताहै सो उपकारके करणेवाला और श्रेष्ट विद्याके जानने
वाला और आदर करणेवाला ओर चाकरीका सुख और धनका सुख और पुत्रों के सुरखवाला
और विशेषककै संसारके तरणकी इछावाला होताहै ॥ ९ ॥ और जिसको दशमस्थानमें बुधस्थित
होवे सो ज्ञानवुद्धिवाला और श्रेष्ट कर्मों वाला और अनेक संपदा कर्केयुक्त और राजमान्य होताह
और सुदरलीलार्केवाग् विलासके करणे वालाहोताहै १० और जिसकोंएकादशस्थानमें वुधस्थित
होवे सो भोगामे युक्त और वडे धनवाला और नम्र और नित्य आनंदमें प्राप्त और श्रेष्ठरवभाववा
ला और वडे वलवाला होताहै और अनेक विद्यामै अभ्यास करणे वाला होताहै ॥ ११॥ और
जिसको व्ययभावमें वुधहोवे सो दयाकर्के होन और मित्रों कहीन और अपने कार्यमे चतुर और
अपने पक्षको जीतने वाला और धूर्त और मलीन होताहै ॥ १२ ॥ इतिवुधस्य ॥ अववृहस्पतिका
उपकृतिकृतिविद्याचारुजातादर स्यादनुचरधनसूनुप्राप्तहाँविशेपात वितरण
करणोद्यन्मानसोमानवश्वेदमृतकिरणजन्मापुएयधामागमोयम् ॥ ९॥ ज्ञान
प्रज्ञ श्रेष्टकर्मामनुष्योनानासंपत्संयुतोराजमान्यः चंचल्लीलावागविलासाधिशा
लीमानस्थानेवोधनेवर्तमाने ॥ १०॥ भोगासक्तोऽत्यंतवित्तोविनीतोनित्यानंद
श्वारुशीलोवलियः नानाविद्याभ्यासकृन्मानव स्याल्लाभस्थानेनंदनेशीतभानोः
॥ ११ ॥ दयाविहीन स्वजनोझितश्चस्वकार्यदक्षोविजितात्मपक्षः धूर्तोनितां
तमालनोनर.स्याययोपपन्नद्विजराजसूनौ ॥ १२ इतिवुधस्य ॥ अथगुरु
भावः॥ विद्यासमेतोभिमतोहिराज्ञांप्राज्ञःकृतज्ञोनितरामुदारः नरोभवेच्चारुक
लेवरश्वतनुस्थितेचित्रशिखंडिसूनौ ॥ १ ॥ सद्रूपविद्यागुणकीर्चियुक्तःसत्य
क्तवैरोपिनरोगरीयान् त्यागीसुशीलोद्रविणेनपूर्णोगीर्वाणवंद्येद्रविणोपयाते
॥२॥ सौजन्यहीन.कृपण कृतघ्न कांतासुतप्रीतिविवर्जितश्च नरोग्निमांद्यावे
लतासमेत पराक्रमेशक्रपुरोहितेस्मिन् ॥ ३ ॥ सन्माननानाधनवाहनायैः
सजातहप पुरुप सदैव नृपानुकंपासमुपात्तसपभोलिभृन्मंत्रिणिभूतलस्थे ४
भावफर कहतेहै जिसझॉवृहस्पति तनुभावमें स्थितहोताहै सो विद्याककै सयुतहोताहै और राजाकी
आज्ञामानने वाला और चतुर और स्तज्ञ और उदारचित्त होताहै और सुदर देहवाला होताहै ॥
और जिसको वृहस्पति दूसरे मावम स्थित होताहै सो श्रेष्ट रूप और विद्या और गुण और यश
कक युनहोताहै और वेभावकों त्यागर्ने वाला और त्यागी और श्रेष्ठ स्वभाववाला और धनकर्के
पूर्ण होनाहै ॥ २ ॥ और जिसकों तीसरे भावमें वृहस्पति होताहे सो सुहगावकहीन और रप-
प और रुतन और स्री और पुनीमें प्रीतिसे रहित और मदाग्निझर्के बलहीन होताहै ॥ ३ ॥ श्रीर
जिसकों चतुर्थभावमे वृहस्पति स्थितहोवे सो सन्मानकों प्राप्तहोताहै और अनेक प्रकारों काधन
और वाहनादिया कके युकहोताहै और सर्वदाकाल राजाकी रपासें संपदाकों प्राप्तहोताहै ॥४॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसकों पंचम भावमें बृहस्पति स्थितहोवे सो श्रेष्टमित्र और पुत्र और श्रेष्ट मत्रशास्त्र और अनेक प्रकारोंके श्रेष्ट वाहण और अनेक प्रकारोंके धनको प्राप्त होताहै और कोमल वाणी के वाग्विलासको कताहै ५ और जिसको छठे भावमें बृहस्पति स्थित होवे सो श्रेष्ठ गीत और श्रेष्ट विद्यामे चित्त हत होताहै अयात् गीत और विद्या तिसकी चित्तवृत्ति नहि लगतीहै यशमें प्रीति काहे शत्रुजनोंको हत कत्तीहै और प्रारब्ध कार्यमें आलस्य कंर वाला होताहै ६ ओर जिसको सप्तम भावमें बृहस्पति होवे सो शास्त्र अभ्यासमें चित्तको लगावणेवाला और नम्र और ती ओर धनका अत्यंत सुख करणे वाला और मंत्री और काव्यके करने वाला होताहै ७ और जिसको अष्टम भावमें वृहस्पति स्थित होवे सो दूतवृत्तिों कणेवाला और मलीन दीन और विवेकही न होताहै और नम्रतासे रहित और आलस्य कर्के सहित और रुशदेह वाला होताहै ८ और जि सन्मित्रपुत्रोत्तममंत्रशास्त्रमुख्यानिनानाधनवाहनानि दद्याद्गुरुःकोमलवाग्वि लासंप्रसूतिकालेतनयालयस्थः ५ सद्गीतविद्याहतचित्तरत्तिःकीर्तिप्रियोऽराति जनप्रहती प्रारब्धकार्यालसकन्नरःस्यात्सुरेंद्रमंत्रीयदिशत्रुसंस्थः६ शास्त्राभ्या सासक्तचित्तोविनीतःकांतावितात्यंतसंजातसौख्यः मंत्रीमयःकाव्यकर्तीप्रसतो जायाभावेदेवदेवाधिदेवे ७ प्रेप्योमनुष्योमलिनोतिदीनोविवेकहीनोविनयोझित श्च नित्यालसाक्षीणकलेवर स्यादायुर्विशेपेवचसामधीशे ८ नरपतेःसचिवःसु कृतीकृतीसकलशास्त्रकलाकलनादरः व्रतकरोहिनरोद्विजतत्परःसुरपुरोधसिवैतप सिस्थिते ९ सद्राजचिन्होत्तमवाहनानिमित्रात्मजश्रीरमणीसुखानि यशोभिबृ दिवहुधाविधतेराज्येसुरेज्योविजयनराणाम् ३० सामर्थ्यमर्थागमनानिनूनस वस्त्ररत्नोत्तमवाहनानि भूपप्रसादंकुरुतेनराणांगीर्वाणवंद्योयदिलाभसंस्थः १११ नानाचित्तोडेगसंजातकोपंपापात्मानंसालसंत्यक्तलजम् बुद्ध्याहीनंमानवंमान हीनंवागीशायदादशस्थःकरोति ॥ १२॥ इतिगुरोः॥ सको वृहस्पति नवम भावमे स्थित होवे सो राजाका मंत्री और धर्मात्मा और यज्ञकरणेवाला और सपूर्ण शास्त्र के विचारमें चित्तको धाररो वाला श्रीर व्रतोंके करणे वाला और ब्राह्मणों के पालने वाला होताहै ९ श्रीर जिसको दशम भावमें स्थित बृहसपति होवे सो श्रेष्ठराजलक्षणोंको धारण बाला श्रीर श्रेष्ट वाहनो वाला और मित्र और पुन और धन स्री के सुरखकों प्राप्त होताहे और अ मेक प्रकारोंके यशकों प्राप्तहोताहै १" श्रीर जिसको एकादशभावेमबृहस्पति होताहैसो वडीसमर्था कर्केयुकऔर धनके लाभको निश्चयक प्राप्त होताहै और श्रेष्टवस्त्र और श्रेष्ठवाहणावाला होताहै नीरराजाको रुपावालाहोताहै ११ और जिसकॉव्ययभावमें बृहस्पतिस्थितहोवे सो अनेकप्रकारों के चिनके उद्देगोंकर्के क्रोधकों प्राप्त होताहै और पाप करो वाला और आलस्य कर्के युक्त और ल जाको त्याग करणेवाला श्रीर बुद्धि और मानकर्के होन होताहे १२ ॥ इतिगुरोः ।।

॥ श्रीरणवीरज्योर्तिमहानिबन्धः॥ १४५ ॥ अवशुककाभावफलकहतेहैं । जिसकों तनुभावमें शुक्रस्थितहोवे सो वहुतकलाके जानने में श्रेष्ठ होताहे और निर्मलवाणी वाला और श्रेष्ट स्त्रीकर्के काम चेष्टा को करणे वाला होताहै और राजमा. नकों और धनको प्राप्तहोताहै ॥ ५ ॥ और जिसकोदूसरे भावमें शुक्रहोवे सो श्रेष्ट अन्न उमेर पानादि पदार्थों में प्रोतिवाला और श्रेष्ठ वस्त्र और भूपण और धन ओर वाहनों कर्के युक्नहोताहै और वि चित्रविद्याके जाननेवाला होताहै ॥ २ ॥ और जिसकों तीसरेभावमे शुक्रहोवे सो कश अंगों वाला और रुपण और दुष्टचित्तवाला और धनकर्के हीन और कामदेव क पीडित होताहै और श्रेष्ट. जनोंकों क्लेशदेने वाला और बहुत खोटे व्यवहार करणे वाला होताहै ॥ ३ ॥ और जिसको चतुर्थ भावमें शुक्र स्थित होवे सो मित्रोंका ओर भूमिका और ग्रामोंका थौर श्रेष्टवाहनोंका अनेकपकारों के सुरखकों भोगने वाला और देवताको वंदनाकरणेवाला और नित्यं प्रति आनंदकर्के युक्तसोमनुष्य ॥ अथशुक्रभावः ॥ वहुकलाकुशलोविमलोक्तिकृत्सुवदनामदनानुभवःपुमान् अवनिनायकमानधनान्वितोभृगुसुतेतनुभावगतेसति ॥ १॥ सदन्नपानाभिर तंनितांतसहस्त्रभूपाधनवाहनाढ्यं विचित्रविद्युमनुजंप्रकुर्यादनोपपन्नोभगुनंद नोयम् ॥ २ ॥ कृशांगयष्टिःकृपणोदुरात्माद्रव्यणहीनोमदनानुतप्तः सतामनि छोवहुदुष्टचेप्टोभृगोस्तनूजेसहजेनरःस्यात् ॥ ३॥ मित्रक्षेत्रग्रामसहाहनानांना नासौस्यवंदनंदेवतानाम् नित्यानंदमानवानांप्रकुर्यात्दैत्याचार्यस्तुर्यभावस्थि तोयम् ॥ ४ ॥ सकलकाव्यकलाभिरलंकृतस्तनयवाहनधान्यसमन्वितः नरम तेर्गुरुगौरवभाङ्नरोभृगुसुतेसुतसमनिसंस्थिते ॥ ५ अभिमतोनभवेत्प्रमदान नेननुमनोभवहीनतरोनरः विवलताकलितःकिलसंभवेभृगुसुतेरिगतेरिभया , न्वितः ॥६॥ बहुकलाकुशलोजलकेलिकद्रतिक्लिासविधानविचक्षणः अलि तरांनटिनींकृतसौहृदःसुनयनाभवनेभृगुनंदने ७प्रसन्नमूर्ति पलव्धमानःश ठोतिनिशिकतरःसगर्वः स्त्रीपुत्रचिंतासहितःकदाचिन्नरोष्टमस्थानगतसितास्ये होताहै ॥ ४ ॥ और जिसको पंचम भावमें शुक्र स्थित होताहै सो संपूर्ण कार्यों कर्फे युक्त और पुत्र और वाहन और. धान्योकर्के युक्तहोताहै और वडे राजमान को प्राप्तहोताहै ॥ ५॥ और जिस कों छठे भावमें शुक्रस्थितहोताहै सो स्त्रीजनोंका प्यारा नहिं होताहै और कामकर्के हीन होताहै और निर्वलताककै संयुक्तहोताहै और शत्रुयों के भयकर्के युक्तहोताहै ॥ ६ ॥ और सिसको साम भावमें शुक्रस्थितहोवे सो वहुतकलामे श्रेठ होताहै और जलक्रीडाके करणे वाला और रतिक्लिास केकरणेम वडाचतुर होताहै और अत्यंत चंचलस्त्रीसे सुहृद्भाव करणे वाला होताहै ॥ ७ ॥ और जिसको अष्टमभाव में शुक्रस्थितहोताहै सो प्रसन्नमूर्ति और राजाके मानकों प्राप्त और गठ और नि शकवोलनेवाला आरे गर्व कर्केयुक्त होताहै और स्त्रीकीऔर पुत्रकोचिंताकर्के कदाचित युक्तहोता है। ..

९ ॥ . . १४६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसकों नवम भावमे शुक्रहोताहै सो अभ्यागतोंमे और गुरु देवता की पूजाम और तीर्थ यात्रा में धन खर्च कत्ताहे और नित्यं प्रति धन उौर वाहनों के सुख को प्राप्तहोताहै और मुनियों ॥ और जिसको दशम भावम की न्याई रूप को धारताहै और क्रोध कर्के रहित होताहै ॥ शुक्र होवे सो सौ भाग्यता और सन्मान कके सोभा को प्राप्त होताहै और स्नान पूजन ध्यानमें चि तको लगाताहै और धनी होताहै और स्त्री पुत्र मे नित्य प्रति प्रीति करणे वाला होताहै ॥ १. और जिसको एकादश भाव में शुक्र होवे सो श्रेष्ठ गीत नृत्यमें प्रीति को प्राप्त होताहे रौर नित्य प्रति यात्राको चिंता को प्राप्तहोताहै और श्रेष्ट कर्म और धर्म और वेदमें चित्त की वृत्तिको लगाव ताहै ॥ ॥ और जिसको व्यय भाव में शुक्र स्थित होवें सो श्रेष्ट कर्मों के मार्ग को त्याग देताहे और विरोध करणे वाला होताहै उौर कामदेवके अाराधनमे चित्तकोधारताहै और दया और अतिथिगुरुसुरार्चातीर्थयात्रार्पितार्थः प्रतिदिनधनयानात्यतसंजातहर्षः मुनि जनसमवेप.पूरुपस्त्यक्तरोपो भवतिनवम भावसंभवेभार्गवेस्मिन् ॥ ९ ॥ सौभाग्यसन्मानविराजमानः स्नानार्चनध्यानमनाधनाढ्यः कांतासुतप्रीतिर तीवनित्यं भगोःसुतेराज्यगतेनराणाम् ॥ १० ॥ सद्गीतनृत्यादरतानितांतं नित्यचचिंतागमनानिनूनम् सत्कर्मधर्मागमचित्तवृत्तिभृगोःसुतोलाभगतोयदि स्यात् ॥ ११ ॥ संत्यक्तसत्कर्मगतिर्विरोधीमनोभवाराधनमानसश्च दया लुतासत्यविवर्जितःस्यात् काव्यप्रसूतीव्ययभावयाते ॥ १२ ॥ इतिभृगो. ॥ ॥ अथशनिभावः ॥ प्रसूतिकालेनलिनीशसूनु.स्वोच्चत्रिकोणसंगतोविल ग्ने कुर्यान्नरंदेशपुराधिनाथशेषेप्वभद्रंसरुजंदरिद्रम् ॥ १ ॥ अन्यालय स्थोव्यसनाभिभूतोजनोझितः स्यान्मनुजश्चपश्चात् देशांतरेवाहनराजमानो धनाभिवानेभवनेसूनौ २ राजमानशुभवाहनयुक्तोग्रामपोवहुपराक्रमशाली पालकोभवतिभूरिजनानांमानवोहिरविजेसहजस्थेइपित्तानिलक्षीणवलंसुशीलमा लस्ययुक्तंकलिदुर्वलांगं मालिन्यभाजमनुजंविदध्याद्रसातलस्थोनलिनीशजन्मा ? सत्वकर्फे रहितहोताहै ॥ १२ ॥ इतिशुक्रस्य ॥ अवशनिकाभावफलकहतेहै जिसको ज न्मसमयमें तनु भावमें शनि स्थित होवे और तुला मकर कुभ राशिमेस्थितहोवे सो मनुष्य देशोंका और पुर ग्रामों का स्वामी होताहै उौर शेप जो राशी हैं तिनमें तनु भाव गत शनि होवे तो नाच और गेगी और दरिद्री होताह ॥ ॥ और उच्चस्वक्षेत्र के विना धनभावम जिसको शनि स्थि होताहै सो प्यसनों कर्फे पीडित और मनु यो कक त्यक्त और विदेशमे वाहन को और राजमान को प्राप्त होताहै २ और जिसको तीसरे भावमै शनि स्थित होवे सो राजमान कर्के और श्रेष्टवाहनों कर्के युक्त होताह और ग्रामका स्वामी और वडे परामम वाला होताह और वहुत जनोंकी पालना करणेवाला होताह ३ र जिसकों चतुर्थभावमेशनिस्थितहातहिसोपित्त और वायुरुक्षीणवलवारा और खोट स्वभाववालाउार पारस्य ककयुन रिलडाई कर्के दुवेलाग और धनहीन मनुष्यहोताह ? १ ॥ श्रीरणबीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ १४७ ५ ॥ और ॥ और .. . जोर जिसको पंचम भावमें शनि स्थित होताहे सो सर्वदा कालरोग कै रुश देह वाला होताहे और धन के ओर कामकर्क रहितहोताहै और पुत्रको पीडा करणे वाला होताहै ॥ जिसकों छठे भावमें शनि स्थित होता है सो शत्रुयोंके समूहकों जीतने वाला और गुणके जानने वाला और श्रेष्ठ कमों के जाननेवाला और अनेकोंको परि पालन करणे वाला और पुष्ट दे 'ह वाला और प्रवल जठराग्नि वाला उोर वडा वलवान होताहै ॥ ६ ॥ और जिसकों सप्तम भावमें शनिस्थित होवे सो रोग कर्के निर्वलताको प्राप्त होताहै,और उपजीवका कर्के और मनुष्योसे मिलाप कर्के रहित होताहै और स्त्री और घर और अन्नको चिंतास दुःखी होता है ॥ जिस को अष्टमभाव में शनि स्थित होवे मो कृश देह वाला और निश्चय कर्के दद्रू और फोडेयों कर्के पीडित और संतोप से रहित और आलस्य कर्के युक्त होताहे ॥ ८ ॥ और जिसकों नवम सदागदक्षीणतरंशरीरंधनेनहीनत्वमनंगहानिम् प्रसूतिकालेनलिनीशपुत्रः पुत्रस्थितःपुत्रभयंकरोति ॥ ५ ॥ विनिर्जितारातिगणोगुणज्ञःसुज्ञाभ्यनुज्ञा परिपालक स्यात् पुष्टांगयष्टिःप्रवलोदराग्निर्नरोपुत्रेसतिशत्रुसंस्थे ॥६॥ आमयेनबलहीनतांगतोहीनत्तिजनचित्तसंस्थितिः कामिनीभवनधान्यदुः खितःकामिनीभवनगेशनैश्चरे ॥ ७ ॥ कृशतनुर्ननुदद्रूविचर्चिकाप्रभवतो भयतोपविवर्जितः अलसतासहितोहिनरोभवेन्निधनवेश्मनिभानुसुतेस्थिते ॥ धर्मकर्मसहितोविकलांगोदुमतिर्हिमनुजोऽतिमनोज्ञः संभवस्यसमयेयदिको णस्त्रित्रिकोणभवनेयदिसंस्थः॥ ९ ॥ राज्ञःप्रधानमतिनीतियुतंविनीतंसद्मा मरंदपुरभेदनकाधिकारम् कुर्यान्नरंसुचतुरंद्रविणेनपूर्णमेपूरणेहितरणेस्तनुजः करोति ॥ १० ॥ कृष्णाश्वानीमंद्रनीलोषिकानांनानाचंचवस्तुदंतावलानाम् प्राप्तिकुर्यान्मानवानांवलीयान्प्राप्तिस्थानेवर्तमानेर्कसूनौ ॥ ११॥ दयावि हीनोविधनोव्ययातःसदाऽलसोनीचजनानुयातः नरोंगभंगोझितसर्वसौ ख्योव्ययस्थितेभानुसुतेप्रसूतौ ॥ १२ ॥ इतिशनेः ॥ भावमें शनि स्थित होताहै सो धर्म कर्म कर्के युक्तहोताहै और व्याकुल अंगों वाला उौर खोटी बु द्धि वाला और अत्यंतता कके अपने मनको मानने वाला होताहै ॥ ९ ॥ और जिसको दाम भावमें स्थित शनिहोवे सो राजाका मंत्री और नीति कर्के युक्त और नम्र होताहे उौर श्रेष्ठ ग्राम डी र पुरों के समूहों को भेद करणे के अवि कारकों प्राप्त होताहै और चतुर और धन कर्के पूर्ण होता ॥ और जिसको एकादशभावमें स्थित शनिहोवे सो काले रंगके घोडे और नोलें द्रमणिनां और ऊर्ण वस्त्र और हाथीयों के लाभ वाला होताहै जव वल युक्त एकादश शनिहोवें त व अयसाहोताहै ॥ ११ ॥ और जिसकों व्ययभावमें शनि स्थितहोवे सों दयासे होन और धन से होन और खचं कर्के पीडित और सदा आलसी नीचों की संगति करो वाला और नं महीन और सुख हीन होताहै ॥ १२ ॥ इतिशनः ॥ १० .

१४८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ और कहतेहें तन्वादि द्वादश भावों काफल शनिका जो कहाहै सोई फल शनिको न्याई राहुका जानने योग्यहै मुनियों के मतमें अयसें कहाहै ॥ १३ ॥ और जो ग्रह अपने उच्च में स्थित हो ताहै सो भावफल पूर्ण देताहै उऔर जो ग्रह अपने क्षेत्र में और मित्रके क्षेत्रमें स्थित होताहै सो अ ई भावफल देताहै और जो शत्रु क्षेत्र में स्थित होताहै सो चतुर्थीश भावफल देताहै और जो ग्रह अस्त होताहै अर्थात्सूर्यके समान अंशादि होताहै सो भावफल थोडा वी नहिं देताहै ॥ ॥ अवराहुकाभिन्नभावफलकहतेहैं ॥ जिसकों लग्नमें राहुस्थित होवे सो दुष्ट बुद्धि बाला और वो टे स्वभाववाला उोर संबधियों के ठगने वाला होताहै उौर शिरपीडा कर्के युक्त और काम चेष्टा क के पीडित कत्तीहै और विवादमें जयकत्तीहै उौर रोगकर्के 'युक्तकत्ताहै ॥ १ ॥ उौर जिसकोराहु दूसरे भावमें स्थित होताहै सो मनुष्यकों कठोर कर्ताहै उौर धनहीन और दरिद्री उौर निश्चयकर्के ध मणे वाला कत्तीहै ॥ २ ॥ और जिसकों तीसरे भावमें राहु स्थित होताहै सो शत्रुयोंके ऐश्वर्य तन्वादिस्थशनेःप्रोक्तंयच्चभावोद्भवंफलम् राहोस्तदेवविज्ञेयमुनीनामपिसंमतम्१३ स्वोच्चस्थितःपूर्णफलंहिधत्तेस्वःहितङ्केहिफलार्धमेव फलांघ्रिमात्रंरिपुमंदिरस्थ श्चास्तंप्रयातःखचरोनकिंचित् ॥ १४ ॥ अथराहुभावफ० ॥ लग्नेतमोदु प्टेमतिस्वभावनरंचकुर्यात्स्वजनानुवंचकम् शीर्षव्यथाकामरसेनसंयुतंकरोतिवा देविजयंसरोगम् ॥ १ ॥ धनगतोरविचंद्रविमर्दनोमुखरतांकितभावमथो भवेत् धनविनाशकरोहिदरिद्रतांखलुतदालभतेमनुजोटनम् ॥२॥ दुश्चि क्येरिभवोद्भवंविनिहतेलोकेयशस्वीनरःश्रेयोवादिभवंतदाहिलभतेसास्यविला सादिकम् भ्राढणांनिधनपशोचमरणदारिद्रभावैर्युतं नित्यंसौख्यगणेःपराक्रम युतंकुच्चिराहुःसदा ॥ ३ ॥ सुखगतेरविचंद्रविमर्दनेसुखविनाशनतांम नुजोलभेत् स्वजनतांसुतमित्रसुखनरोनलभतेचसदाभ्रमणनणाम् ॥४॥ गतसुखोनहिमित्रविवर्धतामुदरशूलविलासनिपीडनम् खलुतदालेभतेमनुजो भ्रमंसुतगतेरविचंद्रविमर्दने शत्रुक्षयद्रव्यसमागमंचपशूपुपोडांकटिपीडनंच समागमम्लछजनैर्महावलंप्राप्नोतजंतुर्यदिपठगेतमे ॥ ६ ॥ को नाशकत्ताहे उौर लोकमें यशवाला होताहै उौर कल्याणता को और ऐश्वर्य कोप्राप्त होताहै और सुख उौर विलासको प्राप्तहोताहै उऔर भ्राता जो है तिनको मृत्युकत्तीहै और पशुयों कानाशक नोहै और दारिद्रकर्फे युक्तकत्ताह और नित्यं प्रति सुखके समूहों कके युक्त उौर पराक्रम ककै युनक ताहै ॥ ३ ॥ और जिसकों चतुर्थ भावमें राहुस्थित होताहे सो सुरखके नाशकों प्राप्तहोताहै उीर मित्र और पुन के सुरखकों नहिं प्राप्त होताहे और सदाभ्रमण कताहै ॥ ४ ॥ और जिसकों पंचमभा वमें राहुस्थित होताहै सो सुखकर्के रहित डोर मिनताकर्के रहित और पेटमें शूल को प्राप्तकत्ता है जोर विलास में पीडा कत्ताह और भ्रमको उत्पसकताहै ५ और जिसकों उठेभावमें राहुस्थित होवे सो शोकाक्षय डोर द्रव्यके समागमको प्राप्तहोताह उऔर पशुयों को पोडा कत्ता और लक पीडा कर्क युन होताहे और ग्लन्छोंके समागमको प्राप्त होताहै डोर वडेवलको प्राप्तहोताहे ॥ ६ !!

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ १४९ और जिसकांसप्तमभावमें राहुस्थितहोताहै सो निश्चयकर्के स्त्रीसे विरोध अथवासीके नाशकों कत्तीहै अथवा प्रचंडरूप वडे क्रोधवाली स्त्रीको प्राप्तकत्ताहै अथवा विवाद करणेवाली अथवा रोगनी स्त्री- कोप्राप्तहोताहै ॥ ७ ॥ और जिसको अष्टमस्थानमें राहुस्थितहोवे सो नाशकों प्राप्त और गुदामें पीडा और प्रमेह रोग अथवा अंडवृद्धि रोगको प्राप्तहोताहे और शत्रुभावकर्के व्याकुलहोताहै ॥ ८ ॥ और जिसकों नवमभावमें राहुस्थितहोताहै सो धर्म और धनके नाशकों प्राप्तहोताहै और थोडासुख और निश्चयकर्के धमणहोताहै और दरिद्रभाव और संबंधियोंका थोडा सुरव होताहै और देहपीडाहोतीहै ॥ १ ॥ ओर जिसको दशमभावमें राहुहोताहेसो पिताकेसुखकों नहिंप्राप्तहोताहै ओर खोटे भाग्यों- वाला होताहे शोर शबुयोंकानाशकतीहै ओर रोगी और वाहन हीन और वातरोगी होताहै जव मीन राशिका दशममें स्थितहोवे तवघरकों भोगने वाला होताहै ॥ १० ॥ और जिसको एकादश- जायाविरोधंखलुवाप्रणाशंप्रचंडरूपामथकोपयुक्ताम् विवादशीलामथरोगयुक्ता प्राप्नोतिजंतुर्मदनेतमेच ॥ ७॥ अनिष्टनाशंखलुगुह्यपीडांप्रमेहरोगटपणस्य वृद्धिं प्राप्नोतिजंतुर्विकलारिलाभसिंहीसुतेवाखलुमृत्युगेहे ॥ ८ धर्मार्थनाशः किलधर्मगेतमेसुखाल्पतावैभ्रमणंनरस्य दारिद्रतावंधुसुखाल्पताचभवेच्चलोके किलदेहपीडा ॥ ९॥ पितुर्नोसुखकर्मगोयस्यराहुःस्वयंदुर्भगःशत्रुनाशंकरोति रुजोवाहनेवातपीडांचजंतोर्यदासौखगोमीनगःकठभाजम् १० ॥ लाभेगतेय दितमेसकलार्थलाभंसौख्याधिकंपगणाद्विविधंचमानम् वस्त्रादिकांचनचतुष्पद सौख्यभावंप्राप्नोतिसौख्यविजयंचमनोरथंच ॥११॥नेत्रंचरोगकिलपादघातं प्रपंचभावंकिलवात्सलत्वम् दुष्टेरतिमध्यमसेवनंचकरोतिजातंव्ययगेतमेवा १२ इतिराहोः ॥ अथकेतो वफलं ॥यदालग्नगश्चेच्छिरखीसूत्रकर्तासरोगादिभोगो भयंव्यग्रताच कलत्रादिचिंतामहोद्वेगताचशरीरेप्रवाधाव्यथामारुतस्य ॥ १ भावमें राहुस्थितहोवे सो संपूर्ण अर्थलाभकों प्राप्त और अधिकसुखकों प्राप्तहोताहै अोर राजवर्गसे अनेकप्रकारके सुखको प्राप्तहोताहै ओर वस्त्रादियोंका और स्वर्णका और चतुष्पदोंके लाभकों प्राप्त होताहै और जयकों और मनोरथोंको प्राप्तहोताहै ॥ ११ ॥ और जिसको व्ययभावमें राहुस्थितहो. ताहे सो मनुष्य नेत्र रोगी और पादमे घात वाला और वडाप्रपंची और निश्चयकर्के प्रीति करणे वाला होताहै ओर दुष्ट जनसें प्रीति वाला और मध्यम पुरुपकी सेवाकरणे वाला होताहै ॥ १२ ॥ ॥ इतिराहोः ॥ अवकेतूकाभावफलकहतेहै ॥ जिसमनुष्यकों लग्नमें केतुस्थितहोताह सो सूत्रकीहो ताहै और रोगादियों कर्के भयकों प्राप्तहोताहे ओर चित्तशुद्धिको नहि प्राप्तहोताहै और स्त्रीको चिंता, भोर वडे उद्देगको प्राप्तहोताहे ओर देहमें वायुकोपीडाकर्के युक्तहोताहै ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥
यार जिसमनुष्यकों दूसरेभावमें केतुस्थितहोताहे सो धान्य और धनकनाशको प्राप्तहोताह श्रीर कुटुं
वसें विरोधकोप्राप्त होताहै और राजास धनकी चिंताको प्राप्तहोताहै और मुखरोगवाला सर्वदाकाल
होताहै और जव केतु अपने घरमें और शुभग्रहके घरमें स्थितहोवे तब बडे सुरखवाला होताहे
॥ २ ॥ और जिसको तीसरे भाव में केतुस्थितहोवे सो.शयोंका नाश और.शत्रुर्योसे विवादकती है
और धन और भोग और ऐश्वर्य और वडातेजकताहे और भ्राताकानाश श्रीर याहामं पीडाकत है
ओर अपने उच्चराशीमें केतुस्थितहोवे तव सुरस और संसारमै , उदासी नताकत्ताहै ॥ ३ ॥
और जिसको चतुर्थ भावमें केतुस्थितहोवे सो निसको माताका सुख कदाचित् नहिं होताहै और
मित्रवर्गस और पिताके वगंस नाशकों प्राप्तहोताह उीर भ्राताकर्के रहित होताहै और जयकेतु .
पने उचका होवे अथांत वृश्चिकराशीमें अथवा सिंहाशिम होवे तवमाता और पिता और मित्रादियों
धनेचेच्छिखाधान्यनाशोधनंचकुटुंबाविरोधोनृपाव्याचंता मुखेरोगतासंततस्या
तथाचयदास्वगृहेसौम्यगेहेतिसौख्यम्॥२॥ शिखविक्रमेशत्रुनाशंचवादंधनं
भोगमैश्वर्यतेजोधिकंच भवेदंधुनाशःसदावाहुपीडामुखस्वोच्चगेहेभवोद्वेगताच ३
चर्तुथचमातुःसुखनोकदाचित्सुहृदर्गतःपितृतोनाशमेति शिखीवधुहीनःसखं
स्वोच्चगेहेचिरंनैतिसर्वैःसदाव्यग्रताच ॥ ४ ॥ यदापंचमेयस्यकेतुश्चजातः
स्वर्यस्वोदरेघातपातादिकष्टं सुवधुप्रियासततिःस्वल्पपुत्रःसदासंभवेद्दीर्ययुक्तो
नरश्च ॥ ५ ॥ शिखीयस्यपष्ठेस्थितोवैरिनाशोभवेन्मातुलात्पक्षतोमानभं
गः चतुप्पात्सुखंद्रव्यलाभोनितांतनरोगोस्यदेहेसदाव्याधिनाशः॥ ३ ॥
शिखीसप्तमेमार्गतश्चित्तवृत्तिंसदावित्तनाशोऽथवावारिभूतः भवेत्कीटगेसर्वदाला
भकारी कलत्रादिपीडाव्ययेत्त्युग्रताच ॥ ७ ॥
४॥ और
कासुखहोताहै परतु चिरकाल सुख नहिहोताहै और सदाचित्त उदासीनरहिताहे ॥
जिसको पंचमभावमें केतु होताहै तिसके पेटमे घात और डिगने से कष्ट होताहै और संबंधि,
यासे प्रीतिवाला और थोडे पुत्रों वालाहोताहै उौर सर्वदाकाल कल्याणकर्के युक्त और वलवान होता
है ५ और जिसकों छठेभावमें केतुहोताहै सो शत्रुयों कानाशक है डोर मामयों के पक्षसे मान
भगको प्राप्तहो ताहै और चतुष्पद जोहै गोवा और महिपिया और घोडेयोसे लैक तिनका सुरक्ष
होताहै और निरंतरधनको प्राप्तहोताहै और देहसे आरोग्य सर्वदाकाल व्यधियोंसे रहित होताहै ६ ॥
और जिसकों सप्तमभावमे केतुहोताहे तिसको रस्ते से चिंताक चित्तवृत्ति रहितीहै उौर सदा
शत्रुयों कर्के धनकानाश होताहै और वृश्चिकराशिमस्थितहोवे तव सदा लाभकरणे वाला होताहै
और स्त्री आदिकों की चिंत्ता डोर सदा चित्तके विकारको प्रतहोताहै ॥ ७ ॥

९ ॥
॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥
और जिसमनुष्यकों श्रमिभावमें के तुस्थितहोताहैतिसकोगुदामेरोगहोताहै उौर जववृश्चिक और कन्या
और मिथुनराशीमें डोर मेपं डोरं वृपरा गोमें स्थित होवे तव वडे द्रव्य कालाभकत्तीहै ८ और जिसमा
नुष्य को नवमभावमें केतु स्थित होके तिसके क्लेशकानाश कत्तीहै और सो मनुष्य पुत्र की इछावा
ला होताहै और ग्लछ के प्रसगसें तिसके भाग्यों कीवृद्धि होतीहै और कारण से तिसको पीडा
होतीहै और वाहुयों में पीडा होता है.और तप और दानमें तिसकी श्रद्धा नाहं होती है ।
और जिसमनुष्य कोंदशम भावमें केतुस्थित होताहै तिसकों पिताका सुख नहिहोताहै उौर खोटे भा
ग्योवाला और वहुनशत्रुयों केनाशकरणे वाला होताहै और रोगी उौर वाहन कीपीडा वाला और
वायुविकार वाला होताहै और जवकन्या राशीम होवे तव सुख और दुःख दोनों के करणे वाला
होताहै ॥ १. । और जिसकों एकादश भावमैं के तुहोवे सो सुंदर वोलने वाला और श्रेष्ठ विद्या
गुदेपीडनंवाहनैर्द्रव्यलाभयदाकीटगेकन्यकेयुग्मगेवा भवेच्छिद्रगेराहुछायायदा
स्यादजेगोलिगेजायतेचातिलाभः ८ यदाधर्मगःकेतवःक्लेशनाशःसुतार्थीभवेन्म्ल
च्छतेोभाग्यसद्धिः सहेतुव्यथावाहुरोगंविधत्तेतपोदानतोहास्यटाईकरोति ९
पितु सुखकर्मगोयस्यकेतुःस्वयंदुर्भगःशत्रुनाशकरोति रुजोवाहनेवातपीडांच
जतोर्यदाकन्यगःसौख्यगःकटभाजं ॥१० ॥ सुभापीसुविद्याधिकोदर्श
नीयःसुभोग सुतेजाःसुवस्त्रोपियस्य गुदेपीड्यतेसंततेर्दुभंगत्वंशिखीलाभगःस
र्वकालंकरोति ११ शिखीरिःफगःपादनेत्रेचपीडॉस्वयंराजतुल्योव्ययवैक
रोति रिपोर्नाशनमानसेनैवशर्मरुजापीड्यतेवस्तिगुह्यांगरोगं १२ इतिकेतुफ०
प्रथमेपादिगृहेरवौग्रहदृष्टिफलम् ॥ दानधर्मवहुभत्यसंयुतःकोमलामलंतनुर्रह
प्रियःावनयभवनेविरोचनेशीतदीधतिनिरीक्षितेसति॥ १ क्रूरोनरःसंगरकर्म
धीरश्चारक्तनेत्रांघ्रिरलंवलीयान् भवेदवश्यकुजगेहसंस्थेदिवामणोक्षोणिसुतेन
दृष्टे ॥२॥
वाला और रूपवान् और श्रेष्ट भोगोवाला और तेजस्वी श्रेष्टवस्त्रों वाला और गुदामें रोग वाला
और खोटी सतानवाला होताहै ११ और जिसको व्ययभावमें केतु होताहै सो पैरामें उौर नेत्रोंमें
पोडावाला और आपराजाको न्याई खर्चकरणे वाला होताहै और शत्रुयों कानाशक है उऔर ति
सके चित्तमें सुखनाहिं होताहै उौर वस्तिमें और गुदामें रोगकर्के पीडित होताहै ॥ इतिकेतो;
अवमेपादिराशियोमस्थितजोसूर्यतिसमेंग्रहों कीया दृष्टियोंकाफलकहतेहै जिसकेजन्मसमयमें मेप वृ
श्चिक राशिमंसूर्यस्थितहोवे और चंद्रमाकदेख्याहोचे सो मनुष्य दान उौरधर्मकर्के युक्त उऔर बहुत
चाकरोवाला और कोमलनिर्मल देह वाला और घरमेप्रीति वालाहोताहै ॥ १ ॥ और जिसकोमग
लकेगृहमेंसूयहोवे डोर मगलदेखताहोवे सो कूर उौर युद्धधीर्यवाला और लालनेत्रोंवाला टीर
लालपैरोंवाला और वडावली निश्चयकर्केहोताहै ॥ २ ॥

॥
३
१५२
॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिबन्धः॥
और जिसको मंगल केघरमें सूर्य वुधकर्के दृष्टहोवे सो वलकर्के और सुखकर्क और धन
कर्के रहितहोताहै उौर दूत उौर प्रदेशमै रहणे वाला उौर मलीन सदारहताहै उीर
अवश्यमेव शत्रुयों वाला होताहै
॥ 'और जिसको मंगलके घरसूर्यवृ-
हस्पतिक दृष्टहोवे सो दाता और दयावान् उौर वडेधनकयुक्त और राजाकामंत्री और कुलम
प्रसिद्ध होताहै ॥ ४॥ और जिसकों मंगलकघरमैसूर्य शुककर्के दृष्टहोवेसोहीनवर्णकी सोसेंप्रीति
कतीहै और वडादीन और धनहीनहोताहै उौर खोटमित्रवाला और त्वचामें दद्रुस्फोटादिदोप,
कर्केयुक्तहोताहै ॥ ५ ॥ और जिसकेजन्मसमयमे भीमकेघरमें सूर्य शनिकर्केदेख्याहोवे सो मनुष्य'
उत्साहकर्के रहित और मलीन और वडादीन उौर दुःरवकयुक्त उौर वुद्धिहीनहोताहै ॥ ६ ॥ अव-
सुखेनसत्वेनधनेनहीनःप्रेष्यःप्रवासीमलिनःसदैव भवेदवश्यपरवान्मनुष्यः
सहस्ररश्मौकुजभेज्ञदृष्टे ॥ ३ ॥ दातादयालुर्वहुलार्थयुक्तोनृपालमंत्री
कुलधुर्यवर्यः स्यान्मानवोभूतनयालयस्थपत्यौनलिन्या:किलजीवदृष्टे ॥ ?
हीनांगनाप्रीतिरतीवदीनोधनेनहीनोमनुजःकुमित्रः त्वग्दोपयुक्तःक्षितिपुत्रगे
हेमित्रेऽधिसंस्थेभृगुपुत्रदृष्टे ॥५॥ उत्साहहीनोमलिनोतिदीनोदुःखाभिभूतो
विमतिर्नर स्यात् कतिनलिःन्या क्षितिजालयस्यप्रसूतिकालेरविजनहटे ॥६
वरांगनाप्रीतिकरोनितांतस्याद्भूरिभार्यःसलिलोपजीवी दिनाधिराजेभृगुजाल
यस्थकलानिधिप्रेक्षणतांप्रयाते ॥७॥ संग्रामधीरोतितरांमहौजाःसुसाहसंप्रा
प्तधनारुकीर्तिः क्षीणोनरःस्यागुमंदिरस्थसहस्ररश्मौकुसुतेनदृष्टे ॥ ८॥
संगीतसत्काव्यकलाकलापेलेखक्रियायांकुशलोनरःस्यात् प्रसन्नमूर्ति गु
वेश्मयातेप्रद्योतनेसामसुतेनदृष्टे ॥ ९॥ वंशानुमानानृपतिप्रधानःसद्रत्नभूपा
द्रविणान्वितोवा भीरुर्नरःशुक्रगृहप्रपन्नदृष्टेरवौदेवपुरोहितेन ॥ १० ॥
शुक्रकेवरमें स्थितसूर्यग्रहोंकीदृष्टियोंकाफलकहतेहै जिसके जन्मसमयमें शुक्रकेघरसूस्थितहोये और
चद्रमाकदेख्याहोवे सो श्रेष्ठस्त्रीसेंप्रीतिकरणेवाला और वहुतस्त्रीयोंवाला और जलके प्रसंगसे उप
जीवकावालाहोताहै ॥ ७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें शुक्रके घरमैसूर्यमंगलकर्के देख्याहोवे सो
युद्धमीर्य वाला और वडेतेजवाला और वडेहर्पकर्केधन और यशोप्राप्तहोताहै और देहकर्केट
शहोताहै ॥ ८ ॥ उौर जिसकाँशुक्रके घरमैसूर्यबुधकर्केदेख्याहोवे सो गीतविद्या और श्रेष्ठकाव्यसमू
हके करणेवाला और लिखनेमॅचतुर और प्रसन्न मार्तहोताहै ॥ ९ और जिसकोंशुक्रकेघरमे सूर्य
वृहस्पतिककै देख्याहोवेसो अपने वंदशके अनुमानसें राजाकामबोहोताहै उौर श्रेष्टरत्न उौर भूपण उीर
द्रव्ययुक्तहोताहै और भयकर्केयुक्तहोताहै ॥ १० ॥

.. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और जिसके जन्मसमयमै शुक्रकेघरमैसूर्य शुक्रकर्के देख्पाहोनेसो सुंदरनेत्रोंवाला और सुदरदेहवा ला और प्रधानपुरुषहोताहै डौरमित्रों ओरशत्रुयॉकर्के युक्तहोताहै टीचिंताकयुक्तहोताहै ११ लौराजि सके जन्मकालमें शुक्रके घरमें सूर्य शनि कर्के देख्याहोवे सोमनुष्य दीन और धनकहीन और पाल सकर्केवडामलीन उौरस्त्रीकेसाथ चित्तवृत्तिसंहीनहोताहै औरखोटोवृत्तिवाला.उौर रोगकर्केयुक्तहोता १२ अववुधकैघरमॅस्थितजोसूर्यतिसमैग्रहरियोंकाफलकहतेहै जिसमनुष्यकोजन्मकालमैवुधकैघरसर्यचंद्रमा कर्के देख्याहोवे सो मित्रोंक उौर शत्रुयों कर्कपोडितहोताहै और विदेशरहणेवाला औरधनकहीनहो ताहे उौरनिरंतर सदाउदासीनरहिताहै १३ औरजिसके जन्मकालम वुधकेघरमें सूर्य मंगलकर्के देख्या हावे सो मनुष्य शत्रुयोकेभयकर्के ओर कलहादियोंकर्के संयुक्तहोताहै ओर अत्यंतदान होताहै औरयुद्धमें जयविविसंहोनहोताहै और वडीलजाकों प्राप्तहोताहे और आलसकर्के युक्तहोताहै १४ उौरजिसमनुष्य सुलोचनः कांतवपुः प्रधानो मित्रैरमित्रैःसहितःसचिंतः भवेन्नरोदैत्यगुरो- हेर्के संवीक्षितेदैत्यपुरोहितेन ११ दीनोर्थहीनोलसतांप्रपन्नोभा-मनोट- त्तिविभिन्न स्त्तः असाधुटत्तामययुङ्नरः स्याच्छुक्रालयेर्केर्कसुतेनदृष्टे १२ मि- त्रैरमित्रैः परिपीडितश्चविदेशजातोऽपिधनेनहीनः निरंतरोद्वेगकरोनरः स्या- स्यौम्यालयेहरिणांकटे १४ रिपुभयकलहाद्यैः संयुतोत्यंतदीनो रणजय- विधिहीनोऽ त्यंतसंजातलजः भवतिननुमनुष्यःसालसश्चापिहंसे वुधभव- ननिवासेलोहितांगेनदृष्टे १४ भूपप्रसादोन्नतिमात्मजानांसहतिनोशत्रुज- नाप्तमित्राः प्रसूतिकालेनलिनीवनेशे वुधर्मसंस्थेचवुधेनदृष्टे १५ सुगुप्तम- त्रोतितरांस्वतंत्रः कलत्रपुत्रादिजनेसगर्वः भवेन्नरःशीतकरात्मजःदिवाकरे- वगुरुप्रदृष्टे १६ विदेशवासीचपलोनिवासीविपाग्निशस्त्रांकितमूर्तिवर्ती पृथ्वीपते. दैत्यिकरोनरः स्यादवुधःभृगुपुत्रदृष्टे:१७ धूर्तीतिभृत्योगतचित्तबुद्धिनिजः सदोद्विग्नमनामनुप्यः दिवाकरेशीतकरात्मजःनिरीक्षितभास्करिणाप्रसूतौ १८ पंऐयेश्चपानीयभवैर्महा प्रथ्वीपतिवीसचिवश्चरौद्रः भवेन्नरोजन्मनिचंडरश्मौ कर्काटकस्यशिशिरांशुष्टे- १९ के जन्मसमयमें बुधकेघरमें सूर्य वुधकोहेदेमाहोवे सो राजाकीप्रसन्नताकर्फ तिसके पुत्रोंका ऐश्वयं शत्रु ओर मित्रनहोसहारसकनेहै १५ और जिसकोवुधकेघरमें सूर्य वृहस्पतिकदेख्याहोवे सोमनुप्प गुप्तमंत्री और भलोप्रकार स्वतंत्रहोताहै और स्त्रीपुत्रादि जनोंकर्के गर्वकों प्राप्तहोताहै १६ और जिसके जन्मस- मयमें वुधफे घरमें सूर्य शुरुकर्क देख्याहोवे सो विदेशीरहिताहै औरचपल डोरविलासकरणेवालाहोताहै और विप उौर अग्नि और शस्त्रोकर्के तिसकेदेहमें चिन्हहोतेहैं और राजाकादूतहोताहै १७ और जित- केजन्मसमयमै बुधके घर सूर्य शनिकदेख्याहोत्रे सो मनुष्य धूत टार वहुतचाकरोंवाला और बुद्धिक- केहीन और सबंधियोंसें उदासीनरहिताह १८ अवकटराशिस्थितसूर्यमें ग्रहदृष्टियोंका फलक- हतेहै जिसके जन्मसमय में कर्कटराशिका सूर्य चंद्रमा कर्केटेस्याहोवे सो जलकेसंबंध कके व्यापारसे वडे धनको प्राप्तहो ताहै ओर राजा अथवा राजाका मंत्री वडा क्रूरहोताहै । ..

. १५४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमें कर्कटराशीमें सूर्यमंगलककै देख्याहोवे सो ,अपने संबंधियों साँचित्तकी शुद्धिसे रहित होताहै और शोथ रोगादियों कर्के भंगदरादि रोगों कर्के पीडि त होताहै २० और जिसके जन्म कालमें कर्क राशीमें स्थित सूर्य वुध के देख्या हो सो विद्या ठार अशोर मानकर्के शोभाको प्राप्तहोताहै और राजाकी कृपा मनाक यां अभिलाषा को प्राप्तहोताहै और शत्रुयोंककै रहितहोताहै २१ और जिसके जन्मसम में कमें सूर्यवृहस्पति कदेख्याहोवे सो मनुष्य कुलमें प्रधान और वडेयशवाला और राजासें बडेपदार्थीको प्राप्तहोताहै २ २. और जिसके जन्मसमयमें कर्कराशीमें सूर्यशुक्रक देख्याहीवे सो मनुष्य स्त्रीके प्रसंगसें वस्र और धनकेलाभकोप्राप्तहोताहै और दूसरेके सत्यमें हृदयसे दुःखीहोताहै २३ अव सिंहराशीमें स्थितसूर्यको ग्रहदृष्टियाका फलकहतेहै । जिसके जन्मकालमें सिंहराशी का स्ववधुवगैर्गतचित्तशुद्धिःशोफादिरोगैश्चभगंदी पीडानराणांहिकुलीरसंस्थेदि वामणोक्षोणिसुतेनदृष्टे २० विद्यायशोमानविराजमानोभूपानुकंपाप्तमनोभिला पः निरस्तशत्रुश्चवुधेनदृष्टकर्काटकस्थेद्युमणानरःस्यात्२१ कुलाधिकश्चामलकीर्ति शालीभूपालसंप्राप्तमहत्पदार्थः भवेन्नरःशीतकरक्षयातेदिवामणौवाक्पतिवीक्ष्य माणे २२ स्त्रीसंश्रयाद्वस्त्रधनोपलब्धिःपरस्यकृत्येहृदयविपादः निशाकरागार कृताधिकारेदिवाकरेशुक्रनिरीक्ष्यमाणे २३ धूर्तागभीरःक्षितिपालमान्योधनो पलव्धार्थयुतःप्रसिद्धः मित्रेनिजक्षेत्रगतेप्रसूतौनक्षत्रनाथेननिरीक्ष्यमाणे २४ कफालानिलार्तःपिशनान्यकार्यस्यादतरायश्चपलस्वभावः क्लेशीनरःशीतकरक्ष संस्थीदवामणमिदनिरीक्ष्यमाणे २५ नानांगनाप्रीतिरतीवधूतःकफात्मकः क्रूरतरश्चशूरः महोद्यमःस्यान्मनुनःप्रधानःसिंहस्थिते कुसुतेनदृष्टेः २६ धौनृपानुव्रजनःसुसत्वोविद्वत्प्रियोलेखनतत्परश्च भवेन्नर केसरिणिप्रयाते दिवामणौसौम्यनिरीक्ष्यमाणे २७ सूर्यचंद्रमाकर्के देख्याहोवे सो मनुष्य धूर्त और गंभीर और राजाके मानकों प्राप्त और धनकेलाभवाला और प्रसिद्धहोताहै २४ और जिसके जन्मसमयमें कर्कराशीमें सूर्यशनिकर्के देख्याहोवे सो कफ और वायुकर्केपीडित और चुगलहोताहै और दूसरेका कार्य विगाडनेबाला और चपलस्वभाववालाहोताहै पोरलेशभोगनेवाला होताहै २५ और जिसके जन्मसमयमै सिंहराशीका सूर्य मंगलकर्के देख्याहोवे सो मनुष्य अनेक स्त्रीयासें प्रीतिकती है और अत्यंत धूर्त होताहै और कफके स्वभाववाला औरवडा क्रूरशूरवीरहोताहे और वडा उद्यमी और प्रधानहोताहै २६ और जिसके जन्मसमयमें सिंह राशीका मूर्य बुध कर्के देख्याहोवे सो धूर्त और राजा को अज्ञामें चलनेवाला और वडे पराक्रमवाला, विद्वानोसप्रीतिकरऐवाला और लिखने वाला होताहै और ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः । और जिसके जन्मकाल में सिंहराशिका सूर्य वृहस्पति कर्के देख्याहोवे सो देवताके मदिर और वा ग और वाउली यों के लगावने वाला उौर सवधियों से प्रति करणे वाला होताहै ॥ २८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें सिहकासूर्य शुक्रककै देख्या होवे सो चमडे के दोप वाला और क्रोचक अपयशकों प्राप्तहोताहै और उत्सवकर्के रहित होताहे औरअपने जनों कत्यागको प्राप्तहोताहै २९ और जिसके जन्मकालमें सिंहकासूर्यशनिकर्केदेख्याहोवे सोमनुष्यशठ और कार्यकेनाशकरणेवाला और संवधियोंकों निश्चयकर्के संतापकोदेने वाला होताहे ॥ ३० अववृहस्पतिकैघरमै स्थितसूर्यकों ग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहै जिसकोवृहस्पतिकेघरमें अर्थात् ॥ ९ ॥ १२ ॥ राशिमेस्थितसूर्य चद्रमाक देख्पाहोये सौदेहकीशोभाक और पुत्रकेसुखकर्के युक्तहोताहै और वाग्विलासमें चतुर और कुलीन .. देवालयारामतडागवापीनिर्माणकर्तास्वजनप्रियश्च भवेन्नरोदेवपुरोहितेननि राक्षितेमृगराजसंस्थे ॥ २८ ॥ त्वग्दोपरोपापयशोभिभूतोगतोत्सवःस्वीय जनोझितश्च स्यान्मानवःसत्वदयाविहीनः पंचाननेभृगुजेनदृष्टे ॥ २९ ॥ शठोनरःकार्यविघातकर्तासंतापयेदात्मजनांश्चनूनम् नरोमगेंद्रोपगतेदिनेशेदि नेशपुत्रेणनिरीक्ष्यमाणे ॥३०॥ कायकांतिसुतसौख्यसमेतोवाग्विलासकुशल: कुलशाली स्यान्नरःसुरपुरोहितभस्थभास्करहिमकरेणहिदृष्टे ॥ ३१ ॥संग्रा मसंप्राप्तयशोविशेपोवक्ताविमुक्तानुजनानुसंगः स्थिराश्रयोजीवगृहस्थितेर्केभी मेनदृष्टेपुरुपःप्रचंडः॥३२॥ धातुक्रियाकाव्यकलाकथाज्ञःसदाक्यमंत्रादिविधि प्रवीणः सतांमतःस्यात्पुरुपोदिनेशेसौम्येक्षितेजीवगृहोपयाते ३३ नृपालमैत्री कुलभूमिपालः कलाविधिज्ञोधनधान्ययुक्तः विद्वान्पुमान्भानुमतीयगेहेसंदृष्ट देहेऽमरपूजितेन ॥ ३४ ॥ होताहै ॥ ३१ ॥ और जिसके जन्मसमयमें वृहस्पतिकैघरमे स्थितसूर्य मंगलकर्के देख्याहोवे सोमनु प्य युद्धकमसें विशेषकर्के यशकों प्राप्तहोताहै और वक्ता होताहै और सबंधियोंसे रहित होताहै और स्थिरजीविकावाला होताहै ।। ३२ और जिसके जन्मसमयमें वृहस्पतिकेघरमै स्थितसूर्य बुधकर्के देख्या होवेसो धातुक्रियाके और काव्यकलाके थौर कथाके जानने वाला और श्रेष्ठवाणी वाला और मंत्रादिविधिमें चतुर और श्रेष्ठजनोंकोसमति वाला होताहै ॥ ३३ ॥ और जिसकेजन्मसमयमें बृह- स्पतिकैघरमें स्थितसूर्य वृहस्पति कर्के देख्याहोवेसो राजाकामंत्री और अपनेकुलम राजा होताहै। और कलाविधिकैजानने वाला और धनधान्यकर्फे पुऊ और विद्यावान होताह: ।। ३४ ॥

१५६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमै वृहस्पतिकेघरमें सूर्य शुक्रकदेख्याहोवेसो मनुष्यसुगथियाले पुष्प नीरः धिवालेवस सुंदरधारतहि और स्त्रीकासुख श्रीर भूषणोंकासुखविशेषकर्के भोगताहै ॥ ३५ ॥ श्री जिसको बृहस्पतिकेयरमें सूर्य शनिफर्के देण्याहोये सोमनुष्य पराया अन भोजनकत्ताहे और नीच कौके करणे वाला और चतुष्पदजोहे घोडे महिपीयोंसे लेकर तिनमें प्रीतिकरणे वाला होता ३६ अव शनिकेक्षेत्रमें स्थितयोसूप तिसमें ग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहै ॥ जिसके जन्मसमयमें शनिके घरमंसूर्य चंद्रमाक देख्याहोवे सोमनुष्य स्रोकेप्रसंगकर्केधन श्रीर सुरखके नाशकों प्राप्तहोताहै श्री मायामै चतुर चचलचित्तकीवृत्तिवालोअथात् चित्तको रोक नहिं सकताहै ३५ और जिसकेजन्मसमय शनिकैघरमे सूर्यमगलकदेख्पाहोवे सोमनुष्य शत्रुपोंसे लडाई ककै धनके नाशकामातहोताहै श्रीर व्याधिपोकर्के डीरशयोंकक सतापकाप्रातहोताहे और प्रत्यंतव्याकुलदेहवाला और बडीचिताकर सुगंधमाल्यांवरचारुयोपाभूपाविशेषानुभवाप्तसोख्यः भवेन्नरोदेवपुरोहितः प्रद्योतनेदानववंद्यदृष्टे॥३५॥परान्नभुड्नीचतरःप्रत्तश्चतुप्पदप्रातिधरोनरः स्यात् सूर्येसुराचार्यगृहप्रयातेनिरीक्षितेभानुसुतेनसूतौ ॥ ३६ ॥मारीप्रसंगे नगतार्थसौख्योमायापटुश्चंचलचित्तवृत्तिः भवेन्मनुप्यःशनिवेश्मानस्थेसहस्रर इमोहिमराश्मदृष्टे ३७ परकलहगतार्थोव्याधिवेरिप्रतप्तस्त्वतिविकदलशरीरोड त्यतचिंतासमेतः भवतिननुमनुष्य संभवेतिग्मरश्मौगतवतिसुतगेहे इष्टदेहेकुजेन ३८ लीवस्वभावःपरचित्तहारांसाधूझितःशूरतरोनरःस्यात् दिवाका शीतकरा मजेनदृप्टेप्रसूतीशनिमंदिरस्थे ॥ ३९ ॥ सत्कर्मकर्तामतिमान्चाहनांसमा श्रयश्चारुयशोमनस्वी स्यान्मानवोमानुसुतालयस्थेभानौचवाचर पतिनाप्र दृष्टे ॥ ४० ॥ शंखप्रवालमाणिरत्नवित्तवरांगनाभ्योऽपिधनोपोलब्धिम् करोतिभानुर्ननुमानवानांशन्यालयस्थोभृगुजेनदृष्टः। ११ ॥ प्रौढप्रतापादि जितारिपक्षःक्षोणीपतिप्रतिमहत्प्रतिष्ठः प्रसन्नमूर्ति प्रभवेन्मनुष्यःशनयालये शनिनाप्रदृष्टे ॥ ४२ ॥ इतिमेपादिगृहेरौदृष्टिफलम् । युक्तहोताहे ३८और जिसके जन्मसमयमें शनिकेघरेम सूर्यवुधकर्के देस्याहोवे सो नपुसको के स्वभाव वाला और दूसरे के चित्त को हरणे वाला और साधुपों कर्के रहितौर वडा शूरवीर होताहै ३९ और जिसके जन्मसमयमें शनिकेघरमें सूर्य वृहस्पति कर्केदेस्याहोवे सो श्रेष्ठ कर्म करणेवाला और बुद्धिमान और बहुत मनुष्यों के पालने वाला और श्रेष्ठ यशवाला और मनस्वी होता है ।। ४. और जिसके जन्मसमयमें शनिके घरमै सूर्यशुक्र कर्के देस्याहोवे सो सरख और मुंगे और मणियां समनुष्यके जन्मसमयमे शानके घरमें सूर्य शनिकर्के देख्या होवे सो वडे प्रतापकर्के शत्रुयोंके पक्ष ओर रत्नों वाला होताहै और श्रेष्ठ स्त्रीयोसे धनके लाभों प्राप्त होताहै , को जीतताहे और राजाको प्रसन्नता कर्के वडी प्रतिष्ठा को प्राप्तहो ताहै और प्रसन्नमूर्ति मनुष्य होताहै ४२ इहमेपादिद्दादशराशियोमेस्थितजोसूर्यतिसमेंहदृष्टियोंकाफलकहाहै । शिवम् । ॥ और जि वाला

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥
१५७
अवमेपादिराशियोंमें स्थितजो चद्रमाति समें ग्रह दृष्टि याकाफलकहतेहे ॥ जिसमनुप्यके
जन्मसमयमै मेपराशिम चंद्रमा सूर्य कर्के देख्याहोवे सो मनुष्य क्रूरस्वभाववाला वीनम्रजनों के ऊ
परकोमल होता है और पंडित ओर राजमानको प्राप्त होताहै और युद्ध में डरणे वाला होताहै ।'
और जिसको मेघराशीमें स्थित चंद्रमामगलकर्के देख्या होवे सोमनुष्य विप और अग्निःऔर वायुः
और शस्रा स्रों के भयकों प्राप्तहोताहै और कदाचित् मूत्रको प्राप्तहोताहै और बड़े आश्रय
वाला होताहै और दंतो में और नेनोंमे पीडा वाला होताहै ॥ २ और जिसकों मेपराशीमें चंद्र
मावुध कर्फे देख्याहोवे सो बढे प्रकाशवाले यशकों प्राप्तहोता है और संपूर्ण विद्या प्रवीण होता
श्रथमेपादिगृहेचंद्रप्रतिग्रहदृष्टयः उग्रस्वभावोऽपिमृदुतानांधारोधराधीश्व
रगौरवाढ्यः नरोभवेत्संगरभीरुरेवमेपेशशांकेनलिनीशदृष्टे ॥ १॥ विपा
ग्निवातास्त्रभयकदाचित्स्यान्मूत्रकृच्छंमहदाश्रयश्च दंताक्षिपीडानिविडाजडांशी
मेपस्थितेभूमिसुतेनदृष्टे ॥२॥ विलंसदमलकीर्तिःसर्वविद्याप्रवीणोद्रविणगु
एगणाढ्यःसंमतःसज्जनानाम् भवतिननुमनुष्योमेपराशौशशांकेशशधरसु
तदृष्टश्रेष्ठसंपत्प्रतिष्टः ॥३॥ नृपप्रधानःपृतनापतिर्वाकुलानुमानाबहुसंपदा
भवेन्नर कैरविणीवनेशमेपस्थितगीप्पतिनाप्रदृष्टे ॥ ४ ॥ योपा
विभूपाधनमूनुसौख्योभोक्तासुवक्तापरिभुक्तरोपः स्यात्पूरुपोमेपगतेऽमृ
तांशोनिरीक्ष्यमाणेभृगुणागुणज्ञः ॥ ५ ॥ गदयुतंहतचित्तसमुन्नतिविगत
वित्तमसत्यमसत्सुतम् ॥ क्रियगतोऽर्कसुतेननिरीक्षितोहिमकरोहिनरंकुरु
तेखलम् ६
है और धन और गुणों के समूहोंसे युक्त होताहै और श्रेष्ठ जनों कीसंमति कर्के युक्नहोताहै ॥ ३ ॥
और जिसकों मेपराशी में चंद्रमा वृहस्पति कर्के देख्या होवे सो मनुष्य राजाका मंत्री अथवा सेना
कारवामी होताहे और अपने कुलके अनुमानसे बडी संपदाकर्के गुनहोताहे ॥ ४ ॥
और जिसके जन्मसमयमे मेपराशिम स्थितचंद्रमा शुक्रकदेख्याहोवे सो स्त्री और भूपण योग्धन
और पुनकेसुरखकोप्राप्तहोताहै और भोगी और अष्टवक्ता और क्रोधेसरहित और गुणकेजाननेवाला
• होताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें मेपर्मचंद्रमाशनिकर्केदेख्याहोवेसो रोगकर्केयुक्त श्रीर नष्टचित्त
तिवाला और धनरहित और झूठयोलने वाला और खोटे पुत्रवालाहोताहे ॥ ६ ॥

.. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अववृपराशिम चंद्रमाकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहे जिसकेजन्मसमयमेंवृपराशिमचंद्रमासूर्यकर्केटेस्याहो वेसोखेतीयोंकी क्रियामेंरत ओर खेतीयोंकेविधानकोजाननेवालापार मंत्रीहोताहै और वाहनोंक और धान्याकयुक्तहोताहै और अपने कार्यमेचतुर होताहै ७ और जिसके जन्मसमयमें वृषराशीमचं' द्रमामंगलकदेख्याहोवेसो कामातुर और स्त्रीयों के चित्त को हरणेवाला और साधुयोंकामित्र और वडापवित्र और प्रसन्नमूर्तिहोताहै ॥ ८ ॥ और जिसके जन्मसमयमै वृपराशिमें चंद्र मा बुधकर्के देख्याहोवेसोचतुर और विधिकेजाननेवाला और दयाकर्के युक्त और हर्पकर्के युक्त और संपूर्ण जीवोंमें हितकरणयाला और गुणोंकर्कयुकहोताहे ९ आरजिसकेजन्मसमयमें वृपराशिमचंद्र मा वृहस्पतिकर्केदेख्याहोवे तिसकॉसीपुनकेानंदककेंयुक्त और श्रेष्ठयशकर्के और धर्मक्रिया युक और मातापिताकभिक्तिों युक्तकताहै ॥ १० और जिसके जन्मसमयमें वृप राशिमें चंद्रमाशुक्रक: देख्याहोवे तिसको भूषण और वस्त्र और घर और भोजनके पदार्थ और शय्याकासुख और कृपिक्रियायांनिरतोविधिज्ञः स्यान्मांत्रिकोवाहनधान्ययुक्तः नरोनितांतंचतुरः स्वकार्येदृष्टेदिनेशेनपेशशांके ॥ ७ ॥ कामातुरश्चित्तहरोंगनानांस्या साधुमित्रःसुतरांपवित्रः प्रसन्नमूर्तिश्चनरोपस्थेशीतद्युतोभूमिसुतेनदृष्टे ॥ ८ प्राविधिकृपयासमेतंहीन्वितंभूतहितेरतंच गुणाभिराममनुजंप्रकुर्यात्ट पेशशांकःशशिजेनदृष्टः ॥९॥ जायात्मजानंदयुतंसुकीर्तिधर्मक्रियायांनिर तंचपित्रोः भक्तीप्रसक्तमनुजंप्रकुर्यातपस्थितेंदुर्गुरुणाप्रदृष्टः १० भूप- पांवरगृहाशनशय्यागंधमाल्यचतुरंघ्रिसुखानि श्रातनोतिसततंमनुजानांचद्र- मापगतोभृगुदृष्टः ११ कलानिधिःपूर्वदलेवृषस्यशनीक्षितश्चेन्निधनंजन- न्याः करोतिसत्यमनिभिर्यदुक्तंतथापराईखलुतातघातम् १२ प्राज्ञंसुशीलं- द्रविणेनहीनछेशाभिभूतंसततंकरोति नरंचसर्वोत्सवदंचसूतोवस्थितोभानु- मताचदृष्टः ॥ १३ ॥ उदारदारंचतुरंचशूरंप्राज्ञंचसुझंधनवाहनाद्यैः युक्तं प्रकुर्यान्मिथुनरिथतेंदुर्निरीक्षितोजन्मनिभूसुतेन ॥ १४ ॥ सुगधिद्रव्यऔर पुष्प और चारपाएजोहे गोमहिपीसेंलैकर्केतिनकासुखप्राप्तहोताहै ११ ॥ और जि सके जन्मसमयमें वृपराथिकाचंद्रमाशनिकर्के देख्पाहोवेतवअयसैफलकाहे जववृषराशिके पूर्वलेअर्धमॅचद्रमाकोशानेदेखेतव तिसकोमाता मरतीहै डोरवृपकेउत्तरभागमें चंद्रमाको शनिदेखे त वतिसकेपिताकोमारताहै अयसे मुनियोंनेकहाहै ॥ १२ ॥ अव मिथुनमेस्थितचंद्रमाको ग्रहदृष्टियों काफलकहतेहे जिसकेजन्मकालम मिथुनकाचद्रमासूर्यकदृल्याहोवतिसकों चतुर और श्रेष्ठस्वभा वकर्के युक्त ओर धनकहीन और निरंतरलेशकर्के युक्तकर्ताहै और संपूर्णउत्सवोंकोंदेताहै १३ और जिसकेजन्मकालमै मिथुनकाचंद्रमामंगलककैदेख्याहावे तिसकाउदारतावाला उारै चतुर औरशूरवीर और विशेषबुद्धिवाला और भलीप्रकारकर्केजाननेवाला औरधन औरवाहनादियोंकयुक्तकताहै , ४ .. ..

१
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
ओर जिसके जन्मसमयमे मिथुनराशिम चंद्रमा वुधकर्के देख्याहोवे सो वडे धैर्य वाला और सर्वदा
काल प्राचारवान और उदारचित्त और राजासे धनलाभकों काहै ॥ १५ ॥ और जिसके जन्म-
'समयमें मिथुनगाशेमें चद्रमावृहस्पति ककै देख्याहोवे तिसको विद्या और विवेक और धनक्क.
बुक और नम्रताकः युक्त और वडे पुण्यो वाला कचाहै ॥ १६ और निसके जन्मस्मयमें मिथु-
नराशि चद्रमा शुक्रकर्के देख्याहोवे तिसकों वस्र और पुष्प और श्रेष्ट स्त्रीयोंकालाभ बत्तीहै
और श्रेष्ठ वाहनोंका और भूपणाकासुरखकत्ताहै ॥ १७ ॥ और.जिसके जन्मसमयमै मिथुन राशिम
चद्रमाशनि क्र्के देरयाहोवे सो मनुष्यधन और स्त्री और वाहन और पुत्रोसें लेकरपटाद्वंसें हीनहो-
चाहे और निंदाको प्राप्तहोनाहै ॥ १८ ॥ अवकर्कटराशिमस्थित चद्रमाको ग्रहदृष्टियाकाफलकहते
धीरंसदाचारमुदारसारंनरंनरेंद्राप्तधनंकरोति निशाधिनाथोमिथुनाघिसंस्थो
निशीथिनीनाथसुतेनदृष्ट ॥ १५॥ विद्याविवेकान्वितमर्थवंतंख्यातविनीतंसु
तरांसुपुण्यम् करोतिमत्त्यैमिथुनेधिसंस्थोनिशीथिनीशोगुरुणाप्रदृष्टः॥ १६ ॥
वस्त्रप्रसूनान्नवरांगनाभ्यः सदाहनेभ्यश्चविभूपणभ्यः करोतिसौख्यहिसुधाम
यूखोहद्वस्थितीजन्मनिशुक्रदृष्टः ॥ १७॥ धनांगनावाहननंदनाद्येविश्लेपमा
यातिविगर्हितत्वम् नरोहिनीहारकरेन्युग्मेनिरीक्षितेभानुसुतेनसूतौ ॥ १८ ॥
.निरर्थकलेशकरविकीर्णे पाश्रयंदुर्गकृताधिकारम् कुर्यात्कलांवान्परिसूतिका
लेकुलीरसंस्थोनलिनीशदृष्टः ॥ १९ ॥ दक्षंचशूरजननीविरुदक्षीणांगयष्टिमनु
जंकरोति कुलीरसंस्थ.परिसूतिकालेदृष्ट कलावान्किलमंगलेन ॥२०॥ दारा
र्थपुत्रोन्नतिनीतिसौस्यसेनापतिवासचिवमनुप्यम् कर्काधिरूढ कुरुतेहिमांशु
हिमांशुपुत्रेणनिरीक्ष्यमाणः ॥ २१ ॥ नृपाधिकारंगुणिनंनयज्ञसुखान्वितंचारु
पराक्रमंच करोतिजातंयदिचक्रवर्तीपीयूपमार्तगुरुणेक्ष्यमाणः ॥२२॥
हे जिसके जन्मसमयमै ककंटका चंद्रमा सूर्यकर्फे देरयाहोवे तिसको निरर्थक क्लेशहीनजातीके रो-
कोकः कत्तीहै ओर राजाके आश्रयकक फिलेकोटॉकी रक्षाकरणे वाला कलाहै ११ ॥ और जि.
सके जन्मसमयमें कर्कटराशिम चद्रमा मगलकक देख्याहोवे तिसकों चतुर और शूरवीर और
मातासे विरोपा अोर रशदेहवाला पत्ताहे ॥ २० ॥ और जिसके जन्मसमयमें करका चंद्रमा चुघ,
कर्फे देख्याहोवे तिसकों स्त्रोके और घनके सुरववाला और सेनापति अथवा राजाका मंत्रीकचाहे
॥ २१ ॥ोर जिसके जन्मसमयमें ककैका चद्रमा वृहस्पति कर्क देख्याहोवतिसको राजाका अ
विकार प्राप्त की है और गुणवान् ओर नीतिके जानने वाला और सुखकर्के युक्त और श्रेष्ट पराक्रम
बाला काहे और चक्र कत्तीहै ॥ २० ॥

१६० ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिबन्धः ।। और जिसके जन्मसमयमें कर्कटका चंद्रमा शुक्रकदेख्याहोवे तिसको श्रेष्ट रत्ना कर्के युक्तओर सुवर्ण कर्फे युक ओर भूषण और श्रेष्ट स्त्रीयोंका निरंतरसुखकत्तीहै ॥ २३ ॥ और जिसके जन्म समयमें कर्कट राशिम चंद्रमा शनि कर्फे देख्या होरे तिस को सत्य कर्के होन औरमाता से विरोधी और सर्वदाकाल भ्रमणे वाला और धन कर्के हीनऔर पापमे रत कत्तीहै ॥ २४ ॥ ॥ अवसिंहराशिमचंद्रमाकों ग्रहदृष्टियोंका फलकहतेहै ॥ जिसके जन्मसमयमै सिंहराशिका चंद्रमा- सूर्यकके देख्याहोवे तिसको गुणयुक्त उौर निरतरराजाकाप्यारा उऔर श्रेष्ठ अधिकार प्राप्तहोताहै और- संतानमें विलंवकर्ताह २५ उौर जिसके जन्मसमयमें सिंहकाचद्रमा मंगल कर्क देख्याहोवे सोराजा- का वजीर होताहै और धन और वाहन और पुत्र उऔर स्त्री इनके सुखको निश्चय कर्के प्राप्त होताहै २६ और जिसके जन्मसमयमै सिंहका चंद्रमा वुधकर्के देख्या होवे तिसकों धन और स्त्री और वाहन सद्रत्नचामीकररत्नभूषावरांगनासौख्ययुतंनितांतम् नरंनिजागारगत.करोति सुधाकरःशुक्रनिरीक्ष्यमाणः ॥ २३॥ सत्येनहीनंजननीविरुदंसदाटनंपापर तंगतार्थ करोतिजातंनिजगेहंगामीचेद्यामिनीशोरविजेनदृष्टः २४॥ गुणयुत सततंनृपतिप्रियं वरपदंचविलंवितसंततिम् हरिगतीवितनोतिनिशा- करः खरकरप्रवलोकनसंयुतः २५ नरपतेः सचिवोधनवाहनात्मजकलत्रसु; खोहिभवेन्नरः हरिणलक्ष्मणिकेसरिणिस्थितेक्षितिसुतेनतनुप्रविलोकिने २६ धनांगनावाहननंदनेभ्यः सुखपूरहिनरंकरोति द्विजाधिराजोमृगराजसंस्थो द्विजाधिराजात्मजसंप्रदृष्टः २७ वहुश्रुतविस्मृतसाधुवृत्तकुर्यामरभूमिप- तेःप्रधानम् चंद्रोमृगेद्रोपगतोऽमरेंद्रोपाध्यायदृष्टः परिसूतिकाले २८ स्त्रीवै- भववैगुणिनंगुणझंप्राज्ञविधिज्ञंकुरुतेमनुष्यं पीयूपराश्मिर्जननेयदिस्यात् पंचाननस्थोभृगुपुत्रदृष्टः २९ कांतावियुक्त कृपिकर्मदक्षोदुर्गाधिकारोहिनरोल्प- कार्थः सिंहोपयातेसतिशीतभानौ निरीक्षितेसूर्यसुतेनसूतौ ३० भूमीशको- शाधिकृतसुटत्तं भार्यावियुक्तंगुरुभक्तियुक्तम् जातंचकन्यास्थितशीतरश्मिस्त- नोतुजंतुंखरराश्मिदृष्टः ३१ और पुोंसे सपूर्ण मुखवाला होताहै २७ उौर जिसकेजन्मसमयमें सिंहराशिमें चद्रमा वृहस्पति कर्के देख्याहोवे तिसकों बहुश्रुत उऔर विशेषकर्के साधु उौर राजाके प्रधानताको प्राप्तहोताहै २८औरनिस- के जन्मसमयमें सिंहराशिका चंद्रमा शुक्रकर्के देख्या होवे सो स्त्रीके ऐश्वर्यवाला और गुणी और गुपके जानने वाला उौर चतुर और विधिक जाननेवाले मनुष्यको कतीहै २९ और जिसके जन्म- समयमें सिंहराशिमे चद्रमा शनि कर्के देख्या होवे सो स्त्रीकर्के रहित और खेतीयोंके कर्ममें चतुर और किलेकोटीका अधिकारवाला और थोडेधनवालाहोताहै ॥ ३० ॥ अवकन्याराशिौचंद्रमाको प्रष्टियोंकाफलकहते है । जिसके जन्मसमयमे कन्याराशिका चंद्रमा सूर्यकर्के देख्या होवे विस माँ भंडारका अधिकारवाला उौर श्रेष्ठचिवाला उौर नौसेंरहित उौरभक्किम युक्त कताहै- + ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमै कन्याकाचद्रमामंगल कर्केदेख्याहोवे तिसको हिसाकरणेमें तत्पर और वडा सूरवीर और वडाकोगी राजाके आश्रयवाला और युद्धादियोंमें जयको प्राप्त करणे वाला होताहै ३२ और जिसकेजन्मसमयमे कन्याकाचंद्रमा बुधक देख्या होवे सो ज्यो तिःशास्त्रकोंऔर काव्य उौरसंगीत विद्यामे चतुर होताहै और युद्ध में श्रेष्ट यशकों प्राप्त होताहै । ३३ और जिसके जन्मसमयमें कन्याको चद्रमा वृहस्पति - कर्के देख्या होबे सो- बहुतभाई योवाला और राजाका प्यारा और स्व-त्तिवाला और श्रेष्टयशवाला होताहै ॥ ३४ ॥ और जिसके जन्मसमयमें कन्याराशिका चंद्रमाशुरु कर्के देख्या होवे तिसकों वेश्याके विलासमें चि चकों करणे बाला और स्त्रीका वशवर्ती उौर राजासे धनलाभ वाला कधीहै ३५ टौर जिसके जन्मस हिंसापरंशूरतरसकोपंनृपाश्रयंलब्धजयंरणादो कुमारिकासंश्रितशीतभानुभू- सूनुदृष्टोमनुजंकरोति ३२ ज्योतिर्विद्यांकाव्यसंगीतविद्यांप्राज्ञंयुद्धलब्धीतिवि नीतं कुर्यान्नूनंमानवंमानवंतंकन्यास्थेदुश्चेदुजेनप्रदृष्टः३३भूरिबंधुमवनीपतिप्रियं चारुटत्तशुभकीर्तिसंयुतं मानवंहिंकुरुतेंगनाश्रितश्चंद्रमाः सुरपुरोहितेक्षितः ३४ विलासिनीकेलिविलासचित्तकांताश्रितंभूपतिलब्धवित्तम् कुर्वन्नरंशीतकर.क मासिंस्थःसितेनप्रविलोकितश्च ॥ ३५ ॥ निष्किंचनंहीनमतिनितांतस्त्री संश्रयादात्मधनंजनन्याः हीनप्रकुर्यात्खलुकन्यकायांगतामृगांकोऽर्कसुतेन दृष्टः ॥ ३६ ॥ सदाटनःसौख्यधनविहीनःसदंगनासूनुधनैर्विहीनः मित्र रमित्रैश्चनरोतितप्तस्तुलाघरेशीतकरेकदृष्टे ॥ ३७ ॥ बुध्यापरार्थाकरणैक चित्तंमायासमेतंविपयाभितप्तं करोतिजातंहितुलागतेंदुर्निरक्ष्यिमाणोधरणी सुतेन ॥ ३८ ॥ कलाविधिज्ञंधनधान्ययुक्तवक्तृत्वविद्याविभवै समेतं कुर्या नरंशतिकरस्तुलास्थःप्रसूतिकालेशशिजेनदृष्टः ॥ ३९ ॥ .. मयमें कन्याकाचंद्रमा शनि कर्के देख्या होवे तिसकों धन कर्के होन और बुद्धि के हीन और निरं तर स्त्रीके पाश्रय धनवाला उौर माता से हीन होताहै ३६ अवतुलाराथिमें चंद्रमाको ग्रहदृष्टियों काफलकहतेहै । जिसके जन्मसमयमें तुलाराशिम चंद्रमा सूर्य क् देख्या होवे सो सर्व दाकाल भ्रम वाला और सुख क और धनों क. रहितहोता है उौर श्रेष्टलीपुत्रों कर्के रहित होताहै और पिनों कर्के और शनुपों कर्के तप्ताहै ३. और जिसके जन्मसमयमें तुलाफा चंद्रमा मंगल कके देख्या होवे सो बुद्धि क दूसरे के धन में चित्ताधारताहै और माया कर्के युक और विपपों कर्के लता है ३८ और जिसके जन्मकाल में तुलाका चंद्रमा बुधक्के देरया होवे सो कलाविषिके जानने या का उौर पन धान्य कर्के युक और वना और विद्याके ऐश्वर्यो फर्के युक्त होताहै ३९ ।

१६२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमे नुलाका चंद्रमा वृहस्पति ककै देख्या होवे सो वस्र भूपों में चतुर और स्व रीदकरण में और वेचणे की विधिमें चतुर होताहै ४ . और जिसके जन्मसमयमें तुलाका चंद्रमा शुक कर्के देख्या होवे सो वडा चतुर ओर अनेक प्रकारोंके उद्यम क अर्थ सिद्धकरणे वाला और राज यों कीरूपाकर्के युक्त और प्रसन्नमन और पुष्ट देहवाला होताहै ४. और जिसके जन्मसम यमें तुलाका चंद्रमा शनि कर्के देख्या होवेसो धनों कर्के और धान्यों कर्के और वाहनों कर्के युक्त होताहै और विपयभो गों कर्के रहितहो ताहे ४२ अवधिकराशिमें चंद्रमाको ग्रहदृष्टियोंकाफलक: हतेहैं । जिसके जन्मकाल में वृश्चिककाचंद्रमा सूर्य कर्के देख्या होवे तिसकों ग्रेटवृत्ति से हीन और धन कर्के युन और मनुष्यों कीवात नहि सहारण वाला और उद्यमी और सेनामें रहिने वाला होताहै ४३ और जिसके जन्मसमयमे वृश्चिककाचद्रमा मंगल कर्के देख्याहोवे सो युद्ध में विशेप यशको प्रा विचक्षणोवस्त्रविभूपणेपुक्रयेथवाविक्रयताविधाने तुलाधरेशीतकरेनरःस्यादृष्टे शुनासीरपुरोहितेन ४० प्राज्ञस्त्वनेकोद्यमसाधितार्थःस्यात्पार्थिवानांकृपयासमेतः हटानरःपीनकलेवरश्चजूकेमृगांकेगुजेनदृष्टे ॥११ ॥धनैश्चधान्येवरवाहने 'श्चयुतोऽपिहीनोविपयोपभोगैः॥ भवेन्नरस्तोलिनिजन्मकालेकलानिधोभानुत नजदृष्टे ॥ ४२ ॥ सद्वृत्तिहीनंधनि जनानामसह्यमत्यंतकृतप्रयासम्. चल निवासमनुजप्रकुर्यात्ताराधिपःकार्यगतोदृष्टः ४१ रणांगनावाप्तयशोविशे पोगमीरतागौरवसंयुतश्च भूपानुकपासमुपात्तवित्तोनरोलिनींदौक्षितिजेनदृष्टे ४४ वाग्विलासकुशलोरणशीलोगीतनृत्यनिरतश्वनितांतम् कूटकर्मणिनरोनिपुणः स्याहृश्चिकेशशिनिचंद्रजदृष्टे ४५ लोकानुरूपः सुतरांसुरूपः सत्कर्मकृवित्त- विभूपणाढ्यः स्यान्मानवोजन्मनिशीतरश्मौसंस्थेऽलिनीज्येननिरीक्ष्यमाणे ४६ प्रसन्नमूर्तिःसमुदारकीर्तिः कूटक्रियाज्ञोधनवाहनाढ्यः कांताहतार्थःपुरु- पोलिजाते शीतद्युतौदेत्यगुरुप्रदृष्ठे ४७ रथनवंशंद्रव्यनाशाल्पवितं नीचा- पत्यासत्वयक्ष्मप्रकोपं कुर्याचंद्रःसूतिकालेलिसंस्थ.छायापुत्रप्रेक्ष्यणत्वंप्रयातः४८ तहोता है और गंभीरता और गौर व ताक युक्त और राजा कीरुपा कर्के धनकों प्राप्तहोताहै ४४ और जिसके जन्मसमयमें वृद्धिकराशिम चद्रमा वुधकर्के देख्या होवे सो वाग्विलासमें श्रेष्ट और - युद्धकरणे वाला और निरंतर गीतनृत्यमें रत और शूठेकौमें चतुर होताहे ४५ और जिसके जन्मस- मयमे वृश्चिककाचद्रमा वृहस्पतिकर्के देख्या होवे सो लोकोकी इछासें वर्तने वाला और अत्यंतरूप- वाला उौर पेटफर्मकरणे वाला उोर धन और भूपणों क. युक्तहोताहै ४६ उौर जिसके जन्मसम- यमें वृश्चिक्का चंद्रमा शुक्रकर्के देख्या होवे सो प्रसन्नमूर्ति और वडे यशवाला और कठिन कृत्य- के जानने वाला और धन ओर वाहनों कर्केयुक्त उोर स्त्रीकर्के नष्टधन तिसका होताहै ४७ और- जिसके जन्मसमयमें वृश्चिकका चद्रमा शनिकर्के देख्या होवे तिसकों भ्रष्ट और धनका नाश ओर- थोडे धनवाला और नीच संतान वाला अोर पराक्रमक रहित और यक्ष्मरोग वालाकताहै ४८ १६३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ॥अवधनराशिमें चंद्रमाको ग्रहदृष्टियोंकाफलकहते है । जिसके जन्मसमयमें धनराशिमें चंद्रमा सूर्य- कर्के देख्या होवे सो वडे प्रतापवाला और श्रेष्टयशकर्के युक्त और सपदा कर्के युक्त ओर वाहनों- कर्के युक्त और युद्धमें जयको प्राप्त और राजाकी रुपावाला कतीहै ४९ पोर जिसके जन्मसमयमें धनराशिम चंद्रमा मंगल कर्के देख्या होवे सो सेनाकास्वामि और वडे प्रतापकों प्राप्तहोताहै श्रीर- लक्ष्मी और भूषणोंके लाभवाला होताहै ५० और जिसके जन्मसमयमै धन राशिका चंद्रमा- बुधकर्के देख्या होवेसो श्रेटवाग्विलासकरणे वाला और बहुत चाकरों कर्के युक्त और ज्योतिपाविद्या- और शिल्पविद्याके जानने वाला कतीहे ५१ और जिसके जन्मसमयमै धनका चद्रमा वृहस्पति- कर्के देख्या होघे सो वडे अधिकारमें स्थितहोताहै ओर धनवान और श्रेयवृत्ति वाला होताहै और सुंदरदेहवाला होताहै ५२ और जिसके जन्मसमयमें धनराशिका चंद्रमा शुक्रकके देख्या होवे प्रौढप्रतापोत्तमकीर्तिसंपत्सद्वाहनान्याहवजंजयंच नृपप्रसादंकुरुतेनराणांतारा धिपश्चापगतोऽकदृष्टः ४९ सेनापतित्वंचमहत्प्रतापंपद्मालयालंकरणोपल ब्धिम् कुर्यात्नराणांहरिणांकएपःशराशनस्थोऽवनिजेनदृष्टः ५० सदाग्वि लासंवहुभत्ययुक्तंकुर्यान्नरंज्योतिपशिल्पविद्यम् तुरंगजंघेहिकुरंगजन्माकुरंग- लक्ष्मप्रभवनदृष्टः ५१ महत्पदस्थोधनवान्सुरत्तो भवेन्नरश्चारुशरीरयष्टिः धनुर्धरेशीतकरप्रयाते निरीक्षितेशक्रपुरोहितेन ५२ संतानार्थीत्यंतसंजात- धर्मः शश्वत्सौल्येनान्वितोमानवः स्यान् तारास्वामीचापगामीप्रसूतौ देत्या- मात्यप्रेक्ष्यणत्वंप्रयातः ५३ सत्वोपेतंनित्यशास्त्रानुरक्तं सहक्तारंमानवंचप्र- चंडम् कोदंडस्थस्तीक्ष्णरश्म्यात्मजेन दृष्टः सूतौशीतरश्मिःकरोति ५४ गतधनोमलिनश्चलनप्रियोहतमति.खलुदुःखितमानसः हिमकरेमकरेचदि वाकरेक्षिततनौहिनरःप्रभवेद्यदि ५५॥ अतिप्रचंडोधनवाहनाढ्यः प्राज्ञ । श्वदारात्मजसौख्ययुक्तः स्यान्मानवौवैभवभानितातगेमृगांकेवनिसूनुदृष्टे ५६ सो संतान ओर धन और अत्यंतधर्मको प्राप्तहोताहै और निरंतरसुख कर्के युक्त होताहै ५३ और- जिसके जन्मसमयमें धन राशिम चंद्रमा शनि कर्के टेख्या होवे सो सत्य कर्के युक्त और नित्यंप्रति. शासमें अनुरन और श्रेएवना और बडे चडप्रताप वाला होताहै ॥ ५४ करराशिम चद्रमा को ग्रह दृष्टियाका फल कहतेहै जिसके जन्मसमयमैमकरगशिकाचद्र- मासूर्य कर्के देख्याहोवे सो धनरहित उमेर मलीन और भ्रमणमें प्रोतिबाला और बुद्धिहीन और निश्र- यक दुःखित और दीनहोताह ५५ उौर जिसके जन्मसमयमें मकरका चंद्रमा मंगलककैटेग्याहोवे सो यडाप्रचड डोर धन उऔर वहाना कर्के युक्त और चतुर डोर स्रीपुत्रके सुखकर्के युन डोर निरंतरऐश्व- के भोगने वाला होताहै ५६ ॥ अवम १६४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और जिसके जन्मसमयमें मकरका चंद्रमा वुधकर्के देख्याहोवे सो बुद्धि के हीन और निधन और घरके त्याग करणे वाला और तोपुत्रों क त्याग कियाहुवा होताहै ॥ ५७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें मकरका चंद्रमा वृहस्पतिकर्के देख्याहोवे सो राजा कापुत्रहोताहे और स त्यकर्के युक्त उौर गुणकेजानने वाला और स्त्रीपुत्रादियोंकर्के युक्त होताहै ५८ उमेरे जिसके जन्मसम यमें मकरकाचंद्रमाशुक्रफर्के देख्या होवे सो श्रेष्टनीतिकेजानने वाला और धनौर वाहनोंकर्के युन- और पुत्र और भपण और वस्रों के सुखकर्के युक्त होताहै ५९ उौर जिसके जन्मसमयमें मकर रा शिमें चंद्रमा शनिककै देख्या होवे सो वडा आलसी और धन हान उौर पराक्रम रहित और मली न और व्यसनों कके संतप्त होताहै ६० ॥ अवकुंभराशिमें स्थिनचंद्रमाकों ग्रहदृष्टियोंकाफलकहते है जिसके जन्मसमयमें कुंभराशिमें चंद्रमा सूर्य कर्के देख्या होवे सो वत्तीया करणे वाला होताह वुद्ध्याहीनोनिधनस्त्यक्तगहोगहिन्याद्यैरुझितःपूरुपःस्यात् श्राकोकेरस्थानगेशीत रश्मौपीयूपांशोरात्मजेनप्रदृष्टे ५७ नृपात्मजःसत्ययुतोगुणज्ञः कलत्र पुत्रादियुतोनरःस्यात् मृगाननेजन्मानयामिनाशेवाचामधीशेननिरक्ष्यिमाणे ५८ सुनयनोधनवाहनसंयुतःसुतविभूपणवस्त्रसुखोनरः कुमुदिनीदयितेमृगसंस्थिते भृगुसुतेनजनौननुवीक्षेते ५९ महालसोमंदधनस्त्वसत्योमलीनसःस्यायस नाभिभूतः पीयूपमूर्तिर्यदिनक्रवर्तीत्रिमूत्रिपुत्रेणनिरीक्ष्यमाणः ६० कृषी वल कैतवसंयुतश्चनृपाश्रितोधर्मरतोनरःस्यात् पीयूपमूर्तिर्यदिकुंभगामीत्वंभो जिनीस्वामिनिक्ष्यिमाणः ६१ धनभवनजनित्रीतातविश्लपयुक्तोविपमतम पदार्थोत्पादकोऽनल्पजल्पः भवतिमलिनचित्तोऽत्यतधूहिमर्त्यःशशिनिकल शयातेवीक्षितोभूसुतेन ६२ विषयसौख्यरतोशनसंविधौरुचिरतीवशुचिःनि यभाषणः युवतिनीतसुगीतकृतादरोघटगत्तेंदुरिहज्ञनिरीक्षितः ६३ महीपुर ग्राममुखादिसौख्यंभोगान्वितंसाधुजनप्रतिं कुर्यान्नरश्रेष्ठतरंघटस्थानिश करःशक्रगुरुप्रदृष्ट; और आश्रयंकमकेकरले वाला उोर राजाके आश्रयवाला और धर्ममें रत होताहै ६१ डोर जिसके जन्मसमयमे कुभराशिम चद्रमामंगल कर्केदेख्या होवे सो धनडोरघरगर माता और पिताकेवियोगकोप्राप्त होताहै उौर वडे कठिन पदार्थाको उत्पन्न करणे वालाठौर वहुत वोलनेवाला होताहौरमलीनचित्तवाला सोर वडाधूनहेाताहै६२जिसके जन्मसमयमे कुंभकाचद्रमावुध कर्के देख्या होवेसो विपयोकेसुखमें रत और भोजनमें विधानके जानने वाला और अत्यंत पवित्र और मोठाबोलने वाला और स्त्रीयाके नीतिके जानने वाला डोर गीतकीप्रीति वाला होताहे ६३ और जिसके जन्मसमयमें कुंभका चंद्रमा वृहस्पति कर्के देख्या होवे सो पृथ्वी और पुरग्रामादिसुखकोप्राप्त होताहै उौर भौगोकर्केयुत उौरसाधु जनोंकी प्रवृत्तिवाला और वडा श्रेष्ट होताहै ॥ ६४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ १६५ और जिसके जन्मसमयमें,कुंभका चंद्रमा शुक्रकर्के देख्याहोवे सो मित्र और पुत्र और स्त्री और घरके सुख से रहितहोताहै और दीन और गौरवसे हीन होताहै ॥ ६५ ॥ और जिसके जन्मसम- यमें कुंभका चंद्रमाशनिक देख्याहोवे सो गधे और ऊट अोर नवीन घोडे खच्चरों केलाभकों प्राप्त- होताहै और खोटोस्त्रीम रत और धर्म विरुद्धवृत्ति वाला होताहै ॥ ६६ ॥ अवमीनराशिम चंद्रमा- कोंग्रहदृष्टिकाफलकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें मीनका चंद्रमा सूर्य कर्के देख्याहोवे सो कामदेलके- सुखकों प्राप्त होताहै और सेनापति होताहै और श्रेष्टकर्म की सिद्धिकों प्राप्त होताहै ॥ ६७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें मीनका चंद्रमा मंगलकर्के देख्याहोवे सो शत्रुयोंकर्के युक्त और कुलटास्त्रीकसं गकों प्राप्त होताहै ओर सुरखसे रहित ओर निरंतरपापमें रत होताहै ॥ ६८ ॥ और जिसके जन्मस मित्रात्मजस्त्रीगृहसौख्यहीनोदीनोजनोत्सारितगौरवः :: स्यात् निशाकरेकुंभध रेप्रसूतीसंवीक्षितेदानवपूजितेन ॥६५॥ खरोष्ट्रवालाश्वतरादिलाभंकु स्त्रीरतधर्मविरुदत्तिं करोतिपुंसांहिघटेऽधितिष्टनिशाकरोभास्करसूनुदृष्टः ॥६६॥मनोद्भवोत्कर्पमतीवसौख्यसेनापतित्वंवहुवित्तटादि सत्कर्मसिर्दिकुरु तेहिमांशुझपेदिनेशेननिरीक्ष्यमाणः॥६७ ॥ पराभिभूतंकुलटाधिसख्यंसौ ख्योझितंपापरतंनितांतम् करोतिजातहिनिधिःकलानां मीनस्थितोभूमिसुतेन दृष्टः ६८॥ वरांगनासूनुसुखानिनूनमानधनभूमिपतेःप्रसादं कुन्निराणांह रिणांकएपोवैसारिणस्थोज्ञनिरीक्ष्यमाणः ॥६९ ॥ उदारदेहसुकुमारदेहंसद् हिनीसूनुधनादिसौख्यं नृपंविदध्यात्प्टथुरोमगामीतमीपतिर्वाक्पतिवीक्षितश्चेत ॥ ७० ॥ सद्गीतविद्यादिरतंसुटत्तविलासिनीकेलिविलासशीलं करोतिमर्त्यति मियुग्मसंस्थः शीतद्युतिजन्मनिशुक्रदृष्टः॥ ७॥ कामातुरंदारसुतैर्विहीनंनी चांगनासख्यमविक्रमच नीहाररश्मिः शफरंप्रपन्नोनरंविदध्याद्रविसूनुदृष्टः ७२ इतिचंद्रप्रतिग्रहदृष्टयः मयमें मानका चंद्रमा बुधकर्केदेख्याहोवे सो श्रेष्ठत्री और पुत्रके सुखकोंप्राप्त होताहे और मानकों और धनकों और राजाको प्रसन्नताकों प्राप्त होताहै ६१ और जिसके जन्मसमयमें मीनका चंद्रमा वृहस्प ति कर्के देख्याहोवे सो तिसकों उदार देहवाला और सुंदर कोमलदेहवाला ओर श्रेष्टसी पुत्रकेसुख वाला और धनादिमुख वाला और अपनेकुलराजाकतीह और जिसके नन्मसमयमें मीनका चंद्रमाशुक्रकर्के देख्याहोवे तिसकों श्रेष्टगीतविद्यामं रत और श्रेष्टवृत्तिवाला और वेश्याके विलासवाला और श्रेष्टस्वभाववालाकताहे ॥ ७१ ॥ और जिसके जन्मसमपमें मीनका चंद्रमाशनिकर्क देख्याहोवे सो तिसकों कामातुर और स्त्रीपुत्रों कर्के हीन और नीचस्त्रीमें सक्त और पराक्रमसें होनकत्ताहै ॥ ७२ ॥ इतिचंद्रप्रतिग्रहदृष्टयः ।।

:
१६६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
अवस्वक्षेनमें स्थितमंगलकोंग्रहदृष्टियों काफल कहते है जिसके जन्मसमयमे मेप वृश्चिकगशिम
मगलसूर्य कके देख्याहोवे सो चतुरहोताहे श्रीर श्रेयना होताहै और पितामाताकाभक होताहै
और धनी और मत्री और उदार होताहै ॥ १ ॥ और जिसके जन्मसमयमें मेपवृश्चिकका
मगल चंद्रमाकर्के देख्याहोवे सो दूसरे की स्त्रीमें सक्त होताहै और वडाशूरवीर होताहै
और कृपासे रहित होताहै ओर चोरॉकेमारणे वाला होताहे ॥ २ ॥ और जिसके
जन्मसमयमें मेप वृश्चिक राशिमे स्थित मगल बुधकर्के देस्याहोवे सो वेश्याजनोंके भूपण-
वस्रोमें एक वृत्तिवाला और चतुर और दूसरेके द्रव्यके हरणे वाला होताहै ॥ ३ ॥ और जिसके-
जन्मसमयमै मेप वृश्चिक राशिम मगल वृहस्पति कर्के देख्या होवे सो अपने वशमें राजा होताहै
अयस्वभेभीमेग्रहदृष्टयः प्राज्ञःसुवक्तापितृमातृभक्तोधनीप्रधानोतितरामुदारः
नरोमवेदात्मगृहेमहीजेसरोजिनीराजनिरीक्ष्यमाणे १ अन्यांगनासक्तमतीवशू
रंकृपाविहीनंहतचोरवर्ग नरंकुन्निजधामगामीभूमीतनूजाद्विजराजदृष्टः॥२
पण्यांगनालंकरणैकवृत्तिर्विचक्षणोऽन्यद्रविणापहारी भवेन्नरःस्वरूंगतेप्रसूतो
क्षोणीसुतेसोमसुतेनदृष्टे ३ वशेऽवनीशोधनवान्सकोपोनपोपचारःकृतचौर
सख्यः आरेनिजागारगतेनर स्यात्सूतीसुराचार्यनिरीक्ष्यमाणे ४ भूयोभूयोऽ
शोभनोत्सुक्यसक्तःकांताहेतार्यानचिंतानितांतम् प्राणीपुएयेकर्मणिप्रीतिमान्स्या
तस्वःभौमभार्गवेंणप्रदृष्टे ५॥ मित्रोझितमातृवियोगतप्तं कृशांगयरिंविप
मकुटुंवे ईविशेपंपुरुपंविदध्यात् कुज.स्वभेस्थाकसुतेनदृष्टः ६ इतिस्वः
भौमफलम् अथशुक्रगृहस्थेभौमेग्रहदृष्टयः कांतामनोवृत्तिविहीनमञ्चवनाद्रिस
स्थानचिविपक्ष प्रचडकोपकुरुतेमनुष्य कुजःसितागारगतोऽष्टः १
और धनी होताहे और बोध कर्के युक्त होताहे ओर राजयों के चिन्हों वाला श्रोर चोरोस मैत्री
करणे वाला होताहै ४ ओर जिसके जन्मसमयमे मेप वृश्चिकका मगल शुक्र के देख्याहोवे . सो
वारवार श्रेट उत्सर्वोको देखताहे अोर स्री के निमित्त जात्रा की चिताको निरतर प्राप्त होताहै और
पुग्य कर्ममे प्रोति वाला होताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें मेप वृश्चिक राशिमे मगल शनि वक
देख्याहोवे सो मित्र कर्के होन ओर माता केवियोग कर्के तप्त और कशदेहवाला और कुटु वसे विरोधी
और ईप कक युक्तहोताहै ८ तिरवर्तभोमफलम् अथशुक्रगृहेभीमेग्रहदृष्टयः जिसकेजन्मसमयमें वृपनु
लाराशिमे मगल सूर्य कंकं देख्याहोवे सो स्रोफे मनको वृत्तिसें हीनहोताहे और वन और पर्वतों में
रहणेकी रुचि वाला और शनु होन होताहे और वडे प्रचड कोर वाला होताहे ॥१॥

क ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः॥ '१६७ ओरजिसकेजन्मसमयमै वृपतुला राशिम मंगलचंद्रमा कर्केदेख्याहीवेसोमाताकाविरोधीऔरयुद्धमैडरपणे बालाऔर वहुत स्रीयोंकास्वामि होताहै २ अोरजिसकेजन्मसमयमेवृपतुलाराशिमें मंगल वु दख्या होवे तिसको शास्त्रमें प्रवृत्ति होतीहै और लडाई करणेमें प्रीति होतीहै और बहुत वाता कताहै और तिसको धनका लाभ थोड़ा होताहे और देहकी श्रेष्ट शोभा होतीहै ३ और जिसके जन्मसमयमें वृप तुलाका मगल वृहस्पति कर्के देख्या होवे सो सबंधियोंकी प्रीति में रत होताहे और वडे भाग्यों वाला होताहै और श्रेष्ट गीत नृत्यादि विधिक जानने वाला होताहै ? और जि- सके जन्मसमयमें वृष तुलका मगल शुक्र कर्के देख्या होवे सो वडे भाग्यों वाला और राजाका म बी अथवा सेनाका स्वामी और बडे सुख कर्के युक्त होताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें वृष तु लाका मगल शनि कर्के देख्या होवे सो प्रसिद्ध औरनम्र और धनी और श्रेष्टमित्रोंवाला पात्र अंवाविरुद्धःखलुयुद्धभारुर्वव्हंगनानामपिनायकश्च स्यान्मानवोभूतनयोस तनक्षत्रनाथेननिरीक्ष्यमाणे २ शास्त्रप्रवृत्तिःकलहप्रियःस्यांदनल्पजल्पोल्प धनागमश्च सत्कायकांतिः परिसूतिकालेसितालयस्थोशशिजेनदृष्टः ३ वधु प्रियेस्यान्निरतोऽतिभाग्यःसद्गीतनृत्यादिविधिप्रवीण क्षोणीतनूजेभृगुजङ्ख्याते संवीक्ष्यतेवाक्पतिनाप्रसूतौ ४ सुश्लाघ्येनामाक्षितिपालमंत्रीसेनापतिविहुसौ ख्ययुक्त स्यान्मानवःशुक्रगृहोपयातेनिरीक्षितेभूमिसुतोसतेन ५ स्यातोविनीतो भनवान्सुमित्रःपवित्रबुद्धिःकृतशास्त्रयत्नः नरःपुरग्रामपतिःसितःभूनदनभानुस तेनदृष्टे६ इतिशुक्रगृहे मेग्रहदृष्टय अथवुधभवनस्थभौमेग्रहदृष्टयः विद्याधने श्वर्ययुतंसुसत्वमरण्यदुर्गाचलकोलशीलं कुर्यान्नरंसोमसुतालयस्थःक्षोणीमुत सूर्य निरीक्ष्यमाणः १ संरक्षणेभूपतिनानियुक्तकांतारतिसत्वयुतंसतोपम् भूमीसुतः संजनयेन्मनुष्यवधर्मसंस्थःशशिनाप्रदृष्टः २ अनल्पजल्पंगणितप्रगल्भंका व्यप्रियंचानृतचारुवाक्यं दौत्येप्रयासैःसहितंप्रकुर्यादरातनूजोज्ञगृहेज्ञदृष्टः।। ३ ।। वुद्धि वालाऔरशासमअभ्यासकरणेवाला और पुरयामाकास्वामीहोताहै ६ इतिशुक्रगृहेभीमग्रहदृष्टयः अववुधकेक्षेत्रमेजोमंगलतिसमें ग्रहोंकीदृष्टिकाफलकहतेहैं। जिसकेजन्मसमय: मिथुनकन्याराशिमंगल सूर्यकदेख्याहौवे तिसकों विद्यारधन औरऐश्वर्यकर्के युक्त और श्रेष्ठपराकम उौरवनपर्यतकिले कोटाकद- स्वना अयसैस्वभाववालाकत्तीहै ॥ १ ॥ औरजिसके जन्मसमयमें मिथुनकन्याराशिमगलचंद्रमा देख्याहोपे सोराजानेअपनीरक्षाकेवास्तेस्थापनकरीदाह औरअपनोस्रोमप्रीतिकरणेवालारोरपराक्रमक- केयुक्त औरसतोपकर्केयुक्त होताहै ॥२॥ सैरजिसकेजन्मसमयमै मिथुनकन्याराशिमंगळवुधदेण्या- होवे सोबहुतवोलनेवाला औरगणितशास्रमेचतुरठौरकान्यमें प्रीतिवाला और मूठवनायकर सुंदरवचनक हनेवाला डौर दूतकर्मम वहाउद्यमकर पावालाहोताहै ॥ ३ ॥ . .

१६८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः॥ रजिसके जन्मसमयमें मिथुनकन्यारा शिम मगल वृहस्पति कर्के देख्याहोवे सो मनुष्यन्यसनादियों अपनेदेशोत्यागके और देशकाजाताहै और तिसकाउन्यस्थानमें पुककताहै ॥ ४ ॥ और जिसकेजन्मसमयमै मिथुनकन्याराशिमें मंगल शुकफर्केदे स्पाहोवे तिसकोवस्त्र और अन्नजल फेसुखकर्केयुक्त और अपनीस्त्रोमसक और बडीसमृद्धिको मात काहे ॥ ५ ॥ और जिसफेजन्मसमयमें मिथुन कन्याराशिमें मंगल शनिकर्केदेस्याहोवे सो अत्यता रवीर और मलीनारालसी और किलेकोट पवतं डोरवनॉमें विलासकरणेवालाहोताहै ॥ ६ ॥ इति बुधभवनस्पभोमेग्रहदृष्टयः। अवकर्कराशिमस्थित मगलकायहदृष्टियोगफलकहतेहैं ।जिसकेजन्मसम- पमें कर्कराशिकामगलसूर्यकर्केदेख्याहोवे सो पित्तकेकोपकर्केपीडितहोता है और वढेधैर्यवाला और र अन्यदेशगमनव्यसनाद्यैःसंयुतहिकुरुतेनरमुच्चैः सोमसूनुभवनेऽवनिसू नुर्दानवारिसचिवेनचदृष्टः ॥ ४॥ वस्त्रानपानीयसुखैःसमेतकांताप्रसक्तसुतरां समृद्धम् कुर्यान्नरोभूमिसुतोवुधसिस्थःप्रदृष्टोभृगुनदनेन ॥ ५ ॥अतीवशूरो मलिनोऽलसश्चदुर्गाचलारण्यविलासशीलः भवेन्नरोभास्करसूनुदृष्टेधरासुतेसो मसुतालयस्थे ॥ ६॥इतिवुधभवनस्थोमेग्रहदृष्टयः॥ अथकर्कस्थभीमेग्रहह ष्टयः॥ पित्तप्रकोपार्तयुतोऽतिधीरोदंडाधिकारीसुतरांमहौजाः भवेन्नरकर्कगते महीजेनिरीक्ष्यमाणेरविणाप्रसूतौ १ गदाभिभूतोगतवस्तुशोकोविहीनवेपोग तसाधुवृत्तः भवेन्नरःकर्कटगेमहीजेसोमेनसूतौचनिरीक्ष्यमाणे ॥२ ॥ मित्र मुक्तोऽल्पकुदुंवभारःपापप्रचारःखलचितवृत्तिः वुधेनदृष्टेसतिकर्कटस्थेभौमेनर. स्याद्यसनाभिभूतः ३ नरेंद्रमत्रीगुणगौरवाढयोमान्योवदान्योमनुजःप्रसिद्धः कुलीरसंस्थतनयेधरित्र्यानिरीक्षितेचित्रशिखडिजेन ४ अर्थक्षयोदुर्व्यसनेननूनं निरंतरानर्थसमुन्द्रव स्यातूभवेन्नराणांभृगुणाप्रदृष्टेल्वंगारकेकर्कटराशिसंस्थे ५ .. को अधिकारकोप्राप्त और वडेवलवालाहोताहै ॥ १॥ उौर जिसकेजन्मसमयमेंककराशिका मगठ मार्केदेख्याहोवे सो रोगोंकयुक्त और नष्टवस्तुके शोककर्केयुक्त और वेशकहीन और साधुवृचिसे रहितहोताहै ॥ २ ॥ ओर जिसके जन्मसमयमें कर्कटराशिमें मगलवुधकके देरयाहोवे सो मित्रोंक रहित और थोडेकुटुवबाला और पापकरणेघाला औरदुष्टचित्तवृत्तिवालाहोताहे ॥ ३ ॥ जोर जिसकेजन्मसमयमें कर्कराशिकामगलवृहस्पतिकदेख्याहोवे सोजाराकामत्रो और और गौरवकयुक्तउौरवडामानवाला उौरप्रसिद्धहोताहै ४ उौरजिसकेजन्मसमयमंककराशिकामगलशुक्रक देपाहोवेसोनिश्चयकर्केखोटेविषयोंसे धनकोप्राप्तहोताहौरतिसकॉनिरतरअनर्थोकीउत्पत्तीरहतीहै ।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः॥ १६९ डोर जिसकेजन्मसमयमें ककराशिकामंगलशनिककैदेख्याहोवेसो जलधान्यजोहे शाली. सेलेकधनकाप्राप्तहोताहै उौरमुंदरदेहकोसोभावाला औरराजासेंधनकोंप्राप्तहोताहै ६ इतिककंट- स्पेभोमेग्रहदृष्टयः अवसिंहराशिकेभौमकोंग्रहनदृष्टियाँकाफलकहतेहे ॥ जिसकेजन्मसमयमै सिंहरा- शिमस्थित मंगलसूर्यकर्केदेख्याहोवे सोमनुष्यअपनेमित्रों और संवधियोंसेंप्रीतीकरणेवालाहोताहै और शत्रुयोसवैरकरणेवालाहोताहै और वनपर्वतोमेंनिवासकरणेवालाहोताहै । और जिसकेन- न्मसमयमॆसिंहराशिमें मंगलचंद्रमाकदेख्याहोवे सोमाडेरूपवाला और कठिनस्वभाववालाहो. नाहे उौर माताकेसाधन उऔर अपनेकार्यमैचतुर और तीक्षण और सुंदरबुद्धिवालाहोताहे २ गेर जिसकेजन्मसमयमै सिंहराशिममंगलबुधकदेख्याहोवेसो श्रेष्ठकान्य और कलाकेसमूहॉके. कीलालधान्यादिधनःसुकांतिर्महीपतिप्राप्तधनोमनुष्यःमहीसुतेकर्कटराशियातनि रीक्षितेसूर्यसुतेनसूतौ६ इतिकर्कटस्थभौमेग्रहदृष्टयः॥अथसिंहस्थभौमेग्रहदृष्टपः हितप्रकतीऽभिमतेपुनूनंद्विपजनानामहितप्रदाता . वनाद्रिकुंजेपुकृतप्रचारः सिंहेमहीजेरविणाप्रदृष्टे १ प्रपुरमूर्तिःकठनस्वभावश्यांवाविनीतोनिपुणःस्व कार्ये तीव्रःपुमांश्चारुमतिःप्रसूतौसिंहमहीजद्विजराजदृष्टे २ सत्काव्यशि ल्पादिकलाकलापेऽभिज्ञोपिलुब्धश्चलचित्तवृत्तिः स्वकार्यसिद्धोनिपुणोनरः स्यात्सिंहेमहीजेशशिजेनदृष्टे ३ प्रशस्तवुदिपतेःसुहृच्चसेनाधिनाथोभिम तोवहूनां विद्याप्रवीणोहिनरःप्रसूतौजीवेक्षितेसिंहगतेमहीजे ४ गर्वोन्नतो त्यंतशरीरकांतिनानांगनाभोगयुतःसमृदः भूमीसुतेसिंहगतप्रसूतीनिरीक्षिते दैत्यपुरोहितेन ५ भवेनिवासोऽन्यगृहेऽन्यचिंताद्धाकृतित्वंद्रविणोझितत्वं भवेन्नराणांघरणीतनूजेसिंहस्थितेभानुसुतेनदृष्टे ६इतिसिंहस्थेभोमेग्रहदृष्टयः .. माननेवाला उऔर लोभी और चंचलचित्तवृत्तिवाला और अनेककापकीसिद्धिमैचतुरहोताई ३ ठोर जिसकेजन्मसमयमें सिंहकामंगलवृहस्पतिकर्केदेख्याहोवे सोयेष्ठगुद्धिवाला और राजाकामि. त्र और सेनाकास्वामि और बहुतजनोंकीइच्छाकर ऐनाला और विद्यामें चतुरहोताहे ४ डोर जिस. केजन्मसमयमें सिंहकामंगलशुक्रकदेख्याहोवे सोअभिमानकर्केवडाऊचाजाताहे उौर अतिसुंद. रदेहकीसोभावालाहोताहे और अनेकनियोंके भोगकर्कंयुक्त और समृद्धिकःयुकहोताहे ५ और. जिसकेजन्मसमयमसिहाशिमामंगलयानकर्केदेख्याहोवे सोदूसरेफेघरनिवासकरणेबाला और न. डोचिंताकयुक और वृदस्वरूपवाला और इन्यकहीनहोताहै । इतिसिंहरपेभीमग्रहदृष्टयः १७० ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः॥ अववृहस्पति के क्षेत्रमेमंगलकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहैं । जिसकेजन्म समयमें धन मीनराशिमें मंग. ल सूर्यकर्के देख्पाहावेसो वनपर्वत किलेकोटॉमें निवासकता है और करस्वभाववाला और भाग्योवा- का उौर जनोंकर्के पूजितहोताहै ? और जिसके जन्मसमयमें धन मीनकामंगल चंद्रमाकर्के दे- रस्याहोवेसो विद्वानोंकाविधिकेजाननेवाला और राजाकोनहिंसहारणेवाला और लडाईमप्रीतिवाला' और संपूर्णो कर्के त्याज्य और चतुरहोताहै ॥ २ ॥ उौर जिसकेजन्मसमयमें धन मीनराशिमे मगल वुध कर्केदेख्याहोवे तिसकों चतुर और शिल्पविद्या में निपुण और श्रेष्टस्वभावकयुक्त ओर संपूर्णविद्याम- श्रेष्ट उौर नम्रस्वभार्केयुनकत्तीहै ॥ ३ ॥ और जिसके जन्मसमयम धन मोनराशिका मंगल वृहरप तिक देख्याहोवे तिसकोंस्त्रीकीचिंताकयुक्त उौर निरतरशत्रुवर्गमें लडाईकयुक्त और स्थानमेंभ्रष्ट अथजीवभवनस्थभौमेग्रहदृष्टयः वनाद्रिदुर्गेपुकृताधिवासंक्रूरसभाग्यंजनपूजितं च ॥ करोतिजातंधरणीतनूजोजीवक्षयातस्तरणिप्रदृष्टः॥ १ ॥ विद्वद्विधिज्ञन पतेरसाकलिप्रियंसर्वनिराकृतंच ॥ प्राज्ञंप्रकुर्यान्मनुजंधराजोजीवर्तगःशीत करप्रदृष्टः ॥२॥ प्राज्ञंचशिल्पेनिपुर्णसुशीलसमस्तविद्याकुशलंविनीतम् ॥ करोतिजातंखलुलोहितांगः सौम्येनदृष्टोगुरुगेहयातः॥३॥ कांतातिचिंतास हितनितांतमरातिवर्ग:कलहानुरक्तं ॥ स्थानच्युतंभूमिसुतःप्रकुर्यात्जीवेक्षितो जीवगृहाधिसंस्थः॥ ४ ॥ उदारचित्तोविपयानुसक्तोविचित्रभूपापरिभूपितश्च भाग्यान्वितःस्यात्पुरुपोऽवनीजेजीवःगेदानवपूज्यदृष्टे ॥५॥ कायकांतिरहि तश्चनितांतस्थानसंचलरतोऽपिचदुःखी ॥ अन्यकर्मनिरतश्चनरःस्यातूजीवधा निकुसुतेऽर्कजदृष्टे ॥६॥इतिजीवःस्थभीमेग्रहदृष्टयः ॥ अथशन्यागारगत भौमेग्रहदृष्टयः ॥ कलत्रपुत्रार्थमुखैःसमेतश्यामसुतीक्ष्णसुतरांचशूरं कुर्यान्नर भूतनयोर्कदृष्टश्चार्कात्मजागारगतःप्रसतौ ॥१॥ सत्भूपणमातृसुखेनहीनस्था नच्युतचंचलसौहृदंच ॥ उदारचित्तंप्रकरोतिजातंकुजोर्किंगेहेनिनाप्रदृष्टः २ कत्ताहै ॥ ४ ॥ उौर जिसके जन्मसमयमें धन मीनका मगल शुक्रर्केदेख्याहोवे सो उदारचित्र और विपयमियुक्त और अनेकप्रकारोकेभूपणाकभूपितहोताहे उौरभाग्योंकयुक्तहोताहै ओर जिसकेजन्मसमयमे धन मीन राशिका मंगल शनि कर्के देख्याहोवे सो देहकोशोभासेरहित और एकस्थानसे दूसरेस्थानमें धमणा इसमेरत और दुःखी तोर परकार्यरतहोताहै ॥ ६ ॥ इतिजीव क्षगेभोमेग्रहदृष्टयः॥ अवशनिकेक्षेत्र में मंगलकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहै जिसकेजन्मसमयमै मकरकुंभरा शिकामंगलसूर्यकर्केदेख्याहोवेतिसकोसीपुत्र धन सुरवककै युक्तोरतरुणरूप और तीक्ष्ण और वडाशूर बीरकर्ताह १ और जिसके जन्मसमयमें मकर कुभका मंगल चंद्रमा कर्के देण्याहोवे तिसकॉश्रेष्टभूप गावालाकत्ताहै उग्माताकेसुरवसंरहितारस्थाननाशकोप्राप्त औरचंचलमित्रता और उदारचित्तकत्तीहै । ५ . ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ १७१ जिसके जन्मसमयमे मारकुंभराशीका मंगल वुध कर्क देख्याहोवे सो मीठा बोलनेवा ला और भ्रमणने धन को लब्धीवाला तोर पराक्रमकयुक्त और आश्चर्य कौकयुक्त उौर भयरक रहिन होताहै ३ ॥ जोर जिसके जन्म समयमै मकर कुभ राशिका मगल वृहस्पति कर्क देख्याहो वे तिसकारडी आयुपागाला ओर राजाकीर पावाला और गुण कर्के युक्त और भाईयोंकी प्रीतिवाला और सुदग्देहको शोभावाला और कसमें बहुतबोलनेवाला कती है ॥ ४ ॥ ओर जिसके जन्मसमय में मकर कुंभका मंगल शुक्र कै; देरवाहोवे सो श्रेयभाग्य और सौभाग्यके सुखोक्कयुक्तहोताहै और त्रोफेवश्यहोताहै और अत्यतलडाईम प्रोतिवालाहोताहे ५ और जिस के जन्मसमयमें मकरकुंभराशिका मंगल शनिकक देख्याहोवे सो राजासे धनकौप्राप्तहोताहै और त्रीकाविगेगीहोता है और वहुश्रुतहोताहे और वडोवुद्धिवाला और कप्टकयुक्त और युद्धमे प्री .. प्रियोक्तियुक्तोऽटनलब्धवित्तःसत्वान्वित कैतवसंयुतश्च अभीनरोमंदगृहप्रया तेप्टथ्वीसुतेचद्रसुतेनदृष्टे ॥ ३ ॥ दीर्घायुपंभूपकृपागुणाढ्यवंधुप्रियंचारुश रीरकांति ॥ कार्यप्रलापजनयेन्मनुष्यजीवेक्षितोमदगृहेमहीजः ॥ ४ ॥ सद्भोगसौभाग्यसुखैःसमेत कांतावशोऽत्यंतकलिप्रियश्च क्षोणीसुतेमंदगृहेभ यातेनिरीक्ष्यमाणेभृगुणानर स्यात् ५ नृपाप्तवित्तोवनिताविपाटोबहुश्रुतोऽ त्यंतमति सकष्टः रणप्रिय स्यादरणीतनजेमंदेक्षितेमंदगृहप्रयाते ६ इति मदागारगतभोमेग्रहदृष्टयः ॥ अयभीमगेहेवुधग्रहदृष्टय. वधुप्रियंसत्यवचोषि लासपालसगौरवसंयुतच करोतिजातंक्षितिसूनगेहेसंस्थोवुधोभानुमताभ दृष्टः॥ १ सद्गीतनत्यादिसचि प्रकामंकांतारतिर्वाहनभृत्ययुक्तः कौटिल्यभार स्यान्मनुज कुजःसोमात्मजेशीतकरप्रदृष्टे २ ॥ भूपप्रियंभीरधनचशरकला प्रवीणकलहोद्यतंच क्षुधान्वितसजनयन्मनुप्यसौम्य कुजकुमतेनदृष्टः ३ निवालाहोनाई ६ ॥ इनिगनिगृगतभीमेप्रष्टर ॥ अयमगलंकगृहमे बुधकोमहाविध्यारेफ लरले जितकेनन्मसमयम मेप वृश्चिकराादशेमे बुध सूर्यफकदेख्याहोवे तिसका वयुरोपाचाग और सत्यवोलनेवाला और पिलामफरोशाला टार गजासे गौरवकेलाभधाराका १॥ और जिमरे जन्मसमयप मेष वृश्चिक्गशिम वुध चद्रमास्टेरपाहोगे सो श्रेष्टगोनन्न्याटियाम इ छागलाहोताहै डीर कामकयुक्त और वामप्रीति और वाहन और चाकुगयुन होताह और कुटिरतावरणेबालाहोनाह . और जिसरे जन्मनमपमे मेत्र वृश्चिक बुध मंगल देरवाला निकागजाका याग तीर वडेधनस्क्युन और पूग्वीर उौर पलामचतुर और ल बादकरमियत और सुधारक पोडिनरनाह ३ १७२ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः ।। और जिसके जन्मसमयमें मेप वृश्चिकका वुध वृहस्पतिक.देख्याहोवे तिसकोसुरखी और चतुर और श्रेष्टवाणीकर्केयुक और खोपुनादिकोंक सहित ओर प्रसवमूर्तिकत्तीहै ४ ॥ और जिसके जन्मसमयमै मेप वृश्चिक का वुध शुक्रककै देख्याहोवे तिसकों स्त्रीकेविलासकर्के युक्त और गुण और गौरवकयुक्त और मित्रोंकाप्यारा और श्रेवुद्धिवाला और नम्रकत्ती है ५ और जिसके जन्मसमयमें मेप वृश्चिकरााशमै वुध शनिकदेख्याहोवे तिसको सुंदरउ त्साहवाला और बडे कूरस्वभाववाला श्रीर कुलमेंविरोधकरणेवाला और श्रेष्टबुद्धिसेंहीनकाह ॥ ६ इतिभीमःवुधेग्रहदृष्टयः ॥ अवशुक्रकेक्षेत्रमें वुधकोंग्रहवाटिकाफलकहतेहै और जिसके जन्मसमयमे वृपतुलाराशिम वुध सूर्यकर्केदेख्याहोवे तिसकों दरिद्र और दुःख और रोगकर्के तप्तदेहवाला और निरतर परोपकारमें रत और शातस्वभाव और श्रेष्टचित्तक:युक्तकत्ताहै ॥ १ सुखोपपन्नंचतुरसुवाक्यकांतासुताद्यैःसहितंप्रसन्नं करोतिमत्त्यैकुजगेहगामी सोमात्मजोवाकूपतिनाप्रदृष्टः ४ कांताविलासंगुणगौरवाढ्यसुहृत्प्रियंचारु मतिविनीतं करोतिजातंशशिजःकुजःसंस्थश्चशुक्रेपनिरीक्ष्यमाणः ५॥ सुसाहसचोग्रतरस्वभावंकुलोत्कलिप्रीतिमसाधुटत्तिं करोतिमय॑हरिणां कसूनुमक्षसंस्थःशनिनाप्रदृष्टः ॥ ६ ॥ इतिभौम“वुधेग्रहदृष्टयः ॥ ॥ अथशुक्रःगेवुधे ग्रहदृष्टयः ॥ दारिद्रदुःखामयतप्तदेहपरोपकाराभिरतं नितांत शांतसुचित्तंपुरुपंप्रकुर्यात्सौम्योभृगुक्षेत्रगतोर्कदृष्टः ॥ १ ॥ वहुप्रपं चंधनधान्ययुक्तंदृढव्रतंभूमिपतिप्रधान ख्यातप्रकुर्यान्मनुजहिसौम्यः शुक्रः संस्थःशशिनाप्रदृष्टः ॥२। राजापमानादिगदप्रतप्तत्यक्तंसुहनिर्विपयैश्च नूनं कुर्यान्नरंसोमसुतःसितःसंस्थोधरापुत्रनिरीक्ष्यमाणः ३॥ देशोत्तमया मपुराधिराजप्राज्ञंगुणशंगुणिनंसुशीलं कुर्यान्नरचंद्रसुतेसितःसंस्थेसुराचार्य निरीक्ष्यमाणे ४ अतिसुललितवेपंवस्त्रभूपाविशेपैर्युवतिजनमनोज्ञमन्मथोत्कर्ष हर्ष अतिचतुरमुदारंचारुभाग्यप्रकुर्यात्भृगुगृहगतसौम्योभार्गवेणप्रदृष्टः ५॥ और जिसकेजन्मसमयमें वृप तुला राशिमें बुध चत्रमा कर्के देण्याहोवे तिसकोवडाप्रपंची और धन धान्य क युक्क उीर दबत उऔर राजाकामना और प्रसिद्ध कत्तीहे २ उौर जिसकेजन्मसमयमें वृप तुलाका बुध मगल कर्के देख्याहोवे सो राजाके अपमानों कर्के उीर रोगकर्के तप्तहोताहै और मित्रों ककैत्याज्य और विषयोंसे निश्चयकर्के रहितहोताहे ३ ॥ उऔर जिसके जन्मसमयमें वृपतुलाराशिका वुध वृहस्पतिकर्के देख्याहोवे तिसकोंश्रेष्ठदेशीर पुरग्रामोंकाराजाफताहै और चतुर उौर गुणों केजान नेवालाऔर गुणोंवाला उौर श्रेष्ठस्वभाववालाफर्ताहे ४ उऔर जिसकेजन्मसमयमें वृपतुलाका वुध शुझ कके देख्याहोवे तिसको अत्यंतसुंदरवेशयाला और घस भूपों कर्के युक्त उौर स्रीजनोंके मनकाजाम नेवाला और बडेकामकहपेकोप्राप्त और घडाचतुर और उदार और श्रेष्ठभाग्योंवालाकताहै ॥ ५ ॥ .. - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ १७३ और जिसकेजन्मसमयमें वृपतुलाकाशुक शनिकदेख्याहोने तिसकौस्त्री और मित्र और पुत्र डोर वाहनोंकादुःखहोताहै और सतप्तचित्त और सुख और धनकर्के हीनकर्ताहै ६ ॥ इतिशुक्रसंगेवुधे ग्रह दृष्टयः ॥अवअपनेक्षेत्रभेजोबुध तिसकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहै जिसकेजन्मसमयमें मिथुनकन्याराशि में वुध सूर्यकर्केदेस्याहोवे तिसकॉसत्यकर्के युक्त डोर श्रेष्ठलीलाविलासकर्केयुक्तकत्तीहै और राजासैमान कोवृद्धिकताहै और चंचलताकोहीनकताहै । उौर जिसकेजन्मसमयमैमिथुनकन्याराशिकावुधचंद्रमा कके देख्याहोवे सो वहुतवातांकरणेवाला डोर अमृतकोन्याईवाणीवाला औरलडाईमप्रीतिवाला ओर राजाकेपासरहणेवालाहोताहै २ ॥ और जिसकेजन्मसमयमें मिथुनकन्याकावुधमंगलकर्केदेख्याहोवेति सकोंप्रसन्नदेहवाला और कुटिल और कलाकेजाननेवाला और राजाकेरुत्यमें भलीप्तकारचतुर और लो कलत्रमित्रात्मजयानपीडासंतप्तचित्तंसुखवित्तहीनं ॥ कुन्निरंशत्रुजनामिभूतं मंदक्षितोज्ञःसितधामगामी ६ ॥ इतिशुक्रःगेवुधेग्रहदृष्टयः॥ अथस्वक्षेत्रस्थ वुधंप्रतिग्रहदृष्टयः ॥ सत्योपेतंचारुलीलाविलासंभूमीपालात्प्राप्तमानोन्नतिंच चंचत्क्षीणंचापिकुर्यान्मनुष्यस्वक्षेत्रस्थश्चंद्रपुत्रोर्कदृष्टः १॥अनल्पजल्पोऽम्ट ततुल्यभापीकलिप्रियोराजसमीपवर्ती भवेन्नरःसोमसुतेस्वगेहेनिरीक्ष्यमाणेम्म गलांच्छनेन ॥२ प्रसन्नगात्रंकुटिलंकलाझंनरेंद्रकृत्येसुतरांप्रवीणं जनप्रियंसं जनयेन्मनुष्यंभौमेक्षितोज्ञःस्वगृहेधिसंस्थः ३ ॥ वव्हर्थसामर्थ्य विराजमानस द्राजमानाप्तपदाधिकारं ॥श्रुतंप्रकुर्यान्निजमंदिरस्थःसौम्यःप्रदृष्टःसुरपूजितेन ४॥ नरेंद्रदूतोविजितारिवर्गःसंधिक्रियामार्गविधिप्रगल्भः वरांगनासक्तमनो भिलापःशुक्रेक्षितज्ञेनिजभेनर स्यात् ॥ ५॥ प्रारंभसिद्धिविनयविशेपात्सब स्त्रभूपादिसमृद्धिमुच्चैः कुर्यात्नराणाममृतांशुजन्मास्वमदरस्थोरविसूनुदृष्टः ६ इतिस्वक्षेत्रस्थवुधेग्रहह० ॥ कॉमप्रीतिवालाकताहे ॥ ३ ॥ और जिसकेजन्मसमयमें मिथुनकन्याकावुधवृहस्पतिकदेण्याहोवे ति सकों बहुतधन और समर्थककॅशोभायुक्तकर्ताहै और ओष्ठराजाकैमानसें अधिकारको प्राप्तहोताहै ओर वहुश्रुतकर्ताहै ४ ॥ और जिसकेजन्मसमयमें मिथुनकन्याका वुधशुक्रकदेख्याहोवे सो मनुष्यराजा कादूत और शत्रुपक्षको जीतनेवाला और दोनोंकीसंधिकरानेमें वडाचतुर और श्रेष्ठत्रीमंत्रासनचित्तवा लाहोताहै ५ और जिसकेजन्मसमयमें मिथुनकन्याका वुधशानि कर्के देख्पाहोवे सोप्रारंभ कार्यकों सिद्धकत्ता और विशेष कर्के नम्रहोताहै और श्रेष्टवत्र भूपणादि समृद्धिकोप्राप्तहोताहै ६ दतिस्वक्षेत्रस्धदुधेग्रहदृष्टयः ३७४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ अवककराशिम स्थितवुधकोंग्रहदृष्टियों काफलकहते है जिसके जन्म समयमें कर्क रागिने वुधसूर्य क देख्याहोवे सो वस्रादि शुद्धि में ओर मणियों के संचयकरणै और घर से लेकर जोवस्तुहें तिनके वनाने में चतुर और पुष्पमालाग्चने, में चतुरहोताहै , और जिसके जन्मसमयमै कर्कका वुध चंद्रमा कर्के देख्याहोवे सो स्त्रीके निमित्तवडे कपट को प्राप्तहोताहै और धन के व्यय कॉप्रातहोताहै और कशदेहवाला होताहे ओर वहुन टोपों के पीडितहोताहै .२ और जिसके जन्मसमयमें कर्ककावुध मगल ककें देख्याहोवे तिसकों अल्पश्रुत और चौरों में प्रीति वाला और शूरवीर और मीठा बोलने वाला और झूठकहने में चतुरकतीहै ३ और जिसके जन्मसमयमें कर्क राशिका वुधवृहस्पति कर्के देख्या होवे सो वडा चतुर विधिक जानने वाला .. .. अथकर्कस्थेवुधग्रहहष्टयः वस्त्रादिशुद्धोमणिसंग्रहेचगृहादिनिर्माणविधोप्रवीणः प्रसूनमालाग्रथनेपिमर्त्यःकुलीरगेज्ञेनलिनीश दृष्टे कांतानिमित्ताप्तमहालीको द्रव्यव्ययात्यंतकृशांगयष्टिः बहूपसर्गोऽपिभवेन्मनुष्यःकुलीरगेज्ञेशशिनाप्रदृष्टे २ स्वल्पश्रुतंचौर्यरतंचशूरांप्रियंवदंकूटविधीप्रवीणम् कुर्यान्नरंशीतकरस्यसूनुः कुलीरसंस्थोऽवनिसूनुदृष्टः ३ प्राज्ञोविधिज्ञोविधिनाऽधिशालीसद्वाग्विलासो ऽवनिपालमान्यः स्यान्मानवोजन्मनिसोमसूनौकुलीरगामिन्यमरेज्यदृष्टे॥४ प्रियंवदयारुशरीरभाक्चसद्गीतवाद्यादिविधौप्रवीणः स्यान्मानवोदानववंद्य दृष्टेककाटकस्थेऽमृतभानुसूनौ ५ गुणैविहीनंस्वजनवियुक्तमलीकदभानु रतंकृतनम् करोतिनय॑परिसूतिकालेकुलीरगोज्ञोरविसूनुदृष्टः ६ इतिकुली रगामिनिवुधेग्रह० ॥ अथसिंहगतेवुधेग्रहदृष्टयः कृपाविहीनंचचलत्स्वभावं सेप्यचहिंसाभिरतंचरौद्रम् क्षुद्रप्रकुर्यान्मनुप्रसूतीवुधोडष्टोमृगराजसंस्थः वाला चोर दई भाग्यों वाला और श्रेष्ट वाग्विलास करणे वाला और राजा क मान्य होनाह . ४ और जिसके जन्मसमयमै कर्क राशिका बुध शुरु कर्के देस्या होवे सो मीठा बोलने. भार सुदर देहवाला और श्रेष्ट गीत और वाजे निनको विधि जानने में चतुर होताहै ५ और जिनके जन्मत्तमय में कर्कका बुध शनि कक देरया होवे तिमको गुणी कर्के हित श्रीर संववियों से हिन बार झूठ और दंभमें ग्न और रनमकताहै ६ दतिकुलोरगामिनिवुधग्रहदृष्टयः प्रसिहराशिम बुध कोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहे ॥ जिसके जन्मसमयमें मिहराशिकाबुध सूर्य कर्क दे माहोवे तिसकादया कर्के होन और चंचलस्वभावक: युन श्रोर दंपी क युक्त और हिताम सो क्रूर श्रीर शुदकनहि ॥ १ ॥ ।

F ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः ॥ १७५ और जिसके जन्मसमयमें सिंहराशिकावुध चंद्रमा कर्के देख्या होवे तिसको रूपकर्के युक्त और श्रेष्ट- बुद्धि कः युक्त और नम्र और संगीतविद्या और नृत्यमेरत और श्रेष्टवृत्तिवाला कतीहै २ और जि सके जन्मसमयमें सिंहकावुध मंगलकर्के देख्या होवे सो कामकर्के और पराक्रम कर्के और वृत्ति कर्के रहितहोताहै और जक्ष्मों कर्के तिसका देह अंकितहोताहै और हीन वृद्धि और अनेकदुःखों- कर्के युक होताहे ३ और जिसके जन्मसमयमें सिंहराशिका वुध वृहस्पति कर्के देख्या होवे सो कोमल और निर्मल स्वभाववाला और कुलीन और सुंदर नेत्रों वाला और समर्थ वाला और श्रे वाहनों वाला होताहै ४ और जिसके जन्मसमयमै सिंहका वुध शुक्र कर्के देख्या होवे सो श्रेष्ट रूप वाला उारे प्रीति कर्के वाग्विलास करणे वाला और राजाके आश्रित रहणे वाला और वाहन .. रूपान्वितंचारुमातविनीत संगीतनृत्याभिरतंनितांतं सवृत्तसत्तंकुरुतेहिमयं- चंद्रेक्षितोसिंहगतोवुधास्यः२ कंदर्पसत्वोझितमुक्तवृत्तं क्षतांकितहीनमातवि- चित्रम् सदुःखितंसंजनयेत्पुमांसं भौमेक्षितः सिंहगतःशशीजः ३ कोमला- मलरुचिः कुलवर्यश्चारुलोचनयुतश्चसमर्थः वाहनोत्तमधनोमनुजःस्यादिंदु- जेहरिंगतेगुरुदृष्टे ४ सद्रूपशालीप्रियवाग्विलासोनृपाश्रितोवाहनर्वित्तयुक्तः भवेन्नरःसोममुतेप्रसूतौ सिंहस्थितेदानववंद्यदृष्टे ५ स्वेदोद्गमोद्भूतमहोग्रगंध विस्तीर्णगात्रंचकुरूपमुग्रम् सुखेनहीनंमनुजप्रकुर्यान्मदेक्षितःसिंहगतोय- दिज्ञः ६ इतिसिंहगतेवुधेग्रहदृष्टयः ॥ अथगुरुभवनस्थेवुधेग्रहदृष्टयः ॥ शूलाश्मरीमेहनिपीडितांगोभंगोझितःशांतिमुपागतश्च स्यात्पूरुपोगीष्पतिवे इमसंस्थोनिशीथिनीस्वामिसुतर्कदृष्टे १ लेखक्रियायांसुतरांप्रवीणःसुसंगतः साधुसुहजनानां नरःसुखीशीतमयूपपुवेचंद्रक्षितेजीवगृहप्रयाते २ .. और धन कर्के युक्त होनाहै ५ और जिसके जन्मसमयमें सिंहका वुध शनि कर्के देख्या होवे सो मनुष्य दुर्गधि देह वाला तिसके प्रसीने से दुर्गधि होतीहै और वडेदेहवाला और कुरूप और उप- और सुख कर्के होनहोताहै ॥ ६ ॥ इतिसिंहगतेवुधेग्रहदृष्टयः ॥ अवगुरुभवनस्थितवुधकोंग्रह ष्टियोंकाफलकहतेहै ॥ जिसकेजन्म समयमें धन मीनराशिका वुध सूर्यकर्के देख्या होवे सो शूल- पथरी और प्रमेह रोगकर्के पीडित होताहै और मनोदेगकी निवृतिसेंशातिर्कोप्राप्तहोताहै १ और जिसके “जन्मसमयमें घन मीनका वुधचंद्रमा कर्के देस्याहोवेसोलिरवनेकांममभलीतर में चतुरहोताहै और साधुयोंकी और मित्रजनों की सगति करणे वाला और सुखीहोताहे..

१७६५ : ॥ श्रीरणवीरज्योतमहानिबन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमें धन मीनका धुंध मंगल कर्के देख्या होवे सो परंपराके चिरकाल वनमंस्थि स जो चोर तिनके लेखकहोतेहैं और अन्न र धनों कर्के रहितहोतेहै ३ उौर जिसके जन्मस. मयमें धन मीन राशिमें वुध को वृहस्पतिदेखताहै सो मनुष्य विशेष कर्के ज्ञानीहोताहै और अपनेकु- लकाभूपणहोताहै उौरराजाकाजोभंडारहेतिसमैलिखनेवालाहोताहेडोरबहुतजनोंके पालनवालाहोताहै ? और जिसकेजन्मसमयमें धनमीनराशिकावुध शुक्रक के देख्याहोवे तिसकों राजाकी वजोरीका और लिखनेका अधिकार प्राप्तहोताहै और चोरीमै सतहोताहै अोर कोमलदेहवाला और द्रव्यकर्केयुक्तहो ताहै ॥ ५ ॥ और जिसके जन्मसमयमें धन मीनराशिका वुध शनिकर्के देख्याहोवे सोमनुष्य बहुत बकेभोजन करणेवाला और मलीन और खोटीवृत्तिवाला और वन पर्वतों में निवासकोइच्छावाला और कार्यमेंउपयोगीनाहिहोताहै ।। ६ ॥ इतिजीवःवुधेग्रहदृष्टयः ॥ अवशनिकेक्षेत्रमेवुधकोंग्रहदृष्यिोंक, परंपराचोरवनस्थितानांस्युलेखकाधान्यधनैर्विहीनाः नरस्तुनीहारकरप्रसू तौजीवालयमंगलदृष्टदेहे ३ विज्ञानशालीस्वकुलावतंसो नपालकोशालय- लेखकर्ता , भावहूनांमनुजस्तुसौम्यजीवोक्षतेजीवगृहप्रयाते भूपामाल्यापत्यलेखाधिकारंचौर्यासक्तंसौकुमार्येणयुक्तः द्रव्योपेतंमानवंसोमसू नर्जीवक्षस्थःशुक्रदृष्टःकरोति ॥५॥ वव्हन्नभोक्तामलिनःकुवृत्तःकांतारदुर्गाच लवासशीलः कार्योपयुक्तोनभवेन्मनुष्योजीव‘गेज्ञेऽर्कसुतेनदृष्टे ॥६॥ इति जीवक्षस्थेवुधेग्रहदृष्टयः॥ अथशन्यालयस्थेज्ञे ग्रहदृष्टयः॥ प्रारब्धकार्याकाल तप्रतापंसन्मल्लविद्याकुशलंकुशील कुटुंविनंसंजनयेन्मनुष्यंवुधःशनिक्षेत्रगतो कदृष्टः॥१॥ जलोपजीवीधनवांश्चभीरुःप्रसूनकंदोद्यमतत्परश्च पुमान्भवेद्भा नुसुतालयस्थवुधसुधारश्मिनिरीक्ष्यमाणे २ ब्रीडालसस्तब्धतरस्वभावः सौम्यःसुखीवाक्चपलोर्थयुक्तः स्यान्मानयोभानुसुतःसंस्थेदृष्टेवजसूनौक्षितिनं दनेन ॥ ३ धान्यवाहनधनान्वितःमुखीग्रामपत्तनपतिर्महामतिः भानुसूनुभव नेबजनंदनेदेवदेवसचिवेक्षितेनरः॥४॥ फलकहतेहै जिसकेजन्मसमयमें मकरकुंभराशिका वुधसूर्यकर्केदेख्याहोवे सो अपनीप्रारब्यकर्के हि प्र तापीहोताहै और श्रेष्टमलविद्या चतुर और खोटेस्वभाववाला और कुटुंवीहोताहै ॥ १ ॥ और जिस केजन्मसमयमें मकर कुंभका वुधचंद्रमाककै देख्याहोवे सो जलकेसवंचकर्केउपजीयकावाला अोर ध नी ओर भयकरणेवाला और पुष्प ओर कंदमूलमें उद्यमकरणेवालाहोताहै ॥ २ ॥और जिसकेजन्म समयमैमकरकुंभराशिमवुध मंगलकर्केदेस्याहोवेसोलजाउोर आलस्यक अनम्रस्वभाववालाऔर सौम्य मूर्तिः और चपलवाणीवाला और धनकर्केयुक्तहोताहै ॥ ३ ॥ ओर जिसकेजन्मसमयमें मकरकुंभराशि कायुध वृहस्पतिकर्केदेख्याहोवेसो धान्य और वाहन और धनकर्केयुक्त और सुखकर्केयुक्तहोताहै श्रीर आमपुरों कास्वामी और वडोवुद्धिकर्केयुकहोवाहै ॥ ४ ..

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ १७७ .. : । और जिलजन्मसमयमें मकरकुंभराशिकावुधशुक्रकदेख्याहोवे सो बहुतसंतानके उत्पत्तकरणेवाला, उौर माडेरूपवाला और ग्रेवुद्धिकर्केराहेत उौर नीचजनोकीसंगतिकरणेबाला और बहुतकामकर्केयु कहोनाई ५ उोर जिसके जन्मसमय, मकरकुंभराशि, बुध शनिककैटेल्पाहोवे तिसकोसुखकर्केरहितठौर पापयुक्त उमेर दीन और धनकहीन और खोटेजनों कोसंगतिमलीन कत्ताहै दतिगन्यालयेवुधेग्रहदृष्टयः अवमंगलकेत्रमस्थित बृहस्पतिकोग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहैं ॥ जिसके जन्मसमयमें मेपवृश्चिकरा शिका गुरुसूर्य कर्के देख्याहोवे सो झूठसे डरणे नाला और वहुत धर्मों के करणे वाला और प्रसि छ और श्रेष्ट भाग्यों कर्के युक्त और नम्र होताहै १ ओर जिसके जन्मसमयमें मेषवृश्चिकका गुरुः चंद्रमा कर्के देख्याहोवे सो प्रसिद्ध और नम्र और स्त्रीकाप्यारा अोर श्रेष्ट जनोंकसिमति वाला श्री र धर्म में रत और शांतस्वभाववाला होताहै २ और जिसके जन्मसमय, मेप वृश्चिकका गुरुः वहुप्रजासंजनकंकुरूपंप्रज्ञोझितंनी चजनानुजातं कामाधिकंसजनयन्मनुष्य शुक्रेक्षितोज्ञःशनिगेहसंस्थः ॥ ५ ॥ सुखेझितपापरतंचदीनमकिंचनं हीनजनानुजातं करोतिमत्वंशनिधामगामीसौम्यस्तमोहंतृसुतेनदृष्टः ॥ इतिशन्यालयगामिनिवुधेग्रहदृष्टयः ॥ अथभामर्थगे गुरौग्रहदृष्टयः असत्यभीतर्वहुधर्मकर्ताख्यातश्वसद्भाग्ययुती विनीतः भवेन्नरोदेवगुरोप्रयातेभौमस्यगेहेरविदृष्टदेहे १ ख्यातीविनीतोवनि तानुयातःसतांमतोधर्मरतःप्रशांतः जातोभवेद्भुमिसुतक्षयातेवाचांपतौशीतकरें पाटे २ क्रूरोतिधूर्तःपरंगर्वहानुपाश्रियान्जीवनवृत्तिकर्ता भतीबहूनांननुमा नवःस्यात् जीवेकुजःचकुजेनदृष्टे ३ सद्वृत्तसत्योत्तमवाग्विहीनःच्छिद्रप्रतीक्षी प्रणतानुयातः मोभवेत्कैतवसंप्रयुक्तोवाचस्पतौभीमगृहज्ञदृष्टे ४ गंधमा ल्यायनासनभूपायोपिदंबरनिकेतनसौख्यं संप्रयच्छतिनणांभगुणाचेहीक्षितः सुरगुरुःकुजसंस्थः ५ लुब्धरौद्रसाहःसंयुतंचमिन्नापत्योद्भूतसौख्योझितंच कुर्यान्मित्रनिपुरदेवमंत्रीधात्रीपुत्रक्षेत्रगोमददृष्टः ६ गिल कर्के देख्याहोवे सो.क्रूर और वडा धूर्त और दूसरे के अभि मानकों दूरकरणे वाला मोर नाके बायसें जीव का करणे वाला और वहुन जनोंके पालने वाला होताह ३ श्रीर जिसके ज मसमय में मेप वृश्चिककागुरुः बुध कर्के देख्या होवे सो श्रेष्ट वृत्ति और सत्य अोर श्रेष्ट वाणी से हितहोताहै और दूसरेकेछिद्र देखने वाला और जोमनुष्य नम्रहोवे तिसको समति बाला और धून हम करणे वाला होताहै ४ और जिसके जन्मसमयमें मेपवृश्चिकका गुस्ःशुरु कर्केदेख्याहोये सोसु धि माल्य और शप्पा और त्रासन और भूपण और तो और वस्त्र उौर घरके सुखोवाला होताहै ५ नीर जिसके जन्म समयमें मेपवृधिक गगिमें गुरु शनि कर्के टेरस्याहोये तिसको लोभी और कूर और हठकर्के यन और मित्र और सनानके सुखसे रहिन औमिनमकठोरताकर्वे युनकाहे ६ ..

१७८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । इतिभोमक्षगगुरौग्रहदृष्टयः ॥ अवशुक्रकेगृहगतगुरुकॉग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहै ॥ जिसके जन्म समयमें वृप तुलाराशिका गुरु सूर्य कर्के देख्याहोवे तिसकों युद्ध कर्के जयप्राप्तकर्ताहै और अंगोंमें घा तकत्ताहै अोर रोगकर्के युक्तकत्तीहै और वहुतवाहन और बहुतचाकरों कर्के युक्त कत्तीहै और राजा का मंत्री कत्तीहै , १ और जिसके जन्मसमय में वृपतुला राशिका गुरुः चंद्रमा कर्के देख्याहोवे तिसको सस्यकर्केयुक्त और सदानम्र और परो पकारमें रत और श्रेष्ट चित्तकर्के युक्त कता है और श्रेष्ट भाग्यों वाला कत्ताहै २ और जिसके जन्मसमयमें वृपतुलाराशिकागुरुः मंगलकर्के देख्याहोवेतिसकों वडेभाग्यौवालानौरपुत्रकिसुरखवालाअोरंमीठावोलनेवालाऔरराजासेंमानकोंप्राप्तहोनेवालाक है । उौर जिसके जन्मसमयमें वृपतुला राशिका गुरुः वुध कर्के देख्याहोवे तिसको श्रेष्ट विद्यामें रतऔर इतिभौमसंगेगुरौग्रहदृष्टयः अथशुक्रागारस्थगुरौग्रहदृष्टयः ॥ संगराप्तवि जयक्षतगात्रंसामयंचवहुवाहनभृत्यम् मंत्रिणंहिकुरुतेसुरमंत्रीदैत्यमंत्रिगृहगो रविष्टः १ सत्येनयुक्तसततविनीतंपरोपकाराभिरतंसुचित्तम् सद्भाग्यभाज कुरुतेमनुष्यजीवःसितःऽमृतरश्मिदृष्टः २ भाग्योपपन्नंसुतसौख्यभाज प्रियंवदंभूपतिलव्धमानं नरंसदाचारपरंकरोतिभौमेक्षितेज्योभृगुजालयस्थ : सन्मंत्रविद्यानिरतंनितांतंभाग्यान्वितंभूपतिलव्धवित्तम् चंचत्कलाज्ञपुरुपंत्र कुर्याद्गुरु गुक्षेत्रगतोज्ञदृष्टः॥ ४॥ धनान्वितंचारुविभूषणाढ्यंसवृत्तचित्तं विभवे समेतं करोतिम_सुरराजमंत्रीशुक्रालयस्थोभृगुसूनुदृष्टः ५ सत्पुत्र दारादिसुखैरुपेतंप्राज्ञंपुरग्रामभवोत्सवाढ्यम् नरंप्रकुर्याच्चतुरंसुरेज्योदैत्येज्य भस्थोऽर्कसुतेनदृष्टः ६॥ इतिशुक्रागारस्थेगुरौग्रहदृष्टयः ॥ अथवुधवेश्मसं स्थेगुरोखगदृष्टयः ॥ सत्पुत्रदारंधनमिबसौख्यंश्रेष्ठप्रतिष्टाप्ताविराजमानम् नरंभकुर्यात्सुरराजमंत्रीरविप्रदृष्टोवुधवेश्मनिस्थः १ सदा भाग्यों कः युक्त और राजासै धनलाभ कके युक्त और मुंदर कलाकेजानने वाला कताह ४ और जिसके जन्मसमयमें वृपतुलाका गुरुः शुक्र कर्के देख्याहोवे तिसको धन और श्रेष्ट भूर- पों कर्क युक्त और श्रेष्ट वृत्तिमें चित्तकरणे वाला और ऐश्वयों कर्फे युक्त कर्ताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें वृपतलाराशिम गुरुः अनिकर्के देख्याहोवे निसको श्रेष्ट पुत्र और स्त्रीसे लेकर्के सुरखकों प्राप्तकतोहे डोर चतुर और पुरग्रामोंके उत्तयों कर्के युक्त कताहे ६ ॥ दतिशुक्रगृहेगुरीग्रहदृष्टयः ॥ ॥ श्रववुधकेलेनमंस्थितवृहस्पतिकॉग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहैं ॥ जिसके जन्मसमयमै मिथुन कन्या रा शिमें स्थित वृहस्पतिको सूर्य देखताहोवे तिसको श्रेष्ट पुन और स्त्री और धन और मित्रका सुख और ग्रेट प्रतिष्टा कर्फे विराजमान कर्ताहै .. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः॥ १७९ ॥ और जिसके जन्मसमय में मिथुनकन्याका गुरु चंद्रमा कर्के देख्याहोवे ति सको गुणों कर्के युक्त और ग्रामों में उपकारकरणे वाला और वडे गौरव क वि राजमान कर्ताहै ॥ २ ॥ और जिसके जन्मसमयमें मिथुन कन्याका गुरुः मंगलककै देख्या होवे तिसका युद्ध में जयकाप्राप्त कताहै श्रीर देहमेंघातकताहै और धनकक और पराक्रमक’ युक्त काह ३ और जिसके जन्मसमयमें मिथुनकन्याका गुरुः वृहस्पतिक देस्याहोवे तिसको श्रेष्ट मित्र भोर तो पुत्र और धन सुखको प्रासहोताहै और चतुर और प्योतिष शास और शिल्पवि- याके जानने वाला होताह और श्रेष्ट बोलने वाला और कामोहोताहै ४ और जिसके जन्म- समयमें मिथुनकन्याराशिम गुरुः शुक्रककै देख्याहोवे तिसकी धनस्त्री पुत्रके सुखकर्के युक्त श्रीरवडी मल्हायत वाउलीया अोर खेतीयोंमें चित्तवाला और प्रसन्नहोताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें मि गुणान्वितंग्रामपुरोपकारविराजमानंबहुगौरवेण कुर्यान्नरंदेवगुरुर्बुधःसंस्थोनिशा नाथनिरीक्षमाणः २ संग्रामसंप्राप्तजयंक्षतांगंधनेनसारेणसमन्वितंच करोतिजातं विवुधंद्रमंत्रीवुधालयस्थःक्षितिसूनुदृष्टः ३ सन्मित्रदारात्मजवित्तसौख्योदक्षोभवेद् ज्योतिपशिल्पवेत्ता स्याच्चारुभापीपुरुपःप्रकामंजीवेवुधर्वांचवुधेनदृष्टे ४ धनांगना सूनुसुखैरुपेतःप्रासादवापीकृषिकर्मचित्तः भवेत्प्रसन्नःपुरुपःसुरेज्येदैत्येज्यदृष्टे वुधवेश्मसंस्थे ५ नरेंद्रसद्गौरवसंप्रयुक्तंनित्योत्सवपूर्णगुणाभिरामं । नरपुर ग्रामपतिंकरोतिगुरुजगेहेशनिनाप्रदृष्टः ६ इतिवुधवेश्मसंस्थेगुरौग्रहदृष्टयः ।। अथकुलीरसंस्थेगु ग्रहदृष्टयः॥दारात्मजार्थोद्भवसौख्यहानिःपूर्वचपश्चात्खलुत त्सुखानि कुर्यात्नराणांहिगुरुःसुराणांकुलीरसंस्थोरविणाप्रदृष्टः ॥ १॥ नरेंद्र कोशाधिकतिसुकांतिसराहनार्थादिसुखोपपन्नम् सदृत्तचित्तंजनयेन्मनुष्यंक कस्थितेभ्यःशशिनाप्रदृष्टः ॥२॥ मित्राश्रयोत्पादितसर्वसिदिःसदृत्तबुद्धिर्वि लसत्प्रतापः मंत्रीनर:कर्कटराशिसंस्थेगीर्वाणवंद्येशशिसूनुदृष्टे ॥३॥ युतकन्याका गुरुःशनि कदेख्याहोवे तिसको राजासे गौरव कर्के युक्त है और निसंप्रतिउत्सवा कर्के युक्त और गुणों कर्के पूर्ण और पुरग्रामोंका स्वामीकनीहे ६ इतिवुधवेश्मसंस्थेगुरीग्रहदृष्टयः ।। अवककंगशिमें गुरुकॉग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहे ॥ जिसकेजन्मसमयमै कर्क राशि में गुरुसूर्यकर्केदेख्याहो वेतिसको स्री और पुत्र और धनकेसुरवतीप्रथमहानि कतीहै और पोछेसे स्रो पुन धनकामुखहोताहे ॥ १ ॥ ओर जिसकेजन्मप्तमयम कर्कराशिका गुरु चद्रमा कर्फे देख्याहोवे सो राजाकेभडारका धिकारीहोताहै ओर सुटरशोभावालाहोताहै और श्रेष्ठवाहन और धनादिया कर्के युक्त और श्रेष्टवृत्ति में चित्तबालेको कताहै २ अोर जिसके जन्मसमयमें कर्फराशिमें गुरुवुध कर्के देख्याहोवे सो मित्रके सवधर्के सपूर्णसिदिकोउत्पन्नकताहै ओर श्रेष्टवादिमवृत्तिकोलगानेवाला ओर वडेप्रतापवाला और मंत्रीहोताहै ३ ॥ , १८० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिन्वधः। और जिसके जन्मसमय में कर्कटराशि कागुरुशुकरके देख्याहोवे सो बहुतस्रायोंके ऐश्वर्यको भोगताहै और अनेकतुखोंकों प्राप्तहोताहै ॥ ४ ओर जिसकेजन्मसमयमें कर्कराशिमगुरुशनि- कर्के देख्याहोवे सो सन्मान औरभूपण और गुण और श्रेष्टस्वभावकोप्राप्तहोताहै और सेना और पुर ग्रामकास्वामीहोताहै और वहुतवोलनेवालाहोताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें कर्कराशिकागुरु म गलकदेख्याहोवे सो वालक और स्त्रीया और वस्त्र उोर सुंदरभूपोवालाऔरगुणी और शूरवीर और चतुरहोताहै ६ इतिकुलीरस्थगुरौग्रहदृष्टयः ॥ अवसिंहकेगुरुकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहे ॥जिसके जन्म समयमें सिंहराशिका गुरुसूर्यकर्केदेख्याहोवे सिसकों खर्च केंयुक्त और प्रसिद्धता कर्वे युनऔर अत्यत धूतं ओर राजासँधनलाभयुक्त और शुभकर्ममें चित्तवालाकताहे ? अोरजिसके जन्मसमयमें सिंहका । - वव्हंगनावैभवमंगनानांनानासुखानामुपलव्धयःस्युः कुलीरयातेवचसामधी शनिरीक्षितेदैत्यपुरोहितेन ४ सन्मानभूपागुणचारुशीलःसेनापुरग्रामपति । नरःस्यात् अनल्पजल्पःखलुकर्कटस्थेवाचस्पतीसूर्यसुतेनदृष्टेः ५॥कुमारदा । रांबरचारुभूपाविशेषभाजंगुणिनंचशूरं प्राज्ञंक्षतांगंकुरुतेमनुष्यंकर्कस्थितज्यो ऽवनिजेनदृष्टः ६॥ इतिकुलीरस्थगुरौग्रहाणांदृष्टयः ॥अथसिंहयातेजीवेन हदृष्टयः॥व्ययान्वितंख्यातमतीवधूर्त नृपाप्तवित्तंशुभकर्मचित्तं नरेप्रकुर्यात्सुर राजमंत्रीसूर्येणदृष्टोमगराजसंस्थः १ ॥ प्रसन्नमूर्तिगतचित्तशुद्धिस्त्रीहेतुसंप्रा प्तधनंवदान्यम् कुर्यात्पुमांसंवचसामधीशःशशांकदृष्टःकरिवैरिसंस्थः ॥२॥ मान्योगुरूणांगुरुगौरवेणसत्कर्मनिर्माणविधीप्रवीणः प्राणीभवेत्केसरिणिस्थि तेस्मिन्गीर्वाणवन्द्येऽवनिजेनदृष्टे ३ गृहादिनिर्माणविधीप्रवीणोगुणाग्रणीस्या सचिवोनृपाणां वाणीविलासप्रचुरोनरःस्यासिंहस्थितेदेवसरोज्ञदृष्टे ४ भू मीपतिप्राप्तमहत्पदस्थःकांताजनप्रीतिकरोगुणज्ञः भवेन्नरोदेवगुरौहरिस्थनि रीक्षितेचासुरपूजितेन ५ गुरचंद्रमाकदेस्याहौवे तिसको प्रसन्नयदनीर चित्तशुद्धिसँरहितश्रीरसोकैनमित्तसंधनकाप्राप्तहोताह २ और जिसके जन्मसमयमें सिंहकागुरु मंगलकर्केदेख्पाहोवे सो वडेगारवकर्के और वड्या. कर्के मानकोंप्राप्तहोताहै श्रीर श्रेष्टकमकरणेमें चतुरहोताहै ३ और जिसके जन्मसमयमें सिं- हरायिकाहरपति धुधककैदेण्याहोये सो घरसेंबादलेकरवनानेमॅचतुम्होताहे श्रीर गुणवानों- का अग्रणीहोताहे श्रीर राजयोंकामंत्रीहोताहै श्रीर वाणीविलासमें चतुरहोताहे ४ श्रीर जि- सके जन्मसमयमै सिंहराशिकागुरु शुक्रकदेख्याहोवे सो राजाक: दीयेहुवेवढेत्राधिकारम- स्थितहोताहै और स्वीजनोसें प्रीतिकरणेवाला और गुणके जानने वाला होताहै ॥ ५ ॥ ..

॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिन्वधः ॥ और जिसके जन्मसमयमें सिंहका बृहस्पति शनिकर्के देख्याहोवे सोसुखकर्कहीन और मलीन- ग्रेटवापोवाला और रुशदेहवाला ओर उत्सवककरहितहोताहै ६ ॥ इतिसिंहगुरीग्रहदृष्टयः अवस्वक्षेत्रस्थगुरुकोंग्रहदृष्ठियोंकाफलकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें धनमोनगार्शिमै वृहस्पतिसूर्य क देवाहोवे सो राजासविरोधबुद्धिवाला और निश्चयक मित्रांसें विमनहोता है और निरंतर- शत्रुनिसऊपरखडेरहतेहै , और जिसके जन्मसमयमै धनमीनका गुरु चंद्रमाक देख्याहीवे- सो भाग्य और धनकोवृद्धिकर्के गर्वकोप्राप्तहोताहे और स्त्रीमित्रकाप्याराहोताहै २ और जिसके-- जन्मसमयमै धनमीनकागुरुः मंगलकर्के देख्याहोवे सो फोडेयों और यक्ष्माक अंकितहोताहे और- युद्दमें चतुर होताहै ओर हिंसाकरणे वाला और वडे क्रूरस्वभाव वाला होताहै और परोपकारमरत- सुखेनहीनंमलिनंसुवाचंकृशांगयाप्टिंविगतोत्सवंच करोतिमयमरुताममात्यः सिंहस्थितः सूर्यसुतेनदृष्टः ॥ इतिसिंहयातेगुरौग्रहदृष्टयः ॥ अथस्वगृहया तेगुरोग्रहदृष्टयः ॥ राज्ञाविरुदत्वमतीवनूनसुहृज्जनेनापिचवैमनस्यं शत्रूद्गमः स्थानियतनराणांजीवर्कदृष्टेस्चगृहप्रयाते ॥ १ ॥ सुगर्वितभाग्यधना भिराध्याप्रियाप्रियत्वाभिमतविशेषात् करोतिजातंसुखिनविनीतंचंद्रक्षितोदेव गुरुःस्वभस्थः ॥२॥ व्रणांकितसंगरकर्मदक्षहिंसापरक्रूरतरस्वभावं परोपका राभिरतंप्रकुर्याद्गुरुः स्वभस्थः क्षितिजेनदृष्टः ॥३॥ नृपाश्रयप्राप्तमहाधि कारोदाराधनैश्वर्यसुखोपपन्नः परोपकारादरतैकचित्तोनरोगुरौस्व‘गतेज्ञदृष्टे ? 'सुखोपपन्नधनिनप्रसन्नप्राशंसदैश्वर्यविराजमानम् नूनंप्रकुर्यान्मनुजंसुरेज्योदे त्यज्यदृष्टोनिजमंदिरस्थः ५ पदच्युतंसौख्यसुतौहीनसंग्रामसंजातपराभवंच करोतिदीनस्वगृहेसुरेज्य सूर्यात्मजेनप्रविलोक्यमानः६ इतिस्वगृहेगुरौग्रहदृष्टयः होताहे ॥ ३ ॥ और जिसके जन्मसमयमें धनमीन राशिका गुरु बुधकर्के देस्याहोवे सो राजाके. आश्रयसे बडे अधिकारको प्राप्त होताहै और स्त्री और धन के ऐश्वर्यकर्के सुरखकों प्राप्त होताहै और. परोपकारके वास्ते एकचित्त होताहे ॥ ४ ॥ और जिसके जन्मसमयमें ।। धन मीनकागुरु शुक्रक, देख्याहोवे सो सुखौर धन और प्रसन्नताकीप्राप्त होताहै और चतुर और सदा ऐश्वर्यककै विराज. मान होताहे ५ और जिसके जन्मसमयमें धनमीनराशिका गुरु शनि कर्के देख्याहोवे सो अधिका- रसें गिडताहै और सुख और पुत्रोंकर्के रहित होताहै और युद्धमें अस्कारको प्राप्तहोताहै ६ ॥ इति- स्वगृहेगुरोग्रहदृष्टयः ॥

१८२ ॥ श्रीरवीरज्योतिर्महानिन्धः ॥ अवशनिक्षत्रमगुरुको ग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें मकरकुंभराशिमें गुरु सूर्य के देख्याहोवे तिसको प्रसन्नवदन उौर शुभवाग्विलास कर्केयुक्त और परोपकारमें आदरकरणे वाला और राजाके कुलमें प्राप्त करताहै १ उौरजिसके जन्मसमम मकरकुंभ राशि कागुरुंचद्रमाकर्के देख्याहोवे सोकुलके धारणे वाला और तीव्र बुद्धिवाला और श्रेष्टस्वभाववालाउौर धर्मक्रियामें भली प्रकार के उदार और अमि मानी और पितामाताकाभक्त होताहै २ और जिसके जन्मसमयमें मकर कुंभरा शिका गुरु मंगल कर्के देख्याहोवे तिसकों राजा कीकृपा कर्के धनकीसिद्धि होतीहैं और. यश और सुखको प्राप्तिवालाहोताहै ३ उोर जिसके जन्मसमयमें मकरकुंभ राशिका गुरु वुध कर्के देख्याहोवे तिसको शांतस्वभाव र निरंतर स्त्रीके वश्य और धर्म कृत्यमें ग्तकत्तीहै ? और जिसके जन्मसमयमै म . ॥ अथशनिगृहगतेगुरौग्रहदृष्टयः ॥ प्रसन्नकांतिशुभवाग्विलासंपरो पकारादरतासमेतम् कुलेनृपालंकुरुतेसुरेज्योमंदालयस्थोयदिभानुदृष्टः १ ॥ कुलोद्वहस्तीव्रमतिःसुशोलोधर्मक्रियायांसुतरामुदारः नरोऽभिमानीपितृमातृ भक्तोजीवेशनिक्षत्रगतेंदुदृष्टे २ स्यादर्थसिदि पतिप्रसादात्कीर्तेः सुखानामु पलब्धिरेव सूतोसुरेज्येशनिमंदिरस्थे निरीक्ष्यमाणेधरणीसुतेन ३ शांतं नितांतंवनितानुकूलंधर्मक्रियायांनिरतंनितांतम् करोतिमय॑मरुतांपुरोधावुधेन दृष्टःशनिमंदिरस्थः ४ विद्याविवेकार्थगुणैःसमेतःपृथ्वीपतिप्राप्तमनोभिला पः स्यात्पूरुपःसूर्यसुतर्भसंस्थेजीवेप्रसूतौभृगुजेनदृष्टे ५ कामसकामसुगुणा भिरामंसद्मार्थप्राप्तिधनधान्ययुक्तम् ख्यातंविनीतंकुरुतेमनुष्यमदेक्षितोमंदगृ हस्थजीवः ६इतिमंदगृहयातेगुरौग्रहदृष्टयः॥अथकुजगेहयातेशुक्रग्रहदृष्टयः कृपाविशेपनृपतेनितांतमतीवजायाजनितव्यलीकं कुर्यात्नराणांत्तरणिप्रदृष्टः शुक्रोहिवक्रस्यगृहप्रयातः १ श्रेष्टप्रतिष्टचलचित्तवृत्तिकामातुरत्वाद्विकृतिप्रया तम् करोतिमयंकुजगेहयातोभृगोःसुतःशीतकरणदृष्टः २ कर कुंभगशिका वृहस्पनि शुक्रककै टेरपाहोवे तिसकों विद्या और विवेक और बन और गुणोंक- के बुक कताहे भो राजासें मनो भिलपितप्राप्ति कताहै ५ ओर जिसके जन्मसमयमें मकरकुंभ- राशिका गुरु शनि कर्क रेरयाहोवे तिसकीयांकामना सिद्धहोतीयाहै और गुणों कर्के युक्तहोताह श्रोर लक्ष्मी और धन और धान्य कर्के युक्त होताहै ॥ ६ ॥ इतिथनिगृहेगुगग्रहदृष्टयः ॥ अवमगलकैगृहमशककोंग्रहदृष्टिपोंकाफल कहतेहै ॥ जिसके जन्मसमयमै मेपवृश्चिक गशिमें शुरू सूर्ग कर्क देरगाहोवे तिमको राजाकी निरंतररूपावाला कताहै और अत्यंत स्रोजनित कपटका प्रा नहोना और जिसके जन्मसमयमें मेप वृश्चिकराशिका शुक चद्रमा कर्के देस्याहोवे तिसकों. अरतिष्टा युक्तकचाहे और चचलचित्तवृत्तिकता है और कामातुरहोत्सेविकारको प्रातकताह २ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। १८३ और प्राये धन जिसके जन्मसमयमें मेप वृश्चिकराशिका शुक्र मंगलकर्के देख्याहोवे तिसका धनकर्के और मान क के और सुख कर्के होन कतीहे और दीनकर्ताहे और विशेप कर्के मलीन कर्ताहै ३ और जिसके जन्मसमयमें मेपवृश्चिकराशिका शुक्र बुध कर्के देख्याहोवे तिसकों दुष्टजनकताहै और धन और अप ने सववियों कर्के हीन कतीहे और अपनी बुद्धि और सामथ्र्यसै रहितकाहे और के हरने वाला काहै ४ ओर जिसके जन्मसमयमै मेपवृश्चिकराशिका शुक वृहस्पतिकदेख्याहोवे तिसको स्नानादि नुरखों कर्फे युक्त कताहेडोर श्रेष्ट देह को शोभाकाहे डोर भलोप्रकार नम्रकताहे और उदार चित्तकत्ताहै ५ उौर जिसके जन्मसमयमें मेषवृश्चिक राशिका शुक्र शनि देख्याहोवे निसको गुतयनवाला कतीहै और अपनेमन शांत होताहै और मानकों प्राप्त और चतुर पोर मित्र धनेनमानेनसुखेनहीनंदीनंविशेपान्मलिनकरोति. ॥ नूनंधरित्रीतनया लयस्थःशुक्रोधरित्रीतनयेनदृष्टः ३ अनार्यमर्थात्मजनैर्विहीनस्ववुद्धिसा मर्थ्यपराङ्मुखंच क्रूरंपरार्थावहरंनरहिकरोतिशुक्र कुजभेज्ञदृष्टः ॥ ४ ॥ कलत्रपुत्रादिसुखैःसमेतंसत्कायकांतिंसुतरांविनीतम् उदारचित्तंप्रकरोतिम] जीवक्षितोदैत्यगुरुःकुंजः ॥ ५ ॥ सुगुप्तवित्ताभिमतप्रशांतमान्यवदान्यं स्वजनानुयातम् करोतिजातंक्षितिपुत्रगेहेसंस्थःसितोभानुसुतेनदृष्टः ६ ॥ इतिकुजगृहेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अथनिजवैश्मगेशुक्रेग्रहदृष्टयः ॥ वरांगनाभ्यों धनवाहनेभ्यःसुखानिनूनंलभतेमनुप्यः प्रसूतिकालेनिजवेश्मयातेसितेपतं गेननिरीक्ष्यमाणे १ विलासिनीकेलिविलाससक्तःकुलाधिपालोऽमलवुद्धि शाली नरःसुशीलःशुभवाग्विलासःस्वीयालयेस्यात्स्फुजितीदुदृष्टे ॥२॥ गृहादिसौख्योपहतंनितांतकालप्रसंगाभिभवोपलब्धिम् कुर्यान्नराणादनुजेंद्र- मत्रीस्वक्षेत्रसंस्थः क्षितिपुत्रदृष्टः ३ गुणाभिरामसुभगप्रकामं सौम्यंसुसत्वं धृतिसंयुतंच स्वक्षेत्रगोदैत्यगुरुःप्रकुर्यान्नरंतुपारांशुसुतेनदृष्टः ४ कोसंमतिबाला कताहै ६ इतिभीमगडेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अवस्व नौशुककोंग्रहदृष्ध्यिाकाफलकहते हैं जिसके जन्मसमयमवृततुलानाशुकसूर्यकर्केदेख्याहोवेतिसकोंश्रष्टतोयोकाऔरधनौरवाहनोंका निश्चय करमुखकताहै १ औरजिनक्रेजन्मसमयमेंवृपतुलाराशिकाशुकचंद्रमाकदेख्याहोवेंसोवेश्याकविलासमें सक्तहोताहैऔरकुलकेपालनेवालाओरनिमलवुद्धिवालाऔरसुशीलबारशुभवाग्विलातकरणे वालाहोता है और जिसके जन्मसमयमें वृप तुलाराशिका शुक्र मंगल कर्के देख्या होवे तिसकोंगृहादि सुखों- कर्के रहित कतीहै और लडाई केप्रसंगसे अपमानकों प्राप्त कर्ताहै ३ और जिसके जन्मसमयमें- बृष तुला राशिका शुक्र वुध क देख्या होवे तिसकों गुणों कर्के युक्त और भेंट भाग्योवाला और कामी कर्ताहै थोर सौम्य सुभाववाला और श्रेष्ट पराक्रम वाला और दृढता कर्क युक्त कताहै १ .4 - १८४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमें वृप तुला राशिका शुक्र वृहस्पति कर्के देख्या होवे तिसको श्रेठ वाह- नोंका और स्त्रीके सुखोंका और धनादियोंका लाभकर्ताहै ५ ओर जिसके जन्मसमयमें वृप तुलारा युक्त और शिका शुक्र शनि कर्के देख्या होवे तिसको रोग कर्के साधु वृत्तिसें हीन और और- सव भन कर्के रहितकर्ताहै ॥ ६॥इतिस्वक्षेत्रगेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अववुधकेक्षेत्रमेशुक्रकोंग्रहदृष्टियोंकांफलकहते है जिसकेजन्मसमयमें मिथुन कन्या राशिका शुक्र सूर्य कर्के देख्या होवे सो राजाके अंतर पुरका अ धिकारी होताहै और नम्रहोताहै और गुण कर्के युक्त होताहै और शास्त्रके जाननेवाला होता है । और जिसकेजन्मसमयमें मिथुन कन्याराशिका शुक्र चंद्रमा कर्के देख्या होवे तिसकों श्रेष्ठरत्न और वस्त्रादि सुखों कर्के युक्त की है और नीलकमलकी न्याई सुंदर नेत्रोंवाला कताहै २ और जि. सराहनानांगृहिणीगुणानांसुमित्रपुत्रद्रावणाविकानाम्करोतिलब्धिनिजवेश्मयातःसि तःसुराचार्यनिरीक्षितश्चेत् ५ गदाभिभूतोहतसाधुटत्तः सौख्यार्थहीनो मनु जोऽतिदीनः भवेत्प्रसूतौनिजवेश्मयाते भृगोःसुतेभानुसुतेनदृष्ट ६ इतिनिन वेश्मगेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अथवुधक्षसंस्थेशुक्रेग्रहदृष्टयः ॥ नृपावरोधाधिकृतं विनीतंगुणान्वितंशास्त्रकृतंप्रवेशं कुर्यान्नरंदैत्यगुरुःप्रसूतीसौम्यक्षसंस्थोरवि णाप्रदृष्टः १ सद्रत्नवस्त्रादिसुखोपपन्नं नीलोत्पलश्यामलचारुनेत्रम् सुकेश पाशंमनुजंप्रकुर्यात्मौम्यक्षसंस्थोभृगुरिंदुदृष्टः २ भाग्यान्वितः कामविधिप्रनी पःकांतानिमित्तंद्रविणव्ययःस्यात् नरोहिनीहारकरात्मजःस्थितेसितेभुमिसुते नदृष्टे ३ प्रज्ञांमहद्वाहनवित्तवृदिसेनापतित्वंपरिवारसौख्यं कुर्यान्नराणामुश नाप्रकामवुधर्मसंस्थश्ववुधेनदृष्टः ४ सद्बुदिद्धिर्वहुवैभवादयः प्रसन्नचेताः सुतरांविनीतः मोभवेत्सौम्यगृहोपयाते दृष्टेसितेदेवपुरोहितेन ॥ ५ ॥ पराभिभूतंचपलंविविक्तंसदुःखितंसर्वजनोझितंच मयंकरोत्येवभृगोस्तनूजः सोमात्मजःरविजेनदृष्टः॥६ सके जन्मसमयमै मिथुन कन्या राशिका शुक्र मंगल कर्के देरया होवे तिसको भाग्योकर्के युक्त और कामविधिमें चतुर और सीके निमित्त द्रव्यरखर्चनेवाला कर्ताहै ३ और जिसके जन्मसमयमें मिथुन कन्याका शुक्र वुध कर्के देख्या होवे तिसकों वडी बुद्धि वाला और वाहन और धनको वृद्धि- नाला और सेनाकास्वामि और परिवारके सुखवाला कर्ताहै ४ और जिसके जन्मसमयमै मिथुन राशिका शुक्र बृहस्पति कर्के देख्या होवे सो श्रेष्ठ बुद्धिकीवृद्धिसे बडे ऐश्वर्य कर्के युक होता है और प्रसन्नचित्त और भली प्रकार नम्रहोताहै और जिसके जन्मसमयमें मिथुन कन्याका शुक्र शनि कर्के देख्या होवे तिसकोम पमानकमुकत्रीरचपलस्वभावककंयुक्त और दुः खितौर संपूर्णजनोंकरहितकत्र्ताहै ॥ ६ ॥ कन्या ॥ ॥ ॥ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ दतिवुधक्षसंस्थेशुक्रेग्रहदृष्टयः ।। अवककंराशिमंस्थितशुक्रकॉग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहै । जिसके जन्म समयमै कर्क राशिका शुक्र सूर्य कर्के देख्या होवे सो स्त्रीकक्रोध कर्के हपकेनाशको प्राप्तहोताहै और शत्रुजनों कर्के पीडित होताहे १ और जिसके जन्मसमयमें कर्क राशिका शुक्र चद्रमा कर्के टेख्या होवे तितको पूर्वकन्या और पीछेसें पुत्रलाभ होताहै और माताकों और विमाताको वहु मानोंके करणे वाला होताहे २ ओर जिसके जन्मसमयमें कर्कका शुक्र मंगल कर्के देख्या होवेंसो मनुष्य कलाके जानने में चतुर होताहै और शत्रुपक्षमें रहितहोताहै और बुदि कर्के सखकों प्राप्तहोताहै ओर स्त्रीकर्के' चिंतातुररहिताहै और जिसके जन्मसमयमें कर्क राशिका शुक्रवुव ककैदेख्या होवे तिसकोविद्या मे प्रवीण और गुणी और गुणके जाननेवाला कताहै और प्रौपुत्रों कर्के उत्पन्नजोदुःखतिसकतप्त कतीहै और ॥इतिवुधर्भसंस्थेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अथकर्कटगेशुक्रेग्रहदृष्टयः । ॥ सरोपयोषाकृतहर्पनाशःस्यात्पूरूपःशत्रुजनाभिभूतः दैत्यार्चितेकर्कटरा शियाते निरीक्षितेहपतिनाप्रसूतो ॥ कन्याप्रजापूर्वकपुत्र . लाभमंवांसपत्नींवहुगौरवाणि कुर्यान्नराणांहरिणांकदृष्टः कुलीरगोभा गवनामधेयः २ कलासुदक्षोहतशत्रुपक्षो वुध्याचसौख्येनयुतोमनप्यः परंतुकांताकृतचिंतयारी भौमेक्षितेकर्कटगेसितेस्यात् ॥ ३ ॥ विद्याप्रवीणगुणिनंगुणझं कलत्रपुत्रोद्भवदुःखतप्तं जनोझितंचापिकरोतिमत्त्यै काव्यः कुलोरोपगताज्ञदृष्टः ४ अतिचतुरमुदारं चारुवृत्तंविनीतंमतिविभवसमतें कामिनीसूनुसौख्यं प्रियवचनविलासंमानुपंसंविधत्ते सुरपतिगुरुदृष्टो भार्गवःकर्कटस्थः५सदत्तसोख्योपहतंगतार्थ व्यर्थप्रयत्नंवनितान्वितंच स्थान च्युतंसंजनयेन्मनुष्यंमंदेक्षितः कर्कगतः सिताख्यः ६ इतिकर्कराशिस्थितेशु क्रेग्रहदृष्टयः ॥ श्रथसिंहेसितेग्रहदृष्टयः॥ स्पर्धातिसंवर्धितचित्तत्त; कांता श्रयोत्पन्नधनोमनुप्यःक्रमेलकाद्यैर्यदिवायुतः स्यादक्षितेसिंहगतेसिताख्ये १ जनोंसे रहितकत्ता ४ और जिसके जन्मसमयमें कर्क राशिका शुक्र वृहस्पति कर्के देख्या होने तिमको वडाचतुर और उदार और श्रेष्ट वृत्ति वाला और नम्र और बुद्धि और ऐश्वर्य कर्के युरु और सीपुत्रका सुख कताहै और श्रेष्ट वाग्विलास करणे वाला कत्ताह ५ और जिसके जन्मसम यमें कर्क राशिका शुक्र शनि कर्के देख्या होवे तिसको श्रेष्ट वृत्ति और सुखसे रहित कतीहै और धन रहित और व्यर्थ उद्यम वाला कत्तीहै और तोजित कत्ता है और स्थानसे घट कताहै ६ इति- कस्येशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अवसिंहराशिमेस्थितशुकोंग्रहदृष्ठियोंकाफलकहते हैं । जिसके जन्मसमयमें सिंहराशीका शुक्र सूर्य कर्के देख्या होवे सो दूसरेको स्पर्धासें चित्त वृत्तिकों वधावताहे और स्रोके माश्रयधनलाभकॉप्राप्तहोताहेअथयाऊठोंकीरखचरोंखोत्तयोंकर्केधनलाभकों प्राप्तहोताहे ।

१८६ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिबन्धः । और जिसके जन्मसमयमै सिंहराशिकांशुक्रचंद्रमा कर्के देख्याहोवे तिसकी माता की सौकननिश्च यकर्के होतीहै और.स्त्रीसे विरोध होताहै ओर ऐश्वर्यकाउदय होताहै २ और जिसके जन्मसमय में सिंहराशिका शुक्र मगल कर्के देख्याहोवे तिसको राजाकान्यारा और धान्य धनों की युक्त और कामसे उत्पन्न जो व्यसन तिनों कर्के संतप्तकत्तीहै ३ और जिसके जन्मसमयमें सिंहका शुक्र वुर- कर्के देख्याहोवे सो धन कर्के युक्त अोर संग्रहकरणेवाला और लोभी और कामको वृद्धिसे निद्यवि कारको प्राप्त कतीहै ४ और जिसके जन्मसमयमै सिंहराशिका शुक्र वृहस्पति कर्के देरयाहोवे सोराजाका मंत्री और धनवाहनों कर्के युक्त और वहुतस्री पुत्र और चाकरोंके सुरखवाला होताहै और प्रसिद्ध कानोंके करणे वाला होताह - ५-और जिसके जन्मसमयमै सिंहराशिका शुक्र शनि- कर्के देस्याहोवे सो राजाके तुल्य संपूर्ण समृद्धि वाला अथवाराजा कर्के दंड के अधिकार में स्थित नूनंजनन्याश्चभवेत्सपत्नीपत्नीविरोधोविभभोद्भवश्च यस्यप्रसूतौदनुजेंद्रम त्रीचद्रेक्षितःसिंहगतोयदिस्यात् २ नृपप्रियंधान्यधनैरुपेतंकंदर्पजातव्यस नाभिभूत करोतिमय॑मृगराजसंस्थोभूगोस्तनूजोऽवनिजेनदृष्टः ३ धनान्वि तसंग्रहचित्तरत्तिलुब्धस्मराधिक्यविकारनिंद्यम् दैत्यद्रमंत्रीकुरुतेमनुष्यसिंह स्थितःसोमसुतेनदृष्टः ४ नरेंद्रमंत्रीधनवाहनाढयोवव्हंगनानंदनभृत्यसौख्यः विख्यातकर्माचभूगोस्तनूजेजीवेक्षितसिंहगतेनर स्यात् ५ नृपोपमसर्वसम् द्विभाजंदडाधिकारेप्यथवानियुक्तं करोतिम]मृगराजवौदेत्यार्चितःसूर्यसु तेनदृष्टः ६ इतिसिंहस्थेसितग्रहदृ० अथजीवमवनेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ रोद्र प्राज्ञभाग्यसौभाग्यभाजसत्वोपेतंवित्तवंतविशेषात् ननादेशप्राप्तयानंमनुप्यकु च्छुिकोजीवभेभानुदृष्टः १ सद्राजमानेनविराजमानंख्यातविनीतवहुभोगयुक्तं धीरंससारंहिनरंकरोतिभृगुर्गुरुक्षेत्रगतोऽव्जदृष्टः २ द्विषामसाधनिनप्रस नंकांताकृतप्रेमभरंसुपुण्य सबाहनाध्यकुरुतेमनुष्यभौमेक्षितेज्यालयगामिशुक्रः ३ होताहै ६ दतिसिंहस्थसितग्रहयः ॥ अवजीवभवनमें शुक्रकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहते हैं | जि सके जन्मसमयमै थन मीन राशिकाशक सूर्य कर्के देख्याहोवे तिसकों क्रूर और चतुर और के सौभाग्य कर्के युक्न कत्तोहे और पराक्रम युक्त और विशेष कर्के धनवान कत्तीहै १ और जि सके जन्मसमयमें धन मीन राशिका शुक चंद्रमा कर्के देख्याहोवे सो श्रेष्ट राजमान कर्क विराज- मान होताहे और प्रसिद्ध श्रीर नत्र होताहै और वहुन भोगों कर्के युग और धीर जै र पराक्रमकर्के गुरु कत्तीह २ ओर जिसके जन्मसमयमें धा मीन राशिका शुरु मंगल कर्के दे स्पाहोवे तिमकों शवयाँको नहिं सहारणे वाला कत्तीहै और धनी और प्रसन्न और स्रोके प्रेमसे धन प्राप्त योग्श्रेष्ट पुरयांवाला और ग्रेट वाहनों कर्के युक्त कत्तीहै ३ ओर जिसके जन्मसमयमें यु .. भाग्य .

१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ १८७ ‘मनिका शुक्र वुध क देस्याहोवे तिसको श्रेष्ट वाहन और धन और वस्त्र और भपणीकर्के 'युक्त कत्तीहै और निश्चय कर्के श्रेष्ट अन्नोंकामुखकत्ताहै ॥ ॥ और जिसके जन्मसमय में धनमीनकाशुक्र वृहस्पतिकर्के देख्याहावे तिसकी घोडे और भर डीर,वस्त्र और भूपण और हाथियों कासुखकर्ता है ॥ ५ ॥ उौर जिसके जन्मसमय में धनमानका शुक्र शनिकर्केदेपाहोवे तिसको श्रेष्ट भोगके सुखों वाला और नित्यं प्रतिउत्सवों कर्केयुक्त और श्रेष्टधनकर्केयुक्तकर्ताहै ॥ ६ ॥ इतिजीवगृहेशुक्रग्रहदृष्टयः ॥ अवशतिकैगृहमें शुक्र ग्रहदृष्टियोंकाफ कहते हैं । जिसके जन्मसमयमें मकरकुंभराशिकाशकंसूर्यकर्के देख्याहावे तिसको स्थिरस्वभाववाला और ऐश्वर्यवालाकत्ताहै १ उौर जिसके जन्मसमयमें मक कुंभ राशिकाशुक्र चंद्रमांकः देख्याहोये सहाहनार्थीवरभूपणानालाभंसदन्नानिमुखानिनूनं ॥ कुयान्नराणांगुरु मंदिरस्थौदेत्यार्चितःसोमसुतेनदृष्टः ॥ ४ ॥ तुरंगगेहांवरभूपणानां महागजानांवनितासुखानाम् ॥ करोत्यवाप्तिंभृगुजःप्रसूतौजीवक्षितोजी वग्रहाश्रितश्च ॥ ५ सद्भोगसौख्योत्तमभोगभाजनित्योत्सवोत्कर्षयुतंसुवित्तम् करोतिमयगुरुगेहजातोदेयाचितोभानुसुतेनदृष्टः ॥ ६ ॥ इतिजीव गेहशुक्रग्रहदृष्टयः अयशनिक्षेत्रगतेसितेमहष्टिः॥स्थिरस्वभावविभोपपन्नं महाधनसारविराजमानं कांताविलासैःसहितप्रकुर्यात्भृगुःशानक्षेत्रगतोऽर्कदृष्टः १ ओजस्विनचारुशरीरयष्टिप्रकृष्टसत्वंधनवाहनाढयम् करोतिमयं शनि गेहयातोभूगो:मुतःशीतकरणदृष्टः २ श्रमामयाभ्यामतितप्तमूर्तिमनर्थतीर्थ क्षतिसंयुतच कुर्मानरंदानवराजपज्यःकुजेक्षितःसूर्यमुतालयस्थः ३ विद्वद्धि धिज्ञशानिनसुतुष्टंप्राज्ञगुप्तत्ववॉलप्रपचं ॥ सदाग्विलासंमनुकंप्रकुर्यात्भृगुःश निक्षेत्रगतोज्ञदृष्टः ४ सदधमाल्यावरचारुवाद्यसंगीतसंजातरुचि शुचिश्व स्मान्मानवोदानवराजपूज्येसुरेज्यदृटेशनिमंदिरस्थे ५ .. .. निनको तेजस्तो रो सुदरदेह वालोरडे पाक मवात कत्तीहरधन डोरवाह नोकर्के युक्तरताहे २ ॥ और जिलजन्म समर्ममकर कुंभ शिकायु क्रमालादेख्याहोरे तिलकोयमक उौ. गेगांकनप्त कत्ताहे डोर अनथके के लाला और तीर्थों के करपा रोदयुतराहे ॥ ३ ॥ ओर जिनके जन्मसनम मकरकुंभका शुकदेवाहोरे तो लिहानों की विवि को जानने वारा ओर धो डो' भनीतक र प्रसन्न डोर चर ओर प्रपंची शेर अनाग्विलासाहोताहे ॥ ४ ॥ धार जिनके जन्म समर में मकरकुभ शिकाशुकाहरपनिदख्याहोव तो श्रेगंमा पाक और भेटराफरगुक्त उर राजे उर समीयामें छावालाहोचाहे ५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। उीरजिसकेजन्ननमयमें मकरकुंभराशि काशुक शनि कदेपाहावेतिसको प्रसन्नदेहवालाऔरभनेकप कारकेलाभपाला धन उमेर सीओर वाहन और पुत्रों फेसु बवाला कताहै ६ इतिशनि क्षेत्रगतशुक्र ग्रहदृष्टयः अवमक्षेत्रमशनिकोंग्रहटियोंकाफलकहते है जिसकेजन्मसमयमेंमेपवृश्चकराशीकाशनि सूर्यकर्केदेख्याहौवे सो महिपीया उीर गोपाडोर वकीयागेर भेडॉकीसमृद्धिवालाहोता है और खेतीयों कैमसदारतहोताहे और श्रेटफर्मकरणेवालाहोताहै । उौर जिसकेजन्मसमयमें मेपवृश्यक काग नि चंद्रमाककै देख्याहोवे सो नोचकीतगतिवाला और चपल और खोटेस्वभाववाला और दुष्ट और सुखकर्के उौर धनाकर्के गहितहोताहै ॥ २ ॥ और जिसकेजन्मसमयमें मेपवृश्रिकराशि का शनि मंग लकदेख्याहोवे सो बहुत वकवादक नेवाला और धनसंपदासे रहित और कार्यक्षयकोप्राप्त और विरो प्रसन्नगात्रंचविचित्रलाभंधनांगनावाहनसूनुसौख्यम् कुन्निरंदानववृंददेवो मंदक्षितोमंदग्रहेधिसंस्थे ।६ ॥ इतिशनिक्षेत्रगतशुक्रग्रहदृष्टयः .॥ श्रयभीमालयस्थशनौग्रहदृष्टयः॥ लुलायगोजाविसमृद्धिभाजंकृपिक्रियायांनि रतःसदैव सत्कर्मसक्कंजनयेन्मनुष्यभौमालयस्थो शनिरर्कदृष्टः १॥नीचा नुयातेचपलंकुशीलखलंसुखाथैः परिवर्जितंच कुर्यादवश्यरविजोमनुष्यशशी क्षितोभूसुतगेहसंस्थः ॥२ अनल्पजल्पंगतसत्पदार्थकार्यक्षतिजातविशेपवि त करोतिजातननुभानुसूनुःकुजेनदृष्टःकुजवेश्मसंस्थः॥३॥चौर्यकर्मकलहा दितत्परंकामिनीजनगतोत्सर्वनरम् ज्ञेक्षितोहिकुरुतेऽर्कनदनोभूमिसूनुभुवना विसंस्थितः ॥ १ ॥ सुखधनैःसहितनृपमंत्रिणंनृपसमाश्रितमुख्यतया न्वितम् सुरपुरोहितवीक्षितभानुजोऽवनिजवंश्मगत कुरुतेनरम् ॥ ॥ ५ ॥ वहुप्रयाणाभिरतविकांतिपापांगनासक्तमतिविचित्तम् ॥ करोतिमर्त्यक्षिति जालयस्थोभानोस्तनूजाभृगुजेनदृष्टः ॥ ६॥ इतिभौमालयस्थेशनांग्रह | दृष्टयः अयशुनावश्मगेशनोंग्रहदृष्टयः ॥ विद्याविचारेप्रचुरोतिवक्तापरा नभो त विवनश्वशांतः भवेनरस्तिग्मकरेणदृष्टेसुर्यात्मजेभार्गववेश्मसंस्थे॥१॥ पपनरहितहोताई ॥ ३ ॥ रोग जिसके जन्मसमयमै मेपवृश्चिकका शनि दुधक देख्पाहोवे सो चो गवीर लडाईकरणे, तत्परहानाहे डो खोजनोंकनुस्यसंरहितहोताहै ४ ॥ तर जिसकेजन्मसमयमै भेपाभराशिका शनि गृहस्पनिक दरगाहोगे सोमुखधनकयुना उोर गजाकामीकताह और राजा केयाश्रय मुस्पताकाधामहोनाह ॥ ५ ॥ योर जिसकेजन्मसमयमें मेश्वृश्चिकराशिफाशनिशुक्रफर्के देम्पाहोवे सो बहुत को यात्रामैग्नहोनाहे और शोभारहिनहोताहे और खोटीची मरत और चित्तसंदु गौमाह ॥ ॥ इतिभामगृहेदानीहाटयः ॥ शुकगृहमें शनिकोंग्रहटिपायाफलबहने हैं । जिमोजन्मसमयमें चपलाका गनि सूपरुदै पाहीये सो विद्याके विचारमें वहाचतुर और या नामात्रभोजनकरणे याला ओर धनहीन टार शांतस्वभाववालाहोताहे ।।

१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ १८९ और जिसके जन्मसमयमै वृपनुलाका शुक्र चंद्रमाकदेख्याहोवेसोराजाको कृपासेंबडेअधिकारकों प्राप्तहोता है और स्त्रीभूषणकिसुखकों प्राप्त होताहे डोर वलकर्के युक्तहोताहे ॥ ॥ ौर जिनके जन्मलमयमें वृपतुलाफा शनि मंगलकर्के देखपाहोचे तिसको युद्धकार्यमें रत डोर बहु- तवकवादी और वडी प्रसन्नताक युक्त काहे ३ और जिसके जन्मसमयमें वृपतुलाका शनि वु धफर्के टेस्याहोवे तिमको स्वीमें रत और नीचजनोंकी संगतिवाला और हास्यविनोदमेरत डोर धन हान उौर नपुंसकोंसे मेत्रीवाला होताहे ४ ओर जिसके जन्मसमयमें वृपतुलाकाशनि वृहस्पतिक के देखाहीवे सोपरोपकारमें चित्तवृत्तिकत्ता औरप्रायेदुखक्कँदुःखी होताहै और दाता मोर उद्यमक रपो वाला होताहै ५ ओर जिसके जन्मसमयमें वृपतुलाराशिका शनि शुक्रककै देख्याहोवे सोरत्ना दिलाभकों पोर तोके विलासकों और जलके लाभकों ओर राजासें गोरवलाभको प्राप्तहोताहै '६ नृपप्रसादाप्तमहाधिकारंयोपाविभूषांवरजातसौख्यं वलान्वत्तंसंजनयेन्मनुष्यंमंदः सितःहरिणांकदृष्टः २ संग्रामकार्याभिरतनितांतमनल्पजल्पंचमहत्प्रसाद कुर्या नरांतिग्मकरस्यसूनुभूसूनुदृष्टोभृगुजालयस्थः ३ कांतारतोनीचजनानुयातोविनो दहास्याभिरतोगतार्थः क्लीवादिसख्यश्चभवेन्मनुष्य शनौसितःशशिसूनुदृष्टे ४ ॥ परोपकारेकृतचित्तरत्तिःपरस्यदुःखेनसुदुःखितश्च दातोद्यमीसर्वजनप्रियश्चमंदे सितर्केगुरुणाप्रदृष्टे ५ रत्नादिलाभवनिताविलासजलाधिकत्वनृपगौरवाप्तिम् कु यन्निराणांतरणेस्तनूजःशुक्रेक्षितःशुक्रगृहप्रयातः६ इतिशुक्रगृहेशनौग्रहदृष्टयः अयवुधमंदिरेशनौखेटदृशः ॥ सुखाझितनीचरतंसकोपमधार्मिकंद्रोहकरंसुधी रम् कुर्यानरंतिग्मकरस्यसूनुर्भानुप्रदष्टोवुधमंदिरस्थः ॥ १ ॥ प्रसन्नमूर्ति । पतिप्रसादप्राप्ताधिकारोन्नतिरायत्तिः कांताधिकारोयदिवानरःस्यान्मदेश भस्थऽमृतरश्मिदृष्टे २ प्रकृष्टवुद्धिरातरांविधिज्ञस्यातंगभीरंचनरंकरोति सोमा त्मनक्षेत्रगतोफैसूनुर्भूसनुदृष्टःपरिसूतिकाले ३ धनान्वितंचारुमतिविनीतगीतत्रि यंसंगरकर्मदक्ष शिल्पेऽप्यभिज्ञमनुजंप्रकुर्यात्सौम्येक्षित सौम्यगृहस्थमंदः ४ इनिशुक्रगटेशनोग्रहदृष्टयः ॥ अव बुधकेक्षेत्रमें शनिकों ग्रहदृष्टियोंका फल कहतेहै ॥ जिसके जन्मसमयमें मिथुनकन्याराशिका शनि सूर्यक देख्याहोवे तितकी सुखरहित और नीचममरत और क्रोधकयुक्त ओर अधर्मों ओर द्रोह करणेबाला यत्ताह १ और जिसके जन्मसमयमें मि धनकन्याकानि चंद्रनाकर्के देख्याहोवे तिसको प्रसन्नमूर्ति और राजाकी प्रसन्नताकर्के अधिकार को प्रात ओर श्रेष्टवृत्ति वाला अथवा स्रीयोंके अधिक को प्रातहोताहं ॥ २ ॥ अोर जिसके जन्मस मयमै मिथुनकन्याका शनि मगलकर्के देख्याहोवे तिसको श्रेष्ट बुद्धि और विधिकेजाननेवाला और प्रसिद्ध और गंभीरताक: युक कत्तीहै ३ और जिसके जन्मसमयमें मिथुनकन्याकाशनि बुधकर्के देख्याहोवे तिसकों धनयुक्त और सुंदर वुद्धियुक्त और नम्र भोर गीतमें प्रीतिबाला और युद्धकर्ममें चतुर और शिल्पके जानने वाला कताहै ४ .

१९० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमें मिथुनकन्याका शनि वृहस्पतिकर्के देख्याहोवे सो राजाके प्राश्रय वाला और सुंदरगुणाकर्के युक्त और श्रेरजनोंका पारा और गुप्तधनवाला और मनस्वी होताहै ५ श्री र जिसके जन्मसमयमै मिथुनकन्याका शनि शुक्रक देख्याहोवे तिसकों स्त्रीयोंके भूपणकरणेमें च तुर ओर श्रेष्ट कर्म और धर्ममें रत और स्त्रीमें सकचित्तवालावत्ताह ६ इतिवृधगृहे शनी ग्रहदृष्ट- यः ॥ अव ककराशिमें स्थित शनिकों ग्रहटियोंका फल कहतेहैं ॥ जिसके जन्मसमयमें क कैराशिका शनि सूर्यकर्के देख्याहोवे सो आनंद और स्त्री और धनों के रहित होताहै और सर्वदा- कोलअन्नभोगों क रहिन और माताको वडालेशकरणेवाला होताहै १ और जिसके जन्मसमयमें ककका थनि चद्रमाकर्के देख्याहोवेसो संबंधियोंकों निश्चयककै पीडा क्त्ताहै ओर माताको पीडा- कत्तीहै और धनोंको वृद्धि कत्तीहै २ और जिसके जन्मसमयमें कर्क राशिका शनि मंगल क राजाश्रितश्चारुगुणैःसमेतःप्रियःशतांगुप्तधनोमनस्वी भवेन्नरोमंदचरोयदि स्यात्ज्ञराशिसंस्थःसुरपूज्यदृष्टः ५ योपाविभूपाकरणेप्रवीणसत्कर्मधर्मानुर तनितांतम् स्त्रीसक्तचित्तंकरोतिमयसितेक्षितोभानुसुतोज्ञगेहे ६ इतिवुध गेहेश नौग्रहदूं० श्रयकुले लोरोपगतमंदंप्रतिग्रहदृष्टिः ॥ आनंददारद्रविणर्वि हीनःसदान्नभोगैरपिवोझितश्च मातुर्महक्लेशकरोनरःस्यान्मंदेकुलीरोपगतेऽ कदृष्टे १ निपीडनबंधुजनेजनन्यांनूनधनानामभिवईनंच कुर्यात्नराणांद्यु मणेस्तनूजःकुलीरसंस्थाहिजराजदृष्टः २ गलबलक्षीणकलेवरश्चनृपार्पिता ोत्तमवैभवोपि स्यान्मानुपोभानुसुतेप्रसूतीकर्कस्थितेक्षोणिसुतेनहाटे ३ वा ग्विलासकठिनोटनवादश्चेष्टितैर्वहुविधैरपियुक्तः दंभत्तिचतुरोपिनरःस्वारक गामिनिश नौवुधदृष्टे ४ क्षेत्रपुत्रगृहगहिनीधनैरत्नवाहनविभूपणैरपि संयुनोभवतिमानवोजनौजीवदृष्टियुजिकर्कगेशनौ ५ उदारतागौरवचारुमा नैः सौंदर्यवर्यामलवाग्विलासैः नविहीनामनुजाभवेयुः शुक्रक्षितेकर्कगते कम्तो ६॥ इतिकर्कोपगतेशनोंग्रहदृष्टयः ॥ के देख्याहोवे सो पलक्के होन ओर देहकर्के क्षीण होताहै भोर राजाकर्के दीयाजो धन तिसकके ऐश्वर्यवाला होगाडे ३ ओर सिके जन्मसम में क राशिला शनि वुक देख्याहोवे सो वा जिला में कठिन होगा भार अापरणेमें बुद्धि वाला I इछाके मनोरथों कर्के होताहै और भकरणे चनुर होगा ४ आर जिरके जन्नमनयम को राशिका शनि वृहस्पतिक दे- पाहोरे नियों क्षेत्र आर एन और स्त्री अर नोकर्के और लोक कं ओर वाहनों कर्के और, भूपों क युक्ता नोहे ५ पार जिस के जन्मतमयमै कालिका शनि एककर्के देख्याहोवे सो उदारतार के शेर गो वकः अरदरमानों क् और सौव्यता को निमंलवाणांक विला सौक के निशाने हो। हो हे ६ इसे ककस्थ शो नमः ..

१ .. : ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। १९१ अब सिंहके शनिकों ग्रहदृष्टियों काफलकहते है। जिसकेजन्मसमयमें सिंहराशीका शनि सूर्यकर्के देख्याहोवे सोधनकर्के डोर धान्योंक और वाहनों कर्के और श्रेश्वृत्तिकर्के और ग्रेष्टचरित्रोंकहीनही ताहै । और जिसके जन्मसमयमें सिंहराशिमें शनि चंद्रमा कर्के देख्याहोवे सो ग्रेट रत्न डोर भूषण और वस्त्रांकक युक्त सुंदर यशवालाहोताहे डोर मित्र टौर पुत्र टार स्त्रीके सुखसे पूर्णहोताहै और प्रसन्न मूर्ति होताहै २ और जिसके जन्मसमयमै सिंहराशिका शनि मंगलकर्के देख्याहोवे सो युद्ध कर्म में वडाचतुर होताहै और दयासे रहित डोर कोव कके युक्त होताहै और क्रूरस्वभाववाला होताहै। और जिसके जन्मसमयमें सिंहका शनि वुधकर्के देस्याहोवे तिसकों धन और स्त्री पुत्रके मुख कर्के होनकांहै और नीचव्यसनोंकर्के युक ओर दीन कताहै ४ और जिसके जन्मसमयमें सिं हका शनि वृहस्पतिकर्के देख्याहोवे तिसको श्रेष्टमित्रपुत्रादिगुणोंकक युक्त और प्रसिद्ध और श्रेष्ट अथसिंहोपगतेशनौग्रहदृष्टयः धनेनधान्येनचवाहनेनसद्वृत्तसत्यो त्तमचेष्टितैश्च भवेविहीनोमनुजःप्रस्तौसिंहस्थितेभानुसुतेकदृष्टे सद्रत्नभूपांवरचारुकीर्तिकलत्रभित्रात्मजसौख्यपूर्तिम् प्रसन्नमूर्तिकुरुतेऽर्कसु नुर्नरहरिस्थोहरिणांकदृष्टः २ संग्रामकर्मण्यतिनैपुणःस्यात्कारुण्यहीनोमनु जःसकोपः क्रूरस्वभावोननुभानुसूनौपचाननस्थेऽवनिसूनुदृष्टे ३ धनांग नासूनुसुखेनहींनंदीनंचनीचव्यसनाभिभूतम् करोतिजातंतपनस्यसूनुःसिं हस्थित सोमसुतक्षितश्च ४ सन्मित्रपुत्रादिगुणैरुपेतंख्यातंसुरत्तंसुतरांविनी. तं नरंपुरग्रामपतिंकरोतिसौरिहरिस्थोगुरुणाप्रदृष्टः ५ धनैश्चधान्यैरपिवा हनेश्वसुखेरुपेतवनिताप्रतप्तम् कुर्यान्मनुप्यंतपनस्यसूनुःपंचाननस्थोभृगुसूनु दृष्टः ६॥ इतिसिंहोपयातेशनौग्रहदृष्टयः ॥ अथगुर्वागारेशनैश्चरेग्रहदृष्ट यः स्यातिधनाप्तिबहुगौरवाणिस्नेहप्रवृत्तिंपरनंदनेपु लभेन्नरोदेवगुरोरगारे शनैश्चरेपद्मिनिनाथदृष्टे १ सहत्तशालीजननीवियुक्तोनामदयालंकरणप्रयातः सुखार्थभार्यासुखभाड्नरःस्यात्सोरेसुरेज्यालयगेऽजदृष्टे २ वृत्तिबाला काहे और विशेष कर्के नत्र काहे ओर पुरयामका स्वामी कतीहै ५ और जि सके जन्मसमयमें सिंहका शनि शुक्ररुर्के देस्याहोवे तिसको धनीकर्के और धान्योंकर्के और वाहनों कर्के और सुखों कर्के युक्त कर्ताह और बौक तत कतीहे ६ ॥ दतिसिंहस्थितेश- नोयहदृष्टयः ॥ अववृहस्पतिक्षेत्रमंशनिकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहे ॥ जिसके जन्मसमयमें धनमी नरामीका शनि सूर्यकर्के देख्याहोरे सो प्रसिद्धताकों और धन प्राप्तिकों और गुणोंकों और गौरव को प्राप्त होताहै और प्रायेपुमि प्रोति करणेवाला होताहे ५ ओर जिसके जन्मसमयमें धनमानका शनि चंद्रमाक टेस्याहोवे तिसकों श्रेष्टवृत्तिवाला शोर मानासे रहित और दो नामाकर्के भूपिन और पुत्र धन तो इनके सुखभोगने वाला होताहै २ १९२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और जिसके जन्मसमयमें धनमानका शनि मंगलकर्के देख्याहावे तिसकों वातरोगक युक्त और लोकोंमें विरुद्धवर्त्तने वाला और विदेश रहनेवाला और वडादीन कर्ताहै ३ और जिसके जन्मसमयमै धनमीनराशिका शनि बुधकर्के देख्याहोवे सो गुणोंकर्के युक्त और धनवान ओर कामी और राजासे वडेअधिकारकों प्राप्त और सदाचारमें विराजमान होताहै ? और जिसंफेजन्मसमयमें धनमीनराशिका शनि वृहस्पतिकर्के देख्याहोवे तिसको राजाकामंत्री अथवा सेनापति डोर संपूर्णकमियुक्त उोर वलवान और सुशीलहोताहै ५ और जिसकेजन्मसमयमें धनमीन काशनिशुक्रकदेख्याहोवे सोविदेशवासी और वहुतकार्योर्मसत और दोमाताकापुत्र और वडापवित्रहो ताहै ६ इतिगुरुगृहेशनी ग्रहदृष्टयः अथस्वक्षेत्रमेंशनिकोंग्रहदृष्टियोंकाफलकहतेहैं ॥ जिसके जन्मसमय वातान्वितलोकविरुद्धचेष्टंप्रवासिनंदीननरंकरोति नरंधरासूनुनिरीक्ष्यमाणोमा तडपुत्रःसुरमंत्रिणोभे ३ गुणाभिरामोधनवान्प्रकामीनराधिराजाप्तमहाधिकारः नर सदाचारविराजमानःशनौज्ञदृष्टेगुरुमंदिरस्थे ४ नृपप्रधानःपृतनापति सर्वाधिशालीवलवान्सुशीलः स्यान्मानवोभानुसुतेप्रसूतौजीवेक्षितेजीवगृह प्रयाते ५ विदेशवासीबहुकार्यसक्तोदिमातृपुत्रःसुतरांपवित्रः॥ स्यान्मानवो दानवमंत्रिदृष्टेमंदेऽमराचार्यगृहप्रयाते ६ इतिगुर्वागारेशनैश्चरेग्रहह एयः अथानिजागारगतमंदप्रतिग्रहदृष्टयः कुरूपभार्यश्चपरान्नभो कानानाप्रयासामयसंयुतश्च विदेशवासीप्रभवेन्मनुष्यामंदेनिजागारगतेऽर्क दृष्टे ॥ १॥ धनांगनाढ्यरजिनानुजातंचलत्स्वभावंजननीविरुद्ध कामातुरं चापिनरंप्रकुन्मिंदःस्वभंस्थोऽमृतरश्मिदृष्टः॥२॥ शूर क्रूरःसाहसीसद्गुणा ढयःसर्वोत्कृष्टःसर्वदाहटचित्तः ख्यातोमर्त्यश्चात्ममस्थेऽर्कपुत्रेधात्रीपुत्रप्रेक्षण वत्रयाते ३ सदाहनान्साहासकान्ससत्वान्धीरांश्चनानाविधकार्यसक्तान करोतिमान्ननुभानुपुत्रः स्वक्षेत्रसंस्थःशशिपुत्रदृष्टः ४ ममकरकुंभराशिकाशनिसूर्यकर्केदेरख्याहोवेसोकुरूपीवाला और प्राये अन्नकोंभोजनकरणेबाला और न नेकपनीक और रोगोंक:युक्तहोताहै और विदेशवासीहोताहै ? और जिसकेजन्मसमयमें मकर कुभराशिफाशनिचंद्रमाकदेल्याहीयेसो धन टौर सोयाक् केयुक्त और दुःस्वकजन्मया या उौर च पलस्वभावकयुक्त और माता विरुद्ध उोर कामातुरहोताहे २ उौर जिसकेजन्मसमयमैमकरयुभराशिका शनि मगलकदेल्पाहोवैसोकूार शूरवीर और हठी उीर श्रेष्टगुणोकर्फयुक्त और सपूर्णीम उस्कृष्ट उीर सटाप्रसत्तमन और प्रसिद्धहोताहे ३ ओर जिसकेजन्मसमयमैमकरकुंभकाशनियुवक देस्याहोवेतिसकों श्रेण्याहनोंवाला टीर उत्साहककेयुग. उीर पराकपाकयुक्त और धीयतादाकयुन उौर अनेकहामिमक करताह ४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। १९३ ओर जिसकेजन्मसमयमें मकरकुंभकाशनि वृहस्पतिकदेख्याहौवे तिसकौभाग्योंकयुक्त टोर राजाकामंत्री और रोगककरहित और सुंदरदेहवालाकतीहै ५ उौर जिसकेजन्मसमयमें मकरकुंभ काशनिशुक्रकदेख्याहोचे तिसकोंकामातुर टौर श्रेष्टनियमकरहित उऔर भाग्योकर्केयुक्त उौर सुरखी शेरधनीकर्ताहे और भोगभोगर्नेवाला और लक्ष्मीकास्वामीहोताहै २ इतिस्वगृहेशनौग्रहदृष्टयः॥ इति श्रीजातकरखेडेग्रहभावादिफलाध्यायः पठः ॥ ६ ॥ अव ग्रहोंका वलसाधन करणेका "अध्यायक हतेहैं ॥ तिसमें प्रथम दृष्टिका सिद्धकरणा मित्रसेनपद्धतिमें कहते हैं होराशास्त्र के जान नेवाल्याने तीसरे और दशमस्थानमें पाददृष्टि एकचरणदृष्टि पादृष्टि एकचरणदृष्टि ग्रहकी कहिहै और त्रिकोसमें नवमें पांचौ स्थानमें अदृष्टि दोचरणदृष्टि कहिहै और चतुर्थ अष्टम स्थानमें गुणान्वितक्षोणिपतिप्रधानंनिरामयंचारुशरीरयटिं कुर्यान्नरंदेवगुरुप्रदृष्टश्चं डांशुसूनुनिजवेश्मसंस्थः ५ कामातुरंसंनियमेनहीनंभाग्योपपन्नंसुखिनंधना ढ्यम् भोक्तारमीशंकुरुतेस्वभस्थोरवेःसुतोभार्गवसूनुदृष्टः ६ इतिनिजा गारगतमंदप्रतिग्रहदृष्टयः ॥ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञया महेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकखंडेग्रहभावादिफलाध्यायःपष्टः ॥६॥ अथग्रहाणांवलसाधनाध्यायः॥ तत्रादौदृष्ट्यानयनंमित्रसेनपद्धती खभेविक्रमे १०३ पाददृष्टिहेस्यात्रिकोणे ९५ ऽदृष्टिद्युने ७पूर्णदृष्टिः त्रिपादायतूर्या ठमे ॥ ४॥ ८ दृष्टिरेवस्मृताहौरिकज्ञैर्यथाशास्त्रदृष्या १ गुरोःपूर्णदृष्टिस्त्रिको णे ९ ॥५ यथास्यात्तथासूर्यपुत्रस्यखेविक्रमे १० ॥३ च ॥चतुर्थेखिलानैध ने ४॥ ८ भूसुतस्यविशालाःस्मृतादिवंग्रहज्ञैः २ केशवार्कः खैका ०१ त्रिपाद तीनचरण दृष्टि कहिहै और सातमें स्थानमें पूर्ण चारपाद दृष्टिकहिहै ॥ १ ॥ और वृहस्पति की नवम और पंचममें पूर्ण दृष्टि कहिहै उौर तैसेंहि तीसरे दशमें स्थानमें शनिको पूर्ण दृष्टिहोती. है और मगलकी चतुर्थ और अष्टममें पूर्ण दृष्टि होतीहै ।। २ ।। अव केशवीसस्पष्टदृष्टि करते हैं च क्रम एकगशिसे लेकर वाराराशियों के नीचे शून्यसे लेकर्के दृष्टिफलके अंक घरेहे तिसमें इहरीतिहे योदेखने वाला ग्रहहै तितको इटा संज्ञाहै और जिसको देखताहै तिसकी दृश्यसनाकहीहै तवं रा श्यादि दृश्यग्रहमें राश्यादि द्रष्टाको घटायदेवे योराश्यादि अंक शेपरहे तिसके नीचे दृष्टिकाफल लिखा तिसफलकों पृथक स्थिनकरे भागेके कोप्टसाय अंतरकर्के शेपयंशादिगुणदेवे फेरसिसमेंती स ३ का भाग देकर जोधन ऋण फलको लब्धि होवे रिसको पूर्व दृष्टिफलमें धनसराकरे फेरति ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ सकों चारके अंकसे भागलेवे तवस्पष्टदृष्टि होजातीहै उौर वृहस्पति और शनि और मगलकी दृष्टिम- विशेप चक्रमें लिख्याहे जव गुरुकी दृष्टिसाधनेमे राश्यादि अक अाठ और चार ॥ ४ आवे तव पूर्णदृष्टिहोतीहै और शनिको दृष्टि साधनेमें राश्यादि अक नव और दो ९ ॥ २ होवें तव पूर्णदृष्टिहो तोहै और भौमको दृष्टि साधनेमे राश्यादि सात उौर तीन ७ ॥ ३ अक होवें तवपूर्ण दृष्टि होतीहै- उोर सूर्यादि सातग्रहोंके राश्यादि छै ६ अंकके नीचे पूर्ण चारपाद ४ दृष्टि कहिहै ३ और ग्रथांतर मे राहु केतुकी उच्चमूलत्रिकोणसंज्ञाकहिहै राहुका उच्च वृपराशि और केतुका उच्च वृश्चिक और राहु का मूलत्रिकोण कुंभराशि अोर मेप मित्रराशिहै ओर केनुका सिंहराशि मूत्रत्रिकोण ओर तुलामि ग्नि ३ द्वि २ ख ० वेद ४ राम ३ यम २ भू १ खा० भ्रा०५० मेकादिभे १।२।३।४।५।६।७।८।९। १० ११।१२। द्रष्टावर्जितश्यक स्यगुरुणाचेदटवेदेकृताः॥मंदेनांकयमेऽसृजानगगुणेकामादिजा संस्कृताः॥मा गन्नक्षयटदिखानललवेनाब्ध्युद्धृताहरभवेत् ३ अथग्रंथांतरे राहुकेत्वोरुचमू लंत्रिकोणसंज्ञोच्यते राहोर्ट पश्चकेतोस्तुश्चिकंतुंगसंज्ञकम् मूलत्रिकोणंकुभं दृष्टिसाधनचक्रमिदम् चक्रियामित्रभ अंकाः १२३४५।६।७, ८/९ १० ११ १२ मुच्यते १ ए सूचंवुशु ३ २० ४ ३ / २१ तत्सप्तमरा भौ १।४।२०४४ २१ • शिस्तुकेता जी लत्रिकोणक- ४। ३२ 2|३।२४ ० मिति १ ० ००००० oooo १ . . ० ० . श नवराश्यपी वक्षेत्रकहाहै राहुकेतुका उपयोग पद्धनिकारोने अायुपाके विचारमें नहि कहाहै और मेने डोरयोंके फलादे शवास्ते इहां इनके उबमूलनिकोणकीसज्ञा कहिहै ॥ अनोदाहरण ॥ द्रयाचद्रः ॥ ५ ॥ १० ॥ २५ २८ ॥ दृश्योरविः २ ॥ १४ ॥ २० ॥ ५८ अयद्रष्टा हीनोजातः ९ ॥ १ ॥ ५५ ॥ ३० कः १ अनयोग्तरंक्षयः अंतरेभागाद्य १ ॥ ५५ ॥ ३ • गुणित १ ॥ ५५ ॥ ३ . निशदिनलब्ध ॥ ३ ॥ ५१ ॥ अनेनभादिजोकःसस्कार्यः कथपरक्षयेहीनः कार्य.परवृद्धायुक्त कार्यः अत्रपरहीनो- स्तितःकारपालन • ॥ ३ ॥ ५१ भादिजोकः १ होनःसनः • ॥ ५६ ॥ ९ चतुर्भनोजानासूर्यो पश्चिद्रदृष्टिः .. ॥ १४ ॥ २ एवमन्येपाम् .

. ऽधिमिभे ।।२२।३. . ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ १९५ अवकहतेहैं विनाग्रहोंके वलजाननेसें श्रायुपाका ज्ञान नहिहोताहै तिस कारणसे छैप्रकारका ग्रहोंका वल अव कहतेहैं १ स्थान १ दिक् २ काल ३ चेष्टा ४ निसगं ५ र ६ इहे के वल कहेहैं पाचप्रकारका स्थानवलहै तिसमें प्रथम उच्चवलसिद्धकर्तेहें सूर्यसे लेकर शनिपर्यंत ग्रहोंकियां उच्चि-गशिया १ ६ ४ १२ ७ इहे चक्रमें स्पष्टलिखीहै और इनके परमोच्चांश वी चक्रमें लिखेहैं और नीचराशियां ओर नीचांश कहेहैं २ अव ग्रहोंके मूलत्रिकोण राशियां कहतेहें सूर्यसैलेकर ५ २ १ ६ ९ ११ इहे मूलत्रिकोण राशियां च कर्मस्पष्टकलिखियाहैं और इसमें विभागकर्के विशेष कहते हैं सूर्यसिंहके वीस अंश मूलत्रिको ण और दश अंश स्वक्षेत्री होताहे उऔर चंद्रमा वृपके तीनअंश उच्च उपरंत मूलत्रिकोण होताहै स्वः । उच्चमूलत्रिकोणस्वभवनसंदेहेचक्रमेतत् समभे म. सू च | मवु शु श ) ग्रहाः मलत्रि.18. रा. सिं वृ | मे कं धतु कु | राशयः मित्रसे .११५. उ. मे १.३ म२०१५ कमी२७ तुर. उभागः 1.) २.२७/१२ ५१. १५/२० मूलत्रि शत्रुभे १३.४५ स्व.१० कस्व १८१० २.१५१०'स्वगृह अधिशत्रुभे ११५२।३. बलज्ञानविनायस्मादायुर्ज्ञानंनजायते तस्माचपड्डिधंवीर्यग्रहाण.मुच्यतेऽधुना १ अथोबादिभवननिर्णयः अर्कादितुंगभवनान्यज १ गो २ मृगास्य १० क न्या ६ कुलीर ४ झप १२ यूकधराः ७ क्रमेण ।। आशा १० कृशाणु ३ न रका २८ हरि १५ षडु २७ विंश २० दागैस्तथास्मर ७ गृहेषुभवंतिनी चाः २ मूलत्रिकोणभमिनान्मृगराज५ गो २ ज १ कन्या ६ हयांग ९ ध ट ७ कुंभधरा ११ स्तदंशाः विंश २०द्र २७ मित्र १२ शर ५ दि तिथ यो १५ नखा २० श्चझेंदोनिजोच्चलवतःपरतःस्वमांशाः ३ अथोचवलसप्त वर्गजवलसाधने केशवार्कः नीचोनोभगणात्च्युतःपडधिकश्चत्पहृदोच्चंवलं और मंगल मेके वारां अंश मूलत्रिकोण उपरंत स्वक्षेत्री होताहै और बुध कन्याके १५ अंशउच्च और तिसकेागे ५ अरामूलीत्रकोण और १० अश स्वक्षेत्री होताहै और वृहस्पति धनके दश अंश मूलाकोण और २० अंश स्वक्षेत्री होताहै और शुक्र तुलाके १५ अंश त्रिकोण और १५ अंश स्वक्षेत्रो होताहै और शनि २• अंथ कुभके त्रिकोण और १• अंश स्वक्षेत्री होताहै ३ अब उच्चवल और सप्तवर्गजवल साधनमें केशवाक कहताहे ग्रहको अपने परमनोचक के ऊनकरे ओर जव छराशिसे अधिक होवे तव वारांराशिम घटावे ओर जब छैराशिसें उनहोवे तव यथास्थित सिद्धरहने देवे फेर तिसकों छे ६ से भागलेवे जोलब्धहोवे सो राश्यादि उच्चवल हो ताहे इसमें भागलेनेका प्रकार कहते हैं जव ग्रह छ राशिके तुल्यहोवे तव रूप , चल होता -- ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ . .. । और छैरागिसे होन होवे तव रूपके स्थानमे प्रथम शून्य लेवे सो राशिजाने योर शेपकों से ट ६० से गुणे ओर नीचेके अकको दिगुणकर्के तिसमे मिलावे फेर तिसको छेसे भागलेके दू सराफल शून्यके नीचे धरे दसिप्रकारकर्के विक्ला पर्यंत चारस्थानमे फल उच्चबलहोताहे अव सतय गन वल कहतेहे लग्नादि सतवीका स्वामी स्वक्षेत्रादि जैसे स्थानमे स्थित होवे तिसाफल च कसे ग्रह्मकरे फेर सतरगंके फलको एकत्र करे तिसकानाम सप्तवर्गजनल कहाहे ४ और मित्रादिस्थानामजानने केवास्ते चक्रमे सूर्यादि सातग्रहों के मित्रसम शत्रुग्रहलिखेहे और तारका लिक मिना ऽमित्रादि पांचप्रकारके ग्रहकहतेहे योग्रह जिसग्रहसे तीसरे ३ जारमें ११ दूसरे २ स्वःसमभेष्टमस्त्रिचरणामूलत्रिकोणेवलं मित्रःघ्रिरधीष्टभत्रय इभांशावैरिभे यशकोदतांशोध्यरिभगृहाधिपवशात्खेटस्यसप्तैक्यजम् ४ अथमित्रामित्रादिग्र हामित्रसेनेनोक्ता. अत्स्युिःसुहृदःकुजेंदगुरवोज्ञाौरवोदवः शुक्राकौंदिव सेश्वरारविधवो ज्ञार्की ज्ञशुक्रौक्रमात् अकीत्स्युःक्रमतोरयः सितशनी क श्चिन्न सौम्यो विधुः शुक्रज्ञो सितगृष्णगू शशिकुजाः स्युः समा श्यापरे ५ ॥अथमिप्रसमशत्रुचक्रम् अथतात्कालिकामित्राऽमित्रादयोग्रहाः । सू च । मं बु । वृ शु श ग्रहाः पराक्रमायस्वसुखांत्यखस्थाः ।३। चम| वु सून सूशुसूची यु | व. मित्राणि ११२।४ । १२ । १० । तत्का डा-शु लमित्राएयरयोन्यभावे।।।६ श.मं.. श ।।७।८।९। मित्रसुमित्रंचसंमो शुगच व 'मूचे सूच शत्रयः हितोरिःसमस्तथेरिपवोविचिंत्यः ॥ -श-में-- ॥ अथोपचयादिमज्ञाः पापग्र हपुंम्प्रयादिग्रहमज्ञामाह गृहाण्युपंचयास्यानित्र्यायोरिदशमीनिचे ।३।१७ ।६।१०। लग्नाचुखास्तं ॥ १११।१०।७। केंद्राणित्रिकोनवं।९।५। पंचमं ॥ ७॥ पापाशनीनभीमास्तै संयुक्तोज्ञोविधुःकशः क्लीयोमोन्यशनीना पोशुक्रदृचापरेनराः ॥ ८॥ अत्रचंद्रम्यपापत्वाऽभाव.क्षीणचंद्रयोगेवुधस्यशु भजमिदं श्रतःपहत्तोसर्वत्रदृग्वलानयने चक्राईहानोचतनुगेखले इत्यादि चतुर्थ ४ वारमे १० दशमे १० स्थानम स्थितहोये मोतात्कालिक मित्र होताह बार उनसे न्य । । । १६ ! • 1 ८ । ९ । न्याम स्थित होवे सो तात्कालिक गनु होताह और दोनों गनम मोमिन होगे मोरधि भित्र जानना और दोनो स्थानम शनु अधि दा जानना त्रार मानुपमहानाई और नमभिन मिा होनाहं बोर ममगनुशनुहोताहे। ६ । श्रार 113 1 iमानसी उपचय संज्ञा काहिहे वार १११ । । १. स्थानो केंद्रसज्ञाकहि और 1:!। स्थानकोनिकोपमनाक हि ॥ ॥ोर शनिमगल पापग्रहहे और उनकम- म -- tos tor शुश समाः शुश या - ॥ श्रीरणवीरज्योतर्महानिवन्धः ।। १९७ युक्त बुध पागैहोताहै ओर क्षीण चद्रमा पापो कहाहे और बुधशनी नपुसक कहेहे और चद्रशुक- स्रोग्रह कहेहै ओर सूर्य मंगल बृहस्पति पुरुष ग्रह कहेहे ॥ ८ ॥ अथयुग्मायुग्म और केंद्रादिद्रेष्काण वलकहनेहे ॥ शुर्के चद्रमा दोनो समराशिम अोर समराशिमें नवांशमै पाद । १५ । बलदेतेहे ओर सौ मगल बुध गुरुं शने यर इहेपाचग्रहविषम राशिम वा विषमनवांशमै पाद । • । १५ वल देतेहै । इसमे श्रीपतिपद्धतिकैटकिाकारने अशोमें मुख्यता कहिहे सोझूठंह जिससे और संपूर्ण जातककारोंका मत नहिहै उचलघुजाताके चद्रसितोस्त्रीक्षेत्रेपुरुष क्षेत्रोपगाः शेपा एवमन्यप्वपि अये नुक्षेत्रराशिरेवस्यान् अत्रापिराशिरेवयाह्या और सूर्यादिग्रह कमसे केंद्र । १ । ४ । ७ । १० । स्थानमरूप। १ } और'! पण कर । २ । ५।८।११। स्थानमेंरूपा ।।३० ।'और' या पोलिम । ३१६ । १ । १२ स्थानमें पाद। • । १५ । वलसंपूर्णग्रह देतेहे और स्रोग्रह चंद्र शुरू तीसरे द्रेष्काण में और पुरुषग्रह सू मगल गुरु प्रथम द्रेष्काणमें पौर नपुंसक बुध शनि' म य । स्थलेचंद्रस्यशुभतैव एतेपामतेरिष्टयोगादौयत्रचंद्रस्यपापत्वाभिधानंतत्रअल्पवल त्ववोध्यम् अथयुग्मायुग्मवलकेंद्रादिवलद्रेष्काणवलेंचाहं शुक्रंदूसमभांशकहि विप मेन्येदारप्रिंवलंकेंद्रायेषुचरूं पकाईचरणान्यछंतिखेटा:क्रमात 'स्त्रीखेटौचरमे नराःप्रथमकेलीवीचमध्येतथा द्रेष्काणेवितरंतिपदिमुदितस्यात्स्थानवीयत्विदम् ९॥ इतिपंचधास्थानवलम् ॥ अथदिवलम मंदालग्नमिनात्कुजाञ्चहिवुकशो ध्यषिधोभीगवान्माध्यज्ञाद्गुरुतोस्तमसभात्पुरत्यजेचक्रतः दिग्वायरसह त्वयोसमयजरूपसदास्यादि स्त्रिशक्तनतोन्नतेशशिकंजार्कीणांपरेसाबलम १० शुक्लत्योतिथिहद् यतिथयोवीर्यसतीभूचुतपापानांदिगुणविधोरिदमथान्हस्य शके'कमात् ॥ सौम्याकीर्क वानिश शशिसितारा पसदेज्यस्यानि "कामे पाद । । १५ । बलदेते हैं । ९ । हेपाचप्रकारकास्थान वलकहाहै । एकप्रकारका दिग्वल कहतेहे ॥ शनेश्वरसे लग्नको शोधे और सूर्य मगलसे चतुर्थभावकों शोये ओ र चद्रमा शुक्र0 दशमभानको शोधे अोर बुधगुरुसें सप्तमभावकोंशोधे और शोधनकोयेसैपोछे राशि से अधिकको वरा ॥ १२ ॥ में घटायकर शेषका छे ६ कर्केभागलेवे और उच्चवर की न्याई शेष को साठसे गुणके और हिगुणत नीचेके अकको मिलावे उोन्छेसंभागलेवेतवदिग्विल रपष्ट होताहै अब चारप्रकार का कालपल कहते हैं ।। वुक्का सदा दिनरात्रिम रूपं १ बल होताहे और नतकी तीम ३ • से भागतव चंद्रमा मगल शानिका वल होताहे और उन्नतको तीस ३ . से भागेतो सूर्य गुरु ककारूपादिवलहोताहै भागलेनैकाप्रकारचवलकोन्याशेपारकासाठएक नाचेके अककोगिरा कमिलावे उदाहरणनत २४/५ निंशहतलव्धं • ॥४९॥ ५२ शशिकुजार्कीपावल । उननं ५ ४ निशहत रविगुरुशुवातावलम् १ डोर कालवलकेतीनभेटरहतेहैं ।' शुरूपलमै गततिथिगोको साप १ ॥ प्रव ५ . १९८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ यवग्रहण करे तिन को पंद्रा १५ कर्केभागे लब्धरूपादिशुभग्रहोंका चंद्र वुध गुरु शुक्रकापक्षवलहो नाहै और तिसंवलकोरुप १ संघटावेतव पापग्रहोंका सूर्य भौम शनिकापक्षवलहोताहै और वुधपापय हकर्केयुक्तपापी और शुभत्र कर्केयुक्त शुभहोताहै और कृष्ण पक्षमें शेपतिथियों से पूर्वकान्यांईपक्षवल सिद्धहोताहै ॥ और चंद्रमाका पक्षवलहिगुणकरे चंद्रमाकाचेष्टावलवक्ष्यमाणपक्षवलकेतुल्यहोताहै इस कइहाहिगुणकरणाकहाहै अवपक्षवलमें त्रैराशिककहतेहै चंद्रमामें सूर्यकाघटायकर्के अंशवनावे उौर अंशोंकों वारा १२ संभागे लब्धगततिथियां और शेपको साठ ६• संगुणे वारा १२ संभागे लब्धंघ टिका शेषपष्टिगुणं हादशभलब्धं पलानि इति अवविभागवलकहतेहैं दिनके प्रथम यश जन्मेतो वुधका रूप १ वल और दूसरे व्यंशमै सूर्यकारूप १ वल उऔर तीसरे व्यंशमें शनिकारूप १ वलहो ता है इसिप्रकार रात्रीके प्रयमयशमें चंद्रमाका दूसरेमें शुक्रकातीसरेमें मंगलका रूपवलहोताहै अरु गुरुका सर्वदाकालरूप १ वलहोताहै अरु वर्षपतिका पाद • १५ अरु मासपतिकादोपाद चयालीकिलसमामासंद्युहोरेश्वराः॥ ११॥ अथवर्षेशमासेशयोरानयनम् ॥ ग्रहलाघवाहगणात् द्विछोयंग्रहलाघवहिनिचयश्चक्राहतैःपशरैः पदस्पैश्च युतःसवाणतपनःसेषुश्चखांगाग्निभिः खाज्याशेर्विहतःफलेंगुणयमानेचक्रनिघ्ना क्षखोपेतेहित्रियुतेनगैहितकेस्तोर्कात्समामासपौ ॥ १२॥ अत्रकल्पितोदाह रणम् ॥ तत्रचक्रम् ॥ ग्रहलाघवधुनिचयः ९६ द्विष्टः ९६ एकत्रचाहतैःपट शरैः३३६ युक्तः ४३२ अपरत्र चक्राहतैः पट्दौ १५६ युतः २५२ प्रथमः सवाणतपर्ने: १२५ युक्तः ५५७ द्वितीय सेंपुः २५७.प्रथमःखांगाग्नि३६० ह फल १ द्वितीयःखाज्याशैः३० हत्फलं ८ प्रथमं १ गुणनं ३ द्वितीयंट यमनं. १६ प्रथम ३ चक्रनिघ्नाक्षयुतं ३३ द्वितयिं१६ चक्रनिनशून्ययुतं १६ प्रथमं३३ द्वियुतं ३५ द्वितीयं १६ त्रियुतं १९ उभयत्रसप्ततटेशेष ० ।५ वर्षेशोर्कः मासेशःशुक्रः एवंयथेष्टाहर्गणेसाध्यौ अरुदिनपतिकातीनपाद •४५ अरु होरा पतिकारूप १ वलहोताहै ११ इसमेंकल्पितउदाह एकहते हैं ग्रहलाघवके अहर्गणको ९६ दोस्थानमधरे ९६ एकस्थानमेंचक्र ६ कर्के गुणिततीनसा छित्री ३३२ केप्रककोयुक्तकरे ४३२ अरु दूसरेस्थानमें चक्रकर्के गुणितछवी २६ केअकर्म १५६ युत्न करे २५२ श्रा प्रथमाककोएकतोपचीस १२५ संयुनकरे ५५७ अरु दूसरे को पांचसे ५ युक्तकरे २५० प्रथम को तीनसोसाठ ३६ • संभागलेकर्केफलग्रहणकरे १ अरु दूसरेको तीस ३ • संभागलेकरफल ८ ग्रह करे अरु प्रथमको १ त्रिगुणकरे ३ अरु दूसरेको ८ दोसें २ गुणे १६ प्रथम को चक्र ६ कर्के गु णित पाच ३• कोयुककरे ३३ दू-रेको १६ चककर्केगुणितशून्यकों • युनकरे १६ अरु प्रथमको दोका २ कमिलावे ३५ अरु दू रेतीन १६ मिलावे १९ अरु दोनोंस्थानों में सात ७ कर्के तष्टत करेपीछेशेप • ५अवयशःसूर्यः • मासेशःशुक्रः ५सीप्रकारकर्के यथेष्टाहगंगमें वर्षमासपतिसिद्धको ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ १९९ अव होगेशवारले वारप्रवृत्तिकरतेहैं चराईका ओर देशांतरपलांका वियोग अथवा योग करे जैसे चरमणहोवे और देशातरपल धनहोवे तववियोग अंतररणा ओर चराई धनहोवे श्रोर देशातरप लवो धनहीं तवयोगकरणा जवाफलरहे तव सूर्योदयसे उपरत उतने कालकर्के वारप्रवृत्ति हो तोहे ओर जवधनफलरहे तवसूदियके पूर्व उतनेकालकर्के वारप्रवृत्ति होताहे ॥ १३ ओर वारप्रवृ सिसें लेककै घड़ियोंकों दिगुणकरे ओर पाचसभागलेवे तवकाल होराके स्वामियोंकीलब्धीहेतीहे सो कालहोरेश्वअपने अपनेवारस उठाउठाहोताहे जेसेंप्रथमसूर्यहोराहोवेतबकमसेंसूर्य १ . शुक २ युध ३चन्द्र ४ शनि ५ गुरु ६ भोम ७ दह होरेश होतेहे अवदसमें उदाहरणदेतेपश्चिमेरेरखातोयोजाना नि ३६ स्वाइनानि २७ जातानिदेशातरपलानि धनानि २७ चरपलानि धनं ८१ धनधनयोर्योगः ५५१ सूर्योदयादधोयनेटत्युक्त्वात् सूर्योदयादधःप्राभिः १५१ जातावारप्रवृत्तिः अधष्टकाल: १३ वारप्रवृत्तेनबटीभिः १ ॥ ५१ युक्ताप्रथैतावारप्रवृत्तेःसकाशाद्तघठिकाः १४ ॥ ५१ बिघाः २९ थहोरेशानयनं ॥ तत्रादीवारप्रतिः॥ चराईदेशांतरयोर्वियोगयोगोत्थमा नीयपलेश्चसम्यक् ॥ सूर्योदयादूईमृणेधनेधोवारप्रतिमुनयोवदन्ति ३३वा रपटतेपटिकाद्विनिवाःकालस्यहोरापतयःशराप्ताः दिनाधिपाद्यारविशुक्रसौम्य शशांकसोरेज्यकुजा:क्रमेण १४॥ अथायनवलंचेष्टोवलंच ॥ तवादावयनव लम् ॥सदाक्रांतिभागेयुताज्ञस्यसिद्धाः २४ शनींदोयुतोनाक्रमाद्याम्यसोम्येः विलोमंपरेपांगजांभाधि ४८ भक्तामवेदायनवार्य्यमर्कस्यदृघ्नम् १५ इहायनव लार्थप्रथमतोंग्रहाणांक्रांतय कर्तव्याः॥तत्करणप्रकारश्चग्रहलाघव॥ स्युःखंडा निखवाईयोंवरकृताःशैलाग्नयोध्य110112 । ५। ६।७ ८ खडानी नयरिंशत्तत्यघृतीनवारिनिधयरते ४० ४.। ३७ ३४ | २५ १८ १२ । ४ 'क्रांति सायनांशग्रहात् वाव्हंशाधक ११ १०८ . ११७ १५१ १८१२०६ २२४ २ ३६ २ ४० नोगा' १२ शरातागताःकालहौराः ५ शेप ४ ॥ १२ वर्तमानहोगयाभुक्त याटिनेशवारोभीम तदुन कमेएए- भामरविशुधचद्राः ५ गतावर्तमानाशनेहोरा तस्याःभुन । १० अवअयनवल 'श्रीर चटावलक हतेहे ॥ प्रथमअयनवलकहतेहै ॥ वुधरेमात्यशयाम्यत्रवासाम्यहोवेनिनमंसिद्ध २४ अंशमिलावे ॥ और शनिचन्द्रमाले याम्यकांतिभागाम २४ अंशयुनंको मोर सोम्यक्रातिभागोमें उनकरे और प रेपा सूर्यनगलगुल्युमके सौम्यक्रातिभागोमे २४ युक्तकरे और यान्यकातिभागर्मिउनको और संपूर्ण को अठतालि ४८ से भागलेवेलपर पादि अयनरल होता है और सूर्यके अयनवरको दिगुणकरे जिस्म वक्ष्यमाण चेटावल सूर्यका अयनयलके तुल्यहोताह १५ अब कात्यामायनकाप्रकार ग्रहला घवसे कहतेहैं ग्रहकासापनर केंनिस भुनाशरनावे नीर तिनका टयामभागले योलधाक सादे निमरेतुन्याकोका योग चकसे लेकर युटायो और गेपकोगतरसंडके अनसे गुपदेये और तिसको ददाम भागलेका उपागमें मिलाये और फेर निमकोटास १. . १ २०० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ भागलेवे योलब्धावे सो तिस ग्रहके क्रातिभाग होतेहे सौ ग्रहसायन किया मेपादि छैनगी में उत्तर और तुलादि छैराशियोंमें दक्षिणकातिवाला कहाहे अवमुख्यचेदावल और नेसनिक वलकहतेहै प्रथम मध्यग्रहका अोर स्पष्टग्रहका योगकरे फेर तिसकाकरे केर तिसकर्क नि सीके शीघ्रोचकों हीनकरे तव भोमादि पंचताराग्रहोंके चटाकेंद्र होतेहें अवशीघ्रोचकह तेहैं भीम गुरु शनिकामध्यमसूर्यशीबोचहोताहै' और बुध शुक्र के अहगणोत्पन्न शीघ्र के में मध्यममूर्यकों मिलानेसे शीघोचहोतेहैं और केंद्र छै ६ राशिसे अधिकहोवे तव वारा १२ राशि में घटायकरधरे फेर तिसको छेका भागदेकर पूर्वोक्त उच्चबलकीन्याई शेप को साठ गुपिन कर्के और द्विगुपितनीचेके अंकको मिलावे तवरूपादिचेष्टावल सिद्धहोताह अवनैसगिकवलकहते है रूप १ को सात ७ से भागें तव शनिका और दो २ को सातसे भागें तो भोमका प्रोर तीन ६. भागसंख्यकयुतिःशेपैयघातादशाप्ताढ्या दिग्विहतालवादिरपमस्तद्दिकत्वगोला द्भवेत्१६अथमुख्यंचेष्टावलंनैसर्गिकवलंचाह मध्यस्पष्टयुतेर्दलोनितचलंचेष्टाख्यकें द्रंकुजात्स्यान्चेत्तगगणाश्युतपडधिकंपट्ढच्चचेटावलं स्यादेकोतररूपमद्रिविहतं नैसर्गिकंस्याहलंमन्दारशंसुरेज्यशुक्रशशभृत्तीक्ष्णद्युतीनांकमात् १७ युद्धेवा पवियोगहत्खचरयोर्वीय्यॆक्ययोरतरंस्वसौम्यस्थखगक्षयंचयमदिक्संस्थस्य कुर्यादलम् सदृष्टयंघ्रिगुग्रदृष्टिचरणोनखटवार्यभवेत्भावानांवलमीशचन चतुप्पादाख्यकीटांवुजाः १८ जायांव्वाद्यखभोनिताःखलुततोदिग्वीर्यवत्तद्युतं ३ को सातसे भागे तो बुधका श्रीर चार ४ को सातसे भागेनो गुरुका और पांच ५ को साततै भागतो शुक्रका और छै६को सातसे भागेंतो चद्रमाका और सात ७ को सातसे भागेतो सूर्यका रूपादि निसगंवलहोताहे १७ ओर कदाचित् जन्मसमयमें ग्रहयुद्धहोवे तव तिनोंग्रहोंके वलका अ तरकर्के पीर तिनोंके कलात्मक शरवनावे अोर वाणों के अंतरसें वलके अंतरको भागे योलव्याये तिसफलको उत्तरदिशाके ग्रहमें धन और दक्षिटिशाके ग्रहमें ऋणकरे दहे संस्कार चेटावलका भे दहै और दृग्वल कहतेहैं जिसग्रहमें योयोशुभदृष्टिहे तिसका चतुर्थाश धन दृग्वल होताहै और पापोग्रहोंको दृष्टिका चतुर्थांश रणग्यलहोताहै और धनादृग्वलोंका अंतरस्पष्ट दृग्वल होताहे प्रय तन्वादिभावोंकावलकहतेहे ।। भाबोके रवामीयोग्रहहै तिनोंका योगोयलहै सोसोभावोंकावल कहाँद 23204 २०१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । अब तन्यादिभावोंका दिग्बल कहनेहैं योनरगशियां मिथुन कन्या तुल कुंभ राशिके यो भावहें तिन को सप्तमभावककै रहितकरे और यो चनुप्पटराशिमेप वप धनुकाउत्तरभाग सिंह मकरकापूर्वभाग तिनकों चतुर्थभावकर्के रहितकरे ओर जोकोटराशियांककेट वृश्किहै तिनकों लग्नक रहितकरे . ओर यो जलचरगशिहे मकरकापश्चिमा और मीनतिनकों दशमभावरहित करे श्रीरतिसके अनंतर दिग्वोयकोन्याई वलसाधनकरे पूर्ववत् ॥ ओर भावोंके दृग्वल कहनेहे भावोंमें योदृष्टियांहेनिन में शुभग्रइदृष्ठियोंका चतुर्थांश युक्तक और पापग्रहोंका हीनकरे और फेर वुधगुरुकीदृष्टिकों युक्त करदेवेतय भावोंका स्पष्टदृग्वलहोताहै अव रश्मीष्टकष्टसाधनके वास्ते सूर्यचंद्रमाकेचेष्टाकेंद्रवलकहते है सूर्यकर्के रहित यो चंद्रमा है सो चद्रमाका चे टाकेंद्र होताहै और अयनांशकर्के युक्त तीन राशियोंकर्के साहेत यो सूर्यहै सो सूर्यका चेष्टाकेंद्र होताहे फेर केंद्रास पूर्वकीन्याई छै राशिसँ अ. विकोंकों वारा १२ में घटाय छै ६ से भाग लेकर चेरावलको रोतिसें बलवनावे किसवास्ते रश्मि सदृष्टयंघ्रियुगुग्रदृष्टिचरणोनंञज्यदृग्युक्पुनः अथरश्मीप्टकष्टसाधनार्थमर्कचं योश्चेष्टाकेंद्रेवेलचाह व्यर्केन्दुस्त्रिभयुक्तसायनरविश्वेष्टाख्यकेंद्रतयोकिठे टविधौवलेकुरुततःप्राग्वन्नवीर्यायते १९ अथरश्मिसाधनम् येचेप्टोच्चवलरसे विनिहतेसैकेनिजारश्मयश्चेष्टांतुंगवलाहतेपदमिहेप्टस्याइलोनैकयोः घातान्मू . लमिदंहिकप्टमथतद्रूपंदशायाःफलवीर्यंढरप्टथगिष्टकटगुणितंदेचेष्टकष्टाव्हये २० ॥ श्रथसप्तवर्गजशुभाशुभवलमाह ॥ स्वोच्चेरूपंत्रिकोणेचरणविरहितस्वसंगे ईत्रयोप्टांशाश्याधीष्टक्षइष्टक्षयुजिचचरण स्यात्ममर्केष्टमांशः भूपांशोवैरिगे हेयरिभयुजिरदांशश्चनीचेखमरशादिष्टंगेहेतदुनैकमसदथदलं पट्सुका और टटकटकी सिद्धिके वास्ते १९ अवरश्मिसाधनकहतेहै गके यो चेटावल और उच्चबल है तिनकों छै ६ से गुणे डोर एक तिसमें मिलावे तव ग्रहों किया अपना-अपनी रश्मियां होतीहै चे टावलसें चेटारश्मिया और उच्चवलसें उच्चरश्मिया होतीहै अब इष्टकर सिद्धकरतेहै चेष्टावल और उच्चवलको अापसमें गुणे तिसका मूल इटहोताहै डोर चेयावलको उयवलकों एकरूप 1 से घटायके घातकरणे, जो मूलहे सो कटहोताहै ओर मूललेनेका प्रकार लीलावती पर कहाहै टोरडष्टकटकेअनुसारग्रहदशाकेफलकोक्तहेडोरग्रहोंकेवल रिटायाइष्टकष्ट कगुणितमध्ये कटरूपहीता, २० अवसतवर्गसेशुभाशुभफलकहाँहलग्नोदयसप्तवर्गमेयोग्रहउयमेस्थितहोवतिसका रुपवलग्रहण करे और मूलविकोणमें पादहीन • ४५ टौर स्वक्षेत्र में अर्थ • ३० टौराणिमिनमतीन नएमांदा • २२ ३० और मिनक्षेत्रमें पाद • १५डार समगृहमें मांग ७ ॥३. और शत्रुकेगृह में पोडशांश २ ३ ४ डोर अधिशकैगृहमें दाविशाश • १ ५५ ३ : टार नौचमेंशून्य • डोर उगनी, .

२०२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ चग्रहमें उोर मित्रादिग्रहोंका विचार न करे दहेग्रहीका शुभवलकहाहै इसक रहित एक रूप : गृहमें - शुभवलहोता है जैसे लमका स्वामी जिस उमादिस्थानमें स्थितहोवे तिसस्थानका वलग्रहमें ग्रहण, करणा दहेवल वर्गशकेयशसे होताहै शुभकहाहे और तिसशुभफलक रहितरूप १ गृहमें शुभवल, होताहै | जोर होसदिछ ६ वर्गमें गृहाधिपकर्कयो शुभवलप्राप्त भयाहे तिसका अर्ध स्थापनकरे जेसहो गदि स्वामि उचादिगृहमें हो तिनके उक्तशुभवलको रूप १ मेघटाय कर्के अशुभस्थापनकरे फेर दोनों शुभाशुभवगौ का ऐक्य करे इसप्रकार सप्तवर्ग जवलकापोगकरणाकहाहै और उसमें क.का. चार्यकहतेहै क्रियामाणवल के वाविपजैसे स्थानमें स्थितहोवे तैसा फलग्रहणक पा सो असतूहे पटा थजोहै जैसंहसंग्रथमें कहाहै तैसेंहीहै ।। अवग्रहोंकीशुभाशुभपंकि सिद्धकरणी कहते है प्रथमनव ९ रेवा ऊधंटेवे उौर दश १ • रेखाटेढीयाखेंचे तवसप्तवर्गी चक्रवनता तिसके प्रथमजोसातकोष्टह शुभ क्यके उोर अशुभऐक्य तिन टोनोंकों चार ४ भागदेकर लव्यकों शुभाशुभपक्ति के प्रथम कोप्टमें गृह स्थानमें स्थापनकरे और होरादिहोरा द्रेष्काण सप्तांश नवाश दादशांग त्रिशाश केस्थानों में तिसशुभाशु तक्ये २१ अत्रगृहस्वाभीयस्मिन्स्वोच्चादिस्थानेस्तितत्रोक्तंशुभंगृहेग्राह्यं एतदीशाहर्गेशाद्गृहेइटज्ञेयं ॥ अथदलंहोरादिपट्सुदलमिति ॥ होरादिवर्गस्चा मीयस्मिनस्वोच्चादिभेस्तितदुक्तंशुभंग्राह्यं ॥ तद्रूपाच्छोध्यमशुभंस्यात् ॥ तदै क्येकायें ॥ एवंसप्तवर्गोत्पन्नानांशुभाशुभानामैक्यकार्यमिति ॥ अथशुभाशुभ पंक्तिमाह ॥ पंक्तयोः सप्तसुकोप्टयोःप्रथमयोरिष्ठासंदेक्येकृतापत्येस्थाप्येभद लादिपसुचतद?वर्गपानांप्टयक् ॥ कृत्योत्त्यासदसद्युतीनिजनिजतन्निन' इटाशुभेवगैट्ततस्थरखंगाजसोःसदसतो(तात्पदन्नेस्फुटे ॥ २२॥ इतिश्रीम हाराजाधिराजश्रारणवीरसिंहाशयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकखंडे पडले टकष्टसाधनाध्यायःसप्तमः ॥ ७ ॥ भालके अर्थकों दोनोंपक्तियों में छेस्थान मैहि स्थापनकर इसमें उदाहरण दरखातेहै जैसेंसूर्यका शुभेक्य- ६ । २ । ४ चतुर्भक्त । । । १५ । ४२ । गृहकोटेस्याप्यं और अस्या ०। ७ । ५१ । होरादि छैकोटो में शुभपक्तिमें रथापनकरे अयसेही सूर्यका अशुभक्यं । २ । ५७ । ५२ । चतुर्भक्तं । । ४४ । १८ । अशुभपंक्तिके गृहकोटमे स्थापन करे और तिसका अर्ध । • । २२ । ९ । होरादिछैकोटीम स्थापनकर अयसहिचद्रादिग्रहीकास्थापनकरे ॥ अवशुभाशुभपंक्तीकोस्पाटकरतेहे ॥ वर्गपानामिति ।। गृहहोरादि सप्तवर्गस्वामियोंका भिन्नभिन्न उक्त प्रकार कर्के अपने २ शुभाशुभकायोग तिस कर्के अप ने अपने वर्गमें स्थिा शुभाशुभवलको गुरूपदिष्टरीनिसेंगुणे योग्रहजिसराशिमें स्थितहोवे तिसके स्वा मोका चोवर्गस्थ शुभाशभवलहैतिसकगुणे और एकस्थानमें भिन्नत्यापनकरे. और वगैश और वगैर्मस्थि तहतिनको शुभाशुभदलकेघातका मूल शुभाशुभपक्ति सिद्धहोतोहे तितम वर्गेश रोर वर्गमें स्थितग्रह केशुभवलके घातकामूलशुभपति उार अशुभवलकेघातकामूल अशुभपंक्तिहोतीहै ॥ २२ ॥ इतिजात करवडे पड्वलाव्यायः ॥ ७ ॥ . 1 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २०३. अत्र ग्रहों केण्ड्वलका फल और उच्चराश्मयोंका फल कहतेहे विनायहवलके जातकफलकानिर्णय- नहिं होताहे तिसक यो पूर्वाचायाँने छैप्रकारका ग्रहवलकहा तिसकाफलमें कहताहा ॥१॥यो- ग्रह उच्चवलमें स्थित होताहे सो परमलक्ष्मी प्राप्त कर्ताहै और जोयह मूलत्रिकोणम वली होताहै सो सेनापति कताहै और योयह स्वक्षेत्रमें वली होताहै तिसकर्के राजाको प्रसन्नता और श्रेष्टलक्ष्मीकों- मनुष्य प्राप्त होताहै ॥ २ ॥ श्रोर योग्रहराशिवलमें स्थित होताहै सो क्लामें चतुर कचाहै और परलो कके भय वाला और सुदररूर वाला कत्तीहै ओर यो ग्रह नीचमें और शत्रुकेक्षेत्रमै वली होताहे मो पराजयकों ओर अत्यत दीनभावको प्राप्त कताहै ॥ ३ ॥ ओर यो ग्रह दिग्वलकर्के युक्त होता है अयग्रहाणांपवलोच्चराश्मिफलाध्यायः सर्वजातकफलस्यनिर्णयोनोभवेद्हवलेन विनाहिपनिधग्रहवलस्यनिर्णयंतेनवामियदुदीरतमाद्यैः॥ १॥ स्यात्तुंगवीर्यप रमाचलक्ष्मीवलाधिपत्यंचत्रिकोणवीर्ये स्वीदिवीर्ये नृपतेः प्रसादंश्रेष्ठांच लक्ष्मीलभतेमनुष्यः॥२॥ कलासुदक्षः परलोकभीरुर्वरांगनाराशिवलेसुरूपः स्याद्राशिवीर्येचपराजयः स्यान्नीचारिंगेदैन्यमतीवखेटे ॥३॥ विभूपर्णस्वांव रवाहनायककुछ लिष्टस्यदिशिप्रदः स्यात् दिवारात्रिवलेदद्यारखेचरोभूगजा न्वितां लक्ष्मीसौयं सुखपुंसांवरिणांचपरिक्षयम् ॥ ४॥ क्वचिद्राज्यंकचित्पूजां कचिदव्यंकचिद्ययं ददातिविहगश्चित्रंचेष्टावीर्यसमन्वितः॥५॥ स्त्रीसुवर्ण महीवनगजरत्नादिसंपदाम् शत्रुनाशंसुखंकीर्तिदद्यात्पक्षवलान्वितः६वक्रि पाश्चमहावीयाःशुभाराज्यप्रदाग्रहाः पापाव्यसनदाः पुंसांकुर्वतिचट्थाटनम् ७ सो अपनी दिशासँ भूषण वस्त्र वाहनोका लाभक्त्तीहै और दिनराविपलमें यो ग्रहस्थित होताहै सो पृथ्वी और हाथी श्रोर लक्ष्मी योर ऐश्वर्य नीर सुरख कर्ताह मोर शत्रुयोंका नाश वनाहे ॥ ४ ॥ और. योगहचेटा पली होताई सो कितिस्थानमें राज्य और किसिस्थानमें मान और किसिस्थानमें धनप्रात- ओर किसिस्थानमें धनका खर्च करदेताहै ॥ ५ ॥ और जोयह पक्षवल कर्फ गुल होताहै सो तो और मुवर्ण और पृथ्वी मोर वस्त्र और हाथी और रत्नादिसंपदा और शत्रुनाश और सुरस और यशकों देवाः ॥ ६ ॥ो शुभमः यकी होकर्के वली हो। सो राज्यों देतेहे और पापीयह वोहोकरें- वली होयें तव मनुष्योंकों दुयमन और वृथाधमरा देते है और योग्रह शनुको गुदमें जीत हाहे सी ग्रह २०४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ सुख और जयकों देताहै और योग्रहदृग्वलो और श्राकाशमें प्रकाशकों कररहाहै सो ग्रह राज्यकों. और आरोग्यताको देताहै ॥ ८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें पापीग्रहों से शुभग्रह वली होवें सो. श्राचार और सत्य और सुख और पवित्रताकर्के युक्त और श्रेष्टरूपवाले और तेजस्वी और कत्येक जाननेवाले और ब्राह्मण देवताके भक्त और श्रेष्टवस्त्र पुष्प मणियोंके भूपणों कर्के प्रीतिको प्राप्तहतिह ॥९॥ और जिसके जन्मसमयमें पापीग्रह वली होतेहै सो लोभी और खोटे कौम रत और अप- नेकार्यकों करणेवाले और पापकर्के युक्त और लडाई करणेवाले और अपने संवा वयों क हीन और क्रूर शठ और प्रायेधनवाले धौर कृतघ्न और मलीन होताहे ॥ रश्मियोंके फल कहतेहैं ताजकशास्रके जानने वाले जो मणियहै तिनके शास्त्रमें रश्मिफल मु प्रव योग्रहोनिर्जितारातिः सकरोतिसुखंजयं प्रस्फुरन्मडलोराज्यमारोग्यदृग्वला न्वितः ॥ ८ ॥ आचारसत्यसुखशौचरताःसुरूपास्तेजस्विनः कृतविदो द्विजदेवभक्ताः सहस्त्रमाल्यमणिभूपणसंप्रियाश्चसौम्यग्रहैबलयुतैःपुरुषाभ वंति ९॥लुब्धाःकुकर्मनिरतानिजकार्यनिष्टाःपापान्विताःसुकलहाःस्वजनैर्वि युक्ताःक्रूराःशठाः परधनामलिनाः कृतघ्नाः पापग्रहैवलयुतैः पुरुषाभवंति १० अथरश्मिफलम् रश्मिप्रधानमेतद्यस्माच्छास्त्रंवदंतिमाणित्थाः॥ तस्मात्प्रय त्नतोहंकथयामियथामतेपाम् ॥ ११॥ स्वोच्चस्थेदशसूर्येनवचंद्रपंचभूमिपु बेच ॥ पंचेंदुजेतथेज्येसप्ताष्टौभार्गवेशने:पंच ॥ १२ ॥ एवंहिमहाशास्त्रमणिय मयवादरायणप्रोक्ते ॥ सप्तप्रत्येकस्थानिर्दिष्टारमयोगहेंद्राणाम् ॥ १३ ॥ सर्वप्रमाणमतेमुनिवचनाकिंतुसप्तसंख्यैव ॥ वहुमतवादोस्माकंनीचगतःस्या द्विगतरश्मिः ॥ १४ ॥ अभिमुखराशिर्नीचाद्भष्टःस्वोच्चात्परांङ्मखोज्ञेयः अंत रगतेनुपातोयथातथासंप्रवक्ष्यामि ॥ १५॥ ख कहाहै तिसकारणसे तिनके शास्त्रसे यत्नसें निकालकर्के जैसें तिनका मतहै तैसें मे कहताहा ॥ ११॥ अपने उच्चमें सूपकिया दश रश्मि और चंद्रमाकिया नव ॥ ९॥ और मंगलकिया पाच ५ और वुधकियां वी पाच ॥ ५ ॥ उौर तैसेंहिं वृहस्पति किया सात ॥ ७ उौर शुक्रकियााठ ॥ ८ ॥ और शनिकियापांच ॥ ५ ॥ १२ ॥ इसप्रकार कर्के वडेशास्त्रो में मलित्य उौर मयासुर उौर वादराय प कहतेहै ॥ और प्रत्येकग्रहाकियांसात ॥ ७ रश्मियाहोतीहै ॥ १३ ॥ और संपूर्ण मुनियों के मत मेवासातहिकहियाहै उौर जोगहनोचमें स्थितहोताहै सोरश्मियोंकहीनहोताहै ॥ १४ ॥जो ग्रह नी चसे ओर उचसे भ्रष्ट होताहै अर्थात् नीचमै उऔर उच्च नाहें है और अतरगतराशियों में स्थित है ति सकियां रश्मिया सप्ट करणेमें जो अनुपात त्रैतशिक है सो में कहता हा ॥ १५ ॥ ..

.. ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २०५ अव रश्मियास्पटकरते हैं । राश्यादि स्पष्टयडको अपने नीच कर्के हीनकरे शेप छैराशिसे अधि करहे तव चक्रमें वास १२ राशिमें शुद्धकरे फेर तिसको अपनोगश्मियोंसगुणे पूर्व कहियाजो मध्यम राश्मियातिनसे गुणे और छै ६ का भाग लेवे यो लव्धहोवे सो ग्रहकिया स्पटरश्मिया होतीहै ॥ १६ और सो ग्रह मित्रके हादशाशमें अथ वा अपने हादशाशमें अथवा अपने उचमें होवे तव रश्मियों को दिगुण करे और स्वक्षेत्रमें वी दिगुणकरे ॥ १७ ॥ और शत्रुके हादशाशमें और अपने नीचमें ग्र हहोवे तव रश्मियोंकों पोडशाश कर्के ॥ १६ ॥ रहित करे और शनि और शुक्रके विना यो ग्रह अ स्त होवे सो रश्मिहीन होताहै तिसग्रहकिया शून्य • रश्मिधरे ॥ १८ ॥ और वनके मध्यमें दिगुण और वकके त्यागमें अष्टमांशहीन रश्मिया करे इस प्रकाररश्मियोंका विधान पूर्वाचार्योने दिखाया है ॥ १९ जिमके जन्मकालमें एकलेकः पाच पर्यंत रश्मिया होवें सो दुःखी कुलकर्के हीन डोर दूसरे को तर्फकरणेवाला और दरिद्री नीचकममें रत होताहै ॥ २० ॥ और जिनके जन्ममें पाचसैले नीचविहीनश्चक्रात्पतित.पद्भवनतोयदाभ्यधिकः अात्मीयरश्मिगुणित.पद्धतो रश्मयस्तस्मात् ॥ १६ ॥ मित्रद्वादशभागेस्वेवास्वोच्चथवातस्य ॥ द्विगुणाः स्युर्दाधितयःस्वराशिगेतद्भवत्येवम् ॥ १७ ॥ वैरिद्वादशभागेनचिचभवं निपोडशांशोनाः अस्तंगतोविरश्मि शनिसितवयॊग्रहोज्ञेयः ॥ १८ ॥ वक्रांतस्थेविगुणावक्रत्यागेष्टभागहीनाश्च एवंरश्मिविधानपूर्वाचार्यै समुदि एम् ॥ १९ ॥ एकादिपंचयावद्रश्मिभिरतिदुःखिता.कुलविहीनाः ॥ पर तर्ककादरिद्रानीचरता.सभवतिनराः ॥ २० ॥ परतोदशकंयावत्सूर्यादीनांवि देशगमनरता. ॥ जायंतेत्रमनुष्या सौभाग्यपरिच्युतामलिना. ॥ २१ ऊ पंचदशाप्तेर्यावतोवहुजना:सुजनाः धर्माभिरता.सुसुखा.कुलस्यतुल्या:प्र जायते २२ प्राविशतर्भवेयु कुलाधिकाधनयुताजना स्याताः कीर्तिकराश्च मनुष्यायथाक्रमस्वजनसंपूज्याः २३ पूज्याःसुभगा कृतिनोधीरा स्यु शरक } तियावत् परतोभवतिमनुजा ससाधितसकलकरणीयाः २४ ॥ कर दशपर्यंत रश्मिया होवें सो विदेशवासकरणे मेरत होतेहै और सौभाग्यसे रहित और मलिन होतेहैं ॥२॥ और जिसके जन्मसमयमै दश १. से अधिक और पचदश १५ यावत् रश्मिया ग्रहोंकि या होतीहै सो प्राप्तिकर्के युक्त और बहुत मवधियोंवाले और धर्ममेरत और अष्टमुरखवाले श्री । र अपने कुलके तुल्य जन्मतेहै २२ और जिसके जन्मसमयमे पता १५ से लेकर वीसपर्य । त रश्मिया होताहै सो मनुष्य अपने कुलसे अधिक और धनकर्के युऔर प्रसिद्ध होतेहै श्रोर यशके करणे वाले और सर्वधियोंकर्के मानेहुये होतेहै २३ ओर जिसके जन्मसमयमे वीस से २. अधिक और पचौसके भीतर रश्मिया हो सो पूज्य और श्रेष्ट भाग्यों वाले और यज्ञकर । वाले और पडित होतेहै और पचीस २५ के उपरत और वीसपर्यंत जिसके जन्मसमयमे रीरम या होवें सो मनुष्य सपूर्ण कार्यसिद्धकरणेवाले होतेहै २४ । है २०६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और राजाश्रित और राजासे सुखोप्राप्तहोतेहे ॥ और राजाके मनी और सपूर्ण करें- पूज्यहोतेहै ॥ २५ ॥ ओर जिसके जन्मसमयमें एकत्री ॥ ३१ ॥ रश्मिया होवें सो श्रेष्ट- प्रसिद्ध ओर राजयोंके इट होतेहे अोर जिसके जन्मसमयमें वनी ३२ रश्मियां हो- वे सो पाचसी ग्रामकास्वामी होताहे ॥ २६ ॥ और जिसके जन्ममें तेत्री ३३ रश्मियाहो। सो एकहजार १०० ग्रामका स्वामी होताहे और जिसके जन्मसमयमें चीनी ३४ रश्मिया होगे सो तीनहजार ३००० ग्रामकास्वामी होताह २७ और जिसके जन्मकाल्में पेत्री ३५ रश्मिया होवें सो मडलेश होताह ओर वडे खजाने वाला और वडे पराक्रम वाला होता है और वडेयश और सोभाग्यकेकरण वाला लोकोकोहोताहै २८ और जिसके जन्ममें छित्री अतउत्तरणचंडानृपाश्रितानृपतिलब्धसौख्याश्च त्रिंशद्यावत्सचिवा.पूज्याश्चर्व जंतूनाम् २५ एकत्रिंशत्सस्यै प्रवरा ख्यातामहीभुजामिष्टाः द्वात्रिंशद्धि पुरुपाः पचशतग्रामपतय स्युः २६ ग्रामसहस्राधिपतित्रिशत्यधिक.करोतिरश्मीनां त्रिसहस्रग्रामाणांपुरुपसूतोचतुस्त्रिशत् २७ परतोमडलभाजोवहुकोशसमान्य तामहासत्वाःप्रख्यातकीर्तियशमाभवतिसुभगाश्चलोकानाम् २८ त्रिंशत्पद्भिः सहितारश्मीनांयस्यजन्मसमयेस्यात् सार्धभुनक्तिलक्षग्रामाणांसपुमान्नियतम् ३९ त्रिशत्सप्तकसहितारश्मीनांसभवेभवेद्येपाम् लक्षत्रितयप्रभुत्त्वग्रामाणां जायतेतेपाम् ३० त्रिशद्वमुभिःसहितागावोयेपांभवतिपुरुपाणाम् मुनिस मितलक्षाणांग्रामाणांतधिपाज्ञेया. ३१ त्रिशत्सनवागावोजन्मनियेपांग्रहो त्थिताःपुंसां सतोपितसकलजनाभवतिपथ्वीश्वरा पुरुपाः ३२ दशजलधि गुणायारश्मिसख्यानराणांदिशतिष्टथुलभूमे.पालकत्वचतेषां हतरिपुवनिता भिर्गीयतेतीवकीर्ति करुणारुदितशब्दैरुध्यताक्रांतसारम् ३३ ३६ रश्मिया हो। सो मनुष्य डेढलक्ष १५०००० ग्रामका स्वामी होताहै २९ और जिस के जन्मसमयमें सतत्री ३७ रश्मिया होवे सो तीनलक्ष ३ ..... ग्रामोंका पति होताहै ३. और जिसक जन्मसमयमे अठत्री ३८ रश्मिया हो सो सातलक्ष ग्रामोंका स्वामी होताहै ३१ और जितक जन्मसमयम उनताली ३९ रश्मिया ग्रह किया होवें सो संपूणजनोंकों प्रसन्न करणे वाले पृथ्वीके राजाहोतेहें ३२ और जिनमनुष्य के जन्मसमयमें चाली ४० या ग्रहांकिया हो तिनको सारीपृथ्वीका राज्य प्राप्तहोताहै ओर हतकिये यो शत्रु तिनकियां स्त्रीयों नंगायन कोयायश जिनका और शत्रुयों किया स्त्रीयोंके रोणेको भरेगएहै पर्वतों केविवर निससें ॥ ३५ ॥ रदिम

॥श्रारणवारज्यातिमहानिबन्धः।।
२०७
श्रार जिसके जन्मसमयमें इकताली ४१ रश्मियांहोवे सो दो समुद्र पर्यत् पृथ्वीका राजकता?
और जिसके जन्म रिताली ॥ ४२ ॥ रश्मियां होवें सो तीन समुद्रपर्यंत पृथ्वीका राजा होताहै
॥ ३४ ॥ और तसाहें बिनाली ॥ ४३ ॥ रश्मियोंका फल कहाहै और जिसके जन्मसमयमें चता
लो ॥ ४४ ॥ रश्मियां हो सो सारो पृथ्वीका राजाहोताह और सौम्यमाते श्रोर देवता ओर वाह-
शॉकिभक्ति वाला होताहे ओर वडी वायुपा बाला और पराक्रमी होताहै ॥ ३५ ॥ और चुरसाली-
रश्निपोलें अविक अधिक एक जिसके जन्मकालमें हो सो शत्रुयात रहित छोरांत - कागजा
धोता और संपूर्ण को पूज्य द्रके तुल्य प्रतापी होताहै ॥ ३६ ॥ अोर पंजताली ॥४५॥ संत्र,
पिक ताली पर्यंत जिसक जन्ममें रश्मिया हो तिरुको मृत्युका रिट जानना अथवा कदाचित
शशिजलनिधिसत्यैरश्मिभिःसूयतेयोहिजलधिरसनाया पार्थिवःस्पोत्सभू
मेविजलधिरसनायाःपक्षवेदाख्यसंख्यस्त्रिजलधिरसनायारामवेदैस्तथैव३४
वेदाधितुल्यैश्चमयूखजालै तानरेन्द्राःखलुसर्वभूमेः ॥ सौम्या सुरब्राह्मएम
क्तिशोलादीर्घायुपासत्वयुताभवंति ३५ परतःपरतःकिरणे:पांतरपालकानि
रुपसर्गाःसर्वनमस्या सुभगामहेंद्रनुल्यप्रतापाश्च ३६ चत्वारिंशयुक्तःपंचा
दिभिरवयस्यसूतौस्यात् ॥ ज्ञेयंतस्यारिटसर्वक्षितिपालकत्वंवा ३७ भुवनम
रसहिप्णोःसर्वतःक्षीणशवोस्त्रिदशपतिमहिम्नःसर्वलोकैस्तुनम्यःविदधतिविह
गानारङ्मयोतीवदीप्तास्तुरंगकृतिसमानाश्चक्रवर्तित्वमेव ३८ अभिमुखकरभ
वाहःफल प्रयच्छंतिपुटतरमत्र तदिपरीतपुंसांपराङ्मुखस्थग्रहेंद्राणाम् ३९ जन्म
समयेनहेभ्योरश्मीनांसंक्षयोमवति । टादिणांपरमोच्चगता:क्रमेव १०
जोर तब सारी पृथ्वीका राज्यकत्ताहे॥ ३७ ॥ और जिसके जन्ममें उनुजा ॥ ४९ ॥ रश्विना हो
से अपनार होताहे भुवनके भारको सहारणे वाला ओर शत्रु से रहित ओर इद्रकोन्याडं संपूर्ण
। लोको पार्क पूजिन चर्ती होताहे ॥ ३८ ॥ भोर यो ग्रह सन्मुपदे रखने में श्रावे तितके यो रमि.
यो पुरालकों देताहे और यो ग्रह परान्नु व उसको प्रात होवे तितकोमा रगियां विपरीत उर.
वा फल चोटा कर हे ॥ ३१ ॥ और जन्मत मरमें यहाँ किया रश्मियाला वा वे देलनेने न है
हो तब क्षरहोताहे जोर रश्मिनोंको तृविक्षोये तब तिनी मनुमोको वृष्हिोऔर परम में
स्थिा मा इसिनानते इदिकताहे ॥ ४ ॥

अतिरश्मिफलम् ॥ अब ग्रहोंको अवस्थाका फल कहनेहै सारालीसे दीप्त , २ मुदित ३ शांत ४ शक ५ प्रपीडित ६ दीन । विकल ८ खल १ इहे नवप्रकारकिरा अवस्थाकहियाहे १ यो ग्रह अपने उनमें स्थितहोताह सो दीप्त कहाहे और अपने क्षेत्र स्वस्थ और मित्रके क्षेत्रमें मुदित और शुभग्रहले वर्गमें शात और प्रकट रश्मियों वाला शक अोर सूर्य कर्के लुप्त विकल और पापग्रहों के युक्त पीडित होताहै औरनचिराशि में स्थित दीन हाता? म्भव अवस्थीका फल कहतेहैं । जिसके जन्ममै दातावस्थामें ग्रह होताह मो अपनी दशामें पुरुष को प्रतापी और प्रतापके अग्निमें शत्रुपोंके समूहको दग्धकताह और लक्ष्मीका युक और हाथियों के ॥ इतिग्रहाणारश्मिफलानि ॥ श्रयदीप्तादिफलान्युच्यते ॥ साराव ल्यां ॥ दीप्तःस्वस्थोमुदितःशांतःशक्तःप्रपीडितोदीनः ॥ विकलःखल श्यकथितोनवप्रकारोग्रहोहरिणा १ स्वोच्चेभवतिचदीप्तःस्वस्थःस्वगृहेसुहट्ट हेमुदितः ॥ शांत: भवर्गस्थःशक्तःस्फुटकिरणजालश्च २ विकलोरविलुप्तक रोमहाभिभूतःप्रपीडितश्चापि ॥ पापगणस्थश्चखलोनीचोदीनःसमाख्यातः ३ स्वोच्चेविचरतिपुरुपात्रतापमहदाग्निदग्धरिपुनिचयः ॥ लक्ष्म्यालिंगितदेहोग जमदससिक्तभूटटः॥ ४ ॥ स्वस्थःकरोतिजन्मनिमुखेननरंसरत्नपरिवारम् नृपतेर्दडपतित्वंगृहधान्यकुटुंबपरिद्धिम् ॥ ५॥ उदयास्तश्चज्जातःसू-दक्षि वामगोग्रहःकश्चित् ॥ पापंप्रथयतिफलंदक्षिणगश्चोत्तरेशुभदः॥६॥ मुदि तेविलसतिमुदितोविलासिनीकनकरत्नपरिपूर्णः ॥ विजितसकलारिपक्षःसम स्तसुखभाजनःपुरुषः ॥७॥ शातेप्रशांतचेताःसुखधनभागीमहीपतेःसचिवः विद्वान्परोपकारीधर्मपरोजायतेसुभगः ॥८॥ और मदसे सो पृथ्वीको सिंचन कतीहे ४ और स्वस्थापणमेस्थित ग्रह मनुष्यको सुखकर्क और रत्नोंककै और परिवारक युक्तकताहै और राजालें दंडके अधिकारको प्राप्तकर्ताहे और गृह और धान्य कुटुयशीवृद्धिकों देताहै और जिसके जन्नसमयमें कोईग्रहउदय अथवा अस्त होवे सो सूर्यके दक्षि पामें पापफल कताहै उौर उत्तरमें शुभफलदेताहै ६ उोर मुदितावस्थामें ग्रह वेश्याका और स्वर्णका और रत्नोंका सुखकसीहै और संपूर्ण शत्रुयों को जीतकर्के सपूर्णमुखकों भोगताहे ७ ओर शांतावस्या में ग्रह शांतचित्त और सुत्व धन कर्के युक राजाका मंत्री कताहै और विद्यावान और परोपकार क रणेवाला ओर धर्ममें तत्पर और श्रेष्ठभाग्याँवाला होताहै ।

और सकावस्थामें ग्रह स्त्री और गंधमाल्यपुष्प मालाकविलासको प्राप्त की और बडे यशवाला और संपूर्णीका प्यारा होताहै ९ ओर पीडितावस्थामें स्थितयो ग्रहहै सो दुःखोंकर्के डोर व्याधियोंकतेपी दित कता है और पुरुप देशसें देशांतरकों विचाताहै और शक्ति और प्रसिद्धताकरहित होताहै। ओर जिसके जन्ममें दीनावस्थामें स्थित ग्रह होवे सोराजावी अपने बहुत साधनोवाला शत्रुपोंव के सेनाके नाशकों प्राप्त होताहै और प.मदीनताकर्के तप्ताहै ११ और जिसके जन्मसमयमें विकलावस्थाकों ग्रह प्राप्त होताहै सो अपनी दशामें स्थानसेंम्र और मलीन और परदेशमें गमनकरणे वाला और धनके नाशकों प्रात और शत्रुयोंके भयकर्के चकतचित्तवाला होताहै १२ और जिसके जन्मसमयमें खलना स्त्रीनग्गंधमाल्यैर्विलसतिपुरुषःसदाविततकीर्तिः ॥ दयितःसर्वजनस्यच शक्का ख्येमवतिविख्यातः॥ ९ ॥ दुःखैयाधिभिररिभिः पीडितेपीडितःपुरुपः ॥ देशादेशविचरतिशतयारहितोगतख्यातिः १० वहुसाधनोपिराजाप्रध्वस्तव लप्रपीडितोरिपुणा ॥नाशमुपयातिविजितेदीनेदैन्यपरंप्राप्तः॥११॥ स्वस्थान परिभ्रष्टोमलिनश्चासौप्रयातिपरदेशं ॥ विध्वस्तधनोविकलोरिपुभयसंचकित चित्तश्च ॥ १२॥ स्त्रीहरणदुःखतप्तःसमस्तधनवान्पीडितमनस्कः ॥ नजहा तिशोकभारंकथमपिखलसंज्ञिकेपुरुपः १३ इतिग्रहाणांदप्तिादिअवस्थाफलानि अथग्रहाणामंतश्चयीलक्षणम् ॥ श्रात्मारविःशीतकरश्चचेतःसत्वंधराजःशशि जश्ववाणी ॥ ज्ञानंसुखंचंद्रगुरुर्मदश्चशुक्र शनिःकालनरस्यदुःखम् १ अवचफ लयटनाविचारोयथा॥ आत्मादयोगगनगैलि.भवलवत्तराः । दुवेलैदुवैलास्ते नुविपरीतंशन स्मृतम् २ वस्थामें ग्रह स्थिरहोने सो अपनीदशामें स्त्रीहरणके दुःसफर्के तप्त और संपूर्ण धनकः गुरूवी पीडित मन होताहे मे कदाचित शोककेभार कॉनहिं त्यागसताहे १३ दतिदीप्तादिअवस्थाफलानि अवग्रहोंकी अंतश्यका लक्षण कहतेहें कालनरयोहे मनुष्य जिसका आत्मा मर्यकहाहे पार चंद्र मा मनकताहै अोर सत्वप क्रम मंगल कहाहै और वाणी वुधकहाहै और ज्ञानमुख वृहस्पति कहा है और मदवीर्य शुक्रकहाहै और दुःख शनैश्वर कहाहै १ अब इसमें फलका विचार अयसें कहा हे अात्मा लेकर्के जोग्रह कहेहे सो वलीहोयें तव आत्मादि संपूर्ण वलवान होते हैं और निवलहो ये तो दुलहोवेहैं और थनिका विपरीत फल कहार निवलहोना शुभ होताई २

॥ तारपारपतहानिया
अब ग्रहोंकौवाह्यचयांका लक्षणकहतेहें मूर्यचन्द्रमा गजाहैं और वुधकुमार नववर्ग बालककोन्या
और मंगल सेनापतिहै और शुक्रबृहस्पति वजीर अोर शनैश्चर चाकरहै बहे ग्रह जन्मसमयमें बलवान्
होवें तव अपने स्वरूपकों तिसके देहमें प्रकट कर्तहे इहा पूर्वोक्त प्रकार कर्के वलयत्वताजाननी ।
इतिश्रीजातकावंडग्रहापापड्वलादि कलनिरूपणा यारः अमः॥ ८॥ अरिष्टाव्यायकहतेहायुपाकेज
नविनामपूर्णजन्मपत्रकाफलनिष्फल हे तिसकारणसे श्रायुपाके जानने वारते प्रथम रिटाध्यायकहता
और जातकपारिजातमें विशेषकहनाहे कलियुगमै योनिजन्मायोमनुष्य तिनका श्रायुः ना
॥
अथग्रहाणांवाह्यचर्यालक्षणम्
राजारवि शशधरश्चवुधःकुमारःसे
नापतिःक्षितिसुतःसचिवासितेज्यो भृत्यस्तथाचरविजःसवलानरा
पांकुतिजन्मसमयेनिजमेवरूपम्
अत्रचोक्तप्रकारेणवलवत्त्वंज्ञेयम्
॥ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महा
निवन्धे जातकखंडेग्रहाणांपड्वलादिरश्मिफलनिरूपणाध्यायोअष्टमः ॥८॥
अयारिष्टाध्यायः॥ आयुर्ज्ञानामावेसर्वविफलंप्रकीर्तितंयस्मात्॥तस्मात्तद्ज्ञा
नार्थमरिटाध्यायंप्रवक्ष्यामि १ जातकपारिजातविशेपः श्राद्वादशाव्दांतरयो
'निजन्मनामायुःकलौनिश्चयितुनशकयते ॥ मात्राचीपत्राकृतपापकर्मणावाल
ग्रहाशमुपैतिवालकः २ आयेचतुष्केजननीकृताधैर्मध्येतुपित्रार्जितपापसंधैः
बालस्तदंत्यासुचतुःशरत्सुस्वकीयदोपैःसमुपैतिनाशम् ३ सारावल्याम् त्रिवि
धमिह शास्त्रकारानियतमनियतंचयोगजमाहुः॥ योगसमुत्थतावक्ष्येपश्चात्तुप
रिशेपं ॥४॥
वके अंदर नहिंजानाजाताहे उनमें हेतुक हत्तेहे माता और पिके पापांक और पूतनादि
वालग्रहीके टिक वामृत्युको प्रात होताहे ॥ २ ॥ प्रथमके चारपर्षमें माता के पापोसें और चारतें
आगे पाठय पर्यंत पिताके पापोंसे ओर नाउमें लेकर चार वर्ष पर्यंत पूतनादि वाल् ग्रहोंके रिध.
सवालक अपनेदोपसे नाशकों प्रातहोताहे ॥ ३ ॥ ओर मारावली में कहते है तीनप्रकारका श्रायु.
शास्त्रकारकहतेहै एक नियतएफ अनियत अोर एक योगज इनमें से प्रयन रिज्ञानके वास्ते योगन
कहते है और पीठेसे नियत और ऋनियकहें गे ॥ ४ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।।
२११
और कहतेहै जिसके जन्मकालमें वृहस्पति मेपवृश्चिकराशिमें अष्टमस्थानमे स्थितहोवे और सूर्य चं
द्रमामगलशनिकीदृष्टिकयुक्तहोवेठौरशुक्रकीदृष्टिकर्केहितहोतवतीनपर्केमारताहै ५ डोरजिस
केजन्ममें वक्रोहोकर शनि मेप वृश्चिकराशिमें स्थितहोवे अष्ठम वाछठे वाकेंद्र । ।४।७।१०
में स्थितहोवे और वलवान्मंगल कदेण्याहोवे तव दोवर्पमें मारताहै ॥ ६ ॥ और जिसके जन्मसम
यमे सूर्य चद्रमा कर्के युक्त शनि होवे तव सोवालकवर्प पर्यंतजीताहै अयसें ब्रह्मशर्मादि प्राचार्यक
हतेहै ॥ ७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें अष्टम और छठेस्थानमें मगल सूर्य शनि एकत्र मिलके
स्थितहो। सो वालक यम कर्के रक्षा कराहु वावी एक महीने कर्के मरताहै ॥ ८ ॥ और जिसके
जन्मसमयमेंएकपापाग्रहलग्नसेअष्टमवाछेठेस्थानमेस्थितपापग्रहकर्के देख्याहोवेसोनिश्चयकर्केजिसनेअम
तपानबीकीयाहोवएकवपकेंदर तिसकोंमारदेताहै ९ उौरजिसकेजन्ममसिंहकर्कराशिकाशुक्रवार
वृहस्पतिर्भामगृहेष्टमस्थःसूर्येदुभौमार्कजदृष्टियुक्तः अब्दस्त्रिभिर्भागवदृष्टिही
नोलोकांतरंप्रापयतिप्रजातम् ॥ ५ ॥ वक्रीशनि मगृहेप्रपन्नच्छिद्रेथपथ्य
चतुष्टयेवा कुजेनसंप्राप्तबलेनदृष्टोवर्पयंजीवयतिप्रजातम् ॥६॥ मास्कर
हिमकरसहितःशनैश्चरोमृत्युदःप्रसवकाले वर्पजीवतिजातस्त्वित्याहुब्रह्यशर्मा
द्याः ॥ ७ ॥ मौमदिवाकरसौराःछिद्रेजातस्ययस्यशत्रुगृहे म्रियतेवश्यंस
नरोयमकृतरक्षोपिमासेन ॥ ८. एकःपापोष्टमगःशत्रुगृहपापवीक्षितोलग्नात्
मारयतिनरंप्रजातंसुधारसोयेनपीतोपि ॥ ९ ॥ रविशशिभवनेशुक्रोद्वादश'
रिपुगोऽशुभैःसर्वैः दृष्टःकरोतिपड्भिर्वपैमरणंकिमत्रचित्रहि ॥ १० ॥ कर्कट
धामनिसौम्यःपटाष्टमसस्थितोविलग्नात् चंद्रेणदृष्टमूर्तिर्वर्पचतुष्कणमारय
ति ॥ ११ ॥ तीव्रफलराजयोगायवनाद्यैर्यविनिर्मितास्तेपु जायतेखलकुल
जारिष्टतेपुप्रसूतानाम् ॥ १२ केतुर्यस्मिनक्षेभ्युदितःतस्मिन्प्रसूयतेयोहि
मासद्वयेनमरणनिर्देश्यतस्यजातस्य ॥ १३ ॥ गगनस्थोदिवसकर पापैर्वहु
भिर्नरीक्षितःसद्यः मारयतिभौमधामनिशनिभेचनसंशयाभवति १४.- ॥
मेछठे स्थानमें स्थितहोवे औरपापग्रहोकर्के देस्पाहोवे तव छै वर्षकर्के मृत्युकत्ताहै इसमे कोई श्रा
श्रयंनाहहे ।। १० ॥ और कहतेहै कर्क राशिमे वुध जन्मलग्नसे छठे और अष्टम स्थानमें स्थितहो
वे और चंद्रमाकर्के देख्याहोवे तव चारवर्षमें मारताहे ॥ ११ ॥ और कहतेहै वडे तीव्रफल कर
पे वाले जोराज योग यवनादि प्राचार्योने कहेहे तिनराजयोगोंमें नीचकुलमें यो जन्मतेहै तिनकों
रिहो ताहे ॥
१२ ॥ और कहतेहैं जिसनक्षत्रमें धूम्रकेतु उदयहोवे तिसनक्षत्र, यो जन्माहे तिस
को निश्चयकर्के दोमहीने कर्के मृत्युकहे १३ और जिसके जन्मकालमें मेप वृश्चिक मकरकुंभ राशि
कासूर्य दशमस्थान में स्थितहोवे और वहुत पाप ग्रहों कर्के देख्या होवे सो तात्काल मृत्युको प्राप्तक
तांहै ॥ १४ ॥

१ २१२ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और कहतेहे जन्मलग्नमें निगडसर्प पाश विहंग हहेक्रूर द्रेष्काणमें से कोई नेकापहोवे डोर घर कर्के युक्त उौर स्वामी दृष्टिसे रहितहोवे तव सातवमै मृत्यु होताहै ॥ १५ ॥ मीनकर्कटगथि के अत्यके द्रेष्काण और वृश्चिकके पाद और मध्यके ढहेचारसपंनिगडसज्ञाहे और वृपका पाद टोर मकरके बाद और अत्यमें और तुलाके मध्य और अंत्यका और सिंह कुभ के आदके इहेसातद्रेका । पाशपर पक्षिसज्ञाहै ॥ १६ ॥ और कहते है जिसके जन्मसमयमे केंद्र१।४।७। १. राम राहु पापग्रहों कर्के देण्याहोवे तिसको दशवर्षकर्के और कईक आचार्यसोला वर्षमै मृत्युकहतेहै १६ और कहतेहैं जिसके जन्मकालमें पापीग्रह सूर्य मगल शनि राहु त्रिकोण ९ ५ और केंद्र ।।४ ७ १० में स्थितहोवें और शुभग्रह चद्रवुधगुरुशुक छठे अष्टम वारमें ६ ८ १२ स्थानमें होवें और सूर्यके उदयमें जन्मे सो तात्कालप्राणोंको त्यागताहै १७ और कर्क वृप मेप राशिके विना और राशिमें क्षीपाचद्रमालग्नमें स्थितहोवे और क्रूरग्रहोंकर्के देख्याहोवे तव तात्काल मृत्युकतीहै १८ और लग्नेयेद्रेष्काणानिगडाहिविहंगपाशधरसंज्ञाः मरणायसप्तव ऋरयुतानस्वप तिदृष्टाः॥१५ राहुश्चतुष्टयस्थोमरणायनिरीक्षितोभवतिपापैः वदतिदश भिःपोडशभिःकेचिदाचार्याः ॥ १६ ॥ पापास्त्रिकोणकेंद्रेसोम्या:पष्टाष्टमव्य यगताश्च सूर्योदयेप्रसूतःसयःप्रावस्त्यजतिजंतुः॥१७॥क्षीणशरीरश्चंद्रो लग्नस्यःक्रूरवीक्षित.कुरुते स्वर्गगमनहिपुंसांकुलीरगोजान्परित्यज्य ॥१८॥ वर्षान्मारयतिशशीपष्टाष्टमसंस्थितोविलग्नात् सद्यःकरैदृष्ट.सौम्यैरव्दाष्ट केनैव १९ अशुभशुभैःसंदृष्टोवर्षचतुष्केणनिर्दिशेदत्यम् अनुपात. कर्त्तव्यः प्रोक्कादूनग्रहैईष्टे २० सौम्यःषष्टाष्टमगा क्रुरैर्वकोपसंगतैर्दृष्टा मासेनम रणदास्तेयदिनशुभैस्तत्रसद्दष्टाः२१लग्नात्द्वादशधनगै रैर्षियतेवरघरिपुस स्थैः शुभसपर्कमयातेर्मासेपटेऽष्टमेवापि २२ रंध्राधिपजन्मपतीपटाष्टमरि प्फगौप्रसवकाले अस्तमितौमरणकरौराशिप्रमितेर्वदेवः २३ छठे और अष्टममें स्थित चंद्रमा वर्प कर्के मृत्युका है और क्रूरग्रहोंकर्के देख्याहुवा तात्काल मा रताहै और शुभग्रहोंकर्के देख्या होवे तव आठवर्षकर्के मृत्युकों प्राप्तकत्तीहै १९ और शुभाशुभत्र होकर्के देख्याहोवे तव चारवर्षमें मारताहै और शुभाशुभदृष्टि अधिक ऊनहोवे तव अनुपात कर्के वैराशिककर्के मरणकहे २• और शुभग्रह छठे और अष्टममें स्थित होवे और वक्रीहोयकर्के पा पीग्रहोंने देवहोवे और शुभग्रहोंककै नहिं देखहोवे तव महीनेकर्के मारते, २१ और जिसके ज न्मलग्नसे दूसरे वारमें स्थानमें पापग्रह स्थितहोवे अथवा छठे अष्टमें स्थानमें क्रूरग्रह स्थित हो और शुभग्रहोंकर्के युक्त नहिं होवे तव छठे वा आठमें महीने में मृत्यु कर्नेहै २२ और जिस के जन्मकालमें अष्टमेश और लग्नेश दोनों मिलके छठे आठमें वारमें स्थानमें स्थितहोवें और प्रस्तगत होतरा निमासिक ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २१३ औरकहतेहैजन्मलनकास्वामीसप्तमस्थितपापग्रहाकर्केजीत्याहोवेतवएकमहीनेक मृत्युकताहौरति सकीन्याई जन्मराशिका स्वामि अष्टममें स्थितशुभदृष्टिकररहितमहीनेमें मृत्युक्त्ताह २४ औरकहतेहे चंद्रमा मिथुन कन्याराशिका सूर्यमगलकर्के युक्त और शुभग्रहोंकी दृष्टिसे रहित हावे तववालकों नवम वर्षमें मृत्यु काहे इसमै सशय नहिहै और कहतेहै जिसके जन्मकालमें सूर्य शनि शुक्र तीनों पापग्रहोंक युक्त होवें और यदवृहस्पतिकर्केवी देख होवें तववी नवमवर्षमें मृत्यु कर्तेहे २५ और कहतेहै लग्नकास्वामी अष्टमस्थानमें स्थितहोये और वलवान्संपूर्णपापियों कर्के देख्या होवे तब चालकको निःसंदेह चतुर्थमासमै मृत्यु कत्ताहै २६ और कहत्तहै जन्मलग्नकास्वामी सूर्य होवे और शनिकर्के युक अष्टममें स्थितहोवे और शुक्रकर्के देस्याहोवे तय अपनोराशिके समानवमि मृत्युक होराधिपति नेपापजितोमरणमेवविदधातिमासेनजन्मराशेस्तहच्छिद्रेनशुभा प्टा २४ चंद्रःकुजरवियुक्तःस्वसुत्तस्थानेनचापिशुभदृष्टः मरणशिशोःप्रयच्छ तिवर्षेनवमेनसंदेहःभानुभानुतनयोशनसास्युश्चत्प्रसूतिसमयेखलयुक्ताःयद्यपी अगुरुणापरिदृष्टारिटदास्तनुभृतांनवमेन्दे २५ होरेश्वरस्तुमृत्यौपापैःसकलेश्च दृश्यत्तवालभिः मासिचतुर्थेमरणंजातस्यकरोतिनसंदेहः २६ जन्माधिपतिःसूर्यः स्वपुत्रसहितेप्टमेभवतिराशी वपैराशिप्रतित्तैमरणायसितेनसंदृष्टाः२७ घूनचतु रस्रसंस्थेपापईयमध्यगेशशिनिजातःविलयंप्रयातिनियतदेवेरपिरक्षितोवाल:२८ व्ययाप्टसप्तोदयगेशशांकपापेनयुक्तेशुभदृष्टिहीने केंद्रे पुसौम्यग्रहवर्जितपुप्रा वियोगंब्रजतिप्रजातः २९ चक्रस्यपूर्वभागेपापाःसोम्यास्तथोत्तरेचैव र श्चिकलग्नेजातोगतायुपोवनमुष्टियोगेस्मिन् ३० क्षीणेशशिनिविलग्नेपापैः केंद्रेपुमृत्युसंस्थैर्वी भवतिविपत्तिरवश्ययवनाधिपतेर्मतंचैतत् ३१ राश्यत जाहै २७ और कहत्तेहै सातमें ७ चतुरस्र ४ ८ स्थानमें दो पापी ग्रहोंके मध्यचंद्रमा स्थित होवे तन देवत्योंकर्के रक्षाकिया निश्चयकर्के चद्रमाकोराशिके तुल्य वर्षांमै मृत्युको प्राप्तहोताहै ॥ और जिसके जन्मलग्नस वारमे १२ अाठमें ८ सातमें ७ लग्नमें १ पापग्रहों कर्क युक्तचंद्रमाहोने और शुभग्रहों कीदृष्टि कर्के रहितहोवे उौर केंद्रस्थान ११४।७।१०। शुभग्रहों कर्के रहित होवें तव शीघ्रहिप्राणों कोत्यागताहै ॥ ॥ और जिसके जन्मकालमें लग्नसें सप्तमभान पर्यंत पापग्रह स्थितहोवें और सप्तमसें लग्नपर्यंत शुभग्रह स्थितहोवें और वृश्रिक लग्नमें जन्में तव इहेवञ्च मुष्टि योगकहाहै इसमे जन्माहुवा श्रायुपाकर्के रहित होताहै ॥ ॥ उौर क्षीणचंद्रमालग्नम होवे और पापग्रह केंद्र स्थानोंमे अथवा अष्टममेंहोवें तव यवनाचायके मतसें शीघ्र मरनाहै ३, २९ २१४ ॥ श्रीरपवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और संध्याकालमें चंद्रमाकी होरामें जन्में और राशिके अंत्यमें पापग्रहहोवें और चंद्रमा के युक्त किसीक केंद्रस्थानमें स्थितहोवे तव शीत्र मृत्युहोताहै ३२ और पापग्रहोंके मध्यमें चंद्रमा लन सप्तम अष्टम स्थाननें स्थितहोवे ओर वलवान् शुभग्रहोंक। नहिं देख्याहोवे तव निश्चयकर्के शीघ्रम त्युको प्रातहोताहै ३३ और जिसके जन्मलग्नसे छठे अाठमें स्थानमें यूरग्रहस्थितहोवें और पापग्रहों कर्के देखे होवे तिसकों माताके सहित मृत्युको प्राप्तकर्तेहे और शुभग्रहों कर्के देखे हो। तव यावि पीडाकरतेहे इहेसत्याचार्यकमतनेकहाहे ३४ ओर कहतेहै ग्रहणसमयमें कूरयुक्तचंद्रमा गर्म स्थितहोवे ओर अष्टमस्थानमें मगल होवे तव माताकर्के युक्त मृत्युको प्राप्तहोताह और ग्रहणकाल मे क्रूरयुक्त सूर्यलग्न होवे तव माताकर्के युक्तशस्त्र कर्के मृत्यु होताहै ३५ अोर कहतेहै शीण चद्र मालनमें स्थितहोवे और केंद्र श्रोर अष्टममें पापग्रहस्थितहोवें और शुभग्रहों कर्के नहिं देखे हो , गतेःपापैःसंध्यायांतुहिनरश्मिहोरायाम् मृत्युःप्रत्यकस्थैःकेंद्रेपुशशांकपापैश्च ३२ पापद्वयमध्यगतेहोरासप्ताटसस्थितेचद्रे सौम्यःसवलैरनिरीक्षितेयदात दाजातीध्रुवंघियते ३३ यूनाष्टमगैःपापैःक्रूरग्रहवीक्षितैःसहजनन्याधियते शुभसंदृष्टै सत्यस्यमातादेद्याधिम् ३४ ग्रहणोपगतेचंद्रेसरेलग्नगेकुजेटमगे मात्रासार्धमियतेचद्रवदर्केसशस्त्रण ३५ क्षीणेशशिनिविलग्नेकंटकनिधना श्रितैस्तथापापैः सौम्यादृष्टैर्मृत्युःसद्योजातस्यनिर्देश्यः ३६ द्यूनगतेर्केल नेयमेकुजवाविपर्ययेवापि अन्यतरयुतेथवेदोशुभेरदृष्टेऽचिरान्मृत्युः ॥ ३७॥ होरानिधनास्तगतःपापैःक्षीणेव्ययस्थितेचंदो जातस्यभवतिमरणंसद्य केंद्रेपु चेन्नशुभाः ३८ लग्नांत्यनवमनैधनसयुक्ताश्चंद्रसोरीसूर्याराः जातस्यवधकृतः स्युःसद्योगुरुणानचेदृष्टाः ९३ लग्नेचर्केवापापावलिनस्त्रिकोणनिधनेषु सौ म्वरयुक्तहष्टाःसोमरणायकीर्तितोयवनैः ४० .. में तवतात्कालमृत्युको प्राप्त होताहै ३६ ओर कहतेहे सातमें ७ सूर्यस्थितहोवे और लग्नमें शनि वामंगलहोवे अथवालग्नमें सूर्यसातमे शनिवामगलहोवे अथवा इनों स्थानोंसे और स्थानमे चद्रमा शुभग्रहोंकर्के ना देख्गाहोवे तव थोडे कालकर्के मृत्युकताहे ३७ अोर कहतेहे लग्नमें द्वादश न वम अष्टम स्थानमें चद्रमा सूर्य शनि मगल इहे चारग्रहास्थत होवे और वृहस्पतिकर्के नदेस्वेहोवे तव तात्काल मृनुकतेहै ३८ और लग्न अष्टम सप्तमस्थानमे पापीग्रहहोवे और क्षीण चंद्रमावारमें स्थि तहोवे और केंद्र में शुभगह्नहोवे तवतात्काल मृत्युको प्राप्त होताहे ३८ और लग्नमें चद्रमावा सूर्य स्थित होवे अोर पापीग्रह वलीहोयकर्के त्रिकोण ९ । ५ । में और अष्टम में स्थितहोवें और शुभयु- कशुभदृष्टनाहिं होवें सवतारकालमृत्यूकर्तेहै ४.

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ २१५ और जिसके जन्मकालमें सूर्य चंद्रमाक युक्त शुकहोवे उौर बृहस्पति कर्के न देख्याहोवे " निसको नववर्षों ९ कर्के मृत्युको प्राप्त कतीहे इसमे संदेह नहिंहै ११ और अष्टम ८ सप्तम ७ वारमे १२ लग्न १ मे त्रिकोण । ५ में क्षीणचद्रमा कर्के युक्त वली पापग्रह स्थित होवें तब तिसजातकको श्रायुपासे हीन कहतेहैं १२ अव अनुक्तकालमें रिटयोगकों एकवपैकेम ध्यमे रिटकालंकहतेहै जिस रिटयोगमें कालका नियम नहिं कहाहै तिसमें योगकरणे वाल्यो ग्रहोंके मध्य में यो वलीग्रहहै तिसके स्थानमें राशिमें जव चंद्रमा आवे तव मृत्युकाहै अथवा- चंद्रमा जन्मकोलमें जिसराशिकाहै - तिसमें फेर चारवशकर्के आवे तव मृत्यु का है अथवा जव तितकी वजधानपापग्रहदेखेतबमृत्युकतीहे ४३ और जिसकेजन्मकालमें सूर्य चंद्रभोमगुरुणा भौम सूर्य चंद्रमाशुक्रवासूर्य शनि भौम चद्रमा एकत्रस्थित होवें तव पाच ५ वर्षकर्के मृत्युकतेहै ४४ और - .. .. शुक्रोरविंशशिसहितोमारयतिनरंसदाप्रसवकाले ॥ दृष्टोनदेवगुरुणानवाभि वर्नसंदेहः ४३ निधनास्तव्ययलग्नत्रिकोणगाःक्षीणचंद्रसंयुक्ताः ॥ पा “पावलिनःशुभदैरदृश्यमानागतायुपंप्राहुः ४२ योगेवलिनःस्थानस्ववाल नंगतेपिवाचद्रे, वलवतिवाशुभहष्टेह्यावर्पान्मृत्युकालःस्यात् ४३ रविचं • भीमगुरुभिःकुजभृगुसूर्येन्दुभिस्तथैकस्थैः रविशनिभौमशशांकैमरणंखलु पंचमिवः -४१ राशिप्रमिवारयतिविलग्नपोरिपुस्थाने मासैर्द्रकाप पतिर्दिवसैरंशाधिपोहति.. ..४५ मारयतिपोडशाहाच्छनैश्चरःपापवीक्षितोलग्ने संयुक्तोमासेनतुवतीच्छुबस्तुमारयति- ४६ रविशशियुक्तःशशिजःसौम्यैदृष्टो विनाशयतिनून एकादशभिर्वपैःशक्रेज्योपस्थितेजातम् ४७लग्नेरविसौरकुजैः शत्रुगृहॅसप्तमेशशीक्षीणः दृष्टोनदेवगुरुणासप्तभिरव्देर्विनाशयति ४८ .. लग्नकास्वामीछठे स्थानमें जिसराशिमें स्थित होवे तिसके तुल्य वोकर्के मृत्युकतीहै डोर नेप्काएका स्वामि छठेस्थानमें जिसराशिमें होवे उतने महीने कर्के ओर नवासकास्वामि उतने दिनोंकर्के म सुक्तीहै ओर पापग्रहोकके देख्या लग्नमे शनि सोलादिनकर्के मारताहे और पापकर्के युक्त लग्नमें. शनि महीने कर्के मारताहे पर शनिशुद्ध होवेजिसको शुभाशुभदृष्टियोग रहित होवे तव वर्षमें मार तहि ४८ रोर जिसके जन्मकालमें सूर्य चद्रमा कर्के युक्त बुध शुभग्रहो कर्के देख्या होवे तव नि असे जाहरमें ११ वर्षमे मृत्युकत्ताहे जव वृहस्पतिकर्के युवी होवे तव वो मारताहै ४७ उोर कहतेहे जन्मलग्नमें सूर्य शनि मंगल स्थित होवे डोर छठे सातमे स्थानम क्षीणचद्रमा वृहस्प नि कके देख्यान होये तव सातवी कर्के मृत्यु कत्तोहे १८ २१६ ॥ श्रीरवारज्योतिर्महानिवन्धः॥ और सूर्यको रश्मियों कर्के युक्त चंद्रमाकेंद्र १ । ४ । ७ । १० स्थानमें स्थितहोवे और मंगल नीर- शनिक देख्यावा युकहोवे तव दोवर्षकर्के बालकको मारताहै ४९ और लग्नेश होयकक्षीणचंद्रमा अटमस्थानमें स्थित होवे और क्रूर ग्रहोंकर्के देख्याहोवे और शुभग्रहोंकी दृरिसरहित होवे तब तीन वर्षकर्के मारताहे ५० और लग्नकास्वामी पापग्रहहोवे और चंद्रमाके नवाशमें चंद्रमासे वाहरमें १२ स्थानमें स्थितहोवे और क्रूर ग्रहोंकर्के देख्याहोवे तवनव ९ वाकर्केमारताहै ५१ और जिसकेजन्म समयमें चक्रके दृश्यभागमशुभग्रह और अदृश्यभागमें पापीयह स्थित होवें.औरलग्नमें राहु स्थित हो. वैतव पाचवर्षक मृत्युको प्राप्तहोताहै ५२ और जन्मलग्नसें सातौ ७ स्थानमें राहुसर्यचंद्रमाकैद- ख्वाहोवे श्रीर शुभग्रहोंकर्के नाहं देरस्याहोवे तव निश्चयकर्कवाहरमै १२ वपमें मारताहै ५३ केंद्ररविमुपिततनुक्षितिसुतमंदावलोकितीथयुतः वर्पवयेनचंद्रोमारयतिकिम वगणितेन ४९ लग्नाधिपतिश्चंद्रोमरणपदस्थोतिकृपणतांजातः क्रूरैःसकले? टोनेशुभैर्वपैंस्त्रिभिस्तुमारयति ५० लग्नाधिपतिःपापःशशिनोंशेरिष्फगोयदा चंद्रात् क्रूरैर्विलोक्यमानोमारयतिशिशुनवभिरब्दैः ५१दर्शनभागेसौम्या क्रूरा श्यादृश्यगाःप्रसवकाले राहुलग्नोपगतोयमक्षयनयतिपंचभिवः५२राहुःसप्तम भवनेशशिसूर्यनिरीक्षितोनशुभदृष्टः दशभिभ्यांसहितैरव्दैनंविनाशयति ५३ घटसिंहदृश्चिकोदयकृतस्थितिर्जीवितंहरतिराहुः पापैनिरीक्ष्यमाणःसप्तमितै निश्चितंवर्यैः ५४ केतोरुदयःपूर्वपश्चादुलकातिपवननिर्यातः रौद्रेसार्पमुहूर्ते प्राणैःसंत्यज्यतेजातः ५५ क्षीणयदाशशांकंपश्येद्राहुःसमागतःक्रूरैः मारय तितदादिवसैनि-जंकतिपयैरेव ५६ तथा मातंगेट नवभि ९ श्चरामनयनै २३ नेत्राश्वि २२ भिः सायकै ५ रेकेनां १ वुधिभि ४ स्त्रिलोचनमितै २३ .. .. और कहतेहै कुंभ सिंह वृश्चिक राशिमें राहु स्थितहोवे डोर पापग्रहाँकर्के देख्याहोवे तव निश्चयकर्के सातमें ७ वपमें मृत्युकाहै ५४ उौर कहतेहै धूम्रकेतुके उदयकालके पूर्व वा पीछे उल्कापात उौर प्रचंडवायुः और निघीतशब्द होवे और तिसकालमें रौद्र और सार्प मुहूर्तमें जन्में तव शीघ्र मरजा ताहै ५५ और जव क्षीणचंद्रमाकों क्रूरयुक्त राहुदेखे तव निसंदेह महीने के अंदर मृत्युकर्ताह ५६ उौ र कहतेहे जिसके जन्मसमयमें कुंभके छवीमें २६ अंशमें और इकोस २१ में अंशमें और सिंहके पाचौ ५ अंशमें और वृपके नवम ९ अंशमें ५७ और वृश्चिकके प्रयोविंशति २३ अंशमें डोर मॅपके अष्टम ८ अंशमें और कर्कटके वाहिमें २२ अंशमें और तुलाके चतुर्थ ४ अंश और मकरके वीमें २० अंशमें ५८ और कन्याके प्रथम ? अंशमें उौरधनके अठार, १८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २१७ अंगमंडीरमीनकेदहा • अंश औरमिथुनकेबाहिमें २२ अंशमैं चंद्रमास्थितहोवेतवमृत्युकत्तीहै ५९ कितनेकालमें चंद्रमा मृत्युकत्ताह सो कहतेहैं जन्मसमयमॅजितने अंश चंद्रमाके कहोवें उतनेवपीक मृत्युकों प्राप्तकत्तीहै जव धर्मराजबी रक्षातिनकोवाधे तववी मृत्युको प्राप्तहोतेहे ६० अव प्रसंगलें पि तासैलेकर संवंचियों को रिटपोगकहतेहै यवनजातकमें पिता सूर्य और माता चंद्रमा और भाई में गल और मामे बुध और नाना वृहस्पति और मासीयां शुक्र और पुत्र शनिः दहे सूर्यादिग्रह त्रिकों राने ९ ५ स्थितहोवे अोर पापग्रह युक्त और दृष्टहोवे तव क्रमकर्के पित्रादि संवधियोंको हतक तेहै १. डार कहतेहदिनमें शनि जाररात्रिमें सूर्य पितृव्य पिताके भाई कहे तिनकी पापग्रह योग .. धृत्या १८चविंश २० न्मितः भूनेत्रैः२१ दशभिर्लवै.२० यदिभवेन्मेपादिसं स्थोविधुर्वांगसमैःकरोतिनिधनंकालोयमत्रोदितः कुभविंशतिपटकेभागेम त्युस्तथैकविंशाख्ये सिंहेचपंचमांशेटपेचनवमेतथैवोक्तः ५७ अलिनित्रिवि शतियुतेमेपतथाटमदिशतिमृत्यु कर्कटकेद्वाविंशतुलनिचतुर्थेमृगेविंशे ५८ क न्यायांप्रथमेशेधनुर्धरेदादशेझपेदशमे मिथुनेचद्वाविंशेशशीप्रसूतस्यमरणकरः ५९ येभुक्ताःशशिनोंशाजन्मनिवर्गतिस्तुतावद्भिः मरणंहिजन्मभाजामप्यंत कवदरक्षाणाम् ६० श्रथावप्रसंगात्पित्रादीनामरिष्ठयोगानाह यवनजातके तातांविकासोदरमातुलाश्चमातामहोमातृस्वसाचसूनुः सूर्यादिखेटाःक्रमशःप्र दिष्टास्त्रिकोणगास्तपिचतान्निहन्यु १ सौरोन्हिरात्रौतपनःपितृव्यस्तेषान्य योगात्तुपितृव्यनाशः दिवसेमातापितरौशुक्ररवीशशिशनीनिशायांच मातृभ गिनीपितृव्यौविपर्ययात्कीर्तितौयवनैः २ पापग्रहयुक्तश्चेत्तदानाशयतिनि यमेन पंचस्वरायांविशेषः भ्रातादिवाकरोरात्रौदिवसेचशनैश्चरइतिसोमसिद्धां ते भोमाञ्चनिधनेचंद्रःपापयुक्तोभवेद्यदि पितृघातपिरोक्षेचमाताचम्रियतेध्रुवम् ३ रंधेर्केसप्तमेंभीमोनिधनस्थचसूर्यजे होनेसे पितृव्यकानाशहोताहे और दिनमें माता पिता शुक्र और सूर्य होतेहे और रात्रिम चंद्रमा शनि होतेहै और माती और चाचादहे विपर्यय कर्के यवनाचार्यों कहेहें रात्री में शुक्र मासीत्रीर चाचा और दिनमें चंद्रमामासी और शनि चाचा होताहै दहे पापग्रहकर्केयुक्त होवे तव निश्चयकर्के मारतेहै और पंचस्वरामें विशेषकहा, रात्रिमें सूर्य और दिनमें शनि भ्राताहोताहै और सोमति- द्धातमें कहतेहै जिसके जन्मयमयमें मगलसें अष्टमस्थानमें चंद्रमा पापग्रहो कर्के युक्तहोवेसो पिताको मारताहै और पिताविदेशगत होवे तव निश्चय कर्के माताको मारताहै ३ और जिसकेजन्मसमयम अटम सूर्य डोर सप्तममंगल और अथवा अष्टम शनि स्थितहोये

२१८
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और यद शुभग्रहों कके नहि देखेहोर्वतिसके पिताकामृत्युकहे ४ ओर जवजन्मसमयमै सूर्यसेंसप्तम राशि
में शनिमंगलस्थितहोवेअथवा शनिमगलफेमव्यमे सूर्यहोवेपिताकेमारणेवालाहोताहै ५ गैरजन्मलग्नसे
दशमस्थानमेशनिहोवे तवथोडे कालकके पुत्रकामारताहे अधीन जातकापमाह टौर सूर्यपिताको-
औरचद्रमा माताको हतकत्र्ताह ६ इसमें क्षीणचंद्रमादशमहोबेतबमाताहतकत्ताहैीर जिसका दिन-
मे जन्महोवे और शुक्र पापीग्रहकक युक्त वा देख्या होवे तव तिसको माता निश्चयकर्के मृत्युकं प्राप्त-
होनी है ७ ओर रानिमे जन्महोवे उौर चद्रमा पापीकेघर होनें और यद पाप ग्रहो कर्के देख्या होवे
तब किसकी माता मृत्युको प्राप्तहोतीहे ८ अथवा जिसके जन्मसमयमे क्षीणचंद्रमा को स्पूर्णपापा
ग्रह देखें और शुभग्रह न देखतेहोवें तव तिसकी माता मृत होतीहै ९ और जन्मत् ग्नतें वा चद्रमासे
चतुर्थ स्थानमें पापीयह वडेवलकके युक्त स्थितहोवे तव माताको मृत्यु कत्तीहै १ • उऔर जिसकेन्मस:
पितृमृत्युर्वदेत्तस्यशुभैयादिदृश्यते ४ सूर्याच्चसप्तमेराशोशनिभौमायदास्थिती
तदापितवधोज्ञेय.स्तयोर्मध्यथवारवि. ५ उदयादशमेमटोनाशयेदचिरात्सुत
पितरंभास्करोहन्यान्मातरंहिमदीधतिः६ अत्रदशमस्थचद्रनिषेध.क्षीणचन्द्र
विपयति प्रसवेचदिवाभागेशुक्रेवापापसंयुते अथवापापसदृष्टेमातांचम्रियतेध्रु'
वम् ७ प्रवसेरात्रिममयेचंद्र पापगृहस्थितः माताचम्रियतेतस्ययदिपापैः
समीक्षितः ८ अथवाक्षीणचंद्रचपापा पश्यंतिसर्वयों शुभग्रहानपश्यतिमा
ताचघियतेतदा ९ निधनारिगतश्चद्रोभीमश्चसप्तमेस्थितः तस्यमातृविना
श स्याद्यदिपापै.समन्वित. १० लग्नाचतुर्थग पापोयदिस्यांदलवत्तर त
दामातृवधकुचंद्राच्चैवविशेषतः ११'अथारिटानियवनजातके ॥ शनि क्षे
गतोभानुर्भानुक्षेत्रेशनैश्चर ॥ द्वादशेवत्सरेमृत्यूरक्षिायदिशंकर- १ भौ
मक्षेत्रेयदाजीवाजीवक्षेत्रक्षिते सुत द्वादशेवत्सरेमृत्यरक्षितायदिशकरः ३
शुक्रक्षेत्रेयदाजीवोजीवक्षेत्रेचभार्गव. अष्टादशेभवेन्मृत्यूरक्षितायदिशंकरः ३
भूमिपुत्रेयदाजीवेपष्ठाप्टमतृतीयके अप्टमेदशमेमृत्यूरक्षितायदिशकरः ।
मयमे अष्टम और छठे स्थानमे चंद्रमा स्थित होवे उऔर पापीयहो कर्फे युक्त होवे तव माताको मृत्यु
कत्ताहे ११ अव यवनजातकसे रिष्टयोगकहतेहे जिसके जन्मसमयमें मकरकुभराशिमे सूर्यस्थितहोई-
उार हिराशिमे शनिहोवे तब जिसका शिव रक्षाकरणेवालेहोवें सो वो वाहरमे १, वपम मृत्युको
प्राप्तहोताह । डोर जिसके जन्ममें मेप वृश्चिकराशिमे गुरु ओर धन मीनराशिमें मगल होवे सोवी-
शिवकक ग्लाकियाको बाहरम १२ वपर्ममृत्युहोताहे २ उौर जिसके जन्मकालमे वृपतुलाराशिका
गुरु ओर धनमानराशिमा शुक्रहोवे सो शिवकक रक्षितवी अठारमें १८ वर्षमे मृत्युको प्राप्तहोताहै
उार जितके जन्मम मगल उोर गुरु टोनो छठे पाठम तीसरे स्थानम होवे तव शिवकके रक्षतवी.
माठमे वा वाम १२ वपमे मृत्यु होनाहे ॥ ४ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। २१९ और जिसके जन्मसमयमें चतुथं और दशम स्थानमें राहु स्थितहोवे और केंद्र में १४७ और छठे आठमें स्यानमें चद्रमा होवे तव जातकका सोहलमें १६ वर्षमें मृत्युहोताहै इसमें संशय नहिहे ५ और जिसके जन्मकालमें राहु छठा और चंद्रमा अष्टम होवे सो बालक जन्मताहि मि रगी रोगकर्के युक्त होताहै ६ और जिसके जन्मकालमें वाहरमें १२ अाठमें स्थानमें वृहस्पति हो बे और लग्नमें चंद्रमा होवे सो अपने आपको और माताकों और पिताको हत पत्ताहै ७ और जिसके जन्ममें लग्नमें क्रूरराशि स्थितहोवे और लग्नकास्वामी अस्तहोवे सो भाग्यहीन जन्मताहे औराठवपजाताहै ८ अवारिष्टकहतेहै पूर्णा ५।१०।१५ और नंदा ५। ६।११ तिथियों के मध्यमें दोपटौतिथिगडहोतेहै और कर्क सिंहराशिकमध्यमें एकघटी और वृश्चिक धनराशिक मध्यमें एकपडी और मीन मेपके मध्यमें एकघडी राशिगंड होतेहै । और मूला मघा अश्विनी इनके मा चतुर्थेदशमेराहु.केंद्रेषष्टमेशशी षोडशेव्देभवेन्मृत्युजीतवस्यनसंशयः ५ज न्मकालेयदाराहुःपछेष्टमेचचद्रमाः अपश्मारीभवेद्वाल सद्योजातोनसंशयः ६ रिष्फेऽष्टमेयदाजीवोलग्नेभवतिचद्रमाः श्रात्मानमातरतातहतिजातीनसंशयः७ क्रूरक्षेत्रयदालग्नेप्रस्तयातचलमपे अकर्मणस्तदाजातोह्यष्टवर्षाणिजीवति ८ अथान्यद्रिष्टमप्याह मध्येपूर्णानदयो डिकेटेस्याद्वंडांतकीटहर्योस्तथैका को दडादौवृश्चिकांतेझपतिमेपस्यादौराशिगंडांतमेव १ चतुर्घटीमूलमघाश्विनायै गैडांतमतेचफणींद्रपौष्णे श्राद्यनाड्यांतुजातस्यपितामरणमा मुयात् द्वितीया यांतथामातातृतीयायामथान्वयः २ चतुर्थ्यांजायमानस्तुहतिभाहनसंशयः तिथ्यक्षगडेपितृमातृनाशोलग्नस्यसंधौतनयस्यनाशः सर्वेपुनोजीवतिहतिवशं जीवेपुन स्याबहुवारणाश्वः ३ विष्ट्यांदारिद्यमाचष्टेकुलिकेंगस्यवैकृति यम घटेफलंरुक्स्याद्विक्तायांखंडितामियात् ४ . किया चारघडिया ४ और ग्लेपा ज्येष्टा रेवती इनके अंत्यकिया ४ घडिया गंडात होतेहैं और ति नमे पूर्वघडीमें जन्मतो पिता और दूसरीमें माता और तीसरीमें जातीके संवधि और चतुर्थमें जन्मे तो भाइयोंकों हत कतीहै और कहतेहै तिथिके और नक्षत्रोंके गंडोंमें पिता माताका नाशहोताहै और उनकी संधिम पुत्रका नाशहोताहै और तिथि नक्षत्र लग्नकी संधियों जन्माहुवा प्रथम जीता नाहिहै और जीवे तव वशमा क्षय कत्तीहै और कदाचित् और राजयोगादि शुभग्रहोंके क्ल्युतहोवे तव प्रतापी वहुत हाथियोढयाँवाला होताहै ३ और जोभद्राकरणमें जन्मताहै सो दरिद्री होताहै । और जो कुलिकयोगमें जन्मताहै सो अंगविकारको प्रातहोताहै और जो यमघटमें जन्मताहै सो , रोगीहोताहै और रिक्तातिधिमें जन्मे सो खडिताको प्राप्तहोताहै ४ ૨૨૦ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। औरन्धतोपात जन्मसोनग होनहोताहैीरपरिधयोगजन्मसामृत्युकाप्राप्तहोताहौरवधूतयोगीज न्मसोपितोकांनाशकत्ताहौरअमावास्याकोजन्मसोवधनकोंप्राप्तहोताह ५ श्रीरशूलयोगजन्मेसोसमूल नाश कत्तीहै और उलटाजन्में और नाभिनालकर्के वेष्टितहोवे ६ सो राष्ट्रम और राजयोंकों और धनको नाश कत्ती पोर तेसेंहिं होनाधिक अगोकर्केचकारसयमलजन्म और संधियोंमें : और ए चदिनोंमें जन्मे सो रिटभयकों देताहै तैसेहि दंतोसहित जन्मे और पैरोंक जन्म सो रिटकता है । और तिससे क्रूरमहोंकी शातिकरे और तिसमें ज्योतिषीका पूजन करे और शातिकरणेसे रिष्टशांति होता है। अोर कहतेहै चंद्रमा विपदग्धाशमें स्थित होवे तिसकालमें जोजन्मताहै सो ताका ल मृत्युको प्राप्त होताहै और जिसके जन्ममें विपांशमें सूर्यहोवे तिसका पिता मृत्युको प्राप्त होताहै व्यतीपातेंगहानिःस्यात्परिघेमृतिमादिशेत् वैधृतेपितहानिःस्यानरेंदौवध्यतांन जेत् ५शूलेसमूलनाशं स्यात्कुलनाशश्चवैधृतौ विपरीतप्रसूतीतुनाभिनालेनवे ष्टितं ६ राष्ट्रस्युपतेश्चैवस्वस्यापिचविनाशकः अधिकांगेचहीनेचसंधयोरुभयोर पिपर्वण्यपिप्रसूतीचसर्वारिष्टभयप्रदःतद्वत्सदंतजातश्चपादजात तथैवच ८ तस्माच्छोतिप्रकुर्वीतग्रहाणक्रूिरचेतसाम् दैवज्ञपूजयेत्तवशात्याशांतिभविष्यनि ९ विपांशकगतेचंद्रजातोयमपुरबजेत् ॥ श्रादित्यांशेपितुर्मृत्युश्चंद्राशेमातुरे वंच ३० भौमांशेमातुलस्यैवंसौरांशेधातुरेवच ॥ अन्यांशेविपसंस्टटेजातो यमपुरंबेजत् ११ स्ववर्गमित्रभेस्वोच्चेशुभयुक्तेशुभेक्षिते ॥ गंडांतदोपसंभूतंस द्यएवव्यपाहति १२ गर्गः कृष्णपक्षेचतुर्दश्यांप्रसूतेपडिधफलं .॥ चतुर्द शीचपड्भागान्कुर्यादादौशुभंस्मृतं १३ हीतीपितरंहतितृतीयेमातरंतथा॥ न तुर्थेमातुलंहतिपंचमेवंशनाशनम् १४ . और चंद्रमाहोवे तव माता मृत्युको प्राप्तहोतीहै और विषांशमें मंगलहोवे तव माता और विपाशमें शनिहोवे तव भ्राता मृत्युको प्राप्त होताहै और शेषग्रह विपाशमें होवें तव वालक मृत्युको प्राप्त हो. तोहे ॥ ११ ॥ और विपाश जानने काप्रकार पूर्व सनाध्याय, पट्यशके, मध्यमें तीस ॥ ३ कलाकर्के विषाश स्पष्ट कियाहै और जिसके जन्मसमयमें चद्रमा उच्चमे और अपने वर्गमें और मिनके क्षेत्रमे शुभग्रह कर्के युक्त दृष्टहोवे तव गंडात दोपकों तात्काल दूरकतीहै ॥ १२ ॥ और गर्गक, णपक्षको चतुर्दशीके छेभागकर्के फलकहताहै सामान्य दशघडीका एकभाग होताहै प्रथम भाग जन्में तो शुभहोताहै ॥ १३॥ और दूसरेमें पिताको हतकत्ताहे और तीसरेमें माताको हतकत्ताहै और चउथेमें मामको हतकनी है और पांचममे वंशका नाशकनीहै और छठेमे सर्वनाश, कत्ताहै ॥ १४॥ - २२१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ओरवी रेष्टका उपाय कहतहे यथातरमें अपने इष्टदेवताके पूजनसे सपूर्ण दोप नाशकों प्राप्त होताह और। जोजो दोप ग्रह राशि नक्षत्र अंशोकर्के उत्पन्नहै सोसो दान पूजा व्रतादि कर्ने कर्केसंपूर्णशांत.' होतेहै २ डोर पूर्वकहेयो-यवनजानकम वालरिष्टयोग महारिष्ट तिनका उपाय इसविधकर्के करणा सो कहतेहै ॥ तिसदोपके दूरकरणेवास्ते अनेक वस्तूयोंकर्के वारा १२ तुला करावे भक्तिकर्के ३ और लोहेको २ और घृतको ३ ओर गोहेकी ४ और मृत्तिकाकी ५ और सुरमे- को ६ ओर कमलों के कुलोको ७ औरअनेकफलोंको ८ और भस्मकी ९ और लकडियोंको १० और वृक्षोंके कडयोंकी ११ और वृक्षोंके पत्रोंकी १२ इहे यथाक्रमपूर्वक वारां तुलाकरावे और गोमयादि वस्तूके तुल्य ब्राह्मणको अनमोलके पोछेलें देदेवे ५ इतिश्रीजातकखडेरिष्टाध्यायोनवमः ९ अव पिष्टभगाध्याय कहतेहे ॥ एक वृहस्पति अतिवली होयकर्के और अपनीया किरणोंक प्रका पष्ठेनुसर्वनाश स्याचितुदर्या फलंक्रमात् ॥ अथावरिष्प्रतीकार किंचिदुच्यते ग्रंयांतरे ॥ पूजनेनेटदेवस्यदोषोनश्यतिनान्यथा ॥ ग्रहराश्यंशभेदेनतिथि वारहृयोगतः ॥ १ ॥ येयेदोपाःसमुत्पन्नास्तेपांशांतिःप्रजायते ॥ जपहो मनमस्कारनिपूजात्रतादिभिः ॥ २ ॥ अथयवनजातकोक्तमहारिष्टप्रती कारः॥ तदोषपरिहारार्थतुलादानंतुकारयेत् ॥ द्वादशपरिमाणंचनानाद्रव्य स्तुभक्तितः ॥ ३॥ ताबजलोहजचाज्यंगोमयंचमृदजनम् ॥ पद्मपुष्पैःफले भस्मजेंधनैःकंटकैस्तथा ॥ ४ ॥ वनस्पतीनांपत्रैस्तुकुयाच्चसर्ववस्तुभिः गो मयादिसमपश्चादान्यदद्याद्विजातये ५ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवी रसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिवन्धेजातकखडरिटाध्यायोनवमः ९ अयरिटभगाध्यायः सर्वानिमानतिवलःस्फुरदशुजालोलग्नोपगःप्रशमये त्सुरराजमंत्री एकोवहूनिदुरितानिसुदुस्तराणिभक्त्याप्रयुक्तइवशूलधरप्रणा मः १ सौम्यग्रहरतिवलैर्विवलेश्वपापैर्लग्नेचसौम्यभवनेशुभदृष्टियुक्त सर्वापदावि रहितोभवतिप्रसूतःपूजाकरःखलुयथादुरितग्रहाणाम् ॥ २ ॥ पापायदि शुभवर्गसौम्यदृष्टाःशुभाशवर्गस्थः निम्नंतितदारिष्टपतिविरक्तंयथायुवतिः ३ थकाप्राप्त लग्नमें स्थितहोवे तब एकहि वृहस्पति पूर्वोक्त सपूर्णरिष्ठोंकों दूरकत्ताहै किसकीन्याई जैसे भक्तिकर्के शिवजीको प्रणाम करणसे पापदूर होतेहे १ और कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें शुभम हवलोहोवें उौर पापोंग्रह निर्वलहोवें डोर लग्नमें शुभग्रहकी राशिहोवें और शुभग्रहक दृष्टियुक्तहोये तंव सपूर्ण रिटसि रहित होताहै जैसे कोई खोटेयहाँका पूजनकर्के सुखोहोताहै २ और जिसके जन्मकालमें पापीग्रह शुभवर्गमें स्थितहोवें और शुभनवाशमै और शुभवर्गमें स्थितहोयकर्के शुभग्रह- तिनको देखोहोचें तब रिट नाश होताहे जैनें विरक्त वामीकों सोनाशकों प्राप्तहोताहै ३ और जिस केजन्मलग्न तसिरेछठे जाहरमें स्थानमें राह्यस्थितहोवे और शुभग्रहोंक देख्याहोवे सो तात्कालरिष्ट दूरकताहे जैसे रूईके समूहकों वायुदूरकताहै ४ और जिसके जन्मकालमें शीर्पोदयराशियों । ३ .. + २२२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ५। ६ । ७॥ ८।११। में संपूर्ण ग्रह स्थित होवें और अस्तनीचहोवे तव रिष्टनाशकों प्राप्त होताहै जैसें अग्निमें घृत दग्ध होताहै ५ उौर जन्मकालमें जयको प्राप्तशुभग्रह होवे और शुभग्रहों कर्के देख्याहोवे तव सपूर्ण रिष्टको दूरकतीहै जैसे प्रवलवायु वृक्षोंको तोडदेताहै ॥ ६ ॥ और जि सके जन्मसमयमें स्निग्धकोमल पवनचलतीहोवे और कुलदेवता और सूर्यादिग्रह स्वस्यहोवें और श्रेष्टक्षण शुभनक्षत्रका मुहूर्तहोवे तव रिष्टदूरहोताहै जैसे जलकी धारोंसे धूलिशमन होतीहै और कहतेहैं अगस्त्यमुनिके उदयकालमें उौर वसिष्टादि सप्तऋष्योंके उदयकालमें सपूर्ण रिष्ट दूरहोतेहें नै राहुस्त्रिपठलाभेलग्नासौम्यौर्नरीक्षितःसद्यः नाशयतिसर्वदुरितमारुतइवतू लसघातम् ॥ ४ ॥ शीर्पोदयेपुसर्वैर्गगनाधिनिवासिभिःसूतौ प्रकृतिस्थै श्यारिटविलीयेतघृतमिवाग्निधृतम् ॥ ५ ॥ तत्कालेयदिविजयीशुभग्रहः शुभनिरीक्षितोवश्यम् भंजयतिसर्वरिष्टमारुतइवपादपान्प्रबलः ॥६॥ स्त्रि ग्धमृदुपवनभाजःकुलजाश्यतथैवखेचराःस्वस्थाः शस्ताक्षणाश्चरिष्टंशमयंति रजोयथांवुधारोघाः ॥ ७ ॥ उदयेगस्त्यस्यमुनेःसप्तर्षीणांवसिष्टपूर्वाणां सर्वनश्यतिरिष्टतमइवसूर्योदयेजगति ॥ ८ ॥ अजपकार्कीणलग्नरेक्षति राहुःसमस्तपीडाभ्यः पृथ्वीपतिःप्रसन्नःकृतापराधंयथापुरुपम् ॥ ९ ॥ व हवायदिशुभफलदायोगास्तत्रापिनेप्यतेरिट सूर्यात्रिकोणइंदौयथाचयात्रानरेंद्र स्य ॥ १० ॥ अथचंद्ररिष्ठभंगानाह ॥ उडुपतिकृतरिष्टानांभगस्तावन्नि रुच्यतेसम्यक् शपाणामपियवनाद्यथामतब्रह्मपूर्वाणाम् ॥ १ से सूर्योदयमें जगतका अधकार दूरहोताह ८ डोर जन्मकाल्में मेप वृप कर्क राथिमै स्थित राह सपूर्ण पीडासे रक्षाकत्ता जैसे राजा प्रसनताको प्राप्तहोके अपराधी पुरुषको छोडदेताहे जिसके जन्मसमयमें शुभफलके देनेवाले योग बहुत होवे तव वारिष्ट नहिं होताहै जैसे राजाको यानासमयमें सूर्यसें त्रिकोण । ९ । ५ ! चंद्रमा शुभहोताह ... अव चद्रमाके रिभग योग कह तेहैं चंद्रमाके किपे रिएहे प्रथम तिनके भंगजोग यवना चार्य और ब्रह्मगुप्तादि मतसें कहताहा ठौर परिशके भंग वीक्हताहां। ९ और २२३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और जिसके जन्नसमयमैं पूरीचंद्रमा संपूर्णग्रहों क देख्याहोवे सोरिटों को हरताहै जैसंग के धन- की राजाहरताहै २ और कहतेहे पूर्ण चद्रमा मित्रके नवांशमें स्थितशुक्रकके देख्या होवे सोरिटको दूरकचाहे जैसे वातके हरणेमें वस्तिर मह से वस्तिकम वैद्यशामें प्रासह शिरोवस्ति नेत्रवरित इत्या दिः ॥ ३ ॥ और जिसके जन्मकालमें परमोशमें चंद्रमा स्थित शुक्रकर्के देख्याहोवे सोरिएकानाशंक- चौह जैसे पिचककरोगों दस्त और वमनकराणे सेंरोगदूरकतें है । और कहतेहै क्षीणचंद्रमा ' वीशुभ ग्रहों केवगमें स्थित और शुभग्रहों कर्के देख्याहुवारिटको दूरकतीहै जैसे महाअतिसाररोगकों जायफल का काथदूरकताहै ५ और चद्रमासे सनम अष्टम पष्ट ॥ ७८१६ ॥ स्थानमें स्थितशुभग्रह पपिया कर्के युननहो त रितहरतेहै जैसे कल्याणघृत उन्माददोप का हरताहै उन्मादघृतवैद्यशास्त्रमें कहा? ६ और शुभालके देने वाले ग्रहसे युक्तचंद्रमा रिटीकों हरताहै और शुभग्रहोंके ट्रेकाणमें स्थित. सगैगनधमणैईष्टश्चंद्रोविनाशयतिरिष्ठम् ॥ापूर्यमाणमूर्तिर्यथानृपःस्वनये देवी २ चंद्रःसंपूर्णतनु.शुक्रेपनिरीक्षितःमुहृद्भागे ॥ कष्टहराणांश्रेठोवातह राणांययावस्तिः ३ परमाञ्चेशिशिरतनुःशुऋणनिरीक्षितोहरतिरिटम् सन्याग्विरेकवमनंपित्तकफातियथाचैपाम् ४. चंद्रःशुभवर्गस्थःक्षीणोपिशुभे क्षितोहरतिरिटम् ॥ जलमिवमहातिसारंजातीफलवल्कलक्वाथितम् ५ सप्ताष्ट मछस्थाःशशिनःसौम्याहरंतिकष्टफलं ॥ पापैरामिश्रचाराःकल्याणघृतंययो न्मादम्६ युकःशुभफलदायिभिरिंदुःसबैनिहंतिरिष्टानि तेपामेवत्र्यंशेलवसमृ तिपूरणनयनशूलम् ७ आपूर्यमाणमूर्तिीदशभागेशुभस्ययदिचंद्रः रिटनय तिविनाशतकाभ्यासोयथागुदजान ८ सौम्यक्षेत्रेचंद्रोहोरापतिनाविलोकितों हति ॥ रिष्टनवीक्षितोन्यैःकुलांगनाकुलमिवान्यगता ९ क्रूरभवनेशशांकोभु बनेशनिरीक्षितस्तदनुवर्गे ॥ रक्षतिशिशुप्रजातंकृपणइवधनंप्रयत्नेन १० भरिरहना है जैसे लमणी मृति नेत्रशूलंकीहरनि है ७ लवणसृतिवैद्यशास्त्र में प्रसिद्ध है और कहते. हैं पूरी चद्रमा शुभग्रहके द्वादशांसमें स्थितहोये तव रिएको नाशाह जैसे तक्रपानकर से वाले मनुपके गुदाके रोग सत्रहको अनितारादि दूर होतेहै ॥ ८ ॥ और कहते है जिसके जन्मसमयमें शुभमहको राशिमें स्थित चंद्रमा ल्नके स्वामि कर्के देख्याहोवे और पापी ग्रहोंकी दृष्टि कर्के रहित होवे तर रिटनाश होता है जैसे श्रेष्ठकुलकोसो दूसरेपुरुपकों प्रामहो के कुलनष्ठ कर्ताहै : और कहते है क्रूरराशिम चद्रमा स्थित होवे . पोर तिसि राशिके वर्गमें होवे और तिसि लमके स्वामीफर्के स्वाहोवे सोनाल रुकी क्षिाकचहै जैमरण पुरुष धनकी रक्षाकताहै यत्नक तिसकीन्गई।

२२१, ॥ श्रीरणवीरन्योतिर्महानिरन्धः। और कहते जन्मलाकास्वामी बली हो और मित्रग्रहों कर्क रेल्पाशेरे भोर शुभका कर्क युकहोवेतबरिट दूरकताहे असभास्पुरपसग्रामको प्राप्तहो कके नर होताहै और जललाकास्वामी लग्नमे स्थितहोवे बोर समुणग्रहों कर्के देख्या दोबे सोदूर चांद जैसे पियोपण और बिदलकर्ले प्रत्ये कअजनकर्नेसेंजाणं दू-होताहै ॥ १२ ॥ और जिसके गन्नसनयमे पूर्ण चद्रमा अपने उच्चमें अपराशिमें वा स्वक्षेत्रमें कटगशिम और मित्रग्रहोके सर्ग वा शुभम वा अपने वगमे स्थित होने और शुभग्रहाँकके देस्पाहोवे और शत्रु:- हॉकी दृषि रहिन होवे सव वडे रिपनों हताचीहै जैसे अरकारकों मयंदरकर्चाहे ॥ १३ ॥ ओर कहते है फरसह चंद्रमाले ननाशमें बुरशुक्रते एकादश ना बन जन्माधिपतिर्वलवान्मुद्भिरभिवीक्षितःशुभैर्युक्तः॥ रिष्टोस्यनश्यतितदाभीरुरि वत्राप्तसग्रामः ११ जन्माधिपतिर्लग्नेदृष्टःसर्वेविनाशयतिरिष्टं ॥पिष्टोपण विदलाभ्यांप्रत्येककृतांजनयथाजीर्णम् १२ स्वोच्चस्थःस्वगृहेयवापिमुहदान, मेंथसौम्यस्यवासपूर्णःशुभवीक्षित शशधरोवर्गेस्वकीयेथवा ॥ शत्रूणामव लोकनेनपतितःपापैरयुक्तक्षितोरिष्टहन्तिसुदुस्तरांदनपतिःपालेयराशिंयभा ॥ १३ ॥ शशिनों शेवुधसितयोरायेक्रूरेथवाकृतौगगने ॥ दुरितंचातु विकइवनश्यतिमुक्तिकुमुमरसनस्यैः ॥ १४ ॥ लग्नेश्वरश्चंद्रापत्रिदशा याष्टहिवुकेयुशुभदृष्टः ॥ क्षपयतिसमस्तरिष्टाननुयातोनिरपराधश्व १५ कोजन्माधिपातेःपरिपूर्णफलःशुभग्रहेईष्टः॥ हतिनिशाकररिष्टव्याधइववने गंमतम् १६ केंद्रेशतायु गुजगुरौवारिटंचचंद्रग्रहनविनश्येत् । एलोवळी लग्नपांतर्निहंतिदृष्टःशुभैश्चद्रकृतंचरिटम् १७ स्थान में हो तब रिट दूर होताहै जै मोतोके पुष्पोफे रसती नाय लेप्से र तार्थिक पर होना ॥ १४ ॥ भोर लग्नकासामी और चंद्रमा लसे उठे तोतरे याहरमें अटमें चतुर्थ स्थान शुभगोंक देखे हो सो सपूरी रिटको त्याग देते है जम कोई नि पिरपुरुपकों त्यागताई !! और या जन्मल्मका स्वामी पूणाली शुभहटहोरे सो चंद्रमा को हताहे जैसे वनमें बड़े मातहु माको व्याथ मारताहे ॥ १६ ॥ और जिसके जन्ममें केंद्र ... ॥ गुरु वृहस्पति हो सो पूर्ण प्रागुपावाला होताहै शोर चंद्रमाके रिएको नाथसत्ताहै नीर एकल मला सामो शुभमहाक देण्याट्या वलो चद्रमाक किमाजो रिट विसको दत कचोद | " श्रीरणवीरन्योतिमहानिबन्धः। २२५. पार करते है जिसके जन्मकालमें चद्रमासे वाहरमें ॥ १२ ॥ शुक्नुपहोवे और जाहरमें ॥१॥ पपिहोवें और दशम ॥ • ॥ में वृहस्पति स्थित होवे तब रिटका नाश होताद और कहतेहै पक्षमै दिनमें जन्म और छपक्षमे रात्रिकों जन्महोवे तव छठे ६ अष्टमे ८ स्थानमें दी चंद्रमा नहि रचाई ॥ १८ ॥ और पूर्ण चद्रमा वृहस्पतिशुक्रर्के युक्तहोवे और क्रूरयहाँकर्के न देख्वाहो ने और ककं पराशिम होवे सो निकोण ॥ ९ ॥ ५॥ में स्थित माताके सुखवास्ते होताहै अर्थात् माता का रिट दूरका है और तैसें हो सू. सिंह मेवराशिम पापग्रहोंगे धिरहित त्रिकोण ॥ ॥ ५ में स्थित होये तब पिताको रिट नहिं कचाहै ॥ १९ ॥ और दिनमें शुक्र और चंद्रमा और शनि गुग्म ॥ २॥ ४॥ ६ ॥ ८ ॥•॥१२॥ और अयुग्म ॥ ॥ ३ ॥ ५ ॥ ७ ॥ " ॥राशिम स्थित हो तव माता पिताकी रक्षा कर्तडे ओर उलटे स्थित हो तव चाचे और मासीयोंकी सा चंद्राव्यपेशुक्रवुधौचलाभेपापागुरुयोन्निवरिष्टनाशः॥ कृष्णेदिवाचेन्निशिशुऊप क्षेशशीनरिष्टोरिपुरंध्रगोपि १८ संपूर्णइंदुर्गुरुशुक्रयुक्त-क्रूरैरदृष्टःस्वगृहे स्वतुगे सपचमस्थोपिसुखायमातुःपितुश्चतहत्खलुभास्करोपि १,९दिवासिताऊनिशिचं मंदीयुग्मोजसंस्थौजननीचतातः ॥ संरक्षितोव्यत्ययतस्तदन्यौपितृव्यमातृष मरक्षकोतो २०एतेत्रसभंगामयानिरुक्ताःपुरातनाःसिद्धाः॥यै तेर्दवविदोनरें द्रबाल्लभ्यमुपयांति २१ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेश विरचितेज्योतिमहानिबन्धेजातकरखेडेसर्वग्रहरिष्टभंगाध्यायोदशमः १० यसुनफाऽनफादिनानाविधयोगाध्यायः सुनफानफाधुरधुराःक्रमेणयोगा भवतिरविरहितः वित्तांत्योभयसस्थै कैरवणीवांधवादिहगैः ॥ १ ॥ एतेन यदायोगाकेंद्रग्रहवर्जितशशांकश्च केमद्रुमोतिकटःशशिनिसमस्तग्रहाऽह हे ॥२॥ सुनफानफाःस्वरूपास्त्रिंशद्योगास्त्रिंशद्गुणाःपछिः संख्याधौरधु .राणांप्रस्तारविौसमाख्याता ॥३॥ कहे २. और इहे रियोगके भग यो मैनें कहेहै सो पुरातनयमि सिद्धहै जिसके जानने कज्योति पी राजाको प्रसनताको प्रान होतेहै १२ इनिश्रीजातफरखंडटीकायासवंग्रहरिएभंगाध्यायोदशमः . श्रा सुनफा नकादि अनेक योग काऽध्याय कहतेहे ॥ चंद्रमासे दूसरे ओर वाहरमें स्थानमें गर्यो- पिना र यह स्थित होवे तव गुनका नका योग होतेहै और दोनों स्थानाम ग्रहहोवें तव धुर धुरा योग होताहे जैसे चद्रमाके दूसो सुनफा और वाटरमै अनफा और दोनोर निीमें ग्रहस्थितहोनसे धु र धुरा योग होताहे १ र जनइहे तीनयोगमें कोई योग ना होवे तव केमदुम नाम योग हो मादे पर जा केंद्रस्थान ।।४।७१. में कोई ग्रह उऔर चंद्रमा नहोवे और चंद्रमा को पूर्ण ग्रह देखो न होवे सब केमाम बडे हुए फलनों देताहे १ र सुनकादि योगोके भेदप्रस्तार विस्मि एकरनार नाठसो १८.. कहाहे ३ ..

२२६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः । मात्र उनके फलकहतेहै ॥ जो मनुप सुनफायोगमें जन्मताहै सोलममावाला जोर अप्ने पराक्रमक ऐश्वर्यवाला ओर बहुतवमके स्वभाववाला और शास्त्रके जानने वाला और बडे यशवाला और अपने गुणों क युक्त और सुंदर और सुस्वी और राजाका मत्री रसी गुद्धिवाला होताहै ४ और जोऽअनफायोगमें जन्मताहै सो श्रेष्टवाणीवाला और प्रभु और धनका स्वामी और रोगरहित और श्रेट स्वभाववाला और अन्नपान पुष्प बस ओर स्रोयोंके भोगने वाला और प्रसिद्ध स्थिर बुद्धिवाला और संपूर्ण सत्यके जान- नेवाला होताहै ५ अव धुरधुरा योगका फल कहते है योमनुष्य घुरबुरायोगमै जन्मताहै सो वापी और बुद्धि और पराकम और गुणोंकः परिद होता है और पृथ्वीमें स्वतंत्र भोगों का भोगताहै और दाता और कुटुयजनोंके पालनमखेदयुक्त और श्रेष्टवृत्तिवाला और कुटुवमें नियुनहोताहै ६ ॥ और जो केमद्रुम योगने जन्मताहै सो स्त्री धनवधु मित्र जन और गृहवस्त्रोकर्के रहित और दरिद्रता और अयपांफलानि॥ श्रीमान्स्ववाहुविभवोवहुधर्मशीलःशास्त्रार्थवित्प्टथुयशाःस्वगु णाभिरामः कांतःसुखीचनृपतेःसचिवोथवास्याज्जातःपुमान्विपुलधी.सुनफाभि धाने ॥४॥ वाग्मोत्रभुर्धनपतिविरुजःसुशीलोभोक्तानपानकुसमांवरकामिनी नाम् ख्यातःसमाहितमतिश्चसमस्तचित्तोयोगेनिशाकरकृतेऽनफजेसुवेशः॥५॥ वाग्बुद्धिविक्रमगुणैःप्रथितःप्रथिव्यांस्वातंत्र्यसौख्यधनवाहनभोगभागी दाताकु टुंबजनपोपणलब्धखेदःसवृत्तवान्धुरधराप्रभवोधुरिस्थः॥६॥ कांतार्थवं धुग्रहवस्त्रसुहृद्विानोदारिद्यदैन्यगददुःखमलैरुपेतःप्रेष्यःखलःसकललोकविरु दवुद्धिःकेमद्रुमेभवतिपार्थिववशजोपि ॥ ७ ॥ केंद्रादिस्थैर्ग्रहोगा.कीर्ति तायेनफादयः तेप्रधानाःसमाहूस्वाश्चंद्रात्पादैर्विचिंतयेत् ॥ ८॥ त्रय कुजादिग्रहयुतमुनकायोगफ लम् विक्रमवित्तप्रायोनि पुरवचनश्चमूपतिश्चडः हिंस्रोडिम्भविरोधीसुनफायांभोमयोगेन ॥ ९॥ श्रुतिशास्त्रगेयकुशलोधर्मर तःकाव्यन्मनस्वीच तीक्षेत्रेसर्वहितोरुचिरतनुःसोमजेभवति ॥ १० ॥ देन्य ताक युक्त और रोगदुःरक युक्त और दूत और दुष्ट और सपूर्ण लोकोसे विरुदबुद्धि या ला और राजाके कुलमैवी जन्माहुया अयसा होताहे ७और जो सुनफादि योगकहेहे सो ग्रहकद्र ।। ४ 1 0 1 1 । में स्थित पूणबल और पपफर । २ । ५। ८ ।।में मध्यफल और प्रा पोसिन । ३ । ६ । ९ । १२ । स्थानमै अल्पफलकहे ॥ ॥ अव भौमादिग्रहोंका सुनकाया गकारल कहहि जिसके जन्मकालमें चद्रमासे दूसरे स्थानम मगल होवे सो वडापाकमो और एनी रो नितुरवागोवाला और सेनापति और प्रच: हिंसाके काणेवाला और वालकाका निरी पी होताई ॥ ॥ ओर जितके जन्ममें बुधचद्रमासें दूसरे स्थान हो। सो वेद शास्त्र और स गीतम चतुर और धर्ममें रत और काव्यकरयो काला उौर मनम्बी डोर सोम गेर सेत्रमें हितवाना और दरम्प बाला दोबाटे। ८ : ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। २२७ ओर जिसके जन्मसमयमें चंद्रमाके दूसरेस्थानमें वृहस्पति होवे सो अनेक विद्याककै प्रसिद्ध राजा वा राजश्रीकयुक्त और श्रेष्ठकुटुंव और धनको समृद्धिकर्के युक्त होताहै ११ और जिसके जन्ममें चंद्रमाकेदूसरे शुक्रहोवे सो स्त्री और क्षेत्रकर्के युक्त और गृहपति होताहै और चुपायजीवो कर्के युक्त और बडे पराक्रमवालाहोताह और राजाके सत्कारकाप्राप्त और श्रेष्टवेशवाला और चतुरहोता है १२ और चंद्रमाके दूसरेस्थानमें शनिहोवैतव चतुरबुद्धिवाला और ग्रामपुरोंमें मान्य और धनकी समृद्धिवाला होताहै और क्रियामैं गुप्त और मलीनहोताहै १३ अवभौमादिग्रहाँफे अनफायोगकैफ लकहतेहे जिसके जन्ममें चद्रमाके वाहरमें स्थानमें मगलहोवे सो चोरोंकास्वामी और धनी और मानी और युद्ध प्रवल आरै ईपांकयुक और क्रोधि और सुंदरदेहवालाहोताहै १४ और चंद्रमासे बाहरमें १२ वुधहोवेतवगंवर्वविद्याकेजाननेवाला गैरलिखनेमॅचतुर ओर कवि और वक्ता और रा .. नानाविद्याख्यातनृपनृपश्रीयुतंतथावापि सुकुटुंवधनसमृदंसुनफायांसुरगुरुः कुरुते ११ स्त्रीक्षेत्रवित्तगृहपश्चतुप्पदाढ्यःसुविक्रमोभवति नृपसत्कृत सुवेशो दक्षःशुक्रणमुनफायाम् १२ निपुणमतिर्यामपुरैनित्यंसंपूजितोधनसमृदः सुनफा यांरविपुत्रक्रियासुगुप्तोभवेन्मलिनः १३ ॥ अथकुजादिग्रहयुतानफायोग चौरस्वामीदृप्तःसुधनीमानीरणोत्कटासेर्प्यः क्रोधीलाध्यःसुतनुःकुजोऽनफा यांप्रगल्भश्च १४ गांधर्वलेख्यपटुःकविःप्रवक्तानृपाप्तसत्कारः रुचिरःसुभगो नयवान्प्रसिद्धकर्मावुधेनभवेत् १५ गांभीर्यसत्वसेवास्थानयुतोवुद्धिमान्नृपाप्त यशाःअनफायांत्रिदशगुरौसंजातःसत्कविर्भवतिः १६ युवतीनामतिसुभग:प्रण यीक्षितिपस्यगोपतिःकांतः कनकसमृदश्चपुमानऽनफायांभार्गवेभवति १७ विस्तीर्णभुजःसुभगोगृहीतवाक्यश्चतुष्पदसम्मृद्धः दुनितागणभोक्तागुणसहि तःपुत्रवाविजे १८ जासत्कारको प्राप्त और श्रेष्ठ भाग्योंवाला और नीतिके जाननेवाला होताहै १५ और चंद्रमास वाहरमै १२ वृहस्पतिहोवे तव गंभीर और सत्वकर्केयुक्त सेवामें युनहोताहै ॥ और बुद्धि वाला रा जासें यशको प्राप्तहोने वाला ओर श्रेष्ट कविहोताहे १६ और जिसके जन्मसमें चंद्रमासे बाहरमें १२ शुक्रहोवे सो स्त्रीयोंके सोभाग्य वाला और राजाकीपीति वाला और गौयोंकास्वामी और सुदररूपवाला और सुवर्ण कीसमृद्दी वाला होताहै १७ ओर जिसके जन्मसमयमें चंद्रमासे वा- हरमें १२ शनि होवे सो वडेविस्तारवालीयोंभुयों वाला और शूरवीर और वाक्यकोप्रमाण क रणे वाला और चतुप्पोको समृद्धी वाला और दुष्ट तीयोंके भोगने वाला और गुणों कर्के युक्त- और पुत्रोंवाला होताहै १७ ॥ ૨૨૮ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अवयुरधुरायोगकेफलकहतेहे ॥ जिसके जन्मकाल में चंद्रमा मंगल बुध केम यहोवो सो झूठबोलने वाला और बहुतबननाला ओर वडाचतुर ओर गुपोंक युक्त ओर लोमा ओर वृद्धतीमें सक्त और कुलमें मुख्पहोताहे ॥ १९ ॥ और जिसके जन्म, मगलवृहपति- के मव्यमें चंद्रमा होवे सो कौमें प्रसिद्ध ओर धूत अोर वहुनधन अोर शत्रुषों कके युक्त और कोवी और ढीठ होताहै और रक्षाकरणे वाला और संग्रहकरणे वाला होताहे २. और जिसके जन्ममें मंगल शुक्रके मव्यमें चंद्रमाहोवे सो श्रेष्ट भाग्यो वाला और विपादी अोर शस्त्रास्त्रोंके जान ने घाला ओर शूरवीर होताहै और व्यायामकरणे वाला और युद्ध करणे वाला होताहै और जिसके जन्ममें शनिमंगलके मध्यमें चद्रमा स्थितहोवे सो निंद्यस्त्रीके रमणे वाला ओर बहु- अथधुरधुराफलानि ॥ अन्तकोवहुवित्तोनिपुणोतिशठोगुणाधिकोलुब्धः सदा सतीप्रसक्तःकुलाग्रणी शशिनिभोमवुधमध्ये १९ ख्यातःकर्मसुफितवोवहुधनवैर । स्वमर्पणोधृष्टः आरक्षकःकुजगुर्वोःसंग्रहशीलःशशिनिमध्ये २० उत्तमरामा सुभगोविपादशीलोस्त्रविद्भवेच्छूरः व्यायामीरणशीलःसितारयोर्मध्यगचंद्रे २१ कुत्सितयोपिद्रमणो वहुसिंचयकारकः श्वसनतप्तः क्रोधीपिशुनोरिपुमान्यमा रयोः स्यादुरधुरायांम् २२ धर्मपरः शास्त्रज्ञोवाचाटः सत्कविर्भवेन्नृपतिः॥ त्यागयुतेविख्यातोगुरुवुधमध्यस्थितेचंद्रे २३ प्रियवाक्सुभगः कांतः प्रनृत्य गेयादिविक्रयीनृपतिः सेर्पाः सूरोमंत्रीवुधसितयोधुरधुरायोगे २४ देशादेशं गछतिवित्तवरोनातिविद्ययासहितः चंद्रेन्येपांपूज्यः स्वजनविरोधीज्ञमंदयोर्म ध्ये २५ तसंचयकरणे वाला और वायु कर्के तमहोताहै ओर मोधी और चुगल और शत्रुयों कर्के युक्त होताहे २२ और जिमकेजन्ममें युध वृहस्पति के मध्यमें चद्रमास्थिनहोवे सो धर्ममें तत्पर और शास्त्रके जान नेवाला श्रीर वानाल और श्रेष्टकविः और राजा पोर न्याग कर्क युक्त श्रोर प्रसिद्धहोताहै २३ और जिसके जन्मम बुध शुक केमध्य चद्रमाहोवे सो मीठायोलनेवाडाऔर श्रेष्टभाग्योवाला और सुंदर और नन्यांतोंके येचनेवाला और बहुत मनुप्यों कात्सामि और ईपी के गुरु श्रीरशूरवीर और मंत्री होताई २४ और जिसके जन्मम बुथ दानिके मध्य चत्रमाहोये सो देगदेशातग्में फिरणाला श्रीर धन चाला और वटीविद्या ककै नहियुक होताहै नीर मित्रोंकाविरोधी श्रीर जनों कर्फ पूज्यहोताहै २५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ २२९ ओर जिनके जन्ममें गुरुशुको मध्यमें चंद्रमा होवे सो धैर्यबुद्धिवाला और सुखकर्केयुक्त और नीतिके. जाननेवाला अोरसवर्णरत्नों कर्के पूर्ण और प्रसिद्ध ओर राजके करणेवालाहोताहे २६ और जिस केजन्ममें गुलशनिकेमध्यमें चंद्रमाहोवे सो सुख और नीतीविद्याकर्के युक्त भोर मोठीवापोवाला भोर विद्वानोंकाप्यारा और मान कर्केयुक्त और धनी और सुंदररूपवालाहोताहै २७ और जितकेज नमसमयमें शुक्र शनिके मध्यमें चंद्रमाहोवे तिसकोवृद्धतीवाला ओर कुलमैप्रधान ओर चतुर ओर स्वीकाप्पाग ओर धनकीसमृद्धिवाला कत्तीहै और राजाके सत्कारकों कत्तीहै २८ अक्कमद्रुभयोग. मविशेषकहतेहे जातकपारिजातसें जिसकेजन्मकालमे लग्नमे चंद्रमावा सप्तमस्थानमै स्थितहोवे ओर वृहस्पतिकीटाप्टेसै रहितहोवे तवकेमद्रुमहोताहे और जिसकेजन्मसमयमै संपूर्णग्रह अष्टवर्गमै चारविं दुसँहीनहोवै और पवलमै पंचरूपसे होनहोवै तवकेमद्रुमयोगहोताहै २९ और जिसकेजन्मसभय धृतिमेधासौख्ययुतोनीतिज्ञः : कनकरत्नपरिपूर्णः ख्यातोनृपकृत्यकरोगुरुसि तयोधुरधुरायोगे ॥ २६ ॥ सुखनयविज्ञानयुतः प्रियवाग्विद्वान्सुवत्सलो. • मान्यः स्वतोधनांसुरूपः चंद्रगुरुभानुजांतःस्थे ॥ २७ वृद्धवनितंकुलाम्यनिपु णं स्त्रीवल्लभंधनसमृद्धम् नृपसत्कृतंविधेयंकुरुतेचंद्रःसितासितयोः२८ ऋथात्र प्रसंगात्केमद्रुमयोगविशेपोक्तं जातकपारिजाते लग्नस्थितेहिमंकरे यदिवाम दस्थेकेमद्रुमोभवतिजीवशाविहीने अत्यल्पविंदुसहितायदिखेचरेंद्राः केम द्रुयोगफलदाविवलाश्चसर्वे २९ चंद्रसभानौयदिनीचदृष्टे पापांशकेयातिद रिद्रयोगक्षीणेंदुलग्नान्निधनेनिशायांपापेक्षितेपापयुतेतथास्यात् ३० विधुतुदा दिग्रहपीडितेंदौ पापेक्षितेचाशुदरिद्रमेति लग्नाचतुष्केंद्रग्रहेसपापेनिशाकरा द्वायदितद्वदंति ३१ चद्रेपराजितशुभग्रहदृष्टियुक्तेराव्हादिपीडिततनौतुदार इएव नीचारिवीक्ष्यणयुतेरिपुराशिवर्गचंद्रेतुलाधरगतेतुतथावदंति ३२ ॥ में चद्रमा सूर्य कर्के युक्त वृश्चिकराशिमें अोर पापीग्रहके नवांशमस्थितहोवे तव दरिद्रयोगके मद्रुमहो ताह और क्षीणचंद्रमा रात्रि जन्ममें जन्मलग्नसे अष्टमहोवे ओर पापीयहो कर्के देख्या होवे तव केमद्रुमयोगकों प्राप्तहोताहै . ३ • ओर राहुसेंलेकर पापग्रहों .कर्के चंद्रमापीडितहोवे श्रीर पापग्रहों कर्के देख्या होवे तव शीघहिदरिद्रयोगकों प्राप्तहोताहे और लग्नसे वाचंद्रमासे केंद्रस्थानमि १।४। ७ । १. | पापग्रहस्थितहोवें तव दरिद्रयोगहोनाहै ३१और कहतेहैं जिसके जन्मसमयम चद्रमा राहुमें लेकर पापग्रहोंकर्के युक्तहोवे और पराजितजोशुभग्रहतिसकर्के देख्याहोवे तव दरिद्रयो । गहोताहै और जिसके जन्ममें तुलाराशिकाचंद्रमाशत्रुवर्गमे स्थितोरनीच ग्रहके औरशनुग्रहकर्क टेस्पाहोवे तव दरिद्रीहोताहे ३२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमें केंद्र मेंवा त्रिकोण ९ ५ में चंद्रमाहोवेऔर नौचऔर शत्रु केवगमहोवे ओर चद्रमासेवाहरमें १२अाठमैं ८ छठे ६ स्थानमेंवृहस्पतिहोवेतवदरिद्रीहोताह और चरराशिचानवाशमें चापापीकेनवाशमें स्थितचंद्रमाशत्रुकेदपाहोवे और बृहस्पतिकीसिंहीनहोवतववादरिद्रोहोताहै ३३और नीच शत्रु पापग्रहके वर्गमें स्थित शनि औरवृहस्पति आपसमैदेखते हो।अथवा एकराशिम स्थित होवें तवराजाके वशम जन्मनेवाला वोकेमद्रुमयोगकोप्राप्तहोत्ताहै ३५ और जिसके जन्मका लमें पापग्रहकी राशिमें और पापग्रहकर्के युक्तचंद्रमाहोवे वापापीके नवाशमें चंद्रमा रात्रि जन्म में होवे ओर होनवलीहोवे और दशमेश कर्के देख्याहोवे तवकेमयोगहोताहै और नीचनवाशमें स्थित चंद्रमापापीग्रहकर्के युक्तहोवे और नवमेशदेखताहोवे तवकेमद्रुमहोतीहै और रात्रिके जन्ममें क्षीणच द्रमा वृश्चिकराशिमै होवे तवकेमद्रुमयोगहोताहै ३५ अवकेमद्रुमयोगकाभगकहतेहै जिसके जन्म केंद्रेवायदिकोणगहिमकरेनीचारिवर्गस्थितेचंद्रादत्यसपत्नरंध्रगृहगेजीवेदरिद्रो भवेत् पापांशेरिपुवीक्षितेचरगृहेचंद्रेचरांशथवा जातोयातिदरिद्ययोगमतुलंदेवेड्य दृग्वार्जिते ३३ अन्योन्यदृष्टौशनिदानवेड्यौनीचारिपापग्रहवर्गयातौ एकक्षगौवा यदिराजवंशेजातोपिकेमद्रुमंयोगमेति ३४चंद्रेपापयुतेतुपापभवनेपापांशकेवानि शिव्योमेशननिरीक्षितगतवलेकेमद्रुयोगोभवेत् भाग्यस्थानपतीक्षितेखलयुतेनी चांशकेवजेतथा चंद्रेनीचयुतोनशिक्षयतनौजातस्यकेमद्रुमः ३५ अथकेमद्रुमभंगः निशाकरेकेंद्रगतेभृगौवाजीवेक्षितेनैवदरिद्रयोगः शुभान्वितेवाशुभमध्यगेंदौजी वक्षितेनैवदरिद्रयोगः ३६ चंद्रेतिमित्रनिजतंगगृहांशकस्थजीवक्षितयांददार द्रतयावहीनः पूर्णतनौशुभयुतविदितुंगजातेजीवेक्षितेहिमकरेनभवेद्दरिद्रः ३७ योगेकेमद्रुमेप्राप्तयस्मिन्कास्मंश्चजातके राजयोगाविनश्यतिहरिंदृष्वायथाद्विपाः ॥ इतिचंद्रयोगप्रकरणम् अथवोसिवस्युभयचरीयोगाः ॥ सूर्याद्व्ययगोसि. द्वितीयगैश्चंद्रवर्जितैर्वेसिः उमयस्थग्रेहेंद्ररुभयचरीनामतःप्रोक्तः १ समयमें चंद्रमावा शुक्रकेंद्र १ १ ७ १० स्थानमें स्थितहोवें और वृहस्पतिक देखहोवें तव उद्धिपी गनहिहोताहे और अथवाचंद्रमा शुभग्रहकर्के युक्त वाशुभग्रहोंके मध्य वृहस्पतिकर्के देख्याहोवे तव दरिद्रयोगनहिहोताहै ३६ और चद्रमा अविमित्रके वा अपने उसको राशिवानवाशमें स्थितहोने और बृहस्पतिकर्के देख्याहोवे तब दरिद्रताकर्के रहितहोताह और पूर्णचंद्रमा शुभग्रहकर्के युग बुयके राम स्थिाडोये ओर बृहस्पतिक के देख्याहोवे तर दरिद्रयोगहिरोताहै ३७ ओर कहतेहै जिमा सोफेजन्म कालमें केमद्रुमयोगहोवे तवराजगोगनाशकोंप्रातहोतेह जैसशेरकों देखकर्के हाथीभागतेह । तिच रोगप्रकरणम् अवबोसिवेश्युभयचरीयोगाहतेहैं जिसकेजन्मममय चद्रमाकविनाकोई ग्रह से वाहने १२ स्थानमें स्थितहोवे सववो सियोगकहा और सूर्यमें दूसरे स्थानमें कोई ग्रहद्रमा दिनास्थितहोवे तव वेगियोगहोताहे और मूर्यके टोनीतर्फ ग्रहहोयें तव उभयचरीनाम योगद हाहे ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ २३१ अवास्यादियोगोंकाफलकहतेहे शुभग्रहके बोसिम यो जन्मताहै सो चतुर और दाता और विद्या के आनंद कर्के युक्त अोर सुरख धन यश वल कर्के युक्त होताहै और पापग्रहके वोसियोगमें जन्मे तो विदेश रत उर वडामूरखे और कामातुर उोर वधकीरुचिवाला ओर विकराल मुखवालाहोताहै २ और यो शुभग्रहके वेभियोगमें जन्मताहे सो श्रेयवाणीवाला ओर धनी ओर भयरहित और शत्रुरहितहोताहे बार पापग्रहकी वेशियोगमै दुष्टजनोंसे प्रीतिवाला और पीपकरणेवाला और धन सुखादियोंकर्के रहितहोताहे ३ ओर शुभग्रहोंको उभयचरीयोगमें जन्मतेयोहे सो राजाके तुल्य धन सुरव स्वभाव दयाक युक्तहोतेहे और पापग्रहोंकी उभयचरीयोगमें पापकरणेवाले और रो .. अथैपांफलानि बोसौशुभग्रहयुतेनिपुणःप्रदाताविद्याविनोदसुखवित्तयशोव लाढ्यः पापान्वितेयदिविदेशगतोतिमूर्खःकामातुरोवधरुचिकिताननःस्यात् २ जातःसुशीलःशुभवेसियोगेवाङ्मीधनीवीतभयोजितारिः पापग्रहेदुष्टजना नुरक्तःपापात्मकोवित्तसुखादिहीनः ३ सौम्यान्वितोभयचारप्रभवानरेंद्रास्तत्तु ल्यवित्तसुखशीलदयानुरक्ताः पापान्वितोमयचरोयदिपापकृत्यारोगाभिभूत परकर्मरतादरिद्राः ४ ग्रथांतरेविशेषः सूर्यादंत्येद्वितीयेऽमृतधरविगताःसौम्य पापाश्चखेटायोगोयंभूपतुल्योप्युभयचरिवरोभापितोज्ञानदोहैः अत्येवोसिप्रास द्धोधननिलयगतोवेसियोगःप्रशस्तः तस्यप्रांत्येद्वितीयेभवतिनखचर कर्तरी. सानशस्ता ५इतिवोस्यादियोगाःअथनाभसायोगाःयवनाद्यविस्तरतःकथिता योगास्तुनाभसानाम्नाअष्टादशशतसंख्यारतेषांद्वात्रिंशदिहवक्ष्ये १ नौच्छत्रकू टकार्मुकशृंगाटकवजदामनीपाशाः वीणामुरुजोमुसलोवापीहलशरसमुद्रच काणि २ मालामर्दोर्धेदुःकेदारगदाविहंगयूपाश्च युगशकटयूपदंडारज्जुःश क्तिर्यवोनलोगोलः ३ गकर्क युक्त और परकममरत और दरिद्रोहोतेहैं ४ और ग्रंथांतरमें विशेषकहतेहै सूर्यसे वाहा, १२ और दूसरे २ स्थानमें चद्रमाके विना शुभपापी कोईग्रहस्थिाहोवे तव उभयचरीयोग राजयोगके तु ल्य मुनियोंनेकहाहे ओर केवलसूर्यसें वाहरमे ग्रहहोवे तववासि और दूसरे स्थानमें है.वें तववेशि उहेशुभयोगहोतेहै और बाहरमें दूमरेस्थानमें सूर्यसें कोईग्रहनहिंस्थितहोवे तवफतरीयोगकहाहै सोशु भनाहिहोताहे ५ ॥ इतिवोस्यादियोगाः ॥ अवनाभसादियोगकहतेहे यवनाचापांटिगाने विस्तारक: अठारांसी १८० • नाभसनामकर्के योगक्हेहै तिनमें वनी ३० योगमें दस्यमें कत्ताहा १ नो का उन २ फूट ३ ७ मुसल १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्भहानिवन्धः ॥ धनुः ४ शृंगाटक ५ वज्र ६ दामनी पाश ८ वीणा ९ मुरुज १० वापी १२ हल १३ शर १४ समुद्र १५ चक्र १६ माला १७ मई १८ अदाशी १९ केदार २० ग ट्रा २१ विहंग २२ यूप २३ युग २४ शकट २५ और यूप २६ दंड २७ रज्जु २८ शक्ति २९ य व ३. नल ३१ गोल ३२ इनोवत्रीयोयोंगोमें चराचर जगतका जन्महोताहै और माणित्य ताजक के जाननेवाले मुसल और नल और रजुयोगोंको आश्रयजनककहतेहै ४ और गोल युग शूल केटार पाश दामनी वीणा दहेसातयोगपूर्वाचार्योनें संख्यासंज्ञककहेहें ५ और दल और भु जगमाला पराशरनेकहेहैं और बीसयोग औरोन मूर्यादियोंने आरुतिसंज्ञाबालेकहेहे ॥६ और कहतेहै अाश्रययोगमै जोजन्माहै सो राजा वासुरवधनलाभकर्के युक्त होताहै और योगकत्तीग्रह और किसीयहक मिले होवें नव आश्रययोगकाफलनकिर्तेहै . और जो मनुष्य अारुतियोगों ॥ सचराचरस्यजगतोयोगैरेतैःप्रकीर्त्यतेप्रसवः श्राश्रयजातान्प्राहुर्माणित्यामुस लरजनलयोगान् ४ गोलयुगशूलकेदाराख्याःपाशास्तुदामनीवीणाःसप्तैतेसं ख्याताःपूर्वाचार्यःसमुद्दिष्टाः ५ वेचदलयोगसंज्ञेभुजंगमालपराशरेणोक्ते आक तिजाताविंशतिरपरैःकथिताश्चसावित्रैः ॥६॥ श्राश्रययोगेजातोभूपतिरपि सौख्यधनलाभयुतः ॥ अन्येनामश्रितास्तेविगतफलाःस्युस्तथायोगाः ७ नंदतिस्वैर्भाग्यैर्नृपलब्धधनानृपप्रियाःख्याताः ॥ प्रायेणसौख्ययुक्ताश्चाक तियोगे येजाताः ८ परभाग्यलब्धसौख्याः परभाग्यैरेवजीवनतेपाम् ॥ संख्यासज्ञैर्जातायेपुरुपाःसर्वतोविकलाः ९. क्वचित्स्वभाग्यैःक्वचिदेवमेवक चित्परंभूपतितःफलंच ॥ क्वचित्सुखंदुःखमतीवकष्टंदलास्ययोगेपुरुपोलभे ॥ होरादिकंटकेभ्यःसप्तसंगतैःक्रमेणयोगाःस्युःनौछत्रकूटकार्मु कानिर्दिष्टयःपूर्वयवनेंद्रेः ॥ ११ ॥ . में जन्मतेहे सो विशेप कर्के सुखी और अनेकभाग्यों कर्के आनंदकों प्राप्त और राजाले धनलाभको प्राप्त भोर राजाके प्यारे और प्रसिद्ध होतेहे ॥ ८ ॥ और जो मनुष्य संख्यासंज्ञिक योगों में जन्मते. है सो दूसरेके भाग्यों कर्के सुखको प्राप्त होतेहै और दूसरेकेभाग्यों कर्के जीवकाकर्तेहै ॥ ९ ॥ श्रीर योमनुष्प पराशशेनदलयोगमे जन्मताहै सो किसीस्थान में अपने भाग्यास और किसीस्थान में दूसरेके भाग्याँस और किमीकालमें राजाके सुरखकों और कवोसुख और कवी दुःखको प्राप्त होताहै .. अयनाकादिचारयोगकहतेहे चारजोकेंद्र, तिनमें लग्नद्रसे लेकर्के एकएक द्रसे सातराशियोंमें सपू. ग्रहस्थित होवे तव नोकादिचार योगहोतेहे जैसें । १२ । ३ ।।४।५।६।७१ स्थानोमें संपू. एं ग्रह होम तव नाका योग होताहै श्रीर अयसहि। ४ । ५। ६ १७ १८ १९ ॥१. स्थानमें उत्र और ॥ ७ ॥ ८ ॥ ९ ॥ १० ॥ ११ ॥ १२॥ १ ॥ स्थानमें कूट और ॥१॥३॥ १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। २३३ १२ । १२ । ३ । ४ । स्थानमे कामुक चापयोग यवनाचायोंनेकहेहै। ११ । अवयंपादिचारयो गकहतेहै लग्नादिचारकेंद्रस्थानोसें क्रमकर्के चारघरमें संपूर्ण ग्रह स्थित होवें तव क्रमसें यूप शर श कि दंड नाम कर्के योग होतेहै जैसें १ । २ । ३ । ४ । स्थानमें संपूर्ण ग्रह होवें तव यूप योग और । ४ । ॥ ५ ॥ ६ ॥ ७ ॥ स्थानोमें शर योग और ॥ ७ ॥ ८ ॥ ९ ॥ १० ॥ स्थानोमें शक्ति योग और ॥ १० ॥ ११ ॥ १२ ॥ १ ॥ स्थानोमें दंडयोगहोताहै ॥ १२ ॥ अवअर्धश शीयोगकहतेहै पणफर ॥ २ ॥ ५ ॥ ८ ॥ ११ ॥ ॥ और आपोक्किम ॥ ३ ॥ १२ ॥ सेलेकरसातघरों में संपूर्ण ग्रह स्थित होवे तव अर्द्धशशोयोग होताहै सो पाठप्रका. रकाकहाहै ॥ २ ॥ ३ ॥ ४ ॥ ५॥ ६ ॥ ७ ॥ ८॥ स्थानमें संपूर्ण ग्रह होवे तव एक ॥ १ ॥ ओर सोसरे से नवम पर्यंत ॥ २ ॥ और पांचमेसें एकादशपर्यंत ३और छठेसेंडादशपर्यंत ॥ ४ ॥ और अष्टमसेंदूसरे पर्यंत ५ और नवमसें तीसरे पर्यंत ६ और एकादशसे पांचौ पर्यंत ७ और द्वादश से छठेस्थान पर्यंत संपूर्ण ग्रहस्थितहोवें तब आठमा अर्घशशीयोग होताहै और गदायोगकहतेहै समी 7 लग्नादिकेंद्रगेभ्यश्चतुर्भिरेकस्थितैहयोगाः ॥ यूपशरंशक्तिदंडाःसत्याचार ब्रतानित्यम् ॥ १२॥ सप्तःगेहेंद्रे केंद्रादन्यत्रकीर्तितोर्धशशी ॥ केंद्रप्र त्यासन्नैर्भवनद्वयगैर्गदानाम १३ लग्नास्तयोश्चसौम्यैःपापैःसुखकर्मगैर्भव तिवचम् ॥ विपरीतैर्यवयोगोमित्रैःपद्मोवहिःस्थितैर्वापी ॥ १४ होरास्तगतैःशकटंचतुर्थदशमाश्रितैर्विहगः उद्यान्यगैस्त्रिकोणेहलं शृंगाटकं तदुभयस्थः ॥ १५॥ ॥ पवर्तीदो केंद्रस्थानों में संपूर्णग्रहस्थित होवे तव गदानामयोग होताह सोचार प्रकारकाई लग्नचतुर्थमें संपूर्ण ग्रहस्थित होवैतव १ चतुर्थसप्तममें २ सप्तम दशममें ३ दशम लग्नस्थानमें संपूर्ण ग्रहहावे तव ४ भोगहोतेहै १३ अववचादिचारयोगकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें लग्न १ और सप्तमस्थानमें शुभम ह और चतुर्थ दशमस्थानमें पापीग्रहहोवे तव वज्रयोग होता है और विपरीत उलटे ग्रहहोनेसे रवना मयोगहोता है और शुभपाप दोनोंग्रहहोनेसे पद्मयोग होताहै और नवमैकादश और विद्वादश और त्रिपंचपठाप्टमस्थानॉमें संपूर्ण ग्रहहोवें तव चापीयोग होताहै १४ और जिसके जन्मस १ । और सप्तम । ७॥ स्थानमें संपूर्ण ग्रह स्थितहोवै तव शकट नामकर्के योग होताहै और जिसके जन्मसमयमें चतुर्थ ४ दशम १० स्थानमें संपूर्ण ग्रहस्थित होवें तब विहग पक्षीयोग होताहै और जिसके जन्मकालमें लग्न १ पंचम ५ नवम ९ स्थानमें संपू ग्रहस्थितहोवें तव.हल योगहोताहै और लग्नकेविना और स्थानों में संपूर्ण ग्रहपरस्परत्रिकोण । ९५ में स्थितहोवें तव शृंगाटक योगहोताहै.॥ १५ ॥ मयमे लग्न

२३४
,
उौर साग्रह साराशिम हो तव वीपायोगहोताह ॥ १९ ॥ और दनों योगांसा फलपया
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
सोतीनप्रकारका कहाहै । २ । ६ । १० ॥ स्थानमें । १ । और । ३
मैं २। और । ४ । । १२ । स्थानमे ३ तीसरा होताहै और लग्नसें लेकर एक २ राशिके
अंतरमें छै स्थानों में ग्रह स्थितहोवें तव चक्र योगहोताहै जैसे । १ । ३ । ५। ७ १९ ।
। ११ । स्थानों में संपूर्ण ग्रह स्थितहोवें तव चक्र योगहोताहै ओर तैसेंहि धनभावसे लेकर
३।४।६। ८ । १० । १२ । स्थानमे सपूर्ण ग्रह स्थितहोवें तव जलधि समुद्रयोगहोताहै ॥ १६ ॥
इहेविंशति । २० । संख्याकर्के आकतिज योग लग्नकुंडलीमें इनयोगोके नामस्वरूपक जानेजातें
हैं इसकर्के इनयोगोंकीसंज्ञा आरुतिजकहिहै सोमेने इसग्रंथमें कहेहै और आश्रमजात योगोंको जै
से वृद्धंगगंके मतमें कहेहै तैसेहिकहताहा ॥ १७ ॥ और नलमुसल रज्जु इहेतीनयोगकहतेहें विस्वभा
वराशिम और चरराशिम और स्थिरराशि कमकर्के संपूर्ण ग्रह स्थितहोवे तव नलमुसल रज्जु इहेयो
ग क्रमकर्के होतेहें जेसे एकदिस्वभाव राशिम वा दो दिस्वभावराशिमे वा तीनद्विस्वभावराशिम वा
चार द्विस्वभावराशियों में सपूर्ण ग्रह स्थितहोवें और चरस्थिर राशिया ग्रहों कर्के रहितहोवें तव न
लयोगहोताहै और तैसेंहि एक चरराशिम वा चारहि चरराशियों में संपूर्ण ग्रहस्थितहोवें तव मुसल
राश्यतरितैर्लग्नात्पड्ग्रहसंस्थैर्भवेच्चक्रम् अर्थात्तथैवयातैश्चक्राकारोभवेजलधिः
१६ इत्याकृतिजाएतेविंशतिसंख्यामयासमुद्दिष्टाः आश्रयजातान्वक्ष्येयथाम
तंदृद्धगर्गस्य १७ उभयचरस्थिरसंज्ञैःसर्वैनेलमुसलरजव क्रमशः केंद्रेपुसौम्य
पापैर्मालासर्पश्चदलयोगौ १८ एकभवनादिसंस्थैःसख्याख्याःस्युर्यथाक्रमयो
गाः गोलयुगशूलकेदाराख्याःपाशस्तुदामनीवीणा १९ एतेषांफलयोगकथ
यामियथाक्रममुनिभिरुक्तम् सर्वदशास्वपिफलदाःसकला तेवुधैश्चित्याः २०
योगहोताहे और तैसेहिं एक स्थिर राशिम वा दो तीन चार स्थिर राशियोंमें संपूर्ण ग्रहस्थितही
तव रज्जु योगहोताहै अवमाला सर्प दल योग कहतेहै जिसके जन्मसमयमें केंद्र। १ । ४ । ७ ११:
स्थानोम शुभग्रहस्थितहोवे तयमाला योगहोताहै टीर केंद्रस्थानों में पापीयह स्थितहोवै तव सर्व
योगहोताहे जैसे केंद्र में शुभग्रहहोवे उौर राशिया ग्रह रहित होवे तव माला योगकहाहै और पाप
नहीं तव सपयोगहोताई उीर केद्रमहिशुभाशुभसपूर्ण ग्रहस्थितहोयें तब दलयोगहोताह ॥ १८ ॥
अवगौलाटिमातयोग कहतेहै जिसके जन्मकालमें सातग्रह एकस्यानमें स्थितहोवें तव गोलयोगही
ताह डार सातग्रह दो राशिमें स्थितहोवें तव युग योगहोताहे उौर सातग्रह तनिराशिमें स्थितहो
तव मूल योगहोताई डार सातमह चारगशिम स्थितहोवे तब केदारयागहोताह उऔर सातग्रह
पांचगशिम स्थितहों तब पाशयोगीताह डोर सातग्रह छ राशिम हो तब दामनी योगहोता
.
का जते मुनानि कहाह में करनाहां व्योग मंदाकाल फलदेते हें ॥ २० ॥

: ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अवपूर्वोक्तपोगोंकाफलकहतेहैं ॥ जोमनुप्यनौकायोगमेजन्मतार्हसोजर कर्के उपजीकाकरणेवालाजी रऐश्वयकामाप्तहोताहै औरवडाउद्यमकरणेवाला औरपशवाला उरिप्रसन्नहोता है और कृपण औरवली जी रलोभीहोताहै ॥ २१ ॥ औरजोकूटयोगमै जन्मताहै सोझूठवोलनेवाला औरधूर्त उौरबंधनकोप्राप्त औरवलबान औरधनहीन औरशठ और उौरपर्वत उौरवों वासकरणेवालाहोताहै ॥ २२ ॥और- पोछत्रपोगमेजन्मताह सोचपनेसंवधियाँसमिर नेवाला उीरदयावान् तीरदाता श्रीरराजाकाप्यारानी रश्रेष्टवुद्धिवाला औरप्रथम और प्रत्यअवस्थामश्रेटभाग्यांवाला औरवडीअायुषावालाहोताहै २३॥ औरयोकामुकयोगमें जन्मताहै सोझूठवोलनेवालाऔरगुप्तपापकरणेवाला औरचारकारतौरवन मेरत और मध्य अवस्थामै भाग्योंककरहितहोताहै ॥ २४ ॥ और यो अर्धचंद्रयोगजन्मतेहै सो अथपूर्वोक्तयोगफलानि ॥ सलिलोपजीविविभवावव्हायासख्यातकीर्तयोहष्टाः कृपणावलिनोलुब्धानोसंभूताश्चलाःपुरुपाः ॥२५॥ श्रानृतिककितववंधनम छानिष्किंचना शठा क्रूराः ॥ कूटसमुत्थानित्यंभवतिगिरिदुर्गवासिनोमनुजाः ॥२२ ॥ स्वजनाश्रयोदयावान् दातानपर्वल्लभःप्रकृष्टमतिः ॥ प्रथमेत्येवय सिनरःसुभगोदीर्घायुरातपत्रीस्यात् २३ अातिकगुप्तपापाश्चौरा कितवा श्वकाननेनिरताः ॥ कार्मुकयोगेजाताभाग्यविहीनावयोमध्ये ॥ २४॥ सुभ गा:सेनापतयःकांतशरीरानपप्रियावलिनः मणिकनकभूषणयुताभवंतियोगे र्धचंद्राख्ये ॥२५॥ श्राद्यतवयःसुखिनःशूराःसुभगानिरोगदेहाश्च ॥ भाग्य. विहीनामध्येवजेजाताःखलेविरुद्धाश्च ॥ २३ ॥ व्रतनियममंगलरतावयसोम ध्येसुखार्थपुत्राट्याः दातारःस्थिरचित्तायवयोगभवाःसदापुरुषाः ॥ २७ ॥ स्फीतयशाःसुगुणाढ्याश्चिरायुपोविपुलकीर्तयःकांताः शुभइत्युक्पृथिवीशाः कमलभवामानवानित्यं ॥२८॥ . श्रेष्टभाग्योंवाले और सेनाकेस्वामि और सुंदरदेहवाले उऔर राजाकैप्यारे और वलीहोते है और मणिया सुवर्ष भूषणोंकर्के युक्तहोतेहैं ॥ २५ ॥ और जोवजयोगमें जन्मतेहैं सो अाद्य और अंत्य अवस्थामें सुखी और शूरवीर और श्रेष्टभाग्योवाले और निरोगदहवॉलेहोते हैं और मध्यअवस्थामें भाग्यों कर्केरहितहोतेहैं और दुष्टोक विरोधीहोतेहैं ॥ २६ ॥ और जोमनुष्ययवयोगमें जन्मतेहैं सोबत.. और नियमोकेमगलमरतहोतेहैं और मध्यप्रवस्थामें सुख धन पुत्रोंकयुक्होते है पोर दाता और स्थिराचेत्तवालेहोतेहै ॥ २७ ॥ और जोमनुष्यकमलयोगमें जन्मतेहै सोवडेयथवाले और श्रेयगु- गोकर्केपुक्त और वडीआयुपावाले और बडेतुदरदेहवाले और अनेकशुभकर्मोकर्केचराजाहोता, २०

.
चक्रयोगमे जन्मताहे सो अनेक राजयोके फिरोट मुकुटो कर्फे शोभायुक्त होतेहै पाद जिसके प्रया
छु पडे बडे राजाप्रपामा जिप्तको अरसा राजाहोनाहै ॥ ३५ और जोसमुद्रयोगमै जन्मते
हैं सो वहुन धन और रत्नों को समृद्धि कबुक श्रोर स्रोजनोंफेन्यारे श्रीर पुनहानहोतेहैं और स्यिा
२३६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जोमनुष्यवापीयोगमें जन्मतेहै सोनिधि उत्पन्न करणे चतुरबुद्धिवालेहोतेहैं और स्थिर
धन और सुख और सपदाकर्केयुक्त और भलीप्रकारतृप्तहोतेहे और नौतिकेसुखकर्केप्रसन्नहोतेहैं ॥ २
९ ॥ और जोमनुष्पशकटयोगमैजन्मतेहै सो रोगकर्केपीडित और खोटीयोस्वीयोंवाले उौरमूर्ख और
गड्डा वाहक) जीवकाकरणोत्राले और धनहीन और सबंधियोंकर्के और मित्रोंकहीनहोतेहे ३० ॥
और यो मनुष्य विहगयोगमें जन्मतेहै सो भ्रमणको इच्छावले और निंद्य और दूरवृत्तिके करणे वा
ले और अधिकारियों के आगे कामकरणेवाले और प्रसन्नरहने वाले और लडाई करणेमें प्रीतिवा
ले होते, ३१ और योमनुष्यगदायोगमें जन्मतेहे सो निरतर उद्योगकर्के धनवान होतेहें और यज्ञ
करणे वाले और शास्त्रमें और गायनमें चतुर होतेहैं और धन रत्न सपदा कर्के युक्त होतेहैं ३२ ॥
निधिकरणेनिपुणधियःस्थिरार्थसुखसंयुताःसुतृप्ताश्च ॥ नयनसुखसुहष्टा
वापोयोगेनराजाताः ॥ २९ ॥ रोगाती कुकलत्रामूखी शकटानुजी
विनोनिःस्वाः ॥ स्वजनैमित्रैींना शकटेजाताभवंतिनराः ॥
भ्रमणरुचयोनिकृष्टादूताःसुरतानुजीविनोहृष्टाः कलहप्रियाश्चनित्यविहगेयो
गेनराजाताः ३१ सततोयुक्तार्थपरायज्वानःशास्त्रगेयकुशलाश्च धनंकन
करत्नसंपत्संयुक्तामानवागदायांतु ३२ प्रियकलहसमरसाहससुखिनोनृप
तिप्रियाःसदाकांताः आढ्यायुवतिदेण्याःशृंगाटकसंभवामनुजाः ३३ वव्हा
शिनोदरिद्रा कृपीवलादुःखिताश्वसोडेगाः बंधुसुहृदिस्त्यक्ताःप्रेष्याहलसंज्ञि.
तेपुरुपाः ३४ प्रणताशेषनराधिपकिरीटरत्नप्रभास्फुरत्पादः भवतिनरें
द्रोमनुजश्चक्रेयोजायतेयोगे ३५ वहुधनरत्नसमृद्घभौगेर्युवतीजनप्रियावि
सुताः उदधिसमुत्या पुरुषाःस्थिरचित्ता साधुशीलाश्च' ३६
और पोमतुष्प शृंगाटकयोगमे जन्मतेहै सो लडाईमें प्रीतिवाले और युद्धके उत्साहकर्के सुखी और
सर्वदाकालराजाके प्यारे और सुंदर देहवाले होतेहै और धनाढ्य और तोके देषी होतेहै ॥ ३३ ॥
और योहलपोगने जन्नतेहैं सो वडुन भोजनकरणे वाले और दरिद्री और खेती करणेवाले श्रीर,
दु खो श्रीर उद्देशककै युक अोर मिन गुपों कळं त्यागकिये हुये होतेहें ॥ ३४ ओर यो मनुष्य
चित्त नीर श्रेष्ट स्वभाववाले होतेहे ॥ ६ ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। २३७ औरयोमनुभयूपयोगमजन्मतोहताप्रात्मवेत्ताहोताहै औरयज्ञकर्मरतहोताहैऔरत्यागीहोताहैऔर सत्य शौचक युक्तहोताहेोरबत पोरानमोरमत्ररतहोताहेत्रीरश्रेष्टहोताहै ३७ औरयामनुष्यशरयोगमे जन्मताहैसो वाणवनानेवालानारचौरादियोकोवाधने वाला और मृगों केसाधनकोंसेवनेवाला और- मांस भोजनकरणे वाला और हिंसाके करणे वाला और खोटे घाएके करणे वाला और खोटे स्व भाववाला होताहै ॥ ३८ ॥ और यो मनुष्यशक्तियोगमै जन्मताहै सो धनकर्क रहित और ब्या, कुल और दुःखीहोताहै और नीच और आलसी और बडी आयुपावालाहोताहै और संग्रामकर्म, मेचतुर और स्थिरभाग्यों वाला होताहै ॥ ३९ ॥ और यो मनुष्यदडयोगमें जन्मताहै सो विष. मस्वभाववाला और क्रूर और धन हीन और निलंज्ज और श्रेष्ठजनोसें वाहर और दुःखी और नीच, औरदूरवृत्तिवालाहोताहै ४ . औरयोमनुष्यमालायोगमजन्मताहैसानित्यप्रतिमुखकोंप्राप्तारवाहन और आत्मविदिज्यानिरतास्त्यागयुताःसत्यसौख्यसंपन्नाः व्रतनियममंत्रनिरता यूपेजाताविशिष्टाश्च ३७ ॥ इपुकरणदस्युबंधनमृगसाधनसेविनोतिमां सादाः हिंस्रा.कुशल्पकराःशरयोगेसाधुशीलाच ॥ ३८॥ धनरहितविकल दुःखितनीचाअलसाश्चिरायुपःपुरुपाः ॥ संग्रामयुद्धनिपुणाःशक्त्यांजाता स्थिरा-सुभगाः ॥ ३९ ॥ विपमाःक्रूराःनिःस्वा सर्वसुनिघृणाःसुजनवा ह्याः दुःखितनीचप्रेप्यादंइप्रभवाभवतिनराः ॥४०॥ नित्यसुखप्रधाना वाहनवस्त्रार्थभोगसंपन्नाः सुभगाःसुवहुस्त्रीकामालायांसंप्रसूताःस्युः ॥ ४१ विपमा:वरानि स्वानित्यंदुःखादिता मुदीनाश्च ॥ परभक्ष्यपाननिरताःसर्प जाताभवतिनराः ४२ ,अधमप्रिया सुरूपा.परदेशेष्वर्थभाजिनोमनुजाः ॥ क्रूरा:खलस्वभावारज्जुप्रभवःसदाकथिताः ४३ मानज्ञाधनयुक्ताःकर्मोयुक्ता नृपप्रिया ख्याताः । वहुपुत्रा स्थिरचित्तामुसलसमुत्थाभवंतिनराः ४४ क्रू रातिरिक्तदेहाधनसंचयभागिनोतिनिपुणाश्च ॥ बन्धुहिताश्वसुरूपानलयोगे संप्रसूर्यते ४५ चखोरधनोर भोगोंकयुक्त होता है और श्रेष्ट भाग्योंवाला और बहुतस्रीयोंवाला होताहै ॥४१ और जो मनुष्य सर्प योगमै जन्मतेहे सो खोटेस्वभाववाले अोर क्रूर ओर नित्यप्रतिदू.खकर्के पीडि- त और दीनहोतहे और दूसोके अन्नजलकों भक्षण करणेवाले होतेहें ॥ ४२ ॥ और जो रजुयोग- मे जन्मतेहैं सो नीसि प्रीतिकरणे वाले और सुदररूपवाले और परदेशसे धनको प्राप्त होनेवाले- श्रीर करदुष्टस्वभाववाले होतेहे ४३ ॥ ओर जो मनुष्य मुसलयोगमें जन्मतेहे सोमानकेजाननेवा. ले और धनकः युक ओर कर्मोंमे उद्यमकरणे वाले और राजाकेचारे ओर प्रसिद्ध ओर बहुतपुत्रों. वाले और स्थिर चित्तवाले होतेहैं ॥ ४४ ॥ और जो मनुष्य नल योगमे जन्मतेहें सो वडे क्रूर और रशदेहवालेनोरधनसचयकरोवालेनोरवडचतुरहोतेहेंओरवधुयाँकेप्पारेऔरसुदररूपवाले होतेहैं २३८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ओर जो गोलयोगमें जन्मतेहैं सो वलकर्के युक्त और धनराहित और विद्यामा. नक रहित और मलीन होतेहैं और नित्यप्रतिदुःखी और दीनहोतेहैं ॥ १६ ॥ और जो युगयोग, में जन्मतेहै सो पखंडी और धनहीन और जातिसे वाह्य और पुत्र मानधर्मेसे रहित होतेहै ।। ४७ ॥ और योमनुष्य शूलपोगमै जन्मतेहै सो वडे तीक्ष्ण और धनकर्के होन और हिंसाकै करणवाले और अंगोंमें घाउ वाले और वडे शूरवीर होतेहै और युद्धकरणे कोइछावाले होतेहै ॥ ४८ ॥ और योम नुष्य केदारयोगमें जन्मतेहै सो वहुत जनोकर्के युक्त और खेतीयों के रुत्यमें वली और सत्यवादी और श्रेष्टभाग्योंवाले और धनक युक्त होतेहै ।। ४९ ॥ और जिसके जन्मसमयमें पाशयोग होताहै बलसंयुक्ताविधनाविद्याज्ञामानवर्जितामलिनाः ॥ नित्यंदुःखितदीनागोले' योगेभवंतिनराः ॥ ४६ ॥ पाखंडभागिनोवाधनरहितावावहिष्कृतायोगे सुतमानधर्मरहितायुगयोगेमानवाजाताः . ॥ ४७ ॥ तीक्ष्णालसाध नहीनाहिस्राःसुवहुक्षतामहाशूराः ॥ संग्रामलव्धशब्दाःशूलेयोगप्रसूर्यते ४८ सुवहूनामुपयोज्या कृपीवलाःसत्यवादिनःसुभगाः ॥ केदारसंभूताश्चलप्रभा वाधनैर्युक्ताः ४९ पाशेबंधनभाजःकार्यदक्षाःप्रपंचकांश्चैव ॥ वहुभागिनोवि शीलावहुभृत्याःसंप्रसूताः स्युः ५० दामिन्यामुपकारीपशुगणयुक्तोधनेश्वरी मूढः ॥ वहुंसुतरत्नसमृदोधारोवैजायतेविद्वान् ५१, प्रियगीतनृत्यवाद्या निपुणाःसुखिनश्चधनवंतः ॥ नेतारोवहुभृत्यावीणायांकीर्तिताःपुरुपाः ५२ ॥ इतिनाभसयोगप्रकरणम् ॥ तो वंधन को प्राप्त होताहे और कार्यमें चतुर होताहै और प्रपंची होताहे और वहुभागी होताहे और खोटे स्वभाववाला होताहे और बहुत चाकरों वाला होताहे ॥ ५० ॥ और योमनुष्य दामिनी, योग मन्मताहै सौ उपकारी होताहै और पशुपोंके समूहसे युक्त होताहै और मंद होताहे और घन कास्वामी होताहे और बहुत पुन श्रीर रत्नोंकोसमृद्धि वाला और धैर्य वाला और विद्वान होताहै १५ और जो मनुष्य वीणा योगमें जन्मतेहे सो गोत और नृत्य और वाद्य कर्के प्रीतिवाले होतेहे श्री चतुर अोर सुखी और धनवाले होतेहैं और नीतिके जाननेवाले श्रीर बहुत चाकवाले होतेहैं ५२ भातिनामसपांगप्रकरणम् ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २३९ 'अवताको शुभाशुभयोगकहतेहैं तिसमें प्रथम नेत्रनाशनेत्रचिन्हयोगकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें लग्न में स्थित चंद्रमा कर्क और मेपके नवांश होवे और वृपके नवमांशमै ओर धनके पूर्वनवांशमै होवे तव दृष्टिकर्के हीन होताहे और वृपके उनीमें अंशमैं और मीनके वोमें अंशमै लग्न गतचंद्रमाहोवे. तब हामिहीन होताहे और जितके जन्मकालमें कर्क राशिके सूर्य चंद्रमा लग्नमें स्थित हो और सिंहके दशअंशसे लेकर सतारां अंशपर्यंत स्थित होवे तव पिहान होताहे अथवा सूर्य चंद्रमाक' न्यालग्नमें स्थित चतुर्थ ४ ओर एकोन विंशति विंशति एकविंशति ॥ ४॥ १९ ॥ २ ०. अंशोंमें स्थित होवें तव दृपिहीन होताहें 1 और धनराशिमें सूर्य चंद्रमा लग्नगतहोवे और नवम, . एकविंशति और हाविंशति अंशमें स्थित होवें तव पिहीन होताहै और कुंभराशिम लग्नगत सूर्य.. चंद्रमा विंशति एकविंशति और,हाविंशति और पांच अंशमें स्थित होवे तव दृष्टिहीन होताहै - ॥३॥ अयंताजकेशुभाशुभयोगाः॥ तवनेत्रनाशनेचिन्हयोगः ॥ कर्केजोऽक ९ लवेटपेचनवमेचांपादिकेह्यांशकैथोलग्नस्थविधोपांऽत्यलवयोश्चैकोनविंशान द्वये १९ । २०॥ कर्केसूर्यविधूतनौहरिदिगंशात्सप्तभागस्थितौ कन्यालग्नग । तौयुगातिधृतिविंशस्वर्गभागस्थितौ १. गोस्वर्गाकृतिभागगौतनुगतौतीचापविं शात्त्रये कुंभायेचलवेशरेपुचतथानिःप्राणदृष्टिःस्मृता क्षीणेंदुचगुरुर्नपश्यति शनिःपश्येदनेखलौस्वेईनभाद्द्युनगाचस्वगतइंदुर्वीक्ष्यतेल्पाक्षिणी २ क्रूरे तनोतनुपतावशुभास्थतेचकूरड्यांतरगतोयदिचंद्रसूर्यौ जातस्तदांधइनरात्रि पयोद्युनेसकंद्रात्तुपष्ठउदितश्चभवेत्तदांधः ३ कर्मप्रकाशेविशेपः॥ पड्भ्योद शांतंटपभेग्रहेभ्यस्तिथ्यंतमंधामिथुनेचभागाः ॥ कर्केहरौचस्मृतिभाटविंशा अलोभनागाक्षिमृगांककाष्टा ४ और जिसके जन्मसमयमै क्षीण चंद्रमाको बृहस्पतिनदेखता होवे और शनिदेखताहोवे तब थोडी दृमि वाला होताहै और धन २ स्थानमें सूर्य स्थित होवे अथवा सूर्यसे दूसरे स्थान दोपापीग्रह- होवे अथवा धन २ स्थानमें स्थित चंद्रमाकों पापीग्रहदे खे तव थोडीदृष्टिवालाहोताहै २ और जि- सके जन्मकालमें लग्नपतिकरराशिम अष्टमस्थानहोवे अथवा चंद्रमा सूर्य क्रूरग्रहोंके अथवा सूर्य चंद्र- मासे सातमें ७ स्थान मंगलहोवे तब अंप होताहै और चंद्रमासे छठेस्थानमें भोमउदितहोवे तव श्र धहोताहे ३ अकर्मप्रकाशमै अधकाणयोग जाननेकेवास्ते व अंशकहतेहैं वृपराशिम छठे असे लेकर दश पर्यंत अंधभागहोतेहै और मिथुनमें नव अंशसे लेकर पंद्रांअंश पर्यंत अंधभागहोते हैं और कर्क ओर सिंहाशिम अष्टादश १८ सप्तविंशति २७ अष्टाविंशति २८ इहे अंधभागहोतेहै और वृश्चिक सप्तविंशति ॥ २७ ॥ अष्टाविंशति ॥ २८ प्रथम १ दशम घभागहोतेहैं ४ २१० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और मकरमें छवीसें ॥ २६ ॥ लेकर उन्नो ॥ १९ ॥ पर्यंत त्रयो अध भागहोतेहें और चुभ राशिम एम ८ | दाम । १० । अयादश १८ एकोनविंशति १९ इहे अवभागहोतेहे इहे. या अंधभागकहेहे सो चंद्रमा सूर्यकेजानने योग्यहें ५ ओर क्षीण चद्रमा विशेष कहतेहे वृपर्म एकविशति १२ हाविंशत् २२ एफोनत्रिंशत् २९ अवभागहोतेहे और कर्क राशिम एकोनविंशति १९ विंशति ॥ २ ॥ अवभागहोतेहैं और सिंहराशिम दशस लेकर सोलापर्यंत अवभागकहेहै और कन्यामें उन्नीसे लेकर टक्की पर्यंत अधभागहोतेहैं ॥ ६ ॥ और धन राशिम वीससे लेकर बयी पर्यंत अधभागहोतेहै । और कुंभमें प्रथम १ द्वितीय २ चतुर्थ ४ पचम अधभागहोतेहे और चंद्रमा सूर्यकी राशिम स्थित अधभागोंको भली प्रकार देखके, और ग्रहों की दृष्टिसें फलको कहे ॥ ७ ॥ नवफलकहतेहै इहेपूर्वकहेजो अधभागइनमे स्थित चंद्रमा और सूर्यलग्नगतहोवे अथवाटूसरे वाहरम स्थानमें स्थित होवें तवनेत्राकानाशकतेहै ८ उौर जव चद्रमा सूर्य गुरु और शुक्रकर्के देखे होवे तव मृगेंद्रवाहप्रभृतंनवद्विप्रांतोघटेष्टौदशहस्तिचंद्राः ॥ नवोडुपोचतिविवस्वतींटी भागाभवेयुतियस्यचांधाः ५क्षीणविधौचैककरवाहुनेवग्रहद्विचांशापभेथकर्के नवेंदुविशोदशतोनृपतिंहरोस्त्रियांनंददशत्रयंच ६ चापेनखाद्यंविभुजांत्यमाद्यदि तुयपचापिघटेंधभागाः सम्यग्विलोकयेंदुरविस्थराशीन्फलंवदेदृष्टिवशाद्ग्रहा णाम् एतेपुचांधभागेपुचंद्रसूर्योतुलग्नगौद्वितीयद्वादशस्थोचेन्नेवनाशस्तथाभवेत् । ८ यदातोगुरुशुक्राभ्यांदृष्टोचेत्स्वल्पदोपत. बुधेनतिमरांधः स्यात्पादृष्टेविना शकृत् ९ भूईखेवारितायेशदग्धास्तेभ्योटोप.स्यात्स्फुटोभूम्यधान्यः सूर्यदृम्यांचेतिपापानुसारात् व्यक्ताव्यक्तौदक्षवामाक्षिदोपौ १० भूइँचने रितेनक्तमक्षपोर्दक्षस्यातिर्भास्करेचापरस्य पञ्चेदोसौम्यदृग्योगवये लग्नेषठेशेसितेस्कशुभैश्च ११ पषधशिवक्रताक्षिरोगोलग्नेवास्मिन्म ददृष्टेकफात्मा घोडाटोपर्तहैं और बुधकर्के देखेहोवे तय राविम अधताकतेहै और पापीयही कर्के देखेहीवे तवने प्रनाशकर्तहे ९ अोर कहतेहे भूइँति चतुर्थभावके भुक्ताशसे लेकर दशम भोग्याश पर्यंत क्षीणचद्रमा वा टग्धनष्टचद्रामा स्थितहोवे तव वामनेत्रका नाशक है और चतुर्थ भावके भोग्याशसे लेकरदश मभावके भुक्ताशपर्यंत चद्रमास्थितहोवे तर वामनेत्रमे प्रगट दोपकर्ताहे और इसीप्रकार कर्के सूर्यस्थि नहोवे तवदक्षिणनेनम चिन्हकतीहै और इसीप्रकार सूर्य चद्रमासे दक्षिणवामनेत्रमे पापग्रहोंकीदृष्टि से प्रगट और गुप्तचिन्हकहे १० और चद्रमा भूईम स्थित और पापीमहकक पीडितरानिके जन्म में दक्षिणनेत्ररोग कताहे और इसीप्रकार सूर्य होये तर वामनेत्रम रोगकत्ताह भोरे उठेस्थानमें चद्र माशुभ दृग्योग हीन नेत्ररोगकता है और पाठेशशुकलग्नमे स्थितहोवे और शुभग्रहदोहोक ६८।१२ स्याम होवे तवनेत्ररोगीहोताहै ११ और पष्ठेशचंद्रमा वक्रोग्रहकाराशिम होवे तदने रोगीहोताह १२ , . , ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २४१ ओर पटेशचंद्रमा शनिक देख्याहोवे तव श्लेप्मविकारसें और मंगल कर्के देख्याहोवे 'तंब तापसे ओर गुरु शुक्र ब्रुव कदेख्याहोवे तव क्रमैसें सोफादिविकार कर्के अंध होताहै ओर कहतेहे लग्नादित्येति लग्न और चंद्रमा सूर्य क्रूरग्रहोंकर्के युक्त होवें तव अंध योंगहोताहे और लग्न शुभधानमें होवे ओर लग्नेश और सूर्यकर युक्त छठे स्थानमें होघे तव अंधयोगहोताहै और क्रूरलग्न पष्ठेश कर्के वा मगल कर्के युक्त होवे तव अवयोगहोताहै और लग्नेश वक्रोहोय कर्के च द्रमाने वाहरमें स्थानमें स्थितहोवे तव अंश्योगहोताहै ३१ चद्रादित्याविति चंद्रमासूर्य तीसरे वाकेंद्र १। ४ । ७ । १० स्थानमें स्थितहोवे तव अंधयोगहोताहै अथवा मंगल केंद्र में स्थितपापग्रहोंककें देख्या होवे तव अंधयोगहोताहै और शुभग्रह छठे अष्टमें वाहरमें स्थानमें होवें और चद्रमासूर्य ती सरे वा केंद्रमें स्थित कूरदृष्ट होवे तव अवयोगहोताहै और मकरकुंभराशिम सातमें स्थनमें सूर्यस्थित होवे.तव अवयोगहोताहै १४ सूर्यइति सूर्य वा चंद्रमा अधकाराशमें स्थितहोवें तव अंधयोगहोताह और दिनके जन्ममें भयुपरि सूर्य चतुर्थस दशमपर्यंत सूर्यस्थितहोवे क्रूर कर्के देख्याहीवे तव दक्षि ण नेवनें कोणा.होता है और षष्ठेश चद्रमा होवे क्रूरोंक दृष्ट और शुभदृष्टिसे हीन तवदाक्षिण नेत्रसे भौमजीवेभार्गवेजेसचद्रेतापाच्छोफातछेप्मतः शस्त्रतोंधः ॥ १२ लग्ना दित्याजत्रयेक्रूरमध्येलग्नाधीशेरितेनोदयेशे. परेलग्नगेतद्गभौमे पष्ठेशेवावक्रतस्मिान्विधू) १३. चंद्रादित्यौविक्रमेकेंद्रगौवाभौमेकेंद्रेचेदसौ म्यागेवाः रैदृष्टेरंध्रपाठांत्यगाः स्युःसौम्यःसूर्येऽस्तेर्कपुत्रगृहेवा सूर्येचुद्रेवांधकारांशमध्येचक्षुर्भाशोब्जेसभोमेन्हिशुक्रे युक्तेमंदेनासितेचप एयेमौम्येदृष्टेवामकाणोनिशायाम् १५ सूर्यभूचाान्हदक्षाक्षिकाणचंद्र रीशभूसुतेचेतिलग्ने; सूर्याधः स्यात्ज्ञारयोश्चिन्हमक्ष्णोरेकांशेवाभौमशीतां शुयोगात् ॥.. १६ ॥ सूर्येनप्टेवक्रराशिस्थितेचभौमाक्रांतेवाकुलीरस्थितेब्जे नंदांशांतश्चापगेचादिशेनक्तंभानौचान्हिमदेक्षितेधः १७ क्षीणेचंद्रेनी श्वरेकिंप्रदृष्टेचापस्थतीवांधतत्स्थेद्वयोवी काणा होताई और पप्ठेश भौमलग्नमें होवे शुभहाट राहत और पापदृष्टि युक्त तव पुष्प युक्तकाणाद क्षिणनेत्रप्त होताहै ओर चंद्रमा मगल कर्के युक्त अष्टमहोवे और दिनेजन्महोवे तव काणाहोताहै ओर राजिन्ममे नवमस्थानमें सूर्य शान होवे ओर शुभग्रहन देखें तव वामनेत्रसे काणाहोताहै २५ और चतुर्यपलेकर दशमपर्यंत सूर्य दिवाजन्ममें होवे तव दक्षिणनेत्रसे काणाहोताहै और पटेशचद्र मा घा मगल लग्नमें होवे और सूर्यते वाहरमें मंगल बुध होवे तव नेत्रों में चिन्हहोना वा मंगल चद्र मा एक अशमें होवे तब चिन्हहोताहै ॥ १६ ॥ और कहतेहे सूर्येन इति दिनके जन्ममैसूर्यन? सज्ञामें स्थितहोवे और मंगलकोराशिमें वामगलकर्के युक्त तव अधयोगहोताहे और ककराशिम अधाशीके मध्य चद्रमाहोवे तवअधयोगहोताहीर रानिके जन्ममें धनराशिमें ओर अधाशोमेस्थित चद्रमाहोवे तब अंपयोगहोताहै और सूर्यदिवाजन्ममें धनके प्रथमाशमें स्थितशनिकर्कदेख्याहोये तब अंधयोगहोताहै १७ क्षीण चद्रइति क्षोणचंद्रमाशनिक दृष्टधनराशिम स्थितहोवे ओर गुरुशुक्रक अष्टहोवे तव अंधहोताहै १४ ..

२४२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ सूर्यसें दूसरेस्थानमें चंद्रमाक्र्रयुक्तहोवे तव अंधहोताहै औरदशमस्थानमचंद्रमापापदृष्टौरशुभदृष्टिही नहोवैतव अंधहोताहै १८ नीचावजइति नीचराशिमें चंद्रमा छठेवाहरमें होवे और क्रूरदृष्टहोंने तब अंधहोताहै और अस्तमंगल लग्नमें स्थितहोवे तव अंधाहोताहै और जलराशियोंमें अष्टमनवाथगत चद्रमासूर्गकेंद्रस्थानमै हो। तव अंधहोताहै और अस्तहोयकर्केशनी नीचमेस्थितहोवे और सूर्यग्रहणके समयमें जन्मे सो अंधहोताहै ११ अवपराशरी कहतेहै धनभावकास्वामी शुक्रक युक्तहोवे अथवा शुक्रकेक्षेत्र मूलाबकोण उच्चराशियोंमें स्थितहोवे और लग्नेशकर्के संबधोंप्राप्तहोवे तव नेत्र हीनकता है २ . और तिसस्थान में चंद्रमासूर्यस्थितहोवे तव राध्यधहोताहै और धनेशलग्नेश और सूर्यएकरथा नमें स्थितहोवें तव अंधहोताहै, और पितामाता भ्रातादिलग्नोंके स्वामी धनेश और सूर्यसें मिलक एकस्यानमें स्थितहोवें तव पित्रादियोंकों अंधताकहे २१ ॥ इतिनेत्ररोगप्रकरणम् ॥ अववाग्दोषप्रकर सूर्येध्यक्षक्रूरयुग्मार्दितेचव्योमस्थेंदुप्रेक्षितेचाल्पदृष्टिः ॥ १८ ॥ नीचाबजे चांत्याद्विपो क्रूरदृष्टेभूमिपुत्रेभेगतेस्तिगेच कद्रद्वोरंध्रभागेंदुराशौनीचे देोशुगेर्कोपरागे १९ पराशरीये शुक्रणयुक्तोयदिनेत्रनाथःशुक्रस्यवाक्षादिर हत्रयस्थः संवैध्यपिस्याद्यदिदेहपेननेत्रविधत्तेविपरीतभावं २० तत्रस्थितीचं दरवीनिशांध्यंजात्यंधतांतेत्रपदेहपार्काः पैत्र्यक्षनाथेनयुतास्तदांध्यंकुतिमा त्रादिफलंतथेढक् २१ ॥ इतिनेत्रदोपप्रकरणम् ॥ अथवाग्दोषप्रकरणम्॥ ॥ तत्रहोराशंभुप्रकाशे, ॥ कळल्यंत्यगतैःपापै त्यस्थैर्वाहपविधौ मूक पापे क्षितेसद्भिदृष्टेगीःस्याच्चिरेणतु १ क्रूरग्रहै:संधिगतैःशुभालोकनवर्जितैः हिमां शुसहितैर्वालोजड स्यान्नात्रसंशयः ३॥ कर्मप्रकाशेपि ॥ज्ञेकर्कटालिझपगेत रणेरधःस्थेचद्रेक्षितेरिपुपताविहपापदृष्टे वर्दिष्णुचंद्रमसिभौमयुतेचलग्नेतुंग स्वरोरिपुबुधेरसनाविनाशः ४ ण कहतेहै तिसमेंप्रयम शभुहोराप्रकाशमें कहतेहै जिसके जन्मसमयमें ककं और वश्चिक और मीन राशिम पापीग्रहस्थित हो ओर राशिके अंत्यमें वावुपराशिमें चंद्रमास्थितहोवे और पापदृष्टहोवे सो मूक अर्थाद्गुगाहोताहै और शुभग्रहोकर्के देख्याहोवे चंद्रमा तव चिरकालकवोलने वाला हो ताह अया पाचवपके उपरंतवाताकत्ताहै । और जिसके जन्मसमयमे क्रूरग्रहसंधिगतहोवे और शुभ दृष्टिककै रहितहों अथवाकूरग्रहचंद्रमाक युनहोवे तव वालकजडकोन्या होताहै ३ ओर कर्मा काशम कहतेह ज्ञइति जिसके जन्मसमयमै ककंदवृश्चिकमीनराशिमें स्थित धसूर्यसे अधस्थनीचचंद्र माको टेस्माहोवे तव जिव्हादोपहोताहै और छठेस्थानकास्वामीवुधनिः शब्टराशि ४ । ८ ५२ में स्थितहो और पापीयहींकक देण्याहोवे तव गुंगाहोताह और शुरूपक्षमें चद्रमामंगलकर्के युगल मिाहोर तर मुंगाहोगा और पष्टेशबुधलग्नमें स्थित पापीयहींक देग्याहोवे तब मुंगाहोताई ।

॥ श्रीरणवरिन्योतिर्महानिवन्धः । २४३ और कहतेहै सौमात्मजेति बुध शनिके गृहमें अथात् मकरकुंभराशीम स्थितहोवे तव गद्दवापी वा गहोताहै और वुधनवमस्थानमें और शुक्रदशमस्थानमें स्थितहोवे तव लल्लरो निवाला अटककर्के गेलनेवालाहोताहै और वुधशनिकर्के सप्तमदृष्टिसे देख्याहोवे तत्र कफकर्के लल्लरोक्तिवालाहोता? और दोपापीग्रहएक अंश स्थितहोवे तव लल्लरोकिवालाहोताहै ५ और सायचिंतामणीमकहने हैजिसकेजन्मसमयमंचन भावकास्वमीशुभग्रहोंकर्केयुक त्रिकोण ९ ५ और केंद्र 1१1१.स्था नॉमेस्थितहोवे वाउच्चमेस्थितहोवे शुभग्रह और पुरुषग्रहोकिदृष्टिकर्के युक्तहोवे सो युकिक सहित वाशी बोलने वालाहोताहै ६ ओर धनभावकारवाभी वृहस्पतिकर्केयुक्त अष्टमस्थानमें स्थितहोंने अब मूकअपांत गुंगाहोताहै और इसिप्रकार पित्रादि धनभावकेस्वामी बृहस्पतिक युकअष्टममें रिक .. .. सोमात्मजेशनिग्रहधृतगद्गदोक्तिमार्गस्थितथचसितेविदिलल्लरोक्तिः ज्ञकोर योःसमदृशाकफवाक्तथैकभागस्थयोरशुभयोरसनाविनाशः ५ सर्वार्थचिंता मणौ बाकस्थानपेसौम्ययुतेत्रिकोणेकेंद्रस्थितेतुंगसमन्वितेवा शुभेक्षितेपुंग्रह दृष्टियुक्तेवाग्मीभवेद्युक्तिसमन्वितोसौ ६ वाक् थानपेदेवपुरोहितेनयुक्तेयदा नाशगतेत्रमूकः पित्रादिकानामियमेवरीतिरुक्तामुनींद्रेहुशास्त्रविद्भिः ७ अथ मुखरयोगःक्षीयमाणविधुरत्रभौमयुक्चाशुभेतुमुखरःप्रजायते लग्नत्रास्फुजिति सप्तमदृष्ट्याज्ञःप्रपश्यतितदामुखर स्यात् ८ अथहास्यमस्करयोगौ यहास्य पर कुजेथसबलेभेक्षितौवित्कुजौ याज्यानांखलुहास्ययेत्परजनात्तद्वच्छ पि तो पछाष्टांत्यविधुश्चपश्यतिसितंचेल्लोकविस्मापता वास्फुरतिमिथ पारसौ म्यशशिनचावीर्यवाक्ग्युताः ९ बहोवें तव बहुतशास्त्राँके जाननेवाल्यो मुनियोंने पित्रादियोंकों मूकताय हिहै . अवमुखरयोगताअ कमें कहतेहें क्षीपाचंद्रमंगलकर्केयुक्त उौर पापग्रहकर्केयुक्तहोवे तव मुखरहोताहै और लड़कों और शुरुको सप्तमदृष्टिकर्के युधदेखताहोवे तव वीमुखरहोताहै अवहास्यमस्करयोगकहते है जिसके ज न्मसमयमें मंगलवलवान राशिमस्थितहोवे और सूर्यकदृष्ट्वुयमंगलदोनों ग्रहहोवे सो यज्ञमें हास्यके करवालाहोताहै और दोनोवुधमंगल मकर कुंभराशिमें स्थितहोवें और मंगलबलवानहोवे तव यज्ञ करणेगाल्योंकों दूसरेकिसीमनुष्यसें हास्यकों पाशकत्तोहै और जिसके जन्ममें छठे आठमें वाहरमें स्थानमें चंद्रमास्थितहोयकर्के शुक्रकोंदेखे तव लोकोंकों आश्चर्यकोप्राप्तकत्ता है और मंगलवुधचंद्रमा बलीहोयकर्के आपसमेंयुक्त और देखते होवें तव वाक् फुरतीयाचा शीप्रबोलनेवालाहोताह १ २११ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। मौरकतेहै योयह प्राने उच्चमें श्रीरअपने क्षेत्रमस्थितहोताईसोदोपकरणेवालानाहिं होताहालपोत वी उच्चस्वक्षेत्रनेंदोरनकिताहै ओर उच्चस्वक्षेत्रकेविनाछठे अाठमें वाहरमें स्थानमें शुभग्रहवीदोपकर है इहे संपुणे योगी विचारहै १• इतिवाग्दोषप्रकरणम् अवमतिहीनयोगकहतेहै जिसके जन्मलग्नमें शनि वुधदानास्थितहोवें. और सप्तमरिक मंगलदेखताहोवे सो मनुष्यादिहोनहोताहै और जिस के जन्मसमयमें सूर्यचंद्रमाके मन्यमें मंगलस्थितहोवे तव दुद्धिहीनहोताहै ॥ और कहतेहै जिसके जन्मलग्नमें चंद्रमा स्थित होवे और अधिकारकर्के युक्त दशम स्थानमें शनि स्थित होये और सतमहरि बुवदेवताहोवे तव बुद्धिहीन होताहै और जिसके जन्मलग्नमें मंगल चंद्रमा दोनों स्थित होवें ओर पूर्ण दृछिकर्के वुध देखे तव वुदिहीन होताहै २ और लग्नेश्वर होय- १ A दोषनाचसर्ववस्वोचस्वसंगतोग्रहः पडादित्रयसंस्थश्चत्तद्विनादोपकृच्छुभः १० ॥ इतिवाग्दोषप्रकरणम् श्रथमतिहीनयोगाः लग्नगोशनिवुधौद्युनह ट्या सक्नपश्यतितदामतिहीनः चंद्रभानुविवरेयदिौमोयास्यतीहखलुवुद्धिविहीनः लनसंत्यहिन गोदशनस्साधिकाररविजयुनदृष्ट्या ॥ जेक्षितेतितदयुग्वुधपूर्ण क्षणोक्षेनोपनातेरंगजेन्दू २ लग्नेश्वरेशशिनिभौमनिपीडितेचवुद्ध्यावही नउदय सयुपितहत् ॥ एकागैकलवगौरिपुगौशनीनौदृष्टौखलैंगतमतिःशुभ दृष्टिहोनी ३ पंचमेमंदसंयुक्तेलग्नेवामंदवीक्षिते ॥ तदीशेपापसंयुक्तेवुद्धिजा उयंभवेत्तदा ४ मंदमांद्यगुसंयुक्तपंचमेशुभवार्जेते ॥ तदीशेपापसंदृष्टेवि स्मृतिःप्रायशोभवेत् ५ नीचमूढारिंगेहस्थेपापखेचरवीक्षिते ॥ वुद्धिविस्म तिपूर्वास्यात्कारकेऽशुभसंयुते ६॥ क चंद्रमा मंगलके साथ युक्त होवे तव त्रुद्धिहीन होताहै और तेसे हिलमकास्वामी चंद्रमा पुष क युक्त लन होवे तब बुद्धिहोनहोताहे पोरशनि सूर्य एफराशिमें और एक नवाशमें स्थित उठे स्थानमें हों ओर शुभष्टि कर्के होन पोर पापग्रहों कर्फे देखेहोवें तव वुद्धिहीन होताहे ३ और जिसके जन्मकालमें पंचमभावशनिक युक्नहोवे अथवाशनि कर्के देख्याहोवे और पंचमेश पापी. ग्रहों क युक्त होवे तव बुद्धिमै जडताकत्ताहै ४ श्रीर पंचमभावशनि और गुलिक और राहुक युक होरे ओर शुभमइकर्के होन होवे पोर पंचमेश पापग्रहोंक देख्याहोत्तव बुद्धिविस्मृतिकता हैं ५ श्री जिनके जन्मसमयमै वृहस्पति नीच पोर प्रस्तश्रीरशकघरमस्थिनपापग्रहोंकःदेख्याहो पंवा एकातिपदिवि पतियालाहोगहेअथवाचरकारकपापमहारुफैकहोस्तव पुद्धिहान होता है ।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ - २४५ इतिवृद्धिहीनयोगप्रकासम् अवकणंदोषकेयोगकहतेहैकर्मप्रकाशमैं ॥ सौम्यातिपष्टेशबुध उठे पाठमे बाहरमें स्थानमें स्थित होवे और थनिकूरदृटिक देखताहोवे तव वोलाहोताहे और स्टेशवुधकों और षष्टभावकों सतनाटफर्के शानदेखे तव वोलाहोताहै औरधनराशिका वृहस्पति शनिकीह में स्थित वुध शुक्रक युक्तहोवे तव वोला होताहै और मंगलकर्के युक्तः पूर्णचंद्रमा छठे स्थान में स्थित होवे तव वोलाहोताहै १ नक्क मिति रात्रिकेजन्ममें छठे स्थानमें बुध होवेतब वाम कणसे बोला होताहैइसीप्रकार रात्रिके जन्ममें दशम स्थानमें शुक्रहोवे तव वामकणसे वोला होताहै २६ति कर्णदोपयोगाः अवखंजयोगकहतेहै जिसको भाषामें लूल्हाकहते है जिसकेजन्मसमयमें मेप वृश्चिक कंट मकर मौन राशिमें शनि चंद्रमा दोनों स्थित होवें ओरफूरग्रइक मुक्त होतवलल्हाहोताहै और र. जिसके जन्मसमयमें गुरुसहममे ककं वृश्चिक मीन मकर मेष लग्न स्थित होवैतव खजा होताहे ॥३ इतिवुद्धिहीनयोगप्रकरणम् ॥ अथवधिरयोगाः॥ कर्मप्रकाशे ॥ सौम्येरिपेचकु गृहे ६।८। १२ शनिनातुरीयटेरिपौसमदृशावधिरत्वदोपः॥ चापस्थवक शनिहरगवाक्पोज्ञशुक्रान्वितेचारपुभेकुजपूर्णविवाः १ नक्तंवुधेरिपुगृहोस तेचव्योमसस्थिते ॥ उच्चैःस्वरेणशृणुतेश्रवणेदक्षिणेतरे २॥ इतिश्रवणदोषयो गाः॥ अथखजयोगाः॥मेपालिककैमृगमीनगतौशनींदूक्रान्वितौभवतितत्रन रस्तुखंजः कालिमीनमृगमपविलग्नसंस्थगुवाख्यसद्मनितदाभवतीहखंजः३ होराशंभुप्रकाशेपि लग्नेझचंद्रयुसेचयहासिंहाजचापांतगतश्चपापैः ॥ वृषे विधावकेयमारदृष्टेपंगुर्नरःस्याच्छुभदृष्हिोने ॥ ४ ॥ अथकुटयोगाः चंद्रोमे पटपस्थःशनिभौमाभ्यांयुतस्तदासगदकुष्टी ॥ मीनालिकर्कटस्था शनिशुक्र कुजेंदवोरुधिरकुष्टी ५ क्रूराःकुलीरझपश्चिकंराशिसंस्थालूतादिकंचपरिवर्त कजातकुष्ट पधाधिपोयदिगुरूरिपुपःसितोवारक्षितस्तनुगलोवदनस्थशो फी ६ और शंभुहोराप्रकाश कहते हैं | जिसके जन्मसमयमें मीनलग्न मॅचंद्रमाहोरे और सिंह और मेप और धनके प्रत्यार्य में पापीयहस्तिहोवें तब पंगु होताहै डोर वृपराशिमचंद्रमासूर्य शनि मंगलकर्के देख्या होवे उौर शुभग्रहाकोदृष्टीसेंहोनहोवे तव पंगुहोताहै ४ अवकुष्टयोगकहते है जिसकेजन्मकालमें मेप वृप सागेमें चद्रमास्थितहोवे और शनिमंगलदोनोंकर्केयुक्तहोवेतवरोगयुक्तकुष्टीहोताहै उौर मान वृश्चिक फकटराशिम शनि शुरु मंगल चंद्रमा स्थित हो तवरुविरकः कुटीहोताहै ५ उोर जिसकेजन्मका लमेंयह मान वृश्चिक कराशिमें स्थितहों तवावर उौर मंडालों कयुक्तकुटहोताहै और निस के जन्मकालमें छठेभानकास्वामी वृहस्पति वा शुकहोवे और दूरग्रहकर्केदेवेहोर्वे तव गल रोर मुख में सोजाफर्केकुरहोताहै ६

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और जिप्सकौवाहरमेस्थानमें वृहस्पतिहोयेतव गुप्त रोगीहोताहै डोर शानिमंगलवाहर बाछठेस्थानमें
स्थितहोवें तबफोडयोककैयुक्तहोताहे ७ उौर कर्कवृश्चिकमीनराशिमचंद्रमामूर्यदोनोकरमहकर्फे युकहाँ
तवश्वतकुष्टीहोताहै और पापग्रहकर्केयुक्तचंद्रमाहोवे तव कुटी सुखकर्के रहितहोताहै -
अवकुवज
योगकहतहै आयेतमदति चंद्रमाकीराशिके प्रथम १ अंशमे वा अत्यकोंत्रीमें ३ • अंशमें शनि
स्थितहावे और कूरग्रोकर्के देख्याहोवेतवकु न्याहोता? डोर लग्नकास्वामी मंगल शनिके ऊवभाभि
केंद्र में स्थितहोवे और वक्रग्रहकीराशिमें होवे तवतुब्बाहोताहे उौर भूमिकेंद्रकहते हैं शनि
से लेकरचतुर्थराशिभूमिकेंद्रहै तिससेंदशमपर्यंत ऊर्धद्रकहाहे और चक्राल्पराशि यो मीन मेप? तिन
द्वादशस्थोयदाजीवोगुप्तरोगीतदाभवेत् । शनिभौमौरिष्फसंस्थौषष्ठस्थौ
वातदाव्रणी॥ ७॥ सफरौचंद्रयुक्तौचकर्कवृश्चिकमीनगौ श्वेतकुष्टीखलाये
दौकुष्ठीसुखविवर्जितः८ अथकुब्जयोगाः आयोतिमेथदरजेशशिराशियातसूर्यात्म
जेचात्रभवंञ्चकुव्जः भूस्थार्कजोपरिंगतेचविलग्ननाथेचक्राल्पराशियुजिभूतन
येचकुब्जः ९ अथवामनरूपयोगः यदिष्टष्टोदयराशिगंविधुराविजोवेश्मगतः
प्रपश्यति लघुकोथोदयत्यमाजभेप्रवदंत्यत्रजनुर्लघीयसः १० अथनिर्दल
योगः चंद्रंविरूपयादृष्ट्यायदिपश्येच्छनैश्चरःनिःप्राणश्चतदातुर्निवलश्चभवेद
बम् ॥११॥ अथांगछेदयोगः चंद्रमौर्मायदालग्नअंगछेदःप्रकीर्तितः लग्नगेंदों
कलत्रस्थेभौमेंगछेदईरितः १२
..
में लग्न का स्वामि होय कर्के मंगल स्थितहोवे तव कुवाहोताहै ९ अववामन योग कहतेहैं जिस
केजन्मकालमें पयोदय ।।२।४ । ८ 1 2• राशियोमचंद्रमास्थितहोवे तिसकों मकर कुंभ महिष
तशनि देखे तब वामना होताहै और जिसके जन्ममें लग्नस्वामि मेपराशिमें वाहरमें स्थानमें स्थितहो।
सोवामनरुपहोताहै १० अवनिलयोगकतेह जितकेजन्मसमयमें चंद्रमा को दूरदृष्टिकवल
हान शनवरदेखताहोवेसोनिश्चयकनिवलीताई १
अव अंगछेदयोगकहते है जिसके लग्नमें चद्र
मा भाम दोनों लग्नमें स्थितहोवें तव अंगदहोताई और लग्नमें चंद्रमा और सनममें मंगलस्थितहोवे त
व अगडेदकहाहे ॥ १३ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। २४७ अंबचोर योग कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें बुध सूर्य मंगल तीनों जन्मलग्नसें सप्तमस्थानमें स्थितहोवें और चंद्रमा चतुर्य दृष्टिकर्के और सप्तम दृष्टिकर्के देखदाहोवे तव सर्वदाकाल चौरकताहै ॥ और जिसके जन्मसमयमें चंद्रमा केंद्रस्थानों ।। ४ । ७ । १. ॥ मंगलस्थितहोवे और शुभग्रहोंक के देस्पनिहोवे तवचार होताहै ॥ और जिसके जन्मसमयमें सप्तमस्थानमें शनि मंगलवुधचंद्रमा कर्के देस्याहोवें सो चोर होताहै १३ अवपुंश्लयोगकहतेहैं जिसके जन्मलग्नसें सप्तम शुक्रबुध दोनों होवे सो पुंश्चलहोता है और मंगलशुकदशमम वा सप्तममें स्थितहोवे तव परस्त्रीगामी होताहै और। मंगल शुक्र जन्मलमने चतुर्थस्थित हो तवपरस्त्री गामी होताहै और शनि सूर्य बुध शुक्र च, त्यस्थितहो तव परस्रोगामी होताहै और शनिसूर्य वुध शुक्र चतुर्थ स्थित होवें वास्वक्षेत्रीहो। तव परस्त्रीगामी होताहै और जिसके जन्मकालमें दशमसप्तममें बुध शुक शनिहोवें श्रयवादिने जन्ममें श्रयचौरयोगाः ॥ज्ञायाऽसृजाधुनगताविधुनाचतुर्थपूर्णेक्षिताःप्रजनयंतिसदै वक़रं केंद्रेकुजेचशशिनश्चगुमैनदृष्टेचौरःकुजज्ञविधुवीक्षितएनिरस्ते ॥ १३ ॥ श्रयपुंश्वलयोगा शुक्रज्ञौद्युनगौतथामृगदृशांस्यात्पुंश्चलोऽसृक्सितौखेस्तेवापर दारगः कुजसितौतुर्येचखपुंश्चलः मैदेनेंदुजास्फुजित्सुखगतःस्वस्थोपिवापुंश्च लःखेचास्तेजसितार्कजाप्रथादिनेस्वःसितःपुंश्चलः १४ अथरूपद्रययोगः दग्धःसूर्योस्तभागेचेद्रूपद्वयमुदाहृतं भगंलिंगंचविज्ञेयंजतोजीतस्यानश्चितम् १६ दग्धस्यलक्षणं कर्मप्रकाशे योभानोर्भवनंगतोजिगमिषुसिौविरश्मिर्मतइति, अयपंडत्वयोगाः ॥ शुक्रशनिनायुक्तेदशमेरंधेथशुभदृशाहीने ॥ मंदेषांत्यग तेजलराशीपंडत्वभाग्भवति १६ सिताढ्यमदेदशमेनपुंसकंपठेव्ययेचार्कसु तेंदुराशौ ॥ नपुंसकंवैखलुशुक्रतःस्यात्प्रकीर्तितंताजकरोमकाद्यैः १७ स्वक्षेत्रमें शुक होवे तव परसोगामी होताहै १४ ॥ अवरूपदययोगकहतेहैं योग्रहदग्धसंज्ञाको प्राप्त होयकर्के सूर्य केसप्तमांशमें स्थित हो सो दोरूप पुरुष स्त्री दोनोके चिन्हतिसमनुष्यकों होते हैं १५ अवदग्धग्रहकालक्षण कहतेहैं योग्रहसूर्य साथ एक अंथम होताहै तिसको दग्धसंज्ञाकहिहै अवक्लीव - योगकहतेहै जिसके जन्मसमयमै शनिकर्के युक्त शुक्र दशम ॥ १० ॥ वा अष्टम ॥ ८ ॥ स्थानमें । स्थित होवें और शुभयहाँको दृष्टिकर्के हीन होवें तव कोवहोताहै और जिसके जन्ममें ककं वृश्चिक । मीनराथिमं छठे वाहरमें स्थानमें शनि स्थित होवे तव नपुंसकहाँताहै ॥ १६ ॥ और जिसके जन्म । में शुक्र कर्के बुक शनि दशम स्थानमें होवे तवं नपुंसकहोवे और जलराथिमे शुक्रसें थनि उठेवाहरमें स्थानमें रिपत नपुंसककचाहे इहेताजक शास्त्रके जानने वाल्याने रोमकादियोंनेकहाहै ॥ १.

२४८ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और जातकाल कारमें विशेषकहते हैं जिसके जन्मसमयमें सूर्य चंद्रमा आपसमें परस्पग्देखें तव हीर होताहै । और बुध शनि परस्परदरेवे तव लोव होताई २ और मंगल समराशिगत सूर्य को देखे तव कीव होताहै ॥ ३ ॥ और लग्न और चद्रमा दोनो ओजराशियोंमें स्थित हो तव लीव होताहे ४ और बुध डोजराशिम स्थित होवे और चद्रमा समराशिम होवे और मंगल के दोमो देखे होने तब लीव होताहै ५ और पुरुष राशिम रोजराशि ल्न गतहोवे और चद्रमा तिसमस्थित होवे तव कोवहोताहे६ १८ अवक म तुर ओर अल्पप्रजायोगकहतेहे जिसके जन्मसमयमें शुक्रअप्रमतिराशियोम मिथुनसिंह कन्या धनु इहेअप्रसूतिराशियाहे इनमस्थितहोवे और मिथुनको पराईमें होवे और कुगह पष्ठ अष्ट म द्वादशस्थानमे स्थितहोवे तव कामातुरकर्ता है और शुक्र मीन राशिमस्थितहोवे और पठेश मंग लकर्के हतहोवे अधीत छठे भावके स्वामीको मंगलने युद्धी जोत्याहोवे तव मृतापत्य वा अल्पाएं जातकालंकारेविशेप'अन्योन्यपश्यतश्चेत्तरणिहिमकरीतत्तनूजामिथोवाभूसूनुः पश्यतीनंसमभवनगत लग्नचंद्रौयदौजे उोज:युग्मराशीशशिसुतशशिनीभू सुतेनेक्षितौचेत् पुंराशौलग्नशुक्रौतदनुहिमकर-क्लीवयोगाःपडेते ॥ १८॥ अथकामातुराल्पप्रजायोगाः शुक्रेप्रमूतिगमनान्मिथुनापरास्वांशहारप्रथम कार्द्धगत कुगेहे कामातुरंजनयतेझपगस्तथास्मिन्पटेश्वरेकुजहतेचमृताल्प सूतिम् १९ अथाश्यविकारयोगा, भूमीपुत्रेशशिरवियुतेदर्शपूर्णप्टकालेमदेत्य स्थेकुजतनभुजोर्योगतोस्तेदृशावा भौमेचालीगुरुसितद्दशावर्जितोतीवलग्नेमू तोमैदकुजयुजिमदेसम्यगर्मोविकार. २० क्रेविनाशनस्थेमदगेशुमदृष्टिव जितेश्यरुक् अन्ह्यरतगृहेमदेवालोपुण्येसभूमिसुते ॥ २ ॥ अथव्रणयोगाः h स्यकाप्राप्तकर्ताहै १९ अव प्रायविकारकेयोगकहतेहैं भूमीपुत्रइति जन्मकालम जोगतात्यलय है तिसम जन्म ओर मगल सूर्यझर्के वा चंद्रमाकर्के युक्तहोवे तव आयरोगीहोताहे और जन्मलम सेवाहरमे स्थानने शनि स्थितहोवे भोर पापग्रहोकर्क देख्याहोवे तव प्राश्यरोगीहोताहै और रग्ने श जोहे सो मगलकर्के देरयाहोवे तव आश्यरोगीहोताहै और वृश्चिक राशिमें मगलहोवे और ज मलग्न गुरुशुककाइटिस होनहोवे तव आश्यरोगीहोताहै और लग्नम शनि और सप्तममे मंगलहोवे तव आश्यरागाहाताहै २ • क्रूरइति अष्टमेश कूरग्रहसप्तममें होवे नौर शुभदृष्टिहीनहोवे तव आश्यरो गीहोताहै और दिनम जन्मे और सप्तमयनिहोवे तव आश्यरोगीहोताहै और वृश्चिक राशिमे नवमें स्थानमगलहोवे अाइपरोगीहोताहै २१ आयरोग भापया ममेसीया इति । अवत्रणयोगकहते हैं . २४९ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ भूपुत्रइति जिसके जन्मसमयमै वृश्चिक राशिका मंगललग्न स्थितहोवे और वृहस्पतिौर शुम कीदृष्टि से रहितहोवे तब व्रणपिटकादि रोगयुक्तहोताहै और वृश्चिकराशिका मंगल चतुर्थस्थानमें स्थितहोवे अथवा वृश्चिककेनवांशमें चतुस्थितहोवे अथवा केतुक केयुक्त चतुर्थस्थानमें हो तव व्रणादि रोगहो तेहैं और केतुकर्केयुक्त शनि सप्तमस्थानमें होवे तव णादिहोतेहैं और छठेस्थानमें शनि श्रीर. वाहर में स्थान में मंगलहोवे तव वादिहोते, २२ अवदट्ठयोगकहते हैं स्निग्धभइति स्निग्धराशियोहैं कर्क वृश्चिक मान इनौम शनि कर्के युक्त चंद्रमा भूमिनयांश २।६।१• वृपकन्या मकरराशिके नवांशमै स' तमस्थानमें स्थितहोवे तव दद्रुरोगवाला होताहै अवअंडवृद्धियोगकहते हैं जिसके जन्मसमयमें मंग ल शुक्रककै युक्त अष्टममॆस्थितहोवे तव वायुक अंडवृद्धियालाहोताहै २३ श्रीर मंगलकर्के • युक शुक्र वृश्चिक राशिमेंहोवे तव पार्थिवभागकर्के अंडबृद्धिहोतीहै और मेष्वृश्चिकराशिमें बुधशुभदोनों भूपुत्रगुरुसितदृष्टिवर्जितेलौजायतेव्रणपिटकास्तनौविशेपात् भुव्यस्मिन्नथचत दंशकेसपुच्छेमेदेवास्तयुजितथाद्वयोव्ययेरौ २२ अथदद्रुयोगाःस्निग्धभेद्युनग' तेरजनीशेभूमिभागगतभास्करियुक्तेदद्रिगोभवतिभौमसिताजैरंडवृदिरलिगेम तिभागे २३ अथांडवृद्धियोगाःसारैसितेष्टमगतेनिलभूतमंडंकीकुजान्वितास । तक्षितिभागमंडभौमक्षगौवुधसितीशशिजीवदृष्ट्याहीनौतदारुधिरकोपजमंडमु कम् २४ श्रथप्लीहयोगाः दृष्टेक्रूरखगैःशुभैर्नचविधोपछेश्वरेप्लीहकृत् दृष्टेसप्तमल नपेखलखगैःस्यात्प्लीहरोगीपुमान् जन्मन्येवविनष्टदग्धकशनि:सूर्वमहाप्लोह ता लग्नस्वामिनिचोग्रपीडितशनोप्लाहोर्थसांगेस्थिते ॥ २५ ॥ अथमुखदु गैधियोगाः शनिगृहेशनिहद्दगतेपिवाभवंतिचंद्रगृहेत्वथभार्गवे जगतेवपु पीदुयुतेवुधेरिपुपतौचमुखस्यविगंधिता ॥ २६ ॥ अथकपटयोगाः स्थितहोवें और चंद्रमा गुरुकीदृष्टिसे होनहोवें तब रुधिरकर्के अंडवृद्धिहोतिहै ॥ २४ ॥ अवल्ली हयोगकहते हैं जिसके जन्मसमयमें छठे घरकास्वामी चंद्रमाहोये और क्रूरग्रहों कर्के दे रन्याहोवे उौर शुभग्रह नहिंदेखतेहो तव प्लीहरोगक्ताह उऔर जिसके जन्म समयमें सप्तमलग्नका स्वामी पापीग्रहों कर्के देस्याहोवे तव प्लीहरोगी होताहै और जिसके जन्म समयमें शनिनष्ट और सूपं कर्के दग्यहोवे सो वडीलोहकर्के युक्त होताहै और जिसके जन्म समयमें लग्नेश पापग्रहों कर्के पीडितहोवे अथवा शनिजन्मलग्नमें स्थितहोघे सो प्लीहक युक्तहोताहै ॥ २५ ॥ शोहकों भापामें लिफाकहतेहैं अवमुखदुर्गवियोगकहते हैं जिसके जन्मसमयमें शुक मकर कुंभ राशिमें स्थि तहो वा शनिकोहहामें स्थितहोवे वा कर्कराशिम होवे तव मुखदुर्गधि कत्तीहै और जिसकेजन्ममें पटेश बुध चंद्रमाकयुक्तमेपराथिम लमगतहोवे तव मुखमै दुर्गधिकचाहे २६ अवकपटयोगवाहते हैं ---

२५०
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।
जिसके जन्मसमयमें बुभ्रक युक्त मगलहोवे सो कपटी होताहै और वली बुध काग्रह ककें
युक नवमस्थानमें होवे तव कपटी होताहे और मगल तीसरे स्थानहोवे और चतुर्थेश और
नवमेश दोनों छठे स्थानमें होवें और मेपरा शिम वुधहोवे तव कपटक लिखने वाला हो
ताहै ॥ २७ ॥ अवअसत्ययोगकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें कृष्णाष्टमोसें अमावास्यापर्यंत चंद्रमा
भीमसें वुधके साथयोगकरे अांद्रीम युक्तराशिको त्यागकर्के वुधयुक्त राशिमें प्रवेशकरे सोमनुम्प
झूठ बोलने वाला होताहै उौर जिसके जन्मसमयमें मंगल बुध एक अंशम केंद्रस्थानमें स्थित
होवें सो झूठवोलने वाला होताहै ॥ २८ ॥ अवद्रोहयोगकहतेहैं जिसके जन्मसमयमैदशम स्था
नमें बुधस्थितहोवे उौर चतुर्थस्थानमें चंद्रमाहोवे सो छल कर्के दूसरे केद्रव्यको हताहै और जि
--
V
सज्ञेकुजेकपटकञ्चवुधवलाढ्यक्रूरन्वितेऽध्ययुजिभूमिसुतेतृतीये भूकेंद्रपेपुनव
माधिपतौचपठेमेपेवुधेकपटलेखकरोनरःस्यात् २७ अथासत्ययोगा:अपररा
कृतभ्युदयेविधाववनिजाद्वनतिज्ञमसत्यवाक् ज्ञकुजयोदरजैकगकेंद्र
योतिथवागथरंजयतेजनान् ॥ २८॥ अथद्रोहयोगाः खस्थेवुधेतुर्थगतेच
चंद्रेद्रोहात्परद्रव्यमुपादधाति कुजेतृतीयेयवुधेसचंद्ररिपौविलग्नाधिपतीवुधेना
॥ २९ ॥ अथपरदारयोगाः यूनेथखेसितवुधार्किपुवारभृग्वोस्तुयेंथरखेभृ
गुंमुतशशिसौरिदृष्टे क्रोडारयोररिगयोर्निजवर्गभौमेदृष्ट्याकवेःसकलयापरदा ।'
रगामी ॥ ३० ॥ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहशविर
चित्तेजातकखडे सुनफानफादिनानाविधयोगाध्यायएकादशः॥११॥
सके जन्मसमयमें तीसरे मंगल होवे और चंद्रमा कर्के युक वुघहोवे और छठेस्थानमें लग्नकास्वा
मो वुध स्थितहोवे तव द्रोहकताहै ॥ २९ ॥ अवपरस्त्रीकेयोगकहते हैं जिसके जन्मसमयमें में
गल और शनिसें सप्तम दशम स्थानमें शुक्र वुध शनि तीनग्रहहोवें सो परस्त्रीगामी होताहै अ
थवा शुक्र चतुर्थ वा दशममें स्थितहोवे और चंद्रमा शनिकर्के दृष्टहोवे तव परस्त्रीगामी होता
है और जिसके जन्मसमयमें शनि मंगल छठे स्थानमें स्थितहोवें और अपने वर्गमें भौमहोवे
और पूर्ण दृष्टिकर्के शुक्रदेखताहोवे तव परस्त्रीगामीहोताहै ॥ ३० ॥ इतिश्रीजातकखंडसुनफान
फादिनानाविधयोगाध्यायएकादशः ॥ ११ ॥

२५१ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। R अवग्रिहादियोगाध्पायसारावलीसँकहत्तहैं ॥ वृद्धपवनाचापनि दिग्रहादियोगामपोफलकहाई ॥ सो फल इसमेयमें मत्सरोंको त्यागकर्के विशेषकर्के कहताहाँ , जिसकेजन्मसमयमें सूर्यचंद्रमादो नों एकराशीमें स्थितहोवें सो खोयाँकेवथहोताहै और नम्रतासँरहित होताहै और कूटके जानने या ला होताहे और लघुचित्तवाला होताहै और स्रीयोंमें श्रेष्ट और मद्यके वेचनेमें चतुर और क्रिया चतुर होताहै । और जिसकेजन्ममें सूर्य मंगलकायोगहोवे सो तेजस्वी और हठी और धून श्री रबली और झूठबोलनेवाला और पापबुद्धि और वधकरलेवाला और प्रचंडहोताह ३ और जिस केजन्ममें सूर्य वुधकायोगहोताह सोसवाकरवाला और तिसकेपास धन स्थिरनहिरहताहै और भी ठावोलनेवाला और यशकोइछावाला और श्रेट और राजाकी प्रीतिवाला और श्रेष्ट जनोंका ल्या- रा और वल रूपविद्याकर्के युक्तहोताहे ४ और जिसके जन्ममैसूर्यबृहस्पतिकायोगहीवे सो बहुतधर्म ॥ श्रथद्विग्रहादियोगाध्यायः॥ सारावल्यां ॥ यवनाचार्यैर्टबैर्द्विग्रहयोगेपुयत्फ लंप्रोक्तम् तदहमपहायमत्सरमधुनावक्ष्यविशेषेण १ युवतीनांवशगःस्याद वनीतःकूटवित्प्रलघुचित्तः स्त्र्यासवविक्रयकुशलोरव्युडुपत्योःक्रियानिपुणः २ तेजस्वीसाहसिकोधूर्तीवलसंयुतोन्तवाक् पापमतिर्वधनिटोरविकुजयोःस्या प्रचंडश्च ३ सेवाकृदस्थिरधनोरविज्ञयोःप्रियवचायशो स्यात् आर्यःक्षि तिपतिदयितःसतांचवलरूपविद्यावानं ४ बहुधर्मोनपसचिवःसमृद्धिमामि त्रसंश्रयाप्तार्थः सूर्यवृहस्पतियुतेभवेदुपाध्यायसंज्ञश्च ५ शस्त्रप्रहरणविद्याश क्तियुतोनेत्रदुर्वलोभवति रंगज्ञोरविसितयोःस्त्रीसंगमलव्धवधुजनः६ धातुज्ञोथ ममयःसुकर्मनिरतःप्रनष्ठसुतदारः निजवंशगुणैःशुद्धःशनिरव्योराप्तशीलश्च ७ शूरोरणप्रतापोमल्लो ऽसृग्वेदनातदेहश्च मृचर्मधातुशिल्पीकूटज्ञश्चद्रकुजयोगे ८ करोंपाला पोर राजाकामंत्री और समृद्धिवाला और मिनसिंघनकी प्राप्तिवाला और विध भाउ नेवाला होताहै ५ और जिसकेजन्ममें रूपं शुक्रकायोगहोताहै सो शत्रप्रहारॉकीविद्याशनिक यु क होताहै और दुलरियाला होताह और रंगोजाननेवाला और स्त्रीसंगमकों प्राप्त श्रीर सवाधज नोंको प्राप्त होताहै ६ ओर जिसके जन्मम सूर्य शनिका योगहोताहै सोधातुपोंके जाननेवाला और धर्मवाला शोर पर कमिरन और स्रोपुनसंरहित ओर अपनेवंशके गुपीर शुद्ध त्रोर श्रेष्ट रस भाववाला होताहै ७ श्रीर जिसके जन्ममें चद्मामंगलकायोगहोवे सो शूरवीर और युद्ध में प्रताप भोर भलोहान टोर रुधिरकीपाला दुःखीदेहवाला और भूरिका और चमं श्रीर धातुके शिर बाला और फटके मानेनवाला होगाई

२५२
॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जिसके जन्ममें चंद्रमावुधका योगहोवे सो राज्यकथा अत्यंत चतुर और धनव के युत
और स्त्रीयोंकी संमतिवाला और सुंदररूपवालाहो है और प्रफुहतमुखवाला और धर्ममें रुचि
वाला और विशेष गुणों वाला होताहै ९ और जिसके जन्ममें चंद्रमावृह स्पतिका योगही
वे सो दृढ मित्रतावाला और नम्र ओर सबंधियों का मानकरणेवाला और श्रेष्ट वेशके
धारणे वाला धीर देवताउौर ब्राह्मणोंके पूजने वाला होताहै ॥ १. ॥ और जिसके
जन्मसमयमें चद्रमा शुक्रदोनों एकराशिमें स्थितहोवें सो माला और धूपऔर वस्रोमें सक
होताहै और क्रियाविधिक जाननेवाला और कलहकाप्यारा और वहुतभोजनकरणेवाला होता
है और वस्तु के वेचने और खरीदनेमॅचतुरहोताह ११ और जिसके जन्मसमयमें चंद्रमाशनि एकरा
शिम स्थितहो सो वृद्धस्त्रीयाँके रमणेवाला और हाथी और घोडयाँके पालनवाला और स्वोटेरसभा
:
काव्यकथास्वतिनिपुणःसधनःस्त्रीसंमतःसुरूपश्च स्मितवदनःशशिवुधयो
ईर्मरुचिःस्याद्विशिष्टगुणः ॥ ९
॥ दृढसौहदोविनीतःस्ववंधुसंमानकृत्सुवे
शश्च गुर्विदोस्त्वतिशीलःसुरद्विजेज्यारतःपुरुपः ॥ १० ॥ स्रग्धूपांवरसक्तः
क्रियाविधिज्ञः कालत्रियोत्यशनः क्रयविक्रयेपुकुशलः शशिभार्गवयोःसदा
योगे ॥ ११ ॥ जीर्णवधूजनरमपोगजाश्वमपालकोविगतशीलः वश्यो
विधनः : पुरुपः परात्मकः स्याच्छशांकशनियोगे १२
१२ स्त्रीदुर्भगोतिवित्तः
सुवर्णलोहादिवद्यमतिः दुष्टस्तीविधवानांवुधकुजयोरोपधिक्रियानिपुणः १३
। शिल्पश्रुतिशास्त्रज्ञोमेधावीवाग्विशारदोमतिमान् अस्त्रप्रियःप्रधान सुरगुरु
कुजयोःसमागतयोः
१४ पूज्जोगुणप्रधानोगणितज्ञः परयुवतिगोधुतः
धूतानृतशाट्यरतोविदः सितेरधिरसंयुभवति १५
..
..
पवाला होगा और वध्य और धनरहित मोर परक.यंक करणाला होताह १२ और जिसके
नमें मगलउ.र नुधकायागहोताह सा रोक सुरवसे रत्ति और वडे धनवाला होताहै और दुष्ट स्त्री-
याम सर विधवा स्त्रीयों में मुकण और लोहादियोको न्याई कठन चित्त वाला होताहे.
पौर सपा के रत्यम चतुरखोनाई १३ ओर जिसके जन्ममे मगल और वृहस्पति कायोगदाता
है सो शिपके जानन वाला श्र र वेदक और झात जानने वाला और ग्रेट वाणीवाला श्री.
प्रेर नुगर ला श्रार शस्त्र सोम नोतिबाला और प्रकानपुरपहोना १४ और जिसके जन्ममें में
रशुरुकायोगहाये साप और रण म प्रगन और गणिके जानी वाला श्रीर परसी मरन
नाना ह और जूयेन और शूठबोल में ओर घटताबरनेमें रतहोलाहै ॥ १५ ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ २५३ और जिनकेजन्मप्तमयमें मंगलशनिकायोगहोताहै सो धातुबादमें और इंद्रजालमें श्रेष्ट होताहै और प्रपंची होताहै और चोरीकरणेवाला होताह और धर्मसे रहितहोताह और शस्त्र कर्के और विपककै घात करणेबाला और लडा. कर्नेमें रुचिवालाहोताहै १६ और जिसके जन्ममें वुधवृहस्प तिकायोग होताहै मो नृत्यकर्मकेजाननेवाला और चतर और गीत और वाजयोंके जाननेवाला श्रीर धैर्यवाला और अवश्यसुखको प्राप्तहोताहै १७ और जिसके जन्ममें बुधशुक्रका जोग होताहै सो निश्चयकर्के धनी होताहै और नीतिकेजाननेवाला और अनेकशिल्पके जाननेवाला और वेद के जाननेवाला और वाकयवोलनेवाला ओर हास्सरत और सुगंधमाल्य मरुचियालाहोताह १८ और जिसके जन्ममें गुरुशुक्रकायोग होताहै सोसर्व दाकालविद्याककें पंडितहोताहै और पंडितोंक याताकत्तीहे श्रीर पुत्रमित्रवनकर्के युक्नहोताहे १९ श्रीरजिसके जन्ममें शनिबुधकायोगहों धात्विद्रजालकुशलःप्रपंचकःस्तेयकमनिरतश्च कुजौरयोर्विधर्मःशस्त्रविपन्नः कालरुचिःस्यात् १६ नृत्यविधोविज्ञान प्राज्ञोपिचगेयवाद्यविन्मनुजः गुरुवुध योगेधृतिमान्सौख्ययुतोजायतेवश्यम् १७ अतिशयधनोनयज्ञोवहुशिल्पो वेदवित्सुवास्यास्यात् नीतिज्ञोहास्यरतोवुधसितयोर्गधमाल्यसचिः १८ गुरु सितयोगफः॥ विद्ययाभवतिपंडितःसदापंडितैरपिकरोतिविवादं पुत्रमित्रधन सौख्यसंयुतोमानवःसुरगुरौभृगुयुक्ते १९ ऋणवान्दंभप्रायःप्रपंचकस्तेयकर्मनि रतश्च निपुणःशोभनवाक्यःशनिवुधयोगेपुमान्भवति २० शरोवित्तसमृद्धो नगराधिपतियशस्वीच शनिजीवयोः प्रधान श्रेलिासभाग्रामसंघानाम् २१ चारुविचारणदक्षत्त्वक्षरचित्रादिकर्मविच्छिल्पी मल्लोटनः पशुपतिः शनिसि तयोगपुमान्जातः २२ उकालगगनगायद्यन्योन्यगणस्थिताः ॥ धमा दिविकल्पेनकुतिविकृतितदा २३ इतिविग्रहयोगप्रकरणम् ॥ माहेसोकणाला और दंभी और प्रपंची और चोरीमरत और सुंदग्बोलने वाला होताहे २० और जिनके जन्ममें वृहस्पति शनिकायोगहोगे सो शूर वीर धनको समृद्धि वाला अोर नगर कारामी ओर यशवाला और प्रधान अंर ग्रामों के समूगेकों प्राप्त होने वाला होताहै और जिसके जन्ममें शुक्रशनिकायोगहोताह सो ग्रेट विचारमै चतु होता है और अक्षर और दि- सकाराक काँको जानने वाला शिपोहोताई और मल्लविद्याके जानवाला और भ्रमणेवालाऔर पशुकास्वामीहोताह २२ दहदिवल्योगों का जोगलकहाहै जव्याअपने स्थान में क्लक युक्त स्थिाहोरे तव यथार्थ साफलका तैनाहिकरतेहैं और नीचारताविस्थानामविकल्पक विर इफलक हैं २३ इतिदिग्रहप्रक.म् ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः।।
॥ अवतीनग्रहकेयोगकाप्रकरणकहतेहैं ॥ जिसके जन्म सूर्य चंद्रमा मंगलतीनों एकरा.
थिमें स्थितहोते है सो निलंज और पापकरणे वाला और यंत्रोंके जानने वाला और.
शत्रुपोंके हरमें शूरवीरहोता है और पापाणके एत्पमें चतुर श्रेष्ट होताई ॥ और जिसके,
जन्ममें सूर्य चंद्रमावधतीनों एकराशिमें स्थितहा। सो तेजस्वी और चतुरबुद्धि वाला और.
शास्त्रकलाके जाननेवाला और सायुयोकोसंगति करणेबाला और वाहनॉमें रत और राजसत्यकेकर.
पोवाला और धैर्यवाला होताहै २ और जिसके जन्मसमयमें सूपचंद्रमाबृहस्पतिएकराशिमें स्थि
तहोतेहै सो क्रूर और मायाम चतुर और सेवाकरणग्रेट और विदेशवासकरणेवाला और श्रेष्ठ
बुद्धिवाला और चंचलवुद्धिवाला होताहै ३ और जिसके जन्ममें सूर्य चंद्रशुक्रकायोग होताहे सो
जायेपन के हरमें चतुर और परस्त्रीमें रत और शत्रवृत्तिककरणेवाला होताह ४ और जिसके
निर्लजःपापरतायंत्रज्ञःशत्रुहारणेशूरः अश्मक्रियासुकुशलःसहस्थितैःसूर्यशशि
भौमः, १ तेजस्वीनिपुणामतिःशास्त्रकलासाधुगोष्टियानरतः नृपकृत्यकरो
धीरोरविशशिशशिजैस्तथैकस्थैः २ क्रूरोमायानिपुणःसेवाकुशलोविदेशग
मनरतः मेधावीचपलमतिःसहस्थितैरर्कशशिजीवैः ३ परधनहरणेनिपु
पःपरदाररतःशस्त्रत्तिश्च रविचंद्रदैत्यपूज्यैरेकस्थैर्जायतेमनुजः ४ धातु
विवादेनिरतोमूर्खःपरतर्ककोदरिद्रश्च सूर्यनिशाकररविजैरेकस्थैर्जायतेमनुजः
५ भवतिख्यातोमल्लःसाहसिकोनिष्टुरोविगतलजः धनसुतकलत्ररहितःसह
स्थितेरै कुजसौम्यः ६ वचसिनिपुणोमहार्थःक्षितिपतिमंत्रीचमूपतिर्वापि
सत्यवचनःप्रचंडःसहस्थितीमगुरुसूयः ७ नयनातुरःकुलानःसुभगोवात्स
ल्यसंयुतोमनुजः वक्रभृगुदिवसनाथै संयुक्त स्याद्विभवयुतः ८
जन्ममें सू चंद्रमाशनिकायोगहोवे सो धातुसादमें रत श्रीर मूख श्रीर दूसरे को तककरणे वाला.
और दरिद्रोहाताहै ५ ओर जिसके जन्ममें सूर्यमंगलवुच कायोगहोवेसी प्रसिद्धमभलोहानहोताहे
और हटकरणे वाला और कठोर बोलने वाला और लजासें हीन और धनपुत्र स्त्रीसे रहित.
होताहे ६ और जिसके जन्ममै सूर्य मगल वृहस्पति कायोगहोवे सो वाणीकर्के चतुर और व
के धन कोप्रापहोताहे और राजाकामंत्री अथवासेनाकास्वामीहोताहै और सत्यवोलने वाला
श्रोर वडाप्रचंडहोता, ७ अोर जिसके जन्मसमयमें सूर्य मंगल शुक्र कायोग होवे सो नेत्रों कर्के
पीडितहोताहै ओर कुलीनहोताहे और प्रेरभाग्यों पाला और प्रोतिकर्के युक्त होताहे और ऐश्व
यंक युकहोताहै ॥ ८ ॥

. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । २५५ नौर जिसके जन्मसमयमें सूर्य मंगलशनिका योगहोताहै सो व्याकुल गॉवाला और धनहीन और नेत्यहि रोग पीडित और लडाई के करणे बाला और अपने संबंधियोंसे रहित और वडामूर्ख होताहै : श्रीर जिसके जन्ममें सूर्य बुध वृहस्पति कायोगहोताहे सो नेत्ररोगी श्रीर धनबाला और शा ज्ञकला और काल्पकथा और शिल्पक युक्त और लिखने वाला होताहै ॥ १ ॥ और जिसके जन्ममें सूर्य वुधशुक्र कायोगहोवे सो अत्यंत शास्त्रके जानने वाला ओर वडावाचाल और पित्रादियों कर्के त्याज्यदेशदेशांतरोंमें धमणेवाला और स्त्रीके निमित्तकर्के संतापको प्राप्त होताहै ॥ ११॥ और जिसके जन्ममें सूर्य धुध शनिका योगहोवे सो क्लीवकीन्याई और देपी और संपूर्णकर्केजीत्याहुयाउौर संबंधियोंकर्के त्याज्य होताहै ॥ १२ ॥ और जिसके जन्ममें सूर्य वृहस्पति शुकका योगहोवे सोदुलपक्षवाला औरशूर वीर होताहै और धनकर्के रहित और राजाकामंत्रीहोताहै और नित्यप्रति विकलांगोधनरहितोनित्यरोगादित कलहयुक्तः ॥ स्वजनरहितोतिमूर्खःक्षि तिजार्कजभानुभिःसहितैः ९ - नेवातुरोतिधनवानशास्त्रकलाकाव्यगोष्टीशि ल्पयुक्तः ॥ वाचस्पतिवुधसूर्यैरेकस्थैलिपिकरःपुरुपः १० अतिशास्त्रोवाचा टोचमतिचदेशानिराकृतोगुरुभिः ॥ स्त्रीहेतोःसंतप्तःशशिसुतरविभार्गवैःस हितेः ११ छीवाचारोद्वेष्यःसर्वजितोवंधुभिःपरित्यकः ॥ सौरादित्येंदुसते रेकस्यैर्जायतेमनुजः १२ दुर्बलपक्षःशःप्राज्ञोनिस्वश्चभूपतेःसचिवः ॥ परकार्यपरोनित्यंभार्गवगुरुभास्करैमिलितैः १३ असदृश्यश्चरकार्यःपूज्यस्थ जनःसुदारसुतमित्रः ॥ नृपतीप्टोविगतभयोजीवार्कजदिनकरैःसहितैः १४ शत्रुभयात्सोद्वेगोमानकलाकर्मवर्जितोमनुजः ॥ कुत्सितचरितःकुटीसितार्कि रविसंयुतैर्भवति १५ पापकराजायतेनीचाचाराःमुहृत्स्वजनहीनाः ॥ श्रा जीविनध्यपुरुपाःशशांकवुधभूमिजैःसहितैः १६ व्रणितांगःस्त्रीलोलश्चौरः कांतश्चसंमतःस्त्रीणां भौमशशांकसुरेन्यरेकस्थश्चंडरोपश्च १७ परकार्यमें तत्पर होताहै ॥ १३ ॥ और जिसके जन्मसमयमें सूर्य गुरु शनि का योग होताहे सो अपनें तुल्यस शीघ्रकार्य के फरणे वाला और श्रेष्ट संबंधियों वाला और स्त्री पुत्र मित्रों वाला हो ताहे श्रार राजासोप्रोति वाला और भयस रहित होताहै ॥ १४ ॥ भोर जिसके जन्मसमयमें सूर्य- शुक्र शनि का योग होवे सो शबुयों के भयॐ उद्देगनाला होताहै और मान और कला और क- मसि रहित होताहै नीर निंद्यचारबों वाला और कुष्टी होताहै १५ और जिसके जन्ममें 5 मंगल बुध कायोगहोवे सो पापके करणे वाला होताहे और नीच श्राचार वाला और • सज- नॉस रहित और श्राविकाफेकरणेवाला होताहै १६ और जिसके जन्ममें चंद्रमा ९५ कागोगहोताहे तो अंगाम वणों फो टयाँवाला और स्रोमें चंचल और चोर चौकारा ओर खीयोंके मतवाला और बडे चंडकोष वाला होताहै ॥ ॥ ।

मात २५६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिसके जन्ममें चंद्रमामंगल शुभकायोग होवे सो खोटे स्वभाववाली का पुत्र होताहै भार धमणेमे इच्छावाला और शीतसे डरने वाला होताहै ॥ और जिसके जन्ममें चद्रमा मंगल शनि कायोगहोवे सो वाल्पावस्थामें माताको मृत्युकों की और क्षुद्रहोताहै और विषमस्वभाववाला और चलचित और कवि और देपकरणेवाला होता १९ ओर जिसके जन्मसमयमें चंद्रमा वुध वृहस्पतिका योगहोताहै सो धनवान् और श्रेष्ट वाणी वालाऔरतेजस्वीऔरप्रसिद्धतावालाऔर वडेयशवाला और वहुते मित्रों औरभाइयों और पुत्रोंबाला होताहै २० और जिसके जन्मसमयमें चद्रमा बुध शुक्रका पोगहोवे सो विद्याकर्के संस्कृतबुद्धिवाला ॥ ॥ धन ॥ दुःशीलायाःपुत्रःपतिश्चतस्याःसदैवनिार्दष्टः। कुजभृगुशशिभिःसहिवर्धमपुरु चिःशीतभीरुश्च वाल्येमृतजननीकःक्षुद्रोविपमश्चलोक विर्तुष्टः जायेतनरोयोगेभूसुतशशिभास्करसुतानाम् ॥ १९ ॥ वान्कल्पोवाग्मीतेजस्वीख्यातिमान्विपुलकीर्तिः ॥ वहुमित्रधातृसुतोवुधेदुसु राजितर्युक्तैः ॥ २० विद्यासंस्कृतमतिरापनीचाचारोभवत्पुमान् जातः सेोधनप्रलुब्धोवुधभार्गवचंद्रसयोगे ॥ २१ ॥ प्रसुतोविकलना ज्ञोवाग्मीचसुपूजितःक्षितिपः भवतिनरःसंयोगेसोरेंदुशशांकपुत्राणाम् २२ साध्वीतनयःप्राज्ञ कलास्वभिज्ञोवहुश्रुतःसाधुः भार्गवगुरुशशियोगेजाते.पुरुपी भवेत्सुभगः २३ शास्त्रर्थवुदिनयवान्टद्धनीसंगत्तोविगतरोगः शशिवाचस्प तिसाररेकस्थैःश्रीयुतोभवति २४ लिपिकरपुस्तकवाचकपुरोधसांभवतिजन्म नीचा चारमेस्थित होता है और ईपकिर्के युक्त श्रीर धनकालोभी होताहे २१ और जिसके जन्ममें रमा वुध शनि कायोगहोवे सो पुत्ररहित और कलारहित और चतुर और वक्ता और पूज्य और अपरफलमें राजाहोताहे २२ और जिसके जन्मम चद्रमा वृहस्पति शुक्रकायोगहोवे सो श्रेष्टमाता कापुत्रहो और चतुरहोताहै और कलोंके जानने वाला और बहुश्रुत शोर साधुहोताहै और श्रे एभाग्योगलो ताहै २३ और जिसके जन्मसमयमें चंद्रमा वृहस्पति शनि कायोगहोवे सो शास्त्रा मैकेजानने वाला ए वुद्धि वाला ओर नीतिके जाननेवाला और पद्धतीके सेवनेवाला और रोग रहितहोताहै और लक्ष्मा के युक्तहोताहै २४ और जिसके जन्मसमयमें चद्रमा शुक्र थनिका योगही ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २५७ ताहे सो लिखने वाला और पुस्तकवाचनवाला और पुरोत और पुन्यात्मा होताहै और ज्योतिपहिो ताहे २५ और जिसके जन्मसमयमें मंगल बुध वृहस्पतिकायोगहोताहै तो श्रेष्टकविऔर युवाकांताका स्वामी और श्रेष्ठस्त्रीकास्वामी ओर दूसरेकेधनका उद्योगकरणे वाला और गंधर्व वेदमें श्रेष्टहोताहै २६ और जिसके जन्मसमयमें मगल बुधशुक्रकायोगहोताहै सो अकुलीन और विस्त अंगोवाला और चपल और ढीठ और मुखर और नित्य उत्साहकर्के युक्तहोताहै २७ और जिसके जन्मसमयमें मंगल बुध शानकायोग होताहै सो प्रेष्य होताहै दूतवृत्तिके करसे वाला और नेत्ररोगी होताहै और विदेशवासकरोवाला और मुखरोगी होताहै नम्रकी वार्ताकों सहारणे वाला होताहै २८ सुमतीनां देवविदांपुरुषाणांशशिमार्गवसारेसंयोगे ॥ २५ ॥ मुक विक्षोपीनाथःसधुवतिपतिःपरार्थउद्युक्तः गांधर्ववेदकुशलोबुधगुरुक्षितिमूनु भिःसहितैः ॥२६ ॥ अकुलीनोविकलांगश्चपलोधृष्टश्चजायतेमनुजः मुखरोनित्योत्साहीकुजवुधभृगुनंदनःसहितैः २७ प्रेष्यःसामयनेत्रःप्रवासशी लोभवेद्वदनरोगी नमतेप्रसहनशीलीवुधार्किरुधिरैःसहै कस्थैः ॥ २८॥ नृपतीप्टःसत्सुतवान्विलासिनीभ्यःसदाप्तबहुसौख्यः सकलजनानंदकरोभार्ग वगुरुभूमिःसहितैः २९ नृपसंमतःकृशांगोनीचाचारोविगर्हितोमित्रैः भव तिनरोविग़तघृणःसुरेज्यकुजसौरिसंयोगे ३० चारित्रविहीनायाःपुत्रोभतीथ वासुखविहीनः नित्यंप्रवासशीलःसयुक्तै कुजशशिसितैर्मनुजः ३१ .. ' और जिसके जन्मसमयमें मंगलवृहस्पतिशुक्र का योगहोताहै सो राजाकाप्यारा और श्रेष्ट पुरव ला और वेश्याजनों केश्रेष्ट सुखवालाहोताहै और सर्वदा वहुतसुखको प्राप्तहोताहै डोर संपूर्णज' नाको श्रानंदके करणेवाला होताहै २९ उौर, जिसके जन्मसमयमें मंगल वृहस्पति शनिकायो गहोवे सो राजाकी संमती वाला और कृशदेहवाला और नीचाचार में स्थित उौर कर्के निदाकोंप्राप्त और लजासे रहितहोताहै ३० और जिसकेजन्मसमयमें चंद्रमा मंगल शुक्र कायो गहोवे सोगुणहीनमाताकापुनहोताहे और गुणहीनत्रीकास्वामोहोताहै उौर सुखकरहितहोता है गैर नित्यमतिविदेशमें इन्डावालाहौताहे ३१ - २५८ ॥श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ।। औरजिसकेजन्मसमयमेवुधवृहस्पतिशुरुकायोगहोवेसोशनुयायोसमूहकानाशकरावालालारराजाहोगा गैरप्रेष्ठभाग्याँवाला उौरशूरवीर वडेयशवालाउारसत्यपालनेंगलाहोताहै ३२ उीरजिसकेजन्मसमयमै बुधवृहस्पति शनि का योगहोवेसोस्थान धन ऐश्वर्य कर्केयुक्तहोताहै और चतुर और बहुत भोगी केभोगनेवाला और दानकरणेवाला और धैर्य और सुखकःयुक्तहोताहै ३३ और जिसकेज न्मसमयमै बुध शुक्र शनिकायोगहोताहे सो माडमुखवाला उौर धूतं और झूठवोलनेवाला और पर स्त्रोमें रत और खोटेस्वभाववालाहाताहै ओर कलाके जाननेवाला और अपनेदेशमरतहोताहै ३४ और जिसकेजन्मसमयमै वृहस्पति शुक शनि का योगहोवे सो होनकुलमें जन्मको प्राप्त होयकेवी .. क्षपितारिगणोन्नृपतिःसुभगःशूरस्तथाविपुलकोतिः बुधजीवशुक्रसहिंतेर्भवति नरःसत्यवचनश्च ३२ स्थानधनैश्वर्ययुतप्राज्ञवहुभगिनंप्रदानरतम् धृतिसी ख्ययुतंसुभगंजनयंतिवुधार्किजीवाख्याः ३३ विमुखोधूर्तान्तवाक्पर युवतिरतो भवेद्वियमशीलः बुधशुक्रसूर्यतनये कलास्वभिज्ञःसुदेशरतः ३४ न्यूनकुलेपि चजातीभूपतिर्विपुलकीतिः गुरुभार्गवदिनकरजैरेकस्थैःशूलसंपन्नः ३५ पापैर्यु केचंद्रेमातुरभावःप्रकीर्तितःप्रायः सूर्येपितुस्तथान्यैःशुभंवदेन्मिश्रितैर्मिश्रम् ३६ प्रायःशुभाःसमेताधनभूतियशोन्वितंत्रपतिचेष्टम् उत्पादयतिमनुजभूमंड + लमंडनं श्रेष्ठम् ३७ पापास्त्रयोपिसहिताःकुर्वतिनरंदुर्भगंलोके दारिधदुःखत संगल्तिरूपंविनयहीनम् ३८ इतित्रिग्रहयोगप्रकरणम् वडेयथवालाराजाहोताहै और शूल कर्के युक्तहोताहे ३५ और जिसकेजन्मसमयमें चंद्रमा पापीय हॉकयुक्तहोवे तवतिसकी माताका नाशहोताहै और सूर्यपापीग्रहोंक युक्त होवे तव पिताकानाश होताहै और चद्रमा सूर्यशुभग्रहोंकर्के युक्तहोवे तव मातापिताको शुभफल होताहै और शुभपाप दोनोंक युक्तहों तव मातापिताको मिश्रित फलकर्तेहें ३६ और जिसकेजन्मम शुभग्रहाँका योग वहुतैयाँशहोवे सो धनऐश्वयं यशक: युकराजाकीन्याई होताहै और भूमंडलको श्रेष्ठ प्रकाशकणे वाला होताहै ३७ और बहुनपापग्रहोंके योग होनेसे मनुष्यदुभंग और दरिद्री और दुःखकर्के संतप्त और निंद्यरूप और नम्रतासे होनहोताहै ३८ इतित्रिग्रहयोगप्रकरणम्

॥ श्रारणवारज्यातमहानिवन्धः ।।
.
अवचनुग्रहयोगकाफलकहतेहैं जिसके जन्मसमयमै सूर्य चद्र मंगल बुध कायोगहोवे सो लिखनेमैचो
री करण वाला उर मुखरोगी उऔर माया प्राचमे कुशल होताहै ॥ 1 और जिसके जन्मसमयमै सू
पंचद्रमा मंगल वृ स्याते कायोगहोवे सो धनीहोताहै और नित्यप्रति नम्रहोताहै और तेजस्वी हो
ताहे ओर नीतिक जाननेवाला और शोक कक रहितहोताहै और रुत्यमें समर्थवाला होताहै और
चतुरहोताहै ॥ २ ॥ तोर जिसके जन्नतमयमें चद्र मगल वृहस्पति शुक्र कायोगहोताहै तिस
को विनामुरवसे व लनेसे हिलाभहोताहे और मुखके भोगने वाला और
चतुर
और धनसग्रह करपो
वाला होताऔर विद्या और पुत्र और स्त्रीव क युक्नहोताहै ॥ ३ ॥ और जिसके जन्मसमयमें सूर्य
पंद्र मगल शनिकायोगहोवे सो माडे देहवाला और वहुत छोटेदेहवाला और धनहीन और याचना
..
लिपितस्करमुखरोगीमायाप्रपंचक्रुशलश्च वुधरविभौमशशांकैरेकर्तगतै पु
मान्भवति ॥ १॥ धनपान्विनतोनित्यंतेजस्वीनीतिमाविगतशोकः कर्मस
मोनिपुण शशिकुजगुरुभास्करै-सहितैः ॥२॥ आयोजितवारवृत्ति सुखभा
निपुणोथसग्रहशीलः विद्यासुतदारयुत शशिकुजगुरुभार्गवै सहितैः ॥ १
३॥ विपमशरीरोन्हस्वोधनरहितोयाचितस्तथामखः गर्दा सर्वस्यतथारवि
शशिकुजसौरिसंयोगे॥४॥ सौवर्णिकः -पुटाक्ष शिल्पिपुरोधामहाधनोधीरः
जात स्यादिरुजतनुः शशिवुधगुरुभास्करैःसहितैः॥ ५ ॥. विपुल सुभगोवा
ग्मी-हस्वोनृपसमतोभवेन्मनुजः जात स्यादेकरथैरविशशिवुधभार्गवै सततम्
६ मातापिवियुक्तोधनसौख्यविवर्जितोश्रमणशील, भिक्षाशनोन्यभृतकोरवि
दुसौम्याकिभिर्विकलनत्र. ॥७॥
भरणेगा । और सूर्य और सपूर्णकर्के दायों प्राप्तहोताहै ॥ ४ ॥ ौर जिसके जन्मसमयमें सू
पंचद् बुध वृहस्पति कापागहावे सा सुवण के युनहोताहे और मोटे नेत्रावाला उार शिल्पविद्या
केजानेनवाला बरे वडेधनपाला और पति उरे रोगरहित होताहे ॥ ५ उार जिसक जन्मसमयमें
सूर्य चा बुध शुक्र गायोगहो सो बडे भन्यों वाला जोर वना ओर मधरे देहवाला अरे राजा
को समानेगाला हाताहे ॥ ६॥ और जिसके जन्मसममें सूर्य चद्र बुध शनिकायोगहोवे सो मा
ता पिताक| राहत और घन सुखकर्के रहित और श्रमण करणे वाला और भिक्षा भोजनकरणे
चाला ओर दूसरे कोचाकरी करण वाला होताह टोर विरुवनेत्रोंवाला हाताहे ॥ ॥

२६० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिसके जन्मसमयमें सूर्य चद्र वृहस्पति शुक्रायोगहोगे सो जल जीका और नमीका स्वामीहोता. डोर गुखर्क भोगने वाला और राजा पृष्यहोताहै । और जिसके जन्मसमयमें सूर्य चंद्र वृहस्पति शनिकायोगहोताहै सो नेनरोग वाला और ताण वभावाला और बहुत पुत्र वाला और धवाल ओर दम्रोक सौभापवाला होता ९ डार जिसके जन्मतमाम सूर्य चद्रशुक्रानिका योगहोरे सो स्त्री के तुल्य आचार याला डोर वडेवलंदहवाला और सपूणसिं डापाला होताहै .. और जिस जन्म यमगल बुध वृहस्पतिका योगहोगे तो शूरवीरधवारचार घराणवा - मारहोता है और धनतीक सुखसे हित र दुवक पीडित और श्रम वाताहोताहै , और जिसके जन्मने सूर्यमगल बुधशककायोगहोवे सो पसीने रत और चोर और खोटीहियाला डोर .. सलिलमृगारण्यानांस्वामीस्य मौख्यभापतिपूज्य शुक्रार्कगुस्शश करेक क्षगतै पुमान्निपुण ८॥ सामयनेत्रस्तीक्ष्णोवहुसुतवित्तोवरांगनासुभग सूर्थे ज्यचद्रसोररकस्यैर्जायतेमनुजः ॥९॥ वनितासदृशाचार पुरस्सरीत्यतदु बलशरोरः भीर-सर्वत्रभवेदकॆन्दुसितासितै-सहितः ॥ १० ॥ शूरो थसूत्रधारश्चक्रधरोविपन्नधनदार दुखातोटनशील समंगतैरजीमवुध भीने ११ परदाररतश्चौरोविपमाक्षादिगनसत्वईपालु भपतिप्रसवेपुरुषोर विसितभौमदुगै.सहिते १२ योध-आकाटोनीचाचार कवि प्रधानश्च मंत्री चमूपति वुधार्ककुजसोरिमयोगे १३ सुभगःपृज्योलोकेवनानृपसमताभवे ख्यात रविभौमजीवारेकस्थैर्नीतिमान्पुरुषः १४सोन्मादोगणमान्य सिद्धा थोंबहुनित्रसम्पृक्त भानुकुजविसरिरकस्यै सान्न गामितः १५ विकलो नीचाचा नियमाक्षोलोकवविदिष्टः पसकतने हीन और इपंक कोताह १२ उोर जितकेन्मम यमगर धानियोगहोये सो योगा गे चतुर र स्त्रोका पारा उमेर नाच चाररमा और कवि उार प्रथ नहात हे १३ और नि सके जमने सामगवृहत्या शुकमायागह पे राग श्रेोभा यावाला और लापमान्य ओ धनी और राजाक समनिवाला पार पदहाताहे १४ रो जि-कतन्मसमम यमगल हम्पतिशानियायोग हो सो उन्मादम्का ओर बहुजन मान प्राप्त और कारसिद्धयरपोवा । और बहुतामित्रोवा सा और राजामौसमनिवालाहोत ह १५ और जिसके जन्मसमयमें सूमिगल्शकश्यनिकायोगहोवे सोन्याकुल और नीचाचारवारा जोर खोटीहटियाला आर सबधियात दपकरणवाला ॥ श्रारणवारज्यातिमहानवन्धः।। २६३ और संपत्यानमितिरस्कारकोप्राप्तहोनेवालाहोताहै १६ ओरजिस जन्मम बुधवृहरपतिशुभकायोग होवेसो धनवाला और एखाऔर प्रधान और अर्थसिद्धकरण माला और बहुतबुद्धिवालाऔर हो ताहै । और जिसके जन्ममें सूक्वहस्पनिशानकायोगहोवे सो क्लीवकीन्याई और मानकरणे पाला और लडाईकीइच्छाबाला और भा यावाला और उस्साहसे रहितहोताह १८ और जिसके मन्ममै सूर्य ग्धशुकशानेकायोगहोगे सो मुख रहोताहे और मेहभाग्यांकाला और चतुर और कोमल सुस्यवाला और सत्यशोचकरेंयुक्त और धैर्यवाला श्रीरामकिसहायतावाल होता. १९ और जी सके जन्ममें नहरपतिशुकशानेक.योगहोवे रो लोभी और कार्य को प्रान ओर का केंका और नौचोंकास्वामी और राजाका-पाराहोताहे २ • और जिसक जन्ममें चंद्रमगलवुधवृहस्पतिका 1 सुर्यकुजशुक्रसारःपराभवंसर्वतोयाति ॥ १६ ॥ धनवान्सुखीप्रधानः सिद्धा वहुमांतःप्रकृष्टश्च भानुवधजीवशुऊर्भवति मानेकराशिगतः ॥ १७ ॥ छोवाचारोमानीकलहरुचिः सहजवान्निरुत्साहः अर्कोर्फिवुधसुरेज्यैरेकस्थैर्जा यतेपुरुपः ॥ १८ ॥ मुखरःसुभगः प्राज्ञोमृदुसौख्यःसत्यशोचसंपन्नः धीरोमिवसहायोरविसितवुधौरिसंयोगे ॥ १९ लुब्धःकविःप्रधानःकारक नाधिपश्चनीचानां त्रादित्यार्किसितेपैराज्ञोजातीभवैदिष्टः २०.शारू कु शलोनरेंद्रःतमहामात्रोथवामहाबुद्धि-शशिकुजसोमजजीवरकरथैर्यःपुनाज.तः फलहरुचिनिद्रालुर्नीच स्वाबंधकोपतिःसुभगः वंध्रुविदोनसुखोशशिकुजबुध भार्गवैःसहितैः २२ शूरोद्विमापिटकोदुप्कुलजोबहुकलन मेदयुतः भव तिसुकर्माभिरतःशशिबुधकुजसौरिसंयोगे २३ विकलांग:सुकलने साहसि फोतोवनानसंयुकः प्राज्ञोवहुमिवसुत शशिकुजबुधभार्गदसहितः २४ २१ पोगहोवे सो शासने कुशल और राजा और जो बुद्धि वालातोताहे ॥ और जिसकेजन्ममें चन्द्र ,मगल में शुक कामोगहोवे सो लडाको इच्छापाला और बारा निद्रा पाला उओर नीय और कुलटास्त्री कारवामी और प्रेरभाग्योदाला र बोकादी र गुपही नहोताहै २२ और जिसके जन्ममें चंद्र माल व जातिकागोगावे सो शूरवीर और दोमाता और दोन्तिाका होताहे चोर माडे कुल में जनकदी व गतीरों और रियो को सुनहोला और भेटफनामें सतोताह २३ और जिसके जन्मे चंद्र मगंल धक पावोगाव सो व्याल अंगांगला उौर श्रेग्नीवाला - और हठकानाला और वमानसगीर चार और पहरा मित्रोंक पुग्हाताई २४ २६२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ श्रीर जि के जन्ममें चंद्र मंगल वृहस्पति शने का योगहोंने सौ मोलाहोता है । और धनी हो है अर - कास्त्रीरोताहे और उन्मादकर्केयुक्तहोताहे और वाणी चतुरहोता है और स्थिरचित्त और बुद्धिमान उदारचित्तहोताहै २५ और जिसके जन्ममें चद्र मगल शुक्र श निकायोगहोवे मो मुलटास्रोको प्रतिहोताहै भोर प्रगल्भ होताहे और मध्य और अत्य अवस्थामें नि त्य उदासराताहै २६, और जिसके जन्म समयमें चंद्र बुध वृहस्पति शुक्र का योगहार्व सो वि चालान् और दोलाता और दोमिताकापुबहोताहै और क्रोध केंयुक्त और श्रेभन्योवाला होताहै और शव क रहितहोताहे ३७ और जिसके जन्ममें चद्र वृध बुनि शनि कायोगेहोवे सो रुतबुदि ओरे यशवालयों में श्रेष्ट थोर तेजस्वी और बंधुयों काप्यात अोर वृदिवाला होताहै . . कंधोधनवान्छूरःसोन्मादोवाक्पटुःस्थिरप्रकृतिःमतिमानुदारचित्तोभौमैंदुशने चरसुरज्यः २५ कुलटापतिःप्रगल्भोमध्यान्तेनित्यमेवसोद्वेगः जातःपुरु पोवश्वंशशियमकुजभार्गवैर्भवति २६ विद्वान्दिमातृपितृकःसक्रोधोधनयुतस्त थासुभगः भवतिनरोविगतरिपुर्बुधगुरुशशिभार्गवै सहितैः २७ कृतवुद्धि कोतिरग्नस्तेजस्वीवंधूवल्लभोमतिमान् नृपसेबकोवर कविःशशिबुधजीवार्कि भि सहितैः २८ मात्रारहित सुभगस्त्वग्दोवीभ्रमणशीलश्च बहुभापीसत्य पर शशिषभृगुसौरिभिर्युक्तैः २९ परदारगमनशीलोविशीलभार्योंविधन बंधुश्च ताज्ञोलोकविष्टःशशांकविवुधेज्यभृगुसौरैः ३० स्त्रीकलहरुचिर्धनवान् प्राज्ञोलोकेचीलसम्पन्नः भवतिपुमान्विरुजतनुर्बुधंदुगुरुभार्गवैःसहितैः ३१ .. और राजा कायक'ओर श्रेष्टकवि होता २८और जिसके जन्ममें चद्र बुध शुक्र शनिका यो गहोर सो मामाक रहित और येष्टभाग्योपाला अोर स्वचा फेटोपवाला मुस्कोटादिदोपवाला और गर्ने काररा वार्ता और बहुतकहनेवला और सत्य गुनहोताहै , २९ ओर नित न न्न सायन चद्र वृहस्माते शुक्र शनिकायोगहोगे सो परखोक गमनकरनाला और खोटेस्वभावया लो पाला और धन और वायो:रहित और चतुः और लोकोतवेपकरणेवाला होताहै ३. श्री र जितके जन्नम च बुध वृहस्पति गुरु रा योगहोने मो से लडाई करणे वाला और पनी नीर चतुर और लोकों में श्रेट उभारवाला और रोगकक रहितहोताहे ३.

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २६३ और जिसके जन्ममें मंगलबुधवृहस्पति शनि कायोगहोवे सो शूरवीर श्रीर विद्यावान श्रीर बका और धन रहित और वादी और दुःखके सहारणे वाला और बुद्धि वाला होताह ३२ और जैसके जन्ममै मंगलबुधशुकशानकायोगहोताहे. सो भलवान् और पुष्ट और काठेन अगों वाला और युद्ध मेवडा दुर्मद और प्रसिद्ध और कुत्तयों कर्के रमणे वाला होताहै ३३ और जिसके जन्ममें मंगल बृहस्पति शुकशानकायोगहोवे सो वडे.वलवाला और धनवाला और स्त्री चंचल और हठमें प्रीति वाला और चंचल आर धूत होताहै ३४ और जिसके जन्ममें बुध वृत्स्पति शुक्र शनिका योग होवे सो बुद्धि मान शास्त्र मेंरत ओर काममें युन और विधेिके जानने वाला चाकर और तीवसंयो गवाला होताह ३५ इतिचनुग्रहयोगप्रकरणम् ॥ अवपचग्रहयोगकहतेहै जिसके जन्ममें सूर्य चंद्र म श्रीविद्वान्वाग्मीधनरहितःसत्यशौचसम्पन्नः वांदीइंद्रसहिष्णुर्मतिमान्सहि तैर्बुधारगुरुसौ रैः .३२ स्यान्मल्लःपरिपुटःकठिनांगोयुद्धदुर्मदःख्यातः रमते. चसारमेयैर्वधारयमभार्गवैःसहितैः ३३ उोजस्वीवित्तयुतःस्त्रीलोलःसाहस प्रियश्चपलः भौमगुरुशुक्रसौ रैरेकस्थैर्जायतेकितवः ३४ मेधावीशास्त्ररतः कामाशक्तीविधेयभृत्यश्च । वुधजीवशुक्रसौरैःसहस्थितैस्तीव्रसंयोगः ३५ इतिचतुर्ग्रहयोगप्रकरणम् दुःखीवहुप्रपंचोजायाविरहेनतापितशरीरः भवति पुमानेकगतैरवींदुकुजज़ीवचंद्रसुतैः १ कर्मकरश्चपरेषांविसुहृद्विकृतोविगत सत्यः क्लीवैर्यातिचसख्यरविज्ञकुजसोमशुक्रैश्च २ अल्पायुनचधनंभाग्दीनो भवातेचसर्वसुखहीनः विकलंत्रोसुतमित्रःसूर्यशनिवुधंदुभूमिसुतैः ३ जात्यंधो वहुदुःखीमातृपितृभ्यांसैदवसंत्यक्तः भवतिनरोगेयरुचिःकुजेंद्गुरुभार्गवाश्व ४ .. गलबुधवृहस्पतिकायोगहोताहे सो दुःखी और बहुत पंचवालाऔरतीकवियोगककैसतप्तदेहवालाहो ताहै । और जिसके जन्मसमयमें सूर्य चंद्र मंगलवुधशुझकायोगहोवे सो परकमककरणेवालाचीर मि भासहित और विकारकोप्राप्त पीर पराक्रमसे होनहोताहै और नपुंसकॉस सवाभावकर वाला हो नाहे २ श्रीर जिसके जन्ममें सूर्य चद्र मगल वुधथनिकायोगहोताहे सो थोडी श्रायुपावाला तो र पनरहित श्रीर दीन और संपूर्ण मुसों के होन और स्त्रीपुत्रमित्रसे होनहोताहै । और जिंस के जन्ममें सूर्य चंद्रमगलवृहस्पति शतकापागहोव सो जन्मताहि प्रधाहोताई और यह तस्वी होताह और माता पिताकः सदात्यागो प्रातहोताहै और गायन विशीरुचिवाला होता ।

२६४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और जिसके जन्मने मां चंद्रमामंगलवृहस्पति शनिकायोगहोताहै सो युद्धकरणेमें श्रेष्ठ समय वाला होताहै ओर प्राये ध को हारणेवाला श्री संतापके देने वाला और उंगल और दुष्ट होताहै ५ ओर जिसके जन्ममें सूर्य चंद्र मगल शुक्रशनिका योग होवे सो मान और धन श्रीर ऐश्वर्य कर्के होनहोताहै ॥ और मलीनत्राचारवाला और स्त्री त्रासकहोताहै ॥ ६ ॥ और. जिसके जन्ममें सूर्य चंद्र वुध वृहस्पति शुभ का योग होवे सो यत्रोंके जानने वाला और पडे ऐश्वर्य वाला ओर राजाकामंत्री वा दंडकानेता होताहै और प्रसिद्ध और श्रेष्ठ यशकके युक्त होताहै ७ और जिसके जन्ममें सूर्य चंद्र दुध वृहस्पति शनिका योग होरे सी ड. पवाला और मिनालें । हित और उन्मादी डोर ठगीकरणचतुर और उग्र और परान्न भोजनकराला होताहै ८ डोर जिसके जन्ममें सूर्य चंद्रवुधशुकशनिका योगहो। सो दीघदेहवाला और रोमॉसेंहितदेहवाला और .. युद्धकुशलसमर्थःपरवित्तहरःपरोपतापीच पिशुनःखलश्चपुरुषःशनिशशिक जजीवदिवसेशैः ॥ ५ ॥ मानार्थविभवहीनोमलिनाचारःपरांगनाभिरतः पंचभिरेकस्थैःस्यादिनेशशशिशुक्रशनिभौमैः ॥ ६ ॥ यंत्रज्ञोवहुविभवो नृपसचिवोदडनायकोवास्यात् ख्यातःशुभकीर्तियुतोवुर्धेदुरविजीवशुक्रैश्च ॥ ७ ॥ भीरुःप्रियसत्यक्त.सोन्मादोवंचनेमुनिपुणश्च उग्रःपरान्नभोगी : बुबैदुगुरुसूर्यरविपुत्रैः ॥ ८ ॥ दीर्घोलोमशगात्रोमंदोत्साहीसुतार्थसुखहीनः स्यात्पचभिरकस्थेरविचद्रवुधार्किभंगुपुत्रैः॥ ९ वाग्मींद्रजालनिरतश्चल चित्तःस्त्रीपुवल्लभीमातमान् वहुशत्रुर्विगतयशोरवींद्गुरुशुक्रभानुमुतेः १०॥ कामीवहुतुरगनरःस्फीतःलेनापतिर्विगतशोकः राज्ञात्रियोतिसुभगोवुधाररवि जीवशुक्र स्मात ११ निलोकेंगीरोगीभुक्तभिक्षागृहानुहगत्वा जार्णमली नमवासारविवुधकुजजीवपुत्रैः १२ व्याधिभिरभिसंग्रस्त स्थानग्नस्तोऽतिदुः खसंतप्तः भ्रमातेक्षुधितःसकलै.कुजार्करविपुत्रशशिभृगुजैः १३ उ साहस रहित और पुन ओर धनते हित नाहै ? और जिस्के जन्ममें सूर्य द्रवहरपारी शु कायाका योहाने मा वक्ता श्रे र इद्र तालम •त और चलति भार त्रोगप्यारा और बु. द्धिगला मोर वहुशनुयोवाना और यशहीन होताह १. आर मिरकज मने मूयमगल्धह साो शफका योग हाव सो कामी पार बहुतघोडयावाला कार प्रसिद्ध नाकास्वामी और शोक होने शोर रानामा यारा ओर वश्रेभा यौवाला होताहे ११ और जि-क जन्ममें सूर्यमगल सुध यहरपाा शानका योग होगे सो नित्यदेवाला और रोगीठो बग्घर भिक्षा प्रभाजन करणे घाला पुराण मलोन वतींचाना होताई १० ओर जिस्क जन्ममें म्यंचद्रनंगलशुन्थनिकायोग होये सो पारिपाककं ग्रस्त ओर स्थानक दुरदकर्के संतप्त और क्षुधाकयुनधमएका होताहे २६५० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिसके जन्मसमयमै सूर्य मंगल वृहस्पति शुक्रशनिका योगहोवे सो पाताल पत्र- और धातु पारेमें लेक रसायमि वड़ा चतुरहोताहै और रसायनों कर्के प्रसिद्ध होता है- ॥ १४ ॥ ओर जिसके जन्ममें सूर्य बुध वृहस्पति शुकशनिका योग होवे सो बहुत शास्त्र ज्ञानमें चतुर होनाहे और मित्रप्त प्रांतिवाला और वडे यों की संमाते वाला होताहै ओर धर्ममें त सर दयावान होताहे १५ नोर जितके जन्ममें चंद्रमंगलवुध वृहस्पति शुक्रका योगहोवे सो सावृत्तिनाला भोर पापसे रहित और विद्या और धन सुख और सत्त कर्के युक्त और वैधुयों का प्यारा ओर बहुतमित्रावालाहोताहै १६ ओर जिसके जन्ममें चंद्राधबृहस्पति शुकशनिकायोगहोवे सो बहुतशत्रु और मित्रोंकपक्षवाला और प्रायेधनमें हितकरण वाला और खोटे स्वभाववालाहोताहै १७ विलयंत्रधातुपारदरसायने वलिपटुःपुमान्भवति एमिःप्रसिद्धकर्माक्षितिसुतर : विजीवसितसौरैः १४ वहुशास्त्रज्ञानपटुभित्रहितःसंमतोगुरूणांच धर्मपरका रुणिकःसूर्यासितशुक्रवुधजीवैः १५ साधुःकल्मपहीनोविद्याधनसौख्यस त्यसंपन्नः बंधुहितोवहामित्रोवुधंदुकुजजीवभृगुपुत्रैः १६ वहुशत्रुमित्रपक्षः परार्थहितद्भवेद्विगतशालः एकस्वैरतिमानीवुधेदुगुरुशुक्ररविपुत्रैः १७ । प्योमूर्खःछोवोमलिनाचारोतिदुर्भगोविकलः भवतिनरोधनरहितःशशिकुजगुरु शुक्ररविपुत्रैः १८ नृपमंत्रीनृपतिसमोगणनाथःसर्वलोकपूज्यश्च सेोभव तिनरश्चेचतेंदुजशुक्रशनिजीवैः १९ सतमस्कःसोन्मादोराज्ञामतिवल्लभोविग तशोकः निद्रातुरोदरिद्रःकुजगुरुबुधशुक्ररविपुवैः २० इतिपचग्रहयोगप्रकरणम् ओर निसके जन्ममें चंद्रमंगल वृहत्पनिशुक शनिका योग होवे सो दूत गति के करणेवाला श्री मू खं ओ नपुमक अोर मलीन श्राचारवाला और अत्यत खोटे भाग्योगाला प्रार कुल और न होन होताहै १८ श्रीजिसके जन्ममें चन्द्रगुपबहरहतियुक्रशल्किा योग होता है सौ राजाका मत्री और राजाके समान अोर सेनाक.स्वामी ओर संलोकोकर पूज्य श्रोर ईपीर के युनहोनाह १९ और जिसके जन्ममं मालवु बदरपशिशुक्रशनिका येग होवे सो अंधकारम्प वडे उन्मादवाला को र राजाका अत्यतप्पारा और शाकसे रहित और निद्राकातुर पोरदरिद्री होताहे २. निर्मच प्रहप्रकरणम् । २६६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अब है ६ प्रयोगका फल कहतेहैं ॥ जितके जन्ममसपमें सूर्य चदमंगल बुधबृहस्पति शुक्रकायोग होवे सो विद्या और धन और धमस्त होताहै और क्षमाकरणेवाला और बहुतवोलने वाला और बुद्धिवाला होताहै । और जिसके जन्मम सूर्य चंद्रमगलवुधवृहस्पतिशनिकायोग हो वे सो दाता और परकम रत और चचलस्वभाववाला और श्रेष्टपराकमकर्केयुक्त और विजनदेशमें रमणेवाला होताहे २ और जिसके जन्ममें सूर्य चद्रमगलधाकशनिकायोग होवे सो धनसंचयकर, वाला और श्रेष्ठभाग्यावाला और मानवाला और शत्रुयोंकेहरणेमें प्रसिद्धओर वन और पर्वतमिरह, वाला होताहै ३ और जिसके जन्ममें सूर्यचद्रमंगलव-स्पतिशुक्रशनि का योगहोवे सो श्रेष्ट जनों, काप्यारा और वडेतीनकोयबाला और लोभी होताहै और चुगलोसें प्रीतिकर वाला और अत्यत. विद्याधनधर्मरत-क्षमीचवहुभापकोविकृष्टमतिः एकभवनोपयातेवूधदुरव्यारगुरु शुः १ दातापरकर्मरतःचलस्वभावोविशुद्धसत्वसंयुक्तः . रमतेविजनेदेशे रवींदुवक्रज्ञगुरुरविजैः २ संचयशीलःसुभगोमानीरिपुहारणेतिविख्यातः वन पर्वतेपुरमतेरविशशिभौमज्ञसितसौरैः ३ आर्यजननांदयितोनरोत्कटस्तीव्ररो पणोलुब्धः पिशुनप्रियोतिसुभगोरविभौमेज्ये दुसितसौरैः४ मंत्रीनृपस्यसभगः क्षांतियुतोभवतिशोकपरितप्तः अकलत्रोधनरहितोरवींदुवुधजीवसितसौरः ५ तीर्थेभ्रमतिसदायःपुवेदीरैर्धनेनरहितश्च पर्वतवनोपसेवीवुधाररविजीवसितसौ : ६ प्रायोदारियदुःखोमूर्खःपटपंचभियुतैर्विहगः अन्योन्यदर्शनादपिफल मेवंस्कंदिलःप्राह ७॥ इतिपट्ग्रहयोगप्रकरणम् ॥ ठभाग्गीवाला होताहे ? और जिसके जन्ममें सूर्यचंद्रमंगलवुववृहस्पतिशुक्रशनिकायोग होताहे. सो राजाकामनी टभाग्याँवाला और क्षमा कैयुक और शोभाक्कै सतप्त और स्त्रीकरहित और धनक| रहित होताहे ५ और जिसके जन्मसमयमै सूर्यमगल बुधवृहस्पतिशुक्रशनिकायोग होताहसो पुरा स्त्रो और धन क रहित सदाकाल तोमि भ्रमताहै और पर्वत और वनकेसेवनेवाला होताह ६ और जिसके जन्ममे पाचग्रहाँका वा पट्यहाँबायोग होताहै अथवा पाच छै ग्रह परस्परदेखते हो सो मनुष्प बहुत दरिद्री होतेहेओर मूर्व होतेईऔर दुःस्वी होने अपसेन्योतिःथानके जाननेवालेकहते हैं : ॥ इति पद्महयागकररान् ॥

॥ श्रीरशवरिज्योतिर्महानिवन्धः ।। २६७ अब चारपांच पट्यहादि योगोंकर्के प्रवज्यायोग कहते हैं । चतुग्रहादि यो योगकहे तिनमें निश्च यकर्के तपस्वीयोंका जन्म होताहै सो तिनों तपस्वीयोंके जन्मके फल अनेक प्रकारके योमुनियोंने कहेहैं सो विचित्रताकर्के में इसथमें कहताहा ॥ 1 ॥ जिसके जन्मसमयमें सूर्यचंद्रमाशुक्रवृहस्पति मगल इहे पाचग्रह एकराशिमें स्थितहोवे वा सूर्यचद्रमावुधमंगलइहे चार ग्रहास्थितहोवे वा सूर्यमंग लशनिवुषशुक्रइहे पांचग्रह स्थितहोवे सोमनुष्य गृहस्थ छोडके तपस्वी होताहै ॥ २ ॥ और जिसके जन्ममें मंगलचंद्रमासूर्यवृहस्पति एकराशिम होवें और सूर्यचंद्रशनिवुधएकराशिम होवें और सूपचंद्र मंगलशनिएकराशिम होवे सोगृहस्थधर्मको त्यागकर्के संन्यासी होताई ॥ ३ जिसके जन्मसमयमें योगनिरुक्ताश्चतुरादिसंस्थैासाग्रह कैरपितापसानां जन्मेहतेषामपरैर्मु. नींद्रेःसंसेवितांस्तान्कथयामिचित्रान् १ सूर्येन्दुशुक्रेज्यमहीसुतेषु सूर्येन्दु सोमात्मजभूमिजेपु एकस्थितेपुप्रभवेत्तपस्वीसूर्यारमंदज्ञसितेषुचैवम् २ कु नंदुसूर्येन्द्रपुरोहितैश्चतीक्ष्णांशुचंद्रार्किंशशांकजैश्च सूर्येन्दुभूपुत्रशनैश्चरैः स्यादेकस्थितैःप्रवाजितोमनुष्यः ३ श्रादित्यभूजार्कशशांकपुत्राभौमार्कचंद्रात्म जसूरयश्च एकर्तसंस्थास्तपसःस्थितानांकुवैतिजन्मप्रभवंनरेंद्राः ४ चंद्रार्क भौमार्फिसितामहाबलाःसुरेज्यभूम्यात्मजसूर्यसोरयः ॥ कुजेंदुवागीशशने श्वराइमेजन्मप्रदास्तेपिभवंतितापसाः ५ कुजार्किसोमात्मजदेवनंदनैःकुजा किचंद्रात्मजसूरिभार्गवैः ॥ रवींदुभौमासितदानवप्रियैर्भवंतिसूतौरतसंस्थि वानरः ६ सूर्पमंगलशनिबुधएकरााशिम और मंगलसूर्यबुधबृहस्पतिएकराशिमें स्थितहोवें सोतपयोजनों में रा जाहोताहै ॥ ४ ॥ और जिसकेजन्मसमयमें चंद्रमासूर्यमंगलशनिशुक्र वडेवलकबुक एकराशिमरिय तहो और वृहस्पतिमंगलसूर्यशनि एकराशिमहोवें और मंगलचंद्रयहरपति-शनि पकराशिम स्थित- हो सोतपके करणेवाला होताहे ॥ ५॥ और जिसकेजन्मसमयमें मंगलसूर्यबुधहस्पति एकराथि में और मंगलशनिबुधबृहस्पतिशम एकराथिमें स्थित और सूर्यचंद्रमंगलशनिशुम एकराशिम स्थितहो तव व्रतमें स्थित होताहे ।। ६

ર૮
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
॥और जिसके जन्मसमयमें शुक्रमंगलशनिवृहस्पति सूर्य एकराशिमस्थित और मंगलचंद्रबृहस्पतिव्र
भशनि एकराशिम स्थित और शुक्रचंद्रबुधशनिमंगलएकराशिस्थितहोवें सो तपस्वी वनऔरपर्वतोंमें
रहने वाला होताहै ७ उौर जिसके जन्मसमयमें चंद्र वुध मंगलवृहस्पति सूर्यएक राशिमें स्थितहों।
और चंद्रमा सूर्य बुध शुक मंगल एकराशिमस्थितहोवें सो मनुष्पदृढव्रतके घारणेवालमुनिहोते हैं ।
और जिसके जन्मसमयमें सूर्य चंद्र मंगल बुध वृहस्पति शुक्र एक राशिम स्थित होवें और चंद्र
मंगल शनि बुध गुरु सूर्य एकराशिमें स्थितहोवें और मंगल चंद्र सूर्य शनि शुक्र वुघ एकराशिमें स्थित
हो सो मनुष्य सेनाकर्के युक्त अथीत जमात वाला महंत होताहै ॥ ॥ और जिसके जन्ममें
सितारसूर्यात्मजजीवभास्करैःकुजेंदुदेवेज्यवुधार्कनंदनैः सितेंदुपुवार्किशशां
कभूसुतेर्भवेत्तपस्वीवनपर्वतालयः ७ चंदेंदुपुत्रारसुरज्यभास्करैःशशांकसूर्ये
न्दुजशुक्रभूमिजैः स्थितैरमीभिःसहितैर्नृसंभवाभवंतिटत्यामुनयोदृढव्रताः ८
रवींदुमदुजजीवभार्गवैः शशांकभौमार्किवुधेज्यभास्करैः ॥ कुजेंदुसूर्यार्कि
सितेन्दुसंभवैर्भवेञ्चमभिःसहितोनरोव्रती ९ सितेंदुसूर्यार्कजजीवलोहितैःसि
तार्किभीमार्कशशांकसोमनैः ॥ एकत्रयातैर्गगनेचरैःसदाभवंतिजातामुनय
स्तपस्विनः १० कुजज्ञवागीशसितार्किभास्करैःसितार्किजीवेंदुजचंद्रभूमि
जैः ॥ बलप्रधानःसहितैविहंगमैत्रजतिजाताःपुरुपास्तपस्विनाम् ११ र
वींदुवागीशनैश्चरैश्वशनैश्चरेंदसितैरवश्यं ॥ रवींदुपुत्रक्षितिजेंद्रपूज्यैस्तप
स्विनःस्युःफलकंदभक्ष्याः १२
शुक्र चंद्र सूर्य शनि गुरु मंगल एकराशिमें स्थित होवें और शुक्र शनि मंगल सूर्य चंद्र बुध एकरा-
शिमें स्थित होवें सो मुनि और तपस्वी होताहै .• श्रीर जिसके जन्मसमयमें मंगल बुध वृहस्पति
शुक्र शनि सूर्य एकराशि में स्थित होवें और शुक्र शनि गुरु बुध चंद्र मंगल एकराशिमें स्थित होवें
और वलकर्के युक्त होवें तव सो पुरुष तपस्वी होताहै ॥ ११ और जिसके जन्ममें सूर्य चंद्र बृह-
स्पती शनैश्चर एकराशिमें होते हैं और शनि चंद्र सूर्य शुरु एकराशिमें होतेहैं और सूर्य बुध मगल
ब्रहस्पति एकराशिमें स्थित होतेहैं सोअवश्यफलकंदमूलभक्ष्यणकरणेवालेतपरवी होते॥ १२ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। २६९ और जिसके मन्ममें मंगल सूर्य बुध शुक्र एकराशिमें होतेहैं और मंगल चंद्र बृहस्पति वुध एकराशिमें स्थित होतेहैं सो व्रती और वृक्षोंके छिल्लोके वस्त्र धारणे वाला होता है ॥ १३॥ और जिसके जन्मसमयमें चंद्र बुध मंगल शनि एकराशिमें स्थित होवें बुध मंगल बृहस्पति शनि एकराशिमें स्थित होवें तिसकों तपस्वीयोंका नायक कर्तेहँ १४ और जिनोंके जन्मसमयमें चंद्र मा शनि शुक्र वुध वलयुक्त एकराशिम स्थित होवें और मंगल बुध शुक्र शनि एकराशिमें स्थित होवें और शनि चंद्र सूर्य शुक्र एकराशिमें स्थित होवें सो तपस्वी फलशाक भक्ष्यणकरणेवाले होतेहैं ॥ १५ ॥ श्रोर जिसके जन्ममें सूर्य मंगल चंद्रमा शुम एकराशिमें स्थित होवे और चंद्र मंगल बुध सूप एकराशिमें होवें और बृहस्पति शुक सूर्य चंद्गमा एकराशिम स्थित होवें और शुक्र जीव बुध वकासोमात्मजदानवेज्यभामेंदुवागीशशशांकपुत्रैः॥ एकःगैर्जन्मनियस्य जंता वेगतीवल्कलचीरधारी १३ शशींदुपुत्रक्षितिजार्कपुवावुधक्षमापुत्रसुरज्य सौराः ॥ एकत्रगायस्यनरस्यसूतौकुर्वतितंतापसमेवकांतम् १४ चंद्रार्किभार्ग वशशांकसुताबलस्थाभौमेंदुपुत्रसितभास्करनंदनाश्च ? मंदेंदुभास्करसितानि यतंयतीनांकुर्वैतिजन्मफलशाककृताशनानाम् १५ रविकुजशशिशुक्रैश्चंद्र भौमज्ञसूर्यैःगुरुसितरविचंद्रैःशुक्रजीवेन्दुपुत्रैः ! कुजवुधसितचंद्ररेभिरेक्षया तेर्भवतिगिरिवनौकास्तापसःसर्ववंद्यः १६सितशशिकुजगुरुसौरैश्चंद्रन्दुजभी मदेवगुरुशुक्रेः॥ रविकुजवुधशनिजीवैर्भवतियतिर्दुःखितोदीनः ॥ १७॥ कुजार्किदेवेज्यसितेंदुपुत्रैःशनीज्यसोमात्मजचंद्रभौमः समागतैः स्युःसवलैर्यथो कैर्जटाधरोवललचीरवासाः १८ . एकराशिमें स्थित होवें और मंगल बुध शुक्र चंद्रमा एकराशिमें स्थित होवें सो तपस्वी संपूर्णांककै वंदनाको प्राप्त होताहै ॥ १६ ॥ और जिसके जन्मसमयमें शुक्र चंद्रमा मंगल वृहस्पति शनि एक राथिमें स्थित होवें और चंद्रमा बुध मंगल बृहस्पति शुक्र एकराशिमें स्थित होवें और सूर्य मंगल वध शाने वृहस्पति एकराशिमें स्थित होवें सो संन्यासी वडेदुः खको प्राप्त नीर वडादीन होताहै । 'और जिसके जन्मसमयमें मंगल शनि वृहस्पति शुक्र युध एकराशिमें स्थित होवें श्रीर शनि यह रपति युध चंद्रमा मंगल एकराशिमें स्थित होवें श्रीर वलकर्के युक्त हो। सो तपस्वी जटाके धारणे वाला और वृक्षोंके उिडोंके वचपारणे वाला होताहै १८ २७० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ औरजिसके जन्मसमयमैसूर्य बुधचंद्रमंगलवृहस्पतिशुक्रएकराशिमंस्थितहोवैनौरसूर्यचंद्रमंगलबृहस्पति शुक्र शनिएकराशिस्थितहासातपस्वीयोंकारूपधारकवडाश्रेष्ठहोताहै १९ औरजिसकेजन्मसमयम दशमवरकास्वामी सूर्य कर्के युक्तहोवेसो संन्यासीभक्ति कर्केयुक्तहोताहैऔरप्रव्रज्याककारकग्रहवलाहौवें तववी भक्तियुक्तहोताहै और जिसके जन्मसमयमें संपूर्ण ग्रह नवमस्थानमें स्थित होवें वा चतुर्थ स्थानमें स्थित होवें सो संन्यासी ग्रहोंके वलके अनुसार होताहै २. और जिसके जन्मसमयमें दशमघरका स्वामी सूर्यकर्के युक्त होवे अथवा और ग्रहों कर्के देख्याहोवे सो याचनाकर्के दीक्षित होताहै इहे यव नाचार्यका वाकय? २१ और जिसके जन्मसमयमें चंद्रमा शनि के द्रेष्काणमें स्थित होवे और मंग ल सूर्य कर्के देख्या होवे सो तपस्वी होताहै अथवा मंगलके नवांशमें चंद्रमा शनिकर्के देख्याहोवे तव भान्विदुजेन्दुकुजजीवसुरारिपूज्यैःसूर्यैदुभौमगुरुशुक्रशनैश्चरैश्च ॥ प्राप्नो 'त्यवश्यामिहतापसरूपमेभिरेकर्लगर्गगनवासिभिरार्यतज्ञः ॥ १९ ॥प्रत्र ज्येशेदिनकरगतेभक्तिवंतोतिमात्रं ॥ प्रव्रज्यायाःस्वबलसहितैर्वीर्यमाहुग्रहें द्रेः॥ संपूर्णर्वानवभवनगतैःप्रच्युतिस्थैर्वहुत्वं ॥ वीर्योपेर्तेर्भवतिवहुभिः स्याद्वलस्यानुपूर्व्या ॥ २० ॥ प्रव्रज्यायाःस्वामीरविमुपिततनुर्निरीक्षता वान्यैः याचितदीक्षोभवतियवनाधिपतेर्यथावाकयम् २१ शशीहकाणेरविजस्य संस्थितःकुजार्कदृष्टःप्रकरोतितापस कुजांशकेवारविजेनदृष्टोनवांशतुल्यकथर्य तितंपुनः २२ जन्माधिप.सूर्यसुतेनदृष्टःशेपैरदृष्टःपुरुपस्यमती श्रामीयदी क्षांकुरुतेह्यवश्यंपूर्वोक्तमत्रापिविचारणीयम् २३ जन्मपतिर्विकलांगःपश्यति सौरिचतुष्टयेप्रवलम् यस्यसभाग्यविहीनःप्रव्रज्यांप्रामुयात्पुरुषः २४ गुरुहि मगुरवीणामेकपूर्वोदयस्थोगगनतलगतोवावारिजात्माल्पमूर्तिः अविकलबल भाजासुर्यपुत्रेणदृष्टोजनयतिखलुजातंतापसंदुःखभाजम् २५ .. गवाशपतिग्रहके समान तपस्वी कहते २२ और जिसके जन्मलनका स्वामी थनिकः देख्या होवे और शेप और कोई ग्रहनाहिं देगता होवे तव तिस पुरुषकों आत्मदीक्षाम अवश्य युक्त कताहै नोर पूर्वोक्क लापतिसमें विचारणे योग्यहें गृहस्य वा वानप्रस्थ इत्यादि २३ और जिसके जन्मलग्नका स्वामी निर्यलहोया केंद्रमें स्थित बलवान् शनिकों देसे सो पुरप भाग्योंकके हीन प्रवन्याम प्रात होताहै २४ और जिसके जन्मसमयमै वृहस्पति चंद्रमा सूर्यके मध्यमें एक ग्रहवी पूर्वोदयमें स्थित होवे श्रीर बाराशमें स्थित शनुग्रहोंक रश मूर्ति को प्राप्तहोवे और अल्प बलकों प्रामहोवें श्रीर शनिकर्के देल्या होवें सो तपस्वी कॉदुःखके भोगने वाला फत्ताहै २५ ॥ श्रीरणवीरज्योतर्महानिबन्धः ॥ २७१ और जिसके जन्मसमयमै सूर्यको शुभग्रहके नवांशमै वा अपने उच्चमै वा पंचमस्थानमें स्थित हुवे को शनि देखताहोवे बलीहोयक सव सो दीक्षित भवनोंकास्वामी होताहै और चित्तक दीक्षित होताहै २६ और जिसके जन्मसमयमें शुक्लपक्ष पूर्णवली होयकर्के चंद्रमा और वलक केहीन ल मेशको देखे तवतपस्वी वडादुःखी और शोककयुक्त और धनकर्के संबंधियोंकर्के हीन और वडे केशक अनपानको प्राप्त होताहै २७ और जिसके जन्मसमयमें शनि शुभग्रहके नवादामें स्थित होयक चंद्रमाकों देखे और तयसहि और वहाँको देखे और चंद्रमासें लेकर्के ग्रह उच्चनवांशमें स्थि त नहिं होवे तव पुरुषको दीक्षाकर्के युक्त कर्ते, २८ और जिसके जन्मसमयमै एकराशि में संपूर्णयह स्थितहोवें और लग्नकास्वामी तिनकों देखता होवे तव तिसपुरुषको अवश्यमेव दीक्षा होती है अपसे कुमुदगहनव सौम्यभागेवलस्थवियतिगमनशालंवोच्चगेपंचमेवा यदिदिन करपुत्र पश्यतिप्राप्तवीर्योभवतिभुवननाथोदीक्षितःस्वांतएव २६ अतिशयव लयुक्तःशीतगुःशुक्लपक्षेवलविरहितरिकप्रेक्ष्यतेलग्ननाथम् यदिभवतितप स्वीदुःखितःशोकतप्तोधनजनपरिहीन कृच्छ्रलव्धानपानः २७ सौरःशुभभा गस्थःपश्यतिचंद्रग्रहांस्तथैवान्यान्तुंगांशेवप्रप्तजनयतिदक्षिान्वितपुरुपम् २८ एकर्तगतैःसर्वैर्जन्माधितिनिरीक्ष्यतेयस्य दीक्षातस्यावश्यभवतीहपुरातनैःकथि तम् २९ अग्नीनांपरिचारकागिरिनदीतीराश्रमेतापसाःसूर्याराधनतत्परागण पतेर्भक्ताउमायाश्चये गायत्रींजपतांवनेनियमिनांगंगाभिषेकार्थिनांकौमारव्रत धारिणामधिपतिस्तेपांचवैभास्करः ३० वृद्धाःश्रावकभस्मधूलिधवलाःशैवेत्र तेयेस्थितावाह्योपासकृतोवनेनियमिनाभकाश्चनिःसंगिनः सिद्धांतेखलुसोमना म्निनिरताःकापालकानंबरास्तेपांनायकतांगतःशशिधर शंखांवुयोनिद्युतिः ३१ .. .. पुरातन ऋपियोंने कहाहै २९ अब प्रवज्याके स्वामी ग्रह कहतेहैं यो तपस्वी अग्निहोत्रके करशेवाले और पर्वत नदोके कनारे नाश्रमवनायकर तपस्या करतेहैं और यो सूर्यके आराधनमें तत्परहोते हैं त्रोर यो गणेशके और पार्वतिके भक्तहैं और वनमें स्थितहोयकर्के गायत्रीका जपकर्तेहै और श्रीगं गाजीका स्नान नित्यप्रति कर्तेहैं और नैष्टिक ब्रह्मचर्यकोधारतेहैं तिनोंका स्वामी सूर्यनारायणहै ३ . और यो वृद्ध श्रावकधर्ममें स्थित हिसादि दोपोस रहित और भस्मकः श्वेतवर्णके देह जिनके और शिवदीक्षावाले उपवासवतोंककरणेवाले और वनमें नियम धारक वासकरनेवाले और संगस रहि त और सोमसिद्धांतमें रत और कपालॉके धारणेवाले और नमवतके घारपोवाले और शंख और क मलकी न्याई शोभाजिनकी अपसे तपस्वीयोंका स्वामी चंद्रमा होताहै :

२७२ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और यो वुद्धिके श्राश्रयहोयकर्के देवताको उपासना कत्तेहैं और यो शिवाके विना पांडुरवस्रॉक युक्त और भिक्षामांगणेवालेजो हैं और लालवस्त्रधारणे वाले और इंद्रियोंको जीतनेवाले तिनों कास्वामी मंगल होताह ३२ और यो कपटकके जीविकाकरणेवाले और यो गारुडमंत्रोंक दी क्षितहैं और यो मयूरतंत्रके मतमें स्थित श्रीर कच्चे मांसफेभोजनकरणेमें युक्त तिनौका स्वामी बुध होताहै ३३ और जो तपस्वी एकदंडकों अथवा तीनदंड को धारण करते हैं और कपायांवर गेरीफे र गके वस्त्र धारतेहै और वानप्रस्थ धर्ममें स्थित होतेहैं और जोगृहस्थधर्ममें यज्ञोका नियम करवालेह और जो श्रेब्रह्मचर्यमें प्राप्तहोतेहैं और जो तीयामें स्नानकररोषाले हैं तिनों का स्वामी वृहस्पतिकहाह .. उपासकावुदिसमाश्रयंगताःशिखांविनापांडुरभिक्षुकाश्चये सवाससोरक्तपटा जितेंद्रियाःप्रभुःसचैपक्षितिजःप्रकीर्तितः ३२ श्राजीविनाकुहकिनांसमयाधि कारेयदीक्षितास्तनुभृतःखलुगारुडेच तंत्रमयूरपिशिताशनयुक्तियुक्तास्तपांश शांकतनयोधिपतिर्निरुक्तः ३३ एकंत्रीनथवावहंतिमुनयोदंडान्कपायांबरा वा नप्रस्थमुपागताःफलपयोभक्षाश्वसद्भिक्षवः गार्हस्थक्रतुसंज्ञितानियमिनःसद्ब्रह्म चर्यगतास्तपदिडपतिःमुरेंद्रसचिवस्तीर्थपुयेस्नातकाः ३४ पाशुपतयज्ञदीक्षा व्रतेपुयेनित्यमेवसंयुक्ताः वैष्णवचरकाणामपितेपनेिताप्रकीर्तितःशुक्रः ३५ पापंडव्रतनिरतादिगंवराःश्वतभिक्षवीयेच तेपामधिपतिराकिःश्रावकलंविनःसुदु स्तापसाः ॥ ३६॥ प्रकथितमुनियोगेराजयोगोयदिस्यादशुभफलविपाकंस वमन्मील्यपश्चात् जनयतिपृथवीशंदीक्षितंसाधुशीलं प्रणतनृपशिरोभिघृष्ट पादावजयुग्मम् ॥ ३७॥ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहे शविरचितेज्योतिर्महानिबंधजातकखंडेविग्रहादियोगाध्यायोद्वादशः॥१२॥ ३४ और जो पशुपति याको दीक्षा में स्थित श्रीर नित्यंप्रति प्रतोंमें संयुगाहें और वणवचरकोंके जा ननेवाले जोहं तिनका स्वामी शुझकहा ३५और जो पसंडवनमें स्थित है और दिगवरजो हैं नान तके धारणे वाले श्रीर श्रावक मनमें स्थित होनेवाले चार यडे कठिननपके करने वाले जो तपस्वाह तिनका स्वामी सूर्यकापुर जो शनिह सो कहा है ३६ और कहतेहैं कहेयो मुनियोगहें इनमें जब राज योगहोये तव सपूर्ण अशुभपालको दूरक पोडेसे बड़े प्रतापकके युक राजा होताह कैसाराजाहोताहै दोशाक मुन और माधुरयभावक गुरु श्रीर वडेव राजा तिसके कमलरूपीचरणोंको अपने शिरों का नम्र होपकररगहने १५ दतिश्रीजागरूखंडेदिग्रहादियोगफलाध्यायोदादशः १२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २७३ अव राजयोगाध्याय कहतेहैं इहे शात्र राजयोंका उपयोगीहै जिससे विशेपसें राजयोगोंक राजा जन्मते तिसकापसें राजयोगीका चिंतनकर्के इसग्रंथमें कहताहां । और जिसके जन्मसमयमें तीन अथवा चार ग्रह अपने उच्च वा मूलविकोणमें स्थितहोवें और वलकर्के युक्त होवें सो राजाके वंश में जन्माहुया राजा होताहै और जिसके जन्ममें पाचवाछै ग्रह उच्च और मूलत्रिकोणमें स्थित बली होवे सो सामान्यकुलमैवी जन्माहुया राजा होताहै और उच्चत्रिकोणमें ग्रह होनवलहों तव राजा के तुल्प होताहै औरपृथ्वोके पालनेवाला राजा होता है और कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें पापीग्रह a श्रयराजयोगांद्यध्यायः राजोपयोगिशास्त्रंयस्मात्प्रभवोविशेपतस्तपाम् सं चित्यचन्योगैस्तानेवातःप्रवक्ष्यामि १ स्वोच्चत्रिकोणभगतैर्वलसंयुतैश्चत्र्यांये नेपोभवतिभूपतिवंशजातः पंचादिभिर्जनपदेपिभवंतिासीनःक्षितीश्वरस मोनतुभूमिपालः २ अशुभगगनवासैःस्वोच्चगैःक्रुरचेष्टंकथयतियवनेंद्रोभूपति विक्रमोत्थम् नतुभवतिनरोंद्रोजीवशक्तिपक्षेभवतिनृपतिपुण्यरुत्कर्टभूमि पालः ३ येप्विहभवत्यवश्यंभूपतियोगेपुनीचकुलपुरुपाः तानेग्रत्तःप्रवक्ष्येय थामतंशस्त्रकाराणाम् ४ उपमें स्थितहो सो राजा क्रूर स्वभाववाला और अपनेक्रमक राजकताहै अपसे ययनाचार्य के मतसें कहाह और जीवशमा आचार्यकैमतसंतो राजा नहि कहाहै जिसकर्के क्रूरग्रहाके उनहोनेसे चलो और लोकोंके सितावने पालाहोता और पूर्वजन्मके बढे पुण्या कर्के पृथ्वयाके पालनेवाला होताई ३ श्रीर कहतेहै जिनराजयो गोमें जन्माहुया नीचलमें वो अवश्यमेव राजा होता सोराजयोगपूर्व कहताह जैसे शास्त्रकारोके मतमें कहेहैं ?

२७४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें सूर्य शनि मंगल वृहस्पति चारग्रह वा तीन यहवी उच्च में स्थि तहोवे तव पोडशवृद्धयवनों केमतसें राजा कहें और दोग्रह वा एकग्रह उच्चमें स्थित होवेंऔर वृपराधिका चंद्रमा लग्नमें स्थित होवे तववी पोडशयोंके मतसें नीचकुलमें जन्मको पायकेवा पृध वीकों एक वाडीकोन्याई पालताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें श्रेष्टगणकानवाश जन्मलग्नमें स्थितहोवे और अथवाचद्रमावीश्रेष्ट नवाशमें स्थितहोवे और चारग्रह चंद्रमा रहित वलीहोर्वे और तिनीकर्के चंद्रमा देस्या होवे तव नीचकुलमें जन्मावी राजा होताहै ६ और जिसके जन्मा .. स्वोच्चस्थैरविसौर मगुरुभिः सर्वैस्त्रिभिश्चककैर्लंग्नेपोडशवृदयावनमतेसंद शिता पार्थिवाः द्वाभ्यांचैकतमोदयेस्वभवनेचंद्रे पुनःषोडशःसर्वेींचकुलोद्भवो पिवसुधांपात्येकवाटीमिव ॥ ५ ॥ गणोत्तमोलग्ननवांशकोद्गमोनिशकरश्चा पिगणोत्तमेथवा चतुर्ग्रहैश्चंद्रविवर्जितैबलीनिरीक्षितः स्यादधमोद्भवोनृपः ॥६॥ उदयगिरिनिविटैर्मेपसंस्थे मेहेंद्रेः शशिरुधिरसुरेज्यैर्जायतेपा र्थिवेंद्रः त्रिजलाधरसनायाःपालकोयस्यभूमर्हतरिपुपरिवारःसर्वतःफूत्करों ति ७ स्वान्चेरवावथकुजेक्रियगेविलग्नेमेषोदयेचसकुजेवचसामधीशे भूयान्म हीभृदिहयस्यविपक्षसैन्यतिप्टेनजातुपुरतः सचिवस्ययस्य ॥ ८॥ . समयमै मेपरााशिमें स्थित चद्रमा और मंगल और वृहस्पति उदयकों प्राप्तहोर्वे सो गनाधिन जहोताह और तीनसमुद्रपर्यंत पृथ्वीके पालने वाला होताहै और जिसकी भूमिम हतहोयेगएहै शत्रुपोंके समूह और चारदियोंमें वडे रयासोंकॉलेते हैं और जिसके जन्मस यमै उच्चराथिमें सूर्य स्थित होवे और अथवा मेपराशिकामंगल वृहस्पति के युक लग्न में स्थितहं वैतिसराजाके आगे कोईवीशत्रुपक्षकीसेना स्थित नहिं होयसनोहै और तिसके मंत्रीके श्रागैर्य शयों कोसेना नहिं स्थितहोय यकीहै ।

॥ोरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। २७५ मेर जितके जन्मसमयमें चंद्रमाधनराशिमें स्थित होवे शुक्र और वृहस्पति कयुक्त होवे उौर मंगल उशिपिाहो और मक राशिफे पूभागमेशानस्थित होवे उौर कन्पालग्नमें बुध स्थित होवै तव अवश्यमेव रानाहोताह कैसा बीहोताहें बहुतविद्यामें कुशल श्रेष्ट होताहै ९ और कहते हैं जिसके जन्मसमयमें चंद्रमा कर्कराशिम स्थित होये उौर शुरूपक्षमै जन्मलग्नमें स्थितहोवे और सप्तमस्थानमें बुधस्थितहोवे और छठे स्थानमें सूर्यास्थतहोये और चतुर्थस्थानमें शुक्रास्थितहोवे और बृहस्पति दशम स्थानमें स्थित होवे और मंगल और शनि तीसरे स्थानमें स्थित होवे सो राजा चंद्रमा कीन्याई श्व त वौरवका झुलावताहै डोर राज्यलक्ष्मीको भोगताहै १० और कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें पूरीचंद्र मा वृपराशीका जन्मलग्नमें स्थित होवे और कुंभराशिम शनि स्थित होवे और सिंहराशिमें सूर्य स्थित विशाभत्तीचापेभगुतनयदेवेज्यसहितःकुजःप्राप्तःचोच्छेमृगमुखगतःसूर्यतनयः विलग्नकन्यायोशिशरकरसनुर्यदिभवेत्तदावश्यराजाभवतिवहुविज्ञानकुशलः९ स्वःनक्षत्रनाथःस्फुटकरनिकरालंकृतःप्राप्तलग्ने यूनेसोमस्यपुत्रोयदिरिषुभं वनंभास्कर संप्रयातः पातालेदानवेज्योगुरुरपिगगनेसौरभौमौतृतीयेस्या भूपालोवहेद्यः शशिधवलचलच्चामरांराज्यलक्ष्मीम् १० शिशिरकिरणः स्वो घेलनयाधुनिधेः समो घटधरगतोभानोः पुत्रोमृगाधिपतौरविः अलिग्रह गतोवाचांनाथः स्फुरत्करराजितोयदिनरपतिः स्फीतश्रीकस्तदाबहुवाहनः ११ मृगेनदेलग्नेकुमदवनवंधुश्चतिमिगस्तथा कन्यांमुक्त्वावुधभवनसंस्थःकुतनयः स्थितोना-सोरिधनुपिसुरमंत्रीयादभवेत्तदाजातीभूपः सुरपतिसमावाप्तम हिमा १२ उदयतिमीनेशशिनिनरेंद्रः सकलकलाट्यः क्षितिमुतउच्चे मृगपति संस्थेदशशतरश्मैघिटधरगेस्यादिनकरपुत्रे १३॥ होवे उऔर वृधिकराशिमें वृहस्पति स्थित होवे डोर उदपको प्राप्तहोवे टीर यदप्रभाकर्के युक्त होवे तय राजा वडीलक्ष्मो वाला और वद्रुत वाहनोंकयुक्त होताह ११ र जिस्के जन्मसमयमें मकर- में शनिस्थित होवे गा चंद्रमा मौनराशिम स्थित होये और मिथुन राशिम मगर स्थित हो और कला गोमें शनि स्थित होये री धनराशिमे वृहस्पति यद स्थिा होवै तन इंद्रक तुल्प महिमा पाला राजा होताहे १२ और कहतेहे जिसके जन्मसमयमें मीनलममें चंद्रमा उदयहोरे और मंगल उयानि मकरमेस्थित होरे डीर सिंहराशिमें सूर्य स्थित होरे ओर मुभराशि शनि रियत. दोवे तर राजासंसूरीकालाक युक्त होताहे १३

२७६
॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जिसके जन्मसमयमै लग्नमें मंगल स्थित होवे और चंद्रमा युक्त बुध सप्तमस्थानमें स्थित होवे
और प्रकटकिरणों कर्के दिशोंकॉप्रकाशकरे तव राजाशत्रुयोंक नहि जीत्या जाताहै और वेदार्थके
जानने वाला और अनेक कारणोंके जानने वलाहोताहै २३ और जिसके जन्मसमयमें सूर्य और
चंद्रमाउच्चराशिम स्थित होवे तव राजा तैसेंहि संपूर्णलोकोंके हृदयमै अानदकोउत्पन्न कताहै और
तिसकोस्मरणकर्केशत्रुयोंकियां स्त्रीयानिरंतरनेत्रोंसें जलधाराको सागतियाहें और शोकरूप अग्निक के
हृदयमें दग्धहोतियाहँऔर जिसकेजन्मसमयमें कुभराशिमशुक्र और मेषराशि मगल और कर्कटराशि
में वृहस्पतिस्थितहोवै तब राजानिश्चयकर्के अपनेयश कर्के चारदिशा को प्रकाशक १६ और
जिसके जन्मसमयमै वृहस्पतिकर्कराशिमें स्थितहोवेस्वर्णकोन्याईप्रभायुक्तहोवे उौर मेपराशिम सूर्यस्थित
लग्नेकुजोज्ञःसशशीयदास्तेस्फुटांशुसंभारविराजिताशः राजातदाशत्रुभिरत्र
प्योवेदार्थविद्वेतुशतानुवादी ॥ १४॥ करोत्युत्कृष्टोचेदिनकदमृतामोदनिलयः
स्थितिस्वादृग्रूपंसकलभवनानंदजननम् अपूर्वोयंस्मृत्वानयनजलसिक्तोसि
सुतराम् रिपुस्त्रीशोकाग्निचलतिहृदयेतीवसततम् ॥ १५॥ शुक्रोघटेकुजो
मेपेस्वोच्चेदेवपुरोहितः यदिराजाभवनूनस्वयशोधौतदिङ्मुखः ॥ १६ ॥
उदयतिगुरुरुञ्चेतप्तहेमप्रभाभोहरिततुरगनाथोव्योममध्यावगाही गविशशि
वुधशुक्रायस्यसूतौनरस्यस्वभुजविजितभूमिःसर्वतःपार्थिवेंद्रः १७ धनुपिसुरे
ज्यःशशभृदुपेतोमृगमकरस्थःक्षितितनयश्च उदयतितुंगेसुररिपुवंद्यःशशित
नयोवायदिनृपतिःस्यात् १८ चापाधैभगवान्सहस्रकिरणस्तत्रैवताराधिपोल
नेभानुसुतोथवीर्य्यसहितःस्वोचेथभूनंदनः यद्येवंभवतिक्षितेरधिपतिःसंश्रित्य
शौर्यभवाहूरादेवनमंतियस्यरिपवोदग्धाःप्रतापाग्निना ॥ १९ ॥
-
होवेडोर वृपराशिम चद्रमा बुध शुरु स्थित होवें सौ राजाअपने भुजोंके वलकर्फ पृथ्वीकोजीतता है
और सर्वत्र रानाधिराज होताहै ॥ १७ ॥ उऔर जिसके जन्मसमयमे धनराशिमें वृहस्पति चंद्रमा
कर्के युक्तस्थितहोये और मकर राशिके पूर्वभागमें मंगलस्थितहोवे और मीनराशिम शुरु स्थितहोवे प्र
भया कन्याराशिमें बुधस्थित होवे तव राजा होताहै ॥ १८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें धनराशि
के पूर्वाध पंचद्रमास्थित होवे डोर लग्नमै शनि बलकर्केयुक स्थितहोवे और मकरराशिमें मगल
स्थितहोये पव इसप्रकारका राजयोग जिसको होवे सो वडे प्रसापकों प्राप्त होता और तिसके प्रताप
रूपनसिक दम्पभयेजो शत्रु सो दूरसेंहिं तिसकों वंदना कर्तेहैं ॥ ११ ॥

॥ श्रीरणवीरंज्योतिर्महानिवन्धः॥
.२.७७
और जिसकेजन्मसमयमचद्रमाससप्तम उौरपष्ठ और अष्टमस्थानमें स्थितसंपूर्णग्रह शुभहोतेहैं और क्रूरन
हॉससूयादि दूरस्थानमें स्थितशुभहोतेहैं अयसे योगमें जन्मतायोराजाहै तिसकोसेनाके जो मत्तहात्या
तिनके मदका जो जलहै तिसको समुद्रके कनारेयोंके वनोंमें भौरेपानतेहैं २ • और कहते है जो
राजा अधियो गर्मजन्मताहै तिसको शीघ्रजरावस्थानहिंप्राप्त होती है और तिसकों शव्योंका भय नहिं
होताहै और सौभाग्य और सुखकों भोगताहै ॥ २१ ॥ और जिसके जन्मसमयमें कन्याराशिमें उच्च
को प्राप्त वुधस्थितहोवे और मीनराशिमें चंद्रमा और शुकहोवें उौर मकरराशिमें शनि स्थितहोचे और
मिथुन राशिमें शुक्र स्थितहोवे तिसको राजयोंके मारणे वाला वडाराजाकर्तेहैं और तिसके हाथियों
द्यूनंपठमथाष्टमंशिशिरगोःप्राप्ताःसमस्ताःशुभाः क्रूराणायदिगोचरेणपतितो
भान्वादयोदूरतः भूपालः प्रभवेत्सयस्यजलधेर्वेलावनांतोद्भवै सेनामतकरींद्रदा
नसलिलभूगैर्मुहुःपीयते २० नप्राप्नोतिजरामाशुनोभवत्यरिजभयम् जातःस्या
दधियोगेचनृपःसौभाग्यसौख्यभाक् ॥ २१ ॥ वुधःस्वोच्चलग्नेतिमियुगलस
स्थौशाशिभृगुमृगेमंद सौरोजितुमगृहगोदानवसुहृत् नृपंकुर्याद्यस्यक्षितिभूद
हितध्वंसनिरतोनिरालोकोलोकश्चलितगजसंघातरंजसा ॥ २२ ॥ कार्मुकेत्रि
दशनायकमंत्रीभानुजोचनिजचंद्रसमेतः मेषगश्चतपनोयदिलग्नेभूपतिर्भवति
सोतुलकार्तिः ॥ २३ ॥ स्वात्केंद्रेपुयातैर्गुरुवुधभृगुजैर्मदभान्वारयुक्तैःस्वो
वेचंद्रोपितिछन् जनयतिनृपतिकीर्तिशुलीकृतांगम् अत्युच्चेलग्नसंस्थोरविरपि
भगवान्पार्थवक्रूरचेष्टं यातायातैःसमंताच्चतुरुदधिजलंयस्यसेनाःपिवंति ॥ २४
को धूडसें लोकालोक पर्वत व्याप्तहोताहै २२ उौर जिसके जन्मसमयमें धनराशिमवृहस्पतिस्थितहोवे
शनि मंगल चंद्रमाकयुक्त होवे और मेपराशिम लग्नगतसूर्यहोवे सो राजावडेयशवाला होताहै २३
और कहते हैं जिसके जन्मसमयमें अपनी राशीसे केंद्र 11४। ७ । १० स्थानोंमें बृहस्पति और
बुध और शुक्र क्रमकर्के शनि सूर्य मंगल कर्के युक्त होवें और अपने उच्चरााशेमे २ चंद्रमास्थित हो
वे तव वडे यशकर्के युक्त राजाहोताहै और जिसके जन्ममें परमोचस्थानमें सूर्य लग्नगतहोवे सो रस
भाववाला राजा होताहै और गमनागमनकर्के चारो ओर से समुद्रकेजलकों तिसकियां सेना
पानकर्तियां ॥ २४ ॥

२७८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जितके जन्मसमयमें जल चरराशिके नवाश चनुर्थस्थानमें चंद्रमा स्थित होवे और हममें शुभग्रह स्ववगमें स्थित होवे और केंद्र १ । ४ । ७ 1 १. स्थानाम पापी ग्रह स्थित न होवे. तव कला और यश कर्केयुक्त राजा होताहै २५ और जिसके जन्मसमयमें पूर्णचंद्रमाको शुक्र बृह स्पतिव। देखते होम प्रोर लग्नकारयामी बड़े वलक युनहाये और लममें वर्गोत्तम नवाश अर्थात् लन्नराशि का नवाथ होवे तवराजा होताहै २६ और जिसके जन्मसमयमें तीनग्रहाँस लेकर वर्गों तममें और केंद्र १ । ४ । ७ । १० । में स्थितहोवे वा शुभग्रहों कर्के युनहोवें और रूक्ष धूम्र विवर्ण देहवाले नहोवें तव राजा कत्त२७ और जिसके जन्मसमयमें एक ग्रह वो अपने उनमें स्थितहोवे अथवा वत्तिममें स्थित होवे ओर वलवान् होवे और मित्रग्रहब के देख्याहोवे सो राजा कत्तीहै ॥ २८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें संपूणग्रह शीर्पोदय ३ । ५ । ६ । ७1८1११ राथि उदकचरनवांशके मुखस्थःकमलरिपुःसकलाभिरामकार्तिः उदयतिविहगेशुभेसु वोभवति पोचदिकेंद्रगानपापाः॥ २५ ॥ आपूर्णमंडलकलाकालितशशांक पश्यंतिशुक्रसुरपूजितसोमपुत्राः लग्नाधिपोतिवलवान्टथिवीश्वर स्याहोत्तम श्चनवमःखलुचद्विलन्ने ॥ २६ ॥वर्गोत्तमेत्रिप्रभृतिमेहेंद्रा केंद्ररिथतावाशुभसंयु ताश्च नीरूक्षधूघानविवर्णदेहाःकुर्वतिराज्ञःप्रसवंग्रहेंद्राः ॥२७॥ एकएक्य हःत्वोच्चवर्गोत्तमगतोपिया, बलवान्मित्रसंदृष्टःकुस्तेचमहीपतिम् २८ शीर्पोद यः पुगताःसमस्तानीचारिवय॑स्वगृहेशशांकः सौम्येक्षितोन्धनकलोविलग्ने दद्यान्महीरत्नगजाश्वपूर्णाम् २९ उपचयगृहसंस्थोजन्मपोयस्यचंद्राच्छु भगृहमथवांशवीर्ययुक्ताश्यसौम्याः सकलक्लवियुक्तायेचपापाभिधानाः सभ चतिनरनाथःशक्रतुल्योबलेन ३० अत्युच्चस्थःसुरुचिरवपुःसर्वएवमहेंद्रोमि त्रै टोयदिरिपुदशांगोचरनश्यातः कुर्यानूनप्रसभमरिभिर्वजितोगौरवाढ्यैन गें द्राश्वश्चलविचलितर्यस्यतंपार्थिवेंद्रम् ३१ मोमें स्थित होवें और नीच और शत्रुको राशिसे रहित होवें और चद्रमाकर्क राशिमंस्थितहोवे और शुभवह कके देख्याहोवे और पूर्ण चंद्रमालग्नमें स्थित होवे सो रत्न और हाथि ओर घोडयोकरें- गुक्त पृथ्वीरों देताहे २१ और जिसके जन्मसमयमै चद्रमासउपचय ३ । ६ । १० ११९ स्थान म जन्मलग्नकास्वामी होवे शुभराशिम वा शुभनवाशमें स्थित होवे और शुभग्रहक्लीहोवें और पा पोमबलहीन होवें सो राजाबलकर्क इद्रके तुल्य होताहे ३१ और जिसके जन्मसमयमै शुभ अ पापापी ग्रह परमोचमें स्थित होने और प्रकाश कक युक्त होवे और मित्र ग्रहोकक देख्याहीवे और यह शत्रु ग्रहो कीरिसे रहित होगे सो ग्रह राजा वलवार शत्रु से रहित ओर बडे गर्ने वा गाधिरों घोडयो कर्के युक्त सत्तांहे ३१

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
२७९
और जिनके जन्मसमयमै परमोच्चमें चंद्रमा स्थित होवे और शुक कक देख्याहोवे और पापीग्रह
श्रामोक्किम । ३ । ६।९। १२ । स्थानमें स्थित होवें तव निश्चयकर्के राजा कत्तहें ॥ ३२ ॥ और
जिसक जन्मसमयमें शुभ ग्रहकेंद्र ।।४।।.। स्थानोंमे मित्रग्रहोंक देखहोवें और
शुभ ग्रायु हमें शत्रुयो फर्के नहिं जीतेहोवें ओर वलकर्के युक्त जन्मलग्न जन्मराशिके स्वामी होवै तव
राजा होताहै ओर जिनको जन्नराशिकास्वामी नवमस्थानमें स्थित होवे ओर कटराशिमें स्थित
होने तर ययाला होताई ओर सिके हाथियोंके मडके पान करणे वाले जो भमरे तिनों
धार दिशा गायनकरो जाती हैं ॥ ३३ ॥ ओर जिसके जन्मसमयमें उच्चराथिमें होत स्थित होवे तिस-
.
परमोचस्थितश्चंद्रोयादशुक्रणदृश्यते कुर्यान्महीपतिपूर्णपापैरापोलिमोपगैः
३२ ॥ दृश्यतेशुभदैःस्वकेंद्रभवनेमित्रैश्चपापैरापे ॥ युद्धेनोरिपुनिर्जितौवलयु
तौजन्मोदयक्षीधिपौ भूप.स्यान्निजराशिनाथनवमेचंद्रोदयेचेद्यशायस्येभश्रुत
दानलब्धमधुपैश्चातादेशंगीयते ॥३३ ॥ उच्चराशीभवेदोरायस्यासौकुरुतेन
पम् ॥ स्वांशयसुहृदश्यांशहर केंद्रोपगै शुभैः ॥ ३४॥ स्थितोभानो पुत्रोविर
चयतिवल पश्चिमांशेमृगस्परविःसिंहेशुक्रस्तुलिनिरुधिरोमेपगःकर्कटेंदुः ॥
कुमारीसंत्राप्तेयदिभवतिवाशर्वरीनाथसूनुः प्रजातोभूपालस्तदवतिमहीमे
कछातपत्राम् ॥ ३५॥ वर्गोत्तमेस्ववर्गेषुगताग्रहेंद्राः सर्वेयदारुचिररश्मि
शिखाकलापाः ॥ उत्पाद्यतेजलधिसीमवतीधरित्रीयःपालयेक्षितिपतिर्जित
शववर्गः ॥ ३६
को राजा कहे और अपने अंशम वा मिनके अंशमे होवे और केंद्रगत शुभग्रहोक्के घट होवे
तरे राजा होताहै ॥३॥ो जन्म समय शनि बलवान होयकर्क करके परिमा-
दम स्थित होने और सिंहराशिम सूर्य स्थित होवे और तुलाराझिमें शुक्र स्थित होवे और मगल
मेपरगशेम प्रोर ककटराथिम चद्रमा होने और अथवा कन्याराशिम वुध स्थित होवे तव राजा
हो केला एकहिपृथ्वीमें राजाहोताहै अर्थात्सावं भोम राजा होताई ॥ ३५ ॥ और जिसके ज-
न्मसमयमें संपूर्ण ग्रह वर्गोत्तममें स्थित होवें गौर प्रकाशकर्के युक्त उदयका प्रामहावें सो राजासम
सर्प पृप्तीको पाटगेवाला और शमुयोंके समूहको जीतने वाला होता ॥ २६ ॥

२८०
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।
नीराजिसके जन्मसमयमंलग्नकास्वामोकेंद्र1181011.। स्थानमंस्थितहोवोरीमनमोकदमा
होवे ओर लममें शुभग्रह स्थितहोवे इसयोगमें निश्चय ककराजा होताहै ॥ ३७ और जिसके जन्म.
समयनें वृहस्पति चंद्रमास्के युक वृषलग्नमें स्थित होवे और यद लग्नका स्वामी बलोहोयकर्के विको.
॥ ९ ॥५॥ स्थानमें स्थित होवे अोर सूपं शनि मंगल वलीहोयककै जिसको नहिं देखते हो
सो राजा यशकायुक्त और सपूर्णशत्रुपोंके नाशक णे वाला होताहै ॥ ३८ ॥ और जिसके जन्मस.
मयमै तोनग्रह नीचराशिमें स्थित न होवें और शत्रुकोराशिमें स्थित नहिं होवें और अपनी राशिम,
अथवा अपने नवांशमें और यद अपने उच्चके नवांशमें स्थित होवें और चंद्रमा पूर्णहोने
और पूर्वोकतोनों ग्रह मित्रमहों कर्क देखे होवें सो राजा कहें
॥
॥
केंद्रेविलग्ननाथःसुहृद्भिरथवीक्षितोविहगैः ॥ लग्नस्थितेचसौम्येभूपतिरिहना
यतेनियतम् ॥ ३७ ॥ सुरपतिगुरु सेंदुर्लग्नेटवेसमुपस्थितायदिवलयु
कोलग्नेशश्चविकोपगृहंगतः ॥ रविशनिकुजैर्वीयोपेतैर्नयस्यनिरीक्षितोभव
ति ॥ सनृपःकौायुक्तोहताखिलकंटकः ॥ ३८ ननीचगृहसं
स्थितानचरिपोर्भमप्पागतास्वराशिमथवांशकंत्रयइहोच्चमशंयदि ॥ कलाभि
रिहपूरितकुमुदखंडवोधप्रदंसुहा रभिवीक्षिताःक्षितिपतिविदध्युग्रहाः ॥३९
योयः पूर्णशिशिरकिरणप्राप्तवर्गोत्तमाशं सुस्पष्टाचिंगगनगमनः पश्यतिस्वो
घसंस्थः सक्षोणीशंजनयतिसदास्वादशांप्राप्यसौम्यः ख्यातिलोकेयदिवलयु
ताः कंटकस्थानपापाः॥४० जन्मोदयलमपतीवलसहितोकेंद्रगौहिवुकइंदु
जैलगृहगश्वेत्रिकोणगोवामहीपालः ॥४१ स्वगृहेमित्रभागेषुस्वांशेवामित्र
राशिपु कुवैतिचनरसूतीसार्वभौमनराधिपम् ॥ ४२ ॥
..
और जिसके जन्मसमयमें वर्गोत्तमन्यांशम स्थित पूर्णचंद्रमाको उचराशिमें स्थित और उदपक
मातहोयक यो शुभग्रह देखता होवे सो अपनीटशामें राज्यप्राप्त कत्तोहे और जगतमें प्रसिद्धता
का जव वलीहोयकके कंटक ।।१।७ । १० । स्थानों पापीग्रह नहिं स्थित होवें तव रा
जा होताहै ॥ ४० ॥और जिसके जन्मसमयमै जन्मलग्न और जन्मलग्नका स्वामी दोनों वलकर्केयुन
होवें और चंद्रमा चतुर्यस्थानमें अथवा विकोण। ९ । ५। में जलचरराशिमें स्थित होवे तब राज
होताहै ॥ ४: श्रीर जो ग्रह अपने क्षेत्रमें और मित्रके नवाश वा अपने नवादाम वा मिनकी राथिमैं
रिपत हो सो पवर्ती सारी पृथ्वीका राजा कहें ॥ ४२ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
૨૮૩
औरजिसकेजन्मसमयमें संपूर्ण ग्रहपरमोचमस्थितहों औरबुधअपनेउमाइ होवीतसबातीली कारवा
मानोहारदवतानारदेवाकवदनाकापातहाताहै ४३ औरजिसके जन्मसमयमै उत्त दिशामय शिष्ट
ओरपूर्वदिशामवृहस्पति औपश्चिमदिशाशुक्र और दक्षिण दिशाअगस्य इहै चारहि उटयों प्राप्त
होवें सोसपूर्ण राक्षस और ऋछ और सपं और वानरोंका स्वामीहोताहै ४४ और जिसकेजन्मसमयमें-
पूर्णचंद्रमा वृपराशिमें अथवा कर्क राशि स्थितहोवे और वृस्पति अपने उमें स्थित और केंद्रस्था
नमें स्थित शुक्र कर्के देख्या होवे और अपने नवांश लग्नगत सूर्य होघे और वर कर्केयुत लग्नकोंदेखे
तव राजा होताहै जिसाजाके हाथियोंकर्के चार समुद्रके कना में कटकावालेवन
॥४५॥ और जिसके जन्मसमपमें चंद्रमा सणे ग्रहोंकर्के देख्याहोवे सो चि कालजीवने वाला और
.
भग्नक देिह
परमोचंगताःसर्वेस्वोच्चांशेयदिसोमनः त्रैलोक्याधिपतिकुर्याद्देवदानववंदितम्
४३ यस्योत्तरस्यांभगवान्वशिष्टोरहस्पतिःप्रागपरेचभार्गवःअगस्त्यनामाखलु
दक्षिणस्यांसोराक्षसरिगवानराधिपः १४ शशीपूर्णःस्वोच्चेस्वगृहमथवास्वो
श्वभवाप्रयातो दिवंपातुमैत्रीदितिजगुरुणावीक्षितः केंद्रसंस्थः रविलग्नेस्वाशे
यदिबलयुतःपश्यतिस्यात्सभूपः प्रभग्नंयस्येभैश्चतुरुदधिभूशल्यकीनामरण्यम्
४९ ॥ कुमुदगहनबंधौवीक्ष्यमाणसमस्तैगगनगृहनिवासैर्दीर्घजीवीविनाश्य
फलमशुभसमुत्थयञ्चकमद्रुमोत्थंभवतिमनुजनाथः सार्वभौमोजितारः ॥४६
उच्चाभिलापीसवितात्रिकोणेस्वःशशीजन्मनियस्यजंतोः सशास्तिष्टथ्वींवहुर
लपूर्णीसहस्पतिः कंटकगोयदिस्यात् ॥४७॥ तुंगेपुद्धिवुधमार्गचराउपेताः
स्वर्तमयूपकिरणैःपरिपूरितांगाः ॥ उत्पादयंतिकुलिशांकितपाणिपादष्टथ्वी
पतिसगरवेणुयजातितुल्यम् ४८॥
..
संपूर्ण प्रशुभ फलकों और केमद्रुमपोंगकों दूरक सारी पृथ्वीका राजकरणेबाला होताद और शव
पॉके जीतनेवाला होताहै ४६ और जिसके जन्मसमयमें उच्चका अभिलापीहोयकर्क सूर्यविको ९१५
समें स्थित होवे और कटराशिम चद्रमा स्थित होवे और वृहस्पति टक । । ४ ७॥ १० में
स्थित होवे सो राजा संपूर्णरत्नोंकर्के युक पृथ्वीको शासना काहे अर्थात् सारी पृथ्वीका राज्यकर
वाला होताहै ॥ १७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें ग्रह उचको प्राप्तहोवें और स्वक्षेत्रमेंउदयकों
मातहोवें सो कुलिशकर्केचिन्हत हाथपैरोकोंकहें और सगर वेणु यजाति इन्हीराज
पाके तुल्यहोताहै ॥४८॥

~
૨૨
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।।
श्री.निम केजन्मप्तमारमशुभयहाराशिवमिंत्रीरशुभग्रहकिनवाशनिशुभग्रहस्थितहोवें और अपनीरश्मि
यों के प्रकाराहों प्रातहोयें और पापोग्रह सूर्यको किरणों के साथ श्राछादित होवे और शवयोंकके
युक होवे सा राजा पर्वत और वनों में रहनेवाला तपस्वी होताहै ॥ ४९ ॥ और जिसके जन्मसमरमें
शुभ चंद्र बुध गुरु शुक्र पण कर । २।५।८1११। स्थानोंमें स्थित होवें और पापीयह केंद्र १
४ 1 ७ । ९. अर आलिम ३१६१। १२। स्थानमें स्थित होवें सो राजा अपने भुजोंके वलय के
शत्रुपोंको हन कनोहे और वृहपति के तुल्य बुद्धिवाला होताहै ५. और जिसके जन्मसमयमे लग्न
का स्थानी दगम और चतुर्थ और सतमस्थानमें स्थित होवे और मित्रयहाँकी राशियोंमें और मित्र
महाक देख्या हो सो पृथ्वी तलका राजाकताहै ओर वडे शत्रुयोंके नाशकरपणे वाला कता है
और जिसके जन्मसमयमें पूर्णचद्रमा मेपके नवांशमें स्थित और वृहस्पति कर्के देख्याहोवे और व
शुभभवन समेतैःसौम्यमागेपुसौम्यैःस्फुटरुचिरकरौघैःप्रस्फुरनिर्विलग्नेरविमु
पितमयूखस्तैश्चपापैरभित्रगिरिगहननिवासीतापसःस्यान्नरेंद्रः४९इहपणफरगाः
शुभप्रदाउभयगृहेयदिपापसंचयःस्वभुजहतरिपुमेहीपतिःसुरगुस्तुल्यमतिः
कीर्तितः ५० विलग्ननाथःखजलास्तसस्थ सुहद्दमित्रहशांपथिस्थितः करोति
नाथपायेवोतलस्यदुवीरवैरिपरिनाशशीलं ५१ संपूर्णमूर्तिभंगवांच्छशांकोमे
पांशकस्योगुरुणाचदृष्टः ॥ नीचैनकश्चिद्गुरुवीक्षितोन्यैःप्राहक्षितीशयवनाधि
राजः ५२ लनाच्छशत्रिरिपुलाभनभस्तलेपुसूतावसडितवपुःष्टथिवीश्वर.स्या
त् ॥६ःसुरेंद्रसुहृदानहिवोक्षितोन्यैर्जन्माधिपाहशमितातस्मरगोथवास्यात.
५३ विद्रश्निकरालपूर्णपरिधिनक्षत्रसपालक स्तुंगशिसमवस्थितश्यसकलैः
शोहोक्षितव्योमगैः कुर्याद्भुमिपतिसयत्यचलितंहस्त्यश्वसैन्यमहदध्याच्छेषफ
गीकयकयमपिक्ष्माभारखिन्नःश्वसन् ॥ ५४
हस्पतिको कोई नींवग्रह नहिं देखता होवे तिसगे यवनाधिराजजोहै विनाचार्य सो राजा कहताहे
आयात गरनाचार के मतसें राजा होताहे ५२ और गिसके जन्मतमयमें लग्नमें चंद्रमा तीसरे उठे
जारने दरापस्थामि स्थित होपे श्रीर पूर्ण देहवाला होवे और वृहस्पति क. स्याहोवे और पा
पयों को ना देलाहोरे शायमा पूण चद्रना शनुझे बिना जन्मल्टले सामोसे पूर्वोकरयानाम
धि हो सो गना होगहे १३ और जिसके जन्म समदमें पूर्णचंद्रमा रश्मियोंक प्रकाशहायरहा
तोह ला उप के नाम पर शिके नवासमें स्थित होवे श्रीर संपूर्ण ग्रहोस देण्याहोवे तिसका
राजा का सावो राजा होगा जिसको सेना हाथी औरपोयोके चलने कर्के पृथ्वीके भारकर्वे
शपाग पोलित होपककै साताकों लेताह प्रयातू वडी सेना वाला राजा होताहे ॥ ५४ ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २८३ और जिसके जन्म उमयमै चंद्रमानविक योभाकाप्राप्त सूर्यकेनवांश स्थितहोये तरसजावहुत्र हाथियों वाला होताहै यर्दशुभग्रहकेंद्र में 1४10. स्थित पापग्रहोंक नहिं देख हो तव राजा होता है ५५ जितके जन्मसमयमें तीनग्रह नोंच और शत्रुको राशीमें स्थितहो और उच्चन गायोंमें बलक युक्त होवें और शुभग्रहाको दृष्टिक गुरु हो और चंद्रमा गोकेटुकीन्याई श्वेतपिकाकाशकोप्राप्तहो। सो राजा शत्रुपोंके जीतनेवाला होताहै ५६ और जिसके जन्मसम पमें चद्रमाशुभग्रहके नवाशमैं स्थित होवे और जव वलीहोरक दशमयरकास्वामीतिसको देरयता कोरे और लपमें पापाग्रह और नीचग्रह स्थितनहोत्रं तव राजा सारीपृथ्यांका राज्यकरणेवाला और दरदेहवाला होताई ५० ओर जिसके जन्मसमपमें जलचरराथिके नवाथमें चंद्रमा लममें स्थित सुधामृणालोपमविवशोभीशशीनवांशेनलिनीप्रियस्य यदीक्षितोसीबहुह स्तिगी शुभाश्चकेंद्रेवुनपापदृष्टाः ॥ ५५ ॥ नीचारिराशिसहितविहगै स्त्रिभिश्चनुंगांशर्केलयुनःशुभदृष्टियुक्तैः गोक्षीरशंखधवलोमृगलांच्छनश्वस्या यस्यजन्मनिसभूमिपतिर्जितारिः ॥ ५६ ॥ कुमुदगहनवंधुश्रेष्टमशंप्रपन्नंय दिवलसमवेतःपश्यतिव्योमचारी उदयभवनसंस्थः पापकोनैवनीचाभव तिमनुजनाथःसार्वभौमःसुदेहः ५७ जलचरराशिनवांशकइंदौतनुभवनेशुभ देवकवर्ग अशुभफलैःखलूकंटकहीनैर्भवतिनरोवहुवाहननाथः ॥ ५० ॥ वर्गोत्तमेहिमकर सकलःस्वकेशकुर्यान्महीपतिमपूर्वयशोभिरामम् यस्याश्च रंदखरपादरजोभिभूतोभानुःप्रशांतशिशिरोनुकरोतिरूपम् ५९ सर्वग्रहक तेयोगेचक्रवर्तीश्वरोभवेत् एकैकेनतथाजातामडलानामीश्वराः ६० एको पिविहगःकुर्यात्पंचमांशगतोन्पम् समस्तवलसंपूर्णचक्रवर्तित्वमेववा ६ ॥ होवे और शुभह अपने वर्गमें स्थितहोवे और पापीयह केंद्र ।। ७ । १० स्थानसे रहितहो ये सर्व राजा बहुत हायो ओर घोडयाँका स्वामी होताहै ॥ ॥ और जिसके नन्न रमपम पूर्ण वंद्रमा वर्गानन नवांशम स्थित अयवा अपने नवा रियत होवे सो अपू गुरु राना होताहै जिसके घोड़योंकी ओर खोकी धूडकर्क सूर्य शत शीतल स्वरूप होगाई ५१ और जिसके जन्ममें संपूर्णयहॉकक राज रोगकियाहोवे सो राजाचक्रवर्ती होता है और एक एक कके यो सनयोगहीताहे जितने जन्मलेकर महलमा सामी होताहे ६. और कहते हैं जिपक जन्मसनपमं पूजालको प्रातहकिके एक वी यह पंचमाचम स्थितहोवे सो चक्रपती गजा पथकर्क काद..

२८४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्तमयमें चंद्रमा वृपराथिमें स्थितहोवे और तिरुको वृहस्पाते देवताहौवे सो राजामणिपॉककं प्रकाशवाली उत्तरखंडको पृथ्वीका पालने वाला राजा होताहै ६२ और जि सके जन्मसमयमें अपने उच्च अथवा पो मूलनिकोपमें ओर अपने क्षेत्रमे स्थितजो ग्रहहोवे और चदमाकों देखताहोवे सो ग्रह भीलजातीवालेकों वी राजा करदेताहै. ६३ और जि सके जन्मतनयमें अमनीराशिके द्रेष्काणमें चंद्रमास्थित होवे उऔर शभनइ परिपूर्णवलीहोवे तब महारा नाकतोहे ॥ ६४ ॥ उोर जिसके जन्नतमपम अपने नामें सूर्यस्थितहोवे और चंद्र माक राथिका हो सो राजागजोंकमदकै किणकयोकर्के पृथ्वितलकों सिंचनकचाहे ॥ १५ ॥ पश्यतियदिचंद्रमसंविवुधगुरुर्टपभसंस्थितंप्रसवे ॥ अवतिष्टथिवीमेतद्दगनी स्फुरन्मणिद्योतितदिगताम् ॥ ६२ ॥ कुर्यात्तुंगेत्रिकेवास्वराशिस्थो विलोकयन् ग्रहस्तुपारकिरणनिपादमपिपार्थिवम् ॥ ६३ ॥ स्वगृहत तीयभामेशशिस्थितःपार्थिवंसदाकुरुते परिपूर्णवला.शुभदापदिप्रसूती महाराजम् ॥६४॥ स्वाशे दिवाकरोयस्यस्वक्षेत्रेचक्षपाकरः सराजागज दानौघशीकरोक्षितभूतलः ॥ ६५ ॥ लग्नेरविपुत्रसंयुतेदेवेज्येस्तगतनवोदिते दृष्टेऽसुरराजमन्त्रिणा ग्रामीणोन्नृपतिर्मवेदिह ॥६६॥ उदयेऽसुरमंत्रिवरीगुरु दृष्टिपथचगतः कुरुतेसपनियतंयदितुंगगतश्चवुधः ॥ ६७ शुक्रभास्करेंदवो । भागमेकनाश्रिताः जीवदृष्टिमात्रका स्यात्तदामहापतिः ६८ ॥ लग्नगासित शशाकजभौमाःसप्तमेशशिनिवाक्पतियुक्त तिग्मश्मितनयनचद्दष्टेजायतेष्ट थुयशा.एथिवीशः ॥६९ ॥ और जिसके जन्नसमयमै ल्न शनिस्केल होवे और उदाहोयक रहस्पनि सप्तमस्थानमें स्थित होवे और शुक्रक देखाहोव तब इसमें गमे ग्रामीरा राजा होताहै ॥ ६६ ॥ और जिसके जन्म समपर्म लग्नमें शुक स्थितहोवे डोर बृहस्पतिवर्क देस्पारोवे और यद उचराशिम वुधस्थित होवे सो निश्रया करांजा, होताहे ६७ उऔर जिसके जन्मसमयमै शुक्र और सूर्य और चद्रमा एकनवाशमें स्थित हो और वृहस्पति के देखे होवे तर राजा होताहे ॥ और जिसके जन्मस मम लममें शुरु वुध मगल स्थित होवें डोर सतमस्थानमें चद्रमा वृहस्पतिकर्क युक्त होवे औरथनि फर्क नहिं देख्पा होवे तव वडे यशवाला राजा होताहै ।। ६९ ।। ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। २८५ और जिसकेनन्मसमयमंत्र्हस्पतिमंगल के पाशम स्थितहोवे उमेरमंगलकर्केदेख्वाहापूर्णवलीहोवे तव नियधमके करणवालराजाकाकत्ताह उौर मेपराशिमदशमस्थानमें सस्थितहोवे तव निद्यराजाहोताहै ओर जिमके जन्नसनयमें तीसरे स्थानमें शुक्र उो चद्रमा उोर बुध और सूर स्थित होवें और मंगल सतममें स्थित होने से वृहस्पति नवम स्थित होवे और लग्नमें वर्गोत्तन नवाशम स्थित होवे भव अयसा योग होवे तप होन कुलम जन्मावी राजा होताहै ॥ ७१ ॥ और जिसक जन्मसमयमें वृहस्पति अथवा वुर अथवा शुक अथवा चद्रमा धर्म १ स्थानमे उदयका प्राप्त रश्मियो के थाभाका प्राप्त हो और यव मित्रयोंक दृष्ट उऔर युक होवे तव देवताक तुल्य वडाराजा कन्हें १२ और जिसके जन्मसमयमें नवमस्थानमे उबराशिगत ग्रहहोवे अथवा चकों देखताहोवे यद दो या विवुधगुरुर्यदिौमनवांशरुधिरनिरीक्षितपूर्णवलश्च जनयतिकुत्सितधर्ममही पक्रियपरिसंस्थितकर्मगतोर्कः ७० तृतीयगा शुक्रशशिज्ञभास्करा कुजोस्त सस्थोनवमेहस्पतिः गणोत्तमोलग्ननवाशकोद्गमोयदातदाहीनकुलेमहीपतिः ॥७१ ॥ जीवोवुधोभुगृसुतायनिशाकरोवाधर्मविशुद्धतनव स्फुटरश्मिजालाः मिनिरीक्षितयुतादिसूतिकालेकुवैतिदेवसदृशनृपतिमहांतम् ॥ ७२ तपोरहयस्यभवेत्तदुचकंग्रहनेनाथयुतनिरीक्षितम् ग्रहदयस्वोचगतंयदाभवे तदाकुटुवीनियतमहीपति. ७३ सुलभवनेशशिदेवनमस्यौभवनपतिप्रसमी क्षितदेहो भृगुतनयोयदिमीनसमेतोभवतिनृप खलुकुत्सितवश ७४ चद्रस्त्रि पुष्करस्थ म्वोच्चैवचसांपति सलक्ष्मीकम् उत्पादयतिरवामिनमुत्तममानसमग्र भुवः ७५ फेंद्रेन्योधसमेत मुरमत्रोदशमगोपचागुकः नूनभवतिपुस्तम स्तथिवीश्वरा.ख्याताः ७६ ह उचराशिमें स्थित हो तव दडे कुटावाला राजा होताहै ७३ ओर जिसके जन मपम पंच मभावमें चद्रमा और वृत्त्पति और परमश्कक टोना इसका और शुक पर मीनराशिम रिय तहोये तव निश्चयक निद्यवंशम जन्मावी राजा होताहे ५४ ओर जिसक जन्मसमयम चंद्रमा तीसरे स्थानम और दशम स्थानमें स्थित होवे और वृहस्पति अपने उदमें स्थित होये तय पडे ओर वरीलक्ष्मीवाला सारीपृथ्वीका राजा होताहे ७५ और जिनोक जन्मसम यमें केंद्रस्थानमें उोर उपराशिम वृहस्पति स्थित होवे और दशमस्था-म शुनस्थितहोवे तव निश्चयक के सपूर्ण पृथ्वीके स्वामी पुरुषहोत, ७६ श्रेष्ट मानक ૨૬ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिसके जन्मसमयमै वडियों रदिमयोंके समूहक्के कंटराशिम चंद्रमा स्थित हो और अपो नवागमें बुध और वृहस्पति और शुक्र होवे अथवा चतुर्थ स्थानमें' होवे और सूर्यकर्क देवेहोवें तव ब्राह्मण क्षत्रय वैश्यवसोंके राजा कहें ॥ ७७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें अपने मूलत्रिकोणमें सूर्य दशमस्थान स्थितहोवे और शुक्र वृहस्पति वुध अपनी रा शिमं स्थित होवें और चंद्रमासें तीसरे छठे जाहरमें स्थानमें स्थितहावे तव गोपालोंके कुलमें जन्में कोवी राजाव तहे ०८ और जितके जन्मसमयमै सप्तमस्थानमें शुभग्रह मित्रोंके नवांश में स्थितहों में कौर मिग्रहोंक रहो और यद उच्चाथि १. मंगलहोवे तव संपूष पृथ्वीके पालने वा स्व.शशीविपुलरश्मीशिखाकलापः स्वांशेस्थितावुधवृहस्पतिदानवेज्याः पातालगादिनकरणनिरीक्षिताश्वसंसूचयंतिनृपतिहिजमुख्यजातम् ७७ रविनभस्थः स्वत्रिकोणगोपिवास्वराशिसंस्था-सितजीवचद्रजाः तृतीयप छायगताश्चचंद्रत कुर्वतिगोपालमपिक्षितीश्वरम् ७८ सप्तमभवनेसौम्यामि ! त्रांशगताःसुहद्भिरिहदृष्टाः उच्चकुज़ोयदिपंःसमरतभूपालकःश्रेष्ठः ८९ रविशशिवुधवक्रेयॉम्निमित्रांशकम्थैर्नचरिपुभवनस्थैर्नाथदृष्टै नीचेः सतप । सिभृगुपुत्रेभूपतिःस्यात्प्रयाणेगजमदजलसेकेनश्यतेयस्यरेणुः ८० स्वोच्चमानः प्रकटितवलोव्योममध्येसजीवःशुक्रोधर्मेयदिकुजयुतःस्वंनवांशप्रपन्नः लग्नेवर्ग: शुभभवनगोचंद्रपुत्रेणदृष्टःटथ्वीपालोधवलितजगतस्पर्शितैःस्वैर्यशोभिः ८. ला राजा होताहै ८९ और जिसके जन्मसमयमै सूर्य चंद्रमा चुघ मंगल दशमस्यानम मित्रग्रहाँ के नवाशमें स्थितहोवें और शत्रुक्षेत्रमें और शनुग्रहोंकर्के देखे नहि हो और नीचराशिम स्थित नाहि हो और नवमस्थान में गुरुक स्थितहोवे निसराजाके यात्रासमयमें हाथियोंके मदकः धूड नाशको प्राप्त होताहै ॥ • ॥ और जिसके जन्मसमपमें अपने उच्च पदीहोयव के सूर्यस्थित होवे और दशमस्थानमें वृहस्पति कर्क मुक्कहावे और नवमरयानमें मंगल के दुक होवे और अमन वामें स्थितहोये और लग्नमें शुभ्य,को वर्गहोये और बुध कर्के देख्या झपे सो राजा अपने यशर चारदिशकों प्रकाश कचाई .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ २८७ और जिसके जन्मसमयमें पूर्ण चंद्रमा वृपराशिकालग्नमें स्थित होवे और तुलाराशिमें स्थित शुक्रक के देख्याहोवे और वुध चतुर्थस्थानमें स्थित होवे तव अन्य कुलमें जन्माहुयावी राजा होताहै ८३ और जिसके जन्मसमयमें मंगलवलीहोयकर्के अपने उच्चमें स्थित होवे और सूर्य चंद्रमावृहस्पतिक के देख्याहोवे तव निंद्य कुलमें जन्मावी राजाहोताहै और संपूर्ण पृथ्वीको रक्षा करणेमें समर्थ होता है ८४ और जिसके जन्मसमयमें अभिजित मुहूहोताहै सो वडेयशवाला राजा होताहै और इ- स अभिजित मुहूर्तमें नीचकुलमजन्मावी नवीन पदके राज्याधिकारका स्वामीहोताहै ८५ ॥ और नो मनुष्य गंडांतकालमें जन्मताहै अथात् रेवतोकेचतुर्थचरणमें और अश्विनीके प्रथम चरणौ र श्लेपाकेचतुर्थचरणमें ओर मघाकेप्रथमचरणामें और ज्येष्ठाके चतुर्थचरणमें और मूलाके प्रथमचरणमें पेशशीलग्नगंतःसुपूर्णासितेनदृष्टोवणिजस्थितेन वुधोपिपातालगतोयदिस्या तदान्यजातोमवतिक्षितीशः ८३ क्षमासुतःस्वोच्चमुपागतोवलीरवींदुवाचस्प तिभिनिरीक्षितः भवेन्नरेंद्रोयदिकुत्सितस्तदासमस्तप्रथ्वीपरिरक्षणक्षमः ८४ जायतेभिजितियःशुभवत्सोभूपतिर्भवतिसोतुलकीर्तिः नीचवेश्मकुलजोपिन रोस्मिन्त्राजयोगइतिनव्यपदेशः ८५ गंडांतविष्टिसहवैधृतिपातजातस्ताराप तिःसहयदाप्रतिकृत्तिकायां क्रीडेत्कृपाणफलकाहतचंडवेगात् प्रोत्थापितारि जशिरोभिरिहावनीशः ८६ वुधोदयेसप्तमगेहस्पतॊचंद्रेकुलीरेसुखराशिगे मले वियद्वतेभार्गवनंदनेग्रहेप्रशास्तिएथ्वीमनुजोनिराकुलः ८७ एकांतरगै हिगैःपद्मिश्चक्रेक्षितीश्वरंकुर्यात् अत्रैवशुभेलग्नेसकलमहीपालकोनृपतिः ८८ 'जन्मता और भद्राकरण में नो जन्मताहै अोर वैधृति व्यतीपात योगमें जोजन्मताहे और जिराके जन्ममें कृत्तिकाके संमुखचद्रमा होताई सो वडेवेगकर्के खड्ग फलक को शत्रु याँके शिरमें भ्रमामणे वाला राजाहोताहै अर्थात वडा उग्रराजा प्रजार्को वी तपावने वाला होता ओर जिसके जन्मसमयमें लग्नमें बुध होवे और सप्तमस्थानमें वृहस्पति होवे और पूर्णचन्द्र मा कटराशिम चतुर्य स्थित होवे और शुक्र दशमस्थानमें स्थित होवे सो मनुष्य शत्रुयोकर्के रहि- त पृथ्वोको शासना कर्ताह ८७ और जिसके जन्मसमयमै एकएकगृहके अंतरमेछै राशियों में सपू. पग्रह स्थितहोवें और शुभग्रहके लग्नमें जन्महोवे तव संपूर्णपृथ्वीके पालनेवाला राजाहोताहै ८८ है २८८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और इसीयोगमॆसमुद्रयोगकहाहै जव दोलग्नमें स्थित होवें और शुभग्रहकेंद्र ।।४।७।१. स्या नमें स्थित होवें तव राजयोंकाराजाहोताहै ८९ और जिसकेजन्मसमयमें लग्नसें लेक छैराशिपर्यंत अंतर रहित संपूर्णग्रह स्थितहोवे सो पंक्तिनामकर्के योग क हाहै ॥ तिसमें जन्माहुयाराजा- अथवा राजाका मंत्री होताहै ॥ ९• और जिसके जन्मसमयमें पंचम और चतुर्थ और तीसरे स्थानमें संपूर्ण ग्रह स्थितहोवें तवर्मयोग कहतेहै । यवनाचायादि तिसमें जन्मताजोहै ॥ सो बंधुपुत्रधनहाथियों कर्के युक्त ओर धनकर्के युक्त राजा होताहै ॥ ९१ ॥ और जिस के जन्मसमयमें दथमसप्तमचतुर्थलग्नस्थानोंमें संपूर्णग्रह स्थित होवें तव नगरनामकर्केयोग होताहै जिस में जन्माहुआ राजा होताहै ॥ १२ ॥ और जिसके जन्मसमयमें सप्तमचतुर्थ दशमस्थानमें शुभ- अयमेवसुमुद्रास्योद्दौलग्नेयदिसंस्थितौ करोतिभूभृतांनाथंसौम्य केंद्रेपुसंस्थि तैः ८९ निरंतरंयदिभवनेषुपटसुग्रहाःस्थिताउदयगृहात्समस्ताः सपंक्तिरि त्यवनृपंप्रकुर्याच्चतुष्टयेवानृपमंत्रिणंच ९० सुतसुखदुश्चिक्यगतायदिकूर्मकी तयंतियवनाद्याः बंधुसुतार्थगजाढ्योवहुभृत्योजायतेनृपतिः ॥ ९१ ॥ कर्मास्तसुखहोरासुग्रहाःसर्वेप्रतिष्ठिताः कुर्वतिनगरंनामयत्रस्यात्पृथिवीपतिः ९२ मदतनुसुखखस्थिताःशुभाःकुजरविरविजाश्चधर्मलाभसंस्थाः यदिभव तिमहीपतिःप्रशांतमूर्तिर्यवनपतिकृताह्ययमहीपयोगः ९३ लाभधर्मस्थिताःसौ म्याःपापाःकर्मणिसंस्थिताः नृपतीनामयंयोगोभवेत्कलशसंज्ञितः ९४ त्र योग्रहभ्रातृसुतांबुसंस्थास्तपोभवौहोपरिसंज्ञितौच कलवलग्नोपगताश्वशेषा नृपस्ययोगःखलुपूर्णकुंभः ९५ सुविस्तरंनीचकुलोद्भवामयाविचित्ररूपाःकथि ताःक्षितीश्वराः अतःपरंपार्थिववंशजाश्रमीभवतियोगामुनिभिःप्रकीर्तिताः९६ ग्रह स्थित होवें और मंगल सूर्य शनि इहे नवम और लाभ 31 ॥ स्थानमें स्थित होवें तव इस योगमै जन्माहुआ शातमूर्ति राजा होताहे इहे राजयोग यवनाचार्यके मतसें कहाहै ॥ ९३ ॥ और जिसके जन्मसमयमें जाहरमें और नवमै स्थानमें शुभ ग्रह स्थित होवें और पापीग्रह दशमस्थानमें होवे इहे राजयोंकों कलशनामक राजयोग कहाहै ॥ ९४ ॥ ओर जिसके जन्मसमयमें तीन ग्रह तोसरे पाचमें चतुर्थ स्थानमें स्थित होवें ओर दोग्रह नवमस्थानमें स्थित होवें और वाकीके ग्रह सप्तम और लग्नमें स्थित हो तव राजाको पूर्णकुंभयोग होताहै ॥ ९५॥ और कहतेहैं इसग्रंध मेने श्रेष्ट विस्तारकर्के नीचकुलमें जन्मेकोवी राजयोग वडेविचित्ररूपक कहेहैं व इसौग्रंथमें भाग राजाके कुलमें जोजन्मतेहैं तिनके राजयोग जैसे मुनियोंने कहेहै तैसेहिं मैं कहताहां ९६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ २८९ शिवम् ।। और निमजन्मसमयमें सिहलामें मूरिपतहो और मैपलमास्मिना जोमा गर्ने शनिस्थितहोये और मौनगगिमें पहरपनि रिचाहौर और मकर राशिम नगर- पाहोरे सौ गजा संपूर्णलोफॉकधदनाकामानहोला ॥ .. ॥ ' जिसकजन्मा- अपने बलवान् शुभग्रहकी राशिम और गमक लय बार नगम रथानमें गुमायः धितो बार पापग्रह तीसरे यानाहग्में या उठे स्थानमें स्थित हो सो राजा वीलामीगाला और लिगकापात्रा समगम हाथियोंकि जलका जो श्रयता सो पदलोंको रातिको उत्पापरतानसे बदनाँके विदुसि पृष्णी सिंचनकरी जातीह निमकीन्पाई हाधिक मदमें सिंचन होता या न पानहापिीपाला राजा होतादे १८ ओर जिसके जन्मसमपमें शुक्नुन्नाराशिका गर्नुपरपानमें सिंहोदयेदिनकरोमृगलांछनोजेकुंभस्थितोरविसुत स्वगृहेमरेज्यः स्ववियभू मितनयःएथिवीश्वरस्यजन्मप्रदःसकललोकनमस्कृतस्य ९७ ।।शुभेलग्नपातय लपतितयाधर्मराशिंक्रमेण शुभैःशेपलग्नादनमधरहंत्र्यायपटकमंगयां महीभ तोश्रीमान्भवतिनियतंयस्यमातंगसंघाः प्रयाणेमेघानांश्रुतमदजलैधातिमुत्पा दयंति ॥ ९८॥ दनुजपतिगुरुबंधुस्थानेस्ववेदमगतायदा तुहिनकिरणःगपू गिस्तपःसमवस्थितः नितनुभवनंप्राप्ताःशेषाग्रहायदिभूपतिर्भवतिधृतिमा नम्फीतश्रीकस्तदायहुवाहनः ॥ ९९ ॥ स्वोचोदयस्तपदाकुमुदन्यधुर्जी चायगावणिजिदानवपूजितश्च शपाश्चमत्स्ययुगलंयदिदेवमाश्रिंद्रांशानिम लपशोभवतिक्षितीशः ॥१०॥ नक्षत्रनाथमहित सवितानभस्थामागि लमभवनहियुफैसुरेन्यः देवारिपूज्यबुधभूमिमुनचलाभःल्यातीमहिपतिरिद स्वगुणेनरःस्यात् १०१॥

२९० ॥ श्रीरवीरज्योतिर्महानिबन्धः ॥ ॥ और जिमके जन्मसमयमें मकरराशिकों छोडकर्के लग्नमें वृहस्पति स्थितहोवे सो अव श्पमेव मत्तहाथियोंककैपरिवारित राजा होताहै ॥ १०२ ॥ और जिसके जन्मसमयमें लग्नमें शनि कर्के युक्त मगल स्थितहोवे उौर दशमस्थानमें चंद्रमा स्थितहोवे और वृहस्पतिवी दशमस्थानमें स्थित होवे और शुक्र सप्तमस्थानमें स्थितहोवे उौर जाहरमें स्थानमें सूर्यस्थित होवे और चंद्रमा चतुर्थराशि में स्थित होवे जव अयसा योगहोवे तव श्रेष्ठयशवाले राजा का जन्म होताहै । १.३ ॥ और जिसके जन्मसमयमें सप्तमस्थानमे उच्चहोयकर्के चंद्रमा स्थितहोवे सो मनुष्यकों राज्यप्राप्त कत्ताहै और जव पूर्णचंद्रमा होवे तव क्यामहिमाहै वडे प्रतापवाला राजा होताहै ॥ १.४ ॥ और जिसके मृगराशिंपरिस्पज्यस्थितोलग्नेटहस्पतिः करोत्यवश्यनपतिमत्तेभपरिटंहितम् १०२ लग्नेभौमोरविजसहितःशीतरश्मिःखमध्ये वा चांस्वामीदशमगृहगो भार्गवःसप्तमस्थः आयेहेम्नाशिशिरकिरणोवंधुराशिंप्रपन्नोयद्येवंस्याद्विमलय शसोजन्मभूपालकस्य १०३ घूनेपिकुमुदबंधुःस्वोच्चगतःपार्थिवंकरोतिनरम् किंपुनरखंडमंडलहिमधवलप्रकटितमुदीप्तिः १०४ लग्नंविहायकेंद्रेसकलक लापूरितोनिशानाथः विधातिमहीपालंविक्रमधनवाहनोपेतम् १०५ यदिपश्य तिदानवार्चितंवचसामधिपस्तदाभवेत् नृपतिर्वहुनायकोनरोभुजगेंद्रइवप्रताप वान् ॥ १०६ दिवौकसांपतमैत्रीकुर्यात्पश्यन्वुधनरं शिरोभिःशासनंतस्य धारयतिनृपाःसदा ॥१०७ ॥ लग्नाधिपतिःस्वोच्चेपश्यन्मृगलांछननृपंकुरु ते वहुगजतुरगवलौघैःक्षपितविपक्षमहाविभवम् ॥ १०८ ॥ जन्मसमयमें लग्नको छोडकके केंद्रस्थान 1 । ४।७।१० में पूर्णचंद्रमा स्थितहोवे सो वडेधन और पराक्रम और वाहनोंकर्के राजा होताहै ॥ १०५ ।। और जिसके जन्मसमयमें शुक्रको वृहस्पति देखताहोवे तव सो बहुतजनोंका स्वामी शेपनागीन्यांई प्रतापवाला राजा होताहै १०६ और नि सके जन्मसमयमें इंद्रकामंत्री बृहस्पति बुधको देखताहोवेतिसकीयाज्ञाको संपूर्णराजा शिरम धार- णतंहे ॥ १.७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें जन्मलग्नकास्वामीअयनी उचरागिम स्थितहोवे और चप्रमाको देखना होवे तब मनुष्य को बहुत हाथि प्रार घोडे और सेनाकै समूहकर्के युक प्री- शानुमोंसे रहित और बड़े ऐश्वर्यकर्क युक्न कताहै ॥ १.८ ॥

२९१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमे उच्चराशिम चंद्रमाको वुध और शुक्र देखते होवें तव तिसपुरुषकों राजा कहैं कैसावी राजा होताहै वडे शत्रुयाँकः वंदित और बडे यशकके युक्त और व है सौभाग्यवाला होताहै ॥ १.९ ॥ और जिसके जन्मसमें अधिमित्रांशमें चंद्रमास्थितहोवे ओर शुक्र कर्के देख्या होवे तिसकी लक्ष्मी निश्चल होतीहै और ध्वजा छत्र कर्के युक्त और हाथियोंक युक्त होतीहै ॥ ११• ॥ और जिसके जन्मसमयमें अपनेनवाशमें अथवा अधिमित्रके नवांशमें चंद्र मा स्थित होवे और बृहस्पतिकर्के देख्याहीवे और दिनका जन्महोबे तव राजा होताहै इसमें शंसय 'नहिहै और जिसके जन्मसमयमें जन्मलग्नकास्वामी केंद्र १।४।७।१. स्थानोंमें बलकर्के संयुक्त होवे तिसकों गोपाल कुलमें जन्मेकोंवी परमऋद्धि वाला राजा कत्ताहै और राजवंशमें जन्मे इंदुःस्वोच्चपश्यन्करोतिवुधभार्गौनरंनृपतिम् प्रतारिपक्षमुच्छ्रितयशसंसौ भाग्यवंतंच ॥ १०९.॥ अधिमित्रांशगश्चंद्रोदृष्टोदानवमंत्रिणा निश्चलांकुरुते. लक्ष्मीध्वजच्छंत्रगजाकुलाम् ॥ ११० स्वांशेधिमित्रभागेवागुरुणायदिदृश्यते शशीमहीपतिंकुर्याहिवसेनावसंशयः॥ १११ ॥जन्माधिपतिः केंद्रेवलपरिपूर्णः करोतिपरमर्दिम् गोपालकुलेपिनुपकिंपुनरवनीशसंभूतम् ११२: रविरप्यधि मित्रस्थोयदिचंद्रनिरीक्ष्यते अंशकाधिपतिःकुर्यादर्मार्थसहितनृपम् ॥ १३ ॥ उच्चस्थःशशितनयःकुमुदाकरवंधुनासमधिगतःपुरुषम् जनयतिसगजाधिपति गजमदगंधनवासितदिगंतम् ११४ प्रधानबलसंयुक्त संपूर्णःशशलांच्छनः ए कोपिकुरुतेजातंनराधिपमरिंदमम् ॥ ११५॥ केंद्रेविलमनाथ श्रेष्टवलोमानवा धिपंकुरुते गोपालकुलेपिनरंकिंपुनरवनीश्वराणांहि ॥ ११३ ॥ तो कचावातहै ११२ और जिसके जन्मसमयमें सूर्य अधिमित्रकी राशिम स्थित्त होवे और अंग कास्वामी चंद्रमाकों देखता होवे तव धर्मार्थक युक्त राजा कत्ताहै ॥ ११३ ओर जिसकेजम्मसम यमे उद्यमेस्थित बुध चंद्रमा युक्त होवे तिसको हाधियोंकास्वामी काहे और हाथियोंके मद कर्के चारदियोंकों सुगधित करणेवाला राजा कताहै ११४ श्रीर कहते हैं जिसके जन्मसमममें पूर्ण चंद्रमा प्रधानक्लक युकहोवे तव एकहि चंद्रमा शनुर्योके दमन करणेवाला राजा कचाहे' और जिसके जन्मसमयमै लमका स्वामी केंद्र 12101 1• स्थानों में स्थित होवे सो गोपाल कुत्तमजन्मेकौंवी राजा काहे और राजयोंके कुलमें जन्मी बयावानाहे ११६ १ २९२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमॅककटराशिम केंद्र ।११४७ १० स्थानों में वृहस्पतिस्थित होवेनौरदशमस्था नमें शुकहोवे तव चारओर समुद्रकोतडागीवालीपृथ्वीकाराजाहोताहै ११७ औरजिसकेजन्मसमयमें मेपराशिमसूर्यस्थितहोवेोरचद्रमा कर्के युक्नहोवेतवकेरळऔरकाटौरग्रंध और द्राविड और कछ और शोण देशोंका राजा कत्ताहै ॥ ११८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें कक्टराशिमें बृहस्पति चद्र. माकर्के युक्तहोवे तिसकों काश्मीरमडलका राजा अवश्यमेव कत्ताहै १११ और जिसके जन्मसम पमें उचराशिम और स्वक्षेत्रमे शुक्र वृहस्पति जाहरमें और केंद्र १४ ७११. में स्थित होवें सो राजाके कुलमें जन्माहुना अवश्यमेव राजा होताहै H ॥ -कर्कटसंस्थकेंद्रेवृहस्पतिर्दशमगश्चसितः चतुरुदधिमेषलाया.स्वामीभूमेर्यदा जातः ११७ मेषसहस्ररश्मि:सहशशिनासंस्थित करोतिनुपम् केरलकोटां चंद्रविडानांकछशोणकुलस्य ॥ ११८॥ उच्चस्थस्त्रिदशगुरुःकरवबनबंधुसंगमं प्राप्तः काश्मीरमंडलभवंकरोतिपुरुपाधिपमवश्यम् ११९ तुंगायस्वगृहोदयकं टकनवोदयपुशुक्रगुरू सोवश्यंभवतिनरोराजांशसमुद्भवोनृपतिः १२०. सत्स्थानकालादिक्लैरुपेता-शुभग्रहा केंद्रमुपागताश्च ॥ कुर्वन्तिपापेरविमि अचारा.एथ्वीभुजांत्रिप्रभृतिग्रहेंद्राः १२१ रवेर्दितीयेवुधजीवभार्गवानचा : शुभेदृष्टयुतानचार्कगा. ॥ स्फुरत्करोघस्फुटपिंजरीकृतानरप्रकुर्वन्तिसमुद्रपा लकम्, १२२ कुंदाव्जकाशधवल.परिपूर्णकांतिर्जन्माधिपेनवलिनाशुभदेन दृष्टः ॥ स्त्रीमानभंगनिपुणंदयित.क्षपाया प्रख्यातकीर्तसुनयंकुरुतेनरेंद्रे १२३ " .. और जिसके जन्मसमयमै शुभग्रह श्रेष्ठस्थानाम और कालादि बलकर्के युक्त होयें और केंद्रस्थाना स्थित होवें और पापीग्रहॉकर्क रहितहोवे जब तीनसे लेकग्रह अयसे होवें तवराजा कर्तेहैं ३२१ और जिसके जन्मसमयमें सूर्यकेदूसरे स्थानमै वुध वृहस्पति शुक्र स्थित होवें और अशुभग्रहोकवे दृष्ट नौर युक्त नहिं हों पोर अस्तंगत नहिं होवें और अपनीयाँ किरणो कर्क प्रकाशवाले हो तव तिसको समुद्रपर्यंत पृथ्वीका राजा कहें ॥ १२२ ॥ और जिसके जन्मसमयमें चद्रमा श्वेतकमल्की न्याई निमल और पूर्ण देहकर्के युक्त होवे और जन्मलग्नका स्वामी शुभप्रकर्के देस्या होवे सो राजा यीयोंका अभिमान तोडने वाला और कटे यश वाला और ग्रेटनीतिके जानने वाला होताहै १३ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमै शुक्रकर्के युक्त बृहस्पति दूसरेस्थानमें स्थित होवे तिसको पृथ्वीके पालनेबा लाराजाक हैं और शत्रुयोंके दमन करणे वाला होताहै ॥ १२४ ॥ और जो मनुष्य कारफयोगामें जन्मतेहैं सो पथ्यांके भोगनेवाले होतेहैं और तिनके हाथिघोडे और प्याद गोको धूडआकाशमंडलमें छाय जातीहैं ।। १२.५ ॥ ओर जिसके जन्मसमयमें मंगल लग्नमें स्थित होवे शनि चतुर्थस्थानमें स्थित 'हो और मकर लग्नमें और शनि के नवांश चतुर्यस्थानमें शुक्र वृहस्पति वुव स्थितहोवे तव राजा होताहै ॥ १२६॥ पोर जिसके जन्मसमयमें कर्कराशिका वृहस्पति लग्नमें स्थित होवे और चंद्रमावी कराशिम स्थित होवे और मीनराशिमें परमोद्योग में शुक स्थित होवे ओर तैसेंहि मेपलनमें सूर्य और मंगल स्थित होवें तत्र राजा स्वर्गका स्वामी होताहै ॥ १२७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें शुक्र .. 'देवमंत्रीकुटुंवस्थोमार्गवेनसमन्वितः जेनयेद्वमुधापालंनिर्जितारातिमंडलम्१२४ कारकयोगेजाताअवंतिएथ्वीभुजोनरायेषां ॥ गजतुरगपत्तिविदलितरजीविता नंभवेद्गगनम् १२५ कुजविलग्नेतरणेश्चनंदनेरसातलेशुक्रटहस्पतींदुजैः ॥ मृगोदयेमंदनवांशकस्थितेरसातलेसौभवतीहपार्थिवः १२६ स्वोच्चेगुरुस्तनु गतः स्वगृहे शशांकः शुक्रोझपेपरममुच्चमितौसितश्च मेपेतथैवभगवान्सविता कुनश्वस्वर्गाधिपोयदिभवेन्नृपतिः प्रजातः॥ १२७ शुक्रेज्यो संसितौः शु चीतिमियुगेस्वोच्च श्यपूर्णः शशी दृष्टस्तीबविलोचनेनदिनकृन्मेपेयदासौनपःसे नायाश्चलितेनरेणुपटलैर्यस्यप्रनप्टेरवावस्तभ्रांतिसमाकुलाकमलिनीसंकोचमा गच्छति ५२८ रैनीचैरिपुगृहगतैःपछदाश्चिकयगै सौम्यैःस्वोच्चंपरमुपगतै निर्मले केंद्रगैश्चाज्ञास्थानेशिशिरकिणेकर्कटस्थेनिशायामकच्छत्रीत्रभुवनत लंयस्यसक्ष्मातलेगः:१२९ . ॥ बृहस्पति उदयको प्राप्त होयकर्के मीनराशिम स्थितहोवें और वृषराशिम पूर्ण चंद्रमा स्थित होवे श्रीर मेपराशिमें स्थित यो सूर्य तिसकर्के देख्याहोवे सो राजा होताहै कैसावी राजा होताहै जिसकीसेना के चलनेकेसमयमें उडायो धूलि तिसकर्के सूर्य छप जाताह और सूर्यास्तको भ्रातिकर्के कमलिनीया संकोचकों प्राप्त होतीहैं अधीतू वडीसेना वाला राजा होताई और जिसके जन्मसमयमे ग्रह नीचराशिमें स्थित होवें और शत्रुक्षेत्रमें स्थित होवें अथवा तीसरे छठे स्थानमें स्थित होवें और शुभग्रह परमउच्चस्थानमें प्राप्त होवें और रश्मियोंकर्के प्रकाशयुक्त होवें अथवा केंद्र ॥ १ ॥ ४१०। स्थानोंमें स्थित होवे और रात्रिके जन्ममें दशमस्थानमें ककंटग- शिका चंद्रमा स्थित होवे सो राजा तीनभुवनमें एकछत्रबाला होताहै १२:

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
औरजिसकेजन्मसमयमें उदयकोंप्राप्त बृहस्वति लग्नमें स्थितहोवे और अष्टमीकाचंद्रमा जाहरमस्थान
स्थित होवे श्रोग्बुधकर्केदेण्याहोवेऔर चंद्रमासेंदूसरेस्थानमैसूर्यस्थितहीवेनोरमगलकर्केन हिंदे ख्याहोवे
सो राजा बहुतहाथी और घोडयोंमें स्थित होयकर्के पृथ्वीको पालताहै १३ • और जिसके जन्मस-
मपमें सूर्य चंद्रमा मंगल मेपलग्नमें स्थित होवें और शुक्र शनि बुध वृपराशिम स्थित होवें और धन,
लग्नमें नवमस्थान वृहस्पति स्थित होवे और अपने भावमें स्थित होवे और सूर्य अपने उच्चमें श्रीर
उचके नवाशमें स्थित होवे तव इसयोगमें उत्पन्नभयायो राजा सो शत्रुयोंको हत करसेवाला होता.
है १३१ और जिसके जन्मसमयमें चंद्र वुध वृहस्पति पाचौ स्थानमें स्थित होवें और सूपं कर्क
रहित होवें और छठेस्थानमें सूर्य स्थित होवे और मगल अपने उच्चमें स्थित होवे और नवमस्था.
होरालेखामुपेतःस्फुटकरनिकरेंःपूरितांगःसुरेज्यश्चंद्रःशुलार्धदेहोभवभवनगतः
स्वेनपुत्रणदृष्टः ॥ चंद्राद्भानुदितीययदिभवतितदानैवदृष्टःकुजेनजातःपायेतभू
मिंबहुगजतुरगाएणभूपृष्ठपीठः ॥ १३० ॥ रविशशिकुजैर्मेषेलग्नेसिता
किंवुधैर्टपेधनुपिनवमेदेवज्येचस्वभावमुपस्थिते ॥ रविरपियादस्वोच्चवर्गप्रधा
नलवोदयेभवतिनृपतिःसिद्धार्थज्ञोहतारिरिहोद्भवः १३१ शशिशशिसुतजीवैः
पंचमस्थविहीनैरविरपिरिपुराशीस्वोच्चगेभूमिपुत्र ॥ तपसिचरविपुत्रजायते
पार्थिवेंद्रःप्रथितविपुलकीर्तिनिधर्मप्रतापः १३२ त्रिदशगुरोरविहिमकरौ
स्वसुतस्ययदा भगुतनयःकुजस्ययदिदृष्टिपथंचगतोभवति ॥ विलग्नगोय
दिकोदयराशिरिहप्रथितयशोभवतिक्षितिपतिःक्षपितारिगणः १३३ वुधःक
"न्यालग्नेसुरपतिगुरुश्चापितिमिगम्विनःक्षोणीपुत्रःप्रथमभवनेवीर्यसहितः ॥
शनिःशत्रुस्थानेत्रिदशरिपुवंद्यश्चहिबुकेयदेवस्यात्सूतोस्वभुजविनयिभूपति
रिह ॥ १३४॥
नमें शनि स्थित होवे तव दान और धर्मकर्के युक्त वडे प्रतापवाला राजा होताहै ।। १३२ ॥ और
जिमके जन्मसमयमें सूर्य और चद्रमा वृहस्पति कर्के और शनि वुध कर्क देखे हो। और शुरु मंग
लकः देल्या होवे और लममें शोदियराशि स्थित हो तव प्रसिद्धयश वाला और शठयोंका क्षय
करणेवाला राजा होताहे ॥ १३३ ॥ और जिसके जन्मसमयमें कन्यालम वुध स्थित होये और
वृहस्पति धनलसमें होवे और सूर्य मीनलममें स्थित होवे और मगल मेपलममें स्थित होवे और
बलकर्के युक्त हो और उठेस्थानमें शानिहोवे और शुक्र चतुर्थस्थानमें होवे तव अयस योगमें अपने
भुजीक पिजपको प्राप्त राजा होता ॥ १३४ ॥

औरणवीरज्योतिमहानिवन्धः। और जिसके जन्मसमयमें शनि लममें स्थित होवे और मकरराशिकाहोवे और सूर्य सप्तमस्थानमहोवे और शुक्र अष्टमस्थानमें स्थित होवे और वृश्चिकमें मंगल और कर्कटराशिमें चंद्रमा होवेतवप्रसिद्ध राजा होताहै १३५ और जिसके जन्मसमयमें मकरलग्नमें उदयको प्राप्त मंगल होवे और शनि नवमस्थानमें स्थित होवे और सूर्यचंद्रमाकर्के युक्त सप्तमस्थानमें होवे तव चंचलस्वभाववाला राजा होताहै ॥ १३६ ॥ उऔर जिसके जन्मसमयमै चद्रमाकर्के युक्त शनि लग्नमें स्थितहोवे उऔर वृहस्पति सतमराशिमें होवे और अपने उच्चमें स्थित वुधशुक्रकर्के देख्या होवे तव वडा क्रूरराजा होताहै १३७ और जिसके जन्मसमयमें पापीग्रह जाहरमें स्थानमें वृहस्पतिको दृष्टिसे रहित होवें और लग्नमें शुक्र स्थित होवे और चंद्रमा कर्कट राशिमें स्थित होवे तव अयसे योगमं वाउलीयां और रहे यमविलग्नेमकरेप्रतिष्ठितदिवाकरेथूनगतेसितेष्टमे कुजेलिगेकर्कटगेनिशाकरे भवेत्प्रसिदोजगदीश्वरोनरः ॥ १३५॥ मृगोदयेभूमिसुतेसुनिर्मलेशनैश्चरे धर्मगृहेव्यवस्थिते - दिवाकरेसप्तमगेसहेंदुनाचलस्वभावोनृपतिःप्रजायते ॥ १३६ ॥ शनैश्चरेलग्नगतेसचंद्रेटहस्पतौसप्तमराशिगेच शुक्रणदृष्टेशशिजेस्व तुंगेजायेतएथ्वीपतिरप्रधृप्यः ॥ १३७ ॥ पापाभवेसुरपुरोहितदृष्टिशुद्धालग्ने सुरारिदयितः शशिनिस्वराशौवापीतडागसुरवेश्मकरोनरोत्रजायतमानवपति हिजदेवभक्तः ॥ १३८॥ एकःस्वोच्चेशुभभवनगःसंस्थितोर्निर्मलांशु केंद्रेभानुः प्रकटितकर केवलःपूर्णवीर्यः दृष्टःकुर्यादमरगुरुणापंचमस्थेनजातंभूमे थंबहु गजपतिसर्ववंचंकृतार्थम् १३९ पठेतमःसहजगेहगतोथवापिसिंहेंदुराशिसहि तोयभवक्षसंस्थः दृष्टःशुभैर्दिनकरेंदुविहीनदृष्टिःकुर्यात्नृपंस्वभुजनिर्जितशत्रुप क्षम् ॥ १४.! और देवताफेमंदिर लगावने वाला और ब्राह्मण और देवताका भक्त राजा होताहै ॥ १३८ ॥ शेर जिसके जन्मसमयमै एकग्रहवी अपने उच्चमें और शुभग्रहको राशिमें स्थित होवे और निर्मल किरणा फर्के प्रकाशितहोये और केवल एकहि सूर्य केंद्रस्थान | | ४ । ७ 13. 1 में दिनके जन्ममें पू पवली होये और पंचम दृष्टिकर्क वहस्पतिकर्फे देख्या होवे तव रोजा बहुत हाथियॉक् युक्त और संपूर्ण लोकोंकवैदित और कृतार्थ होताहै ॥ १३९ ॥ और जिसके जन्मसमयमें छठे वा तीसरे घ रमें राहुस्थिनहोवे अथवा सिंहकर्कटराशिमें जाहरमें स्थान स्थित होवे और शुभमहॉकर्के देख्या होवे और सूर्यचंद्रमाकीदृष्टिसे रहित होवे तव अपनीभुजॉकर्के थनुपताजीतनेवाला राजाकत्ताह १४.

२९६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमें मंदमंद वायु चलरहाहै और आकाशनिमल धूलिक रहितही वे और ग्रहवलवानहोवे और उपद्रवॉक रहित और वैरक क रहित होवें और तारामंडल में बृहस्पति उदयको प्राप्तहोने और जब वृपराशिम शुक होवे नव तिससमयमें जन्माहुप्रा राजा होताहै १४१॥ और जिसके जन्मसमयमें चद्रमा वुध मंगल अपने नवाशमें स्थित होवें और नीचराशिम नहिंस्थि त होवे ओर झमकर्के वाहरमें और जारमें और तीसरे स्थानमें स्थित होवें और अस्तकोंनाहं प्रा- तहोवें और पाचम स्थानमें चद्रमाक युक्त वृहस्पति होवे तव राजा अपने यशाक के दिशोंकों प्रका श करणे वाला होताहै १४२ और जिसके जन्मसमयमै अधिमित्रकाराशिमें केंद्र ।।।४। ५ । १० । स्थानोम जन्मराशिकास्वामी लग्नके स्वामीकर्के युक्त होवे और वलकर्के युक्त लग्नकों देखे- वहतिमदुशरीरनिर्मलेव्योममध्ये वलिनिनिरुपसर्गा खेचराऽवृत्तवैराःउदयति सुरवद्युमंडलेमातृकानां यदिटपभगृहस्थोभार्गव स्याक्षितीशः ॥ ११ ॥ शशिवुधरुधिरांगै स्वांतकस्थैर्ननीययभवसहजस्थैर्नापिसूर्यप्रविष्टैः तनय भवनसस्थेवाक्पतीचंद्रयुक्तेभवतिमनुजनाथ कीर्तिशुक्लीकृताशः ॥ १४२ ॥ अधिमित्ररहेकेंद्रेजन्माधिपतिविलग्नपतियुक्त, पश्यतिवलपरिपूर्णोल नस्यात्पुष्कलोयोगः १४३ पुष्कलयोगेपुरुपाजायतेभूमिपालकानित्यं सुचिरभवंतिहतरिपवोगजमदगधेनवासितदिगता १४४ राश्यादौलग्न पति करोतिलग्नेनरेद्रदडपति मध्येमडलनाथग्रामपतिचैवभवनांते ॥ १४५ पोपणेफाल्गुण्यश्विनिमूलेसोम्येचभास्कर कुरुते लग्नगतोनरनाथयोजनशत मात्रकेदेशे ॥४६ तव पुष्कल नामकर्के योग होताहै १४३ और पुष्कर योगमें जो मनुष्य जन्मतेहैं सो नित्य प्रति- राजा होतेहैं और चिरकाल राज्यके करणे वाले और शत्रुपोंका इतरणे वाले और हाथियों केम टकक मुगंधित करणेगाले होतेहें १४४ नीर जिसके जन्मसमयमें लग्नकास्वामी राशिके प्रथमभा गम लग्नगतहोवे तव दडनीतिके करणेवाला राजाहोताह और मध्यभागमें स्थित होवे तब मडलीक राजाहोताहे और राशिके प्रत्य भागम होवे तव यामपतिराजा होताह १४५और जिसकेजन्मसमय में रेवती पूर्वाफाल्गुनी अश्विनी मूला मृगशिरा नक्षत्र स्थित नूय लग्नगत होवे तर तिसका सरो जोजन पृथ्यांका राजा बत्ती १९ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ २९७ और जिसके जन्मसमयमंतिकाऔर रेवती औरस्वाति और पुश्यनक्षत्र में शुक्रस्थितहोवे औरअश्विनीमें स्थितहोवे तव राजाविराजकत्ताहै १६७ नौर जिसकेजन्मसमयमै लग्नकास्वामीउवम स्थितहोयकर्के केंद्र।।४।७।१• में स्थितहोवे तव सारी पृथ्वीकाराजाकतीहै और केवललग्नका स्वामी केंद्र में स्थित होवेतव सामान्य राजाधनकोसमृद्धी वाला होताहै १४८ और जिसके जन्मसमयमें मीनराशिमें पूर्ण चद्रमा स्थित होवे और मित्र ग्रहोंक देख्याहोवे तव सारी पृथ्वीका राजाकता है और सिद्धार्थ के जाननेवाला कत्ताहै इसमे सशय नहिंहै १४९ और जिसके जन्मसमयमें मालदशमस्थानमें स्थित होवे और चंद्रमा वुधशुक्रइहे नवमस्थानमे स्थित होवें और जाहरमें स्थानमें उच्चराशिका सूर्य स्थित होवे और वृहस्पतिकर्के युक्तहोवे सो सारीपृथ्वीकाएकराजाहोताहै ॥ और जिसके कृत्तिकारेवतीस्वातोपुष्यस्थायीभृगो सुतः करोतिभूभुजानाथप्रश्चिन्याम पिसंस्थितः ॥ १४७ ॥ विदधातिसार्वभौमंलग्नाधिपति-स्वतुंगग केंद्रे नृपतिलग्नाधिपतिर्जन्मपतिर्द्धनसमृदंच ॥१४८ ॥ मीनेनिशाकर-पूर्णः सुहृद्ग्रहनिरीक्षितः सार्वभौमंनृपंकुत्सिदार्थज्ञंनसंशयः॥ १४९ ॥ याते भामेकर्मस्थानशिशिरकरबुधभृगुसुतैस्तपःसमवस्थितैः आयस्वोच्चेप्राप्तोभानु स्त्रिदशपतिसचिवसहितोयदिप्रसवेप्रभवेत्क्षोणाभीयानेयस्यप्रचलिततुरगरज सादिव सरितोगते नार्थकत्वंभूयोभूतधरणितलपरिगमसुखंप्रयांतिरवेर्हयाः १५० शशिसहितेकेंद्रस्थेशनैश्चरेभवतिजारजातोत्र राजाभुविगजतुरगग्रामधनविव वितश्रीकः १५१ शुक्रवाक्पतिवुधैर्निधनस्थैयूँनगै-शशिरविक्षितिपुत्रे. जायते क्षितिपतिःपृथुवक्षा सर्वतःक्षपितशत्रुसमूहः १५२ .. ॥ समयमें घोडेयोंके खरॉकर्के उडीयो धूलि तिसक्के सूर्यके रथके घोडेपृथवीतलके सुखका होते हैं अथात् वडी सेनावाला राजा होताहै और जिस फेजन्म यमेचद्रमा कर्के युक्त केंद्रस्थानों में शनि स्थितहोवे सो राजाजारजान है और हाथि घोडे ग्राम धनकी वृद्धिवाला होताहै ॥ १५१ ॥ और जिसके जन्मममयमें बृहस्पति वुध दहे तीनग्रह अष्टमस्थानमें स्थितहोवे और चद्रमा सूय मगल हे तीनग्रह सप्तम नमें स्थित होवें तव वडीच्छातीवाला राजा होताहे चार ओरसे शत्रुयोंके ममूहोंका तयारणेगा १।४।७।१ नाह १५२ नार मकरराशिके पांच में प्रथम स्थितशनि ग्रेटनीतिक जाननेवाला राजाकर्ताह और पृथ्वीतलमें ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मसमयमै वलकर्के युक्त सूर्यकर्कट राशिमें स्थितहोवे और चंद्रमा कर्के युग होवे और लममें बृहस्पति उनमें स्थितऔर उदितहोवे और छठेस्थानमै मंगलस्थितहोवे ति सराजाको सेनाके चलनेमें धूलोक अाकाशमार्ग छाया जाताहै १५३ और जिसके जन्मसमयमें कुंभराशिके अष्टमांशमैचंद्रमा त्रिकोण ९.५ स्थानमें स्थितहोवे तव राजा अवश्यमेव संपूर्णलोकों को शुभके देनेवाला होताहै १५४ और कहते हैं जिसकेजन्मसमयमें मेपकेसप्तमांशमें मंगल स्थितहो वे तव राजाकर्ताहै और मिथुनलग्नके इकीस २१ अंशमें स्थितहोवे तव राजाकाहे १५५ और के भराशिके १५ अंशमें चंद्रमास्थितहोवे तव राजा कताहै और कटराथिके दशम अशमें स्थितचर भानुःप्राणीशशिगृहगतःशीतरश्मिश्चतस्मिन्नेकेस्वोच्चेयदिगगनगौनिर्मलःपूर्णरश्मिः लग्नंप्राप्तःसुरपतिगुरुःपठगःस्याक्षितीशः छन्नीयस्यप्रचलितचमूरेणुभिव्योममार्ग' १५३ कुंभस्याटमभागेत्रिकोणसंस्थेपिवानिशानाथे जातोभवत्यवश्यराजाशुभद समस्तलोकस्य १५४ मेपस्यसप्तमांशेकरोतिपृथ्वीसुत स्थितोनृपतिम् एकाधिक विशेनचमिथुनस्याशेभवेद्भूपः १५५ कुंभस्यपंचदशकभागेचंद्र स्थितोमहीपालम् कर्कटस्यचदशमकरोतिपुरुपंसदाप्रसवे १५६ धनुपिचत्रिंशेजीकाकरोतिनुप तिजनख्यातं सिंहस्यपंचमांशेतथाचहेलिवुधोज्ञेयो १५७ एकस्मिन्पंचकृतो तत्रैवदशस्ववस्थितश्चंद्रः ॥ भागेपुवीरनपतिंकरोतिभुजलव्धपृथ्वीशम् ।। १५९ मकरस्यपंचमांशेकरोतिरविजोनरेश्वरंसुनयम् भागेभूतलतिलकंधर्मज्ञंशास्त्र निरतंच १५९ कर्कटगोशशिजीवापंचसुभागेपुसंस्थितीकुरुतः भुपतिमप्रधृष्य रविमिवसर्वग्रहगणस्य १६० माराजाकताह १५६ श्रीरयनराशिक त्रोम ५० अंशमैं स्थित वृहस्पतिवडाप्रसिद्धराजा कताह श्री सिंहसशिके पांच प्रथम सूर्यबुधस्थितहों तब राजाहौताह १५७ श्रार एकराशिमपंचायशति । शम श्रार दशमंशमै चद्रमा स्थितहोवे तय राजाअपना भुजोंके बलक पृथ्वीकोप्राप्त होता ! लक श्रीर संपूर्ण योके जानने वाला राजा होताई १५१ श्रीर कटशिक पाचशामें चंद्रमा गृहस्पतिस्थितहों तब वढतेजवाला राजा होताई जैस संपूर्णग्रहोंके मध्यमें सूर्यहतिसकोन्याई १५ और जिसके जन्मसमयमें चंद्रमा पुष्पनक्षत्रमें और वर्गोत्तममें और कृत्तिका और अश्विनीनक्षत्रमें- स्थित होवे और त्रिपुष्करयोग पूरी चद्रमा होवे तव पृथ्वीका राजा काह १६१ और जि सके जन्मसमयमें अश्विनी और अनुराधा नक्षत्रमें शुक्र स्थित होवे और धनिष्टाम मगल स्थित हो वे पोर अपने उच्च वा वर्गोत्तममें स्थित होवे तव श्रेष्टराजा होताहे १६२ और जिसके जन्मस यमे पूर्ण चंद्रमा दशमस्थानमें स्थित होवे और निर्मल शुक्र नवमस्थानमें स्थित होवे और संपूणेन हप्रस्तकों वो प्राप्त होवें तववी पडे पुरुषार्थ वाला राजा होताहै । १६३. और जिसके जन्मसम- यमें मगलसें पंचम और नवम और तीसरे स्थानमें क्रमस वृहस्पति और चंद्रमा और सूर्य स्थित होवें तव राना कुवेरके समान धनवालाहोताहै १६४ और जिसके जन्मसमयमें वुधसे सूर्य तीस चंद्रपुष्पेनपतिवर्गोत्तमकृत्तिकाश्विनीसंस्थः विदधातिसार्वभौमंत्रिपुष्करणापिप रिपूर्णः १६१ अश्विन्यनुराधास्थः पासितःश्रविष्टासुपार्थिवभौमः कुरुतेस्वोच्चमुपांग तोवर्गोत्तमगश्चनान्यत्र१६२च्योम्निशंखधवलोनिशाकराभार्गवस्तपसिसंस्थितः शुचिः अस्तगाश्चयदिशेषखेचराःस्यान्महीपतिरनल्पपौरुपः १६३जीवनिशा. करसूर्या:पंचमनवमतृतीयगावक्रात् ॥ यदिभवतितदाराजाकुवेरधनतुल्यएवा- सो १६४ रविस्तृतीयेभृगुनंदनःमुखवुधस्यचान्ययदिपंचमेस्थिताः ननीयरा, शौनचशत्रुवेश्मगाभवेनरेंद्रस्त्रिसमुद्रपालकः ॥१६५ ॥ दृहस्पतेभौभादवाक रेंदवोगतास्त्रयोचावुनभस्तलंक्रमात् विपक्षराशीपरिशेपखेचरायदातदाभूमि. पतिनृपात्मजः॥१६६ भृगोरपत्याद्रुधभास्करात्मजोचतुष्टयस्थोपारशेपखे चराः तृतीयलाभक्षगतास्तुतेयदामहीपतिंकुयुरसंशयंतदा ॥ १६७ ॥ रेस्पान में स्थित होवे और शुक्र चतुर्थस्थानमें स्थित होवे और बाकीके ग्रह पचमस्थानमें स्थित हो चें और नीचराथिमैं और शत्रुको राशिम स्थित नहिंहोवें तव तीनसमुद्रपर्यंत पृथ्वीके पालनेवाला राजा होताह १६५ और जिसके जन्मसमयमें वृहस्पतिसे लेकर्के मगल और सूर्य और चंद्रमा झमक चतुर्थ और दशम और लग्नमें स्थित होवें और बाकी के ग्रह छठे स्थानमें स्थित हो तब राजकुमारराजा होताहै १६६ और जिसके जन्मसमयमें शुक्र से केंद्रस्थानों ।।१।। ३. में बुध और शनि स्थित होवें और वाकोके ग्रह तीसरे जाहरमें राशिमस्थितहावे तर निःसंदेह राजाकहें १५.. T ३०० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्भहानिवन्धः।। और जिसके जन्मसमयमें वुध और वृहस्पति और शनि केंद्र। स्थानों स्थित होवें और वृहस्पति और वाकोके ग्रह उच्च राशियोंमें स्थितहोवें तव सिंहासनका स्वामी राजा होताहै ॥ १६८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें सूर्यसें तीसरे पाचमें जाहरमें स्थानमें संपूर्ण ग्रह स्थित होवें सो राजावा राजाका मंत्री वा सेनाका पति होताहै १११ और जिसके जन्मसमयमै लग्नकास्वामी उदय होवे और पापीग्रह जाहरमें स्थित होवें और शुभग्रह केंद्र ११११• स्थानमें स्थित हो तब अपने वलकर्के संपूर्ण पृथ्वीको जीतने बाला होताहे १७. और जिसके जन्मसमयमें लम्रपतिके तीसरे और एकादश और छठे स्थानमें पापीह स्थितहोवें शुक्रवुधरवितनया केंद्रेवाचस्पतिर्भवेदुच्चे सिंहासनाधिशायीयदिराजास्वोचगा श्वपरिशेषाः १६८ सवितुस्तृतीयपंचमलाभक्षसमाश्रिताःसदायस्य सर्वग्रहाः सनृपतिर्मवीसेनापतिवापि ॥१६९ ॥ लग्नपतिःस्फुटरश्मिःपापालाभक्षगाःशु भा:केंद्र ।। यदिभवतितदानृपतिःस्वभुजार्जित्तसर्वभूमितलः ॥ १७० ॥ लाभेतृतीयपश्यदिपापालग्नपस्यशुभदृष्टाः भवतितदाधरणीशःसमस्तनपर्व दितःसाधुः॥ १७१ ॥ विचरतिसुरपूज्योमेपराशौतुसिँहे दहनकिरणदृष्टेभूमि पुत्रेसुरश्मौ नचगगनविचारीकश्चिदेकोपिनीचे यदिनृपतिसमर्थोजायतेपा धिवेंद्रः ॥ १७२ ॥ चंद्राद्ग्रनिगदिताःसुनफादयश्चकेंद्रस्थितैर्यदिभवंतिक यत्रयोगाः विश्वभरापतिकुलेषुमहत्सुजातायोगेपुतेषुमनुजेश्वरवालमते ॥ ॥ १७३ ॥ केंद्रगःसुरगुरुःसशशांकोयस्यजन्मनिचभार्गवदृष्टः भूपतिर्भवति और शुभग्रहाँकर्के देखे होवें तब राना संपूर्ण रानपॉकर्के वदित और साधहोताहे ॥ ११ ॥ औरजिसकेजन्मसमयमें वृहस्पति मेपराशिमें स्थितहोवे और सिंहराशिम मंगल सूर्यकर्के देख्याहोने और अस्तनहि होवे और कोईवी बहनीचराथिमें स्थितनाह होवे तव वरीसमर्थ वाला राजाहोनाहे •॥ १०२ और जिसके जन्मसमयमें पूर्वकहेयो सुनफादि योगहैं चंद्रमासे सो योग केंद्रस्थानस्थितन्त्र होकेपदहोवें तिनाम राजाके कुलमै यो जन्म, सो राजा होतेहैं ॥ १७३ ॥ और जिसके जन्मसम यमें चंद्रमाक युक्त वृहस्पति केंद्र ! ११४ । 011. स्थानोंमें स्थितोवे और शुक्रक| देल्याही ये और कोईवीग्रह नीच राशिम स्थित नहिं होने तब पढे पशवाला राजा होताहै म ! PROM 23204 ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिबन्धः। औरजिसकेजन्मसमयमें जिसकि सलग्नमें उदयाचलमें स्थितशुक्रमंगल और शनिकर्केदेख्याहोवे उौरअप में नवांश अति वलयुक होवें और वृहस्पति पंचमस्थानमें स्थित होवे तव अपनी भुजोंकर्के शत्रुयों को जीतने वाला और हाथियोंकर्के युक्त सारीपृथ्वीका राजा कत्ताहै ॥ १७५ ॥ और जिसके ज न्मसमयमें सिंहराशिमें सूर्य और कटराथिमें चंद्रमा दोनों वृहस्पतिकर्के देख होवें तव दोनों रा जाकर्तेहैं ॥ १७६ ॥ और जिसकेजन्मसमयमै बुध कर्कटराशिमें स्थितहोवे और वृहस्पति धनराशिम स्पित होवे और दोनों सूर्यमंगलकर्के हेरे होवे तव वडा प्रसिद्ध राजा होताहै ॥ १७७ ॥ और जि सके जन्मसमयमें मोनराशिमें चंद्रमा स्थितहोवे और कर्कटराशिम वृहस्पति स्थित होवे उौर शुक्र कुंभराथिम रीयत होवे तव राजा होताहै १०८ और जिसके जन्मसमयमें शुक्रकर्के देख्या हुश्रा सोत्तमकीर्ति चगोपदिनकश्चिदिहस्यात् १७१ उदयशिखरसंस्थोभार्गवो यत्रतत्रकुजरविसुतदृष्टःस्वांशकस्थोविवीर्यः जनयतिनरनार्थवाक्यतोपं चम स्थेभुजवलहतशत्रुसार्वभौमंगजाढ्यम् १७५ सिंहकमलिनीभ कुलीरस्थो निशाकरः दृष्टोदावपिजीवेनपार्थिवंकुरुतस्तदा १७६ ॥ वुधःकर्कटमारूढोवा यतिश्चधनुर्द्धरम् सूर्यभूसुतदृष्टौचयदिस्फीतोमहीपतिः १७७ शफरीयुगले चंद्रःकर्कटेचवृहस्पतिः शुक्र कुंभेयदाशक्तस्तदाराजाभवेदिह १७८ सितदृष्टः शनि कुंभेपद्मिनीदयतोहये चंद्रोजलचरेराशीयदिराजातदाभवेत् ॥ १७९ ॥ ; कुनोलिगोथमेषेवारविजीवनिरीक्षितः तृपेज्ञःशुक्रसंदृष्टस्तदापिएथिवीपतिः १८० अमलवपुरवक्राकैरवानांबिकासीस्वकगृहमथवांशेस्वोच्चमशंगतोवा हि तगगननिवास पंचभिदृश्यमानोजनयतिएथवीशंनीचभेनोयदिस्यात् १८१ काभेमंदोगुरुभृगुसुतावुद्गुमेखेशशांकोवंधावर्कोवुधकुतनयौवक्रगौचेत्सभूपः चनिःकुंभराथिमेस्थितहोवे और सूर्य धनराथिमें स्थितहोये और चंद्रमा जलचरराशिमें स्थितहोवेतव राजाहोताहै । ७९और जिसके जन्मसमयमें मंगल वृश्चिकराशि अथवा मेपराशिमें स्थितहोवेडोरसूर्य बृहस्पतिक देण्याहोवे औरवृपराशिमें बुध शुककर्के देख्याहोवे तववी राजा होताहै १८. और जि सके जन्मसमयमें पूर्णचंद्रमा कर्कटराशिम वा कर्कटके नवांशमै वा वृपके नवांश और पांच मि अग्रहोंकर्के देल्या होवे और नीचराथिमें स्थित नहिं होवे तव राजा कताहै ॥ ११ ॥ और जिस के जन्मसमयमें जाहरमें स्थानमें अनि स्थित होवे और वृहस्पति शुक लग्नमें स्थित होने और चंद्रमा रथमस्थानमें स्थित दोये और तीसरेस्थानमें सूर्य स्थित होवे और बुध और मंगल वक्रमतीवाले हो सो राजा होताहै ३०२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।, जिसरानाकी सेनाके मत्त हाथियों कर्के युक यो समुद्र सो पर्वतोंकी नातिक फेर सेतुबबनके भयस समुद्र क्षोभको प्राप्त होताहै ॥ १८२ ॥ इतिराजयोगाः ॥ अव पंचमहापुर- पाँके लक्षण कहतेहैं श्रीकर्के युक्तजो देवकी तिनामकर्के जो राजाहै सो पचमहापुरुष संज्ञाकर्के राजयोंकों कहते भये तिनको निःसंदेह कके में कहताहांअवमालव्यादिपाचराजयोंकेल्वणक हतेहैं जिसराजाके जन्मसमयमें शुक्र और मगल और शनि और बृहस्पति और सुध दहे पांचग्रह यथाकमकर्के वलीहोयकर्के अपनेक्षेत्रमें वाकेंद्र ।। ४ । ७ । १• ॥ स्थानमें वा अपनी उच्चराशि यों में स्थित हो तव मालव्यसे लेक: पाचराजाहोतेहैं जैसे जिसराजाले जन्ममें शुक्र वलीहोयकर्के स्वादिस्थानमें स्थित होवे तिसकी मालव्यसज्ञाहोतीहै और जिसके जन्मसमयमें मगल स्वाटि स्थानोंमें होवे तिसको रुचकसज्ञाकहिहै । और जिसके जन्ममें शनि स्वादिस्थानोंमें होवे तिसकी यत्सेनायाःकृतजलकटिः क्रोधमत्तेभशलभूयःसेतोःस्मरतिसभयःक्षीभतांतों वुराशिः १८२ इतिराजयोगाः ॥ अथपंचमहापुरुपलक्षणम् ॥ श्रीदेवकीर्ति राजापचमहापुरुपसंज्ञितान्नृपतीन् कथयतियांस्तानहमपिकथयामिनिराकु लीकृत्य १ स्वक्षेत्रेयचतुष्टयेचवलिभि.स्वोच्चस्थितैर्वाग्रहः शुक्रांगारकमंद जीवशशिरेतैर्यथानुक्रमम् मालव्योरुचकः शशोथकथितोहंसश्चभद्रस्तथास पामतिविस्तरात्प्रतिमतात्संकथ्यतेलक्षणम् ॥२॥ महीसुतात्सत्वमुदाहरं तिगुरुत्वमिंदोस्तनयाद्गुरोश्च स्वरसितारस्नेहमिहानुवर्णवलावले पर्णलघूनि चैवम् ॥ ३॥ ऋजुर्दयालुवहुदासभृत्य रिथरस्वभाव प्रियसत्यवादी सुरद्विजो पास्तिरतःसहिष्णुर्भवेन्नरःसत्वगुणप्रधान. ४ शशसाहोती और वृहस्पति स्वादिस्यानों में होवेतब तिसकी हससंज्ञाहोतीहै और बुधरवादि स्थानाम स्थित होवे तिसकी भद्रसज्ञाकाहिहै अपइनोंपाचा केल्क्षस जैसे मुनियोंने विस्तारक के कहे. हे सो में कहताहा ॥ २ ॥ और कहवेहे मगलस सत्वजो पराकमई सो कहतेहे और वुधसे गुस्ता देहराताकहतेहै उौर वृहस्पतिसेयर शब्द पटुनाकहिहै उौर शुक्रसें देहकीस्निग्धता और दनामही के वलावलसे पूणे उऔर न्यूनाधिकगुणहोतेहे ३ अयसत्वगुणाटिफलकहते ॥ जो मनुष्यमपूर्ण काम सरलहोवे और दयावान होवे उऔर बहुतचाकरोंवाला होवे और स्थिरस्वभाव वाला होदे और मोठा सत्यबोलने वाला होवे और देवता बामण की उपासनाम रतहोबे और किसीकी वातको सहारने वाला होये सो सताव गुणी कहाहै ।

.॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।।
३०३
और जोमनुष्य शूरवीर और कलाके जाननेवाला और काल्योंके जानने वाला और स्त्री सक्त चित्त
वाला और यज्ञकरणेमें चतुर और बड़े आडवर वाला और हास्यमें रत और वात्तीकरणेमें प्रगल्भ
और वेदार्यके जाननेवाला सो रजोगुपी कहाहै ॥ ५ ॥ जोमनुष्य मूर्ख और आलसी और दूसरेयाँके
ठगने वाला और कोधी और माडे वर्णवाला और चुगल और क्षुधाक पीडित और आचारसे रहि
त और अपवित्र और इंद्रियोंकॉनहि रोकणे वाला और लोभी और मदकः युक्त सो तमोगुणी हो,
ताहै ॥ ६ ॥ और ग्रंथांतर, कहाहै सूर्य वृहस्पति चंद्रमा जिसके जन्ममे वलीहोवे सो सत्वगुणी हो
ताहै और शुक वुध वलोहोवें तव रजोगुणो होताहै और शनि मंगल वलीहोवें तव तमोगुणी होताहै
और मिश्रग्रहोंकर्के गुणवी मिश्रितहोजातेहैं ६ ॥ और भारोभवतिनृपाणामिति अव राजाके देहका
मान कहते हैं दोहजारपल ॥ २... ॥ की एक भारसंज्ञा कहिहै और जोपृथ्वीके भोगनेवाले राजा
..
।
शूरःकलाकाव्यनिविष्टवुद्धिःस्त्रीसक्तचित्तःक्रतुपुप्रवीणः॥ श्राडंवरीहास्यरतिः
प्रगल्भोवेदार्थविद्राजसिकःप्रदिष्टः ५ मूर्योलसोवंचयतापरेषांक्रोधीविवर्णः
पिशुनःक्षुधातः॥ आचारहीनोनशुचिनदांतोलुब्धःप्रमादीतमसाभिभूतः६
ग्रंथांतरे आदित्यामरमंत्रिशीतकिरणाःसत्वप्रधानाग्रहाःशुक्रज्ञौसरजोगुणी
शनिधरापुत्रौतमःस्थायिनाविति॥भारोभवतिनृपाणांभूम्यार्षिभुजतांप्रसूताना
म् ॥ येषांभारोप्यर्थःसकलमहीपालकास्तस्युः ७ समाःस्वरैःसिंहमुर्गे
द्रदंतिनारथौषभरीवपतोयदालिनाम् ॥ समस्तभूमंडलरक्षणक्षमाभवंतिभूपा
जितशत्रवोनराः ८ स्निग्धैर्भवतिभूपाजिव्हात्वग्दतनेत्रनखकेशैः ॥ रू:
रेतौनस्वाःसारस्वतजातकेकथिताः ९
:
4
होतेहैं सो अर्धमभार प्रमाणकर्के नुलाम होतेहैं अर्थात् जिनके देहका तोल भाराधं एकहजारपल
॥ १०.. ॥ प्रमाणकर्के होवे सो सारी पृथ्वीका राजकतेहैं और किसकालमें परीक्षाकरणी पचीश.
वर्षमें पुरुपकी और वीसव बीकी ७ और कहते हैं जिनमनुष्योंकास्वरसिंहकीन्याई और हाधिकी
न्याई और रथोंके समूहमें जोस्वर तिसकोन्याई और वडेनगारेको न्याई और वैलकीन्याई और वद
लोकीन्याई और भ्रमरोंकी न्याई गंभीरहोवे सोमनुष्य संपूर्णपृथ्वीमंडलको रक्षाकरणेमें समर्थ होतेहैं
और शत्रुयोंको जीतनेवाले होतेहैं ८ और कहतेहैं जिन्हों मनुष्यों के जिल्हा और त्वचा चमडा और
दंत और नेत्र और नख और केश स्निग्ध होतेहैं सो मनुष्य राजा होतेहै और जिनके इहे पूर्वोक्त जि,
हासे लैककै रूक्ष कठोर होतेहैं सोमनुष्य निर्धन होतेहै इहे सारस्वत जातकमे संपूर्णकहेहै ॥ ९ ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और स्निग्ध श्रीर तेजकर्केयुक्त शुद्धवर्ण राजयोंके कहेहैं ओर केशभोगनेवोल्योंके उल्टे वर्णहोतेहै और पुत्र और धन और सुखके भोगनेवाल्योंके मध्यम होतेहे ॥ १. ॥ और कहते हैं वृहस्पति और शुक्र और शनि और मंगल और वुध इनपाचग्रहोंक क्रमसें आकाशतत्वसें लेकर्के तत्वोंके स्वभाव होतेहैं जैसे आकाशकास्वामी बृहस्पति और जलका स्वामी शुक्र ओर वायुकास्वामी शनि और अशिकास्वामी मगल और पृथ्वीतत्वका स्वामी बुध कहाहै और वायु ओर पित्तकेवलसें श्रेष्टरूपवा ली छाया होतीहै और मिश्रग्रहवलीहोवें तव रूपकी छायावी मिश्रित होतीहै ॥ ११ ॥ और जिस फी आकाशकी प्रकृति होतीहै सो शब्दार्थके जानने वाला और नीतिमे चतुर और प्रगल्भ और विद्याकयुक्त और विभागकर्के धनके भोगनेवाला और अॉम सधियोंमे छिद्रो वाला और कश हाथपेरीवाला होताहै और लंवे देहवाला होताह ॥ - U स्निग्धस्तेजोयुक्त शुद्धोवर्ण प्रकीर्तितोनृपतेः ॥ विपरीत छेशभुजांसुतार्थसु खभोगिनांमध्यः ॥१० ॥ व्योमांवुवाताग्निमहीस्वभावा.सुरासुरेज्यार्कि महीजसौम्यैः ॥ छायामरुत्पित्तबलात्सुरूपामिश्रेस्तुमिश्राबलिभिर्नरा स्युः ॥ ११ ॥ शव्दार्थविन्न्यायपटु प्रगल्भोविज्ञानयुक्तोविवृतार्थभोगः ॥ छिद्रांगसंधिःकृशपाणिपादाव्योमप्रकृत्यापुरुपोतिदीर्घः १२ जलस्वभावोबहुवारियायीप्रियाभिलापीद्रवभोजनश्च चलस्वभावोवहुमित्रप क्षः क्षोणीपतिनीतिचिरं प्रगल्भः॥ १३ ॥ सत्वेनवायोः पुरुप कृशांगःक्षिप्रं प्रकोपस्यवशंप्रयाति कृतैकवुद्धिर्भमणेरतश्चतदासितोभूपतिरप्रधृष्यः॥ १४॥ शूरः क्षुधार्तश्चपलोतितीक्ष्णः प्राज्ञःकशोवद्धतनुर्विरोधी विद्वांश्चमानीवहुभक्षण श्ववन्हिस्वभावःपुरुषोतिकायः १५॥ ॥ ॥ और जिसमनुष्यमें जलतत्वकी छाया होतीहै सो वहुतजलोंमे रहणेवाला और स्रीकी इच्छा वाला और द्रवणेवाले पदार्थ भोजनकरणेवाला और चंचलस्वभाववाला और वहुतमित्रोंवाला और वहुत काल पृथ्वी कास्वामी और प्रगल्भ होताहै १३ और जिस पुरुपमे वायुतत्वकी छाया होतीहै सो रुश अंगोवाला और शीघ्र क्रोधके वश होने वाला और केवल भ्रमणेमे हिंइच्छा करणेवाला और कृष्णवर्णवाला और वडाकूर राजा होताहै १४ श्रीर जिसमें अग्नितत्वकी छाया होतीहै सो शूर और क्षुधाकर्के पीडितहोनेवाला और वडा चंचल तीक्ष्ण होताहै और चतुर और कश अंगोवाला और वद्धवैरवाला और विद्यावान् और मानवाला और बहुतभोजनकरणेवाला और बडेदेहवाला होताहै ॥ १५ वीर ।

+ .' ॥ श्रीरावरिन्योतिर्महानिवन्धः ॥ ३०५ और जिसमनुष्यको पृथ्वी तत्वको छाया होतीहै सो कपूर और मालती कीन्याई और कमलोंकी न्याई श्रेष्टगंधिवाला और भोगोंकों भोगने वाला और स्थिर सुरखको प्राप्तहोने वाला और सिंहकीन्याई और वदलकोन्याई शब्दवाला और स्थिर चित्तवृत्तिवाला होताहै १६ और कहतेहें आकाशतत्वकी छाया जिसमनुष्यको होतोहे सोकयसोहै स्फटिकमणीकोन्याई और श्वेतकमलकी न्याई निर्मल और निविकीन्यांई पुरुपोंकों धर्मार्थकामके सिद्धकरणे वाली और श्रेष्टभाग्योंके करणे वालीहोतीहै १७ ओर जलकी छाया कैसाहै स्निग्ध और शुरुवर्णकी और हरित वर्णकी और स्त्री कोन्याई भोर माताकीन्यांई संपूर्णसुरखोंके करणे वाली और सौभाग्यऐश्चर्यके सुखको करणेवाली होताहै ॥ १८ ॥ ओर जिसके देहमें वायुको छाया होतीहै सो कालेवर्णकी मलीनकातिवाली और दुर्गंधिवाली और तिसछायाक’मनुष्यमूख और मलीन कठोर वर्ण और शोकसंतापकः तप्त और वध और दैन्यरुचि वाला और व्याधि ओर अनयों को प्रातहोताहै १९ और जिसके देहमें अग्मित कर्पूरजात्युत्पलपुष्पगंधोभुनक्तिभागान्स्थिरलव्धसौख्यः सिंहाब्दघोष स्थिर चित्तरतिर्महीप्रभावोभवतिप्रजातः६८स्फटिकोत्पलसंकाशास्वच्छागगनोत्थि ताभवेच्छाया निधिरिहपुंसांधन्यात्रिवर्गफलसाधिनीसुभगा १७ स्निग्धा सिताच्छहरिताकांतामातेवसर्वसुखजननी सौभाग्याभ्युदयशुभान्करोतिजलसं भवाछाया १८ असितजलदकांतिःपापगंधोतिमूढोमलिनपरुपवर्णःशोकसंता पतप्तः सभवतिवधदैन्यव्याध्यनर्थार्थनाशान्वितरतिपवनोत्थायस्यकांतिःशरीरे १९ कमलदहनकांतिश्चंडदंडोतिधृष्टःप्रणतसकलशत्रुर्विक्रमाक्रांतभूमिः भज तिमणिसुवर्णसर्वकार्यार्थसिद्धि प्रशमितगतकोपोवन्हिजायांप्रभायां ॥ २० आज्यांबुसिक्तवसुधाऽगुरुतुल्यगंधसुस्निग्धदंतनखनरोमशरीरकोशः ॥ धर्मा थेतुष्टिसुखभाग्जनसंप्रियश्चछायांयदाभवतिभूमिकृतांमनुष्यः२१शांतालुर्वहुभा पकोद्रुतगति वास्थितःकुत्रचिच्चौरोमत्सरवान्प्रचाररुचिकःसौभाग्ययुक्तोनरः त्वको प्रभाहोतीहै सो लालकमलकीन्याई और अग्निकी न्याई शोभाकर्के युक्त और बडेप्रचंडदडकर्के युक्त और ढीठ और संपूर्ण शत्रुयोंकर्के प्रणत और पराक्रमक पृथ्वीके जीतनेवाला और मणियों कॉोरसुवर्णकोप्राप्तहोनेवालानौरसपूर्णकायार्थीकोसिद्धिवालानौरनष्टहोयकर्केकोधसँरहितहोताहै २० और जिसमनुप्यमें पृथ्वीको छायाहोतीहै सो घृत और जल कर्के सेचन करीयो पृथ्वी तिसकीगंध- को न्याई और अगुरुचदनकोन्याई मुगंधिवाला होताहै और सुंदर स्निग्धत और नख और रोम श्रीर देहवाला होताहै और धर्म अर्थ कर्के और प्रसन्नता कर्के युक्त और जनोंसें प्रीतिवाला होताहे ॥ २॥ । और अवदेहमें स्थित वायुपित्त श्लेष्म के लक्षण कहते हैं जिसके देहमें वायु प्रधान होता है सो शीतकके युक्त और वहुत बोलनेवाला और शीघ्रचलने वाला और किसीस्थानमें नौकामें स्थित्त होनेवाला भोर चोरीकरण वाला और मात्सर्यवाला और प्रचारमें रुचिवाला और सौभाग्यकर्के युत ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और शीघ्रताकर्के दानकरणेवाला और वडी मित्रभावमें वुद्धि वाला और गंधर्व विद्याके जाननेवाला और क्षमा करणेवाला और मैत्रीकरणे वडाचतुर और स्वप्नमें आकाशकों जाने वाला होताहै ॥ २२ ॥ और धैर्यसे रहित और रूक्षवर्णकी दाढी और केशोंवाला और कृतघ्न और हाथ पैरोंसें स्फुटित और क्रोधी और कांतिकर्के रहित और विलापकरणेवाला और वंधन मेंनाहि श्रावने वाला और धनकानाशकररोवाला होताहै ॥ २३ ॥ अव पित्ताधिक पुरुषके लक्षण कहतेहैं जिसमनुष्यमें पित्त अधिकहोताहै सो दुर्गंधिवाला और शीघकोधकरणेवाला और बडी बुद्धिवाला शीघ्रप्रसन्नहोंने वाला और पुष्टदेहवाला और लालनख और नेत्र और हाथ और पैरों वाला और वृद्धकोन्याई श्राकारवाला और दाहकर्के युक्त होताहै और बुद्धिवाला और युद्ध में निर्भयरहणेवाला और शीतकी रुचिवाला और शत्रुयाँको ग्रहणकर्के वोलने वाला थोर किसीसें नहिं उरणेवाला श्रीर बहुतभोज, दातास्यादचिरातिसौंदमतिर्गन्धर्ववेत्ताक्षमीमित्राणांसमुपार्जनोतीनपुणः स्वप्नेनभोगच्छति ॥ २२॥ अपगतधृतिरूक्षःश्मश्रुकेश कृतघ्नःस्फुटितचरणह स्तःक्रोधनोनष्टकांतिः ॥ विलपतिननिवदोवित्तसंहारकारीभवतिपुरुषएवंमा रुतीकप्रधानः २३ दुर्गधोलघुकोपनोविपुलधी क्षिप्रप्रसादःपुनःपानोरक्त नखाक्षिपाणिचरणोटद्धाकृतिर्दाहवान् ॥ मेधावीयुधिनियोहिमरुचिब्रूतेवि गृह्यापरान्नोभीतेःप्रणयंप्रयातिवहुभुकुर्यानतानांप्रियम् २४ स्वप्नेविपश्यति सुवर्णदिनेशदीपान्दावाग्निकिंशुकजपानिकरानुकारान् ॥ रक्ताव्जमंडरुधि रौघतडित्समूहान्पित्ताधिकोनिगदितःखलुलक्षणहः २६ श्रीमान्लष्टांगसं धिर्धतिवलसहितःस्निग्धकांतिसुदेहोग्राहीसत्वोपपन्नोहतमुरजघनघोपणःस्या तसहिष्णुः ॥ गौरोरक्तांगनेत्रोमधुररसरुचिर्वदवरःकृतज्ञःशेस्यादत्तचित्तः सकलजनहितःपूजकानांगुरूणाम् २६ न करणेवाला और नम्रजनोंकी प्रीतिकरणेवाला होताहै ॥ २४ और स्वप्नमें सुवर्ण और सूर्य श्रीर दीपाकोंऔर दावाग्नि और पलाश और गुलटुपहरके पुष्पोंके समूहकों देखने वाला और लालकमल और पिछ और रुविर और विजलीयोंके समूहकों देखताहै ॥ २५ ॥ अवश्लेष्माधिक पुरुपके लक्षण कहतेहै जिसके देहमें श्लेष्म अधिकहोताहै सो शोभारुर्के युक्त और मिलीन अंग और संपियाँवाला और धैर्य और बलकर्केयुक और स्निग्धकातिवाला और सुंदर देहवाला और ग्रहणकरणेवाला श्रीर पराकमकर्के युक्त और मृदग और वदलकोन्याई शब्दवाला श्रीरसहन शीलहोताहै और गौरवर्ण और लालनेनोंवाला और मोठेरसकोरुचिवाला और वेरकों नहित्यागकरणेवाला और रतज्ञ श्रीर, ऐशमें चितदेनेवाला और संपूर्णजनोंका हितकरणेकाला और पूजकोंका और गुराँका हितकरणेवाला होनाई ।। २६॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ३०७ और लक्ष्मवालामनुष्यस्वप्नमें समुद्र और नदी और सरदेखताहै और मोती और हंस औररेवतकमल और शख और नक्षत्रमंडल और कुमदपुष्प और चंद्रमा और वर्फ पडती देखताहै इहेलक्षा. ग्रे ट मुनियोंनेकमकर्के कहेहैं २७ और वलकर्के रहितजो चंद्रमा सूर्यहै तिनक युकयो मंगल से लेकर्के पांचग्रह होवें तव राजा नहिं होतेहै तिनकी दशा सुख और धन कर्के युक्तहोतेहै ॥ २८ ॥ अव मालव्यसंज्ञक राजाके लक्षण कहतेहैं मालव्य संज्ञक जो राजाहे सो मोटे जोठों वाला नहि होताहै और न्यूनाधिक देहवाला नहिं होताहै और प्रति रिक अंग और संधियाँ वाला नाहिं होताहै और लक्कसे सूक्ष्म और चंद्रमाकीन्यांई शोभावाला और लंबी नासिकावाला और सुंदर कपोलोंवाला और प्रकाशवालेनेत्रोंवाला और वरावरस्वतदंतोंवाला और जानुपर्यंत भु सुप्तस्तुपश्यतिसमुद्रनदीसरांसिमुक्ताफलप्रकरहंससिताब्जशंखम् नक्षत्रचक्र कुमुदेन्दुतुपारपातान् प्लेष्माधिकोमुनिवरैःकथितःक्रमेण २७ बलरहितेंदुर विभ्यांयुक्त मादिभिग्रहैमिश्राः नभवतिभूमिपालादशासुतेपांसुखार्थयुताः २८ अथमालव्यः नस्थूलोछोनविषमवपुर्नातिरिक्तांगसंधिमध्येक्षामःशशधर । रुचिर्हस्तिनासःसुगंडः संदीप्ताक्षःसमसितरदोजानुदेशांतवाहुालव्योयंविल सतिनृपःसप्ततिर्वत्सराणाम् २९ वकंत्रयोदशमितानितथांगुलानिदेर्पणक विवरादशविस्तरेण मालव्यसंज्ञमनुजःसभुनक्तिनूनलाटान्समालवससिन्धु सपारियात्रान् ३० इतिमालव्यलक्षणं अथरुचिकलक्षणं ।। दीर्धास्यःस्वछका तिर्वहुरुधिरवलः साहसावाप्तकार्यश्चारु—र्नीलकेशःश्रमकरणरतोमंत्रविञ्चौरनाथ, जोवाला और सत्तर ॥ ।। वर्षपर्यंत राज्यकरणेवाला होताहै ॥ ॥ और तेरा १३ अंगुली प्रमाणके मुखवाला प्रोर कसे लेकर्के दशअंगुलीविस्तारकर्के मुखवाला सो मालव्य सज्ञ क राजा निश्चय कर्के लाट देश और मालवदेश और सिंधु देश और पारि यात्र देशोंका भोगता ३ • इतिमालव्यलक्षणम् अव रुचिकके लक्षण कहतेहैं रुचिकसज्ञकजोराजाहै सो लये मुखवाला और निर्मलकाति वाला और वहुत रुधिरकेवल वाला और उत्साह कर्के कार्य सिद्ध करणे वाला श्रोर सुंदरत्रुवों वाला और नीलवर्णके केशों वाला और श्रमकरसे में रत और मंत्रके जानने वा ला और सीगंका स्वामी है ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और रक्तश्याम वर्ण वाला और वडागरवीर और शत्रुयाँका बल मर्नेवाला और शंखकान्याई गल वाला प्रोग्वडेपराक्रमवाला और क्रूरस्वभाववाला ओर देवताकाभक्त और ब्राह्मणोंमें और गुरॉमें रत और श्रेष्ठ नानु और श्रेष्ठजंघावालाहोताहै ३ १ औरखट्वांग और पाश और वृष और धनुष और वञ्च और वीणा औरशक्ति इनों चिन्होंक अंकित हाथपैर और अंगुलीया जिसीकयां और मत्राभिचारमें चतुर और तुलाके मानककै हजार १००० पलतोलतिसका होताहै ३२ और विंध्याचल और सस पर्वतोंकाराजा और उज्नयनपुरीका राजाहोताहै और सत्तर ७० वर्ष राज्यकों कर्के शस्त्र और अग्निक मृत्युको प्राप्तहोकरस्वर्गकोजाताहै इसप्रकारकापचिकनामकराजाहोताहै ३३ इतिरुचिकलक्षणानि अप शाकराजाके लक्षण कहते हैं शशकसंज्ञक जो सजाहे सो सूक्ष्मदतावाला और शीघ्रगतिया .. रक्तश्यामोतिगरोरिपुबलमधनोकंवुकंठोमहौजाः क्रूगेभक्तोमराणांद्विजगुरु निरतःक्षामसज्जानुजंघः ॥ ३१ ॥ खट्वांगपाशवृपकार्मुकवववीणाशक्तव्यंकह- स्तचरणश्चतथांगुलिश्च मंत्राभिचारकुशलरतुलयासहस्रमानंचतस्यकथितमु खदैर्ध्यतुल्यम् ॥ ३२ ॥ विंध्याचलसह्यगिरीनभुत्कावंतींचसप्ततिशरदाम् शस्त्रानलकृतमृत्युंप्रयातिदेवालयंरुचकः ॥ ३३ ॥ इतिरुचकः ॥ अथ अकलक्षणं ॥ तनुद्विजःशीघ्रगतिःशशोयशठोतिशूरोविजनप्रचारः बना द्रिदुर्गेपुनदीपुसक्तःप्रियातिथिर्नातिलघुःप्रदिष्टः ॥ ३४ ॥सेनानाथोवलनिधि रतोदंतुरश्चापिकिंचिद्धातोर्वादेभवतिनिरतश्चचलःकोलनेत्रः स्त्रीसंयुक्तःपरधन हरोमातृभक्त सुजंघोमध्येक्षामोवहुविधमतीरंध्रवेधीपरेपाम् ३५ पर्यकशक्ति शरशस्त्रमृदंगमालावीणोपमायदिकरेचरणेचरेखा वाणिसप्ततिमितानिकरो तिराज्यंप्रात्यंतिक क्षितिपतिःकथितोमुनींद्रेः ३६ इतिशशः॥ अथहंसलक्षणम् ला र शठ और बडाशग्वीर और विजनदेशमें रहने वाला और वन पर्वत किले कोटोंमें रह वाला और अभ्यागतका प्यारा डोर अत्यतछोटा नहिंहोताह ॥ ३४ ॥ और मेनाकास्वामी और वर के स मुद्रमे रत और ऊचेदतों वाला और घोडाघातबादमे •त और वडाचचल उौर मूरको न्याई नेत्रावाला और स्नीकर्के युक्त और प्रावधनके हरणेवाला उौर माताकाभन और श्रेष्ट जंघावाला और लासंसूक्ष्म डोर बहुन प्रकारोंको बुद्धिवाला र शनुगाँफेछिद्रवेधने वाला होताहै ॥ ३५ ॥ और फेर कैसारा जा होताह पर्यक टोर शनि टीर वाण उौर शस्त्र और मृदग जर माला और वीणा कीन्याई जिस के हाथ और परीमि रेसा होती है और सत्तर ७० वपंप्रमाणकर्क राज्यकता है और पश्चिमदेशी राजा होताहे अपसे मुनियोंन कहाहै १६ इनिमथक्लानि ॥ अव हंससंज्ञक राजाके लक्षण कहतह ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। हंससंज्ञावाला राजा लालमुख और उन्नत नासिका वाला और प्रतन इंद्रयवाला और गौर वर्ण और पुष्ट कपालों वाला और लाल अंगुलीयों वाला और हंसकोन्याई शब्दवाला और श्लेष्म प्रकृति वाला टौर शंख और कमल उौर अंकुश और पाश और दोमत्स्य और खट्वांग उौर माला और कुंभ इन्होंचिन्हों कर्के अंकितहोतेहैं पाद और हाथ जिसके और मरवीरकीन्यांदं पिंगलवर्ष के नेत्रोंवाला और गोल शिरवाला होताहै ॥ ३७॥ और जलस्थानमें प्रतिकरणेवाला और अत्यंत कामी ओर निश्चयसें स्त्रीयोंकर्के तृप्तिको नहि प्राप्तहोने वाला और छ्यासी ८६ अंगुली प्रमाण कर्के उचा और छ्यानू ९६ पर्पको आयुपावाला होताहै ॥ ३८और शूरसेन और गांधार देशमें और रक्तास्योन्नतनासिकःसुचरणोहंसःप्रसन्नेंद्रियो गौरःपीनकपोलरक्तकरजोहं सस्वनःश्लेप्मलः शखाब्जांकुशपाशमत्स्ययुगले खट्वांगमालाघटेश्चिन्हैः पादकरांकितोमधुनिभेनेत्रेचरत्तशिरः ३७ जलाशयतीतिरतीवकामीनयाति तृप्तिवनितासुनूनं उच्चौगुलेर्वैपडशीतितुल्यैरायुर्भवेत्पएणवतिसमानाम् ३८ पातीहदेशांश्वसशूरसेनान्गंधारगंगायमुनांतरालान्भुत्कावनांतेनिधनप्रयाति हंसोयमुक्तोमुनिभिःपुराणेः ३९ इतिहंसः अथभल एणं शार्दूलप्रतिमाननो द्विपगतिःपीनोरुवक्षस्थलोलंवापीनसुटत्तवाहुयुगलस्तत्तुल्यमानोच्छ्रयः कामी कोमलमूक्ष्मरोमनिकरैःसंरुद्धगंडोमहान् प्राज्ञःपंकजगर्भपाणिचरणःसत्वाधि कोयोगवित् ॥१०॥ गंगायमुनाके मध्यमें राज्यकत्ताहै और पनके मध्यमें मृत्युझी प्राप्तहोताहै इहे पुरातनमुनियोंने हंस के लक्षण कहेहै ॥ ३९ ॥ इतिहंसलक्षणानि ॥ अव भद्रके लक्षण कहतेहे भद्रसंज्ञक जो राजा होनाई सो सिंहकोन्यांई मुरखवाला और हाथिकीन्यांईगतिवाला उौर पुष्ठपद और छाती वाला और लवे देहवाला और पुष्ठ और गोल भुजों वालाऔर प्रमानकर्के सम और कामी और कोमल टोर सूक्ष्म रोमोंके समूहकर्के आछादित भये गंडस्थल निसके और चनुर और कमलदलकीन्याई हायपेरोंवाला और बडेपराक्रमवाला और जोगसिद्धिकेजाननेवाला होताहै ।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और शंख और खड्ग और हायि और. गदा और कमल और वाण और ध्वजा और चक्र और चंद्रमा और हल इन्हॉचिन्हों कर्के चिन्हत होतेहैंहायपैर जिसके और वडे मत्तयोहाथि तिनके मदकर्के पृथ्वीको सिंचनकरणेवाला और केसरकीन्यांई गंधिवाला और सुंदर शब्दयाला होताहै.४१ और शास्वार्थके जाननेवाला और धैर्यकर्केयुक्त और तुल्यसुंदर ध्रुवावाला, और हायिकीन्याइंगुप्तगुह्मदेशवाला और श्रेष्ठकुक्षिवाला और धर्मरत और सुदरमस्तकवाला. और पंडित और स्थिरस्वभाववाला और काले कुडलीवाले केशोवाला होताहै ४२ और भद्रा जा संपूर्णकर्मोमें स्वतंत्रहोताहै और अपने जनोपर क्षमानहिकत्तीहै और तिसके ऐश्वर्यकों नित्यं शंखासिकुंजरगदाकुमुदेपुकेतुचक्राव्जलांगलविचिन्हितपाणिपादः मत्तागुरु द्विपमदप्रभवांबुसिक्तोभूकुंकुमप्रतिमगंधतनुःसुघोषः ४१ शास्त्रार्थविदृतियुतः समसंगतभू गोपमोभवतिचापिनिगूढगुह्यः सत्कुक्षिधर्मनिरतःसुललाटप होधीरःस्थिरस्त्वसितकुंचितकेशभारः॥४२॥ स्वतंत्रःसर्वकार्येपुस्वजनप्रति नक्षमा भुज्यतेविभवश्चास्यनित्यंमंत्रिजनैःपरैः ४३ भारस्तुलायांतुलितोयदि स्याच्छीकान्यकुब्जादिपतिस्तदासौ यस्त्र्यादिपुत्रैःसहितःसभद्रःसर्वत्ररा जाशरदामशीति ४४ इतिभद्रः इतिपंचमहापुरुपलक्षणम् अथनृपानुच रलक्षणं वराहसहितायां तत्रादावेवतत्प्रविभागमाह पंचापरेवामनकोजघन्यः कुब्जोथवामंडलकोथसाचीपूर्वोक्तभूपानुचराभवंतिसंकीर्णसंज्ञाःशृणुलक्षणेस्तान् प्रतिमंनिजन और अभ्यागत भोगते १३ और तुलामानक भाराहोताहे श्रोर कान्यकुब्नादिक्दे शोका राजा होताहै और स्त्रीपुत्राटियोंकयुक्तहोताहै और सो भद्रसंज्ञक राजा, अशी ८. वपंप यत्न जीवताह ४४ इतिभद्रलक्षणम् इतिपंचमहापुरुषलक्षणानि नवपंचमहापुरुषांके अनुचरोकेलक्ष ण वाराहीसहितान कहतेहें तिसमेंतिनोंके प्रथम भिन्न भिन्न नाम कहते हैं एक वामन नामक और जघन्य नामकः दूसरा और कुजनामक तीसरा और मंडलकनामक चौथा और साचीना मकपांचमा हेपूर्वकहे जो पंचमहापुरुष तिनकोसेवाकरणेवाले अनुचर पाच तिनकेहोतेहैं और तिनको संकोसज्ञा कहिहै औरनिन्न भिन्न लक्षणोंक तिनकोंश्रवणकरो ॥ श्रीरणवीरन्योतिर्महानिवन्धः।। ३११. ॥ प्रथम वामनके लक्षण कहतेहैं ॥ बुधग्रहके योगकर्के उत्पन्नभया जो भद्रसंज्ञकराजातिसकीमेवा करपोवाला वामननामकर्फे अनुचरहोताहै सो वामन' पूर्ण अंगोंवाला गैर किंचित् भग्न पृष्ट और पट्ट और कक्षातरालमें किंचित् न्यून होताहै और पाचराजयोंके मध्यमें भद्रनामकर्केराजाका सेवक और यशकर्केप्रसिद्ध होताहे उौर दाता और विष्णुका भकहोताहै २ अवजघन्यकेलक्षणकहतेहैं शुक्रग्रह के योगकर्के मालव्यराजाहोताहै तिसकोसेवाकरणेवाला जघन्यनाम कर्के अनुचर होताहे तिसके अ ईचद्रमाकोन्याई कणं होतेहेऔर श्रेष्ठगंधीवालाहोताहै और तिसमेंवीर्य अधिक होताहै और चुगल होताहै और कवि होताहे और रूक्षाभावाला होताहै और हायकी अंगुलीयातिसकीया मोटिया होतीया ३ और क्रूरस्वभाववाला और धनवाला और मोटीवुद्धिवाला और प्रसिद्ध और लालवर्ण ॥ तववामनलक्षणम् ॥ संपूणींगोवामनोभनष्टंट किंचिच्चोरुमध्यकक्षांतरे', ख्यातोराज्ञोह्येपभद्रानुजीवीस्फीतोदातावासुदेवस्यभक्तः ॥ २ ॥ अथजघन्य लक्षणमाह श्लोकद्वयेन ॥ मालव्यसेवीतुजघन्यनामावंडेंदुतुल्यश्रवणःसुगंधिः शुक्रेणसारःपिशुनःकविश्वरुक्षछविःस्थूलकरांगुलीकः ॥ ३ ॥ क्रूरोधनीस्थूल मतिःप्रतीतस्तापछवि स्यात्परिहासशीलः नरोप्रिंहस्तेप्वसिशक्तिपाशपरश्य धांकःसजघन्यनामा ॥४॥ अथकु लक्षणमाह ॥ श्लोकद्वयेन ॥ कुंवजो नाम्नायःसशुद्धोह्यधस्ताक्षीणोकिंचित्पूर्वकायेनतश्च हसासेवीनास्तिकोथैरुपे तोविद्वान्शूरःसूचक स्यात्कृतज्ञः ५॥ कलास्वंभिज्ञःकलहप्रियश्चप्रभूतभृत्यः प्रमदाजितश्च संपूज्यलोकंप्रजहात्यकस्मात्कुब्जोयमुक्त सततोद्यतश्च ॥६॥ : .. चाला और हास्पकरणेवाला और शक्ति और पास और परिघ वाडेकीन्याई शस्त्र इनोंक चिन्ह तहाथपैरोंवाला सो जघन्यनामा होताहे १ अयकुब्जवलक्षणाकहतेहैं कुजनामकः यो हसराजाका सेवकलो शुद्धहोताहै और अधोभाग किंचित् न्यूनहोताहे और देहके पूर्वभागमें किंचित् नीमा होता है और नास्तिक होता और धनाव के युक्होताहे और विद्वान् और शूरवीर होताहै ओर चुगल हो ताई और कृतज्ञ होता है । और कलाकैजानवाला होताहै और कलहकाप्यारा होताहै और लो कोको पूजकर्के अकस्मात् त्याग देताहै और बहुतचाकरोंवाला होताहै और स्त्रीजित होताहै और निस्तर उग्रन हिताहै ६ ३१२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। नवमडलककेलक्षणकहते है मंडळकनामक योरुचकराजाका सेवकहे सो अभिचारके जानने श्रेष्ट होताहै और वेत्तालादि यसभूतादि इत्यादियों में समय होताहै ॥ ७ ॥ और वृद्धकीन्याईदेहवाला और कठिन और रूक्ष केशोंवाला और शत्रुयाँके हतकरशेमें समर्थ होताहै और बाह्मणोंमें और देवता और यज्ञोंमें और योगशास्त्रमें सारख्यशास्त्र में प्रसक्त वुद्धिवाला और सीजित होताहै ८ अव साचाके लक्षण कहतेहै । साची नामक यो शशराजाका सेवकहै सो वडे विरूप देवाला होताहै और दुभंग होताहै उौर जनाका प्यारा नहिं होताहै और दाता दानकरणेमेस्वभाववाला हो ताह और बडेकायोंकों आरंभकर्के समाप्तकरणेवाला होताहै और पूर्वकहेजो शशसज्ञा राजाके ॥ अथमंडलकलक्षणमाह श्लोकद्वयन ॥ मंडलकनामधेयोरुचरानुचरोभिचार वित्कुशलः कृत्यावैतालादिषुकर्मसुविद्यासुचानुरतः॥७॥ वृद्धाकारःखरपरु पमूर्धजःशत्रुनाशनेकुशलः द्विजदेवयज्ञयोगप्रसक्तधीःस्त्रीजितोमतिमान् ८॥ अथसाचीलक्षणमाह साचीतियःसोतिविरूपदेहःशशानुगामीखलुदुर्भगश्च दातामहारभसमाप्तकार्योगुणैःशशस्यैवभवेत्समानः ९ अथपुरुपलक्षणज्ञान स्यप्रभावमाह पुरुपलक्षणमुक्तमिदंमयामुनिमतानिनिरीक्ष्यसमासतः इदम धीत्यनरोनृपसमतोभवातेसर्वजनस्यचवल्लभः १० इतिपंचमहापुरुपानुचरल क्षणानि अथप्रसगादन्यानपिराजोपयोगियोगानाह ॥ जातकपारिजाते ॥ अथचंद्राधियोगः सौम्यैःस्मरारिनिधनेष्वधियोगइन्दोस्तस्मिन्चमपसचिवक्षि तिपालजन्म संपतिसौख्यविभवाहतशत्रवश्चदिर्घायुपोविगतरोगभयाश्चजा ताः॥१॥अथलग्नाधियोगः॥ गुणा तिनकेसमान तुल्य होताहै ॥ ९ : अवपुरपलक्षणजाननेकाप्रभावकहतेहै ॥ इहे यो मेने पुरु पाँके लक्षण कहेहैं मुनियोंके मतको देखककै उनको पढकर्के मनुष्य राजारा प्यारा होता है और सपूर्णजनोंका प्यारा होताई ॥ ॥ इतिपंचमहापुरपानुचरलक्षणानि ॥ अव और वो यो गजा के उपयोगो, तिनके योग कहते हैं जातकपारिजातमें अब चंद्राधियोग कहतेहैं जिसकेजन्मसमयम चद्रमासे सप्तम और पप्ट और अष्टम स्थानमें बुध वृहस्पति शुक्र स्थितहोवें तिसमें सेनापतिया वा मंत्रीका वा रानाका जन्म होताहे डोर सपदा र सुरख ऐ वयं और शत्रुयोकानास और वही त्रायुपायाला और गेगस और भासे हितहोताई : अब लग्नाघियोगकहतेहे

..
। रिणवरिज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जिसकैजन्मसमयमें लमसँछठेऔर सातम औराठमें स्थानों शुभग्रहस्थितहोवे और पापीग्रहाँके
योग और दृष्टिसरहितहोवे तव लमाधियोगहोताहै और चतुर्थस्थान पापग्रहाँकरहित होवे २ और
लग्नाधियोगमें जन्मताजोहै सो वहुतशाखकेजाननेवाला और विद्या चतुरऔर सेनाकामुख्यअधिका
रो होताहै और निष्कपट होताहै और वडीमहिमावाला होताहै और लोकॉमें यथवाला और धन
कर्के और गुणोंककै अधिक होताहै ॥ ३ ॥ अव गज केसरी योगकहतेहैं जिसके जन्मसमयमें च
द्रमा से केंद्र १४७• स्थानोंमें वृहस्पति स्थितहोवे तव गजकेसरीयोग कहतेहैं और शुक्र उौर
वृहस्पति और बुध कनैं चंद्रमा देख्या होवे और शुक्र वृहस्पति वुध नीच और 'अस्तनाहिं होवे नव
लग्नादरिद्यूनगृहाष्टमस्थैःशुभैर्नपपाग्रहयोगदृष्टैः लग्नाधियोगोभवतिप्रसिद्धः
पापैःसुखस्थानविवर्जितैश्च ॥ २॥ लग्नाधियोंगेवहुशास्त्रक विद्याविनी
तश्ववलाधिकारी मुख्यस्तुनिष्कापटिकोमहात्मालोकेयशोवित्तगुणाधिकः
स्यात् ॥-३ ॥ अपगजकेसरीयोगः केंद्रस्थितेदेवगुरौमृगांकाद्योगस्तदा
हुर्गजकेसरीति दृष्टेसितायेंदुसुतैःशशांकेनीचास्तहीनैर्गजकेसरीस्यात् ४ गज
केसरिसंजातस्तेजस्वीधनवान्भवेत् मेधावीगुणसंपन्नोराजप्रियकरोभवेत् ॥५
अथामलायोगः यस्यजन्मसमयेशशिलग्नात्सग्रहोयदिचजन्मनिसंस्थः
तस्यर्कीर्तिरमलाभुवितिष्ठेदायुपोतमविनाशनसंपत् ॥६॥ लग्नाद्वाचंद्रलग्ना
द्वादशमेशुमसंयुते योगोयममलानाम कीर्तिराचंद्रतारकी ॥ ७ ॥ राज
पूज्योमहाभोगीदाताबंधजनप्रियः परोपकारीगुणवान्अमलायोगसंभवः ८
..
..
वी गजकेसरी योग होताहै ॥ ४॥ और गजकेसरीयोगमै यो नन्मताहै सो तेजस्वी और धनवान्
होताहै और बुद्धिवाला और गुणोंक। युक और राजाको प्रीतिककरणेवाला होताहै ॥ ५ ॥
अब अमला योग कहते हैं जिसके जन्मसमयमें चंद्रमाके साथ शुभग्रह स्थित होवे तिसका यश नि
मल और तिसको संपटा आयुषापर्यंत स्थित रहितीहै ६ ॥ डोर लग्नस अथवा चंद्रमाके लगने वा
हरमें स्थानमें शुभग्रह स्थितहोवे तब अमला नामकर्के योग होताहै तिसमें यो जन्मताई तिनका
यश चद्रमा और तारापर्यंत पृथ्वीमें स्थित रहिताहै ॥ ७ ॥ और अमलायोगमे यो जन्मताहे सो ग
जपूज्य और धनो वडेभोगनेवाला और दाता और बंधुजनोंका प्यारा और परोपकारी होनाह ॥ ८॥

॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः॥
अब शुभाऽशुभयोग कहतेहै जिसका जन्मलन शुभाऽशुभ ग्रहॉकर्के युक्त होवे तव शुभाशुभ नाम
कर्के योग होताहै और दूसरे और वाहरमें स्थानमें लग्नसे शुभग्रह स्थितहोवें तव शुभकनी और
पापीग्रहस्थित होवें तव पापकचरी होताहै ॥ ९ ॥ ौर शुभयोगमे यो जन्मताहै सो वाग्मी वका
और रूपशील और गुणोंकर्के युक्त होताहै और पापयोगमे पापकर्मकरणेवाला और प्राये धनको
भोगने वाला होताहै ।। १ . ॥ और शुभकत्तरीमें तेज और धन और पलक युक्त होताहै और पाप
कर्तरीमें पापी और भिक्षामागर्नेवाला और मलीन होताहै ॥ ११ ॥ अव पर्वतयोग कहतेहैं जिस
के जन्मसमयमें शुभग्रह केंद्र । १४ । ७ । १० ॥ स्थानोंमें स्थित होवें और छठा और आठमा
घर शुद्धहोवे ग्रहकर्के रहित होवे अथवा शुभग्रहकर्के युक्त होवे तव पवंत योग होताहै और लग्न
अथशुभाऽशुभयोगादि शुभाशुभाढयेयदिजन्मलग्नेशुभाशुभास्योभवतस्त
दानी व्ययस्वर्गःपापशुविलग्नात्पापास्यसौम्यग्रहकर्तरीच ॥९॥ शुभयो
गभगोवाग्मीरूपशीलगुणान्वितः पापयोगोद्भवःकामीपापकर्मापरार्थभुक्
॥ १० ॥ शुभकर्तरिसंजातस्तजोवित्तबलाधिकः पापकर्तरिकेपापीभिक्षा
शीमलिनोभवेत् ॥ ११ ॥ अथपर्वतयोगः सौम्ये केंद्रगृहगेपुसपनरभ्रंशु
देथवाशुभयुतेयदिपर्वतःस्यात् .लग्नांत्यपौयदिपरस्परकेंद्रयातौमित्रेक्षिता
भवतिपर्वतनामयोगः॥ १२॥ भाग्यान्वित.पर्वतयोगजातोविद्याबिनोदाभि
रत प्रदाता कामीपरस्त्रीजनकेलिलोलस्तेजोयशस्वीपुरनायकःयात् ॥ १३॥
अथकाहलयोग अन्योन्यकेंद्रग्रहगोगुरुबंधुनाथौलग्नाधिपबलयुतैयदिकाहले
स्यात् कर्मेश्वरेणसहितेतुविलोकितवास्वोन्चेस्वकेसुखपतीयदितादृश स्यात्
॥ ११ ॥ ओजस्वीसाहसीमूर्खश्चतुरंगवलेयुतः यत्किचिद्ग्रामनाथस्तुजोतः
स्यात्काहलेनरः ॥ १५ ॥
A
..
मार द्वादशके स्वामी श्रापसमे केद्रस्थित होवे डोर मित्रमहाक देखे होवे तव पर्वत नामक
योग होताहै ॥ १२ ॥ टौर पर्वत योगमे जमाहुआ भाग्योकर्फे युक होताहै और विद्याविलास्म
रत और दाता और कामी और परस्रोमे चचल और तेजस्वी और यशस्वी और पुरका स्वामी हो
ताई ॥ १३ ॥ अव काहल योग कहते हैं जिसक जन्मसमयमै नवम और तीसरे घरके स्वामी
यापसमें केंद्रस्थित होवें ओर लग्नकास्वामी वलवान होवे तव काहल योगहोताहै और चतुर्यघरका
सामीदशमशक्क युक्त चा देस्या होवे ओर चतुर्थघरका स्वामी अपने उमै वा अपने राशिम
होने तव वो काल योग होताहैं ॥ १४ ॥ उौर कारल योगमे यो जन्मताहै सो पराक्रमी जर
हटी और मूर्य और चतुरगिनीसनाककै युक्त टोर घोडे ग्रामीकास्वामी होताहै ॥ १५ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अब मालिका पोग कहते हैं जिसके जन्मसमयमें लग्नादि स्थानोसें लेकर्के सात घरों में सातहि ग्रह स्थित हॉवं सो राजा अनेक हायि घोडेयों का स्वामि होताहै और धनभावसैलेकर्के सातघरोंमें संपूर्ण प्रहस्थितहोवे तबनिधिका स्वामी औरपितरॉका भक्त और पंडित और क्रूररूप चक्रवती होताहे ॥३६ और तीसरेभावस मालायोगहोवे तवशूरवीर राजा और धनी और रोगी होताहै और चनु धभावसे माला योग होवे तव वहुतदेशोंका स्वामी और भाट्योवाला भोगी और महादान करपोका ला राजा होताहै ॥ १७ ॥ और पंचमभावसे मालायोग हाव तव राजा यज्ञकरणेवाला होताहै श्री र पष्ठभावसे मालायोग होवे तव कितीक समयमें बनके मुखकों भोगने वाला और दरिद्री होता है और सप्तमभावसे मालायोग होवे तव वहुत स्त्रीयोंफा प्यारा और वडी आयुषा वाला राजा होताहै 1 श्रथमालिकायोगः लग्नादिसप्तमंहगायदिसप्तखेटाजातोमहीपतिरनेकगजा, श्वनाथः वित्तादिगानिधिपतिःपितृभक्तियुक्तोधीरोग्ररूपधनवान्नरचक्रवर्ती ॥ १६॥ जातोयदाविक्रममालिकायांभूपःसशूरोधनिकश्चरोगी ॥ सुखादिका चेहहुदेशभाग्यभोगीमहादानपरोमहीपः १७ पुत्राद्यायदिमालिकानरपति र्यज्वाथवाकीर्तिमान्जातःषटगृहातक्वचित्वनसुखप्राप्तोदरिद्रोभवेत् ॥ का मादिहमालिकायदिवहुस्त्रीवल्लभोभूपतिर्दीर्घायुर्धनवर्जितोनरवरःस्त्रीनिर्जित श्वाटमात् १८ धर्मादिग्रहमालिकागुणनिधिर्यज्यातपस्वीविभुः कर्माद्या यदिधर्मकर्मनिरतःसंपूजितःसजनैः लाभाद्राजवरांगनामणिपतिःसर्वक्रियाद ' क्षकोजातोरिष्फगृहात्वहुव्ययकरःसर्वत्रपूज्योभवेत् १९ अथचामरयोगः ल मेश्वरेकेंद्रगतेस्चतुगेजीवेक्षितेचामरनामयोगः सौम्यद्वयेलग्नगृहकलनेनवास्प देवायदिचामरःस्यात् । २० और अष्टमभावसे मालाहोवें तव धनरहित और खोजित होताहै ॥ १८ ॥ और नवमसे माला हो। तव गुणोंका समुद्र और यज्ञकणेवाला तपस्वी और ऐश्वर्यवाला होताहै श्रीर दशमसैलेकर मालाहो वे तव धर्मकर्ममेरत और श्रेष्टजनों कर्के पूजित होताहै और जाहरमेंस्थानसे माला होवे तव राजा और श्रेयस्निग और मणियोंका स्वामी और संपूणक्रियामें चतुर होताहै और वाहरमेस्थानसें माला योग होवे तव वडेखर्चवाला और सर्वत्र पूजा कोप्राप्त होताहै ॥ १६ ॥ अवचामरयोग कहतेहैं। जिसके जन्मलग्नकास्वामी केंद्रस्थानों ।। ४ । ७ । १० में उच्चराशिकाहोवे और वृहस्पतिक, रेस्पा होवे तव चामरनामकर्के योग होताहै और जिसके लन वा समममें या नवम दशममें श. मग्रह दो स्थित हो तववी चामर योग होताई 3.

३१६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और चामरयोगमें योजन्मताहै सो राजपू ज्य और विद्वान् और वक्ता आर पण्डित वा राजा हो
ताहै और सर्वज्ञ और वेदशास्त्रका अधिकारी और सत्तरर्वप जीवने वाला होताहै २१ अवशखयो
गंकहते है जिसके जन्मसमयमें पंचमेऔरछठे भावके स्वामी आपसमैकेंद्रगतहोवेौरलमकास्वामी
वेली होवे तव शंखयोगहोताहै ओरलग्न और दशमका स्वामी चर १४ । ७ | १. राशियों
स्थित होवें और नवम भावकास्वामी वली होवे तव वी. शंखयोग होताहे २२ शखयोगमें
यो जन्मताहै सो भोगी और दयावान्त्रऔर स्त्री पुत्र धन धर्म वाला और शास्त्रक्ने ज्ञानवाला
और प्राचारवाला और साधु और क्रियावान् होताहै और अश्शी ८० वर्ष पर्यंत जीवताहै २३
अव भेरीयोग कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें दूसरे और लग्नमें और सातमें और वाहरमें स्थानमें ग्रह
स्थित होवें और दशम भावका स्वामी बली होवे तब भेरीयोग होताहै और वृहस्पति और शुक्र
A
..
योगजातश्वामरेराजपूज्योविद्वान्वाङ्मीपंडितोवामहीपः सर्वज्ञःस्यावेदशास्त्रा
धिकारीजीवेवर्षसप्ततिर्वत्सराणाम् २१ अथशंखयोगः॥ अन्योन्यकेंद्रग्रह
गौसुतशत्रुनाथौलग्नाधिपेबलयुतेयदिशंखयोग.लग्नाधिपेचगगनाधिपतोचर
स्थेभाग्याधिपेवलयुतेतृतथावदंति. २२ शंखेजातोभोगशीलोदयालुःस्त्रीपुत्रा
र्थक्षेत्रवान्पुण्यकर्मी शास्त्रज्ञानाचारसाधुक्रियावान्जीवेद्वषत्सराणामशीतिम्२३
अथभेरीयोगः ॥ स्वांत्योदयास्तभवने वियचरेपुकाधिपेवलायुतेयदिभेरि
योगः ॥, केंद्रेगवेसुरगुरौसितलग्ननाथीभाग्येश्वरेबलयुतेतुतथैववाच्यम् २४
दीर्घायुपाविगतरोगभयानरेन्द्रावव्हार्थभूमिसुतदारयुताःप्रसिदाः ॥ पाया
रभूरिसुखशोर्य्यमहानुभावाभेरीप्रयातमनुजानिपुणा कुलीनाः २५ अथमृदं
गयोगः ॥ उच्चग्रहांशकपौयदिकोणकेंद्रेतुंगस्वकीयभवनोपगतेवलाढ्ये ।
लग्नाधिपेवलयुतेतुमृदंगयोगःकल्याणरूपनपतुल्ययशप्रद स्यात् ॥ २६ ॥
और लग्नकास्वामी केंद्र।।।।। स्थानोंमें स्थित होवे और नवम भावका स्वामी
बली होये तव वी भेरी योग होताहै ॥ २४॥ और यो भेरीयोगमें जन्मताहै सो वडीश्रायुपावारा
और रोग और भयस रहित राजा होताहै और बहुत धन और पृथ्वी और पुत्र और स्त्रीयोंक
युक्त और प्रसिद्ध होताहै और बड़े प्राचारवाला और सुख ऐश्वय्यंगाला और वडे प्रतापवाला
और चतुर और कुलीन होताहै ॥ २९ ॥ अव मृदग योग कहतेहैं जिसके जन्मसमयमै उचग्रहके
नवाशका स्वामी कोण । ९ । ५ । में श्रीर केंद्र॥४॥७॥१॥ में उनमेवा स्वक्षेत्रमै बली
होरे और लग्नकास्वामी वलीहोवे तव मृदंगयोग होताहै सो कैसाहे जन्ममें कल्याण श्रीर संदररूप
और राजाके तुल्य यथके दने वाला होता ॥ २१ ॥

॥
॥
। श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
३१७
अव श्रीनाथयोग कहतेहैं जिसकेजन्मसमयमंसप्तमभागकास्वामी उच्चराथिम दशम भावस्थित
होवे और दशमकास्वामी नवमभावके स्वामीकर्के युक्त होवे तव श्रीनाथ योग होताहै
और श्रीनाथयोगमें यो जन्मताहै सो इद्रके तुल्य राजा होताहै २७
श्रव शारदायोग कहतेहैं जिसके जन्मसमयमै दशमभावका स्वामी पंचम भावमें स्थित
होवे और बुध केंद्र ।। १ ॥ ४1०1१• स्थानमें स्थित होवे और सूर्य सिंहराशिम होवे और बली होवे
तर शारदा योग होताहै और चद्रमासे कोस ॥ ५ ॥ स्थानमें वृहस्पति स्थित
होवे और बुधसें त्रिकोण ९ ॥ ५ स्थानमें मगल स्थित होवे अथवा वुधसे जाहरमें स्थानमें वृहस्पति
स्थित होवे तवी शारदा योग होताहै २८ और यो मनुष्य शारदायोगमें जन्मतेहे सो स्त्री और पुत्र
अथश्रीनाथयोगः ॥ कामेश्वरेकर्मगतेस्वतुंगेकर्माधिपेभाग्यपसंयुतेच ॥ श्री
नापयोगःशुभदस्तदानीजातोनर शक्रसमोनृपालः २७ अथशारदायोगः
योगःशारदसंज्ञक सुतगतेकर्माधिपेचंद्र केंद्रस्थीदननायकेनिजगृहप्राप्तेति
वीर्यान्विते ॥ चंद्रात्कोणगतेपुरंदरगुरौसौम्यत्रिकोणेकुजेलाभवायदिदेव
मंविणिवुधात्तछारदासंज्ञकः २८ स्त्रीपुत्रवधुसुखरूपगुणानुरक्ताभूपप्रिया
गुरुमहीसुरदेवभक्ताः ॥ विद्याविनोदरतिशीलतपोदलाढ्याजातात्वधर्मनि
रताभुविशारदास्ये ॥२९॥अथमत्स्ययोग.॥ लग्नधर्मगतपापेपंचमेसदसद्युते
चतुरस्त्रंगतेपापेयोगोयंमत्स्यसंज्ञकः ३० कालज्ञ.करुणासिंधुर्गुणधीर्वलरू
पवान् ॥ यशोविद्यातपस्वीचमत्स्ययोगेसमुन्द्रवः३१
..
और भाई योंके सुखकर्के युक्त होतेहै और राजाके प्यार और गुरु और ब्राह्माण और देवताके भकहो
तेहैं औरविनोदमपातिवाले औरश्रेष्ठस्वभावयालेओरतपोबलकर्केयुक्तहोतेहैऔरश्रेष्टकोमरतहोते है २९
अब मरस्पयोग कहते हैं जिसके जन्मसमयमें लग्नमें और नवमस्थानमें पापीग्रह स्थितहोवे नार पच
मस्थानमें शुभाऽशुभग्रह दोनों स्थित होवें और चतुर्थ और अष्टमस्थानमें पापीग्रह होवे तव मत्स्य-
योग होताहै ।। ३ . ॥ श्रीर यो मनुष्य मत्स्ययोगमें जन्मताहे सो कालके जानने वाला और दया-
कासमुद्र और गुप और बुद्धि और बल और रूपककै युक्त होताहै ओर यथक और विद्यार
और तपकर्के युक्त होताहे ॥३१॥

३१८
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
अव कर्मयोग कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें सप्तम और पचम और पष्ठस्थानोंमें शुभग्रह
स्थित होवें और अपने उच्च और मित्रके श्रथमें और राशिमें स्थितहोवे और ती
सरे ओर जाहरमें स्थानमें पापीयह स्थित होवें और मित्रके घर और उच्चराशिमें स्थित होते
तव कूमयोग होताहै ॥ ३२ ॥ और यो मनुष्य कूर्मयोगमें जन्मताहै सो प्रसिद्धयशवाला और पृथ्वीमें
राजके भोगर्नेवाला और वडे कौवाला और पराक्रम और गुणोंकर्के प्रधान और पडित और
सुखी और वाणोकर्के उपकारकरणेवाला और राजा होताहै । ३ ३ । अव खड्गयोगकहतेहै जिसके
मन्मसमयमें नवमभावका स्वामी दूसरे स्थानमें स्थित होवे और दूसरेस्थानका स्वामी नवमस्थानमे
स्थित होवे और लमका स्वामी केंद्र ॥ १ ॥ ६ ॥ ७ ॥ १० ॥ वा कोण ? ॥ ५॥ में स्थित होवे तब
अथकूर्मयोगः कलत्रपुत्रारिगृहेषुसौम्याःस्वनुंगमित्रांशकराशियाताः ॥ तृती
यलाभोदयगास्त्वौम्यामित्रोच्चसंस्थोयदिकूर्मयोगः ३२ विख्यातकीर्ति वि
राज्यभोगीधर्माधिकःसत्वगुणप्रधानः॥धीरःसुखीवागुपकारकर्ताकूर्मोद्भवोमा
नवनायकोवा ३३अथखड्गयोगः॥भाग्यशेधनभावस्थेधनेशेभाग्यराशिगे
लग्नेशेकेंद्रकोणस्थेखड्गयोगइतारितः३४ वेदार्थशास्त्रनिखिलागमतत्वयुक्ति
बुद्धिप्रतापवलवीर्यसुखानुरक्ता-॥ निर्मत्सराश्वनिजवीर्यमहानुभावाःखड्नेभवं
तिपुरुषा.कुशलाःकृतज्ञाः ३५ अथलक्ष्मीयोगः। केंद्रमूलत्रिणकोस्थभाग्ये
शेषरमोच्चगे ॥ लग्नाधिपेवलाढयेचलक्ष्मीयोगइतीरितः ३६ गुणाभिरामो
वहुदेशनाथोविद्यामहाकीर्तिरनंगरूपः ॥ दिगंतविश्रांतनुपालवंद्योराजा
धिराजोवहुदारपुत्रः ३७. .
खड्गयोग कहाहे ॥ ३४ ॥ और यो मनुष्य खड्गयांगमें जन्मताहै सौवेदार्थके जानने वाला और
शास्त्र और सपूर्णवेद और तत्वयुक्तिके जानने वाला और प्रतापी बलवीर्यकर्के युक्त और सुरवक
के युक्त होताहे ओर मात्सर्यकरहित और अपने पराक्रमककं वऐश्वर्यवाला और श्रेष्ठौरस्ता
होताहे ॥ ३५ ॥ अव लक्ष्मीयोग कहतेहै जिसके जन्मसमयमें नवमभावका स्वामी केंद्र ॥ १ ॥४
१० ॥ स्थानमें अपणे मूल निकोण राशियोंमें स्थित होवे औरपरम उच्चमें स्थित होवे और ॥
लग्नेश वली होवे तव लक्ष्मीयोग कहाहै ।। ३६ ॥ और यो मनुष्य लक्ष्मीयोगमें जन्मताहै सो गुणोंक-
के युक और बहुत देशोकारवामी और विद्याक: वडेयशवाला और कामदेवकीन्याई रुपवाला ओर
सपूर्णराजपों क वदित और बहुत सो पुर्वाक युक राजाधिराजहोताहै ॥ ३७॥

श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
३१९
श्रव कुसुमयोग कहतेहै जिसके जन्मसमयमें स्थिरलग्नोमें । २ । ५ । ८1 ११ । शुक केंद्रस्थानोंमें
स्थित होवे और पूर्णचन्द्रमा त्रिकोण । ९ । ५ । में स्थित होवे और दशमस्थानमें पापीग्रह और श
नि स्थित होवे तव कुसुमयोग होताहै ॥ ३८ ॥ और यो कुसुमयोगमें जन्मताहै सो दाता और
राजाकः वैदित और भोगी और बड़े वशम जम्माहुा मुख्यराजा होताहे और लोकोंमें वडेयश
कर्के युक्त और प्रतापी होताहै और मनुष्योंका स्वामी होताहै ॥ ३९ ॥ अव पारिजात योग क
हतेहैं जिसके जन्मसमयमें जिसराशिमें लग्नेश स्थितहोवे तिसराशिकारवामी जिसराशिमें होवे ति
सराशीका स्वामी जिसग्रहके नवाशमें होवे सी ग्रह केंद्र ।।४।७।१०।और त्रिकोण ।९
। ५ । में अपने उबमें स्थित होवे तव पारिजातयोग होताहै ॥ ४. ॥ ओर यो मनुष्य पारिजात
अयकुसुमयोगः स्थिरलग्नेभृगौकेंद्रेत्रिकोणेदोशुभेतरे मानस्थानगतेसौरे
योगोयकुसुमोभवेत् ३८ दातामहीमंडलनाथवंद्योभोगीमहावंशजराजमु
ख्यः'लोकेमहाकीर्तियुतःप्रतापीनाथोनराणांकुसमोद्भव स्यात् ३९ अथपा
रिजातयोगः विलग्ननाथस्थितराशिनाथस्थानेशराशीशतदंशनाथः केंद्रत्रि
कोणोपगतोयदिस्यात्स्चतुगगोवायदिपारिजातः ४० मध्यांतसौख्य क्षिति
पालवंद्योयुद्धप्रियोवारणवाजियुक्तः स्वकर्मधर्माभिरतोदयालुर्योगोनृपस्या
यदिपारिजातः ४१ अथकलानिधियोगः द्वितीयेपंचमेजीवेवुधशुक्रयुतेक्षिते
क्षेत्रेतयोर्वासप्राप्तेयोगःस्यात्सकलानिधिः ॥ ४२ कामीकलानिधिभव सुगु
शाभिरामः संस्तूयमानंचरणोनरपालमुख्यैः सेनातुरंगमदवारणशंखभेरी
वाद्यान्वितोविगतरोगभयारिसंघः ४३॥
भोगमें जन्मताहै सो मध्य और अत्यावस्था में सुखी और राजाकके वदित और युद्धकाप्यारा श्रीर
हाधिघोडेयों कर्के युक्त और अपने धर्मकर्ममें रत और दयावान - राना होताह
अव कलानिधि योग कहते हैं जिसके जन्मसमयमें दूसरे और पांचौ स्थानमें बृहस्पति बुधशुरू
कर्क युक वा दृष्ट होवे अथवा बुरशुरुको राशिम स्थित होवे तव कलानिधि योग होताहे ॥४.
और कलानिधि योगमे यो जन्मताहै सो कामी और अपनेगुणोंकर्के युक और वडेराजयोकके स्तुति
को प्राप्तहोतेहै चरण जिसके श्रीर सेना और घोडे और मनहापि और शर ीर द्रग्गीसे लेकक
वाजे तिनकर्केगुरु होताहे और रोग भय और शोंके समूहर्स रहित होताहै ॥ १३ ॥

३२० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अन अशावतारयोग कहते है जिसके जन्मसमयमें शुक्र और वृहस्पति केंद्र और त्रिकोण ! ९ । ५ । स्थानों में स्थित होवें और तुलाराशिमै थनिकेंद्र ।।। ४ । १. में स्थि त होवे और चरलग्नामें।।४।७।१०।जव जन्महोवे तब अवतार नामकर्के योग होताहै ॥ ४४ ॥ और यो मनुष्य अवतारयोगमें जन्मताहै सो पुण्यश्लोक युधिष्ठिर नलादि राजयोंको न्यांई होताहै और तीर्थचारी और कलाफे जानने वाला और कामी और कालविधान करणेबाला और प्रात्माकों जीतने वाला और वेदांतके जानने वाला और वेदशास्त्रका अधिकारी और राजलक्ष्मीके धारणे वाला होताहै ॥ ४५ ॥ अव हरिहरब्रह्मयोग कह तेहे जिसके जन्मसमयमें भनभावके स्वामीसे दूसरे और वाहरमै और नाठवें स्थानमै अथशावतारयोगः केंद्रोसितदेवेडयोस्वाञ्चकेंदगतेकंजे चरलग्नेयदा जन्मयोगोयमवतारजः ॥ ४४॥ पुण्यश्लोकस्तीर्थचारीकलाज्ञःकामासक्ता कालकर्ताजितात्मा वेदांतज्ञोवेदशास्त्राधिकारीजातीराजश्रीधरोंशावतारे ४५ अथहरिहरब्रह्मयोगाः वित्तेशाइनरिःफरंध्रभवनप्राप्ताश्वसौम्यग्रहाःकामेशा त्सुखभाग्यरंध्रगृहगाजीवाजचंद्रात्मजाः देहेशाद्यदिवैधुमानभवगा सूर्यास्फु जिद्भमिजा-प्रोक्तास्तत्रपुरातनैर्हरिहरब्रह्मास्ययोगाइमे ४६ निखिलनिगम विद्यापारगःसत्यवादीसकलसुखसमेतश्चारुवाकामशीला जितरिपुकुलसंघा सर्वजीवोपकारीहरिहरविधियोगेसंभवःपुण्यकर्मा ॥ १७॥ अथपारिजातादि योगाः॥ शुभग्रहस्थित हो तवहारयोगहोताहै और सप्तमभावके स्वामीसें चतुर्थ श्रीर नवम श्री र अष्टम स्थानमें वृहस्पति और चंद्रमा और वुध स्थित होवे तवहर योग होताहै और लमे शसे च तुर्थ और दशम और एकादशम सूर्य और शक और मंगल स्थित होवे तब पुरातनमुनियोंने ब्रह्म नामक योग कहाहै १६ और पो तीन योगोंके मध्यमें एक जन्मताहै सोसंपूर्ण वेदविद्यावे. जानने वाला और सत्पवादी और सपूर्ण सुखकर्के युक्त और श्रेष्ट वाणी वाला और कामी और मुंदर स्यभाववाला और शमुयोंके समूहोंको जीतने वाला और संपूर्ण जीवों में उपकारकरणे बाळा और पुग्यकर्म करणे वाला होताहै १० अव पारिजातादि योग कहतेहें १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ३२१ जिसके जन्ममें पारिजातां शीमें संपूर्णग्रहस्थितहो। तव सुरवहोताहै और उत्तमशिॉमें स्थित होवेंतव श्रारोग्यता होतीहे और गोपुराशमें स्थित होतव गोधनबहुत होता है औरसिंहासनाशमें स्थितहोवें तव ऐश्वर्यहोतीहै ४८ और पारावताशमें स्थित होवें तव विद्यायश लक्ष्मी बहुतहोतीहै और देवलोकांश मगह स्थितहोबे तव बहुत बाहन और सेना होतीहै और ऐरावतांशोंमें स्थितं होवें तब राजा हो चाहे ४८ इतिराजानुजीविनायोगप्रकरणम् ॥ अवराजयोगको भंग कहतेहैं इसग्रंथमें विस्तार क के विचित्र राज योग कहेहै तिनकायो भंग जैसे होताहै , जिसके जन्मलममें नीचराशिगत मंग ल ओर वृहस्पति और शनि इनमें दो ग्रह वा एक ग्रह स्थित होवे और चंद्रमावृश्चिकराशिमें स्थित होवे तव राजयोग नष्ट होताहै २' और जिसके जन्मसमयमें लग्न और अष्टम और पष्ठ हादश 161६ । १२ । स्थानमा क्षीण चंद्रमा स्थित होवे और एक ग्रह कर्के वी नहिं देख्याहोवे त सपारिजातयुचरःसुखानिनीरोगतामुत्तमवर्गयातः सगोपुरांशेयदिगोधना निसिंहासनस्थःकुरुतेविभूतिं ॥ ४८ ॥ करोतिपारावतभागयुक्तीविद्याय शःश्रीविपुलंनराणां सदेवलोकेवहुयानसेनामैरावतस्थोयदिभूपतित्वम, ४९ इतिनृपानुचरयोगप्रकरणम् अथराजयोगभंगः विस्तरतोनिर्दिष्टाःक्षितिपति योगाविचित्रसंस्थानाः भंगश्चभवतितेपायथातथासंप्रवक्ष्यामि १ कुजार्क जीवार्किभिरजनीचैहाभ्यांत्रिभिश्चकतमविलग्ने निशाकरेश्चिकराशिसंस्थवि शीर्यतेराजकरोहियोगः २ मूर्त्यष्टमादिभागेचराश्यादिपुशशीयदाक्षीणः ।। एकेनापिनदृष्टोग्रहेणभंगस्तदानृपतेः ३ सर्वेक्रूरा केंद्रेनीचारिगतानसौम्ययुत दृष्टाः शुभदाव्ययरिपुरंध्रेतदापिभंगोभवेन्नृपतेः ४ : लग्नंगणोत्तमोननखेच रैर्दश्यतेतदाभंगः भवतिचपयोगानादारिद्यायप्रजातस्य ॥ ५ ॥घटो दयेनीचगतस्त्रिभिग्रहवृहस्पतोसूर्यगतेत्रनीचगे ॥ एकोपिनोचेप्यशुभेपिखे गतेप्रयातिनाशंशतशोनृपोद्भवाः ६ ॥ घ राज योगका भंग होताहै ३ और जिसके जन्मसमयमें संपूर्ण क्रूर ग्रह केंद्रस्थानमें । १ । ।। १० । स्थित होवें और नीच और शत्रुकीराशिम स्थित होवें और शुभग्रहकर्के युक्त और दृष्ट नाहं होवें तवराजयोगकाभग होताहै और शुभग्रह छठे और पाठमें स्थानमें स्थित होवे तव वो राज योगकाभंग होताहै ४ और कहतेहै जिसका जन्म लग्न वर्गोचमसे रहित होये और ग्रहों कर्के देख्या नहिं होवे तव राज योग का भंगहोताहै और तिसलममें जन्माहुया दरिद्री होताहै ५ और कहवेहें जिसका कुंभलममें जन्म होवे और तीन ग्रह कुंडलीमें नीचराशिगत होवें और वृट रपति अस्त वानीचराशिम स्थित होवे और कुडलीमें एक ग्रह वी उयराशिमें स्थित नहिं होवे श्री र पापीयह दशमस्थानमें होवे तव सैकडेहि राजयोग नाशकों प्राप्त होतेहैं ६ - .. ३२२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमें केंद्र, । ४ । ७ । १. । स्थान ग्रहों कर्के रहितहोवें और शुभग्रह अस्तंगत और नीचराशिगत होवें और चद्रमा वृहस्पति अस्तगत वा नीचरा शिगत होवे तब राज योगका भंग होताहै ॥ ७ ॥ और जिसके. जन्मसमयमें सूर्य अपने नवाशमें स्थित होवे और चंद्रमा नष्ट होवे और पापग्रहोंक देख्याहोवे और शुभग्रहोंकीदृष्टि से रहित होवे सौ मनु य प्रथमराज्य कत्ताहै और पीछेसे दुःखकोंप्राप्त होताहै और तिसकी आशानष्ट होताई ८ और जिसके जन्मसमयमें चंद्रमाका शत्रुग्रह लग्नमें स्थित और चंद्रमा कर्के देख्याहोवे और सूर्य मंगल शनि क्रमकर्के तीसरे छठे जाहरमें स्थानमें स्थित होवें और केंद्र स्थानशुभग्रहोंकर्के रहितहोवे और शुभग्रह अस्तकाप्राप्तहोवे तव क्षणकर्केराजयोग भ्रष्टहोताहै ९ और जिसके जन्मसमयमें पाच ग्रह अस्त होवे अथवा शत्रुको राशिमें स्थित होवे तव योराजयोग कहेहै सो केंद्रपुशून्येषुशुभेनचंदौ अस्तंगतैर्नीचमथप्रयातैः वृहस्पतीसूर्यगतेपिनीचे प्रणश्यतेक्ष्माधिपतेस्तुयोगः ७ स्वांशेरवौशीतकरेप्रनष्टे पापेश्चदृष्टेशुभदृष्टिं हीने कृत्वापिराज्यप्रथममनुष्यःपश्चात्सदुःखलभतेहताशः ८ शिशिराकरण शतुर्लग्नगश्चंद्रदृष्टः सहजारिपुभवस्थाभानुभूपुत्रमंदाः शुभविरहितकेंद्र्रस्त गैर्वापिसौम्यैर्नृपतिजननयोगोयातिनाशंक्षणेन ९ पंचाभिः शत्रुगः खेटैरस्तं यातैरथापिवा प्रयांतिविलयंयोगाभूभुजांयेप्रकीर्तिताः १० उल्कायाः पतनेचैव निर्घातव्यतिपातयोः केतोःप्रदर्शनेचैवयांतिनाशनृपोद्भवाः ११ अन्यैःक्रूरोत्पा तैस्त्रिशंकुतारायदोदययाति सर्वेप्रयांतिविलयनृपयोगाभानुजोयदिविलग्ने १२ कर्तारीनपतीनांगगनसदोयुद्धकांक्षिपोमलिनाः रूक्षाजर्जरदेहाविघ्नंजनयं तियोगस्य १३ परंनीचगतेदोक्षीणेयोगोमहीपतेः नाशमायातिराजेवदेवज्ञ प्रतिलोमगः १४ तुलायांपद्मिनीवंधुस्त्रिंशांशेदशमेस्थितः हंतिराज्यंयथालोभः समस्तगुणसंचयम् १५ जूकस्यदशमेभागस्थितः कमलवोधनःसहस्रराजयो गानांमंदमेवकरोत्यसौ १६ नाथकोप्राप्तहोतेहै .. और जिसकाजन्म उल्कापातकेसमयमें होवे और निधीतके समयमें होवे और महापात व्यतीपातमहोवें और धूम्रकेतुके उदयमें जन्महोवे तव राजयोग नष्ट होतेहै ११ और जिसके जन्मसमय, दिव्य भौम अंतरिक्षके उत्पातहोवें और तीनशिखावाला तारा उदयहोवे और शनि जन्मलग्नमें स्थित होवे तव संपूर्ण राजयोग नष्ट होते हैं ॥ १२ ॥ और जिसके जन्मसमयमें राजयोगकरणवाले ग्रहयुद्ध में मलीन होजायें मक्ष और तेज कर्के होनहीवे तव राजयोगमें विनउत्पन कहें १३ और जिसकेजन्मसमयमें चंद्रमा परमनीचमें स्थित होवे क्षीण होवे तब राजयोगको नष्ट कलाह जैस ज्योतिसी विरोधकरणयाला राजा नष्ट होताहै १४ और जिसके जन्मस मयमे तुलाराशिम सूर्य स्थित होवे और दशमभावक त्रिशाशमैं स्थित होवे तव राजयो गोहताता है जैसे सपूर्णगुणसमूहकॉलोभ नष्ट कताहै १५ और जिसके जन्मसमयमें तु लामै दशम अशी सूर्य स्थित होवे सो हजागें राजयोगोंको नष्ट कत्ती १६ ."

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ३२३ और जिन्होंक जन्मसमयमें कईक ग्रह अपने मूलत्रिकोणमें और उच्चमें और स्वक्षेत्रमें स्थितहाँ दे और एक सूर्य परम नीचमें स्थित होवे तिनकों राजयोगका संभवनहिं होताहै ॥ १७ ॥ और जिसके जन्मममयमें मकर राशिका वृहस्पतिलग्नमें स्थित होवे और चंद्रमाकर्क राशिमें स्थितन हिंहोवे तव तिसको भलीप्रकारकर्के तपावताहै जैसे धनरहित कामातुर पुरुषकों बेश्या तपाव तोह ॥ १८ ॥ और जिसके जन्मसमयमें एक चंद्रमा केमद्रुमयोगको प्राप्त होवे और शुभम हों कर्के नहिं देण्या होवे तव राजयोगमें विन कत्तीहै और मलीन श्राचारवाला होताहै ॥ १९ और जिसके जन्मसमयमें तीन चार पाच ग्रह नीचराशिमें स्थित हो सो मनुष्य भिक्षाकों मा गताहै और वडा दुःखी और मलीन होताहै और सपूर्ण राजयोंकेपुत्रोंक तिरस्कारको प्राप्तहोताहै और धनहीनहोताहै २. और जिसकेजन्मसमयमें पंचसे लेकरके ग्रह अधिशत्रुकी राशिम स्थितहो बैं और अस्तंगत होवें और जब सूर्यचंद्रमा अपने उच्चमें नहिं होवें तव राज योगको प्राप्तही । स्वत्रिकोणगृहकेचित्स्वोच्चंयाताःस्वमंदिरं अतिनीचेरविश्चैकोनतेपांफलसंभवः ॥ १७ गुरुगविलग्नस्थोदुःखैःसंतापयेन्नरम् कामातमधनंवेश्यायदिदुर्नचे स्वभे १८ एकोवापिशशांकोग्रहेणकेमद्रुमोयदिनदृष्टः विघ्नयतिराजयोगमलि नाचारःप्रसूतःस्यात् १९ भिक्षामटतित्र्याद्यैर्नीचर्तगतैःसुदुःखितोमलिनः स कलमहीभुपुत्रैःपरिभूतोजायतेनिःस्वः २० अभ्यरिभवनप्राप्त पंचादिभिर स्तगतैश्चगगनचरैः ध्वंसंप्रयातिराजायदिरविचंद्रौनतुंगस्थौ २१ सचिवोदानवें द्रस्यनीचेचेत्समुपस्थितः संप्राप्तमतुलंराज्यनरंच्यावयतेध्रुवम् २२ राजयो गा:समाख्यातास्तेपभिंगाश्चदारुणा परीक्ष्ययनतःप्राज्ञःफलंबयाच्छुभाशुभम् २३ कमलगहनबंधुःकन्यकालिंगितांगस्तुलिनिकुजसुरेज्यौचद्रमामपसंस्थः नचयदिपरिशेपैदृश्यतेस्यात्सभूपः प्रचलितगजमेघाछादिताशाननीघः २४ यक नाशकों प्राप्त होताहै ॥ २॥ ॥ और जिसके जन्मसमयमें शुक्र नीचराशिम स्थितहोये सो वडे राज्यको प्राप्तहुया जोमनुप्प तिसको निश्रयककें गिडाय देताहै ॥ १२ ॥ और कहते हैं इसप्रथमें अनेकभेदों क युक राजयोगकहेहैं और राजयोगोंके भंग करशे वाले वडे कूर योग बी कहे, तिनकीपरीक्षा बुद्धिवान् यत्न कर्के फलकोंकहे ॥ २३ ॥ और कहतेहै जि सके जन्मसमयमें सूर्य कन्याराशि स्थिन होवे श्री तुलाराशिमें मंगल और बृहस्पति स्थित हो वें ओर मेपराथिम चद्रमा स्थित होवे और पव शेपमहयोहे तिनक नहिं देख होवें सो रागा केसा होताहे तिसको सेनाके जो हाथिहै वदॉकीन्याई चारदिशोंकों आछादन कर्ते अधार पहत हाधियों याला राजा होताहे ।। १४ ॥

३२१ ॥ श्रीरवारज्योतिर्महानिवन्धः॥ दतिमाजातकरखेड मेहशविरीचते-योनिमहानिषधेभापाटीकायाराजयोगादिध्यायत्रयोदशः ॥ १३ ॥ अवराजयोगोंके प्रसगसें सामुडिका-यायरहतेहे जिसमनुष्यको जन्मकाल में प्रवल गजयोग होवें निसके हाथ और पैरोंमे निमंल गज चिन्ह होतेहे सो चिन्ह इसपथमें विस्तारक के कहतेहे पनामिका अगुलाके मूल से प्राप्त जोरेवापुण्यविधाना नाम कर्के कहे और मध्यमा अगुलीले कर्के जो रेखा मणिबव हाथके मूलपर्यत प्राम होवे सो रेखा निश्चयर के राज्यप्राप्तिके वारेत अवरे रवा नामक कहिहे २ आर जिममनुष्यके अंगठे यो मध्यम यवों काचिन्ह होवे सो यथवा ला और अपने वशमे भूषण अोर विशेष भूपूणो क युक ओर नम्र होताहै ६ ओर जिसक . ~ इतिराजयोगमग इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचि तज्योतिर्महानिबजातकखडेराजयोगादिनिरूपणनामत्रयोदशोध्यायः १३ थराजयोगसंगतिकसामुद्रिकाध्यायः प्रसूतिकालेप्रबलायदिस्युम्रपालयो 'गा पुरुषस्ययस्य सहाजचिन्हानिपदेतदीयेभवतिवापाणितलेऽमलानि १ अ गामिकामूलगताप्रशस्तासाकीर्तितापुण्यविधानरेखा मध्यांगुलामणिबधमा ताराज्याप्तयेसारकिलोवरेखा २ विराजमानंयवलाछनचेदगुष्टमध्ये पुरुषस्य 'यस्य भवेधशस्वीनिजशभूषाभूगाविशेष सहिताविनीत ३ चेद्वारणोवातप वारणावेसारे भाकारिणीससिवी वीणाचपाणोघरणेनराणांतेस्युन्नराणाम "धिपावरेण्याः ४ शादीमाटाकरथालशेलहलाश्चतत्पाणितलमिलति स्यान्म उलीकोऽवनिपलकोकापाल कुलतारतम्यात् ५ चेद्यस्यपाणोचरणेचच कंपनुपराजयजनासनानि स्थायदोलाकमलाविलासात्तस्यालयेस्युगजवा जिशाला. साथ रोम हाथी को न्ग वा उन कीन्याई पथवा मछको न्या: वातलाई को न्याद वाकुंभकी पाः रेखा होवे सो श्रेठ गणा होगाई ४ बार जिसके हाथ परोम सोसेकी न्याई गोरे मारा पीन्याई और कमडलूकोन्पाई शोर पर्वत कोन्याई पार हलकीन्या। रेखाहोवें मंडलीक राजा अपन फुरफ नार होताहे ५ और सा जिसमनुप्यके हाथपैगमें चार और धनुप भार कमल और पपा और उन चिन्ह होवे मार निनके धम्म ग्य और घोडे और हाथी घोडेयाँकियो शाला लक्ष्मीको राम मोतीहै ६

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥
और जिसमनुष्य के हाय पैरोंमें स्तभकन्यिाई और वृक्षकीन्या चौर घोटेकीन्या और गताको
न्याई और मृदगको न्या अथवा दडको न्याद रेखा होवें रो मनुप्य प्रसंड राज्य लक्ष्मीको भो
गाह अथवा पडितो में स्थिरोमणी होताहै ७ और जो मनुष्य गोल शिरवाला मार बडे मस्त
क वाला और कपी पर्यंत नीलकमल कीन्याई नेतनाला और जानु पर्यत ल्वी भुजों वाला तिन
को श्रेष्ट मुनि श्राजावाहपृथ्यो मडलका राजाकहतेहे ८ और जिसमनुप्यकी सूची नासिवा हो
वे और छातीशिला तलको न्याद वगवर होवे और गभीर होवे ओर वडे कोमल लारवर्ष के पय
रहोयें सो राजा होताहै ९ और जो मनुध्य प्रसव मूर्ति होताहै और बडे उदारचित्त वाला और ग्रे
।
स्तंभस्तुकुंभस्तुतरुस्तुरगोगदामृद्गोंऽग्रिकरप्रदेशे टडोथवाऽखंडितराज्य
लक्ष्म्यास्यान्मडितःपडितौडिकोवा ॥ ७ ॥ सुटत्तमौलिस्तुविशाल
भालश्चाकर्णनीलोत्पलपत्रनेत्रः आजानुबाहुपुरुपतमाहुर्भूमडलाखंडलमार्य
वर्याः ८ नरस्पनासासरलाचयस्यवक्ष स्थलंचापिशिलातलाभ नाभिर्गभीर
तिमृद्भवेतामारक्तवर्णोचरणौसभूप. ९ प्रराजमूर्ति समुदारचेतावंशाभिमान
शुभवाग्विलास अनीतिभीरुर्गुस्साधुननः साम्राज्यलक्ष्मीलभतेमनुप्य. १०
करतलेयदियस्यतिलोभवेदविरलोकिलतम्बधनागम ॥ पदतलेचतिलेन
समन्वितेनृपतिवाहनचिन्हसमन्वित- ११ एतत्फलं राजयुलोद्भवानांस्यान्मा
नदानामुनयोवदंति प्रकल्पग्लन्यकुलोद्भवानांनृनंतदनरकुलानुमानात् १२,
छवंशमैं जन्मताहै पोर श्रेष्ट नाणी पाय और अन्यायन डरने वाला और गुर और सायाम नत्र
होताहै सो भए रावतगीको प्राप्त होताहै .. और जिसकी हाथीतलीम तिल्टो निनकों
बहुतधन प्राप्त होता और जिसको पैकी तलीम तिलहोवे • वाहनका चिन्हहोवे तद रगे
राजा होताहै ॥ १३ ॥ हे संपूर्णचिन्ह जो मनुष्य रानाके कुलम जन्मते है लिफा शिपके
मुनिपोनें करें और अन्यदुल्में जन्मे गे प्रयसे चिन्ता व वय निनके मानस न्यूनाभिकपाल
कल्पना कर्के कहे,॥ १२ ॥

३२६
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जो इह चिन्ह कहेहे सो प्रकटहों तव संपूर्णफलकर्नेहैं: और पुरुषोंकों दक्षिणा हायपैरों में
और स्त्रीयोंकोंदामेहाथपैरोंमें शुभहोतेहैं १३ अब श्रीर विशेष कहतेहैं जिसमनुष्यकैदेहमें पांचवेग
लंबे होवे और चार अंग छोटे होवें और पांच सूक्ष्म होवें और छै अंग ऊचे होवें और सातलाल
दएंके होवें और तीनअगगंभीर डूंगे होवें और तीन अंग विस्तारवाले होवें सो.अष्ट होताहै १४
और कहते हैं जिसके इनु गंडस्थल और नेत्र और वाहु भुजा और नासिका और स्तनोंका मध्य भा
ग इहे पांच लवे विना राज्योंके नहिं होताहै १५ और नाभिः और स्वरशब्द और सत्वपरा
कम इहे तीनों गंभीर हो : तव मनुष्योंको श्रेष्ट कहेहै और छाती और माया और मुख इहे ती
है
: चिन्हानियानिप्रतिपादितानिव्यक्तानिसंपूर्णफलप्रदानि वामेतरेघौचकरेनरा
पांधन्यानिवामेखलुकामिनीनाम् १३ अथान्यद्विशेषमाह पंचदीर्घचतुईस्वप
चसूक्ष्म पडुनतम् सप्तरक्तंत्रिगंभीरत्रिविस्तीर्णप्रशस्यते १४ हनुलोचनवाहु
| नासिकास्तनयोरंतरमत्रपंचकम् इतिदीर्घमिदतुपंचकंनभवत्येवनृणामभूभृता
म् १५ नाभिःस्वरःसत्वमितिप्रशस्यगंभीरमेतत्रितयनराणाम् ॥ उरोललाटो
वदननराणाविस्तीर्णमेतत्त्रितयंप्रशस्तम् १६ वक्षोथंकुक्षीद्वयनासिकास्यक
काटकाचेतिपडुन्नुतानि ॥ हस्वानिचत्वायलिंगपृष्टेयीवाचजंघेचहितप्रदा
नि १७ नेत्रीतपादकरताल्वधरोटजिव्हारक्तानखाश्चखलुसप्तसुखावहानि
* सूक्ष्मानिपंचदशनांगुलिपर्वकेशाःसाकंत्वचाकररुहाश्चनदुःखितानाम् ॥ १८
यागुष्टोदरेयस्ययशस्वीचनरोभवेत् अनामिकामूलजास्यादेखायस्यसपुण्य
वान् ॥१९॥
और
नों विस्तारवाले श्रेष्ट होतेहैं १५ और छाती और दोनोंकुक्षी और नासिका और मुख
जुमो इहे , अंग ऊचे शुभ होते हैं और लिंग और पृट थोर प्रोवा गर्दन और जघा हे चार
छोटे शुभ होते हैं । १० ॥ और नेत्रोकेकोसे और पैर और हाय और तालु और ओठ और
जिव्हा इहे सात लाल पी के होवे तबशुभहोतेहैं और दांत और अगुलीयोंकीथी और शिरकेवा
उ और त्वचाचमडा और हापोंकी अंगुलीपा इहेपाचसूक्ष्महोयें तव शुभहोतेहै १८ ठार कहते हैं
जिसके अंगूठेके मध्यम यवकोन्याई श्राकार होवे सो मनुष्य यशवाला होताहै और जिसके हाथ
में अनानिकाकमूलसे रेखा होवे सो मनुष्प पुण्यवान होताह ॥ ११ ॥

॥ श्रीरपवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥
३२७
श्रीर कहतेहैं जिसमनुष्य कोच्छातीवडी होवे सो धनी होताहै और निसके गडस्थल और शिर वडा
होवे सो जयकों प्राप्त होताहेऔरजिसका लक मोटा होवे सो बहुत पुनावाला होताहे और जिसके
पैर वडे होवें सो धनवान् होताहै ॥ २० ॥ और जिसके नेत्र स्निग्ध होवें सो सौभाग्यकर्के युक्त
होताहै और जिसके दंतस्निग्ध होवें तिसको श्रेष्ट भोजन मिलताहै और निसका देह स्निग्न होवे
सो सुरसफर्क युक्त होताहैऔर जिसके पैर स्निग्ध होवे तिसकौवाहनमिलताहै २१ और कहतेहैं जो
मनुप्प उलूकीन्याई और काककोन्पाई और डिडूंकी न्याई नेनोवालेहैं और जिनके कपोलॉमे
थोडे वालहोतेहें सो सपूर्ण पापी होतेहैं ॥ २२ ॥ और स्वरहीन, शब्दजिनका और काकीन्याई श
ब्दनिनका और केकर प्रेदि दृष्टि जिनकी और नकुलकी न्याई नासिका जिनकी और बहुत नाहि,
.
उरोविशालोधनयान्हनु शीर्षोपराजितः वहुपुत्र कटिस्थूलोविशालचरणोध
नी२०चक्षुःस्नेहेचसौभाग्यदतस्नेहेचंभोजनम् वपुःस्नेहेनसौख्यस्यानपादस्नेहेच
वाहनं ॥२२ ॥ उलूकाक्षाश्चकाकाक्षामंडूकाक्षाश्चयेनराः अल्परोमकपोला
श्वतेसापापवुद्धयः २२ विस्वराःकाकनादाश्वकैकरावध्रुनासिकाः शिरा
लारोमशाहूस्वोत्तरोास्तेचपापिनः २३ पितृशीलोत्तमाकन्यामातृशीलोन
रस्तथा समपुष्टस्तुल्यरूपोविवाहःसुखदोभवत् २४ अन्यच्च ययोरेवसमंवि
त्ययोरेवसमंकुलं । तयोर्विवाहंसस्यंचनतुपुष्टविपुष्टयोः २४ शंखपद्मय
वछत्रमालामत्स्यध्वनादयः ।। पादपाणोभवत्येवराज्ञांतद्योपितांतथा २५
स्त्रीलक्षणेविशेषमाह व्यासः ॥ माजीरपिंगलानारीविपकन्येतिकीर्तिता ।।
सुवर्णपिंगलानारीनातिदुष्टापरेजगुः २६
या और गेम जिनकैदेहमें और नीचे के प्रोष्ठसे छोटाहै ऊपरका श्रोटनिनका सो पापी होतेहैं २ ३
और पिताफेरवभाववाली कन्या रोष्टहोतीहै और माताकेस्वभाववालापुरुषश्रेष्टहाना है और जो पुरप
मो तन्य पुष्ट हो पोर तुन्य रूप हो तिनका आपसमें विवाह मुग्यके देनेवाला होताई ॥ २६ ॥
औजिमोकाविषयी पदावतिनोकाविवार डोरमेनताहोतादेनोविपाकावियाइतीमत्तानहि
होतोहे २४ पोर करतेहैं शामकमलयवनमालामत्स्योरध्वजयकुशत्यादिचिन पैगमें और हायाने
गनपोंके या राणीमा के होते ॥ २५॥ अव ग्रीयोंके लक्षणाम प्यान विशेष कहनाहै रिलेकी न्याई
गिरवीको सो विषकन्या होतीहै सो विषकन्या दुधा होनाहे नोर मुवर्णकोन्या पिंगलाणकी
भी निशाना होता प्रयत कोक कापि कहते है ॥ २६ ॥

३२८
॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और जो स्त्री काली जिव्हावाली और लवे ओठोंवाली और पिंगलवके नेत्रोंवाली और
घधरशब्दकर्के पाणी वाली और जिसके पैरोमें और कुचॉमें और श्रोठोंमें रोमहोवें सो स्त्री
त्यागकरणे योग्यहै । २७ । और जिसस्त्रीकियाअगुलीया और दत विरलेहोवे और कुचाँऊपर और
कपोलोंऊपर बड़े वालहोवें और काला तालूहोवेऔर मातापितासे हीन अथवा अधिक प्रगा
वाली होवे सो त्यागकरणे योग्यहे २८ और जिसस्त्रीको चिच्ची अंगुल और अनामिका
अगुल और मध्यमा अगुल पैरकी पृथ्वीको ना स्पर्शकरे सोस्त्री व्यभिचारिणी होतीहै ।। १९
और जिसलीके पैरकी अंगुष्टके पास की अगुली अगठसें लंबी अधिक होवे सो स्त्री भत्ताके घर
नाहिं रहती है अपनी इच्छाकर्के कामचारसी होतीहै ३० और जिसस्त्रीका उदर पेट ल्वा होवे सो
१
कृष्णजिव्हाचलवोठीपिंगाक्षीघर्घरस्वरा ॥ त्याज्यायस्याश्वपादौचकुचावो
छौचरामशौ २७ विरलांगुलिदंताचकुचगंडवृहत्कचा ॥ कृष्णतालु
परित्याज्याव्यंगांगापितृमातृत ॥ २८ ॥ कनिष्टानामिकायस्यायदि
मध्यमिकातथा ॥ भूमिनस्टशतेसास्त्रीविज्ञेयाव्यभिचरिणी ॥ २९ ॥
पादेप्रदेशिनीयस्याअंगुटंसमतिक्रमेत् ॥ नसाभर्तृगृहेतिष्ठेत्स्वच्छदाकामचा
रिणी ३० उदरेश्वशुरहतिललाटेहतिदेवरम् ॥ स्फिजीपतिलवमानेधनं
कूर्मोदरीहरेत् .३१ टष्टावतपतिहतिनाभ्याव"पतिव्रता ॥ कटयावर्ता
तुस्वच्छंदास्कंधावार्थभागिनी ३२ सुस्वराचसुवेपाचमहंगीचारुभापिणी ॥
प्रशस्तासुगति कन्यायाचदृड्मनसाप्रिया ३३
श्वसुरको हत कर्मीहै और जिसका माथा लवा होवे सो देवरको हत कर्तीहै और स्फिजिकटिके
अधोभाग और पट्टके ऊपर मासपिंडकानामहै सो ल्वा होवे तव स्वामीको हत कर्तीहै और कूर्म-
कोन्याई उदरवाली धनरों हरतीहै ॥ ३ ॥ और जिसस्त्रीके पृष्टम चक्रकोपाई रोमावली होवे
सो स्वामीको हत कर्तीहै और जिसकीनाभि चक्रकीन्याई होवे सो पतिव्रता होती है और जिसके
चक्रकीन्याई चिन्हहोवे सो अपनी इच्छा करणेवाली होतीहै और जिसके माँढयों में चक्रका
न्याई चिन्हहोये सो धनवती होतीहै ३२ और जो सी श्रेष्टस्वत्वाली और सुंदर वेपरखने वारी
और कोमल अगावाली और मीठा वोलने वाली और श्रेष्ट हंस और गजकोन्याई चलने वाली
और जिसके देखनेकर्क नेत्र और मन प्रसन्नहोवे सो स्री श्रेष्ट होतीहे ॥ ३३ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ औरजोत्रोडिकोन्यदिक्षियांवालोनीरवोहढवृक्षकोम्पाईऊपरसेंवडेविस्तारवालोइसप्रकारकीस्वापुत्र कोजन्मे सो राजा होताहै ३४ और वराह कहताहै जिसस्त्रीके मध्यमागुलीपर्यंत मणिबंधसे लेक: हायकी तलीमें रेवा होवे तिसकों ऊर्धरेखाकर्के कहतेहैं सो रेखा राज्यसुस्वके देनेवालीहै अथवा पुरुषकों होवे तव राजाकीन्याई होताहै ३५ और जिसके हाथमें कनिष्टका अंगुलीके मूलसै उत्प. बरेखा मध्यमा अगुलाफे और प्रदेशिनी अगुलीके मूलपर्यंत स्थित होवे सो पूर्णपायुपावाला होताहे और उक्तप्रमाणसे होनहोव तव आयुपावी होन होतीहै ३६ और अगुष्टके मूलमें प्रसूतिकिया रेखा होतीयाहै सो रेखा वडीया होवें तव पुत्र होतेहै और छोटीया सूक्ष्महवि तव कन्याहोतायाहै और सो रेखा अछित और लंबीया हो तव चिरकालजीणेवाले वालक कन्या होतेहैं और सूक्ष्म और छिन्न और बहुतछोटीया होवें तव थोडी आयुषावाले होतेहै ३५ और आयुरेखा और कनिष्ठ अगुलीके मंडूककुक्षिकानरीन्यग्रोधपरिमंडला एवंजनयतेपुत्रसतुराजाभविष्यति ३४वरा हः मध्यांगुलीयामणिवंधनोत्थारेखागतापाणितलेंगनानाम् ऊर्ध्वगतापाणितले थवायापुंसोथवाराजेसुखायसास्यात् ३५ कनिष्टकामूलभवागतायाप्रदेशिनीम ध्यमकांतराला करोतिरेखापरमायुपःसाप्रमाणहीनाथतदूनमायुः ३६. . गुष्टमूलेप्रसवस्यरेखा-पुत्रासहत्य.प्रमदीश्चतन्व्यः ॥ अछिन्नदीर्घाश्चचिरायु पतिा-स्वल्पायुषःछिन्नलघुप्रमाणाः ३७ कलत्रकांतयो.सख्यंजीवितास्यक निष्टयोः ॥ मध्येविचिंतयेदक्षेवामहस्तेनरस्त्रियोः ३८ अरेखंवहुरेखवायेपां पणितलंनृणां ॥ तेस्युरल्पायुपोनि स्वादु खितानात्रसंशयः ॥ ३९ ॥ क्लेशसंपल्लवारेखाकुर्याच्छिन्नायुप क्षय माणबंधोन्मुखाद्ध्यैविपदोगुष्टसंमुखा ४० मत्स्य करतलेयस्यसनरोवहुकोशवान् ॥ भाग्यारेखांसुतीक्ष्णाग्राशुभा छवाकृतिस्तथा ४१ -- मध्यम पुरुष सीके सल्पभावकी रेखा होताहै सो रेखा पुरुषके दक्षिणहाथमें और स्त्रीके वामहायमें चिंतन करे ३८ और जिन्हों मनुष्योंके हाथमे रेखा ना होवें अधया बहुत रेखा हो। सो मनुष्यथोडी पायुपावाले और निधन और दुःखी होतहे इसमे संशय. नाहहै और जिसके हाथमें पत्रोंकीन्याई रेखा माणवर्धके समुरवहोवे तव लेश दुःख होताहै और छिनरेखा बुटित रेखा होवे तवायुपाका क्षय होताहै और मणिवपके संपुरसवृदिकीरेसा होतोहै और अगू ठेके समुरय रेस्वा विपदा कर्ती है ४ . और जिसके हाथकी तलीमें मच्छकोन्याई रेखा होवे सो मनु प्प वडे धनवाला होताहै और जिसके हाथमे उनकीन्योई तीक्ष्ण अग्रभागवाली होवे तिसका नाम भाग्य रेखाहै सो शुभकहिहै ४१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ + और जिसके हाथकी अंगुलीयोका मध्यभाग आपसमें मिलितहोवे सो धनसचय कत्तीहै ओर अंगुलीयोंके मध्यमे छिद्ररहे सो द्रव्य खर्च कत्ताहै अर्थात् तिसकेपास धनसंचप नहिं रहिताहै ४२ और कहतेहै जिसस्रीकियां दोनो ध्रुवां मिलीहोवे और लवे प्रो- ठोवाली और कापी और छज्जकोन्याई कानों वाली श्रोर टेढे मुखवाली और टेडी नासिकावाली और अत्यंत मौनरहने वाली और वहुत बोलने वालीसो त्याग करणे योग्यहै ४३ और जिसस्त्री के केथ ओर वनके स्पर्शस पुष्योंकी माला मलीन होजावे और जिसके स्नानघालें जलमें बहुत छोटे जीव उत्पन्न होवें ॥ ४४ ॥ और मडुणी और वसमें जूया जिसकों वहुत होवे और अन्नका चुरायकर्के खाने वाली और पविनतासे रहितसो स्त्री त्यागकरणे योग्यहे ४५ अव पुरुषोकैलक्षण ॥ श्लिष्टान्यंगुलिमध्यानिद्रव्यसंचयहेतवे ॥ तानिचेच्छिद्रयुक्तानित्यागशीलक राणिच ४२ ॥ मिलद्भूयुग्मिकाकाणालंवोष्ठीशूर्पकर्णिका वक्रा स्यानासिकाचातिमौनात्याज्यातिभापिणी ॥ ४३ ॥ यस्या के शांशुक स्पशी 'तम्लायंतिकुसुमस्रजाः ॥ स्नानांभासिविपद्यतेवहव.क्षुद्रजंतवः ४४ धीयं तेमत्कुणास्तस्यैतथाजूकांश्ववाससि ॥ चौर्यान्नभक्षिणीशौचहीनात्याज्यानि तविनी ४५ ॥ अथपुरुपलक्षण ॥ तत्रोर्ध्वमंगुलमानमाह कात्यायनः अष्टशतं १०८ पएणवतिः ९६ परिमाणंचतुरशीति ८४ रितिपुसाम् ॥ उत्तमसमहीनानामंगुलसंस्यास्वमानेन १६ अथस्वरः ॥ करितृपराध भेरीमृदंगसिंहाव्दनिःस्वनाभूपाः ॥ गर्दभजर्जररुक्षस्वराश्वधनसौख्यसत्य काः ४७ श्राकाशादिप्रकृतिगुणा-पंचमहापुरुपलक्षणाध्यायनिरूपिताः कहतेहे जिसमे ऊचा अंगुलीयोका प्रमाण कत्याय नाहताहे अपनेहायकी अंगुलीयोके प्रमाणसे अष्टोतरणम । १०८ । अगुलीका उचा पुरुप उत्तम श्रेष्ट कहाहे और उचानू ९६ अगुली ऊचा सम मध्यम कहाहै और चुराशी ८४ अगुली उचा हीन कहाहे १६ अवस्वरके रक्षण कहतेहै यो मनुष्य हाथोकीन्याई और वैलको न्याई और रथके समूहसे वो शब्दहोताहै तिसकीन्याई और भैरी यो वडा नगारा तिसकीन्याई और मृदगकीन्याई पीर गेरकीन्याई और बादलकोन्याई गंभीग्या पाणीवाल जोह मो राजा होतेह अधीन् गंभीग्वापोवालापुरप राजाहोताहें और सोनेकीन्याइ भोर जर्जर श्यन्दर्य गुक्त और कटोरम्बग्वाली वाणी धन पोर सुरवसें हितजो मनुष्यहोतेहै तिनकी होताहै 2. श्रीर संपूर्ण त यप्रतियोके गुण पचमहापुरप टक्षणा नायमें कहचुकड़े - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। :३३१ अवमनुष्यों के प्रत्येकांगोंका फल कहतेहैं विसमें प्रथम पैरोंके लक्षण कहते हैं परसौनसे रहित और को मलतलीयों वाले और कमलकीन्यांइंशोभावाले और अंगुलीयांप्रापसमें समानमिलित शोभाकके युक्त और सुंदरनंखोंकर्के और पासकर्केयुक्त और उटणस्पशंवाले और नाडियोकहीन और गुढमांसकके ढ । केहुवे गिहे और कच्छएकीन्याई ऊपरसें ऊचे पैर राजाके होते, ४८ और समुद्रकहताहै, मांसकयुक्त और स्निग्ध और गरम और अंगुलीयोंकर्केशोभायुक्त और ऊचे और परमीने हीन और नाडियाँसे रहि त पाद राजाके होतेहैं .४९ और गर्गकहताहै लालकमलकीन्पाई प्रभावाले और राधिरकोन्याई लाल पादवाले राजा होतेहैं और सुरखके भोगने वाले होतेहैं। ५. अब पैरोंके ऽशुभ : लेक्षण कहतेहैं छजकोन्याई प्रागेसं विस्तारवाले और रूक्ष और धूडे नखाँवाले और टेढे और ना अथमनुष्याणांप्रत्येकांगलक्षणानि तत्रादावेवपादयोलक्षणमाह अस्वेदनौम् दुतलोकमलोदराभौश्लिष्टांगुलीरुचिरतामनखैः सुपाणीउप्णौशिराविरहितो चनिगूढगुल्फोकूमौनतोचचरणामनुजेश्वरस्य ४८तथाचसमुद्रा॥ पादे समांसें सुस्निग्धे सोणाश्लिष्टेःसुशोभनैः।। उन्नतेःस्वेदरहितैःशिराहीनेश्वपार्थिवः १९, ; तथाचगंर्गः॥ पद्मरक्तोत्पलनिभैस्तथाक्षतजसन्निभैः । नेपाःपादतलै यायेचा न्येसुखंभागिनः ५० तत्रैवाशुभलक्षणान्याह शूर्पाकारविरुक्षपांडुरनखीवको शिरासंततीसशुष्कोविरलांगुलीचचरणौदारिद्यदुःखप्रदो ५१ तथाचसमुद्रः॥ शूपकारस्तथाभग्नर्वःशुष्क शिरायुतैःसस्वर्दै पांडुरैरेवैश्चरणरतिदुःखिनः ५२ ! मागायोत्कटदोकपायसदृशौवंशस्यविच्छेददौब्रह्मन्नौपरिपक्वमृद्युतितलीपीतांव गम्यारतो.५३. उत्कटावध्वनिरतौकपायोकुलनाशिनी ॥.ब्रह्मनौदग्धवर्णव तिपीतावगम्यदौ यो कर्के मुक्त और शुष्क और विरलीयां अंगुलीयांवाले पैर दारिद्र और दुःखके देनेवाले होते और समुद्रकहताह उनकीन्याई और भग्नस्फुटित और शुष्क तीर नाडियाकयुक्त और परसाने · कर्कयुक्त और भूनखोवाले परवदेदुःवभोगनेवालेयाँके होतेहैं.५२ टोर मुंगी के वर्णकोन्यापर माम सदाचलनेवाल्याँके होतेहैं और वंशछेदकैकरणेवालेहोतेहैं और लालमिहीकान्याई पैरोंको तालयाँवा ले ब्रह्महत्या कर्तहैं ओर पोलीयो तलियाँवाले अगम्या स्त्रीमें गमनकहैं .३ ओर समुंद्रकहता है जिसके उस्कटपम्हो सो,मागमें रसं होताहै और जिसके कपाययणके पैर होवें सो कुल कानाश क "सोहे और दग्ध मात्तिकाको आभावाले पर ब्रह्महत्याकॉदेतेहैं और प्रत्यंत पीले वर्षके पर अगम्याची . का गमन कराते ॥ ५४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ॥ अव जघा पट्टजानूके लक्षण कहतेहैं विरले छोटेरोमों वालियां और गोलनघा और हाथीको वाहुलाकी न्याई श्रेष्ट पोंकर्के युक्त और समतुल्य दॉनौजानुयाँवाले राणाहोते हैं । और कुत्तेकीम्याई और गिदडॉकी न्याई जंघोंवाले धनरहितहोतेहैं ॥ ५४ । अवजों के रोमोका लक्षण कहतेहै राजयोंके रोमकूपोंमें एक एक रोमहोता है और पंडितोंके और यज्ञकराव भंवाल्याँके रोमकूपोंमें दोदो रोमहोतेहै और जिनकेरोमकूपॉमें तीन वा चार रोम होते हैसो निधन होत इसी प्रकारकर्के शिरके केशवी निंद्य और श्रेष्ट जानने योग्यहैं ॥ ५५ । और समुद्र कहताई जिसके रोमकूपमें एकहि रोमहोवे सो राजा होताहै और दोरोमावाला घडेयशको प्राप्त होताहे और तीनरीमावाला और बहुतरोमावाला मनुष्य भाग्यहाँन' होताहै ॥ ५६ 'अथजंघोरुजानूनांलक्षणमाह प्रविरलतनुरोमटत्तजंघाद्विरदकरप्रतिमर्वरोरुभि श्वउपचितसमजानवश्चभूपाधनरहिताःश्वसृगालतुल्यनंघा ५४ अथजंघयो रोमलक्षणमाह ॥रोमैकैककूपकैपार्थिवानांववेज्ञेयेपंडितश्रोत्रियाणां ॥ ज्याये निःस्वामानवादुःखभाज के शाश्चैवनिर्दिताःपूजिताश्च ५५॥ तथाचसमुद्रः॥ एकरोमोभवेद्राजाद्विरोमश्चमहायशाः त्रिरोमोवहुरोमश्वनरोभाग्यविवर्जितः ५६ निमीसंजानुर्मियतेप्रवासेसौभाग्यमल्पर्विकटैरिद्राः स्त्रीनिर्जिताश्चैवभवति निम्नैराज्यसमांसैश्चमहद्भिरायुः ५७ तथाचसमुद्रः निर्मासेजानुनीयस्यप्रवा सेम्रियतेतुसः अल्पैर्भवतिसौभाग्यविकटैश्चदरिद्रता ५८"स्त्रीजितःस्यात्तथा निम्नैमासयुक्तर्नराधिपः अतिस्थूलश्चिरंकालजीवेश्वर्यसंयुतः ५९ और कहते हैं मांसक रहित जानुयाँवाला विदेशमैं मरताई और छोट जानुयाँवाला सौभाग्य भी गताई और विकट पेडील जानुयाँवाला दरिद्री होताई और निम्नडूगेजानुयाँवाला ब्रीजित हो ताह और मासकसहितजानुयोवाला राजा होताहै और वैडे जानुपौवाला बडी श्रायुपापाटा होताहे ॥ ५० ॥ और समुद्र कहताहै मांसहीनजानुयाँवाला प्रवाममें मरताहै भोर छोटेजानुपों वा रा सौभाग्यवाला और विकटजानुयाँवाला दरिद्री होताहै ॥ ५८ ॥ और ड्रगेजानुयो खोजित और मासकर्केयुक जानुों वाला राजा और बड़े मोटेजानुयों पाला ऐश्वर्यकर्के युन चिरकालरहिताहै ।। ५९ ॥ थाला औरणवीरम्योतिर्महानिवन्धः। *॥ अव लिंगके लक्षण कहतेहे छोटे लिंगबाठावनीहोताहै और सतानसे रहित होताई और मोटेलिंगवाला धनोंकहीन होताहै और जिसका लिंगावामेपासे में नीमा होवे और टेढा होवे सो पुत्र और घनकर्के रहित होताहै और दक्षिणपासेमें नीमाहोवे तघ पुत्रोंवाला होताई पीर अधो भागमें नीमा होवे तव दरिद्री कताई और नाडियोकर्के युक्त होवे तब योडे पुरायाला होता है श्रीर स्थूलअपिफर्के युक्त होवे तव सुस्वकत्तीहै और कोमल होवे तव प्रमेहादिरोगोंक मृत्यु होती ६. अब इसमें और लक्षष कहते हैं निनके अंडकोश निगूड मांसमें छपे होवें सो राजा होते हैं और लवे और भन्न दो तव धनहीन होतेहैं और सरल और गोल और सूक्ष्मनाडियों कर्के यु क लिंगवाले धनीहोतेहै ! ॥ और समुद्र कहताहै यो मनुष्य दक्षिणाव लिंगवाला होने सो पुत्रवान होताहै और वामावतीलगवालेके कन्या वहुत होतीहैं । ६५ ॥ । *- श्रयलिंगलक्षणमाह लिंगेल्पेधनवानपत्यरहितःस्थूलेपिहीनोधनैर्मेद्रेवामनते सुतार्थरहितोवक्रेन्यथापुत्रवान् दारिद्यविनतेत्वधोल्पतनयोलेंगेशिरासंतते स्थूलेग्रंथियुतेसुखीमदुकरोत्यंतंप्रमेहादिमिः६० अवैवान्यल्लक्षणमाह कोशनि गर्दै पादाँघुर्भग्नश्चवित्तपरिहीनाः ऋजुत्तशेपसोलघुसिरालशिश्नाश्वधनवंतः ६१तथाचसमुद्रः दक्षिणावर्तलिंगोयःसभवेत्पुववान्नरः वामावर्त्तताकन्याःसु वव्याःसंभवतिच ६२ स्थूलै सिराले कठिनैनरादा रिद्रभाजनाः ऋजुभिर्वर्तु लेर्लिंगैःपुरुपा सुखभोगिनः ६३यस्यपदोपविष्टस्यभूमिस्पृशतिमेहनं भोगवा न्सतुविज्ञेयोनरोदारियभाजनः ६४ भूमीपादोपविष्टस्ययस्यस्पृशतिमेहनं भोगवान्सतुविज्ञेयस्तथातुरगमेहनः ६५ स्थूलपथियुतेलिंगेनरोतिसुखभाग्भ- वेत् लिंगेनमदुनामोमियेतकछपीडित.६६अथवृपणलक्षणमाह जले मृत्युरेक वृपणोविपी स्त्रीचंचलःसमें क्षितिप.हस्वायुश्चोददैःप्रलंबवूपणस्यशतमायुः ६७ और मोटे और नाडियों को युक्त और कठिन लिंग वाले मनुष्य दरिद्री होते हैं और सरल श्रीर गो ल लिंगा वाले पुरुष सुरखी होते, १३ और जिसमनुष्यका पैरोंके भारवैठेसे लिंगपृथ्वीको स्पर्श करे सो मनुष्य भोगी होताहै और दरिद्रोहोताहै १४ ओर कहते हैं पृथ्वीमें स्पर्श करणे वाला और घोडे कीन्यांई लिंगवाला भोगी कहाहै ५५ ओर मोटोग्रथिवाले लिंगकर्के मनुष्य सुस्वभोगताहै और कोमल लिंग कः प्रमेहाहि कष्टों कर्केमता है ६६ प्रववृपोंके लक्षण कहनेहैं जिसका एकहि अदकोच होवे सो जलमें मृत्युफॉ प्रातहोता है और जिसके विपम होवे दोनो समाननाहि हो। सो स्रोपोंमें चचलहोताहै श्रीर तुल्य समानवृषणोंवाला राजाहोताहे और नाडियों कर्के बहो वे तव थोडी श्रानुपा वाला होदाई और लये वृपोंवालासो वर्ष जीरताहे ६५ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और समुद्र कहताहै एक अडवाला जलमें मरता ओर विपम अडॉ वाला स्वीयोंमे चंचलहोताहै | और सम अडॉ वाला राजा होताहै। और सलग्न अडों वाला थोडाकाल जीवताहै ॥ ६८॥ और लंवे अंडों वाला सोवर्ष जोताहै ॥ अव माण मूत्रका लक्षणकह तेहे ॥ और निसको लालमाणि होवे सो धनी होताहै और जिसकी धूडी और मलीन माण होवे सो धनहीनहोताहै लिंगायभागों माणि कहतेहै ॥ और जिसको मूत्रधारा शन्दकर्के चले सो सुखी होताहै और जिसकी अन्द रहित चले सो धनहीन होताहै ६९ और जिनकामूत्र दो ती न धाराकर्के और दाक्षिणावत होयके गिरताहै सो राजा होतेहै और जिनकाखछरककें मूब गिरता है सो निधन होतेहे .. और जिसके मूत्रको एकधारा वगे सो रूपको देतीहै और पुत्रकों दे । तयाचसमुद्र । एकांडोजलमृत्यु.स्याद्विपमेस्त्रीपुचंचल.समांडोनरनाथश्चल नरल्पजीवनः ६८ प्रलंवांडप्रमाणंतुझतंजीवतिमानवः अधुनामणिमूत्रलक्ष णमाह रक्तैराढ्यामणिभिर्निव्या-पांडुरैश्चमलिनैश्च सुखिनःसशब्दमूत्रानिः स्वानिःशब्दमूत्रधाराश्च ॥ ६९॥ द्वित्रिचतुर्धाराभिःप्रदक्षिणावर्त्तवलितमूत्रा भिः पृथिवीपतयोज्ञेयाविकीर्णमूत्राश्चधनहीनाः ७० एकैवमूवधारावलितारू पप्रधानसुतदात्री स्निग्धोन्नतसममणयोधनवनितारत्नभोक्तारः ॥७१ ॥ मणिभिश्चमध्यनिम्नै कन्याःपितरोभवंतिनिःस्वाश्च वहुपशुभाजोमध्योन्नतेश्चना त्युल्यणेनिन· ७२ तथाचरत्नाकृतिर्मणिर्यस्यसमेमध्येविराजिते पार्थिव. सतुविज्ञेय-समुद्रवचनंयथा ७३ सुवर्णरजतप्रस्यैर्मणिमुक्तासमप्रभैः प्रवाल सहशै-स्निग्धर्मणिभि.पार्थिवोभवेत् ७४ -- ताते और जिनाकया स्निग्ध पार ऊचिया और वरावरमाणिया होतीयाहे सो धन और स्रीया पार रलोके भोगनेवाले होतेहे " और जिनकिया मालिपा मध्यभागसें निम्न होतीया, सो कन्या के पिता होतेहें और धन रहितहोतेह और जिनकिया माणियामध्यसे ऊचीया होनीयाह सो मनु प पशुमा गोमहिपीढत्यादियाके सुरखवाले होतेहै और अत्यन भयानक नाहहोनसंपनीहोतेहैं ७२ मोर समुद्र कहता है जिस पुरषको मणी रत्नकीन्याई मध्यभागमें शोभायुनहोथे सो राजा होता प्रोर जिमका मणा सुवर्ण और चादि ओर मलियोंकी न्याई और मोतीयोंकी याद प्रभावाली होवे श्रीर मुगेके समानस्निग्ध माणियो कक राजाहोताहे ७४ ॥ ३३ - ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः । और जिसकी मणी धुडेवणकी और मलीन और कठोर और पिंगठ वर्ग की ओर छोटी होते सो निधन होताहे ओर जिसके देहसें मूत्र.कीधारा दाक्षिणा वचं होयके गिरे जो राजाहोताहै-श्रय से समुद्रने कहाहै ५६ और जिसके मूत्र किया दोधारा स्निग्ध शनसे रहित गिरे ,सो, भोगवान् और गीतोंकर्के युक्त होता है ... और जिसके मूत्रमे वहुतधाराचटक युक्त रक्ष गिरेसो-नीच पुरुष होताहै ॥ अव बस्तिशुक्र मैथुनके बक्षण कहतेव्हे और जिनकी वस्ति नाभिके नीचे चार अंगुलीप्रमाण कमें स्थान शुष्क और नाडियों के युक्त होवे सो धनहीन और दुभंग होते हैं और जिनके वीर्यको पुप्पीको न्याडे गपिहोवे सो राजे होतहैं ०८ और मरवीरकी गधिवाला वीर्य व नवानाँका होताहै और मच्छकी गधिवाला वीर्य बहुत संतान या योंका होताहै और थोडे वीर्यवा ला कन्याका पिता होताह मोर मांसकोन्याई वोर्यकी गधिवाला वडाभोगीहोताहै .१ और मदि . पांडुरेमलिनैरूक्षे श्यावरल्पैश्चनिर्धनः मूत्रधारापतेदेहाद्दक्षिणावलितायदि पार्थिव सतुविज्ञेय समुद्रवचनंयथा ७६ द्विधारंचपतन्मूत्रस्निग्धशब्दविवार्ज त भोगवान्सतुविज्ञेयोगवाढ्योनानसशयः ७७ वहुधारेतथारूक्षेसशब्दे पुरुषाधमः ॥ अधुनावस्तिशुक्रमैथुनानांलक्षणमाह ॥ परिशुष्कवस्तिशी पैंर्धनराहितादुर्भगाश्चविज्ञेयाः कुसुमसमगधशुक्राविज्ञातव्यामहीपाला. ७८ ॥ मधुगधेवहुवित्तामत्स्यसगधेवहून्यपत्यानि तनुशुक्रःस्त्रीजनकोमांससगधोम हाभोगी ७९ मदिरागधेयज्वाक्षारसगधेचरेतसिदारिद्र. शीप्रमेथुनगामी दीर्घायुरतोन्यथाल्पायु -८०. तथाच विस्तीर्णमांसलास्निग्धावस्ति पुसांप्र शस्यते निर्मासकर्कशारूक्षादुःखदारिद्यदास्मृता ८१ गोमायुसहशायस्य खरोष्ट्रमहिपस्यच सभवेदु खितोनित्यधनहीनश्चमानवः ८२ तथाच पुष्प गधोभवद्राजावहुस्वोमधुगधितः मत्स्यगंधःपुत्रवान्स्यात्स्त्रीप्रजरतनुरेतसः ८३ .. रा कोन्याई वीर्यकोगधिवाला यज्ञकरो वाला होताह और सब्जी क्षा कीन्याई गपिके वीर्य धाला दरिद्री होताहै और शीघ्रमैथुन करणे वाला दोघायु होताहै। और चिस्काल मैथुन करणे पाला श्र + ल्पायु होताहे ८० ओर कहते हैं विस्तार कर्के युक और मास कर्के' युक्त और स्निग्ध चरित 'पुरु पॉकी श्रेष्ट होती हैं और मास कर्के हीन और केटोर और रुखोदु रव और दरिद्रके देने वाली हो तीहै- ८, और जिसको वस्ति गिद्दडकी न्याई और ऊठकी न्याई और संदेकी न्याई होवे मो नित्य प्रति दुःखी ओर धन कर्के रहित होताहै। ८२ और कहते हैं जिसकेवाम पुष्पीकीगं धि होने सो राजाहोताहै और मरवीरकोन्याई गधिवाला पनीहोताहै। और मच्छकरिपाइं गधिवाला पुत्रवान् होताहे और थोडेवीयवालाकन्यावालाहोताहै ८३ + -1 ३३६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और मासकीगंधिवालावडाभोगीहोताहै और मयको गंधिवालापाकरखे वाला होताई और क्षारकीन्पाईगंधिवालाधनहीनहोताहे ८४ औरचिरकालमैथुनकर पाला थोडी श्रायुपावालाहोसाई अवस्फिग्केलक्षणकहतेहैं ॥ स्फिक्नामपटाके ऊपरमात पिंडोंकाहै । जिसके परेमोटें रिक हो सोवनहीन होताहे और श्रेष्टमासकर्के युरु स्फिक हो तब सुस्पी होताह और अर्थ स्फिक्वालायरकामारणेवाला होताई और डिडूंकीन्याई स्फिक्वाला राजाहोताई ८५ और समुद्र कहता है जिसके स्फिक् बडेमोटे होवें सो निर्धनहोताहै और श्रेट मांसकर्के युक्त रिफा होय तब सुखीहोताह और मंडूककीन्याई रिफक वाला राजा होताह ८६ और अधस्फिक वाला शरके मारणेवाला होताहै ८७ अव कटि जठरके लक्षण कहतेहैं जिसका सिंहकी न्याई लक होवे सो राजा होताहे और वांदरकी न्याई और ऊठकीन्याई लक वाली धनरहितहोताहे और देहके समा- मांसगधोमहाभोगीयाज्ञिकोमदिरासमे ॥ गंधोयेषांक्षारसमस्बेनिःस्वाम नुजाःस्मृताः ८४ चिरंमैथुनगार्मायःसहूस्वायुर्भवेन्नरः॥ अथस्फिग्लक्षण माह ॥ निःस्वोतिस्थूलस्फिक्समांसलस्फिक्सुखान्वितोभवति व्याघ्रांतोष्य धस्फिमडकनराधिपतिः । ८५ ॥ तथाचस- ॥ अतिस्थूलोस्फि जायस्य निर्धनःसभवेन्नरः समांसलस्फिक्सुखितोमडूकस्फिङ्नराधिपः ॥ ८६,॥ अध्यर्धस्फिङ्नरोवस्तुव्याघ्रांतः सतुकीर्तितः ॥ ८७ ॥ अथक टिजठरलक्षणमाह ॥ सिंहकर्टिमनुजेंद्रःकपिकरभकटिर्धनैःपरित्यक्तः स मजठरोभोगयुतोघटपिठरनिभोदरोनिस्वः ८८ तथाचस- सिंहतुल्याकर्टियस्य सनरेंद्रोनसंशयःश्वसृगालखरोष्ट्राणांतुल्यायस्यसनिर्धनः८९समोदराभोगयुता विपमानिधनाःस्मृताः ९० अथपार्यकक्षोदरलक्षणम् अविकलपाच धनिनो निम्नैर्वकेश्वभोगसंत्यक्ताःसमकुक्षाश्चभोगाव्यानिम्नाभिर्भोगसंत्यक्ताः ९१ लफवालापन न ला वाला भोगीहोताहै और घडेकी म्याई और पिठरोभांडयविशेषः तिसकीन्याई हीनहोनाहे ८८ और समुद्र कहता है जिसका तिहकेतुल्यं लभ होवे सो राजा होताहै और कुने और गिडकीन्पाई और लोने और उठकोन्पाई लक्ष वाला धन रहित दोसाद , और समान उदर वाला भोगौहोताहै और विपम टेढेपेट पाला निर्धनहोताहै .. पादर.एक हते हैं । जिसके दोनों पार्श्व समान तुल्य होवें सो धनी होताई और नीमें श्री टेटे पायावाला भौगों के रहितहोताहै धीर समलिपों याले भोगों कः युक्त होते है और नौमि कुतियाले भोगही नहोते ११ ॥ श्रीरपावीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ३३७ श्रीर कचीमा कुक्षौवाले रागा होते हैं और विषम नीमीऊचीकुसी माले कुटिल होतेहै और सर्पकान्याई पेटवाले दरिद्री होते हैं और बहुतभोजनकरणे वाले होते हैं १२ करिके ऊपर अंगुल माग पारदं कहाहै । और समुद्र कहताहै । मांस कर्के युक्त पाश्वावाले धनीहोतेहैं और नीमें और टेढे और विपम पाश्यावालेमनुष्प भोगोंसे रहितहोतेहैं ९३ और कहतेहै ऊचीकुशीवाले राजा होते हैं और विषम कुक्षीवाले दुष्ट होते हैं और सर्पके पेटकी न्याई नीमी कुक्षी वाले धनरहित और बहुतभोजनकरणेवाले होतेहैं अव नाभिके लक्षपा कहते हैं जिनकी ऊची मडलाकार विस्तारवालीनाभिहोवे सो मुखीहोते हैं और छोटी और अदृश्यऔर बहुत नीमीनाभिकेशकैदेनेवाली उन्नतकुक्षाः क्षितिपा कुटिलाः स्युर्मानवाविषमकुक्षा सर्पोदरादरिद्राभवतिवव्हा शिनश्च ९२ कटेरुपरिचतुरंगुलोभाग-पार्श्वशब्दवाच्यः तथाचस-पा. समांसो पचितैर्धनिनोमानवाःस्मता.निम्नैर्वश्चविषमैनराभोगविवर्जिताः९३ नृपाश्चोन्नत कुक्षा-स्युर्विषमाभिर्दुराशया-सर्पोदरानतानिःस्वाःस्मृतावव्हाशिनस्तथेति ९४ थनाभिलक्षणमाह । परिमंडलोन्नताभिर्विस्तीर्णाभिश्वनाभिभि मुखिनः स्वल्पात्व दृश्यनिन्नानाभिः क्लेशावहाभवति ९५वलिमध्यगताविषमाशूलवाधंकरोतिनस्वंच शाठ्यवामावर्तीकरोतिमेधांप्रदक्षिणतः ९६ शाट्यलक्षणम् वचसामनसायश्वह श्योकार्यतत्पर कर्मणाविपरीतश्चसशठ सद्भिरिष्यते १ मेधालक्षणम् शुश्रूपाश्र वणवैवग्रहणंधारणंतथा ऊहापोहार्थविज्ञानं तत्वज्ञानंचधीगुणाः २ पार्खा यताचिरायुपमुपरिष्टाञ्चश्वरंगवाढ्यमधः शतपत्रकणिकाभानाभिर्मनुजेश्वरं कुरुते ९७ तथाचसमुद्रः वर्तुलाविपुलात्युचानाभिर्यदिनरेश्वरः अल्पादृश्या तथानिम्नानाभि केशावहाभवेत् ॥ ९८॥ वलिमध्यगतायाचसाशूलवधकर रिणो वामावतीशाठ्यभावेधिषणांचप्रदक्षिणा ९९ ॥ होताहै १५और जिसकीनाभिकमध्यम विमवलिरेखाहोवे सोनाभिशूलपीडार के मृ यु और निर्ध नताकत है और वामावर्तनाभि शठोंकी होतीहै और दक्षिणारतमेधा वाद्धकरण वालीहोतीहै९६ र निसको नाभिमासे गोल चोडी होवे सो चिरकालजीणेवाला होताहै और ऊपरसे चउडोहोवे तवलक्षीकास्यामो होता है और नोचे वडोहोवे तव गाउाकर्कयुक्तहोता है और जिसकी नाभिकमल कीन्यांई होवे सो राजाहोताहै ९७ समुद्रकहताहै जिसरी गाल आर वी और ऊची नाभिहो सो राजाहोताहै और छटो और अदृश्य और नीमो ना भे शक नवाली होतीहै १८' और जिस कीन भिकेमध्यमें रिहो सो दूर कर्के मताद और दामा संशठोंकी नाभिहोतीई और दक्षिणाद श्रेष्ठघुद्धिवान्याहाताहै। ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और पासेयोंमें वडोहोर तव चिरकालजाताहै और ऊपरके भागसे वडीहोवे तरधनीहोता है । और नोचेसंबडीहोवे तव गौ यांबहुत होतीयाहें और भोगों कयुक्तहोताहै ॥ जिसकी कमलको डोडौकतुल्यनाभिहोवे सो राजाहोताहै ॥ १.१ ॥ अवउदरमें वलियों कैलक्षण कहते हैं जिसके उदर में एकालो होवे सो शवों कर्के मरताहै और दोवली माला स्त्रीभोगनेवाला उोर तीनवली वाला आचार्य परोपदेष्ठाहोताहै उौर वलीसेंरहित उदरवालारा जाहोताहै १.२ और जिनके उदरमें टेढी यावलीया होतीयांहे सो अगम्यास्त्रीक गमनकरणेवालेहोते हैं और जिनके उदर में सरलवलीयाहोतीहें सो सुरखो श्रीर परस्त्रीकेद्देपोहोतेहें १०३ और समुद्रकहता जिसके पेटम एकवलोहोरे सो थस्रक हतहोताह श्रीर दोक्लीवालापुरुष लोकभोगने वालाहो पाश्चायतादीर्धजीवधनयुक्तातथोड़ेगा अधोगोवहुलंकुन्निाभिर्भोगसमन्वितम् १०० पास्यकणिकातुल्यानाभि-कुर्यानरेश्वरम् १०१ अथवलीनांलक्षणमाह ॥ शस्त्रां तस्त्रीभेगिनमाचार्यवहुसुतयथासंख्यं एकद्वित्रिचतुर्भिनलिभिर्विद्यान्नृपत्ववालिम् १०२ विपमवलयोमनुप्याः भवंत्यगम्याभिगामिनःपापाः ऋजुवलयःसुखभाजा परदारद्वेपिणश्चैव १०३ तथाचसमुद्रः एकवलिःशस्त्रमृत्युःस्त्राभोगी द्विवलिः स्मृतः त्रिभिराचार्यइत्याहुश्चतुर्भि-स्याबहुप्रजाः १०४ अवलिस्तुनृपःप्रोक्तो यज्वादानेकतत्परः विपमावलयोयेपुतेनराऽसुखभागिनः १०५ अथपार्थ लक्षणमाह मांसलमृदुभिःपाधै प्रदक्षिणावर्तरोमभिर्भूपाः विपरीतनिद्रव्याः सुखपरिहोनाःपरप्रेप्याः १०६ केटेरुपरिचतुरंगुलोभागःपाश्वशब्दवाच्यः। तथाचस- मांसलेमदुभिःपाश्र्धदक्षिणावर्त्तरोमभिः नराभुम्यधिपाज्ञेयाविपरीत सुदःखिताः १०७॥ r 7 " ना और तीनवालायॉगला आचार्य परोपदेशक करणवालाहोताहै और चारवलीयाँवाला बहुत संतानकयुक्तहोताहै .. ४ और वलियोसहितराजा होताहै और यज्ञदानम तत्परहोताहै और जि नके पटम टेढियावलियाहातीहें सो दुःखभोगने वालेहोते, १.५ अवपाश्वं लक्षणकहतेह मासक पुना और कोमल और दक्षिणावत रोमांकयुक्त पार्य राज्योंकहोतेहैं और इनसे विपरीत का 'और मुरवसे गहेतोंके पीर पर काम करणेवायोके होतेहै १.६ और समुद्रकहताद मासबके युक और कोमल और दक्षिणायत्त रोमारक युग पाठयाँवाले रागाहोने और शुष्क पीर घामाई समों वालेपानभोगने वायॉकहोतेहे १..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। श्रव चूचुकॉके लक्षण कहतेहैं जिनके स्तनोंके अग्रभागउचे दोनो.समहोतेहैं सो श्रेष्ट भाग्योंवाले होतेहैं और जिनके रतनाग्रलवे और विषम होतेहैं सोनिधन होतेहैऔर जिनके पुष्ठऔर मांसमें निमम होतेहैं सो राजा होतेहैं औरसुखी होतेढे १.८ औरसमुद्रकहताहै जिनकेस्तनोंफे उन्नतअग्नभाग सम होतेहैं सो अष्टभाग्याँवाले होते हैं और जिनके एकवडा और एकछोटा स्तनोंकी अग्रभागहोता और जिनके लये स्तनाग्रहोतेहें सो दरिद्री होतेहैं और जिनके स्तनाय मांसमें निममहोतेहैं सोराजा होतेहें ॥ १.१॥ अव हृदयके लक्षण कहतेहैं जिनपुरुषोंका हृदयसम ऊचा होता और मोटा और अचल और मांसकर्के युक्त सो राजा होतेहैं और जिनका शुष्क और मांसकरहित और रूत और रोमांकयुक और नाडियोंकर्केयुक्त सो निधन होते हैं ।। ११. ॥ और समुहा कहताहे अयचूचुकलक्षणम् सुभगाभवत्यनुद्वदचूचुकानिधनाविषमदीर्घ पीनोपचितनि मग्नेःक्षितिपतयः चूचुकैः सुखिनः॥ १०८॥ चूचुकंस्तनाग्रम् तथाचसमुद्रः चू चुकैश्वाप्यनुहुदैः सुभगाःसुखभागिनः निईनाविषमैर्दीमैग्नेमासयुतैर्नृपाः २०९ अथहृदयलक्षणमाह ॥ हृदयंसमुन्नतं एथुनवेपनमांसलंचनृपतीनां विप रीतमधमानांखररोमचितसिरालंच ११०तथाचसमुद्रः अचलंपृथुमुचचनृपाणां हृदयंस्मृतं ॥ विपरीतंसिरालंचरोमशंदुःखभागिनाम् १११ अथवक्षोल क्षणमाह ॥ समवक्षसोर्थवंतःपीनैःशूरोह्याकंचनास्तनुभिः ॥ विषमंवक्षो येपांतेनिःस्वा शस्त्रनिधनाश्च ११२ तथाचसमुद्रः अर्थवान्समवक्षास्यात्पीनैः शूराधनान्विताः ॥ अल्पैश्चविकलादीनाविषमा-शस्त्रमृत्यवः ११३ । . , जिनका स्थिर और मोटा और ऊचा हृदय होताहै सो राजा होतेहैं और उलटा और नालियाँवा ला और रोमांकयुक्त हृदय दुःख भोगने वायोका होताहे ॥ १११ ॥ अवयक्षस्थलके लक्षण कहतेहैं जिनका सम वरावर वक्षस्थल होताहै सोधनी होतेहैं और जिनका पुष्ट होताहे सो शूरवीर होते हैं और जिनका छोटा वक्षस्थल होताहै सी धनहीन होतेहैं और जिनका विषम ऊचानीमा वक्षस्थल होताहै सो निधन होतेहैं और शस्त्रकर्के मृत्युको प्राप्त होते हैं ॥ १२ ॥और समुद्र कह- नाहै वरावरच्छातीवाला धनवान्ोरपुष्टवडीच्छातीवाला शूरवीर और धनी होताहे और छोटीछा तीवाला व्याकुल और दीनहोताहै और टेढी च्छातीवाला शनोकर्के मृत्युको माप्त होताई ११३ ३३० ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। अव जत्रुके लक्षण कहतेहैं मोठेयोंको और कक्षकी संधिका नाम जनु कहाहै जिस मनुष्यको अनु टेढी होवे सो कठिन स्वभाववाला होताहै और जिसकी जत्रु संधिकर्के युक्तहोवे सो धनहीन होताहै और जिसकी जत्रु ऊची होवे सो भोगी होताहै और जिसकी नीमी होवे सो निधन होताहै और जिसको पुष्ट जनु होवे सो धनी होता है । १११ ॥ और समुद्र कहताहै विषमजवाला करहोताहै और कठिन जबुवाला दरिद्री होताह और ऊची जत्रुवाला भोगी और नीमीजवाला निधन होताहै और पुष्टशत्रुवाला धनी होताहै ११५ अव गोवा औरपृष्टके लक्षण कहतेहैं चिपटीगर्दन पाला धनही न होताहै,और शुष्क और नाडियोंवाली गर्दनवाला वी निधन होताहे और संढेकोन्याई गर्दनवाला शूरवीर होताहै और वैलकीन्याई गर्दनवाला शस्त्रकर्के मरताहै ॥ ११६ ॥ प्रथजत्रुलक्षणमाह विषमैर्विषमोजत्रुभिरर्थविहीनोस्थिसंधिपरिणः॥ उन्न तजभांगीनिम्ननिस्वार्थवान्पीनैः ११४ तथाचसमुद्रः जत्रुभिर्विषमैःक्रूरादरि द्रारसंधिभिः ॥ भोगीचोन्नतजत्रुःस्यान्निम्नैनिःस्वोन्यथाधनी ११५ अथ ग्रीवाप्टष्टलक्षणमाह ॥ चिपिटग्रीवोनिःस्वः शुष्काससिराचयस्यवायी वामहिपया शूर शस्त्रांतोटपसमग्रीवः ११६ कंवुग्री वाराजाप्रलंबकंठ प्रभक्षणोभवति ॥ एष्टमभग्नमरोमशमर्थवतामशुभदमतो न्यत् ११७ तथाचसमुद्रः ग्रीवाचव लायस्यसनरोधनवान्स्मृतः ॥ कंधुग्री वानरांयेतुराजानस्तेनसंशयाः ११८ दीर्घग्रीवानरायेतुतेपिदुःखस्यभागिनः वकग्रीवानरायतेदांभिकाः पिशुनास्तथा ११९ । निःस्वस्तुचिपटग्रीवःशुष्क ग्रोवस्तथैवच ॥ शूरस्तुमहिषग्रीवःशस्त्रांतोषकंधरः १२० ॥ तपाचसमुद्र. सस्निग्धंमांसलंएटमभग्नंचाथरोमशम् ॥ सधनानाविपर्यस्तंनिर्धनानांप्रकी र्तितम् १२१ और शवकीन्पाईकठवाला राजा होताहै औरलवेकंठवाला वहुत भोजनकत्ता है और पृष्ट संप्रभन्न टी रोमरहित धनवाल्याका कंठहोताहै और इससे विपरीत माडाहोताहै ११७ उऔर समुद्र कहता है जिसकी गोल गर्दन होतीहै सोधनी होताहै और थखकीन्याई ग्रीवावाला राजा होताहै ११८ और लंबी, मोवावाले दुखोहोतेहैं और वालेकीन्याईगर्दनवाले दभीहोतेहैं और चुगलहोतेहै १११ और चिपटियौपावाला निघनहोताहे और शुष्कीवावाठावीनिधनहोताह और संकीन्यादंगनवा या शुरद होता और पैलकीन्पाइंगर्दनयाला शस्त्रोंकर्केमृत्युहोताहे १३. समुद्रजीकहतेहै जिनकी पस्निग्ध श्रीरवत मांसवालीहोवे श्रार कुषीनहीदोवेरोमोसंरहित होने सो पुरुषधनयालेहोते हैं इन जशॉस उलटा होतोनिश्नहोतेहैं । ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ३४१, औरकक्षकलशासकहते हैं जिनकीकक्षापरसानेसरहितौरपुष्टडीरऊचीउौर श्रेष्टगांधवालीऔरसमरोमोवा लीसीधनीलोकहोतेइंडीरइससविपरीतकक्षावालेनिधनहोतेहैं।२२ वाहुमूलकेनीचेकसाहोतोहेरिसमुद्र कहताई परसानसँरहितौरमांसकर्केयुक्त उौर श्रेष्टगोर्धवालगिरैरामाकयुक्त कक्षा धनवाल्याँकोहोती है और इससे विपरीत निधनॉकी होतीहै १२३ श्रवप्रसीके लक्षण कंइतेहैं मासकर्केरहित और वह रोमांकयुक्त और भग्न और छोटे अंम निर्धन पुरुपोंके होतेहैं और बडे विस्तारवाले और भुजीसे मि लित और सुंदर पुष्ट श्रेस सुरखवाल्यांके डोर वलवानांके होतेहैं १२४ और समुद्रकहताहै कैलेकेरतंभ काम्याई और बकरीके मोंढयोंकीन्यांई जिनोंके मोढे होतेहैं सो राजा और वढे भंडारवाले और यटे बलो होतेहैं ॥ १२५ । ठौर मासकर्केरहित और बहुतरोमावाले मोठे निधनके होतेहैं । श्रय पाहुल -- श्रथकक्षालक्षणमाह ।। अस्त्वदनपीनोन्नतमुगंधिसमरोमसंकुलाःकक्षाः विज्ञात व्याधनिनामतोन्यथाविहीनानाम् १२२वाहुमूलतलंकक्षाशब्देनोंच्यतें तथाचसे निःस्वेदनांसलाःकक्षाःसुगंधारोमसंकुलाः धनिनांतुविजानीयान्निर्धनानामतो न्यथा १२३ अथांसलक्षणमाह निर्मासोरोमचितौभग्ना वल्पोचनिर्धनस्यांसी विपुलावव्युच्छिन्नीसुश्लिष्ट्रौसौख्यवीर्यवताम् १२४तथाचस- कदलीस्तंभसंका शाअजस्कंधाश्चयेनराः राजानस्तविजानीयान्महाकोशामहावलाः १२५ नि मौसरोमवहुलानिर्धनस्यप्रकीर्तिताः॥अथवाहुलक्षणमाह करिकरसहशौटत्ता वाजान्वलंविनौसमोपीनो । बाहूएथिवीशानामधानारोमशौहूस्वो १२६ तथा उद्ददवहुःपुरुपोवधबंधमवाप्नुयात् ॥ दीनार्भवेद्राजासमुद्रवचनंय या १२७ प्रलंववाहुरैश्वर्यप्राप्नुयाद्गुणसंयुतम् ॥ इस्ववाहु वेदासःपरप्रेप करस्तथा १२८ वामावर्तभुजायेतुयेतुदीर्घभुजानराः ॥ समानवाहवीयेतु राजानस्तेप्रकीर्तिताः १२९॥ सपा कहते है जिनकीया भुजा हाथी की वाहुलीकीन्यांई गोल होवें और जानुपर्यंत लंपिया और पु र डोरदोनॉवरावरहविसोराजाहोतेहैं औरनिर्धनोकियाभुजारीमावासियां और छोटियाहोतीहि १२६ ॥ और समुद्र कहता है जिसर्कियावधिकोन्याई भुजाहोवें सो मनुय वप और बंधनको प्राप्त होताहे और लवीयों भुजॉवाला राजा होताहे ॥ २७ ॥ श्रीर अत्यंत लवियों भुजापाला ऐश्वर्यकों प्राप्त होता और गुणोंकः युक होताहे और छोटियोंभुजावाला दासकर्मकरताहे नीर परकार्य की ॥ १२८ ॥ोर जो वामावतं भुजोंवाले और यो लवीयाँभुजॉवाले और दोनों भुजानुन्य जिनकि मो मो राजा होतेहैं ।। १२९ ।

२४२
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
अव हाथोंके लक्षण कहतेहे जिनके हाथोंकियांअगुलिया लवीया होती हैं सो वडी श्रायु
पावाले होतेहैं और जिनके हाथों में वली झुर्डी नहिहोतीहै सो श्रेष्ट भाग्यों वाले हो
तेहैं और बुद्धिमान् जो मनुष्यहोते है तिनकिया अगुलीया सूक्ष्म होतीयाहैं और परकमके कर-
वाल्योंकियां अंगुलियां चिपटीया होतीया, १३० ॥ और मोटियों अंगुलीयोंवाले धनराहित
होते हैं और जिनकिया अगुलिया बाहरमें नौमियाहोवें सो शसक मर्नेहैं और वांदरकान्याई हामी
वाले धनी होतेहैं और चिनेकोन्याई हाथोंवाले पापी होतेहैं १३१ अव और कहतेहें जिनके मणि
बंधन गूढहोवें और दृढहोवें और श्रेष्टसधियोंकर्के मिलित होवें सो राजा होतेहैं और इनॉलक्षणोंसें
हीन मणिबंधोंवाल्योंके हाथ छेदे जातेहैं और ढीले और शब्दकर्केयुक्त मणिवोंवाले धनरहित होते है
॥ १३२ ॥ और कहतेहैं जिसके हाथकीतली नोमी होवे सो पिताके धनकर्के हीन होताहै और यो
पापाः ॥
इदानोंहस्तलक्षणमाह ॥ हस्तांगुलयोदीर्घाश्चिरायुषामवलिताश्वसुभागानां
मेधाविनांचसुक्ष्माश्चिपिटाःपरकर्मनिरतानां ॥ १३० ॥ स्थूलामि
नरहितावहिनताभिश्चशस्त्रनिर्याणाः कपिसदृशकराधनिनोव्याघ्रोपमपाशयः
१३१ ॥ अन्यदप्याह मणिवघनैनिगूढेढेश्वसुश्लिष्टसधि
भिभूपाः॥होनैर्हस्तच्छेदाःश्लथै सशब्दैश्चनिद्रव्याः॥१३२॥ अन्यदप्याह
पितृवितेनविहीनाभवंतिनिम्नेनकरतलेननराः संटत्तनि निनःप्रोत्तानकरा
श्वदातारः१३३ अन्यदप्याह तुपसदृशनखालीवाश्चिपटैःस्फुटितैश्ववित्तसंत्य
काः कुनखविवणे परतर्ककाश्चतात्रैश्चभूपतयः १३४ अन्यदप्याह अंगुष्टय
राढ्याःसुतवतोगुष्टमूलजैश्चयवै. दोघांगुलिपर्वाण सुभगादघिायुषश्चैव १३५
अन्यदप्याह स्निग्धानिम्नारेखाधनिनांतद्यत्ययेननि-त्वानाम् विरलांगुलयो
निःस्वाधनसंचयिनोधनांगुलयः १३६
डीनीमो तली वाले धनी होतेहै और उच्ची तलो वाले दाता होतहैं । १३३ । और कहतेहैं जिनके
तोही को न्याई नख होवें सो नपुंसक होतेहै और चिपिटे और फूटे नखोवाले धनहीन होतेहैं और
कुनखी और मलीन नखाँवाले दूसरेका तर्कके करणे वाले होतेहे और लाल्नखोवाले राजा होतेहै
1१३४ 1 और कहते हैं जिनके अंगूठेमें पाका श्राकारहोवे तो धनी होतेहैं और जिनके अगूठेके
मूलमें यवहोवें सो पुत्रोंवाले होते हैं और लंगीयों अंगूलीयोंके प्रथियोंवाले श्रेष्ट भाग्योवाले और वही
आयुपावाले होतेहैं । १३५ । और कहतेहे धनियापुरपॉकेहायमें स्निग्ध और नीमिया रेखा होतीयाहैं
श्री निधोंके हायोंमतिनस विपरीत होतीया और विरलीयों अंगुलीयोवाले धनहीन और घनिर्मों
अगुरीयाँवाले धनके संचयवाले होते हैं ॥ १३६ ॥

॥ आरवारज्यातमहानिवन्धः ॥ ३४३ और कहतेहे ॥ जिसके मणिबधनसे निकसक तीन रेखा हायकीतलोम स्थितहीवे सो राजा होताहे और जिनके हाथमें टोमछलीको रेग्वा होवे सो नित्यप्रति लाभदेतीहै १३७ पोर धनबानोंके हाथमें यकीन्या रेखा होतीहै और विद्यावानोंके हाथमे मछलके पुच्छकीन्याई रेखा होती है पौर राजयोंके हाथमे शखकान्याई और छनकन्याई और पालकोकीन्याई और हायीघोडे की न्याई श्रीर कमलकोग्याईरेखाहोतीहे १३८ और वढेधनवाल्याँकेलाय कलशेकीन्यांई औरकमल केटडकीया और बजाकीन्याई और अकुशकीन्याई रेरशाहोतीहे पौराजिनके हाथमे मालाकागाई रेग्वाहोवे सो धनीहोतेहे और जिनके हाथमेस्वरित्ककोन्याई अटदलरूपक कैरेखाहोवे मो ऐश्ययंभो गना १३९ भोर जिसके हाथमे चक्रकीन्याई और खड़कोन्या गौर धुहारेकीन्याई ओरत हालेकी न्याई और वरछोकी न्या ओर धनुपको न्याई भार वरछेकी ज्याई रेसाहोवे सो सेनाके स्वामी होतेहैं और उग्वल कीमुसल की रेखावाले यज्ञकरणेयाले होतेहै ११. भोर मच्छ और ध्व अन्यदप्याह तिस्रोरेखामणिबंधनोत्थिता करतलोपगानृपते. मीनयुगांकित पाणिनित्यसत्रप्रदोभवति १३७ वजाकाराधनिनांविद्याभाजांचमीनपुच्छनि भा. शंखातपत्रशिविकागजाश्वपद्मोपमानृपतेः १३८ कलशयणालपताकांकु शोपमाभिर्भवतिनिधिपाला. दामनिभाभिश्याढ्या स्वस्तिकरूपाभिरैश्चर्यम् १३९ चक्रासिपरश्वतोमरशक्तिधनु कुंतसन्निभारखाः कुर्वतिचमूनाथंयज्वा नमुलूखलाकाराः १४० मकरध्वजकोटागारसन्निभाभिर्महाधनोपेता. वेढी निभेनचैवाग्निहोत्रिणोब्रह्मतीर्थेन १४१ वापीदेवकुलाद्यैर्धर्मकुवैतिचत्रिकोणा । भि अंगुष्टमूलेरेखाम्तुपुत्रा स्युर्दारिकाःसूक्ष्मा. १४२ रेखा प्रदेशिनिगा शता युपांकल्पनीयमूनाभिः छिन्नाभिद्रुमपतनंबहुरेखारेखिनोनिस्वा११३ अथ चिचुकाधरदशनानांलक्षणमाह अतिकृशदीर्घश्चिकैर्निद्रव्यामांसलेधनोपेताः विवोपमैरवरधरेभूपास्तनुभिरस्वा १४४ जा ओर कोटघरकी न्याई रेखावाले रहे धनी होतेहैं और वेदकोन्याई ब्रानीय कर्क अपांत न गष्ट मूल में चेदी होवे तव अग्निहोत्री होनेहै १४१ और जिनक हायमें वाउलाकीन्यादा है वता कीन्गाई और त्रिकोणरेखाहोवे सो रम करणे दाले होतेहे पोर कहतेह अगुप्तक मलम जी रेखा सो दीर्घ होवे तव पुत्र जन्मतेहे पोर सूक्ष्महोर नर कन्याजन्मतीया १४२ बोर जिपके हाथम चिची प्रगुलरीके नीचेसे लेकर्क तजनकि पर्यत रेग्वाहोवे मो सोवर्ष जोताह और उनहो तव कल्पना क वप सर या कहे भार सो रेखाचित्ररो तव वृक्षसे गिरताई बार वटुतरेगा युनहोरे तवधनहीन होतेहे अवचिक प्रथर के लक्षण का जिमकोरनी बहुनरश और चाहोगे सो धनहीनहोताई और धनवानोंकोदुनी मासपर्ये युक्त होना और जिनके करिकोन्पार्ट लाल गोट होताते यार टेरेना होने सो राजा होगी और निगम सूक्ष्म पोष्ट होनेह सो निधन नेई १४४ ३४१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और स्कुटिन और खंडित और विवर्णरूक्ष अोठीवाले धनरहितहोते हैं। और स्निग्ध और घने दंतोंगाले और तीदादाढी वाले और समवरावर इत शुभ होतेहैं ॥ ११५ ॥ और ममुद्र कहनाई मांसरसित और लेवे चिनुकबाले निधन और मांससहित चिबुकयाले धनी और पुत्रोंवालेहोतेहैं १४६ और लालडोठावाला राजा और कमल कीन्यांई रोठीवाला धनीलोताह और मोटे ठोठों वाले और बहुत रोमों वाले औरशुष्कोटों वाले और सूक्ष्म रोठों वाले दु.खीहोतेहे १४० और जिनके ऊपरले श्रोटलालहोवें मो धनवान् होतेहे और सुरख कर्के युक्त होतेहैं और दंडे श्रोठों वाले द्रव्य होनहोतेहैं पीर रूक्षे उोठाबाले दुःखी होतेहैं १४८ और जिनके दनकुंदपुष्पकीडोडाकी न्याई होवें सो राजा होतेहैं और रिच्छोंकील्याई और वानरोंकीन्याई दतों वाले नित्यं प्रतिक्षुधाफ ःस्फुटितविखंडितविवर्णरूक्षैश्वधनपरित्यक्ताः स्निग्धाघनाश्चदशनाम्मुती क्षपदंष्ट्राःसमाश्वशुभाः ॥ १४५ ॥ तथाचसमुद्र. निर्मासेश्चिवुकैपनि व्याश्चानुवांचिनः समांसलेधनोपेतावहुपुत्रसमास्ताः ॥ १४० ॥ रक्ताध रोनरपतिधनवान्कमलाधरः स्थूलोछ.वहुलोमाचशुफैक्षीणेश्चदुःखितः ११७ उतरौ लोहितैश्चधाननःसोस्यसयुताः खडेर्विवनिद्रव्याःरूकैदुःखसमन्विता १८ कुंदकुमलसंकाशैःप्रकारेर्दशनैर्नृपाः ऋक्षवानरदेताश्चानत्यक्षुतपरि पौडिताः १४९ हस्तिदताःखरदतामस्नग्धदंताःगुणान्विताः करालेविषम दधर्दशनैर्दुःखजीविनः १५० द्वात्रिंशहताराजानएकोनश्चापिभोगवान् ॥ त्रिंशहतानरायेतेसुखदुःखस्यभागिनः १५१ एकोनत्रिंशद्दशनाःपुरुपादुःख जीविनः ॥ श्रटाविंशद्रदायेपांततिदुखस्यभाजनाः १५२ अथजिव्हाताल्वो लक्षणमाह । जिव्हारक्तादीर्घालणासुसमाचभोगिनोज्ञेया श्वेता कृष्णापरु पानिद्रव्याणांतयातालुः१५३ तथाचसमुद्रः कृष्णाजिव्हाभवेद्यस्यसमलायदि वाभवेत् ॥ सपापवान्भवेन्मयारूक्षास्थूलाथवाभवेत् १५४॥ पीडित होत, श्रोर हाथीकोन्याई और खोतेकोन्याई स्निग्ध दंतीवाले गुणी होतेहैं और विकराल और लंबे वीवाले दुःखकः जीते १५• उऔर वत्री दतीवाले राजा हो है एकनी तावाला भो गवा होताहे और वोह टोवालेमनुष्यसुख और दुाग्य भोगतेह १५१ और उनत्रीदतावाले पुरुषःराकर्क जीते हैं जिनके अठाई दतहोतेहे सो अत्यनदुःखी होते हैं १५० अवजिम्हातालुने लक्ष कहते जिनको जिल्ला लाल और लवी और श्रेयगवर होतीहै सो भोगोंके भोगने वाले होते हैं जिनकोजीडाचिही और काली और कठे रहोती है तो द्रव्यहीन होते और तसहिनिम्हाको न्याई तालुका फल कहाहै :५३ और समुद्र कहताहै जिसमनुष्यको कालो जिव्हा होये और महीन अन्दा हाय और कठोर और मोटी जिल्हा हो सो मनुष्य पापी होताह १५४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः और येत जिव्हा वाले मनुष्यशौचाचाग्में हीन होतेहें और कमलको न्याई नीर सूक्ष्म और लंवों जिव्हाटहोतीहै ५५ और जिनॉकी जिव्हा वडीमोटी योर वडोचौडीनहिहोतीह सो राजा हो तहे और जिसकी निष्ठा प्रागेसनामी और लंबी और सूक्ष्म और आगेसे लाल होवे सो मनुष्य के पूर्णपियाके जानने वाला होता है इसमें सशयनहिहै १५६ और कहतेहै जिसमनुष्यका केला नालु होव सौ मनुष्य कुलके नाशकरणे वाला होताहे और विरुत और स्फुटित तालु होवे सौहाभन हिं होना और कहते सिंहकोन्याई तालुवाला और हाधीकोन्याई तालुबाला राजाहो नाह और कमल कोनगाइ तानुवाला राजा होताहै और श्वेत तालुबाला निर्धन होना म मुखके लक्षण कठो सौम्य और गोल पोर निर्मल और सुदर और सम मुस्व राज्योंका होताई १५७ त्र श्वेतजिव्हानराज्ञेयाःशौचाचरविवर्जिताः पद्मपत्रसमाजिव्हासूक्ष्मादी_मुशो भना१५५नस्थूलानाातविस्तीर्णायेपांतमनुजाधिपाः निनादीर्घाचहूस्चाचरतान ग्सनायदि सर्वविद्याप्रवकासोभवेन्नास्त्यत्रसंशयः१५६ कृप्यतालुनरोयस्तुस भवेत्कुलनाशनः विस्तःस्फुटितोयत्यतालुस्तस्यनशोभनः १५७ सिंहतालु नरपतिःगजतालुम्तथैवच ॥ पद्मतालुभवेद्राजाश्वततालुश्यनिर्धनः १५८ श्र यात्यलक्षणमाह ।। वकमोम्यंसंहत्तममलं लक्ष्एांसमंचभूपानाम् विपरीतक्लेशभु जांमहामुखदुर्भगानांच १५९ ॥ तथाच सौम्यंचसंटतंवकं अमलयस्यदेहिनः महाराजाभवेन्नित्यंविपरीतेतुनिधनः ६०थमुखलक्षणमाह स्त्रीमुखमनपत्या नाशाठ्यवतांमंडलंपरिझयम् दीर्घनिद्रव्यागांभीरमुखाःपापकर्माणः १६ चतुरनधूतीनांनिम्नवत्रचतनयरहितानाम् कृपणानामतिहस्वसपूर्णभागि नांकांतम् ॥ १६२ ॥ और इनविपरीत शभोगने वाल्यांका होना है और यढामुन्य दुभंगांका होना १५९ और समुहकहताहे साम्योर गोलकीर निमलमुपजिसक होताहेस मागजाहोता है और इसस पर्गत मुखवाला निधन होताहे १६० भार कहते हैं जिनका खोयोकान्याई मुग होगा सो संतान कर्के राहेन होतेहे और जिनका वर्नुल मुस होताहै सो शठना करणेपाल हानेई और जिनगरका मुरा होता सो द्रव्यहीन होतेहै और जिनका डरकोन्याई मुरा होता मो पापकनीक करने होने १६, और जिनका चारकोपगला मुग होताह मो धून होती और जिनका नाम मुन गेनाई सो पुगेककै रहेन होने और रूपपोंका यात छोटा मुस दोनाई और भोगीपुरका मुख पूर्ण और सुंदर होताहे १६२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और समुद्र कहताहै संतान के हितोंका मुखस्त्रीको न्याई और गोल मुख शठों का और लंबामुख ब्राह्मणोंका और भययुक्त मुख दुष्टवुद्धिवाल्याका होताहै ॥ १३३ ॥ और चारको पोवाला मुख धूनोंका ओर नमिा मुख पुत्रहीनोंका और छोटा मुख कृपयाका और चिपटा मुख परोपजीवियोंका होताहै १६४ और जिसका मुख मांसवाला और स्निग्ध और प्रभा कर्केयुक्त और देखने सुंदर और श्रेष्टवणंकर्के युक्त और संधियोंकर्के विश्लिष्ट सो मनुष्य निरंतरसुरवी होतेहै १६५ अव श्मश्रुकेलक्षण कहतेहैं ॥ जिसकी दाढीके वाल पागेसें स्फुटिननहिहोवें श्रीर. स्निग्ध 'होवें और कोमल ओर उन्नत होवे तव शुभ होतीहै और जिसकी दाढी लालवणेकाहो और कठोर होवेऔर थोडेवालावाली होवे सो चोर होताहै १६६ और समुद्र कहताहै स्निग्ध और तथाचसमुद्रः स्त्रीमुखनिरपत्यानांमंडलंशाढयसेविनां दीर्धमुखचविप्राणांभीर वक्रादुराशयाः १६३ चतुरस्त्रंतुधूर्तानांनिम्नैःसुतविवर्जिताः ॥ कृपणानांन थाहूस्वंचिपटंपरजीविनां १६४ यन्मुखंमांसलंस्निग्धंसप्रमप्रियदर्शनम् वर्णा ढयसंधिविश्लिष्टंअजस्रंसुखभागिनाम् १६५ अथश्मश्रुलक्षणम् ॥ अस्फुटि तामंस्निग्धंश्मश्रुशुभमृदुचसन्नतंचैव ॥ रक्तैःपरुपैश्चौराःश्मश्रुभिरल्पर्विज्ञेयाः १६६ तथाचसमुद्रः॥ स्निग्धमस्फुटिताग्रंचसन्नतंश्मश्रुचेप्यते ॥ रक्कैरल्पैस्त थारूःश्मश्रुभिस्तस्कराःस्मृताः १६७ अथकर्णलक्षणमाह निर्मासैःकर्णैः पापमृत्यवश्चर्पटैःसुवहुभोगाः कृपणाश्चहूस्वकर्णाःअंकुश्रवणाश्चमपतयः १६८ रोमशकीदीर्घायुपश्चधनभागिनोविपुलकर्णाः ॥ क्रूराःसिरावनालंवैौस ले सुखिनः १६९ तथाचसमुद्रः हूस्वकर्णामहाभोगामहाकर्णाश्चयेनराः पावर्त काधनिनःस्निग्धकर्णास्तथैवच .. १७० प्रागेसे अस्फुटित और श्रेष्टसनत दाढी शुभ होता है और लालरगकी और रुखी और घोडेवाली वालीदाढी कके चौर होताह १६७ अव कणों के लक्षणकहतेहें माससे हीन कौवालेकी अप मृत्यु होतीहे ओर चिपटे कसीवाले भोगोंको भोगते हैं और छोटे कर्णीवाले रपण होतेहै औरण कु किलेकीन्याड काँवाले सेनाके स्वामी होतेहे १६८ और जिनके करॊमें रोमहोवे सो वडामा युपावाले होतेहे और वडेकौवाले धनी होतेहे और नाडियोंकर्केयुक्त कर्णीवाले क्रूरहोतेहैं और र वे और मासवाले कणोंकर्के सुखी होने १६९ और समुद्र कहताहै जो मनुष्य वडे कानाबाले होतेहै सो भोगी होने और जिनके कमिावत होता है सो धनी होने और स्निग्धकताबारे ची धनीहोते १०.

॥ श्रीरणवीरज्यातिर्महानिवन्धः ।। और शंकुकोन्याई कानों वाले वडी श्रायुपा वालेहोतेहै और आवर्त कणों वाले थोडेधनीहोतेहै और लवे कणों वाले मुखी होतेहैं और तपस्वीहोते, १७१ और मांसकर्के रहित कानों वाले खोटीम तुसे मरतेहें और चिपटे कों वालेभोगभोगतहै और रोमोंवाले कर्णोकर्के वडी आयुपा वालेहोतेहें १७२ और नाडियोंवालेको क्रूर और मास कर्के युक्तकणीक सुखाहोतेहै १७३ अवगंडऔर नासकाकेलक्षणकहतेहैं नीमे गंडस्थली वाला भोगीहोताहै और मास कर्के पूर्णगंडस्थलों वाला मंत्रोहोनाहै और तोतेकीन्याई नासा वाला सुखीहोताहै और शुक नासिकावाला चिरकालजीवताहै ॥ १७४ ॥ और छिनकोन्याई नासावाला अगम्यगामिहोताहै और लंबी नासिकावाला सौभाग्य क युक्त होताहै और प्राकुंचित नासावाला चोरहोताहै और चिपिटी नासावाला स्रोफोहतकती है दीर्घायुपःशंकुकर्णास्तुटिकामहाधनाःसुखान्वितादीर्घकालवकर्णास्तपश्चि १७१ निर्मासैःपापमरणाश्चिपटोंगिनोनराः दीर्घायुपोलोमकर्णाध निनोविपुले स्मृताः १७२ सिरावनद्धैर्विपमामांसलैःसुखभागिनः १७३ अथगंडनासालक्षणमाह भोगीत्वनिम्नगंडोमंत्रीसंपूर्णमांसगंडोयःसुखभाक्शुक समनासश्चिरजीवीशुष्कनासश्च १७४ च्छिन्नानुरूपयागम्यगामिनादीर्घया तुसौभाग्यं आकुंचितयाचौराःस्त्रीमृत्युःस्याच्चिपटनासः १७५ धनिनोग्रव कनासादक्षिणविनताःप्रभक्षणाःक्रूरा:ऋज्वीस्वल्पच्छिद्रासुपुटानासासुभाग्या : नाम् १७६ तथाचस- शुकनासःसौख्यभोगीशुष्कनासाश्चिरायुपः च्छिन्ना नुरूपापुंसांस्यानासातेऽगम्यगामिनः १७७ दीर्घनासाभोगयुक्ताअग्रवक्रा धनान्विताः क्रूरादक्षिणवक्राश्चस्पटनासानृपोत्तमाः १७८ स्त्रीमृत्युश्चर्पटा भिश्चकुटिलाभिश्चतस्कराः १७९ अथक्षुतलक्षणमाह १७५ ॥ और भागेसे टेढी नांसा वाले धनाहोतेहै और दक्षिणमें नौमी नासा वालेबहुत भोजन कतैहे और क्रूरहोतेहै और छोटे छिद्रोंवालीऔर श्रेष्ट पुटोवाली नासा भाग्यवानोंकोहोतोहै १७६ और समुद्रकहता, तोनेकी न्याईनासा वालासुख भोगताहै और शुष्कनासावालावडी आयुषावाला होताहै ओर छिन्ननासिकाकीन्याईनासिकावालायो पुरुप हैमो अगम्यगामोहोताहै १७७ और लयी नामावाले भोगों कर्के युक्त होतेहे और आगेसें वक्र नासावालेधनीहोतेहे और दक्षिण मेंवकनासावा ले क्रूर होतेहै और स्पष्टसूची नासावाले श्रेष्ट राजा होते १७८ और चिपिटी नासावाले स्त्रोकेहतकरणे वालेहोतेहै और कुटिलनासावाले चौर होते है १७९ अव छिक्काके लक्षणकहतहे ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ओर धनिलाकोको छिक्कएकवार वाटोतीनवारइकठीनादक सहितहोतीहै और वडीअायुषावाल्या कीछिकस्वर सहितहोतीहै १८०और पराशरकहताहै भागी पुरुषोको एकठिकावतोहै और धनीलों कोकोंदकछिदौछिकाहीतीयाहै और बडीअायुपा वाल्योकॉतीनचिकाइकट्ठीयाश्रावतीया और चारछि मा भोगनाश करणे वालायांहोतीयाहै और चारसे अधिक छिक्का प्रावें सो दोपसेवायु विकार कर्के होतीया तिनका शुभाशुभ फल नहिंहोताहे ॥ १८१ ॥ अव लोचनों के लक्षण कहते हैं ॥ जिनके कमलदलकी न्याई लोचनहोतेहें सो धनी होतेहै और जि नके नेत्र ,,कोणमॉमें लालहोते हैं सो शोभायाले होतेहे और जिनके मरवी कोन्याई पिगलवर्णकेने होतेहै सो बड़ेधनको प्राप्तहोतेहे और विल्ले कीन्याई नेत्रोंवाले पापी होतेहें १८२ और हरिकी न्याई और इरेकीन्याईनेत्रोंवाले चोरहोतेहे और केकरनेत्रोंवाले क्रूरहोतेहैऔर हार्थीकीन्यांई नेत्रोंवा धनिनांक्षुतंसकृतित्रिपिंडितंहादिसानुनादंच दीर्घायुपांप्रसक्तविज्ञेयंसंहि तेचैव ॥ १८० ॥ तथाचपराशरः ॥ सकक्षुतभोगवतांविर्धनायचिरायुपाम् चतुः स्याद्भोगनाशायपरमस्मात्तुदोपजम् ॥ १८१ ॥ अथलोचनलक्ष णमाह ॥ पद्मदलाभैधनिनोरक्तांतविलोचना श्रियोभाजःमधुपिगलैमहार्थी माजीरविलोचनै पापाः ॥ १८२ ॥ हरिणाक्षामंडललोचनाश्चजिझैश्च लोचने चौराः क्रूरा केकरनेवागजसदृशविलोचनाञ्चभूपतयः १८३ ऐश्वर्य गभीरेनीलोत्पलकांतिभिश्चविद्वांसः अतिकृपणतारकाणामक्षणामुत्पाटनम वति १८४ मंत्रित्त्वस्थूलदृशांश्यावाक्षाणांचभवतिसौभाग्य दीनाक्नि स्वानांस्निग्धाविपुलार्थभोगवताम् १८५ तथाच समेगोक्षीरवारक्तांते कृष्णतारके प्रसन्नेचविशालेचस्निग्धेचैवायतेशुभे .१८६ अतसीपुप्पसंका शेभवेतांयस्यलोचने भूपति सतुविज्ञेयःसमुद्रवचनंयथा १८७ व्याघ्रचक्षु र्धनैर्युक्ताःकेकराक्षा कलिप्रियाः विडालहंसवर्णाश्चभवतिपुरुषाधमाः १८८ ले राजा होतेहे १८३ और गंभीर नेत्रोवाले एश्वर्यकर्वे युक्त होते है और नीलकमलकीन्याई नेत्रों वाले विद्यावान होतेहे और अत्यतकालेान्योवाले के नेत्र फूटजातेहे १८४ और मोटे नेत्रीवाला मत्री होताहै शोर श्यामनेत्रोंवालासोभाग्य युक होताहै ओर दीनदृष्टिवाला धनहीनहोताहै और भोगवाल्योंके ओर यनवाल्योंकेनत्र स्निग्ध और विस्तारवाले होतेहै १८५ और समुद्र कहताहे जिन के वरावर और गोके दुग्धकोन्याई नेत्र होतेहैं श्रोर रणवणके तारयावाले होतेहैं और प्रसन्न और वडे और स्निग्य ओर चोडे सोशुभ होनेहे १८६ ओर जिनके नेत्र अल्सोरेपुष्यकोन्याद होतेहै सोराजाहोतेहैं दहेसमुद्रकावचन है १८७ अोर चित्रेकीन्याई नेत्रावालेयनॉक के युन होतेहै और ढीष्टिवाललडाटकप्यारहोतेहे और विल्लेकीन्याई शेर हंसको न्याई नेत्रीवाले नीच होतेहें १४८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः और मोर को न्यांई और नउल की न्यांद नेत्रों वाले मनुष्य मायम होतेहैं और मवीर को न्याई पिंगलनेत्रों वाला सर्वदालक्ष्मी वाला होताह १८९ और घृत की न्याई पिगल नेत्रों वाले राजा और भोगोंकर्के युक्त होतेहें और सक्न नेत्रों वाले और हाथी की न्याई पिंगलने त्रों वाले धनके स्वामी होते हैं और बलवान् गुणों कर्के युक्त पृथ्वीमें चक्रवर्तीहोतेहैं और जिनके ततसुवर्णकी न्याई नेत्रहोतेहें १११ सो राजा होतेहे असे समुद्रने कहाहै १९२ यो दो केवरावर नेत्रसमकतेहैं सो धनीहोतेहै और तीनके बगवरनेत्रझमकतेहें सोलुखी होतेहैं १९३ योचारके वगवरनेत्रझमकतेहैं सो वडेधनवाले होतेहैं यो पांच केवरावर नेत्रझमकतेहैं सोचिरकाल जीवते, १९४ अव ध्रुवोंके लक्षण कहते हैं जिसकियांभ्यां मध्यसै उन्नत होवें सो थोड़ी आयुपावाले होतेहैं और .. मयूरनकुलांक्षाश्चनरास्तेमध्यमाःस्मृताः नश्रीस्त्यजतिसर्वत्रपुरुपंमधुपिंगलं १८९ श्राज्यपिंगलनेत्राश्चराजानोमोगसंयुताः लोचनाहरिताभाश्चगजापि गधनेश्वराः १९० वलवतोगुणोपेताःष्टथिव्यांचक्रवर्तिनः तप्तहाटकवर्णा भेभवेतांयस्यलोचने १९१भूपतिःसतुविज्ञेयःसमुद्रवचनंयथा १९२ द्विमात्रस्प धिनोयेतुधनिनस्तेप्रकीर्तिताः त्रिमात्रस्पर्धिनोज्ञेयाःपुरुपाःसुखजीविनः १९३ चतुविनिमेपश्चधनवान्परिकीर्तितःदीर्घायुपोधर्मरताःपंचमात्रनिमेपिणः१९४ अधूलक्षणमाह अभ्युन्नताभिरल्पायुपोविशालोन्नताभिरतिसुखिनः विषम ध्रुवोदारीद्रावालेंदुनतध्रुवःसधनाः १९५ दीर्घाऽसंसक्ताभिर्धाननः खंडाभि रर्थपरिहीनाः मध्यविनतध्रुवोयेतेसक्ताःस्त्रीप्वगम्यासु १९६ तथाचस अभ्युन्नताभिःस्वल्पायुर्विशालाभिःसुखान्विताः मध्यान्नता वैयिचपापस काश्चतेनराः १९७ वालेंदुभ्रूसमाश्चाट्यादरिद्राविपमध्रुवः असंलग्नध्रुवोये तुधनिनस्तेनरा स्मृताः १९० --- विस्तारक उन्नतहोवे तव बड़े सुखवाले होते हैं और न्यूनाधिक ध्रुवोंवाले दारैद्रि होतेहै अोर द्वितीया । केचंद्रमाकीन्याई ध्रुवों वाले धनी होतेहै १९५ और लंबियों सुवों वाले और आपसमें नहिमिलता । होवे तव धनी होतेहे और खंडित भ्रुवों वाले धनहीन होतेहै और जिनकिया ध्रुवां मन्यसे नीमीया होवें सो अगम्यासियोंमें शक्तहोतेहे १९६ और समुद्र कहताहै जिसरियावां माधैम ऊचीहोवें सो थोडी श्रायुपा वाला होताहै और विशाल ध्रुवों वाले सुखीहोतेहे और जिनकियां ध्रुवां मध्यसें उचोयाहोवे सो पापमें तत्पर, होते, १९७ और वालचंद्रमाकोन्यादं ध्रुवावाले धनीहोतेहै और वि ‘पमयों वाले दरिद्रि होते हैं और जिनकियां ध्रुवांपापसमै नहि मिलतहोवें सोधनाढ्यहोतेहे १९८ ।

अव शख ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ओर खडित ध्रुवों वाले धन हीनहोतेहे और विषम भ्रुवो वाले नीच होतेहे ॥ नोर ललाटके लक्षण कहतेहैं । जिसके शव ऊचे और विस्तार वाले होवै सो पनी होताहे और नीमेशखौंबालापुन और धनसे रहिनहोताहै और टेडेमायेवाले धनहीन होतेहे और अर्थचद्रमा कीन्याई माथे वाले धनीहोतेहे १९९ ओर जिसका माथा शिप्पिकीन्याड आगेसे चउडा होवे सो आचर्यताको प्राप्त होताहै परोपदेश कता होताहे ओर जिसका माया नाडियो कक युक्त होवे सो पाप करणे वाला होताहै और जिसका माथा नाडियो कर्के ऊचा होवे सो धनी होताहै और स्व स्तिकको न्याई नाडियोक चिन्हत होवे सोवी धनी होताहै स्वस्तिकः सर्वतोभद्रोपमः २.. ॥ - खडाभिनिधनाज्ञेयाविपमाभर्नराधमाः अथशखललाटलक्षणमाह उन्नतविपुले शखैर्धनिनोनिम्नै सुतार्थसत्यताः विपमललाटाविधनाधनवतो धेन्दुसदृशेन ॥ १९९ ॥ शुक्तिविशालैराचार्यतासिरासततैरधर्मरताः उन्नतसिराभिराढया स्वस्तिकवत्संस्थिताभिश्च २०० निम्नललाटावधव धभागिनःक्रूरकर्मानरताश्चअभ्युन्नतैश्चभूपा कृपणाःस्युःसटत्तललाटा. २०१ तथाचस- ललाटेनार्धचद्रेणभवतिपृथिवीश्वरा. विपुलेनललोटनमहाधनयुताः स्मृता २०२ विपमेनाधमाज्ञेया पापा.मया सिराततैः निम्ननतुललाटेनक्रू रकमरतानरा २०३ अभ्युन्नतैश्चमूपा रयुःसहत्तै कृपणा.स्मृता.२०४अथ रुदितलक्षणमाह रुदितमदीनमनश्रुस्निग्धंचशुभावहमनुष्याणां रूक्षदीनप्रचु रास्नुचैवनशुभप्रदपुसाम् २०५ र नामे मनकवाला ववधनको प्राप्तहोताहे और उचेमार्थवाले राजा होतेहे और गोलमार्थवा टपणहोतेहे २०१॥ और समुद्र कहताह अर्धचंद्रमाकीन्याई मायेवाले राजा होतेहे और बडे गले वडेधन वाले होतेहैं ॥ २.२ और विषम माथेवाले नोच होतेहै और नाडियावाले मा वाले पापी होतेहै और नीमेमापेवाले फरफर्म करणेवाले होतेहैं ॥ २०३ ॥ ओर उचेमावाले समापनि होतेहे श्रीर गोलमाथेवाले रपण होतेहे ॥ २० ॥ अब रुदितके लक्षण कहतेहे अटी नकान्याई श्रीर सुपातसे रहित और स्निग्य रोदन मनुयाँको शुभकेटेने वालाहोता और मक्ष गौर नीनोन्पा श्री बहुतापातामुक रोदन अशुभमै टेनेवाला होना । ३.५ ॥ प ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और समुद्र कहताहै अदीनकीन्यांई और अनुपातास हीन और स्निग्ध रोदन शुभ होताहै और रूक्ष और दीनकोन्याई और असुपातीककें युक्त रोदन अनिष्ट करणे वाला होताहै ॥ २०६ ॥ अव इसने के लक्षण कहतेहैं देहकंपके बिना जो हासहे सो शुभके देनेवाला होताहै और नेत्र मीटकर्के पापी इसतेहैं और वारंवारहसनेवाले दुष्टहोतेहैं और उन्मादवाले पीछेसे वारंवार हसतेरहतेहैं २.० और समुद्र कहताहै कंपरहित हसना राज्योंका होताहै और शुभके देने वाला होताहै और कंपसाहित हसना अशुभको देताहै और दोपकर्के युक्त योहै सो वारंवार हसताहै और नेत्र मीलनकर्के हसना. अशुभके देनेवाला होताहै ॥ २०८ ॥ अव माथेको रेखाके लक्षण कहते हैं जिसके सारे माथैमें तीन- रेखा प्रकट होवें सो सौ । १: । वपं जीताहै और जिसके माधेमें चाररेखा होवें सो राजा होता तथाचसमुद्रः अदीनानसहितंस्निग्धचरुदितंशुभम् ॥ रूक्षंदीनंवाष्पयुतपुरु पाणामनिष्टदम् २०६ अथहसितलक्षणमाह ॥ हसितंशुभदमकंपंसनिमी लितलोचनंतुपापस्य ॥ दुष्टस्यहासतमसकृत्सोन्मादस्यासकृत्प्रांत २०७ तथाचसमुद्रः हसितंकंपरहितंनृपाणामन्यथाऽशुभम् ॥ असकृदोषयुक्त स्यमीलिताक्षस्यचाशुभम् २०८ अथललाटरेखालक्षणमाह । तिस्रोरेखा शतजीविनाललाटायताःस्थितायदिताः ॥ चतसृभिरवनीशत्वंनवतिश्यायुः, समंचाव्दाः २०९ विच्छिन्नाभिश्चागम्यगामिनोनवतिरप्यरेखेन केशांती पगताभिलेखाभिरशीतिवर्षायुः २१० पंचभिरायुःसप्ततिरेकामावस्थिताभि रपिषष्ठिः ॥ वहुरेखेनशतार्धचत्वारिंसच्चवक्राभिः २११ धृलग्नाभिस्त्रिंश दिशातकोवामभागवक्राभिः क्षुद्राभिःस्वल्पायुयूंनाभिश्चांतरेकल्प्यम् २१२ - है और नव्य ॥ ९ . । वर्ष जीताई ॥ ३.९ ॥ और मायेमें रेखावाछिस होवे तव अगम्यगामी होताहै और रेखासे रहित माया होवे तवी नवे .. 1 वर्ष जीताहै और केशपर्यंत लवीया रेखा होवे तव अस्सी ८० वर्ष जीता ॥ २१और पांचरेखाकर्के सत्तर ७० वर्ष आयु होताहै और श्रागेसें दूसरीरेखा विस्तारक युक्त होबे तव साठवपं श्रायु कहाहै और बहुत रेखा जिसके माथेमें होवेसोपंचाशत् ५० वर्ष प्रायवालाहोताहौराजिसकमायवक्ररेखाहोवेतिसकाआयुचालीचर्पहोता है १११ और छोटिया रखा जिसमायमहोवसी घोडी आयपावाला होताहौरवडोडाटाखाम अनुपातकर्के आयु होताहै ११२

श्रीरणारज्योतिमहानिवन्धः।
॥
और समुद्र कहता है जिसके माथेमें पांचरखा होवें सो धनी होता है और ऐश्वर्यको प्राप्त होयकस
।...। वर्ष जीताहे । २१३ ॥ और जिसके माथेमें चाररेखा होतीयां सौ अस्सी ८.।
जीताहै और जिसके मापेमें तीन रेखा हो। सो सत्तर ॥ ७० ॥वर्ष जोताहै और जिसके माथेमें
रेखा होतो. वर्ष जोताह और एकरेखाकर्केचालीवपंजीताहै ११४और जिसकेमायमरेखा नाम
ही सो निधिका स्वामी होताहै और जिसके माथेमें उिन्नरैस्वा होवे सो पापी होताहै । २१-
और छोटि रेखा वाले थोडी आयुः और व्यायिक युक होते हैं। १६ और जिसके मायेमें त्रिशल
और पहा होताहै सो ऐश्वर्यवाला और सेनाका पति होता
भय थिरके लक्षण कहतेहैं मंडलाकारथिरवाले गौडॉक युक्त होतेहैं और छत्रकोन्याई शिरवालेर
जा होतेहैं और चिनिट थिरवाले मातापिताके मारणेवाले होतेहैं और अस्थियुक थिरवाले चिरकाल
तथाचसमुद्रःरेखा पंचललाटेतुयस्यासौधनवान्स्मृतः ॥ शतंजीवतिवर्षाणाम
श्वर्यमधिगच्छति २१३ चतूरेखाह्यशीतिस्तुत्रिभिःसप्ततिरेवच ॥ पष्ठिा
भ्यांतुरेखाभ्यांचत्वारिंशत्तथैकया २१४ अरेखेनललाटेनभवंतिनिधिपाल
काः रेखाच्छेदेतुविज्ञेयाःपापकर्मरतानराः २१५ अल्पायुषस्तथाल्पासु
व्याधियुक्ताश्वतेसदा २१६ त्रिशूलंपहिसंवापिललाटेयस्यदृश्यते ऐश्वर्थतस्य
विज्ञयंसेनानांनायकश्चसः ॥ २१७ ॥ श्रथशिरोलक्षणमाह ॥ परि
मंडलैगवाढ्याःच्छत्राकारै-शिरोभिरवनीशाः ॥ चिपिटैपितृमातृघ्नाःकरोटि
शिरसांचिरान्मृत्युः ॥ २१८ ॥ घटमूर्धावानरुचिहिमस्तक-पापद्ध
नैस्त्यकः ॥ निम्नंतुशिरोमहतांवहुनिम्नमनर्थदंभवति ॥ २१९ ॥ तया
समुद्रः उत्क्रां तिदोनिम्नशिरःअल्पोपहतएवच च्छत्राकारशिरोराजागवाट्याप
रिमडल विपमंतुदरिद्राणांशिरोदर्धेिचिरायुपाम् २२० नागकुंभशिरोराजास
में सर्ववभोगिनः ॥ श्रधुनामूर्धजलक्षणमाह ॥ एकैकमवैःस्निग्धैःकृष्णैराकुं
चितैरभिन्नाः ॥ मृदुभिर्नचातिवहुभिःकेशैःसुखमाक्नरेंद्रोवा २२१
के मर्ने २१८ और घडेकीन्याई थिरवाले मार्गमें रत रहते हैं और दो थिरकान्याई थिरयाले पापोती
धनहीन होतेहैं उौर महत्पुरुपोकाथिरनिन्नहोताई और अत्यचनीमा थिर अनर्थ के देनेवाला होता है ।
और समुद्र कहताहै नीमाथिर अनर्थकों देताह और अल्पमृत्युको देताहरिछमकीन्याई घिरवाला रा
ना होता है और गोल थिरवाला गायोंकर्के युफ होताहै और टेटे थिरवाले दरिद्र होतेहैं और लंधेथिर
वाले वडीपावालेहोतेहें २२. औरहाथाकेकुंभकोन्याईथिरवालाराजाहोताहोरदेहकेवरावरथिए
पाले भोगीहोतेहे अवयोंके लक्षण कहतेहैं जिसके थिरमें रोमकूपमें एक एक हिवाल हो और
सिग्ध होवे और काले होवें ओर आगेसे कुन्दलोवालेहोवें और श्रागेसे भेदकों नहि मतहो और
कोमल और भरपत यहुत नहिहोने तब सुखाहोताह अथवा राजा होताहे ॥१२॥

॥ श्रीरपरिज्योतिर्महानिवन्धः ।। और धनहीनों केकेथएकरोमकूपमबहुतहोतेहैंौरविपमहातेहँउौरकापलहोतेहैंठौरमोटेउौरागसेंस्फुटि र और कठोर और छोटे होते हैं और अत्यंत कुंडलॉवाले और वहुतघने होतेहैं ॥ २२२ ॥ और समु कहता धनवानों के केश एक एक और स्निग्ध और काले और अत्यंतघने नहिं होतेहैं और इनों सो विपरीत निनोंके होतेहैं ॥ २२३ ॥ उौर गगं कहताहै मनुष्यके अंगॉम चउदा ॥ १४ ॥ युग्म सम वरावर श्रेष्ट होतेहैं और चार काले और चार वरावर और दश कमलकीन्याई और दश विस्तार बाले और तीनश्वत श्रेष्ट होते हैं २१४ दोनॉपैरसोरगिट्टे औरपटाममांसपिंड उौरपारसडोरअंडकोशो र नेत्र और स्वन और कंठ और श्रोठ और जानुयाँकोयां संधियां और जंघा और हाय ठौर भुजा डी 1 बहुमूलविषमकपिलाःस्थूलस्फुटिताग्रपरुषहस्वाश्व अतिकुटिलाश्वातिघनाश्चमू धजावित्तहीनानाम्२२२तथाचस-एकैकसंभवाःस्निग्धाःकृष्णानातिधना कचाःपू जितविपरीताश्चनिधनानांप्रकीर्तिताः२२३तथाचगर्गःचतुर्दशसमोईद्वश्वतुःकृष्ण चतुःसमः॥ दशपद्मोदशहत्विशुक्लःशस्यतेनरः २२४ पादीगुल्फोस्फिजौ पावटपणौचक्षुपीस्तनौ कंठोौवंक्षणोघेहस्तौवाहूचकुक्षिको २२५ चतुर्द शप्तमद्वंद्वःसमुद्रोनपुशंसति अक्षितारध्रुवौश्मश्रुःके शाश्चैवासिताःशुभा :२२६ अंगुल्योहृदयनैवेदशनाश्चसमानृणाम्चत्वारःसंप्रशस्यतेमदॆश्वर्यसुखावहाः२२७ जिव्होठंबालुरास्यचमुर्खनेत्रेस्तनोनखाः हस्तौपार्दोचशस्यतेपद्माभादशदे हिनाम् ॥ २२८॥ पाणिपादमुरोग्रीवासपोहदयंशिरः ललाटमुदरंटष्टंछंद तःपूजितादश ॥ २२९॥ 'कुक्षी ॥ ३२५ ॥ इहै चौदा वरावर श्रेष्ट होतेहैं और नाके तारे और ध्रुवां और दादी उौर केश्यह १ चार काले शुभ होतेहैं ॥ ॥ उौर अंगुलीयां और हृदय और नेत्र और दंत दहे चार घरापरहोवें तव मद ऐश्वयं और सुखके देने वाले होतेहैं ॥ श्रीर जिन्हा भोर पोष्ट और ताल और मुख और दोनोंने और रतन और नख और हाप पैर दहे दथ मनुष्योंके कमलदलकी आभावाले श्रेष्ट होतेहैं ॥ २२८ ॥ और हाय और पर और उत्ती और गर्दन और अंडकोश और हृदय और शिर और मस्तक और पृष्ट इहे दश मनु पॉके विस्तारवाळे शुभ होतेहैं ॥ १२१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और नेवदोनोंतारास हीन और दांत वतशुभहोतेहैं इहेलक्षणसंपूर्ण मनुष्योंके कई ।। , २३० । और स्कंदपुराणातगंत काथीखंडमें स्त्रीयोंके लक्षण' विशेप कहेहै अगस्त्यके प्रति स्कद कहताहै जिस गृहस्थाके घरमै शुभलक्षणोंवाली माहोये सो सर्व दाकाल सुख भोगताहे इसकारणसे सुखको समृद्धिके वास्ते प्रथमस्त्रीके लक्षण कहतेहैं : देह और यायत और गंध और तत्वछाया और सत्वपराक्रम और स्वर थोर गति चलना और वर्षे रंग दह पाठप्रकारोंको बुद्धिवानोंने लक्षणोंकी भूमिकाकहिहै २ श्रीर रफंदजी कहते हैं हैअगस्य पारः तलसे लेकर्के और शिरके केशों पर्यंत क्रमक झुभाशुभलक्षणोंको श्रवण कर ३ प्रथम पादतलमें रेखा कहतेहैं और फर अंगुष्ट और अंगुलीयां और नरख कहतेहैं और फेर पृष्ट और गिटे दोन नेत्रेताराविरहितेदशनाश्वसिताःशुभाः एतच्चलक्षणंकृत्स्नंनराणांसमुदाहतम् ॥ २३०॥ अयस्कंदपुराणांतर्गतकाशीखंडेस्त्रीलक्षणविशेपमाह स्कंदउवाच सदागृहासुखंभुक्तस्त्रीलक्षणवतीयदि अतःसुखसमृद्ध्यर्थमादौलक्षण मक्षियेत् १ ॥ वपुरावर्तगंधाश्चछायासत्वस्वरोगतिः वर्णश्चदष्टधातो काबुधैर्लक्षणभुमिकारापादतलमारभ्ययावन्मौलिरुहंक्रमात् शुभाशुभानिव क्ष्यामिलक्षणानिगुनेशृणु ॥ ३ श्रादोपादतलंरेखास्ततोगुष्टांगुलीनखाःएरंगु ल्फद्वयंपाणिजंधेरोमाणिजानुनि ४ उरूकटीनितंबस्फिगभगोजघनवस्तिके नाभिःकुक्षिद्वयंपार्बोदरमध्यवलित्रयं ५ रोमालीहदयंवक्षोवक्षोजद्रयचूचुकं जस्कंधांसकक्षोदोमणिबंधकरद्वयम् ६ पाणिरष्टंपाणितलंरेखांगुष्टांगुलीन खाःष्टष्टिककाटिकाकंठचिवुकंचहन्वयम्७ और दोनो पारसे और जंघा दोनों और रोमांके लक्षण और दोनों जानुयोंके लक्षण कहतेहैं ॥ ४ और पट और लया और नितंव कटिंम मासपिउके लक्षण फेर योनिके और जंघोंके और नाभि, केनाचे वस्तिके और नाभिके और दोनों व्यखायोंके श्रीर दोनों पासयोंकि श्रीर पेटके मध्यमें तीन पलियोंके लक्षण कहतेहे ॥ ५ ॥ और रोमांकी पंकिके और हृदयके और डागीके नीर दोनों कुचाके श्रीर कुचायभागोंके लक्षण करते हैं और मोटयों और कसको संघियोंझानामजगृहे तिसके और मॉटयोंके श्रीर दोनों देशोंके और भुजोंके मणिबंधके श्रीर दोनो हाथोंके लक्षण कहतेहैं ।। ६ । श्रीर दागोंकी पृष्टके लक्षण और तलियों के लक्षण और हायको रेखा और अंगुष्ट और प्रगुलियोके श्रीर मसकलसपोरपृष्ट औरकपागंक नीर गलौर हुत्री और दोनों सारीयाँके रक्षण कहोई ।

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ३५५ और दोनॉकपोलॉके लक्षण और मुख और नीचेके और ऊपरके दोनोश्रोठोंके लक्षण और दंत और जिन्हाके लक्षण और घंटिका ओर तालुके लक्षण और हसनेके लक्षण और नासिकाके ल सण और छिक्काके लक्षण और नेत्रोंके लक्षण कहतेहैं ८ और पिम्मणीयोंके लक्षण और वो के लक्षण और कणेके लक्षण और मस्तकके लक्षण और शिरके और सीमंत सिंधूराधारस्थान के लक्षण और केथोंके लक्षण इह छयासठ ६६ स्त्रीयोंके लक्षणणाको श्रेष्ठ भूमिका कहिहै : सो क्रमकर्के पादतलसें लैक शुभाशुभलक्षराकहतेहैं ॥ स्त्रीयोंके पैराके तल स्निग्ध और मास कर्केयुक और कोमल और बरावर और परसोनेसे रहित और उष्ण और लालवणके बहुत भोग के योग्य होतेहैं और रूस और वरहित और कठोर और खंडित प्रतिविधक जिनका चालुकादि स्पानॉम स्पंडित चिन्हलगे और छजको न्पाई अगेसे विस्तारवाले और शुष्क पाद कपोलौवकमधरोत्तरोद्यौद्विजजिव्हिकाः ॥ घंटिकातालुहसितनासिकारुतम क्षिणी ८ पक्ष्मधू कर्णभालानिमौलिसीमंतमौलिजाः ॥ पछिपडुत्तरा योपिदंगलक्षणसत्खनिः ९ स्त्रीणांपादतलंस्निग्धंमांसलंमृदुलंसमं ॥अस्वे दमुष्णमरुवहुभागोचतस्मृतं १० रूक्षेविवर्णपरुपखंडितप्रतिविवक शू पकारंविशुष्कचदुःखदीर्भाग्यसूचकम् ११ चक्रस्वस्तिकशंखाब्जध्वजमीना तपत्रवत् यस्याःपादतलेरेखासाभवेत्क्षितिपांगना १२ भवेदखडभोगा योर्यमध्यागुलिसंयुता ॥ रेखाखुसर्पकाकाभादुःखदारियसूचका १३ उ नतोमांसलौंगुष्टोवतुलोतुलभोगदः वक्रोहस्वश्चचिपटःसुखसौभाग्यभंजकः १४ विधवाविपुलेनस्याहोघीगुप्टेनदुर्भगा मृदोगुलयःशस्ताघनादृत्ताःसमुन्नताः १५ दुःख ओर दौभाग्यके करणे वाले होतेहैं ॥ ॥ और जिसके पैरमें चक्र और स्वाति ककोन्पाई रेखा और शव और कमल और ध्वजा और मत्स्य श्रीर उनकोन्याई रेखा होवे सो राजाकीराणी होतीहै १२ और जिसके मध्यमागुलीपर्यंत ऊर्ध्वरेवा होये सो अखंडित भोगके वारते होतीहै और जिसके पादमें चूहेकी और सर्पको और कारको पाई रेया होवे सो दुःख और दरिद्रके देनेवाली होतीहे १३ और जिसके पैरका अंगूठा ऊचा श्रीर मासकर्केपुक और गोल होवे सो वहुतभोगोंके देनेवालीहोती है और टेढा और छोटा और चिपटा अंगूठासुरव सौभाग्यके नाश करणेबाला होताहै १४ और अत्यंत वडे अंगूठेवाली विधवा होताह श्रीरल ने अंगूठे वालोदुभंगा होतोह ॥ और जिसखौकिया अंगुलिया कोमल और धनिया और गोल औरप्रेट अधियां हो सो शुभ होतीहै ११ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और अत्यतलनीयोअगुलियो वाली कुलटा और कृश अगुलियों वाली धनहीन होतीहै और अपर सोदीया पगलिगों वाली थोडी आयुपा वाली होती हैं और भुमप्रगीलगायाली, कुटल कपट करपोवाली होती है .१६: ओर चिपिटियोअगुलियांवालीदासो होती है और विरलीयों भगु लिसांवाली व दरिद्रिणी होती है और जिसस्त्रीकोअगुलि एककेऊपरएकचढिहोवे "सो बहुतवा मियाको मारक.दूसरेको दूती होतीहे १७ अोर जिसस्त्रीके मार्गमैचलनेसे पृथ्वीसंवहुत, धूलो छले तिसखोका पाशुलानामकःकहतेहे सो तनिकुलका नाश कर्तेहै ॥ १८ ॥ और जिसस्त्रीकेोचलते हुये कनिष्ठिका अगुलि पृथ्वोमें स्पर्शनहिं करे सो स्त्री एकस्वामीको मारक के दूतास्वामी क है -१९ और जिसत्राकी अनामिका अंगुली पृथ्वीकॉनाहि स्पशक है सो - ॥ दोर्चागुलीभि कुलटाकशाभिरतिनिर्धना इस्वायुष्याचहूस्वाभि नाभिर्भुनवर्ति नी-१६चिपिटाभिर्भवेहासीविरलाभिर्दरिद्रिणी परस्परसमारूढाःपादांगु त्योभवतिहि १७ हत्वावहूनपिपतीन्परप्रैष्यातदाभवेत्॥ यस्या-पथिस मायोत्यारजोभूमे समुच्छलेत् : सापांशुलाप्रजायेतकुलत्रयविनाशिनी, १८ वस्या कनिष्ठिकाभूमिनगच्छत्या परिस्टशेत् सानिहत्यपतियोषाद्वितीयकुरुते 'पति --१९ अनामिकाचमध्याचयस्या भूमिनसंस्टशेत् -पतिद्वयनिह त्याद्याद्वितीयाचपतित्रय २० पतिनित्वकारिण्यौहानेते।इमेयदि प्रदेशि नीभवेद्यस्याअगुष्टाद्व्यतिरेकिंनी २१ कन्यवकुलटासास्यादेषएवविनिश्चय २२ स्निग्धा समुन्नतास्ताबाटत्ता पादनखा शुभाः राज्ञीत्वसूचकस्त्रीणांपा दएष्टसमुन्नतम् २३ अस्वेदमसिराढ्यचममृणमृदुमांसल टरिद्रामध्यम ग्नेनशिरालेनसदाध्वगा २४ > 5 दौरयामीमारकर्के तीसरास्वामी कत्तों है और जिसको मध्यमा प्रगुलि भूमिका नाहे स्पृश कौहे सो मेनस्वामोहतक चतुथ स्वामीकों हैं .. और जिमस्त्रीकि कनिष्टिका और अनामिका दो नों अंगुली होन होवें सो खामोसे रहित होतीहै और जिसस्रीको प्रदशिनी सगुली अगूठेस अ रिकहोवे " सोस्रा कुमारीहि व्यभिचारिणी होती है निश्चयकर्के २२ और जिसस्रोके पैराक नस विध प्रोर हंचे और लालरगक पार गोल हो सो शुभहोतेहै पार जिमस्रीक पैराकी पृष्टऊची होय मो गजानी राणा होतो . ३ भार लिमखोके पेपरसोनमें और नाडियासे रहित सिग्य डोव और कामल और मातकर्क पुरु हाव सो शुभ होने और भुन्न अन्पी पगंवारोदरिद्रा हो ती त्रो भाटिया चाल पगेवाली सदामार्गमें चलताई २१

॥श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः।।
अव पैरोंकी प्रथीजोहैं गिढ़े नितके लक्षणकहतेहैं जिसके गिट्योंमे रोमहो"सो दासी होती है
और जिसके 'गिटेमीसरहित होवसो टुभंगाहोतीहै ओर जिसके गूढ मासकर्क छिपे होवे और
वाडिया हीन होवेंओर गोलहोवें मो शुभकहेहै २५ और ,वडेस्थूल और शिथिल देखनम नावे
सोदुभाग्पादेते हैं अवरोंके पश्चादागकेशुभाशुभलक्षणकहतेहैं जिससौके परॉकीया वरखीयांवरावरहोवे
सोशुभ प्रोर वरावरनहिहोवें तव दुभगाहोतीहै २६ अवपिनीयोंके शुभाशुभलक्षकहतेहें रोमोसेरहि
त और दोनो वरावर और स्निग्ध और गोल पिन्नीयाशुभहोतीयाहें २७ और जिसकि जघानाडियों
ककरहित होवें और सुंदर मनके हरणेवालीयाहोगे सो राजाकीस्त्रीहोतीहै २८ और एकरोमवाली
रानाकीस्वी और टो रोमों वाली सुख युक्त मोर जिसके रोमकूपोंमे तौनरोम होवें सो विधवाहोतीहै ।।
-
Tri
रोमायनभवेदासीनिर्मीसेनचदुर्भगा गूढोंगुल्फोशिवायोक्तावसिरालोसुवर्नु
लो २५ स्थपुटौशिथिलोदृश्यौस्यातांदर्भािग्यसूची समपाणि शुभानारी
पृथुपाणिश्चदुर्भगा" ॥ २६॥ कुलटोन्नतपाणि स्याद्दघिपाणिश्चदु खभाक्
रोमहीनेसमेस्निग्धेयजक्रमवर्तुले ॥ २७ ॥ सारानपत्नीभवतिविसिरे
सुमनोहरे'३८ एकरोमाराजपत्नीहिरोमाचसुखावहात्रिरोमारोमकूपपुभव
घव्यदु खभाक् ॥२९ उत्तपिशितसलग्नजानुयुग्मप्रशस्यते निर्मासवरचा
रिग्यादरिद्रायाश्चविश्लथम् ३० विशिरै करभाकारैरुरुभिर्मसणैर्घनै सुरत्तैरो
मरहित वेयर्भपवल्लभा ३१ ॥ वैधव्यरोमशैरुक्तदर्भाग्यचिपिटेरपि
मध्यच्छिद्रेर्महादु खदारिद्यकठिनत्वचे ॥ ३२
-
ध्यक्ष
२.१ व जानुयोंके लक्षणकहतेह जिसके दोनों जानू गोल उौर माम कर्फ युक्त होव सो श्रेष्टहोते?
और चरिणीयोंके जानू मासरहित होतेह और दरिदाबीके ढिल्ले होतो ॥ १.
पछाक शुभाशुभ रक्षण कहतेहैं ॥ जिसके पट्ट नाडियोंसे रहित पीर करभकामाई मणिवं
धम कानि टिका पर्यंत स्थानकीन्याई वा हायीके सुडकीन्याई पीर नापसमें दोना स्पश कात्री
श्रेष्ठ गोल प्री रोमांस हीन होप सो राजाको प्यारि होनाह ३: पौर रोमा कई युन हा तर
विधा होतोहे और चिपटहोव तय सोटे भाग्योनाली होताई 'नीर मध्यनें उिनहोरे नव वद ग्य
थापामहोतीरे और कठोर चमडे बारे पE टरिद्रणा करते ॥ ३२ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। अबकोटकेशुभाशुभलक्षणकहतेहैं चौवी अंगुल विस्तार कर्केचारकोणे वाला और ऊचाकटि भाग खोपोंका शुभहोताहै ३३ और निम्न और चिपिटा और लंबा और मांसरहित और कठिन और छोटा औररोमों कर्के युक्त दुःख और वैधम्पककरणेवालाहोताहे ३४ और नितंबका लक्षण कहतेहैं खायोंका नितव ऊचा और मांसयुक्त मोटा शुभहोताहै और इससेविपरीतश्रशुभहोताहै ३५ अव कटि मास पिंड काल-कपित्यफलकोन्याई गोलऔर कोमलमांसयुक पुष्ट बलिरहित स्फिजदोनोरति सुख के वघावनें वालेहोतेहैं३६ औरपोनिकय्छूकीपृष्टकीन्याई डोरहाधीकेमॉडेयोंकी न्याईशुभहोतीऔर वामपा सेंसऊचाहोवतव कन्याजन्मतियांह उऔर दक्षिणपासेर्सेऊचीहोवे तव पुत्रजन्मतेहैं ३७ उऔर चूहेकीन्यांई रोमोवाली और गूढमणोवालोऔर श्रेष्ठ निविड उौर हद और मोटो और ऊची और कमलदलकीरपाई चतुभिरंगुलैःशस्ताकटिविंशतिसंयुतैः समुन्नतनितवाढ्याचतुरस्रामृगीदृशाम् ॥ ३३ ॥ विनताचिपिटादी_निर्मीसासंकटाकटिः इस्वारोमयुताना_दुः खवैधव्यसूचिका ॥ ३४॥ नितंबविंवोनारीणामुन्नतोमांसलःप्टथुः महाभोगा यसंप्रोक्तस्तदन्योऽशर्मणेमतः ३५ कपित्थफलववृत्तीमंदुलोमांसोधनौ स्फिजौवलिविनिमुक्तोरतिसौख्यविवर्द्धनौ ३६ शुभ कमठपृष्टांभोगजस्कंघो पमोभगः वामोन्नतस्तुकन्याजःपुत्रजोदक्षिणोन्नतः ३७ श्राखुरोमागूढमणिःसु श्लिटःसंहतःपृथुःतुंगःकमलववर्णाभःशुभोश्वत्थदलाकृतिः ३८ कुरंगखुररूपो यश्चल्लिकोदरसन्निभः रोमशोविस्तास्यश्चदृश्यनासोतिदुर्भगः ३९ शंखाव भिगोयस्यासागर्भमिहनेच्छति चिपिटःकर्पराकारःकिंकिरीपददोभगः ४० देशवेतसपत्राभोगजरोमाञ्चनासिकः विकटःकुटिलाकारोलंवगल्लस्तथाशुभः ४१भगस्यभालंजघनविस्तीर्णतुगमांसलं मृदुलंमृदुरोमाढयंदक्षिणावर्तमीडि तम् ४२ और पिप्पलके पत्रकान्याई योनि शुभहोतीहै ३८ और हरिणके खुरको पाई और चुल्लेकीन्याई और महुतरोमों ककें युक्त उौर वडे मुखवाली उौर जिसको नासिका देखनेमें श्रावे सो अत्यंत निग्रहोती है .: और जिसस्त्रीको योनो शंखकोन्यांई वलियों बाली हो सो गर्भनहिं घारतीहै और चिपिटी और ठोकरेकीन्याई सोदूतीहोतीहै ४. और जिसको योनि वंथ और बंतके पत्रकान्याई होवे और हापाके रोमाकोन्पाई रोमावालो और ऊची नासिकावाली और विकट कुटिलहोवे और लये गल पालो अशुभहोतीहै ४१ इस प्रकारकाभगकाललाट उपारेभाग अशुभकहाहै अव जंघाके शुभाशुभ लक्षण कहते हैं जिसको जंघा कोमल और सूक्ष्म रोमों कर्के युक्त और दक्षिणावतहीयेसोशुभहोताई४ २ ॥ श्रीरणवीरज्यातिर्महानिवन्धः ॥ और वामावत्तं और मांसरहित और कुटिल योनि वैधव्यके नेवालीहोतीहै और संकुचित और नि मदुःखके देनेवालीहोतीहै ४३ अववस्तिके शुभाशुभलक्षशकहतेहैं नाभीके नीचेचार अंगुलीप्रमाण बस्तीहोतोहे और जिसकी वस्तिविस्तारयुक्त और कोमल और थोडीऊचीहोवे सो शुभकहिहै और रोमांक और नाडियोंकर्के और रेखाक अंकित अशुभहोतीहै १४ अवनाभिके लक्षणकहतेहै जिसकीनाभि गंभीर और दक्षिणावर्तहोवे सो सुख और संपदाके देनेवालीकहिहै और जिसकीना भिवामावत और ऊचाहोवे और प्रकटग्रंथीवालीशुभनहिहोतीहै ४५ अबदोनोंकुक्षोंके लक्षणकहतेहे जोस्त्रीभारीकुतियोंवालोहोतीहै सो पुत्रोकॉजन्मतीहै और सुखदेनेवालीहोतीहै और जिसकोकुक्षि डिडुकी-याईहोवे तिसकापुत्रराजाहोताहे १६ और ऊची और वलियोंक युक्त कुक्षिवालीवध्या और विरागयुक्त और दासीक्रमकहोतीहै ४० अवपास्पोंके लक्षकहतेहैं जिसके बरावर और वामावर्तचनिर्मासंभुग्नंवैधव्यसूचकम् संकटस्थपुटंरक्षजघनंदुःखदंसदा ४३ वस्तिःप्रशस्ताविपुलामृहीस्तोकसमुन्नता रोमशाचशिरालाचरेखांकानैवशाभ ना ४४ गंभीरदक्षिणावर्तानाभिःस्यात्सुखसंपदेवामावर्तासमुत्तानाव्यक्तग्रंथि नशोभना ४५ सूतेसूतानबहून्नरीएथुकुक्षिःसुखास्पदं क्षितीशंजनयेत्पुत्रमंडूका भेनकुक्षिणा १६ उन्नतेनवलीभाजासावर्तेनापिकुक्षिणा बंध्याप्रव्रजितादासी क्रमाद्योपाभवेदिह ४७ समै समांसलैर्मदुभिर्योपिन्मनास्थिभिःशुभैः पार्थाः सौभग्यमुस्खयोर्निधानस्यादसंशयम् ४८ यस्यादृश्यशिरेपाइँउन्नतेरोमसंयुते निरपत्याचदुःशीलासाभवेदुःखसेवधिः ४९ उदरेणातितुच्छेनविसिरेणमृदुत्व चा योषिद्भवतिभोगाढ्यानित्यंमिष्टान्नसेविनी .५० कुंभाकारंदरिद्रायाजठ रंचमृदंगवत् कूष्मांडाभयवाभंचदुःपूरंजायतेस्त्रियाः ५१ सुविशालोदनिारी निरपत्याचदुर्भगा प्रलंवजठराहतिश्वशुरंचापिदेवरं ५२ .. इसमें संशपनाहहै मोमयुक और कोमल गुप्त अस्थियाँवाले पारसे शुभहोतेहे और सौभाग्य और संपदाकी खानहोते ४८ और जिसके स्तनोंमें नाडियांदेग्यनमें आवें औरपारसेउचे और रोमांक युकहोवे सास्वसितानसँरहित धीर दुष्टस्वभाववाली औरदुःखकारखानहोती, ४९ अयउवरकेलक्षाकह नेहें जिससोका नोटापटहोवेशीर नाडियोंकरहितधारकोमलत्वचाकयुकहोवेसोसोभोगकैयोग्यही तोहैं और नित्यंतिमिष्ठानभोजनकरणेवालीहोतीहै ५. और जिसका उदरघडेकी न्याई होये मो दरिद्रा होतीहै और जिसकाउदरमृदंगकीन्यांपेटेको परिययकीन्या होवेसोदुःखकरकेभराजाताह५१ श्रोग्वडीवशालउदरवालोसीसंतानसँरहित और खोटेभाग्यौवालीहोतीहै औरवडेलवेपेटयालीसीस अथवा देवरको हतक है ५२ रफा ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिर्वन्धः।। और जिसकाउदर मध्यसेसूक्ष्महोवे सो श्रेष्ठ भाग्योंवाली और जिसके उदरमे तीनरे खापडे सो भोगकर्के युक्त होतीहै ॥ और जिसके पेटमे सूधी सूक्ष्मरोंमों की पंक्ति होवे सो स्त्री कल्यणको भूमी होतीहै ५३ और जिसके पेटम कपिलवर्णको और टेढी ओर छेदकोंपा म रोमासी पक्तिहोवे सो चोरीपरणेवाली और विधवा और रबोटे भाग्यों वाली होतीहै अव हृदयक लक्षण कहतेहैं जिसस्त्रीका हृदय रोमोसे रहित श्री वरावर निम्ननहि होताहै सो स्वीऐ श्वर्य और स्वामीके सुखवाली और पतिको प्रसन्नताकीप्रप्त होताहै ५५ और विस्तावालेहृदयवा लोस्त्री व्यभिचारिणी और दयाहीन होतीहै और जिसके हृदयमें बहुत रोम होवें सो निश्यकर्क स्वामीको हतक तीहैं ५६ और जिसकीछाती पठारा १८ अगुल प्रमाणको और पुष्ट और उ मध्यक्षामाचसुभगाभोगाढयासवलित्रया ऋज्वीतन्वीचरोमालीयस्यासाशर्मन म ५३ कपिलाकुटिलास्थूलाविच्छिन्नारोमराजिकाचौर वैधव्यदौर्भाग्यवि दध्यादिहयोषिताम् ५४ निर्लोमहृदययस्याः समनिम्नत्ववर्जित ऐश्वर्यचाप्पै वधव्यप्रियप्रेमसमालभेत् ५५ विस्तीर्णहृदयायोपापुश्चलीनिर्दयातथा उनि नरोमहृदयापतिहंतिविनिश्चितं ५६ अष्टादशंगुलततमुर.पीवरमुन्नतंसुखायदु खायभवेद्रोमशंविपमष्टथु५७ घनोवृत्तौदृढौपानीसमौशस्तीपयोधरोस्थूलाग्री विरलौशुप्कोवामोरूणांनशर्मदौ ५८ दक्षिणोन्नतवक्षोजापुत्रिणीत्वग्रणीम तावामोन्नतकुचासूतेकन्यांसौभाग्यमुंदरी अरघघटीतुल्योकुचोदो शील्यसूच । को पीवरास्यासांतरालोप्टथूपांतौनशोभनौ ६० मूलेरथूलौक्रमकशोवक्रेती क्षणोपयोधरौ सुखदीपूर्वकालतुपश्चादत्यंतदुः खदौ ६ - शास होये सौ सुराके वास्ते कहिहै और विपम और रोमाकमुक्त और वडीभारीदुःख देने वालीही तोहे ५. श्रव कुचोंके रक्षण कहतेहैं जिससाके स्तन घने और गोल और पुष्ट मोर दोनोंवराव होवसो श्रेष्ट होते हैं और आगेसे मोटे और विरले ओर शुष्क रतन स्त्रीयोंके शुभनहिहोते और जिमसिका दक्षिणरतनऊचाहोवे सो पुनजन्मने वाली भोर श्रेष्ट होतीहे और जिसका वाम मन ऊना होवे सो कन्या जन्म तोहे ५१ और निसस्त्रोके रतनजल्घटीयनको न्याई होवें सो ती बोटेस्वभाववा ली होतीहै और मोटे मुखवाले और आपसमे अंतरलवाले और मूल मोटे शुभनहि होतेह ६. पार कहतेहैं जिसस्त्रीके स्तन मन्समोटे मोर कमकागेस उशोर अग्रभागते तीसरा होवें सो प्रथम अवस्थाम मुखरहे ओर पोठे अत्यत दुःख देतह ६१ से परे ॥ औरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । ३६१ अवचूचकके लक्षण कहतेहै स्त्रीयोंके कुचकेअग्रभागविडश्याम और गोलशभहोते हैं और अंतरमंछ पहुये और लेवे और कृश केशके देनेवाले होतेहैं ६२ अवजत्रुयोंके लक्षण कहतेहैं जिसस्त्रीके मोटे और कछको संघिया मोटीया होवे सो धनधान्यकी वृद्धि वालीहोतीहै और दिल्लीयों अस्थियोंवाली और नीमिया अस्थियोंवाली ओर न्यूनाधिक अस्थियोंवाली दरिद्रेणी होताहै ६३ अब मोडधोंके लक्षण कहतेहैं जिसके मोंढे अवद्ध नीमे और लेवे नहिहोवें और मोटेशु महोतेहैं पोर टेढे और अत्यतमोटे और रोमों कयुक्त होवें सो दासी और विधवा करणे वाले होते हैं ५४ ओर अंसदोनों गूढ और मांसमें मिलहुये शुभहोतेहैं और ऊचे अग्रवाले विधवा है और मासरहिनदुःखदेतेहैं ६५ औरकछांदोनों सूक्ष्मरोमोवालीया भीर मासयुक्तनारस्नियऊचीयांशुभहोतीयाह सुदृशांचूचकयुगंशस्तश्यामसुवर्तुलं अंतर्मनचदीधचकृशशायजायते ॥६२ ॥ पोवराभ्यांजनूभ्योधनधान्यनिधिर्वधूः श्लथास्थिभ्यांचनिम्नाभ्यां विपमाभ्यांदरिद्रिणी ॥ ६३ ।। अवदावनतोस्कंधावदीर्घावकशोशुभौ वक्रो स्थूलोचरामाढ्यौप्यवैधव्यसूचकौ ॥ ६४ ॥ निगूडसंधीस्वस्तारौशुभा वसीसुसंहतो वैधव्यदौसमुच्चायोनिमीसावतिदुःखदो ६५ कक्षेसुमूक्ष्मरो मेचतुंगेस्त्राग्धचमासल शस्तेनशस्तगंभीरोसरालेस्वेदमेदुरे ६६ स्यतांदोपो तुनिःपौगूढास्थिग्रंथिकोमलो विसिरोंचविरोमाणोसरलोहरिणादृशां ॥६७ वैधव्यंस्थूलरोमाणौहलोदोर्भाग्यसूचको परिलेशायनारीणांपरिदृश्यसिरोभु जो ६८ अभोजमुकलाकारमंगुष्टांगुलिसंमुख ॥ हस्तद्वयम्गाक्षीणांबहुभी गायजायते ६९ मृदुमध्योन्नतंरक्ततलंपाश्योररचकं ॥ प्रशस्तंशस्तरेखादय मल्परेखशुभश्रियं ॥ ७० ॥ और गंभौर और नाडियाँककेंगुक्त और परसोनेक युक्त श्रेष्ठनहिहै ६६ और भुजादोपरहित ओर गूढ अस्थिवालीया और कोमल और नाडियोंसें और रोमॉस रहितशुभहोतीयाह ६७ और जिसग्रोके भुजीमें मोटे रोम हौवें सो विधवा होतीहै और जिसको दोनो भुजा छोटियां हॉव सोस्रो दुभंगाहोगोहै और जिनस्रीयोंकी भुजों में नाडिया देखने में आसो हेश कर्क होतियांहें ६८ अवहार्थोके शुभाशुभ लक्षण कहतेहें कमलको डोडोकोन्याई अगुष्ट और अगली पा समुख सूचीयां जिसमें अयसे दोनो हायवीयोंके बहुत भोगके निमित्त होते ६९ पानि लस्पलक्षणमाह जिसकीयां तलियां कोमल और मध्यसै ऊचिया हो और छिद्ररहित होते और श्रेष्टरेखाकक युक्त श्रीर धोडियों रेखों वाले हाथ शुभ होतेहै ३६२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और बहु रेखोंक विधवा होतीहै और रेखाहीन हाथोंवाली दरिद्रणी होतीहै और नाडियाँ कके युक्त हाथोंवाली मिक्षामागने वाली होतीहै ७१ और हायोंकी पृष्ट नाडियों से रहित और रोमोंसें रहित और ऊचीशुभ होतीहै और रोमांक युक और नाडिया कर्के युक्त और नीमी हाथोंकी पृए वाली और नाडिया कर्के युक्त हाथ वाली तीकात्यागकरे ७२ अव हायको रेवाकेलक्षण कहतेहे रक्त वर्णकीया और प्रकट और स्निग्ध और पूर्ण त्रुटित नहिं होवें और गोल होवें अयसिया रेखा स्त्रीया के हाथमे भाग्योंके अनुसार शुभहोतियाहै ७३ और जिसके हाथों में मच्छकीन्याई रेखा होवे सोसौभाग्यवाली होतीहै और जिसकेहाथमैस्वस्तिक त्रिकोण सदृशरखा होवे सो धनवाली होती और जिसके हाथमें कमल होवे सो राजाकी राणी होतीहै और राज्यकरसे वाले पुत्रको जन्मती 'है और जिसके हायमें नद्यावर्त जो स्वस्तिकहै सो प्रदक्षिणावतं होवे सो चक्रवर्ती रा ७४ विधवावहुरेखेणविरेखेणदरिद्रिणी ॥ भिक्षुकीतुसिराढ्यननारीकरतलेनैवै ॥ ७१ ॥ विरोमविसिरंशस्तपाणिप्रष्टसमुन्नतम् ॥ धैधव्यहेतुरोमाढयं निम्नंसिस्नायुतंत्यजेत् ॥ ७२॥ रक्ताव्यक्तागभीराचस्निग्धापूर्णाचवर्तुला ॥ कररेखांगनायाःस्याच्छुभाभाग्यानुसारतः ॥ ७३ ॥ मत्स्येनशुभगानारीस्व स्तिकेनवसुप्रदा ॥ पद्मेनभूपतेःपत्नीजनयेद्भुपतिंसुतम् ७१ चक्रवर्तिस्त्रियाः पाणौनंद्यावर्तःप्रदक्षिणःशंखातपत्रकमठानृपमातृत्वसूचकाः ७५ तुलामाना कृतौरेखेवणिकपत्नीत्वहेतुके ॥ गजवाजिटपाकाराःकरेवामेमृगीदृशां ७६ रे खाप्रासादवचाभायुस्तीर्थकरंसुतं ॥ कृपीवलस्यपत्नीस्याच्छकटेनयुगेनवा ७७ चामरांकुशकोदंडेराजपत्नीभवेद्धृव ॥ अंगुष्टमूलान्निर्गत्यरेखायातिकनिष्ठिका ७८ यदिसापतिहंत्रीस्यादृरतस्तांत्यजेत्सुधीः ॥ त्रिशूलासिगदाशक्तिदुंदु भ्याकृतिरखया ७९ जाकी राणी होती और शंख और का कछोपड जिसके हाथमें हो सो राजमाता हाताहै ७९ और जिसके हाथमे तुला दंडकीन्याई रेखा होवे सो वणियेकी ती होती है और जिसके हायमें हा थी औरवोडेकी और लकी न्याडेवामहाथमे रेखा होवें ७६ और महलकीन्याई और वजकी न्याई सा होवें सो तीर्य कती चीर शामपणे चाले. पुत्रों जन्मतोई और जिसके हाथमें गाडीमा न्याई रेवा हो सो खेतीकरपालेकोमा होनी ७७ और चारी और अकुश और धनुपी न्या रेसा क गजाको रामोहोतोई और जिम के हाथमें अंगूठेके मूलमेंले कके कनिएका पर्यंत रसा होगे सो सो पनिके हतारणे बाली होगीह निमको दूरसंहिं त्यागकरे और जिसके हाथमें विशाल कोन्याश्रीग्गड्गकोन्यादानीनगीनार और शक्तिकान्गाई और बटे नगारेकी न्यारवादी सो स्त्री दानकर्के पृथ्वीम यशवाली होतीहै और जिससीके हाथमें कंकपक्षिकीन्यांई और डिड़की न्यांई और गिद्दड कीन्यांई ओर भिग्याडकीन्याई और विचूकीन्यांई और सपंकीन्यांई रेखा होवें और पोतेकोन्याई और ऊठकोन्याई और विल्लेकोन्याई रेखाहो ॥ सो दुःखकेदेनेवालियां होति थाहै ८ • अवअंगूठेकेलक्षणकहतेहै सूधा और गोल गुष्टशुभ होताहै और गोल नखों घाला श्री र कोमल शुभहोताहै ८१ अवअंगुलियोंलक्षणकहतेहै श्रेष्ठग्रंथियावालियां और गोल और कमकर्के नागसेंरुश शुभहोतियांहै और चिपिटियां और स्थूल ॥ और रूक्ष और पृष्टमें रोमा वालियां अशुभहोतियांहै ८२ और अत्यंत छोटियां और कश और टेढियां और रोमांवालियां और बहुतथियोवालिया अंगुलियां सोयोंकियां दुः स्वके देने वालियां होतिया ८३ और लालवर्ण और नितंविनीकीर्तिमतीत्यागेनष्टथिावीतले कंकमंडूकजंबूककरश्चिकभोगिनः रासभोटविडॉलाःस्युःकरस्था दुःखदाःस्त्रियाः ८० शुभदःसरलोंगुछोरत्तो उत्तनखोमृदुः॥८३ ॥ अंगुल्यश्चसुपर्वाणोदीघाटत्ता:क्रमात्कृशाः चिपिटास्थ पुटारूक्षा-टंटरामयुजोऽशुभाः ८२ अतिहस्वा कशावकाविरलारोमहेतुकाः दुःखायांगुलयःस्त्रीणांव€पर्वसमन्विताः ॥ ८३॥ अरुणाःसशिखास्तुगाकर नासुदृशांशुभाः निम्नाविवर्णा शुक्त्यामाःपीतादारिद्यदायकाः॥८४ ॥ नखे पुविंदवावताःप्रायः स्युःस्वैरिणीस्त्रियाः पुरुपाअपिजायतेदुःखिनःपुप्पिते नखैः॥ ८५ ॥ अंतर्निमग्नवंशास्थि एष्ठिःस्यान्मांसलाशुभा पृटेनरोमयुक्तेनवै धव्यंलभतेध्रुवम् ८६ भुग्नेनविनतेनापिससिरेणापिदुःखिता ऋज्वीकाटि का श्रेष्ठासमांसाचसमुन्नता..८७ . शिखायुक्त ऊचे नख । स्रीयाँके शुभहोतेहैं और निम्न और विवर्ण और सिप्पीकी न्याई और पीले दरिद्रकैदेनेवााले होतेहैं ॥ ८४ ॥ और जिनोस्त्रीयोंके नखोंमे श्वेतवर्णके विदुहोर्वे सो चीयां वाहुल्यता कके वरािणिया होतियां और श्वनाविदुयोंवाले नरख पुरुपोके वी दुःखदेनेवाले होतेहें ॥ ४५ ॥ अवपृष्टके लक्षण कहतेहैं जिसकीपृष्ट अंदरका नोमी होवे और वंशकान्याई टेढ़ी अस्थियोंवाली और मासकर्के युक्त शुभहोतीहै और जिसकी पृटरोमॉकर्के युक्त होवे सो निश्चय के विधवा होतोई ८६ और जिसकीपष्ट भुग्न कुटिलहोवे नीर नौमीहीवे और नाडियोकर्क गुरुदावे सो दुःखित होतीहै अवकाटिकाकैलक्षणकहतेहै जिसको क्याडी सूधी और मांसकः युक्त और उचो होवेसो शुभ होतीहै ८७ और शुष्क और कुटिल और रोमावाली और नीमी और नाडियोंकयुक्त अशुभ दुःखोदेने वाली होतीहै अव कंठके लक्षण कहतेहै जिसका गल और मांसकर्के युक्त और गोल और चार अंगुल प्रमाण शुभहोताहै ८८ और गर्दनतीनरेखावाली और गूढ अस्थियांवाली शुभहोतीहै और मांसरहित और चिपिटी और लंबी और निम्न शुभनहि होतोहे ॥ ८ ॥ और मोटी गर्दन वाली विधवा और टेढोगदंनवाली दासी और चिपिटी गर्दनबाली बंध्या और छोटीगर्दनवाली पुत्रहीन होतीहै ॥ ९. अब चिबुकके लक्षण कहतेहैं जुन्नी दोअगुलप्रमाणकर्के और गोल और पुष्ट और कोमल श्रेष्ट होती है और मोटी और दोविभागवाली ओर चौडी अशुभ होतीहै ॥ ९१ अव हनूकेलक्षणकहतेहैं ॥ शुष्काशिरालारीमाढ्याविशालाकुटिलाशुभा मांसलोवर्तुल कठःप्रशस्तश्यतु रंगुलः ॥ ८८ ॥ शस्ताग्रीवात्रिरेखांकात्वव्यक्ता स्थिसुसंहता नि मांसाचिपिटादस्थिपुटानशुभप्रदा ८९ ॥ स्थूलग्रीवाचविध वावक्रग्रीवाचकिंकरी वंध्याहिचिपिटग्रीवाहूस्वग्रीवाचनिःसुता ९० चिवुकं व्यंगुलशस्तरत्तपीनंसुकोमलं स्थूलंद्विधासविभक्तमायतंरोमशंत्यजेत् ९१ हनुश्चिवुकसंलग्नानिर्लोमासुघनाशुभा वक्रास्थूलाकशाहूस्वारोमशानशुभप्रदा ९२ शस्तौकपोलोवामाक्ष्याःपीनौटत्तौसमुन्नतो रोमशोपरुपौनिम्ननिर्मासो । परिवर्जयेत् ९३ समंसमांसंसुस्निग्धस्वामोदवर्तुलंमुख जनितवदनछायधन्या नामिहजायते९४पाटलोवर्तुल:स्निग्धोलखाभूपितमध्यभूः सीमंतिनीनामधरो धराजानिप्रियो भवेत् ९५ कृशःप्रलंवस्फुटितोरुक्षोदोभीग्यसूचकःश्यावःस्थू लोऽधरोधःस्यावैधव्यकलहप्रदः ९६ हजी वाडीहसो रोमहीनऔर छुन्नीकर्केयुक ओर घनी शुभहोतीहै और वक और मोटी औररथ और छोटो और रोमांक युक्त शुभ नहि होतीहै १२ अव कपोलॉके लक्षण कहतेहें सीके कपाल पुष्ट और गोल और उचे शुभहोते हैं और रोमावाले और कठोर और नीमे और मांसहीन अशुभ होतेहैं ९३ अव मुरपके लक्षण कर्नेह स्रीका मुख मामयुक्त पोर स्निग्ध और सुगंधिवाला श्रीर गोल शुभहोताहै । ९४ । अव नीचेके रोष्टके लक्षण कहतेहें पाटलके पुप्पकीन्याई लाल श्रीरगोलोर स्निग्धवीर रेसा कर्के भूपित मध्यरथानजिसका अपमी सा राजाकी प्यारी होतीहे ९५ श्रीररफुटिन पीर रुशीर लया और रुक्ष सोटे भाग्पको सूचन कचाहे और कापेल और मोटा विधवा कनहै मोर कलहको टेनाह ९६ अब उत्तरोष्टके लक्षण कहतेहे स्त्रीका ऊपरका रोठ स्निग्ध श्रेष्टभोगदेताहै और किंचित मध्यभागसे ऊचा और रोमहीन शुभ होताहै और उलटा होवेता अशुभ कताहै ९७ अव दंतोंके लक्षण कहतेहें गौके दुग्धकोन्याई वर्णवाले और वत्री ३२ संख्याकर्के शुभ होते हैं और नीचेसें और ऊपरसें तुल्य होवें और किंचित् उन्नत होवें सो शुभहोतेहें ९८ श्री पीले और धूडे वर्णके और मोटे और लवे और दोपक्तिवाले और सिपीको" न्याई और विरले दुः ख और दुभाग्यका कारण होतेहै ९१ और जिसस्त्रीके देत नीचेके दंतोस रुपरके अधिकहोवें सो तो माताको भक्षणकर्ती है और जिसके दंत विकराल होवें सो स्वामीसे हीन होतीहै और जिसके विरले होवें सो व्यभिचारिणी होतीहै । १.. ॥ नवजिव्हाके लक्षणक तेहें जिसस्रीको श्रेष्ट लाल वर्णको जिन्हा होवे और कोमल होवे सो स्त्री मीठा भोजन कर्तीहै औरश्वेववर्ष कीजिव्हा और आगे से विस्तारवाली होवे तवदुरवप्राप्तकर्ताह ॥ १.१ मसृणोमत्तकाशिन्याश्चोत्तरोष्ठःसुभोगदः किंचिन्मध्योन्नतोऽरोमाविपरीतोवि रुकृत् ९७ गोक्षीरसन्निभाःस्निग्धाद्वात्रिंशद्दशनाःशुभाः ॥ अधस्तादुपरि यावसमास्तोकसमुन्नताः ९८ पीताःश्यावाश्चदशना स्थूलादीघाद्विपंक्तयः शुक्त्याकाराश्चविरलादुःखदौभाग्यकारणं ९९ अधस्तादधिकतमीवरंभक्षये स्फुटं पतिहीनाचविकटैःकुलटाविरलैर्भवेत् १०० जिव्हेटमिष्टभोक्वीस्याच्छोणा मृद्दीतथासिता दुःखायमध्यसंकीणापुरोभागसविस्तरा १०१ सितयातीय मरणश्यामयाकलहप्रिया दरिद्रिणीमांसलयालंवयाऽभक्ष्यभक्षिणी १०२ वि शालयारसनयाप्रमदातिप्रमादभास्निग्धंकोकनदाभासंप्रशस्ततालुकोमलम्१०३ सितेतालुनिवैधव्यंपतिप्रव्रजिताभवेत् ॥ कृष्णेऽपत्यवियोगातरुक्षेभूरिकुटुंबि नी ॥ १०४ ॥ कंठस्थूलासुटत्ताचक्रमतीक्ष्णासुलोहिता अप्रवाशुभाघंटा स्थूलाकृष्णाचदुःखदा ॥ १० ॥ लक्षितद्विकिंचित्किचित्फुल्लकपोलकं ॥ और कहते है चिट्टीजिव्हावाली जलकर्के मत हे श्रोर कालीजिव्हावाली लडाईकी प्यारीही तोहे और मोटी जिव्हावाली दरिदियो होतोहे और लंबी जिव्हावाली अभक्षयस्तूका भक्षण कर्ताहै १०२ और वडोविस्तारवाली जिव्हाक स्त्रीवडे मदवाली होतीहै और स्निग्ध और लाल वर्ण का तालु मलरहित शुभहोताह १.३ और जिंसतीका चिद्या तालुहोवे सो विधवाहो तोहै और जिसका पोला तालु होवे सो विरागिनी होतीहै और कालेतालूवाली पुनरियोगकर्के ॥ अवघटिकाका दुखी होतीहै और रूक्ष तालू वाली स्त्रीव कुटुरकर्केयुक्तहोतीहै ॥ १०४ लक्षण कहतेहै जिसकी घंटिका कंठमैमोटी और पागेसे गोलौरक्रमकतीक्ष्णहोवेऔरश्रेष्ठलाल घणकीशुभहातीहलवीनारमोटीऔरकालीअशुभहोतीहै १०५ अवहसने केशुभलक्षणकहतेहेसीका हसनाजिसमेथोडेदंत देखनेमे आवेऔर थोडेकपोलऊचेहोवें योर नेवमीलनन होवे अयसा हसना शुभहोताहै अवनासिकाके लक्षण कहते है वरावर गोल दोनो पुट जिसके और छोटे लिद्रवाली शुभहोतीहै और श्रा गेसें मोटी ओर मध्यसें नीमी ओर ऊची शुभनहि होतीहै १०७ और जिसकी नासिका आगे से कुंचित और लालवर्षकी होवे सो वैधव्यकेशकों देतीहै और चिपिटी नासिका वाली दूती हो 'तोहै और अत्यत छोटी और अत्यंतलंवी नासिकावालीलडाईकी प्यारी होतीहै १०८॥ अव छि कके लक्षण कहतेहे जिसकों लैवेस्वरक छिक्क होवे और इकठीया दोतीन छिक्काहोवें सोवडी श्रा युपाकों क हे अव नेत्रोके लक्षण कहतेहै स्त्रीके नेत्र लालकोंगोवाले और कालेतारेवाले शुभहोते है ॥ १. और गौकेदुग्धकान्याई शुकृतायुकऔर कालीया पिम्मपीया वाले शुभहोते हैं और उचैने। स्मितंप्रशरतंसुदृशामनिमीलितलोचनं ॥१०६समवृत्तपुटानासालघुच्छिद्राशु भावहा । स्थूलाग्रामध्यनिम्नाचनप्रशस्तासमुन्नता १०७॥ आकुंचितारुणा ग्राचवैधव्यक्लेशदायिनी परप्रेष्याचचिपिटाहूस्वादीर्घाकलिप्रिया१०८दीर्घायुः कृत्क्षुतंदीर्घयुगपदित्रिपिंडितं ठलनालोचनेशस्तरक्तांतकृष्णतारके १०९ ॥ गोक्षीरवणविशदेसुस्निग्धेकृष्णपक्ष्मणि उन्नताक्षीनदीर्घायुश्त्ताक्षीकुलटाभवेत् ॥११० मेपाक्षीमहिपाक्षीचकेकराक्षीनशोभना ॥ कामगृहीतानितरांगोपिं गाक्षीसुदुर्घता १११॥ पारावताक्षीदुःशीलारक्ताक्षीभर्तृघातिनी॥ कोटरान यनादु.टागजनेत्रानशोभना ११२ पुंश्चलीवामकाणाक्षीबंध्यादक्षिणकाणि का ॥ मधुपिंगाक्षीरमणीधनधान्यसमृदिभाक् ११३ पक्ष्मभिःसुधनैःस्निग्धैः कृष्णैःसूक्ष्मैःसुभाग्यभाक् ॥ कपिलैर्विरले स्थूलैर्निद्याभवतिभामिनी ११४ ॥ वाली घोडीअायुको भोगतीहै और गोल नेगेवाली कुलटा व्यभिचारिणी होतीहै ११. और भेदकों न्यादौरमहिपकोन्यानोर करनेनावालीस्रोशुभनहि होतीहै और गोकोन्याई पिंगलनेत्रीवाल प्रतिदिनकामकोटा औरदुष्टचारिनोकर्के गुक होतीहै १११ और कबूत्तरकीन्पाई नेत्रावाली दुःशीला होतोहे और लालनेत्रीयाली स्वामीको हतकतहिं ओर ठुपरवरकीन्यांई नीमैनेबाली दुष्टाहोतीहै श्रा र हाधीकोन्याउँनेनोवाली शुभनाहहोतीहै ॥ ११२ ॥ और वामॅनेवसे काणी पुंश्चली और दक्षिणनेवसें कापी बंध्याहोतीहै और मस्वीरकोन्याई पिंगलनेत्रोंवाली सी धनधान्यकर्केयुक्त होतीहै ॥ ११३ ॥ दपिग्मोपॉके लक्षण कहते हैं पिमणीया घशीया और सिग्ध और कालोया और सूक्ष्म सुख और भा ग्याकी देती है और कपिलीपा और विरलीया और मोटीया पिग्मणीयां वाली स्त्री निंद्यहोतीहै .१४ - ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ३६७ , अब ध्रुवोंके लक्षण कहतेहै स्वोकियांभ्रवां दोनों स्निग्ध और कालियां और अपसमें मिलीनहिहोवें सो शुभहोतीयाहें और कोमलरोम और धनुषकीन्याई टेढीयांशुभहोतीयांहै १५ और कठोर रोमों गलोया और मोटीया श्रीर खिल्लरीहुयां और सूधीयाऔरत्रापसमें मिलित और वडीलवीत्रा और पिंगल वर्षे कियां शुभ नहिं होतीयांहें १६ अव कपोंके लक्षण कहतेहैं लंबे कणं और श्रेष्ट आ वर्तक युक्त सुख और शुभकों देतेहै और शष्कुलीसें हीन और नाडियों वाले और कुटिल श्री र बहुत छोटे अशुभ होतेहैं १५ अव मायके लक्षण कहते हैं स्त्रीका माथा नाडियोंसें हीन और रोमासे होन और अर्ध चद्रमाकोन्याई और ऊचा और तीनअगुल प्रमाणका सौभाग्य और आरो - ग्यता कॉदेताहै १८ और जिसके माथेमें प्रकट स्वस्तिक रेखा होवे सो राज्यसंपदाको देती . भ्रुवोसुवर्तुलेतन्व्याःस्निग्धेकृष्णेअसंहते प्रशस्तमृदुरोमाणीसुध्रुवःकार्मुका कृती १५ खररोमाचरथुलाविकीर्णासरलास्त्रियाः नभूःप्रशस्तामिलिता । दीर्घरोमाचपिंगला १६ लंवोक शुभावतॊसुखदौचशुभप्रदौ “शप्कुली रहितौनियोसिरालीकुटिलौकशौ १७ भालःशिराविरहितोनिर्लोमार्धेन्दु सन्निभः अनिम्नस्त्र्यंगलोनार्या सौभाग्यारोग्यकारणं १८ व्यक्तस्वस्तिक । रेखंचललाटराज्यसंपदे प्रलंवंमस्तकंयस्यादेवरंहतिसाध्रुवं. १९ रोमशेन । शिरालेनप्रांशुनारोगिणीमता ॥ २० ॥ सीमंतःसरलःशस्तोमोलिःशस्तः समुन्नतः गजकुंभनिभोटत्त.सौभाग्यैश्वर्यसूचकः २१ स्थूलमूर्धाचविधवा दीर्घशीर्पाचवधकी विशोलेनापिशिरसाभवेहोर्भाग्यभाजनं २२ केशाअलि कुलछायाःसूक्ष्माःस्निग्धाःसुकोमलाः किंचिदाकुंचिताग्राश्चकुटिलाश्चातिशोभ नाः॥ २३ ॥ नाव स्वस्तिकत्रिकोणविशेषः और जिसस्त्रीका लवामस्तकहोवे सो देवरकों पतिके छोटे भाको हत कर्तीहै १९ और रोमांवाले और नाडियावाले श्रीर लवेमार्थवाली रोगिणी होतीहै २. सोमंतके लक्षण कहतेहैं सीमंतस्त्रोका सूधा श्रेष्ट होताहै और माथा ऊचा हाथीके मस्तक की याद सौभाग्य और ऐश्वर्यकों का २१ अब केशोंके लक्षणम्हतेहै जिसके मोटे केशहोवें सो विधवा होती है और लवे शिरवाली ब-या होती है और वडे शिरयालीत्री दुष्टभाग्याँवाली होतीहै २२ और जिससोके केशभ्रमरकीन्यांई श्यामहोवें और सदमहोवें ओर स्निग्ध होवें और कोमल होवें और आगेस थोडे कुंडलीवाले हो और कुटिल होवे सो अत्यंतशुभ होतेहैं २३ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके केश कठोर और आगेस कुटिल और विरले और पिंगलवणके और छोटे और' रूवहोवेंसों दुःख और दरिद्र और बंधन कौदेतेहैं २४ इहें उंचाहट ६६ अंगोके लक्षण कहेव प्रसगसे मशक श्रीर तिलोंके लक्षण कहतेहै और जिसके ध्रुवाफे मध्यमें अथवा माथेमें मथक अथवा तिलहोवे सो राज्यप्राप्तकर्ताहै अपने कुलके अनुमानसें और जिसस्रोके वाम कपोलमें लाल वर्णका मशक होवे तिसकी मिष्टान प्राप्तकत्ताहे ॥ ३५ ॥ और तिल और लाछन चिन्हहृदयमें सौ भाग्यकों देताह २६ और, जिससीके दहने स्तनमें लाल चिन्ह होवे सी खीचा कन्या और तोनपुत्रजन्मतीहै । और जिसस्रीके वामेस्तनमें तिल अथवा लालचिन्ह होये .. परुपा.कुटिलाग्राश्चविरलाश्चशिरोरुहाः ॥ पिंगलालघवोरूक्षादुःखदारिद्यर्थ धनाः २४ भ्रुवोरंतर्ललाटेवामशकोराज्यसूचकः वामेकपोलेमशर्कःशोणोमि प्टान्नदःस्मृतः २५ तिलकंलांछनंवापिहदिसौभाग्यकारणं यस्यादक्षिणवक्षो जेशोणेतिलकलांछने २६ कन्याचतुष्टयंसूतसूतेसाचसुतन्त्रयम् ॥ तिलक लांछनशोणंयस्यावामेकुचेभवेत् २७ एकंपुत्रप्रसूयादौततःसांविधवाभवेत् ॥ गुह्यस्यदक्षिणेभागेतिलकंयदियोपितः २८ तदाक्षितिपतेःपत्नीसूतेवाक्षि तिपंसुतम् ॥ नासाग्रेमशकःशोणोमहिध्याएवज्ञायते २९ कृष्णांसएवभत नयाःपुंश्चल्याश्चप्रकीर्तितः ३० नाभेरधस्तात्तिलकंमशकोलांछनंशुभं मशक स्तिलकचिन्हंगुल्फदेशेदरिद्कृत् ३१करेकर्णेकपोलेवाकंठेवामभवेद्यदि एषां प्रयाणामेकंतुप्राग्गर्भपुत्रदंभवेत् ३२. भालगनत्रिशूलेननिर्मितेनस्वयंभुवा नितविनीसहस्त्राणांस्वामित्वंयोपिदायात् ॥ ३३॥ . २७ सो स्त्रांप्रथम एक पुत्रजन्मतीहै और जिसस्त्रीकै गुह्यस्थानके दक्षिणभागमें तिलहोवे २८ सो राजाकीरापीहोतोहै और राज्यकरणे वाले पुत्रकोजन्मतीहै और नासाके अयभागमें लालमश क गाको राणाकाहिहोताहै २९ उौर नासाके अग्रमे कालेवर्णका मशक स्वामी घातकरवा लोकों और व्यभिचारिणीको होताहै ३. और सीको नाभिकेनीचे तिल और मशक और लाउन शुभहोताहै श्रीग्मशक और तिलौरचिन्हगिट्टेयोंमेंदरिद्रकरणोचाले होतेहैं ३१ श्रीरजिसस्त्रीके हाथ ओरकानौरकपोल और कट औरवामें अग तिल वा मशक वा चिन्हतीनोमे एक होवे सो स्त्री प्रथमगर्भमें पुत्रजन्मतीहै ३२ और जिसके माथेमें ब्रह्माने त्रिशूल निर्माण कियाहोवे सो स्त्री हजारस्त्रीकी स्वामिनी होतीहै ३३ .

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ३६९ और यो खो सौईहुई दतोंको अपसमै धपणकरे और किटिफिटिशन्टकोक और विशलावे सौ स्त्रो ग्रेट क्ष गोंवालीवी श्रेष्ट नहिं होतीहै ३४ ओर जिमस्त्रीके हाथों में रोमोंका श्रावतै चक दक्षि पावतहोवे सो शुभहोता है और वामावतंभशुभहोताई औरनाभिमें और कणों में और छाती दति पावतं शुभकहाई ३५ और पृष्टके दक्षिणभागमें दक्षिणावरोमांकाचऋशुभहोताहै और जिसत्र के पृष्टके मध्यमें नाभिकीन्याई वर्नुल गोल चक होवे सो घड़ीनायुपा श्रीर पुत्रोंकीवृद्धिकताहै ३६ और भगके मामें जिसको दक्षिणावर्त चक्क होये सौराजाकीलाहोती है और क्दाचितभन्नेहरग डेकीन्याई चिन्हहोवे तव बहुतपुत्रोंका सुखदेताई ३७ और जिसकेल कम और गुह्यस्थानमें रोमाँ का चक्रहोवे सो स्वामीकों और सतानको हतकताहै और जिसके उदरमें और पृष्टमें दोनोंचक्रही - सुप्तापरस्परयातुदंतानकिटिकिटायते ॥ सुलक्षणाप्यशस्तासायाकिचित्त । लपेत्तथा ॥ ३४ ॥ पाणौप्रदक्षिणावर्तीधन्योवामोनशोभनः ॥ नाभौ श्रुतावुरसिवादक्षिणावर्त्तईडितः ॥ ३५॥ सुखायदक्षिणावर्त्त-पृष्टवंश स्यदक्षिणे । अत पृष्टनाभिसमोवव्हायुःपुत्रवर्द्धनः ३६ राजपल्या प्रदृश्ये तभगमौलोप्रदाक्षिणः सचेच्छकटभंगःस्याहहुपुत्रसुखप्रदः ३७ काटगागुह्यगो वर्तःपत्यपत्यनिपातनः ॥ स्यातामुदरवेधेनपृष्टावत्तौनशोभनौ ३८ एकेनहं तिभारंभवेदन्येनपुंश्चली कंठगोदक्षिणावर्तोंदु खवैधव्यहेतुकः ३९ सीमंते थललाटेवा त्याज्याद्रप्रयत्नतः सापतिहतिवर्षेण यस्यामध्येककाटिकम्४० प्रदक्षिणोवावामोवा रोमणामावर्तक स्त्रिया एकोवामूर्द्धनिद्वौवावामेवामगती अपि ४१ आदशाहपतिनोतो त्याज्यौदूरात्सुवुद्धिना कट्यावर्ताकुटलानाभ्या वर्तापतित्रता ४२ पृष्ट्यावर्ताचभर्तृन्नीकुलटावाथजायते ॥४३॥ कंदउवाच में तवशुभनहिं होतेहे ३८ और एकहोवेतव स्वामीको हतकत्र्तीहै और दोहोवें तब प्यभिचारिणी वी होतीहै और जिसखोकेकठमंदाक्षिणाचकहोवेसोद-ख और वैधव्यकाकारणहोताहै ३१ ठौर जिसस्रोके सोमतमे अथवा मायमें भौरडी होवे तिसकों दूरसहिं त्यागकरे सो स्यामिको एक सर्पकक हतकतॊहै डगर जिसकी क्याडीमें भारडीहोवे तिसकावी त्यागकरे १० और रोमॉका आर संक भोरडी दक्षिला वन अथवा वामा व मस्तकमें एक या दो होवें तव वामावर्त अशुभहोताहै ११ सो दशदिनके अदर स्वामि घात करणेवाले होतेहैं और जिसवाके लकमें श्रावस होवे सो व्यभि पागिणी होतीहै और जिसको नाभीमें होवे सो पतिव्रताहोतीहै ४२ ठोर जिसकी पृष्ठमें पावत्तहोवे सो स्वामिके घातकरणेवाली और व्यभिचारिणी होतीहै ॥ ॥४३ उौरस्कधजीप्रगस्त्यकारहनेहें ।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। हैअगस्त्य श्रेष्ट लक्षणों वाली वो तो दुःशीला व्यभिचारादि स्वभाववाली होवे सो कुलक्षणोंकों शिरोमणी होतीहै और श्रेष्ट लक्षणों में होन.वो जो सो पतिनताहोवे सोसपूर्ण शुभलक्षणों की भूमि होतो ४ और श्रेष्ठ लक्षणॉवालीसी टोर श्रेष्ट चरित्रों वाली और स्वामीके अधीन और स्वामीदेव ताजिस्का अपसी स्त्री विश्वेश्वर शिवजीको रुपासे प्राप्तहोताहै ॥ ४५ ॥ अव सीको सुचारूपहो ऐका हेतु कहतेहैं ॥ जिनों घायाने पूर्वजन्ममें कुमारियाकन्या वा यिवाहितस्त्रोया अनेकप्रकारों के भूषणावतों कर्के अलकृत किया, सो इसजन्मम श्रेष्टरूपोवालियों होतिया ४६ डोर जिनासीयोंने पूर्वजन्ममें श्रेष्ट तीयाँका स्नानकियां अथवा-देहत्यागकियाहै सो श्रेष्ट रूप और शुभलक्षणोंवालि . ३ ॥ सुलक्षणापिदुःशीलाकुलक्षणशिरोमाणिः ॥ अलक्षणापियासाध्वीसवलक्ष । णभूस्तुसा ॥ ४४ ॥ सुलक्षणासुचारित्रास्वाधीनापतिदेवतां ॥ विश्वेशान, ग्रहादेव गृहेयोपिदवाप्यते ॥ ४५ ॥ अलंकृतास्ववासिन्योयोनिःप्राक्त नजन्मनि नानाविधैरलंकारस्ताःसुरूपाभवतिहि -४६ सुतीर्थेपुवपुर्याभि क्षा लितवाविहायित तालावण्यतरंगिएयोभवतीहसुलक्षणाः ४७ अर्चिताजग तामातायाभिर्मडवधूरिह ताभवतिसुचारित्रायोपाःस्वाधीनभर्तृकाः ४८. स्वाधीनपतिकानांचसुशीलानांमगीदृशां स्वर्गापवीवत्रैवसुलक्षणफलहि तत् ४९ सुलक्षणे. सुचरितैरपिमंदायुपंपति दीर्घायुषप्रकुर्वतिप्रमदाःप्रम दास्पद ५० अतःसुलक्षणायोपा परिणेयाविचक्षणे. लक्षणानिपरीक्ष्याः हित्वादुर्लक्षणान्यपि ५१. लक्षणानिमयोक्तानिसखोयग्रहमेधिनां विवाहा नपिवक्ष्यामितन्निबोधघटोद्भव ॥ १२ ॥ इतिस्त्रीलक्षणम् . " याहोतिचाहे ४. उऔर जिनाने इसजन्ममें पार्वतीका पूजन कियाहै सो श्रेष्ट चौरनीवारिया और स्वामीकों वशकरणेवालियाहोतीयाहें ४८ और जिन्होंनीयोंके स्वामी अपने अधीनहें और श्रेष्टरव भाव जिनकाहै तिनको स्वर्ग और मोक्ष इहाहिहै 'सो अष्टलक्षणोंका निश्चय कर्फ फलहै ४९ और स्त्रा श्रेष्ट लक्षणा कर्क उौर श्रेष्ट चरित्रो कर्के थोडीआयुपावाले स्वामीकॉवी हपादियोंकर्के दीर्घा युक्तहि ५. इसकारण बुद्धिमानोंने श्रेष्ट लक्षणोंवाली स्त्रीविवाहने योग्यहै प्रथम दुष्टलक्षणोंकात्याग कर्क गेट लक्षणोंको देखे ५६ इहेस्त्रीयोके लक्षण गृहस्थियों के सुख के वास्ते मैंने कहेहे हेअग रस अब आगे आटप्रकारके विवाह अवणकर सोकाशीखडमेकहेहैं ॥ ५२ ॥ इतिस्त्रीलक्षणानि ।।

॥ श्रीरंणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ३७१ 'प्रवशिवपुराणके उनतालीसमें ३९ अध्यायदंगणेशमीकै विवाहके प्रसंगमेस्त्रीयाँकेविशेष लक्षण क हतेहै प्रथम बुद्धिवान् श्रेष्ट लक्षणोंवाली कन्पांको देखकर्के विवाहे जिसविवाहकर से टु-खकॉनाई प्राप्तदाताहे १ तिसकारणसें कन्याकै दोषोंवों सपूर्णताकर्के कहताहां जिन्होंलक्षणोंके जानणे बुद्धिमान् कदाचितू दुःखके समुद्रमें नहिंडूवताहै २ कपिलेरंगकी अोर केकरनेत्रोंवालीऔर होनागी और रोगणी और दुष्टा और रोमौकरहित और यहुतरोमावाली और अधिक प्रगवाली और पि गलवर्णवाली ३ और देढीनासकावाली और अत्यंत दा और लवी और स्कूल और श्रवशेवाली इहसपूर पत्यागकरणेपो यह ४ इहेच उदा १४ दोपवाहरके कन्यामे कहेहैं और अंदर केदोषमारुतारमायोहै तिनॉनवडे क्लेथकर्के जाने जातेहैं ॥ ५॥ सोप्रकारकहते, तिसका पार्से ८ अवशिवपुराणेएकोनचत्वारिंशे ३९ ध्यायेगणेशविवाहप्रस्तावकन्यालक्षणानि तस्मात्परीक्ष्यमंतिमान्कन्यांलक्षणसंयुतां विवाहेतयथानस्यात्सर्वथानर्थभाज नम् १ तथाचसंप्रवक्ष्यामिकन्यादौपानशेषत.यान्विज्ञायसुधीःक्वापिनमज्जेद्दुः खसागरे २ कपिलाकेकराक्षीचहीनांगीरोगिणीखला अलोमाचातिलोम्नीचा धिकांगीपिंगलातथा ३ वक्रनासाकृशादीर्घास्थपुटास्खलतिस्तथाएताःकन्याः परित्याज्याविवाहेतुकृतात्मभिः ४ इमेकन्यागतादोषाश्चतुर्दशप्रकीर्तिताः वा ह्याआभ्यंतरादोपादुर्ज्ञानाकृतात्मभिः ५ तस्माद्वेदोक्तमाहत्यदोपज्ञानंभवेदिह अटोपिंडान्विधायादौशुद्धमृत्संभवानिह हताभिस्तस्याःपरीक्ष्यतलक्षणंहगतंच यत्क्षेवाद्गोप्टाद्वेदितःसिंधुतश्च द्यूतस्थानादेरिणाञ्चापिसम्यक् चतुष्पदापितव नात्तथैवमृदोग्राह्याःशुद्धिमभीप्समानैः ७ इत्थमानीयमृत्फूटानसकोणान्टथक्पृ थक् वेदमत्रेनसमयपिंडितांस्तान्गुरुर्वदेत् ॥८॥ एतन्मध्येत्वयाग्राह्यपिंड मेकसुलक्षणे पिंडेंगृहीतमतिमान्फलयात्सुनिश्चितम् ९ वेदोक्त विधिक अंदरकदोपोंकाज्ञान होताहै आठ शुद्धमृचिकाके पिंडवनावे ६ तिनापिंडीकर्के हृद पगत लक्षणोंकोपरीक्षाकरे एकत्रिीमतिका । औरगीस्थानकोर और वेदीकेस्थानकी ३ औरसम केकनारेको ४ और कल्लरकेस्थानकी ६ और चुररतेकी ७ और इमशानभूमीको इहेआठस्थानों की मृत्तिकालेक श्रेष्टगोलाकारवनावे और तिनको चिन्हित शेटरगकर्के युवनावे तिन्होंकके कन्याके अतरीयलक्षणोंका ज्ञान करलेवे इसप्रकारक मृत्तिकाके गोलेभिन्न सज्ञाक वेदमंत्राकमें बिनकरे फेरतिनकों गुरु कन्याके आगेधरदेवे और अयसैकन्याकहे ८ हेपुत्रिभेटलक्षावाली इनके मध्यसैएकपिडकाउठायलयजवन्यापिंडकॉउठायलेबेतववादमान उसपिडकाफलकहदेवोनिश्चयक ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जवक्षेत्र के पिडको उठावे सवभत्रों ककेंयुक्त और स्वामी और पुरके सुखकर्केयकहोतीहै और अब गोकेस्थान कैपिंडकॉउठावे तव स्वामीको अत्यंत प्यारीहोतीहै डोर वैदिकेपिंड को उठावेतव बडे रूम बालीहोतीहै .. और नदीके पिंडकॉउठावे तवसमृद्धिवालोहोनौहे और जूएपिडको उठावे तव शाहोतीहै ओर घुरस्तेकेपिंडकॉउठाये तब विरागिनीहोता है और कटरके मिडको उठावे तव धनहीन होतीहै ११ और इमशानाडको उढ़ावे तबकूर और स्यामांकेमारणेवाली होतीहै दहेसाठदापअंदर - क्षेत्रपिंडेनसंयुक्तापतिपुत्रसुखान्विता गोरपिंडेपतिमतीरूपिणीवेदिपिंडतः १० नदीपिंडेसमृदास्यात्यतापिंडेशठाभवेत् प्रव्राट्चतुस्सृतीपिंडादेरिणाद नवर्जिता ११ श्मशानापिंडेसुरापतिनीस्यानसंशयः प्रांतरंलक्षणंवीक्ष्यकु योगीमनोरमाम् १२' इमेकन्यागतादोपामयातेद्यप्रकीर्तिताः पितृसंवंधतो दोपान्शुणत्वंवरवाणिनि १३ हीनकाथनिश्छंदोलोमोसनामयी क्षयी निष्पौरुषः श्वित्रिकुष्ट्यपस्मारिणस्तथा दशेमानूपितृदोपांब्धपरीक्ष्यविधिव बुधः कन्यांसुलक्षणवतींविवाहेतमुदान्वितः१४ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्री रणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकखडे सामुद्रीकाऽध्या यश्वतुर्दशः १४ कैमैंनेकहेहें इनोंकोंदेखकर्के स्त्रोकोविवाहे १२अवपिनासंबंधसेंदोपोंकोंश्रवणकरो१३ जिसकन्याका पिताजातीसहीनहाये और यद हितहोवे ओर बहुतरोमांवाला और प्राशेरोगो और ग्रामरोगीश्रीरक्ष पोरोगवाला पोर उद्यमक हित और श्वतकुष्ठी और मिरगीरोगवाला इहेदशदोपपिताके देखक बुद्धिमान् श्रेष्टलक्षावाली कन्या काप्रसन्नताय कं युकवियाहे १४ इतिश्रीजात करडेभापाठीकाया सामुद्रीकलक्षणेनामचतुर्दशोऽध्यायः १४ .

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः.॥ ३७३ अवयवाँकाध्यायकहनेहैं ॥ तिसमें मनुष्यको जन्मराशिसे रेकर्के संहिताकाराने जोगो परफल ग्रहोंकाकहाई सोमोटाफल वालकोंके बोधवास्तेइसग्रंथमें प्रथमरहताहां ॥ १ ॥ जन्मके सूर्यमें यावाहोतीहै ॥ और दूसरेसूर्यमें भयहोताह और तीसरे सूर्यमें लक्ष्मी प्राप्तहोतीहै और चतुर्थव्यसनहोताहै और पांच मेंदीनताहोतीहै और छठेमें शत्रुनाशहोना और सातमेंयात्रा और पाठमेमें अत्यंत पीडा और नवममेकातिकाक्षय और दशममें वांछासिदिऔर एकादशमें लाम और हादशपूर्यने खर्चहोताहै इहेक्रमकसूर्यकाफलकहाहै २अवक्रमफर्केवाराराशिमें चद्रमाका फल कहतेहैं जन्मराशिलेक मेटप्रमऔर २ धननाश ३ धनलाभ ४ कुक्षिरोग ५ कार्यनाश ६लाभ प्रन रोग ९ राजाकामय • सुख: १लाभा२शोककत्ताहै इहचंद्रमाकाफलवाराभावकाक्रमस ॥ श्रथाष्टकवर्गाध्यायोव्याख्यायते ॥ नृजन्मराशेःखचरप्रचार्यद्गोचरेसां हितकैःप्रणीतम् स्थूलफलंतत्किलसंप्रवच्मिदालावंवोधप्रदमभ्रगानाम् ॥१॥ गतिर्भयंश्रीयसनंचदैन्यंशत्रुक्षयोयानमतीवपीडा कांतिक्षयोभीष्टव रिष्टसिद्धिाभोव्ययोऽकस्यफलंक्रमेण २ सदन्नमर्थक्षयमर्थलाभंकुक्षिव्यथा ] कार्यविधातलाभम् वित्तंरुजराजभयंसुखंचलाभंचशोकंकुरुतेमृगांकः ३ पुत्रय मधनस्थस्यचंद्रस्योरमसत्फलं कलाक्षयपरिशेयकलाटौतुसाधुतत् । भौतिक्षतिवित्तमरिप्रवृद्धिमर्थप्रणाशंधनमर्थनाशम् शस्त्रोपघातंररुजंचरोगं लाभव्ययंभूतनयस्तनोति.१५ बधुंधनंवैरिभयंधनाप्तिपीडांस्थितिंपीडनमर्थ लाभम् खेदंमुखंलाभमथार्थनाशक्रमात्फलंयच्छतिसोमसूनुः ६ कहाई ३ और पांच और नामें श्रीर दूसरेचद्रमाका जो खोटाफल कहा है सो फलकृष्णपसमें होताहै और शुलपक्षमें २ । ५ । ९ चद्रमाका फलशुभरोताहै ॥ ४ ॥ अवमगलका भावफलकहतेहैं ॥ जन्ममे , भय ओर २ खेद और ३ धनलाभठौर ४ शनुद्धि और ५ धननाश और ६ धनलाभ और ७ धननाश और ८ शस्त्रवात और ९ रोगभय और से लाभ ओर १२ स्थानन खर्च कत्तोहै इहे क्रमकर्के मगलकाफल कहाहे ५ श्रव वु सका फल कहतेहें ॥ जन्मराशीमें , वर पार २ धन और ३ शत्रुभय पोर ४ धनलाभ ओर ५ सोडा और ६ स्थिति ओर ७ पोडा और ८ धनलाभ और ९ खेद और १ • सुख सौर ,९ ला भ और १२ धननाश इहक्रमकर्क जन्नसारोस वुधफलकचाहे ६ गौर ११

३७४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।।
और जन्मराथिम भयऔर २ धनलाभ और ३ पीडाऔर ४ शत्रुवृद्धि और "सुख और ६ शोक और
७ राजमान और ८ रोगभय और ९ दीनता और १० मानवृद्धि और ११ धनलाभ और १२ पीडा
क्रमक जन्मराशीसे वृहस्पतिफलकत्ताहै अयशुककाफलकहतेई जन्मराशिम , शत्रुक्षय और
२ अस्पतधनलाभ और ३ सुख और १ धनलाभ और ५ पुन प्रोति ओर ६ शम्वृद्धि और ७ शोक
और ८ धनलाभ और १ श्रेष्ट वस्त्र लाभ और • पीडा और ११ स्वकीयधनलाभइह
शुक्रकता है । अव शनि का फल कहतेहें जन्मराशिम : भ्रष्टकर्ताहै और २ लेश और ३ कल्या
. पण और ४ शत्रुवृद्धि और १ पुत्रसमुख श्रीर ६ सुरखकोवृद्धि और ७ दोपवृद्धि और ८ पीडा
और ९ सुख और .: निर्धनता और " धनलाभ और १२ अनेकअनयं शनिकताहै : प्रव
भीति वित्तंपीडनवैरिदिसौख्यंशोकराजमानंचरोगम् सौख्यंदैन्यमान वित्तंचपी
डांदत्तेजीवोजन्मराशेःसकाशात्७ रिपुक्षयंवित्तमतीवसौख्यवित्तंसतप्रीतिमरा
तिद्धिं शोकंधनाप्र्तिवरवस्त्रलाभंपीडांस्वमर्थचददातिशुक्रः ८ अंशलेशशचश
त्रुप्रदिपुत्रात्सौल्पसौख्यदिचदोपम् पीडांसौख्यंनिर्धनत्वधनाप्तिनानान
र्थभानुसूनुस्तनोति ९ हानिनैस्वस्वचवैरंचशोकवित्तवादंपीडनंचापिपापम्
वैरंसौख्यद्रव्यहानिप्रकुर्याद्राहुःपुसांगोचरेकेतुरेव १० राशीराशीगोचरेखे
चराणामुक्तपूर्वैर्यत्फलंजन्मराशेः तन्मल्नामेकभोत्पत्तिकानांभिन्नभिन्नदृश्य
तेवश्यमेव ११ यस्मित्राशीशीतरश्मिःप्रसूतौसंस्थःप्रोक्तोजन्मराशिःसंएव
एवलग्नेनान्विताःसप्तखेटास्तेकिंनस्युःप्राणिणांजन्मभानि ॥ २ ॥
.
राहुका फलकहतेहै ॥ जन्नरशिम १ हानि और • धनहीनता और ३ धनप्राप्ति और 3 4
और ५ शोक और ६ धन और ७ विवाद और ८ पोडा और ९ पाप और १. चैर और "
नुख और १२ धनहानि पुरुषोंका गोचरमे कत्ताहै | और राहुकीन्याई भावफल केतु कर्ताह
१. और कहते हैं राशिराशिम गोचरमें ग्रहफल पूर्वाचायाँने कहाहै जन्मराशिसें लेकर्के सो फल ए
कराशिम जन्मे जो मनुष्यहें तिनरों भित्रभित्र देखनेमें आवताहै इसमेंवद्यावानहै ११ और जन्म
कालमें जिसराशिका चद्रमा होताहै तिसको मनुष्योंकी जन्मराशिमानते हैं । इसी प्रकारकर्के लम
कके युक्त सातग्रहोंकिया राशिया जन्मराशियाक्वॉनाहिं होतिया ॥ १० ॥

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ३७५ इसमें कहतेहैं मनुम्पोकिनिभयक के पाठहिजन्मराथियांदन और तिन्होंसें शुभाशुभफल. रेवाविदु के अंतरालसे अष्टवाकर्के कहाहै इसकारपासे गोचरफैलसें अष्टयाँका फल मुख्यहै १३ व सू का प्रवर्ग बनाना कहते हैं प्रयमलम कुंडली ग्रहयुत लिखे और तिसमें रेवा अथवा विंदुदोनॉम शुभाशुभ मानक: फलका विचारकरे सूपं अपने स्थानसें और शनिस और भीमसें पाठमें ओर नयमें और जाहरमै और दूसरे और केंद्र १४018 में शुभफल देताहै और शुझसे ७ । ६ । १२ स्थानमें और गुरुस ९ । ६ ! ५११ स्पानमें शुभफलदेताहै और चद्रमासे जाहरमें और छठे और तीसरे और दशमें शुभफल देता है और वुधसे पांचमें और तीसरे और नवमें श्रीर वाहरमें श्रीर छठे श्रीरजाहरमें और दशमें शुभफल देताहै और लग्नस तीसरे और चतुर्थऔर जा हरमें और छठे और वाहरमें स्थानमें शुभफल देताहै १४ अव चंद्रमाका अष्टवर्ग कहतेहैं चंद्रमा भीमसें ।।५।२।३।६।१११ स्थानमें शुभहोताहै और थनिसें ६।३।११४५ शुभ होताहै और लम पुसामतोऽष्टोकिलराशयःस्युः शुभाशुभान्यत्रफलानितेभ्यः ततश्चरेस्वामिल नांतरालान्स्पष्टंफलंचाठकवर्गमुक्तं १३ स्वान्मंदात्कुजतोरविम॑तितपोला भार्थकेंद्रस्थितः शुक्रादस्तरिपुव्ययेपुचगुरोर्धारिपुत्राप्तिपु चंद्रात्प्राप्तिरिषु त्रिखपुझाशजात्पंचत्रिनंदव्ययारेप्राप्यभ्रगतस्तनोस्त्रिषुसुखोपांत्यारिरिःफे शुभः ११ भौमातग्लोनवधीधनोपचयगः पटव्याप्तिधोस्थोर्कजालनाञ्चोप चयेरवेरुपचयाष्टास्तेपुशस्तोवुधात् धीरंधेपुचतुष्टयविपुगुरोःकेंद्राष्टलाभव्य येस्वादेकोपचयास्तगस्त्रिखभवास्तांत्रिकोणेभृगोः १५ स्वागीमोऽष्टचतुष्ट यायधनगोजीवात्पडायांत्यखेचंद्रादायरिपुत्रिगोभृगुसुतादष्टांत्यलाभारिग ज्ञा पंचायरिपुत्रिगोर्कतनयात्केंद्राष्टधर्मायगःसूर्याच्चोपचयात्मजेषुतनुतस्त्र्यायारि खाद्यैःशुभः १६ शुक्रादासुतधर्मलाभमृतिगःसौम्य कुजाकोंस्तपःकेंद्रायाष्टय नेस्वतोप्युपचयांत्यकात्रिकोणेशुभः से ३।६।१ .131 स्थानमें शुभ होताहै औरसूर्यसे ३।६।१ .1111८1 शुभहोताहै और वुधसे ५८ig स्थानमें शुभ होताहे और वृहस्पतिसें 118131१०1८1११११२ शुभ होताई और चंद्रमा अपनेरया नसें १३।६।१०।११७ शुभ होताहै और शुक्रस ३।१०1331०४॥३॥५ स्थानमें शुभफलदेताहै १५ अव भामका अष्टगंकहतेहैं मगल अपनेस्थानसे ८18119॥२ स्थानमें शुभ फल देताहे और , तिसे ६॥११४१२॥१. स्थानमें शुभफल देताहै और चंद्रमासे ११॥६॥३ स्थानमें शुभफलदेता है और शुक्र ८॥१२॥११॥ स्थानमें शुभफलदेताहै और वुधसै ५॥११॥६॥३ स्थानमें शुभफल देताहै और शनिसें ॥१॥७॥3॥८॥९" स्थानमें शुभदेताई और सूर्यसे ३॥६॥ • ॥3॥५॥स्थानमें शुभदेता है और लग्नस ३॥ ११॥1.1 स्यानमॆशुभफलदेनाहै १६॥ अवधु गष्टक वर्ग कहतेहैं वुधर कसे ॥५॥९॥12 ८ स्यानमें शुभफल देता और मंगल शनिस ॥१॥४॥७॥१०॥११ स्थानमें श .. वृहप . ३७६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ भफल देताहै और अपनेसे ३॥६॥ १० ॥११॥३२॥९॥५ स्थानमें शुभफल देता और सूर्यसे ९ ॥ ॥ ५ ॥१२॥६॥११॥ शुभफल देताहे और बृहस्पतिसें ॥११॥८॥१२ स्थानमें शुभफल देताहै और चे द्रमासे ।। १०॥११॥८॥६॥४॥३॥ रथानमें शुभफल देताह और लमसे २ ॥ १०॥29॥४॥ ६ स्यानमॆशुभफलदेताहे १७अवजीवाष्ठकवर्गकहते हैं वृहस्पति अपनेस्थानसें २।११॥३॥४1०स्था नमें शुभफलदेनाहै और श्क्रसे २॥९॥ ॥११॥६॥५स्थ नमें शुभ फल देता और लग्नसे inetv १.११११५१६।२।९।रधानमें शुभफलदेताहै और मंगलसें २१८५११४७०११स्थानमॆशुभफलदेवाहै और चंद्रमासे ७ ॥ २ ॥ ९ ॥ ५ ॥ ११ इनस्थानोंमें शुभफलदेता है और सूर्यसे । ३ । ९ 121011. । २ स्थानमें शुभफलदेताहै और बुधसे ९ । ५१ २ । ११११. ।।४।६ स्थानों में शुभफल देताह और शनिसें ३ । १२ । ५ । ६ । स्थानमें शुभफलदेताहे १८॥ अव -शकका अध्वर्गकहतेहैं शुकलग्नसें ॥ १२ ॥ ३ ॥ ४१५।८। ९॥ ११॥ स्थानमें शुभफलदेताहै चंद्रमा कोणत्यारिभवेरवरिपुभवाष्टांत्येगुरोरिंदुतः खायाप्टारिसुखार्थगः स्वखभवाटै कांबुषट्सूदयात् ॥ १७ ॥ स्वात्स्वायाष्टत्रिकेद्रेस्व नवदशभवाराति धीस्थश्वशुक्रालग्नात्केंद्रायधीपट्रवनवसुचकुजात्स्वाष्टकेंद्रायइज्यः इन्द्रो चूनार्थकोणाप्तिपुसहजनवाटायकेंद्रार्थयोर्कात् ज्ञात्कोद्यायखाद्यांवु धिरिपुपुशनेरत्र्यत्यधीपट्सशस्ता १८ खास्तांत्याहितवर्जितषुतनुतः शुक्रो विनास्तारिखचंद्रात्स्वान्मदनव्ययारिरहितेप्वयियाटाप्तिषु मदायकरि पुष्ययास्तरहितेष्वाज्यान्नवायाप्टधोखेज्ञात्कोणभवत्रिपमुभवधीत्र्यत्यारि धर्मेकुजात् ॥ १९ स्वान्मदस्त्रिपडायधीपुरवितोष्टायद्विवेंद्रेशुभोभौमात् खायपडत्यधीत्रिपुतनो ग्वायांबुपयेकगः ज्ञादायारिनत्यखाष्टसुभृगो रत्यायपसस्थितश्चंद्रादायरिपुत्रिगःसुरगुरोरत्यायधीशत्रुगः ॥२०॥ में। १ ।२।३।४ ५। ८ । ९॥११।१२ । स्थानमें शुभफलदेताह औरअपनेस १॥२। ३।४ ५॥८ । ९ । १० । ११ स्थानमं शुभफलदेताहे और सूपसे १२ । ८ ११ स्थानमे शुभफलदेताह और शनिस।३।४ । ५ । ८ । ९ । १.१ १११ स्थानमें शुभफल देताहे और बृहस्पतिसे १ ।११।। ५.१. । स्थानमें शुभ फल देताहे ओर वुधसे १ । ५ । १२ । ३ । ६ स्थानमें शुभफल देताह और भीमसें ११।५ । ३ 1 १२ । ६ । ९ स्थानमें शुभफल देताहे १९ भशनिका अस्वगंकहनेहें शनिअपनेस ३ । ६ । ११ १५ स्थानमें शुभदेता है और सूर्यसे ।" ॥ २१॥४॥ १ ॥ न्यानमे शुभदेता, और मगलसें १ .1111६11२५ स्थानमे शुभ देताह भरि लममें १• { १५1१।६।३।। स्थान शुभदेता है और युधसे 1914188११११.८ स्थान, शुभदेता धीर शुक्रने, १२ । ११ । ६ स्थानमे शुभदेताहै और चद्रमा रपानमें अनहोला और घरपनिस २७॥ ५॥ ६ स्थान में सफलता

.
ल
र
E
३
॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
३७७
अयरवेरष्टीकाः ४८ अयचंद्रस्याटवाका:४९
रच : मं | बु. | शु.थ. ल | चं | म | बु
बृ शु | श
1.५। ६ ।।३
| ६ १.२ । ५ ६ | ७ | २ | ४. ३ | ३ ३ | ४ | ४ | ५ |.६
४ । ६ ९ १२.४ ...
६६ |. ५ / ४
|| १.७ । ६ । ५८ ७ | ११.१८
१:10
८।११११ ९ ७... |.. १०
०९ /१२/१११.
८।१३.१०॥
• } १.!
|१२/१७
११ ११/
५
१.
७
o
.
१
.
।
.
.
.
.
.
११
.
1
.
.
.
में | वु
वृ
१
१
७
.
.
८
.
.
.
.
.
.
18
1
.
.
.
.
.
.
.
.
०
.
अंथभीमस्याटवाकाः३९
अथवुधाष्टकवीका:५४
वृ शु [श | ल | र। चं । शु । शेल ।राचं । म
६.१ ६
|| ३ ३ १.६ । १
२ | ५१
८।४ । ३ । ५ । ६ । ३ । ८ । २ । २ ०/६/५
४.
६१ ११
| ६ | ६ || ५ | ११ ४ १९ -1-६-४
११. १२/१२/ १० १० / ०६ | १२ | ४ । ७
८
९।११।११।
९।१२ / १:/८
११ । ० ८। ९ । ११
०/११/९
११
९ ।५.१२
१
|११ ११.
११
• |
• । ० । | .
अथारोरष्टवाकाः ५६
अथशुक्रवारवगांकाः५२
शुश
च। म । बु
॥शु श । लार | चं
१ । २ । ।१।३ । १।८।१ |३
२५ | ५। २ । २। ५ । २२ । २ ४ | २ २। ५।५।८
७ | ४ | ३ ५। ३ | १२
१२ | ५ | ४ ९ / ७५ ४ | ८ | ४ |
१.६ ५ । २. .५ 1 . | ५११११
11.
1201 । 1: . ८.
!! ८ .१२/...
1.
P://९/1,194 ... :
...:
133;::| ::
१२.
.
.
मं| बु.
र
१
४.। । ९ ११.
..
४
.
,
C
.
0
1.
॥१॥

से लेक.पाठपर्यंत कहाहै २४ इहे एकमहकी रेखाका फलकहाहै और इसदिनमें संपग्रहोंकियां ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और कहतेलग्नकर्के युक्त सातमहाँके यो स्थान कहे तिन्होंस्थानाम शुभफलकों देतेहैं और इन्ही ने अनुरू स्थानाम निश्चयकर्केअशुभ फलकाँदनेहें और शुभाशुभके अंतरकरणैसे यो अधिकफलहो ये मो फल अपनीराथिसे ग्रहदेताहै २१ और सूयांदिग्रहोंके क्रमक चक्र लिरहें तिनमें शुभाहान फलका क्रम सूधाक धराहे चकको देखकर्के श्रष्टकवर्ग सिद्ध करलेवे अव शुद्धिके वास्ते सूयांदिय हाकियांसंपूर्णशुभरेखाकहतेहैं सूर्यकियो ४८ और चंद्रमाकिया १९ और मंगलकियां ३९ और व धकियां ५४ और वृहस्यतिकियां ५६ और शुक्रकियां ५२ और शनिकियां ३९ और संपूर्णांका गेकच ३३७ है । और कईक ग्रंथों में रेखाफेस्थान विंदुकल्पनाकर्केफलादेश कहतेहैं ३२ अव और कहते हें जन्मलग्नकास्वामी जिसराशिम स्थितहोवे तिसराथिसें जिस जिसरथानमें रेसा निश्च स्थानानियानिप्रतिपा अयशनेरठवाकाः ३९ दितानिशुभानिचान्यान्य शुभानिनूनम् तयोर्व श । ल | र | च में बु । य । शु योगादधिकंफलंयत्स्वरा शितोयच्छतितद्ग्रह ३ (३/३ । ३/६५ ६ द्रः ॥२१ भुजंगवेदान ५|१|३।६। ५/८६११ वसागराश्चनवाग्नयः सागरसायकाश्च रसेपवों ६/६/११११६१ १११२ युग्मशरानवत्रितुल्याः क्रमेणाटकवर्गरेखाः २२ |१.१.१२. विलग्ननाथाश्रितराशि १. ८. ११/११॥ तोत्रभवंतिरेखा:खलुयत्र यत्र॥विलग्नतस्तत्रच ११ १.1.1 १२/१२.. तत्रराशौसंस्थापनीयाः सुधियाक्रमेण २३ । • • | ११ | • IT केशोर्थहानिर्व्यसनंसमवं शश्वत्सुखनित्यधनाग ।।. • • • • • • मश्च ॥ संपत्प्रद्धिर्विपु लामलश्रोःप्रत्येकरखाफलमामनंति २४ इत्येकखेटस्यहिसंप्रदिष्टारेखायुतिश्चा खिलखेटरेखाः॥ अष्टहिसख्यास्तुसमास्ततोपियथाधिकोनाःसदसत्फलास्ता:२५ यक होवे सोरेखालग्नसे लेकरके तितीतिसी राशिम श्रेष्ट बुद्धिघाल्याने स्थापनकरणे योग्यहै२ ३इसका तात्पर्य इहेहे जोगित ग्रहका अष्टकवर्ग वनावे तिसग्रहको राशिसेंलग्नकुंडली में ग्रहस्थापन व रेखा और विंदु सिद्धकरे और ग्रहाजिसजिसराशिम स्थितहोर्वे तिसतिस स्थानसेरेवा विंदु सिद्धकरे अवा क रेखाका फल कहतेहै १ क्लेश,और २ धनहानि और ३ व्यसन और ४ सम और ५ निरंतर सुख उओर ६ नित्यधनप्राप्त ७ उरसंपदाकोवृद्धि और ८ श्रेष्टलक्ष्मी प्राप्तकत्तीया, इहे फल एकोस्या खासद्धकर्केफलकहे जवअठाई २८ रेखाहोतययहाँका बलावल शुभाशुभ सम होताई और ठाईस अधिक होतव शुभफलकहें और अठाईसें होनरेखाहोवेंतव नेष्टफलकहैं। २५ ७ . , .

॥ श्रीरशवारज्योतिर्महानिवन्धः॥ अव ग्रहोंके शुभाशुभफलका समयकहतेहै मंगल और सूर्य इह दोनों राशिके श्रादमें प्रवेश, कालमें हिं फल कहें और शुक्र वृहत्पति दोनों जयराशिके मध्यभागमें श्रावते तव फलक हैं और चंद्र .. मा शनी दोनों ग्रह राशिके अत्यभागमें फल देते हैं और वुध सर्वदाकाल सारी राशिम वरावर फल कनाई ।। २६ । अब अंगविभागसे ग्रहरिष्ठका प्रकार कहते हैं सूर्य रक्तपित्तकर्के शिर और मुरखमें पीडा कचीहै और चंद्रमा कफ रक्तक छातीमें और गलमें पीडा कत्ताहै और मंगल पित्तमन्नाकफ रक कर्के पृष्टम और उदरमें पीडा कत्तीहै और बुध त्रिदोपकर्क पैरोम और हाथों में पीडा कताहै ॥२७॥ ओर कटिदेशमै और जघा वात कफ कर्के वहस्पति पीडा कर्नाई और गुदामें ओर अंडकोथ कफवायुकर्के शुक्र पीटा कनाहै और नानुर्योम और पट्टोंमें वायुकर्के शनि पीडा कनाहै २८ ॥ कः कीदृक् फलदइत्याशंक्याहइलातनूजश्वपतिर्नलिन्याः प्रवेशकालेफलदः किलस्यात् राश्यर्धभागेभृगुजामरेज्योप्रांतेशनींदूचसदंदुसूनुः॥ २६ ॥ शिरः प्रदेशेवदनेदिनेशोवक्षस्थलचापिगलेकलावान् टछोदरेभूतनयश्चपाडांकरोति सौम्यश्चरणेचपाणौ ॥२७ कटिप्रदेशेजघनेचजीवः कविश्वगुह्यस्थलमुष्कयु ग्मेजानूरुदेशेनलिनीशसूनुश्वारेणवाजन्मनिचिंतनीयम्॥२८॥ यदायदास्या प्रतिकूलवर्तीस्वांगस्वदोषेणकरोतिपीडाम् इदंतुपूर्वप्रविचार्यसर्वप्रश्नप्रसूत्या दिषुकल्पनीयम्२९अथात्रदिनचर्याप्रकारोयथासर्वग्रहाणारेखैक्यकुर्यादिष्टदि नेततः फलशुभाशुभयात्तत्प्रकारोविधीयते ॥ १ ॥ सर्वग्रहाणारखैक्वंशक्रतु ल्ययदाभवेत् तदात्रिवर्गहानिः स्यात्तिथितुल्येमहापदः॥२॥ भूपतुल्येभूपभ यहानिः सप्तदशेस्मता अष्टादशेतुरेखैत्यधनहानिश्चजायते ॥३ . जब सादि यहगोचरसे और अष्टवासे प्रतिकूलनेष्टफल करावाले होवे तव अपने २ अंगोम अप नेदोषसिपीडाकहे इसप्रकारकपूर्वविचारकेश्नलग्नसें नीरजन्मलासे श्रीरवर्षमासादिकालमॅकल्पना करणेयोग्यहै २ ९अवप्रष्टवर्गकोरतीसदिनचयांकहतेहजिसदिगम शुभा शुभफलटेखनाहोवेतिसदिनमेंस पायहाँकोपारेखावनायकर्के शुभाशुभफलकतिसकाप्रकारदातेजिसदिनमें सपूर्णग्रहोंकीरेखादे पोग चाउदा १४ हो तिसदिनमें धर्माकामकीहानिहोतीहै और पड़ा ५ होवेतन वडीआपदार्को प्राप्ता १२ और सोला १६ होयें तव राजाका भय होता है और सतारा १" हो व किसीकार्यकी डानी होतोई और जिसदिनमें पारा रेखाका योग होदे तिसमें पनकीहानी होती ३ ३८० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिदिन उनी रेसाहौतितदिनौखोटीवुद्धि और बंधुपीडाहोतीहै और जिसदिनमै बोसोलन होवेतितदिनमें खोर किसी लडाई होतीहै ४ और जिसदिनमें इको रेखा होवें तिस दिन हगत दुःख होता है और जिलदिन में वाई रेखा होवें तिस दिनमें अपमान और शून्यफल होताहै ५ और जिसदिनमें नेशी ३ रेखा होवें तिलदिनमें धर्म और अर्थफोहानि होतोह और जिसदिनमे चवी,२४ रेखा होवें तितदिनमें अकस्मात् धनकी हानि होताहै ६ और जिसदिनपचीस २५ रेखा होवें तिसदिनमें हस्त गत द्रम्पको हानि होता है और जिसदिनमें छवो २६ रेखा होवें तिसदि कुमतिधुपीडास्यात्तथाचैकोनविंशतौ रेखैवयनखतुल्येतुव्ययश्वकलहःस्मृतः । एकविंशातेरेखैक्येहदिदुःखप्रजायतेपराभवस्त्वफलतादैन्यचाकृतिसंख्यके ५' त्रयोविंशतिकेप्रोक्ताहानिर्धार्थयोरपि अकस्माइनहानिःस्याञ्चतुर्विंशोन्मिते- तथा ॥ ६ करस्थितस्यद्रव्यस्यहानि स्यात्पंचवर्गके पड्विंशतुल्येकलह-सम ताधिष्एपसंज्ञके॥७॥पिंडेद्रव्यागमश्चैकोनत्रिंशेजनपूजनम् त्रिशन्मितेराज पूज्यःसुकृतंमुखसंयुतम् ॥ ८॥ एकत्रिंशन्मितेद्रव्यसन्मानंचविशेषतः दंततु ल्यैः सर्वसिद्धिर्महालाभोमरैःसमैः ॥ ९ चतुरधिकत्रिंशद्रेखाभिःक्रमेणचैकैकव दनारक्रमशः रसशररेखायावत् फलमुक्तत्वष्टवर्गजपुंसामिति ॥ १० ॥ । नमे किसासेलडाई होता है और जिसदिनमें सताईरेखा हो तिसदिनमें शुभाशुभफलसमानहोला है और जिसदिनमैत्रठाई रेखाहोतिसदिनमें धनलाभकिंचित् होताहै और जिसदिनमेउनत्री रेखाही '-वे तिस देनमें मानहोताहै औरजितदिनमेंतीस ३०रेखा हो तिसदिनीरजासैमानहोताहै और पुएर कर्म और सुखहोताहै ८ और इक्वोरेखाहोवें तव द्रव्यलाभ और सन्मान होताहै और वत्रीरेखा हो : वेतब सर्वसिद्धिहोतीहै और तेत्री रेखाहो तव वडालाभ होताहै चोर चौत्री रेखा सेलेक छिनारे स्वायत अधिक २ शुभ फल कहाहै ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और अटकपगाके फलका विचार बृइजातकरें कहते हैं इति निगदितमिति इह कहाजो अरावनाम नेका प्रकार तिनक: कोजोस्थानहे सो इट शुभहै और अन्यत् उत्कस्थानोंसें विना और स्थान अनिर अशुभ कहेह इसमें ठहकहा है स्वान्मंदाजुजतोगवि मृतिप'लाभाषकेद्रस्थित इत्याद पाउकाजोजो स्थान रहें तिनकाइभशलहै औरअनुरथानोंका अशुभफल होसमें विशस इटारिट फलक परस्यर घटायदेवे जो अकिवचे मो शुभाशुभफल कहते हैं इसने अयसे कहाई जन्तका जिपस्था में ग्रह स्थित हों। विस्थानसें शुभाशुभालकों पहदेते हे तिसमें जो पाउकासे शुभस्थान कहते तिन्होंकों विकर्के चिन्हत करे फेर रेग्या विद्याँका अंतरक शुभाशुभफलकोपक्ति होता है जहा पाठविंटु पडें तहा पूर्ण शुभ फल होताहै ओर छै विदुयां पादोन ओर चारविग्यातें अब टीर दो विदुयाँस पा प्रयाप्टकबंगफलविचारेटहज्जातकेविशेपः इतिनिगदितमिटनेष्टमन्यदिशेपाद "धिकालविपाकंजन्मभात्तत्रदद्युःउपचयगृहमित्रत्वोच्चःपुष्टमिष्टत्वपचयगृह नाचारातिर्गर्नेटसंपत् ॥११॥ ..स।।।। ११ दचतुर्थाशशुभ फलरोगा और इसोकारते रेखाको अशुभ फल होताहै अबोदाहरणे ग्रहसंस्थामा नलग्नतःतिसमें मानराशिका शक और दूसरे मेपका सूर्य और तीसरे वृपके चद्र बुध और पाच कंकटराशिम गुरुउौर श्रम तुलामें गनि और एकादश मकरका भी म दसग्रहसस्था चक्रलिखाहै इसमें भीमका शुभाशुभफ लदिखानेहें स्वाहीमोरचतुष्टयायधनगोजीवात्पडाया परदेचद्रा :: दापरिपुत्रिगोभृगुप्तादायलाभारिंग ज्ञात्यचायरि निगोकंत नयाकेदारधीयग सूयांचीच मजेपुतनुतर:याया िवालेः शुभः १ श्रव इस शुभा शुभफर विचार करोह मेरा शिम रेखा पांच ओरविंद तीन अतरस ना दोशाह तिम में भीमकाचतुशिक : मेपराशि नट फल ई गोचर क ज . म . १ LAAA rac 11.

३८२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ६ मेपका भीम होगा तव चतुर्थाशक अशुभ फल करेगा इसीप्रकार वृषराशिम रेखा पांच विंदू तोनहें वृपराशीका भौमवी चतुर्थाशक अशुभहै और मिथुनमें बीरेखापांच विंदूतीन, मिथुनराशीके भौमका फल चतुर्याश कर्के अशुभहै और ककंटमें चार विंदू और चार रेखाहें तव कर्कट राभिने भौमका फल शुभाशुभ कुछनहिहै मध्यमहै । और सिंहमें पांच विंदू और तीनरेखाहै अंतरकरणे विदूदोशेषहैं तिससे जव सिंहराशिम भीम आवे तव चतुर्थीथ कर्के शुभफल कत्ताहै और कन्या रेखा छै और विंदू दो है अंतरसे चार रेखा अधिकहें तिससे कन्याका भीम अर्घ अशुभफलकत्ताहै और तुलामें रेखातीन विदुपाचहें तिसमें तुलाका मगल चतुर्थीशकर्के शुभहै और वृश्चिकमें रेखा- सात और विदु एकहै तिसते वृश्चिक राथिका भौम तीनपाद कर्के अशुभहै और धनराशि रेवाले ओर विदूदोहें तिसमें धनका भौम अर्ध फल सदा नेट कताहै ॥ और मकरमें तीनरेखा पाचवदुहै- तिससे मकरराशिका भीम सदा चतुर्थभागकर्के शुभहै और कुंभराशिमें और चार विदुहे तिसमें कुंभराशिका भौम सर्वदा समहै और मीनराशिम रेखापाच विंदुत्रयहे तिसमें मीनराशिका भी म सदैव चतुयाशक अशुभहै । इस प्रकारकर्के शुभाशुभफलके आठस्थान, तिनका अतर कर्क मो शेप वचे सो फलकहे । इस प्रकारकर्के जन्मकालमें ग्रहयुकराशिकर्के सपूर्ण ग्रहों के अष्टवर्गव नावे और इसमें शकाकर्तेहें योग्रह अष्टकवर्गकारीतीसँशुभहोवे और सोइंग्रहअन्ययुनिकर्के भावफ ल दृक्फलादि युतिकर्के अशुभहोवे तिसमें फलादेश किसप्रकारकर्के कहनासो कहते हैं तिसमें तुभ्य दोनों स्थानों में विरोध होवे तव सो ग्रहफलहीन होजाताहै अोर जव जोग्रह अष्टवर्गकीरीति सु वणे दहै और किसीकरीतिकर्के सुवर्ण पहारी होवे तवसो ग्रह सुवणेदना होताहय जवदाफारशॉकर्के सुवर्ण दहोवे और एककारण कर्के सुवसीपहारीहोवे तव सो ग्रह सुवर्णद होताहै और एक कारपाक सुवर्णदहोये और दोकारणोफर्के सुवर्णापहारी होवेसोग्रह सुवर्णापहारीहोताहै इसरीतिसें विचारकरे और इसफारएस वादरायण और यवनाचायीदि यौन अष्टवर्ग विधान कीयाहैजोइसग्रहसे इह ग्रह इसस्थान में शुभवाऽशुभहोताहै अब इसम और कहतेहे जव अष्टवर्गविशेषताकर्के कहे तव चद्रराशीसे अयो- जन्मराशीसे गोचरफल भिन्न भिन्न किसकर्के कहाहे सोकहतेहैंअष्टवगंज फल विशेप और गोचरफल ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महाानेवन्धः ।। ३८३ 'अष्टवर्गको अपेक्षासे गौणहै । किसकारणसे यवनाचार्यनेवी भिन्नभिन्न गोचरफल कहकर्के पीछेसें अष्टवर्ग अंगीकारकियेहैं । और वादरायणनेवी गोचर फलकथनानंतर अश्वगैफल कहाहै तदाक्यं यथा कष्ट श्रेष्टेतुल्य संख्येफलेचैत्स्यातांनाशः फलयोस्तत्रवाच्यः ॥ वाच्यःपंक्तियों तिरिक्तस्तयोःश्या स्थानस्थानेकल्पनेयंप्रदिष्टेति ॥ इसकाइहअर्थहै पूर्वोकरीतिसे सिद्धकिये योग्रहोंके अष्टवर्ग तिन में रेखा विंदू रूपक यौकट औरश्रेष्टफलकहाहै सोदोनोंकष्टश्रेष्ट फलसमानहोवें तव शुभाशुभफल दोनों का नाशहोताहै और यो फलअधिकहोवे अंतरकियेसे तिसग्रहकीपंक्ति काफलकहे और दहकल्पना प्रत्येकस्थानमें कहिहै ॥ उपचयगृहमित्रस्वोचगैःपुष्टमिष्टमिति ॥ और यो ग्रह लमसे वा चंद्रमासे उपचय । ३ १६१०।११ । स्थानोंमें स्थितहोवे और मित्रग्रहकोराशिम और अप नी उचराशिम और उपलक्षणसं स्वक्षेत्र मूल विकोणमें स्थित होवे सोयह पुष्ट फलकों देता है औ र यो ग्रह लम और चंद्रमास अपचय । १ । २ । ४ । ५। ७1८1१।१२। स्थानोंमे स्थित होवे और नीचराशिम और शत्रुकोराथिमें उपलक्षणसे अस्त और निर्जितहोवे सो श्रेष्टफल नहि अथजातकपारिजातेविशेषः चक्रविलिख्यसहलग्नदिवाकराद्यैःसूर्यादिलमभ वनांतवियच्चराणाम् वाक्याष्टकोपगतवर्णनियोजिताश्चेद्भिन्नाष्टवर्गजनिताखि लविंदवःस्युः ॥ १॥ देवोधवोधीगवशस्तमोरमाधूलिःक्रमादुष्णकरादिविंदवः सालोलसंख्यासमुदायविंदवः सर्वाष्टवर्ग:समुदायसंज्ञकः ॥ २ ॥ कताहै व इसमें शंकाकतेहे इह विचारजन्मकालीनग्रहस्थिति में करणी अथवा चारवशसे कल्प नाहे इसमें देवकीर्ति कहताहै अपचयराशीजीवे शत्रुक्षेत्रेच जन्मकालेस्यातू यस्तु सदद्यात्पापंफलम निरापनीयथाकालमिति ॥ असमर्थानायाायामाह ॥ नीचस्थाग्रहनिजितारम्पभिभूताविरश्मयाहू स्वाः भुजगाइवमनहताभवतिकार्याक्षमालग्ने इति तत्रशास्त्रेपुयानिचान्यान्युत्रादिसंस्थानाशुभाशुभप्रवृत्ति दकानि ॥ नोचारिस्थानामशुभफलप्रदर्शकानितानिनन्मममयेनेयानि ॥ यानिचशुभानामशुभा नौवाफलानिग्रह वशेनेव पुधिप्रदर्शकानि तानिचारवशात्फलदानकालेग्रहस्यज्ञेयानोत्पलम् ॥. श्रम जातकपारिजातमें विशेष कहतेहैं ॥ प्रथम सूर्यादिग्रहाँको लमहर्के युक्त पाठ कोष्टके चक्रमें रया पनकरे तद्यया नवरेखा उध्वकरे और दशरेग्या तायको तय वहा कोष्ट सिद्धहोते, तिनमें उध्वपकिमें सूपादिसातग्रह और अष्टमा लग्न स्थापनको और नीचेके कोष्टीकॉपूर्वोक प्रकारकः विकको मिलाएनर्गमें जो कहेहें और तिन्होंबिंदुर्योका गौग समुदायसंक्षिक कहते हैं मूपादिसातम होके सपके देव ॥५॥ सं zya ॥ ४० ॥ भीमके धीग ॥३९ ॥ चमके ।

। + - श होना ५ मार जिमग्रहके तीन निदुहोवे सो ग्रभ्रमण और देहम स्टाता और व्याकुलतायतां ३८४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। वृहस्पति के तम । ५६ । शुक्रके रमा [ ५२ । शनिके धूलि । ३९ ।। संपूर्णग्रहोंके विदुयों का योग सालोलसख्या । ३३७ । कर्के होताहै । २ । भिन्नाष्टवर्गचक्रमें पूर्वलिखेहे ॥ अव जन्मपत्रमें अष्ट कवर्ग बनानेकेचक कहतेहै त्रयोदशरेवा पूर्वापरदेवे और नवरेखाटक्षिणोत्तरटेबै अयसे करणेसे अष्टी तरशत कोष्ट ॥ १०८ ॥ सिद्ध होतेहे तिनमें ऊवकी पंक्तिमें लग्नादि । १२ । राशिया लिखे ति न्हमें जन्मकालीन महयथास्थित राशिमें स्थितकरे और चक्रके वाहर लग्नके कोप्टसें नीचेके कोष्टके वाहर सूर्यादि सातग्रह और लग्नका चिन्ह करे ऊध्वसें लेकर आठकोप्टोंके समान फेर लग्नादि रा शियोंके नीचे ग्रहोंके विंदु समान कोष्टमें स्थित करे तव अष्टवर्ग सिहोता है श्रोर कहतेहे मेपादिराशियोंमें जिसभावमै पाठविदुहोवे तिसभावकी पुष्टि और बेल और वृद्धिक रएरोवाले होतेहे और जिसभावमें है पाच सात विदुहोव तिसभावका शुभफल देतेहैं और जिसभा, मेपादियगृहगतावसुसंख्यकास्तास्तद्भावपुष्टिबल वृद्धिकराभवंति पटपंचसप्त सहितातिशुभप्रदानित्रिवेकविंदुयुतभानिनशोभनानि:३. मिश्रफलंभवतिसा गरविंदयोगेरोगापवादभयदायदिशून्यभावाः एकादिविंदुयुतभातुमुखग्रहाणां भिन्नाप्टवर्गजनिसर्वफलप्रवच्मि . ४ करोतिनानाविधरोगदुःखभयाटनादीनि । चुसेकविदुः द्विकोमनस्तापनपालचोरकृतापवादाशननाशनानि.५ त्रिंकस्तु संचारकशावलंवकलेवरव्याकुलमानसानि सुखासुखार्थव्ययवित्तलाभफला द.सागरविदक स्यात् ६ वम तीन दो एक विदुहोवे सो तिसभावका शुभफलनहिंटेतेहे ३ और जिसभावमे चार विदुका योगहोवे तिसकामिश्रफल सुभाशुभदोनों फल होतेहै और योभाव बिंदु से रहित होवे तिसभावका रोग अपवाट भय पोडा फल होताहे अव एकादि विदुयोफर्के युक्त सूर्याटिग्रहोंका भिन्नाष्टवर्गका जन्मकालमें सपूर्णफल कहताहा ४ जिसराशिम जन्मकालमे ग्रहस्थितहोवे तिसराशि एकविंदुही वे सौ ग्रह अपनी टशामे अनेक रोग और दुःस ओर भय और विदेशभ्रमण काहे श्री जिसन हके दोविंदुहोवे तिसको मनरताप और राजासे और चोसे भय और अपवाट और भोजनकाना है, और जिसमहके चार विंदुहारे सो सुख दुःख और धनव्यय और लाभ दोनोंफल काह ६ - 1 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ૩૮૯ और पांच विदुयों कर्क युक्त ग्रह श्रेष्ट वस्त्रलाभ और पुनसुख और साधुका संग और विद्या श्री र धनकताहे और छै विदुयोंकर्के युक्त ग्रह श्रेष्ठ मोहणकरणेवाला रूप और श्रेष्ट स्वभाव और युद्ध में जय और धन और जश और वाहनदेताहे ५ और सातविंटुयोंफर्के युफ ग्रहघोडे हाथीसे लेक क वाहन श्रीर सेना और धनकासुखदेताहै और पाठविदुर्योकर्के युक्त ग्रह रूपगुण पुत्र स्त्री वाह नसेना धनकर्के युक्त राजप्रतापको प्रकट कताहै ८ और कहतेहैं यो ग्रह पांचसे लेकर्के विदुयोस युक और अपनेवर्गमें स्थितहोताहै सो सह नित्यंप्रति शुभफलकताहै और इससे अन्यथा चार वि दुयों से हीन श्रीर शत्रुवादिस्थित होवे तव नेट फल देताहै और गोचरमवी तिसी प्रकारफल दे सहस्त्रलाभमुतलालनसाधुसंगविद्याधनानिकुरुततुसपंचविंदुः ॥ . . पाय- दुकस्तुनवमोहनरूपशीलसंग्रामजिधनयशोवलवाहनानि ॥ ७॥ ससप्त विदुस्तुरगादियानसेनाधनप्राभवशोभनानि ॥. विंद्वष्टकःसप्तगुणाभिराम राजप्रतापप्रकटीकरोति ८ शरादिविंदस्थितराशियातस्वकीयवर्गशुभदस्तु नित्यम् अतोन्यथाचेदफलप्रदातागोचारतःशून्यफलंप्रमादी ९ स्वोच्चमित्रा दिवर्गस्था केंद्रादिवलसंयुताःअनिष्टफलदाःसर्वस्वल्पविंदुयुतायदि १० दुष्टस्थानस्थितायेचयेचनीचारिभांशगाः ॥ तेसर्वेशुभदानित्यमधिविंदुयुता यदि ११ दिनेशमुख्यग्रहवर्गके पुयदाशनिःशून्यगृहप्रयातः ॥ करोति पित्रादिकभावनाशत्रतीयरोगादिभयाकुलानि १२ अथसूर्यस्यविशेषफलम् ताह और विटुरहित ग्रह प्रमादकताहे और यो ग्रह अपने उस वीर मिन योर स्वक्षेत्रके वनमें स्थितहोयें और केंद्रादि बलक युक्नहोयें सो सपूर्णग्रह म्यल्प विदुयुन नेट फल कह . बार कहने हैं यो ग्रह दुष्टस्थानमें स्थितहैं और यो ग्रह नीचराशिमें और शनुक्षेत्रमें नीर शत्रुकेन चाशीमें स्थित हैं सो संपूर्णग्रह जन्मकालमें चारमें अधिक विदुयोर के युगहों तब . सर्वदायाल शुभफल देतेहैं और कहते हैं सूयादिग्रहों के वर्गमें निमभावमें विदुहरान शनि और mrrimini त ने निरभावका नाश र सपा गंगादि भय देताई १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ औरजिसके जन्मकालमें सूर्य लग्नमें स्थित नीच और शत्रुकोराशिमे एक दो तीन विदुयॉकयुक्त होवे सो मनुष्यरोगी होताहै और पाचसे लेक आठपर्यंत विंदुसहित लग्नमें सूर्य उय अथवास्व क्षेत्रमें स्थितहोवे सो राजा और वडी आयुषावालाहोताहै १३ और जिसके जन्मसमयमें के द्र १।४।११. और निकोष ९ । ५ । स्थानों में और छै पोर पाच और सात और पाठविदुयों कर्के युक्त होवे तव क्रमकर्के रुद्र ३५ नील चल वर्षांमे मातककों अथवा जातकके पिताको मृत्यु काहै १४ अव सूर्यका और फलकहते जिसके जन्मसमयमें सूर्याष्टकवर्गमें सूर्य रेखाविंदुको शोधन कर्के दोविंदु अविकरहैं अथांपाचविंदु सूर्यके होवे और केंद्रस्थान १। ४ ७ । १० में स्थित सू ये होवे और चद्रमाक युक मल लग्नंगतेदिनकरेरिपुनीचभागेजात कृशाणुयुगविदुयुतेचरोगी वाणादिविंदुस हितोदयगेदिनेशेस्वोच्चेथवानिजगृहेनृपतिश्चिरायुः १३ केद्रात्रिकोणोपगतेदि नेशेपट्पंचसप्ताप्टकविंदुवर्गे रुद्रामलानीलचलाव्दकपुजातस्यवातज्जनकस्य मृत्युः १४ शोध्यावशिष्टद्वयविंदुयातेकेंद्रस्थितेसेंदुशनीदुसूनौ भानोदशा ब्दात्परतःसमृद्धांतातस्यराज्यश्रियमाहुरार्याः १५ अथचंद्रस्य शून्यागार तरशिशशिनोरटवर्गतदीयमासंराशि सकलशुभदेकर्मणित्याज्यमाहुः यक्ष्मालस्यशशिनितनुगेसैकलोकाक्षिविंदो सप्तत्रिशच्छरदिमरणद्वित्रिखेटा वितेच १६ केंद्रत्रिकोणायगतेशशांकेनीचारिंगेद्धिकलाविहीने विदुद्धि केवायदिवात्रिविदौतद्भावनाशंकथयतितज्ज्ञा १७ - शनि और वुध होवें तव दशवर्षजन्मसे उपरत तिसके पिताको राज्यलक्ष्मी प्राप्त होती है अयस श्रे टमुनिकहतेहें १५ अय चद्रमाका फल कहतेहे सूर्यचंद्रमाके अष्टकवर्गम जिसराथिमें विदुन होवे अर्यापिंदुसे शन्यगाशे होवे तिससक्रातिमासको सपूण शुभकार्यमें त्यागकरे अर्थात् विदुगुक राशि के मासमै शुभकर्मकरणा कहतेहैं और जिमके जन्मसमयमें लग्नगतचद्रमा एक दो तीन विंदुक्क गुक्तहोवे तिसकों यक्ष्मरोग और पालस्यकता है और जिसका दो तीन यहाँककयुकलग्नमें होवेतव सत त्रि ३७ वर्पमृत्यु कताहै १६ और जिसके जन्मसमयमें केंद्र १।४ १७ । १० त्रिकोण ९ ! ५ चंद्रमानीच गारीका ८ वा शत्रुको राशिम रणपक्षमें दो वा तीन विटुकर्के युक सभामें स्थित होवे तिम भावका नाश कचाहे "प्रयमे कपि कहते हैं १० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमचारविंदुसेलेक अठविंदपर्यंतचंद्रमायुनहोवे और कोण ९।५ और चतुष्टय ११.स्थानोमीरएकादश1१ स्थानमॅबलयुकस्थितहोवैतिसभावकीवृद्धिकता है और कहते हैं या ठविदुकयुक्तचंद्रमाकेंद्रस्थान ११४१७११ • मेजिसकास्थितहोवे सोविद्या और यश औरवलककेंगुकरा जाहोनाह १८ अवमंगलकाफलकहते हैं जिसकेजन्मसमयमै उच्चराशिम और स्वक्षेत्रमें नवम ९ चतु थं ४ लम १ दशम १ स्थानममंगलबाठविदुकयुक्नहोवे सोमनुष्य कोडधनकास्वामाहोताहै और धनपतिहमकरवृश्चिकराशिकामंगलकेंद्र ११४१७12 रयानमस्थित और चारविंदुर्योसे अधिकांवेंदुयु तहोवे सोराजाहोताहै १९और जिसकेजन्मसमयमें आठविंदुकयुनमंगलदशम. ५ वाला में स्थि तहोवे सौ छोटा राजा होताहै और राजाके कुलमें जन्माहुवावहुत देशाकाराजा होताहै और अप नेउनमें और अपने क्षेत्रमें मंगल स्थित पाठविदुकर्के युत होवे सो चक्रवर्ती राजा होताई २. . 11 वेदादिविंदुयुतकोणचतुष्टयेवालाभविधौवलयुतेयदिभावद्धिः विंद्वष्टकेशशि 'निकेंद्रगतेतुजाताविद्यायशोधनवलप्रबलानरेंद्राः १८ अथकुजस्य स्वोच्चेस्व केगुरुसुखोदयमानयतिर्विद्वष्टकेचयदिकोटिधनप्रभुःस्यात् चापाजसिंहमृगकी 'टविलग्नसंस्थेभीमेचतुष्टयफलोपगतेचराजा१९विंद्वष्टकेधरणिनेतिलघुक्षितीशो मानेथवातनुगतेचमहीपतिःस्यात् जातोवनीशकुलजोयदिदेशनाथःस्वोच्चेस्वरा शिसहितेयदिचक्रवर्ती२० अथवुधस्य केंद्र त्रिकोणेवसुविंदुकेशेजातीयविद्याधिक भोगशालीस्वाचादिकैकहितयत्रिविंदौतद्भावद्धिर्नचभावहानिः२१विद्यापिक्चंयत्त दागारमासेविद्यारंभःसर्वविद्याकरःस्यात् गोचारपाज्ञस्यशून्यालयस्थेमंदेवधुजा तिसंपद्विनाशः २२ अथगुरोः जीवाटवर्गाधिकविंदुराशीलग्नेनिपेक कुरुतेमु तार्थी तद्राशिदिग्भागगृहस्थितानिगोवित्तयानानिवहूनिचस्युः ॥ २३.५ + . . श्रर बुधका फल कहते है जिनके जन्मसमयमै पाठविदुयाँ कके गुककेंद्र ११४११• त्रिकोण९॥५ रयानमवुधस्थितहोवे नव जातीमप्राधान्यना धीर विद्याककै युक्त श्रार भोगांभोगनेवाला होनाई बार उघरवक्षेत्रमित्रगृहमें एक दोतीनविदुपाकके मुकवुध भावकी वृद्धिकनाहै नाशनहिकताई ॥ और जिसराशिमवुध चारवंदुयोंसे अधिक विदुयुन होवे तिसमकातिमाममें विद्यामानाभ संपूर्ण- विद्याकेकरणेवाला-होताहै श्रीर वुधको विदुरहितगीमें जव गोचरक शनि श्रावे सब जानिध्रट और बुद्धिनाथ और संपदाका नाश होताई २२ अब वृहम्पतिका फल कहते हैं जिसके जन्ममम • पमें ब्रहरपति के अष्टकवर्गमें चारविंदु अधिक विदुगुत गशि होवे तिस्लममें निपैक गभाशान रणे पुरजन्मना और तिमधिदिग्विभागमे गीघाटीग्घनारवाहनोंकगुतरपान राम हातह, ३८८ ॥ श्रीरणदीरज्योतिर्महानिवन्धः । और जीवाष्टकवर्गमें चारसें होन विदुमुत राशिमें जय गोचरमें सूर्य प्रावे तव सैपूपांशुभकामा का नास होता है और पाचसे लेकर्के विदुयुत जोव पाटमव्यय स्थानमेची स्थित होके तवषी वही प्रायुपा कर्के युक और घनी और शत्रुयोंके जीतनेवाला होताहै म २४ और जिसके जन्म समयमें आठ विदु युक्त राशिमें बृहस्पति केंद्र ॥" म स्थानमें या नवमस्थानमें स्थित होवे अथवा नीच और शवको राथिको त्यागकर्के और मोठय दोपसे कर म्नमें रहित होवे सब अपने पथक युक्त राजा होताहै .२५ . और जव ,अयसे योगमें ब्राह्म एके कुलमै जन्मे तव राजाके तुल्य प्रतापी होताहै और अनेक भज्ञकाँके करणयाला और बुद्धि और प्रताप और गुणोंकर्के युतहोताहै २६ और जिसके अन्मने सातया पाठ बिटुयुप्त राथिमें ४ - जीवाष्टवर्गलघुर्विदुगृहोपयातेभानोकताखिलशुमानिविनाशितानि ॥ पंश दिविंदुकरिपुव्ययरंध्रगेडचेजातश्चिरायुरतिवित्तजितारिकःस्पात् ॥२४ ।। त्वोच्चयवानिजगृहेवसुर्विदुयुक्तकेंद्रस्थितेसुरगुरौगुरुभावगेवा नीचारिभावमप हायविमूढराशौजातःस्वकीययशसापृथिवीपतिःस्यात् ॥ २५ ॥ बदामहादेव कुलप्रयातः तदीययोगेनरपालतुल्यः कृतानिपुस्यप्रमवप्रसिद्धबुद्धिप्रतापानि गुणाभिरामः॥ २६ ॥ सप्ताष्टविंदौसहलक्ष्मणेनजीवेवहुस्त्रीधनपुत्रवतः षट्वि दुकेवाहनवित्तवंतः सपंचविंदोजपशीलवंतः ॥ २७॥ अथशुक्रस्प साष्टबिंदु फलकोपकेंद्रगेभार्गवेतुबलवाहनाधिपः श्रायुरंतमविनाशभोगवान वित्तरत्नभु विशादिविंदुके ॥ २८॥ नीचास्तरिप्फनिधनोपगतेचकाव्येपूर्वोदिताक्षतिप 'योगविनाशनस्यात्' शुक्राल्पविंदुयुतमंदिरदिग्विभागेस्वीदश्यहेतुशयनीय ईप्रशस्तम् ॥२९॥ वहस्पति स्पिन होवेसोस्रीपुत्रधनकर्के युक चिरकाल जोताहे और थियुक्त साथमै वृहरपति हो तव याहन और धन कर्के युक्त होता और पांचपदुयु तराधिमें बृहस्पतिहोये तव जयर करे स्वभाववाला होता, २७ अब शुकका फलकहते हैं जिसके जन्मसमय पाठ विलुप्त राशि शुक, केंद्र ११४1 0 11• कोण ९६५ स्थानमें स्थित होये सों सेनाका स्वामी और पानीका स्या मी होताहै और पांच दिदुसे लेकर्के युग राशिमें शुक्र होवे तय संपूर्ण श्रायुपा पर्पत भोगवाद: और धनरनोंककै युक्त होनाई २८ और कहतेहैं जिसके जन्मसमयमै नोचराधिम और नतंग भार हादशाटमस्थानम शुक स्थित होवे तय पूर्वोत राजपोगफानाथ दताह और शुभके पार क्षनराशिको दिया गृहके स्थानमें स्त्रीवपके निमित्र थपनका स्थान शुभ होता !

श्रीरावीरन्योतिर्महानिवन्धः। अपशनिकालकहते हैं जिसके जन्मसमपर्ने शनिके अष्टकवर्गमें शून्पराथिम जद गोचरमार्गकर्फे 'फेर शानि श्रावे तब जातक शीघ्र मृत्युको प्राप्त होताह अयवा धनक्षयको प्राप्त होताहै और जिस के जन्मसमगमें एक दो तीन विदुक युक्त केंद्र ११४1913. स्थानमें उच्च राधिकोविना थनिरिप त होके तव अल्पायु कताह ३. और छै पाच विदुयुक्त लग्नमें यलीहोयक शनि स्थित होने तव जन्ममें लेकः अत्यनदुःखी और धननाशको प्राप्त होता है और पांचाबंदुसे लेफर्के अधिक। विदुयुत राशि और नीचशत्रुकी राशिम शनि स्थित होवे श्रीर चंद्रमा शुभग्रहके वर्गमें स्थित हो वे तब चिंगयु कडी आयुपावाला होताहै ३१ और मूतादि नीच शानु राथिमें पाच वा चार दि दुक्रर्फे युन शान होथे तव चाकर और ऊठ इत्यादि धनरुर्के युक्त होताहै 'श्रीर मंगलकर्के युक्त . ॥ अथानः ॥ कोणस्यशून्यतरराशिगतेतुमदेजातस्यमृत्युफलमाशुध नक्षयोवा . एकाद्विलोकयुतविंदुयुतेचकेंद्रेमुक्तेस्वतुंगभवनरविलेल्पमायुः ३० पटपंचविंदुसाहितेतनुगेपलाधजन्मादिदुःखबहुलंधननाशमेति मंदेशरादि फलनीचसपलभावेजातश्चिरायुरतिशोभनवर्गकेंदौ । मूढादिनीचगृहगेशरवेदविंदीदासाठवित्तसहितस्तनयेतनुस्थे सारे विलुगाणि तेपुरमंत्रतंत्रनामाधिपन्तुगिरिविंदुराहधनाढ्यः ॥ अयसामुदायाष्टकवर्गफलम् ततःसमालिख्यभगोलचसमस्तर्विदुस्थितरा शिकोष्टम् ख्यादिकानामजपूर्वकानांविदुपगस्थानेफलंवदामि नापचा दि शतिफलान्यफलानिसत्यमात्रिंशदक्षसहितानि नेचमध्यमानि... त्रिंशत्परा णिसुम्ववित्तयशस्कराणितजाववृद्धिफलदानिचसामुदाये.. २,- मन सामु पाच चार विंदुयुत राथिमें स्थित होवे तव पुर ओर ग्रामका स्वामी और संग मनके मामनेगालाहोताई ॥ और सात विनुयुनराशिम धनी होनाहै ॥ ३२ दापारक दंगका कलकहते हैं प्रथम राशिचकको लिखे तिममें सूर्यादिरहों के जो मेपादि राधियोंमें स्थित विदुनिनके योगको स्थापनकरे तिसकों जन्मपत्रमें संमीलन चमार्क लिनते हैं सिनमें प्रत्येक तयादिभावामविटुयोगका फल मामुदाय सैज्ञाक कहते हैं , मंपूर्णविदुरोग प चर्विशति २१ से हीन अशुभ होताहै श्रीर पचविंशति से लेकर्के निशानुपर्यन शुभारभदोना मलका अपांमध्पमफल देतेहैं और त्रिंशत् ३ . बिदुलकर्के निंदुओंकायोग सुर और धन और पचों देता है और भावकीवृदि कर्ताह २ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः।। . और योग्रह अपनि उच्चराशिमें और स्वक्षेत्रामित्रक्षेत्रमैत्रिकोण९। केंद्र१४७११० स्थानमें स्थित और शुभग्रहके बर्गस्थित सो संपूर्णग्रह अल्पविदुयुत भावकीहानिक ३ औरयो ग्रहहादशश्रप्टमपट सप्तमस्थान और नीच शत्रुकी राथिमें और शत्रुके. वर्गमें स्थित होते है और गुलिककी श शिके स्वामी साथ युक्तहोतेहैं सो अधिक विदुयोंके योगकर्के मुख्यफलशुभफलकर्नेहैं और भा वकीहानि नहिं कत्तेहैं ४ और जिसके जन्मसमयमें दशमस्थानमें जो विंदुका योग तिससे ए कादशस्थानमें बहुत होवें और एकादशसे द्वादशस्थानमें थोडे विदु हो। और हादसें लग्नमें बहु त होवें तव मनुष्य सुखी और धनी और यश और वलकर्के युक्तहोताहै ५ और जितने सख्या कविंदु लममें स्थितहोवें और उतनेहि एकादशस्थानमें होवें तव विंदुतुल्य वत्सर व्यतीत हु येतुगराशिस्वमुहद्गृहस्थायेकोणकेंद्रोपचयस्थिताश्च यौम्यवर्गादिवलोपयाता स्तेनाशदालाघवविंदुकाश्वेत् ३ येचावसानरिपुरंध्रतुरंगभानांयेनीचपापरिपु खेचरवर्गसंस्थाः ॥ येमांदिराशिपतिनासहबोधकाचतेसर्वमुख्यफलदास्त्व धिविंदुकाश्चत् ४ मानस्थिताल्लाभगृहेवहुत्वेलाभाल्लघुत्वेयदिरिःफराशौ ॥ रिष्फोपयातादाधिकेविलग्नेनातःसुखीवित्तयशोवलाढ्यः ५ यावद्विंदौलग्न भेतावदीशेसंख्यातीतेवत्सरेराजमानम् ॥ वित्तंपुत्रंचातिविद्यामुपैतिजातःसं पद्योगशालीनरश्चेत् ॥ ६ ॥ रिष्फाधीशेमंदगेस्वोदयस्थहोरारंध्रस्वामिनी दुर्वलोच ॥ लग्नेयावबिंदुसंख्यास्तदीयाजातस्यायुर्वत्सरा संभवति ७. यानाधीशेलग्नगे वाहनस्थे लग्नाधीशे तद्ग्रहोपेतराश्योः। त्रिंशत्संस्यांवि दवःसत्रयश्चजाताराजश्रीनिधानानरेशाः ८ येपीले मनुष्यको राजासैमान और भन और पुत्र और विद्या प्रात होतीहै और संपदाके योग को प्राप्तहोताहै ६ और जिसके जन्मसमयम द्वादश घरका स्वामीशनिक क्षेत्र में वा.अपने क्षे में स्थित होवे और लग्न और अष्टमस्वामी दोनों निबंलहोवे श्रार नवलग्नमें जितने सस्या कर्फे विदुयोंकी मांग हौवे उतने वर्षप्रमाणकर्के तिसका श्रायुहोताहै ७ •और जिसके .ज न्मममयमें चतुर्थधम्का स्वामी लममें स्थित होवे और लमका स्वामी चतुर्थन्धानमें होवे और निन की राशियों में स्थित यो विदुहे सो तेत्री ३३ रंग्या कर्के होवे तय मनुष्य राज्यलक्ष्मीको प्राप्त होतेहे और राजा होतेहे ८ ॥ श्रार/५. • ए.. और योगांतर कहते हैं लय चतुर्थ एकादश इन्हों तीनों भावों में त्रिंशत् ॥ ३० ॥ सस्पास अपि कवि स्थित होवे तव मनुष्य को वहुनलक्ष्मी और राज्य चाली ४. वर्षके उपरंत प्राप्तहोताहै , प्रोर जिसके जन्मसमयमें पंचविंशति २५ विदुयोसे लेकर्के तेत्री ३३ विदुपर्यत चतु परपानसे नवमभावपर्या पिस्थित होवें तव मनुष्य अठाई २८ वर्षके उपरांत सेना से वाहनों कर्के युक होताहे १. और जिसके जन्मसमयमें वृहस्पति कट राथिका रतुर्थ स्थानमें स्थित होये और चाली ॥ १. ॥ विंदु सख्या कर्फे युक्होवे और मेराशि में लगत सूर्यहोवे असे योग योजन्मताहै सो लक्ष्य १०.... •घोडयाँका स्वामी होताहै " और कहते हैं जिसके जन्मतमयमें चाली ४. विदुपाककेंगुक्त लग्नमें ना एकादशमे वा दशम स्था होरावंधुप्राप्तिभावत्रयेपुत्रिंशन्मानाधिक्यबिंदूपगेपु जातस्तेजःश्रीवहुत्वंच! व्यंचत्वारिंशद्वत्सरादूर्ध्वमेति ॥९॥ यत्पंचविशतिमुखास्त्रिदशांतसंख्या धुस्थितान्नवमराशिकदिवश्च यद्यष्टकेनसहविंशतिवत्सराणामतेपरशर दिवानरवाहनाढ्यः ॥१०॥ देवाचार्यवाहनस्थस्चतुगेचत्वारिंशाहिंदुसंख्या समेते मेपागारेलग्नगेवासरेशेजातोराजालक्ष्यसंख्याश्वनाथः ॥ ११॥ च त्वारिंशाहदुयुक्तविलग्नेचापेमानेभार्गवेमीनराशो स्वोच्चभोमकुंभगेभानुपुत्रेजा त सर्वश्रीधर सार्वभौमः ॥१२॥ क्रियादिराशित्रितयोपजाताभवंतिपूर्वादि चतुर्दिशश्च फलाधिकेयदियितत्प्रदेशेधनादिवृदिसमुपैतिजातः ॥१३॥ श्रयगर्गपराशरादिमतेनप्रतिमासंसमुदायाप्टकवर्गफलप्रतीकारः सप्तभिरि दुभिर्युकेमासेमृत्युभवन्नृणां अपमृत्युविनाशायदद्याद्वैतिलपर्वतम् ॥ १॥ । नमें मीन राशिका शुकहोवे और मकरराशिका मंगल और कुंभराशिका शनि होवे सो सावाम रा जा सारीपृथ्वीका राज्यकरणे वाला होताहै १२ और कहतेहैं मेपादि राशियोंको तीन श्रावृत्तिक पूर्वादि चार दिशा कहियाहें जैसे: ।५।१ । पूर्व २ ॥६॥१• दक्षिण । ३ । 0 112 पश्चिम । ४ 10 १२ उत्तर जिन्ही राशियोंमे अधिकाविंदु होर्चे तिसदिशासै धनादि वृद्धिको मनुष्य प्राप्त होताहै : अब गर्गपाशादिमतकर्के प्रत्येकमासमें प्रस्ताराएकवर्गका फल और तितका उपाय कहते हैं जिन मासमें संपूर्णयहाँके सातहि ७ विदुहोवे तिसमासमें अपमृत्युकर्के मरताहै तिसअपमृत्युके दूरकर गरते तिलपर्वतकादानकरे , sanilinानिवन्धः॥ सुवर्ण वा वसिपल प्रमाणकर्के तोले ॥ ६६ ।"माते ८ ॥ अथवा तिसका प्रथम प्रधाशीत कर्के दानकरे और जिसमासमें आठ विहो तब हीनताको पात और शोधमृत्यु "प्राप्त होता हैं ॥ २ तिस अधिदूरकरणेवास्ते कपूरको तुला करे अथवा तिसके मूल्यक अर्थ राजो दान करे और इतरलोकॉकों दशपल कपूर चंद्रमाकोप्रोतिके वास्ते दान करणा कहाहै तिस दोपस तात्कालरहितहोतेहैं और इच्छाफलकोप्राप्तहोतेहैं और जिसमासमें नवर बिटुंहावे तिर मासमै निश्चयसपसमृत्युकोप्राप्तहोताहै ४ तिसकेनिमित्त विष्णुको प्रीतिवारतेचारघोडयौपाल 'स्थान करे और जिसमासमैदशबिंदुमायोगहोवे तिसमासमैमनुष्यशतप्राणे कॉत्यागताह ॥ तिसारष्टके दूरकरणेवास्ते बहुत हीरयाक युक्तसजीयादानकरे ओर जिसमासम एकादश . .. . सुवर्णविंशतिपलंतदर्धेवास्वशक्तितः वसुभिहीनतांयातिशीघ्रंमृत्युवशनरः२ सकर्पूरतुलांदद्यात्तन्मूल्यार्धमथापिवा इतरेपांदशपलंचद्रप्रीत्यैप्रकल्पयेत् ३ तहोपान्मुच्यतेसद्योवांछितंचफलभवेत् । नवनिर्विंदुभि.सपीन्धियंतेमनुजोत्रु बम् ॥४॥ ततस्ताक्ष्यरथप्रीत्यैरथेदद्याच्चतुर्हयम् दशभिर्विदुभिःशस्त्रात्प्राणांस्त्यजतिमानवः.५ वहुहीरकनीरंकवचंतत्रदा पयेत् रुद्रैःप्राप्याभिशापंचप्राणैर्मुक्तोभवेन्नरः ६ मुक्ताहारान्वितंचंद्ररौप्य स्यदशभिःपलेः ॥निर्मितश्रद्धयादद्याद्रालणायानिहोत्रिए ७ त्रादित्यैर्जल दोयेणमानवस्यमृतिवदेत् ॥ भूमिदद्याहिजेंद्रभ्योभोग्यांशतविभिः ८. त्रयोदशमितैव्याघ्रान्मानवोमृतिमाप्नुयात् ॥ हिरएयगर्भदानेननस्साहोपात्प्रमु च्यते ९ अचिरंजीवितजह्याच्छक कालेनभक्षितः ॥ मूर्तिवरवराहस्यदद्या कांचननिर्मिताम् १० पंचेंदुभिःप्रमीयेतगजदानमिहोच्यते ॥ L विदुहो तिसमें बाह्मणादियोंके शापको प्राप्तहोयकर्के शणोंको लागताह ६ सिके निम्ति मो तीयों के हारकर्क युग दशपल प्रमाण चादीका चंद्रमा दान करे श्रद्धाक युग असीहोतृवाहापों देवे ७ ओर जिसमासमें वारां १२ विदुहोवे तिसमे जलदोपर के मृतु प्राप्त होताहे तिसरि एकनिमित ओट ब्राह्मणोंकतांई सो ... कुटंबीके भोजन के वारते पृथीदान देवे श्रीर जिस मासमें प्रयोदश १३ विंदु होवे तिसमे शेरफर्के मृत्युको प्रातहोताहै गिरा टिके मारतें ब्रह्माको 'मार्तदान करणे फर्के तिसदोबसे रहित होना है । जिस मासमे चतुर्दश्य १४ विदुहोव तिस मासमे कालकके शोपही मृत्युको प्राप्त होताहै तिसरिटके दूकरणे वास्ते सुंदर 'सूकरको मूर्ती मनापक सुधका दान करे । और जिसमासमैपदा १५ यिदुही तिसमें प्रकरमान्मृत्युहोता ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ तिस रिटके निमिच हायी दान करणा कहाहै और अशक होवे तव यथाशनिस सुवर्ण का हायी वनायक दान करणा योग्यहै ११ अथवा तिलोरकं युक्त महादाम करणा कहा है और जिस मासमें सोलाबिंदु होवे तिसमें मनुष्य रिएको, प्राप्तहोताहै १२ तिसमे कल्पतरु दान रुक निस दोपसे रहित होताहे अथवा दशकर्ष सुवण दानकरे अथवा पाच पं दानकरे दश मा सेकों का कहतेहैं १३ , और जिसमासमें सतारा विटु १७ होवे तिसम प्राधि भोर वाधिक के पीड़ित होताहै और स्थानसे चलायमान और थोडा भाजन नित्य प्रतिकताहे ॥ १४ श्रीर तिस दोपको गुदधनुके दान करणेक के दूरकरे ओर तिसकालमें पापीमहकी द .ne अशक्तस्तुयथाशक्तिहेमहस्तीप्रदीयते ११ तिलगर्भमहादानमथवापरिकीर्तितम् मासेपोडशभिर्युक्तेनरोरिष्टमवाप्नुयात् ॥ १२, तत्रकल्पतरूंदत्त्वातेनदोषेणमु च्यते ॥ दशापिवासुवर्णानितदर्धवाप्रदापयेत् १३ , पिचंद्रराधियुतो, व्याधिनापरिपोड्यते ॥ स्थानाचचलितोभूत्वामिताहारीदिनदिने ११ गुडधे नुप्रदानेनतद्दोपपरिवर्जयेत् पापग्रहदशास्वाञ्चेन्महादानप्रदीयते १५ वस्विं दुसयुनेमासेनिन कलहप्रियः । निर्धनोसत्यवादीस्याद्रिष्टेनपरिभूयते १६ रत्नगोभूहिरएवानिदातव्यानिशुभेप्सुभि नवेंदुभिर्भवेद्देश यागावाग्मत्यन वा १७ तत्रशांतिर्गजरथगजवाश्वमथापिवा संप्रदायविधानेनतदोपामुमते सुखी १८ विशत्यावुदिरहितोनीचकर्मरत सदा श्वेताश्वदानमथवागोदानसन दीयते १९ थाहोवे तर पोडश महादानफेरे १५ जिसमासमें अठारा विदुरो तिसम दयासे रहित चोर लाईमें प्रीनिवाला और निधन और झूठयोल्ने वाला होताहै और तिसरिटके दृरकरणे वास्ते रत्न गोगा और पृथ्वी और सुवर्णदान शुभकी इच्छायालयोन क रणा योग्यहै और जिसमासमउनी २१ विदुहावे तिसम देशत्यागन्नथवा मरण हाताहै १७ निसरिष्ट को शातिवारत हाथी का रथ वा हामी वा घोड़ा दम कर विधानसदानकरएस तिरुदोपस-रहित मोताहे और सुखी होताहै १८ और जिम्मासमें वीस २० विदुहोवें तिसम विहीन और नीच कोमं रत सर्वदाकाल होताहे तितरिके निमित्त त घोडा वा गोदान करे ११ गीका दानकरे अथवा दश गोका तिस दोपकी ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । औरलक्षवादशहजारवा एकहजारमाह्मणोंकॉभोजन देवे औरजिसमासमेंइको२१ विदुहोतिसमासमें उद्यम रहित और रोग के पीडित होताहै २. और बडे ऐश्वयंसे होनहोता है और चित्तमें पापा हिताई तिल रिएको दूकरणे वास्तेधान्यपर्वतकादान और परमेश्वरकोमूर्तिस्थापन करणा कहा२१ भाक्ति कके और विधानसे करे तिसदोपको निवृत्तिवारते और जिसमासमें वाई विंदु होवें तिसमें क्षी देहक युक और क्षीण सबधियाक्कै पीडित होताहै २२ और सदाकाल दुःखको प्राप्तहोतादे निस रिटके तिमित्त उभयमुखी गौदान करे ॥ अथवा दशमहादान करे शातिकी कामना कर्के और नितमासमें नयी २ ३ विंदु हावे तितमें अनेकथ्योंकर्के युक होताहै २३ तिसके निमित सूर्य लक्षायुतसहस्रवाकुर्याद्राह्मणभोजनम् ॥ भूमिपक्षनिरुद्योगास्त्वथवारी गपीडिताः ॥ २०॥ ऐश्वर्याधिक्यरहिताभवेयुःकृष्णमानसाः धान्यपर्वत दानवाब्रह्मस्थापनमेवच २१ कुर्याद्भक्त्याविधानेनतहोपस्यापनुत्तये श्राक । त्याचपरिक्षीण क्षीणैर्वधुभिरतिः २२ दुःखमेवसदाविंदेइयोभयमुखीततः ॥ । श्रथवादशदानानिप्रदद्याच्छांतिकाम्यया रामपक्षयुतेमासेनाना शान्प्रपथ ते २३ सोवीप्रतिमांभानोनिर्मितांसप्तभिःपलैः तदर्धनाथवाशत्तघातथा (धनवापुनः २४ प्रदद्याब्राह्मणेंद्रायदोषस्यक्षयकाम्यया चतुर्विशतियुक्त तुमासेस्त्रीवुद्धिमोहितः २५ अगम्यागमनंवापिकूरग्रहदशायुत निरस्ताव धुभिःप्राणीस्थानधष्टोधनक्षयः २६ गोसहस्रप्रदातव्यमथवापिगवांशतम् दशवापिनदातव्यागावस्तहोपशांतये २७ का प्रतिमा दशपलसुवर्णको अथवा पाच पलकी अथवा यया शनिक दानकरे २४ श्रेष्ट ब्राह्मण केताई दोष दूरक ण वारतेदानदेवे और जिसमासमें चौथो २४ विंदु हो तिस मासमें नीकीबुद्धि कर्के मोहमा प्राप्त होताहै २५ यद कूत्याकीदशा होवे तव अगम्या सीमें गमन कत्ताद श्रीर संबे पियाँस निररत होताहै और स्थान होताहै और धनक्षयकों प्राप्तहोताहै २६ तिस रिटके दूरकरण बारते हजार मादानकरे नपवा सी १.. तिवास्त दानकरे २५ .. ॥ श्रीरणवीरज्योतर्महानिवन्धः॥ और कामहको दशाक युक्तमास होवे तव यो कहाहै सो संपूर्णताकदानकरे ठौर शुभग्रहकी' दशा होवे तव यथाशक्तिकर्के विधान करे २८ और जिसमासमें पंजी २५ विदुहोवे तिसमें ग्रहपीडा और अतोसार और वातरोगादियोंक पीडित होताहै २९ और चिरकाल मंदाग्निरह तोहैररुधिरकी व्याधि होती तिसकी शांतिके वास्ते पज्ञ होमादिकरे और ब्राह्मणोंको भोजन देवे ३. सूर्यादि नवग्रहोंकी शांतिके वास्ते करे और जिसमासमें छब्बी २६ विदुहोवें तिसमासमें जडता होतीहै ३१ और अनेक वार कहके वो वात भूलजातीहै और मन स्थिर नहि रहिताहै तिसदोपकी निवृत्ति वास्ते ब्राह्मपोंकर्के युक्त सरस्वतीका पूजनकरे ३२ रखड और क्षीरसे लेक . क्रूरग्रहदशायुक्तेमासेकुर्याद्यथोदितम्. शुभग्रहदशायांतुयथाशक्तिविधीयते २८ संयुक्तविंदुभिस्तत्वैर्मासेफलमिदंभवेत् ग्रहपीडातिसाराभ्यांवातरोगा. दिभिस्तथा २९ दीर्घकालंचमंदाग्निरुधिरव्याधिशांतये कारयेद्यज्ञहोमा दिब्राह्मणानांचतर्पणम् ३० प्रीतयेभास्करादीनांग्रहाणांवईतेततः प्रतुपक्ष समायुक्तेमासेजाइयंप्रजायते ३१ उक्तमप्यसकृत्सद्योविस्मरेदतिचंचलः तत्र वागीश्वरीपूजांब्राह्मणैःसहकारयेत् ३२ शर्करापायसाद्यैश्चतोपयेन्मधुसंयुतं मुक्तोजाड्यादिभिर्दोपैःप्रज्ञावैपुल्यमाप्नुयात् ३३ नक्षत्रैश्चसमायुक्तेवहुवित्त व्ययोभवेत् मलिनश्चितयाग्रस्तश्याज्ञाभेदश्चजायते ॥३४ तत्रसंपत्प्रदादेवी महालक्ष्मीप्रपूजयेत् श्रीसूक्तादिविधानेनजपहोमादिकारयेत् ३५ लक्ष्मी प्रसादसपन्नोधनधान्ये समान्वतः वसुपक्षयुतमासनलाभोहानिरेवच ३६ पदार्थांसें मधुकर्के संयुक्त प्राह्मणोंका तृप्तकरे अयसे करणेस जडतादि दोपोसे रहित होताहै और चडी बुद्धिको प्राप्त होताहै ३३ और जिसमासमें सताई विदु हो। तिसमें बहुत धनका खर्च होताहे और मलीन और चिताकर्के अस्त और आज्ञाभंगको प्राप्त होताहै ३४ तिसमें संपदाके देने वाली देवीमहालक्ष्मीका पूजनकरे और श्रीसूक्तादि विधानकर्के जपहोमादि कर्मकर-३५ ल क्ष्योको रुपाकों प्राप्त हुवा हुया धन और धान्योंकर्के युक्त होताहै और जिसमासमें अठाई विद होवै तिसमें लाभनहि होताहै और हानिहोतोहै ३६.

३९६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और उद्यमनिष्कलहोताहोरधनकदाचिनहिमिलताहैतिसकेनिमित्तसूर्यनारायणकोसेवाउौरजपहोमकरे ३७ तव संपूर्णदोपॉक रहित होताहै औरतेजस्वी होताहै और सुरखकों प्राप्त होताहै और जिसमासमें उनत्री २९ विदुहोवें तव चिंता कर्के व्याकुल होताहै ३८ और घृत और वस्र और सुवर्णादिदा नकरणेसेंदोपसेरहित होताहेऔर जिसमासमें तीस ३. विंदुहोवेतव मानसी पीडाकॉमाप्तहोताहे ३१ तिसरिष्टके निमित्त कर्पमात्रसुवर्ण वा आधा कप ब्राह्मणके ताईदेवे कुटुवी डोर वेदकेजानेनवालावा ह्मणहोवे तिसदेवेश्रीसूर्यनारायण प्रसन्नताको प्राप्तहोवे इह दानवाक्यका उच्चारण करे ४• तव रो गरहित और नित्यप्रति आनंद कर्केयुक्त और चिरंजीवी होताहै और तीसावंदुसे अधिक विदुयोग. उद्योगोविफलंयातिलभ्यतेनधनक्वचित् सूर्योपसेवनयुतोजपहोमादिकार येत् ॥ ३७ ॥ अशेपदोपनिर्मुक्तस्तेजस्वीसुखमानुयात् एकोनत्रिश तावापिचिंतयाव्याकुलोभवेत् ॥ ३८॥ धृतवस्त्रसुवर्णानिदत्वादोषाद्विमु च्यते त्रिंशताविंदुभिश्चापिप्राप्नुयान्मानसीव्यथाम् ॥ ३९ ॥ सुवर्णवातदर्धेवाब्राह्मणायनिवेदयेत् कुटुंविनैवेदविदेशीसूर्यःप्रीयतामिति ४० तेजस्वीनित्यमानंदीनारोगीजीवतेचिरम्॥ दुष्टग्रहदशायुक्तविंदुभिस्त्रिंशदादि भिः ४५ शुभमेवफलंविद्यादितिजातकनिर्णयः ॥ त्रिंशहिंदुयुतेमासेव्यापा राइनमाप्नुयात् ४२ उद्योगसिदिश्वभवेन्मान्यतेचनृपै.सह सत्क्षोमवस्त्र लाभश्चचतुस्त्रिंशत्समन्विते ४३ कीर्तिचमहतीविद्यादार्मिकस्तीर्थभक्तिमान पंचराम वच्छीमान् पन्वेिंशाहंदुभिःपुनः ४४ सुपुत्रलाभकथयेज्जातकागम दर्शनः सप्तत्रिंशद्युतेमासेकन्यालाभःप्रजायते ४५ युक्तेष्टत्रिंशतामासेचिं तितफलमाप्नुयात् रत्नद्रव्याणिचैकोनचत्वारिंशन्निगद्यते ४६ में दुष्टयहकी दशामैवी शुभफल होताहै इह जातक शास्त्रमें निश्चय कीयाहै और कहते है जि समासमें तीस ३. विंदु होतेहै तिसमें व्यापारसे धनकों प्राप्त होताहै४२ और उद्यममें सिद्धि और राजासेंमान होताहै, टौर श्रेष्ठपद वनका लाभ इह फल चीनी विदुयुत मासमें होता है ४३ और पैत्री ३५ विद्युत मासमै वडापथ और पज्ञतीयादिधर्मकाप्राप्तहोताहै औरछित्री ३६ विदुयुतमासमें श्रेष्ठपुचकालाभहोताहै अयसे जातक शास्त्रके जानवाल्पोनें कहा ठौर जिसमासमें सतनी ३० विदुहोवें तिसमें श्रेष्ठ कन्याकालाभहोताई १५ औरजिसमासमें अठत्री विटुहोवेतिसमासमॅचिंतित फलको प्राप्तहोताहै और जिसमासमें उनतालिविंदहोते, तिसमें रत्न नौर द्रम्पकालाभ होताह ४६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसमासमें चाली ४० विटुहोवे तिसमे धन और यशको वृद्धि होतीहै और जिसमासमे इकताली ११ विदुहोवे तिसमे अनेकप्रकारों का लाभ होताहै १७ और जिसमासमै विता ली ४२ विदुहोवें तिसमे बडाउदार और श्रीमान् और वहुतयों कर्के सेवित होताहै और वडाधनी औरवहुतभोगाकेभोगनेवालापृथ्वीमडलमेंहोताहै४८ जिसमासमैपजताली४५ विदुहोतिसमैज्ञानी और धनोहोताहैीरपुएपसागरताकोप्राप्तहोताहैऔर लोकोकारक्षक होताहै ४९ और जिसमासमंत्र ठताली १८ विदहोवें तिसमेंपवित्रलक्ष्मीकीवृद्धि कोप्राप्तहोताहै और राजलक्षणांकयुक्त धनवान्कीर्तिमांश्चैव चत्वारिंशञ्चवर्द्धते भूवेदविंदुयुक्तेतुनानाला प्रपद्यते ४७ पक्षवेदै.पुन.श्रीमानुदारोवहुसेवितः महाधनोमहाभोगोमहीमंडलसंस्थित-१८ पंचवेदान्वितमासेंज्ञानवान्धनिकोभवेत् ॥ पुण्यसागरसंयुक्त परमात्मास्वयं भवेत् ४९ वसुवेदमितेमासेपुण्यश्रीस्तूपचीयते ॥ राजलक्षणसंयुक्त सर्वजी वदयापरः ५० ज्ञानिनांधनिकानांचपुण्यमार्गानुवर्तिनाम् मध्ये श्रेष्तरोमर्त्य स्तारामध्येयथाशशी ५१ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयाम हेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकखंडेऽष्टवर्गाध्याय पंचदशः ॥ १५ ॥ अथतन्वादिद्वादशभावफलाध्यायोव्याख्यायते होरालंकारमुख्यप्रभवशुभफ लादीनिसर्वाणिपुंसांतत्तद्भावोद्भवानियुचरवलवशाद्यानितानिनवच्मि येयेभा वा सितज्ञामरगुरुपतिभिः संयुतावीक्षितावानान्यदृष्टानयुक्तायदिशुभफलदामू तिभावादिकेषु १ और संपूर्ण जीवोमे दयाकेकरणे वाला होताहे ५० ओर ज्ञानियोंके और धन वानोंके मध्य श्रेोताहे जैसे तारा गाके मध्यमे चद्रमाशोभा युतहोताहै ११॥ इति श्रीजानकखडेभापाटीकायापचदशोध्यायः १५ अव लग्नसे लेकके' वारा भावीका व्यास्पान करें। होगल कारादिमुख्यमयों में जोजो भावफल शुभाशुभ ग्रहाँके बलसे मनुष्योंका कहां सोसो इसपथमे कहतेहे जौनसे भाव शुक्र घुधवृहस्पति कर्के युक और दृष्ट होवें और पापीग्रहोंक दृष्ट युक्तनाहि होवे सेसो तन्वादि भाव शुमफलका देतेहे 2 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और कहतेहें जिस भावमे शुभ ग्रहका लग्न स्थित होवे और भावके स्वामीकर्के युक्त और दृष्ट होवे तिसभावका ऐश्वर्यफल कहाहै और जवपापग्रहकर्के युक्त और दृष्ट नहिहोवे तव ति सभावका सुख होताहै २ और जिसभावमें नीच राशिगत ग्रह होवे और जिसमें थनुराशिगत ग्रह होवे सो ग्रह भावका नाश कत्तीहै अर्थात् तिस भावकी हानि होतीहै और जिसभावमें मूलात्रिकोण और उच्च और मित्रक्षेत्रमें शुभपापमें कोई ग्रह स्थित होवे तिसभावकी वृद्धिकत्तोहे ३ और कहते है जिसभावकास्वामी छठे आठ वाहरमे स्थानमें स्थित होवे और ६ ८ १२ केस्वामी निसभावम स्थित होवे शास्त्रके जानवाले तिस भावकी हानि कहते हैं अधांत पाष्टमहादशेशानां पष्ठाष्टमहा दशस्थाने शुभत्व भावोतफलोनाहानिनिर्देशात् और सो भाव शुभग्रहकर्फे दृष्ट होवे तव फल अन्य तन्यादिभावपुशुभोदयेपुतद्भावनाथोपगतेक्षितेपु तदुक्तभावस्यसम द्विरुक्तानपापखेटक्षितसंयुतेपु २ नीचस्थोरिपुराशिस्थ खेटोभाववि नाशकः मूलस्वतुंगमित्रस्योभाववृद्धिकरोभवेत् ३ यद्भावनाथोरिपुरंध्ररिप्फेदुः स्थान६८१२ पोयद्भवनेस्थितस्तु तद्भावनाशकथयंतितज्ज्ञा-शुभेक्षितश्चत्फल मन्यथास्यात् यदानपेकेंद्रगतेविलगातात्रिकोणगेवायदिसौम्यदृष्टेतुंगादिवर्गों पगतेबलाढतद्भावपुष्टिंफलमाहुरार्याः ५ तत्तद्भावत्रिकोणेसुखमदनगृहेचास्प देसौम्ययुक्तपापानांडाष्टिहीनभवनपसहितेपापखेटेरयुक्त भावानांपुष्टिमाहुःस कलशुभकरंचान्यथाचेप्रणाशमिश्रमिश्रग्रहेंद्रेरखिलमपितथामूर्तिभावादिकानाम्द . थाहोताहै तिसभावको हानि होतीहै ४ ओर जिसभावका स्वामी लग्नसें केंद्र १४७ १० स्था नमे स्थितहोवे अथवा कोण ९५ स्थानमें स्थित होवे और शुभग्रहकर्के युक्त होवे ओर उच्च स्वक्षेत्र मिन गृहमें बलकर्के युक्तहोवे तिसभावकी पुष्टो फल श्रेष्ठ मुनिकहतेहैं ५ और कहते हैं हमादिदादश भावोंके स्वामियोंमें जिसजिसभावका स्वामी त्रिकोण ९५ में और सुख ॥ में और मदन ७ में नीर श्रास्पद १. में शुभग्रहों क युक और पापग्रहोंको दृष्टिसे रहित होवे और भावके स्वामी कर्के युक्तहोवे और पापग्रहों नहि युन होवे तव तिन्ही तिन्ही भावाकापुष्ट शुभफल कचाह और उलटे होनेसे तिन्होंभावाका नाशकचाहे और मिश्रितशुभाशुभमहायपोगकर्के श्रीर दृस्किीमश्रपल होताहै ६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध. ॥ तोर कहतेहैं जिसमावका स्वामी अष्टम ८ स्थानमें स्थित होवे और सूर्यकर्क युक्तहोवे अथवा नी चराशिम वा शत्रुकोराशिमे स्थितहोवे ओर यदशुभग्रहोंकर्के युक्त दृष्ट नहिं होवे तदतिस तिस भाव का विनाश मुनियोंके समूह कहवेहे जिसजिस लग्नादि भावमें खेट जो ग्रहहे तिनके योग और दृ दिका फल होवे सो विचारक्के लग्नादि भावोंका,फल क्रमसे कहे ७ और जिसभावका स्वामी छठे आठमें वारमें स्थानमें और शत्रु और मूढधरतम और दुबल सो ग्रह जिस भावमें स्थित होवे सा ग्रह तिस भावके शुभकरणकों समर्थ नहिं होता है ८ और जोग्रह ६।८।१२ | स्थानमें स्थित होवे और नीच और शत्रुके नवाशमें स्थित होवे और सो ग्रह अपने उच्चनवाश और उच्च राशि भार मित्राश राशिमें स्थित होवे अथवा शुभग्रहक दृष्ट होवे सौ ग्रह शुभफल कत्तीहै ९ और जि नाशस्थानगतोदिवाकरकरच्छन्नस्तुयद्राशिपोनीचारातिगतोथवायदिशुभै खे टैरेयुक्तास्थित. तद्धावस्यविनाशनमुनिगणा शसंतिखेटैर्युतीयद्यत्रापिफलप्रदो नहितदामूाटिभानाक्रमात् ७ दुस्थाने ६।८।१२ वारिंगेमूढेदुर्वलेभावनाय के भावस्यसपदकर्तुनशक्ताभावमाश्रिताः ८ दुष्टस्थितोवापियदानभोग पापा रिनीचाशकसयुतोय स्वतुंगमित्रांशकराशियुक्त शुभेक्षितोवायदिशोभन स्यात् ९ भावेशाक्रांतराशाशेदःस्थेभावस्यदुर्बलम् स्वोच्चमित्रस्वराशिस्थेभावपुष्टिवदेडे ध १० यद्भावलाभधनविक्रमराशियातायगावनावसुहृदश्चतदुचनाथा तदा वपुष्टिबलमवरचारिणस्तेकुतिमूढरिपुनीचविवर्जिताश्चेत् ११ भावांशतुल्य खलुवर्तमानोभावोद्भवपूर्णफलविधत्ते मावोनकेनाप्यधिकेचखेटेराशिकेनात्र फलविचार्य्यम् १२॥ सभावका स्वामी जिस राथिमें स्थित होवे तिसराशिकास्वामी ६ । । १२ स्थानीमें स्थित होवे टर भावको निवल कतीहें और अपने उच्च मित्र स्वक्षेत्रम स्थित होवे तव भावकॉपुट कर्ताहै १. और कहते हैं जिसभावमै एकादश द्वितीय तृतीय भावके स्वामीकी राशिस्थित होवे ओर जिस भावका स्वामी मित्र उच्च राशि में स्थित होवे तिसका स्वामी जिस भावमे स्थित होवे सो ग्रह शत्रु और नीच और ॥ और जो ग्रहनाव के राशिसे रहित होवे तव तिस भावकी वृद्धि कताहै ॥ ११ समान होवे सो ग्रह तिसभावका पूर्ण फल कत्ताह और यो ग्रह भावाशोंसे होनहै अयमा अधिक है सो ग्रहनेगशिककर्के भावकाफलन्युनकताइ सो विचारणयोग्यहै १२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ औरकहते हें देह और धनदत्यादिपदाजिसककैसंपूर्णमनुष्योंके जानेजातेहेंसोहादश भावाध्यायप्रवमें विशपर्ककहताहां १३ प्रथमलग्नभावमे किसकाविचारहै सोजातकपारिजातमें कहतेहेदेहका मान और वर्ण और स्वरूप और लक्षण और यश और गुण और स्थान उौर मुख दुःख उरि विदेश वास और तेजबल और दुर्बलता इतने फल श्रेष्ट मुनी लग्नभावमे विचार करते है । प्रा और कहतेहे जिसके जन्मलग्नमें शुभग्रहकीराशी । २ । ३ । ४ । ६ } ७ | ९ | १२ । स्थितहो तीहै सो मनुष्य चिरकाल जीने वाला और राजाके मानवाला और सुखीहोता है और जिसके जन्म लग्नकों स्वामी देखताहै सो धनी और तीन वुद्धिवाला और कुलके और यशके प्रधानने वाला होता है ३.और कहतेहें लग्नम यो नवाश तिसके स्वामीसें अथा यो ग्रहसपूर्णग्रहोंमें 'वली होवे तिसग्रह से देहका स्वरूप लक्षण कहे और जिस राशिके नवाशमे चद्रमा स्थित होवे तिसके स्वामीके तु मूर्त्यादय पदार्थाज्ञायतेयेनसर्वजंतूंनाम् तमहमधुनाप्रवक्ष्येभावाध्यायविशेषण १३ तत्रतनुभावेकिंचिंतनीयमित्युक्तम् जातकपारिजातेशरीरवर्णाकृतिलक्षपनि यशोगुणस्थानसुखासुखानि प्रवासतेज़ीबलदुर्बलानिफलानिलग्नस्यवदंतिसत. १ नरश्चिरायु पपूजितःसुखील भवेत्साम्यगृहयथातथा लग्नेयदास्वामिनिरी क्षितेधनीकुशाग्रबुद्धिाकुलकीर्तिवर्द्धनः २ लग्नांशपाहीर्ययुताग्रहाद्वातनुस्व रूपाकृतिलक्षणानि वर्णवदेच्चद्रनवांशनाथाविलग्नपात्सर्वशुभाशुभानि ३ त्रिकोणकेंद्रेयदिलग्ननाथेशुभान्वितेशीभनवी क्षितेवा शुभग्रहागारगतेवला ढयेचतु:समुद्रांतयशःसमेति ४ होराधिनाथेरिपुरधरिष्फेपापान्वितेपापनि रीक्षितेवा पापग्रहाणांभवनोपयतिजातोऽप्रकाशोभवतीहमर्त्यः ५ कीर्ति 'स्थानमाविलग्नभवनेजात स्वयकीर्तिमान् वित्तस्थेतुविशेपकीर्तिसहितः ॥ स्वीचादिवर्गान्वित । । ॥ और जिस ल्य जातकका वर्ण कहे उमेर लग्न के स्वामीसें संपूर्ण शुभाशुभ फल कहे ३ और कहतेहैं जिसके जन्मसमयमें विकोण । ९ । ५ टौर केंद्र ।।। ७ | १. स्थानमे 'शुभग्रह ककें युक्त और शुभग्रह कर्के दृष्ट लग्नका स्वामी स्थित होवे सो समुद्रपर्यंत यशकों प्राप्त होताहे ॥ के जन्मसमयमें लग्नेश छठे आठमें वाहग्में स्थानमे पापीग्रहकके युक्त दृष्ट होवे डोर पापीग्रहीं की राशिम स्थित होवे सोमनुष्य प्रकाशको नहिं प्राप्त होताहे प्रसिद्धनहिं होताहै ५ उौरजिसके जन्म लग्नकास्वामी लग्न में स्थित होवे तर मनुष्य अपने गुणोंकर्के यशकों प्राप्त होताहे डोर लमका स्वा मी धनभावमें स्थित होवे तव विशेष पथकर्के युक्त होताहै जवल्मेश उच्चमित्रम्वतके वर्गम स्थित होरे नव विशप यावालाहोताह एक ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और लग्नेशदुष्टस्थान ६ । ८ । १२ । में स्थित होवे तव चंचल होताहे स्थानमें स्थित नहिं रहिताहै अथवा दुटजन होताहै और केंद्रकोणमें शुभग्रहकर्फे 'गुत होवे तव शुभयात्राका सुख होताहै ॥ ६ ॥ और जिसके जन्ममें लग्नेश पचमस्थानमें स्थित पचमेश कर्कयुक्त होवे अथवा नवमस्थानमें नवमेश कंके युक्त हो अथवा लग्नम स्थित होवे तव तिसका पि तापशवाला होताहे और जिसके जन्ममें तीसरे भावका स्वामी लग्नमें स्थितहोवे उौर लग्नका कार क और तीसरेका स्वामी एकराशिमें स्थित होवें और दोनोवलीहोवे तव तिसका भाई यशवाला हो नाहै ॥ ७ ॥ और जिसके जन्मसमयमें पचमभावका स्वामी अथवा वुध लग्नमें वा चतुर्थस्थानमें लग्ने दु-स्थचंचलयात्रयासहतनुर्जातोथवादुर्जनःकेंद्रेकोणगतेशुभग्रहयुतेयात्रीसुख जायते ६ होरास्वामिनिपचमेयादिसुतस्थानेशयुक्तेथवाभाग्येवायदिभाग्यपेन सहितेलग्नेयशस्वीपिता भ्रातृस्थानपतौविलग्नगृहगेतत्कारकभ्रातृपावेकस्थौ बलशालिनौचयदिवातत्सोदरःकीर्तिमान् ७ विद्याधिपेवायदिचद्रसूनौलग्ने सुखेलनपसंयुतेवा बलान्वितेपापदृशाविहीनेविद्यायशस्वीभवतिप्रजातः ८ सर्वार्थचिंतामणीविशेषः ॥ लग्नेशेस्वोच्चमित्रांशेस्वनवांशगतेथवा ॥ शुभग्रह युतेदृष्टंदेहसौख्यविनिर्दिशेत् ९ लग्नेशेवलसंयुक्तेकेंद्रकोणगतेशुभे॥ पापय हैरसदृष्टेदेहसौख्यंवदेदुधः १० लग्नाधिपोतिवलवान्शुभवर्गयुक्त स्वोच्चेसुह 'गृहगतेस्वनवांशकेवा लग्नाधिनाथसहितेयदिकेंद्रनाथसंदाग्यकीर्तिधनधा न्यचिरायुरेति ११ शक युक्त होवे और बलयुक्त ओर पापदृष्टिस रहित होवे तव जातक विद्या और यशर्के युनहोताहै ८ और सर्वाचिंतामणीमें विशेष कहतेहें ॥ जिसके जन्मसमयमें लग्नेश अपने उच्च और मित्रऔर अप ने नवाशम स्थित शुभग्रहकर्के युक्तदष्ट होवे तिसकों देहका मुरस होताहै ९. उोर लग्नेश कैः ।। ११. कोण९। ५ स्थानमेस्थित शुभग्रह होवे और पापग्रहाकर्क नहिं देरया होवेतवपडित लोकदेहका सुख कहतेहें १. और जिसके जन्मकालम लग्नेश बलकर्कशुक शुभग्रहके वर्गम स्थि त होवे अथवा अपने उच्च ॥'मित्रक्षेत्रमै अथवा अपने नवाशमेस्थित होवे अथवारेंद्रस्थानोंके या भी कर्फे युकहोवे सौ श्रेष्ट यश और भाग्य और धन और घान्य डीरवडी प्रायुपाकॉप्राप्तहोताहै।"

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और लग्नेश क्रूरग्रहक युक्तहोवे तब देहकैसुरखका विनाश कहतेहै और श्रष्टमस्थानमें रग्नेय होवे लव तैसाहि फल कत्तीहै और शुभग्रहकर्के दृएहोवे तबदेहके सुखका नाश नहिंकत्ता १२ और जिसके जन्ममें लोश ६११ १२ स्थानकेस्वामि फर्के युग होवे और लोमें स्थित होवे तव रोगी क्ताहै और वलककै हीन लग्नेश केंद्र विकोणमें स्थित होवे तव रोगी कतीहै १३ और क हतेहै जिसराशिमें लश स्थित होवे तिसका स्वामी ३ । ८ । १२ स्थानमें स्थित होवे तव दुबल देहवाला होताहै और लग्नादि जिसभावका स्वामी ६ ।। १२ स्थानमें स्थित होवेतव लग्नाटि भावोंका नाश करणेवाला कहतेहे ११ और लग्नेशकर्के शनिकायोगअथवा दृष्टि होवे तव ठग लग्नेश्वर क्रूरसमन्वितश्चेदेहस्यसौख्यादिविनाशमाहुः ॥ तादृक्फलंनाशग तेपितस्यशुभेक्षितश्चेत्फलमन्यथास्यात् ॥ १२ ॥ दुःस्थानपेनाथयुतेवि 'लग्ननाथेविलग्नेसतिरोगभाक्यात् - वलविहीनेसतिलग्मनाथेकेंद्रत्रिकोणे तनुरोगभायात् ॥ १३ लग्नेश्वराधिछितराशिनाथोदुःस्थानगोदुर्वलदेहभा कस्यात् ॥ तत्तत्स्थलाधिष्ठितराशिनाथैदुःस्थैलिग्नादिविनाशमाहुः १४ श नेस्तुयोगात्प्रविलोकनाद्वाभीतिद्बुववंचनचोरभूपैः॥ राहौविलग्नेसकुजैपुत्रे राहोरहद्दीजमिहाहुरायाः १५ लग्नेश्वरेमृत्युगतेसराहोरंधेसमांदीतुतथैववा च्यः॥ लग्नेसराहौगुलिकेत्रिकोणेरऽततोमांदियुतेतथैव १६. लग्नेश्वरभूमि सुतेतनुस्थेपापान्वितेपापविलोकितेवा शिलाप्रहारैर्ऋणमुत्तमांगेखड्गादिभिवा कथयतितज्ज्ञाः १७ और चौर और राजार्कनिभयकरभयहोताहै उौर जिसकैजन्मसमयमै लग्नमें स्थितराहुहोवे औरमंगल जोर थनियुक्त होवे तव अड वृद्धिवाला कहतेहैं १५ और गहुर्केयुके रमेश अष्टमस्थानमें स्थित होवे और गुलिक युक्त होये तववी अडवृद्धिवाला होता है और जिसके जन्मलग्नमें राहु होवे और गुलिक त्रिकोण ९।५ में स्थित होवे और अष्टमस्यानम गुरि के कर्फे युक्त राहु होवे तव वी अडवृद्धिवाला होताहै १६ और पापोग्रह युक लग्नेश्वर मंगल लममें स्थित होवे और अथ वापापीक दृष्ट होवे तव शिलाके प्रहारकर्के शिग्मे छिद्र कतीहै अथवाग्वड्गाटि शसक शिगे पापहोताहेअयसे श्रेष्ट मुनियोंने कहा १७ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। १०३ श्री जिसके जन्मसमयमं लग्नका स्वामी रूक्षराशियोंमें १ । ५ ।।२। ६ । १. इन्होंमें स्थितहोवे अथवा सूर्य मंगल शनिके भवनमें स्थित होवे और लग्नकास्वामी पूर्वोक शुष्कराशियोमे अष्टम स्थानमें स्थितहोवे तव अत्यंत कष्टकयुक्तशुप्फ देहवाला होताहै १८ और जिसराशि के नवाशी लग्नेश स्थित होवे तिसका स्वामोशुष्क ।।५।९ । २ । ६ | १० | राशिम स्थित होवे तववो शुफ देह होताहै और जन्मलग्न शुष्क राशिहोव १ । ५। ९ । २ । ६ । १० त पापग्रहोंक युक्त होवे तव टेह कृश होताहै ॥ १९ और जिसके जन्मलग्नमें जल चा गाशि मकरका उत्तगई और कुंभ और मीन राशि स्थित होवें और शुभग्रहोंकर्के युक्त होवे तव स्थूल देहवालाकहतेहें और लग्नका स्वामी चंद्रमा और शुक्र बलकर्केयुक्त होवें और शुभग्रहककै युक्त होवें तव देह पुष्ट होताहै २. और लग्नेश ४ । १ ।११। १२ साशेमें स्थित होवे और वह लग्नेश्वरेशुष्कयुतेतथैवशुष्कग्रहाणांभवनस्थितेवा लग्नाधिपेनाशगतेतुशुप्क राशौतनौशुकमतीवकष्टं १८ लग्नाधिपस्थांशपराशिनाथःशुष्कर्मसंस्थस्त नगुप्कमाहुः शुप्केविलग्नेवहुपापयुक्ततत्रापिदेहस्यकृशत्वमाहुः-- १९ लग्ने जलवॆशुभखेचरेंद्रेर्युक्तेतनुस्थूलमुदाहरति लग्नाधिपेतोयखगेवलाढयसौम्या न्वितेचेत्तनुपुष्टिमाहुः २० लग्नाधिपेचेजलराशिसंस्थेशुभान्वितेतोयखगेन दृष्टे लग्नेशुमक्षेत्रगतेपिचैवलग्नेश्वरस्थांशपतौजलः २१ लग्नाधिपस्था शपराशिनाथःस्थूलग्रहःस्यात्तनुपुष्टिमाहुः ॥ लग्नेशुभर्सेशुभखेचरेंद्रोयुक्तोम स्थूलमुदाहरति २२ पापग्रहाणांचदृशाविहीनेलग्नेशुभक्षेत्रगतेपि.वं ॥ लग्नेगुरौतेननिरीक्षितेवाजलसंगेवापिजलेविलग्ने २३ सौम्यान्वितेगोभनखे चरेंटेर्टष्टत्वतिस्थूलमुढाहरांति लग्नेशनौराहुयुतेथवास्यात्पिशाचवाधांप्रवद श्रीर शुभग्रहकर्के युक्त होवे और चद्रमा और शुक्र क दृष्टहोवे और लग्नमें शुभग्रहको राशि होने श्रीर लग्न के नवाशका स्वामी जलचरराशियोंमें स्थित होवे तव पुष्टदेहहोताहै २१ और जिसके जन्मसमयम लग्नेशके नवाशकास्वामी स्थूलमह होवे तव देहंपुष्ट वाला होताह और शुभग्रहके लग्नमें ओर शुभग्रहके योगमे जन्मेतो पुष्टदेहवाला होताहै ॥ २२ ॥ और शुभग्रहको ग गि लग्नमें पाप दृष्टिम गहित होवे तप पुष्ट टेहवाला होता है अथवा लग्नमें वहस्पति स्थित होवेवा लगको देखताहोवे अथवा जलचराशिमे स्थित होवे और जलचरराशि लग्नमें स्थित होवे तव पुष्ट देहवाला होताहै २३ और जिसका जन्मलग्न शुभग्रहक युक्त और शुभग्रहोंक देरणा होवे निसका वडा स्थूल देह कहते हैं और जिसके लग्न शनि राहुक युक होवे तिमको पिशाचको तिसंतः २४ पोडा होतोह २४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥॥ और जिसके जन्मलग्नमें सूर्य मंगल क्र्के देख्या होवे'तिसको श्वासकास क्षयी विधिति गुल्मरोग होता है और लग्न मगल बुध कर्के देख्या होवे तव तिसकामशरिकादिरोग के पीडितकत्ताह २५ और जिसके जन्मलग्नमें केतुस्थित होवे और बहुत पापग्रहोकर्के देख्या होवे तिसकों निश्चय के पिशाचपीडा और चोरपीडा होतीहै और जिसके जन्मसमयमें चरलग्नहोवे अथवालमेश चरराशि में स्थित होवे सो मनुष्य वडे संचार करणे वाला होताहै २६ और जो मनुष्य चरलग्नमस्थित चरन वाशमें जन्मताहै सो वीसंचार शील हाताहै और चरलग्नमें और चरराशिमस्थित लग्नेशचरग्रह चन्द्र वुध शुक्र कर्के दृष्ट जिसके जन्मसमय में होताहै सो मनुष्य विदेशमै भाग्य युत होताहै २७ और स्थिर लग्नमें और स्थिर ग्रहोंक दृष्ट युक्तमें जो जन्मताहै सो अपने देशमें भाग्योदयकों प्राप्त होताहै और बहुत धनकर्के युक्त होताहै और शुभाशुभ दोनोंग्रहाँकर्के युक्त होवे तव अनेक देशत्र मण करणे वाला और कुमार्गी होताहै ॥ २८ ॥ और शुभ ग्रहके लग्नमे और शुभग्रहकेयोगकर्के लेंग्नेरविभूमिसुतेनदृष्टःश्वासक्षयौविधृतिगुल्मभाजः भोमेविलग्नेशशिसूनुदृष्टे मशूरिभिःपीडितदेहभाक्यात् । २५ केतौविलग्नेवहुपापदृष्टेपिशाचचौरर्भव तिध्रुवंभी: लग्नेचरेतद्भवनेश्वरेवाचरस्थितेसंचरतिप्रजातः .२६ संचारशील चरभावलग्नेलग्नाशकेचैवमुदाहरंति 'विदेशभाग्यश्चरभेविलग्नेचरेतदीशेचरखे टॅदृष्टे २७ स्थिरस्वदेशेवहुभाग्ययुक्तः स्थिरैग्रहैर्भूरिधनान्वितःस्यात् मित्रै ग्रहै संयुतभाग्यकीर्तिनानाविदॆशेप्रचरन्कुमार्गीदि लग्नेशुभेशोभनदृष्टियुक्त वास्यात्सुखंतन्नहिपापयोगात् दुःखीमवेत्पापवहुत्वयोगेलनेतुवाल्यान्मरणांत 'कालेंगवर्गोतमांशेयदिलग्नेनाथेत्वोच्चांशकेवास्वसुहृदृकाणे शुभान्वितेवा शुभदृष्टियातेनरोभवेदामरणांतसौख्यम्।।३ अथतनुचिंतायांशरीराकारव पीयुच्यते कळजगेतनुविधोधनवान्सुरूपोन्येलग्नगेतिविकलोतिजडश्चकृष्ण सूर्येदरिद्रइहतौलितनौनिशांधःसिंहेक्रियेसतिमरःशशिभक्षिणरुक्युक्- ३१ और दृष्टिकर्केशुभफलहोताहे जव पापग्रेहका योग होवे तव शुभ नहीं होताहोर बहुत पापग्रही का योग होनेसे जन्मसे लेककै मरणपर्यंत 'दुःखी होताहै २९ और जिसके जन्म समयमे वर्गोत्तम नवांशमैं लग्नेश स्थित होवे अथवाउचर्चाशमें स्थित होवे वा मित्रके दृष्कायमें स्थित होवे और शु भयुक दृष्ट होवे तव मनुष्य जन्मसे लेक मरणपर्यत सुखकों प्राप्त होताहै ३० अव देहका वर्ष स्वरूप कहते है । जिसके जन्मसमयमें कर्कट'और मेष राशिम लग्न गत चद्रमा होवे सो धनीऔर मुदर रूपवाला होताहै ओर क्षीण चद्रमा लग्नगत होवे तवव्याकुल और नडस्वभाव बालाहोताहै ओर सूर्य लग्नमें स्थित होवे तवदरिद्री होताहै और तुलालग्नमे लग्नस्थित होवे तव रात्र्यंध दोपवा ला होताहै टौर सिंह और मेप'लग्न लग्नगत होवेतवमददृष्टिवालाहोताहैऔर कर्कटलग्नमेस्थितहोवे तव नेत्र रोगवालाहोताहै३१ । ॥ श्रीरपारिज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ उऔर यो जन्मलमले नयांशकाप्लामी है और यो ग्रह मंपूर्ण महामं वली. होये तिस मह कान्पांई मार्ने होतोह ॥ और मूषके विशशिका यो ग्रहस्यामोह तिसकीन्याई स्वभाव- होताहे वीर चंद्रमा ।। वृहस्पति ॥ सूर्य यह सन्यगुणाहै नीर शुक युध रजोगुणों और मंगल- रातो तमोगुणी प्रयपाद ग्रहोंकास्वरूप कहतेहैं सूर्यथोड़े नीर कुंडलों वाले केशों यालाटीर चनु बुद्धि और सुंदररूप और ननल श्रीर समपष्टि श्रीर मधुपिंगलेनत्र मुंदर और शूरवीर और प्रच- डरूप और स्थिरकभाव और रकरपाम वर्ण श्रीर गूढयाण और पित्तप्रति और अस्थिसार और वरागंभीर और चतुरस्र देहयाला और मोटा और रक यस धारणे वाला ३३ प्रतिग्यः प्रवचंद्रमाकारवरूपकहते हैं पंद्रमासीग्यस्वभायवाला और सुंदर लाभाककंगुननेवाला टीर मीठा 1 लग्मांशपस्वचवलाढ्यखगस्यमूर्तित्रिंशांशपादिहरवैःप्रकांतचविद्यात् सत्वंश शायरवयोधरजासितज्ञोभीमार्कनौतमइमददतीहतोः ३२ अंथसूर्यादी नास्वरुपमाह अल्पाकुंचिंतमूर्धजःपटुमतिर्मुख्यःसुरूंपश्चलोनात्युच्चामधुपि गचारुनयनःशूरःप्रचंडःस्थिरः ॥ रक्तश्यामतनुर्निगढचरणःपितास्थिसारो महान्गंभीरश्चतुरस्त्रकाप्युलक:कासुंभवासोरविः ॥ ३३ ॥ इतिरवः । सो म्यःकांतिविलोचनोमधुरवागगार कृशांगोयुवा प्रांशुःसूक्ष्मनिकुंचितासितक चःप्राजोमदुसात्विकः चारुवातकफात्मकःप्रियसखारक्तकसारोघणी वृत्तःस्त्री निरतश्चलोतिसुभगःशुलांवरश्चंद्रमाः ३४ इतिचंद्रस्य हस्वापिंगललोचनोट वपुढीप्तातिकातिश्चलोमजावानरुणांवर पटुतर:शरश्चविस्पष्टवाहित्राकुंचि तदीर्घकेशतरुणपिनात्मकस्तामसचंड साहसिकॉरिघातकुशल संरक्कंगोरः कुजः ॥ ३५ . T वोलनेवाला और गौरवांरीर कृशअंगोंवाला टीर युवा अवस्थाककै युनः तीर प्रभायुक्त डीर सूक्ष्मकु हलोवाले कालेकेशीवाला और चतुर और कोमल और तत्वगुणी और सुंदररूप और वातकफ प्रकृ निवाला और मित्रकाप्याग और रक्तसारवाला और लजायुक्त उरगोलदेहवाला और सीरत और चं चल र श्रेष्ठभाग्यवाला और शुझावोंवालाकहाहै ३४ अवमंगलकास्वरुप, कहतेहें मंगलछेटेदे हवाला और पिंगलवणंकेनेवोंवाला और दृढशरीर और प्रकाशवाली कांतिवाला और चंचल और म मासार और लालवस्त्रोंवाला और वडाचतुर और शूरवीर और विशेषकस्पष्टवाणीवाला. उऔर हिंसा करणेवाला धीर कुंडलॉकर्केपुन लवेकेशीवाला और कुमारअवस्थावाला और पित्तप्रकृति और तमो गुणी और प्रचंडस्वभाववाला और हठी और शत्रुमारणेमें चतुर और रनगौरवर्णवालाहोताहै ३.५ १०६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अववुवकास्वरूपकहतेहै बुधलाल कोणेकर्के युक्तवडेनेत्रोंवाला और मीठावोलनेवाला औरट्वाश्यामव वाला और त्वचासार वाला और रजोगुणी और स्पष्टवाणीवाला और पुष्टदेहवाला और विटोपन कृतिवाला और प्रसन्नमार्ते और मध्यमरूप और चतुर और गोलदार्गर और नाडियांवाला देह ओर वेश और वाणीकर्के संपूर्णकॉवश्यकरणेवाला और पलाशपत्रकीन्यांड वस्त्रधारणेवाला होताहै ३६ अवगुरुकास्वरूपकहतेहें बृहस्पतिथोडेपिंगले नेत्रोंवाला और श्रवणकर्के धारणाशक्निवाला औरसि हकी और वदलकीन्याईगंभीरवाणीवाला और स्पिास्वभाववाला और सत्वगुणी और पवित्र और शुद्धसुवर्ण फोन्याईदेहवाला और ऊचीछात्तीवाला और छोटा और धर्मबुद्धिवाला और नीतिमेचतुर और वृद्धप्रकृति और ऊचीभूमीमविचरणेवाला और क्षमायुक्तऔर पीतवस्त्रोंवाला और कफप्रकृतिवा .. - इतिभौमस्य ॥ रक्तांतायतलोचनोमधुरवाग्दूर्वादलश्यामलस्त्वक्सारोतिरजो धिकस्फुटवचः पीनस्त्रिदोपात्मकः ॥ हृष्टोमध्यमरूपवाक्सुनिपुणेरत्तः शिराभिस्ततःसर्वस्यानुकरोतिवेशवचनेपालाशवासोवुधः ॥ ३६ ॥ इति वुधस्य ॥ ईपपिंगललोचनःश्रुतिधरःसिंहाव्दनादःस्थिरःसत्वाढ्यःशुचिशुद्ध कांचनतनुःपीनोन्नतोरस्थलः ॥ ह्रस्वोधर्ममतिविनीतिनिपुणोटदोर्ध्वभूटः क्षमी वापीतांवरभृत्कफाधितनुकोमेदःप्रधानोगुरुः ३७ इतिगुरोः॥ चारुर्दी घभुजःप्टथूरुवदनःशुक्राधिकःक्षांतिवाक् कृष्णाकुंचितसूक्ष्मलंवकचकोदृर्वादल कामीवातकफाधिकोतिसुभगश्चित्रांवरोराजसोलीलाविन्मतिमा विलासनयनःस्थूलांसदेशःसितः ३८ इतिभृगोः पिंगोनिम्नविलोचनःकृशतनु दीर्घःशिरालोलसः कृष्णांगःपवनात्मकोतिपिशुनःस्नाय्वान्वितोनिर्पणः मूर्खः स्थूलनस्वद्विजोतिमलिनोरूक्षोशुचिस्तामसोरौद्रःक्रोधपरोजरापरमतिःकृष्ण वरोभास्करिः ३९ इतिशनेः श्यामलः ला और मेद प्रधानहोताहै ॥ ३५ ॥ अवशुक्रकास्वरूपक शुकश्रेष्टलंबीभुजांवाला बडे पदृऔर व डे मुखवाला और वीर्यसार और क्षमायुक्तवाणीवाला और कालेसूक्ष्मलवेकेशोंवाला और दूवाश्याम और कामी और वातकफप्रकृति और श्रेष्टभाग्ययुक्त और चित्रवस्त्रों वाला और रजोगुणी और ली लाजाननेवाला और रतिसुखकेजाननेवाला श्रीर विलासयुक्तबोंबाला और मोटेमोठयोंवाद ३८ अवशनिकास्वरूपकहतेहे शनि पिंगलवर्णकेनीमनेत्रीबाला और कृशंदेहवाला और लवेदेवाला और नाडियोंकयुक्त और पालसी और कालेअगावाला और वायुप्रकृति और चुगल और नाडी सार और निलंज और मूखे और मोटेगेम और मोटेदतोवाला और वडामलोन और रूक्ष और अपवित्र और तमोगुणी और भयानक और क्रोधी और कालेवस्त्रावालाहै ३९ ॥ श्रारपवारज्यातिमहा अव कालपुरुषके अगविभाग कहतेहे मेपराशि शिरहै और वृप मुखहे और मिथुन दोनों वाहूहे और कळंट हृदयहै और सिंह उदरहै और कन्या कटि देशहै और तुला वस्ति नाभीके नीचे चार अगुल स्थानमहै और वृश्चिक गुदास्थानहै और धनु- दोनों पहै और मकर दोनों 'जानूहे और कुभ दोनों जंघा, और मोनदोनों पादहें ४. इन्होंराशियोंकों जन्मकालमें मनुष्यके अगॉम चिंतनकरे जिस अगमें शुभग्रहका योग होवे सो पुष्ट होताहै और जिसमें पापी ग्रहोंका होवेयोग शिस अंगमें रोगादियों कर्के उपद्रव होताहै ॥ ४१ ॥ अव अंगोंमें व्रण चिन्हका ज्ञान वृहज्जातकसे कहते हैं लग्नमें तीनद्रेष्काण होतेहें प्रथमद्रेष्काणमें शिर और नेत्र और नासिका और दोनों कपोल और ठोडी और मुख इह सात अग कल्पना करे और दूसरे द्रेष्काणमें गल और मोंढे और दोनों भुजा और पास्से और हृदय और त्रिकस्थान और नाभि इह सात ७ अंगकल्पनाकरे और तीसरे द्रेष्काणमें वस्ति और लिंग गुदा और अडकोश और पट्ट और जानू और जघा और पाद शीर्पमुखवाहुह्दयोदराणिकटिवस्तिगुह्यसज्ञानि उरुजानुजंघेचरणावितिरा शयोजाद्याः ४० कालनरस्यावयवाःपुरुषाणांचिंतयेत्प्रसवकाले सदसद्गृहसंयो - गात्पुष्टा-सोपद्रवाश्चापि ॥११॥ अथव्रणचिन्हज्ञानंटहज्जातके कदृक्श्रोवन साकपोलहनवोवक्त्रंचहोरादयस्तेकठांसकवाहुपाश्वहृदयक्रोडचनाभिस्त्विति वस्ति शिश्नगुदेवतश्ववृपणावूरूततोजानुनी जघुघ्रीत्युभयत्रवाममुदितै प्कोण 'भागैस्त्रिधा ॥४२॥ तस्मिन्पापयुते व्रणशुभयुतेदृष्टेचल क्ष्मादिशेत्स्वाशस्थि रसंयुतेतुसहजःस्यादन्यथागतुकः मंदेश्मातिलजोग्निशस्त्रविपजो मेवुधेभूभ 'व. सूर्यकाष्टचतुष्पदेनहिमगौशृंग्यजजोन्ये शुभं ॥४३॥ 4 इह सात अग कल्पना करे इह एक लग्नमें तीन प्रकारक अंग विभाग जानणे ॥ और उटि त राशिया वामाग और अनुदित दक्षिणाग होताहै जैसें लग्नमें प्रथमद्रेष्काणहोवे तव लग्न शिर और दूसरी २ और वाहरमी राशि दक्षिण वामनेत्र तृतीय कादश दक्षिण वाम करी और चतुर्थ - दशम दक्षिण वाम नासापुट और पचम नवम दक्षिण वाम कपोल और पष्टाष्टम दक्षिणा बाम हनू और सप्तमराशि मुख एवं द्वितीय द्रेष्काणे कठादितृतीये वस्त्यादि ४२ श्रीर तिन्होंपूर्वोकस्थानोंमें पापग्र हेका योग दृष्टि होवे तव व्रण होताहै और शुभग्रहके योग दृष्टि कर्के तिलमसकादि रक्षण होताहै और यह अपनी राशि और नवाशमें वा स्थिर राशि नवाशमें स्थित होवे तव सहित व्रण जन्म ताहै और स्वादिके विना आगतुक शस्त्रादियोंकर्के होताहै। और शनि पत्थरक और वासु कर्के ओर मगल अग्नि शस्त्र विपकर्के और वुध मृत्तिका कर्के और सूर्य काष्ट चतुष्पदकके ओर चंद्रमा शृगों और.शरवादि कर्के व्रण कत्तीहै और गुरु शुक्र कः शुभ होता, ४३ 3 । भागेत्रयःसवुधाय २ दृशी १२ ३ कर्ण | 29 वृषण/११ 1 ४०८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसअंगमें बुध कयुक्तदो तीनपापग्रहस्थितहोंचे तिसनगमें पूर्वोकनधादिअवश्यहोतेहैं और शुभग्रहाँकर्के युक वुध जिस अंगमें स्थित होवे तिसमें पूर्वोक्तकालागविभागराशि स्थानमें तिललमा दिहोताहै ४४ अव होराप्रदीपसे जार वर्षचिन्ह विश्थेप कहते हैं जन्मलमसे सप्तम भावका स्वामी मंगलपा शुक्रवा वृहस्पति होवे तव जातकके मस्तक चिन्हहोताहै इसमें संशय माहिद ४५ और जिसके जन्मलामें शुक्र पामंगल वा चंद्रमा स्थित होवे तिसकों द्वादश ॥ १२ ॥ वर्षम समनुपतितायस्मि शिरः कंठ वास्त हाभवतिनियमात १ १ स्यावाप्तिःशुभेप्व २ अंशक १२॥ २ शिश्नगु१२) शुभेषुवा व्रणकद ३ भुजौ ११ शुभाःपछेदेहेतनो नासा १०० ४ पार्श्व१० ऊरू १० र्भसमाश्रितति ५ कपोल ९ ५ वक्ष ९ । लकमसककृट्ट ५ जानुनी ९ ६ हनू ८ ६ कोड ६. जंघे ८ टःसौम्यैर्युत मुख नाभिः पाद श्वसलक्ष्मवा ७ न् ॥४४ अथान्यवर्णचिन्हज्ञानहोराप्रदीपात् ॥ लग्नात्सप्तमपोभौमःशुक्रोवापिवृहस्प तिः ॥ चिन्हमूनिस्थितंज्ञेयज़ातकस्यनसंशयः ४५ यदाशकोथवाभीमाल नस्थोपिनिशाकरः द्वादशेव्दभवेत्तस्यमस्तकेवन्हिदर्शनम् ४६ अष्टमेचय दाराहौशुक्रवापितनुस्थिते ॥ वामकर्णेभवेच्चिन्हंतस्यलग्नाद्विनिश्चितम् ४७ जायास्थानेयदाराहीमंत्रीवापितनुस्थितः वाव्होश्चिन्हविजानीयाजन्मलना द्विचक्षणः ४८ त्रिपडायगतेभीमेशुक्रोवापिव्यवस्थितः वामपार्श्वभवञ्चिन्हें : भुजदेशसमीपतः ४९ द्वादशाष्टमशुक्रोपिमंत्रीचतनुसस्थितः वामेभुजेभवे चिन्हलग्नाच्चैवययाक्रमम् ५० मस्तकमें अग्निकर्के चिन्ह होताहै ॥ १६ ॥ और अष्टमस्थानमें राहु और लग्नम शुक्र स्थित होवे तव वामकर्णमें निश्चयकर्के चिन्ह होताहै ॥ १७ ॥ और सप्तमस्थानमराह और लममें वृहस्पति स्थित होवे तव भुजॉम चिन्ह होताहै ४८ डोर तीसरे छठे नाहरमें स्थानमें "मंगल स्थित होये अथवा शुक्र स्थित होवे तिसकों भुजाकेपास वामें अगमें चिन्हहोताहै ४९ और अष्टमऔर बादश स्थानमंशुक और लग्नमें वृहस्पति स्थितहोवेतव वामी भुजामें चिन्ह होताहै .. .

४०९ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और कहतेहैं वुधशनी दोनों जन्मलग्नमें स्थितं होवे और दशम स्थानमें सूर्यस्थित होवे तिसको दक्षिणपावमें प्रकट चिन्ह होताहै ५१और जिसकों मेंगल और वुध लग्नमें स्थित होवें और राहु छठे और नवम और पंचमस्थानमें स्थितहोवेतिसकेलिंग और गुदामतिलमापादिप्रकट चिन्ह होताहै ५२ और नवम पंचममें शुक्र स्थितहोवे और वृहस्पति और वुध अष्टम स्थितहोवे और चतुर्थस्थानमें शनि स्थित होवे तव कुक्षिमें चिन्ह होताहै १३ और दूसरे स्थानमें शुक और अष्टममें सूर्य और दशममें शनि राहु स्थित होवें. तब नाभिमें चिन्ह होताहै ५४ और दशम वृह पति और दूसरे चंद्रमा और तीसरे स्थानमें शुक्रराइस्थित होतव कटि देशम चिन्ह होता है ५५ और वाहरमें स्थानमें वृहस्पति और तीसरे छठे जाहरमें स्थानमे बुध और तीसरे स्थानमें शुक्र स्थित होवे तव हृदयमें चिन्द होता ५६ और तीसरे शुक और तीसरे उठे जाहरमें स्थानमें बृह बुधमंदीयदालग्नेकर्मगेवादिवाकरे दक्षिणेपाश्चकेचिन्हंतस्यज्ञेयपरिस्फुटम् ५१ कुजेसौम्यथवालग्नेराहुःपठत्रिकोणगालिंगेगुदेभवेचिन्हेंतिलमाषादिकंस्फुटम् ५२ त्रिकोणेपिभवेच्छुक्रोनीवेसौम्येमृतिस्थिते पातालेहिस्थितेमंदेकुक्षौचि न्हसमादिशेत् ५३ धनस्थानेयदाशुक्रत्वष्टमेचदिवाकरे ॥ कर्मगौराहुमंदीचे नाभौचिन्हसमादिशेत् ५४ कर्मगोपियदामंत्रीद्वितीयोपिनिशाकरः सहजे शुक्रराहुभ्यांकट्यांचिन्हसमादिशेत् ५५ व्ययस्थानेयदामंत्रीवुधोपित्रिप डायगः ॥ सहजस्थोयदाशुक्रोहदिचिन्हंसमादिशेत् ॥ ५६॥ सहजस्थायदा शुक्रोमंत्रीवात्रिषडायगःधर्मस्थानेनिशानाथेगुदेगोलकमादिशेत् ॥ ५७ पातालेशुक्रराहूचकुजेमंदतनुस्थितेगुल्फयोःपावाहुभ्यांमत्स्यचिन्हंसमादिशे त् ५८ मृतिस्थानेनिशानाथमंदेशुक्रेव्ययास्थिते सप्तमेवुधमंदाभ्यांवाव्हो श्चिन्हसमादिशेत् ५९ अयत-प्रतिहक्फलं ॥ सूर्यावलोकिततनौपितृपक्ष वित्तीविक्रांतवक्रनुपसेवनकीर्तियुक्तः चंद्रेक्षितेजलविपण्ययुतःसदक्षोस्त्रीणांव शोमृदुवपुर्वहुमत्सराढ्यः ६० साते और नवममें चंद्रमा जव स्थित होवे तवगुदामें गोलक होताहै । और जिसके जन्मसमयमें चतुर्थस्थानमें शुक्र राहूस्थित हो और मंगल शनीलग्नमें स्थितहोवें तव गियों में और पैरोंमें और भुमि मत्स्यकीन्यांई चिन्हहोताहै ५८ और जिसको अष्टमस्थानमें चं द्रमा स्थितहोवे और शनशनी वाहरमें स्थानमें स्थितहोवें और जिसको सातमें ७ स्थानमें वुधश नि हो तिसकोभुजोंमें चिन्हहोताहै ५९ अवलग्न दृष्टियोंकाफलकहतेहे जिसका जन्मलग्न सू यकर्के देख्याहोवे सो पिताके धनकों प्राप्तहोताहै और विकरालमुरववाला और राजाको सेवाकरणे शालाहोताहै और चंद्रमाक दृष्टलग्नहोवे तव जलव्यवहारकर्केजीवनकत्तीहै अथांन जलस्थानाम द्रांतर्गत देशोंमें व्यापारकर्के धनकॉप्राप्तहोताहै और वडाचतुर और खीले वश्य और कोमल देहवाला और दूसरेके उत्कर्पकोनासहारणे वाला होताहै ६: ॥ समु । ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध. ॥ ॥ ओर मगलफर्के लग्न देस्याहोवे तर युद्ध औरहठमें इच्छावाला और प्रचड होताहे और विद्याक युक्त श्रीर गुरी कर्के और श्रेष्टजनों कके रतहोताहे ॥ और बुध कर्के लग्नदेख्या होवे तव स्नानमें चतुर और शिल्प विद्याक जाननेवाला श्री.कलामें चतुर और वडेधन और यशवाला होताहै ॥ ६ ॥ ओर बृहस्पति कर्के लग्न देस्याहोवे तब व्रतनिय मकरणेवाला और अभ्यागत और गुरुदेवव्राह्मणकोमाननेवाला और श्रेष्टजनोकोंमानने वाला होताहै और शुक्रक लग्न दृष्ट होवे तव सौभाग्य और भोग धन सुख सुंदर रूपक के युक्त और वेश्यासी में रत होताहे ६२ और जिसके लग्नमें शनि देखताहोवे सो भारउठाने वाला और मागंकेच लनेवाला और रोगो और नीचवर्णको वृद्धाको सेवनेवाला और सुरवसे हीन और मूवंहोताहै और जिसके उनका स्वामी देखे सो वडे सुखवाला और राजाकाप्याग और शुभग्रह लग्ने संग्रामसाहसरुचिः क्षितिजेनचडोविद्वान्मधर्मनिरतोगुरुशिष्टएव ॥ स्नानेनरो निपुणधी शशिजेनशिल्पविद्याकलातिचतुरोतिधनोयनास्वो ॥ ६ ॥ ख्यातोव्रतातिथिगुरुद्विजदेवभक्तोमान्य सतांचमनुजोगुस्दृष्टलग्ने सौभाग्य भोगधनसौख्ययुत सुरूपोवेश्यांगनापरितोभृगुजेक्षितेच ॥ ६२॥ भारा है ध्वरोगमलकुत्सितटवनारीयुक्तस्ततोगतसुख शनिनातिमूर्खः स्वामीक्षिते तिसुखवान्नृपवल्लभभ्ववाच्य शुभेनचशुभोत्रखल खलेन६३ सारावल्यां ॥ एफे नापिनदृष्टंसमस्तगुणवर्जितनरंलग्नम् स्वगृहेस्वभावसहितंजनयतिखलुकेव । लंनित्यम् ६४ व्यादिग्रहसंदृष्टप्रायेणशुभार्थदलग्नम् एकेनापिशुभेनचनतु पापैदृश्यतेवहुभिः ६५ सर्वैर्गगनभ्रमणैईटेलग्नेभवेन्महीपालः वलिभि स । मसौख्योवाविगतभयोदीर्घजीवीच ६६ लग्नेत्रयोपिगढशोकविवार्जतानांकु वैतिजन्मशुभदा एथिवीपतीनाम् पापास्तुरोगभयशोकपरिप्लुतानांजन्मप्रदाः सकललोकतिरस्कृतानाम् ६७ शहोये तव शुभकर्मकताहे और पापीग्रहहोवे तव दुष्टकर्मकताहै ६३ श्रीर सारावलीमकहते हैं जिसका जन्मलग्न एक ग्रहकर्केवो नहिंदेख्याहोवे सो मनुष्यसपूर्णगुणोंसे होन और अ पने घरमें लग्नस्वामिके स्वभावके तुल्य स्वभाव वाला होताहै ॥ ६४ ॥ और तीनसे लेक ग्रहजिसके रनको देखें सो विशेषकक शुभफलकर देतेहें ओर एक ! शुभग्रहके देखनेस यो शुभफलहोताहै सो वहुत पापग्रहोंके देखनेसे नाहहोताहै ६५ और जिसके लग्नकों सपूषग्रहवली होयकर्के देखें सो राजाहोताहै और निवलहोयके देवं तव मध्यम सुरखी और चिर काल जीताहै ६६ और जिसलग्नकों तीन शुभग्रह दखें तिसमें रोग शोक से रहित जो राजेति नका जन्महोताहै और जिसरनों तीनपापीग्रह देव तिसमें रोग भय शोक युक्त और समूग लोकोंके तिरस्कारकाप्राप्त होनेराल्पाकाजन्महोताहै ६७ ॥, श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ ४११ अब लग्नमे दिग्रहयोगका फल होराप्रदीपसे कहतेहैं जिसके जन्मलग्नमें चंद्रमा और बुध , दोनों स्थित होवे सो पराक्रम और बुद्धि और सुखकर्के युक्त होताहै और सुदर और अष्टभाग्याँवाला और श्रेष्टवाणीक चतुर होताहै ॥ ६८ ॥ और जिसके लममें चंद्रमा और बृहस्पतिस्थितहो। सो बहुत पुत्र मित्र स्त्रीयों वाला लौर सुदर देह वाला और संवधियॉर्के युक्त होताहै और पुष्ट और बड़ी- गती वाला होताहै, ॥ ६९ ॥ और जिसके लग्नमें चद्रमा और शुक्रका योग होवे सो - बहुत ये स्या और स्रोयोमे सक्त होताहे और श्रेष्टअंगावाला और रूपकर्के युक्त होताहे और सुगध माल्प वस्त्रोम नीतिवाला होताहै . और जिसके लग्नमें चद्रमा शनीका योग होवे सो, भयानक रूप सोर दासकर्म करनेवाला और कठोर और लोभी और, मानहीन और निद्रा-बालस्प, कर्के युक्त - L श्रेथलग्नस्थद्विग्रहयोगफलहाराप्रदीपात् ॥ सत्वधी मुखसंपन्नःकांतोतिसुभ गोभवेत् गा वाचालोनिपुणोलग्नसंस्थयोंःशशिसौम्ययोः।६८ वैहुपुत्रसुह द्भायासुदेहोवधुसंयुतः गा सुनिएथुवक्षःस्याल्लग्नेशशिसुरेज्ययोः ६९ ॥ वहुवेश्यागनासक्त कल्पांगोरूंपसंमतः ॥'स्याँच्चद्रसितयोर्लग्नेगंधमाल्यांवर प्रियः ७.' रौद्रोदासःखरोलुब्धोमानवोमानवजितः ॥ भवेन्निद्रालसपी पोलग्नेशीतांशुमंदयोः ७१ हिंस्रोग्निकर्मकुशलोधातुवादकृतश्रमः ॥ दूतो गुह्यविहारीचविलग्नेभीमसौम्ययोः ७२ मंत्रीवाग्मीसुतैयुक्तोलब्धकीर्तिम हाधनः ॥ नित्योत्साहीतुर्मि छोलग्नेभौमसुरेज्ययोः ७३ द्विजदेवार्चनरतो धनीनृपतिपूजितः ॥ सुभगःपंडितःस्यातोलग्नवोधनशुक्रयोः ७४ विद्या र्थवाहनींनोमलिनःपापसंयुत-अल्पायु क्षीणभाग्यश्चलग्नेचंद्रजमंदयोः ७५ और पापी होताहै ७१ और जिसके लग्नमें मगल वुधका योग होवे सो हिंसाके करणेवाला श्रीर अग्निके काम चतुर और धातुवादके करणेवाला और दूतवृत्तिवाला और गुप्त व्यवहार करणेवाला होताहै ॥ ७२'। और जिसके लग्नमें मंगल बृहस्पतिका योग होवे सो मत्री और श्रेष्टवका और पुत्रों केयुक्त और यशकोंप्राप्त और वडेधनकर्केयुक्त और नित्य उत्साहक युक और धर्मी होताहै ॥७३ और जिसके लग्नमें बुधशुक्रका योग होवेसो ब्राह्मण और देवताके पूजनमें रत और घनी और राजा ओर श्रेष्टभाग्योंवाला और पडित और प्रसिद्ध होताहै ॥ ७४ ॥ और जिसके लग्नमें वुध शनीका योग होवे सो विद्या धन वाहनोंकक रहित और मलीन और पापकर्फे युक्त और थोडाचि रजोनवाला और खोटेभाग्याँवाला होताहै ७५ क पूज्य ४१२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और जिसके लग्नमें वृहस्पति श्रीर शुझका योगहोवे सो श्रेष्ठकम करवालाराजा औरसुदरदेहवारा और राजाके वशम जन्मनेवाला और अन्यकुल मेवी राजाकै तुल्पहोने घाला होताहे ०६और जि सके लग्नमें वृहस्पति शनीका योग होवे सोमदभाग्य और आलसी और दुष्ट और विद्याहीन और निठुर श्रीर योडेसुरखवाला और केवलधनकॉहि जाननेवाला होताहै ॥ ७॥ श्रीरजिसके लममें शुकश नीका योग होवे' सो संपूर्णरणको सियोंकों भोगने वाला और वीके सुरखवाला और धनके भागने वाला और बहुत पुत्रों वाला और शोकस रहित होता ॥ ८ ॥ अवलनशकैवाराभावामफलंकहते है फलप्रदीपमथसें जिसके जम्मसमय, लमकास्वामी लममें स्थित होवे सो रोगरहितचिरकाल जीवनेवाला होताई और बड़ेवलवाला अथवाराजा और पृथ्वा ला सत्कर्मकुशलोराजासुदेहोभूपवंशजः ॥ नपतुल्यकुलेन्यस्मिन्विलग्नेजीवशु कयोः ७६ मंदोलस.खलोऽविद्वान्निरोल्पसुखीभवेत् ॥-धनसासविलग्न स्थसुरेज्यरविपुवयोगः ॥ ७७. सर्वनारीभोगयुतःकांतासौख्यार्थभी गभाक् ॥, वहुपुत्रोविशोक स्यादिलग्नेशुक्रमंदयोः ॥-७८-थतनुस्वा मिनोवादशभावफलंफलप्रदीपात्. -लग्नाधिपतिर्लमेनीरोगंहीर्घजीवित नंकुरुतेः प्रतिवलमवनीशंवाभूलाभसमन्वितंजातम् ॥ १॥ लग्नपतिर्धनभ बनधनवर्तविपुलजीवनंस्थूलम् स्थानप्रधानमनिशंसत्कर्मरतनरंकुरुते २.स हजगतोलग्नपति सबंधुप्रवरमित्रपरिकलितम्-धर्सरतंदातारंशूरसवलंकरोति नरम् ३ लग्नेशस्तूर्यगतोनपप्रियप्रचुरजीवितपुरुपम्-सल्लव्धपितरापनोभक्तम वहुभोजनकुरुते ४ पंचमगोलग्नपति सुसुतंसत्यागसीश्वरख्यातम् वहुजीविनं सुकर्मनिरतंनरंतनुतेविनतिंच ५ भको प्राप्त होताहै १ और जिसकेजन्ममरनेशदूसरेभावमस्थितहोताहै सोधनवान और चिरजीनेवाला और पुष्टदेहवाला और स्थानमें प्रधान और नित्यशुभकर्म करणेवाला होताहै २ और जिसके जन्ममें लग्नेश तीसरेभावमें स्थितहोताहै सो श्रेष्ट भाई और मित्रोंकर्के युक्त होताहै और धर्ममें युक दाता और शूरवीर और वलयुक्त होताहै ३ और जिसकेजन्ममें लग्नेश चतुर्थभावमें स्थितहोताहै सो राजाका प्या रा और वौँ आजीवकावाला और पिता श्रेष्ट लाभवाला और । पिता माताका भक्त ॥ और थोडाभोजनकरणेवाला होताहै ४ और जिसके जन्ममें लग्नेथ पचमभावमें स्थितहोवे सो श्रेष्ठ पुत्रवा ला और त्यागी और लक्ष्मीवाला और प्रसिद्ध औरवडीउपजीवकावाला औरश्रेष्टकममिरत होताहै ॥ श्रीरणवीरेज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ४१३ और जिसके जन्मसमयमें रमेश उठेीवमें स्थितहोवें सो रोग रहित और पृथ्वीके लाभवाला श्रो वली होताह और रुपए और धनीपौर शनुयोंके नाथकरणेवाला और अपने कर्ममें चतुर का है - और जिसके जन्ममें लग्नेश सप्तमभाव में स्थितहोवे सो तेजस्वीनौर श्रेष्ट स्वभाववाला ओर तिस को स्त्रीवाश्रेष्टस्वभाववाली'श्रीर भेष्ट रूपवाली होती है और जिसको लग्नेश अष्टमभावमस्थित होवे सो कृपण और धनसग्रह करणेवाला और बड़ोपायुपावालाऔर फ़रग्रहहोवे तव कटुक्वाणी बोला और शुभग्रहहोवे तब देहकर्क पुष्टहोताह ८ और जिसकी रमेश नवमस्थान में स्थितहोवे त ब'भेष्टभाईयोबाला और पुण्यवान होता है और तुल्यपराक्रमानौर शष्टस्वभाववाला और धममें प्रसि द और नेजस्याहोताहै और जिसके जन्म रथ दश्यमभावमें स्थितहोये सो राजासे राभवा ला और पडित और भेटस्वभाववालाहोताहे और गुरुजन और माता पूजनमें बुद्धिवाला और रिपुभवनेलग्नेशोनीरोगभूमिलाभिनंसवलं ॥ कृपणधनिनमरिघ्नंसुकर्मदक्षा न्वितंकुरुते ॥ ६ ॥ प्रथमपतोसप्तमगेंतेजस्वीशीलवान्भवेत्पुरुप-तार्या पिसुशीलातेजस्कलितासुरूपाच ॥ ७ ॥"लग्नपतावष्टमगेकृपणोधनसं चक सुदीर्घायु क्रूरखगेकटुजल्पीसौम्येवपुषाभवेत्पीनः . ५.८ ॥ मूर्ति पतिर्यदिनवमस्तटामवेत्प्रवरवधिव'सुकृती समसत्त्वश्चसुशील सुकृत ख्यात सुतेजस्वी॥ ९ ॥ प्रथमशेदशमस्थेनृपलाभ-पडित सुशीलश्चे, गुरु भाटपूजनमतिपप्रसिद्ध पुमान्भवति १० एकादशगस्तनुप.सुजीवितसुतसं मन्वितविदितम् तेजम्कलनकुरुतेवलिनपुरुपनसीदंतम् ॥ ११ ॥ द्वादशगेमूर्तिपोकटुवाक्वाटकरोमतिमान् ॥ 'सहगोत्रकैमिलनमेतिविदेश गोदत्तभुक्तनरः' १२ पराशरीये ॥ देहाधिप पापयुतोष्टमम्थोद्ययारिगो वांगसुखनिहति ॥ सर्वत्रभावेपुचयोजनीयमेववुधैभविवशात्फलहि १३ राजाके पास प्रसिद्ध होताहै १, अरिजिसके जन्मलग्नेश एकादशभावमें स्थितहोवे सो भेटजी वकावाला और पुत्रॉक युक्त और प्रसिद्धहोताहैऔरतेजस्वीऔरवलीपौरखेट कौनहिंप्राप्तहोताहे११' और जिसके जन्म लग्नेश वाहरमें भावमें स्थित होताहै सो कठोर वाणीवाला और वादकरणे बाला और बुद्धिमान् श्रीर सबधियाँसे मिलने की इच्छावाला और विदेश गमन करणे वाला। और देकर्केश्राप खाने वाला होताहे और पाराशरी में कहते ॥ जिसके जन्मरमका स्वामी पापग्रहोंकर्के युक्त अष्टम स्थानमें स्थित होवे अथवा छठे वाहरमें स्थानमें होवे सो देहोस स्वको हतकत्ताहै अयसें हिं जिसभाषका स्वामी ६ ॥ ८॥ १२ स्थानमें स्थित होवे तिस भावके सुखको हतकत्ताहै १३ ૧૨ ॥ ६।८।१२।। ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ ॥ ओर इसी प्रकारकर्के तीसरे और सप्तमें स्थानसे अष्टमेश कर्के युक्त तीसरे सनम भावके स्वामी में होवें तव पाता और स्त्रीको टेहका सुखनाहिं होताहै ओर तैसाह, लग्नेश मित्रके घरमेवी वाहरमें छठे अष्टमें स्थित होवे तववो देहका सुख नाहं होताहै १४ ओर पापीयह लग्नेश होपकर्के लग्नमें स्थित होवे अथवा चद्रमाके लग्नमें वा, नवाशमें स्थित वा केंद्र । १।४।७]. 1 में स्थित होवे तव रोगकों देता, और त्रिकोण । १।५ । और लाभ ॥ ११ ॥ स्थानमें होवे तब रोगकों दूरकत्ताह १५ और जिसके जन्मसमयमें-लयका स्वामी वा चद्रराशिस्वामी तासरे वाहरमै छटे म्यानमें निवल होयकर्के स्थित होवे वा नीच रा शिम वा अस्त वा शत्रुको राशिम स्थित होवे. तव देहमें कृशता और रोग का है ॥ १६ ॥ और कहतेहें जिसका जन्मलग्न स्वामीक दृष्टहोवे सो राजा होताहै अथवा राजाका-प्पाराहोताहै श्रय rr ji एवतृतीयेपिचसप्तमेपिफलं विमृश्यंकृतिभिःप्रयत्नात् ॥ तथाव्ययेमित्रगृहे : रिपोमृतीस्थितेविलंग्नाधिपतोफस्यात् २४. पापोक्लिग्नाधिपतिर्विलग्नेचर स्थलग्नेय दिवालवेस्यात् ॥ ददातिरोगसहिकेंद्रसंस्थास्त्रिकोणलाभेयुगदंनिहं ति १५ देहाधिपश्चंद्रगृहाधिपोवातृतीयरिप्फारिगतोवल स्यात् ॥ नीचा स्तगोद्देष्यगृहस्थितोवाकार्यशरीरेतिगर्दकरोति १६ लग्नेस्वामीक्षितेराजात प्रियोवाधनीसुखी सौम्यक्षितेखिलसौख्यपापदृष्टेवशोभनम् १७ सुखीलग्ने द्यादिदृष्टेसर्वदृष्टेनृपोमवेत् ॥ लग्नत्रयःशुभाराजादुःखीपापत्रयाद्भवेत् १८ लग्नाधिपोतिवलवानशुभैरदृष्ट.केंद्रस्थितःशुभखगैरवलोक्यमानःमृत्युविधूयवि' दधातिसदीर्घमायु साईगुणैर्वहुभिरूर्जितयाचलक्ष्म्या १९ ॥ इतितनुभाव, विचारः ॥ वा धनी और सुखी होताहै और जिसका जन्मलग्न शुभग्रहाक् दृष्ट्रहोवे सो वडे सुखकॉ प्राप्तहोता है और पापी ग्रहोंकर्के लग्न देख्याहोवे तव अशुभ फल होताहै १७ और जिसका जन्मलग्न दो से लेकर्के तीन चार ग्रहो कर्फे देख्या होवे सो सुखी होताहे ॥ ओर सपूर्णग्रहोंकर्के देख्या होवे तव राजा होताहै ओर जिसके जन्मलग्नमे तीन शुभग्रह स्थित होवें सो राजा होताहै ओर निस केलग्नमें तीन पापग्रह स्थितहोवे सो दु रखी होताहै १८ और जिसके जन्मलग्नका स्वामी वली होवे और पापग्रहोंकः नाह देख्याहोवे और केंद्र १।४।७ ! स्थानोंमे स्थितहोवे और शुभग्रहोकर्क देख्या होवे सो लग्नेश मृत्युकों दूरकर्क वडी श्रानुपा प्राप्त करता है और और बडी लक्ष्मीकर्के युक्त कताहै ११ इतितनुभावविचारः ॥ १ 1 १. गुण ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४१५ अब धनमायका विचार कहतेहैं तिसमें कचाकचापदार्यहे सो कहतेहे धन और नेत्र और मुख और वाणी और कुटुंब और भोजन इन्हींका फल कमकर्के धनभावसें कहाहै ॥ १ ॥ जिसके जन्मसमयमें धनभाव ओर लाभभाव और लग्नभाव स्वामी युक्त होवें तव वडे धनवालाहोताहै और धनका स्वामी और लाभका स्वामी दोनों एकादशमें स्थित होवें. और अपने मित्र और उच्चा दि राशियोंमें स्थित होवें तव वडेधनको प्राप्त होताहै और तैसेंहि एकादश और दूसरे घरके स्वा मी मित्रग्रहहोय कर्के लग्नमें होवें तव धनी होताहेऔर लग्नका स्वामी धनेश और लाभेश कर्के युक्त लग्नमें स्थित होवे तव वडे धनवाला होताहै २ और धनभावमें स्थित जो ग्रह और धनभावकों देख ता जो ग्रहहै और धनकास्वामी जो है इह तीनों ग्रह अपनी दशातर्दशामें धनकाजो कारक ग्रहहै तिसके अनुसार धनलाभको प्रातहोताहै ३ और जद लमका स्वामी धनभावमें स्थित होवे तब अथधनभावविचार तत्रकिचिंतनीयमित्युक्तम् विर्तनेत्रंमुखविंद्यादाक्कुटुंवाश नानिच द्वितीयस्थानजन्यानिक्रमाज्ज्योतिर्विदोविदुः॥ १ वित्तायोदयराशयः पतियुतावित्ताधिकोजायते लाभस्थौधनलाभपौनिजसुहृत्तुंगादिकौचेत्तथातद लाभधनाधिपोतनुगतावन्योन्यमिष्टग्रहौ लग्नेशेधनलाभराशिपयुतलग्नेवहुद्र व्यवान् २ धनोपयातःप्रथमोथदर्शीग्रहोद्वितीयोधनपस्तृतीयः तत्पाकभु कोधनलाभमेतिक्रमेणतत्कारकवर्गमूलात् ३ धनस्थयदिलग्नेशेनिधिमान् वलसंयुते दुर्बलेपापसंयुक्तेवंचनादिफलंवदेत् ४ वित्ताधीशेसोदरेशेनयुक्तल मस्थेचभ्रातृवित्तसमेति मातृस्थानस्वामिनामातृवित्तयनावेशेनान्वितंतदनं स्यात् ।।५॥ वित्ताधाशेलग्नगेलग्ननाथेवित्तस्थानेयत्नतोवित्तमति यद्भाव स्थालग्नवित्तेश्वरौचेत्तन्मूलात्तुद्रव्यलाभनराणाम् ॥६॥ निधिको प्राप्त होताहै डोर वलहीन और पापयुक होवे तय निधिका नाशचौरादियोंकर्के होता है ४ ओर जिनके जन्मसमयमें दूसरे घरका स्वामी तीसरे घरके स्वामीके साथ लग्नमें स्थित होवे तव माताके धनकोनाप्त होताहै औरचतुर्थभावके स्वामीके साथलग्नमें स्थितहोवे तव माताके धनकों पान होता है और धनेश जिसभावके स्वामोके साथ मिलक लग्नमें स्थितहोवे तिसके धनको प्राप्तहो ताहै ५ और धनेश लग्न और लमेश धनभावमें स्थित हो तव यत्नसे धनको प्राप्त होताहै और जिन भावमें लग्न और धनके स्वामी स्थित होवें तिसके सबंधसे धनका लाभ होताहै ६ । स्थानमें ४१६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। औरचंद्रमादूसरेघरमें स्थित शुक्रकः देख्या होवे तब धनका देताहै औरदूसरेभाववुधस्थितहोवे और शुभग्रहकर्के देख्या होवे तव धनी होताहै ७ और जिसभावमें धनेशस्थित होवे तिसभावकीवृद्धि होतीहै और तिस भाव संबंधसे धनलाभ होताहै और तिसभावका स्वामी वक्रगति होवे तव चार और से धनकी सिद्धि होतीहै ८ और दूसरे भावका स्वामी एकादशमें स्थित होवे और एका दशकास्वामी दूसरे जाहरमें स्थानस्थित होवे अथवा सो दोनों केंद्र । ४।७ । १. स्थित होवें तव धनकर्केयुक और प्रसिद्धताको प्राप्त होताहै ? और जिसके जन्मकालमें दूसरे घरका स्वामी छठे वाहरमें स्थानमें स्थित होवेअथवा वाहरमें घरकास्वामी दूसरे स्थान होवे और जाहरमें घरकास्वामी छठे अष्टम स्थानमें स्थित होवे वा वाहरमें होवे तव धनका नाथहोताहै १० और वा हरमें स्थानमें वृहस्पति स्थित होवे और दूसरे घरका स्वामी बलहीन होवे और लमको शुभग्रह नहि चंद्र कुटुंवभवनेशुक्रेणनिरीक्षितःप्रदाताच सौम्येशुभसंदृप्टेसएवधनवान्स दाज्ञेयः ७ अर्थाधीशोयत्रसंस्थोनराणांतस्मिन्कालेतत्रादर्विशेषात्तद्भावे चद्रव्यलाभंकरोतिवक्रेसौचदिक्षुसर्वार्थसिदिः ८ धनेशेलाभसंयुक्तलाभेशे धनलाभगे तावुभौकेंद्रगौवापिधनमानस्यातिमान्भवेत् ९ धनेशे व्ययषस्थव्ययेशेवित्तगेथवा लाभेशेरिपुरंध्रस्थेव्ययेवाधननाशनम् १० व्ययभावगतेजीवेवित्तेशेवलजिते शुभैरनीक्षितेलग्नेवित्तनाशंवदेदुधः११ लग्नेशेधनराशिस्थेधनेशलाभराशिगे लाभेशवाविलग्नस्थेनिध्यादिधनमा मुयात् ॥ १२ लग्नायधनभाग्येशाःपरमोच्चांशसंयुता वैशेपिकांशगावापितदा कोटीश्वरोभवेत् १३ दिनेश्वरकरछन्नेधनेशनीचराशिगेपापपयशसंयुक्त पाग्रस्तोभेवन्नरः१४ लग्नेश्वरेणसहितेयदिवित्तनाथेदुःस्थेक्षिनाशनमथास्फुजि दिंदुयुक्त नेत्रेश्वरेतनुगतेयदिनैशिकांधःस्वोच्चेस्वहगृहगतेनतथाविधनरः १५ देखता होवे तव धननाश होताहै ११ और लग्नेश दूसरे स्थान में स्थित होवे और दूसरे घरका स्वामी लाभ ११ में स्थित होवे अथवा लाभेश लग्नमें स्थित होवे तव निधिसे लेकर्के धनको प्राप्त होताहै १२ और लग्न और एकादश और दूसरे और नवम भावके स्वामी परम उच्च नवाशमें स्थित होवें अथवा वैशपिकांशमें स्थित हो। तव कोटिसंज्ञा धनका स्वामी होताहै १३ और जिसके जन्ममें दू सरे भावका स्वामी सूर्यको किरणों कर्के आँछादित होवे और नीच राशिम स्थित होवे और पाप पष्ठ्यंश युनहोवे तव ऋणकर्के ग्रस्त होताहै १४ और जिसके जन्मकालमें लग्नेशकर्के युक्त दूसरे स्थानका स्वामीदुः ६८ १२ स्थानमें स्थित होवे तव नेत्र नाशहोताहै अथवा शुक्र चंद्रमाकर्के युक्त दूसरे घरका स्वामी लग्नमें स्थित होवे तव राज्यंध दोषफों प्राप्तहोताहै और उच्च और मित्रक्षेत्रमें स्थि तहोवे तव दोपनहि कत्ताहै १५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४१७ और जिसके जन्मकालमें लग्न और दूसरे और सप्तम औरनवम और पंचमके स्वामी छठे अाठमें वाहरमें स्थानमें स्थित होवे और शुक्रका लग्नमें संबंध होवे तव नेत्रीकर्के होन होताहै १६ और सर्वार्थचिंतामणीमें कहतेहैं जिसके जन्ममें सूर्य और शुक्र लग्नेश कर्के युक्त दूसरे भावका स्वामी छठे आठमें वाहरमें स्थानमें होवे सो जन्मांध होताहै और जिसके जन्ममें वाहरमें स्थानमें मंगलके साथ दूसरे भावका स्वामी होवे तव वामें नेत्रसे काणा होताहैऔर शनिके साथ होवे तव दक्षिण नेत्रसे काणा होताहै १७ और जिसकेजन्मलग्नमें सूर्य चंद्रमा दोनों स्थित होवे और शनि और मंगल कर्के दृष्ट हार्वे तव नेत्रोंका नाश कर्नेहैं और शुभाशुभ ग्रहोंककै देख होवें तव चिपटे नेत्रोंवाला होताहै और केवल शुभग्रहोंकर्केयुक्त और दृष्ट होवें तव नेत्रोमें दो पनहि कतै १८ और दूसरे घरकास्वामी पापग्रहकर्के युक्त दूसरे भावमें स्थित होवे और शुभग्रह विलग्नवित्तास्ततपःसुतेशारिपुव्ययछिद्रगृहोपयाताः विलग्नसंबंधकरःसितश्चे हिलोचनाभावमुपैतिजातः १६ सर्वार्थचिंतामणौ भान्वछलग्नपतिभिःसहि तेतदीशेजात्यंधकोभवतिरंध्रव्रणांत्यगेपि रिःफेधरासुतगतेनयनहिवामंनाशं तदाव्रजातसूर्यसुतेतदन्यत् १७ इंदर्कसंयुक्तहरौविलग्नेशन्यारदृष्टेक्षिवि नाशमाहुः शुभाशुभैय्हुदलोचनःस्याच्छुभैर्नदोपःसहितेक्षणाभ्याम् १८ नि मीलिताक्षस्तुधनेसपापेतदीश्वरेशोभनहाष्टियुक्ते लग्नाधिपपापखगेनयुक्तेवला चितकारकरेंखेचेरेंद्रे १९ नेत्रेशुभेतद्भवनेश्वरेवासौम्यान्वितकारकखेचरेंद्रेलग्ने श्वरेणापियुतेथदृष्टेविशालदृष्टिःसनरोविशेषात२० जातोसौसुमुख.शुभेधनगतेतु गादिवर्गान्विते तद्भावयदिसौम्यवर्गसहितेवासिद्धिमेतिध्रुवम् आज्यस्पर्शमुपैति वित्तगृहगे मदिनेशक्षिते जावःकोद्रवमुख्यभुक्धनगतेरा)चपापेक्षिते २१ कारक ग्रह युक्त होवे और बली होवे तव कर्के देख्या होवे और लग्नेश पापग्रहकर्के निमीलिताक्षि होताहै १९ और धनभावमें शुभग्रह होवे और धनका स्वा मी शुभप्रहकर्केयुक्त होवे और धनकाकारक शुभयुक्तहोवे वा दृष्ट होवे तवहच्छेनेत्रोंवालाविशेषक होताहै२ •और जिसके जन्मसमयमें उच्चादिवर्गमें स्थितधनभावमेशुभग्रहहोवे सो श्रेष्ठमुखवालाहोताहै औरघनभावमें शुभग्रहके वर्गमेशुभग्रह स्थित होवे तववाक्सिद्धिको प्राप्तहोताहौरधनस्थानममंगल मूर्यकर्के देख्या होयेतव घृप्तकर्के दग्ध होताहै और धनभावमें पापग्रहकर्के दृष्ट राहु स्थित होये तव कोद्रेसे लेकमाडेअनकाभक्षणकर्ताह २१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः । औरजिसकेलग्नमैत्रीरमरे औरष्टमस्थानममूस्थितमंगलकर्केयापापग्रहकदेख्याहोवेमोधनसयोगक के अग्निसेंजलताहगोरक्त फोटयोंकपडितहोताह २२ श्रीरजिसकेदूसरेभाव पापग्रहहोवे औरपापी महक दृष्टडोवेसोदुमुसहोताहन्त्रीरदूसरेभाबकास्वामीगुलिककके युकहोवतयकोधीमुखवालाहोताहै २३ और दूसरेघरका स्वामी केंद्र । ४ १७ । १ . स्थानमें स्थित होये तव शोभाक युकप फुल्लत मुग्यवाला होताहै और अपने उच्च और मित्रकेवर्गस्थित होवेऔर शुभग्रहक दृष्यहोवेतव. श्रेष्ठ मुसवाला होताहै २१ श्रीरजिसकेजन्मसमयमें दूसरेभावका स्वामी राहुक युक्त दुःस्थान में ८ । १२ और जिस राशिमराहु स्थित होये तिसके स्वामी कके युक्त होवे तय तिसकी दशातर्दशाम दंतरोग होताह और तिसमें बुधकीयतंदशाहाये तव जिम्हाम रोग होता है और जिसके जन्मसमयमदूसरेतीसरे घरके स्वामीराहुककै युक्त होवेंसो. गलरोगकर्फे वडे कष्टको प्राप्त होताहे और दूसरे भावमे सूर्यचंद्रमा स्थित होवें तव दरिद्रको देते हैं और मंगलशनिदोनोस्थित होयें तवकष्टकरतेहें २६ उौरदूसरेभायकास्वामीबृहस्पतिक युक्त अष्टम भावमें स्थित होये तबमूक जल्हा होताहैीर संपूर्णस्थानों में जो ग्रह स्वक्षेत्र और उच्चराशिम स्थित लग्नार्थाष्टमस्थेभीमेवान्यतरेक्षितेाज्यस्पोग्निभीति संभवंतिमसूरिकाः२२ पापर्यंतेमुखस्थानेदुर्मुखःपापवीक्षिते क्रोधाननोनरःपापीतदीशेगुलिकान्विते २३ प्रफुल्लवदनःश्रीमान्केंद्रेमुखपतीयदा स्वोच्चस्वमित्रवर्गस्थसुमुखःशुभवीक्षिते२४ वाग्भावेशेराहुयुक्तेचदुःस्थेराव्हाक्रांतस्थाननाथान्वितेच पाकेमुक्तौतस्यदंतामयः स्याजिव्हारोगंतारकासूनुभुक्तौ२५राहुद्वितीयगृहपोसहजेशयुक्ताजातःसमेति गलरोगमतीवकप्टम् दारिद्यदौरविशशीधनराशियाताभामार्कजोसकलरोग करोभवताम् २६ वाग्भावेशेगुरुयुतेनाशस्थेमूकतामियात् दोपकन्नतुसर्वत्र स्वोच्चस्वसंगतोग्रहः २७ वागीशबुधजीवेपुनिर्विद्योनाशगेपुच केंद्रेतेपुत्रिको णेवास्ववाविद्ययान्वितः २८ वागीशस्थांशकेसौम्येस्वोच्चेवाशुभवीक्षिते पारावतांशकवापिवाग्मीपटुनरोभवेत्२९केंद्रत्रिकोणगेजीवेशुक्रस्वाञ्चंगतेयदि वाग्भावगेंदुपुत्रेवागणितजोभवेन्नरः३० गणितज्ञोभवेजातोवाग्भावभूमिनंदने ससौम्येवुधसह टेकेंद्रेवाभूमिनंदने होताहेसोटोपनहि करताहै २७ श्रीरबृहस्पति ओरबुधन्त्रीस्टूसरेभावका स्वामीग्रष्टमस्थानस्थित होय तव विद्याहीन कहें ओर केंद्र । ४ ! ७ । १० त्रिकोण ९ ५ स्थानमें होवैतव विद्या के यु कहोताहै २८ और दूसरे भावका स्वामी शुभग्रहके वा उचके नवाशमें स्थित शुभग्रहकः देरयाही वेअथवा पारावतांशमें स्थितहोवे तव श्रेष्ठ वाणीवाला और वडा चतुर होताई २९ और केंद्रनिको ३ | ४ । ७ । १० ९ "त्यानदृहस्पति स्थितहोवे और उय नवांशमै शुरु होवेअथवा दूसरे भावमें वुधहोवेतवगणितविद्याफेजाननेवालाहोताहै ३ • ओर दूसरे भावमंगल रिथत होवे अथवाशुभग्रह कर्कयुक्तभोग्बुधक दृष्टकेद्र १२ ७ स्थानोममगलस्थितहोवेतवगाणितकेजाननवालाहोताई३१ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानवन्धः ।। और जिसकेजन्मसमयमैदूसरेभावकास्वामी और सूर्य और मंगलवृहस्पतिकर्के और शुक्रकदेखेहोवें अथवापारावताशमस्थितहोंवैतवन्यायशासमेत परहोताहै ३२ और वृहस्पतिौरदूसरेघरकास्वामीसंपू बलकयुक्तहोवें और सूर्यशुक्रकदेवेहोवेंतवशब्दशास्तकेजाननेवाला होताहै '३३ और जिसके जन्मसमयमें केंद्र ११४७12. कोण ९१५ स्थानमवृहस्पतिस्थितहोयेसोवेदातकेजाननेवाला होताहै और पारावतांशमेशनिस्थितहोवे और वुधशुक्रकदेख्याहोवेतव वेदातशास्त्रकोजाननेवालाहोताहै ॥ ३४ ॥ और जिसकेजन्मसमयमवृहस्पति केंद्र ॥ १ । ४ । ७ । १• ॥ स्थानमस्थितहो वे और शुक्र सिंहासनाशमें दूसरे भावके नवाश झापति वुध गोपुराशमें स्थितहोवे तव छेशा स्वके जानने वाला होताहै ॥ ३५ ॥ और जिसके जन्मकालमें सप्तम । और धनभावके -- वाग्भावपेरवामिगुरुशुक्रनिरीक्षिते पारांवतांशकवापितर्कयुक्तिपरायणः३२ संपूर्णबलसंयुक्तेगुरौतद्भवनेश्वरे दिनेशभृगुसंदृष्टेशाब्दिकोयंभवेन्नरः ३३ वे ' दांतपरिशाल स्यात्केंद्रकोणेगुरोयदि वुधेनभृगुणादृष्टेशनोपारावतांशके ३४ । पट्शास्त्रवल्लभकेंद्रेजीवेदानवपूजिते सिंहासनेगोपुरांशेवाग्भावस्थांशपेवुधे ३५जायाकुटुंवगृहवासितपापयुक्तौदुःस्थौचतत्समकलत्रहरौभवेताम् वित्ता धिपेवलवतिस्मरराशिपेवा तुंगादिगेयदिसमैतिकलत्रमेकम् ३६ भुक्तिस्थान पतौसितेंदुसहितलग्नादिकेंद्रस्थिते रौप्यपात्रमुपैतिकांचनमयंजीवेंदुशुक्रान्वि ते भुक्तिस्थानपदेहपोशनियुतौलोहादिपात्रंवदेत् भौमेपापनिरीक्षितेधनगते जातःकदन्नादिभुक् ३७वव्हाशनोभुक्तिपतौसपापेदावाग्निदंडायुधकालभागे नीचांशपापनिरीक्षितेचशुभैर्नदोषःसहितेक्षितेवा ३८ स्वामी पापयुक्त दुः . ६ । ८ ॥ १५ ॥ स्थानमॅस्थितहोवैतवतिसभावकेराशितुल्यसंख्याकर्केस्त्री * योकोहतकहें औरदूसरे औरसतमभाबकास्वामीञ्चादिस्थानमें स्थितहोवैतवएक्स्त्रीवालाहाताह २६ और जिसकेजन्मकालमें दूसरेघरकारयामीशुक्रऔर चंद्रमाको युनकेंद्र।।७१. स्थानोमेस्थितहो वेतवरौप्यपानमिभोजनकना और वृहस्पतिकर्केयुगहोयेनवस्वर्णकपात्रोमैंभाजनकत्तांहैं और दूसरेघर का और लग्नकास्वामादोनोंशनिकयुक्त होवेतवलोहेकेपात्रोमेभोजनकत्तीहे और जन्मकाल में मंगल पापग्रहादेख्याहोवेतवकदन्नभोजनकाह ३७.अोर दूसरेघरकास्वामीपापीग्रहक केयुत्तादंडायुधौर दावाग्नि और कालभागमस्थितहो और नीचनांशमें और पापीग्रहकदृष्टहोवेत बहुतभाजनकर रोवालाहोताहै और शुभयकर्केयुका होवेतवदोपनहिहोताहै ३८ ४२० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और दूसरेस्थानमॆशुभग्रहस्थित होवे और दूमरे कास्वामी शुभयुक्तहोवे और शुभग्रहककै देख्याहो तवमुखकर्के भोजनकर्ताहै ॥ ३१ ॥ और दूसरेघरकास्वामीनीच और शत्रुकःयुकहोवे तवपरान्न भाजनकत्ताहै और नीचग्रहकर्के देख्याहोवे तवदूपित अन्नका भोजनकर्ताहै ॥४. ॥ और दूसरे घरकास्वामी लग्नेशकर्के देख्याहोवे तवसमयमै उचित अन्नको भोजनकतीहै और पापग्रहदेख्पाहोवे और नीचकेनवांशमें स्थितहोवेतव कालोचितअन्ननहिमिलताहै ॥ ४॥ और जिसकेजन्मकालमें दूसरेघरका स्वामी शुभग्रह होवे और अपनीउच्च राशिम स्थित और शु भग्रह कर्के और मित्रग्रहकर्क देख्याहोवे और मृदुभागादियों में स्थितहोवे तवथोडा भोजन करणेवा ला और रुचिको कामना वाला होताहै ४२ और जिसके दूसरे भावका स्वामीशनिहोवे वाटू सरे भावका स्वामी शनिक युक्त होवे और नीच राशिम स्थित शनिकके देख्याहोवे सो निरंतर भुक्तिस्थानेशुभयुतेतदोशेशुभसंयुते शुभग्रहे पसंदृष्टेसुखभुक्सनरोभ वेत् ३९ परान्नभुक्तदीशेपिनीचशत्रुसमन्विते नीचखेचरसंदृष्टेत पणपरायणः ४० कालोचिताशनोभुक्तिनाथेलग्नेशवीक्षिते पापग्रहेणसंदृष्टेनीचांशादिगतेनतु ४१ स्वल्पाशीरुचिकामःस्याद्भुक्तिनाथेशुभग्रहे ॥ स्वोच्चेशुभसुहृद्दृष्टेमृद्धशादिसम न्विते १२ भुक्तिस्थानाधिपेमदेतदीशेवार्किसंयुते ॥ नीचेर्कसूनुनादृष्टेश्रादभु क्सततनरः ४३ सिंहासनांशेयदिदेवपूज्येशुक्रेयदागोपुरभागयुक्त ॥ ऐरा । “वतांशेधनपेबलाढ्यजातस्त्वसंख्याश्रितरक्षकःस्यात् ४४ सारावल्यां॥भीमें दूधनसंस्थोत्वग्दोपदरिद्रताकरौकथितौ ॥ मंदःकुरुतेशुद्धोमहार्थयुक्तबुधेक्षित स्तत्र ४५ रविरपिविधनंजनयतियमेक्षितोन्यैर्नसंदृष्टः ॥ सौम्य कुटुंवराशीव हुप्रकारंधनंदद्यात् १६ बुधदृष्टस्त्रिदशगुरुःकुटुंबसंस्थश्चनिरस्वतांकुरुते सोम तनयोपिशशिनानिरीक्षितोहतिसर्वधनम् ४७ श्राद्यान्नको भोजन कताहे ४३ और जिसकेजन्मकालमे सिंहासनांशमें वृहस्पति और गीपुरांश में शुक्र औरऐरावतांशमै बल युक्त धनेशस्थित होवे सौ असंख्यात जनोंका पालन कर्ताहै ४४ और सारावलीमें कहतेहे ॥ जिसके दूसरे भावमें चद्र मंगल दोनों स्थित होवे सो स्वचा दोंप द से लेकर्के और दारिद्र करतेहैं और केवल शनि वुधकर्के देख्या हुया धनभाव होवे तव वडे धनकों देताहै ४५ और सूर्यवी धनभावमें शनिकर्के देख्या होवे और होरशुभग्रह नहिं देखते होवे तव ध नहीन कहि ौरवुध धनभावमें स्थित होवे तव अनेक प्रकारोंकः धनदेताहै ४६ औरजिसके जन्मप्तमयमवृहस्पतियुधर्के देख्याहुया दूसरे स्थानमें स्थित होवे सो निद्धनता व तोहे ॥ और चं द्रमाकर्के देख्या हुया दुधसंपूर्णचनको हत कत्ताहै ४७ ॥ श्रीरवारज्यातिमहा न्धः । और दूसरे स्थानमें स्थित क्षीराचंद्रमा वुधकर्केदेख्या हुया धननष्ट कता है और पूर्वसंपादित धनका नाश मोरागें धनकी उत्पत्तिको रोकताहै ४८ और जिसके जन्मकालम दूसरे स्थानमॅस्थितशुक्र औरसूर्यचंद्रमाकदेख्याहोवे तवधनहिंदताहै औरशुभ ग्रहकी राशिमें स्थित शुक्र औरशुभग्रहककेंदे ख्या होवे तव सवंदाकाल धन देताहै ४९ अवधनभावके स्वामीका हादशभावमें फलकहतेहैं जि सके जन्मकालमें उच्चराशिगतलग्नमें स्थितहोवेतिसकॉ लक्ष्मी प्राप्त होती है और चतुर्थभाव, उपरा शिगतयह स्थितहोवे तवधनलाभकॉप्राप्तहोताह और तैसेंहि सप्तम भावमै उच्चशिमत ग्रहस्थित होवे तववो धनलाभकादेताहे गैरदशम भावमेंउच्चराशिगतग्रह होवे तव राज्यलक्ष्मीको प्राप्त कताहै .५.' और जिसके जन्मसमयमें दूसरे भावका स्वमी लग्नमें स्थित होवे सो वडे उद्यम वाला और श्रेष्ठ चंद्रोपिधनस्थानक्षीणोवुधीक्षितःकुरुते ॥ पूर्वाणिवार्थनाशनिरोधमपिचान्य वित्तस्य ४८ शुक्रःकुटुंबभवनेसूर्येदुनिरीक्षितोनधनदाता सौम्यगृहशुभदृष्टः सएवधनदःसदाज्ञेयः॥ १९॥ अथधनमावेशस्यद्वादशभावफलंफलप्रदी पात् ॥ लग्नस्थतुगगखगेप्रभवञ्चलक्ष्मीस्तूर्यस्थतुंगखचरैरपिवित्तलाभः ॥ जायास्थतुंगगखगेचतथैववित्तंकर्मस्थतगगखगवहुराज्यसंपत् ॥ ५० ॥ द्रव्यपतिर्लग्नगतःकृपणंव्यवसायिनंसुकर्माणम् धनिनंश्रीपतिविदितंकरोति नरमतुलभोगयुतम् ५१ धनपोधनभवनस्थोधनवंतधर्मनिरतंच लाभा धिकंसुलोभंकुरुतपुरुपंसदादक्षम् ५२ सहजगतेतुधनेशेव्यवसायीकालकरः कलाहीनः चौरश्चचलचित्तोभवतिनरोविनयरहितश्च ५३ तूर्यगतेद्रविणपती पितृलाभपर सत्यदयायुक्तः दीर्घायुःक्रूरखगेपुनरंवामरणकविनिर्देश्यम् ५४ हम करणेवाला और धनी और लक्ष्मीवाल्योंमें प्रसिद्ध ओर वडेभोग भोग ने पालेकोंकता है ५१ और जिसके जन्ममें दूसरेका स्वामी दूसरे भावमें स्थित होवे सो धनवाला और धर्मकर्ममें रत होताहै और अधिकलाभकों कत्ताहै. और श्रेष्टकर्ममें लोभी और चतुर होताहै ५२ और जिसके जन्ममें धनभावका स्वामी नासरस्थानमें स्थित होवे सो वडेश्रमकरणे घाला और लडाई करणेवा ला और कलासे रहित और चोर और व्यभिचारी और नम्रतासें हीन होताहै ५३ और जिसके जन्ममें दूसरे भावका स्वामी चतुर्थस्थानमें स्थित होवे सो पितासे लाभवाला और सत्पनीर दया कर्के युक्त होताहै और वडी आयुपा वाला होताहै शोर क्रूरग्रहहोवें तब मातातिसकी मृत्युकों प्राप्त होतो ५४ १२२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ और जिसके जन्ममें धनभावका स्वामी पंचममें स्थित होवे सो वडेधनवालेपुत्रको प्राप्त होताहै और श्रेष्टकर्मों में प्रसिद्ध होताहै और कृपण पोर दुःखी होताहै ॥ ५५ ॥ और दूससे भावका स्वामी छठे स्थानमे स्थित होवे तव धनसं ग्रह करणेमें तत्पर और शत्रयों का नाश और 'पृथ्वी लाभको प्राप्तहोताहै और पापाग्रहहोवें तव धनहीनहोताहै ५६ और दूसरेका स्वामी सप्तममें स्थित हो तब तिसकी ती श्रेष्ठे भोगविलासवाली और 'धनसंग्रह करणेबालीहो तीहै और पापीय हहोवे तववंध्याहोताहै ५७° और अष्टम भावमें धन का स्वामीस्थित होवे तव पापंडी और आ मंचाती होताहै और देवकॅक प्राप्त भोगकोंभोगताहै और दूसरेके हितमें रत होताहै ५८ और घ - -T ' कमलाविलासितनयंकमणिकटेतरेप्रसिद्धच कृपणंदुःखनिधानंतनयगतो । धनपति कुरुते ॥ ५५ ॥ - पठगतोगविणपतिर्धनसंग्रहतत्परंरिपुघ्नंच. भू • लाभिनंचखचरेपापेधनवर्जितंपुरुषम् ५६ धनपेसप्तमगृहगेश्रेष्ठगचिंताधि लासभोगवती धनसंग्रहणीभार्याक्रूरेखचरेभवतिवंध्या ५७धनपेचाष्टमभवने अटकपालीचात्मघातकःपुरुपः उत्पन्नभोगशालोपरहितनिरतश्चदैवपरः ५८ धनपेधर्मगृहगेसौम्यदानप्रसिद्धभाग्भवति क्रूरेदारिद्रभिक्षुकविडंवत्तिस्तथा मनुजः ५९ दशमगृहगेधनपेनरेंद्रमान्योभवेन्नृपालक्ष्मीः सौम्यगृहेचमातुः पितुश्चपरिपालकःपुरुपः ६० एकादशग-स्वपतिर्व्यवसायपरंश्रियापतिख्या तम् ॥ लोकौघप्रतिपालनरतंकुरुतेनरंजातम् ६१ द्वादशगेद्रव्यपतावष्टक पालोविदेशदिश्च दुप्करकर्माभिक्षुकःरेसौम्येचसद्ग्रामी ६२ इतिधनभा । वः २ नका स्वामी शुभग्रहनवमस्थानमें स्थितहोवे तव दानकरणे वालाप्रसिद्ध होताहे और क्रूर ग्रह हो तव दरिद्री भिक्षामागर्नेवाला पोर विडवी होताहै ५९ और दूसरे भावका स्वामी दशमस्थान में स्थित होवे तब गजमान और राजलक्ष्मीकों प्राप्त होताहै ओर शुभग्रहहोवेतव मातापिताके पाल नेवालाहोताहै: • और एकादशस्थानमें दूसरे भावकास्वामीस्थितहोवे तव उद्यमकर्क परमलक्ष्मीको प्रा प्त होता है और लोकोंके ममूहको पालने में तत्पर होताहै ११ ओर दूसरेभावकास्वामी बाहरमस्या नमे स्थित होवे तर पापडीये'कूरहोवे तव विदेश वासी और विदेशमभाग्योवाला और खोटे कर्म के तीहै और शुभग्रहहोवे तवशेष्ट ग्रामों वाला होताहै ६२ इतिद्वितीयभावः ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ४२३ अव तीसरे भावका विचार कहते हैं तिसमें ज्येष्ठ कनिष्ट भाई और स्थिति और पराक्रम और, ह ठ और कठ और स्वर और कर्ण और श्रेष्ट भूपण और वस्त्र और धैय्यं और बल और माँढे श्री रफल मूल भक्षण इन्होंका विचार क्रमर्के तीसरे भावमें कहाहै । और कहतेहैं तीसरेदूसरे नवमे जाहरमैसप्तमस्थानोंके स्वामियोंकीदशामें धाताका लाभहोताई २ और तीसरे भावका स्वामी जिसरा शिम स्थित होवे तिसभावमें स्थित योग्रहहै तिसके मध्यमें योबली ग्रहहै तिसको दशा धाताकी वृ दि करतीहै ३ और जिसके जन्मकालमेंमगल वलहीन होवे तव भातावडी श्रायुपावाले होते हैंडी रलग्नसे लेकर्के जिसभावका कारक बलीहोवे सो मनुष्य स्वामी होताहै ४ और तीसरे भावकास्वा मो और मगल दोनों श्रदम स्थित हो तव माताका क्षयकर्तेहैं और , पापी-ग्रहकी राशि में प्रथ T - . अयसहजभावविचारः तत्रकिंचिंतनीयमित्युक्तम् ज्येछानुजस्थितिपराक्रमसा हसानिकठस्वर श्रुतिवराभरणांशुकानि धैर्यवीर्य्यबलमूलफलाशनानिवक्ष्ये तृतीयभवनात्क्रमशोखिलानि भ्रातृस्थानहितीयंचनवमेकादशसप्तमम् तत्त दीशदशायांचभ्रातलाभोभवेन्नृपाम्भ्रातृस्थानेशतद्राशितद्भावस्थाचारीणाम् मध्येबलसमेतस्यदशासोदराद्धिदा ३ भोमोबलविहीनश्चद्दीर्घायुस्सोदरोभवेत् विलग्नतोबलीयस्यकारक.सप्रभु स्मृतः ४सोदरेशकुजौनाशगाचेत्सोदरक्षयः पापक्षगौसपापौवाभ्रानुत्पाद्यनाशदौ ५अतिक्रूरसमायुक्तभावेवाकारकेपिवा तद्भावनायकेवापिवाल्येसोदरनाशनम् ६ वलहीनवशादेवंसोदरक्षयचिंतनम् भ्रातृस्थानेशुभैयुक्तेशोभनग्रहवीक्षितेभावनायेवलायतुभ्रातृलाभमुदीरयेत् धातृपेकारकेवापिशुभयोगनिरीक्षिते भावेवावलसंपूर्णधाहणावईनंभवेत् ८ केंद्रत्रिकोणगेवापिस्वोच्चमित्रस्ववर्गके नाथेवाकारकेवापिभ्रातृलाभमुदीरयेत् ९ ग.पापग्रिहक्क युक्होवे तव भ्राताउत्पन्न होयकर्के मृत्युको प्राप्त होताहै ५ और जिसकेजन्मका में तीसराभाव और तीसरे भावका कारक भौम और तीसरेका स्वामी प्रतिकूरग्रहकर्के युक्त होवे तव वाल्यावस्थामें माताका नाश होताहै ६ और तीसरे भावका स्वामी होनबल्होवे तवभ्राताका नाश कताहै और तीसरे स्थानमें शुभग्रह युक होव और शुभग्रहर्के देखे होवें और तीसरे भावका स्वामी बली होवे तव भ्राताकालाम कताहै ७ और तीसरेका स्वामी और कारक शुभग्रह युक्त दृष्टहोवे और तीसरा भाव वली शेवे तव भाईयोंकी वृद्धिहोतीहै ८ और केंद्र 121. औरविकोपा ५ स्थानमें अपने उच्च और मित्रस्ववर्गमें स्थिततीसरे भावका स्वामीनथवा कारक स्थित होवे तव भ्राताकालाभकहे ? में ४२४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और तीसरा स्थान शुभग्रहॉकयुकहोवे तवभाईयोंका चिर कालश्रायुः होता है और पापग्रहांककै युक्त दृष्ट होये तघ भाईयोंफानाशहाप्ताह और तीसरेस्थानमें सूर्य पापीमहकके देरपाहोवे तव ज्येष्टमाताको हत कमहिर शनि पापग्रहकदरुपाहुवा तीसरे भाव स्थितहोघे तबछोटे भाईको हत कपी श्रीर मंगल तीसरे भाषौपापडष्टहोवे ववज्पष्ट कनिष्ट संपूर्णांकाहत फतह .. और जिसकेजग्मसमयमेंतीसरेभावसा४।७।१०त्रिकोण १५ स्थानमेंपापीमह स्थितहोवेतवभ्राता कानाशहोता है और शुभग्रहस्थितहोचतवधाताकीधुद्धिहोती शुभाशुभग्नहोवैतवमिश्रफलकहतेहैं।" और तृतीयभाव करवामीसायचंद्रमादः ६२ स्थानमंस्थितहीवेतवजातकमाताफेविनादूसरीकारत नपानका प्रधातूमातामतहोतीहै जिसकेजम्मसमपर्मतीसरे और चतुषंभावफेरयामौदोनों मिलकर केतीसरे स्थानमें स्थितहोवे तव धाताको वृदिनाहं होतीहै १२ और तीसरे और चतुर्थ भावके स्वा भ्रातस्थानेयदिशुभयुतेसोदराणांचिरायुःपापाक्रांतेसहजभवनेपापदृष्टेविनाशंग्य छहंतिधुमणिरनुजस्थानगःपापदृष्टः सोरिस्तस्यानुजमवनिजोहंतिसर्वान्कनिष्धान् .१० केंद्रत्रिकोणेयदिपापखेटेतृतीयभावादनुजस्यनाशम् शुभोपयातेसहजस्यादि शुभाशुभंमिश्रफलंवदंति ११ दुःस्थेचंद्रेसोदरस्वामियुक्तनातस्यान्यस्तन्यपा नंवदंति मातृभ्रातृस्थानपोबंधुयातौनास्तिभ्रातृस्थानदिनराणाम् १२ भीमा वितीसोदरदोभवेतामन्यैःसमेतौयदिनानुजःस्यात् सौरिस्तृतीयेनुजनाशक तावि,तुदःसोदरदृद्धिकृत्स्यात् १३ धातृस्थानपतोतुपुंभवनगेतस्यानुजोजाय ते युग्मःयदिभार्गवेनशशिनायुक्तथवावीक्षिते सौम्यवॆशुभखेचरोक्षतयुतेकेंद्र त्रिकोणस्थिते पश्चाजातसहोदरश्विरसुखीदीर्घायुरारोग्यभाक् १४ सहोदर स्थानपातनुस्थेसलग्नपेसोदरनायकेवा ततोभयंगर्भमनंतरस्यातृतीयराशीस चतीतथैव १५ मीभगल कके युक्त होवे तव भ्राताको वृद्धिहोतीहै और अन्पग्रहकर्केयुकठावंतवभाइनहिहोतेहैं और तीसरेस्थानमेंथनिघाताकानाशक है और राहुधाप्ताकीवृद्धिकप्ताह १३ और जिसकेजन्मकालमैती सरेभावमास्वामीपुरुषत्रहकीसूर्यभामगुरुकीरााशिमहोवें तवतिसकेभाईहोतेहैं और युग्मराशिमशुक्र प्रमाकयुक्तस्यहोवें औरशुभग्रहकोराशिमशुभहकदृष्ठयुक्तफेंद्र त्रिकोणास्थानस्थितही बतिसकेछोटेभाईचिरकालजीनेवाले और सुखी और आरोग्यताकोप्राप्तहोतेहैं १४ और जिसकेज न्मकालमैत्तीसरेभावकारवामीलामस्थितहोवेशीर अधयालमेशकर्केयुकहीवेतवदोनाकागर्भमतरनहि होताहै नात्दानीएफगर्भमै एकत्रजन्मतेहैं और नैसहितीसरेभावमेलमेशा औरतृतीयेशदोनोरियतही वतवयमलजन्मेभाईहोतेहैं १५ કરવું ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ । और जिसके जन्मकालमें एकादशहादशस्थानमें जितने ग्रहास्थितहोवे टतने संख्या क तिसके घटेभाईहोते हैं | और लग्न दूसरे और तीसरेभ्यनमॅजितनग्रहरियहोवें उतनेसंख्या कछोटेभाईहोतेहैं १६ और जिसकेजन्मकालमें तृतीयभावकावामी और कारक और तीसरेभाव कॉदेखनेवालाऔर तीसरेभावमेंयुनाइन्हमॅयो ग्रहवलीहोवे तिसकर्केयुक्तजितनेप्रहहावे उतनीस रूपाक केंभाइयोंकोप्राप्तहोताई और इह चारमह नौचराशिम और मूढताकों और शम केशवमें स्थितहोवतय भाईॉकोहतकहें और सोचारग्रह पलीहोवें तव संपूर्णभाइयोंकोंबडीमापुपावाले कर्तेहैं १७ और जिसकेजन्ममें तीसरे भायका स्वामी और कारककेंद्र ॥१।१।७...॥ निकोण ५! १ स्थानमें स्थितहोऔर उथ मिवस्ववर्गमें स्थितहोवेंतवमाताकालाभहोताई १०॥ लाभावसानभवनोपगतेहेंद्रेःसंख्यास्तदग्रजजनाःसहजाभवतिलमानतीयध नयातवियच्चरेंद्रेःसंख्याजनाःस्युरनुजाःकथयतितजनाः१६ भ्रातृस्थानपकार केक्षितयुतावीर्याधिकायद्यदातयुक्तग्रहसंख्ययानुजजनजातःसमेतिध्रुवम्चत्वारो यदिनीचमूढरिपुगानिघ्नतिजातानुनान् तेकुर्वतिचिरायुरिष्टवलिनःसर्वानुजानांय हाः १७ केंद्रत्रिकोणगेवापिस्वोचमित्रस्वर्वगनाथेवाकारकेवापिभ्रातृलाभमुदी. रयेत् १८ सौम्यग्रहस्थितेवापिसौम्यानामंशकेयदि नाथेवाकारकेवापिभावेसो दरवर्दनम् १९ भ्रातभावस्वतुंगेवास्व‘मूलत्रिकोणगे बलाढ्यभावनाथेस्या सोदरोत्पत्तिमादिशेत् २० लग्ननाथस्तुसोत्पेशमित्रेचेन्मित्रताभवेत् ॥ । भ्राताशत्रुर्भवेच्छत्रु:शत्रुश्चैववियुज्यते २१ स्त्रीहोरयावायुवतिग्रहेणयुक्तेयदि भ्रातृगृहविलग्नात् ॥ सहोदरीलाभमुपैतिजातःसहोदरंतत्परतोन्यथाचेत् २२ और जिसके लन्मकालमें तीसरे भाव का स्वामी और कारक शुभग्रहको राथिम अथवा अंशमै स्थित होवे तव भाईयोंको वृद्धि होतीहै ॥ १९ ॥ और जिसके जन्मकालमें तृतीयभावका स्वामी तीसरे भावगें अपने उच्च वा स्वक्षेत्र वा मूलत्रिकोण गृहमें स्थित होवे तव भ्राताको उत्पत्ति कहे ॥ २० ॥ और जिसके जन्मकालमें लग्नेश और तृतीयेश ग्रह अापसमें मित्र होवे तव भाईयॉमें मित्रता रहताहै और शत्रुग्रहहोवे तव भाईयोंमें शधुभाव रहिताहै ॥ २१ ॥ और जिसके जन्म लग्न तीसरे घरमें स्त्रीमहकी होरा होवे और स्रोग्रहकर्के युग होने तक अपने जन्मके पीछे भगिनीके लाभ. को प्राप्त होता है और तीसरे भावमें पुरुषग्रहकी होरा और पुरुष ग्रह कः युक्त होवे तवं नाताके लाभ को प्राप्त होताहै २२ ४२६ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ •॥ और तीसरे भावसे लेक| सप्तम यो भावहै तिस भावस अर्थाजन्मल लाम नयमभवसेंत्रताकी तीका फल कहे और लग्नका स्वामी और मंगल और तीसरे भावका स्वामी- इन्होंतीनों ग्रहों के वलावलसें भाताको शुभा शुभफलका विचार करणा कहा और जिसके जन्मकालमें लग्नेश और तीसरे भावका स्वामी आपसमें मित्रहोवे और क्लीहोयकर्के लग्नमें वा तीसरे भावमें स्थित होवे तव भ्राता एकत्रमिलेरहितेहैं आपसमें : जुदा नहिं होतेहैं और लमेश और तृतीयेश वलोहोपकर्के एफराशिमें स्थित हो. तव प्राताआपसमें मित्रताको प्राप्त होतेहैं ॥ २४ ॥ और लग्नेश और तृतीयेश ग्रह निबल और श्रा पसमें शत्रु होवें तव म्राता आपसमे मस्तीसे नाशकों और घनाशको प्राप्त होतेहें अथवा तीसरे भावमें - तृतीयात्सप्तमःणभ्रातृभार्याफलंवदेत् ॥ लग्नेशकुजसोत्थेशाभ्रावेनिष्टशुभप्र दाः २३ अन्योन्यमिष्टखचरौयदितौबलाढ्यौलग्नेयवासहजभेनविभागमाहुः अन्योन्यमिष्टविपुलंतुसहोदराणांलग्नाधिपेनसहितेयदिसोदरेशे २४ लग्ने शानुजनायौविवलिनावन्योन्यशत्रुग्रही दुश्चिक्यस्थितकारकोचयादवादुः स्थानगौदुर्बलौ तपाकेसहजप्रमादकलहंतनाशमर्थक्षयम् तत्खेटोपगकोप हेतुकलहस्नेहादिसर्ववदेत् ॥ २५ ॥ गुरुदृटेनुजेशुक्रेभ्रातरक्षणतत्परः रविड ऐवुधेसत्येसुहन्नाशकरोभवेत् २६ भ्रातृस्थतन्नायककारकाणांनीचारिदुःस्था नसमन्वितानाम् ॥ भुक्तौदशायांधनसत्वनाशंपराजयभ्रातृविनाशमाहुः २७ 1 स्थित यो ग्रह और तीसरेका कारक ग्रह निवल और शनुहोवें और दु. रथान ॥ ६ ॥ ८॥ १२ ॥ में स्थित होवें तिनकी दशामें भ्रातृनाशादि फल होताहै तिन्हों ग्रहोंकी जैसी प्रकृति होवे तैसे कोपकर्के कलहादि संपूर्ण फल कहे ॥ २५ ॥ और तीसरे भावमें शुम वृहस्पति कर्के देख्या होवे तव भ्राताको रक्षा काहे और तीसरे भावमें बुध सूर्यकर्के देख्या होवे तव माताका नाथ बत्ताहे । २६ । और तीसरे भावमें स्थित ग्रह और कारक दुष्ट । ६ 1 ८ ॥ १२ ॥ स्थानमें स्थित होवें और नी च शत्रुकी राशिमें होवें तिनकी दशातर्दशामें धननाथ और पराजय और भ्राताका नाश कहतेहैं २५ 4 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ४२७ अव भ्राताके मृत्युकासमयकहतेहे जन्मकालमें स्फुटमंगलसें राहुकोंघटायदेवे शेजोराश्यादिहै तिस राशिमें त्रिकोण ९ । ५ स्थानमें जव गोचरमार्गक वृहस्पति स्थित होवेतव छोटभाईका नःश होता है और स्पष्टराहुसें मंगलकों घटम्यदेवे तिसराशिम स्थित. योनवाश तिरुमें जब बृहस्पतिश्रावे तव ज्येष्ठनाताका नाश होताहै और जन्मलग्न और: अाधानकालके लमके स्वामी जिसराशिमें स्प र स्थित होवें तिस राशिमें गोचरकर्के वृहस्पतिस्थित होवे तव छोटेभाई. जन्मतेहै २८, और जिसके जन्मकालमें तीसरे भाबका स्वामी शनि चद्रमाकर्के युक्त होवे सो.शूरवीर और मनके धैर्य वालाहोताहै और शनिमंगलकयुक्तहोवेतव दुष्टऔर जड और क्रोधवालाहोताहै,और वुधकयुक होवे तव सतोगुणी बुद्धिवाला होताहै २९और बृहस्पतिकर्के युक्त होवे तव वडेगुणोंवाला पंडित भूसूनुस्फुटतोविशोध्यफणिनंपत्रिकोणे गुरौजातस्यानुजनाशनक्षितिसुतराहु, स्फुटाच्छाधयेत् ॥ तद्राशिस्थनवांशकेमरगुरौतज्ज्येष्ठनाशंवदेत् जन्माधान पकर्मपेस्फुटगृहेजीवेनुजोजायते २८ शौर्याधिपेभानुसुतेत्रवीरश्चंद्रान्वितेमा । नसधैर्यजातः ॥ दुष्टोजडोभौमयुतेप्रकोपीसौम्यान्वितेसात्विकवुद्धियुक्तः २९ जीवान्वितेधीरगुणाभिरामःसमस्तशास्त्रार्थविशारदःस्यात् ॥ कामातुरःशुक्र । समन्विततुतन्मूलकोपात्कलहप्रवीणः ३० जडोभवेदासरनाथसूनुयुक्ततिभी तःफणिसंयुतेस्यात् ॥ वहिर्गदोद्गतजाड्ययुक्तःकेत्वन्वितमांदियुतेतथैव ३१ लग्नेगुरोविक्रमनाथयुक्तचतुष्पदानांप्रवदंतिभातिम् ॥ गवांभयंवाजलराशि लग्नेजलेप्रमादसमुपैतिजातः ३२ -- होताहै भोर संपूर्णशास्त्राोंके जानने वाला होताहै और शुक्रककै युक्त होवै तव कामातुर होता है और काम के उत्पन्नजोकोव तिसरू लडाई करणेकों समर्थहोताहै ३ . और तीसरे भावका स्वामी शनि फर्के युक्त होवे तव जड होताहै और राहुकर्के युन होवे तव भयक सहित होताहै और के कर्के और गुलिक कर्के तीसरे भावका स्वामी होवे तव गेगी और जड होताहै ११ श्रीर तीसरे भावके स्वामीक युक्त लग्नमें वृहस्पति स्थित दोवे तव पशुयाँका भय होताहै ओर लग्नमें जलचर साथि होवे तव जलसें भय होताहै और जल्दोपसें मस्ती हो नाहै ३२ १२८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । ओर वलवान् यहककै मगलयुक हो तब सब और वल और गायनके सुरवकों प्राप्त होताई और मैगल और तीसरे भावकी राशिका स्वामी और तीसरे भावमं स्थित ग्रह इहे तीनी वली होवें तब युद्धमें शूग्वीर होताहै ३४ श्रार निन्हों तोनॉग्रहों के दशातर्दशा कालमें मूलफलादि पदायारासुरस होताहै श्रीरकपामि भूपणादि और श्रेष्टकथादि औरसंपदा नौरभ्रातृपुत्रादियाँया लाभ होताहै ३४ और जिसके जन्मकाल में तीसरे भावका स्वामी शुभग्रहके वर्गमें और बलयुक्तहोवे सो सर- गुला होताहै और नीचराशिम और प्रस्तहोवे और शकीराशिम अोर पापग्रहकी राशिम अोर पापी ग्रहरू युक्तहोवे तव हठी गुणी होताहै और जिसके जन्मकालमें तीसरे घरका स्वामी और गहु कीराशिका स्वामी दोनॉराहुकयुक लमस्थितहोवे तव सर्पका भय होताहै और कुजेनयुक्तखचरेवाल ऐसत्त्वंबलंगानसुखसमेति ॥ कुजानुजस्थानजराशि नाथास्त्रयोवलिधारणरंगशूरः। ३३ तिपांत्रयाणामपहारकालेपाकेथवामूलक लादिौस्यम् ॥श्रोत्रहयोभूपणसत्कथादिसपत्करभातृमुतादिलाभम् ३४ सात्विकोभवतिसोदधिपेसौम्यवर्गसहितेवलान्वितैः ॥ नीचमूढरिपुपापरा शिगेपापखेचरयुतेंतुसाहसी ३५ शौर्याधिपेराहुसमेतराशिनाथान्वितेराहु युतेविलग्ने ॥ सद्भियविक्रमराशिनाथेवुधेनयुक्तेगलरोगभास्यात् ३६ पा पेतृतीयेगलरोगमत्रवदतिमांद्यादियुतेविशेपात् भौमान्वितेभानुसुतेवलाढधे तृतीयराशीयादेकंठरोगम् ३७० विक्रमेशगुरूलग्नगतौगोभीतिसूचको । राहुणावाफणिक्रातराशिपेनयुतीयदि ३८ सवुधोविक्रमपतिर्गलरोगकरीम वेत् ॥ सोत्थेरिनीचगेपासोत्थाभावोविपादिभाक् ३९ तीसरेका स्वामी बुधकर्वे युक्त होवै तव गलरोगवालाहोताहै ३६ और तीसरे भावमें पापी ग्रह होवे तर गलरोग होता और गुलि कादि ग्रहीकक युक्त होवे तव विशपसे गलरोगहोताहे औरम गल के युक्त शनि बरीहोयकर्के तीसरे भावमेस्थित होवे तव गलरोगकत्ताहै ३७ और तीसरेभा वफा स्वामी और वृहस्पति दोनों लग्नम स्थितहोवें तव गौसे भयदेते है अथवा रामुकक अथवारा मोर शि के स्वामीकरुयुत होर तव गोका भय होताहै ३८ ओर वुधक र्क युक्त तीसरे घरका म्यामी होवे तव गल्म रोगकत्ताहै और तीसरे स्वामी पापी ग्रह नीचशत्रुको राशिम स्थितहावे तव माताका अभाव होताई और विपादिभक्षकचाहे ३९ ॥श्रीरणारज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४२९ ओर जिसके जन्मकालमें बुधाउऔर वृहस्पति कर्कयुक दृष्ट वलवान् । तीसराभाव होवे और तीसरे भावसें केंद्रस्थानोंमें वृहस्पति वावुधस्थिताहोवे तव तिसका कठरवर बहुत सुदर होताहै ४० ॥ और तीसरा भाव शुभग्रहकरन औरशुभग्रहकर्के देख्या होवे और तीसरेका स्वामी शुभग्रह कर्के युन होवे तवे काम श्रेष्ट भूषण कहे ४१ और शुक्र तीसरे मावहोवे तव मोतीयाँवाले भूपण और वृहस्पति होवे तव तुलसीके भूपण कहते हैं और सूर्यहोवेतव लालमणी और नील मीयोंक युक्त और चद्रमाबलीहोवे तव अनेकभूषण होतेहैं .४२, और तीसरे स्थान वुध होवे तव त्यामरगके भूप प होते हैं और तीसरे भाव मेपवृश्चिकराशि होवे तव विचित्र भूषण कहे औरतीसरेका स्वामी उच्चके वर्ग स्थित होवे तव दिव्यभूपोंको प्राप्त होताहै ॥ ४३ ॥ । FENT नाम- बुधेनजीवनयुतेक्षितेवातृतीयराशीवलसंयुतेच ॥ तत्केंद्रगेमंत्रिणियोधनेवाकं ठस्वरंचारुतरसमेति-१०- तृतीयसौम्यसंयुक्तसौम्यखेचरवीक्षित तदीशेशुभ संयुक्तकर्णयोभूपणवदेत ४१ शुक्रतृतीययदिमौक्तिकतुतीवेतुलस्याभरण वदति ॥ सरक्तमानीलमयादिनेशेचंद्रेवहुत्वाभरणवलाढ्ये १२ -सौम्येश्याम कुजक्षेत्रविचित्राभरणंवदेत् । तत्पतौस्वाञ्चवर्गस्थेदिव्यंमाभरणलभेत्.४३, मानस्थेतुरगेथवानुजपतौसौम्यसंगतद्युतदिव्यवस्त्रमपूर्वमेतिसहजेसौम्येसुव स्बलभेत् वीर्याढ्यौवहुवस्त्रभूपणकरौशुक्रानुजस्थानपोस्याताधर्मकथारसन वणदोजीवज्ञयुक्तक्षितौ ४४ धैर्यान्वितेविक्रमशेसौम्यग्रहनवांशके शुभेक्षि तेशुभयुतेर्वशपिकसमन्वित ४५ ओर जिसके जन्मकालमें दशमस्थानमें अयबाधनु राशिमस्थित तीसरेभावका स्वामीहीये अथवा शु भग्रहको राशिमें स्थित होवे अथवा शुभग्रहकर्के युक्त होवे तव दिव्य अपूर्व वस्राको प्राप्नहोताह और तीसरे स्थानमे शुभग्रह होवे तव भेट वस्खौकोमाप्त होताहै और शुक्र औरतीसरेभावका स्वामी दोनों वलीहोष तब बहुतबतभूषणकरतेहे और बृहस्पति और बुधकर्फयुक्त और दृष्ट होवेतवथर्मकथा को अवण कराते हैं और जिसके जन्मकालमें तीसरेस्थानमें तीसरे भावका स्वामी - स्थित हो वे और शुभग्रहके नवाशेमे होवे और शुभग्रहकर्के युक्त दृष्ट होवे और वैदोपिकाशम होवे नव भेट मकथाके श्रवण करणेवाला होताहै .४५ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ और तीसरे भावका स्वामी पापी ग्रह कर्फे युक्त दृष्ट होवे और दुःस्थान ॥ ६ ।। ॥ में स्थित होवे तव धैर्य नाशकों प्राप्त होताहै ॥ और केंद्रनिकोप में शुभग्रह कर्के युन दृष्ट होवे तव धैर्यवालाहोताहै ॥ ४६ ॥ श्री तीसरे भावकास्वामी पाप ग्रह कोराहिम मंगलकर्के युक होवे तव वलकानाश कताहै और शककर्वे युक्त वलीहोयक केंद्र विकोणस्थाना मे स्थित होवे तव बली और भोगी और गुणाकर्के प्रसिद्ध होताहे' ४७ और कहते हैं शुक और चद्रमाके विना और शुभग्रह लग्नसें तीसरे स्थानमे स्थित होवें और शुभग्रहको राशीमें और नवा शमें स्थित होवें सो सुख पूर्वक भोजनको प्राप्त होताहै १८ और जिसके जन्मकालमें मगल वृह , धैर्याधिपेपापयुतेक्षितेवादु-स्थानगेधैर्यविनाशमेति ॥ केंद्रत्रिकोणशुभखें टयुक्तेशुभेक्षितेवायदिधैर्यशाली ॥ ४६ ॥ वीर्याधिपभूमिसुतनयुक्त पापर्खगेवीर्यविनाशहेतु ॥ केंद्रत्रिकोणेससितेवलाव्यवायर्याधिकोभोगगुण प्रकाशः ॥ १७॥ शुक्रनिशाकरत्यक्त्वालग्नासोदरभेशुभे शुभरा इयंशगजात समेतिसुखभोजनं ४८ जीवस्यराशिनवभागहगाणसंस्थवीय घिकयदिसुरार्चितवीक्षितेवा तत्केंद्रकोणगृहगेवनिजेवलाढयेजातस्तुकंदफ लमूलरसप्रिय स्यात् ४९ सोदरारातिग-शुक्र-शोकरोगभयप्रद. तत्रैव शुभकारीस्यात्पुरुतोयदिभास्करात् ५० ॥ नवांशाभ्रातृभावेस्युर्यावंतीव्जक जेक्षिता तत्सख्या सहजाज्ञेयादृष्टाअन्यैश्चयोपित ५१॥ स्पातकी राशिम और नवाशम और द्रेष्काणमें स्थित होवे और बलकर्क युनहौवे पोर यद वृहस्प तिक देख्याहोवे ओर केंद्र 1 18 19 ११० और त्रिकोण ९ : ५ स्थानम स्थित होवे तव मनुष्य कदमूलफलाके रसको प्रीतिवाला हाताहै ४९ और जिसके जन्मलग्नस तीसरे और छठे स्थान मे शुक्रहोवे तव थोक आर रोग और भयकादेता है औजव सूर्यको राशिके आग स्थितहोवे तव ती सरा उठावी शुभ होताहै ५. और जिसके जन्मसमयमें तीसरे भावमे जितने नवाथे स्थितही वे और चंद्र मगल कर्के देखे होवे उतनी सरया के तिसके भाई होते हैं और चद्र मंगल के कि ना औग्ग्रहदेखतेहोवैतव तृतीय भाव स्थित नवाथको सस्याकतिसकिया भगिनीयाहोतीयहि ५१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४३१ व तीसरे भावके स्त्रामोका वारां भावमें फल कहतेहैं जिसके जन्मकालमें तीसरेभावका स्वामी लग्नमें स्थित होताहेसो वाग्विवाद करणेवाला और लंपट और अपनें जनोंमें भेद करदेने बाला और सेवा करणे वाला उौर खोटेमित्रोंवाला उौर फर वोलने वाला होताहै , और जिसके जन्ममें दूसरे भावमें तीसरे भावका स्वामी स्थितहोवे तव भिक्षाकेमांगनेवाला और धनहीन और थो दाकाल जीने वाला उौर बंधुयोंसे विरोध करणेवाला क्रूर ग्रह कर्के होताहै और शुभग्रह तीसरेका स्वामी दूसरेमें स्थित होवे तव लक्ष्मीवान होताहै २ और तीसरेका स्वामो तीसरे भावमें स्थित होवे तष तुल्य पराक्रम वाला और श्रेष्टमित्रोंवाला और देवता और गुरुका पूजने वाला और राजासें ला भवाला होताहै ३ और तीसरेका स्वाभी चतुर्थस्थानमें स्थित होवे तव पिताके भाईयोंको सुख और ऐश्वर्य होताहै और माताके साथ वैर कता है और पिताके धनकों भक्षण कत्तीहे ४ और ती अथसहजस्वामिहादशभावफलानि सहजपतौलग्नगतेवाग्वादीलंपटःस्वजनभे दीच सेवापर कुमित्रःकूररवोभवतिपुरुषश्च १ ॥ धनगृहगेसहजेशेभिक्षुर्विध नोल्पजीवितःपुरुषः बंधुविरोधीक्रूरेसौम्यपुनरीश्वरःखचरे ॥२॥ सहजग तःसहजपतिःसमसत्वंसुसुहृदंशुभस्वजनम् देवगुरुपूजनरतंनृपलाभपरंतरंकुरु ते ॥ ३॥ भ्रातृपतौतुर्यगतेपितृसोदरसुखकदुदयकृतेषाम् मात्रासहवैरकरः पितृवित्तभक्षकःपुरुषः ४ दुश्चिक्यपतौमुतगेसुबांधवैःसुतसहोदरैःपाल्यः दी घीयुर्भवतिनरःपरोपकारैकनिरतमतिः ५ पटगतेसहजपतौवधुविरोधीनय नरोगोच भूलाभोभवतिभृशकदाचिदपिरोगइवकलितः ६ सहजपतौसप्तम गेनरस्यभार्याभवेत्प्रवररूपा सौभाग्यवतीयुवतीक्रूरेदेवरगृहंयाति ७ धातुःप्रभु रष्टमगःसहजमृतसोदरंकुरुते क्रूरेवाहुव्यगंजीवतियद्यपवर्षाणि ८ सरेका स्वामी पांच स्थानमें स्थित होवे तव श्रेष्ट बंधुयोकर्के और पुन और भाईयोंके सुखको प्राप्त होताहै उौर वडी आयुपावाला और परोपकारमें बुद्धिवाला होताहै ५ और जिसके जन्मकालमे नासरे भावका स्वामी छठे स्थानमें स्थित होवे सो बधुयोंसें विरोध कत्ताह और नेत्र ोगवाला होता है और वारंवार पृथ्वीके लाभको प्राप्त होता है और कदाचित् रोगकर्क युक्त होताहै ६ और जिसके तीसरे भावका स्वामी सप्तमभावमे स्थित होवे तिसकी त्री श्रेयरूपवाली उौर सौभाग्ययुक्त होतो? और क्रूरमहहोवे तव पतिक छोटभाई के घग्में वसतीहै ७ उौर जिसके जन्मकाल में तीसरे भाव का सामो अष्टम भावमें स्थित होवे तिसके भ्राता मृत्युको प्राप्त होतेहें और जव ऋग्ग्रह. होवे तब तिमको भुजा पंग होताहै जवअश्वपंजीवे तव और शुभग्रहहोवे तववहुतदीपनहीं कचाई ८ १२२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ उऔर जिसके जन्म कालमें तीसरे भावका स्वामी नवमभावमें स्थित होवे और कू ग्रहहों में तब बथुपों क त्याज्य होताहै ॥ और शुभग्रहहोवे तब श्रेष्ट वयाँवाला उगर धर्मी और याताका भक्त होताहै ९ और जिसके जन्मकालमें तीसरे भावका स्वामी दशम भादमें स्थित होवे सो राजाके मानवाला और माताका और वोंका भक्त और बयोंमें ग्रेट होताहै .. और जिसको तीसरे भावका स्वामी जाहरमें स्थानहोवे तव श्रेष्ट बघुयाँवाला और राजासें लाभवा ला काहै और संबंधियॉ सेवाके करणे याला और भोगोंम रत करती है ।" और जिसको ती सरे भावका स्वामी वाहरम स्थानमें स्थित होवे सो मित्रोसें विरोध करणेवाला और अपनेभाईयों को वेददेणे वाला होताहै और बंधु सिंदूर विदेशमैपास करणेवाला होताहै १० इति तृतीयभावः . 'धर्मगतेसहजपतौरेबंधूज्झितस्तथासौम्येसद्वांधवश्वसुकृतीसोदरभक्तोभवतिमनु जः ९दुश्चिक्येशदशमन्पपूज्योमातृवंधुपरिभक्तःउत्तमबंधुधंधुपुविनिश्चिताजायते मनुजः १० लाभस्थःसहजेशःसुबांधवराजलाभिनंकुरुतेपुरुबंधुषुसेवाविधायि नभागनिरतंच ११ व्ययगेदुश्चिकयेशमित्रविरोधीस्वबंधुपरितापीदूरेवासितबं धुर्विदेशगामीनरोभवति १२ इतिसहजभावविचारः ॥ अथमुखभावविचा रः ॥ तत्राचिंतनीयमित्युक्तम् ॥ वदतिविद्याजननीसुखानिसुगंधगोबंधु मनोगुणानि महीपयानक्षितिमंदिराणिचतुर्थभावप्रभवानितज्ज्ञाः १ विद्या शिशोनिजपतियुतेसौम्ययुक्तेक्षितेवाजातोविद्याविनयचतुरश्चंद्रसूनौवलिछे दुः स्थेपापाचरसहितेपापदृष्टेतदीशेविद्याहीनोभवतिमनुजःपापरागिस्थितेवार " ३ अव चतुर्थभावका विचार कर्तेहे ॥ तिसमेंकयाक्या यस्तुकाचिंतन करणा मो कहतेहै ॥ तुर्थभावमे विधाकासुख और माता का सुरखा सुख और सुगब वस्तुका सुखासुरर और गौडोका ओर आईयोंका ओर मनका और गुणोंका और राजाका ओर हाथोघोडे पालकोस लेकग्वाहनाका सुखासुख और पृथ्वीका और मंदिरोंकासुरक्षऔर दु खकाविचार चतुर्थ भावमे थाम्बके जानने वाले कहतेहैं १ और जिसके जन्मसमयमें चतुर्थभाव अपने स्वामीफर्के युक्त दृष्ट होवे तब विद्या और नन्नता चतुराई कर्के युक्त होताहै ओर-बुधबली होयकर्क ६ । ८।१२ स्थानमे स्थित और पापीग्रह कर्के युक्त होने और तिसका स्वामा पापो प्रकके दृष्ट होने और पापी की मशिमे होवे-तत्र विद्या ककरहित होताहै १३ ॥श्रीरणवरिज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ और जिसके जन्मकालमें चतुर्थभावका स्वामी और वृहस्पति और बुध इह उठे तीसरे वाहरमें पाठमें स्थानमें स्थित होवें तव विद्या और वुद्धि और विवेकसे हीन हैं अ धवा नीचथतुको राशिमें स्थित हो तव विद्यादियों कर्क रहित होता है और अपने उच्चमें और स्वक्षेत्र में वा त्रिकोण १ । ५ । वा केंद्र।१।। ४ ।। ७ । ॥ १० ॥ स्थानों में स्थित होवें तव लक्ष्मी विद्याऔर नम्रतासैले क गुणोकर्के युक्त और चतुर और महाराजका प्यारा होताहै ३ और जिसके जन्मकालमें शुक्र अथवा चद्रमा वलीहोवे और शुभग्रहकर्केदेखहोवोरशुभग्रहके नवांश में स्थित होवें और केंद्रस्थानमें वा चतुर्थस्थानमें बलकर्के युक्तहोवे तव तिसकी माताकापायुः चिर काल कहनेहें ? और चतुर्यका स्वामी छठे स्थानमें स्थित होवे वा हादशस्थानमें स्थित होवे और विद्यास्थानपजीवचंद्रतनयाः पद्मिव्ययायुस्थिताःविद्यावुद्धिविवेकहीनफ लदानीचारिगावायदि ॥ स्वोच्चत्वःगतास्त्रिकोणगृहगा केंद्रस्थितावायदि श्रीविद्याविनयादियुक्तिनिपुणोराजाधिराजप्रियः ३ शुक्रेवलिष्ठेयदिवाश शांकेसौम्येक्षितेशोभनभागयुक्तेचतुष्टयेमागृहेवलाढ्यमातुश्चिरायु.समुदाहरंति ४ मातृस्थानाधिपेयठेव्ययेवावलवर्जिते ॥ लग्नेपापेपापदृष्टेमाटनाशवदे दुधः ५ क्षीणेचंद्रेष्टमेपलेव्ययेवापापसंयुते पातालपापसयुक्तेमातृहानिर्नसंरायः६ मातृस्थानगतेमदेपापग्रहनिरीक्षिते ॥ रंध्रस्थानेरिनीचस्थेमातृनाशं विनिर्दि. शेत् ७ भ्रातृपुत्रगतेपापेपातालेशेरिनीचगे ॥ चद्रेपापसमायुक्तमातृरोगं विनिर्दिशेत् ८पष्ठेश्वरेणसहितःसुखराशिनाथोधर्मस्थितोजनकमत्रविटकरोति बलहीन होवे और लग्नमेंपापग्रह पापीक. देरणा होवे तव बुद्धिमान् तिसकी माताका नाश कह नाह ५ और क्षीरा चंद्रमा अष्टम और छठे म्यानमे वा वाहरमे स्थानमे पापी ग्रहक युक्तहोये और चनुधम्यानपापग्रहकर्के युरु होवे तव माताके मरणमें सशयनहीं ६ और जिसके जन्ममे चतुर्थन्थानमें शनि स्थित होवे और पापीग्रहकर्षे देस्या होवे और अष्टम रधानमें शत्रु ओर नीचको राशिमे स्थित होये तव माताका नाश कहे ५ और जिसके तोहरे और पाचौ स्थानमे पापीयह स्थित होवे और चतुर्थका स्वामी शत्रु ओर नीच र शिम स्थित होय श्री * चद्रमा पापग्रहक में युक होवे तर माताको रोगयुक्तकहे प्रोगजसकेजन्ममे छठेघरके स्वामीक याण चतु घरका स्वामी युक होवे और नवमभावमस्थितहोये तर तिसका पिताप्पनिचारी होता T ॥ औरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ । और नवमके स्वामी साथ चतुर्थघरका स्वामी युक्त होवे और चतुर्थ स्थानमें स्थित होवे तव तिसका पिता व्यभिचारी होताहै ९ और छठे और चतुर्थ स्थानके स्वामी दशम भावमें स्थित होवें तव.पिता व्यभिचारी होताहै और जिसके जन्मकालमें दशम और चतुर्थ और छठे स्थानके स्वामी एकराशिमें स्थित होवें तव तिसका पिता जारजातहोताहै १० और जिसके जन्म समयमैं चंद्रमा का सूर्य केंद्रस्थान | 3 1 2 || ७ | १• ॥ मैं पापीग्रहकर्के दृष्ट युक्त होवे अथवा कर ग्रह चतुर्थ स्थानमें पापग्रहकर्के देख्या होवें सो मातृगामी होताहै ॥ ११॥ और जिसके जन्मकालमें चंद्रमा वा शुक्र केंद्रस्थानमें स्थित होवें और दोनों पापग्रहकर्के देखे होवें और चतुर्थस्थानमें क्रूर ग्रह स्थित होवे तव मातृगामी अथवा गुराँकीस्त्रीमें गमन करणे वाला होताहै १२ और जिसके जन्मसमयमें मंगल उठेघरके स्वामीके साथ और चंद्रमा चतुर्थ स्थानमें स्थित होवे तव तिसकी माता ॥ .. भाग्याधिपेनसहितोयदिमातृनाथ सौख्यस्थितोजनकमत्रविटंकरोति ॥ ९॥ पएमातृपौपितृस्थानेपितुश्चव्यभिचारदो पितृमातारिदेहेशैरेकस्थैः परजातकः ॥ १० ॥ पापेक्षितेपापयुतेशशांकेदिवाकरेवायदिकेंद्रराशीफरेसु खेवायदिपापदृष्टेजातोनरःस्याद्यदिमातृगामी ११ चंद्रेभृगौवाकेंद्रस्थेपापड टेथबाद्वयोः ॥ क्रूरसुखेमातृगामीयदिवागुरुदारभाक् १२ सुखस्थेसारपट शेचद्रेमातान्यमैथुनी ॥ व्यभिचारप्रदोमातुःसराहुर्दिननायकः १३ शी तांशौराहुकेतुभ्यांयुक्तेनीचेनसंगमः ॥मंदयुक्तेनशूद्रेणवैश्येनवुधयोगतः १४ रवियुक्तक्षत्रियेणमंत्रिभ्यांद्विजसंगमः ॥ एवंद्र कुजारीशयुक्तस्तत्फलदोभ वेत् १५ चंद्रोनिष्टस्थानगःसानुजेशोजातस्यान्यस्तन्यपानंकरोति ॥ दुः स्थानस्थोमातृपित्रक्षनाथौपित्रोमृत्युर्लग्ननाथेवलाढ्ये १६ - अभिचारीणी होतोहे और राहुककै युक्त यो चतुर्थ स्थानम सूर्य सो माताको व्यभिचार दोपका देताहै १३ श्रीर चतुर्थभावमें चंद्रमा राहतुकर्के युक होवे तव नीचर सगम होताह बार शनि फर्के चद्रमा गुरु होने तब शूद्रकर्के और बुधकर्फे चद्रमा युक्त होवे तब वैश्क संगम होताहै १४ और चतुर्थ भाव चद्रमा सूर्यकर्के युक होवे तय क्षनी कर्फे और बृहस्पति शुक्रकर्के युक्त होने तब ब्राह्मण संग होताह श्रीर इसी प्रकारकके चंद्रमा मंगल श्रीर उठे भावक स्वामी कई युक्त हो। तर माता व्यभिचारणी होतोहे १५ श्रीर चद्रमा ६॥ ९ ॥ १२ स्थानमें तृतांप भावकं स्वामोककं युग होवे तव दूसरी माता काम्तनपान कत्ताहै श्रार ६८।१२ स्थानगे ४ १. भारके स्वामी स्थित होवें और लग्नेश यली होवे नव माता पिता मृत्युको प्राप्तहोतई ॥ १६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। : पौर जिसके जन्मकालम पिताके कमस्थानका स्वामी अर्थात् सप्तमेश छठेाठमें बाहरमें स्थानमें स्थित होवे तब पितामाताको अनिष्फल क्त्ताहै अथवा पोडशवपक्के मातापितासे रहित होता है १७ और चतुर्थ और लग्नके स्वामी दोनो दशम और चतुर्थस्थानसे नवम और पंचममें स्थित हो वें और तिसका स्वामी लग्नमें स्थित होवे तव माता पिताकेसाथमृत्युको प्राप्त होतीहै १८ और नि सकौ चतुर्थ और लग्न और दशम केस्वामी केंद्र १४० १• कोण ९५ स्थानमें स्थित होवें ति न्हके दशातदंशा कालमें माताको मृत्यु कहें १९ और जिसके जन्मसमयमें सूर्य चंद्रमा दोनों मिलक दशम और चतुर्थ स्थानमें स्थित होवें और अथवा दशम चतुर्थके स्वामी कर्के युग हो। और सूर्पके साय संवयक होवे तव मातापिताको मृत्यु कहें २० और यो ग्रह चतुर्थभावकारवा मी ओर चनुयंका कारक तिनकर्के युर यो ग्रह और मातृ भाव ४ में स्थित यो ग्रह और मातृ ४ पितृकर्माधिपेदुःस्थेलग्नेशेवलसयुते ॥ पिवोरनिष्टकारीस्यात्सीमतरहितोथ वा १७ मातृस्थानेशलग्नेशीतत्रिकोणगतौयदि तदीशोलग्नगोमातापित्रा सहमृताभवेत् १८ मालग्नेशपिटपाकेंद्रकोणस्थितायदि ॥ तदशांतर्द शाकालेजनन्यास्त्वनुमृत्युदाः १९ रवींदूपितमातृस्थौयदिवाअनुमृत्युदौ तदीशक्षितयुक्तीवारविसंवधिनस्तथा २० येमातृभावपतिकारकतत्समेता स्तन्मातराशिगतवीक्षिततेचरेद्राः तेषामनिष्टकरखेटदशापहारेनातस्यमा मरपंप्रवदतिसतः २१ मार्तडस्फुटतोविशोध्पशशिनंतछेपराश्यशजीवेभा नुसुतेचमातृमरणंतत्कोणगेवानपाम् संशोध्पंहिमकंटकहिमकराद्रंध्राधिपस्य स्फुटेतद्राशौरविनदनेमृतिमुपैत्यवातदशेरवौ २२ वुधदृष्टियुतेसौख्येसौम्य मध्यगतेथवा ॥ जीवराश्यशकेवापिपुण्यकर्मरत सदा २३ भावका देखता जो ग्रह तिन्हम अनिष्टके देनेवाले ग्रहकी दशाकालम माताका मरपा श्रेष्ठ मुनि क रतेहैं २१ अव मातृमरणकालकहतेहें स्पष्टसूर्यसें स्पष्ट चद्रमाको जन्मसमयमें घटाए शेष रहेयो शि अश तिसमें गोचरक वृहस्पति और शनि जव अावे तवमाताकामरणकहे अथवा तिससे न वम पचम राशिमें स्थित होवें तव मरणकाल होताहै और कहतेहे जन्मकालमै स्पष्टजो अष्टमघर का स्वामी तिसमें स्पष्ट सूर्यको घटावे तिसराथिमजव शनि पावे और तिसराशिके नवांशमें सूर्यहो तव माताकामरणकहे २२ ओर जिसके जन्मकालमें चतुर्थभाव वुधकी दृष्टिकर्के युक्त होवे अथ पाशुभयहाँके मध्यमें होवे अथवा वृहस्पतिक राशि नवार्थ स्थित होने सो सर्वदाकाल पुण्यकर्म मंगत होताहै २३ ४३६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और योग्रह बली होयकर्के यतुर्थभावमें शुभग्रहकी राशिम स्थित होने और ल असे संबंधककें अधिकगुणवाला यह जिसजातीका होवे तिसमातिके वर्गकर्के निरंतरसुख होताहै और तिस ग्रहकी धातुके संबंधकर्के सुखकों प्राप्त होताहै २४ और यो ग्रह । ६ । ८।१२। का स्वामीनीचीरशत्रुक्षेत्र चतुंधत्थानस्थितहोथेऔरलग्नेशकाशत्रुहोवेतिमके कोपदेहसुखकानाशक इतेहें२५ और जिसके जन्मसमयमें चतुर्थभावस्थितयोग्रहोरचतुर्थभावकों देखनेवालायोग्रहोरच नुर्थ भावका कारक यो ग्रह तीनो वली होवें तव वडे सुखका कारपहें औरइहतीनों नीच औरश अकीराशिमें और अस्तहोवें तव अनिष्टफलदेतेश्रीरशुभग्रहकसुरबहोताहै और पापीग्रहकर्के दुरव होताहै २६ और चतुर्थ स्थानमें नवमका स्वामी स्थित होवे और शुक्रक युक्तहोवे औरवली होने 4 सुखस्थितःशोभनराशिगोवली विलग्नसंबंधगुणाधिकोयदिनजातिवर्गेपासुख निरंतरतदीयधातुश्रियमेतिमानवः २४ चतुर्थगोनीचसपत्नयातस्त्वनिष्टभा वाधिपतिर्विलग्नात् लग्नेशशत्रुर्यदितत्प्रकोपाच्छरीरसौख्यादिविनाशमाहुः२५ चतुर्थभावस्थितदर्शिकारकाबलान्वितायद्यतिसौख्यहेतुकाः अनिष्टदानीचसप लमूढगाःसुखशुभेनासुखमन्यखेचरैः२६चतुर्थगेभाग्यपोसशुक्रेबलाधिकेस्या चिरकालभोगीशुभान्वितेरंध्ररिपुव्ययस्थेजातोल्पकालसमुपैतिसौख्यम् २७ सुखचिंतागृहेड्याभ्यांमातृचिंतासुखेंदुतः ॥ सुगंधंग्रहशुक्राभ्यांवरवाहनभूष णम् २८ सुखेश्वरेशोभनराशियुकेशुक्रणदृष्टेसतिसंयुतेवा ॥रातिनीचय हदृष्टिहीनेसुगंधमाल्यादिमुखसमेति २९ वीर्यान्वितेशीतकरेसुवनसाहि ध्वजेजीर्णतरंसमति॥ कौशयकंजीवयुतेचरक्तंचित्रंसशुक्रेसशनौतुकृष्णम् ३० अव चिरकाल भोगोंकों भोगताहै औरशुभग्रहकर्के युक्त ६ । ८ । १२ स्थानमे स्थित होवे तव थोडा काल सुखको प्राप्तहोताहै २७ और लग्न और वहस्पतिसें सुस्वका चिंतनकरे और चतुर्थ भाव और चंद्रमासे माताका चिंतन करे और लग्नसें और शुक्रसें सुगंध द्रव्पका चिंतनकरे और वस्त्र वा- हन भूपणों काविचार करे२८ औरचतुर्थभावकारयामी शुभराशिमें शुक्रक। युक दृष्ट होवे और श- नीचग्रहको दृष्टोतेरहित होवे तव सुगंधमाल्यादि सुखको प्राप्तहोताहै २९ और चंद्रमाबली होवेतब श्रेष्ठ वस्त्र प्राप्तहोतेहें और राहुकेतुकर्केयुकहोवे तव पुराले वस्त्र प्राप्तहोतेहैं और तब पट्ट वन और कालवणकवस्त्रप्राप्तहोनहें औरशुक्रकयुक्तहीवेतवअनेकवर्षके और शनिक युक हावे वव काले वर्णके वस्त्र प्राप्तहोतेहैं ३ : वृहस्पतिकयुक्होने ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और चतुर्थभावका स्वामी शुक्र चंद्रमाके वर्ग में स्थित होवे औरशुक्र कके औरचंद्रमा कर्के देख्याहोवे वा युक्त होवे और नीचराशिम और शत्रु ग्रहकीदृष्टि से रहितहोवे सो मनुम्पपशुधनकॉप्राप्तहोताहै ३" और चतुर्यस्थानकास्वामीशुभग्रहहोवे और शुभग्रह कर्के देख्या हाय और चतुषंभावकास्वामीपूर्णवलोहोवेसोमनुष्यवंधुयोमश्रेष्ठहोताहै १२ औरचतुर्थभावका स्वामी केंद्र ।।४।७। • अाय ११स्थानस्थितहोवे और वैशेषिकांशमें स्थित औरपापग्रह केयोग और दृष्टि रहित होवे तव बंधूयोंके उपरउपकार करणेवालाहोताहै ३३ और पापीग्रह कर्के युक अष्टम घरकास्वामी चतुर्थस्थानमें होवे तव कपटी होताहै और अपने उच्च और मित्र और अपने वर्गमें शुभवहक देख्याहोवे तब कपटकरहित होताहै ३४ और चतुर्थेशवलफर्केयुक्त होवेतबशुद्धहृदयवाला होताहै और मोपुरांशवामृदुश्रयस्थितहोवेतबवाशुद्धहृदयवाला होताहे ३५ - शुक्रंदुवर्गसहितेसुखराशिनाथेशुक्रेणशीतरुचिनासहितेक्षितेवा नीचारिपाप गगनाटनदृष्टिमुक्तपश्वादिविचमखिलं लभतेमनुष्यः ३१ बंधुस्थानेश्वरेसौम्ये सौम्यग्रहनिरीक्षिते कारकेबलसंपूर्णेबंधुपूज्योभवेन्नरः ३२ बंधूपकतीतन्ना केंद्रकोणायसंयुते ॥ वैशेषिकांशसंयुक्तपापडग्योगवर्जिते ३३ सपपिरंध्र पेसौख्येकपटीपापसंयुते स्वोच्चमित्रस्ववर्गस्थेनिष्कापटयंशुभेक्षिते ३४वि शुदहृदयःशांतोहृदयेशेवलान्विते गोपुराधेशकेवापिसदृशादिसमन्विते ३५ चाहनेशेवलयुतेयानराशौवलान्विते शुभग्रहेणसंदृष्टेवाहनादिफलंवदेत् ३६ पंद्रोविलग्नसंबंधीवाहनेशसमन्वितः तुरंगवाहनंतस्यवदतिमुनिपुंगवाः ३७ द्वितीयेवाचतुर्थेवाचंद्रेशोभनराशिगे शुभखेचरसंयुक्तसमुपैत्यश्ववाहनं ३८. सेंदोचतुर्थाधिपतौविलग्नेलग्नेश्वरेणापियुतेश्वलाभं शुक्रेणयुक्तयदिवाहनेशेदे हान्वितेवानरवाहनंस्यात् ३९ ओर चतुर्थघरका स्नामी और चतुर्थभापमॅबलयुक्तहोवे श्रीरशुभग्रहक्कँदेल्या होवेतववाहना दिशभफल कहे ३६ और चंद्रमा लग्नका संबंधि होयकर्के चतुर्थभावके स्वामी साय मुक होवे तिसको घोडे की प्राप्ति श्रेष्टमुनि कहतेहैं ३० और दूसरे स्थानमें या चतुर्वस्यानमें शुभयहकोरा थिमें चंद्रमा स्थित होवे और शुभग्रहकर्के देख्या होवे सो घोडेवाहनको प्राव होता है।८ श्रीर चं द्रमाकर्के युक लग्नका स्वामी लग्नमें स्थित होवे अथवा लग्नेश कर्के युरु चंद्रमाकिसीभावमें स्थि न होवे तव घोडेकालाभ होताहे और शुक्रक युक चतुर्थका स्वामी होये और हममें स्थित इसे जय नरवाहन मिलताह ३१ १३८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ और शुक्र और पूराचंद्रमा केंद्र । । । । ७ } १० स्थानमें स्थित होवेवा त्रिकोणमें ९५ बलयुक्त स्थित होवें तब भगूडेका सुख और भूषण देतेहे और धन मीन राशिमें होवें वबलालवत और भूपण देतेहे और शुक्रक● एक दृष्ट होवे नव वी वस्त्र और भूपण देतेहैं ४. और जिसके जन्मकालमें शुरू और चद्रमा और चतुर्थभावका स्वामी और लग्नेश इह चारग्रह एकराशिमें स्थित होवें सो भंगूडे के सुग्ववाला और घोडेके लाभको प्राप्त होताहै और एकराथिमें बृहस्पति और चतुर्थवरकास्वामी और चद्रमा और शुक्र केंद्र १४ ७१० त्रिकोण घ रमें स्थित होतव चारप्रकारकावाहन मिलताहै ४१ और चतुर्यघरका स्वामी वृहस्पतिकर्क युक्हावे तव चारप्रकारके वाहन मिलनेहे और चतुर्थका स्वामी शुभग्रहकर्के युक्त दशमस्थानमें स्थितहोवे तब रक्तांव आंदोलिकाभरणदोसितपूर्णचंद्रोकेंद्रत्रिकोणगृहगौवलिनौभवेताम् राभरणदस्सुरपूजितःचद्रेसुरेंद्रसावक्षितसयुतेवा १० ॥ आंदो लिकातुरगलाभमुपैतिजातः शुक्रंदुयानपतयस्तनुनाथयुक्ताःएकत्र देवगुरुयानपचंद्रशुकाः केंद्रत्रिकोणगृहगाश्चतुरंगयानम् वाहनेशगुरुयुतेचतुरंगाख्यवाहनम् यानेशेसशुभेमानेचामरछत्रसंयुतः ४२ सखेश्वर केंद्रगतदोशलग्नस्थितेवाहनयोगवतः कर्मेश्वरेलाभगतदीशेकर्म स्थितेभूषणयानवंतः ४३ यानेशेलाभराशिस्थेसखेशलाभगेकजे अथवा भोमराशिश्वद्राज्यप्राप्तिनसशयः ४४ लग्नाद्वाहनराशिगस्तदधिपस्तही क्षका यत्वोच्चस्वक्षसुहद्गृहेपुवलिन केंद्रत्रिकोणायगाः दीर्घायुःशयनाश नांवरबदुक्षेत्राणिसन्मंदिरंदधुस्नेहमनोज्ञवाहनयझा सौख्यानिकुर्वतिते ४५ .. स्वामी केंद्र में रियत हो उन चामर कार्कयुक्त होनाहे ४२ और जिनके चतुर्थभावका ये और तिसका स्वामी लाम स्थित होवे तव वाहनयोगवाले होतेहें और दशमका स्वामी एकादश गे आर एकादश मा सामी दशममें स्थित हो तव भूपों और वाहनोंवाले होतेहें ४३ और चतुर्थवा म्यामो एकादशमें स्थित होने और चतयंघरका स्वामी मंगल एकादशमें स्थित होवे अथवा एकाद भारमे मगरको राधि होवे तव राज्य प्राप्त होताहे ४४ और जिसके जन्ममें चतुर्यका स्वामी गौर चनुर्थमें स्थित ग्रह मोर चतुर्थ देखने वाला तीनों अपने क्षेत्र में और उच्च और मिनरात्र मस्थित हो और वलीहोया केंद्रविकोपमें न्यिा होवें तव पटीबायुपा और शम्या वरा यी र क्षेत्र मंदिर और वोम प्रोनि और मनके जानने काला वाहन और यशौरसुख देते हैं । ११ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मकालम वुध उच्चराशिमें केंद्र ११४१७१ कोण ९.५ स्थानमे स्थित होवे सो घि या पौर वाहन और संपदा वहुतधनको करताहै ५६ और लग्नके स्वामीसें चतुर्थघरका जो स्वा भीहै तिसराशिम नवमघरका स्वामी और नदमे स्थित ग्रहहोवे इह चारग्रह शुभ ग्रहोंके वर्ग में और बल्सयुक्त होवे और लग्नेशके सबंधि होवे और परस्पर क्षेत्रमें वा परस्पर देखते होवें तव राजा चि काल मुखी तेजस्वी और चारप्रकारके वाहनों कर्के युक्त और राज्यलक्ष्मीके चिन्होंबाला होताहै ४७ ओर जिसके जन्मकालमै तीनग्रह स्थान बल कर्के युक्त होवें पूर्णवली होवें तव विचित्र अ नेक प्रकारोंके रनोंके भूषण ओर वाहनोंकी प्राप्ति होतोहै और जिसके जन्ममें दो ग्रह बली होय 'कर्क लग्नमें स्थित होवें तिनकी दशाम सुखकों प्राप्त होताहै ४८ और कहेजो तीन स्थान तिनमें .. स्वोच्चराशिगतश्चाद्रि केंद्रकोणसमन्वितः विद्यावाहनसंपत्तिंकरोतिविपुलंधन म्४६ लग्नेशात्सुखनाथतद्भवनगौभाग्येशभाग्यस्थितॊचत्वारःशुभवर्गगाः सु बलिनस्तेलमसंवधिनः अन्योन्याश्रितवीक्षितायदिमहीपालश्चिरायःसुखी ते जस्वीचतुरंगयानविपुलश्रीराजचिन्हांकितः४७ ग्रहास्त्रयःस्थानवलाधिकाश्चे विचित्ररत्नाभरणादियानम् खेटद्वयेवीर्ययुतेविलग्नेतदीयपाकसमुपैतिसौख्यम् १८ उक्तस्थानत्रयेष्वेकोबलीवाहनराशिपः लग्नलग्नेशसंबंधीतद्दशावाहनप्रंदा ४९ चतुर्थधर्मायधनाधिनाथाविलग्नसबंधवलाधिकाश्चेत् तदीयपाकेममुपैतिरा ज्यक्रमणलाभंधनलाभमर्थम्५० तेचत्वारोधिकबलयुतादेहसबधिनश्चेदेतत्सर्वं भवतिविपुलंदुर्बलादुःखदा स्यु मिश्रमित्रैस्तनुपरिपवःकारकोभावनाथोभा वाक्रांतोविगतबालनवेदतिलेशदास्ते ५१ चतुर्थ भावका स्वामी वली होयकर्के युक्त होवे ओर लसकर्के और लग्नेशकर्के सर्वधकता होवे ति स यहको दशावाहनकों देतीहै ४९ और जिसकेजन्मकाल्में चतुर्थ नरम एकादश दूसरे घरके स्वा भी वली होयकर्के लग्नसे सवधरे तिनको दशामे क्रमकर्के राज्यलाभ और धनलाभ और अति दिहोतीहै ५० ओर चतुर्थ नवम एकादश द्वितीयका स्वामी अधिक बली होयके रमसे संबंधारे तव राज्यादि फल विपुल वडा होताहै और वलहीन होवे तव दु ख देते हैं और लग्नपति और शव का का क और भावका स्वामी भावयुक्त मध्यवली हों तव मिश्रफल होताहै और वल्हीन होवें ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और जिसके जन्मसमयमें चतुधंघरका स्वामी शत्रु और नीचराशिम स्थित होवे ओर ६१८१६२ म्मान में स्थित होवे और नवम भावके स्वामी कर्के देख्या होवे तवरबोटे वाहनकी प्राप्ति होतो अथवा वाहन स्थिर नाहें रहिताहै ५२ और जिसके नवम और दशम और ममें उच्चहोपर्क शुभग्रहस्थित होने और लग्नेश कर्के देखयाहोवे तव वाहनप्राप्तिके उपरत दुःस्वप्राप्तहोताहे ५३ और जिसके जन्मसमयमै वृहस्पति पा चतुर्थका स्वामी शुभग्रहकर्के युक्त और शुभग्रह की राशिम नवमस्थानमें स्थित होवे तव नरवाहन कर्के प्रोरचिरकालराजप्रतापकर्के युक्त होताहै ओर६३८११३ रथानमें स्थित और पापग्रहकर्के युक्त और प्रस्तनीच शत्रुकी राशिमहावै तव वाहनादियाँव केंभाग नहि होता है और स्वक्षेत्रम पूर्णमली होने तव चिरकाल भटूडे कासुखहोताहै . ५४ और चतुर्थक वमघरक स्वामोदोनों लाभ ११ स्थानमें युक्त वा देखते होवें और वली होवें तवं संपूर्ण भाग्य -- 4 वाहनेशेरिनचिस्थदुःस्थेधाधिपेक्षिते सुदुवाहनसंप्राप्तिश्चलवाहनतापिवा ५२ धर्मकर्मविलग्नस्थास्तुंगोपगशुभग्रहाः लग्नाधिपेनसंदृष्टायानांतेदुःखमाप्नुयात्५३ विवासुखपेशुभग्रहयुतेलग्नात्तपस्थानगेसौम्यःनरबाहनंचिरतरंराजप्रतापा न्वितम् ॥ दुरुषेपापयुतेस्तनीचरिपुगेयानादिभाग्यनहिस्वःसर्ववलाधिके चिरमुखंचांदोलिकारोहणम् ५४ बंधुधर्मगृहाधाशीलाभस्थानगतेक्षको ॥ घलवतीयदिस्यातांसर्वभाग्यफलप्रदौ ५५ लाभस्थीसुखभाग्येशीपश्यतीवा "सुखस्थलम् वाहिनीसभाग्याढ्योराजनीतिकरोभवेत् ५६ धर्मवाहनराशी शोलग्नसवधिनीयदि ॥जीवदृष्टियुतौतस्यराजवश्यादिभूपणम् ५७ शुभवा हनराशीशोशुभखचरसंयुतौ ॥ वहुसेनाधिपःश्रीमान्बलिनोयदिजायते ५८ भाग्यस्थितवाहनराशिनासशुक्रजीवेशुभरखेटराशी भाग्याधिपकोणचतुष्टये वावहुत्वदेशाभरणार्थयानम् ५९ ॥ फलकां देते हैं ५५ और लाभ स्थानमें चतुर्थं नवमफे स्वामी हो अथवाचनुधभावकों देखते होवें तव संपूर्ण भाग्योकर्के युक्त सेनाका स्वामो राजाकोप्रीति करणे वाला होताहै ५६ श्रीर.यद नवम चतुर्थ भावके स्वामी लमके संबधि हो और वृहस्पति कर्के देखे होवें तव राजव देशादि श्नोर भूपराप्राप्तिकहें ५५ ओर नवमचनुराशिके स्वामी शुभ ग्रह ककं युक होव और बली हो तर बहतसेनाका स्वामी शोभा क युक्त होताह ५८ और जिमके जन्मकाल में शुभग्रहकी राहिम, नवमभाव गत चतुर्थभावका स्वामी शुक्र वृहस्पति के युग होवे अपरा नवम भावा स्यामा, कोण ।। ५ चतुष्ठप ११४ १७ } • स्थानमें स्थित होवे नव बहुत देश और भूपए बार धन धार वाहन प्राप्त होने ५९ ॥ श्रीरणवीरज्योतेमहानिवन्धः।। ४११ और जिसके जन्मकालमंसप्तमपष्ट चतुर्थतृतीयनवम लग्न वाटशभावोंके स्वामीचतुर्थभाव के स्वामीकक गुकहीसोअनेक देशोंका स्वामोहोताहै ६. और जिसके जन्मकाल्में चतुर्थभावका स्वामी वृहरण नि वा शुक्र होवे ओर वलयुगलमसे नवमराशिमें स्थितहोवे ओर नवमराशिकास्वामीनिकोण के 181312:स्थांनाम स्थितहोवेतवसोबहुत वाहनोंको प्राप्त होताह ६१ और शुक्रब के युग वृहरप निनवम में स्थित होवे और नवमका स्वामोचतुर्थस्थानमें होवे अथवा केंद्रविकोश मेस्थित होवे तम • बंडत वाहन धीर देशोंका स्वामी होताहै ६२ और लमकेंद्री शुभग्रह स्थित होघे और नवममें उपग्रहरियत होये और दूसरेभावकारवामी केंद्र स्थित होवे तवांसंहासनसेनेवालायोगहोताहै ६२ कामारियानसहजतपोलग्नव्ययेश्वराः ॥ सुखाधिपेनसंयुक्तास्त्वमस्याकरदे शभाक् ॥६० ॥ सुखाधिपोदेवगुरुःसितोवावलीविलग्नानवमोपयातः ॥ त्रिकोणकेंद्रोपगतःशुभेशःसमेतिजातोवहुवाहनानि ६१ सशुक्रजीवोगेहशो भार स्थाभाग्यपेसुखे ॥ केंद्रत्रिकोणयोर्वा पिवहुवाहनदेशभाक् ६२ रुमके देस्थितसौम्येधर्मेतुंगग्रहाश्रिते धनेशेकेंद्रभावस्थेयोगःसिंहासनप्रदः ६३ भाग्येशुभेक्षितेकेंद्रेशुभैःसहधनाधिपे ॥ उच्चग्रहेद्वितीयस्थजन्मासंहासनप्र दम् ६४ लग्नवाहनभाग्येशा.कर्मस्थाकर्मपस्तनी लग्नंपश्पतिवाखेटासंहास नफलप्रदः६५ कर्मलग्नसुखाधीशाःकर्मस्थानगतायदि ॥ कर्मपोलमसंव धोसिंहासनपतिर्भवेत् ६६ और जिनके जन्मम नवमभाव शुभ ग्रह कर्के देल्या होचे और दूसरे घरका स्वामी शुभ ग्रहोंक, युन केंद्र ११.४ } 1 १. रधानमें स्थित होये और दूसरे स्थानमें उस राथिगत ग्रह होवे नव सिंहासनके प्राप्तकरणेवाला जन्म होताहै ६४ और लग्न ॥ चतुर्थ ॥ नवमके स्वामी र सममें रियत हो और दशमेश रनमें होवे अथवा लमको यह देखना होवे तव मिहासन प्राम कलाहै ६५ और दशमलचतुर्थ घरके स्वामी दशम स्थानमें निधन हो और दशमेश लमरा मपिहोवे तव मिहामन को देने ६६ + १४२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और वृहस्पतिशुक्रनवमकास्वामीकेंद्र१।४१७/१० कोण १५श्राय: स्थानमंस्थितहोवैतवश्नेकवाहनों कयुक्तमडलकास्वामी होताहै ६७ और चतुर्थ भावकारबामा और दशमस्थानमें स्थित ग्रहदोनों बली होवें और नवमेश कर्के देखे होवें वा युक्त अथवा परस्या क्षेत्रमें दोनों स्थित होवे लव सिंहा सनकी प्राप्ति करो वाले होतेहैं ६८ और निनको दशातर्दशा कालमें और जिसराशिमें स्थित हो। तिसके स्वामीकी उपदशामें अथवा तिसदशामें सिंहासतका स्वामी होताह ६९ और नव म पाते और लग्नेश दोनो चतुर्थ भावमें स्थित होवें और चतुर्थका रवामी शुभग्रहको राशिम लम' गत होवे तव नित्यंप्रति अत्यंत सुखकों प्राप्त होताहै और उठेस्थानमें स्थित होवे तव शत्रुपों को गुरुशुक्रशुभाधीशाकेंद्रकोणायगायदि ॥ अनेकयानसंपन्नोमंडलाधिप तिर्भवेत् ॥ ६७ ॥ यानेशकर्मोपगतौबलिष्ठौधर्मेशदृष्टीयदितद्युतौवा ॥ परस्परक्षेत्रसमागतौवासिंहासनप्राप्तिकरौभवेताम् ॥६८ ॥ तदशांत ईशाकालेतद्राश्युपदशागमे ॥ तदीयभुक्तिसंप्राप्तेसिंहासनपतिर्भवेत् ६९ शुभोदयेशौसुखराशियातीसुखाधिपोलग्नगतःशुभः ॥ अतीवसौख्यसमु पैतिनित्यसपत्नयातोयदिशत्रुभाग्यम् ॥ ७० ॥ सपत्नभावाधिपतौतप स्थेशुभैरदृष्टेबलसयुतेवा ॥ स्वकीयभाग्यादिकमल्पकालंददातिशत्रौसुख नाथदाये ७१ सुखाधिपेशोभनखेटयुक्ततदीयपाकांतमरातिगंतत् ॥ पा पान्वितेतस्यदशावसानेपुनःस्वभाग्यसमुपैतिसर्वम् ७२क्षेत्रस्थानेशुभक्षेत्रेत दीशेशुभसयुते ॥ तत्कारकेतथाप्राप्तेवहुक्षेत्रधनान्वितः ७३ भाग्यफत्ताहै ७. और छठे भावका स्वामी नवमभावमें स्थित होवे और शुभ ग्रहोंकी घरिस र हिन होवे अथवा वली होरे तव चतुर्थभावेशकी दशामें अपने भाग्य योहाकाल कत्तीह और श शुयोंमें भाग्यवृद्धि देताहे ७, और जिसके जन्मकाल में चतुर्थभावका स्वामी शुभग्रह कर्के मुक होवे निसको दशाके अनंतर शत्रुको प्राप्त होताहै और पापीयह कर्के युक्त होवे तिकी द शाके, अत्पमें फेर अपने भाग्यकों संपूर्णताकर्के प्राप्त होताहै ७२ और चतुर्थरधानमै शुभग्रहको राशी होरे और तिसका स्वामी शुभग्रहकरेंय 5 होवे और तसेंहि चतुर्थ भावका कारक होवे तब इतक्षेत्र भीर धनको प्राप्त होताहे ०३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ४४३ और जिसके जन्मकालमें चतुर्थभावका स्वमी नोचाशमें और शत्रुके नवाशमे और शूल यमकाला ग्निपष्टिभागमें स्थितपापग्रहकर्के युक्त अथवा दृष्ट होवैतव शास्त्रके जाननेवाले क्षेत्राटि पटायाँ का नोशकहतेहें ॥ ७४ - उौर लग्नाधिपकी राशिम जबशनुग्रह स्थितहोवे तिसकी दशातर्दशाका लमेघरका और पृथ्वीका विनाशहोताहै उौर चतुर्यभावका स्वामी शनि मगल गुलिकक. युक्तहो वे तर तिसकी दशातदंशामें बंधुयों काहानि डोर अनर्थहोताहै ।। ७५ और जिसके जन्मकालमै दूसरेघरका स्वामी चतुर्थेशकर्के युक्त नवमस्थानमें स्थितहोवे और शुभग्रहकोराशिमें शुभग्रहक के यु कहोवे तब निक्षेमधनकाक्चाकिसीको अमानकों प्राप्तहोताहे और एकादश और दितीयभावके स्वामी दोनों चतुर्थं स्थित होवें ठोर चतुर्थकास्वामी शुभराशिमे शुभग्रहकर्के युक्त होवे तवनिक्षपधनकी सिद्धिहोती है और लाभेशयहशुभराशिम शुभग्रहकर्वे युक्तहोवे तव निक्षेपधनकाँदेताहै ७६ और दू क्षत्रेश्वरेनीचसपत्नभागेकालाग्निशूलांतकपछिमागे पापान्वितेपापसमीक्षि तेवाक्षेत्रादिनाशंकथयंतितज्ज्ञाः ७४ लग्नाधिपस्यगृहगोयदिशत्रुखेटस्तत्पाक भुक्तिसमयेगृहभूमिनाशम् यानेशभुक्तिसमयेनिजबंधुहानिःशन्यारमांदियत भुक्तिरनर्यहेतुः ७५ वितेशःससुखाधिपोनवमगःसौम्यान्वितःसौम्यभे निक्षे पंसमुपैतिलाभधनपौपातालराशिस्थितौ तन्नाथःशुभराशिगःशुभयुतोनिक्षे पसिद्धिर्भवेत् लाभेशःसुखराशिगःशुभयुतोनिक्षेपवित्तप्रदः७६ अर्थव्ययगृहाधी शानाशगाःपापसयुता यावद्भिरशुभैर्युक्तातावद्गहालसत्वदाः७७ पापेराहोपापद ऐसुखेगेहसुखार्तिभाक् नीचेरातोकुजेवासुखस्यादगृहोनरः७८नीचेस्तगेवागेह स्थेकूपादौरपतिष्यति सुखेपपिपापभाक्स्यात्सुखेमंदेसुखक्षयः७९ गृहेशेव्य यगेलग्नादन्यगेहोन्यदेशगः रग्रहाद्यभावोवाषठशत्रुयुतगृह ८० सरे वाह में घरके स्वामी अष्टमस्थानमें पापोग्रहक्कै युक्तहोवें जितनेक पापी ग्रहोंक युक्तहोवे उ तनेघरदरीद्रको प्राप्तहोते, ७७ और जिसके जन्मसमयमें चतुर्थस्थानमें पापग्रह वा राहु पापीयह कर्के देख्या होवे सो घरके केशको प्राप्त होता है और नीचराशिमें शत्रुक्षेत्रमें सूर्य वा मगल चतुर्थ भावमें स्थित होवें सो घरसे रहित होताहै ७८ और नीच राशिगत वा अस्तगत ग्रह चतुर्थस्था नमें स्थित होये सो कूपादि ग्वातमे पडताहै और पापीनर चतुर्थन्धानमें स्थित होवे तव पापकर वाला होताहै और शनिहोवे तव सुत्वक होनहोताहै ७९ ओर चतुयश लग्नस वाहरमे स्या नमे स्थित होवेनव प्रायेघरमें और परदेशमें वास बत्तीहै और अष्टमस्थानमे होवे तव घासे रेकर्क पदार्थासे रहित होताहै और छठे स्थानमहोवे तव शत्रुयोके समीपधर होताहै ८.

१११ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और चतुर्थकास्वामी पूर्णवली होये तव यत्नके विनाधरका लाभेदनाहे डीरा।८।१२स्थान निवल होयकके स्थित होवे तव घरमै पालस्य और ग्रहपीडाको प्राप्त होताहै ८१ र छठे तीसरे वा हरमें अष्टम स्थानोंमें इन १२ । स्थानोंके स्वामी स्थित होवें और जितने सरूपा कके पापीग्रहाँ ककेयुक्त होवें उतनेघर नाशकों प्राप्त पत्ते हैं ॥ ८२ ॥ और जिसके जन्मसमयमें लग्न १ और त्रिकोण १ । ५ और केंद्र १ ।।७।१. जितने ग्रह वली स्थित होयें उतने प्रमाणकर्के घरौंका सुख बुद्धिमान् कहे ८३ और चतुर्थभाव का स्वामी लग्नसे बाहरमें स्थान स्थित होवे तव पुरातन घरको प्राप्त होताहै नीर त्रिकोण और के २ ॥ स्थानाम श्रयत्नतोमंदिरलाभदःस्याञ्चतुर्थपस्तत्रवलाधिकोवा दुःस्थानगोदुष्टबलान्वित अदालस्यगेहग्रहपीडितंवा ८१ पत्रिव्ययाप्टमोपेताव्ययवितगृहाधि पाः यावत्पापसमोपेतास्तावद्गृहविनाशदाः ॥ ८२ ॥ लग्नविकोणकेंद्रस्थायावद्दलसमन्विताः॥ तावत्संख्याकगेहानांसमीचीनव देदुधः ८३ चतुर्थभावाधिपतौविलग्नाद्ययस्थितेजीर्णगृहंसमेति ॥ त्रिको पाकेंद्रोपगतेवलाढयविचित्रगेहरुचिरंतदाहुः ८१ तृतीयेसाम्यसंयुक्तगेहेशे बलसंयुते ॥ गोपुराचंशकवापिसमेतिदृढमंदिरम् ८५ आज्ञाश्रयाक्षेव विनाशमाहूराज्ञश्चरेगेहगतेसपापे ॥ क्रूरांशकेमृत्युकरादिभागेरंधेश्वरेणापि युत्तथैव ८६ तृतीयेसौम्यसंयुक्तेगेहेशेस्वबलान्विते ॥ लग्नेशेवलसंपूर्णह यंप्राकारसंयुतम् ८७ पारावतांशकेगेहनाथेगु‘िदुवीक्षिते ॥ दमें वल कर्के युक्त स्थित होवे तव विचिन सुंदर घरका सुख कहते हैं ८४ और तीसरा भाव शुभग्रह क युक्त होये और चतुर्थभावका स्वामो बली होवे अथवा गोपुरादि अशमें स्थित होवे सो वढम टिरको प्राप्त होताहै ८५ और दशम भावमें पापी ग्रह कर्के युक्त दशमका स्वामी होवे अथवाच नुर्थ भावमे स्थित होवें और क्रूरपथ्यशमें मृत्युकरादि भागोंमें और अष्टमेश कर्के युक्त होवे तव घरका विनाश कहते ८६ और जिसके जन्मकालमेंतीमरा भाव शुभग्रहकर्के युक्त होये और चतुर्थेश वेली होवे और लग्नका स्वामीपूर्णबली होवे तववडेकोटॉक युत हम्यं महिलकों प्रात होताहै ८७ और जिसके जन्मकालमें चतुर्थभावकास्वामी वुहरपति और चद्रमा कर्के देख्याहोवे ।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ४४५ ॥ अथवा गोपुरादि अशमें स्थित होवे तव देवताकी न्याई घरको प्राप्त होताहै ॥ ॥ ८८ ॥ अव चतुर्थेशके वाराभावोंमें फल जन्मप्रदीपसे कहतेहे चतुर्थका स्वामील नमें स्थत होवे तव पितापुत्र दोनों परस्पर प्रतिवाले होतेहै ॥ और पितृपक्षमें वैर कचौह और' पेनाके नामसंप्रसिद्ध होताहै ८९ और चतुर्थका स्वामी धन २ भावमें स्थित होवे जव क्रूर ग्रहहोवे चत पितासे विरोधक है और शुभग्रहहोवे तव पिताकेपालनेवाला और प्रसिद्धहोताहै और तिसके धनको पिताभोगताहै ९• और चतुर्थकारवामी तीसरेभावमें स्थितहोवे तव पिताकेविछेदकाकत्ताहै पोर प्रसिद्धपितावालाहोताहै और पिताकेसाथलडाईकती है औरपिताकेबयोंकोंपालनेवालाहोताहै ९. भोर चतुर्थका स्वामी चतुर्थभावमें स्थितहोवे तव राजाकेमानकोप्राप्तकर्ताहै और प्रसिद्ध होताहै 4 गोपुराधेशकेवापिदैवकंगृहमादिशेत् ८८ अथचतुर्थस्वामिफलंजन्मप्रदीपे॥ तूर्यपतिलग्नगतःपितृपुत्रौस्नेहलौमिथःकुरुते पितृपक्षवैरकलितंपितृनाम्नासुप्र सिद्धच ८९ पातालपेधनस्थेक्रूरखगेपितृविरोधकच्चशुभे ॥, पितृपालक प्रसिद्धःपिताभुनक्तिश्चतल्लक्ष्मीम् ९० तूर्येशेसहजेचेपितृमातृछेदकविदित पितरम् पित्रासहकलहकरपितृबांधवपालकंपुरुपम् ९१ तूर्य्यगतेनूर्यपतौक्ष्मा धिनाथश्चमानकरः ॥ विदितः पितृलाभपरोभवतिसुधर्मासुखीनिधिपः९२ ॥ सुतगेतूर्यगृहेशेपितासुलाभोंगजश्चदीर्घायुः भवतिक्षितिपप्रसिद्धःसुसुतःसुत पालक सोपि ९३ हिवुकपतौरिपुसंस्थेपितुरर्थविनाशक.पितरिवैरी पितृदो पकर:क्रूरेसौम्येधनसचकम्तनयः ९४ अंबुपतीसप्तमगेब्रेस्वसुरस्नुपानपाल पति सौम्येपालयतिपुनःकुलटांतांकुजकवीकुरुतः ९५ डी और पिताके लाभों प्राप्त होताहै और श्रेष्टधर्मवाला और सुखी औरवडे धनका पति होताहै९२ और चतुर्थभावका स्वामी पचमभावमे स्थितहोवे तव पिता श्रेष्टलाभों प्राप्त होताहै और पुत्र व यायुपावाला और राजाके प्रसिद्ध होताहै और श्रेष्टपुत्रवाला ओर पुनके पालनेवाला होता है १३ और चतुर्थका स्वामी छठे स्थान में स्थितहोवे तव पिताको घनकानाश फर्ताहै भोरपि नासेवैरकताहे ओर दोपकताहै जव क्रूरग्रहहोवे तव और शुभग्रहहोवे तव धनसचयकरणेवाला होता है ९४ ओर चतुर्थका स्वामी सप्तमस्थानमे स्थितहोवे क्रूरग्रह तव तिसकी स्त्री तिसके पितालों में श देता है और शुभग्रह होवे तव सेवाकरताहै और शुरुमगल होवे तव तिसको स्री व्यभिचारिणी होतीहै १५ ४४६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ और अष्टमस्थानमें चतुर्थकाकूयह स्वामी होने तव ,रोग कर्केयुक्त वा दरिद्रीकरना है और खोटे कर्मकरणे वाला और शीघ्रमृत्युकों कताहै ९६ और नवम स्थानमें चतुर्थका ' स्वामी स्थित होवे तब पितासे भिन्न और संपूर्ण विद्यावाला और पितृधर्मका संग्रहकरणेमाला प्रार पिताको अपेक्षासे रहित होताहै ९६ और चतुर्थका स्वामीदशमभावमें स्थितहोवे तव तिसपुत्रकी 'माताको पिता त्याग कत्ता है और दूसरी स्रोका विवाहताहै और शुभग्रहोवे तब तिसका त्याग नहिं कत्तीहै और दूसरीस्त्री को सेवताहै ९७ और एकादश ११ भावमें चतुर्थका . छिद्रगतस्तूर्य्यपतिःक्रूरोरोगान्वितंदरिद्रवा ॥ दुष्कर्मरतंमृत्युप्रियमथमानवं कुरुते ९६ सुकृतगततूर्यपतोपितर्यसंगीसमस्तविद्यावान् पितृधर्मसंग्रह परःपितृनिरपेक्षोभवेन्मनुजः ९६ पातालपेंबरगतेपासुतमातरंत्यजेजनकः सृनतेत्वन्यांदयितांसौम्येपुनरन्यसेवावान् ॥ ९७ ॥ एकादशगेतू-धिपतौ पिटलाभकःसुकर्माच पितृभक्तोभवतिसुतःप्रचुरायुर्व्याधिविकलंश्च ।। ९८॥ द्वादशगेतूर्यपतौमृतःपितावाविदेशगोवाच्यः पुत्रस्यपापरखचरेत्वन्यपितुर्ज न्मनिर्देश्यम् ९९ ॥ पराशरीये गेहाधिनाथेनयुतेतुगेहेदेहाधिपेनापिगृहा भिलब्धिःयुतेपडादौतुविपर्ययःस्यागृहाधिपेदेहपतौचतहत् १०० इतिचतुर्थ भावविचारः४॥ स्वामी स्थितहोवे तव पितासे लाभवाला औरश्रेष्टकौवाला होताहै और पितरोंकाभक होता है और वडी आयुपा वाला और व्याधि युक होताहै : ९८ और वाहरमे स्थानमे चतुर्थका स्वामीस्थित होवे तव तिसका पिता मृतहोवे वा विदेश में रहे और पापी ग्रहका इह फलहे जो अन्यपिताका पुत्र होताहै अर्थात् जारजात होताहै ९९ और पराशरीमें कहतेहे जिसके जन्मकारम लग्नेश कयुक्तचतुर्थभावहोवेअथवाचतुर्थकास्वामीचतुर्थभावमें स्थित होवे तव घरकेलाभको प्राप्तहो ताहौर ६ ८1१२ स्थानमें स्थित होवें तवं घरका सुख नाहे होताहै १०. इतिचतुर्थभाव. ४॥

, ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ४४७१ अवपचमभावका विचार कहतेः तिसमें किसका विचारकरपा सो पारिजातसे कहतेहैं पंचमभा. बसें देवताकी भक्ति और राजाका विचार और संतानका विचार और पिताका विचार और वुद्धिका 'वेचार और पुएयकर्मका विचार करे और सप्तम और पचम और द्वितीय उौर दशम भावसे यात्रा, का विचार करे और दूरगमनकाविचार दादशभावसे करे और लमसे उौर चतुर्थभाव से उौरसूर्यसें .. पिताके सुरखका विचार करे और पुत्रकी प्राप्ति सप्तमेश और द्वितीयेश और शुक्रसें करे और ती और सपदाका चिंतनकरे । और जिसकंजन्मसमयमें पचमभावमविपमराशिःस्थित होथै उौर मूर्य और मगल और वृहस्पति कर्के देखी होवे तव पुरुप देवताकाअाराधन कत्तीहै उौर पचमभावमें युग्मरा, शि चद्रमा और शुक्र कर्केयुकदृष्टहोवे तवस्त्रोदेवताका श्राराधन कताहै औरकहतेहैं सूर्यदेखे औरयुक्त . होवेतवमूर्य का मुख्य आराधन कताहै और चंद्रमा शुक्रकै योगकर्के पार्वतीकाबारापन कत्ताहै ओर मंगलके योगसे स्वामिकार्तिकका आराधन कताई और बुधके योगसे विष्णुका और थपंचमभावविचारः तत्रकिचिंतनीयमित्युक्तजातकपारिजाते पुत्राद्देवमही पपुत्रपितृधीपुण्यानिसींचतयेद्यात्रामस्तसुतस्वकर्मभवनैर्दूराटनंरि.फतः ल माइधुदिनेशतःपिटसुखंजीवात्मजस्थानतःपुत्रप्राप्तिरनंगवित्तपसितैःस्त्रीसंप दश्चितयेत् १ लग्नादात्मनिपुग्रहेक्षितयुतेपुदेवताराधनंयुग्मेशुक्रनिशाकरे क्षितयुतेस्त्रीदेवतामिच्छति भानोभास्करमुख्यामिदुसिनयोगौरीकुमारंकुजेविष्णु चंद्रसुतेगुरोशशिधरंशन्यादियोगेपरान् २ लग्नाधिपस्यात्मपतौसपनेतदेवभ क्तिःसुतनाशहेतुः समानतःसाम्यतरेसुहत्त्वेतद्देवतापारकपामुपैति ३ राजस्था नेगुरुवुधसितेरीक्षितेसंयुतेवातद्राशोशेबलवतिनृपप्रीतिसंपत्तिमेति पापाका तेविगतवलिनिस्वामिनिक्रूरभागेजातोबिद्याविनयगुणधीराजसन्मानहीनः४ वृहस्पतिक योग शिव का और शनि राहु केतुके योगर्से भूत पिथाचादियोंका अाराधन कत्ता है । और जिसके जन्मकालमें लग्नका स्वामी और पंचमका स्वामी दोनों आपसमें शत्रु होवें तेव तिन्हॉयहींका यो अधिदेवताहै तिसको भकि करणेसे पुत्रका नाश होताहै और लग्नेश और पंचमेश यह दोनों समहो तव तिसदेवताका आराधन करणसे शुभाशुभ फलकोई नहि होता है और परस्पर मित्र होवें तव तिसदेवताके आराधनसे परम कल्याणकों प्राप्त होताहै ३ और जिस के जन्मकालमें दशमस्थान वृहस्पति और बुध शुभ कर्के देख्या होवे वा युक्त होवे और तिस राशि स्वामी वलवान् होवे तव राजाकोरुपा और प्रीति और सपदाको प्राप्त होता है और पापी ग्रहकर्के युक्त और स्वामी निवल और क्रूरके नवाशमें स्थित होवे तव विद्या और नम्रता ओर वृद्धि और राजासमानक रहित होताहै।

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और जिसके जन्ममें चतुर्थका स्वामी लाम और लनका स्वामी चतुर्धमें स्थित हो अथवा आ पसमें, देखते होवे बायुक्त होवेतवतिसकेचतुष्पदजन्मताहारराहुकेतुकःयुक्तदृष्टहोर्यंतववकराजन्मता कन्नौरवृहस्पतिशुक्रचद्रमाकर्केयुक्तदृष्टहोवेतवगौजन्मतीहै श्रीरशानिकदृष्टयुक्तहोवैतवमहिपी जन्मतीहै और लग्नपति दशममें होवे तव पैरोंसें जन्मताह और लमपति लग्नमें स्थित होवे तव सर्प जन्मताहै ५ और जिसके जन्मसमयमें दूसरे और सप्तम स्थानमें और पंचम और चतुर्थ केरवामी पापग्रहोंक पृष्ट अथवा पापग्रहॉकर्के युक होवें और पुरुषग्रहोंके द्रेष्काणमें पुरुषग्रह होवें तव वांदर सूर विडा लसे लेकर्के जन्मतेहें ६ श्रववृहज्जातक कहतेहैं जन्मलग्नसंपचम सप्तम स्थानमें शुभग्रहहोवें और स्वा मी युक्त होवे वा देखते होवे अथवा चद्रमासे इसी प्रकारको तव पुत्र और स्त्रीका सुरव होता । .. लग्नेयानपतौसुखेतनुपौद्दष्टेथवाखेचरैः संयुक्ततुचतुष्पदस्यजननराहुध्वजाभ्यामजः गोजन्मार्यसितेंदुभिश्चमहिपीमंदेनदृष्टेयुतेजातःपादपुरःसरंतनुपतिमानेतनोभोगिराट् ५ वित्तास्तगौपंचमयाननाथौपपिक्षिौपापसमन्वितौवा पुसस्त्रिभागेपुरुषग्रहें नेजाताःकपिकोडविडालकाद्याः ६ होरायां लग्नात्पुत्रकलनभेशुभपतिप्राप्तेथ वालोकिते चंद्राद्वायदिसंपदस्तिहितयो योन्यथासंभवः पथिनोदयगेरवौ रविसुतेमीनस्थितेदारहा पुत्रस्थानगतश्चपुत्रमरपुत्रोवनेर्यच्छति७ पुत्रस्था नपतौतुवानवमपेलनात्कलत्रेथवा युग्मéशशिशुक्रवीक्षितयुतेपुत्रीजनोजा जयते पुंवर्गेपुरुषग्रहेक्षितयुतेनातस्तुपुत्राधिको जीवात्पंचमराशितश्चतनयप्रा प्तिवर्ददेशिका ८ शुक्रंदुवर्गसुतभेविलग्नाच्छुक्रेणचंद्रेणयुतेथदृष्टे पापैरयुक्त बहुपुत्रशालीशन्यारदृष्टेसतिपुत्रहीनः ९ है और लग्नसें और चंद्रमासे सप्तम पंचम भाव शुभ स्वामीक युक्त दृष्ट नहि होवें तव स्त्री पुत्रका संभव नहिहोताहै और कन्याराशिम लग्नगतसूर्यहोवे और मीनराशिम शनि स्थित होवे तव स्त्रीको इतकचाहै और पंचम स्थानमें भामास्थत होवे तव पुत्रको हतकर्ताहै ७ और पचम कास्वामी वा न चमका स्वामी लग्नसंसप्तमस्थानमें वायुग्म राशिम चद्रमाशुक्रकः दृष्ट युक्त होवें तव कन्या जन्मति याहैं और पुरुप ग्रहके वर्गमें और पुरुष ग्रहके देखने से वा योगसे वहुत पुत्रों वाला होताहै और व हस्पतिसे पंचमराशि यो तिसत पुत्रप्राप्तिःकहे८ और जिसकेजन्मलग्नसे पंचमराशि शुक्र औरच द्रमाके वर्गमे स्थित होवे अथवा शुक्र चंद्रमाफर्के युक दृष्ट होवे और पापग्रहकर्के नहि युकहोवेतब बहुत पुत्रौवाला होताहे और अनिमंगल कर्के देखीहोवे तव पुत्रहीन होताहै :

॥श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४४६ औरजिसकेजन्मसमयमपुत्रभावसेंसप्तमराशिमें औरनवांशमेंअर्थात् ११ स्थानमपंचमेशहोवेश्रीरशुभ अहककेंयुक्तदृष्टहोवेअथवाकेंद्रत्रिकोण होवैतवपुत्रकीपानि होतीहै और पंचमकास्वामी अपनी राशि में होवे तव थोडे पुत्रोंवाला होताहै और पचमेशके नवाशकास्वामी अपनी राशिम वा अपने नवां शमें स्थित होवे तव एक पुत्रवाला होताहै . और जिसके जन्मकालमें सप्तमकास्वामी पंचमभा चमे स्थित होवे सो पुत्रहीन अथवा ती रहित होताहै और पचमभावमें छठे अष्टमें वाहरमें स्थानम पापीयह होवें तब कुलकानाशकहें और पंचमराशिम राहुवाराहुकी राशिकास्वामी ६८ १२ रयानम स्थितहोवेतवपुत्रको हतकत्ताहै औरलग्नेशपचमस्थानमें औरपचमेश लममें स्थितहावे तयदत्तपुत्रकारहम ११ पुत्रप्राप्तिरनंगभेसुतगृहात्सौम्यस्यराश्यंशकेतन्नाथेशुभखटवीक्षितयुतेकेंद्रात्रि कोणेथवा स्वक्षेत्रोपगतेतुपुत्रगृहपेजावोल्पपुत्रोभवेत् पुढेशांशपतिःस्वभांश, कगतोयद्यकपुत्रंवदेत् १० पुत्रस्थेमदनाधिपवितनयोजायाविहीनाथवापुत्रा दष्टमशत्रुरि :फगृहगा पापाःकुलध्वंसकाःराहु.दनराशिगस्तदधिपः स्था नगेपुत्रहापुत्रस्थतनुपेतनौसुतपतौगएहातिदत्तात्मजम् दुःस्यौविलमसुतासमुपैतिपुत्रंदत्तात्मजंचशुभखेचरवीक्षितीचेत् ॥ तद्भावरा- शियुतकारकवर्गमूलाग्रएहातिदत्ततनयंपरतस्तुखेटात् १२ केंद्रविकोण. गृहगःसुतपःशुभःसौम्यान्वितीयदिसुतंसमुपैतिवाल्ये ॥ भोगीशयुक्तसुतरा शिपभुक्तिजातःस्वल्पायुरेतिफणिभुक्तिभवश्चिरायुः १३ कचाहे ११और जिसके जन्मसमयमंलग्नौरपंचमभावकेस्यामादानोदुःस्थानमें १ ८ १२ रिपतहोव- और शुभग्रहकर्के देखे होवे तव दत्तक पुत्रकोप्राप्तहोताहै और पचमभावमेयो राशितिसका कारक पो यह जिसजातोका होवे वा जैसासबधी होवे तिसकदत्तपुत्रक्रॉग्रहणकर्ताहे १२ श्रीर जिसकेज न्मसमयमें पचमघरकास्वामी केंद्र । ४७ .. त्रिकोण ? ५ स्यानमे स्थित शुभग्रहकी राशिमें- होवेऔरशुभग्रहकर्केयुकहोवे सो बाल्यावस्थामपुत्रको प्राप्तहोताहौरजिसराशिमराहुरियत होवे तिसके स्वामीकी दशातर्दशामें जन्मे तव थोडी श्रापावाला होताहें और राहुकीदशातर्ट या तन्मे तव वडीनायुपावालाहोताहै १३ १५० ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और' पंचम भावका स्वामीप्रोस्टूसरे भावका स्वामीदोनों बरहीन होवें पंचमरााशमें पापग्रहदेखता होवे सो अनेक स्त्रीयों वाला वो मनुष्पनिश्चयकर्क पुत्रको नहि प्राप्तहोताहे और यद तिसकी स्री पुत्रप्राप्तियोगमै जन्मीहोये अयवाशुभग्रह पंचममस्भि त छठे भावके स्वामी कर्के देख्या होवे तव जारकपुत्र जन्मतीहै ॥ १४ ॥ श्रीर जिसके जन्मस- मयमें पचमभाव और पचमभावका स्वामी वा वृहस्पती शुभग्रहक के दख्याहोवे और युक्त होवे तद पुत्रकोप्राप्तहोताहै इसमें सशय नहिहै १५ औरलमेश पंचमभावस्थित होवे और पंचमका स्वामी- वली होवे और वृहस्पती पूर्णबली होवे तव पुत्रप्राप्तिम सथप नहिहै १६ श्रीर पचमस्थानमें पूर्णब- पुत्रस्थानपवित्तपोगतवलीपापेक्षिते पुत्रभेजातोनेककलवानपिसुताभावस मेतिध्रुवम्तज्जायायदिपुत्रयोगजनितासाम्येनवापचमेपलेशननिरीक्षितसुत वतीजारेणसजायते१४ पुत्रस्थानेतदीशेवागुरोवाशुभवीक्षितेशुभग्रहणसंयुके पुत्रप्राप्तिर्नसशयः१५ लग्नेशेपुत्रभावस्थेपुढेशेवलसंयुते परिपूर्णवलेजीवपुत्र प्राप्ति संशयः १६ पुत्रस्थानगतेजीवेपरिपूर्णवलान्विते ॥लग्नाधिपेनस दृष्टेपुत्रप्राप्तेिर्नसंशयः १७ वैशेषिकांशकजीवपुत्रशेचतथास्थिते ॥ शुभनाथे नसदृष्टपुत्रेतत्प्राप्तिमादिशेत् १८ दशमेशात मु]नेभुगुजःपापिन सुखे ॥त स्यसंततिविच्छेदोभविष्यतिनसशय १९ पाष्टमस्थोलग्नेश.पापयुक्त सुताधि पः ॥ दृष्टोवाशत्रुनीचस्थैःपुवानिवदेधः ॥ २० ॥ ली वृहस्पनी होवे और लमेश कर्के देख्या होर्वे तव पुत्रप्राप्तिमें संशयननहिहै १७ और वैशेषिका- शमै वृहस्पति और पुत्रभाव ५ कास्वामीस्थित होवे और नवमभावके स्वामी के दरखे होवें और पंचमभाव में स्थित होवें तव पुत्रकी प्राप्ति होतीहै १८ और दशमस्थानमें चद्रमा और सप्तममें शुक्र- और चतुर्थभावमें पपीग्रह होवे तिसकोसतानका विछेद होजाताहे आगे नहि चलती इसमें संशय नहि १९ ओर जिसके जन्मसमयमें छठे और आठमें स्थानमलग्नका स्वामी होवे और पंचमेश पापीग्रह कर्के युक्त हावे अथवा शत्रु नीचस्थ ग्रहोंक देख्या होवे तव पुत्रकोहानि होतीहै ॥ २० और-सतान • ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ४५१ और जिसके जन्मसमयमें लग्न ॥ सप्तम ॥ नवम ॥ द्वादश स्थानाम पापी ग्रह स्थित होवें और शत्रुको राशिम और शके वर्गम स्थितहोवें तय वशका नाशकर्नेहै की इ छावाला इतनीयोखायोंकात्यागकरे वध्या । वृद्धा २ और अत्यतरुश अंगों याली ३ श्री र युवावस्थाकोजो नौहप्राप्त ४ और रोगिणो ५ और पुप्पसे रहित ६ और विद्या दशीला . और अत्यंतस्थलदेहवाली ८ इन्हों आठवीयाँकात्यागकरे ॥ २२ ॥ और वृहस्पति और लग्नेश और सप्तमेश और पंचमेश इन्होंके निर्वल होयाप्रनपत्य योग कहे २३, और पं चमस्थानम पापीग्रहस्थित होवे और पचमेश नीचराथिमे स्थित होवे और शुभदृष्टिस रहितहोवे तव अनपरपयोग कहे २४ और वृहस्पति और लग्न और चंद्रमा इन्हसे पचमभावमें- पापीयह होवें और शुभदृष्टि और शुभयोगसे रहित होवे तव अनपत्यताहोतीहै २५ श्रीर पंचम स्थान - लमसप्तमधीत्यराशिगा पापखेचराः ॥ सपत्नराशिवर्गस्थावंशविछेदेका रिण. २१वध्याउदकशावालारोगिणीपुष्पवजिता ॥ कर्कशास्थूलदेहाचनार्यो टोपरिवर्जिताः २२ गुरुलग्नेशदारेशपुत्रस्थानाधिपेषुचं ॥ सर्वेषुबलहीनेषु वक्तव्यात्वनपत्यता २३ पुत्रस्थानगतेपपितदीशेनीचराशिगे ॥ शुभह टिविहीनेतुवक्तव्यात्वनपत्यता २४ गुरुलग्नहिमांशूनांपंचमस्थैरशोभने। शुभग्योगरहितैर्वक्तव्यात्वनपत्यता २५ पुत्रस्थानगतेपापेतदीशेपापम ध्यगे । सौम्यग्योगरहितेवक्तव्यात्वनपत्यता २६ पापमध्यगतेजीवेपुत्रे बलविजिते । सौम्यहग्योगरहितेवक्तव्यात्वनपत्यता २७ पुत्रस्थानेवुधक्षेत्रे मंदक्षेत्रथवायदि ॥ मांदिमंटयुतेदृष्टेतदादत्तादय सुताः २८ मीनस्थोत्वल्पस तानश्वापस्थ कृच्छ्रसंततिः ॥ असंतति कुलीरस्थोजीव कुभेनसंतति. २९ पु त्रस्थानेकुलीरेवामीनकुंभेशराशने ॥ स्थितोयदिसुराचार्यस्तत्फलंकुरुतेनृणां३० मपापीयह होवे ओर पचमे श पापग्रहाके मध्यमें स्थित होवे और शुभग्रहको दृष्टि और योग से रहित होवे तव अनपत्यता होतीहै २६ और पापी ग्रहोंके मध्यमें वृहस्पनि होवे और पचमेश बलहीन होवे और शुभग्रहकी दृष्टि और योगसे रहित होवे नमअनपत्यता कहे २७ और पचमस्थानमे मिथुनकन्या मकर कुंभराशि होवे और शनि और गुलिक श्रीर राहुकर्के गुन होवे तय दत्तकादि पुत्र होतेहै २८ और वृहस्पति मीनराशिमंस्थितहोवे तव थो डि सतान होती है और धनराशिमहोवे तव शेश युन संतान होती हैं और कटराशिमहोवे तब न हिं सतान होताहोर कुभमे वृहस्पति होवे तव पी नहिं संतानहोतीहै २१ और कहतेटेंपंचम स्थानमें करंट यामीन या ऊम वा धन राशिमै वृहस्पति स्थित होवे नव पूर्वोक्त पत्रमनुमानों । . છે मा श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और वृहस्पति पापग्रहकर्के देख्याहोवे तव देवताकेशापसेपुरका क्षयहोताहै और उठेभावके स्वामी कु' युकदृष्ट होवेतर्व माह्मणके शापसे पुत्रक्षयहोताहै ३१ और पंचमेशमंगलकके गुन होवे और छठेभावकस्वामीकदल्या होवेऔरशुभग्रहकोदृष्टिसहितहोवतवशनुकेदोपसे पुनकाक्षय होताहै १२ और जिसके जन्मसमयमै नवमस्थान पापीयह कक युक्त होवे और पंचमेश शनिकर्के युक्त होवे और नवम पंचमस्यान गुलिक कर्के युक्त होवे तव पितरोंके दोपसंपुत्रका क्षय होताहै ३३ और-च तुर्थस्थानमें पापीग्रह होवे और पचमेश थनिकर्के युक्त होवे और द्वादश और अष्टम स्थानमें पा पनिह होवे तब मातृदोपसे पुत्रका क्षय होताहै ३४और पंचमस्थानमें राशि वा पंचमका स्वामी व लसँरहित राहीर केतुकर्के युक्त और दृष्ट होवे तव सर्पके दोपसें पुत्रका क्षय होताहै ३५ और . पापग्रहेणसंहाटेदेवशापात्सुतक्षयः ॥ पठाधिपयुतेदृष्टेविप्रशापात्सुतक्षयः ३१ सुतेशकुजसंयुक्तरिपुनायेनवीक्षिते ॥ शुभदृष्टिविहीनेचरिपुदोपात्सुतक्षयः ३२ ॥ नवम्पापसंयुक्तेमंदयुक्तसुताधिपे त्रिकोणेमांदिसंयुक्तपितृदोपात्सुतक्षयः३३ मातृस्थानगतेपापेसुतेशेमदसंयुते, व्ययनाशगतेपापेमातृदोपात्सुतक्षयः ३४ राहुकेतुयुतेदृष्टेपंचमेवलवर्जिते तदीशेवातथाप्राप्तेसर्पदोपात्सुतक्षयः ३५ गुरु पुत्रेशदारेशैभूमिजःसंयुतोयदि दुर्देवपीडयापुत्रपुत्रीनाशंवदेदुधः३६-पुत्रस्थान गतःकश्चित्परिपूर्णवलान्वितः, , अदृष्ट पुत्रनाथश्वेत्तदादत्तादयःसुताः ३७.पाप क्षेत्रगतेचंद्रेपुत्रेशेधर्मराशिगेदत्तपुत्रस्यसंप्राप्तिलग्नेशस्तत्रिकोणग:३८ युग्मो दयेपुत्रनाथश्चतुर्थस्थानगोथवा मदांशकसमारूढोदत्तपुत्रोभविष्यति ३९ यु ग्मांशभानुजांशेवापुत्रेशोदुजान्वितेः दत्तपुत्रस्यसंप्राप्तिस्तस्मिन्योगेभविष्य 'ति'१०- . जिसके जन्मकालमें वृहस्पति और पचमेश और सप्तमेशकः मंगल युक्त होवे तव दुर्देवताकी पी डाक पुन कन्या नाशकों प्राप्त होते हैं और पुत्रस्थानमें कोई ग्रह वलीहोयकर्के स्थित होने और पंचमेश तिसकर्क नहिं देस्मा होवे तय दनादिक पुत्र होतेहैं ३७ और जिसके जन्मकालमें प्रापीग्रही राशिम चंद्रमा स्थित होवे और पचमेश नवम स्थानमें होवे और तिसके त्रिकोण ९।५ स्थानमें लथ होवे तव दत्तपुत्रको प्राप्ति होतीहै ३८ और युग्मलग्नमें समलममें पचमेथ स्थित हो वे अथवा चतुर्थस्थानमें स्थित होये ओर शनिके नवाशेमें होने तव तिसके दत्तक पुत्र होताहै ३१ और :समराथिके वा शनीकै नवाशमें पंचमघरका स्वामी सूर्य चंद्रमा के युक्त होवे तव तिसयो गमें दत्तक पुत्रकी प्राप्ति होतीहै ४७ - . ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिसके जन्मकालमें शनीके नवांशमें पंचमेश स्थित होवे और वृहस्पति और, शुक अपनी राशिम स्थित होवें “तव प्रथम दत्तक पुत्रको प्राप्ति होतीहै और पी छेसे अपनी स्त्री के पुत्र होताह ४१ और जिसके जन्मसकालमें शानिके नवाश ग्रह। स्थित होवें और शुक्लपक्षमें अधिकवली हो. और वृहस्पतियदचतुर्थस्थानमें स्थित होवे तव दत्तक पुत्र ककै संतान वाला होताई ४२ और मंगल लग्नमें स्थित होवे और सूर्य अष्टममें स्थित होवें और चतुर्थमें शुभग्रहकी दृष्टि होवे तव चिरकालमें पुत्र होतादै ४३ और लग्नमें शनिहोवे और अष्टममें गुरुहोवे और पंचमभाव निवल होवे और वाहरमें मंगलहोवे तव कालांतरमें पुनाहोताहै ४४ औरकहतेहैं पंचभावसे पुत्रकिा देखे और तीसरे भावसे भाईयाँको देखे और सप्तमभावसं वायॉकों मंदाशेपुत्रराशिःस्वराशीगुरुभार्गवी7. पूर्वदत्तसुतप्राप्तिःपुनीर्याःपुनःसुतः ४१ मंदांशकास्थिताःखेटा:शुक्लपक्षवलाधिकाःगुरुयदिसंखस्थानेदत्तपुत्रेणसंत तिः४२विलग्नस्थेधरासूनौनिधनस्थेदिवाकरे सुखेवाशुभसंदृष्टेपुत्र कालांतरेभ. वेत् ४३ लग्नेदिनेशतनयरंध्रस्थानगतेगुरौपंचमेदुर्चलेरिःफेभौमेकालांतरेसुतः ४४ पुत्रान्पंचमभात्तृतीयभवनात्भ्राव्हतीनकलत्रास्त्रियोदासीश्चक्षिनिराशितःस्व भवनाहासांश्चमित्राणिचः ॥ यावांश्चैवनवांशकान्शुभदृशाहत्वातथारोपये ! योगव्योमचरैविभज्यतुतथाभूताश्चपुत्रादयः १४५ पुत्रसोदरभंकलत्रमुदयं यानंचराशिंविनाताल्लप्ताःशुभखेटदृग्वलहताःषष्ट्याविभक्ताःक्रमात् । व्यो माकाशकराप्तपुत्रसहजस्त्रीदासदासीसुहत्संख्या पापनभोगग्वलभवाःपुत्रा दिनाशप्रदाः ४६ देखे और चतुर्थभावसं दासीयांकों और लग्नसेंदासोकों और मित्रोंको विचारेइन्होंपूर्वाकभावों में लि नने नवाश भुक्कहोवें तिनको शुभग्रहको दृष्टिकर्के गुंणदेवे और भिन्न स्थापनकरे और संपूर्ण योग कारक ग्रहोंकोहिके योगसे भागलेवे जो लब्धावे उतने पुत्रादिक तिसके होतेहैं ४५ और कहनेहे पचम और तृतीय भाव और सप्तम और लग्न और चतुर्थ भाव इन्होंकियां गायोंकों पागक. अशादियोंकिया कला वनावे और तिन्होंको शुभग्रहके दृग्वलक्र्के गुणे और साठ ६. से भागळेवेफेरेकमसे एक पाय ५ एक १ पांच ५ एक १ दो २ से भागकर्के पुत्र १ भ्राता २ खो ३ दास , दासी ५ मित्र ६ कीसंख्या कर्के तिन्हका सुखकहे और पापी ग्रहोंके दृग्बलतें गुणे पीछे यो संख्या होवे उतने पुवादि नाशकों प्राप्त होते, १६ ४५४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और कहतेहैं पंचमेश और लग्नेशस्पष्टकायोग राश्यशादि तिसकेनवम १ पचम५स्थानमें योराशि तिसमैजदगोचरक वृहस्पति श्रावे तव पुत्रकोप्राप्तिहोतीहै और वृहस्पति शुक्र और सूर्य चद्रमा स्पष्टका योग साशके जितने नवाश गत होवें उतनेपुत्रकहे और पंचमनवम दशम एकादश भावमें जितने नवाशगत हो उतने पुत्रकहे और पंचम नवम चतुर्यमें स्थित यो ग्रह स्पष्ट तिनको एकत्र कर्के दादथका भागटिये पोछे जो साथि रहे तिस साथमें गतनाथ तुल्य पुत्र कहे ४७ श्रीर कहतेहैं वृहस्पतिसें और चद्रमासे और लग्नसें यो पचमस्थानहै सो पुत्रके देने वालाहै और ति ससे जो नवमस्थान तिसके स्वामीकी दशातर्दशा कालमें पुनकी प्राप्ति कहे और पचमेश और सप्तमेथ स्पष्टका योग करे और तिसराशिम युक्त यो ग्रह और देखता यो ग्रह हो। ॥ पुत्रस्थानपलग्नपस्फुटयुतेराश्यशकोणगुरोपुत्राप्तिःसचिवेंद्विनस्फुटयुसेराश्य शसस्याःसुताः धीधर्मावनिनायकस्फुटचयप्राप्तांशसंख्याथवाधी धर्मक्षितिगःस्फुटैक्यभवनेयातांशतुल्याःसुताः ॥ ४७ ॥ जविाचंद्रमसो विलग्नभवनात्पुत्रप्रदपंचमंतस्मादर्मगृहचतत्पतिदशाभुक्तोसुताप्तिवदेत् ॥ पुत्रस्थानपकामपस्फुटयुतेयत्तारकातद्दशातत्सेटान्वितवीक्षकग्रहदशाभुक्ति श्वपुत्रप्रदा ४८ पुत्रस्थानपकारकेक्षकयुतादु-स्थानपादेवलादु स्थास्तत्परि पाकभुक्तिसमयेपुत्रस्यनाशवदेत् ॥ चत्वारोवलशालिनोयदिशुभास्वत्पाक भुक्त्वतरेपुत्राप्तिसुतसपदःप्रभुजनप्रीतिंचकुवैतिते ४९ पुत्रेशकारकयुतेक्ष कखेचराणांतत्कालजस्फुटयुतांशकराशियातीवागीशभानुतनयोयदिगोचरेण जातस्यपुत्रजनमृत्युकरौभवताम् ५० . तिसकी दशातर्दशामें पुत्रकी प्राप्ति कहे ४८ और पचमस्थान और पंचमका कारक और पवन मेस्थित ग्रह और पंचमको देखनेवाला ग्रह ६ । ८ । १२ स्थानका स्वामी होवे और बल हीन हो वे तव तिसकी दशादंथा कालमें पुत्रका विनाश कहे और जिसके जन्ममें चारहि पर मेश लकः वली होवें और शुभग्रहहोवें तिनकी दशातर्दशाम पुरको प्राप्ति और संपदा श्री राजास प्रीति होतीहै ११ और पंचमेश और पंचमका कारक और पचमने युक्त और पचमको देखने वाला इन्हों चार ग्रहोंकोस्पष्ट कर्के योग करेफेर द्वादश तष्टत कर्के शेषजी राथि तिमराथिके नवाशमें वा तिस गर्शिम वृहस्पति और शनि जब गोचा कर्के स्थित होवे तब पुत्रको मृत्युभय कर्तहैं ५.

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और दशमभाव का स्वामी शुभग्रह होवे और दशम भावका का.क शुभ वह कर्के युग होवे अथवा दशम भाव शुभग्रह क युक्त होवे तव पिताका सुख बुद्धिमान कहे ५१ और दशमका स्वामी पारावतादि पट्यशमें स्थित होवे और तैसेहिं दशमका कारक होवे अथवा अपने उच्चम वा मित्रके नवाझमें स्थित होवे तव पिताकी वडी आयुपा कहे ॥ ५२ और दशमेश और दशमका कारका क्रूरके वा नीचके नवांशमें स्थित होवे और शनि गुलिक राह कर्के युक्त होवे तव पिताको दुःख कडे ५३ और टथमका स्वामी शुभग्रह होवे ओर नीच और अस्त और शत्रुकी राशिम स्थित होवे अथवा क्रूरपष्टयशमें होवे तव पिताका दुःख कहे ५४ और पिताके दशम स्थानमें जो- राशि तिसमें जो जन्मताहै सो पिताके समान गुणों वाला होताहै और पिताके जन्मलग्नस तीसरी राशिम यो जन्मताहै सो पिताके वश्य होताहै ५५ और पिताके लग्नसे छटे अाठमें लग्नमें जन्मता पितृस्थानेश्वरेसौम्येकारकेशुभसंयुते ॥ भावेवाशुभसंयुक्तपितृसौख्यविनि दिशेत् ५१ पारावतादोतन्नाथेकारकेचतथास्थिते ॥ स्वोच्चमित्रांशकवापि पितृदीर्घायुरादिशेत् ५२ क्रूरनीचांशकस्थवाभावनार्थचकारके ॥ मदमा यगुसंयुक्तपितृदुःखविनिर्दिशेत ५३ सौम्येतदीश्वरेवापिनींचमूढारिराशि गे ॥ क्रूरपष्टयशकवापिपितृदुःखंविनिर्दिशेत् ५४ पितृकर्मगृहेजात पितृ तुल्यगुणान्वितः ॥ पितृजन्मतृतीयèजातःपितृवशानुगः ५५ पितृपष्टा टमेजातः पितृशत्रुभविष्यति तनावपेविलग्नस्थेपितृश्रेष्ठोभवेत्सुतः ५६ लग्ना दायतपस्थिताःशनिमहीपुत्रागवोमृत्यदास्तातस्यार्कजभूसुतौनिधनदौवालस्य रंबास्तगौ मानेवायदिपंचमेकुजरविछायाकुमारेंटवै सद्योमातुलतातवालज नीनाशप्रकुर्वतिते ५७ सबलेपितृभावेशेलग्नेशेंदुचतुर्थपाः ॥ दुर्वलायदित न्मातुर्गर्भतोमरणंविदुः ५८ । है सो पिताका शत्रु होताहै और पिताके जन्मलग्नम जन्मे तव पितास श्रेष्ट होताहै ५६ और जिसके जन्मसमयमें एकादश और नवमस्थानमें शनि मगल राहु स्थित हो। सव पिताको मृत्युम्हें और जिसके जन्मलग्नमें शनि मंगल दोनों सप्तम अष्टम स्थानमें स्थितहोवे तव वाल- कको मृत्यु कतैहैं और जिसके दशम और पचम भावमे मंगल सूर्य शनि वुध चंद्रमा स्थित होवे तव क्रमसें मातुलादि सबंधियोंको हत कतैहैं जैसे दशम पचम म्यानमें मगल होवे तब मामेकों हत का है और मूर्य पिताको हत कता है और शनि वालकको हत कत्ता है और चद्रमा माताकों हत कताहै ॥ ५० ॥ और जिसके जन्मसमयमे दशमेश बली होवे और लग्नेश चद्रमा चतुर्थभाव का स्वमी इहे तीनों निर्वल होवे तव तिसको माता गर्भसें मरतीहै ॥ ५८ ४५६ । ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्धः॥ ओर जिसकेजन्मसमयमें नवमसेंअष्टमकाम्वामीत्रयाया उठेकाम्वामी शनिवेधोकविद्ध होवे सो पिनाको मृत्युकत्ताहै ५९ और जिसगशिश्रीरनवांश सूरस्थितहोवेतिनमेंपोवलीयहतिससे जब नरम पंचम सू िस्थित होवे तव पिनाका मरण कहें और चंद्रमाको राशि और नवांशके बलसें माताका मरणकहे औरजन्मकालमेजिसबाशमैसूर्यस्थित होवेवासूर्यकेश्रारूदनयाँशरिहादशागमै जोसहित हे तिन्हमें जब चंद्रमा प्राप्त होवे तव यथाक्रमक माता और पिताका मरण होताहै ६ । और ८ १२ म्यानमें सूर्य सिंह मीनके दादशांशमें स्थित होवे तव जन्मसें प्रथमहि पिताको मृत्यु करताह ६२ ओर स्पष्ट गुलिकसैपष्ट सूर्य को घटए पीछे यो राशि रहे तिस राशिके नवम : पंचम म्या ६ द । -- । नवमादपमाधीशोनवमात्पटपोथवा शनिवेधेपुयःक्रूरःसभवेत्पितृमृत्युदः ६९ दि नेशस्थितराश्यशप्राणितःकोणगेरवी पितृमृत्युमीतृमृत्युरिंदुस्थांशङ्ख्योबलात् ६.भानुस्थितांशवारूढनवांशहादशांशभम् गतेचंद्रेभवेन्मृत्युमीतापिवोर्याक मम्, ,६१ दुष्टस्थानगतेभानीसिंहांत्यद्वादशांशके, जातश्चजननात्पूर्वपितृमृत्युः प्रयछति ६२ मार्तडेगुलिकस्फुटादपहृतराशित्रिकोणेशनौरोगतजनकस्यदेव ; सचिवमृत्युस्तदंशोपगे ॥. आदित्ययमघंटकस्फुटयुतेतद्राशिकोणगुरौरोगत झवनांगकेमरगुरौतातस्यनाशवदेत् ६३ केंद्रेचर।चंद्रेवापितरौनदहेत्सुत केंने विदेहगौतौचन्मृतिदाहीद्विकालगौ ६४ अदृश्ययातोपितृमातृनाथोपित्रोर्मुखा दर्शनदोभवेताम् : पुवाधिपोदृश्यगृहोपगश्चत्पुत्राननादर्शनदोत्यकाले ६५ नमें जब शनि श्रावे अथवा वृहस्पति अवे अथवा निसनवांशमें अावे तव पिता मृत्युको प्राप्त हो ताहै और स्पष्ट सूर्य में स्पट यमघटका योग करे और तिसराशिमें वा नवाशमें वृहस्पति आने त व पिताको रोग और मरण होताहै ६३ और केंद्रस्थानमें सूर्य बा चंद्रमा चर राथिमें स्थित होई ता पिता मानाको पुत्र अपने हाथकर्के दग्य नहिं कताहै और केंद्रमें सूर्य चद्रमा डिम्वभाव राशिम स्थित होवें तब दोवारकर्के मृत्युदाह होताहै ६४ और जिसके जन्मकालमें दशमेश और चतुर्थेश अदृश्य नवांशमें स्थित होवे सो पिता मानाके अंत कालमें मुख नहिं देखताहै और पच म भावका स्वामी अदृश्य राशिम होदे तव अत्य कालमें पुत्रका मुख नहि देखताहै ६५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और जिसकेजन्मसमयमें पचमेश६८ १२ स्थानमें स्थित होवेवा अदृश्य भागमे स्थित होवे तव बडोमंद वुद्धिको प्राप्तहोताहै और जिसके जन्मकालमें केद्र १।४ । । १. कोणे ९॥५ स्था नमें शुभग्रा वृस्यतिकर्केयुक्त होवे श्रीर बली होबे तब बुद्धिमान् शास्त्र के जाननेवाला होत हे ६६ और जिस फेजन्मकालमवृहस्यति मृदुपट्यशमें स्थितहोवे सो त्रिकालज्ञभूतभविष्य वृत्त मानकेजाननेवालाहोताहे अथवा गोपुरादिग्रशमें और शुभग्रहकेनवाशशुभग्रहकर्के देख्या हो वे तब निकालज्ञ होताहे ६७ पचम स्थनम पापीग्रह होवे तव हृदयकर्करोगी होताहै और चतुर्थ म्यानमें क्रूर पष्टंचशमें केंद्र गत मगल होवे तव हृदोगी होताहै ६८ और पंचमका स्वामि शुभप्रहके नवायमें स्थित होघे सो नित्य प्रतिअन्नदान कनोहै ओर शुभग्रहकर्के युक दुस्थेवुद्धिस्थानपेदृश्यगेवाजातोमंदप्रायवुद्धिसमेति केंद्रेकोणेसौम्यवागीशय केवायोपतेवुद्धिमानिंगितज्ञः ६६ त्रिकालज्ञोमवेजोवेस्चांमृदंगसयुते गोपु राधेशकेवापिशुभांशेशुभवीक्षिते ६७ हृद्रोगीपंचमेपासपापेचरसातले क्रूरपयशसंयुक्तेशुभदृग्योगवर्जिते -६८- अन्नदानपरोनित्यपंचमेशेशुभांशके शुभखेयरसयुक्तभूमिकेंद्रमाश्रिते ६९ सर्वार्थचिंतामणौविशपः बुद्धिस्थाना धिपेभीमगुरुशुक्रनिरीक्षिते मेपनंदांशकेवापिन्यायशास्त्रविशारदः ॥७० 'बुद्धिस्थानाधिपेसौम्येस्वोच्चमित्रस्ववर्गगे ॥ गुरुदृष्टिसमायुक्तेमीमांसाध्याप 'नेरतः ७१, कारकस्थितराश्यंशराशीशेकेद्रकोणगे ॥ वुद्धीश्वरेणसंदृष्टेती अदिविनिर्दिशेत्- ७२. शुभग्रहाणांमध्येतुबुद्धिराशौशुभान्विते ॥ गुरौकेंद्रत्रिकोणेवावुद्धिमार्गविशारदः ॥ ७३ ॥ , मगल केंद्रमें स्थितहोवे तव अन्नदान काहे ६९ ओर सवाचितामणीमे विशेष कह तेहैप समन्यानका स्वामी मगल होवे और वृहम्पति शुन ककटेख्या हवे अथवा मेपके नवाशमें स्थित होवे तव न्ययशास्त्रके जानने वाला होता है और पचमभावका स्वामा वुध होवे और अपनेउन श्रीर मित्रऔर अपनीराथिकेवर्गमें स्थित होवे बोरवृहस्पति कर्क देख्या होवे तव मीमांसाशास्त्र के पढाने में युक्त होताहै ५१ और जिसराशीमपचमभावकाकारक स्थित होवे तिसरामीका स्वामीकेंद्र ॥१११ 19110 ॥ कोण ॥ ! ९१५॥ स्थानमें स्थित होवे ओर पचमेश कळं देरया होवे तव नीयवृद्धि वाला होताहे ७२और पचमभाव शुभग्रहोंके मध्यमें स्थित होने और शुभग्रहक युक्त होवे और वृहस्पति केंद्रमअथवा त्रिकोणमास्थितहोवे तवबुद्धिमार्गमचतुरहोताहै ७३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ । और पंचनभाव का स्वामीशुभग्रहहोवे श्रीरपंचमस्थानमें वृहस्पतिस्थित होवे श्रीर शुभग्रहाँके मध्यम 'पंचमभावहोवेतव बुद्धिमानहोताहै७४पंचमभावकास्वामीकंद्रा०।१० स्थानमेशुभयह कयुक्त होवे और उच्चग्रहके योगकोप्राप्तहोवेतव धारणाशक्विालाहोतहि ७५ और पंचमेशीरपचमकाकारक मृदु अथादियोमेस्थित होवे और शुभग्रहकर्के देख्या होये तब धारणादि शक्ति चतुर होताहै ७६ और जिसके जन्मसमयमें पचमका स्वामी गोपुराशमं स्थित होवे सो ऊहापोह करणेमें समय होताहै और पंचमका कारक जिसराशिमें स्थित होवे सो लग्नेश कर्के देण्या होवे तव ऊहापोहमे समर्व होताहै अथात् तर्ककर्के सिद्धात वस्तुको जानने वाला होताहै ७७ और जिसके जन्ममें वृहस्पति और पंचमका कारक केंद्र को स्थानमें स्थित होवे सो आगे होने वाले कार्यको जानने वाला बुद्धिस्थानाधिपेसौम्येवुद्धिराशिगतेगुरौ ॥ शुभग्रहाणांमध्यस्थेभावेवुद्धिवि निर्दिशेत् ॥ ७४ ॥ बुद्धिस्थानेश्वरेकेंद्रेशुभग्रहसमन्विते ॥' उच्चग्रह । समायुक्तग्रहणादिपटुर्भवेत् ॥ ॥ मृदंशादिसमायुक्तनाथकार कखेचरे ॥ शुभग्रहणसंदृष्टेधारणादिपटुर्भवेत् ॥ ७ ॥ ऊहापोहसमर्थः स्यात्तदीशेमोपुरांशके ॥ कारकस्थितराशीशेलग्ननाथेनवीक्षिते ॥ ७७ ।। आगामिसूचकोमंत्रीकारकेकेंद्रकोणगे ॥ भृगुसौम्यसमायुक्तदृष्टेताभ्यांशुभां शके ७८ अथपंचमेशफलं जन्मप्रदीपे ॥ लग्नगतःपचमपःप्रसिदमस्तो कनयकलितम् ॥ शास्त्रविदंगीतविदस्वकर्मणिपरंनरंकुरुते ७९ पंचमपति ईनस्थःक्रूरःखचरोधनोझितंकुरुते ॥ गीतादिकलाकलितंकष्टभुजस्थानयुक् प्रवरम् ८० तनयपतिःसहजगतःसमधुरवाचस्ववंघुजनविदितम् ॥ कुरु तेसुतास्तदीयाःपरिपालयंतितद्वधूम् ८१ होताहै और शुक्र वुधर्के युक्त वा दृष्ट शुभ नवाश होवे तव आगामी सूचक होताहै ॥ ७८ ॥ अव पचमेशका वारा भावमै फल जन्मप्रदिपसे कहतेहैं और जिसके जन्ममें पचमका स्वामी र ग्न में स्थित होताहै सो प्रसिद्ध और नीतिके जानने वाला होताहै और शास्त्रकों और गीतविद्याओं जानने वाला नर अपने कर्ममें रत होताहै ७९ और पचमका स्वामी क यह दूसरे स्थान में स्थित होचे तव धनहीन कत्तीहै और शुभग्रह होवे तब गीत कलाकर्के युक्त और कप्टभोगने वाला और स्थानमें प्रधान होताहै ८• और पचमका स्वामी तीसरे स्थानमें स्थित होवे सो मीठा बोलने वाला और सबपियोंम प्रसिद्ध होताहै और तिसके पुत्र तिसके वधुयाँको पातेहै ।। ८१ ॥

॥ श्रीरणनीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ यो निसवै ज-मस्मरमे पचमका स्वामी चतुर्थभानमे स्थित होवे सो पिताके ग्मोम (त होताहे भार रिताकके पारित होताहे और माताकी भक्ति वत्ताह अोर रग्रह होवे तब पिता माताको दड देवा ॥ ८२ ॥ और जिसके जन्मम पचमका कामो पचममे स्थित होवे सो वृद्दिमानॉम मानको प्रात होताहै और श्रेष्ट वाणांवाला होताहे ओर श्रेष्ट चरित्रा वाला भार अष्ट जनोंमे प्रसि द होताहे ८३ और जिसके जन्ममें पचमेश छठे स्थानम स्पिन होवें सो शनयो कर्क युक्त और मानव रहित होताहे और करयन होवे तर रोगकई युन और धनकर्के होन निरतर होता ॥ ८४ और जिसके जन्ममें पचमेश सप्तमस्थानमें स्थित होने सोपुनकर्क युक्त पार श्रेष्टभाग्याकक युक्त ओर दवना गुगेका भक्त होताहे ओर तिसरी स्त्री श्रेष्ट स्वभाववाली और मीठा पोल्ने वाली होती सुपत पातालगत-पितृकर्मणिरतंप्रपालितंपित्रा जननीभक्तकुस्तेक्रूरश्चवि शोधनपितरि ८२ तनयगतस्तनयपतिर्मतिमतांमानिनवचनकुशलम् सुत कलिवप्रवरजनस्यातवैमानवकुरुते ८३ पंचमपतिश्चपठेशत्रुयुतमानमान होनंच रोगयुतधनरहितक्रूर खचर करोतिनरम् ८४ ॥ तनयपतौसप्तमगेस मुताशुभगाथदेवगुरुमक्ता प्रियवादिनीसुशीलानरस्यचायतेदयिता ८५ सुतपेनिधनगृहस्थेविसुतकुरुतेस्त्रियोभवतिसुखभग , नष्टव्यगा सहोत्थास्त नया सभवंतितथा ८६ सुकृतगतस्तनयपति सुवोधविद्याकविसुगीतज्ञम् नृप पूजितंसुरूपनाटकरसिकनरकुरुते ८७ सुतपतिरंवरलीनोनृपकर्माणनृपात्क लितभाव ॥ सत्कर्मरतप्रवरजननीकृतशस्तसुखकुरुते ८८ सुतनाथेलाम स्थेशूर सुतवान्सुकृत्यकृतभोगी ।। गीतादिकलाकालतोनृपलाभोजायतेजात ८९ । ॥ ८५ ओर जिसके जन्ममे पचमेश अष्टमघरमें स्थित होवे सो पुत्ररहित और स्त्रीके सुरक्मे भगों पात होताहै और नष्ट भोर व्यग भ्राता और पुत्रारों प्राप्त होताहे ॥ ८६ ॥ ओरजिसके जन्ममें नतमस्थान में पंचमका स्वामी स्थित होवे सो सुवोयविद्या और कविता और गीतके जानने वाला होताहे और राजमानको प्राप्त ओर श्रेष्ट रूपक युक्त और नाटक रसोंके जानने वाला होताहे ॥८७.! और जिसके जन्मसमयमे पचमभावका स्वामी दशममे स्थित होवे सो राजाके मिकरण वाला और रानासें प्रीति करणे वाला और ग्रेष्ट कममे रत न्योर श्रेष्ट होताहै ओर माताक किये यो गेट सुव तिनको प्राप्त होताहे ८८ ओर जिसक जन्ममें पचमेश एकादश स्थानम स्थित होने शूग्वीर पौर पुत्रागाला और पुण्यभोगने वाला होताहै ।। सो १६० ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ओर गीतादिकलाकेजाननेवालाऔर राजासेंलाभकॉप्राप्तहोंनबालाहोताहै ८९ औरजिसके जन्मसमय मपंचमका स्वामीवाहम्में स्थानमें स्थिनहोवे तव क्रूरग्रहकर्के पुत्रहीनहोताहै औरशुभग्रह कर्के पुरवा लाहोता और पुत्रकैसंतापाप्राप्तहोताहै और विदेशयानेमेंउद्यतहोताहै ९. इतिपंचमभावविचारः अब छठे भावका विचार करते हैं, तिसमें क्याक्या देखना सो सर्वाचिंतामणीसे कहते है छठे भावसे शत्रुका विचार और शत्रुसे घाए और विघ्न और केश और नाभी उदरदेशमें व्रणाटिक और मधुरसे लेकके छरस और उपदेश दहे उठे घरके स्वामीसें और राशि नवाशसे बुद्धिमान् विचार मेरक कहे १ और पा-िजातमें कहनेह रोग शत्रु व्यसन घाए इहेमगलसें और छठे भावसे चित न करे और जॉनसा ग्रह छठेस्थानमें स्थित होवे सो अपने स्वभाकर्के रोग कत्ताहै ओर वृहस्पति .. - पंचमपेद्वादशगेरेसुतरहितःशुभेसुसुतः ॥ सुतसंतापपरःस्याद्विदेश गमनोद्यतोमनुजः ९० ॥ इतिपंचमभावविचारः ॥ ५ ॥ अथप छभावविचारः । तत्रकिंचिंतनीयमित्युक्तंसर्वार्थचिंतामणौ ॥ अरिभवन। दरिरिक्षतविघ्नलेशनाभ्युदरदेशान् ॥ मधुरादिपर्पदंशान् ग्रहराश्यादि तोवदेत्प्राज्ञः १ पारिजाते ॥ रोगारिव्यसनक्षतानिवसुधापुत्रारितश्चित येदुक्तरोगकरंतदेवरिपुगेजीवेजितारिभवेत् ॥ पंडोरीशवुधौविधुतुदयुतौलग्ने शसंबंधिनौलिंगस्वामयकद्रणेनरुधिर पटेसलग्नाधिपः २ पत्नीपंडत्वमेति क्षतभवनगतेकामपेवासुरेडयेभीमेमंदेनदृष्टेरिपुभवनगतशत्रुभार्यामुपैति ॥ सौम्यैईटेयुतेवानमयमरिजनाच्छत्रुभेजन्मलग्नात्पापेःशत्रुक्षतादिव्रणभवविपु लंजायतेलांछनंवा ३ छठे स्थानमें स्थिथ होवे तव शत्रुयोके जीतने वाला होताह और पष्टेश और बुध दोनों लग्नेशकैस बीहोयके राहुकर्के युक्त होवें तव नपुंसक होताहै और छठे स्थानमे मगलक युक्त छठे भावका ग्वामी होवे तव लिंगमें छिद्र काहे २ और जिसके जन्ममे सप्तमेश वा वहस्पति छठे स्थान स्थित होवे तिसकी स्त्री पंडत्व भावको प्राप्त होती है और छठे भावमे स्थित मंगल शनिकर्के देख्या सोये तत्र शत्रुको स्त्रीको प्राप्त होताहै और जिस्के जन्मलग्नसें छठा लग्न शुभग्रही कर्के दृष्ट वा युक्त होचे तो शत्रुजनसे भयकों नहिं प्राप्त होताहै और पापी ग्रहों क दृष्ट युक्त होवे तब शत्रुभय श्रीर क्षत ऋणादियों कर्क चिन्हत होताहै। ३ ॥

4 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ और जिसके जन्मसमयमें छठे स्थानमें सूर्य और लग्नेशका शत्रु नाच राशिमें वा अस्त और शत्रुकी राशिमें स्थित होवे और बल रहित होवे तव पितृ वर्ग शत्रुयोंक। युक होताहै ॥ और लग्नेशके मित्र के घमें स्थित होवे और मित्रगृहमें और अपने उवमें और मित्रके वर्गमें स्थित होवे तव ज्ञातीयोंमें श्रेष्ट मनि कहतेहैं सो शत्रुयोंसे और प्रणादि रोगोंसे रहित होताहै ? और जिसके जन्ममें छठे भावका स्वामी शत्रुको भाव ६ में स्थित होवे पौर शत्रुको वा नीचको राशिमें स्थित होवे वा वक्रगति वा अस्त होवे तव अनेक जातीके लो कॉकर्के देहकों बहुत खेद होताहै और छठे स्थानमें सूर्यसें लेक ग्रहस्थित होवें तव सो ग्रह जिस जिस भावके कारक होवे तिन्होंककै निरंतर पीडाकों प्राप्त होताहै ॥ ५॥ - . पष्ठेमास्वतिलग्ननाथकरिपोनीचारिगेदुर्वले ॥ जातस्तापिटवर्गशत्रुसहि तोलग्नेशमिवगृहे ॥ इष्टस्थानगतेनिजोचसुहृदांवर्गोपयातेसतिज्ञातीनांवहु लवदंतिमुनयःशत्रुव्रणाभावभाक् ॥ ४ ॥ शत्रुस्थानगतोरिनीचंगृहगोवर्क गतोवास्तगोनेकज्ञातिजनेवहुक्षतनुःपछाधिपोवाताथा ॥ षष्टस्थानगतेपुभा स्करमुखव्योमाटनेपुक्रमात् तत्तत्कारकखेटवर्गनिपुणः संपीडितःसंततम् ५ पापव्योमचरास्त्रयोरिंपतितप्राप्तेक्षकादुर्वलंगोवित्तक्षयमामयंरिपुभयंकुतिन मादितः तेसर्वेवलशालिनोयदिशुभागोवित्तमश्वादिकं राजान्नंसकलोपदंशस हितंरोगारिनाशंवदेत् ६ तेपामंवरचारिणामतिशुभौकेंद्रत्रिकोणायौहावेतो बलशालिनीयदिलघुव्याध्यादिनाशनृणां एकोपिप्रवलोयदिव्रणरिपुक्लेशादिकिं वित्फलंयत्तत्कारकवर्गमूलमखिलंमोदंप्रमादंतुवा ७ .. और निमके जन्ममें तीनपापीयह उठेग्थानमें और अाठमें स्थान में स्थितहोवे अथवादेयं तव दुर्वल कते हैं और गोधनकाक्षय और रोग और शत्रुभय जन्मसें लेकर्के कहे और यदशुभग्रह छठे पाठमेव लोहोप करूँ स्थितहोवे तव गोधन और घोडे हाथो और सपूर्ण उपकरणो कर्फे युक्त राजाका अपमा भक श्रोर गेग शत्रूका.नाशकर्नेहे ६ और जिसके जन्मकालमें ग्रहोंके मध्यसें दोशुभग्रह केंद्र श्री रविकोण और एकादश में स्थितहोवे गोर वल युक होवें तव शीघ्र व्याधियोंको दूर करते है अथवा एक घडवली होय केंद्रादि ग्याना में स्थितहोवे तय प्रण शनुशेशादि किंचिन् फल होताह श्रार पध्या कारक जिसराशि वर्गमें स्थित होवे तिसकी प्रतिसें संपूर्ण शुभाशुभ फल कहे .

દર ॥ श्रीरणदारज्योतिर्महानिवन्धः।। और जिसके जन्मलग्नम परेश कक उन पापी ग्रह स्थितहोवे तव तिसके देहमें ना घाए होतेहे शोर पंचमस्थान स्थितहोवेता पिताोर पुत्रौत्रण होतेहेनीरचतुर्थमेमाताको ओरतप्तम स्त्रोकॉनपति और नवमस्थानस्थितहो तव मामको औरतोस स्थानमे छोटे भाई को औरएकादश वडे भाईंकों और प्रष्टमस्थानमें ग्रापहि गुदाके घणकपीडित होताहे ८ और जिसके जन्मकालमें बुध के क्षेत्रम ३ ॥ ६ राशिमें सूर्य स्थितहोवे तव माथेमे पोडा कत्ताहै और मुखमै पीडा वत्ता है और मंगल गैल में पोडा कत्तोहै और बुध नाभिके नीचे वस्तिमे पीडा रत्तीहै और वृहस्पति और शुभ नाहि रोगकते हैं और शनियातरोग कत्ताहै और राहुकेतू उटरमै व्याधि कत्तहे और लग्नका स्वामी बुधक दृष्ट युक्त है पापेलग्नगतेसपत्नपयुतेदेहव्रणदेहिनांपुत्रस्थपिटपुत्रयो सुखगतेमातु कलवे 'स्त्रियः धर्मस्थेसतिमातुलस्यसहजतस्यानुजस्यव्रणलाभस्थेनुतदग्रजस्यनिधने जातोगुदाभिवेत् ८ भानुमत्रिंशशीमुखेवनिसुतःकंठेतुनाभेरधश्चांद्रि.मूरि रनामयंप्रकुरुतेनात्रामयंभार्गवः मंदोवातमहिश्चकेतुरुदरव्याधिवुधक्षेवगो { 'लग्नेश-शशिजेनवीक्षितयुतोगुह्यव्रणयच्छति९लग्नादियद्राशिगतेफणीशेशुक्रे क्षिततत्तनुचिन्हमेति मदाहियुक्तेरिपुराशिनाथेतुरगपश्वादिभयंवदति पापग्रहणसदृष्टेवलहीनेरिनायके पापांतर्गतेवापिशत्रुपीडाभविष्यति११ शत्रु स्थानाधिपेदु स्थेनीचमूढारिराशिगे लग्नेशेवलसयुक्तेशत्रुनाशवदेदुध १२ ॥ - होबेतव गुह्यस्थानमें व्रणकर्ताहै ९ ओर लग्नसें लेक जितराशिम राहूस्थिन होने और शककर देख्या होवे तिस अगमें चिन्ह को प्राप्त होतेहे और छठे घरका स्वामी शनिराहुकक युक्त होने तव और जिसके जन्मम पापोग्रह क. E और बहस ही घोडेसे लेकक पशुयोंका भय होताहै १० न छठे स्थानका स्वामी होवे अथवा पापीयहाँक मध्यमे स्थित होवे तिसको शत्रुपोको पीडा होता होर पटेश ६८१२ स्थानमें स्थित होवे और नीच मूठ ओर शत्रुको राशिम स्थित होवे और लग्नश बला होवे तव शत्रुयाका नाश होता है १ ॥ श्रीरणवीरज्योतर्महानिवन्धः ॥ ४६३ और जिसके जन्मकालमें उठे स्थानका स्वामी गोपुरादि अंशोंमें स्थित सूर्यकर्के देख्याहोवे और ल नका स्वामी पूर्णवली होवे तव ज्ञातीयों के मध्यमें उपकार करणे वाला होताहै १३ और छठे स्था नमें शुभग्रहस्थित और शुभग्रहकर्के देख्याहोवे और पप्ठेश शुभग्रहकर्के युक्तहोव और पापीग्रहोंके म यमें स्थित होवे सो दालके भक्षणमें प्रीतिवाला होताहै १४ और जिसकों छठे स्थानमें वह स्पति और वुधहोवें सोनित्यप्रतिचटनीकाप्याराहोताहै अथवा छठे स्थान वृहस्पति वुधकी राशि म इंशादिमें युक्त होवे तव वीचटनी प्रीतिवाला होताहै १५ और वुधक युक्त छठे स्थानमें शुक्र म्धिन होवे वाशुभके नवांशम शुभग्रहकर्के दृष्टहोवे और बलकः युक्त शुभनवशिम स्थित होवे सों नित्यप्रति मोठे रसका भोजन कत्ताहै १६ और छठे स्थानमें मेष वृश्चिकराशि पापी ग्रहकर्के दृष्ट पाठेशेगोपुरांशादौदिवाकरनिरीक्षेते लग्नेशेबलसंपूर्णेज्ञातीनामुपकारकृत् १३ पष्ठेसौम्येशुभेदृष्टेतदीशेशुभसंयुते पापग्रहाणांमध्यस्थसूपदशीप्रयोभवेत् ११ । उपदंशप्रियोनित्यंषष्ठेजीवेशशांकजे क्षेत्रतयोसिंप्राप्तेमृद्धशादिसमन्विते १५ शुक्रेपठेससौम्येवाशुभदृष्टेशुभांशके बलान्वितेशुभांशस्थेनित्यमधुरभाक्भ वेत् १६ पापग्रहेणसंदृष्टेभीमक्षेत्रेतदन्विते बुधेनयुक्तेशुक्रेरौत्वम्लभासन रोभवेत् १७ पित्रादीनामिदंयोज्यतत्तद्भावपकारकैः नास्तिकायनवक्तव्यंव कव्यस्वजनायवै १८ अथषष्ठस्वामिफलं जन्मप्रदीपात् षष्ठेशेलग्नगतेनीरु क्सवल:कुटुबकष्टकरः वहुयत्नोरिपुहंताभवतिनरःस्वैरवचनधनः १९ षष्ठ पतौद्रविणस्थेदुष्टश्चतुरोहिसंग्रहप्रतिषः स्थानप्रचुरोविदितःसव्याधिस्तनुज हतवित्तः २० होवे तव अम्लरसका प्यारा होताहै अथवा बुधक युक्त छठे स्थानमें शुक्रहोवैतव अम्लरस भोजन करणे वाला होताहै और पित्रादि भावाँक कारकोंक तिसके पित्रादियों के प्यारेरसकहे और इहमकार नास्तिकके ताईनकहे श्रेष्ठजनके ताईकहे १८ अवषष्ठेशकावारांभावमें फलकहतेहैं और जिसके जन्मकालमें छठे भावका स्वामी लग्नमें स्थित होवे सो रोगरहितौर बल युक होताहे और कुटुवकों कष्टकतीहै और वहुत यत्नकरणे वाला और शत्रुयाँको हतकरणे ,वाला और अपनीइच्छा करणेवाला और अपने घनवाला होताहै १९ और जिसको छठे भावकारवामी दूसरे स्थानमें स्थित होवे सो दुष्ट और चतुर और धनसंग्रहक प्रतिष्ठावाला और बहुतस्थानों में प्रसिद्ध और व्याधियुक्त और पुत्रककै हरागयाहे धन जिसकायसाहोताह २.

१६४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और जिसके जन्ममें छठे भावका स्वामी और फरमह तीसरे स्थानमें होवेतव श्रेष्ठ लोकाकों कष्टकरणवाला और भाई योसे विरोपी और मारणे बाला और ग्रामरोगक अत्यतकप्टको प्रातहोताहै और पटेश चतुर्थभावमें स्थित होने तव पितापुत्र परस्पर वैरी होते है और रोगी तिसका पिताहोताहै और चिरकाल स्थित होनेवाली लक्ष्मीको प्राप्त होताहे २२ और छठेका स्वामी पंचम भावमें स्थित होवे तव पितापुत्रका वैरहों ताहै औरपुत्रपितामरताहेकूरवहीरशुभग्रहपचमभावमहोबेतवधनहीनऔरटुष्टीरकपटीहोताहै २३ और जिसके जन्मसमयमें छठे भावका स्वामी छटे स्थानमें स्थित होवे सो रोगसे हीन और शनु से सुख वाला और कृपापरूप होताहै और जन्मसें खेदकों नहि प्राप्तहोताहै और खोटे स्थानमें निवास करणे वाला होताहै.२४. और जिसके जन्मसमयमें छठेका स्वामी क्रूर ग्रह सप्तम स्थानमें .. पष्टपतिःसहजस्थःक्रूरःकुरुतेसुलोककष्टकरम् सहजविरोधमारणमतिकष्ट मामतस्तस्य २१ पछाधिपतिस्तूर्येपितृवनयौवैरिणौमिथःकुरुते सरुकूपिता सोथलक्ष्मीलभतेनर सुचिरां ॥ २२ ॥ रिपुभवनपतीसुतगेपित्सुत योर्वैरताम्रतिस्सुततः क्रुरेशुभेचनिधनपदवीदुष्टश्चतत्कपटी - ॥ २३ ॥ रिपुभवनपेरिपुस्थेनीरुक्सुखीकृपणरूपः नहिजामतोपिसीदतिस्थानकवासीभ वतिनरः; २४ । अहितपतीसप्तमगेरेभायाविरोधिनीचड़ा । तापकरीत्वथ सौम्येवध्यावागर्भगवनपरा २५ शनेग्रहिणिकारुजोविषधरादरानंदनात् वुधाच्चविपदोपतःसपदिमृत्युरेणांकतः वेमंगपंतेर्वधःप्रकटमष्टमात्षष्ठपान् गुरोरपिचदुष्टपीनयनदोपवान्शुक्रतः २६ शत्रुपतिर्यदिनवमःक्रूरःखचर' स्तदाभवत्खजः विवुधावरोधीशास्त्रंनमन्यतेयाचकंचगुरुम् २७ अरिगृहपे दशमस्थेक्र्रेमातरिरिपुस्तदादुष्टः धर्मसुतपालनमतिर्मातुप्योभवेढेरेः २८ " + स्थित होवे तव तिसकी खो विरोध करणे वाली और चडी और संतापके देने वाली होतीहै और शुभग्रह होवे तव बंध्या अथवा गर्मपातकर्के युक्त होतीहै२५ और पष्टेशोरशनी अष्टमभाव होवें तब संग्रहणीरोगहोताहैऔरमंगळहोवेतवसर्पसेंमृत्युहोतीहैऔर बुध होवे तव विपदोपसॅमृत्युहातीह और चद्रमा होवे तव शीघ्र मृत्यु का है और सूर्य होवे तव सिंहकर्के मृत्यु होतीहै और वृहस्पती होवेतव दुष्टबुद्धि वाला होताहै और शुक्रहोवे तव नेत्रदोष वाला होताहै २६और छठेका स्वामी कूरग्रहजव नवममें स्थित होवे तव लडा होताहै और पंडितोंका विरोधी और शास्त्रकों और गुरॉकों नहिमा नने वाला होताहै २० और छठेका स्वामी दशम स्थानमें स्थित फूरग्रह होवे तव माताका और दुष्ट होताहै और धर्मपुत्रके पालने में वृद्धि वाला और मातासे वैर करणे वाला होनाहै ॥ २८ १६५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मममयमै उठेकास्वामी करग्रह एकादश भावमें स्थितहोवे नवशकर्के मरणहोनाहै और शत्रुकर्के और चौरकर्के हानि वाला अोर चतुष्पदोसे लाभ वाला होताहै २९ और छठे भा. वका स्वामी वाहरमें स्थित होवे तव चतुष्पद और धन और धान्यका नाश कत्ताहै और लक्ष्मीके श्रावने जानेसे प्रसन्नताकॉप्राप्तकताहै ३ ० इतिपष्ठभावविचारः ॥ अव सप्तमभावका विचार कहतेहे सतमभावमें क्या चिंतन करणा सोकहतेहै सप्तम स्थानसे विवाह और स्त्री औरपतिका विचार और दाल और गुडादी अोर दवि और दुग्धकाविचार और गमनागमन और पदकी प्राप्ति और मूत्रा दायका विचार और नष्टधनका विचार कहा है , और पारिजातमें कहतेहैं सप्तमभावसे यात्रा पुत्र- रिपतौलाभगतेरेमरणविपक्षतोभवति रिपुतस्करकृतहानिःस्याच्चतुष्पदा लाभवान्मनुजः २९ षष्ठपोद्वादशगेचतुष्पदद्रव्यधान्यनाशकरः गमना गमनलक्ष्म्याल्हादेनचपरोनरोभवंति ३० इतिपठभावविचार अथसप्तमभा चविचारः तत्रकिंचिंतनीयमित्युक्तम् युवतिपदादुद्वाहभायर्यापतिसूपगुडदधि क्षारम् आगमगमनपदाप्तिं ब्रूयान्मूत्राशयंचनष्टधनम् १ जातकपारिजाते यात्रापुत्रकलत्रसौख्यमतुलसचिंतयेत्सप्तमादुक्तंपुत्रसुखागमागमफलंसंर्वचयत्त देत् जार.कामगतेर्सितमदनपेसाहिध्वजेवातथाकामजीवयुतेसितेशुभगृहेजा तोनजारोभवेत् ॥ २ ॥ दुःस्थेकामपतीतुपापगृहपेपापेक्षिततातेतज्जायाभ बनस्यमध्यमफलसर्वशुभंचान्यथा॥ कामस्थानपतौसिते संहितेपापक्ष 'गेकामधी-सौम्यःशुभखेटवीक्षितयुतेजात सितच्छत्रवान् ॥ ३ १ . - स्त्री सुखकाचिंतन करे और पुत्रकासुखऔर गमनागमनकासुख कहाहै और निसकेजन्मसमपमें सप्तम रयानमें शुक होवे और सप्तमेश राहु केतु कर्के युक्त होवे सो व्यभिचारी होताहै और सप्तमभावमें बृहस्पति कर्के युक शुभराशिमें शुक्र होवे तव व्यभिचारी नहि होताहै २ और जिसके नन्मकालमें सप्तमभावका स्वामी ६ ८ १२ स्थानस्थित होवेडऔर सप्तमेश पापीग्रह क दृष्टयुत होवेतव स्रीका मध्यमसुख जवइहयोगनाहोवेतवसपूर्णसुस्वहोताहैउौरसप्तमभावकास्वामीशुककर्केयुक्तपापीमहकीराशि में स्थित होवे तव कामबुद्धिवाला होताई और शुभग्रहकी राशिमें शुभग्रह कर्के युक्त दृष्ट होये तय श्वेतछत्रके धारणे वाला होताहै ३ 1 ४६६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ जिसके जन्ममें दूसरे सप्तम उठे स्थानके स्वामी और शुक्र लग्नमें स्थित होवें और पापी ग्रहकर्के युन होवे तव कामी होताई और लमेश श्रीर पठेश दोनों पापी ग्रहकर्के युक्त हो तववीकामी होताहै और सप्तमस्थानमें छठे दूसरे लग्नके स्वामी कर्के युक पापी ग्रह होवे तव परस्त्री रतहोताहै और पापी ग्रह और छठे और सातमकेस्वामी नवम स्थानमें स्थित होवें तव कामातुर होताहै ४ और दशम द्वितीय'सप्तमके स्वामी रशमस्थानमें स्थित होवेंत व्यभिचारी होताहै औरपंचमके कारक ग्रह । ६ । ८ १२ स्थानमें स्थित होवें और पंचम नवमसप्तम के स्वामी पंचम भावमें स्थित होवें और पापी ग्रह कर्के दृष्ट होवे तव पुत्र होन होताहै और वृहस्पति वुध दोनों और चंद्रमा शुक्र दोनों सप्तम स्थानमें स्थित होवें तव बहुत स्त्रीयोंमें स्त होताहै और बली होयकर्के : शुक्र सप्तम स्थानस्थित होवे तव वहुत स्त्रीयाँका स्वामी होताहै ५और वित्तास्तारिपभार्गवास्तनुगताःपापान्विताःकामुकः पापव्योमचरान्वितौत नुरिपुस्थानाधिपोचेत्तथा कामस्थेरिपुवित्तलग्नपयुतपापेपरस्त्रीरतः पापा रातिकलनपानवमगा:कामातुरोजायते ॥ तजार कर्मधनास्तपा दशमगाःपुत्राधिकारग्रहादुःस्थाधीगुरुकामपाःसुतगृहेपापेक्षितेनात्मजःजीव ज्ञौयदिवानिशाकरसितौकामेवहुस्त्रीरतःशुक्रेमन्मथराशिगेबलवतिस्त्रीणांवहूनां पतिः ५ शुक्रारोमदगोकलवरहितोधर्मात्मजस्थौतथाशत्रुस्थानगतौनिशाकर सितौयद्येकपुत्रोभवत्लग्नास्तव्ययगेषुपापखचरेग्विदौसितदुर्वलेबंध्यास्त्रीपतिरेवजा तमनुजोजायाविहीनोथवा ६ बंध्यापतिःसितरवीमदनोदयस्थौचंद्रोदयेसमग्र हेललनाकृतिःस्यात् पुंराशिगेपुरुपभावयुतंकलत्रंस्त्रीपुंग्रहक्षितयुतेसतिमिश्ररू पम् ७ भौमांशेवाभीमराशौविलग्नात्कामस्थानेजन्मभेवावधूनाम् जायादासी नीचमूढग्रहांशेदुष्टावास्याद्यौवनेभर्तृहीना ॥ ८॥ शुक्र मंगल दोनों सप्तममें स्थित होवें तव स्त्रीककै रहित होताहै और नवम पंचम स्थानमें होवेंतववी स्त्री कर्के रहित होताहै और चंद्रमा शुक्र दोनों षष्ट ६ स्थान में स्थित होवे तब एक पुत्र वाला होताहै और लग्न सप्तम बादशं स्थानमें पापी ग्रह होवें और चंद्रमा शुक्र बलहीन होवें तव बंध्या स्त्रीका. स्वा मी वा स्त्रीसे होन होताहै ६ और शुक्र सूर्य दोनों -सप्तममें वा लग्नमें स्थित होवें तव बंध्याका स्वामी होताहै और समराशिम चंद्रमा लग्नगत होवे तव स्त्रीको प्रारुतोवाला होताहै और पुरुष राशिम चद्रमा लग्नगत होवे तव पुरुषारनी वाली स्त्री होतीहै और स्त्री पु ग्रह दोनों देखते होवें तब मिश्र रूपा होतीहै ७ और जिसके जन्मलग्नमें सप्तम भावमें मंगलकी राशि वा नवांश होये अ थवा स्वीकी जन्मराशिहोवे तव तिसकों स्त्री दासी होतीहै औरनीच मूढ राथि नवांश होवे तवदुष्टहोतीहे अथवा युवावस्थामै स्वामीक रहित होतोडे ६.

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध १६७ और सप्तमभावमें शुभग्रहका नवाश वा राशिस्थित होवे और शुभग्रहक दृष्यहोवे तवअत्यत श्रेष्ट स्त्री होनी और चंद्रमाका नवाश होवे वा वलहीन चद्रमाकीराशि होवे तव स्त्री पतिके मा-णे वा से होतीहै और चद्रमा वली होवे तव स्त्री पतिव्रता होतिहै ९ और सप्तम भावमें सूर्यका नवाश होवे तव व्यभिचरिणी होतीहै और अपनि उच्च राशि होवे तव पतिव्रता शुभ ग्रहके देखनसे हो तोहैं और जिसके लग्नमें चद्रमा स्थित होवे अथवा सप्तम भावमें चद्रमा होवे नीच अोर शत्रु और मूढ राशिमें स्थित होवे और पाप द्रेष्काणमें और व्याल विहग पाश निगड द्रेष्काणमे स्थित होवे और संव्यशमें स्थित होवे तव स्त्रीव्रतहीन और विधवा होतीहै १० और सप्तम भावमें लग्नेश युक होवे और शुभगृह कर्के युक्त होवे तव श्रेष्ट वंशमें जन्मी ना होतीहै और सप्तममे क्रूर ग्रहको शुभांशराशीयदिसद्गुणाढ्याशुभेक्षितेचारूतरंकलत्रम् चंद्रांशकेदुर्बलचंद्ररा शौजायापतिघ्नीसवलतुसवी ९ अर्काशेकुलटानिजोच्चगृहगेसाध्वीशुभालो कितेलग्नेशीवकरेथवामदनभेनीचारिमूढान्विते पापव्यालविहंगपाशनिगडद्रे फाणभागान्वितेसंध्यंशेविगतव्रताचविधवाजातस्यजायाभवेत् १० कामस्थ तनुपेशुभग्रहयुतेसवेशनामिच्छतिक्रूरक्षेमदगेविलग्नरमणेदुर्वेशजातांगनावणे रूपगुणाकृतिचसंकलंयत्तद्गृहोक्तवदेतदुर्व्यापारकरग्रहाकृतिनरप्रातिप्रयांत्य गनाः ११ पापेप्रकाशसंयुक्तकलत्रेदुष्टचारिणी रवीबध्यानुशातांशौक्षीणेंदौ व्यभिचारिणी १२ कुजेतुम्रियतेमंदेदुर्भगाराहुसंयुते परदाररति स्वीयांनिपे काभावतोसुतः १३ धूमविवाहहीनःस्याम्रियतेकार्मुकेसति परिवेपेतुदुःशी लाकेतौवध्यासतीभवेत् १४ राशि होवे और तिसमें लग्नेश युक्त होवे तव खोटे वैशमै जन्मी स्त्री होतीहै और स्त्रीकी वर्ण रुपा रुति सपूर्ण सप्तर्मभावस्थित राशिसेंकहे और दुव्यापारकरग्रहारुती यो नर हैतिनमें स्त्रीयां प्रीतिको प्राप्त होतीयाहै ११ और पापीग्रह प्रकाश धूमादिग्रह केकसममभावमें स्थितहोवे वत स्त्रीव्यभिचारिणी होती है और सूर्यकर्के युक्त बंध्या होता है और क्षाणयद्रमा के युक्वी व्यभिचारिणी होतीप्रार मंगलक मृत्युको प्राप्त होतीहै ओर थनिक युन होवे तव स्त्री टुभंगा होतीहै और राहु क पा स्रोम ग्त होता है और अपनोस्त्रीको गर्भका प्रभाव होनेसे पुत्राहित होता. १६ और सप्तमभावमे धूमग्रह होवे तव विवाहकर्के रहित होताहै और धनुग्रह होवे तव तो मरतीहे और परिधी ग्रह हो मर गोटे स्वभाववाली होतीहै और केतु होवे तव सी बध्या होती है ।

१६८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ ओर पातग्रहहोवेतव स्त्री रहित होताहै और पापी ग्रह सप्तममें होवे तर स्त्री गर्भस्राव कर्फे युन होतीहेऔर पूणचद्रमा सप्तममें होवे वव खोटे म्वभाव वाली और कन्या जन्मने वाली होती १५ और वुधकर पुत्रवती और वृहस्पति कक गुणवती और शुक्र कर्के सौभाग्यवती और वली ग्रहकर्फयुक्त होवेतव श्रीमती होतीहै ॥ १६ ॥ और जिसक जन्मकालमें सप्तम पचम भावकेसरामी बली होवें और शुभग्रह बर्फे देखे होवें औरछठे घरके स्वामी के गुन वा दृष्ट हो तव तिसकी स्त्री जार कर्वे पुत्रलाभको प्राप्त होतीहैं श्रीरतिसका स्वामी बहुत स्त्रीयों कवी पुत्रहीन होताहै ॥ १७ ॥ ओर मकर राशिमें सप्तम स्थानमै वृहस्पतिस्थित होवे तव सोकर्के रहित होताहै और मीन राशिमें सनम स्थानशनि होवे तव स्त्री रहित होताहै और शनि और मगल के नवाशमें वृहस्पति m पातेविदार,पापेतुगर्भस्रावणसयुता,,दुःशीलास्त्रीप्रसूताचपूर्यमाणेसुधाकरे १५ बवेसपुत्रावागीशगुणयुक्तासुपुत्रिणि शुक्रसौभाग्यसयुक्ताश्रीमतीचवलान्विते १६ स्त्रीपुत्रपेवलिनिशोभनखेटद्दष्टेपछाधिपेनसहितेसतिवीक्षितवा ...जारेणपु बजनिलाभमुपैतिजायातस्याधवोवहकलत्रयुतोप्यपुत्र, १७ नीचेगुरोमदनगे सतिनटदारोमीनेकलत्रभवनेरविजेतथैव ॥ मंदारराशिनवभागगतेसुरेड्ये जारोभवेटिनसुतारसमन्वितेवा।१८ -सप्तमेवाष्टमेपापेव्ययस्थेधरणीसुते ॥ अदृश्ययदितनाथकलंत्रातरभाग्भवेत् १९ सुपक्वजातप्रथमकललग्नेश्वरी द्वारपसयुतश्चेत् ॥ दिनेशकात्याभिहतस्तदानींसुरूपहीनासुतरावदति २० वित्तेपापवहुत्वेचकलत्रेशेतथास्थिते ॥ शत्रुस्थानगतेकेतौकलनत्रयभाग्भवेतू२१ T -- स्थित होवे तव व्यभिचारी होनाह प्रथवा शनि मग लक्के युक्त सप्तमराशि होव'तव बीव्यभिचारी होताहै ॥ १८ । और सप्तम अष्टम स्थानमें पापाग्रह होब भार वाहमें स्थानम मगल स्थित हाव और सप्तमेश अदृश्य भागम होवे तव दूसो खाका प्राप्तहोताहै ॥ १९ ॥ पार लग्नश सप्तमश एक राशिमें स्थित हो तव प्रथम ती गुणवती रूपवती होतीहै और सप्तमेश मूर्यका कातिरकहत होवे तव प्रथमस्त्रा रूपकक रहित कहतेहें ॥ २० ॥ और नि सा जन्मकालम दूसरे स्थानम बटुत पापीग्रह होव और सप्तम शवी पापीग्रगेकर्के युक्त हाव श्रीर उठ स्थानम् केतु स्थितहोरे तव तीनस्त्रीयावालाहोताहै २१ 7 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और सप्तमेशकेंद्र में और त्रिकोणम स्थित होवे और अपने उच्चमें और मित्रके और अपने वर्गमें स्थित होवे अथवा दशमेशक देख्या होवे तव बहुत तीयोंक, युक्त होताहै ॥२२॥ ; और सप्तमेश केंद्र में स्थित शुभग्रह के देख्याहोवे ओर शुभग्रहके नवाशमें, वा राशिमें स्थित होवे तवस्त्री पतिव्रता होतीहै । २३ ॥ और. जिसकेजन्मसमयमें सप्तमेथ वुध पापी ग्रहकर्के युक्त नीच और शत्रुके वर्गमे छठे और अष्टम भावमें स्थितहोवे और पापोग्रहोंके मध्यमें और ,पापीयहो कर्के देख्या होवे, तव स्त्री स्वामोके घात करणे वालीऔर कुल कानाश करणे वाली होतीहै ॥ २४ । और जिस के जन्मसमयमें सप्तेमका स्वामी 'शुभकेनवाशमें और शुभग्रकर्के दृष्ट होवे तव श्रेष्ट वंशमे जन्मी स्त्री होतीहै और पापग्रहकर्के युक्त और पापक दृष्ट होवे तव हीन वंशमे जन्मी होतीहै २५ ॥ केंद्र त्रिकोणेदारेशस्वोच्चमित्रस्ववर्गगे: कर्माधिपेनवादृष्टेबहुस्त्रीसहितोभवे २२.६.कलत्राधिपतीकेंद्रेशुभग्रहनिरीक्षित ॥ शुभाशशुभराशीवापत्नीव्र : तपरायणा: २.३ दाराधिपेसोमसुतसपापेनीचारिवर्गेरिपुनाशभावे-पा प्रांतरेपापदृशासमेतेज़ायापतिघ्नीकुलनाशिनीस्यात् २४, शुभांशेशुभसंदृष्टे नाजायामुवंशजा-पापारूढेपापवगैतस्यजायाकुवंशना २५, कामस्थानसुखेटेसितयुतखचरैर्दारसंख्यांवदन्ति स्वोस्थोव्योमवासोनभव तिगणनेशुक्रयुक्तग्रहा- ज़ायाधीशेसिवःसतिधनभवनेशुक्रसंयुक्तसंख्या शुक्रोनंगेशयुक्तोद्युचरनववधूवल्लभोजायतेवा. २६दारेशेनकुटुंबपेनसाहिताया वद्यहादुर्बलास्तत्सख्याककलत्रनाशनकरा स्थाननाथायदि यावतोबलशा शुभकरास्ततुल्यजायासुखकुर्वत्येकवियच्चरोबलयुतोयद्येकदारोभवेत् २७ 1 लिनः और जिसके जन्ममें सप्तम स्थानमें शुक्रक युक्त जितने शुभग्रह स्थित होवें उतनी सख्या कर्के खोया होतोहें अथवा उच्च राशिमें ग्रह होवे तव शुक्रक| युक्त ग्रहाँको सख्या नाहें होतीहै और सप्तमेश यह वप तुला राशिमें होघे तब शुक्रयुक्त मह संख्या होतीहै और शुक्र सप्तमेश कर्के युन होवे तव नवीन स्त्रीका प्याग होताहै ॥२६॥ और सप्तमेश कर्के और द्वितीय भावके स्वामी कर्क जितने निबल ग्रह युक्त होवें और । ६ । ८ । १२ । स्थानके स्वामी होय कर्के उतनीया स्त्रीयों का नाश कर्नेहें और जितने ग्रह बली सप्तमेश हितीयेश कर्के युक्त होवें शुभग्रह- उतनीयों स्त्रीयों का सरव कहें और एक ग्रह बल युक होवे तव एक स्रोकाहि सुख कत्ताहै २७

r
स्थित होवे तिसको दशाके मध्यमें
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥
और लग्नसप्तमभावकास्वामीस्पष्टक दोनोंकायोगकियेसे योरोशिहतिस गशिमें गोचरककै वृरस्पति
आवे तव विवाहकेसमय मेवपंकहे।और जिस नक्षत्रमें चंद्रमा स्थित होवे उतने वर्षांक अथवालम
सप्तम भावोंके नवाशोंके पोगक वर्षामें विवाहकहे और वृहस्पति मित्रके नवाशमें वरक युक्त
होवे तव एकत्रो कर्के युक्त होताहै और वृहस्पति अपने नवांशम वा उचके नवाशमें स्थित होते
तव दो तीन स्त्रीयाँ वाला होताहै २८ और सतमेश ग्रह की राशि और नवाके स्वामी और शुक्र
चंद्रमा इन्होंमयो बली होवे तिसके दशाकालमें और सप्तमेश ककं युक्त जो राशि और नवाशकी
राशि निप्तसे निकोण । ९ । ५ । स्थानने गोचर : जव वृहस्पति भावे तव विवाह होताहै । २९
लग्नानंगपतिस्फुटैकयगृहगेंजीवेविवाहंवदेत् चंद्राधिष्ठिततराका
वधिवयोरैकवांशकवातथा" ॥ जीवमित्रनवांशकेवलयुतेयद्येकदारान्वितः
स्वांशेद्विविकलंत्रवान्वहुवधूनाथःस्चगांशके १२८ कलत्रनाथस्थितभाशके
। शो-सितक्षपानायकयोबलीयसा ॥ दशागमेघूनपयुक्तभांशकत्रिकोणगेदेव
गुरौकरग्रहः ३९ शुक्रोपेतकलत्रराशिपदशाभुक्ताचपाणिग्रहः कर्मायुभवना
धिनायकदशाभुक्तौविवाह क्रमात्॥ कामेशेनयुतोकलंत्रहगस्तत्याकभुक्तौतु
३० सौम्यव्योमचरान्चितःशुभगृहेचादौददातिश्रियंपापःशभखेचरी
यदिशामध्येविवाहादिकम् क्रूरःपापगृहोपगोयदिफलंपाकावसानेतथा सौ
म्यःयदिसर्वकालफलदःसौम्यान्वितःशोभनः ३१
और शुक्रककै युक्त सप्तमेशको दशातर्दशामे विवाह होतेहे और दशम अष्टम घरकै स्वामी
दशातर्दशाम विवाह होताहै अथवा सप्तमेशकर्के युक्त सप्तमभ्यानम स्थित यो ग्रह तिसकी टशातद
गामें विवाह होताहै ॥ ३० ॥ और शुभग्रहकर्के युक्त सप्तमेश नवमस्थानमें स्थित होवे तिसकी
दशामे शुभफल होताहै और पापीग्रहकी राशि शुभ
विवाहादि शुभ फल होताहै ओर क्रूर ग्रह पापीकी राशि स्थित होवे तवं शांक अत्यमे शुभ
होताहै और शुभ ग्रह की राशिमे शुभग्रह कक युम होवे तव सर्वकालमे फल देताहै सारीदशाम
शुभफल कत्तीहै ॥ ३ ॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ४५१ और जिसके जन्मसमयमें जिसराशिम लग्नेशस्थितहोवे तिसकास्वामीऔर चंद्रमा और वृहस्पति ह ह अपनी राशिमस्थित होवें तव स्त्रिके लाभको प्राप्त होताहै और सप्तमेशश के घरमें वृहस्पति चंद्रमा स्थित होवें अथवाकेंद्रम स्थित होवे अथवा गोचर कर्के वृहस्पति साथ युक्त होवे तव स्रीका लाभहोताहै . ३२ और कहतेहैं सप्तमस्थानमें मेपादि राशि जितनी संख्या स्थित होवे तिसय पंमें अथवा मौजीबंधनकालसे उपरत उतनेवर्षी प्रात्सप्तमभावमै अाठकसे हीन राशिहोघे तव तिसमें आठवपंमिलायकर्के विवाहका समयकहे और कहतेहैं जिसके जन्मल्मस सप्तमेश और लग्नेश कर्के युक्त यो राशि वा नवांश तिसमें जन्मी जो स्त्रीहै सो स्वामीका मन प्रसन्न करणे वाली होनीहै और तैसें हिं कन्याके लग्न लग्नेश और सप्तमेशकीराशि और अंशमें जन्मेंतोस्त्रीके मनकों लग्नेश्वरस्थितनवांशपतिःस्वराशौचंद्रेपुरंदरगुरौचकलत्रलाभम् कामशशुक्रगृ हगेमरमांत्रणोंदौकेंद्रेथवागुरुयुतेसतिगोचरेण ३२ यत्संख्याकमजादिका मभवनंतद्वत्सरवानृणांसाष्टाव्देकृतमौंजिकर्मपरतःकल्याणकालोभवेत् लग्ना दस्तविलग्ननायकयुतक्षेत्रांशकसंभवायासाभर्तमनःप्रसादकरिणीभीतथैव स्त्रियः '३३ कामान्वितेक्षकवियच्चरराशिजाताचंद्रादतीवशुभंगाचपतिप्रिया स्यात् स्त्रीजातकेचपतिरिष्टकरोवधूनांदिग्देशताभृगुसुवादवलाधिपस्य ३४ अथदारहायोगः धरावसानस्मरयानरंध्रगोधरासुतोजन्मनियस्यदारहा तथैव कन्याजनिजन्मलग्नतोयदिक्षमासूनुरनिष्टदःपतेः३५क्रूरव्योमचरःस्त्रीणामष्टम स्थोविलमतःनाचारिपापवर्गेपुयदिमृत्युकरःपतेः ३६ - मसन करणे वालाहोताहै ३३ और चंद्रमासे सतमराशिमयो ग्रह स्थित होवे और तिसकों देखने वाला यो ग्रहहै तिसको राशिमै जन्मेतो अत्यंत सोभाग्यवालीहोती है और स्त्रीजातकाध्यायमें स्वा मी का रिए करणेवाले योगकहेंगे तो विचारलणे और विवाह की दिशा देशका विचार शुक्रसे अव दाहा योग कहते हैं ॥ जिसके जन्मलग्नमें धरा , ७ पान ४ रंध्र ८ स्थानोंमें मंगल स्थित होवे सो स्त्रीको हत कत्ताह और तसहि कन्याकेजन्मलग्नसें मंगल होबे तव स्वामीको हतको ३५ और कहनेहें तीयोंके जन्मलनसे अष्टमस्थानमें पूर ग्रह स्थितहोबे और नीच शत्रु पापी ग्रहके वर्गमि रियन होवे तब रवा और सप्तमेश ग्रहस करणा प्ररसान १२ म्मर मी को मृत्युकादि २६ ४७२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ श्रीर कहते है जिसके जन्मकालमें सनमार दूसरे स्थानमें पापी ग्रह होवें सो खीके बियो गका दुःस्व कर्तेहैं और जिसको स्वीकॉवी तैसाहि योग होवे तब पुन और धनादियों कर्केयुक्त दोनाजीतेहैं ॥ ३७ और जिसके जन्मकालमें स्त्रीकोजन्मराशि और सीराशिसै ९ । ५ राशिगत अपनी राशि होवे अथवाअपनीजन्मराशिसं ५।९ राशिगत स्त्रीको जन्म राशि होवे तव पुत्रक युक्त होताहै और तिससे विपरीत होणेसे पुत्र कर्के रहित होताहै ३८ और जिसकोसप्तमसूर्य होताहै तिस स्त्रोके पक्ष और स्तन कठिन होतेहै और जिसकोसप्तका स्वा भी केंद्रमें स्थित होवे और वृहस्पति चंद्रमा वुध शुक्र इनोंफर्के युक्त होवे तय स्त्री वडे स्तनोंवाली होतीहै और मंगलकर्के युक्त होवे तव शुष्क स्तनों वाली होतीहै और गुलिक और शनि और रा यूनकुटुंवगतोयदिपापौदारवियोगजदुःखकरोतो तादृशयोगजदारयुतश्चेजीव तिपुत्रधनादियुतश्च३७ कलत्रराशित्रितयेथवास्यात्तदीयसंयुक्तभरशिकाणे कलत्रराशिर्यदिपुत्रशालीतदन्यराशिर्यदिपुत्रहीनः ॥ ३८ ॥ काठिन्योरुकुचामदेदिनकरेकामाधिपेकेंद्रगेजीवेंदुज्ञसितान्वितेगुरुकुचाशुष्क स्तनाभूमिजे ॥ लंवापीनपयोधरासगुलिकछायासुताहिध्वजेधूमादौविप माकृतिस्तनवतीदुःस्थेथवाकामपे ३९ बंध्यासंगमिनेस्तगेसमवधूकलिंनि शानाथके भूपुत्रेतुरजस्वलाजनरतिबंध्यावधूमेतिवा ॥ वेश्यामिदुसुतेतुवित्र वनितांजीवेसितगर्भणांनीचस्त्रीरतिमर्कजोरगशिखिप्राप्तथवापुप्पिणी ४० क्रीड़ागारमिनेवनंसुखगतेचारुस्वगहेंविधौभूपुत्रेसतिकुड्यमिच्छतिवुधेजातोषि हारस्थलम हुँकेतु कर्के युक्त होवे तव लवे स्तनों वाली होतीहै और धूमादि अप्रकाश ग्रहोंफर्के युक्त होवे तव स्त्री विपम स्तनों वाली क्या एकछोटा वा देढा अपसे स्तनाबाली होतीहै अथवा सप्तमेश ६ 101 १२ स्थानमें होवे तव विपम स्तनों वाली होतीहै ३९ और जिसको सूर्य सप्तमस्थानमें होता? सो वंध्या स्त्रीका संग कत्तीहै और चंद्रमा सप्तममेंहोवे तब तुल्यस्त्रीके साथसंग का है और मग ल सप्तममें होवे तव रजोवतीसें सग फत्ताहै अथवा बंध्यासें ॥ और वुध सप्तमहोवे तव वेश्यासे संगकत्ताहै और वृहस्पति सप्तमहोवे तवब्राह्मण को स्त्रीसें संगकती है और शुक्न होवेतव गर्भिणीसें श्री रशनिसप्तम होवे तवनीच वर्षकी स्वाससंग कत्ताहै और राहुकेतुहोवें तव गाणिसेंसंगकताहै . और जिके जन्मसमयमें सूर्य चतुर्थमें होवे तच वनमें सो रहिताहै और चंद्रमा होवे तव सुंदरघर बाला होताहै और मगल होवे तब अल्पगृहवाला और बुधहोये तव विहारयोग्यगृहवालाहोताहै । - + ॥ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः-॥ ४७३ और वृहस्पतिहोवे तव देवताके घरवाला और शुकहोवे तव जलके समीपघरवाला और मंगल ' राहुकेतुहोवें तब विष्णु और शिवकाभक्त तिसका पुत्रहोताहै । तिसके धरमें पितावीवसकतीहै और जिसके जन्मसमयमें शुक्रके नवांशमै सप्तम स्थानमें मंगल स्थित होये और सप्तमेश पंचम स्थानमें स्थित होघे तव स्त्रीको रिष्ट होताहै और सू यं सप्तममें स्थित होवे तव स्त्रीधनवाला होताहै और सप्तमदूसरे भावके स्वामी ६ । ८ । १२ स्था नम होवें और शुक्रकर्के युक्त होवे वा तीसरे स्थानमें होवें तव स्नाके - मारणेवाला होताहै और दूसरे और सप्तमघरके स्वामी वली होवे तव स्त्रीवाला होताहै प्रोर जिसके जन्ममें सप्तमेश शुभ कर्के युक्त होवे और देख्याहोवे वा वृपतुला राशिम स्थित होवे तव भ गचुवनको प्राप्त होताहै और इसीप्रकारकर्के दूसरेका स्वामी होवे तव भगचुवन कर्ताह और दश मका स्वामी शुक्रक युक्त सप्तममें स्थित होवे तव तैसा हि होताहै ४३ और जिसक सप्तम भाव का स्वामी वृहस्पति शुक होवें तिसको स्त्रीको भग समान और सुंदर होतीहै और सप्तराशिका जीवेदेवगृहंसितेतुसलिलमदेथवापन्नगतामाधवशंकरप्रियसुतस्थांनं वधूसंगमे ॥ ४१ ॥ शुक्रांशेमदनस्थितेवनिसुतेकामाधिपंचमेजा यारिष्टमुपैतिसप्तमगतेभानोंकलत्रार्थवान् दुःस्थौकामकुटुंवपोसभृगुजौदु श्विक्ययातीतुवा तत्संख्याककलत्रहाबलयुतोवित्तास्तपोदारवान् ४२ जातः समेतिभगचुवनमस्तनाथेशुक्रेणवीक्षितयुतेभृगुमदिरेवा- .. एवंकुटुंबभवनाधि पौतथास्यात् दारसंगेदशमपेससिततथैव ४३ कामेश्वरोदेवगुरुःसितो वासमंभगचारुतरतरुएयाः ॥हस्वभगंसप्तमराशिनाथेशनींदुतारासुतमध्य याते ॥४४ ॥ दीर्घसमेतिभगमस्तपतौजलःतत्कारकेजलगृहोपगतेतथैव ॥ साभगंमदनगेभृगवीक्षितेवजगांत्वनामुपयातिभृगौसपापे ॥ ४५ लग्नेशस्थनवांशनाथगृहगेजीवेसमेतिस्त्रियनीचारातिनवांशकेसतिमृतस्त्री कोविदारोथवा लग्नेकामपतिस्फुटादपहतेराशित्रिकोणेगुरौलग्नेसप्तमराशि पस्फुटहृतेजीवेमृतियोषितः ४६ स्वामी शनि चंद्रमा वुधके मध्यमें स्थित होवे तव छोटी भग होती है ४४ और सप्तमेश ज लचर साशेमें स्थित होवे तववी लवी भग होतीहै और सप्तमका कारक जलराशिमें स्थितहोवे तव पोलंबी होतीहै और सप्तमस्थानमें चंद्रमा शुक्रक दृष्ट होवे तव श्राद्र होतीहैं और शुक्र पापीग्रह कर्के युक्त होवे तव शुष्क भग होतीहै १५ और लग्नेश कीराशिके नवांशकाजोस्वामोतिसको राशिमें वृहस्पतिस्थितहोवे सो खोको प्राप्त होता है और नीच और शत्रुको राशिमें स्थित होवे तव निसको स्वामृत होतो वा तिसका विवाह ह होता है और सप्तमेश स्पष्टग्रहसंलग्नको घटापटे और तिस राशिके ९१५ स्थानमें वृहस्पति जवगोचरसे श्रावेतवस्त्रो मृत्युकॉप्राप्त होतीहै ४६ -- 1 ४७४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ और लग्नतें सप्तमेश और सप्तमकाकारक शुभके करणे वाले वी होवें और बलयुक्त सप्तमभावमें होवे तवपति सहित स्त्री मृत्युको प्राप्त होतोहे और पापग्रहों क; नाहं युक्त दृष्ट होवें तव वो मरजातीहै ॥ ओर सप्तम भावसे अष्टमेशकी टशामें और शुक्राटक वर्गमें होन विदुयुत राशि में जव सनि स्थित होवे तव ती मरतीहै और तिसनवाशमें वृहस्पती होवे तववी मरतीहै ४७ और जिसके जन्ममें सप्तमेश पारिजातादि वर्गमें स्थित होवे और वृहस्पति कर्के युत्तदृष्टहोवे और शुभग्रहकी राशिमें स्थित होवैतव मधु धृत दुग्ध दाल पक्कान्नादिसहित पवित्र सुंदर अन्न और श्रेष्ठ स्रोकों प्राप्त होताहै ४८ और जिसके ज न्म समयमै पापीग्रहसप्तम भावमें स्थित होवे और सप्तमेश पापीग्रह कर्के युक्त होवे अथवा क्रूर पष्टय . लग्नात्कामपकारकौशुभकरौवीयाधिकेसप्तमेपत्यासाकमुपैतिमृत्युमवलापापै रयुक्तेक्षिते कामाच्छिद्रदशापहारसमयेशुक्राष्टवर्गोंदितेराशौभानुसुतेकलत्रमर गाजीवेतदशान्विते १७ मदनभवननाथेपारिजातादिवर्गसुरगुर युतदृष्टंशो भनस्थानयाते दधिमधुधृतसूपक्षारपक्वोपदंशैःसहशुचिरुचिरान्नंचारुकांतामु पैति४८ पापेसप्तमभावस्थेतदीशेपापसंयुते ॥ क्रूरपष्टयशगेवापिकदाचिद्दधि सूपभाक् ॥४९॥ चंद्रगुरौवादारेशेजलराश्यशसंभवे जलग्रहणवा दृष्टेक्षी रपानादिभाग्भवेत् ५०॥ सप्तमेशस्थितांशशशुभदृष्टिसमन्विते शुभम हांशकेचापिगुडक्षीरादिपानभाक् ५१॥ वहवःसप्तमेपापा-पठेवारंध्रभेपिया क्रूरपष्टयंशसंयुक्तामूत्रकृच्छ्रविनिर्दिशेत् ५२॥ अथसप्तमेशफलम् दयितेशो लग्नगत शोकनि स्नेहमन्यतरभार्याम् ॥ भोग जरूपयुतजनयतिदयिताद लितचित्तम् ५३ शमें स्थित होवे तव दहिं और दाल कदाचित् भोजन कर्ताहै ४९ और चद्रमा वावृहस्पति वा सप्तमेश जलराशिमे और नवांशमे स्थित होवे और चद्रमा शुक्रककै दृष्ट होवे तव दुग्धादि पान काह और सप्तमेश जिसनवाशमें स्थित होवे तिसका स्वामी शुभ ग्रह कर्के दृष्ट ओर शुभके नवाशने स्थिर होवे तव गुड और दुग्धादि पान कतीहै ५१ और जिसके जन्ममें सप्त म और छठे और अटमस्थानम वहुत पापीयह स्थित होवें तिसकों अव सप्तमेशका वारां भावमें फल कहते हें ॥ जिसके जन्मसमयमें सप्तमका स्वामी लग्नमस्थित मूत्ररोग होताहै ५२ ॥ होवे सो दूसरेको स्त्री प्रीति रहितप्रोग्शोक युक्नहोताहै और अपनी स्त्रीमें भोगभोगनेवाला और रुपयुक्त और स्त्रीके अधीनहोताहे ५३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मसमयमै सप्तमभावका स्वामी दूसरे स्थानमें स्थित होवे तव तिसकी स्त्री दुष्टाहो तीहै और सुरखकर्के रहित होती है और स्त्री कृत धन होताहै और स्त्री से संग रहित होताहै ५४ और सप्तमेश तीसरे स्थानमें स्थित होवे तव अपने बलककै युन होताहै और बंधुयोंका प्यारा हो ताहै और दुःखीहोताहै और क्रू ग्रहहोवेतवतिसकीस्वीदेवरसैरतहोताहै ५५ औरसप्तमेशचतुर्थ स्थानमें स्थितहोवेतवचंचलहोताहै औरपिताकावेरसिद्धकरणेवाला और स्नेहकरणेवालाहोताहै और तिसकापि ताखोटे वचन बोलनेवाला होताहै ओर तिसकीस्त्री पिताकेघरमरहितीहै ५६ और सप्तमकास्वामी प चम स्थानमें स्थित होवे तव मनुष्य सौभाग्य कर्के युक्त और पुत्रकर्के युक्त होताहै और हमें प्रीती वाला और दुष्टवुद्धि होताहै और तिसके पुत्र तिसकी स्त्रीको पालतेहैं ५७ और छठे स्थानमें सप्त जायापतोधनस्थेदुष्टादयितासुखोज्झिताभवति वित्तंचकलत्रकरंसततंवसतो विसंगश्च ५४ सप्तमपेसहजगतेत्रात्मवलोबंधुवत्सलोदुःखी देवररतासुरूपा गृहिणीक्रूरतुतगृहगा ५५ जायेशेतूर्यस्थेलोल पितृवेरसाधकःस्नेही अस्पपि तादुर्वाक्यस्तदायीपालयञ्चपिता ५६ सप्तमपतौसुतस्थेसौभाग्ययुतःसुतान्वि तःपुरुषः प्रियसाहसदुष्टमतिस्तत्तनयःपालयेद्दयिताम्५७ रिपुगृहगःकांतेशः प्रिययासहवैरिणंसरुग्भार्यम् दयितासंगक्षयिणंक्रूर कुरुतेचमृत्युपदम् ५८ सप्तमपेसप्तमगेपरमायुःप्रीतिवत्सलःपुरुषः निर्मलशीलसमेतस्तेजस्वीजायते सततम् ५९ कांतेशेनिधनगतेगणिकासुरतःकरग्रहरहितः वेदद्वितयासक्तोनस्त्री सेवाकरःपुरुषः६० सुकृतगतेसप्तमपेतेजोवान्शीलवानप्रियाप्येवं क्रूरतुपंडरूपो लग्नेशवीक्षितेनयेप्रबल:६१ मेश स्थित होवे सो तौके सांय वर दत्ताहै और तिसकी ती रोग कर्के युक्त होतीहै और क्र ग्रह होवे नव सीके संगमे प्राप्त हुवा हुवा नाशकों प्राप्त होताहै ५८ और जिसकों सप्तमका स्वामी स मम स्थान में होताहै सो परम आयषा वाला और प्रीती वाला होताह और निर्मलस्वभाव कर्के यु ओर निरंतर तेजस्वी होताई ५१ और सप्तमका स्वामी अष्टममें स्थित होवे तय वेश्याम ग्न होताह और विवाहसे रहित होना है और दोवेदमें श्राशक होताहै और स्त्री को नहीं सेव ताई ६. भोर सप्तमका स्वामी नवम स्थानमें स्थित होवे तब तेजकर्के युन और श्रेष्टम्यभा क्वाला होताई और तिसकी स्त्रीवी श्रेष्ट होती है और कर यह होवे तव नपुंसक रूप होताई और नी निम बलवान होताहे ६१ ४७६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और सप्तमका स्वामी दशममें स्थित होये तव राजाके दोप घाला और लंपट और क्रूरवाणी वाला होताहै और ऋरग्रह होवे तव दुष्ट स्वसुरवाला और तिसफो से सरसके वश होतो, ६२ और सप्तमकास्वामीएकादशमें स्थितहोवे तवतिस्फो वी भनियुक्त और रूपया ली और.श्रेष्ठ स्वभाव वालो होतोहे श्री प्रति समयमें प्रसन्न रहितीहै ६३ और सप्तमकास्वामी वाहरमें स्थानमें स्थितहोये सौग्रह और वधुसे होन और स्त्री से रहित होताहै न्योर तिसकी खी घरसें वाहर चली जाती हैं “६१ इसिसप्तमभावविचार! ७ ॥ अव अष्टम भावका विचार कर्तेहैं ॥ अष्टमस्थानसें जीनेका और मृत्युका विचार और निवास स्थानका विचार और मरण कारण फिसप्रका कर्केमृत्युहै और अन्नका सुख और मरणमें देशनी - गृहिणीशेदशमस्थेनपदोषीलंपटःकुवाक्क्रूरः क्रूरेदुष्श्वशुरस्तस्यश्वश्रुवशे तुवधूः ॥ ६२॥ लाभस्थेजायेशेभक्तारूपान्वितामुशीलाचदयितापरिणी ज्ञास्यात्मीयतेसाचप्रसवसमये ॥६३॥ सप्तमपेद्वादशगेगृहवधोनास्तिवाम- वेगार्या सालालापुनरुच्चलतिचतस्यपुरुषस्य ६४ इतिसप्तमभावविचारः अयादमभावविचार. तनकिंचिंतनीयमित्युक्तसर्वार्थचिंतायणो मरणाजीवन .मरणस्वस्थानंचमरणहेतुश्च अन्नसुखमरणदेशपरिभवमपिचिंतयेत्प्राज्ञः १, पारिजाते अयुर्दायमनिष्टहेतुमदपव्योमायुरशिार्कजेरुक्ततत्सकलंतथापिनि धनप्राप्तिप्रवक्ष्यपुनः अल्पायुर्व्ययगेथवारिपुगतेपापान्वितेरध्रपेलग्नेशनयु तेतुतत्रविवलेजातोल्पजीवीनरः २ स्वस्थेरंध्रपतौचिरायुरुदयछिद्राधिपौष गौरिःफस्योयदिवासमतिमनुजोजातश्चिरायुर्वलम् व्यापारोदयरंध्रराशिपत य.केंद्रत्रिकोणायगादीर्घायुर्विबलाःसंभानुतनयायद्यल्पमायुर्वदेत् ..३ रतिरकार इन्होंका विचार वुद्धिमानअएमभावसे चिंत्तन करे १ और पारिजातमें कहतेहैं ।। आयुषा का विचार और अनिष्ट उपद्रोंका विचार और कारण लग्न । दशम ! अष्टमेश । शनि इन्होचारॉक के कहे और मृत्युकी प्राप्ति इह निर्माणाध्यायमें आगे कहेगे ,और जिसके जन्ममें अष्टमेशवाहरमे वा छठे स्थानमें स्थित होवे और पापी ग्रहकके युक्तहोवे तव अल्पायु होता है । और अष्टमेश व क्षेत्रमेस्थितहोवेतवचिरायुहोताहौरलग्नेशबार अष्टमेशदोनों छठेवावाहरमें स्थित हो तब मनुष्प पि स्काल श्रायुक्लकों प्राप्तहोताहे और दशमलनअष्टम राशि स्वामी केंद्र त्रिकोणएकादश स्थानम स्थितहोवे तव वडीपायुषावालाहोताहै और निवेलीरशनिक युक्त होवे तव अल्पायुहातहि . ३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और जिसके जन्मसमयमें दशमेश्य और अष्टमेश और लग्नेश वली होवें और शनियोगकर्के रहित होवें तव चिरायु होताहै और दशमेशीरयष्टमेशदोनाप्रतिवली होवें तव मध्यमायु होतीहै और एकवली होवे तब बहुत थोडी श्रायुपा होतीहै और तीनों निवल होवें तव निरायु होताहै ? और अष्टमका स्वामी पामी ग्रहकर्के युज ।। ८ । १२ स्थानमें स्थित होवे और पापी ग्रहको रा चिम होवे तव थोडी आयुषावाला होता है और अष्टमेश शुभग्रहकर्के युक्त और शुभग्रहकी राशिम स्थित होवे ओर शुभग्रहक दृष्टु होवे और अष्टमम्यानमें स्थित होवे तव चिरायु होताहै ५ और जिसके जन्ममें लग्नेश अष्टममें स्थित होवे अथवा अष्टमेश अष्टममें स्थित होवे ओर पापीग्रहक यु न दृष्ट होवे और मूढ राशिम और दृश्य भावमें होवे अथवा छठे स्थानमें होवे तव बायपास हीनहीं 1 कर्मेशरंध्रतनुपाबलशालिनश्चजातश्चिरायुरिननंदनयोगहीनाः द्वावप्यतीववलि नोयदिमध्यमायुरेकोवलीलघुतरायुरनायुरन्यत् ४ रघ्राधिपपापगृहोपयातेदुः स्थानगपापयुतेल्पमायुः शुभान्वितेशोभनराशियुक्तेशुभेक्षितेरंध्रगतेचिरायुः ५ नाशस्थतनुपेथवानिधनपेपापेनयुक्तेक्षिते मूढेश्यगतेथवारिपुगृहेजातो गतायुभवेत् दीर्घायुर्निजतुंगगेशुमयुतेकेंद्रत्रिकोणेथवारंधेरंध्रपतौचिरायुरुदित यातविलग्नाधिपे ॥६॥ लग्नादत्यगृहाधिपवलवतिस्वाचिरायु:सुखीलग्ने शोयदिरंध्रपश्चबालेनौकेंद्रस्थितीचेत्तथा • श्राधानोदयराशितोष्टमगृहान्मे पूरणंजन्मभंशुक्रज्ञामरवंदितोक्षतयुतंयद्यायुरारोग्यभाक् ॥ ७॥ साहे और अपने उच्चमै वा केंद्र त्रिकोणामें स्थित होवे तव वड़ो आयुपावाला होताई और अष्टमस्थान में अष्टमेश ओर लग्नेश होवें तव वडी प्रायुषावला होताहै ॥ और जिसके जन्मकालमें बाहर स्थानका स्वामी बली होयकर्फ अपनी राशिमें स्थित होवे तव वही श्रायुपावाला और सुरखोहोताहै । और लग्नेश और अष्टमेश दोनॉवली होपक केंद्र 121७1१. म्यानमें स्थित होवें तव वडीअायुपावाला होताहै और चद्रमाकी ग शिस जो अष्टमाथि तिससे दशम राशि दशमस्यान भोर जन्मलग्न तिनमें शुक्र दुध वृहस्पति यु कहो वा देखते होवें तब आयुपा और आरोग्यताको प्राप्त होताहै .

४७८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ श्रोरअष्टमेशउठेश्राठमैवाहरमें स्थानमें स्थित होये तव तिसकोदशांतर्दशामृत्युहोतीहै और जिस राशिमंथनिस्थितहोवेतिसकेस्वामीकोदशामवाअष्टमेशकोदशा मृत्युहोताहै और अष्टमेशीरश्रम स्थितग्रहको दशामें मृत्युहोतीहै इनमें यो ग्रह वली होवे तिसको विचार कर्के तिसकी दशामें म त्युको ८ और जिसके जन्ममें लग्नका स्वामी ६ । ८ । १२ स्थानमें स्थित होवे अथवा राहु केतु कक युक्त होवे तिसकी दशामें अथवा लग्नेश अष्टमेश कर्के युक्त यो ग्रह तिसकी दशा मृत्युकों दे तोहै और जिसराशिम लग्नेश अष्टमेश दोनोस्थित होवें तिसके म्वामीकी दशा मृत्यु देतीहै और जिसराशिम ल्ग्रेश अष्टमेश स्थित हो। तिनमें प्रथम जिसमे राहावे तिसकी दशामें मृत्यु क्रमसे कहे २ और कहतेहे दशमेश अष्टमेश लग्नेश और शनैश्चर इन्हीं चारोंके मध्यमें यो ग्रह निल रंध्रेशरिपुरंधरि.फंगृहंगेतत्पाकभुक्तौमृतिमदाक्रांतगृहेशपाकसमयेरंध्रेशभुक्तौ तथा पारंध्रगृहाधिपस्यतदनुक्रांतस्यभुक्तौतुवाखेटानांवलदुर्बलेनसकल सचिंत्ययत्तहदेत् ॥ ८॥ लग्नेशनिधनारिरिःफगृहगेसाहौसकेतौतुवाहोरार ध्रपसंयुतग्रहदशाजातस्यमृत्युप्रदा ततखेटान्वितराशिनायकदशानाशप्र दादेहिनाम् खेटानांप्रथमागतस्यफाणिनःपाकापहारेक्रमात् ॥९॥ व्यापारर भ्रतनाथशनैश्चराणांमध्येविधूतदयुतोविबलोग्रहोय. तत्पाकभुक्तिसमयेमर नराणांतयुक्तक्षिकनभोगदशांतरेवा१० नाशेनाशपौतुतद्ग्रहदशाभुक्तौ समेत्यामयलग्नेलग्नपतौतुलग्नपदशाभुक्तौशरीरार्तिभाक् पश्चादामयनाशनंत नुसुखमोदश्वसंजायतेरधेशवलसयुत्तनुपतीयेमृतिहिनाम् ११ जातस्यज न्मसमयविबलेविलग्नेलग्नेशरध्रपतिपाकमतीवकष्ट पश्चादतीवसुखमेतिविल मनावीर्यान्वितेनिधनपस्यमृतिदशायाम् . १२ होयकर्क राह के साथ युक्त होवे तिसकी दशातर्दशामे मरण होताहै अथवा तिसका युग वा देखोगालायो ग्रहतिसकीअतर्दशामें मरण होताहे १० ओर अष्टमेशनष्टमस्थान में स्थित होवै तव तिसको दशातर्दशाम रोगको प्राप्त होताहै और लग्नेश लग्नमें स्थित होवे और तिसकी दशांतर्दथा में रोगी होताहे और पलिसे रोगका नाश होताहे अोर देहसुख और आनदहोताहै ओर अष्टमेशव लोहोने तव लग्नशको दशाम मुनुष्पोंकी मृत्यु होतीहै 17 और जिसके जन्मसमयमें हम निवल होने तब लगके स्वामीकी और अष्टमके स्वामीकोदशाम असतकटहोताह और पोछेसे अत्यंत रपहोताहै और रनकाम्वामी बलवान होवे तव पष्टमेशको दशाम मृत्युको प्राप्त होताहै १२ ॥ 4 - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४७९ और जिसके जन्ममें लग्नेश और अष्टमेश वली होयकर्के केंद्र त्रिकोणमा स्थित होवें:- जिसराशिमें पित हो तिसके स्वामीकोदशामें रोगका नाथ होताहै,और अष्टमेश और लश कर्केयुक्त यो ग्रह सो केंद्र त्रिकोषमें स्थित होवे और अष्टमस्थान में स्थित यो वह तिसकी दशा निश्चयकर्के मृत्युको प्राप्तहोताहै १३ और अष्टमस्थानमें ग्रह, नहि होवे तवलग्न गत,ग्रहकर्के चिंतनकरें और शनि लग्नमें होवे अथवा अष्टममें होवे तिसकी दशातदंशामें मृत्यु होतीहै और अष्टमेश लमेशा दो गो शुभग्रहहोवे तव तिनके साथ यो दुबल ग्रह युक्त होवे तिसकी दशांतदंशामें मृत्युकहे, १४२ लग्नसे पंचम स्थानको राशिके स्वामी साथ यो ग्रह स्थित होवे तिसकीदशा वारीसे भागलेकर्के यो और + देहेशेचविनाशपेबलयुतेकेंद्रत्रिकोणस्थिते तद्युक्तग्रहपाकभुक्तिसमयेरोगापवा दफल रंधेशस्तनुपश्वखेचरयुतीकेंद्रत्रिकोणस्थिती रंध्रस्थानगतस्यपाकसम येमृत्युसमेतिध्रुवम् १३ नोचैदष्टमखेंचरोयदित प्राप्तेनसर्चितयेन्मदेलग्नगते थवाष्टमगतेतत्पाकभुक्तौमृतिः रंधेशोदयनायकौसुर्खचरौयुक्त ग्रहोदुर्वलोयस्त ‘स्यद्युचरस्यपाकसमयभुक्तौचमृत्युवदेते शालिग्नापंचमराशिपिनसहितव्यो माटनानांदशासंख्याभानुहृतावशेषग्रहगेमृत्युदिनेशेसति पुत्रैशेनवियचरेण सहितस्वान्देनसंचिंतयेल्लग्नेशनयुताब्दमंगविहतसंक्रांतिपूर्वदिन पत्रिकोणे केंद्रेवायदिपित्त क्षेत्रपतयोदशाभुक्तौतेपामनुमरणमाहुर्मुनिगणाः सभीमेम दाढ्यफणियुजितुर्वेदौनिधनग 'त्वपस्मारस्तस्मान्मरणमवेदोकशतती १६ TATE ET:"FECT FREE .. E"FITTER वार्की राशि रहे तिसमें जब सूर्य स्थित होवै तव मृत्युहोतीहै और पंचमेश क स्थित यो ग्रह होवे' तिसके जितने वर्ष दोंके हो उतने वर्षोंकर्के मृत्युक है और पंचमेशके वर्षलग्नेशके वासाय मिलायकः तीससे ३० भागलेवे तव सक्रांतिसेलेक दिनसल्या मरणकालमें होतीहै १५ श्रीर कहते है पद दशमेश लग्नेश चतुर्थेश त्रिकोण ९।५ केंद्र ५१४ । • • स्यानों में स्थित होति नको दशातर्दशा कालमें मुनियोंके समूह मृत्युकहतेहेंअथवा मंगलशनि एपराशिमें स्थित होश्रथवा राहुकर्क युक्त चंद्रमा अष्टमस्थानमें स्थितहोवे तव मिरगी रोगकर्के मरणोताहै अथवा क्षीणचंद्रमा अटमस्थानमे स्थितहोवे निसकोदशातर्दशामें मरण होताहै।६ Pr ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ नीजिसकाँचद्रमादूसरेस्थानमैग्यवाअष्टमस्थानस्थितहोवेतवतिसकैदेहमप्रसौनापास होता है आर जिसकों दशमस्थानमें मंगल बुधकर्के युक्त होवेतिसके देहमें दुर्गधियावतोहे औरजिसको जन्मलग्नस अष्टमस्थानमें दो पापीग्रह होवें सो रोग और प्रमाद वालाहोताहै और जिसको शुभग्रह दशम स्थानमें शुभमहक: युक्त होवे सो आनदके साथ सुरखीहोतहि १७ और जिसको शीर्षो एयरश्चियोंमें ५ ६ ७ ८ १३ वा चरराशियोंमें ४ ० १ १ दूसरेस्थानका स्वामीस्थित होवेवालग्नेश स्थितहोवे वा राहु स्थित होवे तिनकोदशामें और भनेश लग्नेश राहुपृष्ठोदय २ १ १ ४ ३ १• राशि मिस्थितहोवैतव तिनके द्रेष्काएकस्वामीतिन्होंकदृष्टहोवें औरयुक्तहोतिनकी दशाममृत्युहोतीहै। और विशेष सवायचिंतामणीमें कहतेहे ॥ अष्टमेश और लग्नेश दोनो बलकर्के होन होवें और मं न चंद्रवित्तगतेधवानिधनगेजातोवहुस्वदवान् कर्मस्थानतिकुजेवुधयुतदुर्गंध होभवेत् पापेरंध्रगतेतुपापसहितेरोमप्रमादाकरः सौम्योव्योमगृहतिशोभन युतोजातःसमोदःसुखी १७ शीर्णोदयेषुचरभादिपवित्तपस्यलग्नाधिपस्यभुजगस्वं दशापहारे एशेदयेसतितदीयहगाधपस्यतदीक्षितादिसहितस्यमृतिवदेवा१८ सर्वार्थचिंतामणो आयुर्विलग्नाधिपतीवलेनहीनौधरासूनुव्रपशयुको युद्धम् तितस्यवदंतितज्ज्ञाःशस्त्रेणवातन्मरणं विशेषातू१९रंध्रांगनाथौयदिवारिपुस्यों राव्हान्वितौकेतुयुतौसमंदौ तद्भुनिकालेप्यथवाविपाकेशस्त्रेणचौरैमरणप्रयाति २० रंधांगपोवाहननाथयुक्तौतस्मान्मृतितस्यवदंतितज्ज्ञाः स्मृतित्वजीर्णा द्गुरुसंयुतीतोदेहेशजीवौरिपुगावजीर्णात् २१ लग्नेश्वरेवाहननाथयुक्तवागीश्व रेणापियुतत्वजीगीत् देहेश्वरेवाहनवित्तभावनाथान्वितेवामरणत्वजीर्णात् २२ भलक और षष्ठेश कर्के युग होवें तिसको मृत्युयुद्धमै होतीहैअथवा विशेषकर्वेशस्त्र मृत्यु होती है अपसे शास्त्रकेजानने वाले कहते हैं १९ और जिसकेजन्मकालमे अष्टम और लमके स्वामीउठेस्था नमे स्थित होवें और राहु केतु शनि कर्के युक होवें तिनकी दशाम वा प्रतर्दशामें शस्त्रकर्के चोरों के हाथ कर्के मरताहै २० ओर जिसके जन्मकालमें अष्टम और लग्नके स्वामीचतुर्थेश कर्के युक्तहो, में तव वाहनकर्के मृत्युको प्राप्तहोताहै और अष्टमेश लग्नेश दोनों वहस्पतिकर्के युरू होवे तव अजी ककैमरताहै २१ और लग्नेश चतुर्थके स्वामीकर्के युक्त होवें और वृहस्पति कर्के युक्त होवे तब अजीर्षसमरता है और लग्नेश चतुर्थ औरधनभावके स्वामी कर्केयुक्त होवे तववीअजीण मरताहै। ३२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और कहतेहै यो ग्रह अष्टमेश कर्के युग होताहै तिसकी दशाम वा अतदंशामें मरण कहतेहैं और पित्रादि भावोंके स्वामी अष्टमेश कर्के युक्त दृष्ट हो तब तिन्हकी टशांतदंशामें पित्रादियोंका मरण कहतेहें २३ और जिसके जन्मसमयमें अष्टम भावमें शुभग्रहोका संबध होवे तव तिसका निरस्कार नहि होताई और अष्टमस्थानमें चर। १४ । 04 १. सशि स्थित होवे और अष्टमका स्वामी चर राशिमें स्थित होवे तब परदेशमें मृत्यु होतीहै २४ अथवा शनि चरराशि और चर नवाशम स्थित होवे जबवी विदेशमें मरताहै ओर अष्टम भावमें स्पिरराशिौरस्थिरराशि २५८१३ कानबाथहोवेअथवाशनिस्थिरराशिौरस्थिरनवाशमस्थितहोवेवाप्रष्टमकास्वामीहोवेतवअपनेघरमेंमृत्यु कोप्रातहोताहै २५और अष्टमभायमें द्विस्वभावराशि और नवाशहोतव रस्तेममृत्युकाप्राप्तहोताहै २६ धेशयोगान्मरणदशायामंतर्दशायामथवावदंति पित्रादिभावाधिपयोगध्या पित्रादिकानांमरणतथैव २३ शुभग्रहाणांसंबंधेरैधेपरिभवोनहि चरेरंध्रेम तिर्दृरेतदीशेचरराशिगे २४ शनौवाचरराशिस्थचरांशस्थेतदाभवत् स्थि ररभ्रेतदीशपिस्थिरराशीतदशके २५शनौवास्थिरराश्यशेस्वगृहेमरणंभवेत् रंधेविदेहराश्यांदौमार्गेमरणमादिशेत् ॥ २६ ॥ अथाष्टमप्रतिभावफल जन्मप्रदीपे अष्टमपेलग्नगतेवहुविनोदीर्घरुक्तेन नेटानुवादनि रतोलक्ष्मीलभतेनृपतिवचसा. ॥ २७ ॥ निधनपौधनलीनेल्पजीवी वरिवान्नृपश्चौरः क्रूरेसौम्येतुशुभंकिंतुक्षितिपालतोमरणम् २८ अष्टमपतौलती गेवधुविरोधीसुहृद्विरोधी व्यंगोदुर्वाग्लोल सोदररहितोभवत्यथवा २९ अब अष्टमेशाका द्वादशभावमें फलकहींहै जिसके जन्ममै अष्टमका स्वामील में स्थितहोवेसविहुत विनोंको मातहोताहै और दोघरोगी होताहेडोर चोर होता है और अशुभकर्मरतहोताहे ठौर राजाके वचनकर्क घनको प्राप्तहोताहै २. उऔर अष्टमेश दूसरस्थानमे स्थितहोवे तव थोडाकालजीताहे और धनुर्योकर्के युक और जीवरक्षक औरचारहौताहरग्रहहोये सपऔर शुभ ग्रह हो तवशुभ फल कत्ताडे और राजास मृत्युको प्राप्तहोताहै २८ उौर अष्टमका स्वामी तीसरेस्थानमें स्थितहोवे तव भाईयोस मित्रास विरोधीहोता और पगहोताहै और दुष्ट वाणीवाला और चंचलहोताहै अपना भ्रातासे रहित होताहै २९

४८२
॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धना
और अष्टमेश चतुर्थम्धानमे म्धिनहोवे तवपिताका शत्रुहोता है और पिताके
धनकाहरताहै और - पितापुत्रकी लडाई होतीहै और पिता मैमकयुक्त होताहै इ.स
अष्टमकास्वामी पाचमेम्थानमें स्थितहोवेऔरऋग्ग्रहहोवेतवपुत्रहीन उौर शुभककै श्रेष्ठपुत्रवाला होता
उमेर तिसकापुत्र जोतानहि जेकरजोवे तव धूर्तकर्म कताहै ३ , और अष्टमेश उठेन्थानम और सूर
होवेतवराजाकाविरोधीहोताहै और वृहस्पतिहोवेतव देहम खेदक युक होताहै और शुक्रहोवे त
जो दोपवाला होताहै और चद्रमाहोवे तव रोगीहोताहे और अष्टमेश मंगल छठे स्थान में स्थित
होवे तव दूसरेकी स्पर्धावाला होताहै और वुध अष्टमेशा उठे स्थानमें हो तव सर्पके भयकों प्रार
होताहै और शनि अश्मेश छठे स्थानमें स्थित होवे तव मुखपीडा कर्केयुक्त होताहै
औरचंद्रमाकर्के और शुभग्रहकर्के दृष्ट होवे तव खोटाफलकुछनहिं कत्र्ताह और तैसेंहि चद्रमा
से अष्टम घरके स्वामी छठे स्थानमें स्थित होवें तव कष्ट कर्तेहैं ३२ और जिसको अष्टमका स्वा
निधनेशेतूर्यगतेपितरिपु-पितृत्तोनयेलक्ष्मी पितृपुत्रपोश्वयुदंपिताचरोगान्वि
तोभवति३० छिद्रपोतनयस्थेरेसुतविरहित शुभैसुसुत जातोपिनैवीवति
नीवत्यथर्कतवकर्मरतः ३१ छिद्रशेरिपुसंगतेदिनकरेभूभृहिरोधीगुरौत्वगेसी
तिदृष्टिरोगकलित.शुक्रेसरोगीविधीभीमासहितोवुधेहिभयभत्तुंडार्तिभूत-
शनीकटंचैवविधोहितत्रशशभूत्सौम्येक्षितेनैवकिम् ३२ मृत्युपतौसप्तमगेदु
ट.कुस्त्रीप्रियोगुदव्याधिः कूरेभार्यादेपीकलत्रदोषान्मृतिलभते ३३ निधनप
तौनिधनगतेव्यवसायीव्याधिवार्जितोनीरुक कितवकलाकलितवपु.कितवकुले
जायतेविदितः ३४. मृतिनाथेनवमस्थेनि मंगोजीवघातक.पापी, निर्बधुनि स्ने
हीपूज्यविमुखोमुखव्यंग--३५ कर्मगतेनिधनेशेनृपकर्मानीचकर्मनिरतश्चम
लस-क्रूरोन्यभवस्तनयोवानजीवतिमाता ३६
मी सप्तम स्थान, क्रूर ग्रह होवै तव दुष्ट होताहै और खोटी स्त्रीका प्यारा होताह और गुदावरी
गकर्के युक्त होताहै और स्वाका हेपी होताहै और स्त्रोके दोषसे मृत्युकों प्राप्त होताहै ३३
और अष्टमका स्वामी अष्टममें स्थित होवै तव बडे उद्यमके करणे वाला और उपद्रवोंसे रहित
ओर रोगहीन होताहे और धूर्त कलाकयुरू होताहै और धूकि कुलमें प्रसिद्ध होताहै ३४ उौं
र अष्टमका स्वामी नवमस्थानस्थित होवे तव संगर्सेरहित और जीवोंकाघातकरणेवालाचौरपा
पी होताहे और वधुहीन और स्नेहकर्के हीन गोर गुरदेवतासे विमुख औरटेट मुस्खवालाहोताहै
३५ और दशम स्थानम अष्टमेश स्थित होने तव राजाका चाकर और नीचकर्मकरणे वाला
होताहे और आलसी और क्रूर स्वभाववाला अथवा अन्यजात होताहै अथवा तिसकी माता नहि
जीवतीहै ॥ ३६॥

१८३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ओर अटमका म्वामीएकादशी स्थितहोवे सो बाल्यावस्थामै दुःखी होताहै ओर पिचली अवस्था में सुखी होताहै और शुभग्रह होवे तव वडी आयुषा वाला और पापी ग्रह होवे तव थोदी आ युषा वाला होताहै ३७ और अष्टमका स्वामी वाहमें स्थानमें स्थित होवे तव क्रूरग्रहसें चोर और शठ और निपिद्ध होताहै और अपनी उछासे चलने वाला और टेढदेह वाला और मृतहुये . निसके देहको काफ'और कुत्ते भक्षण कर्तेहे । ३ ८ । इत्यष्टमभावविचारः । अव नवम भायका विचार कहते हैं तिसमें क्या २' वस्तुका विचारहै सो कहतेहै भाग्योंका प्रभावें और मुरु और तंप और धर्म और शुभकर्म इन्होंका विचारनवमभावसे और वृहस्पतिसे करे और जिसके जन्मकालमै नवमका स्वामी और बृहस्पति शुभग्रहके वर्गमें स्थित होवें ओर नवममें शुभ ग्रह युक्ती होयै सो भाग्यवान् होताहे १ और यदनमम्यानमे पापीग्रह ओर शत्रुनोचराशिमे स्थित श्रीरअस्तयो यहाँसो स्थित होवे तव यश और धन और धर्म कर्के रहित होताहै और पापीग्रहवीअपने उच्चमें और मित्र लाभस्थेचाप्टंमपेवाल्येदुःखीसुखीपश्चीत् दीर्घायु.सौम्यग्रहेयापेल्पायुनरोभव ति ३७ व्ययसंस्थितेष्टमेशेवरेवोतस्कर शठौनिकृष्टश्च श्रात्मगतिव्यंगवपु मृतस्तुकाकादिभिभक्ष्यः ३८॥ इत्यष्टमभावविचारः अर्थनवमभावविधार। तत्रकिंचिंतनीयमित्युक्तम् भाग्यप्रभावगुरुधर्मतप-शुभानिसांचंतयेन्नवमदेवपु रोहिताभ्याम् भाग्यशदेवसचिौशुभवर्गयातौ भाग्यशुभग्रहयुतेसमुपैतिभा ग्यम् १ पापारिनीचरविलुप्तकरानभोगाभाग्यस्थिताः यदियशोधनधर्महीनः पापोपितुंगनिजमिवगृहोपगंश्चेद्भाग्येतुभाग्यफलद सततंनराणाम् ॥ २॥ सौम्पत्वामियुतेक्षितंनवम भाग्यप्रदप्राणिनां तद्रांशीशसमेतराशिरमणोभा ग्यस्यकर्तभवत:माग्येश परिपाचकोभववितत् पुत्रेश्वरोबोधनस्तुंगाःस्व गृहोपगायटिचिरंभाग्यंप्रकर्वतिते ३ भाग्यस्थेदशवर्गजोच्चभवनस्वाशस्थि तेपचकैभाग्पश्रीविपुलंसमेतिनृपतिस्तत्स्वामियुक्तक्षिते ॥ चत्वारोबलशालि नोनवमगाभाग्यप्रयच्छतिते तुंगस्वांशगता:स्वदेशविभवंत्वन्यत्रचान्यंशगाः क्षेत्रमे नवम स्थानमें गत होवे तव नितर भाग्यफलकों देतेहे , और जिसके जन्मकालमे नवम- भार शुभग्रह कर्के युक्त दृष्ट होवे तिसको भाग्योदय करतेहे अोर नवमका स्वामी जिस राशिम स्थि त होवे तिम राशिका स्वामी ग्रह भाग्यकत्ता होताहै अर्थात् तिसग्रहको प्रतिरके और जान्यादि गुणाकर्फ भाग्योधन होते और जिसके जन्मकालमें नवमेश पाचकावधामें और पचमेश वोथना वस्थाम स्थित होये और उश्च स्वक्षेत्र में निधन हो तव चिरकाल भाग्यको प्राप्त होताहे ॥ ३॥ श्रीर जिसके जन्मकाल में नवम स्थान पाचग्रह टशवम अपने उच और स्वक्षेत्र और स्वनवांश और भित्रके नवाशम स्थित हो और नरमेश कर्के युन दृष्ट होवें सो भाग्य और बहुतलक्ष्मीककं गुनगजा होता और चा ग्रहबली होयकर्के नवमाधान में स्थितहोवें और उब बनवाशमें स्थित होमोपने देयमे ऐश्वर्य को प्राप्त होताहे और अन्यराशिकेनवाशमैं स्थितहीव तव विदेशम भाग्योंवालाहोता।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और नवमभाव और नवमका स्वामी शुभग्रह कर्के युक्त दृष्ट होवे सो निश्चयकर्के भाग्यो को प्राप्त होताहै और नवमस्थानमे शुक्र वा चंद्रमा पाप ग्रह कर्फे युक्त होवे तव गुगेकी स्त्रीमें रत हो ताह और नवम स्थानमें वृहस्पतिसूर्यकर्केदेख्याहोवेतवराजावाराजाका मंत्रीहोता औरवध देल्या होवे तब धनीहोताहै और शुक्रकदेख्पाहोवे तव घोडयोंकास्वामीहोताहै और चंद्रमा ककंदपाहीचे तवं मुखी होताह और शनि रुकेंदेख्याहोवे तव उठीसे लेकर्के चार पाए जीवॉकेधनवाला होता, ५ और जिसकेजन्मकालमें वृहस्यतिचंद्रमा सूर्य कर्के देवेहोवें सो विद्यावान और हाथी घोडेयों कके और गोपोंकधनवान् होताहै नबमकास्वामी और बृहस्पनिमंगलसूर्यकर्के देखेहोवेतवसेनापौरवाहनों ककै युक और धनका स्वामी होताहै और सूर्यवुधक देखेहोवे तव विद्यावादक श्रानद वाला श्री र बडे धनपाला होताहे और नवम स्थानमें वृहस्पती शुक सूर्यकर्के देखेहोवें तव नम्रवाणी वाला - म .. भाग्येतत्पतिशोभनेक्षितयुतेभाग्यसमेतिध्रुवंधर्मपापपुतेभृगौशाशनिवाजाती गुरुस्त्रीरतः ॥ दृष्टेणगुरौनपःक्षितिभुवामंत्रीवुधेनार्थवान् शुक्रणा श्वपतिःसुखीतुशशिनामदेनचोष्टादिभाक् ॥ ५ ॥ विद्वान्वारणगोतुर गधनवानिकदृष्टगुरौसेनावाहनरत्नवान्नवमपेजीवेकुजाक्षिते ॥ विद्यावाद विनोदवित्तविपुलःसूदुजालोकिते ॥ शुक्रादित्यनिरीक्षितेविनयवाक्जी वेतपस्थानगे ॥ ६॥ मंदादित्यनिरीक्षितगुणनिधिःप्राज्ञोबहुग्रामवान् । जीवचंद्रकुजेक्षितेरथुयशःसेनामुखश्रीयुतः ॥ तारेशंदुजवीक्षितगृहसुख श्रेधार्थशप्यासनःशु-दुप्रविलोकितेवितनय-शूरोधनीकर्मकृत् ७ चंद्रादि त्यमुतेक्षिततुगुणवानवादीविदेशंगतोजीवेशुक्रबुधेक्षितेनवमगेविद्याधिकोजा यते॥ सर्वव्योमचरेक्षितेनरर्वरोराजावहुद्रव्यवान्सौभाग्यांवरराज्यवितफल दाःसर्वेतपस्थानगाः होताहै ६ और शनिसूर्यकर्के देख्याहोने तयगुणका समुद्र और चतुर और बहुल प्रामों वाला हो ताहै:और नवम स्थानमेवृहस्पति चद्रमा मंगल कर्के देख्या होवे तव वडे यशवाला और सेनासे लेफर्के शोभासे युक्त होताहै और चंद्रमा बुधकर्के देख्या होवे तव घरका सुख और श्रेष्टधन और ‘शया और प्रासनके सुखको प्राप्त होताहै और शुक्र चंद्रमा के देस्या होये तव पुत्ररहित और शूरवीर और धनी और कर्मके करणे वाला होताहै और चद्गमा शनि कर्फे देख्या होवे तव गु पो श्रोर वादी श्रीर विदेशमें जाने वाला होताहे और नवम स्थानमे वृहस्पति शुक्र युध के दे स्था होवे तव अधिक विद्या कर्के युक्त होताहै भोर संपूर्ण ग्रहोंक देस्या होघे तव मनुष्यों में अटराजा बडेद्रव्यवाला होताहै बार, सरग्रह नवम स्थानमें स्थित होवें दव सौभाग्य योर वस्त्र प्रार राज धनफलका देते ८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ४८५ ॥ और जिसके जन्मकालमें चंद्रमा नवम स्थानमें स्थित होवे और शनि वुध मंगल कर्के देख्या होवे सो गजा होताहै और उच्चराशि गन नवम स्थानमें ग्रह स्थित होवे ओर शुभग्रह कर्के दृष्ट होवे तब राजा होताहै और नवम स्थानमें चंद्रमा कर्के युक्त सूपहोवे तव धनी होता और नेत्र रोगकर्के पोडित और विवादकरणेवाला होताहै और मंगल कर्के युक्त सूर्य नवम स्थानमें स्थित होवें तव राजाका प्यारा होताहै ९ ओर सूर्य बुधकर्केयुकहोवे तव बहुत शत्रुयो ककै पीडित होताह और दुःग्वों और रोग कर्के पीडित होताहै और सूर्यवृहस्पति कके यु: होवे तव पिताको प्रसन्नाता करणे वाला और धनीहोताहै और सूर्यशुक्र कर्के युकहोवे तब रोगी होता है और शनिकर्के युक्तहोवे तव तिसका पिता कुक्षिरोग कर्के पीडित होताहै और चंद्रमा मंगलकर्के युक्त होवे तव माताके हत करणे वाला और धनर हित होताई १. और नवम स्थानमें चंद्रमा T - - भाग्यस्थेशशिनिप्रभाकरसुतज्ञारेक्षितेभूपतिस्तुंगव्योमचरेतपस्थलगतेभूपः- शुभालोकिते ॥ सेंदौतिग्मकरेतुतवधनिकोनेत्रामयाभिवेदुःखी वादरत कुजेनसहितेभानौनृपालप्रियः ॥ ९॥ भानोसेंदुसुतेसपत्न वहुलोदुःखीरुगातःसदावागीशेनयुतेपितृप्रियकरोजातःस्वयंवित्तवान् रोगी शुक्रयुतेरवाशनियुतेरुग्ण-पिताकुक्षिरुक्चंद्रेसावनिनंदनेतुजननीहंताधनत्या गवान् १० वाग्मीशास्त्रकलापवान्नवमगेचंद्रेसतारासुतेसेंदौमंत्रिणिधीरधीन रवरःश्रीमान्गुरुस्थानगे तारेशेकुलटापतिःसभृगुजेसापत्नमातृप्रियश्चंद्रेम दयुतेविधर्मगुणवान्माताकुलप्रच्युतः ॥ ११ ॥ शास्त्रीभोगसुखी . कुवुधयुतेसेड्येधनीपूजितः ॥ शुक्रेणद्विवधूपतिःसहकुजेवादीविदेशंगतः भानौभानुसुतान्वितेनवमगेपापीपरस्त्रीरतः । सौम्येसामरवंदितेपटुमति विद्वान्धनीपण्डितः ॥ १२ ॥ बुर कर्के युक्त होवे तव वक्ता और शस्त्राँके जानने वाला होताहै और चंद्रमाबृहस्पति कर्के युक्त होवे तवधैर्यबुद्धिवाला और राजा और लल्मी वान होता है और बुध शुक्र दोनों नवम स्थानमें स्थित हो तब व्यभिचारणोखका स्वामी और विमाताका प्यारा होताहै और चद्रमा शनिकर्कयु के होवे नवं धर्महोन गुणों वाला और मातृ कुलसे रहित होताहे ॥ ११ ॥ और नवम स्थान में मंगल बुध दोनों स्थित होवें तय भोगोंके सुख वाला होताहे श्रीर मगल वृह. स्पति दोनोस्थियहोवैनब धनी और लोकोंकः पूज्यहोताहे और मंगलशुभकर्के युक्त होये राम को स्वायोंका स्वामी होता है और बादकरणे वाला और विदेश गमन करणे वाला होताहै और नयम पानमें सूर्य शनिकर्के युक्त होवे तव पापी और परखोमे रत होताहै नौर बुध वृहस्पति कर्क युक्त नवममें स्थितहोवे तब चतुराई और विद्वान् और धना और पंडित होताहे १२ , .. ." ४८६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और बुध शुरुक युक होवे तव चतुरऔर गीतमप्रीति वाला और रतिमें प्रीति वाला होताहै और पंडित होता है और वुध शनिकयुक्तहोवे तव रोगीहोताहै और बड़े धन वालाऔर सत्यबोलनेवाला होताहै और वृहस्पति शुक्र कर्के युक्त होवे तव वडी आयुपा वाला और वडी लक्ष्मी वाला होताहैं' और वृहस्पति शनिक युक्त होवे तव रोगयुक्त और रन-धन वाला होताहै और शुक्र शनिक थुक होते.तव. राजाके वरावर मानवाला होताहै १३ ॥ इतिनवमभावेदिग्रहयोगाः ।। और जिसके जन्मसमयमें सूर्य चंद्रमा मंगल-नवम स्थानमें स्थित होवें तव. क्षतकर्के युक्त अंगों वाला और पिता मातासे रहित होताहै श्रीर सूर्य चंद्रमा वुध स्थित होवें तव हिंसा करणेवाला होताहै ..और : सूर्य चंद्र वृहस्पति नवममें स्थित होवे तव सुख और वाहनों कर्के युक्त होताहै १४ और सूर्य · चंद्रमा शुक्रं नवम स्थानमें स्थित होवें तव स्त्रीसे लडाई करणे वाला और राजाका प्यारा और धनके नाइ करणे वाला होताहै और सूर्य चंद्रमा थनि नवममें स्थित होवें तव चाकरी करणे वाला और प्राज्ञोगीतरतिप्रिय सभृगुजेचंद्रात्मजेपंण्डितःसौम्येमंदयुतेतुरोगतर्नुकोवित्ता धिकोसत्यवाक जीवेशुक्रयुतेचिरायुरधिकंश्रीमानसमंदेगुरौरोगारत्नधन सि तेसितयुतेभूपालतुल्योभवेत् १३ रवींदुभौमानवमोपयातायदिक्षतांग:पितमा तहीनःहिंसीविकारविचंद्रसौम्यारवींदुजीवाःसुखवाहनाढ्यः १४ चंद्रार्की संसितविधूकलहकत्राजप्रियोवित्तहा भाग्यस्थौरविशीताशनियुतोभृत्योति रोधीसती सारख्या सवुधौतुतत्रसुभग क्रुद्धोविवादप्रिय सेड्यौदेवपितृप्रियः सुविधूवित्तीन्विताजायते ॥ १६ ॥ सूर्यारोससितौविवादनिरतःकोपीवं धूदृषक छायासूनुयुतौविबंधुरंधनोऽसाधुःपितुमीरकः ॥"धर्मस्थौरविचंद्रजी गुरुयुतौराजप्रियोवित्तवान्साबजौराजसमःसभानुतनयौपापीपरस्त्रीपतिः:१६ जीवांकासितसंयुतोपरवधूसक्तोधनीपण्डितः सार्कीजीवदिवाकरौचविटस्त्रों स्वामीतपस्थानगी ॥ श्रेठाजोंका विरोधी होताहै और सूर्य मंगल वुव नयममें स्थित होवे तव श्रेष्ठ भाग्यों वाला , क्रोधी और विधादमें प्रोति वाला होता है और सूर्य मंगल वृहस्पति नवममें स्थित हो तव देवना पितरों में प्रोति वाला और पुत्र स्त्री धन कर्के युक्त होताहै १५ और सूर्य मंगल शुक्र, नवममें स्थित हो तव विवादमें रत और क्रोधी और स्त्रीका देपी होताहै और सूर्य मंगल शनि नवममें, होव तव बंधुढीन धनहीन और खोटे स्वभावाला और पिताके मारणे वाला होताहै और सूर्य बुध वृहर नवममें स्थित होवें तब राजाका प्यारा और धनी होताहै और सूर्य चंद्रमा बृहस्पति नवममें स्थितही तव राजांके तुल्य होताहै और सूर्य बुध शनि नचममें हो। तव पापी और प्राई स्त्रीका स्वामी होता १६ ॥ और सूर्य बृहस्पति शुक्र नवम स्थानमें हो। तव प स्त्रीमें सक्तं ओर धनी और पंडित होताएं. ओर सूर्य बृहस्पति शनि नवममें स्थित होवें तब व्यभिचारिणी स्त्रीका स्वामी होताहै w ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और सूर्य शुक्र शनि नवममें स्थित होवें तब हीन और राजदडकों प्राप्त होताहै और चंद्रमामंगर बुध नवममें होवे तव बाल्यावस्थामें दुखी और अत्यावस्थाम और मध्यावरथा सुरखीहोताहै १७ प्रार चद्रमा मगल वृहस्पति नवमस्थित होवें तव देवताकाराधनमे तरपरहोता है और चद्रमामग ल शुक्र नवममें होवें तव नटस्त्रीवाला और अगोम क्षत युक्त होताहे और सूर्य चद्रमा शनि नम म हो तव क्षुद्र और माताके हरणे वाला और राजाके तुल्यहोताहै और चद्रमा दुध वृहस्पति न वममें स्थित हो तव आचार्य और धनी और ऐश्वर्य कर्के युक्त होताहै १८ ओर चद्रमायुध शुत्र नवमहोवें तव विमाताकयुक्तहोता? और चद्रमा वुध शनि नवमहोवे तब पापी और थिवा दी और बुद्धियुक्तहोताहै १९ और चद्रमा वृहस्पति शुभ नवममें हो तव राजाहोताहै और चंद्र मा वुघ शान नवमम होवें तव श्रेष्टगुपोवाला और श्रेष्ठ काँवाला और श्रेष्टस्वभाववाला होता श्रादित्यासितभागवानवमगाहीनोपैटैडितोवाल्येतप्तमना-मुखीचपरतश्चंद्रार शीतांशुजाः '१७ देवाराधनतत्परोनवमगैश्चद्रारवागीश्वरैर्जातोनटकलत्रवा नक्षततनु शुदुभूनदनै क्षुद्रोमातृहरोमहीपतिसमश्चद्रारसूर्यात्मजैराचार्योधन वाविभुश्चरजनीनाथज्ञदेवाचित १८मातु सपत्नीजनकोवेभु स्याचद्रज्ञशुक्रानव मोपयाताः पापोविवादप्रियवुद्धियुक्तोजात सुधारश्मिवुधार्कपुत्रा• १९ चद्राम रेज्योसासेतोमहोप सार्कात्मजीसद्गुणकर्मशील. मंदज्ञशुक्रानरपालतुल्याक पिक्रियावित्तपरोगुरुस्था. २० राजप्रियोमांडलिक-मजीवौभाग्यस्थितौभूस तचद्रपुत्रो शास्त्रीसशक्रोचपलश्चभीरुः सभानुर्जीवादपरोसमर्थः २१ ख्याती विद्वान्धर्मवानजीवोम्योधर्मस्थानेदानवाचार्ययुक्तौ विद्यावाग्मीसासितोध भयानाराजश्रामान्जीवशुक्रज्ञचद्रा. २२ है और बुध शुक्र शनि नवमस्थानम होवें तव राजाके वरावर मानवाला और पिकर्मसे नकापा महोताहै २. और मगल बुध वृहस्पति नवमम होवं तव राजाकी प्रीतिवाला और मंडल्का स्वामोहोताहै और मंगलवु शुक्रनवममें स्थितहोवैतवशास्रकेजानेनवालाऔरचपर और डरावाला होताहै और मगल वुध शान नवमम होवे तव वाटकरणम युक और प्रसमधवाला होताई २१ और नवम स्थानमें वुध वृहस्पति शुस्थितहोवें तव प्रसिद्ध और विद्यावान और धर्मा होताहै और बुध वृहस्पति शान नवमम स्थित होवें तव विद्या युक्त और वका होताहै ॥ इतिविग्रयोगः ॥ और जिसक जन्ममें चंद्रमा बुध वृहस्पति शुभ नवम स्थानम स्थित हा सो राजलक्ष्मीका लाहोताहे २२ ॥ श्रीरणधीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और सूर्य मंगल वृहस्पत्ति शनि नवममें स्थितहोवैतव हटकर्फे और पराकमकर्केपनाउापस और चंद्रमा मंगल वृहस्पति शुक्र नवममें होवें तय शूरवीरश्रीर संपूर्ण गुण और प्रपंचके जानने बाला होताह और जिसके जन्मकालमें छै अथवा पाच अथवा तीन वा चारमहनवमस्थानमें स्थिती होव सो कल्याणको प्राप्तहोताहे और बुध कर्के युक्त तीम चार पाचग्रहॉकायोग होवे नव राजा होता है. और वुध वृहस्पति केविनाअन्यग्रहाकायोगनवमभावमहोवेतवशुभफलना होता है। और जिसके जन्मसमयमै बुध वृहस्पति अरहितसंपूर्ण ग्रह नवम स्थानमें स्थित होयें सोन्याधिक पीडित और जनोंकर्के और भाईयोकर्के हीन ओर बधनकपीडित और प्रत्येतदीन होताहै ? और जिसके जन्ममें नवमका स्वामी अष्टम स्थानमें स्थित होवे और नीच शत्रुफोराशिमें स्थित म ह कर्के देख्या होवे और क्रूर ग्रहके नवांश वा क्रूर पट्ययमें स्थित होघे तव भाग्य हीन होताई जातःसाहसविक्रमार्जितधनःसूर्यारजीवार्कजैः शूरःसर्वगुणप्रपंचरसिकःशुक्रारजी वेंदुभिः पट्पचत्रिचतुर्वियच्चरयुतेभाग्यसमेतिश्रियराजत्वंसवुधेविवोधनगुरी जात समेत्याश्रियम् २३ जनयतिभाग्यसंस्थागुरुसौम्यविवर्जिताग्रहाःपुरुष व्याधिपायंकांतंजनहीनबंधनातमतिदीनम् २४ भाग्याधिपेविनाशस्थेनीचश शुखगोक्षनेकूरांशेनीचराश्यादौभाग्यहीनोभवेन्नरः२५ भाग्याधिपेशुभयुतेशुभ अहनिरीक्षिते तद्भावेशुभसर्वधतत्कीर्तिधनभाग्यवान् २६ सिंहासनांशेतन्ना न्थेलग्नेशेननिरीक्षिते ॥ कर्माधिपेनसंदृष्टमहादानकरोभवेत् २७ जातः पुरोहितोवापिब्रह्मवंशसमुद्भवः दानाध्यक्षोपकारीस्यादक्रभेदेविकल्पता २८गु रौतद्धावसंयुक्तनवांशाधिपतीतथा शुभग्रहेक्षितेवापिगुरुभाक्तयुतोभवेत् २९ गुरुस्थानसाम्ययुतगुरुवर्गसमन्वितेतदीशेगुरुभावस्थगुरुभक्तिरतःसुखी ३० २५ और नवमका स्वामी शुभग्रह कर्के युक्त दृष्ट होवे और नवम भावमें शुभ ग्रहका संबंध होवे तव यश और धन और भाग्योंकर्के युक्तहोताहै २६ और जिसके जन्ममनवमका स्वामी सिं हासनाथमें स्थित होवे और लग्नेश का देख्या होवे और दशमके स्वामी क देग्या होवे तव महा दानके करणे वाला होताहै २७ और पुरोहित वा ब्राह्मण कुल में दानाध्यक्ष और परोपका से होताहे और वागतिके भेदक विकल्पक्कै पुगेहिताधि कुलमै जन्मताहे २८ और वृहस्पनि नवम भावमं स्थित होवे अथवा नवाशका स्वामी नवममें स्थित होवे और शुभग्रह कर्के दृष्ट हो वे तव गुरुभक्तिमें युक्तहोताहै २९ और नवम स्थानमें वृहस्पतिके वर्गमें शुभमइ युफ होये और नवमेश नषम भावमें स्थित होवे तव गुरुभक्तिकर्के युक्त होताहै ३.

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ओराजसकेजन्मसमयमै शुभग्रह बृहस्पति और शुक्रकेनवाशर्म स्थितौरनवमेश के दृष्टहोवे और शुभग्रहों के मध्यमें स्थितहोवेसो मनुष्यधमके करणेवालाहोताहै ३१ और नवमरयानपापीग्रहस्थित होवे श्रोर नवमेश पापी ग्रहकर्के युक्त होवे तव पापकं करणे वालाहोताहै अथवा क्र पर दशम युक्त होवे तव धर्महीन होताहै ३२ और जिसके जन्मकालमें नवमका स्वामी बली होयकर्के कद्र १।४।७15. कोण ९ । ५ स्थानमें स्थित होवेतव अनक शुभकौकों प्राप्त होताहै और लग्नेथ कर्के लम देख्या होवे और नवमेथ वृहस्पतिके नवांश द्रेष्काण त्रिंशाशम स्थितहोवे अंध गा दशमेशस्थितहोवे तबभोगोंकॉत्याग तपस्वीहोताहै ३३ और जिसकेजन्ममें सपंर्णयह उनके होर्यककॅनवमस्थानमें स्थितहोबसो बन और स्वर्णको श्रेष्टसमृद्धिकोउत्पन्नकर्तेहैं औरयदनवमस्यानमें -- गुरुशुक्रवुधांशस्थधर्मनाथनवीक्षिते शुभग्रहाणांमध्यस्थेधर्मकृत्सनरोभवेत् ॥ ॥ ३१ ॥ धर्मेपापेपापभाक्स्यात्तदीशेपापसंयुते ॥ क्रूरपष्ट्यशकवापि धर्महीनोमवेन्नरः ॥ ३२ ॥ बलवतिशुभनार्थकेंद्रकोणोपयाते शुभशतमुप यातिस्वामिदृष्टेविलग्ने सुरगुरुनवभागात्रंशदशत्रिभागे दशमभवनपेवावीतभो गस्तपस्वी ३३ सकलगगनवासस्वोच्चगाभाग्यराशोधनकनकसमृदिश्रेष्ठ पोदयातयदिशुभखचरेंड्रैस्तत्रदृष्टानभोगाविनिहतरिपुपक्षोदिव्यदेह सुकीर्ति ३४ तातेशतत्कारकखेचरेंद्रोदु स्थैतियो.पुत्रमुखनदृष्ट केंद्रत्रिकोण्यदितीनभोगीव देत्तयोःपुत्रमुखाहदृश्यम् ॥ ३५ ॥ पितुर्निशायांमरणसुखशशुक्रंटवःपटगता बलाढ्या. सारीश्वरास्तन्मरणंतथैवचद्रेणहीनास्तुदिवामृति स्यात् ॥ ३६ स्पित ग्रहशुभग्रहोंक।देख्याहौवे तव शचपतोहतक सुदरदेहयाला श्रीर श्रेष्टयशवालाहोताहे३४ और जिसके जन्मकालमें पितृभावका स्वामी और पितृभावका कारक छठे अष्टमें बाहरमें स्था नमें स्थित होवें तव तितकापिता अत्यकालमें पुत्र के मुखकों नहि देखता है और जव पिताके भाव का स्वामी और कारक केंद्र 8101१. निकोल ९१५ स्थानमें स्थित होवे तव अत्यकालमें पुर्व के मुखकों देखताहै ३५ यार जिसके जन्मसमयमें चतुर्थ घरका स्वामी और शुक्र और चद्रमा युक छठे स्थानमें स्थित होवे तव तिसके पिताका मरण रात्रिसमयमें कहे और पटश कर्क एक होवे तन राविमें मग्ण कहे और चंद्रमा कर्क रहितं पढेश कर्केगुक चतुर्थ भावका स्वामी हो, बलक ये तव दिनमें मापा कहे ॥ ३६ ।।

४९० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसके जन्मकालमें शुभग्रह चर लमके प्रथम नवांशमें स्थित होवे और नवमेश बली होवे और वृहस्पति शुक्रक युक दृष्ट होवे तव जप ध्यान समादिक धारणे वाला होता ॥ श्रीर दथनेश वा नवमेश देवलोकादि अंशमें स्थित होवें और शुभग्रह पागवताशमें स्थित होवे तव ब्रह्मज्ञानी होताहै ॥ ३८ ॥ और नवमेश और वृहस्पति पारावतादिप्रथमें स्थित होवें और लग्नेश वृहस्पति कर्फ दृष्टहोवे तव महादान तुलापुरुषादिकरण वाला होताहै ॥ ३९ ॥ अव नवमके स्वामीका द्वादशभावॉम फल कहते हैं जिसके जन्मसमयमै नवम भावका स्वामी लममें स्थित होवे सो देवताकों और गुरोको माननेवाला और अपने ग्यव हारमै शूरवीर और विश्वपकर्के धनकों नहि खरचनेवाला और राजकार्यमें नियुक्त और थोडे अधिकारकर्के युक्त होताहै ॥ श्रीर जिसके जन्ममें नव का स्वामी धनस्या " सौम्येचराद्यभागस्थेभाग्यशेबलसंयुते गुरुशुक्रयतेदृष्टे जपध्यानसमाधिमा न्।३७.देवलोकादिभागस्थकर्मेशेभाग्यपेपिवा पारावतांशकसौम्येब्रह्मनि छापरोभवेत् ३८ पारावतादिभागस्थधर्मेशगुरुसंयुते लग्नेशगुरुसंदृष्टेमहा दानकरोभवेत् ३९ अथभाग्यपतिद्वादशभावफलम् लग्नगतेनवमपतौदेवान्गु रूश्चमन्यतेशूरः कृपण क्षितिपतिकर्मास्वल्पग्रामीभवतिमतिमान् ४० नव माधिपतौधनगेधनतोविदितःसुशीलवान्मर्त्यः सुकृतिविद्वान्मानीचतुष्पदा ढ्योत्तम ख्यातः ४१ सहजगतेसुकृतपतौरूपस्त्राबधुवत्सल.पुरुषः बंधुश्री रक्षणकृयजतिजीवतिबंधुभिःसहितः ४२ सुकृतेशेहिवुकस्थपितृभक्तपिट को यात्रामु विदितःसुस्तीमित्रकर्मरतोभवतिभूमीशः४३ सुकृतेशेसुतसरंथसु कृतोगुरुदेवपूजनेनिरतः वपुरासुदरमूर्तिःसुकृतसमेतोभवातससुतः ४४ नमें स्थित होवे गोपनसे प्रसिद्ध होताहै और श्रेष्ठ स्वभाववाला होताहै श्रीर धर्मा और विद्यावान् और मानी और चतुष्पदाक्कै युक्त और प्रसिद्ध होताह ॥११॥ ओर जिसके जन्ममें नमका स्वामी तीसरे स्थानम स्थित होरे सो रूपवाली स्त्रीका और बधुयाँका प्यारा होताहै ओर बंधुयाँको लक्ष्मी की रक्षाकरणे वाला और संवषियोंकर्केयुक्त यज्ञ ओर जीविकाकरणे वाला होताहै ॥ ४२ ॥ और मिसक जन्मसमयमें नवमका स्वामी चतुर्थस्थानमें स्थित होवे सो पिताके मृत होएक पी छे पितरों का भक होताहै ओर प्रसिद्ध धर्मकरणे वाला होताहै और मिनर्मम रत और भूमीका स्वामी होताहै ।। ४३ ॥ और जिसके जन्ममें नवमका म्वामी पचम स्थानमें स्थित होवे सो धी श्रीर गुरुदेवताके पूजनमरत और देहक सुदर मूर्तिवाला और धर्मकर्के युक्तश्रेष्ठपुत्रवालाहोताहे ४४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ४९१ आरजिसकेजन्मकालमनवमभावकास्वामीछठेस्थानमस्थितहोवेसोशनुयाँकागेनम्रहोताहैऔरपापके करणेवालाऔरकलासे रहितदेहवालाहोताहौरनवमकास्वामीछठेस्थानस्थितहोंवेतवदेखने औरनि द्रामरतहोताहै४५औरजिसकेजन्मकालमनवमकास्वामीसप्तमभावस्थितहोवे तिसकोस्खापतिव्रताश्रीर श्रेष्ठवालनेवालीओरश्रेष्टरूपवालीहोताहैऔर श्रेष्ठस्वभावीरलक्ष्मीयुक्तीरधर्मकर्वे युकहोतीहै४६ आर जिसके जन्ममें नवमका स्वामी अष्टमस्थानमें स्थित होवे सो दुष्ट और जीवोंकेमारणेवाला और घरकर्के ओर बंधुयों करहित और धर्मकर्के रहितहोताहै और क्रूरग्रहहोवे तव नपुसक होता और जिसके जन्ममनवमकास्वामीनवमभावस्थितहोवेसोअपनेबंधुयाँसंवडीप्रीतिवालानौरसवसेवा और दाता पीर देवता गुरु और स्त्री पुत्रादियोंमें श्रासक होताहै ४८ और जिसके जन्मकालन शत्रुप्रणतिपरायणमधर्मकलितकलाविकलदेहं दर्शननिद्रानिरतंसुकृतपतिःष गःकुरुते १५ नवमपतौसप्तमगेसत्यवतीसुक्चनासुरूपाच शीलश्रीयुतद यितासुकृतयुताजायतेनियतम् १६ दुष्टोजंतुविधातीगृहबंधुविवर्जितःसुकृतर हितः नवमेशेमृत्युगतेरेपंडस्तुविज्ञेयः४७ सुकृतपतिःसुकृतगतःस्वबंधुभिः प्रीतिमतुलितसमत्वं दातारंदेवगुरुस्वजनकलत्रादिषुसक्तम् ४८ नृपकर्माणं नृपला सुकर्मरतमातुरविघ्नम् धर्मख्यातंकुरुतेसुकृतपतिर्गगनगृहलीनः ४९ दीर्घायुर्दर्मपरोधनेश्वर स्नेहलोनृपतिलाभः सुकृतस्यात सततंसुकृतपतौलाभ • भवनस्थे ५० द्वादशगेसुकृतेशेमानीदेशांतरेसुरूपश्च विद्यावान् शुभखेटेक्रूरे चभवेत्कुमतिधूर्त५१ यमभावका स्वामी दशमस्थानमें होवे सो राजाके कर्म करणे वाला और राजासें लाभको प्राप्तहोंने चालानोर श्रेष्ठ कर्ममें रत और माताको सुखदेने वाला और धर्मकर्केप्रसिद्धहोताहै। और जिसके जन्मकालमें नवमका स्वामी एकादश भावस्थित होवे सो वही श्रायुपा वाला और धर्मी और घ नका स्वामी और प्रीतिकरणेवाला और राजासें लाभकोप्राप्तहोने वाला और धर्मक प्रसिद्ध निरंतर होताहै ५. और जिसकेजन्ममें नवमका स्वामी बाहरम स्थानमें स्थित होवे सो विदेशमें मानकों प्राप्त होताहै और श्रेष्ठ रूपवाला होताहे और शुभग्रह होवे तव विद्यावानु होताहै और क्रूरग्रह होवे तव खोटी वृद्धि वाला और धूर्त होताहै ५:

१९२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। इतिनवमभावः ९ अव दशम भावकाविचारकहते हैं ॥ तिसमें क्या क्या पदार्यका विचारकरणासो प्रथम.कहतेहैं ॥ दशम भावमें आज्ञा और मान और भूपण और वस्त्र और व्यापारका सुरु दुख.और निद्राका सुख और खेतीकमसे लाभालाभकाविचार और संन्यास धर्मको प्राप्ति और कम औरजीवका और यश और विद्याकीप्राप्तिः इतने पदार्थों का ज्ञान दशम भावमैकहतेहै औरदशमेश और सूर्य बुध वृहस्पति शनि इन्हेंसेि पूर्वोक्तपदायाँका ज्ञान दशमभावमें क्रमपूर्वक लिखा हतिसकीछोडकर और दशम भावमै पापो ग्रहस्थितहोवेतवमानक रहित होताहे ॥1 और दशम भावका स्वामी बलहीन होवे तव चपल वुद्धि वाला और दुष्ट आचार वाला होताहै और वृहस्पति वुध शनि सूर्य वलहीन होवें तबखोटे स्थान और निंद्यकर्मकों देते हैं और दशमस्थानमें । इतिनवमभावविचारः९अथकर्मभावविचार तत्रकिंचिंतनीयमित्युक्तम्प्राज्ञामा नविभूपेणानिवसनव्यापारनिद्राकृपिप्रव्रज्यागमकर्मजीवनयशोविज्ञानविद्याः कमात्कर्मस्वामिदिनेशवोधनगुरुच्छायासुतैश्चितयेदुक्तानिप्रविहायपूर्वमशुभे मानेविमानाभवेत् ॥ १ ॥ कर्मेशेबलवर्जितेचपलधार्जातोदुराचारवान् जिीवज्ञासितभानवोविवलिनोदुःस्थानकर्मप्रदाः गंगास्नानफ लंसमैतिदशमराहीदिनेशेथवा मीनेकर्मणिचंद्रजारसहितेजांतःसमुक्तोमवेत १॥२॥ मानेश्वरेशुक्रयुतेचकेंद्रेतुगस्थितेतादृशतोयपूतः ॥ व्ययेवुधेतन वनाधिपेवास्वोच्चान्वितेतादृशपुण्यभाफ्स्यात् ३ चंद्रकर्मणिजान्हवीसलिलतःपू ताहिपूतद्युतौपापोयच्छतिकर्मगोपिबलवान्द्यूतक्रियासाहसंसौम्यादुर्बलशालि नोदशमगाःसत्कर्मविध्वंसका कर्मेशज्ञसुरार्चितैःऋतुफलंसचिंत्यसम्यग्वदेत् ? राहु अथवा सूर्य स्थित होवे तव गंगाके स्नानफलको प्राप्त होताहै और मीनलग्नमें वुध मंगल दश मास्थानमें स्थित होतव मुक्तिको प्राप्त होताहै २ और जिसके जन्मकालमें दशमकास्वामी शुक्र मके युक्त केंद्रीस्थित होवे और उच्चमें स्थित होवे तव गंगाजलकर्के पवित्र होताहै और जिसके जन्मकालमें वाहरमें स्थानमें वुथ अथवा दशमकास्वामी स्थित होवे और उन्नराशिमें स्थित होने नव गंगाजलकर्के पुण्यकों प्राप्त होताहै ३ और जिसके जन्मकालमें दशमस्थानमेंपूर्ण चंद्रमा स्थि त होवे सो गंगाजलकर्के पवित्र होताहै और दशम स्थानमें पापीग्रह वली स्थित होवे तवजत्रा खेलनेमें बढ़े हठ वाला होताहै और शुभग्रह निवल होयकर्के दशम स्थान में स्थित होवें तव श्रेष्ठ कमीका नायकर्तेहैं और दशमेश और वुध और वृहस्पतिसेयज्ञफलका विचारकर्केभली प्रकारकहे ।

४९३ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मकालमें लग्नेश और दशमेशदोनों एकराशिमें स्थितहोवे अथवा लग्न दशम का स्वामी एकहि ग्रहकी राशिम स्थित होवें सोअपने धनकों उत्पन्नकर्के यज्ञादिउत्सव कम कनाहै और लोश दशमेश सूर्यकर्केयुक्त होवें तबशूद्रके धनकर्के और राहुकेतुकर्के युक्त होवें तय क्षुद्रज नौके धनककें और वृहसतिफ युक्त होवें तवराजयोंके धनककें यज्ञादिकम कताहै और मर्याटि ग्रह दशमके स्वामीकर्के युक्त जिसभावमें स्थित होवें तिसके कारक ग्रहके संबंध ककें धनको प्राप्तहोताहै५ औरजिसके जन्मकालमें वहुत शुभग्रह दशममें स्थित होवें सो वाजिपेयादि पक्ष कता और शुरु वुध कर्के युक्त यो राशिहै तिसके स्वामी बलहीन होवे तव यज्ञदीक्षाको धारण कर्के कोधमें कर्मके :नाशकों प्राप्त होताहै और श्रेष्ठ कर्म करणेवालावी नीचस्वभाववाला होताहै ६ ओर सारावलोमें विशेष कहते हैं । लग्नसे दशम राशिमें मनुष्पोंके कर्म । कहेहैं मुनियोंने सो गशि ग्रहोंके स्वभावकर्के और ग्रहोंकी दृष्टि कर्के कहताहा ७ लग्न और चं एकस्यौतनुकर्मपौयदितयोरेकधिपत्येतुवाजातः स्वार्जितसद्धनेनकुरुतेयज्ञादि कर्मोत्सवं ॥ सार्कीशूद्रधनेनसाहिशिखिनोक्षुद्रैःसजीवौनृपैस्तत्तत्कारकवित्ततो यदियुतेरव्यादिभिःकर्मपे "५ वहुशुभयुजिमानेवाजिपयादिसिद्धिःसितवुधयु तराशिस्वामिनौदुर्बलाढ्यौ ॥ यदिकृतसवनोपितप्तकर्मप्रष्टोभवतिपरमकर्मी दानवाचारशीलः ६' 'सारावल्याविशेषः ॥ लग्नाद्दशमेराशौकमनराणांप्र कीर्तितंमुनिभिः ॥"रोशिंग्रहस्वभावग्रहदृष्ट्यातत्प्रवक्ष्यामि' होरदोर्वलयो गायोदशमस्तत्स्वभावजकर्म ॥ तस्याधिपपरियादियान्यथाहानिः ८ मंगलमथवारूपंतयोभयवाग्रहोनिरीक्ष्येत ग्राममथवारण्यंसौम्पक्षपापभवनंवा ९ विपदचतुष्पदरूपंसरीसृपंवातयोभयवापि यद्रूपंतद्वनंयादृशकतत्प्रभावंवा १० प्रवदेत्समदेशेवाकर्मप्राप्तिंनरस्यतत्सदृशीं तस्माद्दशमंभवनंप्रसवेवुध्येतयत्नेन११, - द्रमा यो वली हो तिससे दशम स्थानमें यो राशि तिसके स्वभावकर्के मनुष्य कर्मका श्री र तिसके स्वामी की वृद्धि कर्के कमांकी वृद्धि होतीहै तिसकी हानि कर्के हानी होतीहै । और मंगल कम और रूपका विचार दशम स्थानमें ग्रहाकी दृष्टिसे विचार करे और दशम स्थानमें स्थित यो राथि सो ग्रामचारो वा वनचारी वा शुभग्रहको राशि वा पापी ग्रहकी राशिह ९ दिपद चतुष्पदरूपकर्के यो राशि और सरीसृप संज्ञक राशि वा चंद्रमा लमसे दोनों स्थानों में जिस रूपकर्के दशमस्थान में गशिहोवे,तिस राशिका प्रभाव तिसमें होताहै , और दशम भावगत राशिफे समान देशमें और दशमभावके,स्वामोके तुल्य मनुष्यकों कमाको प्राप्ति कहे तिस कारपर्से जन्म समयमें दश म भावका यत्नकर्के विचारे ११ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और जिसके जन्मकालमें लमसे दशम स्थान चंद्रमा स्थित होवे तिसकी सपूर्ण कमांक वृति होतीहै १२ और दिग्रहादि योगाध्यायमें जन्मलग्नसे दशमस्थान स्थित श्र होंका योगफल पीछे कहाहै अव चंद्रमासें दशम स्थानमें द्विग्रहादि योगफल कहतेहैं १३ ओर जिसके जन्मकालमें चंद्रमासे दशम स्थानमें सूर्यहोवे सो सिद्धारभी और धनकी समृद्धिबाला होता है और श्रेष्ठपराक्रम वाला और राजाऔर श्रेष्ठ उौर जलके समीप रहने वाला और दुष्ट होताहै १४ औरचंद्रमासें दशमस्थानमें मंगल होवे तव हठमें रत और म्लछदेशमें निवास करणे वाला और कामी और भीलोंको न्याई चरित्रों वाला होताहै १५ और चद्रमासें दशमस्थानम बुध स्थित होवेतवविद्दान्नौरधनी औरप्रसिदौरमनुष्याकानायकोरध्यानकरणेवालाऔरवहुतशिल्पविद्याकेजा दशमेनक्षत्रपतिर्लग्नात्पुरुषस्यसंभवतिसर्वैःकमैत्तिविनिर्दिशेत्तस्यजातस्य १२ छतरभावाध्यायेकथितंकर्मस्थितैर्ग्रहैलग्नात्चद्रादत्रविशेपोग्रहै:स्थितर्यस्तमपि वक्ष्पे १३ चंद्रादशमसूर्यःसिद्धारंभंधनसमृदंच जनयत्युत्तमसत्वंनृपतिमुदग्रंज लाश्रयंदुष्टम् १४ भौमःसाहसनिरतंप्रत्यंतनिवासिनविपपलुब्धं करनिषा दचरितंजनयतिदशमस्थितःपुरुपम् १५विद्वांसधनवंतंबहुश्रुतंनायकंध्यातं जन पतिसौम्योदशमपुरुषंवहुशिल्पिनंप्राज्ञम् १६ गुरुरपिदशमस्थानेसिद्धार्थधा मिकंधनसमृद्धम् जनयत्युत्तमचरितनरेंद्रसचिवनरस्वाढयम् १७ शशिनोदश मेशुक्रः सुभगंललितंचवित्तवंतंचजनयतिसिद्धारंभंधनिनंनृपपूजितपुरुष १८सौं रोव्याधितदेहंनिःस्वंदुःखान्वितश्रियाहीनं कर्मसुनित्योद्विग्जनयतिदशमेस्थि तःपुरुष १९ भानुभौमसमेतःकर्मकरान्श्वासकासयुतान् प्राणिवधपरानक्षुद्रान्व हुलान्कार्तिकांश्चापि २० नने वाला और चतुर होताहै १६ और चद्रमासे दशममे वृहस्पति होवे तव सिद्धार्थ औरधर्मी और धनकी समृद्धि वाला और श्रेष्ठ चरित्रों वाला और राजाका मत्री और धनकर्के युक्त होताह १७ और चंद्रमासे दशम स्थानमें शुक्र होवे तव श्रेष्ठ भाग्यो वाला और सुदर और धनी और सिद्धारंभी और राजाकर्के पूजित होताहै १८ और चद्रमासे दशम स्थानमें शनि स्थित होवे तव व्याधिक युक्त देह वाला और धनहीन और दुःखो और शोभासे रहित और कर्ममें नित्य प्रति उदा सीन होताहै १९ श्रव द्विग्रहयोग कहतेहैं थौर चंद्रमासे दशमस्थानमें सूर्य मंगलकर्के युक्त होवे त व कर्मकार होताहै और श्वासकास रोग वाला होताहै और जीवोंके घात करणे घाला और क्षुद्र व द्धि वाला और अनेककर्मों कर्के पीडित होताहै ३० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ४९५ और चंद्रमासे दशमास्थानमें सूर्य वुधकः युक्त स्थितहोवें तव वस्त्र और भूपण वेचने वाले और जल के संबधसे जीवका वालेहोतेहै २१ ओर चद्रमासे दशम स्थानमें वृहस्पति कयुक्त सूर्य स्थित होवे तव भारभ कार्य के सिद्ध करणे वाले श्री राजाके मान्य और शूर वीर और पडित और प्रसि दहोते हैं २२.और चद्रमासें दशमस्थानमें शुक्रकर्के युक्त सूर्य स्थित होवें तव अपने संबंधियों के आश्रय वाले मनुष्य कोलाहै और स्त्रीके सयोग कर्के समृद्धिको प्राप्तहोताहै और श्रेष्ट भाग्यावाला और राजाका प्यारा होताहै २३. और चंद्रमासे दशमस्थानमें शनि कर्के युक्क सूर्य होवे तव वंध नकर्के युक्त और भृत्य वृत्ति वाला और दौन कृपण,और चोरों कर्के लुट्याहुवा रोदन की है २४ और चंद्रमासें दशमस्थान में मगल वुधक युक्क स्थित ,होवे तव बहुत शवयोंकर्के युक्त होताह सूर्य सौम्यसहायोवस्त्रालंकारवाणिजकान् जनयतिमेपूरणगःपुरुषंजलजी वनंचापि २१. जीवसहायः सूर्यः सिद्धारभानरेंद्रमान्यांश्च जनयतिदशमपुरु पान्वीरान्धीरान्सुविख्यातानमा २२ सूर्यः शुक्रसहायोदशमेस्वजनाश्रित नरंकुर्यात् स्त्रीसश्रयात्समृदंसुभगंनृपवल्लभचापि २३ सूर्यः स्वपुत्रसहितो दशमेवावधभागिनंभृतकम् जनयतिदीनंकृपणंचौरैर्मुपितंप्रलापकरम् । २४ भोमः सोमजसहितोजनयतिदशमेनरंबहुविपक्ष अस्त्रकलावेत्तारतज्जीवनमपि महाशूरं भौम सुरगुरुसहितोदशमेकुरुतेक्लस्यनेतारं मित्रेभ्योलब्धधनंत दाश्रियजीवनंधन्यं २६ जीवतिविदेशनिरतः कांचनमुक्तादिभिर्वणिग्नृत्या भोमः शुक्रसमेतोदशमेस्त्रीसंश्रयश्चापि · २७ भोमः सौरसहायोजनयति दशमेस्थितोनरंप्रसवे साहसशीलंक्षुद्रंकोंद्युक्तंश्रियारहितं २८ धनिननरें द्रपूज्यंधर्मिष्टंटंदनायकंख्यातं सौम्यसहायोजीवोजनयतिमेपूरणेपुरुपं २९ और शवास कलाके जानने वाला और शूर वीरता कके जीवन करणे वाला होताई ॥ २९ और चद्रमासँ दशमस्थानमें मगल वृहस्पति कर्के युक्त होवे तव सेनाका पनिहोताहे और मिनीस धनों प्रामहोताहै और मित्रों के नाम कर्के जीवन का और पापहोताहै २९ और चंद्रमा दशम स्थानमें मगल शुक्र कयुन होवेतद विदेशमंजीवकाकरणे वाला औरम्यवण मोती या पारकीपति कर्केयुकहोताहै और स्त्रोकेआश्रितवृत्तिहोताह २७ श्रीरचंद्रमासेंदशमस्थानमें गानिक युत मंगल स्थिन होवे तव हठ करणे वाला और शुद्र स्वभाव घाला और कर्ममें उद्योग करणेपाली और शोभा क रहित होता . २८ और चद्रमामें,दशम स्थानमें बुध वृहस्पति स्थित होवे नव धनी और राजा कपून्यारधर्मरेफररोवाला और सेनाकारयानीऔर नगतिमप्रसिद्धहोताई ।

. ४९६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और चंद्रमासे दशम स्थानमें वुध शुक्र स्थित होवें तव मित्रजनों क युक्त और विद्या स्त्री धन सुखकर्के युक्त और राजाकामंत्री वा राजा होताहै ३. और चंद्रमासे दशम स्थानमें बुध शनि स्थिर होवे तव मत्तिकाके पान वनावने वाला कुलाल होताई और निय श्राचार वाला और प्रासद्ध होता है अथवा पुस्तक लिखने वाला होताहै ३१ और चंद्रमासे दशम स्थानमें वृहस्पति शुक्र स्थित होवे तव राजाका श्रेष्ट चाकर होताहै और ब्राह्मणोंका स्वामी और थोक हित और विद्याका प्राचार्य और समर्थ वाला होताहे और चंद्रमासे दशम स्थानमें वृहस्पति शनिकः युक स्थित दोवे तब नीच और दूसरेकों पारा करणे वाला श्रीर प्रसिद्ध चेष्टावाला और नारंभमें स्थिरतानाग होताई ३३ श्रीर चंद्रमासें दशम ॥ सौम्यः शुक्रसहायोजनपतिदशमेसुहजनोपेतं ॥ विद्यास्त्रीधनसौख्यं नृपसचिवविश्वनाथवा ॥ ३० ॥ सौम्या सौरसहायोमबांडकरकरी तिदशमस्थः ख्यातंनिंद्याचारंपुस्तफलिपिलेख्यकारंवा ३१ वचसांपतिसि तयुतः कर्मणिकुरुतेनरेंद्रवरभृत्यं ब्राह्मणपतिविशोकविद्याचार्यसमर्थच ३२ सुरराजगुरुःसार्किर्दशमेनीचंपरोपतापकरं करुतेप्रसिदचेष्टस्थिरारंभसस्थि रारंभ ३३ शुक्र सौरसहायश्चित्रकरानगंधजीविकानिंयान् जनयतिपु रुपंदशमेतिलकाकारांचचूर्णकारांध ३४ रविभौमचंद्रपुत्राश्चंद्रादशमेस्थि तानधन्यं जनयत्युतमपुरु¥नरपतिसमसर्वजनपूज्यं ३५॥ रविभीमदेवपू ज्यादशमस्थानोपगानरंसुभगं शत्रूणांजेतारंजनयंतिसमृद्धिसंयुक्तम् ३६चद्रा इशमेभानुभूपुत्रोभार्गवश्वजनयंति क्रूरंसाहसनिरतंनरंपरार्थापहारिणंचैव३७ स्थानमें शक शनि स्थित होवे तव चित्रकारीकरणेवाले और सुगीप विक्रय करप वाले गांधी और निय कर्मोके करणे वाले और तिलक वनामने वाले और आटा पीसने वाले होतेहैं ३४ श्न म त्रिग्रह योग कहतेहैं चंद्रमासे दशम स्थानमें सूर्य मंगल बुध रिक्त होवें तव श्रेष्ठ पुरुष और राजा के समान और संपूर्ण लोकोंक पूज्य होनाई ३५ और चद्रमासे दशम स्थानमें सूम मंगल वृहस्पति स्थित होतव श्रेष्ट भाग्यों वाला और शत्रुपोंको जीतने वाला और समृद्धि कर्क और चंद्रमासे दशम स्थानमैं सूर्य मंगल शुक्र स्थित हो तब कर स्वभा षयाला और हठी प्राये पनका हरणे वाला होता. ३. पुक होता ३६ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः । १९७ भोरचंद्रमासेंदशमस्थानमंसूर्यमं गलशनिस्थितहोवेववक्रूरकर्मोमेरत्तीरउन्मादकर्केयुकऔरगुप्तपापके करशेवाला और दुराचारीहोता है और चंद्रमासे दशम स्थानमंसूर्यवुधवृहस्पति होवें नव विहान और कपक युक और श्रेष्टभाग्यों कर्के युत उन्मादको प्राप्तहोताहै और धर्मी और बंधुश्रमिप्रीति वाला -होता! ३१ औरचंद्रमासें दशम स्थानमें सूर्य बुध शुक्न स्थित हो तव मशकर्के युक्त और प्रीति बाला और रोगरहित और किसीसे भयनहिं करणे वाला और सौभाग्य कर्के युक्त और समृद्धि पा ला होता, ४ • और चंद्रमासें दशम स्थानमें सूर्य बुध शनि स्थित होवें नव कर और चपल और खोदे स्वभाव वाला और मस्तिकरने वाला और शस्त्रोंक और श्रमिक क्षत अंगों वाला ॥ भानुजरंविभूपुत्रादशमस्थाःक्रूरकर्मनिरतंच उन्मादयतिमनुजनि गूढपापदुराचारम् ३८ रविवधगुरवोदशमेविद्वांसंरूपसंयुतंसुभगं उन्मा यंतिपुरुषंघर्मिष्टबंधुवल्लभचैव ३९ वुधसूर्यभार्गवोपियशस्विनंवल्लभंविग तरोगं जनयत्यपराभूतसौभाग्यपरिछदंसमृदच ४० रविवुधशनयोदशमेक्रूरं चपलंनरंविशीलंच उन्मादयंतिपुरुषशस्त्राग्निपरिक्षतांगंच ४१ रवि गुजदेवपूज्यादशमस्थानोपगानरंकुर्यः लोभान्वितमतिचपलंसमस्तजन विप्रयुक्तंच ॥ ४२ ४२ ॥ भौमेंदुजसुरपूज्यामिष्टान्वहुकुटुंबपरिवारान् जनयंतिदशमसंस्थाविद्याधनभाजनान्पुरुषान् ४३ शोभनशिल्पाभिरतान्मा लाकारान्सुवर्णकारांश्च ॥ कुर्युर्वघगुरुशुक्रादशमस्थानोपगाश्रसभ्यांश्च ४४ भार्गवसुरेज्यभीमाश्चंद्राद्दशमोपगानरंकुर्युः धनसंयुक्तान्सुनयान्देवहिजपूज नाभिरतानू ४५ होताहै ११ और सूर्य वृहस्पति शक्र चंद्रमासें दशम स्थित होवें तव लोभकर्के युफ नीर श्र त्यंतचपलीरसंपूर्णजनोंककरहितहोताहै ४२ और मंगलवुध वृहस्पतिचंद्रमार्से दशमरयानमेस्थित होवैतव धर्मककरणेवाला श्रीरवहुतकर्टवपरिवारकके युक्तहोताहारविद्याऔरधनकयुक्तहोतहि ४३ श्रीरचंद्रमासे दशम स्थानमें बुध वृहस्पति शुक स्थित होवें तव मालाकार पुष्पमाला बनाणेमें और बागपनाणे मे धतुर और स्वयं कार भूपण वनाणेमें चतुर होतेहैं ४४ और मंगल वृहस्पति क चंद्रमासे स्यास्पाममें स्थित होघे तव मनुष्योंको धन कर्के युक्त और नीति कर्के युक्त ओरदे यता माझसके पूजनमें युरू करें] १५ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। और चंद्रमासेदशमस्थानमेमंगलगुरुशनिस्थितहोवें तवविद्याोरधन औरमनुष्याक रहित औरसुखक केरहितौरव्याकुलकते हैऔरनोचकर्तेहे। ४६ औरजिसकेजन्मकालमें चंद्रमासेंदशमस्थानममंगलशुक्र शनि स्थितहाँसोमलानौरमस्तं श्रीरसत्यवोलनेवालाऔरपडितोंसे श्रीरबंधुयोसविवादकरणे वा ला होताहै ४७ 'और चंद्रमासें दशम स्थानमें वुध वृहस्पति शुक्र स्थित होवें जिसके जन्म स मयमै सो बहुत धन वाली और अत्यत सुखी और धर्मके जानने वाला और सत्व गुणी और पंडित होताहै ४८ 'और जिसके जन्मसमय, चंद्रमासें दशमस्थानमें वुध वृहस्पति थनि स्थित हो तव धन और धर्म कर्के युक और चतुर ओर दयाकर्के युक्त और सत्यकर्के युक होताहै + विद्याधनजनहींनान्वुधपुरुपान्सौख्यवर्जितान्विकलान् । जीवांगारकसौराद शंकुर्युनरान्नीचान " -४६कमा भौमभृगुभानुपुवादशमस्थानो पंगामलिनं ॥"उन्मादयंत्यसत्यंवुधवंधुविवादनिरतच ।। - ४७॥ वुधगुरुशुक्रादशमेजन्मनियस्येहसंतिपुरुषस्य ॥ बहुधनमंतिसौख्ययु तेधर्मज्ञसात्विकधीरं ॥ ४८ ॥ वुधदेवपूज्यशनयोजनयतिनरंसदादशमसं स्थाः ॥धनधर्मयुतंप्राज्ञंदयान्वितंसत्यवतच ४९ भानुभृगुपुत्रवुधादशमस्था नोपंगानरान्कुर्युः । सचिवानुत्तमपुरुपान्धनधर्मसमन्वितान्सुभटान् ५० सुरगुरुभार्गवशनयःकुवैतिनराननेकधर्मरतान् ॥ दशमेविज्ञानयुतान्मल्लान्प रदेशनिरतांश्च ५१ एतान्त्र्यादिषुवाच्यंजन्मनिपुंसांफलंहिकर्मोत्थं ॥ त्र्या दिग्रहसंयोगेयोवविशेषस्तमपिवक्ष्ये १२ शुक्रवृहस्पतिसौम्यादशमेपुरुष स्यचेकराशिसंस्थानाः ॥ बहुविधमिष्टकुर्युःसुखचतेन्योन्यगृहसंस्थाः ५३ ४१ और चद्रमास दशमस्थानमें सूर्य बुध शुक्र स्थित होवे तव मनुष्योंकों वजीर और श्रेष्ट जन और धन धर्मकर्के युक्त करतेहे और श्रेष्ट शूरवीर करतेहे ५० और चंद्रमासें दशमस्थानमें बृहस्प ति शुक्र शनि स्थित होवे तव मनुष्योंकोअनेक धमि रत अोर विद्याम युक्त और बडे वलकर्के यू क और परदेशम रहनेवाले कर्तेहे ५६ और कहतेहें इहै तीनग्रहसे लेकर्के जन्मकालमें संपूर्णय हाके योग फलकहेहें अब ज्यादि ग्रहोम यो विशेष वातहे सोईस ग्रंथम कहते हैं. ६२ · जिसके जन्मकालमें शुक्र वृहस्पति वुध इहे तीनौ ग्रह दशम स्थानमें स्थित होर्येसो वहुत प्रकारका शु भ फल कहें और परस्पर राथिमें स्थित होवें तववी अंनेक प्रकारकिी शुभफलं' कतेहैं। '५३ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ जिसके जन्मकालमें सूर्य मंगल शनि दशमस्थानमें स्थित होवे तव मनुष्योंका चतुर और भा नान और अन्यंत कम करणे वाले और नीचाचारमें युक्त और हिंसाके करणे वाले कत्तेहैं ५४ व चतुग्रह योगोंका फल कहतेहैं जिसके जन्मकालमें चद्रमास दशम स्थानमें सूर्य मंगल बुध स्पति स्थित होवें सो शूर वीर और देहमें क्षत रहित और दान करणे वाला और संपूर्ण कर्मों रत होताहै ५५ और चंद्रमासे दशमस्थान में सूर्य मंगल बुध शुक्र स्थित होवे तव मालाके प मने वाले और लिखने वाले और कष्टकर्मके करणे वाले कहें ५६ औरचंद्रमासें दशमस्था में सूर्य मंगल बुध शनि स्थित होवें तव मनुष्यकों मरतीकहैं और नाचाचारमें दुन और धनसेंर - वक्रशनैश्चरसूर्यादशमयुक्तान्विचक्षणान्धन्यान् अतिकर्मकरान्कुयुनींचाचारा न्वधयुतांश्च ॥ ५४॥ रविभौमवुधसुरेज्यादशमस्थानोपगानरंकुयुः शूरंवि क्षतगात्रंदातारंसर्वकर्मरतं ॥ ५५ ॥ वक्रार्कशुक्रसौम्या चंद्राद्दशमेसमाश्रिताः । प्रसवे कुर्युमालाकारांल्लेख्यरतांश्चापिकष्टकर्मरतान् ॥ ५६ ॥ रविकुजबुध भानुसुताश्चंद्राद्दशमस्थिताःप्रसवकाले उन्मादयंतिपुरुपंनीचानुरतंधनैर्मुक्तं ५७ शुक्रार्कजीवभौमाःकर्मणिनिरतांश्चधर्मशूरांश्च वहुधनधान्यदशमेजनयतिस दोद्यतान्पुरुपान् ५८ यमगुरुसुतरवयोदशमस्थाःक्रूरकर्मसंसक्तं उन्मादयंति पुरुपंपरधनहरणेसदासक्तम् ५९ मंदार्कभार्गवकुजादशमस्थानोपगःप्रस वकाले जनयंतिनरानिपुणान्युक्तिविचारान्प्रकाशांश्च ६०रविजीवशुक्रसौम्या जनयंतिनभःप्रकुर्वति पुरुपमायानिपुर्णरंपरवंचनानुरतं ६ हित कन्हें ५७ और चंद्रमासे दशमस्थानमें सूर्य मगल वृहस्पति शुक्र स्थित होवे तब अपने क गर्मि रत और धर्ममें शूरवीर और बहुत धनधान्य कः युक्त और सर्वदा काल उद्यमके करणे वाले कह ५८ और जिसके जन्मकालमें चंद्रमासे दशम सूर्य मंगल वृहस्पति शनिः स्थित हो सो झूरकमौके करणे वाला और मम्त और प्राये घनके हरणे वाला होताहै ५९ पोर चंद्रमामें दरामरपान सूर्य मंगल शुक्र शनि स्थित होयें तव मनुष्योकों चतुर श्रीर पुति विचारके करतेश ले और प्रकाशक युक्त प्रसिद्ध करते ६. श्रीर चंद्रमासे दशमग्यानमें मूपं युध वृहस्पति शुभ स्थित हो तव मायामें चतुर और और दूसरों ठग वाला करने हे- ६१ ५०० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसकेजन्मकालमे चंद्रमास दशमस्थानमंसूर्यवृहस्पतिशुक्रयानस्थितहावेतपमनुष्यकामस्तकिक युक अोर विदेश वास करणे वाला और अनेक चरित्र करणे वाला कतै ६२ और जिसके जन्मकालमें चंद्रमासे दशमस्थानमें मंगल बुध वृहस्पति शुक्र स्थित होवें तब मनुष्यको चतुर श्री मिती कर्क युक और शूरवीर और युद्धमे नहिं देखनमें श्रावताहे रजिसक जन्मकालमें चद्रमासे दशमन्यानमे मंगल बुध शुक्र शनि स्थित होवे तव मनुष्यको शू स्तरिओर कुटुय कर्केयुक्त औरधनकर्के युक्तकर्तेहै ६४ और चंद्रमासें दशमस्थानमेवुधवृहस्पतिशुक्रशानि स्थित होयें तय मनुष्पकों शांतमन और श्रेष्ट बद्धि वाला औरलोकामंत्री वाला + ॥ ॥ रविगुरुभार्गवशनयोमेपूरणसंस्थिताःप्रसवकाले उन्मादयंतिमनुप्रवा सशीलविविधचेष्टम् ॥ ૬૨ ॥ भौमसितवुधसुरेज्याजन्मनिदश मक्षगानरंनिपुणं उन्मादयंतिमनुयशूरसमरेप्वदृश्यंच ६३ । भौमवुधशुक्रसौरानभस्तलेसस्थिताःप्रसवकाले ॥ जनयतिनरंशूरंकुटुंबयुक्तध नोपेत ६४ वुधगुरुभार्गवशनयोजन्मनिनभस्थिताकुर्युः पुरुपंशांतमनस्कंसु । मेधसलोकदयितच ६५ पार्नभस्तलगतै सौम्यग्रहवीक्षितैःप्रजायते ॥ वैद्य पुरोहितगणकाछात्रापरवंचनानुरता ६६ एतेसर्वेयोगा सौम्यग्रहसंयुताःप्र सवकाले ॥ पापग्रहदृष्टियुता प्रायेणनभद्रदा प्रोक्ता ६७ पापास्तृतीयप टाहोरेंद्रो स्थानतोनृणामेष्टाः ॥ नेष्टानिधनांत्यगत्तालग्नोपगताविशेषेण ६८ तिवाला कतेहै और जिसके जन्मकालमै पापीग्रह दशम स्थान में स्थित होवे और शुभग्र हॉकर्के देखे होव तव वैद्य पुरोहित ज्योतिषी विद्यार्थी भडानें वाल्पोंका और दूसरेको ठगने वाल्यो का जन्म होताहै ६६ और पूर्वोक्त सपूर्ण योग दशम स्थानमें शुभग्रहों कर्के सयुक्त होवें और पापग्रहों कर्क देखे होवे तव विशेप कर्के शुभ फलकों नहिंदेते है और लमसे और चद्रमा स पापी ग्रह तीसरे ओर छठे स्थानमें मनुष्योकों शुभ फल कर्तेहै और अधम बादश और हममें विशेष ककें नेष्ट पल कर्ने है ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अथानीविकालक्षण जन्मकालमेंलमोरचद्रमामयोप्राधिकबलीहोवें तिसमेंदशमस्थानमैजाराशि निसमेजिसगशिकावर्गवलवानहोवेअथवातिसकास्वामीवली होवेतवतिसकेश्राश्रयकवृत्तिहोतीहै ६९ श्रीरजिनकेजन्मकालमेमेपराशिके वर्गटशमस्थितहोवेंसोवागकोसवाऔरपुरकासवा औररेदती कर्के औररम वैचने कर्के पासा खेलनेकर्के औरदूतकर्म कर्केजीविकाकरणेवाले होतेहै औरय पराशिकावर्गदशमस्थानमहवितवगाडी औरचारपायजीवॉकर्के औरपंछियोंकीरमगाकोर अनादियों के संग्रह कर्के जीविका कर्ताह और विशेषकर्केजागल देशमेरहने वालाहोता, ७१ और मिथुन राशिका वर्ग दशम स्थानमे होवे तव जलमे जहाजोके वणिज कर्के समृद्धि वाला और मी ती शव मुंगे और पामो क लिपने कर्के और गणित फर्के जीविका करणे यालाहो होरामृगलांछनयोर्योबलवांस्तस्यकर्मगाद्राशेः॥योबलयुक्तोवर्गस्तदधिपतीवा तदाश्रयावृत्तिः ६९ श्रारामपुरसेवाकृषिरसवाणिगक्षदूतकार्येण ॥ जीवंतिनरा नित्यमेषगणेदशमराशिस्थे ७० तृपभगणेदशमस्थेशकटचतुष्पदविहगम् गजोवी ॥ धान्यादिसंग्रहणचजांगलदेशस्थितिप्रायः७१ जलवणिजःसुसमृ दोमुक्ताशंखप्रवालभांडेश्च लिपिगणितलेख्यजीवनिमिथुनवर्गेचदशमरथे७२ वस्त्रानियोनियोगान्मुक्ताशखोपजीविनश्चैव आाहंडकटत्यावाकार्कोणिव दश मसंस्थे७३सन्नाहकाप्टकाननपाषाणसुवर्णरोप्यकुद्याश्च कर्पणनिरतालेयेगोजी वाधान्यवाणिजिकाः७४शाकटिकामिणिकाराहरण्यकगंधविक्रयेनिपुणः गांध शिल्पलेख्येकन्यावर्गेसदाविभवाः १५ H और कर्क राथिका वर्ग दशममे स्थित होवे तव वस्त्र और सुवर्णके संबंध क के और मोती शख कर्के और हिंडक वृत्तिकर्के उपजीविका करणे वाला होता है और सिंहराशिका वर्गदशम स्थानमे स्थितहोवे तवजिरह संयोए कर्के काटकर्क और वन श्रीर पत्थर और सुवर्ण ओर रौप्य और कुदृकर्के उौर पृथ्वी खोदने फर्क और गो विक्रयओर धान्यके व्यापारककॅजीविका करणेवाले होते हैं ७४ और कन्यागशिका वर्गदशम स्थानमन्यि न होवे तव गाडी वनावने कर्के मणि वनावणे कर्के और सुवर्ण और मुगध द्रव्यके वेचनचतु र और गीतविद्या और शिल्प विद्या कर्के जीविका करऐवाले होते. - ५०२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ औरतुलाकावर्ग दशममें होवैतव उपदेशकरणेसेंऔरसुवर्णकेलने देनेसें और मित्र के संबंधस औरश्रने सव्यवहारों कर्केजीवकाकरणेवाले होतेहे ७६ और व्यापारक औरनम्रताक और गौ और महिपाके विक्रयकर्के और अनेकवस्तूवेचनेसें समाद्धिवाला और जलमासकैवेचनेक प्रसिद्ध जी वका वालेहेतिहै ७७ प्रारधन धान्यकैव्यापारसें औरफल मूल वेचनेसे और खेतीकर पोसें और कलाकेजाननेसे उपजीविकाकरणेवालाहोताहै ७८ और वृश्चिक का वगं दशमस्थान में स्थित होवे तव स्त्रीके संयोगकर्के ऐस्वयंवाले और पृथ्वी कपणमें रत और नित्य उद्योग कर्के चोरी कर सेवाले और राजाकोसेवा करणेवाले और पापी ५९ और देहको चिकित्सा करणेवाले और आयोज्यादुपदेशादारण्यपरिवर्तनाच्चमित्राच जायंतेचमनुष्यानानाव्यवहारमा गिन संततम् ७६ वाणिज्याविनयभवागाजीवामहिण्यजीवाश्च नानापण्यस मृहाःसलिलासवपण्यवृत्तयःरुयाताः ७७ धनधान्यमूलवनिजःफलमूलकृषि वलश्चैव जायतेधटवर्गदशमस्थानेस्थितेकलाविदुपः ७८स्त्रिसंपर्कजविभवाजा यंतेकर्षणानुरताश्च नित्योद्युक्ताश्चौरा:प्टथिवीपतिसेवकाःपापाः७९ देहचिकि सानिरतालोहकराजीवनोलिसंज्ञकस्य वर्गेनभस्तलगतेधान्यानांचोपजीविनो नित्यम् ८० नृपसचिवदुर्गपालागोजाविखरैस्तथाशक्तिनिकाष्टैः पात्रोप स्करविपनेर्जीवतिनराश्चिकित्सयाधनुषः ८१ दशमेकुरंगवर्गेजलपण्यध नोमहाविभवः हहानामापणिकोरसावक्रयकारकोजातः ८२ शस्त्रदहनन भेदेश्चौरेणचवर्णतेखननवृत्या दशमघटधरवर्गतस्करनाथास्ववाहुवलात् ८३ लोहेकाकृत्य करणेवाले और धान्य वेचने और स्वरीदने कर्के उपजीविका वाले होतेहै ८० और द शमस्थानमें धनराशिका वर्ग होवे तव राजाके वजीर और किले कोटॉकी रक्षा करणेवाले और गौयांवकरेभेडावेचनेखरीदनेसेंऔरखोत्तेखचरावेचनेखरीदनेकऔर पात्रवेचनखरीदनकौरवैद्यविद्या कजीविकाकरशेवालेहोतेहै ८१ थोरदशमस्थानेंममकरराशिका वर्ग होवे तव जलमार्गक व्यापार कर्के बडे ऐस्वयं वाला और होमे व्यापार करणेवाला और रसांके वेचने कके उपजीविका वाला होताहै ८२ और दशम स्थानमें कुंभराशिकावर्गहोवैतव शस्त्रांक और अग्निभेदोंक के और चो रोक और पृथ्वी खादनकोवृत्तिक। और अपनेवाहुबलसें चोरोंकास्वामीहोताहै ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥, और दशम स्थानमें मीन राशिका वर्ग होवे तव शास्त्र और जलके संबंधसें और योनि पोपण क रणेलें और वस्तु विक्रय करणेसे जीविका करणे वाला होताहै ८४ और जन्मकालमें लग्न और चंद्रमाके मध्यमें यो ग्रहवली होवे तिससे दशम स्थान गत सूर्यादिग्रहोंक:धनको प्राप्ति कहतेहै लग्नमें वा बलवान् चंद्रमासे दशम स्थानमें सूर्य वली होयकर्के स्थित होवे तव पितासे और चंद्रमा होवे तव मातासे और मंगल होवे नव शत्रुतें और बुध होवे तव मित्रसे और वृहस्पति होवे तव भ्राता से और शुक्र होवे तव स्त्रीसें और शनि होवे तव चाकरोंसें धनकी लब्धि होतीहै ८५ और लग्न में स्थित जो ग्रह और धनभाव में स्थित जो ग्रह और एकादश में स्थित जो ग्रह वलयुक्तहोवें ति नसे अनेक प्रकारका धन प्राचार्यांने चिंतन करणा कहाहै ८६ अव दशमेशका फल वारा भावों में कहते हैं जिसके जन्मकालमें दशमकास्वामी लग्नमें स्थित होवे सो माताका शत्रु और पिताका शास्त्रात्सलिलाद्योनिप्रपोपणाद्विक्रयाच्चैव वर्गेमीनप्रभवेदशमस्थेजायतेदद्धिः ८१ दिवसकराद्यैःस्वस्थैर्होरेंद्रोःसर्वदाभवंत्यर्थाः पितृमातशत्रुहिनजनसह जस्त्रीभृत्यवर्गेभ्यः ८५ होरागतैर्धनगतैरायगतैश्चितयेहव्यम वलसंयुतमेहें ट्रैरनेकधादृष्टमाचार्यैः ८६ ॥अथदशमेशद्वादशभावफलजन्मप्रदीपात् ॥ दशमपतौलग्नगतेमातरिवेरीपितरिभवतिभक्तः दुःखीगतपितृवाल्येपरपुरुपर ताभवतितन्माता८७वित्तस्थेगगनपतौमात्रापालितस्सुतोभवति मातरिंदुष्टोभव तिस्वल्पग्रामीसुतनुकर्मा ८८ मातृस्वजनविरोधीसेवाभिरतोनकर्मणिसमर्थः मातुलपरिपालितःस्याहशमपतौलग्नतःसहजे ८९ दशमवुगतेनिरतःसुखेपि तरिमातरिपोपणपूजनेसकललोकशाममृतायतेनृपतिसंभवलाभविभूपितः ९० भकहोताहोरवाल्पावस्थापितासे रहित उौटुःश्वी होताहै और तिसकीमातापरपुरपमरत होती है। औरदशमेश दूसरे स्थान में स्थित होवे तव माता कर्के पालित होताहै और मानाकाविरोधी होता? मोर थोडे ग्रामों वाला और थोडे कम करणे वाला होताहै ८८ और जिमकों दशमका ग्वामी सोमरे स्थानमें स्थित होवे सो मातासें और अपने संबंधियोंसें विरोध कत्तीहै और सेवा करणे वा ला होताहै और कर्ममें समर्थ नहि होना और मामे क पालित होताहै ८१ और जिसके जन्म समयमें दशमका स्वामी चतुर्थ स्थानमें स्थित होवे मो मुममें रत होताहै और पिना माताके पालने और पूजनेमें रत होताहै पीर सपूरी लोकोंको प्याग लगताहै और राजासे लाभक के शोभाको प्राप्त होनाहे ९:

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और दशमका स्वामी पंचमभावमें स्थित होवे तवशुभ कर्मके करणे वाला और विडव करणेवाला और राजासें लाभवाला और गोतवाद्य मरत होताहै और तिसकों माता पालतीहै ९ १ौरजिसके जन्म कालमें दशमका स्वामी छठे स्थानस्थित होवे सो अपने गुणों कर्केराजासे धनकोंउत्पन्न कतीहै और शुभग्रहहोवेतव विशेपसे पिताके धनको प्राप्त होताहै और पापी ग्रह होवे तव नेष्ट फल कत्ताह ९२ और दशमकास्वामी सप्तमभावमें स्थित होवैतव तिसकी स्त्री पुत्रवाली और रूपक युक्त और तिसकी माताके पालनेमें तत्पर होतीहै और अत्यंत प्रीति वाली होताहै और जिसके जन्मकालमै दशमका स्वामी अष्टम स्थान में स्थित होवे सो क्रूर और चोर और झूठ वालने वाला और दुष्ट होताहै और माताके संताप करणे वाला और थोडा कालजीनेवालानौर है शुभकर्मकोविडंवीनृपलाभीगीतवाद्यनिरतःस्यात् गगनपतौतनयगतेपालयति चतंसुतमाता ९१ दशमपेरिपुराशिगतेभवेनिजगुणैः सहितोवनिपार्जवपितृक तंधनमस्तिविशेषतःशुभखगेसतिपापखगेत्वसत् ९२ सुतवतीशुभरूपसमन्वि तायुवतिमातरिपालनतत्पराभवतितस्यनरस्यनिरंतरप्रियतमांवरपेदयितागते९३ पुष्करपतिरष्टमगःक्रूरश्चौरंमृषान्विंतंदुष्टमातरिसंतापकरंजनयतितनुजीवितं कितवं ९४ शुभशीलःसबंधुःसन्मित्रोदशमपेनवमलीने तन्मातापिसुशी लासुकृतवतीसत्यवचनरता ९५ गगनपतिर्गगनगतोजनयतिजननीसुख प्रदंपुरुपं जननीकुलविपुलसुखप्रकथनघटनापटीयांसं ९६ मानोनितधन संहितामातासुतरक्षणीभवेत्सुखिनीदीर्घायुर्मातृसुखीपुरुषोलाभाश्रितेंबरपे ९७' धूर होताहै : ४ और दशमका स्वामीनवमस्थानमें स्थित होवे तव श्रेष्ठ स्वभाव वाला और श्रेष्ठ यंधुयों मित्रों वाला होताहै और तिसकी माता श्रेष्ठ स्वभाव वाली और धर्मवाली और सत्य वोल में वाली होतीहै ९५ और दशमका स्वामी दशम स्थानमें स्थित होवे तव माताको सुख देने वा ला होताहै और माताके कुलकों सुस्वदेने वाला और वातके करणे में बडा चतुर होताहै ९६ और दशम भावका स्वामी एकादश स्थानमस्थित होवे तव मानकोंप्राप्त और धनक युक्ततिसकी माता होतीहै और पुत्रकीरक्षाकरशेवालीऔरमुखकर्केयुक्त होतीहै औरमनुष्यवडीआयुषा बालाऔर माताको सुखदेनेवाला होताहै ९७ ॥ प्रव ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ५०५ र देशमका स्वामी वाहरमें स्थानमें स्थित होवें तव माताक त्यागकों प्राप्त - अस्संत वलकर्के युक्त और शुभ कर्मके करणे वाला और राजाके कमा प्रोति वाला नाहै और पापी ग्रह होवे तव विदेशमै रत होताहै ९८ इतिदश्यमभावविचारः भभावका विचार कहतेहै तिसमें इतने पदायाँका ज्ञान होताहै ॥ लग्नसे एकादशभावमें संपूर्ण- न प्राप्तिका विचार कहतेहैं जिसकेजन्मकालमें जो ग्रह बलकर्के युक्त एकादश स्थानमें स्थित होये धन देनाहै तिसमें सूर्यादि जोग्रह वली होयकर्के एकादश में स्थित हो। सो क्रमसें धन प्राप्तिकर हैं सूर्य अपने संबंधि जातिकेजो, तिन्हसें और चंद्रमा माताकेवगैसें और मंगल धातासंऔर बुध पर्ने स्वामीसें और पंडितोंसे और मित्रोंसे और मामियोंसें धनको प्राप्त की है। और वृहस्पति वे -शास्स द्वारा यज्ञादि कर्मास और पुत्रोंसे धनलाभ कत्तीहै और शुक्र स्त्रीगाँसें और काव्य नाटक क से और संगीत विद्यादियोंसेंधनकाप्राप्त की है और शनि दासी और दासों कर्के और खेतीसे मात्रोज्झितोतिबलवान्शुमकर्मानुपतिकर्मरतचेताव्योमपतौव्ययसंस्थेदेशा तरगतश्चपापखगे ९८ इतिदशमभावविचारः १० अथलाभभावविचारःला भस्थानेनलग्नादखिलधनचयप्राप्तिमिच्छंतिसर्वेलाभस्थानोपयातःसकलवल युत खेचरोवित्तदःस्यात् भानुश्चेज्ज्ञातिवर्गादतिधनमुडुपोमातृवर्गणभीमःसो त्याचांद्रियदिष्टप्रभुविबुधसुहन्मातुलेवित्तमेति १ जीवोयच्छतिवेदशास्त्रयज नाचारादिपुत्रैर्द्धनंशुक्रःस्त्रीजनकाव्यनाटककलासंगीतविद्यादिभिः दासीदास कृषिक्रियार्जितधनधान्यसमृदंशनिर्विप्रादिद्युचरेणवीक्षितयुतेविद्यादयोवित्त दाः २ आयस्थःशुभखेचरःशुभधनंपापस्तुपापार्जितमिर्मिश्रधनसमेति मनुजस्तजातकोतंवदेत् ॥ लाभस्थानगतःसमस्तगुणवानुइष्टाधिकश्चेदली जातोयानविभूपणांवरवधूभोगादिविद्याधिकः ३ वित्तेशायगृहाधिपोतनुपते रिष्टग्रहाचे सत्कर्मामरविप्रपण्यविषयेदानादियोग्यवदेत् आयस्थोविवल परार्जितवलोनीचारिदुःस्थानपोरेकायोगकरोयदिप्रतिदिनंकुतिभिक्षाटनम् ? धनधान्यकोसमृद्धिकत्ताह और विप्रादि जातिके ग्रहोंक एकादशभाव दृष्टयुक्तहोवतव ब्राह्मणादियों से धन प्राप्त होताहै ॥२॥ और एकादशमें शुभग्रह स्थित होवे तय धर्म कर्फ धनकी प्राप्ति हो तोहे और पापी ग्रह स्थित होवे तव पापकर्म कर्के धनको प्राप्ति होतीहै और शुभ पाप दोनों ग्रह हो तव मिश्रित कर्मास धनको प्राप्ति होतीहै । और जिसके जन्मसमयमें संपूर्ण गुणांक मुक अधिक शुभफल करणे वाला और वलो ग्रह एकादश स्थानमें स्थित होवे सो वाहन औरभूषण ओर वस्त्र और सोभोगादि पदार्थोकर्के युक्त श्रीरविद्यावान होताई ३ श्रीर जिसके जन्मकालमें दूसरे और जाहरमें घरके स्वामी लग्नेशके मित्रदा तव श्रेष्ठधनको प्राप्त होताहै जिस श्रेष्टकम देवता ब्राह्मणकेपूजन और दान पज्ञादि कत्तीहै अयसे धनको प्राप्तिकहे औरएकादश स्थानमनिर्बल और शबुकर्केजीता हुवा और नीच शत्रु राशिम ६ ८ १२ घरका स्वामी होपकर्के स्थित होवे तय दारिद्य योगके करणे वाला ग्रहहोताहेतिसकर्के निसं प्रति भिक्षा मांगने वाला होताहै ? - . ..

५०६ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः। और जिसके जन्म समयमें एकादश भावका स्वामी सूर्य अथवा चंद्रमा हो तव राजाके तुल्य जनके ग्राश्रय कर्के वृति वाला होताहै और एकादशका स्वामी मंगलहोवे तव मंत्री जनसें और वडे और छोटे भाईयोसेंऔर खेतीके द्वारा धन को प्राप्त होताहे और एकादशका स्वामीवुध होवे तब विद्यासे और बंधुयोंक औरपुत्रोंक धनको प्राप्त होताहै और वृहस्पति एकादशका स्वामी होवे तव अपने आचारसें और शुक्र एकादशक स्वामी होवेतव रलो कर्के स्त्रीकर्के औरहाथीसे लेकर पशुयाँ कर्के धनोप्राप्त होताहै और शनि ए कादशका स्वामी होवे तव स्वोटी वृत्तिके आश्रयसे धनको प्राप्त होताहै ५ और जिसके जन्मका लमें एकादशभावका स्वामी केंद्र और त्रिकोण में स्थित होवे और एकादश रयान पापी ग्रह के युक्त होवे और उच्च राशि उच्चनवाश होवे तव धनी होताहै औरलाभकेकारक उचादि राशि और लाभेशेदिनपेथवाशशधरेभूपालतुल्याश्रयात् भौममंत्रिजनाग्रजानुजपिता राधनलभ्यतेविद्याबंधुसुतैःसुधाकरसुतेजीवेनिजाचारतः शुक्ररत्नवधूगजादि पशुभिर्मदेकुवृत्त्याश्रियम् ५ लाभस्थानपतौविलग्नभवनात्केंद्रत्रिकोणस्थि तेलग्नेपापसमन्वितेतुधनवांस्तुगादिराश्यशकेततत्कारकवर्गतोवलवशाद्यो गानुसारवदेत्तत्तखेटदशापहारसमयवित्तंवदेत्तहिशि ६ लाभेशात्सोदरेशा द्वाकणसौख्यविनिर्दिशेत् पापान्वितेपापहरेतद्धानिप्रवदंतिहि ७ लाभरा शेश्चदिग्भागादनलाभमुदीरयेत्तद्राझिनाथदिग्भागाव्यप्राप्तिमुदीरयेत् ८ लाभाशिवशादेवंचिंतयेन्मतिमान्नरः अथलाभस्वामिहादशभावफलम् अ ल्पायुर्वलकलितःशूरोदाताधनप्रियःसुभगः लाभपतौलग्नगतेतृप्पादोपान्म तिलभते ॥ ९ नांगमें हो और एकादशके वर्गेशोंके वलसें यार योगहोणेस धनको प्राप्ति कहे मोरतिन्ह की दशांतर्दशाके समयमें और तिन्हीग्रहों की दिशासें धन प्राप्ति कहे ६ और एकादशके स्वामीत अथवा तृतीय भावके स्वामीसें कॉम भूषणादि सुरप कहे और पापयुक्त और पापष्ट होवैतव क ग भूषणादियोंकी हानि कहे • धौर एकादश स्थानमें स्थित यो रागिहै तिसकी दिशासें द्रव्य प्रानि कह अथवा लाभेश ग्रही दिगास धन की प्राति कहे ८ दम प्रकार कर्क एकादश भावसे । दि मान् धन प्राप्तिका चिंतन करे ॥ अव लाभकरवामीका द्वादशभावमें फल कहते हैं और जि सके जन्मकालमें एकादश भावका स्वामी लग्नमें स्थित होये सो थोडी श्रायुपा वाला रियल क युक्त और शूरवीर और दाताबीर धनमें प्रोतिबाला और भेदभाग्याँवाला होताहै श्री तृष्णा दोप मृत्युझी मान होता है ।

:
.
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और जिसके जन्मकालमें एकादशका स्वामी दूसरे स्थान में स्थित होवे सो उत्पन्न भोगी और
योहा भोजन करने वाला और थोडी श्रायुपा वाला होताहै ओर रग्रहकर्के अट कपाली और
रोग वाला होताहै और शुभग्रह होवे तव धन कर्के युक्त होताहै ॥ १० ॥ और एकादशका म्वामी
तीसरे स्थानमें स्थित होवे सो बंधुयोंकी लक्ष्मी पालन करणे वाला और श्रेष्ट बंधुवों वाला और
। शुभ ग्रह होवे तब बंधुयाँका प्यारा होताहै और क्रूरग्रह हो तव बधुयोका और शत्रुयाँके कुलका
नाश करणे वाला होताहै ॥११॥ और एकादशका स्वामी चतुर्थ स्थान में स्थित होवे तव वडी
आयुपा वाला ओर पिताका प्यारा और भक्ति वाला होताहै और समयमें उचित कर्म तर होताहै
और श्रेट धर्ममें रत और लाभ वाला होताहै ।। १२ ॥ और एकादशका स्वामों पचममें स्थित होवे
तब पिता पुत्र आपसमें प्रीतिवाले होतेहे और समान गुण वाले होते, ओर पुत्र थोडी जीविका
.
..
.
.
वित्तगतेलामपतावुत्पन्नभुगल्पभोजनोल्पायुः॥. अटकपालीरोगीलरेसोम्ये
चधनकलितः १० बंधुश्रीपालनकःसुबांधवोबंधुवत्सलस्तुशुभे ॥ लाभ
• शेसहजगतेबंधूनारिपुकुलच्छेत्ता ॥११॥ तूर्यस्थेलाभेशेदीर्घायुःपितरि
। भक्तिभाग्भवति समयैककर्मनिरतःमुधर्मरेतोलाभन्मिनुजः १२ तन
यगतोलाभपतिःपितपुत्रौस्नेहलौमि कुरुते ॥ तुर्त्यगुणंचपरस्यरस्वल्पाजी
वीचभवतिसुतः १३ लाभाधिपेपष्टगतसुवैरंसुदीर्घरोगचतुरंगसंग्रहं ॥ म
तिसमाप्नोतिचचौरहस्तात्रेचदेशांतरसंगतोनरः १४ सप्तमगेलाभेशेते
जस्वीशीलसंपदःपदवी ॥ दीर्घायुभवतिनरस्तथैकदयितापतिर्नियतं १५
एकादशपेष्टमगेरेल्पायुःसुदीर्घरोगीच जीवन्मृतश्चदुःखीभवतिनर सौम्यग
गनचरे १६ एकादशेशेसुकृतालयस्थेवश्रुतःशास्त्रविशारद स्यात् ॥ धर्म
प्रसिदोगुरुदेवभक्त क्रूरेचखेटेवतवर्जितश्च १७
स्वाला होताहै ॥ १३ ॥ और एकादशेश छठे स्थानमें स्थित होवे तव वढे वैर वाला और दोघरोगी
और घोडेयोंका संग्रह करणे वाला होताहै और ऋग्ग्रह होवे तव चोरके हांथसे मृत्युको प्रान होता है
और विदेशमै रहिताहै ॥ १४ ॥ और जिसके जन्मकालमें एकादशका यामी सप्तम स्थानमें स्थित
होवे सो तेजस्वी और श्रेष्ठ म्वभाववाला और सपदाको प्राप्त होताहै और वडी बायुपा वाला और
निश्चयकर्के एक सीका स्वामी होताहै ॥ १५॥ और एकादशका म्यामी अटम म्यानमें स्थितही
वे और
करग्रह होवे तव योडी श्रायुश वाला होताहै और दीर्घरोगी होता है और शुभग्रहहोरेतव
जीताहि मृतकको न्यदि होताहै ओर दुःखी होताहै १६ और एकादशका म्यामी नवम स्थान में
धित होवे तव बहुश्रुत होताहै और शास्त्रम चतुर होताह और धर्ममें प्रसिद्ध होता और गुर और
देवताका भक्त होताहै और क्रू ग्रह होवे तव अतरुकें रहित होताई ॥ १७ ॥

९०८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ औरजिमजन्मकालमै एकादशका म्वामीटशममें स्थित होवे सो मातासाभन और वर्मा होताई औरपितामेव का है और चिरकालजीताहै और धनवान् और माताकैपालनेवालाहोताहै १८ और जिमके जन्मकालमे एकादशकास्वामी एकादशमे स्थित होवे सो वडी आयुषा वाला की है और वहुत पुन पौत्रों कर्फे युन कती है और श्रेष्ठ कर्मकाणेबाला और रूसक युन और श्रेष्टम्वभाव कक युक्त होताहै और मनुष्याको हर्ष करणे वाला पुरुष होताहे ओर एक दशका म्वामी द्वादशमें स्थित होवे तव उत्पन भोगी और चचला और भोगभोगने वाला और उत्पातमे रत योर अभिमानी और दाता अोर सदाटु खी होताहै २० दतिलाभभावविचारः ॥ ११ ॥ व्यय भावकाविचारकहते है जन्मलग्नमेगाहरमैवरसेंऔरवाहामेघरकेस्वामोसे औरशनिस दूरविदेशगमन और । 4 " मातरिभक्तःमुस्तापितारद्वेपीसुदीर्घतरजीवीधनवान्जननीपालननिरतोलाभाधि पेखगते १८लाभाधिपोलाभगत करोतिदीर्घायुपंपुष्कलपुत्रपौत्रंसुकर्मकरूपयुतंसुशी लंजनप्रमोदप्रवणपुमांसम्१९द्वादशगेलाभेशेउत्पन्नभुगस्थिरोभवतिभोगीउत्पात रतोमानीदातादुःखीसदापुरुषः २०- इतिलाभभावविचार; ११,अथव्ययभाव विचारः .. लग्नादत्यतदीशभानुतनयैर्दूराटनंदुर्गतिदातृत्वंशयनादिसौख्यविभ ववित्तक्षयचिंतयेत् ॥ रिःफस्थचरखेचरेचरगृहेदुःस्थाननाथवानानादेशवना टनोहिशनिनायुक्तेथवालोकिते १. रिःफरभानगतेशुभेशुभयुतेसौम्यग्रहालो कितन्नाथेविबलरिनीचगृहगेवित्तव्ययाभावभाकू रि फस्थेविवलेवलेनस हितेरि फाधिपेवित्तहामिश्रव्योमचरान्वितेतुसकलामेश्रव्ययदेहिनां ,२।। M FISepr.in दुगंति और दानशनि और शप्पदि शपनके सुख और ऐश्चय और धननाश इतने पदार्थास विचा र करे और द्वादश स्थानमें चरराशि गत चर ग्रह चद्र बुध शुक्र हो अथवा छठे अष्टम हादश स्वामी होव और शान करु युन अथवा दृष्ट हो तव अनेक देशों में भ्रमणकरणे वाला और वन पर्यतीमेननणे वाला होताह १और जिसय जन्मकालमें दादश स्थानमें शुभयर स्थित होवे और झु भग्रहकर्क गुरु होवे और शुभग्रहकर दृष्ट होने तय धन राचकों नहिं प्राप्त होनाहे और द्वादश स्थानम निरल ग्रह स्मित होय ओर हाटगेश यली होवे तर धनका नाश करना है और शुभ पाप होना पर काशिम गुन होव वा टेखते होन तर मिथिन शुभकर्म पापकर्म टोनामे धन खर्च होना .

.
.
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
और बादश भावमें शुभग्रहके वर्गस्थित होवे तब शुभकार्यमें खर्च होताहै
और हादश भाव निवल ग्रह कर्क युक्त दृष्ट होवे तव पापकर्ममें खर्च होता है और निर्बल ग्रह
की दशा कालमें हादश भावका कारक जिसके वर्गमें स्थित होवे तिसग्रहकी जातीके मनुप्यसें
अनर्थ फलको प्राप्त होताहै ३' और क्रूर ग्रहबली होयकर्के हादश स्थानमें स्थित होवे और छठे
और अरम का स्वामी दादशम्यानमें स्थितहोवे तव रेवतीया और धन के सग्रहकानाश,कतोहै और
दादश स्थानमे द्विपद चतुष्पदादि राशिके स्थित होया और पापी ग्रह के योग और देवनेसें भृ
न्याटि हिपद चतुप्यदोंके नाशको प्राप्त होताहै अर्थत् व्यय भावमें विपद ३ । ६ । ७ धनकापूर्वभाग
होने चाकरोकोहानिहोतीऔर ११२।५धनकापराध औरमफरकापूर्वाधहोनसेंचतुप्पटॉकीहानिहाती है
स
-
इष्टव्ययंभवतिशोभनवर्गयातेदुष्टव्ययंविवलखेटयुतेक्षितेवा ॥ यत्कारकाचर
वर्गजनादनजातःसमेतिबलहीनदशापहारे ॥ ३॥ , क्रूरग्रहवलवति
व्ययगेरिनाशस्थानाधिपेकृपिधनस्थितिनाशकःस्यात् ॥ रिःफेचतुर्द्विपद
भेसहतत्पदेनखेटेनसर्वपशुभृत्यविनाशमेति. , ॥ ४ ॥ विप्रादिखेचरयुते
सतिविप्रमुख्यैःस्त्रीवर्गतस्तुतरुणोखचरेणयुक्त ॥ रिःफेनरग्रहयुतेरिपुणासह
जातःसुहज्जनवशाधननाशमेति ॥ ५॥ त्यागीशुभग्रहयुतेकपि:
कश्चधर्मापापेवसानगृहगेतुविवादशीलः ॥ नेत्रामयःपवनकच्चपलोटनःस्या
दुचस्वमित्रभवनेतुपरोपकारी ॥ ६
m
.
४ ओर ब्राह्मण जातोके ग्रह वृहस्पति शुक्रगमस्थानमे होयेंतव ब्राह्मणी के पन स्वचं काटे-
ताहै और सोयहाँकचंद्रमाशुक्रगुम होवे तवस्रोपोंके निमित्तधननाशकत्ता है और पुम्पग्रह सूर्यमंगल
स्थित होवें तव शत्रुयों कर्के धन नाश कत्ती श्री मित्र क्षेत्रमें हो तव मित्रों क धन नागको
पात होताहै ॥ ५॥ श्रीर शुभग्रह हादर्शमें स्थित होवे तर त्यागी और रपिकमके काणे वाला
और धर्मी होताह और पापी ग्रह होये तब विवाद करण वाला होताह और नेगेगी बार बार.
विकार वाला और चपल श्रमणे नाला होताहै और उगशिमे बार में ग्थिन हो तव
परोपकार करणे याला होताहै ॥ ६ ॥

५१०
॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥
॥ ओर जिसके जन्म कालमे सूर्य अथवा क्षीण चंद्रमा हादश स्थानमें स्थित
होवे तव राजा कर्के धन नाथकों प्राप्त होताहै ॥ और हादश स्थानमें स्थित मंगल
वुध कर्के देस्पा होवे तव अनेक प्रकारों कर्के धननाश कताहै और वृहस्पति वुध हादशमें स्थित-
होवें तब घनकी रक्षा करते हैं और बुध शुक्र कर्के युक्त दृष्ट होवे तब शव्याके सुखको प्राप्त होताहै
७ ॥ ओर दादश भावका स्वामी उच्चगशिमें स्थित होवे और शुभग्रहोंके वर्गमें स्थित होवे और
शुभग्रहों कर्के देख्या होवे तव पयंकेमे शयन करणे वाला कहे ॥ ८ ॥ और हादश भावका स्वामी
परम उच्चमें स्थित होवे तव विचित्र पर्यकमें शयन कहे और अथवा नवम भावके स्वामी कर्के देख्या
होवे तव मणिरत्नों कर्के विभूपित पर्यकपर शयन कहे ॥ ९ ॥ और जिसके जन्मसमयमें दादश
भानुवीकृशशीतगुययगतोवित्तस्यनाशनपै मोनाशयतींदुजेक्षितयुतो
नानाप्रकारैर्द्धनं ॥ वागीशेंदुसुतायदिव्ययगतावित्तस्यसंरक्षकाः सौ
म्यःशुक्रयुतेक्षितोयदिनृणांशय्यासुखंजायते ॥ ७ ॥ व्ययेशेस्वो
चराशिस्थशुभवर्गसमन्विते ॥ शुभखेचरसंदृष्टेपर्यकशयनंवदेत् ॥ ८॥
विचित्रमंशयनंव्ययेशेपरमोच्चगे ॥ भाग्यनाथेनवादृष्टमणिरत्नविभू
पितं ९. पापग्रहणांसंबंधेव्ययेतद्भावनायके ॥ क्रूरांशक्रूरदृष्टेशयनादिसु
खनहि ॥ नीचेव्ययेवालग्नेशेशत्रुनाथेनवीक्षित ॥ मंदमांद्यगुसंयुक्तेशयना
दिसुर्खनहि १० मंदाहिध्वजसंयतेतुनिधनस्थानाधिपेनान्वितेरिःफेदुर्गति
मेतिपटपतिनादृष्टेथवामानवः ॥ जातोयातिपरंपदंसरगुरौलग्नेभृगौकामगे
कन्यास्थरजनीकरेयदिधनुर्लग्नेचमेषांशके ११
माव और तिसका स्वामी पापी ग्रहसें सबंध करे और करके नवाशम स्थित और क्रूर ग्रह क दृष्ट
होवे तव शयनाटि सुख तिसको नहिं होताहै और जिसके जन्म कालमे लग्नका स्वामी नोन
राशिमें स्थित होवे और अथवा द्वादश स्थानमें स्थित होवे और छठे भावके स्वामी कर्के दृष्ट होवे
और शनि और गुलिक और राहु कर्के युक्त होवे तव शम्यादि मुख नहि होताहै ॥ १० ॥ श्रीर
जिसके जन्म कालमें अष्टमेश शनि राहु केतु कके युक होये और हादश स्थानमें स्थित होवे मो
दुर्गति को प्राप्त होताहै अथवा पष्ठेश कर्के टेस्या होवे तब.दुर्गतिको प्राप्त होताहै और जिसके
जन्म कालमें वृहस्पति लममें और शुक्र सप्तममें स्थित होवे और कन्या और धनुरंग में श्रीर मेर
के नवाश चंद्रमा स्थित होवे तव परम गतिको मोक्षको प्राप्त होताहै ॥ १॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ५११ और जिसके जन्मकालमें पष्ट अष्टम द्वादश भावोंकेस्वामी दुःस्थानमें 4 1 ८1१२ । स्थित हो। तब तिन्हों भावोंका पुष्ट फल कहैं जव बली होवे तव और निवल होवें तव पुष्ट फल नहि कलें हैं और अष्टमस्थानका स्वामी निर्बल होयक जिस भावमं स्थित होवे तिसका नाश क्त्ता है और लग्नका स्वामी शुभग्रह कर्के दृष्ट युक्त और बली होय कर्के जिस भावमें स्थित होवे तिस भा को वडाशुभ फल कत्तोहै और नीच राशिम और अस्त होवे तव नेष्ट फल कर्ताह ॥ अब हादशेशका वारां भावों में फल कहते हैं जिसके जन्मकालमें हादश भावका स्वामी लग्नमें स्थिाहोवे सो विदेशगमनकत्ताहै ओर सुदररूपवला और श्रेष्टवाणीवालाहोताहै और दुष्ट , संगतिमें स्थित होताहै और वादकरणे वाला होताहै अथवानपुसक होताहे ॥ १३ ॥ और द्वादशका स्वामी दूसरेस्थानमें स्थितहोवे तव कृपण और कठोर वाणी वाला और अनिष्ठफलको प्राप्त होता है और १२ ॥ दुःस्थेदुष्टगृहाधिपेबलयुतेतद्भावपुष्टिंवदेत् श्रायुःस्थानपतौतुयत्रविबलेतावना शतथा ॥ लग्नेशःशुभखटवीक्षितयुतोयद्भावयातीवलीतद्भावस्य शुभंकरोतिविपु लनीचारिगस्त्वन्यथा १२ अथव्ययेशद्वादशभावफलम् व्ययनाथेलग्नगत विदेशगःसुवचनःसुरूपश्च असगवाददोषीभवतिकुमारोथवापंडः १३ हा दशपवितगतेकृपणःकटुवागनिष्टलाभपरः सौम्यगच्छतिनिधनंनृपतस्करवन्हि तोतिभयम् १४ सहजगतेद्वादशपेक्रूरेगतवांधवःशुभेचधनी तनुसोदरःसुकृप गोबंधुषुदूरसदाभवति १५ तूर्यगतेव्ययनाथकृपणोरोगभीतःसुकर्माच म तिमाप्नोतिमुततःसततमनुजोमहादुःखी १६ द्वादशपतीसुतस्थरेसुतवर्जि तःशुभेस्तयुक् जनकविलासीचतयासमर्थहीनोभवेत्पुरुषः १७ षष्ठगतेव्य यनाथकोकपणातिदूषणःपुरुपः लभतेमृतिंनितांतंभृगुतनयेनेत्रहीनःस्यात् १८ - शुभग्रह हो तव निधन और राजासे और चौरसे अग्निसे भपको प्राप्त होताई १४ श्रीर दशका गुमी तीसरे स्थानमें स्थित होव और काग्रह होवेतव बंगुहीन और शुभग्रह होवे तय धनी होता है और थोडे भाइयों वाला और रुपण और बंधुयोंसे सर्वदाकाल दूरहोताहै १५ और हाटशन स्वामी चतुर्थ स्थानमें स्थित होवे तव रपण और रोगकर्के डराया और श्रेट कम क णे वाला हो ताई पीर पुत्ररों मृत्यगे प्रात होताहै ओर निरंतर वडे दुःख कर्के युग होताहै १६ और हादथ भारफास्यामोपचमस्थानमें स्थित होवे और ऋग्रह होवेतव पुनरहित होताई और शुभग्रहहोवैत्य पुत्र युक्त होताई और पितास विलास करणे वाला और समयंसे रहित होताह १० और दादशवा खा मी छठे स्थानमें स्थित होवे और सूरग्रह होवेतव स्पण और दुष्ट भावकोप्राप्त होताहै भार निश्चियक के मृगुको प्राप्त होताह श्रीर शुरु होवे तव नेत्रहीन होताहे १८ ५१२ .॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ और दादशकास्वामीसप्तमस्थानमॅस्थितहोयेतब दुष्ट और दुष्टचरित्रधार एवाला और चनुर होताहै औरकरग्रह कर्के अपनोस्रोसऔर शुभग्रहकर्केवेश्यासें नाशकोंप्राप्तहातोहे १९ और हादशका स्वामी अष्टम भावमें स्थित होवे तव अष्टकपालों कयुक्त और कार्यसाधनमे रहितहोता है और द्रो ह करणे बुद्धि वाला होताहै और शुभग्रह होवे तव धन सग्रहमे तत्पर होताहै ओर हादशका स्वामी नवमस्थानमे स्थितहोवे तव तीर्थयात्रा में होताहै भोर क्रूर ग्रहहोवे तव पापीहोताहै और तिसका धन निरर्थ जाताहे २. स्वामी दशमस्थानमें स्थितहोवे तव परस्त्रीस परामुख और पवित्र अगोंवाला होताहै और पुत्र - चल रवभावाला और द्वादशका - ~ द्वादशपेसप्तमगेदुष्टोदुश्चरितभृत्पटुवचनः फरेस्वस्तीतःस्यात्सोम्यक्षयमेति गणिकातः ॥ १९ ॥' व्ययनाथेनिधनगतेष्टकपालीकार्यसाधनैरहितः। -द्रोहमति-सौम्यखगेधनसंग्रहतत्परोभवति ॥ २०॥ व्ययनाथसुकृतगं तेतीर्थालोक्याटनोविचलवृत्तिः ॥ क्रूरेचखगेपापीनिरर्थकयातितद्रव्यम् ॥२०॥ व्ययपेगगनगृहस्थेपररमणीपराङ्मुख-पवित्रांग-सुतधनसग्रहनिर तोदुर्वचनपराभवतितन्माता २१लाभस्थेद्वादशपेसुकुमारोदीघजीवितोभवति स्थानप्रवरोदाताविख्यातःसत्यवचनपरः २२ विभूतिमान्यामनिवासचित्तः कार्पण्यवुद्धिःपशुसंग्रहीच चज्जीवतिग्रामयुतःसदास्याद्ययाधिनाथेव्ययगेहलाने २३-इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितज्योतिर्महानिव धेजातकखडेतन्वादिद्वादशभावफलाध्यायःषोडशः १६ .. और धनके संग्रहमें रतहोताह और तिसकी माता इट वचन करने वाली होतीहै ३९और बादश । ६ का स्वामी एकादश भावम स्थितहोवे तव सुमारावस्थावाला और चिरकाल जोगवालाहोताहै और अपने स्थानम प्रधान होताहै ओर दाता और जगतम प्रसिद्ध और सत्य बोलनेवाला होताहै २२ और जिसके जन्मकालमै द्वादश भावका स्वामी द्वादश स्थानमें स्थित होवे सो ऐश्वर्य वा ला और ग्राममें निवास करसमें चितवारा और रुपणवुद्धिवाला थोर डरणे वाला और पशुयोंका •मग्रह करण वाला और कदाचित् जीवता रहे तव सवदा काल ग्राम कर्के युक्त होताह श्रीजातकपडभापाटीकायापोडशोप्यायः १६ शिवम् ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ . अपनी नात कायायकहतेहें यो जन्मकालसे पुरुषोंको होराशातकेजाननेवाल्याने काहै. सोफ.ल खोयों कोबोकहे और तिसमें , यो स्त्रीको कहनेके योग्य फलनहिहे सो फल तिमके स्वामी कों चौताहै १ प्रो'कहते लग्नौरचंद्रमासंस्खाकटेहकाशुभाइभावचारक और हनी चद्रमांकाम स्यान पतिकासुख कहे औपंचमभमप्रसूतिकाविचा कहे नोरनिश्चयय फैविधवाक विचार अष्टम धरमेकरे २ और ग्रंथातरमें कहतेहे स्रोके जन्मलग्नमें अष्टमस्थान में विश्वा योग टेवे और स्वामी का मुख और सौभाग्य सप्तम भावमें देखे और देहकोसोदयंता लग्नमें देखे और पुत्र प्राप्ति नवमरथा नमें देरवे ३ इन्हों पूर्वोक्त स्थानों में शुभग्रह बलयुक्त स्थित होवै तव शुभफल होताहे ओर स्वामोसे रहित क्रूर ग्रह स्थितहों तवनेष्ठफल होताहै ४ और जिम के जन्म कालमें लग्नचरमा ग्रह राशिमेप मिथुनादिमें स्थित होवें और पुरुष राशिके नवांशमें स्थित होवें सो तो पुरुषको न्याई स्वरूप और अयस्त्रीजातकाध्यायोव्याख्यायते ॥ यजन्मकालाद्गदितनराणाहाराप्रवीणैःफलमे तदेव स्त्रीणांप्रकल्प्यंखलुचेदयोग्यतन्नायकेतत्परिवेदितव्यम् लग्नेशशांकेचवपुर्वि चिंत्यंतयोःकलपतिवैभवानि सुताख्यभावप्रसवोऽवगम्योवैधव्यमस्याःकिलका लगेहे २ ग्रथांतरेपि वैधव्यंनिधनगृहेपतिसौभाग्यसुखंचजामित्रे सौंदयंलग्नय हेविलोकयेत्पुत्रसंपर्दानवमे एपुस्थानेषुयुवत्यःसौम्या शुभदावलान्विंताज्ञयाः क्रूरास्तुनेष्टफलदाभुवनेशेविवर्जिताःसदाचित्यम् ? पुरुपःपुरुपांशेलग्नेहोः पापयुक्तयोर्जीता पुरुषाकृतिशीलयुताभर्तुरयोग्यासमंजसाकन्या समराशीसमभागेलग्नेहोःस्त्रीगुणान्विताकन्या ॥ सौम्ययुतेदृष्टेवासुभगासा (ध्वीसुविख्याता ६ तथा लग्-दृविषमसंगोशुभयुतौसौम्य ग्रहालोकितो ना रीमिश्रणाकृतिस्थितिगति प्रज्ञावतीजायते ॥ युग्मागारगतीतुपापसहितोपा पेक्षितौवातथा तद्राशाशयुतेक्षकग्रहवलादायुःसमस्तंचिदुः ७ ५ स्वभाववाली और सामीके योग्पनहि होती है और माडी होती है और जिसके जन्मका में समाशियोंमें वृककाशिमि अोर समराथिकैनवांशमैं लग्न चंद्रमादौना हो वेता कन्या सोपीके यो गुण तिन्होंक युक होतीहै और शुभग्रॉकयुग वा दृष्ध होवे नर श्रेष्ट भाग्यावाली श्रीर साध्वी और प्रसिद्ध होताह ६ ओर कहतेहैं लग्न और चंद्रमा विपम नाशियों में स्थित होवे श्रीर शुभग्रहकर्के युका घट हो तव स्त्री म यम गुणों वाली और मध्यमका पालो ओर यक्षिालो होतो और तमहि समराशिगेमजन चंद्रमा स्थित होवें और पापी यट्रोक के युक दृष्ट हो तर मध्यम रूप वाली और मध्यम गुण वाली होतोह ॥ ओर लगेय त्रो. चंद्र माको राशिका स्वामी इन्होंकों जैसे ग्रह देखते होवे तिन्हकाबलावलदेखकर्के संपूर्ण फल कहे , ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अव निगाशका फल कहतेहैं | जिस कन्याके जन्मसमयमलग्न और चंद्रमा, यो बली होवे और मगरको राशिमें और शुक्रके विशाशमें स्थित होवे तव कन्या वडी निंद्य होती है । ओर वृहस्पतिके त्रिशाशमें स्थित होव तव निरतर पतिव्रता होतोहै ॥ और मगलक त्रिशाशमै हो वे तव निश्च स्कर्केदुष्ट होताहै और बुध के निशाशम होवेतवमायाचनुरहोतीहै और शनि शिाशमें हाव तव दासी हाताहै ८ औ ल्न अथवा चद्रमा वु-को राशिमें स्थित और मगलके त्रिशाशमें होवें तव कन्या कपट स्वभ वबालीहोतीहै भार शुक्रके त्रिंशाशमे होवें तवकामदेवसे रहित होतीहै और वुधके त्रिंशांशमें हो तब अत्यत गुणाकर्के युक्त होताहै ॥ और वृहस्पतिके त्रिशाशमें स्थित होवें तव निरतर पतिव्रता होतीहै ओर शनिके त्रिंशाशमै नसककी स्त्री होती है ९ और जिस अथत्रिंशांशफलम् लग्नेदोर्बलवान्कुजस्यभवनशुक्रस्यखाग्न्यंशककन्यास्यादतिनिदि तासुरगुरोःसाध्वीनितांतभवेत् दुष्टाभूतनयस्यनूनमुदितासौम्यस्यमायाविनीदासी तिग्ममरीचिसूनुगगनाग्न्यशफलानिक्रमात् ८ तारानायकपुत्रभेऽवनिसुतेत्रि शवेकार्पटाशीक्रेहीनमनोभवाशशिसुतम्याऽतीवयुक्तागुणैः ॥ देवाधीशपु रोहितस्यहिभवेत्सावानितांतंतथा खाग्न्यशेऽर्कसुतस्यसानिगदिताक्लीवस्यमा र्यावुधैः ९ देवाचार्यगृहमृतांशुरथवालग्नखवन्ह्यशकेभसूनोर्गुणशालिनी सुरगुरी रूपातागुणानांगणैः तारास्वामिसुतस्यचारुविभवाशुक्रस्यसाध्वीभवे नूनभानुसुतस्यचाल्पसुरताकांताबुधैःकीर्तिता १० दैत्याचार्यगृहेसुरेंद्रसचिव स्याकाशवन्ह्यशकेलग्नवाप्युडनायकोगुणवतीभौमस्यदौयाधिका ॥ सौम्य स्यातिकलाकलापकुशलाशुक्रस्यचंचद्गुणैर्युक्कानिपुर्दिवामाणिसुतस्याशेपुन भूरिति ११ कन्याके जन्मकाल्में चंद्रमा ना लग्न वृहस्पतिको राशिमे स्थित होवे और मगल्के नियम हो व विकन्यागुणाचालीहोतीहें ओर वृहस्पतिके विशाशमें होवें तव गुणॉकसमूक प्रारद होती है । र यु एक त्रिशाशने हाय तर श्रेष्ट ऐश्वरपकर्के युक्त होतोहे और शुक्रकोशाशमें होव त्य पतिव्र ना होगा और शाशिनिशाशमै होव वत स्रोनिश्चयकर्के थोडीप्रीति वाली होतीहै , और जिस कन्याके जन्मकालमें लग्न वा चद्रमा शुक्रकी राशिमें और वृहस्पतिके विशाइमे स्थित हो माक मागणारा होती है और मगर कनिशांशमै होवे तव दुष्टाहोतीहै श्रार बुधकार्निशाशमें हवि तव कलाफ समूहको जानने वाली होताहै ार शुक्रके निशाशमें होवैतव वडे प्राथवाले रणाय के युक्त होताहै श्रीर, शानेक निशाशमें हो वत दोवारीविवाही यातीहै."

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ५१५ और जिसकन्पाके जन्मकालमें लग्न वा चंद्रमा शनिकी राशिमें स्थित और मंगलके त्रिंशांशमें होये तव दासी होता और वुधके त्रिशांशमें दुष्टा होतीहै और बृहस्पतिके त्रिंशांशमे स्वामीके पूजने वालो होतोहे और शुक्रके त्रिंथाथमै प्रसूतीसे रहित होतीहै और शनिके त्रिंशांशमे नीचमै रत होतीहै १२ और जिसकन्याके जन्मकालमें लग्न वा चंद्रमा सिंहराशिमें स्थित होने और मंगलके विशाशमें होवे सो कन्या इच्छाचारिणी होतीहै और बुधके विशांशम अत्यंत दुध मन बाली होतीहै और वृहस्पतिके विशांशमें राजाको राणो होतोहे और शुक्रके त्रिंशांशमें न्यभि चारमें रत होती है और शनिके त्रिंशांशमै अत्यंत पुरुपकीन्याई चनुर होती है १३ और जि सकम्पाके जन्मकालमें कर्कट राशिमें चंद्रमा वा लग्न होवे और मगलके त्रिशांशमें होवे तवक न्या अपनी इछासें वर्चने वाली होतीहै और वुधके त्रिंशांशमें शिल्पविद्याम चतुर होतीहै और बृहस्पतिके निशांथमें भेगोवाली और शुक्रके त्रिशाशमें पतिव्रता और शनिके त्रिशांथमें मंदालयेखाग्निलवेकुजस्यदासीचसौम्यस्यखलाहिवाला ॥ दृहस्पतेःस्यात्प तिदेवतासाबंध्याभृगोर्नीचरतार्कसूनोः १२ लग्नंवाविधुरर्कमंदिरगतोभीम स्यखाग्न्य शकेस्वच्छासंचरणोधताशशिसुतस्यातीवदुष्टाशया देवाधीशपुरोध सोनिगदितासाराजपत्नीभृगोःपोंश्वस्याभिरताशनेरतितरांपुंवत्प्रंगल्भांगना १३ चंद्रागारेखाग्निभागेकुजस्यस्वेच्छात्तिस्यशिल्पेप्रवीणा वाचांपत्युःसद्गु णाभार्गवस्यसाध्वीमंदस्यप्रियप्राणत्री १४ ॥ अथशुभाऽशुभयोगाः ॥ अन्योन्यभागेक्षणगौसितायिहासितःतनुगेघटांशे कंदर्पशांतिकुरुतेनितांतं नारीनराकारकरांगनाभिः १५ शून्यमन्मथमंदिरेशुभखगैर्नालोकितेनिलेवा लायाः किलनायकोमुनिवरैःकापूरुषःकीर्तितः जामित्रवुधमंदयोर्यदिगृहं पंठो भवेनिश्चितंराशीतत्रचरेविदेशनिरतोयगेचमिश्रस्थितिः १६ स्वामीके प्राणहर वाली होतीहै १४ अव शुभाऽशुभ योग कहतेहैं जिस कन्याके जन्मकाल में शुक्र और शनि दोनों परस्परनवांशमें स्थित हो शनिक नवाशमें शक और शुक्रके नवाशम पनि स्थितहोवे और अापसमें देखते हो अथवा जन्मलग्न तुला होवे और तिसमें कुंभरा शिका नवाश होवे सो खो पुरपाकार स्वीयोंक| कामको शातिको करणे वाली हो तोदै १२ और योगांतर कहतेहैं जिसबीके जन्मलमसे सप्तमस्थान ग्रहॉक रहित होये और महाँकोदृष्टिकर्फे रहित होवे वलस हीन होवे तव तिस कन्पाका स्वामी भण्डा होताई और जद सप्तमभावमें मिथुन कन्या और मकर कुभ लग्न होवें तव तिसकास्वामी-नपुसंक होताहे निभयक और जिस मोके सप्तमभावमें चर राशी । १७१. स्थित होवे त तिसका स्वामी विदेशा में रत होताहे और दिस्यभाव लग्न २ . ९ १२ सप्तममें होने,तव रुवा घरमें रुवी मिदेखने रदिनादे ५१६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और योगातरकहतेहैं जिसस्त्रीको सप्तमस्थानमें सूर्यस्थितहोवे सो पतिकर्के त्यागकी प्रातहोतीहै उौरमं गलसप्तमस्थानमें होवे सो वालविधवा होतीहै और पापीग्रहों कर्के सप्तमभाव दृष्टहोवे और शनि के युक्तहोवे तवकन्याकुमारीहिवृद्धहोजातीहे १० डोर योगातरकहतेहे जिसकन्याकै सप्तमभावमें पापीग्रह स्थितहोवे तिसकेकेशपाशनष्टहोजातेहे उौर मिश्रग्रह स्थितहोवे तवदूसरी वार विवाहीजातीहै ओर सप्तममें वल्हीन पापग्रह स्थितहोवे और शुभग्रहोंकः नहिदृष्टहोवें तव स्वामीकत्यागकॉपा तहोतीहै १८ उऔर योगकहतेहै जिसस्त्रोके जन्मकालमें मगलके नवाथम शुक्रडोर शुक्रकेनवाशमै म गलस्थितहोवे सोखोनिश्चयकर्के परपुरुपमरतहोतीहै और शुक्रमगलचद्रमायुक्त सप्तमस्थानमें स्थि तहोवें तवस्वामोकी आज्ञामें रतहोतो? ॥ और योगातर कहतेहैं जिसस्त्रीके जन्मकालमें मंगलशनिकीराशियों में ८ लगत सप्तमेदिनपतौपतिमुक्ताक्षोणिजेचविधवाखलुवाल्ये पापखेचरविलोकनयतिमंटगे चयुवतिर्जरतीस्यात् १७ खलै कलत्रेचगतालकास्यात्कांताविभित्रैश्यभवेत्पुनर्भू कलत्रसंस्थेविवलेखलास्येसौम्यैरदृष्टेविभुनाविमुक्ता १८ अन्योन्यांशावस्थितौभौ मशुक्रौस्यातांकांतासंगतान्येननून चंद्रोपेतौशुक्रवक्रौस्मरस्थावाज्ञामेवस्वामिनश्चा मनंति १९ लग्नेसितेंदूकुजमंदभस्योरेंक्षितौसान्यरताहियोपा स्मरेकुजेसार्क सुतेनदृष्टविनष्टयोनिश्चशुभाऽशुभांशे२०भानोभयदिवालवःस्मरगृहेसंभोगमंदः पतिश्चंद्रस्यातिमदोमृदु क्षितिसुतस्यस्त्रीप्रिय क्रोधयुक् विद्वानज्ञस्यगुरोवंशी गुणयुत शुक्रस्यभाग्यान्वितोमंदस्यप्रवयास्तुगूढमतिरित्युक्तोवुधारिकः २१ .. घद्रमा शुक्र होवें और करमहाकक एट होव सो स्त्री परपुरुषम रत होतीहै और जिस स्त्री केसत म भावमें मंगल स्थित होवे और शनिक युक्त दृष्ट होवे श्रीर शुभग्रह पापग्रहोंके नवाशमें स्थि' तो तत तिसको योनी नए होतीहै २ . और जिसीके सप्तमभावमें सूर्यको राशि का नया श स्थित होवे तय तिसका स्वामी सभोग मद होता और चंद्रमाकी राथिऔर नवाश होवे तवनि सका ग्वामी बडे मदकर्के युक पीर कोमल होताहै और मंगलकोराशि नाश होवे तव वाका त्याग धार कोधपुक्त होता और युधक नवाशमें परितहोताहै श्रीर वृहस्पतिके नवाशमे वश्य पार ग ताकयुक्त होताहै और शुरके नवाशमें भाग्योंकर्षे पुन होताह श्रीर दानिके नवाशम पद गढमति दोतारे इह फल होराशासके जाननेवाले कहते हैं २१ श्रीर ॥

२२ ॥ ॥श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः॥ औरयोगांतरकहते हेंजिसवीकेजन्मकालमशुक्र चंद्रमासप्तमभावस्थितहोतेहैंतिसखीकॉईप्पांकयुक्त औरवडेभाग्पावालीकरते औरवुधचंद्रमासप्तममकलावतीऔर श्रेष्टगुणोंवालीकरते हैं और वुधशुक्रवडे प्रकाशवालेभाग्य और गुणोकर्के युक कर्तेहै और शुभग्रह लग्नमें स्थित हो। तव अनेक भूपण और श्रेष्ट गुणोंक युक्त होती है औरपापीग्रह लग्नमें होवें तव खोटा फल कहें और योगातर कहते हैं जिसकन्याकेजन्मलग्नतेंटमस्थानपापीग्रहहोवेसाविधवाहोता है और अष्टम श जिसबहके नवांशमें स्थित होवे तिसग्रहकी दशाकालम सोस्तीगृत्युको प्राप्त होतीहै और शुभग्रह दूसरे स्थान में स्थित होवें तव अपने दोपक मरतीहै २३ और जिस कन्याके जन्मकालमें सूर्य और मगल चंद्रमासे दशम चतुर्थ स्थानमें स्थित होवे सोपवंतसे गिड मरताहै और मंगल और चंद्रमा और शनि दूसरे और सप्तमें और चतुर्थस्थानस्थित होवें तव सूहे और बाउलासे श्रादले कर्के जलाशयमें डूक्तीहै और जिस कन्याकेजन्मकालमेंसूर्यचंद्रमादोनों पापग्रहकर्के युक्त दृष्ट हो। शुकेंदूस्मरगौस्त्रियंप्रकुरुतस्से|सुखेनान्वितांसौम्येंदूचकलासुखोत्तमगुणांशु केंदुपुत्रावथ ॥ चंचद्भाग्यकलाज्ञताभिरुचिरांसौम्यग्रहेंद्रास्तनोनानाभूपणसद्गुणां वरसुखांपापग्रहास्त्वन्यथा २२ वैधव्यस्यात्पापखेटेऽष्टमस्थरंध्रस्वामीसंस्थि तोयस्यचांशे मृत्युःपाकेतस्यवाच्योगनायाःसोम्यरर्थस्थानगैःस्यात्स्वयंहि २३ सूर्यारौखजलाश्रितौहिमवतःशेलापातान्मृति मेंबर्कसुताःस्वसप्तजलगाःस्या स्कूपवाप्यादितः सूर्याचंद्रमसौखलेक्षितयुतौकन्यास्थितौबंधनातीचेयंगविलम संस्थितिकरॊतोयेनिमन्नास्वतः २४ रविसुतोयदिकर्कमुपागतोहिमकरोमकरोपग तोभवेत् किलजलोदरसंजनितातदानिधनतावनितासुचकीर्तिता २५निशाकरःपा पखगांतरस्थःशस्त्राग्निमृत्युंकुजभेकरोतिपापेस्मरस्थेऽन्यखगेचधर्मकिलांग नाप्रव्रजितत्वमेति २६ कन्यालिगेसिंहगतेशशांके पंकेरुहाक्षाखलुसाल्पपु त्रा पुत्रालयचच्छुभखेरेंद्रदृष्ट्युतवावहुताचतेपाम् ॥ २७ ॥ शुक्रंदुसौम्यापि वलाभवेयुःशनेश्वरोमध्यवलोयदिस्यात् और कन्या राशिमें स्थित होवे तव बंधनसे मरता है और चंद्रमा दिग्वभाव राशि लागत होये तव नापजलमें डूबककै मरतीहै २४ और जिस कन्या जन्मगालमें शनिकर्कट राशिमे नौर में द्रमा मकर राशिमें स्थित होवे तव निश्चयक स्त्री जलोदर रोगकर्के मरताहै . ५ और जिस कन्या के जन्मकालमें चंद्रमा पापोग्रहों के मध्यमें स्थित होवे और मेप वृश्चिक गशिमें स्थित होवे तव ठा राक और अग्निकः मृत्यु कचाहे ॥ और पापीयह सप्तमें स्थित होयें और शुभ ग्रह नवममें स्थित हो नर निधपककै खो प्रममता भावकों प्राप्त होतोह क्या सपूणमौकात्यागककैदेगानरमभ्रमतोहे २६ और योगानर कहते हैं जिस कन्याके जन्मकालमें कन्या और वृश्चिक और सिंह गशिमें चंद्रमा स्थित होवे सो निश्चपक के घोडे पुराँवाली होती और पंचमस्थानको शुभंयह देखते हो वा युक्त हो वे नववर्त पुरावाली होतीह २७ और योगातर कहते है जिस कन्या जन्म झाला. गुरु और चंद्रमा और बुध वलहीन होयें और शनि मध्यवली होवे श्रार बाकीके सपूग्रह गुफ विप ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ लग्नमें स्थित होवें तब स्त्री विशेपसे पुरुपकी न्याई वचन शीला होतीहें २० और योगा तर कहतेहै जिस कन्याकै जन्मकालमें समराशि वलकर्के युक्त शुक्र वुध चंद्रमा वृहस्पति स्थि त होवें सो स्त्री ब्रह्मविचारके करणे वाली और ब्रह्मज्ञानकर्के विराजमान होतीहै २९ भार य वनजातकमें कहतेहै जिस कन्याके जन्मकालमै भद्रातिथि २ ७ १२ होवे और लेपा शतभिषा और यत्तिका नक्षत्र होवे और शनि मंगल आदित्य वार होवें इन्होंतीनांके योगमें नन्मतो विपक न्या होतो? ३० और त्रैलोक्यप्रकाशमें कहतेहैं जिस कन्याके जन्मकालमें शत्रुकी राशिम दो शुभग्रह स्थित होवें और एक क्रूरग्रह होवे तव अयसे योगमें जन्मी हुवी विषकन्या होतीहै ३१ और योगजातकर्म कहतेहे जिस कन्याके जन्मलग्नमें शनि स्थित होवे और सूर्य पंचम भावमें स्थि त होवे और मंगल नवम भावमें स्थित होवे इस योगोंजो जन्मीहै सो विपकन्या होतीई ३२ अव विप योगका अपवाद कहतेहै जिसकन्याके जन्मकालमे लग्नसें वा चंद्रमासे सप्तमभावका शेपास्सवीयाविपमेचलग्नेयोपाविशेपात्पुरुषप्रगल्मा ॥ २८ ॥ समेविलग्नेयदिसंस्थिताःस्युर्वलान्विताःशुक्रवुधंदुजीवाः स्यात्कामिनीब्रह्म विचारच परागमज्ञानविराजमाना ॥ २९॥ यवनजातके भद्रातिथिर्यदाश्लेपा वारुणकृत्तिकातथा मंदाररविवारेपुविपकन्याप्रजायते ॥ ३०॥ त्रैलोक्यप्र काशे रिपुक्षेत्रगौहोतुलग्नेयत्रशुभग्रहो क्रूरश्चैकस्तथाजाताभवेत्स्त्रीविपक न्यका ३१ अथयोगजातके लग्नेसौरीरविःपुत्रधर्मस्थोधरणीसुतःस्मिन्योगे तुयाजातासाभवेद्विपकन्यका ३२ अस्यापवादः लग्नाद्विधोयदिजन्मकाले शुभग्रहोवामदनाधिपश्च यूनस्थितोहंत्यनपत्यदोपं वैधव्यदोपंचविपांगनाख्य म ३३ रंध्रगौचंद्रसूर्योचेद्विलग्नान्निजराशिगौ वंध्याथचंद्रमस्सौम्यौकाकवंध्या तदाभवेत् ३४ मृतापत्याचशुक्रेज्यौसारौगर्भस्रवाभवेत् तत्वपंचाशकायाम् नारीणांजन्मकालेकुजशनितमस केंद्रकोणेपुशस्ताः चंद्रस्तपुप्रशस्तोवुधसितगु रवःसर्वभावेपुशस्ताः लग्नेशःकामभावमदनगृहपविल्लभभावेवलस्थालाभेश.पु त्रमावेवदतिमुनिवरोवव्हपत्याभवंति ३५ स्वामी अथवा शुभग्रह सप्तम भावम स्थित होवे तव अनपत्य दोपकों और वैधव्य दोपकों और वि पागना दोपको दूर कताह ३३ और योगांतर कहतेहैं जिस कन्याके जन्मकालमें चंद्रमा सूर्य मस्थानमे स्थित होवें मोर स्वक्षेत्रमें स्थित होवें सो स्त्री वंध्या होती अथवा चंद्रमा शुभत्र ४ कर्के युक्त अष्टमस्थानमें स्थित होवे तव काकवंध्या होतो? क्याएक वारहि प्रसूतहोतीहै ३४ और शुक्र वृहस्पति अष्टममें स्थित होवें नव मृतपुत्रा होतीहै और मंगलकर्के युत शुक्रगुरू अष्टममें घि त हो तव चारमासके भीतर गर्भ नष्ट होताहै और तत्वपंचाशकामं कहतेहै स्त्रीयाँके ज न्मफाल में मंगल शनि रातु: केंद्र और त्रिकोणमें श्रेष्ठ होतेहैं और चंद्रमा वी केंद्र कोपामें श्रेष्ट हो तारे और बुध शुरु गुरुः इह संपूर्ण भावोंमें शुभ होतेहे और लग्नेश सप्तम भावमें नीर सप्तमेशल ममे गलीशुभ होताहे और एकादेशका स्वामी पंचमभावमै शुभ होताहे और अयसेयोगमंत्रीयोगहत पत्रों वालीयाहोतापा, रोठमुनि कहतेहें ३९ - AN ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ८.१९ और योग कहतेहे जिन्हों कन्याके जन्मकार मे वृहस्पति अथवा शुक्र परमवली होयरकं सप्तम भावमें स्थित होवें ओर दशम भावका स्वामी लग्नतें नवम और एकादश ओर लग्नमे और चतुर्थ और पचम और दशम और दूसरे स्थानमें स्थित होवे सो जो स्त्रीयाहे चद्रमाकीन्याई मुखजिन्ह- का और कमलदलकीन्यांई नेत्र जिन्हके तिनकराज्यनीकरके युक्त : मणिमयमदिरमेवडे रूपवाले नायक दासभाबकाप्राप्तहोकरशोभतेहे ३६ और योग कहतेहे जिस कन्याके जन्मकालमै वृहस्पति नवम ९ मंचम ५.केंद्र॥१॥४॥७॥ १० ॥ स्थानोमे स्थित होवे और उच्च क्षेत्र मित्र राशिका होवे तव कन्या श्रेष्ट स्वभाववाली और पतिव्रता और पुत्रोंके जन्मने वाली और सुरववा लो ओर गुणोंक युक्त, और निश्चयकर्के टोनों कुलोमे यशके करण वाली होतीहें ॥ ३७ ।। ओर जिस कन्याका जन्मलग्न शुभ ग्रहोंकक दृष्ट होवे तव शिपके जानने वाली और शुद्धचित्त वाली ओर निरतर लज्जाक युक्त और श्रेष्ट रूपवाली और श्रेष्ट पुत्रोंक| युक्त और यहुत धन और सुस जीवोवाभार्गवोवापरमवलयुत कॉमभावे यासां कर्मेशोधर्मलाभेत मुखतन - येकर्मकोशेवलस्थः मागतासांचंद्राननानांकमलदलदृशानायकारूपयुक्ताराज तेराजलक्ष्मीमणिमयाशविरदासभावेसदैव ३६ वाचस्पतौनवमपंचमकेंद्रस स्थेतुगादिकेभवतिशीलसमन्विताच ॥ साध्वीसुपुत्रजननीसुखिनी बनीगुणाढ्या नूनंकुलद्वययशस्करिणीभवेत्सा ३७ यदिशुभकरदृष्टाशिल्पिनीशुद्धचित्तास ततमिहसलज्जाचारुमूर्ति सुपुत्राः ॥ वहुधनसुखयुक्तावल्लभेवल्लत्वंव्रजतिश भशतानांभाजनत्वंचहोरा ॥ ३८॥ चंद्रेकर्कटकोदयेचवलिभि.शुक्रज्ञजीवेंदु भिर्नानाशास्त्रकलारसज्ञचतुराविख्याततेजस्विनी ॥ कामस्थैरथवाविलग्न भवनाधर्मस्थितैःखेचरैःप्रव्रज्यामुपयातिजन्मसमयेपाणिग्रहेचितयेत् ३९ ॥ पापेस्तेनवमगतग्रहस्यतुल्यांप्रव्रज्यांयुवतिरुपेत्यसंशयेन उद्दाहेवरणविधौ प्रदानकालेचिंतायामपिसकलंविधेयमेतत् ४० कर्क युक्त और स्वामीकी प्यारी और अनेक शुभ कर्माका भाजन होतीहे । ३ ८ । और योगातर कहतेहें जिस कन्याके जन्मकालमे ककटराशिमें चद्रमा स्थित होवे और बलकक युक्त वृहस्पति शुक्र बुध चद्रमा होवे सो कन्या अनेक शास्त्रकलाफे जाननेवाली और रसके जानने वाली और बड़ी चतुर और तेजवाली होतीहै और जिसस्त्रीके जन्मकालमे सप्तम स्थानमे अथवा नवम स्थानम चाग्ग्रहसें लेकर्के वहुत ग्रह स्थित होवे सो कन्या जिस रक्मके ग्रह होवें तिस रकमकी प्राज्यायों प्राप्त होतीहै सो विस्तारकर्के पूर्व चतुग्रहादि योगाध्यायमें कह पाएहें इहे विचार जन्मसमयमे और विवाह कालमे करणा कहाहे ॥ ३९ ॥ और कहतेहैं स्त्रोके जन्मलग्नस सप्तम स्थानमे यो पापी ग्रह स्थित होवे अथवा नवम स्थानमे योग्रहस्थितहोवे तिसकेतुल्य प्रव्रज्या होतीहे निश्चयकर्क ओर विवाहमें औरवाक्यदानकेसमयमै औरकन्यादानकसमयमें भोरप्रश्नकाल मेडसयोगका विधान करे.

५२० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ श्रोर जिस कन्याके जन्मलग्नसे अष्टमस्थानमें मध्य वली शुभाशुभ ग्रह युक्त होवेवा अटमभावकों देखते होवे तव स्त्री पुरुष दोनो तुल्यकालमें मृत्युको प्राप्त होते हैं अपसे सपूरी ज्योतिः शास्तके जानने वाले कहतेहें और अथवा सप्तमेश और लग्नेश एकराशिमें स्थितहोवेअथवासप्तमेश लममे थिनहोवे और लग्नेशसप्तममें स्थितहोवे और शुभग्रहकयुक्तहीवेतवस्त्रीपुरुप एककालमें मरहें है। भोर यो गातर कहते हैं जिस कन्याके जन्मसमयमै तीसरे घरका स्वामी पुरुष ग्रह हो और पुरुष प्रहाको राशिम स्थित होवे और पुरुष ग्रहकर्के युक्त अथवा दृष्ट होवे और दूसरे स्थानमें और केंद्र ॥१॥ ४ ॥ ७ ॥ १० ॥ स्थानमें ओर कोण ॥ ५॥ ॥ ९ ॥ स्थानमें वला होयकर्के स्थित होवे सो कन्या वहुत धनवाले और सुरखवाले भ्राताको प्राप्त होतोहे अर्थात तिसके पीछे धनी और सुखी होशे वाला भ्राता जन्मता ॥ ४२ ॥ और कहतेहै जिस कन्याके जन्मकालमें तीसरे स्थानकारवामी ओर एकादश स्थानका स्वामी लसमें और पचम भावमे स्थित होवे तव राज्यतेजक युक्त 'गुण रंध्रेमिश्रबलेशुभाऽशुभरखगैरालोकितेवायुतेदंपत्योःसमकालमृत्युमखिलज्योति विदःसंविदुःएकस्थौमदलग्नपौचयदिवालग्नास्थितेकामपेकामस्थेतर्नुपेशुभग्रहयुते मृत्युस्तयोस्तुल्यतः४१सहजभवननाथेपुंग्रहेपुंग्रहःपुरुपरखचरयुक्तपुंग्रहालोकिते वा नयनभवनकैद्रकोणगेवावलिष्ठेवहुधनसुखवतंसोदरंयातिजाता ४२ सहो दरस्थानपलाभनाथौविलमतःपंचमराशियातौनपालतेजोगुणरूपवंतंसहोदरं जातवधूसमेति ४३ अथपतिलक्षणम् ॥ गौरांग पतिरस्तगेदिनकरेकामीसरी पेक्षशचंद्ररूपगुणान्वित कृशतनुर्भागीरुगातोभवेत् ; नम्रःक्रूररसोलसः पटुवचःसंरक्त कांतिःकुजेविद्यावित्तगुणप्रपंचरसिकःसौम्येमदस्थानगे----१४ दीर्घायुपतुल्यविनविभवःकामीचवाल्येगुरोकांतोनित्यविनोदकेलिचतुर-का व्येकविःक्ष्मापतिः ॥ मदेवृद्धकलेवरोस्थिततनापापीपति कामगेराहीवाशि खिनिस्थितेमलिनधीनींचोथवांतत्समः ४४ अथस्त्रीजातकैवारफलानि ।। युक्त भ्राताको प्राप्त होतीहै ॥ ४३ ॥ श्रय सीके स्वामौके लक्षण कहतेहैं जिस कन्याको जन्मलग्नसे सतम म्यानमें सूर्य हो तिसका स्वामी गौर वर्णके अंगों वाला होता है और कामीनीर को युन नेत्रों वाला होताहै और चद्रमा होवे तर रूप और गुणोफर्के युक्त और श देहवाला और भोगी श्रीर रोगी होताहै श्रीर मगल हो तब नम्र और क्रूर रसगला और बालसी और प्रगल्भवाणी वाला और लालपणे वाला होता है और बुध होवे तव विद्या और धन श्रीर गुण धार अपच रसकक युग होताहै ॥ १४ ॥ और वृहस्पति सप्तम स्थान हो तव वडी श्रायुपा घाला और गजाके समान धन प्रत्ययं वाला नीर बाल्यावस्थामें कामी होताहे और शुक्र होवे तय सुंदर और नि-प्रनि प्रानदायुन बार जाग्रामचनुर बार गजाहोताहै श्रीर शनि होन वृद्ध देहवाला श्रार पलदेह वाला और पापी होता है और राहुरंतु सप्तममें स्थित हो ता मरोन बुद्धिवाला श्रीर नीच या नाचके नुत्य होताहे ४५ अव सोजातक में वार फल कहते ॥ ..

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और योकन्यारविवारमै जन्मतीहै सो तीक्ष्ण स्वभाववालीऔर श्रेष्टभाग्योबालीऔर प्रचंडरूप और तेजफर्के युक्त और कैरसकेभक्षणकरणेवालीहोती १ और यो कन्यासोमवारमें जन्मताहै सो स्निग्ध वसंबालाघऔर श्रेष्ट भाग्याँवाली और श्रेष्टहासकैकरणेवालीऔरसुटरभूषणोंवाली और जलक्रीडाम पोति वाली नित्यंप्रति होतीहै २ और यो कन्या मंगलबारकोजन्मतीहै सोप्रचडरूप और रुतमा 'किसिके उपकारकों नहिं जाननेवाली और क्रोयकर्के युक्त और लालवस्त्रोंमें प्रीति वाली नियंत्र ति होतीहै ३ और यो कन्या वृधवाग्में जन्मताह सो चगे और मंद वाक्योंमें प्रसन्नरहितीहै और शोभा ककें युक्त होताहै और धर्मकर्ममें प्रोतिवाली होताहै ४ और पो कन्या वृहस्पति वार कॉ. जन्मतीहै सो लोभ और क्रोधसे रहित और सपूर्ण सुखकर्के युग और शुभकर्मोमें रत होतीहै ५ और यो कन्या शुक्रवारको जन्मतोह सो संपूर्ण धनके सचय करणे वालो और गौवां और हाथी r तीक्ष्णाचशुभगाचैवप्रचंडातेजसान्विता ॥ पडूसास्वादिनीकन्याजायतेरवि वासरे १ सुस्निग्धासुभगाचैवसस्मिताचारुभूपणा ॥ जलक्रीडाप्रियानि त्यजायतेसोमवासरे ॥२॥ प्रचंडाचकृतघ्नाचक्रोधयुक्ताचकन्यका ॥ रक्तांबरप्रियानित्यजायतेकुजवासरे,३॥ इटानिटेपुवाकयेपुरंनतेवहुधाश्रिया धर्मकर्मप्रियाकन्याजायतेसोमनंदने ॥ लोभनाधविहीनाचसर्वसोस्यस मन्चिता ॥ शुभकर्मरताकन्याजायतेगुरुवासरे ६ सर्वार्थसंचयरतागोगजा श्वाविकप्रिया ॥ कन्यकाभर्तमानाचजायतेभृगुनंदने ६ कुवुद्धिमूढकामाचदी दृष्टिर्जितेद्रिया ॥ अल्पकेशीविनीताचकन्याजाताशनैश्चरे ७ "थनक्षत्रफलानि ॥ कन्याबलवतीचैवत्वहंकारवतीसदा ॥ व्यवहाररतांदक्षा "देखभेजायतेहिसा १ अत्यंतसुखिनीकन्याचार्वगीहास्यकारिणी ॥ मातापित प्रशस्ताचजायतेयमदेवते २ तेजस्विनीयशोयुक्तापरसक्तातुकन्यकावव्हाशनी क्रूररूपाकृत्तिकायांनुजायते ३ घोटे भेडामें प्रोति वाली और स्वामीके मान वाली होतीहै ६ और पो पन्या शनिवारजन्मती है सो खोटो बुद्धिवाली और निंद्य कर्मकरणे वाली और दीर्घ दृष्टि वाली श्रीर मंद्रियांक जीतने वालो ओर थोडे केशवाली श्रार नम्र होतो नभनोंके फल कहतेहैं ॥ यो कन्पा अश्विनी नक्षयमें जन्मतोह यो वडे बलवाली प्रोर ग्रह कारकके युक्त और व्यवहारमें रत और चनुर होतोई १ और गो कन्या भरणी नक्षत्रमें जन्मनाई सो अन्यत मुरववालो और सुदर गोंवाली और हास्पके करणे याली बार मा पिनासन फण पालो होतोहै २ श्रीर यो कन्या प्रतिका नक्षम जन्मतो नो नेजगाली बीर या क और पर सन और बहुत भोजन करणे वाली श्रीर का रूप वालीहोती ३ ॥ त्रा ५२२ F ८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवत्धः ।। और योकन्या रोहिणी नक्षत्र में जन्मतोहसो वडीअायुपायाली श्रीरपुत्रीवाली औरकुलकेवधावन वाली धन्याऔर मानवाली होतीहै । और योकन्यामृगशिरा नक्षत्रजन्मतीहै सो मातापिताकोशुभकरण वा लो और धनवाली और कृपणा और दूसरेम सक होतीहै ५ और यो, कन्या श्राद्रा नक्षत्रमै जन्म तोहै सो पापकर्ममें संत होतीहै और कुरूपाऔर लड़ाईकरणेवाली और दृढवैरके करणेवालीहोती है ६ और यो कन्या पुनर्वसुम जन्मतीहै सो क्षमाकरणके स्वभाव वाली और भाईयों में प्रीति कर ले चालो और किसीसे वैरभाव नाई करणे वाली और परलोक के सिद्ध करणे वाली होतीहै श्री र यो कन्या पुष्यनक्षवमैं जन्मतीहै सो धर्मबुद्धिवाली और संपूर्णकम करणे वाली और श्रेष्टा होती है ८ और यो कन्या श्लेपामें जन्मतीहै सो प्रचडा और कृतघ्ना और क्लोवा और लडाई में प्रसन्न हो में वाली और अपने प्रेममें सक्त होतो, ९ और यो कन्यामधानक्षत्रमें जन्मतीहै सो वडे भेट भोजनक आयुष्मतीसुतवतीकन्यकाकुलवर्द्धनी धन्यामानवतीचैवरोहिएयांजायतेहिसा -मातुःपितुःप्रशस्ताचकन्यकाधनभागिनी ॥ कृपणाचान्यसत्ताच जायतेसोमदैवते ॥ ५॥ पापकर्मप्रसक्काचकुरूपाकलहप्रिंया । कन्यकाहढ चैराचजायतेरोद्दैवते क्षमाशीलप्रसक्ताचकन्यकाबांधवप्रिया. वैरापर "लोकार्थाजायतदितिदैवते.७धर्मवुद्धिसमारूढासर्वकर्मकरीसदा ।। प्रशस्ता कन्यकाचैवजायतेगुरुदैवते. ८ प्रचंडाचकृतधाचलीवावकलहप्रिया । कन्य काप्रेमसक्ताचजायतेनागर्दैवते ९ महार्हभोजनेसताकन्याभोगवतीतुसा पि तृदेवार्चनरक्ताजायतेपितृदेवते.१०त्यागशीलविहीनाचलोभक्रोधविवर्द्धिनी कन्यकादृढकामाचजायतेभगदेवते - ११- अर्थसंचयसंयुक्ताकन्यकाछिद्रकारि पीकिंचिद्धर्मवतीवजायतेर्यम्णदेवते १२ तीक्ष्णाचदृढकामाचपरद्रव्यापहारि --पोस्वकर्मकुशलाकन्याजायतेचार्कदेवते १३शुक्लांबरधराकन्याहास्यकामिजन प्रियापितृदेवार्चनेसक्ताजायतेत्वाष्ट्रदैवते १४ निरालस्यातिरूपाचकुत्सिताच जयान्विता ॥ कन्यकाचाप्रमादाचजायतेवायुदैवते १५ नाने में सक होतीहै और भोगोके भोगनेवाली और पित्तर और देवताके पूजनमें रत होतीहै । और यो कन्या पूर्वाफाल्गुणी में जन्मतोह सेा त्यागसे और शीलसे हीन और लोभ क्रोधके वधावने वा ली और दृटकामा होतीहे ११ ओर यो कन्या उत्तराफाल्गुणोंमें जन्मत्तीहै सो धनके संचय के णे वालो ओर दूसरेका छिद्र करण वाली ओर किंचिद्धर्म कर्के युक्त होतीहै १२ और यो कन्या ह सनक्षम जन्मतोहे सो कूर ओर हदकाम्वाली ओर प्रायव्यके हवाली और अपने का यमें श्रेष्ट होतोहै १३ ओर यो कन्या चित्रानक्षत्रमेजन्मतोह सो श्वेतवसोंके धारणेवाली और हास्पकरणे वाली श्रीर कामोजनोम प्रोति करणे वाली और पित्तर और देवताके पूजनमें म क होतीहै ११ और यो कन्या स्वाती में जन्मतीहे सोपालस्यस रहित और बडे रूपक सहि तीर नियकाक करणे वाली और जयकर्के युग और मरनाकके युन होतोहे १९ + -- । ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ५२३ और यो कन्याविशाखाम जन्मतार्ह सो धर्मवाली और वडीनम्र और वुद्धि और धनककेंयुक्त और सन्य बोलनेवाली होतीई १६ और यो कन्या अनुराधमजन्मतीहै सो वहुतभोजनका वाली और लोभकर्के युक्त और सर्वदाकाल मद्यमासमें रत और अन्यपुरुषमें सक होतीहै १७ और यो कन्या ज्येष्टानक्षत्रमें जन्मतोहै सो शसके घातवाली औरवडीलडाईकरणेवाली और अत्यत क्रूरहोतीहै १८ और यो कन्या मूलानक्षत्र जन्मतीहै सो पापकर्मके करसेवाली और प्रचडा और खोटेकममसदा रत आर कुलकाक्षय करणेबालीहोतीहै ११ और यो कन्यापूर्वापाढामजन्मती सौ धर्मखभाववा ली और वडीनम्र और सस्य वोलने वाली और पुण्यकर्ममेरत होतीहै २• और योन्या उचरापा ढामें जन्मतीहै सो पतिव्रताऔर मीठावोलनेवाली और नित्यप्रतिनम्यागतकापूजनकरणेबालीनऔर पुत्रों कर्के युक्त होतीहै ११ और यो कन्याश्रवण नक्षत्रमें जन्मतीहै सो वडा नम्र होतीहै और श्र धर्ममूलाविनीताचप्रज्ञाधनसमन्विता द्विदैवतेहिसंजाताकन्यकासत्यवादिनी१६ वहुभुग्लोभसंपन्नामद्यमांसरतासदा कन्यकाचान्यसंसक्ताजायतेमित्रदैवते १७ शस्त्रोपघातिनीचैवमहाकलहकारिणी कन्यकाचातितीक्ष्णाचजायतेचेंद्रदैवते १८ पापकर्माप्रचंडाचकुकार्यनिरतासदा कुलक्षयकरीकन्याजायतेमूलभेचया १९ धर्मशीलाविनीताचकन्यकासत्यवादिनी पुण्यकर्मरताचैवजायतेजलदैवते २० सतीप्रियवचावनित्यमतिथिसेविनी कन्यकाजायतेयातुवैश्वदेवेसुतान्विता २१ विनीताश्रदधानाचकथालापप्रियासतीकन्यकास्वकुलेपन्याजायतेविष्णुदैवते२२ अार्थिनीचलुब्धाचपुष्पमाल्यांवरप्रिया कन्यकाअन्यसक्ताचजायतेवसुदैवते २३ पापकर्मप्रचंडाचनित्यमुद्देगकारिणी परोपकारिणीकन्याजातावरुणदेवते २४पा पकर्मरतानित्यकन्यकासर्वभक्षिणी मायाविनीदेवभक्ताजायतेजैकपाद: २५ बुद्धिधर्मसक्काचगुणशीलसमन्विता अहिर्बुध्न्यदेवतेतुकन्यकाजायतेहिया,२६ मातापिताश्वश्रूणांचदेवब्राह्मणसेविनी अनुकूलाहिकन्याथजायतेोप्णदेवते २७ द्वा कर्के युक्त होतीहै और कथा लापमें प्रौतिवाली और पतिव्रता और अपनेकुलमें पूज्या होतीहै २२ और यो कन्या धनिष्टानक्षत्रमे जन्मतोहै सो धनकीइच्छापरवाली और लोभक युक्त होती है और पुष्पमालाकी प्यारी होतीहै और अन्यपुरुष सरहोतीहै २३ और यो कन्या शतभिपानक्षम जन्मतीहै सो पापकर्ममे प्रचडाहोतीहै और नित्य रहेग करणेवाली होतीहै और परोपकार करो वालीहोतीहै २१ और यो कन्या पूर्वाभाद्रपदाम जन्मतीहै सो नित्यपापकर्ममें रत होतीहै ओर स वंभक्षपोहोतीहै और मायाकेजाननेवाली और देवताकोभनीवालीहोतीहै २५ औरयोक्न्या उत्तराभ द्रपदामें जन्मताहै सो श्रेष्टबुद्धिवालीऔर धर्मबुद्धिवाली और गुणोककें और श्रेष्टस्वभावक युक्त होतीहै २६ औरयो कन्या रेवतीमें जन्मतीहै सो माता पिता और सम्मकी सेवाक वाली और देवता ब्राह्मणकोसेवाकरणेवाली होतीहै और स्वामीके अनुकूल होतीहै २७ ५२४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवचद्रमाको राशिकाफर कहतेहैं वृहज्जातक, जिसकन्याके जन्मकालमें मेपराशिमें चंद्रमा स्थितहोवे सो प्रगल्भाहोतीहै और कृत्यमें तत्परहोतीहै और प्रधान होतीहै और पुत्रों के युक्त और सत्ययुत होतीहै और श्रेष्टरूपवाली और स्वामीकी प्यारी होतीहै । और जिस कन्याके जन्मकालमें वृपराशिका चद्रमा होवे सो श्रेष्टवेशवाली श्रीर बहुत शासमें च तुर और पतिव्रता और धनकर्के और विवेक युक्त होतीहै और कामकलामें चनुर होतीहै ॥ २ और जिस कन्याके जन्मकाल में मि तुनराशिमें चद्रमास्थित होवे सो कन्या विशेषफः नम्र होतीहै और सुंदररूपवाली औरदेखने में प्रोतिके उत्पन्न करणे वाली और अनेक प्रकारोंके धनीवारी और अनेक प्रकारके मानवाली होती है और विश्वपकर्के चनुर और परोपकारमें रत और श्रेष्ट नाम वाली होतीहै ३ और जिस कन्याके जन्मकालम ककंदराथिमें चंद्रमा स्थित होवे सो लोकॉमें । * अथचंद्रराशिफलंगृहज्जातके ॥ चद्रेअजस्थेवनिताप्रगल्भाजाताचवेकृत्यप राप्रधानापुत्रान्वितासत्यपराकुलेष्टासुरूपगात्रापतिवल्लभाच .... वृपस्थितेरोहिणिवल्लभेचविनीतवेपाबहुशास्त्रीक्षा पतिव्रतावित्तविवेकयुक्तानारी भवेत्कामकलाविदग्धा २ युग्मस्थितेशीतकरेविनीताभवेत्सुरूपाप्रियदर्श नाच नानार्थमाने सहिताविदग्धापरोपकारातिरतासुनाना "३ कर्कस्थि तेशीतकरेसुजातानारीभवेद्वित्तयुताचलोके समानिनीवधिवलोकमान्याहती रिपक्षाद्विजदेवभक्ता ४ सिंहस्थितेचद्रमसिप्रधानानारीभवेच्छौसमन्विता च प्रियामिपाकृत्यपरासुवस्त्राउदारचेष्टासुभगाचपुसाम् ६ कन्याश्रितशीत करेचजातानारीभवेद्वित्तचतुप्पदादया जात्याहितास्त्रीहतरधुर्वर्गपतिव्रतापुत्र । वतीमनोज्ञा ६ तुलाधरस्थधृतधर्मयोगाजाताभवेत्स्त्राहितवंधुवर्गे ॥ पति चापुत्रवतीमनोज्ञाविवर्जिताक्रोधमनोभवाभ्याम् ७ ॥ नकर्के युक्त होतीहै और बडेमान वाली और वांधवोंक और छोकोंफर्के मानकाप्राप्तहोतीहै और शत्रुयोंसे रहित और देवता ब्राह्मणोंमें भक्तिवाली होतीहै । और जिसकन्याके जन्मकाल में सिंह शशिमें चद्रमा स्थित होवे सो प्रधान और ऐश्वर्यकर्फे युक्त होतीहै और मासमें प्रीति वारी और स्यमें तत्पर और भेट वसोंवाली और उदार स्वरूपवाली और पुरुषोंको भेष्टभाग्योंके वधावनेवारी होतीहै ५ श्रीर निस कन्या के जन्मकाल में कन्या राशिम चद्रमा स्थित होवे सो श्री धन और पर और चतुष्पदोहर्के युक होतीहै और जातो हितकरणेवाली और बंधुवर्गफे हतकरणवाली और पनियता थोर पुागालो और स्वामोफे मनमोजानने वाली होतीहै ६ और जिस कन्याके जन्न काल में तुरा राशिम चद्रमा स्थित होवे सो धमके धारणेवालो और बंधवगंमें हितके करण वारी और पुत्रावाली और पतिवता और स्वामौके मनको जाननेवाली और काम कोसहीनहोतीहै , - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ५२५ और जिस कन्याकेजन्मकालमें वृभिक राशिमें चंद्रमा होवे सो गुप्तवेशधारणे वाली और चंचल वभाव वाली और लिपायमान चेष्टा वाली होतीहै और वड़योंके हितकों करणे वाली और निय मो ककें युक्त और वहन केशों वाली और शत्रु पक्षके जीतने वालीहोतीहै ८ और जिस कन्या के जन्मकालमें धन राशिम चंद्रमा होवे सो दयाकः युक्त और धन वती और श्रेष्ट नासिका वाली होतीहै और गीतकी प्रीतिवाली और प्राणोंके हितवाली और सुंदर मुखवाली और कन्याके जन्म नेवाली और विशेषकर्के नम्र होतीहै , और मकरराथिमें चंद्रमा होवे तव विकराल दतावाली और ऐश्वथ्यकर्फे युक और मनके जानने वाली और विद्याके जानने वाली और सत्यवोलनेवाली और बड़े भडार वाली और अभिमानसे रहित होतीहै .. और कुभराशिमें चंद्रमा होवे तव चं द्रमाकी पाई मुखवाली और सर्वदा श्रेष्ट स्वभाव वाली और पुत्र और धनकर्के युक्त और शुभ चद्रेलिसंस्थेवहुगुप्तवेपाचलस्वभावासुविलिप्तचेष्टा हितागुरूंणांनियमःसमेतात भूतकेशाविजितारिपक्षा ८ धनुईरस्थेशशिनिकृपाढ्यानारीभवेहित्तपरासुनासा गीतप्रियाप्राणहितानुकूलाप्रियाननास्त्रीजननीविनीता ॥ ९ चंद्रमृगस्थवि करालदंशनारीभवेच्छौर्यपरामनोज्ञा विद्याधिकासत्यपरानुरक्ताप्रभूतकोशाविग । ताभिमाना १० घटस्थितेशीतकरेसुजातानारीभवेच्चद्रसमानवका ॥ सदा सुशीलासुतवित्तयुक्ताशुभानुरक्ताप्रथितानुकारी ११ मीनाश्रितेशीतकरेसुजाता नारीभवेदर्मपरासशीला जितेंद्रियासर्वकलासुदक्षावलाभिरामापरमाधनाढ्या१२ अथलग्नफलानि - मेपोदयेशुद्धपरानृशंसानारीभवेत्क्रोधपरासदैव ॥ श्लेष्माधिकानिष्ठुरवाक्युक्तासमाविरक्तानिजबंधुवर्गे १ सपोदयेसत्यरतामनो ज्ञाविनीतचेष्टापतिवल्लभाच नारीभवेत्सर्वकलासुदक्षास्ववर्गरताद्विजदेवभक्ता २ कर्ममें रत और समयमें ययोक करणे वाली होतोहे " और मीनराशिम चद्रमा स्थिर होरे तव धर्मवती और श्रेष्ट स्वभाववालो और इद्रियोंके जीतने वाली और सपूर्णकलामें चतुर और बलक युक और वडेपनकर्के युक्त होतो १२ अव लग्नाका फल कहतेहैं यो कन्यामेप लग्नमें जन्मतोद सो शुद्धचित्तवाली होतीहै और निड्डुर और सर्वदा काल क्रोध पुक होतीहै और श्लेष्म प्रति वाली और निष्ठर वाक्य में युक और अपने वधुव गमें सम और विरक रहितोद , और यो कन्या वृपलग्नमें जन्मतीहै सो सत्य बोलने वाली और मनके जानने वाली और नम्र चेष्टा वाली और स्वामीको प्यारी होतीहै और सपूर्ण कलाम चतुर होतीहै और अपने वर्ग रत होतीहै और गुरु देवताको भाके बाली होतीहै २ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और यो कन्या मिथुन लग्नमें जन्मतीहै सो अत्यंत कठोर होताहै और कामसैरहित और गुणोंक के रहित होतीहै और सर्वदा काल निड्डुर होतीहै और कफवायु प्रकृति वाली और बहुल खर्च करणे वाली और क्रूर रूप वाली होतीहै ३ और यो कन्या ककं लग्नमें जन्मतीहै सो बहुन न म्रता कर्के युक्त और बधुयों कोप्यारी और श्रेष्ट स्वभाव कर्के युत और संतानकर्के युत और स 'पूर्ण सुखोकर्के युक्त होतीहै ४ और यो कन्या सिंहलग्नमें जन्मतीहै सो अत्यंत क्रूर होता है और 'कफ प्रति वाली और लडाईको प्यारी और अनेक रोगोंक युक्त देहवाली और परोपकारमै रत और श्रेष्ट वेथ वाली होतीहै ५ और कन्यालग्नमें यो कन्या जन्मतीहै सो नम्रताक् युक और सौभाग्यके सुखोंकर्के युक्त और पतिव्रता होती है और अपने वर्गमें बहुत शर्मकर्के रस होती है और इंद्रियों के जीतने वाली और सपूर्णकलाम चतुर होतीहै ६ और यो कन्या तुला में जन्मतोहै सो चिरकाल वेशी धारणे वाली और श्रेष्ट आनंद वाली और प्रीतिककै रहित होती तृतीयलग्नेतिकठोरवाक्यास्त्रीकाममुक्तागुणवर्जिताच ॥ सदानृशंसा कफवातयुक्तामहाव्ययाक्रूरविचेष्टिताच ३ लग्नेकुलीरेचभवेत्प्रसूतानारीप्रभूता विनये:समेता ॥ बंधुप्रियासाधुसुशीलयुक्ताप्रजान्वितासर्वसुखैःसमेता ४ 'सिंहस्यलग्नेवनितातितीक्ष्णाभवेत्कफाढ्याकलहप्रियाच ॥ नानामयैर्युक्तः शरीरगात्रापरोपकारेनिरतासुवेषा ५कन्योदयेस्त्रीविनयाभिनीतासौभाग्यसो 'ख्यैःसहिताचसाध्वी ॥ भवेत्स्ववर्गेवहुधर्मरक्ताजितेंद्रियासर्वकलासुदक्षा, ६ तुलाख्यलग्नेचिरकालवेपाभवेत्सुनंदाप्रणयेनहींना सगर्विताकांतिविवर्जिताच तषणाधिकात्यागविवर्जिताच ७नारीभवहश्चिकलग्नजातासरूपगात्रानयना भिरामा ॥ सुपुएयशालार्चपतिव्रताचगुणाधिकासत्यरतासदैव ८ चापोद । 'येयावनितासुजातासायुदसोंडापुरुषानुकारा ॥ शापुसाध्याविधवाफठोरा विस्नेहचित्ताप्रणयेनहीना ९ मृगोदयेस्त्रीसुभगासुसत्यातीर्थानुरक्ताहतशा पक्षाप्रधानकृत्याप्रथितासुकेशागुणान्वितापुत्रवतीसुशीला १० है और गकर्के युक्त और शोभासेंहीन और अधिक तृष्णा वाली और त्यागसे रहित होती है और यो कन्या वृश्चिक लग्नमें जन्मतीहै सो श्रेष्ट रूप वाली और नेत्रों में चद्रमाकी न्याई आनंद के देने वाली और श्रेष्ट पुरयम स्वभाव वाली और पत्तिवना और बडेगुणों वाली और सत्यम सर्वदा चाल रत होतीहै ८ और यो कन्या धन लग्नमें जन्मतीहै सो युद्धकरणेमें प्रधान होती और पुरुषाकार होता है और शास्त्रों में साध्या होतीहै और विधवा होताहे और कठोर होती है श्री र स्नेहसें विना चित्त वाली होतीहै और प्रीतिस रहित होतीहै । और यो कन्या मकरलग्नमें जन्म तोह सो भेट भाग्योवाली और सत्यवाली और तीमिरत और शत्रुपक्षकों हत करणे वाली बार सत्यम प्रधान और प्रसिद्ध श्रोर श्रेष्ट केगीवाली ओर गुणकर्के युक्त और पुत्रोंवाली श्रीर आष्ट यभानगलीहोतोहै . - , ॥ श्रीरणवरिज्योतिमहानिवन्धमा al भोर यो कन्या कुभलग्नमें जन्मतोहे सो स्वामीको प्यारी और बंधुयोंमे ओर लोकोंमे मानवाली होतीहै और कन्या जन्मनेमे चतुर होतीहै और खेदकर्क युक्त होतीहै और गुणोंसें विरोध करण बाली होतीहै ११ और यो मनिलग्नमें जन्मतोहै सो स्वामीकी प्यारी और वाधवों कर्के और लोकोंकर्के मानवाली होतीहै और श्रेष्ट नेत्र और केशा वाली होतीहै और देवता और ब्राह्मण की भक्ति वाली होतीहै और विद्याको इच्छावाली और गुरोंको आजीविका बनायदेने वाली हो तोहै १२ अव सूर्यादि ग्रहोके भावफल कहतेहें जिस कन्याके जन्मलग्नमें सूर्य स्थित हो। सो स्त्रो क्रोधकर्के युक्त और लन्नासे रहित और प्रचड देहवाली होतीहै और न्याकुल नेत्रोंवाली और थोडे केशों वाली और रुत्यमें आलस्यवाली और मानवाली और कठोर होतीहै । और ककंठराशिमें सूर्य होवे तव वुहुद नेत्रा और मेपमें सूर्यहोवे तव तिमर कर्के युक्त दृष्टि वाली और घ कुंभस्यलग्नेप्रमटाभिजातापतिप्रियावांधवलोकमान्या स्त्रीजन्मदक्षाक्षितिमार्द ताचनित्यगुणानांसविरुद्धचेष्टा ११ मीनोदयेयाप्रमदाभिजातापतिप्रियावां धवलोकमान्या सुनेत्रकेशासुरविप्रभक्ताविद्यार्थितात्तिकरागुरूणाम् ॥ १२ अथसूर्यादीनांभावफलानि लग्नस्थेनारीसक्रोधानिघणाप्रचडतनु विकले क्षणाल्पकेशाक्रियालसामानि परुपा १ शशिभेवुहुदनेत्राक्रयेसतिमरक्षणा सधना सिंहेनिशांधयुक्ताधनरहितानीचगेचांधा २ धनगेसुवक्करोगाभरि धनानृपतिमुपितार्था द्विपदचतुष्पदभागीप्रनष्टविभवान्वितासूर्ये ३ सहज स्थेदिवसकरसहजविराहतामुदान्वितासुभगा स्वकुलेप्रधानभूतासत्कांतसु. "स्वान्वितासधना ४ गृहधनसौख्यविहीनावाहनवंधूझितासशोकाता 'दिनकृद्धेश्मोपगत प्रवासशीलासपीडाच ५ नवती होतीहै और सिंह राशिमें सूर्य होवे तब राज्यध दोपनहातेवाली और तुला राशिमें सूर्य होवे तव धनराहेत और अघी होतीहै २ और जिसकन्याके जन्मलग्नसे दूसरे स्थानमें सूय स्थित होवे सो मुस्व रोग वाली और बड़े धन वाली और राजाक हराजाताहै धनतिरका और मनुष्य और पशुयोंकर्के युक्त होतीहै और ऐश्वर्यके नाशकों प्राप्त होतीहै ३ और जिसस्त्रोफे जन्मलग्न स तीसरे भावमें सूय स्थित होव सो धाताकर्के रहित होतीहै और आनंद कर्के युक्त श्रेष्ट भाग्य बाली होताहै और अपने कुलमें प्रधान होतीहै और श्रेष्ट स्वामोके सुख कर्के युक्त होतीहै ४ श्रीर जिसस्त्रोके जन्म लग्नमें चतुर्थस्थानमें सूर्य होवे सो घर और धन और सुख कर्के रहित होती है ओर बाहन श्रोर वधुयोंसे रहित होतीहै और थोककके पीडित होतीहै और विदेशमे भ्रमपो या री और पीडाक युक्त होतीहै ५ । ५ भार %D . ५२८ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिसकन्याकोपचमभावमंसूर्यस्थितहोबेसोवुद्धनि और लज्जासे रहित होती है और परघरके सेवने , पाली श्रीरधनकर्के रहित और चुदिक और शोक कर्के पीडित होता है और जिस कन्याकॉछठे स्थानमे सूर्य होवे सोनित्यं प्रति धाओवाहन और सुखकर्केयुक्त होताहौरकुलमें पूज्या ।ौर स्वामीके मानवालीऔर बहुतशत्रुयोकर्के युक्त और प्रसिद्धा होतीहै जिसकन्याका सप्तमस्थानमें सूर्य होवे सो धनक्कै युक्त और विदेशको इच्छा पाली होतीहै और मस्ती कर्के युक्त और दीनता और गुह्य रोगकर्के पीडित अोर स्वामीसे हेपवाली होती है । और जिलकन्याका अष्टम स्थानमें सूर्य स्थित होताहै सो रोगकर्के पीडित और कूर होतीहै और , माकुलनेत्रोंवाली और बंध्या और पुत्र धनसे हीन और दुबला होतीहै ॥ १ पोर जिस स्त्रोको नवम स्थानमें सूर्य स्थित होवे सो देवता और ग्राह्मण और स्वामीकी मका होती है धीर धन और धर्म और पुत्रोफर्के युक और आनंदकों प्राप्त होती है और श्रेष्टभाग्याँवाली ओर पंचमगेदिवसकरेसुवुद्धिविवर्जिताथनिर्लज्जा नारीपरगृहसेविनीधनरहितावु दिशोका; ६ पठचदिवसनाथेधनषाहनसौख्यसंयुतानित्यं कुलपूज्या पतिभक्तावहुरिपुयुक्ताचमानिनीस्याता ॥ सूर्येसप्तमसस्थे धनसंयुक्ताप्रवासशीलाच उन्मत्तदेहानारीदैन्यभगार्तापतिद्विष्टा ८ निधन स्थेदिवसकरेनारीरोगार्तिपीडिताळूरा विकलेक्षणाचबंध्यासुतधनहींनाचदुर्वला चैव९देवद्विजपतिभक्ताधनधर्मसुतान्विताप्रमुदिताच धर्मस्थेनारीसुभगासत्क मयुक्ताच १० सन्मानधनसमृदासुखवाहनसंयुतासूर्ये सिद्धारंभात्यगिनी बहुविभवामुदान्वितादशमे ११ सूर्येलाभोपगतेधनसंचयनीमुदान्वितामु भगा वाहनवसुविभूपणसयुक्तागंधमाल्यरुचि १२ विकलेक्षणाचबध्याना रीरोगान्विताविधवा ॥ द्वादशसंस्पेसूर्येपितृधनहिछाह्यसद्ययिनी १३ इतिर वे. ॥ अथचन्द्रस्व ।। अजपर्किणिलग्नेशीतकरैमानिनीसुरूपाच ॥ सुभगासु श्रेष्ट कौम युक्त होतीहै १. और जिस तोको दशमस्थानमें सूर्य स्थित होवे सो श्रेयमान और धनकी समृद्धि वाली धीर सुख और वाहनों कर्के युक्त होतीहै और सिद्धारंभ वाली और पागकर णे वाली श्रीर वडेऐवयं के प्रानद को प्राप्त होतोहे ११और जिस सोको एकादश स्थानमें सूर्य स्थित होताहै सो धनसचय करण वाली और पानदकः युक्त और श्रेष्ठ भाग्यौवाली होती है सोर वाहन श्रीरधनौरभूष गोकर्केयुनहोतीरपोरसुगंधिर्म और पुपोंमें रचिवालीहोती. १२ और जिसीकों द्वादश स्थानमें सूर्यस्थित होताह सो व्याकुल नेनावाली श्रीर पा और रोग कर्के युरु और विधवा होगी नार पिताले धनका नाश करणे वाली और को टेकममे धनखर्च करणे याली होतीहे १३ तिरवे अब बदमाका भावफल कहते हैं । नि सकन्नाके जन्मलग्नमें मेप वप राशिमचंद्रमाग्थिनहोवेसोमानवाली प्रारसुदररू पवाली होती . ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ ओर श्रेष्ठ भाग्योवाली और सुखवाली और चतुर और आनंद कर्के युक्त होती है और धन्वाली होतीहै । और शेष राशियोंमें लग्न गत चंद्रमा होवे तव उमन्मादिनी औरवाली औ र व्याकुल नेत्रोंवाली और कुरूपा और क्षीणचंद्रमोहोवे तव व्याषिकर्के पीडित औरजडा होतीहै २ और जिसवीके जन्मलसमें दूसरे भावमें चंद्रमा स्थित होवे सो वडे सुख कर्के युक्तहोतीहै और पन वस्त्र विभूपणों क युक्त होतीहै और पूर्णचंद्रमा होवे तव सुंदर देहवाली होतीहै और क्षीणचं दमा होवे तव सुरवसे रहित और सरकर्ममें वर्चकरणे वाली होतीहैं ३ और जिसस्त्रीको तीस रे स्थानमें चंद्रमा होवे सो धर्मवाली औरधनसंचयकरणेवालीयौर आनंद कर्के युक्त श्रेष्ठ भाग्योवा लो होतोहे और भाईयोकर्के युक्त होती है । और जिसस्त्रीको चतुर्थ भावमे चंद्रमा स्थित हो पे सो पाहन और चाकर और धन और बंधुर्योके सुख कर्के युक्त होतीहै और अग्नि और सूर्य चंद्र माको न्याई प्रभा वाली और बहुत धान्यों कर्के युक और श्रेष्ठ भाग्यों वाली होतीहै ५ और जि सखीको पंचम भावमै चंद्रमा होताहै सो धनवाली और बहुत मनुष्यों वाली और सुख कर्के युक खिनीनिपुणादाक्षिण्यमुदान्वितासधना १ शेपेषभेषुचंद्रेझुन्मादिनीनीचव धिराच ॥ विकलेक्षणाविरूपाकृष्णव्याध्यर्दिताजडानारी २ तुलितसुख संयुक्ताधनवसुविभापिताविधोधनगे ॥ संपूर्णेसुशरीरासुखरहितासययान्विता कृष्णे ३ धर्मत्यागोन्मुक्ताधनसंचयिनीमुदान्वितासुभगा॥ दुश्चिपेशीतकरे सहजैश्चसमन्वितानारीश्हिवुकस्थेशीतकरेवाहनभृत्वार्थबंधुसौख्याढया अन लार्केन्दुप्रस्यावहुधान्यसमान्वितासुभगा ५ चंद्रेपचमसंस्थधनिनीसौख्या 'न्विताजनसमृदा ॥ पतितत्पराव्ययाक्तासन्मित्रयुतासुधीनिपुणा ६. सयुक्ता विगतरिपुस्तीक्ष्णापछेनिशानाथे सत्ययुक्तासुदेहासक्रोधात्यागशीलगुणयुक्ता७ ईयान्वितासुदेहाशीतकरयूनगेसुभगा सत्पुत्रे संयुक्तापतिलावण्यानंदयुक्ताच८ "निधनस्थरजनिकरेरोगादिताचक्षीणाचसक्रोधा व्याधिविवंधनपीडाक्षपितत नुरत्यंतदुःखाढ्या'.९ नित्यव्रतसंयुक्तासुरपितृदेवद्विजार्चनेपुरता धर्मगते शीतांशोसुधर्मशीलाचसौप्यसंयुक्ता १० कर्मस्थतुहिनकरेसहर्मयुतासुखसु. "होतीहै और स्वामीकी सेवा,तत्पर और व्यय कर्के युक्त और श्रेष्ठ मित्रों ककें युक्त और चतुर हो तीहै । और जिसस्त्रीकों छठे स्थानमें चंद्रमा होताईसोशगुयों कर्केयुर होतीहै श्रीर दूर स्वभाव वाली और सत्यकर्के युक्त और सुंदर देहवाली और क्रोध युक्त त्यागशीला और गुणों क युक्त होतीहै ७ और जिसस्त्रीको सप्तमभावमें चंद्रमा होताहै सो ईप्याक युक्त और सुंदर देहवाली और श्रेष्ट भाग्यों वाली और श्रेष्ठ पुत्रोंकर्के युक्त और प्रत्यंतथाभावाली शानदक युमहोतीहै : और जिस कन्याको अष्टम भावमें चंद्रमा स्थित होवे सो रोगकै पीडितरकरस्वभाववाली और सोधकर्के युक्त होतीहैं और व्याधियों कऔर बंधनोकर्क पीड़ित ठेहवाली और अत्यंत दुख कर्क पुक्त होतीहै ९ और जिसस्त्रोको नवमभावम चद्रमाहोवे सो नित्यवतक के युक्त पीर देवता और पितर और ब्राह्मणोंके पूजनमें रत होतीहै और अपने धर्मकर्के नीर श्रेष्ठस्वभावक श्री स रखकर्के युनहोती? १. और जिसस्त्रीको दशम भावमें चंद्रमास्थितहोये सोधर्मकर्के युक ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और सुखकर्के युक्त और श्रेष्ठस्वभाववालीहोतीहै और सिद्धारंभा और धन और जनाको समू दिक युक्त होतीहै ११ और जिस स्त्रीको एकादश भावमें चंद्रमा स्थित होताहै सो धन और र न और पुत्र और वस्त्र और श्रेष्ट चाकरोंकर्के युक्त होतीहै ओर शुक्ल पक्षमें बहुत सुखकर्केयुक्त और म्वामीकी प्यारी होतीहै १२ और जिसवीको हादश स्थानमें चद्रमा स्थित होवे सो सुख और ऐश्वर्य फर्के रहित और होनागी और छोटेदेहवाली और मलीना होतीहै और नेत्ररोगवारी ओर आलस्यकर्के युक्त होतीहै १३ इतिचद्रफलम् अव मंगलका भाव फल कहतेहैं जिस स्त्री के जन्मलग्नमें मंगल स्थित होवे सो थिर पीडा कर्के युक्त और क्षीणदेह वाली और हटकयुक्त होतिहै और गुणोंककै हित और दुःखक पीडित और पापशीला दुराचारिणीहोतीहै और नि सखीको दूसरेभावममंगल स्थितहीवे सो दुःखकर्के पीडित और बंध्या और मुखविकार कके युक्त और रोग कर्के पोडित होतीहै और माडे अन्नके भोजन करणे घालीऔर धन रहित और पुत्रककें रहित होती है २ और जिसस्त्रीको तृतीयस्थानमें मंगलस्थित होवे तब सो धातासे रहित श्री शीला सिद्धारंभानारधिनजनसुसमृद्धिसयुक्ता ११ चंद्रेलाभोपगतेधनरत्न सुतांवरसुभृत्यादया वहुलेवहुसुखयुक्तापत्युरत्यंतवल्लभानारी १२ सुख विभवसौख्यरहिताहीनांगीक्षुद्रदहमलिनाच द्वादशगेशीतकरेलोचनरोगा लसानारी १३ अथभोमस्य लग्नसंस्थेकुजेशिरोर्ताक्षपिततनुःसाहससंयुक्ता गुणहीनादुःखातीसपापशीलादुरापारा १ धनहीनादुखातीवंध्यास्त्राविकतव दनरोगात्ता भौमेद्वितीयसंस्थेकदन्नभुक्ताविवसुर्विसुता २ दुश्चिक्येभूमिसुतेस. हजविरहितामुदान्वितानारी धनवतीह्यतिरूपागुणसंयुक्तासदानंदा ३ बधु विहीनानाविगतसुखवाहनार्थगुणरहिता हिवुकस्थेक्षितितनयेदु म्बात्तीथोक संयुक्ता ४ सौख्यार्थतनयरहिताचलमतियुक्तासुखोज्झितावंध्या भूमिसुतेपंचम गेविसुताशोकैःसमन्वितानारी ५ पछस्थभूमिसुतेनाधिनसौख्यमूलसपन्ना बहुरियुयुक्ताशुभगाकलप्रधानासर्वगुणसहिता६ सप्तमगेभूपुत्रेन्यधनाबध्या चदुःखशोकातीपरगृहव्यसनशीलापापाचारासतीकुलटा ७ आनंदक युक्क होगीहै पोरधनवाली औरत्यतरूपवालीऔर गुण कर्के युक्त और सर्वदाकारू आनदकके युक्त होती है ३ और जिस स्त्रीको चतुर्थ स्थानमें मगल स्थित होवे सो स्री यधुपोंक हीन और सुख और वाहन और धन और गुणकर्के रहित होतीहै और दुःलक पीडित और शोक कर्के युक्त होतोहे ४ और जिस स्त्रीको पयम स्थानमें मगल होवे सो सुख धन पुनसे रहित औरच चल स्वभाव वाली और चचल बुद्धि वाली होतीहै और मुरवसे रहित ओर बल्या होती है और यो कोंक युक होतीहै ५ ओर जिस स्रोको उठे स्थानमें मगल स्थित होवे सो धन और सुख क के युक्त होता है और बहुत शत्रुयों कर्क युक्त और श्रेष्ट भाग्यों वाली और कुलमें प्रधान श्रो' सपूण गुणोंकर्के यक होतीहे ६ और जिस सीको सप्तम स्थानमें मंगल होवे सो धनरहित नीर वध्या नीर दुःस शोका पीडित परघरमें जाने वाली और पापाचारम युक्त और रोटेस भाष बाली और ज्याभिचारिणी होतीहे .

॥श्रीरणवरिज्योतिर्महानिवन्धः॥ औरजिसस्त्रोकों अष्टमम्थानमे मंगलस्थितहो। सो निरंतर रोगकर्केपीडित और क्षीणदेहवाली होती है और विधवा ओर शोकक तत होता है और पुत्र और धन क रहित होतीहै ८ और जिसस्रीकों नवम स्थानमें मंगल स्थितहोताहै सो धर्मसे रहित ओर अत्यत दुःखी और व्यभि चारिणी होतीहै ओर देपकरणेवाली और नहि श्रेष्ठ फलंकरणवाली और पापचारिणी और खोटे स्वभाववाली हो तोह ९, और जिस स्रोको दशमस्थानमें मगल स्थितहोताहै सो खोटे कममें स्वभाववालो और अत्यंत देखको प्राप्त होतीहैं और रुत्यके योग्य नहि होतीहै और खोटे स्वभाववाली और गुण मान वाली और थोडे पुत्रों वाली होतीहै १० और जिसस्त्रीको एकादश स्थानमे मगल स्थितहो ताहै सो पुत्र और मनुष्य और धन वाली और सर्वदाकाल आचारमे स्थित होतीहै ओर धन अन्न वस्त्रोंको समृद्धि कर्के युन होतीहै और श्रेष्ठभाग्यो वाली और श्रेष्ठ स्वभाववाली होतीहे ११ श्रीर जिसस्त्रीको दादश स्थानमें मगल होवे सो नेत्ररोगकर्के दुखित और सदाक्षीणदेहवाली और. खो अटमोपंगतभौमशाश्वतरोगार्दिताक्षपितदेहा ॥ विधवाचशोकतप्तासुतधन होनार्थहीनाच ८ भौमेचनवमसंस्थेधर्मनिराकृतातिदुःखिताकुलटा ॥ विद्वे पिणाह्यकुशलापापाचाराविशीलाच ९ कर्मगतेभूपुत्रेकुकर्मशालातिदुःखिता नारी ॥ कर्मोद्युक्ताऽसाध्वीगुणमानिन्यल्पपुत्रसहिताच १०. क्षितितनयला भगतेसुतजनधनभागिनीसदाचारा धनधान्यवसुसमृद्ध्यायुक्तासुभगासुगीला च ११ द्वादशगेभूमिसुतेनयनरुगा सटाक्षपितदेहा कुव्यसनशीलावंध्या कुवेशयुक्ताकदन्नाशी १२ अथवुधफ् शशितनयेलग्नस्थेनारीसौभाग्यसोस्य शीलाढ्या नानाकलाविदग्धाप्रियवदामानिनीसुभगा १ वहुविभवसौख्य युक्तोसुभक्तासतीधनाढ्याच शशिजेद्वितीयसस्थेसहस्त्रविभूपप्पादियुता २ दु श्चिक्येसामसुतेनारीकारुण्यरूपगुणयुक्ता श्रमनिरतापतिरक्तासहजैश्चसम न्वितासैव ३ त्यंचतुप्पदयुक्तागृहसौख्यसमन्वितासुभगा हिवुकस्थेशशित नयेवहुसुहत्यागशीलाढया ४ टेव्यसन वाली और वैध्या ओर खोटे वेशर्के युक्त और माडे अन्नको भोजनकरणे वाली हो तोहै १२ अववुधकाभावफलकहतेहे जितस्त्रोके जन्मलग्नमें बुध स्थित होवे सो सौभाग्य और सुं ख कर्क युक्त होतीहै और अनेककलामचतुर होतीहै और मीठावोलने वाली श्रीर मानवाली और श्रेष्ठ भाग्यो वाली होतीहै ? और जिस स्रोको दूसरे स्थान में बुध स्थित होवे सोवडे ऐ वयं कर्फे और सुरव युत होतीहै और स्वामीको नन और पतित्रता ओर धनरके युन होतीहै पीर श्रेष्ठ वस्त्र भूपशादियों कके युक्त होतीहै २ श्रोनिस स्रीकोतीसरे स्थानमे वुध स्थित होवे सो दया और रूप और गुणकर्क युक्त होती है और श्रम करणेमे रत होतीहे ओर स्वामीमेप्रीतिवाली और भाईयों कर्क युत होती है ३ और जिस त्रीको चतुर्थ भाव बुर स्थित होये तो चार और चतुष्पदों कर्के युत घरेसुस्वकाँप्राप्तहोता है और श्रेष्ठभाग्याँचालो होताह और बहुतमित्रांवाली औरत्यागकर्के युनहोतोह ६ .

५३२. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ग्रारजिस स्त्रीको पंचम स्थानमें वुव स्थित होवे सो बुद्धि कर्के युत और धनको समृद्धि बाली होतीहै और मंत्रियो ओर अभिचार कर्के धनकों प्राप्त और बडी श्रेष्ठ शोभाक युक्त होतीहै ।। ।। और जिससाको छठे स्थानमें वुध स्थित होवे सौ शत्रुपासे राहत ओर लडाई करणे वालो ओर क्रोधकर्के युक्त होतीहै और अत्यत कठोरवाक्य कहने वाली ओर धनवालीओर कार्यमें प्रमाद करणे वाली अोर श्रेष्ट स्वभाव वाली होतीहै ६ ओर जिस स्त्रीको सप्तम स्थानमें बुध स्थित होवे सो साध्वी और रूपकर्के युक्त और श्रेष्ठ म्वभाव वाली और · पतिव्रता उौर श्रेष्ट भाग्यावालोऔर लावण्यता कर्केयुक्त और हास्यकःयुक्त और राजाकीप्यारी होतीहै और जिस स्त्रीको अष्टम स्थानमें बुध होवे सो सौभाग्यवती और सुखक और श्रेष्टस्वभावक। प्रसिद्धहोती है और वडीआयुपा वाले अोर श्रेष्ट भाग्यो वाली होतीहै ८ और जिस स्त्रीको नवम सुतगेवुद्धिसमेताशशितनयेधनसमृद्धास्यात् ॥ मंत्रिण्यभिचारार्थावहुकु शलाकांतियुक्ताच ॥ ५॥ पछगतेशशितनयेविगतरिपुःकलहान्वितास । कोपाच अतिनिष्ठुरवाश्यार्थाकृत्यप्रमदासुशीलाच ६ साध्वीसुरूपशीलास तमगेशशिसुतेसतीसुभगा लावण्यहास्ययुक्तावनीपतिवल्लभानारी ॥७॥ सौभाग्यसुखसुशीलाविख्यातधनान्विताकुलेप्टाच अष्टमगेशशितनयेनारीढ़ी घीयुपीमुभगा ८ सदमधनसमृदावहुमाग्ययुतासुशीलाच्या धर्मस्थेशशि । तनयेसुगुणासुभगाचसोस्ययुता॥ ९॥ शशिजेकर्मोपगतेसकलारभातिमानि नीसुभगा सत्कर्मवुद्धियुक्तावहुधर्मधनाचक्रोधसंयुक्ता १० सुतसौख्यधनसम दावहुलावहुभूतिसंयुक्ता एकादशगेसौम्येवाहनहेमांबरादिसंयुक्ता ११ सय यिनीसत्वेटासाचारयुताप्रियंवदासुभगा द्वादशगशशितनयेदेवपितृपूजनेनि रता १२ इतिवुधस्य स्थानमें वुध स्थित होवे सो श्रेष्ठ धर्मकर्के और धनकर्के समृद्धिबाली होतीहै और बहुत भाग्माक के युक और श्रेष्ट स्वभावक युक्त होतीहै और श्रेष्टगुणोंवाली और सुषकः युक्त होतीहै ॥९॥ और जिसस्तीके जन्मकालमें दशम स्थानमें वुध स्थित होवे सो संपूर्ण प्रारंभ कार्यके सिद्धकरण वाली और बडेमानवाली और श्रेष्ट भाग्यो वाली होतीहै और श्रेष्टकर्म और बुद्धिककै युत होतीहै और बहुत धर्मवाली और धनवाली श्रीर कोधकर्के युक्त होतीहै १० और जिस सीको एकादश स्थानमें बुध स्थित होवे सो पुर्वके मुख कर्के और धनको समृद्धिक युक्त होतीहै और बडेऐश्वर्षक के युत होतीहै और वाहन और सुवर्ण वसादियोंकर्के युक्त होतीहै ११औरजिसस्त्रीकोंडादशस्थान मेंबुस्थितहोवेसोश्रेष्टकममेखकरणेवालीऔरसत्वगुणवालीनारप्राचारयुक्त और मीठा बोलने वा तो और वेष्ट भाग्यों वाली होतीहै और देवता और पितरोंके पूजनमरतहोतीहै १२ मतिषम्य १ . ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ अब वृहस्पतिका भावफल कहते है जिसस्त्रीके जन्मलग्नमें बृहस्पति स्थित होवे सो धन और वाहन और रूप और गुणकर्के युक्त होतीहै और अपने कुलमें अधिकार कके युक्त और प्राचारकर्के युक्त और मानवाली और श्रेष्ठभान्योंवाली होतीहै । ओर जिसस्त्रीकों दूसरे स्थानमें वृहस्पति होवे सौ वहुत धनकर्के युक्त और श्रेष्ठ भाग्योंवाली और शोभाकर्के युक्त पार श्रेष्ठवापी वाली और श्रेष्ठ वस्त्रों कर्के युक्त होतीहै और श्रेष्ठत्याग वाली और सुंदर देहवा ली होतीहै २ श्रीजिसस्त्रीको तीसरे स्थानमें वृहस्पति होवे सो कर्ममें अशीलतावाली और श्रेष्ठ मुख वाली ओर भाईयोंकर्के युक्त और सुंदर नेत्रों वाली होतीहै और श्रेष्ठ धर्ममें स्वभाव वाली होतीहै ३ . और जिसस्त्रोकों चतुर्थ स्थानमें वृहस्पति होवे सो धर्म और मित्र अोर ऐश्वयं कर्के युक्त और धन वाहनादि सुखकर्के युक्त होतीहैं और अपने वैधुयोंमे ओर कुलमें श्रेष्ठ होतीहै ४ और जि स स्रोकों पंचममेंवृहस्पति होवे सो पुत्र सुख वुद्धि धनकर्के समृद्धिवालीहोतीहैऔरश्रेष्ठबुद्धिवाली अथगुरोः लग्नस्थेदेवगुरोधनवाहनरूपगुणयुक्ता स्वकुलेधिकारयुक्तासाचारा मानिनीसुभगा ॥ १ ॥ वहुधनसहितासुभगालावण्ययुतासुवाक्सुवस्त्राच्या संत्यागिनीसुदहाधनगेसुरपूजितेनारी ॥ २ ॥ कर्मण्यशीलयुक्तासुमुखा सहजान्वितासुनयनाच दुश्चिक्येसुरमंत्रिणिनारीसद्धर्मशीलाच ३ धर्मसुरवि भवयुताधनवाहनादिसौख्याढ्या हिवुकस्थेदेवेज्येस्वबंधुकुलपूजितानारी ४ त्रिदशगुरोपंचमगेसुतसुखमतिधनसमृदाच सद्बुद्धिरतिकुशलाबहुविभवमुदान्विवा नारी ५ रिपुभेगुरोहिनारीसत्यनिहंत्रीमुदान्वितासुभगा प्रख्यातधनस मृदावहुमित्रयुताप्रियंवदासैव ६ द्यूनेसुरपतिमंत्रिणिसुखधनसौभाग्यसपदु पेतास्वकुलेज्यपानारीधनवस्त्रविभूपणाढ्याच ७ दीर्घायुपीसुदेहासधनारोगे विवर्जिताजीवेअष्टमगेभोगयुतासुवेपरूपामहासुभगा ८ धतिधर्मशीलारह भाग्ययुतासुतान्विताजीवेदेवाद्विजपिवभक्तापतितुल्याकीर्तिसत्याढ्या ॥९॥ और और बडे ऐश्वर्यकर्के आनंदको प्राप्त होताहै ५ और जिसस्त्रीको छठे स्थानमें बृहस्पति होवे सो सत्यके हत करणे वाली और आनंद कर्के युक और श्रेष्ठ भाग्यों वालीहोती और प्रसिद्ध. धन वाली और वडी वुद्धि वाली और मीठा बोलने वाली होताहै ॥ ६ । और जिस स्रोको सप्तम स्थानमें वृहस्पति स्थित होवे सो सुरय धन और सौभाग्य और संपदा कर्ड युक होतीहै और अपने कुलमें प्रधान और वस्त्र भूपोंकर्के युक्त होतीहै ७ और जिस स्त्रीको अ म स्थानमें वृहस्पति स्थित होवे सो वडी प्रायुपा वाली और श्रेष्ठ देह वाली और धनकर्के युक्त है तोहे श्रीर श्रेष्ठवेश और रूप वाली और वडे श्रेष्ठ भाग्यों वाली होतीहै । और जिस तीकॉन मभावमें वृहस्पति होवे सो धर्ममें बुद्धि वाली और धर्मभ्वभाव वाली और बहुत भाग्यों कर्के युन और पुत्रकर्के युक होती है और देवता और ब्राह्मण और पितरोंको भकि वाली होतीहै और स्व मीके तुल्य और यश औरसस क युक्त होती है । चतुर 4 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। श्रीर जिस स्रोकों दशम स्थानमें वृहस्पति स्थित होताहै सो कुलमै पूज्य और त्यागकर्के युक्त और प्रष्ट भाग्यों वाली होतीहै और पतिव्रता और अपने कर्ममें रत और स्वामीकी सेवा करणे वाली और बहुत धन और पुत्रों कर्के युक्त होतीहै . और जिस स्त्रीका एकादशमै बृहस्पति होवे सो बहुत पुत्रों वाली और सुखकर्के युक्त और गुणकर्के युक होती है और स्वामीको प्यारो और सुंदर और वडे धनवाली और दान करणे वाली होतीहै ११ और जिस स्रोको दादश स्थानमें वृहस्पति स्थित होवे सोगुरुदेवता अभ्यागतके पूजनेमें रत होताहै और श्रेष्ठ कर्ममें खर्च करणे वाली और श्रेष्ठ स्वभाव वाली और श्रेष्ठ धनकर्के युक्त और दुःखस रहि. त होतीहै १२ दतिगुरो अवशुक्रकाभावफलकहतेहै जिस स्रोके जन्मलग्नमें शुक्र स्थित होताहै सो अष्ठ मुखवाली और मुंदर रूपवाली और श्रेष्ठ होती है और कर्णपर्यंत विशालनेत्रों वाली औरवडी श्रायुपा वाली और भाग्यो वाली होतीहै । और जिस स्त्रीको दूसरेस्थानमें शुक्रस्थितहोताहै सो दशमस्थेदेवगुरौकुलपूज्यात्यागसंयुतासुभगा। साध्वीसुकर्मनिरतापतिभक्ता वहुधनसुताढ्याच ॥ १० ॥ वहुपुत्रिणीसुखाढ्याएकादशगेगुणान्विताजीवेप: तिवल्लभाचसोम्यामहाधनाथार्थत्यागपरा ॥ ११ द्वादशगेसुरमंत्रिणिगुरुदे वातिथिपूजनेभिरतासद्ययशीलासुभगासुधनाढ्यादुःखसंत्यक्ता १२ इतिगुरोः अथभृगोः लंग्नस्थेभृगुतनयेनारीसुसुखासुरूपसत्कांता कर्णीतलोचनयुता दीर्घायुपीभाग्यसंयुक्ता १ शुक्रेद्वितीयोपगतेवहुविभवमुदान्वितासुवस्त्राढ्या प्रचुरानपानसक्ताविलासवस्त्रप्रियानारी २ सुखधनवस्त्रविहीनादुश्चिक्ये भृगुसुतेतिकृपणा अात्महितापरहंत्रीसौभाग्यपरिच्छदैत्यक्ता ३ बंधुसुहृत्सु खसहितासत्कांतियुतासितहिवुके वाहनभृत्यसमेताकुलाधिकारिणीभवेदना ढ्याच ४ सुखसुतमित्रसमेतासुभगाचाराचगुणसमृदाच भृगुजेपंचमराशी नृपमंत्रिणीमंत्रमुख्याच ५ दारिद्यशोकतप्ताशुक्रेरिपुगेक्षिपितविमवा वह रिपुयुक्ताविसुखानारीसादुःखभागिनीज्ञेया ६ ऐश्वर्यकर्क और आनंदकर्के युक्त होतीहै और श्रेष्ट वसों वाली और वहुतअन्नपानमें सक्तहोतीहै श्रीर वि लासमें श्रीरवसमें प्रीतिवाली होतीहै २ और जिसस्रोको तीसरे स्थानमें शुक्रस्थितहोताहैसोसुख और पन और वस्त्रांफर्केरहित होतीहै और अत्यंत कृपा होतीहै और अपने हितकों करणे वाली और दूसरेकॉहत करणे वाली और सौभाग्यादियों कर्के रहिन होती हैं ३ और जिस स्रीको चतुर्थ स्थानमें शुक्रस्थित होता है सौ भाई और मित्रों के सुखकर्के युक्त होतीहै और श्रेष्ट शोभाकर्के युक्त होती है और वाहनोंकर्क और चाकरों कर्के युत होना है और कुलमें अधिकार वाली और धनकर्के युग होताहै .४ और जि स स्त्रीको पंचम स्थानमें शुक्र स्थित होताहै सोसुख और पुत्र और मिन कर्के युक्त होतीहै और श्रेष्ठ वाचार साली श्रीर गुणोंको समृद्धि वालीओर रानाको वजीरपी श्रीरमंत्रमें मुख्य होतीहै ५और जि से ताकी छठे स्थानमें शुक स्थित होताहै सो दारिद्य श्रीर शोककः तप्त होती है श्रीर ऐश्वर्यसँरहि तहोती है और बहुत शनुयाँक मुक्त और दुःखभागिनीहोतीहे १६ . . :

-
॥ श्रीरणावरज्यातमानवन्ध ।।
और जिस स्त्रीको सप्तम स्थानमें शुक्र होताहै सो सौभाग्य कर्के युक्त और श्रेष्ट स्वभाव वाली होतीहै
अोर स्वामीको प्यारी और सुंदर रूपवाली और श्रेष्ठ भाग्याँवाली और ग्रानंदकर्के युक्त होता है ७
और जिस स्त्रीको अटम स्थानमें शुक्र स्थित होताहै सों सुखं और भूषणोक्के युक्त होतीहै और वडी
आयुपा वाली और राजाको राणी और संतोपकों प्राप्त और अपने प्राचार वाली होती. ॥ ८ ॥
और जिस स्रोको नवम स्थानमें शुक्र स्थित होवे सो श्रेष्ठ कर्ममें युक्त और ऐश्वर्यकर्के युक्त होतीहै.
और देवता और ब्राह्मण और पितरोंको भनि वाली होतीहै और सुख कर्के और धन कर्के युक्त
और श्रेष्ठ भाग्योवाली होतीहै ९ और जिसस्त्रीको दशम स्थानमें शुक्र स्थितहोवे सो सिद्धारं
भ वाली और धनवाली और सौभाग्यके आनंदक युक्त और सुंदररूप वाली और स्वामीको
भूपणरूप और पतिव्रता होतीहै १० और जिस स्त्रीको एकादश स्थानमें शुक्रस्थित होवें सोचा
कर और चतुष्पदाकर्के युक्त ओर वडे ऐश्वर्यकर्केयुक्त और शाकसे रहित.और धन और वस्त्रोर
पुत्रोंक युक्त होतीहै ११ और जिस स्त्रीको हादश स्थानमें शुक्र स्थितहोवे सो श्रेष्ट कममें खर्च
सप्तमसंस्थेशुक्रेसौभाग्ययुतासुशीलाढया भर्तृप्रियासुरूपासुभगासमुदाय
तानारी ७ शुक्रेनिधनोपगतसुखविभूषणयुतानारी दीर्घायुषीनृपस्त्रीलब्ध
परितोषस्वाचारा ८ धर्मस्थेभगुतनयेसत्कर्मयुताविभूतिसंयुक्ता देवद्विजपि
तृभक्तासौख्ययुताधनान्वितासुभगा ९ सिद्धारंभाधनिनीसौभाग्यमुदान्वि
तासुरूपाच पतिभूषणाचसाध्वीकर्मस्थेभृगुसतनारी १० भत्यचतुष्पदय
कावहुविभवसन्विताविगतशोका धनवस्त्रपुत्रसहितालाभगतेभृगुसुतेनारी ११
शुक्रेद्वादशसंस्थेसद्व्ययिनीविगतशाकाचनयनोपचारकुशलासधनानित्यप्रमु
दिताच १२ इतिभृगोःअथशनेःप्राग्लग्नस्थसौरे नारीदुःखान्चिताविरूपाच
दारिद्यशोकतप्तांबध्याविकलेक्षपादुराचारा १ ॥ गुरुभे ९॥ १२॥ त्वः १०
॥११॥ स्वोच्चे ॥ ७॥ सौरेलग्नगतेधनसमृदा नपपत्नीकुलपूज्यासुखभोग
मुदान्वितासुभगा २ सौरेकुटुंबसंस्थेविरुतमुखानिर्धनासुलोभार्ता मदक्रिया
प्रचंडापापाचारास्वजनरहिता३ दुश्चिक्येसूर्यसुतेसगुणासबलोज्झितापरित्य
का मलिनीनीरुजसंपत्सोभाग्याढ्याधनान्विताशुभगा ॥
करणे वाली और शोकरहित और नेत्रोपचारमें श्रेष्ट हातीहै और धनकर्के युक्त और नित्य पानद
को प्राप्त रहितीहै १२ ॥ इतिभृगोः ॥ अव शनिका भावफल कहते है ॥ जिसस्त्रीको जन्मलम
में शनि स्थित होताहै सो दुःखकर्के युक्त और माडेरूप वाली होतीहै और दरिद्र और शोककके
ततहोतीहै और बना और व्याकुल नवों वाली और दुराचारिणी होताहे १ और धन प्रोर
मीन राशि और मकर कुभ राशिम और तुला राशिमें स्थित शनि लग्नगत होवे तव धनकी सम
दि वाली और रानाको राणी और कुल में पाया और सुख भागकर्के युक्त और श्रेष्ठ भाग्यों वा
ली होतीहै २ और जिसत्र को दूसरे स्थानमें शनि स्थित होवें सो मुग्धविकार वालीऔर धनर
हित और लोभक पीडित होतीह और मस्ती कर्के युक्त और प्रचंड और पापचारखो और स्त्र
जनों क रहित होतीहै ३ और जिसस्रोफों तीसरे स्थानमें शनि होताहै सो गुलाकर्के युक्त और
चल फर्फे युक्त और त्यागको प्राप्त ओर मलीना और रोगकर्के रहित और सौभाग्य कर्के युक्त
और धन युक्त और श्रेष्ठ भाग्याँवाली होतीहै ॥2॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और जिस स्त्रीको चतुर्थ स्थानमें शनि स्थित होवे सो हृदय रोग वाली और सुखकक रहित और · बंध्या और निरंतर विदेश वास करणे वाली पोर वाहनों क रहित और बंधू ओर धन और बुद्धिक रहित होतीहै ॥ ५ ॥ और जिस स्त्रीको पंचम स्थानमें शनि होवे सो सुख और पुन ओर धन कर्के रहित और वालकों वाली बुद्धी कर्क युक और विवेक से रहित होतोहै और स्वामीक रहित और दुःखक सहितहो तोह ॥६॥ और जिस स्त्रीको छठे स्थानमें शनि स्थित होवे सो गुणों वाली और भूषणो कर्के युक्त होती है ओर बहुत शत्रुयों कर्के युक्त होती है और श्रेष्ट भाग्योवाली और प्रसिद्ध और नित्य ऐश्वर्यकके युक्त होतीहै ॥ ८॥ और जिस स्त्रीको सप्तम स्थानमे शनि स्थित होताहै सो विधवा और माडे धेशवा ली और विदेश भ्रमणे वाली और मलीन होतीहै और पुत्र और सुख और धनकर्के रहित और कन्याहि वृद्धा वस्थाको प्राप्त होती है और जिस स्त्रीको अष्टम स्थानमें शनि स्थित होताहे सो बेश्मीपगतेसौरेहद्रागानासुखोज्झितावंध्या शस्वत्प्रवासशीलानिर्वाहनावांधवा धमतिरहिता ॥ ५ सुखसुतवित्तविहीनावालमतियुकाविवेकसत्यक्ता ॥ सारेपचमभवनेपतिरहितदुःखितानारी ॥ ६ ॥ षष्ठेकजेचनारी सगुणाधनवस्त्रभूपणाढ्याच ॥ बहुरिपुसाहतासुभगारख्याताविभवान्वि तानित्यं यूनेकजेचविधवाकुवेशयुक्ताप्रवासिनीमलिना । सुतसौख्यधनविहीनाकन्यैवजरांसमुपयाति ॥ ८ विधवाविकलेक्षणावा ..दारियशोकदुःखसंतप्ता ॥ अष्टमगेरवितनयेकुष्टभगदरातीसुखोज्झितानारी ॥ ९॥ धनधर्मसुखविहीनाबंधुविरहितामदप्रमदा धर्मस्थेरवितनयेपरोपता पकराभाग्यरहिताच ॥ १० अतिधनवतीराज्ञीप्राज्ञामंत्रवादिनीस्फुरत्को तिः॥ दशमस्थेरवितनयेटंदपुरग्रामनेताच ॥ ११ ॥ दीघायुपीरवितनयेशि 'ल्पयुतारोगरहिताच पायस्थेधनयुक्तासुखसंयुक्तातथानारी १२ विकलेक्ष पाचमूढाविपमाख्यानिवृणाविगतलज्जा व्ययभवनगतेसौरवहुव्ययास्या सपरिभूत। ॥ १३ ॥ इतिशनेः विधवा और व्याकुल नेनोवाली प्रार दरिद्रगो और दुःख और शोकककें सतप्त होतीहै और कुष्ट भगंदर रोगकर्के पीडित यार सुरवसे रहित होतीहै ।। ९॥ थोर जिस स्त्रोकों नवम स्थानमें शनि रिधन होवे सो धन और धर्म और सुग्न से रहित होती और बंधुयोंक. रहित और उन्मादिनी होती और पगेपतापिनी ओर भाग्यास रहित होती है ॥१०॥ और जिस स्त्रीको दशम स्थानम शानि होवे सो वडे धन वाली गणी और वुद्धिक मत्र वादिनी मोर स्फुरत प्रभा वाली श्रीर पर प्रो ग्रामके समूहोके रक्षा करण वाली होतीहै ॥१॥और जिस स्त्रीको एकादश स्थानमें शनि वे सो वडी श्रायुपा वाली और शिल्प विद्याके जाननेवाली श्रार रोगकर्के रहित और धन कर्के युक्त और मुखकर्के युक्त होतीहै ॥ १२ ॥ और जिसस्त्रीको दादश्य स्थानमें शनि होवे सो म्याक ल नेत्रो वाली आर मूपां और खोटे स्वभाव वालो ओर लज्ञासे रहित औरवदुतरखचं कर्क युक्त हो तोहे ॥१३॥ इतिशनेः A --

No text on this page.

॥ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ५३७ और कहतेहैं पूर्व मुनियोंने यो स्त्रीजातकमें विस्तार कर्के शुभाशुभ फल कहाँ सो वुद्धिवाल्याने ग्रहोंका बलावल विचारकर्फे कहने योग्यहै और पूर्वकहेयो स्त्रीयोंके योग तिन्हका विचार प्रश्नलग्नमें और विवाह कालमें और वाक्यदान समय में और जन्मकालमे विचार करे ॥ १४ ॥ अव स्त्रोके चक्रक शुभाशुभ फल कहतेहें स्त्रीका चक्र वनायक स्थित करे तिसमें सूर्यके नक्षत्र से लेककें चंद्रमाके नक्षत्रपर्यंत फलका विचार कहाहै सूर्यके नक्षत्रसें तीन नक्षत्र मायेमे देचे और तिसके पागे सात नक्षत्र मुखमे स्थित करे और एक एक स्तनमें चार चार नक्षत्र स्थित करे और तीन नक्षत्र हृदयमै स्थापन करे १५ और तीन नक्षत्र नाभिमे देवे और तीन नक्षत्र गुह्य स्था नमें स्थित करे और शिरके नक्षत्रों में चंद्रमा होवे तव संताप होता है और मुखके नक्षत्रोमें चंद्रमा होवे नव नित्य प्रति मिटान्नके सुखको प्राप्त होताहै ॥ १६ ॥और स्तनोंके नक्षत्रोंमें चंद्रमा स्थित होवे तव घामो को प्रोतिको वधावने वाली होती है और हृदयके नक्षत्रोंमें चंद्रमा स्थित होवे तव अत्यंत पूर्वैर्यन्मुनिभिःसविस्तरतयास्त्रीजातकेकीर्तितंसम्यग्वा ऽप्यशुभंचयन्मतिमतावा च्यविदित्ववलम् योगानांचनियोजयेत्फलमिदंएछाविलग्नतथा पाणिप्रग्रह तथाचवरणेसंभूतिकालेऽपिच १४ नारीचक्रेमस्तकेत्रीणिभानिवळेभानांस तकंस्थापनीयम् ॥ प्रत्येकंस्युर्वेदताराउरोजेतिस्रस्ताराहृत्प्रदेशनिवेश्याः ॥ १५ नाभौदेयभनयत्रीणिगुह्येभानोधिष्णाचंद्रधिप्पावधीत्थम् ॥ ..स्या संतापःशीर्षभवनसंस्थेनित्यमिष्टान्नानिसौस्योपलब्धिः १६ कामस्वामि प्रेमवृदिस्तनस्थेवक्षोदेशाऽवस्थितेऽत्यंतहर्पः पत्युश्चितानंतवृद्धिश्चनाभौगुह्य स्थेस्यान्मन्मथाधिक्यमुच्चैः १७ इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहा ज्ञयामहेशविरचितेज्योर्तिमहानिर्वधजातकखंडेस्त्रीजातकाध्यायःसप्तदशः १७ ऋथायुीयाध्यायोव्याख्यायते ॥ सारावल्यां। अस्मिनायुहीयेयस्माद्भातः समस्तलोकोयम् ॥ तस्मात्पूर्वागमतःकथयामिनिराकुलिकृत्य १ तत्रास्त्रि विधम् ॥ नियतमनियतंयोगजंचेति ॥ तत्रापिगणितागतनियतम् अंशायुः पेंडायुः नेसर्गिकायु जीवशोक्तमिति एपांप्रा व्यवस्थाकृता उक्तंचजातकसारे अंशोद्भवलग्नवलात्प्रसाध्यमायूश्चपिंडोद्भवमर्कवीर्यात् नैसर्गिकंचंद्रमसोबलेनेति हपको प्राप्त होतोई और नाभिके नक्षत्रोंमें चंद्रमा होवे तव स्वामीकी अत्यंत चिंता होती और गुह्य स्थानमके नक्षत्रों में चंद्रमा होवे तव बहुत कामकर्के पीटित होतीहै १७ दति- श्रीजातकरवंडेखीजातकाप्यायः सतदशः ॥ १७॥ अव श्रायुदायाध्यायकाव्याख्यानकरतेहैं सारावलीमें अयसैकहाँह इस श्रायुदायमें संपूर्णलोक श्रमकों प्राप्तहे निसकारण पूर्वशास्त्र से विचारकर्के भ्रमरहित में कहताहां १ सो आयुः तीनप्रकारका ए क नियत और दूसरी अनियत और तीसरी योगज ॥ अब तीनोंके लक्षण कहते? तिन्होंमें गणाग नजोहै सो नियतहसो वरावरमिलतीहै सो गणितागाचारप्रकारकर्के यागेरपष्टकरी है एकनयायुक पिंढाय:एक निसगायुः एक जीवशमायुः और चनुरॉन चारप्रकारकायायुपाम व्यवस्थाकरी सो जा. तकसारमै कहतेहैं जिसके जन्मकालमें पटवलमें लैम्पसेअधिक वलीलन होवे तव अंथायुः सिद्ध करे और सूर्ग बली होवे तव पिंडायु सिद करे और चंद्रमा पली होवे तव निरुगायुः सिद्ध करे ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और लग्न सूर्य चंद्रमा तीनों हीन बल होवे तव संपूर्णग्रहोकी परमायुपाका सांश यह देते हैं ति सको जीवशमायुः कहतेहें तो केवल ग्रहाका सप्ताशनहिहै तिरुका भानयन कागे कहेंगे । अब अनियत प्रायुःकहते हैं जिसके जन्मकालमें कर्क लग्न होवे और वृहस्पति चद्रमा दोनों तिसमें स्थितहों। डोरकंद्र स्थानोंमे ११ १ • शुक और बुध होवे और तीसरे छटे एकादस स्थानमें क्रूरग्रहस्थित होवे तव अमित प्रमाणकर्के रहित वडी आयुपा वाल्याका जन्महो ताहै ४ ओर त्रैलोक्यं तिलकमें कहते हैं जिसके जन्मसमयमें तुलालग्नमें शुक्र स्थित हो। और वृस्पति मंगल अपने उच्च में स्थित होवें और चंद्रमा अश्विनी नक्षत्रमें स्थित होवे त व वडी श्रायुपा वाला राजा होताहै ५ और जिसके जन्मकालमें कर्कट लग्नमें वृहम्प ति कर्के युक्त चंद्रमा स्थित होष अथवाकेंद्र में वृहस्पति शुक्र स्थित होबे और शेप ग्रह तीसरे छठे एकादशमें स्थितहोवे तव अमित वडो आयुपा वाला होताहै ६ और जिसके जन्मम अष्टमघर शुद्धहोवें औरशुक्रकेंद्रस्थितहोवे और वृहस्पति औरचद्रमा कर्कलग्नमस्थित होवे लग्नसूर्यशशिनोबलशून्यास्युर्यदात्रपरमायुरगांशम् सर्वएवखचराददतीदं २ जीवशर्मगदितंहितदायुरिति ३ अनितयमाह ॥ गर्गः जीवेंदूकर्किंगौलग्ने देभृगुसुतेंदुजोक्रमारिलाभगाःक्रूराःकुर्युर्जन्मामितायुपम् ४ जातकतिलके तुल लग्नस्थितेशुक्रे स्वोच्चस्थगुरुभौमयोः अश्विनीसहितेब्जेस्यादमितायुर्महीपतिः कार्कलग्नेसगुर्विदूकेंद्ररथगुरुशुक्रयोः त्रिपडायगतैःशेरमितायुः क्रमविना . ६ शुद्धेरंधसितेकेंद्रेकर्किलग्नेगुरौविधौ वव्हायुःकर्किलग्नेब्जेशेपैयातिशुभक्षगैः ७ परमोच्चगतैश्चंद्रशुक्रारैर्लग्नगगुरौ मेषगोधनुरंशस्थैरविझेज्यश्चिरायुपः ८ अथयोगजायुराह ॥ होरामकरंदे । कुलीरलग्नेवचसामधीश केंद्रेकविस्तत्रभ वेच्छतायुः ॥ गुरुश्वराशोनिजदृकगश्वेच्छताधिकाविंशतिरायुरत्र ९ सौ भ्यक्षिताःशुभखगानिजकोणयाताचंद्रतनोवलिनिजीवतिवर्षपष्ठिः॥ सौम्यास्त्रि कोणभवनेषुगुरौश्वतुंगे लग्नस्थितेस्फुटामिहायुरशीतिरुक्तम् १०॥ सूर्य बुध वृहस्पति मेष राशिम और धन राशिके नवांशमे स्थित होवे तर वडी प्रायुपावाला होताहै और कर्कट लग्नमें चंद्रमा स्थित होवें और शेष ग्रह शुभ ग्रहोंको राशिमे स्थित हो तव वडी आयुषावाला होताहै ७ और जिसके जन्म में चंद्र मा और शुक्र और मंगल परम उचाशमें स्थित होवे ओर लग्नमें वृहस्पति स्थित होते तव चिरकालायुपा वाला होताहै अव योगज आयुः कहतेहैं होरामकरदने जिसके जन्ममें कर्कट लग्नमे वृहस्पाते स्थित होवे और केंद्रम शुक्र होवे तब सगे १. • वर्ष आयुषर वाला होताहै और वहस्पति अपनी राशिम और अपने द्रेष्काणमें स्थित होवे तब एकस वीस १२० वर्षायुपाहोतीहै ९ ओर शुभग्रहको राशिमे स्थित अपनें मूलनिकोसमें स्थितहोवे और बली होयक चंद्रमा लग्नमें स्थित होवे तव साठ ६० वर्ष जिताहै और जिसके जन्मसमयमें शुभषा त्रिकोण ९१५ मेंम्थित होवे और वृहस्पत्ति उच्च में होवे और लग्नमें होवे तव अशी ८० वर्ष नायुपावाला होता, अथवा १ वा ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ योर होरा प्रदीपमें कहते हैं जिसके जन्मकालमें लग्न १ और अष्टम ८ स्थान ग्रहकर्के रहितहोवे और चद्रमा तीसरे स्थान में स्थित होवे और वृहस्पति अपने क्षेत्रमें ९ । १२ स्थित होघे और वाकी के ग्रह सूर्य मगल बुध शुक्र शनि नवम स्थानमें स्थित होवें तव सोवर्ष १.. पायुमा लेका जन्म होताहै ११ और योगजातकमें कहतेहे ॥ जिसके जन्मकालमें वृहस्पति लग्नमें वा नवममे वा केंद्र में स्थित होवे और अष्टमस्थान ग्रहकर्के रहित होवे.और लग्न और चंद्रमा पापन हाँ ककै नहिं देख्या होवे तव सत्तर वर्ष ७० जीताहै १२ और होराप्रकाशमें कहते हैं ॥ जि सके जन्मकालमें केंद्र १।४। ७ । १. और त्रिकोण ९ । ५ और अष्टम स्थानों में पापी ग्र ह स्थित नहि होवें और लग्नका स्वामी और वृहस्पति केंद्र स्थानमें स्थित होवे सो मनुष्य अनेक प्रकारोंके शुभफलकों भोगताहै और रोगसे रहित सो १.• वर्ष जोताहै १३ और वादरायण होराप्रदीपे ॥ लग्नेसनिधनेशून्येचद्रेवीर्याश्रितेगुरौ ॥ स्वभशुभस्थितेःशेपे । जन्मविंद्याच्छतायुपम् ११ योगजातके ॥ जीवेलग्नेशुभेकेंद्रेनिधनेग्रहव जिते ॥' लग्नचंद्रोनदृष्टोत्पापैर्जीवतिसप्ततिम् १२ होराप्रकाशे ।। केंद्र त्रिकोणनिधनपुनयस्यपापालग्नाधिपःसुरगुरुश्चचतुष्टयस्थः ॥ भुक्तेशुभानि 'विविधानिसपुण्यकर्माजीवच्चवत्सरशतसविमुक्तरोगः १३ वादरायणः ॥ मृगवदनपश्चिमाभूनंदनचंद्रसंयुतेलग्ने ॥ केंद्रगतेसुरपूज्यजीवतिजातो वर्षशतम् १४ स्वौच्चलग्नेभृगुजसौम्येष्टेिष्टमेपिचद्रमसि सुरमंत्रिपिकेंद्रग तेजातःशतजीवितोभवति १५ निधनोपगतसाम्यशुभग्रहनिरीक्षिते ॥ च द्रोपियद्यनिष्टःस्याच्छतायुःकेंद्रगगुरौ १६ जातकालकारे लग्नाधीशोतिवीर्यो यदिशुभविहDीक्षित केंद्रयातेर्दत्तेह्यायुःसुदीर्घगुणगणसहितश्रीयुतमान वानाम् ॥ सौम्याःस्वीयालयस्थाजनुपिचरजनानायकेस्वीयतुगे वीयाढ्ये लग्ननाथेवपुपिचशरदांपठिरायुर्नराणाम् १७ कहताहै ॥ जिसके जन्म समयमें मकर लग्नके पश्चिमाईमे मगल चद्रमा स्थित होवें ओर वृहम्प ति केंद्र १।४।७। १. स्थानमें हो तब सो १.. वप जीताहै १४ और जिसके जन्म कालमें मोनं लग्न गत शुक्रहोवे और शुभग्रहोंकर्के टेख्याहोवे और चद्रमा अष्टम स्थानमे स्थित होवे श्रीर बृहस्पति केंद्रस्थानमें स्थित होवे नव सडो १.. वर्ष जोसे वाला होताहै १५ श्रो अष्टम स्थानमें शुभग्रह शुभग्रहोंफर्के देस्याहोवे और चंद्रमावी अनिष्ट म्यानमें स्थित होवे तव वो सो ... वर्ष जीताहे १६ अव जातक लंकारमें कहतेहैं ॥ जिमके जन्मकालमें लग्नेश प्रति वलोहोवे और शुभग्रहकेंद्र स्थित होय कर्के तिसको देखें तव वडी आयुपावाले श्रार गुणाकयु रहोतेहैं ॥ योगांतर कहते हैं ॥ शुभग्रह स्वक्षेत्रमें स्थित होवें और चद्रमा अपने उच्चमें स्थित होवे और लगेश वली होयक लग्नस्थितहोवे तव मनुप्पोकीसाठ ६• वर्ष श्रायुपा होतोहे १७ ॥

वारज्यातमहानिवन्धः ।। और जिसके जन्ममें लग्नसेवाचंद्रमासें शुभग्रहकेंद्रमें स्थित होवें और लपमें बृहस्पति होवे और पापी ग्रह कर्के युक्त दृष्ट नहि होवे तब सत्तर वप श्रायुपा होतीहै । योगांतर कहते हे ॥"जिसके जन्मकालमें शुभग्रह मूलनिकोंगामें स्थित होवे और हम्पति अपने उमें रिधत होवे ओर लग्नेश अतिबली होये तव मनु को अस्सी ८० वर्ष अायुषा होतीहै १५ भोर यो गातरकहतेहैं जिसके जन्मकालमें शुभग्रह केंद्रमें स्थित होवें और अत्यत बल्युक होवे और टम घर नहीक रहित होवे तव तीस ३. वपनायुषाहोतीहै और पदमठमघरशुभग्रह दृष्ट होवे पार शुभग्रह स्वक्षेत्र में स्थित होवें नव दशवोकर्के युक अयांत चाली १० वर्ष श्रायुपा होतीहै औरयोगातरकहतेहैं । जिसके जन्मसमयमें वृहस्पति अपने ट्रैकापमें स्थितहोवे तव सताई २७ वर्ष आयुपा होती है | और योगातर कहतेहैं स्वक्षेत्रमें अथवालग्नमें चंद्रमा स्थित होवे औसतम में शुभग्रह स्थित होवे तवसाठ ६० वर्ष आयु पाहोतीहै योगातरकहतेहे ॥ छुभग्रह केद्रकोणम स्थित होवें तवीसाठ६ • वर्ष १८ और कर्कटराशिम वृहस्पतिहोवे तक अस्सी ८० वर्षश्रायुपाहोतीहे सौम्या केंद्रालयस्थावपुपिसुरगुरौलग्नतोवासुधांशोरायुर्युक्तंनदृष्टंनखलगगन गैःसप्ततिर्वत्सराणाम् ॥ यातामूलत्रिकोणेशुभगगनचरा स्वीयतुगेसुरेज्येल माधीशेतिवीर्येगगनवसुसमासंख्यमायुनराणाम् ११ सौम्येकेंद्रतिवीर्येय दिनिधनगृहखटहीनसमाःस्युस्त्रिंशत्सौम्येक्षितचेद्गगनहिमकरैःसयुतोपोस्वभेचत स्वत्र्यशेचामरेज्यमुनिनयनमितस्वसंगालग्नगावाचंद्रा नेशुभश्चेद्गगनरसमित कोणगा:सौम्यखेटाः १८ कोटेलग्नेसुरेज्योयदिभवतितदारवाटतुल्यंलयेशो धागेचांगनाथेनिधनभवनगेङ्करदृष्टेब्धिहस्ताः लग्नाधीशाटनाथोलयभवनगतो सप्तविंशहिलग्नेक्रूरेज्योचंद्रदृष्टीयदिनिधनगवःकश्चिदास्तद्विपक्षाः १९ लग्ने दूरहीनीवपुपिसुरगुरोरंध्रभखेटहीनद्रेसोम्येखशैला सितविवुधगुरूस्या च्छतकेंद्रगोचैत्। वाशिकर्कलग्नेशतमिहभृगुजेकेंद्रगेथार्कसूनाधीगस्थे सुधांशोव्ययनवमगतेहायनानांशतस्यात्२० और योगातरकहते हैं अष्टमेश नवम स्थानमें स्थितहोवे और लग्नेश अष्टम स्थानमें स्थित होवे श्री र क्रूर ग्रहकर्के दृष्ट होवे तवचीवीवर्ष २४ यायपाहोतीहैं ॥ योर योगानर कहतेहे ॥ जिसके जन्म लग्नेश श्रीर अष्टमेश दोनों अष्टम स्थान में स्थित होवें तव सताई २७. वर्ष आयुषा होना ॥ और योगातर कहतेहै | जिसके जन्म लग्नमें कूरग्रह और वृहस्पति चंद्रमा कर्के देखे होवें और यदकोइंकग्रह अपमस्थान, होवे तव वाई २२ वर्षायुपाहोतीहै १९ थोगातरकहतेहैं | जिसके जन्ममें लग्न और चंद्रमारग्रहकर्के रहितहोवे और रग्नमें वृहस्पति होवे ओर अमघर ग्रहहीनहोवे और शुभग्रह केंद्र में हो तब सत्तर ५० वर्षायुपाहोतीहै ॥ योगातरकहतेहैं ॥ शुक्र और वृहस्पतिदोनों केंद्र में स्थितहों तब सो ... वर्ष श्रायुपाह। तोह ॥ योगातरकहतेहैं ॥ वृहम्पति कर्क रझमें होवे तव सड़ो १०० वर्षायुपा होतीहै ॥ रिशुक केंद्र में होवे और गनि नवम और लग्नमें स्थित होने और चद्रमाद्दादशम नवममे १ स्थित होये तव सरोवप वायुपाहोतीहै २४ - १२ वा - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ५४० ओर योगांतर कहतेहे ॥ जिसके जन्मकालमें लग्नसे वा चद्रमासे अष्टम स्थानमें कोडग्रह नाहे होवे और शुक्र वृहस्पनिबली होवें सो पूर्ण आयुपावाला १२० वपंजीताहै योगातरकर तेह ॥ जिसकेजन्मकालमें शुभग्रह अपनीराशिम स्थितहोवैतव साठ ६. ॥ वर्षायुपाहोतीहै । योगातर कहतेहें जिसके जन्मकालमें वृषगशिमें चद्रमा और पापीग्रह पचम ५ और केंद्र और अष्टम और नवममें स्थितहोवें और नवममें और लग्नमें और केंद्र में गुरु और शुक्र नहि होवें और नवम और अष्टम स्थानशुभग्रहोंकर्के देख्या होवे तव सरो १० वर्ष आयुषा होतोहे २१ योगांतर कहतेहै। जिसका धनुलग्नके उत्तरभागमें जन्म होवे और यद संपूर्णयह उच्चमें स्थित होवें और बुध वृपके चौवी २४ अशॉमें स्थित हो तव पूर्ण आयुषा १२० वर्ष होतीहै । और केंद्रमे वृहस्पति और शुक्र होवें।और एकादशमें चंद्रमा होवे तव पूर्ण आयुषावाला होताहै ॥ और मीनराशिमें लग्नगतशुक्रहोवे और चंद्रमाअष्टमस्थानमें शुभम हकर्के देख्या होवे और वृहस्पति केंद्र में होवे तव सो १० वर्षजीताहै और लग्नेश अटम भा लग्नादिदोनखेटायदिनिधनगतावीर्य्यभाजौसितज्योपूर्णायुः स्वीयराशौशुभ गगनचराःपाठिरंगाचंगेबजे ॥ धोकेंद्रायुर्नवस्थायदिखलखचरानोगुरोर्मेवि लग्नेकेंद्रकाव्यगुरौवाशुभमथनिधनौम्यदृष्टंशतस्यात् ॥ २१ ॥ कोदंडा. त्याईमगंयदिसकलखगाःस्वोच्चगाज्ञेजिनांशै गोस्थपूर्णचकेंद्रेसुरगुरुभृगौ लाभगेबजेपरायुः शुक्रेमीनेतनुस्थेनिधनगृहगतेसौम्यदृष्टेसुधांशो जीवेकेंद्रे शतस्यादथतनुगृहपेछिद्रगेपुष्करेवूजे ॥ २२ ॥ वागीशेवीर्ययुक्त नवमभवनगाःसर्वखेटाःशतायु कर्केगेचंद्रजीवौसहजरिपुभवेस्तःकविज्ञौचकेंद्रे । केंद्रसूर्यारमदागुरुनवलवगावाक्पतौलग्नपाते व्यष्टस्थानेपुशेपाःशरगजतु लिस्यान्नराणांमितायुः २३ क्रूरा सौम्यांशयाताउपचयगृहगाःकातरा कंट कस्थाःसौम्याव्योमार्कसख्यंयदितपनिकुजौरंध्रगौनोपसयुः वर्म होवे और चद्रमा दशमस्थानमें होवे तव वी सोवपंजोताहै २२ और वृहस्पति वर कर्के युक्त होवे और नवम ९ स्थानमें सपूर्ण ग्रहहोवे तव सटो १०० वर्ष प्रायुपावाला होताहै ॥ और जिसके जन्मकालमें कर्क लग्नमें वृहस्पति चद्रमास्थितहोवे और तीसरे और एकादश स्थानमें स्थितहोवें और शुक्र वुध केंद्रमें स्थितहोवे तव सो १० वर्ष आयुपाहोती है और योगातर कहतेहै जिसके जन्मकालमें केंद्रस्थानमें सूर्य और मगल और श्यनि वृहस्पति १ ॥ १२ के नवाशमें स्थित होवें और वृहस्पति लग्नमें स्थित होवे और शेप ग्रह अटम म्यानमें न होवें तय पचाशी ८५ वर्ष आयुषा होतीहै २३ योगातर कहतेहै जिसके जन्मसमयमें क्रूरग्रह शुभग्रहोंके नवाशमै उपचय ३ ॥ ६ ॥ १• ॥ ११॥ स्थानमें स्थित होवे और युद्ध में पराजित श भ ग्रह केंद्रमें स्थित होवे तव एकसरोवीस १२ वर्ष श्रायुपाहोतीहै और जदशनिबार मग म स्थानमें स्थित होवे तव पूरांत्रायुपा नहिहोतीहै ९ ५४२ ॥ श्रीरणवीरज्योतमहानिबन्धः॥ ोर योगांतर कहतेहें ॥ जिसके जन्मकालमें लग्नकास्वामी और बृहस्पति केंद्र में होने और पापीग्रह नवम पचम ५ अष्टम ८ केंद्र॥ १ मैं नहि स्थित होवें तव पूर्ण आयुपा १२ • ॥वर्षहोतीहै और योगातर कहते हैं जिसके जन्मकाल्में पापीयह नवम ९ चतु, १ मे स्थित होवे और शुभग्रह बृहस्पति के नवांशमें स्थित होवें ॥ २४ ॥ अथवा शुभग्रह युग्मराशियों में वा युग्मराशियोके नवाझमें स्थित होवे और दादश और दूसरे घरम स्थित होवे और पूर्ण चद्रमा लग्नमें स्थित होवे तव तिसके घरमे लक्ष्मीका निवास और सरो१०. वर्ष आयुपा होतीहै ॥ योगातर कहतेहैं जिसके जन्ममे लग्नेश शुभग्रह कर्के युक्त लग्नमे स्थित होगे और अष्टमेश अष्टममें स्थित होवे और किसीग्रहकर्के नहि देस्पा होवे तव वीस २• वर्ष श्रा युषा होती है और अष्टमेश केंद्र होवे और लग्नेश वलहीन होवे तव तोस ३• वर्ष आयुपा हो तोहै २५ ओर योगातर कहतह जिसके जन्मसमयमे चद्रमा आपोक्किम स्थानमै ३ ॥ ६ ॥९॥ १२ स्थित होवे और लग्नेथ निवली पाप ग्रहोंक देख्या होवे तव वत्रीवर्ष श्रायुषा होतीहै योगा केद्रेलग्नेशजीवौनवसुतनिधनेकटकेनोखलास्याः संपूर्णपापखेटायदिगुरुजल गाजीवभागेचसौम्याः२४युग्मक्षाशगतावाव्ययधनगृहगाश्चच्छुभा-शीतभानुस पूर्णोलग्नयायीशतमिहजनितामिदिरामदिरस्यात्लग्नेशसौम्ययुक्केवपुपिचलयपेरध्र गेनान्यदृष्टेविशत्केंद्रलयेशेबलवियुजितथालग्नपेत्रिंशदायुः२५ इंदावापोलिम स्थेतदनुतनुपतौनिलेपापदृष्टेदंतैस्तुल्यततोर्कःखलखगविवरेलग्नगो जत्रिस ख्यं रिष्फेकेंद्रसुरेज्येगुरुरिपुसहजेस्यात्सपागनाथरामाव्दकर्कलग्नेकुजतुहि नक केंद्ररंध्रग्रहोनं २६ रामाव्दस्याल्लयेशेवपुपिचनिधनसौम्यहीनंखवेदा, लग्नेशोरध्रयातोवपुपिनिधनप-स्यान्नृणांवाणसंख्या नक्रेतिग्मांशुमंदौसहजरि पुगतौकंटकेरंधनाथेपारावाराधिसंख्यंतदनुशुभखगासल्लवःत्रविशत् २७ तरकहते हैं जिसके जन्मसमयमें सूर्य पापीग्रहों के अंतरालम होवे और लममें स्थित होवे तव इक श्री ३१ वर्ष अायुपा होतीहै योगांतर कहतेहैं जिसके जन्मसमयमहादश और केंद्रमे वृहस्पति स्थिन होवे ओर लग्नेश पापग्रहक युक नवम और छठे और तीसरे स्थानमें होवे तव तीनवपं ३ श्रायुपाहोतीहै और कर्कट लग्नमें मगल और चद्रमा स्थित होवे और केंद्र और अष्टम स्थान ग्रहों क रहितहोवे तव तीन ३ वर्ष आयुषाहोताहे २६ और योगांतर कहते हैं जिसके जन्म वाल्में परमेश लग्नमें स्थितहोंने और अष्टमघर शुभग्रहों कर्के रहितहोवे तव चाली ४० वपत्रा होती है और लग्नेश अष्टममें और अष्टमेश लग्नमे स्थित होवे तव पाच वर्ष ५ श्रायुपा होती है श्रीर मकर रनमे सूर्य शनी दोनों स्थित हो और तीनों छठे स्थान में स्थितहोवे चार प्रमे श केंद्रम रियनहोरे तव चुताली ४४ वर्ष आयुपा होताहै ओर शुभग्रह सपूर्णपापायहाँकी राशि में तार ननाशम स्थितहोर तप वीसवर्ष २० आयुपा होती? २७ ॥ श्रारणावारज्यातिमहानिवन्धः ॥ और पोगांतरकहते हैं जिसके जन्मसमयमै लग्नेश क्रूरग्रहोंक देरया होये और शुभग्रह वली हो। और चंद्रमा शुभग्रहोंके वर्ग होवेतवत्र्यहन वर्ष ७३ श्रायुषा होतीहै और अष्टम स्थानमें शुभवर्गगत चंद्रमा होवे तव चहुट ६४ वर्ष आयुपा होतीहै मध्यमसंज्ञा कर्के और दिवाजन्ममें चंद्रमांसें अट म पापीग्रह होवें और शनि द्विस्वभाव लग्नमें स्थित होवे तववी चहुट वर्षायुपा होतीहै और बाद शेश वा श्रेष्टमेश बलहीन होवे तव पचवूजा ५५ वर्ष आयुपा होतीहै २८ और योगांतरकहतेहै जिसके जन्मसमयमे ककंटलग्नमे सूर्य स्थित होवे और दशम स्थानमे चंद्रमा होवे और वृहस्पतिकेंद्र स्थानमें स्थित होवे तव पचवूजा ५५ वर्ष आयुपा होतीहैं और जिसके जन्मकालमें दशम वाचतु यस्थानमें शुभग्रह स्थित होवे और चंद्रमा हादश और अष्टम स्थानमे स्थित होयें और लग्नमे शुक 3 . तरैईटेंगनाथेयदिशुभविहगावावंतःशुधांशौ संस्थेसौम्येगणेचेद्गुणमुनितुः लितरफंगैमध्यमायुः स्याचंद्रादन्हिपापैरथतपनसुतेद्यंगलग्नेहियातेरिफेशेर ध्रपेवायदिवलरहितककपत्राक्षसंख्यं२८कर्केगेसप्तसप्तौखलविहंगयुतेपुष्कर स्थेहिजेशेकेद्रयातसुरेज्येशरविशिखामितंपुष्करेनीरगेवा । सौम्यपीयपभानौ, व्ययनिधनगतेदेहगवाकवाज्यावकर्तव्योमवाणव्ययरिपुनिधनेलग्नगेवायचं द्रे २९ शन्यशेलग्ननाथेगगनशरमितस्यादथोसौम्यखेटारंध्रोनालग्ननाथाव्यय रिपुनिधनेपापयुपठिरायुः ॥ राशीशोलग्ननाथोदिनमणिसहितोमत्युगोवा पतिश्चन्नोकेंद्रेपछिरायुर्वपुपिदिनपतिःशवभौमान्वितश्चत् ३० वागीशहीन चीयव्ययतनुजगतयामिनौशेखशेला धर्मेसर्वैःपरायुःखलखगलवर्ग:केंद्रयाते. रशीतिः॥ रैःक्रूरक्षयातैःशुभभवनगतैःसौम्यखेटैःसवीर्येलग्नेशेस्यात्परायुः सुतभवनगतेःषष्ठिरायुर्नराणाम् ३१ ॥ वृहस्पति हो तव पंचास ५० वर्ष आयुपा होतीहै ॥ अथवा चंद्रमा दादा और छठे और अटम' वा लश स्थानमें स्थित होवे तववी पंचाश वर्ष श्रायुपा होती, २९ और लग्नेश शनिके नवाश होवे तववो पंचाश ५. वर्ष श्रायुपा होता और शुभग्रह अष्टमम नहि स्थित है। और लग्नेशछठे दादश अष्टम स्थान में होवे और पापग्रहों कर्फ युक होवे तव साठ वर्ष अायुपा होतीहै श्री नि सके जन्म में राशिका स्वामीयोर लग्नेश दोना सूर्य कर्के युक्त हावीरवृहम्पतिप्रटममें स्थित हो वे और केंद्रमे नहिहोवे तव साठ वर्ष आयुपा होतीहै और जब लग्नमे सूर्य शत्यह क श्रीर मंगल कर्के युन होवे तव वो साठ ६० वर्ष आयुपा होताडे ३९

५४४
॥ श्रारणवारज्यातिमहानिवन्धः ॥
औरयोगांतरकहतेहेजिसकेजन्मकालमेंवृहस्पतिवलहीनहोवेऔरद्वादशपंचमस्थानमंचद्रमाहौवेतवसन
२७. वर्षायुपाहोतीहैऔरसंपूर्णयहनवममास्थतहोवेंतवपूर्णश्रायुषा१२ होताहेश्रीरसंपूर्णयहपापीग्रहों
केवामें केंद्र स्थानमे होवें तव प्रशीति ८. वर्षायुपा होतीहै और कूरग्रह दूरराशियोंमें स्थित
होवे ओर शुभग्रह शुभ राशियोंमे होवे ओर लग्नेश बली होवे तव पूर्ण आयुषा १२• होताह श्री
र सपूणग्रह पचम स्थानमे स्थित हों तव साठ ६. वर्ष होतीहै ३१ और जिसके जन्मकालमै
मकरल्मका अंत्याच स्थित होवे और मकरके पूर्वाद में केंद्रगत शुभग्रह होवे तव सो १२० वर्ष
पायुपा होतीहै और अष्टम और तीसरे स्थानमें संपूर्ण ग्रह होवें तव चिरकाल आयुषा होताहै और
लम वा चद्रमासे अष्टमघरका स्वामी द्वादश स्थानमें स्थित होवे तव अठाई २८ वर्ष अायुपा हो
तोहै और जिसके जन्मकालमे केंद्रस्थान शुभग्रहों कर्के रहित होवे और कोईक ग्रह अएममें स्थि
त होवे तव तीस३ • वर्ष आयुपा होतीहै ३२ और जिसकेजन्मकालमें क्षीणचंद्रमा और पापीहअष्टम
स्थानमस्थितहोवेंऔर अष्टमेशकेंद्रस्थितहोवेोरलग्नेथबलहीनहोवेतववीस २. वायुपाहोतीहै
सारंगस्यांत्यभागेयदिवपुषिगतेचाद्यभागेचकेंद्रे सौम्यैःखेटःशतस्यासुसहज
गृहेस्याच्चिरायुःसमस्तैः लग्नात्प्रालेयभानोनिधनसदनपरिष्फकेंद्रष्टविंशत्केंद्रे,
सौम्यग्रहोनेयदिमृतिभवनेकश्चिदास्तेखरामाः ३२ क्षीणेप्रालेयभानौयदिख
लखचरोमृत्युगोमृत्युनाथ केंद्रस्थोलग्ननाथोनिजबलरहितःखाश्चितुल्यंतदायुः
सौम्परापोलिमस्थैदिनमणिजविधूवैरिरंध्रालयस्थौतुल्यकामांकुशैः स्यादथधनम्
तिगौरिःफगौपापरखेटौ ३३ हीनौस्वर्भानुनावायदिहिममहसाव्योमनेत्रप्रमा
णं केंद्रस्थौसूर्यमदौयदिवपुपिकुजःपुष्पवाणांकुशाःस्युः॥ शुक्रेज्यावंगयातौतन
यभवनगौभानुपापावनायुर्जन्मेशःसार्कलग्नेखलशुभसहितश्चक्षित स्यादनायुः
३४ यत्संप्रोक्तंयोगजपूर्वमायुर्होरापारावारपारंप्रयातैःतस्मादायुःसारमुक्तमयै
तत्पुण्याचार लोकभाजांनराणाम् ३५
और योगातरकहते हैं जिसके जन्मकालमें शुभग्रह आपोक्लिम ३ ६
९ १२ स्थानमें स्थित होये
और शनि और राहु अष्टम स्थानमें स्थित होवे तव वसि २० वर्ष श्रायुपाहोतीहै और दूसरे और
अष्टम और दादश स्थानमें दोपापोग्रह होवे ३३ और राहुकर्केरहितहोवेअथवाचंद्रमाकतववीस
वर्ष २• होनाह और जिसके जन्मकालमें केंद्रमें सूर्य शनि स्थित होवें और लग्नमें मगल स्थित
होवे तव वीस वर्ष २० होतीहै और जिसके जन्मकालमें शुक और वृहस्पति रममें स्थित हो
और पचम स्थानमे पापी यह सर्के युक्त सूर्य होवे तव आयुश कक हीन होताहे और लगेच सू
में कर्के युक्त लममें स्थित होवे और पापी और शुभग्रहों कर्के युक ओर देख्या होवे तव अपार
होताहै ३४ और कहते योपूर्व होराशासके पारगामी आचानि योगायुः कहा तिसमें सार
सार लेकर्के मेंने इस प्रथमें योगायुः काहे सो इह किन्होको स्पार्थ मिलताहे पोपवित्र आचारमें
अपने अपने धर्ममें स्थित ॥ ३५ ॥

नवम - ॥ श्ररिणवारच्याोतर्महानवन्धः॥ ५४५ और दशम स्थानमें स्थित योग्रह तिसका बलाबल देखकर्के विद्वानोंने धर्मीलोकोंको त्रायुषाका विचार कहना कहाहै ३६ अव परमायुपाके योगकहतेहैं यवनजातकमें जिसके जन्मसमयमें मीनलग्नका नवांश स्थित होवे अथीत्मोनलग्नमेंमीनकाहि नवांश हो के और बुध वृपराथिके पंचविंशति २५ कलामें स्थित होवे तव परमायुषा प्रमाण कर्के जीवा, और संपूशंग्रह उच्चराथियोंमें हो। तव ३७ और हाराप्रदीपमें कहते हैं जिसके जनम लग्नमें ध नराशिका अंत्यभान स्थित होवे और संपूसंग्रह परमोच्चमें स्थित होवे और वृपराशिके पंचविंशति २५ कलामें बुध स्थित होवे तव परम आयुपा १२• होती, ३८ और वादरायणकहताहै जि सके जन्मलमसे एकादश स्थानमे चंद्रमा स्थित होवे और वृहस्पति शुक्र केंद्रों ।।४11. बलावलविवेकेनपुष्करालयशालिनां सुमनोभिरिददेश्यमायुधर्मादिशालिनाम् ३६अथपरमायुर्योगः यवनजातके अनिमिषपरमांशकविलग्नेशशितनयेगवि पंचवर्गलिप्ते ॥ भवतिचपरमायुषःप्रमाणंयदिसहिताःसकलाःस्वतुंगभेपु ३७ होराप्रदीप ॥ धनुषोतगतेविलग्नेपरमोच्चगतैहैःसमस्तैश्च ॥ गवि' पंचवर्गलिप्तेसौम्येपरमायुराप्नोति ३८ वादरायणः ॥ एकादशधामगतः शशभृत्केंद्रोपगतौचगुरुशुको विंशतिशतसमानांजीवयुतोनरपतिजीतः३९ श्रधात्रउन्मितंगणितायुरुच्यते तच्चतुर्विधं ॥ अंशोद्भवं । पिंडजं । नैसर्गिकं । जीवशर्मोदितंच तत्रांशायुःकर्मयोग्यगुणकाधीनसचस्फुटगुणकत्राश्रयगुणक योर्वधमूलकर्मयोग्यगुणकः॥स्फुटगुणकस्तुउच्चचेष्टागुणकयार्वधमूलं केशवार्कः त्र्यल्पाश्चत्किरणाःसरूपकिरणांघ्रिश्चन्त्रयोडाविभू॥ गोई.ष्टि कर्तुगसंभवगुणोतदातमूलस्फुटः १अस्यार्थःउच्चवलाच्चेष्टाबलाञ्चयेसाधिताः किरणास्तेचेत्किरणारश्मयः त्र्यल्पारूपत्रयात्न्यूनास्तदासरूपकिरणांघ्रिः रूपयुक्तकिरणानामंघ्रिश्चतुर्थीशोगुणःस्यात्चेत्त्रयोदाःरूपत्रयादधिका किर रणास्तहिविभूगोंईएकरहितकिरणानामगुणकात्यात् स्थित होवें तव एकसी वीस वर्ष जीता है और राजा होताहै ३९ अव गणितागत श्रायुः कह तेहैं सोचारप्रकारकर्केकहाहैएकश्रयायुःौरपिंडायुःौरनिसगायुःौरजीवशमायुतिसमैनंशायु:कर्म पोग्यगुणकके श्राधीनहोरसोकर्मयोग्यगुणक श्रोर स्फुटगुणक श्राश्रपगुणकके घातका मूल होना है और स्फुटगुणकपोहै सो उचगुणक और चेष्टा गुणकके घातका मूलहोताह ॥ अव स्फुटगुणक कहतेहैं पूर्ववलसाधनाध्यायमें चेष्टावल और उचबल सिद्धकियाहै तिन्हाँ यलों को छैकर्के गुपो और एकतिसमें रूप और मिलावे तव चेष्टा रश्मियांओरउचरश्मियां ग्रहोंकिया होतीआई उपलने उयरश्मियां औरचटावलसेंचष्टारश्मियां होतीदिनवगुणकसाधनेमें रमिया नीन ३ से दोनहोवे तय तिन्हमेंएकरूप मिलायकर्केचतुर्थाथगुणकहोताहै भोराहिमपातानसँअधिकहावतवएकरूपसेदानकर्केतिन्हका अदंगुणिकहोताद अनोदाहरणारयेपाटा मप६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्ध ॥ ५५ । ५ त्रयोद्धाविभूगोद्धमित्युकत्वादेकेनरहिता ५। ५५ । ५. एपामई २ ॥ १७ ॥ ५५ रवेश्यागुणक ॥ वरुचरश्मय ४ । ५१।१८ रूपयाटधिकाएकेनरहिता ३ १५१ । १८ । प्रद्ध १। ५५ । ३९ जातोरवेरुच्चगुणक चद्रस्योचरश्मय. १२ । ४१ ८ । एते यल्पाअतोरूपयुका।। ४१।८ एपामनिजात चद्रस्याचगुणक 1 ५५ । १७ एवमन्यपाम् स्फुटगुणकसायनेउदाहरणादरवेश टागुणक, २ । ५७ । ५५ रवेरुच्चगुणक 1 ५५ १३ ९ अनयोघांत ५ । ४२ १६ अयंसूक्ष्ममूलार्थवा रहयषध्यासवर्णित २०५७६अस्यमूल १४३१२६ षष्ठिभक्तरवे स्फुटगुणक २ । २३ २६ एषचद्रादीनामपि कल्पितोदाहरणे अव पायगुणककह स म वु वृ शश तेहैप्रथमनवरेवा ऊई आश्रयगुणकार्थचक्रम.. देवेऔर एकादशरेवाटे स्व | ऽमि | मि स शऽश डियादेवेतवनवति ९ काष्टसिद्ध होते हेतिनाम ऊपरकी पकिर्मसूयांदिश नि पर्यंतग्रह स्थापनकरे टेढिपनिमें एककोष्टत्या १५ मगृहोरादिसप्त योग.. च 1१८ . १८ 4 / a av| m4 ३ हार सप्तवर्गस्वरूपम् एवचेष्टिकतुंगसंभवगुणोभवत ॥ चेष्टारश्मिभ्यश्चेष्टागुणक उच्चराश्मभ्यउ वगुणफोज्ञेय अथस्फुटगुणकसाथ नम् तद्घातइति तयोश्चेष्टोच्चगुणयोधीत तस्यमूलस्फूटोगुणक स्यात् अथवाश्रयगुणकमाह य स्वाधीष्टसुहत्समार्य धिरिपोर्वर्गेधृतिश्चविलाविश्वांकेषुगुणागृहद्विगुणितायोग क्रमातहरेत् तद्दे पट्वमुगोशुमदृविजिने पन्नेश्ववर्गोत्तमस्वाशत्र्यशगतेसदारसगुणै स्यादा अयास्यागुण अस्यार्थ स्वादीनापरणांवर्गक्रमाइतीत्यादिपडंकाज्ञया। तद्य था। स्वस्यवर्गेगृहेधृतिरष्टादश १८अधीष्टस्यवेर्गेइबिला १५ सह विश्व १३ त्रयोदश समवर्गकानव ९ अरिवर्गेइपव पच ५ अधिरिपुवर्गेगुणास्त्रय ३ एवमेतेपाहोरादिवर्गेएतेका स्यु-गृहगृहस्थानयोकउक्तवदागच्छतिसद्धि गुणित स्थाप्य होरादिवर्गेयथास्थिताएवस्थाप्या- तेपायोयोगस्तयोगस्वादी' नांपएणांत ग्रहस्यभेगृहेसतिक्रमादेते पद्भिरकैर्वक्ष्यमाणै पड्गुणै हरेत् वगंभ्थापनको योगांका फल तिन्होका योग और हार धित करे और सप्नवर्गम स्थितग्रह स्वक्षेत्रादि छैवगमें होवे तव कमसे अठारास लेक तीनके प्रक पर्यंत अरूहोतेहैं और यो अकगणितागतगृहस्थानमें श्रावे तिसका हिगुणकर्के गृहके को टम स्थित करें और होरादि ठेवगॉमें यथास्थित जैसा अक प्राप्त होवे तैसाहि स्थापनकरे और सपूणमहाँक नीचे वलकायोग कर्के स्थापन करे और तिन्होवगॉमे म्पित यो यह है नीचे के कोटमें श्रत. 4 .. ॥श्रीरणवीरन्योतिर्महानिवन्धः ।। नन्हके नीचे हारके अंक स्थित करे सो हार क्रमक कहतेहैं स्वगृहमें ३६ अधिमित्रके गृहमें २ मित्रके गृहमें ५४ समके गृहम ७२ शत्रुके गृहमै : अधिशत्रुके गृहमें १४ हार है तहि भाजक अंकको हार संज्ञाह और यो ग्रह अपने वर्गोत्तम नवांशमें स्थित होवे और अपने नवाशमैं और अपने द्रेष्काणमें स्थित होवे तिसका भाजक सर्वदाकाल पत्रिंशत् ३६ ले.पा और स्वगृहादि हार नहिं लेना अस भागलेनेसे आश्रय गुंशक होताहै नोदाहरणम् रविः शत्रु गृहेम्ति अतःपच प्राता गृहे द्विगुणिता इत्युक्त्वाद्गृहेंदेश जाता होरातु म्वन्य वर्तते अतोहो राया मष्टादश'१८ ट्रेकाणअधिशोरस्ति अतोद्रेष्काणे त्रयः ३ सप्तांशः शमोरस्ति, .सप्तांश पच' ५ नवशिविशाशीसमवर्त्तते अनिषांश त्रिशांशयोनव ९ द्वादशांशोधिमित्रस्यातो हादशाशे पंचदश ५ एव जाता रवेः सप्तसुवर्गक्येकाः अंथेपायोगोभायःअथभाजकः रविवानमा दित्रितयेनास्ति शत्रुगृहस्ति तो भाजकः १.८ अनेनभक्ते भाग्ये लब्धो वेराश्रयगुप्तकः ३८२. एवमुक्तरीत्या जाता भाज्योका भाजकाकाः आश्रयगुणकालिस्पते चेदर्गोत्तमपूर्व इति, पदग्रह अपने नवांशम और अपने द्रेष्काम स्थित होवे तव अधिमिन और अधिश तद्यथास्वत्त्वगृहेपभिः पन्नैः ३६ अधीष्टगृहे वसुभिः८पनैः४८ सुहृद्यू, हे नवभिः९ पड्नेः ५४ समगृहे अंशुमद्भिः द्वादशभिः १२ पन्ने ७२ अ रिगृहेधृतिभिः १८ पनैः १०८ अधिरिपुगृहेजिनः २४ पन्नेः १४४ क मेगहरेदित्यर्थः वर्गोत्तमेस्वांशेस्वनवांशेस्वद्रेप्कापगतेग्रहेसतिसदारसगुणः पत्रिंशनि ३६ हरेत् नस्वादिगृहगतहारेणेत्यर्थ एवंहतेलव्धमाश्रयाल्यों गुणःस्यात् अथाश्रयगुणविशेपसंस्कारकर्मयोग्यगुणकंचायुभीगांश्चाह. चैदौत्तमपूर्वगोध्यरिसुहृद्भतद्गृहांकत्रिपलब्ध्योनोयुगरीष्ठभेऽब्धिनवका राशिगंतमें दह संस्कार विशप कहतेहैं ॥ गृहरथानके अकको दिगुणक विपष्टि ६३ अंकसे भाग लेवे यो लब्ध होवे सो कमककै अधिशनको राशिम म्धिन यो ग्रह तिसमे फ्रण करे और अधिमिर कौराशिंगन ग्रहमें घनकरे और शत्रुराशिगत और मित्र राशिगतं ग्रहहोवे तव गृहांक को हिगुण क चुगनू ९४ के से भाग लेकर्के उन और युक करे शत्रुराशिगतमें ऊन और मित्रराशिगत ग्रहम युक्न करे ।। श्रीर स्वक्षेत्र में श्रार समग्रहको राशीमे स्थित होवे तव यथा स्थित पूर्वोन गुरु क रहिना सम्कारको अभाव होनेसें । इस प्रकार श्राश्रयापकको स्पष्टक फेर पूर्वान महाके सुट गुणकको प्रापसमे गुणे और तिन्हका मूल कर्मयोग्य गुणक होताहै अर्थात्म्पट गणकोरा श्रीग्याश्रगुराकॉकेयातका मल कर्मयोग्पगुणक होताहै उदाहरण बेगश्रयगुणः.३० २० फुटगुराक २ २३ २६ अनयाघातः १ ३१ ३८ अस्यमूलं जातः कर्मयोग्य गुणकः१ १४१ एवं चंद्रादीना प्रव श्रायुपाकेनया मिड करते ॥ खेटानामिति ॥ सूपादि सप्तग्रहोंके और -- 41 ६४४ "श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ स्पष्ट लग्नक अर्शवनावे और चोली के अकस भाग लेकर यो शर्म वचे सौ सयादि सातग्रही के और लग्नक आयुपाकै अंशहोतेहे उदाहरणं रविः ६१४३. ५८ ॥ अस्याशाः 'चत्वारिंशहतोःशेष रवेरशायुरेशा ॥ ३४ २. ॥ ५८. ॥ एवचंद्रादीनामपि अव चक्रपाताई हानिसस्कार' कहतेहे तात्काललग्नमें तात्कालीन ग्रहको घटायदेवेज़ब र थिसे उन रहे तव चकाधहानि सस्कार , लगताहै और ग्रहक ऊन लग्न छै राशिसे अधिक रहेत न चकासरकारका सभव नहि होताहै और कहतेह छैराशिसे ऊनग्रहके अथवनावे और तिन्हों अंशोमतीस ३२ के अंकको भागे यो लय आवे सो रूपसे विट्टायदेवे सो. गुणाक होता और लग्नस घटाये पोछे ग्रह एकराचिसे अल्प रहे तव तिसके अशोंको तीस ३ . से भाग लेक गो लब्ध होवे सौ एकमे घायदेवै तवगुणकहोताहै औरशुभग्रहलग्नसें घटावे तवतिसके लब्धफळ को अर्द्धक रूप से घटावे और एकराशिम दोग्रह वा बहुत ग्रहहोवें तव तिन्हमें अधिक बठी जो ग्रह होवे तिसका गुणक वनावे पूर्वोक्त पवलमें यो अधिक बलोहोवे तिसकाही गुशकवनामना और कानहि वनामना कहहि अस्योदाहरणयथा 'लग्न.. ... २२ १२ ४६ रविणा २१४ जनजात ३०७ ५१ ४८ इसमेंग्रहोनलग्नछैराशिसे अधिकहोनेसे चक्राधहानिका संभव नहिद प्यास्वेसमेकेवलः कार्यस्त्वाश्रयक.सतत्स्फुटहतेलंसयोग्योगुणः -खेटा नांचतनोलवा-खयुगहच्छेपाइहाशायुपः ॥ अथचक्रपाताईहानिमाह पड्भा ल्पेसतिखेचरोनउदयेस्यांशोद्धृतैःखाग्निभिस्त्वेकाल्पेस्यचखाग्निभाजितलवैः सायोनितेत्वड़ितेः ऊना गुणएकभेद्विवहुपुत्वेकस्यवव्होजसःकार्यस्तद्गुणिता, स्वंदायजलवाचकाईहानिर्भवत् अथवर्षायंशायुयानयनमाह अत्रकल्पितलग्नं २ ४ ५६ २८ ग्रह. ८ ८ २४ १६ अनेन ऊनित लग्न ५ २६.३२ १२ थस्य अथादिकः १७६ ३२ १२ खाग्नयः ३० भजेत् भाज्यभाजको भाजकः ६३५ ५३२ भाज्या: भाजकेन हृते भाग्ये लब्ध • • " अप शुभग्रहास्ति अतोध :, ५५ रूपात् । शुदं • १४ ५५ गुणकः स्यादिति चेत्पापग्रहोस्ति तदासपूर्णफल रूपात्। शुद्ध गुणकः स्यात्से चरोनगएकाल्पखेउदाहरणालग्न . • २२ १२ १६ शनिना : १३ ३८ ५२ उनमात ३३ ५४ अस्याशाः ८ ३३ ५४ विशद्भनालय • १७ ७ रूपात । शुद्धानेरायरंथानागुणकः ४२॥५३ एवसर्वत्र ॥ सारितगुणकस्यकत्यमाह ॥ जिसग्रहका सभव होवे तिसका गुणक सिद्ध कतिसगणककर्के अपनेायुपाके अशगुणे यशॉकियां कला वनायकके गुणे इसयधर्मगुणकक के चक्रपाताहानि कहीहै ॥ श्रय भाषाकर्क अशायःस्पष्ट कहतेहे ॥ सूयांदिसातग्रहोकियां दायां शोत्यकला अपने २ कर्मयोग्यगुणकास गुणे और दोसउ २.. का भाग लेवेतव ग्रहोंकी पां दि अथायु होती है । और लग्नके दायाशाका तीनसे ३ गुणे उौर दशेस १० भागे तब अादि लग्नायुपाहोतीहै और यदलम छै ६ रुपमें अधिक बलोहोरे तव लग्नरार्शिक तुल्य वर्षपूर्वानातल हा में और युक्तकरे और शेष अशादियोंको द्विगुणकर्के पांचके अकसे भागलेकके राशितु सपा ८ ..

द न F ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ के आगे महीने स्थापनकरे 'फेर शेषको तोस ३० से गुणे और पाच ५ से भागलकर्क मासा नादिनस्थापनकरे औरशेपकों साठ ६० से गुणे और पांचसे भागलवे दिनोनीचे कलाम्पापन करे विकला' अवार्यविधिःयस्यग्रहस्यचक्रपातहानिसंभवान्तितस्य॑हानिसंस्कता आयुःकलापाद्याः वस्वहानिसभवोनस्तितस्ययथास्थिताएवायुःकलाग्रीह्याः ॥ताआयुःकलाः ॥' तदधोविकलाभस्व योग्यगुणकनास्वीयनकर्मयोग्यगुणकेनगुणनीयाः यात्रनेत्रावृतान्यतइयेनभकाः लम्बासदाग्रहाणा समादिवदिशायुभवति अनाया:भजनविधि.आयुरशोत्यकलः स्वयोग्यगुणकनगुण्याःयतदनभकाः फलंवणि शेपंकलाविकलाश्चद्वादशभिगुंगयेत्विकलाःपाट्याविभज्यलब्धकलासयोजयेन्पुनःशत दयेनभाज्यपल्लन्धतेमासाः ततःशेषंत्रिंशतासगुण्यपट्यालब्ध कलासुसयान्यातहयेनभाज्यल मंदिवसाः ॥ पुनःशेषष्ट्यासंगुएपशतइयैनभाज्यलन्धपलानिएवंसमादिस्यात् ॥ 'अयलमायुः सावन-तनोरिति तनौदापाथकाच्याहताः त्रिगुणादिग्भनाः दशभक्तासमाधवपायलग्नायु: सात् तत्रापिवर्षमासाद्यानयनप्राग्वदेव अथचेल्लवलवत् पटरूपेभ्योधिक्वलंतदालनभैःतुल्यादःलगरा चितुल्यवःपूर्वानीतलग्नायुपियोग्य ततोदिनिनशरहृत् भागादितो मासयुकार्यम् लामभागादिप्रथमदिति पंचभक कलमासाः शेपंत्रिंशद्गुणंशरभकलब्धदिवसाः शेपपठिगुणशरभक्तलन्धघटिकाःपवपलानि अ दायाँशोत्थकला-स्वयोग्यगुणकघ्नाःखाधनेत्रोद्दताः अंशायुयुसदांसमादितुत नाीयांशकास्त्र्याहता-दिग्भक्ताहिसमादिचेत्तुवलवल्लनंतदालनमस्तुल्या ब्दैःसहितंद्विनिनशरहद्भागादितोमासयुक् अथडनैसर्गिकजीवशर्मापुदी येपुत्रायुर्भागान्त्र्यशाहीस्तहानिंचाह स्वोच्चोनोयुचरोंगभात्समधिकोग्रा. ह्योल्पकानाकर्भतद्भागाद्युचरोरिभैयदिगुणांशोनाविनावक्रगं याप्ताअस्तमितेवि नाशनिसितौहानियेत्राधिकैकाथोडनिसर्गजीवगदितेचक्राधिहानिर्भवेत् नैनमासादिनालमायुः सयोन्यम् अगोदाहम्णम् रवेदीयाशोत्थकलाः २०६. ५८ रवैःकर्मयोग्यगुण कैन ११४ ९ गुणिताः २५४७ • खाम्रनेत्रा २०. इतालब्धवपांति १२ शेपं. ११७ दा दशगुणितं ,१७६४ .. द्विशत्साभलन्धमासाः ८ शेप १५४ . विशद्गुण ११२. त्याभकलब्धदिवसाः २४ शेष १२.. पष्टिगुणित ७२.. विशत्याभकलव्यटिकाः ३६ शेप पष्टिगुणित द्विशत्याभकलब्धपलानि • पुषजातवपादिरवेरायः १२ ८ २४ ३६ दादीनामपि तनोदायाशकाः २० १२ ४६ व्याहता. ६६ ३८ १८ दशभक्ताः लब्धपाणि श ६ ३८ १८ हाइशगणित ७१ २९ ३६ दशभक्कलव्धमासा ७ शेपं : ३९ ३६ त्रिंशद्गुणित२८ दयभक्कल यदिवमाः२८ शेष: ४८ पष्टिगुणित५८८ • दशमलव्धंघटिका. ५८ शे • पष्ठिगुणित ४८. दशभकलधपलानि४८ एवजातंवपायलमायुः ६ ७ २८ ५८ ४८ लावल- ९४७ १५ २८ पडूरूपेभ्योधिकमस्ति तोलाम्पसरलत्वालमगशितुल्यै • वैपनायुयुतम् ।। ५८ १८ लमस्मभागादि .२ १२ ४६ दिनितम् ४४ २५ ३२ शरहलयमासाः ८ शेपं? ०५: विशनुष १३२४६ पचभलब्धदिवसाः २६ शेप २ १६ ०पष्टिगुणितं १६६ . पचभक्लक . •० एवन . . ..

- .. ५५: ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः यटिकाः ३३ शेप १ पाठिगुणं ६:, शरभर लब्धपलानि.२ एवंमासादिना ८२६, ३३, १२लमायु यजातस्फुटलग्नामुवीयम् ॥ ॥ २५ ॥ ३३ ॥......॥ स्वोचोनदति- "युचगेग्रहः, स्वोचोनः कायः सअंगभात्समाधिकाराशिषट्कादधिकोयाः अल्पश्येत्तदानक, भं,१२॥ ऊनविधेय तडागाःशेपस्यभागाःकायाःयदिग्रहोअरिभस्ति तदातस्पग्रहस्यभागागुणा ३ शोनास्तृतीयाशेनऊनाः कार्याःवक्रगविनावक्रोवक्रगतिग्रहस्तविनाफेचिइक्रोभौमइतिव्याचक्षुःतबहुभिरु पेक्षिनरवानादरणीयम् शत्रुभवक्रगतिग्रहश्वेतदातस्याथागुणाशोनानकायाः ॥ तथाचभापति. ॥ यं शकहरनिशानुभग्रहः वायुपोवनतुवकचारगइति ॥ अरंतगतीग्रहस्तस्यभागाड्याप्तादिविहृताःकार्या: शनिमिताभ्याविना शनिशुकावस्तगतावपिअईनहरतः ॥ यतः शनिसितौसूर्यवैरिणी ॥ ततरतीसूर्य सन्निधानेनास्तगतावपिस्वायुपोर्द्धनहरतः ॥ तपाच वादरापण. ॥ अस्तयाताः सर्वस्वादहानिकुहि खादैत्यपूज्याकपुत्राविति ॥ एतद्धानिद्दयेयुगपत् प्राप्त अधिकैकैवहानिःकार्या एतदुक्तंभवति वैरिभेनहे. ज्यशोनाहानिः ताम्मिन्नस्तगतसत्यदहानिः एवहानियेप्राप्तअधिकैवहानिईमेवहानिःकार्येत्यर्थःश 'निसितयोहानिये यशहानिरवे यतस्तयोरस्तहानिनाम्येव यदाहयवनः खचरोजायतेपोदयशयोरपहा रकः थायुपःसहरेदयंशशुकशनैश्चराविति ॥ अपपिंडनिसर्गजीवशमपिश्रायुदपिप्रागादिनाच काईहानिर्भवेत् पड्भाल्पइयानातगुणकेनतेभागागुणनीयाइत्यर्थः अवायवि शेपः ॥ शत्रुभेइयवस्वा भाविकशयोनतूकतात्कालिकात्रुःनन्वेवचेचंद्रस्यशबोरभावान् व्यशहानिः कदापिनस्यादितिचे.स सं नायनियमोस्ति यतस्यशहानिः सर्वेपाभवतीति कितुपयार्यहानिनसभवति तथा चदरमध्यंशहा निरपीति किंच सप्तवर्गजवले अधिशत्रुभेदताशकइति चद्रस्यासमवेपियथा अन्यग्रहबलामुनं तह प्रतेप्यन्तु तत्कालमैत्रीहि तत्रैववर्तते ॥ पनाधिश विचारोप्यस्ति ॥ ननुकेवलशनुमित्रविचारे प्रतेतुतात्कालिकमैत्रीविचारे शत्रुभेचाधिशबुभेचहानिर्विशेपणभाष्यं नतुउभयत्रत्र्यशहानि.सभवतीति ॥ श्रोदाहरण यथा ॥ रविः २ | १४ | २० | ५८ स्वचिने । उनः २ । ४ । २० । ५८ अयंपड़भादूनोम्त्यतोभगणाचच्युतः९।२५३९ । अस्यभागाः २९५ । ३९॥ २ एवं चंद्रादीना अपि ॥ अस्तंगतेसत्पदाहरणं । वुधोस्तंगतोम्ति एतस्यवधस्यायुरंशाः २६८ ॥ ३१ । ४२ दि भिकाज्ञातायुधम्पायुरशा? ३४.। १५ । ५१हानियेउदाहरणं यथागुरुः शत्रुगृहेस्तिअस्तगतोपोत्पत्र रहालिद प्रानेअधिकाहानिःकायोइत्युक्तगुरोरप्यर्द्धहानिःकार्या शनि: शनुगृहस्तितस्पयशौनाहानिःका योइति यस्यहानिसभवोनास्तितम्यपथागतापायुशाःस्थाप्यादति अव भाषाकर्के करतेहैं ग्रहकों अपने उस घटाने जव उराशिस होनहोवे तव फेर वारा १२ राशिम घटावै जैसे राशिसत्र धिकाहि रहे तते करे फेर निसके पश बनावे अंशोंके नीचे कलादि घरे और ग्रह जब शक पर में स्थित होवे तव तिसके अश तृतीपाशक रहित करे परतु पक्रगति ग्रहहीवे तव तयाशन पटावे तव यथास्थित धरे और ग्रह अस्तहोये तव तिसके प्रश अर्धक घरे पातु शम शनिधिना शुफरानिकों अस्त हानि नहि होतोहै और जिस ग्रहको टोहानिका संभव होवे तिसकों अधिक शानियों दोमहोगे सो करे इस प्रकार सपूर्णयहाँके श्रापुरंथ बनायकर्के फेर चकाहानि नो पूर्व अंशायुम कदि सोकरे । + ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ अब लमगत पापग्रहमें हानिविशेप कहतेहै ॥ जिसके जन्मलग्नमें पापीग्रह स्थित हो। तव ग्रहोंके जो अायुषाकं अंशह ॥ तिन्हको पृथक् स्थितकरे और लग्नकी राशीको त्यागक के लमकेशादियोंसे ग्रहके आयु अंशोंकों गुणे और तीनसोसाटसे ३६० भागलेचे यो लब्ध श्रावे तिसकों पृथक् धरेयो ग्रहके अंश तिसमें घटायदेवे ओर यद लग्नगत पाप महशुभग्रह कर्के देख्या होवे तब लान्धका अर्यकर्के घटावे और इसमें क्रूरशब्दकर्के क्षो णचद्रमाका ग्रहणना करे चंद्रमा सदा शुभहि होताहै ओर वृह जातककी ' टोकॉम महो सलने क्रूर शब्द कर्के क्षीण चंद्रमाका ग्रहणवी नाह कियाहै ॥ ओर लग्नमें दो पापग्रहहो वे तव तिन्हमें योगह पट्बलकर्के अधिकवली होवे तिसके भावफलकर्के लब्धिकोंगुणके घ टायदवे और पट्बल में दोनों तुल्यहोवें तव जिसका भावफलअधिक होवे तिसकर्के लब्धि को गुणक घटावेऔर पापी ग्रह लगका स्वामी होवे तववी इहे हानि नकरेयो ग्रहम्वा मी होताहेसो हानि नहिं कत्तीहि स्वामीका योग शुभ होताहै और दहे संस्कार पूर्वोक्त अ पापग्रहलग्नगतेतेषांभागानाहानिविशेषमाह दायांशाधुसदांप्टथक्तनुलवा दिनाःखपट्युद्धताप्राप्त्योनास्तनुगेखलेयदिचसद्दष्टेईयाथापरे ॥ निनोयो दयभावजेनतनुगोयोचेदलिष्टस्यतत्साम्येपुष्टफलेननेतितनुपस्मिन्नांशजेसो क्रियाइति ॥ अथडनिसर्गजीवशर्मोक्तानांत्रयाणामायुयानांवर्षाद्यानयन माह ॥ गोबजास्तत्वतिथिप्रभाकरतिथिस्वानखा-पॅडजे १९ । २५ । यायुमें नहिं करणा कहाहै केवल पिंड निसर्ग जोवशी श्रायुदायमें काया कहा अवदसमें, उदाहरण कहतेहैं ॥ स्वेदीयाशाः २९ ५। ३९ । २ पृथस्थाः २९५/३९।२॥ लगम्ये पापग्रहसति ॥ तनुलवादिना २२ । १२ । ४६ गुणिताः ६५६७ । १३ । १२ स्वपशु ३६. दृता प्राप्तिलवाद्याः १८ । १४ । ३२ शुभदृष्टत्मादर्धिता ९ ७ । १६ अनया पृथक्रया दायाशा होताःजाता रवेरायुरंशाः २८६ । ३१। ४८ एवंचंद्रादीनामपि ॥ अथापरमतोदाहरण प्राप्तिः १८ । १४ । ३२ लग्नग्धपापग्रहभावफलेननिन्ना ८ ! ४९ ! ३७ शुभदृष्टत्वादाधता ४। २४ । ४८ अनयापृथवस्थादायाशाहानाजातारवेगयुशाः २९१ । ११ । १४ दशघटिकातरम तातरेणति ॥ अव पंडादि तीन आयुर्दायोंके वर्षांका आनयन कहतेहें ॥ गोव्जाइनि ॥ पिंडा युदांपमें सूर्यादिग्रहोंके गोवजाइत्यादयःसप्तक्रमेण गुणकाःम्युः ॥ तत्राकंस्यगुणक: १९ चंद्रस्य त ख २५ भोमस्पतिथयः १५ वुधस्य प्रभाकर १२ गुरोस्तिथयः १५ शुक्रस्प स्वगा २१ शने ५५२ । ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः नेवाः गुण म्यान इडे पिंडायुमेकमागुणक कहें ॥ अनैसर्गिक गुणक कहतेहै । सूचोदीना नखादयःक्रमेण गुणकाःस्युः ॥ अस्प नखाः २० चद्रम्यभू १ भौमस्यही २ बुघरप गावः १ गुरो धृतिः १८ शुक्रम्य नखाः२ . शनेःपंचाशात् ५. गुपःस्यत् इहेक्रमक निसांयुमें गुणक कहेहे ॥ ग्रहोंके पूर्वकहेयो दायांश तिन्हकों पिडायुमें और निसर्गायुमेंकहे जोगुणकहे तिन्हके सा थ भिन्न भिन्नगुणे और भगणाशीक तीनसोसाठसे ३६. भागले तव पिंड और निगायुब पादि होतीहे ॥ और भागलेनेका प्रकार पूर्वको न्याइहै ॥ अव जीवशोकायुका प्रानयनकहते हे ॥ चकारसे पूर्वोकजोयहाँके श्रायुरश्यह ग्रहकों अपने उच्चम घटायकर्के जो सिद्धकियेहें तिन्ह को स्वगांताअधांत एकविंशति २१ से भागलेवे तव वांदि जीवशमांयुटांगहोताहे परंतु जिसनहके आयुभांगसिद्धकियेहें तिन्होंभागोंकोपाठसे भागलेकघडीस्थानमयुक्तकोतववादिजीवशायदांप स्पष्ठहोताहै अत्रोदाहरणानिक्रमणप्रदश्यतेरवेदांपाशाः२८६१३ 31५६रवेरगुपकेन ११ गुणिताः५४४४। ३।३४भगणांशे ३६• भंकाल-यवर्षाणि १५शेष४ ४।३।३४ हादशगुपा ५२८।१२।४८ भगतांशे ३६० में १ १५॥ १२॥ १५॥ २१ ॥२. नैसर्गेनखभूद्विगोधृतिनखा पंचाश २०॥ १॥२॥९॥१८॥२० । ५० दौद्गुणाः ॥ दायांशाःस्वगुणैर्हताहिभगणां शाप्त्यासमाद्यायुपीस्वीप्ताश्वसमाहिजैवमिभहत्स्वांशेधंटीप्वन्वितम् ॥ कलयमासा. १ शेष १६८८४ २।४८ प्रिंशद्गुण ५०६ ११२४१०० भगणाभिकलव्यदिवसा १४ शेष २११२४०० पष्टिगुण १२८४१• भगणातलव्यटिकाः ३ शेष २.४१० पटिगुष १२२४•• भगोभेक्तधपलानि ३ ४ एवजातरवे पिंडायुपीच १५।१।१४।३।३४ एचद्राटीम म् अधनेस गेंउदाहरण रवेदीयाथा: २८६३३११४६ रवेणुणकेन २• गुणिता. १७२ ० १३५१२. भगण शे ३६० भैकालव्धव षांणि १५ शेष ३३.१३५।२० द्वादशगुणित ३ ९६७.४ ० १. भगलाशैभनल धमासा ६१ शेर ७१४१० विशद्गुण २१२१.१. भगणाथैभलधदिवसा शेम २१२.. पछिगुणित २७२०1०1. भगणाशैभनलब्धंघटिका! ३५ शेप १२००१. षष्टिगुण भगषाशे फलम्बालानि २. एवजातरवोर्नसगीयुर्वपांचे १५११११० . 13 ५१२ • एवचंद्रादीनाम् ।। अथवादाहरणम् श्वेदीयाथा २८६॥३१॥४६ स्वग २१ भक्तालव्यवपाणि १३ शेष १३॥३१॥४६ हादशगुण १६ ॥२१॥१२ स्वग २१ भक्तालब्धमासा, ५ शेष १५॥२१॥१२ त्रिंशद्गुण ४६ • M३ ६१. • स्वर्ग २१ भलब्ध दिनानि २१ शेप ११॥३६ पष्टयागुणित ११७६||• स्वगं २१ भकेल्धघटिकाः५६ पलानि ०९ १ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। १ वरवेर्जीवशर्मायुः१३॥७॥२१॥५६॥.. रबेरंशाः २८६॥३१॥४६ दभ ८ हल्लब्धंघट्यादि ३५६८ घट्यादिपु५६ • युतं । १३ १४८ एवंजातरवे/वशर्मायुवपाद्य १३१७१२२१३१४८ एवंचंद्रादीनामपित्रव पंदनैसगंजीवसमायुर्दायमें लग्नकाअयुका श्रानयनकहतेहै लग्नको राशिकायागकर्के शेपजांशादि ति-हकियां कलाचनावे फेर तिन्हकॉदोसडोके अकसेभागलेवे जो लब्धावे सो वर्षा दिल्मायुः प ड निसर्ग जीवायुमेंहोतीहै अब मतारकर्के लग्नायु कहतेहैं ॥ कर्डक आचार्य.सो लमायुः लमके भु कनवाश तुल्य वर्षकहते हैं । कईक लग्नराशिके तुल्यवर्षकहतेहै और कई प्राचार्यकहतेहैं ॥ रमेश वलीहोवे तव राशितुल्य और लग्ननवाशेशवलीहोवे तव नवाशतुल्य वर्षहोते हैं । और कः प्राचार्य कहतेहैं पूर्वोचलमायुवनायकर्के लग्नराशि उऔर नवांशमें जो बलीहो तिरुके तुल्य वर्षा के एकक रेलव लग्नायुःहोतोहे इसप्रकारकर्के बहुत मतोंमें जो पूर्व श्रायुदायक हाहै लग्नांशॉकों दोसग २.. का भागदेकर्फे जो वांदि सिद्धकिये । सो पक्षमुख्यहै सोई ग्रहणकरणायोग्यहे अत्योदाहरण वि २२ ॥ १२ ॥ ४६ । लिप्ता ।। १३ । ३२॥४६ वनखो २.• इतालन्धलग्नायु वैषयिम् ॥ ६ ॥ ७ ॥ २८ ॥ ४८ ॥ इदत्रिपुत्रायुदायेषुपैंडनिसगंजीवशमाख्ये पज्ञेयमिति भननो ॥ अपेंडादित्रिपुत्रायुर्दायेपुलग्नायुयानयनमाह स्यालिप्ताःखनखोद्धृताविभ तनोर्वादिपैंडातात्रिकेलग्नायुर्निखलैस्तदंशकसमकैश्चिद्वतुल्यंस्मृतंयस्येशोधि वलस्तदेवहिपरैस्तेनाढ्यमन्यैर्यदंशायुर्वत्त्वथवांशतुल्यमखिलोक्तंग्राह्यमेवादिमम् अब चार प्रकारको प्रायुदायमें किसका प्रमाण करणा सो कहतेहे अशायुवतनाविति ॥ लम और सूर्य और चंद्रमाके मध्यमे लग्नपड्वलमें रूपसे ६ अधिकवलोहोवे तव अंशायुःका साथन करणा और सूर्य बली होवे तव पिंडायुः साधनकरे और चद्रमा बली होवे तय निसगायुः साधन करे और जव दो तुल्यबल होवें तत्र दोनों आयुःसिद्धकर्षतिन्हका योगकरेनौर योगकामधंभाग श्रा युदाय होताहै और तीनों लम सूर्य चंद्रमा छरूप ६ से अधिकवली होवें तव तीनों प्रायुदाय सिद्ध कके तीनों बलॉक भिन्न भिन्न गुणोर तिन्होंकायोगकर्कतानॉग्रहों के पडवलेक्यकर्क भाग लेवे तवायु होता तिसका प्रकार कहते हैं लग्न बलक प्रथायुःऔर सूर्यबलकर्के पिंडायुःऔर चद्रमाके वलकके निसगीय केवाको गुण इसमें बांके दिन कला वनायकगणन करेसकते है वर्षाको द्वादश १२ से गुणकर्के नीचे के मातमिलावेसोमासहोतेहैं फेरमासाकोतीस ३ : संगुणे नोचेके दिनमिलावे तव दिन होते हैं इसप्रकार दिन घटी पलात्मक दशा धनायकके लग्नादियों ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ के पड्वलक गुणे और गुणित जो तीनो तिन्हकायोगकरे और तीनोंके बलेक्यसे भागलेवे तव दिनादि मिश्रायुदीय होताहै इसमें दिनोंकों तीस ३. से भागे लब्ध मास होतहें फेरमासों को द्वादश १२ से भागे तव लब्ध वपहोतेहें इसप्रकारमिश्रायुः वांदिहोताहै और कहते है तीनों म ध्यवली रूपछैसे होन वलो हो। तववी इसप्रकार मित्राय वनावे और इसप्रकारके दोग्रह हो तव दोनोंयथोक्त श्रायुः वनायकर्के दोनोके वलसें गुणे और योग कर्के दोनोंके पड्वलैक्यसे भागलेवे तव मिश्रायु सिद्ध होताहै टहे मुख्य युक्ति कहीहै और इसीप्रकारकर्के दामोदरपद्धतिमें कहाहै ॥ यथा ॥ लग्नाकंचद्रायदिवीय युका स्तदाविलग्नस्यबलेनहन्यात् ।। अशायुरकस्यबलेनड निसर्ग चद्र मसोबलेन ॥ सर्वान्यकत्रविधायतानिबलेक्यभक्कानिसमादिकयत् ॥ पैडचमिभायुरिदैहयोघांबले क्य तोवोभयवीर्यसाम्य ॥ साध्यंवुधैःस्पष्टमिदंजगादश्रीजीवशमांमतिमान्यथैवमिति ॥ अथवमिति ॥ य द तीनों हीनबलो तीनरूप ३ से होनबली होवेतव जीवशर्मायु:काहिहै सोउत्तममध्यमहीनागेक हेगा ॥ अव मिश्रायुःका उदाहरण कहते हैं । जैसे रवेरायुवंपादि १२ । ८ । २४ । ३६ । । अथैतेपुचतुर्वायुर्दायेपुसत्सुकस्यकदाप्रामाण्यमित्याह अंशायुश्चतनाविने धिकबलेपैडनिसगैविधास्याच्चेत्तुल्यबलद्वयोयुतिदलंतजायुपोश्चत्रयः त्र्यायूपि त्रिबलैनिहत्यचयुतिर्वीर्येक्यहद्वात्रिजीयुयुत्यात्रिलवोथजैवमुदितचेदीनवीर्या स्त्रयः। ६ ४१ ॥ १३ दिनी छतनिसगी m वपाल हादशगुणितानि १४४ अधन्य मास ८ सयुक्तानि १५२ इदत्रिशद्गुपित ४५६ • अध स्थदिन २४ संयुक जातदिनादिक ४५८४ । ३६ । • इदंदिनघटीपलात्मकल नबलेन ६ । ४६ 1 • । १५ गुणित ३१११७ । ५८ । २१ एवंचद्रादीना ॥ तथैवदिनरुतपिडायुटाय.सूयव लेन । ३७ । ४३ गुणन् तथैवचंद्रवलेन युयोगुणनीयः ॥ तथारतेन्यासःगुणितानांत्रयायुदायानायोगाभाज्यः ॥ १०५५७३ लगाकंचद्रबलानायोगोभाजका २. । ६ । ४२ सवर्णितौभाज्यभानी भा ज्यः २८०.६६ ११८ भाजकः । ७२४.२ भाजनहतेभाज्येलब्धदिनानि ५२४१ शेष २ ८.२० पटिगुण १६८१२.. भाजकेनभलब्धघटिका २३ शेष ९५७२४. भाजकेनभक्कलब्धपलानि १३ दिनभ्यानात्रिंशहनलब्धमासा. - १७४ मासाहादशभ कालन्धवाणि १४ जातरवेवपादिमित्रायुः १४१६ । २९ । १६ एवचंद्रादीना ।। . पष्टिगुणित ५५५ ॥श्रीरणवरिज्योतिर्महानिवन्धः॥ ग्रहोंके न्यूनाधिक वलकाज्ञान और किन्हींका इह आयुर्दाय मिलताहे सो कहतेहै पल्पति ह अथवा लग्न पड्वलेकयमें तीनरूमा ३ सैअल्पहोवे सो हीन वला होताहै और छ रूप ६ अधिक वली होताहै और मध्यम अनुपातकरणसे मध्पवला होताहै भिन्नमिति और प्राचार्यों भेत्र भिन्न अपने अपने मतक चार प्रकारका प्रायुदाय कहाह और चारप्रकारका एकस्था वी नहि कहा तिसमें चतुर यो नीलकंठ श्रीधराादे आचायहे तिन्होनें लग्नबलसे अंशायुःश्रीर वनसें पिंडायुः और चंद्रवलसें निसगीयु इत्यादि कहिहै अयत व्यवस्थाकिएपोछे अंशायु द योको संमति करके सत्यहै और सूक्ष्मजातकमे केवल अशायुः प्रमाण कहतेहे इति और इह (युनिन्दाका यथार्थ मिलताई सो कहतेहें स्पार्मिष्टति धमात्मायौहें अपने अपने वर्णाश्रमधमें र कुलाचारमें तत्पर और श्रेय स्वभाववाले योहैं और पथ्य और हित भोजनके सेवने पाले यो असयों मनुष्योंका गणितायुः सत्य होताहे और इन्होंसें व्यतिरिक पापीयोंका सत्य नहि होता अथाधिकवलन्यूनवलज्ञानमाह ॥ त्र्यल्पहीनबलोबलीपडधिकेवीर्यग्रह श्वोदयोभिन्नंस्वस्वमतेस्मृतायुरितियत्प्राज्ञैर्व्यवस्थापितम् ॥ अंशायुर्वहुसंमतं भवतियत्सत्यंचसत्योदितस्यादमिटसुशीलपथ्यसुभुजांनस्यादिदंपापिनम् १ ननुग्रंशायुयेयंशहानिःकुतोनोक्ताइतिशिष्यभ्रांतिनिरासार्थमाह -- और श्रीधरकहत येधमकमनिम्ताविजितद्रियाश्चयैपथ्यभौजनयुतोनिजदेवभनाः लोकसदादधति किलशाललीलातेषामिदकायतमायुरुदारपीभिः । पार गौरीजातकमेकहाहै पापिष्ठायदुराचारा दिवालणनिंदका वव्हाशिनश्चतेपायेसकालमरणधुवम् अव शिष्योंका भ्रम दूरकर के वारते कह हिं पस्तमतयह श्रायुपाका अदहरताहै और शनुमशिगत तृतीयांश हरतार्ह इह जो पियादितीन पायुदायमें कहा सो योडी बुद्धि वालेने फितीने सो कदाचित् अंगायुदायमें संस्कार भ्रमक नहि करपा ओर यो प्रथामेंगो अनुमान करे सो असत् झूठाहे किसकर्के जो अरगतको हानि चेटा गुणक: जिसते अस्तगतग्रहकागुणक रूपाधकहा और शत्रुक्षेत्रगनव्यशहानि श्राश्रयगुणकम क हिहैं उसके अंशायुमे व्यशाहानिकाभ्रमनहिकरणा योग्यहे आयुरसीरमिति वांदिवायुस्तौर मासें गणना महाह और सिद्वानम कहाहै वायनतुंगुगपूर्वकमनसीरादिति श्रीर वृहलतकमेषी सौर वर्षकोह आयुर्षिकहै और अल्पज्ञोने नक्षत्र सक्न कहाई सोझूठाहे तिसमें ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ दामोदर पद्दतिमनाक्षत्र और उत्पलपद्वतिमे सावन कहा सो असन किमंस श्रीपति श्रीधराचा योने युगाकं भगोकर्फे अनुपातकर्क सोरकासावनाहगंण निद्धकियाहे ग्रहभिद्धकरणेफ पारने सोवद्ध तयाँका मतहै परनु आयुर्वपीनयनम व्यर्थहे वहुतयों के साथ विरोधहोनेस पार अयुक्तिस असत् है अबीर जीयाको पूणायुदायकथनपूर्वक तिन्हया आयुयानयन कहतेहैं मनुष्पोरहाथियों कीपूर्ण आयुषा, पाचदिन और एक्सशेवीस वन्न होतीहै ११.००१५ और व्यावादिजो हिसक रिजा दि योहे वक्करभिड्डूसेवादलेकर्के तिन्हरी पूर्णायुपा सोलाप१६होतीहै और गायोंको और महिषी पाकी परमश्रायुपा चौवी २४ वर्षकहिहै और खोने और ऊठोंको पज्जी २५ वर्षपूर्ण श्रायुपाहोताहै डोर कुनैयाँका द्वादश १२ वर्षपूर्णायुपा होताहै और घोडयोको वत्री ३२ वर्षपूर्णप्रायुपा होता है हानिर्यास्तमितेरिभेप्यनुमितांणीत्यल्पवुयानसद्यस्माच्चैष्टिकश्राश्रयेस्तिनिखिले पैंडादिपूक्तातत ॥ आयुःसौरमिदंयतोव्दगणनासौरातत सूरिभि.प्रोक्तसत्य मसद्यदल्पकथितनाक्षत्रकसावनम् २ अथान्येपाप्राणिनांपरमाय पुर सरमा युदीयानयनमाह । पचाहनखभूसमा १२०। ०।५ नुकरिणाव्याघ्रायजा देर्नपा, १६ गोकाल्योर्हिजिना २४ स्तथोष्टखरयोस्तत्वानि २५ सूर्या, १२ शुनाम् अश्वायु परमरदा, ३२ नृवदिहानीयायुरेपांपरायुनिघ्ननपरायु पाचविहततेपांस्फुटायुभवेत् ३ अथकेंद्रायुलिख्यतेयथातरे केंद्राकसंख्यांत्रि गुणीविधायराव्हारसख्याकततोविहीन आयु.प्रमाणंकथितमुनीदेश्चिरंतनैज्यों तिपिके स्मृतानि १ केद्रस्थानस्थितानकान् त्रिगुणीकृत्ययावान्पिडरतावद पसंरयायु ॥ यदिकेंद्रमध्ये मराहूभग्तस्तदातदको अवदन्होंकी आयुपा स्पष्टकरणीकहतेह हाथीसेलेक् जितने दह जीवकहेहै तिन्हके जन्मकाल्म स्पष्टलग्नौरस्परग्रहवनायक पूर्वोक्तपड्वरवनायके वलसिद्ध करे फेर जिसनायुपाकासभवहोव अश पिंडनिसर्ग जीवशमाका तिसकों मनुष्यायुको न्याईम्पष्टको जितनेवांदिपावतिन्हको तिन्हकों पूर्णायुवर्षांक. गुणदेवे और मनुष्योंकी परमायुषाकर्के भागलेवे तव तिन्हकी आयुपास्पष्टवपादि होतीहै अव प्रथातरस कद्रायुका प्रमाण कहतेहे जन्मकाल में यो ग्रहकुडली तिसमें रन चतुर्थ सप्तम देशम १ ४ , १० स्थानोम योराशिहे तिन्हराशियाकेतुल्य प्रकाका योगकर्के और केंद्र स्थानम राहु और मगल जिस राशिम स्थित होवे तिसकी सरख्या कर्क रहित करे फेर विगुणि । ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ को तत्र केंद्रायु वर्ष होते हैं और इसमें कहते हैं केंद्रस्थानों में योपो शुभग्रह जिस जिस राशिमें युक्त अथवा पूर्णरिक देखता होवे तिसके वर्ष केंद्राक योगमें युक्त करे और योयो पापी ग्रह के युक्त वा पूर्ण दृष्टिक के देवता होवे तिसके वर्ष केंद्रांक योगमें घटाय कर्के शेपाक् को निगुणित रे तव केंद्रायुके वर्ष होतेहे अपसें प्राचीन ज्योतिपी कहतेहे इतिश्रीजातकरखडभापायामायी नामाटादशोयोय ॥ १८ ॥ श्रवदशांतर्दशाध्ययकहतेहें मित्रसेन जातरूपद्धनिमें अयसेकहताहै जस जिस ग्रहका योयो प्रायवपादिस्पद तिस तिस ग्रहकी तिसआयुषाके प्रमाणवटि शा होतोहे और चद्रमा और लग्न और सूर्य इन्होंतीनोमें पड्वलकर्के जो अधिक ली होवे तिसकी याद्यादशा प्रथम जन्मकाल्सें तिसकीदशा होती ॥ ॥ और तेलके उपरत यो ग्रह तिससें केंद्रादिम्बानों में कमक्क स्थितहोवे तिस १ यथा समाल्यकेंद्रांकमध्ये शोध्यंशेषत्रिगुणीकार्यमिति इतिश्रीमहाजाधिराजश्रीरणवी रसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकखडे आयुर्वीयाध्यायोप्टादश १८ अथग्रहाणांसमस्तशुभाशुभंज्ञापकोंद्रशाध्यायकारभ्यते मित्रसेन यस्ययस्य खचरस्ययदायुस्तस्यतस्यकिलसैवदर्शास्यात् हिमगुलग्नदिवाधिपतीनायोबली भवतितस्यदाद्या १ तन्वादितूर्यास्तखंभोपगानां ॥१॥४७ १० ततो यगानां २-५८११ धुसदापुनश्च ३६९१२ एकरुंगाद्वित्रिखगास्तदातुज्ञे यादशावीर्यवंशाग्रहाणाम् २ चेद्दीय॑साम्येबहुवर्षदस्यततोपिसाम्येप्रथमोदितस्य १. ६ कीदशा होतीहै सोहसप्रकारक होतीहै यदलनको दशा प्रथम होवे तव तिसके उपरतयो ग्रहलग्नम मेस्थितहोवे दूसरी दशा तिसका होताहै और यो ग्रह पएफर २ ३१ स्थानमें स्थित होवे तिसकी तीसरी दशा होतीहे प्रोर लग्नसे आपोलिम .३ स्थानम योस्थित होवे तिसकी चतुर्थी दशा होताहै ओर यद केंद्रमें कोई ग्रह स्थित नहिहोवे तव पणकर स्थान स्थित ग्रहको दूसरी दशा होतीहै इह अयसे सिद्धहै । और इसमें केंद्रफणपगदिवि चार लमडली में करणा भावकुडलीसें नहिकरणा कहा ॥ पार केंद्राद्रिस्थानों में एव दो ग्रह वा बहुत यह स्थित हो तवयागे कहना यो दशाकमवल तिसमें यो वली हावे तिसको पूर्वदशा होती है • और जय वलदोनाका तुल्य होवे तव जिसकीवडीटशा होवे सो प्रथम होतीहे अोर दशा तुल्य होने तव योगह मूयरसेप्रथम उन्यकों प्राप्तहोवे तिसको पूर्वदशा होतीहै अयसहि सूप चद्रमासेंक ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ द्रादि कमलेगा और अंतर्दशादियोमें दशाकमबल सत्याचायांदि मतकोविचारके कहतेहैं ॥ ३ ॥ अवदशाक्रममें और रिट और रिष्टभंग वल कहतेहैं॥स्यादाद्याइति श्लोकस्य व्याख्या पूर्वस्मिन रुता ४॥ चेल्लनाद्येति । यद लनकी दशा प्रथम होवे तव ग्रहोंके षड्वल अपने अपने ग्रहके भावफलसँग णे तब सपूर्णग्रहोंका दशा क्रम बल होताहै अत्रोदाहरणं ॥ रवःपड्वलेक्च ६ ३७ ४४ ३० रखे भीवफलेन • ५३ २७ गुणित ५ ५४ १९ जातंरवेदशाक्रमबलं एवसर्वेपाम् ॥ अहोरिति ॥ य. द सूर्य की प्रथम दशा होवे अथवा चंद्रमाको प्रथम दशा होवे तव खगोदयवलांघ्रि सूर्यादिग्रहोंका और लग्नका योपड्वलेक्यहै तिसका चतुर्थीश गृहस्थानमें स्थापनकरे और होगदिवा में चतुर्थी शका अर्द्ध कर्के स्थापनकरे सो सप्तवर्गामे स्थित यो अंकहैं अपने अपने वर्गक स्वामीके पड्वलसे . -- अंतर्दशादीचबलंप्रवक्ष्येविचार्यसत्यादिमतंचसत्यम् ॥ ३॥ अथदशाक्रमे केशवार्कः स्यादाद्याहिदशाधिकोजसइहादूदयानांततस्तत्केंद्रादियुजाम थद्विवहवोवीर्यक्रमेणेवहि चेदोजःसमतायुपोधिकतयायुस्तुल्यताचेद्दशामी । ढ्यास्तादितक्रमाक्रमविौवीयंहितत्रोच्यते ४ अथदशाक्रमविधोबलमाह चेल्लन्नाद्यदशास्वभावजफलन्नौजांसिपाकक्रमेहोश्चत्प्रथमाखगोदयवलांघ्रिर्भ । न्यवर्गेर्दितःवर्गेशवलेहतोवलमिहेश्यमूलतैक्यपरथैवंरिष्ठदभक्तृजेवहुवलोभं । कातदारिष्टहत् ५ गुरो जैसें गृहेशके पड्वलैक्यकर्के गृहस्थानके अकॉकों गुणे और हौसके स्वामीके बलसें होरामै स्थित अर्कोको गुणे इसी प्रकार कर्के द्रेष्काणादिगुणे ॥ इस प्रकार गुणित यो सातवर्ग तिन्हकायो ग दशाक्रम वल होताहै और कईक श्राचार्य कहतेहै अपने वर्गेशकर्के गुणित जो गृहादिअंक ति न्हके मूलका योग दशा कम वल होताह उदाहण चद्रस्यषड्बलैक्य ६ ४ १ ४२ ५९ अस्यांनिर्जातो गृहस्थाने वलं १४० २५ अस्याईजातं ० ५• १२ होराबलं ॥ अथैत्स्वैर्वर्गेशबलगुपयेत् यथा चंद्रस्यगृहेशो वुधस्तस्य पड्वलेन८१४ ३८ चद्रस्यगृहवलं । ४० २५ गुणितं १३ ४७ ४९ होरेशः चंद्रस्त इलेन ६ ४१ ४३ होरावल १२ गुणितं ५३६ ६ एवंद्रेष्काणादीनाम् ॥ ५ ॥ ५० - अब विष्टको भंगमें और विचार और दशांकमवलकों इंढता और. मतांतरका खंडन कहते हैं ॥ यो बह रिश्के भंगकरणेवाला होवे तिसके हिताहितको विचारक के हितकहिये इफल और हित कहियें, कष्टफल तिसका पूर्वोक्त इष्ठकष्ट फलकॉविचारक बुद्धमान् रिष्टका भंग कहे सो.वि. चारइस, प्रकारक करणा इहै, ग्रह शुभहै वा पापीहै और तैसेहिं नीचराशिमें स्थित है-वा में स्थितहै असंगतहे वा.टदयको प्राप्तहै और आदिशब्दकर्के मित्रक्षेत्रमें : वा, थक्षेत्र में, है इसप्रकार- विचारक रिष्टका भंगकहै इसमें फेर, अयसे विचारकरपोरिष्ठकत्ता शुभग्रह वा पापीग्रह और इ सफल, अधिक है वा कष्टफल अधिकहै उच्चादिस्थान हे वा नीचादिस्थानमें स्थित है, इसमें तात्प, यं इहेहै यो शुभग्रह रिष्टभंगमें वाहै परंतु तिसका कष्ट फल अधिकहै और नीचादिस्यानमें स्थित हे तव रिष्टभंग बलकों प्राप्त होएकर्केवी रिष्टभंग नाहिं करसक्ताहै और पापी ग्रह रिटवर में वली होवे और उच्चादिस्थानमें स्थित होवे तव रिष्टनाहिं करसकाहै इहै इसग्रंथमे श्रीपरादि बहुत प्राचा यौके समति युक्तहै और क्वचित् भीपति महालुगि दामोटर पद्धतियोंमें कटेष्टनवलांतरारतबल त दसत युक्तिवाह्यत्वात् इसमें पडबलैक्य ग्रहका मुस्मवल है और योग्रह पडवलमें पूर्णयली होवे और Di... chhatr in । अंधरिष्टभंगेन्यद्विचारांतरंतथादशाक्रमोकबलस्यदायअन्योक्तिनिराकरण चाहभक्तरिएकवाहिताहितंशभासत्वचनीचोच्चभास्ताद्यस्याश्रयतांविचार्यमविमान् रिष्ठस्यभगवदेत् श्रेष्टहष्टहतोदशाक्रमइहौज श्रीधरायोदितंकष्टेष्टनवलांतराक चकृतंतद्युक्तिशून्यत्वसत्-६ अथांतर्दशानयनम् ॥ अर्दस्पैकभग्रस्त्रिकोण- गृहग़स्त्र्यशंस्यचास्तेनगांशस्यांप्रेश्चनुरनगोनिजगुणे:पक्कभेस्याबली ॥ . कष्टेष्टांतरकर्के गुणि तशून्य वल हाहोजावे तव इन्होंके मतकर्के रिष्टभकानाहै होताहे इसकार गते इहे श्रीपत्यादियोंका मत युक्तिसे वाहहै । अव अतदंशाका आनयन कहतेहैं मूलदशा के स्वा मोकर्के युक्त यो ग्रह होवे सो अददशाका पाचक होताहै और दशापतिसे निकोणम ९॥ स्थित योग्रहहसोतृतीयाथकापाचकहोताहै और अस्त अर्थात् सप्तमस्थानमें दशाकेस्वामीसें स्थितयो ग्रहहै सोनंगाश अर्थात् , सप्तमाशापाचकहोता.और दशास्वामीसँचतुर्थं और अष्टममें स्थितयो ग्रहहै सो चतुर्थाशका पाचक होताहै और अपने गुणोंक प्रारोहावरोह उन नीचादि शुभाशुभ गुणोंककै अत्तदशाम फल देताहै और एकराथिम दोग्रह वा महत, ग्रह स्थित को तव तिन्हमें योवली, होवे तिसको अतदंशा होतहि श्रीरकी नहिं होतीहै और इसमतमें कई..प्राचार्य लग्नको अंतर्दशा बनानी कहते हैं सो असत्'झूठकहते हैं । जिससे संपूर्णप्रयकारोंने लिखाई यो ग्रहःपाच यति यहंशब्दस ग्रहही अंतर्दशीक स्वामोहोतेह लग्ननहि होता है। अब प्रतर्दशा वनानमें से शिक कहने यौ'दशाकमवेल पूर्व कदाह सोई अंतर्द थामें वठे होताह मूलदंशा पति यो यो ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ग्रह जितने भागका पाचकह तिन्हकी समच्छेद लीलावतीमें कहाया सूत्र तिसक बनावे समच्छे कर्के विदाकोंकात्यागारे अशोक भिनभिन्नमूलदशाको गुणे और अंशोंके योग में भागले वे यो लम्ध होवे सो भिन्नः स्थित क्रमक प्रर्दशा होतेहि ॥ ७ ममान करणा लोलावतोंमें 'कहाँहैं । हर और अंशश टोनीको अन्योन्य हारीसंगुएं एकके हारसे दूसरेके हरांशोंकोंगुणे और दूसरेके हारसे प्रथमके हरांशीको गुणे अपसे करपास दो नौ राशियों की तुल्यहरहोता है जब समच्छेदहोजाय तब छेदोका त्याग करंदवे और भिन्न भित्राम योस दशाकों गुणे और अशोंके योगकर्के भागे तव लभ अनदेगा होतीहै अव विदशादियों ॥ अब छेदोका 'अंशादीकुरुरूपमत्रसमतांकृत्वाचनाशंछिदामशानाःस्वदशाप्टथक्खलुलवैक्याप्ता स्युरतर्दशाः ७ अथछिदांसमत्वकरणमुक्तलीलावत्याम् अन्योन्यहाराभिहती हरांशीराश्योःसमच्छेदविधानमेवमितिश्रस्यधिाहरांशीअन्योन्यहारामिहतोकायों एकस्यहरेण अपरस्यहरांशोगुएयौ अपरस्यहरेण प्रथमस्पहरांशौगुल्यो एव कतेराश्योः समच्छेदविधानं भवति अविदेशाद्यानयने इत्याभ्योविदशास्त, धाप्युपदशास्ताभ्यश्वसूक्ष्मफलं पंचांशोनदिनद्वयंचकलयांशायु:कृतंदृश्यते पक्ष खेदलवातरेणचभवेन्मासांतरंचायुपप्रितियैस्तुदशादिलग्नजफलतेभ्योति हरभ्यानमः। ८. इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविर चितजातकखडेदशांतर्दशादिसाधनाध्यायएकोनविंशः ॥ ११ ॥ धाथिक कहतेहैं अतदथाके यो वर्षादि कहें तिन्हको मूलदशावसि भित्र भिन्न गुणे और सवायुनपाकर्के भागलेवे तव अंतर्दशामें विदशादि सिद्धहोती. तिन्होंसें सूक्ष्मफल कहै और कहतेहैं ग्रहमें एककला जनाविक होवे तव प्रशायुमें एक दिन और अठताली १८ घडीका अंतर पड़ ताहै और ब्रह्मसौर प्रायभटादि सिद्धांतों में ग्रहका अंतर अंशम होनाताई तव मासादि अतर अयुपा होताहै यदा जन्मकालमें एकपलके अंतर होनसें लमको घटी होती है और जैकला क. दशदिनका श्रायुपामेअंतर होताह तिसमें पो अत्यंतष्टियौवाले दशाप्रवेशलामें यो फलादे श्य कहते है सिन्हकों मेनमस्कार कताहा इत्युपहासः इतिश्नोजनकसंरभाषायादथातदंथाध्यापः ११ ५६१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ प्रतदेशानयनाथचक्राणत्रराशिक्तता १ ३ ४ ७ १ - ३ ८ १२ १ ३ १ 21 ४ हा५ १ १ २ ४७ ४७ P१७३/ २८५४ २४ १२८६४२ २०१४ ६५६ २८१४८८४२८ २२ १२ १४५ --- १ अव दगाफलाध्यायकहतेहैं यो न अपनी उच्चराशिमें स्थितहोताह और प्रपनीराशिम औरअपने बाशमॆत्रीमित्रग्रहकोराशिमॅस्थितहोवेनारपटवलमवलीहोवेऔर उदितहोवैसोग्रहअपनोदशासपूर्ण शुभफल कचाहै औरयो ग्रह मित्र उनमें और मित्रके नवाथमें स्थित और शुभग्रहक दृष्ट और जुक होताहै सोयह अपनी दशामें श्रेष्टफल कचाहै , और योग्रह नीच राशिमें और थाकी ग शिम और शत्रुके विशाशमें स्थितहोवे और सूर्यकर्के युक्त होवे और युद्धकर्के विवधताओं प्राप्त' होवे सो यह अपनी दशा अशुभफल कनाई २ और योयह उस परिव्युत होवे और मिनके और उच्चके नवाशमें स्थितहोवेतिसकोदशा मध्यमफलहोताहे और पोपहनीपसे परिच्युत होये और ऋयदशाफलाध्यायोव्याख्यायते स्वोच्चस्वराशिनिजभागसुहृद्गृहस्थ संपूर्ण वीर्यरुचिरावालनःस्वकल्पे मित्रोच्चभागसहितःशुभदृष्टियुक्त श्रेष्ठांदशांविद धतिस्ववयःसुखेटः १ नीच-शत्रुगृहप्राप्तःशत्रुात्रंशांशसूर्यगः 'विवर्णरुक्षम पन्नोदशांकुर्यादशोभनाम् २ तुगाच्च्युतस्याहिंदशासुहृदुचांशेऽवरोहिणीम ध्या नीचाद्रिपुनीचांशेग्रहस्यचारोहिणीकष्टा ३. सवितादशाफलानादाता चंद्रःप्रवोधयिता राशिविशेषोंदोरतःफलोक्तिर्दशारंभे ? स्त्रीपुत्रामेबद्रविणोपलब्धिकहिमांशु कुरुतेदशायां जायापशूनांहननेप्रट तिंकरोतिएथ्वीतनुजस्यगेहे ५ सच्छास्त्रमित्राधिगमंकरोतिबुधस्यराशीगु रुधामसस्था ॥ नपप्रसादविपुलांचलक्ष्मीशुक्रस्यगेहेफलमेतदेव ६ दायके और नोचकनवांशमेस्थितहोवे निसकाारोहिणीदथावाकष्टकोदेतीहै। उोरसूपं दशाके फलके देनेवाला होता है और चंद्रमादशाफलकोप्रकटकतोहे १६०/ ८४ इसकारण दशाकालमै जन्मराशिसे चद्रमाका शुभाशुभ फल क्हाहै हार. ३२४ पार जिस ग्रहको दशा के प्राग्भकाल कर्कराशिमें स्थित चद्रमाहोवे तप दी और पुत्र और मित्र और धनको प्राप्ति होती है और चद्रमा मेप ओर वृश्चिक राशिमें स्थित होये तब नी मार पुत्र र नर्म प्रवृत्त होताहै ५ और चद्रमा मिन कन्पाराथिमें स्थित होये तव मठ शामऔर मित्रकास मागाम कत्ताह और वृपापीर तुला और धन और मीन राथिमे चंद्रामा स्थित होये तव दशाम प्राजाकी हपापीर बी लक्ष्मी ग्राम होनी ॥ ६ १ २ ३ ५६.५२ . ५६२ .श्रीरणवीरल्योतिर्महानिवन्धः ॥ ॥ और चंद्रमा मकर और कुंभ राशिम होवेतवदशाममनुष्यको दूतकर्म में प्रवृत्तकत्ता है और वनमें और किलकोटॉमें निवासकी प्रीति और गायों के घर बनाने में प्रीतियाला होता है । ''और कहतेहैं जिसग्रहकी दशा प्राप्तहो तिससे मित्र और उचघरमें उपचयः ।। ॥ स्थानमंऔर त्रिकोण in५ स्थानमें और सप्तम ७ स्थानमें चं द्रमा स्थित होवे तिसदशाका श्रेष्ठ फल कताहै औरत योग्रहअपनोनीचराशिस लेकके पांचरा थिमें स्थित होवे सिसकी दशा शुभहोती? तिसका नाम आरोहिणाहै और योग्रह उच्चशाशसे या गे पांच राशिस्थितहोवे तिसकी दशामें श्रेष्टफल का नाश होताहै-और तिसका नाम अवरोडि पणी दशाह। अव दशाके लक्षण कहतेहैं । यो शुभग्रहअपने परमोच्च स्थानमें प्राप्तहोवे और से पूर्ण गलोकयुक्त होवे तिसग्रहको, संपूर्णदशा.धन और सौभाग्यकेवधावने वाली होती है और ६ 1 . {" तुपाररश्मिःशनिवेश्मसंस्थाप्रेष्यमनुष्यकुरतेदशायाम् अरऐयदुर्गस्थितिमीद पदातिप्रीतिमरुद्दोगहनिर्मितीच .७. मित्रोच्चोपचयस्थानेत्रिकोणेसप्तमेपिवा पाकेश्वरात्स्थितश्चद्रः कुरुतेसफलांदशाम ८ आरोहिणीदशायस्यखेचरःस । फलप्रदः ।। संत्फलापचयकुर्याद्दशाचेदवरोहिणी ९ अथदशालक्षणं परमो वगतःसौम्योपदिसर्वगुणान्वितः ॥ संपूर्णासादशातस्यधनसौभाग्यवर्दिनी स्वोच्चराशिगतःखेटोयदिकिंचिदलान्वितःदंशापूर्णाभवेत्तस्यकलंघनर द्विकृत ११:- यदिसर्वबलाढयोपिनीचराशिगतोग्रहः ॥ दशारिकाभवेत्तस्य धननाशकरीभवेत् १२ मित्रोच्चांशगतस्यैषाफलंमध्यबलामवेत ॥ सैवानि एबलातस्यदैन्यरोगादिदुःखदा१३ अथारोहिएयवरोहिणीलक्षणं उच्चापंचम स्थस्यदशास्यादवरोहिणीतस्यामल्पमवाप्नोतिफलंक्लेशाच्छुभनरः १४ नीचा पंचभस्थस्यदशाचारोहिणीमता.॥ तस्यांशुभफलंश्रेष्टमल्पेशादेवंजायते १५ TETrinidi :: योगहउचराशिमें स्थित होवे और किंचितवलकर्के युक्त होवे तिसकी संपूर्णदशा केवलंधनका त द्विकर्ता है और योग्रह पूर्ण बली होयकर्के और नीचराशिमें स्थित होवे:निसको दशाः रिक्ता कहिहै धनके नाशकरणे वाली होतीहै १२. और जवग्रहमित्रऔर उच्चके नवांशमें स्थित होवेतव मध्यम फल, कटिहै और ग्रह होनबली होवे. सो दशा · नेष्टफलकताहै : १३, अब अारोहिणी और भवरोहिणीदयाकालक्षण कहतेहै ॥ यो ग्रहअपनी उच्चराशिसे लेकर्के श्रागैकी पांचराशिमैं स्थितहोवे तिसकी दशा अवरोहितो. होतीहैतिस अवरोहणी दशामें; योडाफलहोताहै।। दु: खनहिहोता है. १४.और यो ग्रहनीचराशिसे लेकर्के आगेपांच, राशियोंमें स्थित होवे. तिसकीद शा आरोहिणी होताहै. तिसमें . शुभफल..होताहै और अल्पवली तिसका स्वामी होवेतव वो शुभफल होता? १५ . - श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः।। ओहहारोहिणी दशामिनुके और नीचके नवशिमें स्थित ग्रहकी होये तब थोडे।करके देने वाली औरत्यौडे-घनकी हानिस्करण वाली होतीहै-और सोदशामित्रराशिगत, और उमरीशिगनमय इको होवे तर संपूर्ण शुभफैल कहि :१६ और दाकिया संज्ञा पुंसतनपियाँन इहाँ कहियां हैं.यो. ग्रह-वर्गोत्तम नवांशम:स्थित होतेहै तिन्हकियो- संपूर्ण दशा शुभफरको रेतियाहै juri र जब यहाँ जिसराशिम और जिसनवाशमीस्थित होवे तिन्हमें एक शुभकै देने वाला और एक भशुभके देने वाला होतब मिक्षित फल होताहै और श्रेष्टं राशि और श्रेष्ठ निवांश ग्रह स्थि त होवे और निवली होवेतिववी मिश्रित फल दशाका होता है । और, ग्रहजवाभफलकोदे ने वाले स्थान में स्थित होवे तव दुर्दशा शुभफलकोंदेती है. और शुभस्थानम- ग्रह स्थित होवे त. च. दवलग्रहकोवो शुभफल देता है, और दुर्गल ग्रहको दशादृष्टफलके अभावमें हव और दी शत्रुनाचाशगस्यैपकिंचित्कष्टप्रदाऽधना शामित्रोच्चगृहस्थस्यसैवसंपूर्णदा समा १६ दशानसिकला संज्ञाःपूर्वपिकथिताइमाः ॥ वत्तिमगतानांस्युः स्फीताःवफलदाश्चतार १७ यद्येकएपशुभदोगृहाधिष्ठितभाशयो मिधेस्यात्त स्फलतहत्सहीशेसवलोज्झितं. १८: ग्रहाऽशुभफलोभावेदुर्दशापिशुभप्रदा' । सचेटुटफलाभार्दुर्वलपिशुभप्रदा । १९. सचेदुफलाभावेदुःदिन्या" भिदिकत् । श्रेष्ठभावगत खेटेसुदृशस्तत्फलाईकृत् २०"अथसूर्यदशाफले. विचारः मानोर्दशायाहिविदेशवासोमवेत्कदाचिन्ननुमानवानां भवन्हेिंभूप दिनवर्यशस्वभपज्यतोऽतोक्धनागमःस्यात् २१ मंत्राभिचारेऽभिरुचिर्विचि बाधात्रीपतेःसल्यविधिर्विरोपात् विख्यातकमोभिरतिमतिःस्यदिनपज़ल्पेच रणेनचिंता- २२ व्ययश्चदंतोदरनेत्रवाधाकांतासुतेन्योर्वियुतिश्वचिंता नृपा ग्निचोराहितबधुवर्गःस्वगोत्रीप्रवल कलिःस्यात् २३.-::-- । ५६२ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ दहसामान्यफल कहाहै अव विशेष फल कहतेहे अपनेउम स्थितजो सूर्यतिसकीदशाम अपने धर्म कर्ममेरुचि होती है और पिताके सपादित द्रव्य और घरसेंलेकै पदयौंको लाभ होता है और, वीपुत्रोंसे अनेक प्रकारके सुख होतेहे २४ और उच्चस परिच्युत सूर्यहोवे तव तिसकी टशामे अत्यत अरिष्ट और रट रोग और अपने संबंधियोंक विरोध और चतुप्पटॉकी हानि होतीहै ॥ २५ ॥ और जिसको • वपराशिके सूर्यको ' दशा होवे तिसका स्त्री और पुत्री पीडा ओर कृषिकर्मसे ओर वाहनाको पीडा और नेत्रों में और मुखम पीडा और हृदयके रोगकी पीडा अनेक प्रकारकी होतीहै ॥ ओर मिथुन राशिफे सूर्यकी दशाम मातम और रेटकाव्य करणम प्रोति वाला और पुराणों मेघाति वाला और खेतोके कमसधान्य और धनको प्राप्त होनेवाली मनुष्य होता है "२७ और जि ॥ इतिसामान्यफल अथविशेषफलमुच्यते दशादिनेशस्यनिजोच्चगस्य स्वधर्मक माभिरुचिकरोतितातार्जितद्रव्यगृहादिला नानासुखानिप्रमदासुतेभ्य २४ उच्चच्युतस्याऽतितरामरिष्टंकप्टचरोगानस्वजनैर्विरोध रखेर्दशातीवचतुप्पदानां करोतिहानिननुमानवानां २७ कांतासुतानांकृपिवाहनानांप्रपीडनस्यान्नय | नाननेपुहृद्रोगवाधावहुधानराणांटपाधिरूढस्यरर्दशायाम् ॥ २६ ॥ स्यान्मत्रशास्त्रोत्तमकाव्यकर्ताप्रीति पुराणेचभवेन्नराणाम् कृपिक्रियाधान्यध ने.सुखानिनुयुग्मसस्थस्यरवेर्दशायाम् २७ ख्यातिनपप्रीतिरतीवनित्यस्त्री निर्जितत्वचमहत्प्रकोप. सुहृजनेनूनमतीवपीडाकर्काधिरूढस्यरवेर्दशायाम् २८ दुर्गादरण्याचकपिक्रियायांधनान्यनेकानिभवतिनूनम् ॥ स्यात्स्या तिम्चै पगौरवचकठोरवस्थार्कदशाप्रवेशे २९ ॥ स्यात्कन्यकानांजनन चमानोदेवद्विजानामनुपूजनच ॥ लब्धि पशूनांचभवेदशायांकन्यागतस्यांवु जवांधवस्य ३० T समनुष्यकों ककराशिगत सूर्यकी दशा प्राप्त होती है सो प्रसिद्धताको प्राप्त होताहै ओर राजा को प्रीतिवाला और स्त्रीकर्के निर्जित और वडे क्रोयकर्के युक्त और मित्रजनामनिश्चयकर्के श्र त्यतपोडाहोतीहै २८ ओर जिसमनुष्यको सिंहराशिगत सूर्यकोदशा होतीहै तिसको क्लियोंसें ओरवनसें ओर पिकमसे निश्चयकर्क अनेकप्रकारकेधन प्राप्तहोतेहे और वडीप्रसिद्धताको प्रात होताहै और राजाके समागमका प्राप्त होताहै २९ ओर जिसकों कन्याराशिगतसूयकीदशा प्रा त होतीहै सो कन्याफे जन्मको प्राप्त और मान और देवता ब्राह्मणफे पूजनको प्राप्त और पश्यो के लाभप्राप्त होताहै ३.

धन नाचत्वमुच्चः रणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ ५६५ और जिसको तुलौराशिगत सूर्य कोदशा प्राप्त होतीहै सो गृह और पुत्र और पौडीको प्रति होता है. और.चोर और अग्निके भयकों प्राप्तहोताहै और विदे व गमन करता है और 'वडे नाच भावको प्राप्त होतहि ॥ ३१ ॥".और नीचांशसे राहत सूषको दशामसुखकर्के लाभ होताहै. और पराइठगी करणेस धन लाभ होताहै. और सोनि मितको दुःखकी प्राप्ति होतीहै और नीचजनसे मैत्री होतीहै ३३और नीचराशिमें अष्टमस्थान स्थित सूर्यदिशाम उदासीनता और दोषउत्पन्न होताहै ओर पृष्टभागम वणकोपोडा होती है और मातापिताको अनेक प्रकारका दुःख होताहै."३३ और जिसको वृश्चिकराशि में स्थितसूर्य को द न होता सो तेज विशेषकक युक्त होता है और विप कर्के और अग्निक और शस्त्रों क पीडि तहोताहे और पिता और मातामें चित्तके विकारको प्राप्त होताहै ३४ और जिसकोंधनराशि क्षेत्रात्मथितमदासुपाडाचौराग्निभौतिश्चविदेशयाने खेलुमानवानातुलाधरस्थस्यरवेर्दशायाम् ॥ ३१ ॥ नीचांशमुक्तस्यरवे दशायांसुखनलाभ परवचनंच जायानिमित्तोद्यतदुःखलेब्धि चर्भवेत्सख्य विधिनितांतम् ३२ नीचाष्टमस्थस्यरवेर्दशायामुद्विग्नतादोपसमुद्भवःस्यात्ष्टया श्रितस्यत्रजन्यपीडापित्रोचवाधावहुआंगम्या.३३ तेजोविशपाभियुतोनितांतं विपाग्निशस्त्रःपरिपीडितश्च ॥ पित्राजनन्यागतचित्तशुद्धिःस्यादृश्चिकस्थस्य रखेर्दशायां ३४ कलत्रपुवद्रविणादिसौख्यंस्याद्गौरवराजकुलाहिजेभ्यः सं गीतशास्त्रागमसौख्यमुच्चैश्चापोपयातस्यरवेर्दशायाम् ३५ जायात्मजद्रव्यसुखा ल्पतास्यादनल्पपीडामयतोनितांतं भवेत्पराधीनतयातिचिंतानकोपयातस्यरवे देशांयाम्३६हृद्रोगवाधासुतवित्तकांताचिंतापरान्नादिसुखंनकिंचित्शत्रूद्मश्चाप्य तिदीनतास्याद्घटाधिरूढस्यरवेर्दशयाम्३७स्त्रीवित्तसौख्योपचयःप्रतिज्वरा दिपीडाचसुतादिकानाम् स्थाटनत्वननुमानवानांमीनेदिनेशस्यदशाप्रवेशे ३८ के सूर्यको दशा प्राप्त होतीहै सो स्त्री पुत्रधनादियोंके सुखको प्राप्तहोताहै और राजा के कुलसें और ब्राह्मणोंसे गौरवताको प्राप्त होताहे और संगीतशासकीप्राप्ति और बडेमुखको प्रात होताह ३५ ओर जिसका मकर राशिकसूर्यकोदशाप्राप्तहोताहै तिसकॉस्त्रीऔर पुत्र और धनकायोडामुख होताहैऔरसेगसे वडीपाडाहीतीहै और पराधीनताऔरवडीचिंताप्राप्तहोताह३६ और जवकुंभराशिके सूर्यकोदशा होतीहैं तव हृदय रोग और पीडा और पुत्र धन स्त्रीको निता और परान्नादियोंकासुख थोडावी नहिहोताहै और शत्रुपोंकाभय और अत्यंत दीनताहीतीह ३७ ओर मौनराशिक मर्यकोदशामें खो और धनोरमुखकोवृद्धिहोताह और प्रतिष्टाहोतीहै त्री रपुत्रादियोंका ज्वरादि पोटा होतीहै और वृथायमणहोताहै ३८ । ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। और उचराशिम अष्टमगतसूपकोदशामदोपउत्पाहोता है औरउचराशिमठस्थानमस्थितहोनेतवनका पीड़ा औरपतामाताको पीड़ा होती है ३९ और सूर्यकोदशाकेशवेशकालममातापिताकॉपीडालने कप्रकारको होतोहे, लोरला सूनेष्टरयानमस्थितहोवेतवविशेषकोशकदितीहै औरचंद्रमाकीदामा मातापिताको शुभफलदेती है ४ ॥ इतिसूपैदशाविचारः अवद्रमाकोदशाफलकहतेहैं. जिल्हा मनुमोको नारोहिणी चद्रमाको दशाहोतोहे सो विशेपससपूर्णत्रयसिद्ध कोई और तसहिअवरो हिणोदशा कार्यसिद्धिम विलंय और संपूर्णकायाम और बुद्धिम मंदभावकर्ताहै, औरचद्रमाकोर गमें मनुष्यों को बड़ीप्रतिष्टाहातोहे और मनोभाव और राजाकीरपा और देवता और ब्राह्मणके पूजनमें प्रवृत्तिहोताहै ४२ और अष्टमन और विद्या और अनेकप्रकारोकी धनलब्धिऔर अनेक क THE EART TETFilmFifth FAT FriFFIFFETY SE FÍE RIF I FT FTA TV IFPI TIT स्वोच्चस्थितस्याप्टमभावगस्यदशादिनेशस्यपदोपदास्यात् पठस्थितस्यवाणजात पीडाकरोतिवाधांचापितुर्जनन्याः ३९ पूर्वभवत्सूर्यदशोप्रवेश पित्रोचवाधावि विधातदानीम् लग्नाद्दशाक्लेशविशेपदात्रीनक्षत्रनाधस्यद शातिशस्ता- इतिसूर्यदशाविचारः अथचंद्रदशाफलानि आरोहिणीचंद्रदशानराणांसा थसिद्ध्यैकथितोविशेषात् तथाचरोहाकुरुतेवलवसर्वेपुकार्येपुवुद्धिमाद्यम ४१ नक्षत्रनाथस्यदशाप्रवेशभवेनराणामहतीप्रतिछौ मंत्रित्वमुचपतेःप्रसादोभू. देवदेवार्चनताप्रत्तिः ४२ सन्मविद्या विविधाधनाप्ति नाकलाकौशल शालिताचं गस्तिलैयापिफले प्रसूनैटरलबौद्रविणोपलब्धिः ४३ख्या ति मुकीर्तिविनयाधिकनपरोपकारायमतियशश्व. इतस्ततःसंचलनप्रियत्व कन्यानजोसजननप्रियत्वम् ४४ जलस्यकर्मएयतिसादरत्वमालस्यनिद्राकु लेताक्षमाचं कृप्यादिकमर्माभिरुर्चिःशुचित्वेकफानिलाधिक्चमीवसत्वमा ५ भवेविरोध स्वननेननूनकलिप्रसंगोवहुजल्पताच चित्तस्थितिर्नेवचसोकाय सामान्यतःकीर्तितमेतदष्टprFINE TIFICATEॉकी 27 fiftíre tãtia TUSITFITE IR A TÍFIE FIERS perint लाम कुशलताहोतीही और सुगधवस्तु प्रोतिला और फल घुप्पोकी द्धि औशा वार्स धनको वृद्धि म्हातोह घोरजगत्मा प्रसिद्धि और श्रेष्ट और भम्रताको वद्विहाँतीहै और परोपकार के वास्ते वुद्धि होतीहोरात्रमणेमे प्रीति प्रोरं कायाको उत्पत्ति और प्रतिभावहोता है और जलरसमे, अन्यत प्रीति :ोर ग्रालस्य ओर निद्रासे व्याकुलतारतमाको प्राप्त होता है और सपिफर्ममें रुचि-और-मविश्वासोर कफालो वायुको अधिकता देहमहोमोहे- शारातिश्चयक के लाग्ने सवदिमा के निरोबटोताई लोगलबार्डकाप्रसगहोताहे. मोरबहुलवाललाहोताई ओरे श्रेटकर्मम चित्तकी स्थितिनहि होतीफला चद्रमाको दिशाका सामान्य कहा है। ri ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अब चंद्रमाको दशाका विशेष फल कहतेहै ॥ मेपराशिके चंद्रमाकी दशाम स्त्रीपुत्रोंका आनट मनुष्योंकों होताहै और विदेशके काम प्रीति और खर्च होताहै और क्रोध होताह और शिरमें रोग होताहै और भाईयोंकी और शत्रुयोंकी पीडा होतीहै ४६ ओर वृपराशिके चंद्रमाकी दशा मै वृपके तीन अंश पर्यंत होवे तव अपने कुलके अनुसार राज्यप्राप्त करता है और स्त्री भूपण पुत्र गायां घोडे हाथोकी प्राप्ति और सुरखको वृद्धि और जय होतीहै ४७ और तीन अशके उपरत मू लत्रिकोणमें स्थित चद्रमा की दशामें विदेश गमन होताहै और कृषिमस और नयविक्रयसे ला भ होताहै और कफ वायुको प्राप्ति और सबंधियोंसें विरोध होताहै ४८ और वृपराशिक पूर्वाधि में पापीग्रहकर्के युक्त होवे चंद्रमा तव माताको मृत्युका है और उत्तरार्धेम स्थित हो तब पिता -- मेपेशशांकस्यदशाप्रवेशेयोपात्मजानंदभरोजनानाम् ॥ विदेशकर्माभिरति य॑यःस्यात्कौर्यशिरोरुक्सहजारिवाधा १६ उच्चाधिरूढस्यदशाजडांगो.कु लानुसारंहिददातिराज्यं ॥ योपाविभूपात्मजगोतुरंगगजाप्तिसोस्योपचय जयच ४७ मूलत्रिकोणाश्रितशीतरश्मदशाविदेशाभिगमकरोति ॥ कृपेः क्रयाक्रियताधनाप्तिकफानिलाप्तिस्वजनविरोधम् ४८ तृपस्यपूर्वार्धगतो हिमांशु पापान्वितःसंजनयेजनन्याः ॥ मृत्युपरार्दुजनकस्यसौम्यसगक्ष ॥ पान्मृत्युसमानरोगं ४९ दद्दाधिसस्थेंदुदशाप्रवेशेदेवद्विजा धनभोगसौ ख्यं ॥ स्थलांतरसंचलनंकिलस्यात्सुखनसम्यड्मतिवैभवच ५० कुली रसंस्थस्यकलानिधेःस्यात्पाकेपशुद्रव्यकृपिप्रवृद्धि ॥ कलाकलापाकलन चशैलेवनेरुचिगुह्यगदप्रकोपः ६१ कंठीरवत्थस्यनिशाकरस्यपाकेनरोथ लभतेदनित्यं ॥ श्रेष्ठांप्रतिधांविकलत्वमगेऽनगेपिहानत्वमनुप्रयाति ५२ TETTE मो मृत्युकना और शुभग्रह कर्के संयुक होवे तव मृत्युतुल्यकष्ट कत्तीहै ४९ और मिथुनराशिके चंद्रमाको दशा देव ब्राह्मराकी पूजा और धनभोगका सुखहोताहै और निश्चयकरथानातरमॅगमन होताहे पोर सुखकर्के बुद्धि ऐश्वर्यकॉप्राप्तहोताहै ५० और कर्कराशिफैचंद्रमाकिदशाम पशु श्रीर द्रव्य और रपिकमसें वृद्धि, होताहै और कलाके समूह प्रामहोतेहै श्रीर. पर्वत और वनमे रुचि हो तोहे और गुभरोगका कोप होताहै ५१ और सिंहराशिके चद्रमाको दशाम मनुष्य नित्यप्रति धन को प्राम होता है और श्रेष्ठ प्रतिष्टाको प्राप्त होताहै और अगमें व्याकुलताको प्राप्त होता और का भदेवकी होननाको माम होनाई -१२ । - 1॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्ध ॥ ॥ ओर कन्याराशिक चद्रमाको दशामें विदेश"गमन श्रार स्त्रीको प्राप्ति ओर क्लाके समूहमे बुद्धिको सामन्य होतीहै और धन का थोडी वृद्धि होतीहे ॥ ५३ ॥ पार तुगराशिकेचद्रमाकी दशाम मन चचल होताह और स्त्रीसे वाद होताह और किसी की वी बाद होताहै और धनको हीनता हातीहै। और उत्साहमा भंग होताहै पोर निश्चयाक नोचका मंग होताह ५४ और वृश्चिक राशिम नोचाशगत चद्रमाकीदशाम व्यापिकावृद्धिबहुत प्रकारका होतीहै और निश्रयकसबंपिकावियोग छोर मानकोअल्पता भार बहुतप्रकारको चिंताहोताह५० और नीचाशम उपरत चद्रमाका दशाम सराकरणेस अोर वेचनेस वनी प्राप्ति होतीहै श्रो र सधियाम पीडा होतोहे भार धर्ममें अल्पना होतीहैं और मित्र का थोडा"मुख होताह . । कन्यास्थितेंटोश्चदशाप्रवेशेविदेश यानंवनितोपलब्धि. ॥ कलाकुलापामल बुद्भिवृद्वि स्वल्पामिद्धिश्चभवनराम ५३ कलानियेस्तोलिंगतस्यपाके लोलमन रयाद्वनितापिपाद ॥ वादचकैश्चिदनहीनताचप्रोत्साहभग खलु नाचसा ९३ नीचोपयातरयविधोर्दशायान्यायाधिवृद्धिर्वहुधानराणाम यिोजनवैस्चजनेनननमानाल्पनाऽनल्पविकल्पचिता ५५ विमुक्तनी, चाडपतेर्दशायांभवेदनाप्ति क्रयविकयाभ्यां मर्मव्यथाधर्मविधान मल्प मल्पचौर जनमित्रवर्ग ५६ चापोपयातस्यचशीतरश्मेदशाप्रवेशेगजवा जिद्धि ॥ पूर्वार्जितार्थोपहतिनितांतमन्यत्रसौभाग्यसुखानिननम् ५७.हि मकरस्यदशामकरस्थिते मुतसुखानिधनागमनानिच वितनुवेतनुतामनिला. तनोरनुदिनगमनागमनानिवै.५८ क्रोडेचपीडाव्यसनानिननस्युमानवानात नुतागरीरे ॥ क्रमोपलब्धिश्चलितानितांतदेशाप्रवेशकलंशस्थितेदो १९.. वत्तिमस्थस्यघटेहिमाशोदशाप्रवेशबलिभिविरोध कलत्रमित्रद्रविणात्मजाये र्भवेदियोगोदशनास्यपीडा ६० r, Frt: Meri .६ ओर वनराशि चंद्रमाको दशामें हाथी घोडेयोंकी वृद्धि और पूर्वसपादित बनकी हा नि और निश्चय के अन्यम्यानमें सौभाग्य कसुर होतहे और मकरसाशस्थित चमार्क दशामपुत्र कार अोर बना आगम होताहै ओर वायुक टेहटश होताहै ओर प्रतिदिन गमनागमन निक्षत्र म होताह ५- आर कुभरााशेम स्थित चद्रमांकी दशाम लक्कम पीडाभोर व्यस नी प्रातिनि याक होतोहे और टेहमें रशता होतीहैं भो' उद्यम करणते लाभ होताह और निरंतर चचलता होताहै ५२ और कुभराशिमें वर्गोत्तमम अपने नवाशम चद्रमा होवे तर रिसावला म नुपसविरोरहाता और तामित्रधनपुरादियोक्कैवियोगहोताहौरदतमि औरमुखमपीडाहातडि६ 000 .

॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और मीनराशिम स्थित चंद्रमाकी दशामें जलंके संबंधक धनको प्राप्ति होतीहैं और रिश्रय 'ककै स्त्री पुत्रादियोंकेसुखहोतेहे और शत्रुयोंकानाश और बुद्धिकीवृद्धि होती है ६१ और मीनके प्र थमनवांशमें स्थित चंद्रमा की दशा में महिपो और हाथी और घोडेयोंकी प्राप्ति होतीहै और पु कदियों का सुख और यानोरंभेष्ट बुद्धि होतोह : ६२ श्रीर "बादशस्थानमें स्थित चंद्रमा को दंगामें पापमसें द्रव्यलाभं होताहेऔर णिचंद्रमा छठेस्थानमें स्थित होवे तिसकीदशाम पूर्वकहाजो फलं सौ भलोपकारस होता है अथोत्पापकमसे बहुतला होताहे ६३ और नौचरा शिम स्थित श्रोर अहम भविगताचंद्रमाको दिशाम निश्चयकक रोग उत्पन्नहोताहे ओर पद पा । मोनोपयातस्यचशीतभानोर्दशाप्रवेशेहिजलोअवार्थः ॥ कलत्रपुत्रादिसुखानि नंशत्रुक्षयोवुद्धिविटदिसच ६१ वोत्तमस्थस्यझपेहिभाँशदिशाप्रवेशमहि गजाश्वान् ।। पुत्रादितोपरिघुनाशमुच्चलेभन्मनुष्योहियशोमनीपाम् ६२ दशाप्रवेशव्ययभावगेंदा पापार्जितद्रव्यसमुद्गम स्यात् क्षीणेरिपुस्थानगतेहि माशासम्यकफलंप्राग्गदिततथैव ६३नीचंस्थितम्याटमभावगेंदोर्दशोप्रवेशहि गदोद्गम स्यात् चत्पापयुक्तोनिधनंतदानीजातिच्यतिवालभतेमनप्यः ४.इतिचं दशा अयभीमदशाफलानि ताराग्रहःस्वाञ्चगेहादिसंस्थावकारतमानानुगताय दिस्यः मिश्रफलतेनिजपाककालेयच्छतिनूनंसुध्रियाविचिंत्यं.६५ स्यात्पा केक्षितिनंदनस्यचधनशस्त्राचधात्रोपते भैपज्याचचतुष्पदादापितथानानांविध रुद्यमः पित्तसिज्वरपीडनसितिपतेभीतिचनीतिच्युति मूछायचनिजालयेक लिरतिप्रोक्तंफलसरिभिः ६६ " योग्रहकर्केसयुक्तवीहावेतव मृत्युकोपाप्तकती है और जातिसंभष्टकरदेता .. ६४ इतिचंद्रदशाफलम अब मंगल कादशाका फलकहतेहैं भौमादि पंच ताराग्रह अपने उच्च स्वक्षेत्र मूल. विकोपामे स्थि तहों और वागती श्री अरतर्गत वा होवे तव अपनोदशाम मिमित फलं कतह नियय करें - ईसमें चिन्ने बुद्धिमानाने करणे योग्यह ६५ और मंगल को दंशाम मनुष्यकोशसास और राज:- से भोर में विद्या और चतुष्पदोंसें और अनेक प्रकारोंसे उद्यमक धनलाभ होनाह और पित कि कोपाला और राजाकाभय और नीतिसे घर कताह और मूछादि ग्रेगोर अपने घर में कर हा इतनया प्रकारोंका फल पंडिताने कहा, ६६ ५७० ॥ श्रीरंणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । ॥ और मेपराशिमें मूलनिकोणाशीम मंगलस्थित होवे। तिसको दशाम पृथ्वी और पुत्र पान और स्त्रीका सुख होताहै और हठकरणेसे उत्साह कर्के. धनका लाभ होताहै और युद्धमै भेट यश होताहै ६७ ॥ ओर मेपराशिमें स्थित भौमकी दशामें निश्चयकर्के मंगल कम होतेहैं ॥ और सतानहोतीहे और हठ कर्क और अग्निकर्के पीडा और अनेक- विधके शत्रु उत्पन्न होतेहैं ६८ श्रीर वृपराशिम स्थित भीमकीदशामें मनुष्य हपको प्राप्त होताहै- और बहुत वाताकरताहै और गुरु देवताका भनहोताहै और परोपकार, प्रीतिवाला होताहै ६१ ओर मिथुनराशिके भौमकीदशाम विदेश वासको इछावाला और वायु और पित्तविकारको है मूलत्रिकोणोपगतस्यपाकेक्षोणीसुतस्यात्मजदारसौख्यम् ॥ अर्थोपलब्धिः खलुसाहसेनरणांगणेचारुयशोविशेपात् ॥ ६७ ॥ मेपोपयातस्यच भूसतस्यस्युः पाककालेकिलमंगलानि ॥ स्यात्सततिःसाहसमग्निवाधानाना । विधारातिसमुन्द्वः स्यात् ॥ ३८ ॥ उपस्थितस्यावनिनंदनस्यपाक प्रवेशेपुरुषः सहर्पः अनल्पजेल्पगुरुदेवभक्तः परोपकारादरतासमेतः ६९ युग्मस्थितोतिनयस्यपाके प्रवासशीलोनिलपित्तकोपः बहुव्ययः स्यात्स्वन नैर्विरोधोनरः कलाज्ञोनितरांविधिज्ञः ७० कर्कस्थभौमस्यमवेदशायामुद्या नवन्हिप्रभवार्थयुक्तः नरोहिदारांसुतदूरवर्ती क्लेशोपलव्धेवलहीनमूर्तिः ७१ सत्यक्तनीचांशकुजस्यपाख्यातः पुमान्सर्वगुणोपपन्नः चतुष्पदाढ्योवलवानक स्मात्प्रजायतेगुह्यरुजाभिभूतः ॥७२ प्राप्तहोताहै और बहुतखर्चको प्राप्तहोताहै और संबंधियों क विरोधको प्राप्त होताहै और कलाके जानने वाला और विपेश कर्क विधानके जाननेवाला होताहै .. और कर्करा- शिके भीमकादशामें वन और बागीसे और अनिकमसें धनलाभकों, मातहोताह और सीपुत्रास दूरसहिताहै और नडाक देहके पलकी हानिकों प्रप्तहोताहै, ७१ और कर्क राशिके अठाई, २८ अंशके उपरांत भीमहोवे तव पुरुषप्रसिद्धहोताहै और संपूर्ण गुणों कर्के युक्त होतेहै औरचतु- पदों कर्फ एक होताहै और अकरमान गारोगको प्राप्तहोताहै, २ - श्रिीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ७१ और सिंहराशिम स्थित भीमकी दशामें निश्चयकर्के-बहुत मनुप्योका स्वामी होताह और सौ पुत्र दियोंसे वियोगको प्राप्त होता और सप और अग्निकर्केपीडाको प्राप्त होताहै ७३ और कन्या राशिके भीमको दशामें मनुष्य सदाचारमें तत्पर होताहै और यज्ञकर्ममें प्रीति वाला और स्त्री पुत्र पृथ्वी धन अनके सुखकों प्राप्त होताहै ७४ और तुलाराशिके भीमकी दशामें मनुष्य धन और बोके वियोगको प्राप्त होताहै और चनुप्पटोसे रहित और कलहके प्रसगाँसें उत्साहसे रहित होता है और देहकी व्याकुलताको प्राम होताहै ०५ और वृश्चिक गशिके भौमकीटशामें मनुष्यरषिक मैका कलाह और धनसंग्रह करणेमें मनकी प्रवृत्ति वाला होता है और बहुतयोंके 'सर्ग ईप काह और 'वहुतं धांता करणेमें तत्पर होताई ७६ और धनराशिम रिर्धत भीमकी देशीमें ब्राह्मण और - सिंहस्थितक्ष्मातनयस्यपाकेनूनभवन्नायकतावहूनां ॥ कांतासुतायश्ववियोग ताचवाधातथाहेतिहुताशजाता ७३ कन्यानुयातावनिनदनस्यपाकेसदाचा, रपरोनरःस्यात् ॥ यज्ञक्रियायामपिसादरश्चदारात्मजोर्वीधनधान्यसौख्य ७ तुलागतेलासुतपाककालेस्याद्रव्यभार्यावियुतोहिमर्त्यः ॥ चतुप्पदामा वकलिप्रसंगैहतोत्सवोवैविकलांगयष्टिः ७५ . पुमान्भवेदृश्चिकराशिगस्यभौ मस्यपाकेकृषिकर्मकती ॥ स्वसंग्रहेजातमनःप्रवृत्तिईपीवहूनामतिजल्पकश्च ७धनुवरस्थस्यधरासुतस्यपाकप्रदेशेद्विजदेवभक्त ॥ ननरेन्द्राप्तमनोरथः स्यात्कलिप्रसगोपहतोत्सदश्च ७७ बस्यनको पुनतस्यपाकराज्यापलब्धिः स्वकुलानुमानात ॥ युद्धविवाढविजयोनितांततद्रलचामीकरवाजिसौरव ७८ उच्चाशमुक्तम्यमहीसुतस्यपाकेप्रयत्नात्स्खलुकार्यसिद्धिः॥ शम्बाद्भवेनश्वापदतो 'ऽपिभीति सतोपजल्पत्वमहाप्रयासा. .७९ प्राचारहीनश्चसुतादिचिंतावहुव्य योदेगसमाकुलत्वं ॥ कुभोपयातस्यचमगलस्यस्यात्पाककालेफलमेतदेव ८० Tr: r TTMM H देवताको भक्ति कता है और: राजासे मनोरथकोंप्राप्तहोताहै और लडाकप्रसगसेंउत्साहके भगकाँमा न होताहै ०७ और मकरराशिमें स्थित भीमकी दंशामें राज्यलाभहोताहै अपने कुलकेअनुमानसे श्री र युद्धमें ओर विवादमें निरंतर जय होतीहे और श्रेष्ट रन ओर सुवर्ण ओर घोडयोंका सुख होता है २८ और उच्चाशोसे रहित मकरराशिम भोमकी दशामे यत्न करणेसे कार्य सिद्धि होती है और शरयस और प्याघ्र भय होताहै और सतोप ओर विवाद होताहे और रोताहै .१ और कुभराशिम स्थित भीमकी दशामें आचारसे गहत डोर पुनादियोंकी चिंता और बहुत सर्च और उदासीनता होतीह T TV , वडा प्रपन . ८० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । ॥ और मेपराशिम मूलत्रिकोणाशीमें मंगलस्थित होवे। तिसको ‘दशामें पृथ्वी और 1 पोन और स्त्रीका सुख होताहै और हठकरणेसे उत्साह क.. धनका लाभ होताहै और दमै और यश होताहै ६७ ॥ ओर मेपराशिमें स्थित भौमकी दशामें निश्चयकर्क गल कर्म होतेहै ॥ और सतानहोतीहै और हठ कर्के और अग्निक पीडा और अनेक पके शत्रु उत्पन्नहोतेहें ६८ और वृपराशिम स्थित भीमकीदशाम मनुष्य हर्पको प्राप्त होताहै- र बहुत वाताकरताहै और गुरु देवताका भनहोताहै और परोपकारमे प्रीतिवाला होताहै। ६१ मिथुनराशिके भीमकोदशामें विदेश वासको इछावाला और वायु और पित्तविकारको कोणोपगतस्यपाकेक्षोणीसुतस्यात्मजदारसौख्यम् ॥ अर्थोपलब्धिः हसेनरणांगणेचारुयशोविशेषात् ॥ ६७ ॥ मेपोपयातस्यच पुस्युः पाककालेकिलमंगलानि ॥ स्यात्सततिःसाहसमग्निवाधानाना । समुद्रवः स्यात् ॥ ३८ ॥ उपस्थितस्यावनिनदनस्यपाक धः सहर्षः अनल्पजेल्पागुरुदेवभक्तः परोपकारादरतासमेतः ६९ तिनयस्यपाके प्रवासशीलोनिलपित्तकोपःबहुव्ययः स्यात्स्वज कलाज्ञोनितरांविधिज्ञः ७० कर्कस्थभौमस्यमवेदशायामुन्या र्थयुक्तः नरोहिदारीसुतदूरवर्ती क्लेशोपलव्धेर्वलहीनमूर्तिः ७१ कुजस्यपाख्यातः पुमान्सर्वगुणोपपन्नः चतुप्पदाढयोवलवानक अरुजाभिभूतः ॥ ७२ प्राप्तहोताह और संबंधियों के विरोधको प्राप्त होता है और. विपेश कक विवानके जाननेवाला होताहै . और कर्करा- बागोंसे और अग्निकर्मसे धनलाभकों, प्राप्तहोताहै .और खीपुत्रोंसे लको हानिकों प्रप्तहोताहै .७१ और कर्क राशिक श्रलाई २८ रुपमसिद्धहोताहे और संपूर्ण गुणों के युक्त होतह औरचतु- भरस्मात् गहारोगको प्रातही ।

- ॥श्रीरणाविरज्योतिमहानिवन्धता , और मीनराशिके भीमकोटगा निश्चयकर्के पुगटियोंकी चिता और धनका "वर्च' और रो ग.और उद्यमकरणेसें-लाभ और फोडे, और दद्रुको पीडा और विदेश में वास होताहै ८ ॥ और: वर्गोत्तममै भीम स्थितहोवे तव तिसकोदशामे' मग्राममें जप होतीहै ।और बलके के गुरु होताहै और अत्यंतगुणोंक युक्त होताहै और अनेक प्रकारको वस्तुकालाभहोताह ८२ ॥ और नोच त्नवाशमें स्थित अर्थात्कर्क राशिके नवाशमे स्थित भीमकी दशामे वृथा भ्रमण होताहै और चिनमें विपाद होताह और प्राप्त होनेवाला जो फल है सो अन्यत दूर होता है और नीच-भा वको प्राप्त होताहै और अधिकारसे रहित होताहै : ८३, - और मूलविकोणमै और में दशम समान, रिस्त भौतको इशामे. राज्यको प्राप्ति होती है और शत्रुयोंसे विजय होती है और अष्ट्रवाहन मानाययातानिनंदनस्यदशाप्रवेशेहिसुतादित्रिता ॥ "व्ययोमयत्वचक्र मोपलब्धिविचर्चिकाद्रुबिंदेशवासाः८१ संग्रामसंप्रातजयाधिशालीबलान्वितो ऽयंतगुणाभिरामः वर्गोत्तमांशस्थितभूसुतस्य पाकेचनानाविधवस्तुलाब्धः ८२ नीचांशसंस्थस्यकुजस्वपाकेथाटनत्वंमनसोविपादःफलोन्मुखकार्यमतीवदृरे नोचत्वमुचेविंगताधिकत्वम् ८३ मूलत्रिकोणोञ्चगृहस्थितस्यकुजस्यकर्माधि गतस्यपाके.॥ राज्योपलब्धिर्विजयोरिपुभ्यःसहाहनालंकरणानिनूनम् ८४ इतिभीमदशाफलं. अंथवुधदशाफलानि ॥ विद्याविवेकप्रभुतासमेत कृषिकि यायज्ञविधानचित्तः ॥ नहोय नौदाप्तधनश्चननभवेन्मनुष्यःशशिजस्यपाके ८५ शिल्पादिकमएचत्तिकौशलस्यान्नित्योत्यवोत्कर्षविजयएव । सहायगी- ताभिरुचिर्नवानसद्भांडभूपा गृहनिमित्तत्वम् ८६ कुतूहलेषणहास्यह का लक्रमत्वंविनयोपलब्धिः श्राचार्यविद्गुरुसमतत्वकलत्रपुत्रादिसुखोपलव्धिः ८७ - और भूपरा निश्चयकर्के प्रात होतेहै ८४ इतिभीमदशाफलम् ॥ अन वुध दशाकाफल कह नाधको दशाम विद्या और विवेक श्रीरभुताक' युक्त होता है और टपिकर्ममे बार बज विशन चित्त वाला होताहै और वटे उद्यममें श्रियकर्के धनों प्रात होताहै ८५ और गिपाटि कमी में कुशलनाको प्रात होताह अौर नित्यं प्रति उत्सवको प्राप्त होताहे श्रीर - ८॥ प्राप्त होताहै और वेट वाजे और गीत और नवीन पात्र भूषण और बाके मुगलौज होताहै ८६औरकौतुक और वातानाहापौरहर कर्केकालतातहोताह और नम्रता होनीहं पानागं और विद्यावाल्यास और गुगेम सम्मति होतीहै और स्त्री पुत्रादि मुग्मकी प्राति हो ?

॥श्रीरणवीरज्योतिनहानिबन्ध । । और कफ यार वात और पिता वडा पीडा होतीहै और धन का संचय नहि हो और बुधका बलाबल देखकके बुद्धिमानने वुमकी दशाका शुभाशुभफल्का विचार करणागे ८८ अव विशपफल कहतेहें मेष राशिमें स्थित वुधकोदशामें मनुव एकस्थानमे स्थितनार गहि और चोरी करणेमे और झूठ बोलनेमें भार या खेलनेमे और शठता करणेमें है और मित्र भावका त्यागक्ताह बार धन से रहित होताहे -१ अोर वृप गशिम स्थित ने दशामें खर्चको कचाहें और माताको अनिष्ट पलानाह,आर स्त्री पुत्र मित्रादिया चिंताकाप्राव होताह और गलकेगेगकर्ते युक्त और भयाक पण्डित होताहै ram- पीडापिगाढाकफवातपित्तरसचयोथस्यवसौम्यपाके नलाबलवत्र विचार्यसर्वशुभाशुभत्वमुधियाविचित्यम् ८८ मेपन्थगीतद्युतिसृनुपाकनेक त्रसम्यानकरोनर स्यात् ॥ स्तेयान्तबूतगठत्वयुक्तोविमुक्कसौजन्यविधिस्तु नि स्व ॥ ८९ ॥ उपाधिरूढन्यजनुसूनोदशाप्रवेशेव्ययकृन्मनुष्य ॥ मातुस्त्वनिष्टशचकलत्रपुत्रमित्रादिचितागलम्भवानः ॥ ९० ॥ दहापि सस्थस्यवुधस्यपाकेवनकवान बहुजल्पकी । डागत्मज जातिसुखोज्न पन्नोनूनजनन्याश्चमुखेनहीन ९१ काश्रितस्यदुसुनपाकविदेशवासा ल्पसुखोविरोधीमित्रैश्चसकाव्यसलाजितायोऽत्ययमनप्याव्यवमाययुन ९२ सिहस्थितस्यदुसुतस्यपाकललमद्वैभवमेवधेयम् चमित्रदारात्मजसागर हानि स्यान्मानवानांमतिहीनताच ९३ र मिथुन राशिम थिन वुषको दशामे अन्तवार्ता पार वहुन वक्वाट कत्ताहै पार वे पुकमा जातीका सुख होनाहै और निश्चयकर्के माताक सुखका रहिन होताहै ११ और २ काशि बुधको दशाम रिटेडाम बास होताहै और मुत्र याडा होताह पार विराध होनाहे बार में र क्लासे धनलाभ होताहै और बडे रवमाया युक्त होताहै या ऐश्वय और धैय चचल होताहै और अपने मित्र ार ता पुत्र मुग्को हानि और बुद्धि ग्रो मिहगरिक हीनताहोताहै १३ - भारणवारज्योतिर्महानिवन्धमा ।। • और कन्याराशिम उच्चांशमें स्थित वुधको दशामें मनुष्यावडे ऐश्वर्यकर्के'-युना और लिखने में और “काव्यकलामें 'युक्त होताहै और शत्रुपक्षके जीतने वाला और ट नीतिक युक्त होताहै ९४ और कन्याराशिम मूलत्रिकोणांशमें स्थित बुधकौदर्शाम : और विद्यादि गुणोंक पूर्ण होता है और विदेश गमनकी इछावाला होताहै और न को प्रात होताहे और विधिके जानने वाला होताहै ९५ और कन्याराशिमें उच्च'और निर शोंके उपरंत बुधी दंशाम पशुयोंके सुरेवकी हानि और अंपने बंधुयोर्स विरोध और अगाम मुलताको प्राप्त होता और लडाईके प्रसंग हीनताहोताहै ९६ और तुला राशिक' - उच्चाश्रितयंदुसुतस्यपाकेस्यान्मानवोवैवहुवैभवादयः ॥ लेखक्रियाका व्यकलानुरक्तोजितारिपक्षश्चसुनीतियुक्तः ॥ ९४ ॥ मूलत्रिकोणो पगतस्यपाकेविवेकविद्यादिगुणैःप्रपूर्णः ॥ विदेशयानानुरतोनरःस्यात्परा क्रमादाप्तधनौविधिज्ञः तुंगत्रिकोणक्रमणप्रकर्तुव॒धराय पाकेपशुसौख्यहानिः, स्वबंधुवैरंविकलत्वमंगेकलिप्रसंगेतिविहीनतास्याने ९६ तुलागतस्येनुसुतस्यपाकेस्यात्क्षीणताङमतिवाग्विलासे शिल्पादिका मएयतिनेपुणंचवाणिज्यतोर्थःपशुपीडनंच ९७ पाकेभवेदृश्चिकसस्थितस्य मृगांकसूनोर्मनुजोल्पतुष्ट :आचारकर्मक्रमणानुरक्तोव्ययेनयुक्तःस्वजनैवियुक्त ९८ शरासनाध्यासनतांगतस्यबुधस्यपाकेवहुनायकः स्यात् . मंत्रीचनामद यतासमेतः कृपिक्रियावित्तयुतोमनुप्यः ९९ मृगांकसूनोमिंगस्थितस्यपा. केभवेद्भरिऋणनराणां वहाटनंवैकपटत्वमुच्चैर्नीचेशचसख्यंमतिहीनताच १० दशामें नेत्र और युद्धि और वाग्विलासमें क्षीणताहोतीहै और शिल्पादिकर्ममें अत्यंत निपुणता हो तोह और व्यापारसे धनलाभ और पशुपोकॉपीडाहोतीहै ९७ और वृश्चिक राशि स्थित को दशाम संतोप योडा होताहे श्रीर याचार कमके करणेम युक्त होताहै और वचक युग और संबंपियीक विमुक होताहै ९८ श्रीर धनराशिम ग्थित वुधको दगामें वहुत जनाका वा मी होताई और राजाका मंत्री और दोनामकर्के प्रसिद्ध पीर रुपिकमसे धनलाभ कर्के युक्त हो १९ और मकरराशिंके युधकी दशामें मनुष्योंकों बहुत ऋण देना होजाताहै और वात होग्याकंपटहोताहे औरनीचोंक मित्रता होतीहै और बुद्धिहीनहोतीहै।

भारपवारज्या मह - १ । . र कुंभगशिम स्थित बुधकी दशामें मनुष्य तेजक हीन और धनकके होन,होताहै और मित्रा की पीडामें पीडित श्री विदेगमन और व्यसनकर्के युक्त होताहै , १११ और मीन में नीचाशोंके मभ्यमें स्थित बुधको दशामें मनुष्य विवेक और सत्यक रहितहोताहै औरस्था रकों प्राप्त होताहै अोर उद्यमकरणेमें स्वभाववाला और थोडेलाभवाला और कशटेहकी ,प्रभा ला होनाह १.२ इतिवुधदशाफलं अथगुरदशाफलानि बृहस्पतिको दशाके प्रवेशमें राजासे र बजारसे मनोग्यप्राप्तिवाला होताहै और श्रेष्ट कर्म और "धर्म" और शास्तके 'जानने लाऔर निरंतरनम्रताकोप्राप्तहोताहै १०३ और यज्ञाटिकाम अन्यताटरखाला और ब्राह्मण र देवताकी भनिमें प्रवृतिवाला और बडेधनको प्राप्त और ऐश्वर्ययुक्त और निश्चयकर्के पुत्रादिसु जो प्राप्त होताहै १०४ और पृथ्वी और वस्त्रादि सुरखकालाभ और वलकर्के युक्त और कुलमें सौम्यस्यकुंभोपगतस्यपाकेविहीनतेजामनुजोतिनिःस्व मित्रादिपीडौंपरिपी डितोत्माविदेशयानव्यसनानुरक्तः १०१ नीचांशसस्यस्यवधस्यपाकेविवेकस त्योपहतोहिमर्त्यः स्थानांतरस्थोव्यवसायशील स्यादल्पलाभ कृशकायको तिः १०२ इतिदुधदशाफल अयगुरुदशाफलानि दिशोप्रवेशेत्रिंदार्चित स्यभूपप्रधानाप्तमनोरथःस्यात् सत्कर्मधर्मागमशास्त्रवेत्ताभवेन्मनुष्य सततंवि नौतः १.०३ यज्ञादिकर्मण्यतिमादरत्वंभवेत्प्रवृत्तिद्विजदेवभक्तो अत्यर्थमर्थो:- विभुताविशेषःपुत्रादितोपःपुरुपस्सनून १० ४भूम्यवराश्वादिसुखोपलब्धिर्वलो पपन्नचुलधुर्यताच गतागतागामिविचारणोच्चैःसत्सगतिश्चारुमतिर्धतिश्च १०५ दाहादिपीलीपिगलेकदाचिद्विरुदभावस्थितितोविचित्यम् सामान्यमेतत्फलमुः कमायैर्वक्ष्येधुनायत्प्रतिराशिपूक्तं, १०६ दशाप्रदेशनिदशार्चितस्यमे पोपया. तस्यभवेन्नराणां धनंधनेशहदुनायकत्वकलत्रपुत्रादिसुखोपलब्धिः १०७ पो. पयातस्यचगीप्पतेःस्यादेशाप्रवेशेपुरुपोतिदुःखी विदेशवासीबहुसाहसशचवि 'ताल्पतावित्तगतोत्सवश्च १०८युग्मोपयातस्यवृहस्पतेशूचदशाप्रवेशपुरुषोऽ शुचिःस्पात् मात्राचगोवप्रभवैविरोधीकलत्रवादातिविपादतप्तः १०९ पानी पोर भूत भविष्य वर्तमान कालके विचारणेवाला और वडयाको संगतिवाला और श्रेष्टनु दि ओर घेवाला होताह और दाहादि पीडा कटाँचिन् गलेमें होतीहै और स्थानमें विरोधहोताहै इहफलवृहस्पतिको दशाकासामान्यवरकेननुमानसे कहाहै और विशेष प्रदे कगाशि काफलकहतेहै १०६ मेपराशिमंस्थितगुरकीदशामे'धनको प्राप्ति और बहुतमनुप्पोकोनायकतायी र स्त्री 'पुत्रादि सुखको प्राप्त होताहे १०७ और वृपराशिमें स्थित बृहस्पतिकी दशामे मनुष्य दुःय को प्रप्त होता है और विदेशमें वास होताहे और वहुत हठी होताहै और धन 'योडा'होताह बनदे गलेंउत्सवहोताहै १,८और मिथुन राशिम स्थितवृहस्पनिकौर्देशामें मनुष्य अपवित्ररहिताई और माताक और सवधियोस निरोधरहिताहै और स्त्रोकेवादकअन्यतखेदकों प्राप्तहोताहे ?. ? रखचेका || यारपवारज्यातिहानिवन्ध ॥ या कराशिम उच्चाशमै स्थित वृहस्पतिकीदशामे निश्चय कर्क गज्यको प्राप्तिहोतीह और विशेष नामांतरको प्राप्त होताहे बार वड्योंक मैत्री होतीहै और बडा ऐश्वर्य होताहे ११० पौर उचाशीके उप त राशिकेवृहस्पतिकी दशामे माता पिताक्टु रखको प्राप्त होताहे ओर पू उत्पन्न कियायो धन तिसके नाशके तमा ओर अनेक दुर्व्यसनी कर्के युक्त होताहै 21" ओर मिहराशिम स्थित बृहस्पतिकी दशामे मनुष्य धनवान और श्रेष्टहोताहे और राजसैमानकोमात होत. ओर स्त्री और पुरोग्भ्रानाकर्के हपको सतहोताहै ११२ अोर कन्यागशिके वृहस्पतिकी दशा में अनुप्प राजासेंमानकों प्राप्तहोता आर सीपुत्रसे सुखोप्राप्तहोताहे और कदाचित् शूद्राटि नीचज h- वाचस्पतेरुच्चसमाश्रितस्यस्यात्साककालेकिलराज्यलब्धि. विशिष्टनाम्नान थितत्वमुच्चैरुञ्चेशचसख्यवहुवैभवच ॥ ११ ॥ वाचांपतेरुबसनुत्थितस्यपा कप्रदेशेपिटमाटदुःखीपूर्वार्जितद्रव्यपरिक्षयेणतप्तश्चनानाव्यमनाभिभूतः ॥ ११ ॥ सिंहस्थितस्यामरपूजितस्यपाकप्रवेशेधनवानवदान्य ॥ नृपाप्तमानोननुमानव स्याज्जायातनूजानुजजातहर्पः ॥ ११२ ॥ कन्याधिरूढस्यगुरोर्दशायांभवेन्मनुष्योनृपलब्धमान ॥ कांतासुतावाप्तसु स्वःकदाचिच्छूद्रादिनीचै कलहप्रसक्त ११३ तुलास्थदभालिमदीज्यपाकवि वेकहीनःप्रमितान्नभोक्ता ॥ कलत्रपुत्र कृतशत्रुभावश्चोत्साहहीनोननुमानव- म्यात् ११४. सहस्पतेदृश्चिकरााशिंगम्यदशाप्रवेशेमतिमान्समर्थ. ॥ प्रा ज्ञासुतोत्साहयुतोविनीतोऽनृणीभवेन्नानियमनहीन ११५ मूलत्रिकोणांश गतस्यपाकेगुरोर्दशायांमतिमान्मनुप्य. ॥ स्यान्मडलीकोयदिवाप्रधान पि त्रान्वितःस्त्रीवचनानुपक्तः १६.. FPGIFIEन - Imun RTE ना कर्क कलहको प्राप्त होताई १३ और तुलागशिम दिधत वृहस्पनिही दमाने, विवि क * रहित होताद श्रार घोडा अन्न भोजन काहऔर वो पुनकिर्के होता. त्राउ स्वाहमें हीन होताह ११४ पार वृभिर रादिम धिन वृहस्पतिकी दशाम गुद्धिवारा और स पपामाम समय होताह और चतुर श्रीर पुत्र उत्साह के युन राह और नत्र हो है और सबसे रहित होताहै श्री. नियमम रहित होनाह, १५ रन गारमेर विगोण श गत गुरुकी दशाम बुटिको उक्त मनुर होताह और मंडरा गनाया ग का मी रोनाह नार पिताकनं गुरु और नाफे वचनम अनुक तह - 11 HTTr- र ॥ श्रारणवारज्यातमहाानवन्धः॥ को धनके वौस २. अंशसे उपरंतगुरुकोदशामें ऋषिकर्ममेनऔर यज्ञकर्ममें औरचनुष्पदोष मन्को शाले वाला होताहै ११७.और मकरगाशिम नीचांशगतगुरुकी दशाम परम्मके करण वाला और पंटमें और गुह्यस्थानमॅरोगकर्के युक्त होताहै और धन और सबंधियों के वियोगको प्राप्त होताह 216 और नीचाशोंके उपरंन मकर राशिगत वृहस्पतिको दशामें नोच जनसे और अधिकमसे ६नलाभ होताहै और वृक्षोंसे और दूसरेसे ठगीकरणेसे केशको प्राप्त होनाहे १११ ओर कुभगशिम स्थित नहम्पतिकी दशाम मनुष्य कलाके जाननेवाला होता, और प्रसिद्ध विद्याताला और धनवाला और 1 'नखांशकेभ्यःपरतश्चचारसंस्थस्यदेवेंद्रगुरोर्दशायां । कृषिक्रियायज्ञच तुप्पदेपुभवेन्मनुष्यत्यमनःप्रवृत्तिः ॥११७ ॥ नीचांशमंस्थस्यम्टगा न्वितस्यगुरोर्दशायांपरकर्मकर्ता ॥ मोभवेज्जाठरगुह्यरोगीस्राईवियोगी धनवांधवैश्च ॥ ११८ वाचस्पते।चलबोझिनस्यपानिपादाक पितोधनाप्तिः ॥ भूमीरुहेभ्योजनंवचनादालेशोपलब्धिर्ननुमानवस्य ॥११९ ॥ पाकप्रवेशेकलशस्थितस्यवाचामधीशस्यनर कलाजः॥ विद्याप सिद्धार्थमहामतिःस्यात्कांताविलासानुरतोनितांतम् ॥ १२० ॥ झपी पयातस्यचीपतेःस्याद्दशाप्रवेशेपुरुषोमनस्वी ॥ सन्मानसूनुप्रमदादिसं पद्राजोन्वयोपात्तमहासुखश्च ॥ १२१ ॥ इतिगुरुदशाफलम् ॥अथशुक्रद शाफलानि ॥ दैत्यामात्यःस्वीयपाकप्रवेशयोपाभपारत्नवस्रोपलाधं नाना मानमानवानांप्रकुर्यात्कंदपस्याभ्युगमात्ौस्यमुच्चैः १२२ 1 वाडियादवाला होतोहे और निरंतर वीके विलासक शुक होताहै १२. और मीन राशिमें स्थित वृहस्पतिको टशामें मनुष्य मनम्वी होताडे श्रार घेर मान' और पुत्र और खोसे लेफर्के संबधियाक सुखकों प्राप्त होताहै और राजाके कुलत वडे मुग्नको प्राप्त होता इतिगुरुदशाफलम् ॥ अघशुकदशाफलानि ॥ शुक्र अपनो टोंके समयमें तो भूषण और रत्न और वस्त्रोका लाभदेताह श्री अनक प्रकार्गका मान कनाह और कामद वकी वृद्धि काहे और वङमाको मुख प्राप्त कताह १२२ और F- ॥ नारदज्यातमहानिवन्य और गीतने औरनृत्यमें अन्यतहमको प्राप्त होताहै और विद्याअभ्यासमें प्रीतिौरसुंदरस्वभावकता है औरवडीवुद्धिकृत्तीहै ओर अवदानमें प्रवृत्तिकताहै, औरवर्गटनमंत्रऔर वस्तू केवेचनेमॅमनुष्यचतुरहोताहै १२३ोरगाया ओर वाहनोंत्रीरपुसिऔरपोव्यासंग्वहोता है औरपूर्वसंपादितधनकी प्राप्तिहानी है और अपने कुलमें लड़ाई होतीहै घरमै और मार्गस्थानमेलसांई होतीहै . १२४ और कफ और वायुकः निश्चयकर देह निवल होताहै ओर नीचजनासप्रीति होतीहै और वैर होताह- और मित्राटियों की चिंताक: मन परितप्त होताहै और दुष्टजनौसे मित्रभाव कदाचिंद्र होताहै १२५ इह शुक्रका सामान्य फल बलानुमानक पूर्व मुनियोंने कहाहै अव प्रत्येक राशिगन - .. गीतेनृत्येत्यंतसंजातहविद्याभ्यासपीतिकंचारुशीलः बुध्याधिस्यश्चान्नदान वृत्तिर्दक्षामा विक्रयेवाक्रयेवा १२३ गोवाहनेभ्योननुनंदनेभ्यःसौख्यभवन्नं दननंदनेभ्यःपूर्वार्जितस्यद्रविणस्यलब्धिः कलि कुलेस्याचलनातस्थलाञ्चः १२४ कफानिलाभ्यांकिलनिर्वलंस्यात्कलेवरंनीचरतिश्च मित्रादिचिंतापरितप्त मेवचित्तंचसख्यकुजनैःकदाचित् १.२५सामान्यतःप्रोक्तमिदसितरयदशाफैल पूर्वमुनिप्रणीतं अयोध्यतेऽत्रप्रतिराशिजातंफलेप्रयोज्यवलतारतम्यात् ३२६ शुक्रस्यपाकक्रियसंस्थितस्यस्त्रीवित्तसोत्यापचयोनराणाम् सदाऽटनत्वव्यस नानिनूनमुद्वेगताचंचलचित्तरत्तिः१२७ पोपयातोशनसोदशायांकपिक्रियास त्यसुसौख्यंटद्धिःशास्त्रमतिः स्यात्सुतरिचित्रादातृत्वकन्याजननतसादा •१२८ ॥ - युग्मगामिभृगुजस्यदशायांमानुपोभनतिकाव्यकलाज्ञः हास्यवि- स्मयकथारुचिरुचैरन्यदेशगमनोत्सुकाचितः॥१२९TREETTE शुक्रका फल करतेहै सोबी वलानुमानक कथन करणे योग्पहै।।१२६ामेपरोशिमें स्थित शुत्र की दशामें सी.पुन मुखका नाश होताहै और सर्वदाकाल श्रमस और, दुष्पसनोंकी प्राप्तिानोर उडे गता, और चंचलचित्तवृत्तिहोतीहै, १२५ और कृपराशिम, स्थित शुक्रकी दशामें एपिकमवा और सत्य और सुखको वृद्धि होतीहै, और शास्त्रमें वृद्धि होती है। और दानाचिःऔर कन्या का जन्म और घुमी होतीहै ३२८ श्रीर मिथुन राशिमें स्थित शुक्रकीर्दशामें : मनुष्यका गला के जानने वाला होताहै और हासेमें और नाश्य कथामें बडी इछा होतीहै और निदेश गमनमें चित्तका उत्साह होताहे १२९ - ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । ५७९ और, कर्क-राशिम:स्थितं शुक्र की दशामें मनुष्य अपने कार्यमें : चतुर होताहै.श्रीर स्त्री की प्रामि में श्रेष्टउत्साह होताहै.और अनेक प्रकारकेउद्यमकरणेवाला:और कृतज्ञहोताहै १३.. और सिंहराशिमें स्थित-शुक्रकी दशामें श्रेष्टस्त्रीके संबंधसे धन प्रान होताहै और श्रेष्ट मनकर्के युक्त और बुद्धि कर्के युक्त और घोडे सुरखकर्के युक्त होताहै और गौके समूह नाशकों प्राप्त होतेहैं १३.१ और कन्या राशिम स्थित शुक्रकीदशामें पुत्रके सुखवा रहित होताहै और उत्साह भंग होताह और चंचल स्वभाव होताह और विदेशमैं वासकती है और अपनी स्त्रीकर्के रहितं होताहै १३३ और तुलाराशिके प्रथम नवांशमें स्थितं शुक्रकीदशामें राजप्रतापकों ‘प्राप्त और वयाईको प्राम होताहै और नित्य उत्साहका उद्देग होताहे और स्त्रीपुत्र और 'धन और शौर्यकाप्राप्तहोताहै । १३३ मूलविकोणमें शुकःस्थित होवे तिसकी दशामें विशेष मानकों प्राप्त होताहै. और रुपि पशु धन.पा न्यादियोंकी प्राप्ति अथवा अपनी जातिसे धनकी प्राप्तिहोतीहै १३४ और वृश्चिक राशिम स्थित कर्कोपयातस्यसितस्यपाकेमवेन्मनुप्योनिजकार्यदक्षः मातिरावाप्तिसमुत्सु कोपिनानाप्रकारोद्यमकृत्कृतज्ञः- १३० सिंहेशुक्रदशायांप्रवरस्त्रीसंश्रयादना निस्युःप्रवरचित्तयुतोधीमानल्पसुखोगोगणानिनश्यति१३१कन्याश्रितशुक्रद शाप्रवर्ततेपुत्रसुखहीनः भग्नोत्साहीचपलोविदेशवासीस्वदारसंत्यक्तः १३२. वर्गोत्तमसितपाकेऽस्मिन्नपचेष्टामहत्वंच ॥ नित्योत्साहोदेगलभतेस्त्रीपुत्रध नशोर्यम् १३३ मूलत्रिकोणसंस्थस्यभगोविपाकेविशिष्टमानयुतः ॥ कृषि पशुधनधान्याद्यैःसंपन्नोज्ञातितोधनाप्तिर्वा १४ अटनोवहुप्रलापीपरकार्यरतो निमित्तकलहाढ्य वव्हणभागीपुरुपोटाश्चिकसंस्थितभृगो पाके १३५ चापेशुक्र दशायांधीरश्शत्रुकुलाधिकोधीमान् काव्यकलास्वतिनिपुणानृपदायतोदारपुत्र संपन्नः १३६मकरेशुक्रदशायांश्लेष्मसहिष्णुःसुखीचरिपुहंता ॥वात लेप्मप्रक तिःकुत्सितदारोविगर्हितकुटुंवः १३७ कुंभेशुक्रदशायामुकेंगीरोगवान्न यज्ञश्च ॥ परयुवतिगोव्रतनोनीचाचारःसुकर्मरहितश्च १३८ शुक्रकी दशा में बहुतभ्रमण और प्रलाप का है और परकार्यमें रत होताहै और जानककें लड़ा ई कताहै और बडेमणकर्के युक्त होताहै .१३.५और धन राशिम स्थित शुक्रको दशामें धार होता है. और शत्रुमोकोवृद्धिवाला और बुद्धिवाला होता. और काव्यकलाम शापंतचतुर और रा जाका पारा और स्त्री:पुत्रोंक संपन्न होता है । १३.६. भोर मकरराशिमें स्थित शंकवी दशामें लेनको सहारणे वाला और सुरसी और शत्रुयोक्को हत करणे:याला होता है और नान. लेणको रतिवाला और नियत्री और निय कुटुंब वाला होता है ।।१३७और कुंभराशिभ स्थित शुक्रकी दशाम उद्देगकर्के औररोगकर्केयुक्त होता है और नीतिकोजाननेवालाघोर परसो गमनमे रतीरगी और व्रत नष्ट करणे वाला और नाचाचारमें रत और श्रेष्ट कमसे रहित होताहै १३८ - ॥श्रीरणाविरज्योतिर्महानिवन्ध ।। और मौनराशिमें स्थित शुक्रकी दशाम वंशकै धारणे वाला और ज्ञानीऔरराजासेंधनलाभकोमा होताहै और पिकमसें और निधिसे धनलाभकर्के युक्त होताहै और सुंदर देहकर्के युतप्रधान ताको प्राप्त होताहै १३९ श्रीर उच्चमें स्थित शुक्र द्वादश स्थानमें वा दशम स्थानमें गत होवे और लग्नमें स्थित होवे और पापी ग्रहऔर शत्रु ग्रहसे रहित होवे तवतिसकी दशा में बहुत ग्लॉकर्के युक्त और बुद्धिकर्के युक्त और विशालनेत्रों वाला और अपने वंशमै राजा होताहै ॥ ॥ इतिशुकदशाफलानि ॥ अव शनिकोदशाका फलकहतेहै शनिकोदशामें मनुष्य प्रसिद्ध और बुद्धिवाला और अनेक शास्त्रोंके जाननेवाला होताहै ।। और ग्राम और , पुगेकेसमूह का, स्वामी होताहै और पितासे विधिक नने वाला होताहै । १४, और हाथीघोडे वाहनादियोंकर्के संपन्न और जातिसँधनलाभको प्राप्त मोनेशुक्रदशायांवंशधरोज्ञानवान्नरेंद्रधनःकृपिनिधिधनलाभयुतःकमनीयवपुः प्रधानतांयाति १३९ उच्चस्थितोभृगुसुतोव्ययकर्मगोवालग्नेपिपापरहितोनतु वरेियुकातस्याभिपाकविषयवहुरत्नपूर्णोधीमानविशालनयनोनिजवंशनाथः १४० इतिशुक्रदशाफलानि अयशनिदशाफलानि सौरस्यदशांप्राप्यप्रथितो धीमाननेकशास्त्रज्ञः ॥ टंदग्रामपुराणानेतापिततोविधिज्ञश्च १४१ गज तुरगवाहनाद्यैःसंपन्नोज्ञातितोधनप्राप्तिः ॥ द्विजदेवपूजितत्वात्सुरागभवना 'श्रितोल्पसंतुष्टः१४२ निद्रालस्य श्रमावास्वजनद्वेष्योजरांगनासक्त धर्मप्रियोवि नीतोदेवायतनक्रियार्चनाभिरतः १४३ वातकफाद्यैःपीडाविकलांगोजायते कृशांगोवा सामान्यमेतदुक्तंराशिंप्रत्येकमशकाद्वक्ष्ये१४४ मंददशायांमेपेप्रवास निरतःस्वमंत्रनिरतश्च ॥ पामादिचर्मरोगीमायावीमातृवंधुरहितश्च १४५ Sat जानी- होताह और ब्राह्मण और देवताके पूजनेंसें श्रेष्ट घरके सुखकर्के युक्त होताहै और गोडेसंतापको प्राप्त होताहे ४२ और निद्रा और आलस्य और अम कर्के युक्त होताहै और मत्रास देष काह और वृद्धतीमें रत होताहै और धर्म प्रीतिवाला और नम्र और देवताके घर बनाने में रत होताह १४३ और वातकफादि रोगकः पीडित होताहै और व्याकुल वा कथ अंगोंकः युक्त होताह दह सामान्य शुक्रका फल बलके अनुमानस कहाहै और प्रत्पेक रा ती और नवांशका फल कहतेहैं १४४ और मेपराशिमें स्थित शनिको दशामें विदेशी रतहोताहै और अपने मंत्रमें रन होताह श्रोर त्वचाम करोगादियों को प्राप्तहोताहै और मामाके जानने वाला और माता और बंधुयास रहित होताहै १४५ १ -- ॥ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ॥ और नौचांशकै उपरत शनिको दशामें धान्यज धर्मकी प्राप्ति होतीहै भार उदेशसें गिरपसे अंग केश होताहै और वृद्धस्त्रीको प्राप्ति होतीहै और उत्साहकर्के रहित होताहै ॥ और वपराशिम स्थित शनिकीदशामें विशेष नामांतरकों प्राप्तहोताहै और वडीबुद्धि वाला होताहै और राजावा राजाकेतुल्यहोताहै और श्रद्धा औरधर्ममें श्र म करणे वाला और धर्ममें प्रीति वाला होताहै १४७ और मिथुन राशिके शनिकी दशामें क्ष मकहीन होताहै और वृद्ध तीरत होताहै और स्त्रीसे और चोरसें धनहानिकों प्राप्त होताहै ओर परकार्यमें रत होताहै और युद्ध में अत्यत भयकों प्राप्त होता, १४८ और कर्कराशिमें स्थि त शनिकी दशामें पुत्र और स्त्री और मित्रोंकर्के मनचंचल होताहै और कमि और नेत्रोंमें पी धान्यजधर्मावाप्तिींचाद्धष्टस्यसूर्यपुत्रस्य पतनांगळेशयुतोजरांगनाप्तिर्निरुत्साही ११वृपभेसोरिदशायांविशिष्टनामान्वितोतिमेधावी राजाराजसमावाश्रद्धासुकृत अमोतिधर्मरतिः१४७मिथुनक्षमाविहीनोमंददशायांजरांगनाभिरतः स्त्रीचोर तोर्थहानिःपरकार्यरतोरणेतिभातश्च १४८ कर्कस्थितार्कात्मजपाककालेलो लमनःपुत्रकलत्रमित्रैः श्रोत्रेचनेत्रपरिपोडनस्यात्कलेवरंनिर्वलतांप्रयाति१४९ पंचाननस्थस्यशनेर्दशायांवाधाभवेद्वविविधानराणां दारात्मजाद्यैःकलहप्रसंग स्तुरंगगोदासजने सौख्यम् १५० कन्योपयातस्यशनेर्दशायांभवेत्क्रमेणद्र . विणोपलब्धिः ॥ जलाच्चभूमोरुहतस्तथोच्चप्रदेशतश्चापिमहाप्रमोदः १५१ कालेदशायांनलिनीशसूनोस्तुलागतस्योत्तमराज्यलक्ष्मीः गजाश्वहेमांवरर लपूर्णाभवेन्नराणांकरुणाधिकलम् १५२ सरीसृपम्थस्यशनैश्चरस्यपाकेन रः साहसकर्मयुक्तः च्याटनोवैकृपणोऽनृतश्चनाचानुरक्तश्वदयाविहीनः१५३ डित होताहै और देह निवलताको प्राप्त होताह १४९ और सिंहराशिमें स्थित शनिको दशामें म नुष्योंको अनेक प्रकारकोपीडा होतीहै और सीपुत्रादियोंकर्केलडाईहोतीहै और घोडे और गोत्रा और चाकरोंसे दुःख होताहै १५. और कन्याराशिम स्थित शानिकोदशामे क्रमक धनका ला भ होताहै और जल के प्रसंगसे श्रीर वृक्ष'सें और उच्चस्थानसें वडा अानंद होताहै १५१ ओर तुला राशिमें स्थित शनिको दशाम श्रेट राज्यलक्ष्मी और हामी घोडे स्वर्णवस्वरत्नोंकर्क पूर्ण प्राप्तहोतीहै और वडोदपाकयुकहोताह ॥ १५२ और वृधिक राशिम स्थित शनिको पथामें मनुष्य हठके करणे वाला और वृथा घमण करणे वाला और सपण और झूठ बोलनेवा ला होताहे और नोचकर्ममें रत और दयाक रहित होताहै १५३ * ૯૮૨ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्भहानिवन्धः ।। और धनराशिमस्थित शानिकोटशामेंमनुष्यराजाकावजीरहोताहारसंग्राममधेर्यवालाऔरचतुष्पदॉक युक्तहोताहेत्रोरतोपुनके आनंदकर्केयुक्तहोताहै ९ ५४ श्रीमकरराशिम स्थितशनिकोदशाममनु यौकों बडे अमक धन उत्पन्नहोताहे और नपुंसक और स्रीजनोंकी देवा करणे वाला होताहै औरपि श्वासघात कर्के धनका नाश होताहे १५: पीर कुंभराशिमें स्थित, शनिको दशामें निश्चयकर्के सु- वहोतेहे और बड़ी प्रतिष्टा होतोहे और बड्यों कके चुलमें श्रेष्टता प्राप्त होती है और कृपिकमैसे- लाभ और पुत्रवनादियाँका लाभहोताहै १५६ और मीनराशिम स्थित शनिको दशाम, अनेक प्रकारके याम मोरपुरॊमें ओर धनसें औरतीयोंसे सुखोऔर उत्साहसे रहित होताहै १५७ इतिश- -- । , धनुर्द्धरस्थस्यशनैश्चरस्यपाकेनरः स्यात्सचिवोनृपाणाम् ।। संग्रामधीरश्चतुरं घ्रियुक्तः कांतासुतानंदविनोदयुक्तः १५४ शनेर्दशायांमकराश्रितस्यवहुश्र मोत्पन्नधनंनराणां नपुंसकस्त्रीजनसेवकत्वविश्वासघातेनधनक्षितिश्च १५५ शनेदेशायांकलशाश्रितस्यसुखानिनूनमहतीप्रतिछा श्रेष्ठत्वमुच्चैः स्वकुलेनर स्यकृपिक्रियापुत्रधनादिलब्धिः१५६ भवेदशायांननुभानुसूनोर्मीनोपयातस्य चमानवस्य नानापुरग्रामधनांगनाभ्यः सुखंतोत्साहविहीनताच १६७ ॥ इतिशनिदशाफलानि ॥ अथलग्नदशाफलानि दशाहकाणैश्चतनोःक्रमे पास्यादुत्तमामध्यमताऽधमाच स्थिरेचकटाशुभदाचमध्यामिश्रेऽधमामध्यत मोत्तमाच । शुभाणिमध्यानिचनिंदितानिफलानिलग्नेशदशादितानि तान्ये वकल्प्यानिस भिरत्रबलानुमानात्तनुनायकस्य २ संशालतेयःकिलदिग्वले नखेटः स्वकायपुरुपचनीत्वा महाप्रतिछांकुरुतेदशायांनानाधनाभ्यागमना निनूनम् ३ १ । . निदशाफलानि ॥ अथलमदशाफलानि और लग्नको दशा द्रेष्काणीकर्क थेष्ट मध्यम और निंदा होतीहै स्थिरलग्नमें पूर्वद्रेष्काण होवे तय श्रेष्ट और. मध्यरेकाणमें मध्यम और तीसरे द्रेष्काणमें नेष्ट होतीहै और द्विस्वभाव लग्नमें प्रथमद्रेष्काणको नेट और मध्यद्रेष्काणको श्रेष्ट और तीसरेद्रेष्काणकी मध्यम होत हे ओर चर लग्नमें प्रथमद्रेष्काणमें नेट और मध्यमें मध्यम गौर तीसरेमें श्रेष्ठ दशाहो; तीहै-3. और तीन प्रकारको लग्नकी दशा जो कहिहै तिसका फलं लग्नेशके वलानुमान कई कहे २"और यो ग्रह दिग्वलक युक्त होवे सो ग्रह अपनी दशाको लेजार्यकके वडी प्रतिष्ठाकों देताहै और अनेक प्रकारका धन प्राप्त कताहै ३ : ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और वक्राति ग्रहकी दशाम स्थान और धन और सुख अत्यंत चंचल होते हैं और विदेश गमन न मन इच्छा कलाह और लोकमै वडी हानिकों प्राप्त होताहै ४ और मागं गति ग्रहकी दशार्ग सुख और धन और यशको वृदिहोतीहै और जो ग्रह जन्मलग्नस छटे पीर अष्टम' और द्वादश म्धानसे रहित होवे तिसकी दशाम इच्छा फल प्राप्त होताहै ५ वीर यो ग्रह नोचगशिम वा शत्रुकी राशिम वा वक्रगति होवे तिसकी दशा मनुष्य नीच कर्ममें रत होताद और विदेसमें वाम का है और अपने संबंधियोंसे रहित होताहै और हट करणेमें युनहोताह ६ ॥ वीर राहुकर्क युन यो ग्रह तिसकी दशामें विशेषकर्के रिष्ट होताह और दशाके भागमें निश्च- पककै दुःरव और हानिः और विदेशगमनहोताहै ७ और जन्मगशि और जन्मलग्नके यामी नमान श्रीर विलोमगामिग्रहपाककालस्थानार्थसाल्यान्यतिचंचलानि प्रवासशीलत्वमती पचेतोलोकेमहत्वापचयत्वमेव ४ ऋजुप्रयातयुचरस्यपाकेसन्मानसोख्या- र्थयशःप्ररदिः पाष्टमहादशवर्जितस्यग्रहस्यपालेभिमतार्थसिद्धिः ॥५॥ नीचारिभस्थम्पचवक्रिणोवापाकेकुकर्माभिरतिर्मनुष्यः विदेशवासीनिजवंधु- वगैस्त्यक्तोभवेदाग्रहताभियुक्तः ६ स्वर्भानुयुक्तस्यचखेचरस्यदशावरिघाप्य तिरिएदास्यात् पाकावसानेननुमानवानांदुःखानिहानिश्चविदेशयानम् ५ जननराशिजनुस्तनुनाथयोःरिपुदशासमयमतिवित्रमः भयमरेरपिराज्यपरि च्युतिःखलजनः कलहोबलहीनता ८ लग्नेश्वरस्माष्टमभावगस्यभवेद्दशाया मतिपीडनहि दशावसानेपिचमानवानांभवेत्समाहिः खलुजीवितस्य ॥९॥ रास्यखेटस्यदशांतरालेब्रग्रहस्यांतरजादशाचेत् शबनमोर्थस्यपरिक्षयः स्पादायुःक्षयोवेतिवदेनराणाम् १० दशाप्रवेगेपिचनाः मलमाःकार्याःस्फुटा स्तत्रदशापतिश्चेत् लग्न १त्रि३ खा १० या ११रि ६ गतोथलग्नेतन्मि त्रवर्गः शुभदादशासी ११ , शुबमाको दशामें युमिंघम होना और शगुकाभप श्री गायकानाग यो दृष्टग सिललाई और वलको तीनता होना और जो ग्रह लोगसे प्रभारिया निमी दशा, विषय को पालोनी र निमकी दशाके अपमें माना : 'नार कर प्रहको. मना कर यकी रंगा लिमकालमें होये नव शनुगमा परीर रनमा नागनका नाउ होनाह १. और कहने दगा प्रया कारमें समा मनि मं करे और निममें सामान्यामीला नागरे ३ श्रोग्दा : बयान :: ( रपान रिपनलोयेगार निमोमित्ररावगना रिपनहोये नव मोपगान गलकोटगी १५ P ५९४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और जिस ग्रहका इष्ट फल अधिक होवे तिसकी दशा शुभ होतीहे और जिसग्रह का कष्ट फल अधिक होवे तिसको दशा दुष्ट होतीहै और जिस ग्रहके इष्ट कष्ट तुल्य होने तिस की दशामें शुमपाप मिश्रित फल होताहै १० ओर दशाप्रवेशकालमें यो ग्रह अपने उचमे और मूलविकोणमे वा स्वक्षेत्रमें स्थित होवे और शुभ और मित्रके वर्गमे स्थित होवे ओर शुभ मित्रों कर्के देरयाहोवे सो रिष्टभंग कत्तीहै १३ इतिमहादशाफलानि अव अतंदशाका फल कहतेहे अव दशाफल कहनेसे उपरत सूक्ष्म फल ज्ञानके वास्ते ग्रहोंकी अतर्दशा कहतेहे आर जिस प्रकारकर्के विद्वानोने विचारकके शुभाशुभ फल की कल्पना करीहे तैसेंहि इसमयमै कहतेहे १ और यद एकराशिमें स्थित पापीग्रहको दशामें पापग्रहकी अतर्दशा होवे तव सर्वदा काल रोग और विवाद और शत्रुका और राजाका भय और दीनता श्रेष्ठाप्रदिष्टेष्टफलाधिकस्यदुष्टादेशाकष्टालाधिकस्य यस्यष्टकष्टभवत समाने फलविमिश्रकिलतस्यपाके १२ दशाप्रवेशेखचर स्वतुगेमूलत्रिकोणेयदिवास्व गेहे शुभेष्टवर्गस्थितिकृच्छुभेडोट गारिष्टहरोभवेत्स १३ इतिमहादशाफलानि अथातर्दशाफलम् अयप्रवक्ष्यखलुखेचराणामतर्दशासूक्ष्मफलप्रसिधै विचारपूर्व सदसत्प्रकल्प्यफलसुधीभिर्विधिनोटितेन १ अतर्दशाचदशुभग्रहाणामेकक्षगा नांकुरुतेसदैव ॥ गदविवादरिपुभूपभीतिटैन्यवनस्यापचयाविशेषात् २ अत ईशायामटनस्थितस्यखेचारिण स्यान्नरणगृहिएया। रोग कुभोग कलहादि भग सगश्चनियैर्हरणधनस्य ३ खेचारिणामष्टमभावगानामतर्दशासंजनयेद रिट॥ धनस्यनाशव्यसनानिपंसार छोपगस्यापिगढप्रवृद्धिम् ४ त्रिकोणमे पुरणभभ्रगानामतर्दशासौत्यमतीवनित्य ॥ करोतिलाभविविधनराणामा रोग्यतांमानसमुन्नतिच५ञयसूर्यातर्दशाफलानि करोतिचंद्रस्तरर्दशायासु वर्णभूपांवरविद्रुमाप्ति ॥ समुन्नतिमानसुखाभिटादिविरोधिवर्गापचयजयच १ और विशेष कर्केधनकानाश होताहै २ और पापी ग्रहको दशामें सप्तमभावमें स्थित पापग्रही यद अंतर्दशाहोवेतव स्त्रोका मरणहोताहे और रोग और निद्यभोग और कलहादिभग और नीची का सग और वनकानाशहोताहै ३ ओर अष्टम भावगत ग्रहोकी अतदशामे रिष्ट होताहै ओर धनकानाश औरदुर्व्यनहोतेहे और पप्टेशको अतर्दशाम रोगकी वृद्धी होतीहै ॥ ४ ओर नवम और पचम और दशमस्थानामे स्थितग्रहोंकी अतर्दशामे नित्यप्रतिसुखहोताहे और अनेकप्रकार का लाभ और प्रारोग्यता और खुसी होताहै ॥ ५ अवसूयदशामे अतर्दशाकाफलकह तेहे ॥ सूर्यकी दशामें चद्रमा होवैतव सुवण और भूषण और वस्त्र ओरमुगेको प्राप्तिकर्ताह और श्रेष्ट उच्चाधिकारकी प्राप्ति और मानसुखकोवृद्धि और शत्रुयोंकाक्षय काहे U- १ . ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ औरकईक ऋपि अयसे कहतेहै - सूर्यको दशाम जव चंद्रमाकी अनर्दशा होतहि तववडालाभ होताहे और जलसे प्रमादारसंग्रहणीचौरपाडुरोगकोप्राप्ति होताहै इह फल अतिक्षालचद्रमा में जाननारऔरसूपकोदशाम भौमकीप्रदिशाहोवेतवश्रेष्टमुगे औरसुवर्ण और वस्ख और अनेकमग ल और विजयकी देताहै ओर निश्चयकर्के राजाकेकुलसे मान होताहै ३ और सूर्यकी दशा में व पी अतर्दशा होवे तव खुराक और दह्र विकार कडूकर्के देहम पीडा होतीहै और धनका खर्च और उत्सवका नाश होताहे ४ और सूर्यको दशामें वृहस्पतिको अतर्दशा होवे तव अष्टवस्त्र और धान्यादियोंके सग्रहकरणेमे इच्छा होतीहै और देवता और ब्राह्मणोके पूजनमें निर्मल बुद्धि होतीहै और भूषणोंकी और श्रेष्ट मानकी और धनकी प्राप्ति निश्चयकर्के होतीहै ॥ पैकेरुहेशस्यचरन्विपाककुर्यान्मृगांकोयदिलाभमुच्चैः ॥ प्रमादमयोग्रहण चपांडुकेपांचितन्मतमत्वचोक्तम् २ सत्प्रवालकलधातसचैलमगलानिविजयंच विधत्ते मंगल कमलिनीशदशायांभूमिपालकुलत.किलमानम् ३ विचर्चि कादद्रुविकारपूर्वैःपामामयैदेहविपीडनंस्थान धनव्ययश्चापिहतोत्सवश्ववि धोःसुतेभानुदशांप्रयाते ४ सहस्त्रधान्यादिषुसंग्रहेच्छास्वच्छ।मतिविप्रसुराचे नेषु ॥ भूपाप्तिसन्मानधनानिनूनभानोर्दशायांचरतींद्रवद्ये ॥ ५॥ विदेशयानकलहाकुलत्वंशूलंचमौलिस्थलकर्णपीडां ॥ गाढज्वरचापिकरो तिनित्यंदैत्याचितोभानुदशांप्रयातः ६ नीचारिभूमीपतिभीतिसञ्चै कड्यना द्यामयसंभवःस्यात् ॥ मित्राण्यमित्राणिभवंतिनूनशनैश्चरेभानुदशांतरस्धे ७ इतिसूर्यातर्दशाफल ॥अथचंद्रांतर्दशाफलानि ॥ नरेश्वराद्गौरवमर्थलाभ क्षयामयातिप्रकृतर्विकार चौराग्निवैरिप्रभवांचभीतिशीतांशुपाकेकुस्तेदिनेश १ और सूर्यको दशाम शुक्रकी अंतर्दशाम विदेश गमन होताहै और कलह कन्याकुलता होतीहै। और शूल और शिरपाडा और कर्ण पोटा होतीहै और वडाबर होताहै ६ और सूर्यकी दशा में शनिको अंतर्दशा होवे तक नीनजाम और शनुसे और गजासंबडा भय होनाह ओर दट्ठसे लेक रोगी वृद्धि होवोह और निश्यकः मिन जो सोशत्रुको ना इतिसूपतिर्दशाफलं अचंद्रातर्दशाफलानि चद्रमाकी दशामें सूर्यको अतटंडगा होरे तब राजासे धनकालाभ बीर गोरखना होताह और क्षयरोग पीडामोर चित्तभ्रम होताह और धौर और अमि और शनुसे भय होताह " ई होजानेहें .

॥ श्रीरपवारज्योतिर्महानिवन्धः ।। और चंद्रमाकीदशाम मंगलकाअंसर्दशाहोवेनवसंचितधनकानाश और रक्तपित्तादिदोपहोलाह और मोधकोउत्पत्ति होतीहै और स्थानसे मंशनाहोतीहै और मातापित्रादियोंकेवर्गक पीडाहोती हैं २जीर चंद्रमाकी दशावुधकोअंतर्दशाहोवेतव उदारताकप्रसिद्धहोताहौर नामातरलामको प्रामहोता है और महिपी और गौयां नोरजिमा और हाथी और घोडयाकोवृद्धि होताह और घि या और धन और ऐपवयकी वृद्धि होतीहै ३ और चंद्रमाकी दशामें वृहस्पतिको अंतर्दश्या होगे तव विशेषधर्म और धनधान्य ओर भोगोंको वृद्धि और हायि घोडयोंको संपदा होतीहै और पुन का उत्सव होताहै ४ और चंद्रमाको दशामें शुक्रकोअंतर्दशा होवे तव अनेक प्रायोक लीलावि लास कत्तीहै और जलसे उत्पन्न वस्तूका और धान्य धनका सुख होताहै और मोतीयोंसे लेक कोशभ्रंशरक्तपित्तादिदोपरोपोत्पत्तिस्थानतःप्रच्युतिंच ॥ कुर्यात्पीडांमार पित्रादिवगैर्भूमीसूनुर्यामिनीनाथपाके ॥ २ ॥ उदारनामांतरलब्धिरु चैलुलायगोभूमिगजाश्वाद ॥ विद्याधनैश्वर्यसमुन्नतत्वंकुर्यादुधश्चद्रदशा तराले ३ विशिष्टधर्मोधनधान्यभोगानदाभिवृद्धिर्गजवाजिसंपत् ॥ पुत्रों सदश्चापिभवेन्नराणांगुरौसुराणांशशिपाकसंस्थे ४ नानांगनाकेलिविला सशीलोजलोद्भवैर्धान्यधनेश्वयुक्तः ।। मुक्ताफलायाभरणैरपिस्वादिदोर्दशा यांहिस्तेिमनुष्यः ५ नरेंद्रचौराहितवन्हिीतिकलवपुवासुखरुप्रवृद्धिम् । करोतिनानाव्यसनानिपुसशनिर्निशानाथदशांप्रविटः ६॥ इतिचंद्रांत दशाफल ॥ अथभौमांतर्दशाफलानि ॥ नानाधनाभ्यागमतानिनूनसन्मान सन्दिमनुजाधिराजात् ॥ चडत्वमोजोविजयविदध्यात्भानुर्धरासुनुदप्रतिए स्थः १ दुर्गशैलवनसंचलनेच्छोवंधुतातजनितातिविरोधः ॥ मानवोभवति भूतनयांतर्भास्करेचरतिकपिवदति २ .. अनेकभूपोंकों प्राप्त होताहै ५ और चंद्रमाकी दशा में शनिकी अतर्दशा होवे तव राजा श्रीर चोर और शत्रु और अग्निका भय होताहै और वी पुत्रका दुःख और रोगककै युक्र होताहै और मनुष्यों को अनेक प्रकारके दुपसन होतेहैं ६ इतिचंद्रांतर्दशाफलं ॥ लव मंगलकी अंतर्दगाका फल कहते हैं और मंगलको दशाम सूर्यको अंतर्दशा होवे तव अनेक प्रकारका वन मिलता है और निश्चयकराजासेंमानहाँताहै औरप्रचंडवलनौरजयहोतीहै । और मंगलकोदशामें सूर्यकोरतर्दशा काफल कईक मपि अयस कहतेहै किले कोट वनमें जानेको इच्छा भाला होताहै भीर बानास और पिता श्रत्यन विरोध होताह २ - ॥ श्रारणवरिज्योतिर्महानिवन्धः ॥१ ५८७ और मंगलकी दशामें चंद्रमाकी अतर्दशाहोवे तव नित्योत्सव और आनंद और बडे अधिकार की प्राप्ति और मोति और धन और भूपोंकी प्राप्ति होतीहै ओर मित्रॉफी प्राप्ति और श्लेष्मकादि कार होताहे ३ और मंगलकी दशाम वुधकी अतर्दशाहोवै तद शत्रुयाँसे और रोगस और राजा सेंडोरचौरोंसेपोडाहोतीहैयोरपुत्रस्त्रोकाउौरमित्रकावियोगहोताहैऔर उत्सवथोडा होताहै४और मंगल कोदशामें वृहस्पतिको अतर्दशाहोवतवकलानिअधिककोहोर राजासँचनकीप्राप्तिकत्ता है और खी ओर मित्र और पुत्र और वाहनका सुख कताहै और श्रेष्ठ धर्म कर्ममें रत कताहै ५ ओर मगल कोदशामें शुक्रकी अतर्दशा होवे तव विदेशगमनादि ओर व्यसन और रोगादियोंक पीडितहोताहे और कुटुंब, वादोकर्के और धनके खर्चकः पीडित होताहै और अनेक प्रकारके प्रवासी कर्के- - नित्योत्सवानंदमहापदानिमुक्ताफलद्रव्यविभूपणानिमिन्नोद्मश्लप्मविकारमिंदु, भौमस्यपाकेविचरन्करोति ३ अरातिभूपामयतस्करेभ्यपीडांवियोगसुतदा. रमित्रैः स्वल्पोत्सवंयच्छतिसोमसूनु मस्यपाकेयदिसप्रविष्टः ४ कलाधिक त्वनृपतेर्धनाप्तिकलत्रमित्रात्मजवाहसौख्यं सत्कर्मधर्मानुरतत्वमुच्चैटेहस्पति भौमंदशांप्रविष्टः६ विदेशयानव्यसनामयाथै कुटुववादद्रविणव्ययैश्च नाना. प्रवासैश्चलचित्तरतिीमांतरेदानवराजपूज्ये ६ कलत्रपुत्रात्मजनेपुवाधात्रा- णप्रयाणांतशरीरपीडा स्वस्थानयानंयदिभानुसूनोरतर्दशाभौमदशांतराले." इतिभौमांतर्दशाफल अथवुधांतर्दशाफल तुरगहेन्नांचसुविद्रुमाणांसदंबराणा मपिवारणानां भवेदवाप्तिर्वहुवैभवानांसोम्यस्यपाकेतपनेप्रपन्ने १ स्वस्थानतःः सचलनकदाचिद्गदप्रकोपात्मजजन्मवित्तम् धर्मेप्रतिकुरुतेज्ञपाकेपंकेरुहेशा प्रवदतिकचित् २६ wit-in. i चित्त वृति चंचल होतीहै ६ श्रीर भीमको टशाम शनिकीमतदशा होचे,तव स्री और पुत्र और से, वधिजनोंमें पीग होतीहै और देहम प्राणात पीड़ा होता है और अच्ने स्थानसे गमन होताहे शहतिः भीमातर्दशाफल अव बुधको अंतर्देशांका फलकहतेहै बुथी दशाम सूर्यकोतर्दशा होवे तब सो. डा और सुवर्ण और श्रेष्ठ मुगे और अष्ट वस्र और हाथियों की मानिहातोहे श्रीर वडा ऐश्वयं होता है। और कडेक ऋपि वुधको देशामें सूर्यातदशाकाफल इसप्रकारकर्फ कहनेहै अपने स्थानसे च. लायमान' कदाचित, होताहै, रोग होताई और पुत्रजन्मताई और धनको मामिहोतीहै और धम, प्रवृमिहोतीहै"२ -- ॥श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ और वुबको दशाम चंद्रमाको अतर्दशा होवे तव खुकसेलेक अनेक प्रकारके रोगोंकी उत्पति और मृत होयंक वालककन्याजन्मतेहै श्रीर विवादहोताहै और पित्तका कोप और वाहनको पीडा होतीहे ३ ओर वुबकी दशामें भौमकी अंतर्दशाहोवे तव गुदामैपीडा और धनके खर्चकके युक्त होताहै और स्त्रापुरते प्रतिक रहित चित्त और धर्मका लोप होताहै ४ और वुवको दशामें वृहस्प तिको अतर्दशा होवे तव स्त्रीपुत्रके आनंदकर्के युक्त और शत्रुयोंके हतकरणेवाला और श्रेष्टकर्म करणे वाला और सुंदरबुद्धिवाला और नम्र और महिोताहै और पितामाताके दुःखकोप्राप्तहोताहै ५ और वुधको दशामें झुक्रकी अतर्दशा होवे तब पडित और सायुजन श्रोर अभ्यागतोंके पूजनेमे आदर कत्तीहै और पुण्य कर्म मनको उत्कठा होतीहै और अनेक प्रकारके वस्त्र और भूपों .. पामादिनानामयसंभव स्यान्मृतप्रज.संजननविवादः पित्तप्रकोप-खलुयानपीडा यदाजडांशु दशांप्रपन्नः ३गुह्यामयार्थव्ययसंयुतःस्यात्कांतासुतप्रीतिविमुक्तचि तःविलुप्तधोमनुजः प्रविटेवुधस्यपाकेवसुधातनूजे ४ कांतासुतानंदयुतोरिहंता सत्कर्मकृञ्चारुमतिविनीतः मंत्रीनरःस्यापितमातदुखीरहस्पतीसौम्यदशांप्रयाते ५विवुधसाधुजनातिथिसादर-सुकृतकर्मसमुत्सुकमानसः विविधवस्त्रविभूपणभा ड्नरोवुधदशांतरगेसतिभार्गवेद नानाप्रयासैश्चनिरोधनेर्वा शिरोरुजावापिश रारभाजां करोतिबाधांविवुधांतरालेसितःप्रयातःप्रवदतिकेचित् ७ सत्कर्म धर्मद्रविणानुकंपाकंदर्पहीनोमनुजःप्रलापी वातामयार्तोऽतिमृदुस्वभावःसौ म्यांतरालेनलिनीशसूनौ ८॥ इतिवुधांतर्दशाफ़. ॥ अथगुर्वतर्दशाफलानि सुतार्थनानाविधवस्तुलाभविशिष्टनामांतरमाधिपत्य माननरेशात्कुस्तेदिने शोवाचामधीशस्यदशांप्रपन्नः १: Firla. को प्राप्त होताहै ६ और कर्डक प्राचार्य अयसो कहतेहै वुधमे शुक्रकी अंतदंशा होवे तव अनेक अयलों ककें और निरोधोक शिरमें रोग कर्केपीडा होताहै देहधारियोंकों ७'और चुभकी दशाम शनिको श्रेतदंशा होवे तव मनुष्य श्रेष्ट कर्मसे ओर धर्मसे और धनसें और दयासे कामचेष्टासे रहित. होताहे और प्रलाप कत्ताह और वायुरोगकर्के पीडित होताहै और कोमल स्वभाववाला होताहै : * इतिगंतदंशाफल अव वृहस्पतिकी अंतर्दशाका फल कहतेहें बृहस्पतिकी दशाम सूर्यकी अनदं शा होवे तव पुत्र धने अनेक वस्तुका लाभ होताहै और विशेष नामातरकों प्राप्त और स्वामी भाषकों प्राप्त होताहे और राजासे मानप्राप्त होताई, । । ॥श्रीरवारज्योतिर्महानिवन्धः॥' और गुरुकी दशामें चंद्रमाको अंतर्दशाहोवे तव अनेकस्त्रीयोंकी क्रीडामें चित्त होताहै और लक्ष्मी कर्क और राजाके चिन्होंक विराजमान होताहै और विद्याकर्के और श्रेष्ठ धनकर्के युक्त होताहै २और वृहस्पतिकी दयाममंगलकी अंतर्दशा होवें तव युद्ध में यशको प्राप्त होताहे और श्रेष्ठ भोग और सुखकर्के युक्त होताहै और विशेषकर्के प्रतापी होताहै ३ और कईक आचार्य कहतेहे गुरके अतर भीमंकीदशामें शिरमें और गुदामें कदाचिपीडतहोताहै और शत्रुका भय होताहै और बलका क्षय और स्थानांतग्में गमन होताहै ४ और वृहस्पतिकी दशाम बुधका अंतर्दशा होवेतब श्रेबुद्धि और कुशुलना और देवताका पूजन होताहै और श्रेष्टलक्ष्मी और गृह और वाहनोंको प्राप्ति होतीहैऔर निश्चयकर्के स्त्रीपुत्रादि योकासुख होताहै ५और कईक आचार्य गुरुको दशामें बुधको अं ना jा नानांगनाकीडनयातचित्त श्रीराजचिन्हैश्चविराजमानः-- विद्यानवद्याऽर्थयुतो नरःस्याजीवांतरेशीतकरप्रचारे ॥२॥ रणांगनप्राप्तयशोविशेपःसद्भोगसौ. ख्यार्थसमन्वितश्च प्रौढप्रतापोंतितरांनर स्यादरासुतेजीवदशांप्रयाते ॥३॥ शीर्पगुदेवापिभवेत्कदाचित्पीडानराणामरिभीतिरुक्ता वलक्षयःसचलनकुज, स्यजीवांतरालप्रवदतिकेचित् ॥ ४॥ सहाईकौशल्यसुरार्चितानिसदिदिराम दिरवाहनानि कलत्रपुत्रादिसुखानिनूनकुर्यादुधोजीवदशांप्रपन्नः ॥ ५॥ विदे शयानंचलचित्तत्तिर्जलात्प्रमादःशिरसिप्रपीडा गुरोर्दशायांचरतीदुपुत्रेकेपां. चिदेवात्रमतंनिरुक्तम् ६ निजैवियोगोऽर्थविनाशनंचश्लेप्मानिलश्चापिकले प्रसंगः स्यान्मानवानांव्यसनोपलब्धि गोःसुतेजीवदशांप्रयाते ॥ ७ ॥ धर्मक्रियायांनिरतत्वमुच्चविद्यांबरान्नादिकसंग्रहश्च द्विजाश्रयःस्याद्गुरुपाकया । तेसितेवदंतीतिफलंतुकचित् ८वेश्यासवद्यूतकृपिक्रियायैर्विलुप्तधर्मार्थयशक शांगःखरक्रमेलादियुतोनर स्याद्गुरोर्दशायांचालतेकसूनौ ९ .. . त -TET Tritiirer frry in तर्दशा होवे तव अयसा फल कहतेहैं विदेश गमन और चंचल चित्तवृत्ति और जलसे प्रमाद गिरमें पीडा होताहै ६ और बृहस्पतिकी दशामें शुक्रको अतर्दशा होवे तव अपने संबंधियोंककै वि म और धनका नाश और श्लप्म वायुका कोप और लडाईका प्रसंग होताहै और मनुष्योंकों सनकी प्राप्ति होतीहै ७ और कईक आचार्य कहतेहै वृहस्पतिको दथामें शुक्रकी अंतर्दशा होवे मर्मकर्ममें सदारत हो ताहै और विद्या और वत्त और अनादिकोंका संग्रह होताहै . और ब्राह्मला आश्रित होताहै ८ और वृहस्पतिकी दशामें शनिको अंतर्दशा होवे तव बैश्या और मय जूना और कृषि समादियाँक पर्म अयं यथ नाथको प्राप्त होताहै और अंग कश होते है और से और उठा लेक चतुष्पदासयुक्त होताहै: Pritik १ ५९० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ इतिजीवातदशाफलं अब शुक्रको अतर्दशाका फलकहतेहें शुकाको दथामै सूर्यको प्रांत दंशा होवे तव राजाका भय और सर्वधिक धनका नाश और शत्रुयों काउद य पीरविकम्पानमें ओर गंडस्थलमै और नेबॉमें पीडा होतीहै । और शुक्रमे चन्द्र मामाअंतर्दशा होरे तब शिर और दंत और नखाम पीडा और निश्चयक पित्तका कोष होताई और व्याघ्रादियोंकाभयहोताहै २ ठौर कईक आचार्य थयस कहतेहैं शुक्र मध्यमें चंद्रमाको दशाहो वे तव ब्राह्मण श्रीर देवता और अग्निके पूजनेमें मनकीप्रवृत्ति होती है और युद्ध में जय होती है और हाथीके कर्मस और तीके प्रसगसे लाभ होताहै ३ और शुक्रकी दशामें भोमकी अंतर्दशाहोवेतव पितसे और घात होनेसे और रकविकारसें अंगमें व्याकुलता होतीहै और अत्यत उत्साहकाभ होताहै है इतिगुर्वतर्दशाफलं ॥ अथशुक्रांतर्दशाफलम् ॥ भूपमीतिरपिवंधुनिर्मि तवित्तनाशनमरात्युदय स्यात् ॥ क्रोडगंडनयनेष्वपिपीडाभार्गवैयदिरवेर्वि निवेश ॥ १ ॥ शीर्पदंतनखपीडनमुच्चै कामलप्रबलताकिलपित्तश्चाप दादपिभयंचनराणांभार्गवांतर्गतेहिमरश्मौ ॥ २ ॥ भूदेवदेवाग्निमन पर तीरणांगणेस्याद्विजयोनराणां मातगकार्यावनिताश्रयाहालाभ सितेचद्गदशे तिकेचित् ॥ ३ ॥ पित्तात्क्षताद्रक्तविकारतोवावैकल्यमंगेप्रभवेन्नराणाम त्साहहीनत्वमतीवयातभूमीसुतेदैत्यगुरोर्दणायां ॥ ४ ॥ सन्मानना नाविधवस्तुसोरंयभूमीपते स्यात्खलुभूमिलाभ अगारकेभार्गवपाकसस्थेकपा चिदेवमतमस्तिशस्तम् ॥ ५ ॥ वृक्षै फलैश्चापिचतुष्पदाचवित्तभवेत्सत्य विधिपेण दुरंतकार्याभिरतिनितांतंभृगोर्दशायांचरतीदुसूनो ६ यज्ञाटि सत्कर्मणिसादरत्वंगतार्थसिदि सुतदारसोख्य महापदानकविभूपणाप्तिभंगो दशरयांचरतीदवद्ये ७ मित्रोशतिरमपुराधिपत्यवृद्धांगनाकेलिरतीवनित्य- स्याद्वैरिनाशाह्यशनोदशायांशनेश्वरस्पांतरजादशाचेत् ८ * और कईक प्राधापं शुक्रकी दशाम अंतदंशा मंगलकी होवे तव शुभफल कहतेहै और भेष्टमान श्रीरंगनेक प्रकारको धरतका राभि और राजास निश्चयकर्के जिमीका लाभ होता है और शुरेकी दशा धुधको तर्दशा होवे'तव वृक्षाफ और फलाक्य और चतुष्पदजीवॉ क्र्वधनप्रामदोता और रातार मिनभाय होताहै और विउँकठिन कार्य प्रीति होती है और शुभ को दशामगुर यौं तशा होवे तव यज्ञादि श्रेष्टकममें प्रोति होती है, वीर नष्टधनको प्राप्ति होती है और पुर गोका सुरर होता और वटे अधिकारको प्रानि श्रीर मुनक भूपोंकी प्राप्ति होती ती शरीर शामें गानेको लार्दशा होये हर मिनाकी इमानि लोर प्राम. पुरमा अधिकार कोमाति और मृद ससिनिय प्रतिपितीस और गापाका नाश होताई ॥en - इतिशुक्रात्तदंशाफळा • .

- अब शमिको अंतर्दशाका फल कहते हैं शनिको दिशामा सूर्यको प्रतर्दशा हो तव धन और और पुत्र और वधुयोंकॉपीडा होतीहै और अपने देहमें ची पीडा होती है और शायांकी द्धि होताह ,और शनिको दशामें चंद्रमाकोतिर्दशा होवेन्तये नित्यप्रति लडांटे और संबंधियाँका रिपोग और खोहरी जातीहै: वा मृत होतीहै और उत्साहका भंग और सुखका नाश होताह श्री र शनिकी दशासे,भोमकी अंतर्दशा-होवे तव अपने स्थानसें गमन होताहै औररानगन्याकुलता होतीहै और धन और स्त्री पुत्रका वियोग होता है और श्रेष्टमानकी हानि होती है। प्रोगशनि कीदशामें बुधकी प्रतर्दशा होवे तव.अन और:खी और प्लवक सुखका प्राप्त होताहे-और श्रेष्ठराज मानक युक्त होता है और विद्यावानजनाको आतंदा हीताई श्रीरातफापीचित होताहै. और. । अथमंदांतर्दशाफलं ॥ धनांगतानंदन पीडागाढापिवाधात्मकलेवरेस्याती रिपगमःसंचलननलिन्याःपत्योस्थितेमददशांतराले नित्यंकालबधुजा नैर्वियोगाहृतिमतिर्वापिभवेद्गृहिण्याः ॥ उत्साहौख्योपहतिनितांतशी तद्युतौमददशांतरस्थे २ स्वस्थानया विकलत्वमंगेधनांगनासू वियोजन स्यात् सन्मानहानिर्ननुसूर्यसूनोईशांतरेभूमिसुतप्रचारे. ३ धनागनासूनुः सुखोपपन्नःसद्राजमानेनविराजमानः विद्वज्जनानंदकरःकफामियोभवज्ञ शनिपाकसंस्थे ॥ ४ ॥ कलाकलापकुंशलोविलासीपझालयालंकृतचारुशीला भूपालभूलाभयुतोनर स्याहस्पतीमंददशांप्रयाते ॥ ६॥ योपविभूपासु तसौख्यलब्धिःश्रीग्रामदेशाधिकृतत्वमुच्चैः यशःप्रणाशोरिकुलस्यनाशःशनी ईशायामुशनःप्रवेशे ॥६॥ अंतर्दशाचेन्नलिनीशसूनोर्दशांतालेकिलमंगला स्य ।। भवेत्तदानानिधनंनराणायद्यप्यहोदीर्घमवाप्तमायुः ॥ ७॥लनेनाथ रिपुर्लग्नदशायांप्रविशेद्यदि अकस्मान्मरणंकुर्यात्प्राणिनांसत्यसमतम् ८ . T . iii शनिको दशामें गुरूको अंतर्दशा होवे तव कलाके समूहमें कुशल होताहै और विलासंक्क -पुर झोताहै और लक्ष्मीकर्के भूपित होताहै और सुंदर स्वभाववाला होताहै और राजासें भूमिलाभकर्क एक होता है और शनिकी शाम शुक्रकी अंतर्देशा होवे तब सौ और भूपण और पुत्र और राषको प्राप्ति और लक्ष्मी श्रीराम और देशके अधिकारको प्राप्ति वडी होतीहै और यशको और फलकानाश होताहे और कहतेहै शनिको दशाम जब निश्चय मैंगलको अन्तिदेशी होने नय वढी आयुपावालेकों वो मृत्यु क है ५ और लतको दशामें जव लग्नेशक शग्रहको " संवर्दशा होवे तव सत्याचार्यके मतसें मनुष्पको अकस्मात मृत्यु काहै ८ इतिशनेरतर्दशाफलानि अवापराशरक मतकर्के महाविशोत्तरी दशाकाफल कहते हैं- तिसमें प्रथम सूपादि यहन्दिशावर्ष कहतेहै सूर्यको-दशा वर्ष - और चंद्रमाकी दशा वर्ष और मंगलकी सातश्यपंऔर राहुकी-अष्टादश वर्ष और वृहस्पतिकी पोशडवमं और शनिको एकोनविंशति 1 वर्षौरवुधको सप्तदशा-वर्प और केतुकी सातवपं ओर'शुक्रकी'वीश २० वर्षे होतीहै अवदशाकान्यानपनकहतेहैंक्रमककत्तिकादीनव"९ नक्षत्रों में सूर्य चंद्र'३ मगले ३ राहे । वृहस्पति ५ शनि ६वुध केतु शुक र कोदशा होती है और इसौकमसें 'तीनवार आवर्तकरणे से सताई नक्षत्रोमे दशावपके स्वामी होतेहे २ और प्रकारांतरकर्के कहतेहै। कृत्तिको नक्षत्रसेप लेक भरणी नक्षत्रपर्यंत गनेनाकरे जितनी संख्मी पर्यंत जन्मनक्षत्रको संख्या होवे उतनी सिंख्या के पूर्वो इतिशनिदेशांतर्दशाफलमूत्रथपराशरीयमतेनमहाविशोत्तरदिशाया-फलमाह तत्रदशब्दिकथन रस ६ दशाः १० दि.८ पुराण १८ महीभृतो १६ विधु। विहाननखा ११ अगभूमय १७गिरि ७ नखारनेरविचंद्रकुंजागुयुग्गु. रुशनिज्ञककेतुसिताब्दका.॥१६॥ अथदशानयनम् ॥ कृत्तिकादिनवकात्रिक क्रमात्सूर्यचंद्रकुजराहुमत्रिण-॥- सौरिसोमसुतकेतुभार्गवोभप्रचर्तितदशाब्द नायकाः॥२॥ तथा कृत्तिकामवधिकृत्वामरण्यवधिगएयते नवभिस्तुहरे दागशेषांकेचदशास्मृता ३ तथा नयनोनजनुर्भतोकहत्क्रमशोकदुकुजागु सूरय.शनिचंद्रजकेतुभावाःपरिशेपास्तुदशाधिपा रमृता अत्रभुक्तायादशायाः फलाभावादोक्तव्याया फलंवाच्य तदुक्तलधुजातकाभरणे -निजजन्मनि आदि मादशाजनिभस्येतघटीसमाहता- सकलसंघटीविभाजिताजनिभुक्तादिदशा मतातताः-५अवशिष्टदशा-फलंवदेत्परिशेपेपुयथोक्तवर्षकैरिति- - पर . - क सूर्यादिदशाकमसे दशाकास्वामी होताहै और सस्या नवस अधिक होवेतवनव ९ संभाग हरलेवे शेष ग्रहको वर्तमान दशाहोतीहै ३ और प्रकारांतरकहतेहे अश्विनीसालेकक जितनी सरया कोजन्म नक्षत्र होवे तिसमें दो २ कोघटायदेवै पार नव ९ संभागदेकर योशेपरहै उतनी सरन्या कक क्रमस सूपायदाभीमाराहु।वृहस्पति शनिावुधाकतु।शुक्रादशाके स्वामी होते? अव जन्मकाळमे भौग्यद शाका अनियन लघुजातकाभरपसे कहतेहै अपनँजन्मफालमे प्रथमयोदशोजितने.- वर्षकोहोवे तिन्हों; बपीको जन्मनक्षत्रको भुक घडीयोंक| गुणदेवे और सर्वक्षक मागलेवे तव भुक्तदशा वांदिहाँ नाहै निसको सपूर्ण दशाके घाँस घटायदेचें और शेषवपकिक फलकहे ५अब इसमें राशिक्क हतेहै ॥ भुक नक्षत्रको साठ ६ से-गुणकर्क-पिडकरे और सर्वसका सास गुलक्क पिंडरला. ut V r w N S कल 0 आचाभी के शुश्राचाभी रा जोश F/11 SOF Pw 0- . -1 . M न पिडको दिशावाँसें गुले और सर्वीपसभागले लन्ध वपहोते हैं। और येषकोंदादश१२ से गुसें सर्वक्षसे भागलेवे लब्ध मास होत है शेपकाती समें १० गुणेसवर्षसे भाग लेवे-तव लब्ध दिन होतेहै और शेपको सा ६. गुणाक सर्वक्षसें भागलणेस घटीपल होताहै अवसुक्ष्मफलके ज्ञानवास्ते अंतर्दशादुकहतेहैं ॥ यया । जितने २ वयं जिस २ यहके पूर्वकहहे तिन्हों को अपर्ने २ वर्षास गुपित एकसरोवीसके अकसे १२० भागलेवे ,तब बांदि तिल ॥ ॥ ग्रहकी अंतर्दशा सिद्ध होता है और जिसमहकी विदशादिERE Trls IEFIFE OF sar TETTE I am की गौर FR' → if Sri असक्ष्मफलामतर्दशादिकथनम् तत्कारीयंथा ते स्वर्दशा न्दैगुपितंदशादिवपादिकविकृतियुक्शतेन भजेच्चलब्धतुनिजां तरांतर्दशादिमानंकथितंग्रहाणामध्दशाचांतर्दशाचैवविदशोपदशा तंभाप्राणाख्याचफलंतासांवदेच्छास्त्रानुसारत.७ अतर्दशाचक्राणि चअथशुभग्रहाणांशुभफलप्रदत्व पापयहाणामशु भफलप्रदत्वमितिसकल शास्त्रसिदः तत्रवुधगुरुश काक्षीणचद्राश्चाशुभग्रहा.रविकुजमंदराहुकेतुक्षी पचद्रा सिद्धकरणी होवे तव तिसकी अतर्दशाको भिन्नर ग्रहो के वॉकः गुणेोर एकसो वीस १२• से भाग तब विदशा ग्रहोंकी होजाताहै इसीप्रकारकर्क उपदशा सूक्ष्मदशाकों सिद्धकरे । और कहतेहैं प्रथमदा शा और दूसरीअंतर्दशा और तीसरी विदशा और चर उपदशा और पाचमीप्राणदशा जिसको सूक्ष्मदशाकहीं तद दहे पाचमकारकर्केतिन्हका शावअनुसारस फल कहें जेसेंदशादियोंकास्वामीशुभाशुभयहरवा चमित्रादिगहेंग तवानीच शत्रुक्षेत्रादि गत'शुभाशुभ भावफल औरशुभाशुभ दृष्टिफल उौरशुभाशुभग्रहका योग फलविचार कर्केसपूर्ण v om 4 . CI 42 . . G" - Po O U 10 m U . AD . S NITrue 1010 ७016.120/20/६/२७//1.7.10101-10/ राजी शवु अथर्वतदंशाचक मRRHC ३/25/03/२ अथशुकांबदंशाचक्र Eratsistreaki अथजीवातदंशाचक राजा शव के शापाचा भाजो शव के याचा भौरा प्रथराहारतदंशाचरु- Hat.28 क 7 श्रयसूर्यातदशाचक्र प्रयचंद्रानदशाचक अयभौमाजदंशाचक्र आचाभी राजी शवशाच भाराजी श, यु के शुभाभी राजीरा चुकशाच 10 91.8 14011८१२६ . . . . .. " .१ ३६४१. ५ [७८ . १११४ २४ . ... २१वद - .. M अव हतहा शुभग्रहीकशिभफल और अशुभवहाँका अशुभफलइहे संपूर्ण शास्त्रीम सिद्ध किया तिसमें बुध और गुरु और शुक्र और पूर्णचंद्रमा इहे शमयहकहे और सूर्य और मंगल और शनि और राहुकेतु और क्षीण चंद्रमा इहे पापी ग्रह सामान्य शास्त्र में कहेहे ॥ श्रव विशेष शासक के इसका अपवाद। कहतेहैं ॥ त्रिकोणतीजोहै, नवम और पर्म के स्वामी हे जिस किस स्थान में स्थितहोवें और शुभह पापात्रहहोवै तवं अपनी दशाम 'शुभफलको देते? त्रिकोणाधिय निमित कर्के सुपदि सात ग्रहोको शुभंती सिद्ध होता है, और राहुकतराश्याधिपना हैं और यह सूदिसात यह तीसरे और उंठे और योहरमें मावकरवामी होवेतव अशुभ फल को देते है । इससे विपडाय निमित्त कर्के शुभग्रहवी अशुभ होते हैं और यो पापीत्रह होवे तिन्हका स्या मानह शांत प्रापतर होतेहैं ८ अव और विशेष कहताहे ॥ सौम्यनो शुभग्रहहें पूराचं देवप गरु, कि इहे चारयह युद्ध केंद्र TRI मानकि मामी हो जिव रामफलको न हि देतेहै शुभग्रहवा केंद्राधिपत्व निमित्तके अशुभफलकत हैं और क्रूर ग्रहजो अशुभकक कहेहे स. मंत्रीर-भीम और शनि इहे तीन ग्रहकेंद्र स्थानीके स्वामी होवे तव अशुभ फल नाहिक है या शुभ होते हैं और प्रवल उत्तरोत्तरइति तृतीपेशात्पटेश: प्रवला पथदिकादशेशः। एवं लग्नेशाचत थेंशः-प्रबलः चयशात्सप्तमेशः सप्तमेशादशमेशइति । 'अब संवैध वशसे यहाँका शुभाशुभका श्वाशुभग्रहाः इतिसामान्यशास्त्रं अस्यापवादमाह सर्वेत्रिकोणनेतारोयहा। -शुभफलप्रदाः पतयस्त्रिषडायानांयदिपापफलप्रदा! नदिशतिशुभंनूणांसो- म्या केंद्राधिपायदि क्रूराश्चदशुभंनेतिप्रवलीउत्तरोत्तराः ९ अथसंबंधवशाद: पिग्रहाणांशुभाशुभफलप्रदत्वमाह लग्नायद्वितीयेशौपरेपांसाहचर्यत स्था- नांतरानुगुण्येनभवतःफलदायको १० अथाष्टमेशस्यशुभाशुभमाह भाग्य- व्यायाधिपत्येनरंधेशोनशुभप्रदःसएवशुभसंधातालग्नाधीशोपिचेत्स्वयम्-११ हतेहें जन्मलमस द्वादश १२ और दूसरे २ केस्वामी अन्यग्रहोंके संबंधस सहावस्थानादियों अगे चारप्रकारके संबंधकहेहै तिन्होंके सच होनसें फलहोताहै भात शुभमहाँका सबसे दादशेश-हि तापेश ग्रहकोशुभफल होता और पाप्तीग्रहको संवधसे सशुभफाल होता और मानांतरके गुणा- पारुकै फलहोताहे जैसे मित्रादिस्थानामे स्थित होवे नव मित्रादिद्वारा शुभफलहोनाहार यवनी चादि स्थानमें स्थित होवे जव शनीचादियाँस दुःखहोता है मागका शुभाशुभफलक इतेहैं नवमस्थानको भाग्यसंज्ञा कहिहै तिमस भाग्यात् भाग्यभावसे जोपयः १२ स्थानहै-अधीन जन्मलग्नसें अष्टम तिसका स्वामी जिसकिस स्थानमें स्थित होवे सो शुभकाल नहिं कत्ता और इसमे शका कत्तेहैं कइंक आचार्य अष्टमसे अष्टमकॉवी अष्टम संज्ञा मानतेह जन तृतीय भावका रवामीची अष्टमेश भगा तब सो ग्रह फेरदादशेश होताहै जैसे कर्फ जन्मलगमें बुध और मकर ला मवृहस्पति-सोवो अष्टमेश होनेक अशुभपालकर जैसे इह वुधगुरदोनों अशुभफलाहकरतेहै से बरवतकर्के सेंहि अष्टमेशकावी अशुभफल सवयकर्केनाहि-डॉनाचाहिपे तिसमें कहतेसो अधम राजय लमकावी स्वामी होवे तव शुभफलकत्ताहै अन्यथा अशुभफलकनारे सो.तुल और मेपलर मेजरमवाल्याने शक भीम शुभ होतेहै और हमोमें-सपन पदमेश्य अशुभफलकचाँद : - . क . - अव केंद्राधिपत्य शुभग्रहोंके दोपर्म गुरुशुक्रका विशेष दोष कहतेहैं लग औरणाचतुर्य और साहम और दाम स्थानके स्वामी होनेका यो शुभग्रहों का दोप कहाहै सो दोष गुरु और शुक्रका चल वानई और इसमें विशेप कहतेहै गुरुशुक्र मारकस्थानमें लग्नसे समसाऔर. दूसरे स्थानमे स्थिव हावे तर विशेपकर्के श्रीर ग्रहकी अपेक्षासें मारक होतेहै , १२ और गुरशुक्रकी अपेक्षासे योड दोमवाला चुप होताहै और वुधको अपेक्षासें थोडं दोपवाला चंद्रमा कहाहे और मारकस्थान पर सस्पितिवीगुरुगुकको अपेक्षासबुधकोौरवुधको अपेक्षासेंचंद्रमाकोदुर्वलाई नौरसूर्यचंद्रमाकोअष्टमेश वोन ना होता है..३ व कू-ग्रहोंको केंद्रेशरवा पूर्व शुभकहा? तिसमें मंगलमें विशेष कहते है मंगलको यो दशमेशता.शुभा कहिहै, सो मंगल त्रिकोणे-९५ शवी होवे, तव शुभहै केवल दशमे शताशुभ ना काहेहैयोककलग्नजन्मताहैतिसकॉइहैयोराडोताहैतिसममंगलपंचमेश औरवशमेश होताहै ६४. अब मैपादि लग्न में जन्मन्त्रालयाको जिसजिस ग्रहको पापखवा शुभरत्र वा,मारक न कहाहै सो.सपूर्ण विचारक बृहत्पराशरी कहाहै, मंदसौरससिताःपापाःशुभीगुरुदिवारी नशु भयोगमनेणभदेच्छनिजीवयोः ॥ परतंत्रेणाजीवस्यतापकमापिनिश्चित ॥ कविःसाक्षाविहतारपानमा रकचनलक्षिनः ॥ सगाचपोहितारोभवेयु.पापिनोग्रहाः शुभाशुभफलान्येवंज्ञानल्यानिक्रियोदयः इति मेरज माफलम जीवशुदवःपापाःशुभीशनिशशिसुतोराजयोगकरःसाक्षादेकावरवःसुतःजीवाद यो अपसौम्यग्रहाणांद्राधिपदोपेगुरुशुक्रयोविशपमाह में केंद्राधिपत्वदोप स्तुबलवान्गुरुशक्रयोः।। मारकत्वेपिचतयोर्मारकस्थानसंस्थितिः १२--- धस्तदनुचद्रोयिभवेत्तदनुतद्विधः नरंधेशत्वदीपस्तुसूर्याचंद्रमसोभवत्- १३ अथरग्रहाणांकेंद्राधिपत्वेशुभत्वपूर्वमुक्तंतत्रभौमविपयविशेषमाह, ॥ कुज स्यकमतचंप्रयुक्तांशभकारिता ॥ त्रिकोणस्यापिनेतृत्वेनकर्मेशत्वमात्रतः १४ महाःपाःपातमाग्कलक्षपा.सुधस्तत्रफलान्येव यानिवृपजन्मनःप्रतिवृषजन्मन:फ-भीमजीवारुपाःपा पारफारकावःशुभःशनैश्चरेपजीवस्ययोगोमेपभुवोरथानायंशशिःनिहतातल्लक्षपः पापिनस्त्वलज्ञात या निददजस्योगस्यकलायनानिमारभिः, इतिमिथुनजन्मनःफ-भार्गवेट सुतीपापीभूसुतागिरसौरभ एकएपग्रह नाशाहसतोयोगकाग्कःनिहतारविजोन्यतुपापिनामा कान्हया' बुलोरमभवस्यैवंफलान्युचा निबारभि :निककै जन्मनःफ-रोहिणपतितीपापीकुजएवशुभावहः प्रभवेयोगमात्रेणशुभंचकुजशुकयो: मतनाग्यांदग-पापामारकत्येनलक्षिताः एवंफलानिवेशानिमिह पस्यजनुर्भवेत् इतिसिंहजन्मनःफ- कुन पाउँदा पापाएकएवभृगु शुभः भाग-दुसुनायेवभवेतीयोगकारकोनिहनाकविरन्येतुमारकास्नुकजा दयः प्रोसरफलान्युकान्येव कन्याभवानुः इति कन्याजन्मनक्ष- जीवाम्महिजाःपापाःशनैश्वरवधी शुभी भोगराजयोगस्य कारकोचद्रतत्सुती युनोनिहताजोवाद्याःपोमारकलक्षणाः ॥ निहतारःफला कनौरानुलाभुः इतितुलाजन्मनःफ सीन्ममिमिनाःपापाःशुभीगुरुनिशाकरी सुयांचद्रमसा भोगांमागलारको जोवोनिहतासोम्याद्याहतारोमारक हयाः नित्फलानिविल्क्षयान्मेववृश्किजन्म नःपति विजन्मन.फ-कएपकविःपापःशुभोसीग्मदिवायरी योगोभास्करसोपाम्पानिांनाभारा कादयःपापामारकत्येनलक्षिताःतानच्यानिपलान्पचापजरयम पिभिःनिधनजन्मा, श्रीरणवीरभ्योतिमहानिवन्धः ।। कुखजीदव पापा शुभाभार्गवचंद्रजी पयंचेंबानईतास्यन्मिदीभीमादयःपरे तत्तक्षनिह.. तारःकविरकःसुयोगका ज्ञातव्यानिफलान्पविद्युमंगजन्मनः इतिमक रजन्मन फलं जीवचंद्रबुजा पंपाःएकोदित्यगुरुःशुभ राजयोगकरोभौम कविश्ववृहस्पतिः. निहतमिति भीमाद्यामारकरवनलक्षिताः एवमेवफलान्युह्यान्येतानिपटजन्मनः इतिकुंभजन्मनःफ मंदशकेदवःसौम्या पापाभीमविधूर भी मही सुनगुतीयोगेकारणे वभसतःमारकाःकारकावीपमंदभितिपापिनःइत्यूह्याानफलाम्पवेबुधरतुझपजन्म मदितिमनिजन्मनः फलम्व राहुकेतुका फल कहतेहैं राहुकेतु कसौराथिके स्वामी नहि है इनका कैनवान'नम्मिा होत कि मप्रकारक शुभाशुभफलदेतेहै इसाकाक्षामकहतेहतमाग्रहजाराहनेतुई इहोजित जिस भावमें स्थित हो जिस जिस भावकेस्वामिाकयुक्होवेतिसतिसकेफलकोप्रतिशप कर्के प्रवलना ककें देतेहैं इसका इहे अहै जिस जिस भावका स्वामी अपने स्वक्षत्र में जो जो फ ले देता है सो सो फैल'राहु केतु विशेर कर्के देते है और राहु केतुकाँ तिस भावेशको अ ताक भ्वाभी विक वलंबत्वतासिद्धहै अथवा जिस जिस भावके स्वामी कर्के युक्त होवे सो भा नेश तिस भावके फलको विशेषक देताह और संपुतावित्यत्र संयुत इसपदक सर्वधचारप्रकारका कोहे सो कहते १५ केंद्रत्रिकोणपनयहर्ति केंद्र के स्वामी और निकोलके स्वामी श्राप में स्वाहा अथराकेवाराश्यनधीशत्वात्कुत्रस्थितयोः किंफलकथवाशुभाशुभत्वमित्या कक्षिायामाहा। यद्यनावगतोवापियद्यद्रावेशसंयुतौ तत्तत्फलानिप्रवलोप्रदि शेतांतमोग्रहाँ १९ऋयसंवंधवशनयोगविशेपः ॥ केंद्रत्रिकोणपतयःसबधन परस्परम्।। इतररप्रसक्ताश्चद्विशेषफलदायकाः १६ केंद्रत्रिकोणनेतारौदोप युक्तावपिस्वयम् संवैधमात्राइलिनोभवेतांयोगकाळ ॥१७ त्रिकोणाधिपयो मध्येसंबंधोये नाचत् ।। केंद्रनाथस्यवलिनोभवेद्य दिसुयोगकृत् १८ निवसे "तांव्यत्ययेनतावुभौधर्मकर्मणोः एकत्रान्यतरोवापिवसेचेद्योगकारको १९ नेक विशेष फल देते है सो संबंध चार प्रकारका कहाहै अन्योन्यगशिमें स्थितस्वएफ १ परस्पर दहिसर्वधंदूसंगर एकनरष्टिसंबंध ३ सहावस्थान एकरा शिगत्वचतुर्थ ४ है इसमेंपूर्वपूर्वसर्वधवल वान् कहाहे तिनमें केंद्रेश और रिकोणेशीका सवध विशेप फलके देनेवाला होताहै परंतु तोसेर श्री छठे और एकादथके स्वामोलें संबंध नहि करते हो तवं विशेषफल होताहें ... और कहतेहे केंद्राकॉपाधिपति श्राप दोष युक्तवो हो। तवश पूर्वोक्त सबंध होने से विशेष फलके कारक होते हैं और कहते हैं त्रिकोणाधिपयोरिति ।। पंचमेश यार नवमेश तिनके मध्य में एक मिता कद्रक बामोस संबंध करे परंतु केंद्राधिप बलोहोवे तव राजयोगका कारक होताह ३८ य"प्रल राजयोग कहते हैं । निवनामिति ॥ केंद्रके जैर त्रिकोणके स्वामी श्रथवा नवम जी देशन स्वामी दोनों प्रन्ययसें स्थित होवें अर्थात नवमेश दशममें स्थित होवे और दशमेश न नमम मियन होय नव एकपोग होताहै । और योगांतर कातहै । एकनेति ॥ नवमस्थानमें दोनों थिा होवे तव दूसग योग होताहै २ और दशमरपानमें दोनों स्थिनहविनवतीसरायोगहोलाई ३ मोर टानों के मध्यम एकती अपने स्थानमें स्थित होवे तवी राजयोगकारक होते १९ ..

कारतिरककराजयगिकहतेहैदशस्तिपोतियोगकारक कविकिस्खामाग्रहहैतिनकी जो दशा तिथका नाम देशाइयो कहते हैं 'यति नवमेश और देशमिशको दंशाके अंतर्दशाके कारक जो वह सर्वधक रोहतवर कदाचित तिनको देशामवी राजयोगको प्रीति होतीहै परंतु अभयंता तीसरे छठे एकदिशके स्वामी नहिं हो तब राजयोगकी प्राप्ति होतीहै २. योगतिरकहते हैं योगका रकै सर्वधादिति । स्वतन्वीवसवा पापी ग्रह योगकारक ग्रह के सेवेधसें राजयोगके पल्ला देते है अषत योगकारक ग्रहकी दशाम और तत्संबंधीकी अतैदेशीकालमें राजयोगका' फल होताहै २१ मंगांतरकहतेहैं। केंद्रीविफॉणाधिपगारिति । एकत्वइंति केंद्रकाश्रीर त्रिकोणका स्वामी एकहि ग्रह होवे तव दोनों राजयोगकै कारक होते हैं और यट और दूसरे त्रिकाणाधिपति कर्के सवय होवे तव लिसके परे और शुभ क्याहै 'तिसके उपरत |ष्ट योग कोड नहिं होताहै २२ अव राहुकेतुको राज योगके कारकत्व कहते है । यदिकेंद्रेति । तमोग्रह जो राहतुहै यद केंद्र में चा त्रिकोणमें स्थित हो तव और किसीकद्रक' स्वामीक वा त्रिकोण के स्वामीक संबंधहो तव राहुकेतु राज मोगके कारक होतेहैं ३३ व राजयोगको भंग कहतेहै ॥ धर्मकर्माधिनेताराविति ॥ नवम "दशास्चपिभवेद्योग प्रायशोयोगकारिणोः ।दशादयीमध्यगतस्तदयुक्शुभ कारिणमिल्योगकारकसंवर्धात्पापिनापिग्रहारस्वतःतत्तद्भुत्त्यनुसारेणादशें युर्योगफलम ३ केंद्रत्रिकोणाधिपयोरेकत्वेयोगकारको अन्यत्रकोणप तिनासवधायविकिपरम् ३२ यदिकेंद्रात्रिकोणेवानिवसेतांतमोग्रहो नाथेना न्यतरेणापिसंवधाद्योगकारको२३अथराजयोगभंगाधर्मकर्माधिनतारिध्रला भाधिपौयदि॥ तयोः संबधमात्रणनयोगलभतेनरः २४ ॥ अथायोयविषयमारकग्रहलक्षणम् ॥ अष्टमंह्यायुप स्थानमष्टमादष्टमंच यत् तयोरपित्र्ययस्थानमारकस्थानमुच्यते २५तत्राप्याद्यव्ययस्थानाद्विती येवलवत्तरम् तदाशिंतुस्तजगताःपापिनस्तेनसंयुताः २६ तेपांदशाविपाकेषु संभवन्निधननृणाम् तेपामसभवेसाक्षाद्ययाधीशदशास्वपि २७ भावका स्वामी और दशम भावका स्वामी जो यह सो अष्टमेश और लाभेशवी होवे 'अथवा ध मकर्मके स्वामी अष्टमेशकर्के सबंधहोवें तव राजयोग भग' होताहै २४ अब श्रायुदायके विपयमें मारक ग्रहके लक्षण कहते हैं अष्टममिति जन्मल अष्टमस्थान आयुगा काकहाहै औरअष्ठम अष्टमअयाजन्मलग्नसंतृतीयस्थानसावीत्रायुपाकास्यनिकहाहेऔरतिन्होंदोनों आयुपाके स्थानासे व्ययस्थान जोहै अंयात् जन्मलनसे सतम और द्वितीयस्थान सौदोनॉमारकस्था न.कहें २५ और तिसमें सप्तमको अपेक्षा दूसरास्थान अत्यंत वली तिसकर्के .जन्मनसे दूसरे भावके स्वामीको दशामें मृत्युकहे सोई कहताहै तदोशनुरिनि तत्शब्दकर्के पूर्वोपस्थित दूंगरे भावमा परामर्श होताह तिसर्ककै दितीयंत्यानेशंकी दशाकालमें संभवेसति सभव होगां मनुष्यों का मरण होताहै २६ इसका संवधागेकै अश्लोकफ कहा, अयग तमगता तिसदूसरे स्थाने में प्रात पापी ग्रह तीसरे और छठे श्रोर एकादशके स्वामी होयें तब अथवा मावेशक दूसरे के समीकर्के युक तीसरे उठे एकादशके स्वामी होवें सभाके होया तिनको दशामें मृत्युरहे और विनको दशामें संभव नहिं होरे तव द्वादशेश ग्रहको दशाम मृत्यु कहे २० " - गोरजामदयाकी दशामान्यायपाकासभवनाहहोवतवकहतेहनलाभइतिवद्वादशनारद्वाददा माता और हादशक सबंधको प्रामजो पापो तीसरे छठे एकादराके स्वामी तिनसपू के म में, किमीक स्थानमें द्वादशेशस संबंध होतेसे शुभहाँको दृशामेवी मृत्युको श्रीर, महमद्याकी दशा मृत्तुकहे २८ श्रार कहते हैं पूर्वोन संपूर्णमारयोंके असंभवमें केवलानामिति ज्योनि पापीयहाँकी दयामे प्रधान तोतरे उठे एकादशके स्वामीको दृशामें किसीक स्थानमें मृत्यु 4. 'साम्य वारविचार त्यंचद्रमाके विना, द्वितीय सप्तम स्थानका जो स्वरमाहै, और छठे सन्ट हण्टश पारके स्वामी लीय राकेतु इन्हों सपूर्णाके माध्यम जो मह प्रथम नवाशका स्वाम डाव । नारक हाताह औरत तेहि, चंद्राकात नाशपतिः मारक होता है, और पापपरा अहारत नोचा गांदिमें स्थित म राहोना और पद्धग शब्दकर्के स्वनवाश स्वद्रेष्काण स्वदादशाशास्व त्रियों का यह ए करण कहा है सोर पापग्रहके, योगमै मृत्यु और शुभग्रहके योग पीडामात्र क. पना उरणे योग्य २९ अरविशेपने शानका मारकयोग कहते हे जव शनि मारके सहावस्मानादि चारप्रक रादि सबवामे कोई सबधकत्ताहोवे तव सपूर्ण इतर मारकोका. त्यागक अलोभपुनरेतपांसबंधनव्ययेशितु क्वचिच्छभानांचदशाह्यष्टमेशदशासूच२८ केवला न पापानादंशासनिधनं क्वचित् कल्पनीयवुर्धन्यामारकानामदर्शने. २६ मारके.सहसंबधानिस्तापापकृच्छनि अतिक्रम्येतरान्सर्वान्भवत्येवनसंशयः ३० अथगोरीजातकोक्तनक्षत्रायुद्दायकथनम् ॥ पार्वत्युवाच ॥ हितायसर्वसत्वानों जातकहिंगकर श्रायुयविधाननदेशामफलेनच १ एममुक्तस्तुपावत्या शंकर प्रत्यभापत उवाचवचनात्याशणुपातिनिर्णयम् २ नवग्रहाइमेस्या ता सूर्यसोममहासुतो राहु सुरगुरु सौर सौम्यकेतुसितास्तथा ३ एतेप्राणं भतामायु प्रयच्छतिवरानने श्रेष्टंचमध्यमवापिकनिष्टवाकदाचनष्ठ पणिसू सत्यदेशचद्रयसुबते सप्ततपाणिभौमस्यराहोरष्टादशैवत गुरो पोडशवित या सोरस्यैकोनविशतिः सप्तदशवुधस्योक्ता सप्तकेतोचवत्सरा. विशति भार्गरस्योक्तादशाभुक्तिक्रमेणच शतविंशति संयुक्तपरमायु प्रकीर्तित ।। शानिहि माग्क होताद और कटाचिन शनिहि मारफेश होने तव ययाकहने योग्यई. इसमे । शनि को प्रक्ला कहिहै और इसमें दशाविंशोत्तरी ग्रहणकरणी काहिह ३: * नव गारिजातकोत नक्षत्राणु कहतेहं ॥ पार्वती शिवजीको पूर्णभई ऐशकर जगतक हितवारते जन्मकालवाकाल दीर "प्रयुपाके विधानकके और दशाफलकपन कही। इसप्रकार पार्वती रहे को सुनकाय शिवजीप्रसनताक्कै युक्त पार्वतीको कहत्तभये हेपार्वति तुं श्रवणकर २' इसे कमर नवयर को प्रथम सूपं १ चद्रमा २ मगल ६ राहु ४ वृहस्पति ५ शानि ६ बुध • बेनु शु न १ हे नरम देहधारियोंकायायुपा देतहें जन्मकालमै जसा वायुमनुष्यका होता है उनम और मपम डोर सनिए उसे तीनप्रकारका श्रायु. जन्मकालीनग्रहोंक प्राधीन ४ बलियुगमे एकसरे वीस १२.२ परमायुरे तिसम छ यर्प ६ सूयके और दा १० चद्रमाक टारसात भीमके। ग पठारा १८ ग ॥ ५ ॥ और सॉला १६ गुरके और उसो १९ शनि और सतारी 103 के पोर सारा काके ७॥ ६ ॥ और वीश २. झुकाकर दशा भुनिक कम क होते .

T ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ श्रादर्शीकाधिकार कहतेहे हेपार्वति नवकोट वनायकरुतिकास लेक सलाई नक्षत्रतीन प्रवृत्तिका के लिखे ओर निन्हीके नीचे वा ऊपर सूर्यादि शुक्रर्पत नवग्रह स्थानिकरे और दैवविद ज्यो ति रोपउनेवालेको इस प्रकारक. दशाकहे ९, और नक्षत्रके प्रथमचरणमें जो जन्मते हैं तिन्हको पूर्ण प्रायुमा एकसाबेस १३, वर्षहोतीहै और दूसरे चरएके श्रादमें जन्मेतो सब.. युपा होतीहै 16 और नीसरे चरणके आदमें जन्मेतो अशी वर्ष ८० आयुपा होतीहै औरनक्ष बैंक चतुर्थाशके आदर्मजन्मेतो साठव५ ६ • श्रायुपा होतीहै और सो वसैलेकर्के जो पापा का समय १.... ६. इन्हमें कदाचित् मृत्युकों, नहिं प्राप्त होवे नक्षको चरशका आद्यत होम तेव क्रम १.५ ओर ९.. और ८.. वर्षक: मृत्युको प्राप्त होताहै २ हेपार्वतिमता 'ई नक्षत्रो जित नक्षत्र में जन्महोवे तिस नक्षत्रसे लेकर्के वुधजोंन गणना करणे योग्यहै १२ अब SCERTIST श्रा च भी राजी शव के श नवीएयग्निभाद्यानित्रिरात्यानिसुंदरि ॥ अधो । जिसमा पति ला माफाघ स्थापयेत्कोप्टेनकेकमलानने ८.सस्थाप्यवद उक हचिसा वि श्रीज्य माध सूर्याच्छुकांतान्नवस्नेचरान्' । दशाफलानिक मशोदेववित्प्रष्टुरादिशेत् ९ प्रथमांशादिजातानां PN IT.परमायुःप्रकीर्तितम् द्वितीयस्यांशकस्याशित मायुरुंदीरितम् १०समाशीतिस्तृतीयस्यपाधिस्तुर्यस्यतुस्मृत शताद्यायुपिकालेच द्वितीयोयंतकाहिना ११ म्रियतेतदादानिपचदिग्विशति क्रमात् ।। अधि एकजीवनतेषावक्तव्यवारवदित १२ सप्तविंशतिऋक्षेपुर्वत्रभेजन्मजायते त दिएयमादितःकृत्वाकर्तव्यागणनावुधैः १३ जन्मक्षगतनाडीनैपरमायु खग्रह भजेत् । लब्धपरमायुपशाध्यशेपमायु स्कुदमवेत् १४ अत्रांतस्तुयोमृत्यु. संदशारिटतोभवेत् ॥ पापस्यहिचलिष्स्यदशामृत्युप्रयच्छति १५ वलेनवाज तःपापोवित्तनाशविधायक ॥मध्यमेनबलेनैवयुक्त पीडाकर स्मृत " - १६ . - नारायुको स्पष्ट करते हैं । जन्मनक्षी यो गतडिया भुत्यडिया तिन्नोंक परमायुवाकों १२. गुणे श्रीर स्वयह कचानववे ? फेअकसें भागलेवेलन्धवप होतेहै शेषाकको दादशगुण कद.. नसभागले रन्य मास कियाघरे और पाकको तीस ३. सगुणे भार ९• मागलेवेनवल व दिन होतेहें इसी प्रकार शेपा कर्को साठ ६. गुणकक भाग ९० पासे घट्यादि लग्नहोत पपीदियो प्राप्त तिन्हका एकस उगवीस १२० वर्ष घटापदेवे शेप स्पष्टाः होताई ११ तिम श्रामुपाय मध्यम यो मचाहे सो दशारिष्टतें जानना शोर पडेवलकर्क युक पापोग्रहकीदशामृत्युको ९और यहीनपापीमहकीदशा पन नाशकीहै नरमध्यमवलफर्के युक पापग्रह कीदशापौसाको ३ देता 4 7 है ६०० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और देवताके पूजनकर्के और दानकर्के और साधुसगकर्के । और ब्राह्मणों को सेवार अपनत्यु का नाश होताहै १७ और हेपार्वतिजन्मनक्षबके अधः स्थित ग्रहकी। प्रथमदशा होतीहै तिससे आगे कमक देथा और अंतर्दशा होताह १८ और ग्रहकायो स्पष्टयायुहै तिंसकों ग्रहों के पूर्वोक्त वर्षांसं गुणे और एकसौवीस १२. संभागलेवेतब अंतर्दशा स्पष्ट होतीहै ।१९ जैसे अंतर्दशाकों ग्रहवास गुपो और १२• वर्षभागेतव विदशा होतीहै दशाकाष्टादिग्रहक्रमसें २. अब विंशोत्तरिदशाके फल कहतेहैं प्रथम सूर्यदशाका फल कहते हैं सूर्यकी दशामें चित्त 'उ दास रहिताहै और धनका नाश होताहै और देहमें रोग और संबंधियोंकावियोग होताहै और राजजनोंक पीडित और विदेशवास और उपधातकों मनुष्य प्राप्त होताहै । और चंद्रमाको द शामें हाधिघोडे रहनादियों कर्के बडा प्रताप और मिष्ठान पान और अनेक प्रकारका सुखहोता है सुरार्चनेनदानेतसाधूनांसगमेनच शुश्रूपयाचविप्राणामपम युर्विनश्यति १७ नक्षवाधःस्थितेस्तस्यग्रहस्याद्यादेशानियेततः क्रमेणचान्येपादशाचांतर्दशाभवेत ८ स्फुटमायुर्हतंखेटमानेनविमजेत्तत परमायुः :प्रमाणेनदशाचांतर्दशांनपि १९ दशाव्दैश्चैवपूर्वोक्तविधिनांतर्दशाभवत्दकोष्टादिखेटानांस्युरथोपदशाइति २० अयावंशोत्तरोदशाफलानि . तत्ररव उहिग्नचित्तःपरिनष्टवित्तःशरीररोगीस्व जनावियोगो निष्पीडितोराजजनैःप्रवासीनरोपघातीचरर्दशायाम्-१ -गजा श्वरत्नानिमहाप्रतापोमिष्टान्नपानविविधंसुखंच आरोग्यतासर्वजनानुरागोभ वेदशायांशशिनोनरस्य २शस्त्राभिघातोपतेश्वपीडाचौराग्निरोगाश्चधनस्यहा निःकार्याभिघातश्चनरस्यदैन्यंभवेन्नराणांधरणीसुतस्य ३ ज्ञानस्यहानिर्गमन विदेशधर्मस्यहानिर्विविधाश्चरोगाः सर्वत्रशून्यतनुसंशयचराहोर्दशायांनियतं नरस्य ॥४॥ धर्मार्थकामैः परिपूरितश्चराजप्रतापैविनय समेतःधनीजयादा रसुतादियुक्तोगुरोर्दशायांचनरोविरोगः ५मिथ्यापवादोविमुखश्चबंधोधिश्वरो गश्चनिराशताच कार्याणिशून्यानिधनस्यहानिः श्लेशाभवत्यवशनेर्दशायाम और श्रारोग्यता और संपूर्ण जनोंमें प्रीतिहोतीहै २ श्रीर भीमकी दशामें शस्रघात और ग ना से पीडा और चौर और अग्निसे पीडा और धनकानाशहोताहै और कार्यकानाश और दी नता मनु यकी होतिहै ३ और गहुको दशामें विद्याकी हानि और विदेश गमन और धर्मकीहा नि ओर अनेकप्रकारके रोगहोतेहैं और संपूर्णमौका फल शून्य होताहै और देहके नमें निश्चयकर्के सशय रहिताहै ४ और वृहस्पति कोदशामें धर्म अयं कामककै पूरितभलीप्रका रहोताहै श्रोर राजप्रतापोंकीरनम्रतारयुन होताहै श्रीरघन और जयवीर सोनारपुत्रादियोंक के युक होताहै ५ श्रीर शनिको दशामें झूठा अपवाद और बयोंसे विमुखता और रोग और श्राशाका भंग और संपूर्णकामि शून्यता और धनकीहानि और ठेशहोताहै. 4 .. वच यप और ॥ औरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। औरबुधकी दशा मनुप्पणनेकप्रकारोंधनकाप्राप्तहोताहै,और सुंदर स्त्रीके. विलासकॉप्राप्तहो माहे और संपूर्णप्रथ सिद्धंका और बडेमानकर्केयुक्त होताहै-७ौरकैतुकी दशाम लक्ष्मी के 'विनाशकों प्राप्तहोताहै:ौर-स्त्रीको विपत्तिहोतिहै और देहपीडा और राजासे . मानभंग और मित्रोकर्के और कुटुंबियोंकर्के विरोधहोताहै और संतापहोता है. ८और-शुक्रकीदशाम मनुष्यकोरा • आकमानहोता है और धन धान्य कर्के पूर्ण होताहै और हाथी घोडयों कर्के युक्त और स्त्री क के रहित होता है और मंत्रम चतुर और शास्त्रमें कुशल होताहै ? अव अंतर्दशाकेफलंकहतेहें प्रय • म सूर्यको दशाम अंतर्दशाके फल कहतेहैं जिसकालमें सूर्यकी... दशामें बृहस्पति औरचंद्रमा और मंगलकी अंतर्दशा होवे तव शुभफल होता है और इन्हीं तीनग्रहॉकेविना अन्यग्रहकी' अंत . AT नानाविधैरर्थशतैःसमेतोदिव्यांगनाकेलियुतोविलासीसवार्थसिदोवहुमानवां श्वभवेद्दशायांमनुजोवुधस्य७-लक्ष्मीविनाशावनिताविपत्तिःशरीरपीडानृपमानभं हंगा-प्रिये कटवेश्वभवेद्विरोधःकेतोर्दशायांसततंचतापः नृपेंद्रमान्योधनधा न्यपूर्णोहस्त्यश्वयुक्त प्रमदानुरक्तः मंत्रप्रमेयोनिपुणेश्वशास्त्रेकवेर्दशायांकुश लोमनुष्यः ९ अथांतर्दशाफलानि ।। तत्रसूतिर्दशाफल रवरतरोदेवपूज्योय देवतयांचंद्रभीमाशुभौस्तस्तथैव रिपोभीतिमर्थस्यहानिसदेवप्रकुर्वतिचान्येवि योगतथैव. १० अथचंद्रांतर्दशाफ- रजनिनाथदशांतरगायदारविजराहुमही सुतकेतवः भवतिनैवसुखंखलुसंतिवैविजयलाभसुखानितथेतरे १ अथभी मांतर्दशाफलं दिवाकरश्चापिनिशाकरश्चीवोपशंभूमिसुतांतरस्थः । करोतिनित्यवहुकष्टमन्येरिपोर्भयवित्तविनाशनंच २ दयाहोवे तव शभय और धनक्षय और वियोग होताहै ..॥ अब चंद्रमाको दशाम, अंतर्दशाका फल कहते हैं यद चंद्रमाको दशामें शनि और राहु और मंगल और केतुको अंतर्दशाहोवे तव निश्चयकर्के दुःस्स होताहै और सूर्य और बुध और गुरु श्री र शुक्रको अंतर्दशा होवे तब विजय और लाभ और सुरख होतेहैं १ श्रीर मंगलको दशा में अंतर्दशा का फल कहतेहें मंगलको दशामें सूर्यफो और चंद्रमाको और वृहस्पतिको अंतदंथा.शुभ फलकों कता है और इन्हीं तोनम विना अन्यग्रहकी अंतदंशावहुत कष्ट और शत्रुभय और धननाश “ काह२ ૨ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। प्राय राहुकोदशामें अंतर्दशाका फल कहतेहै राहुको दशामें अंतर्दशा पद वृहस्पातेको हो वे अथवा शुक्रकी अयवा बुधको होवे तव नित्यप्रति सुख और धनको प्राप्ति और बहुत प्रकारक के राजासैमान होताहै और राहुंकी दशामें मंगल और राहुकेतु और चंद्रमा और सूर्य और शानेकी अंतर्दशी होवे सब दुःख और वियोंग और मृत्युकाभय और धनको नाझं कत्तहें अव जीवकी दशाम अंतर्दशीका फल कहतेहैं बृहस्पतिकी दशामवृहस्पतिको और बुधकी और सूर्यको और मंगलकी और चंद्रमाको अंतर्दशा सुरव और धन धान्यकी वृद्धि क्त्ताहै और अन्यग्रहोंकी अंतदं शा दुःखकों देती है ५ अव शनिको दशाम अंतर्दशाका फल कहतेहैं शनिको दशामें बुध और अथराहोरतर्दशाफ० ॥ , राहोरंतर्दशायांयदिभवतिगुरुर्भार्गवोवावुधश्च नित्यं सौख्यधनीप्तिवितरतिवहुधाराजमानंचधत्ते . भौमोराहुश्चके तुर्विधुरथचरविर्मंदगामातथैवसईदुःखवियोगमरणमथभयंद्रव्यहानिचदा: ng अयजीवांतर्दशाफः वाचस्पतेरंतरगोगुरुश्चेदुधोरविर्भूमिसुतस्तथे दुः करोतिसौख्यंधनधान्य दिदद्यु:सदादुःखमतः परये ५ अथान्यतर्दशा .फ शनैश्चरस्यांतरगोवुधश्चद्गुरु विश्वशुभंददाति शेषाश्चसर्वेवहुदेहपीडा रिपोर्भयंवुद्धिविनाशनंच ६ अथवुधातर्दशाफ० चंद्रात्मजस्यांतरगोहिभोमड न्दुश्चकेतुश्चससेहिकेयः शुभप्रदानैवशुभप्रदोर्कीरविर्गुरुदैत्यगुरुर्बुधश्च " थकेतोरंतर्दशा केतारतर्दशायांभवतिचशुभदोदेवपूज्य सदैक केतुःशुक्रोक सूनूरविरपिसततेसैहिकेयोवुधश्च एतेदुःखंचशोकनृपतिभयमयोद्रव्यहानिकि देशनित्यकुवैतिचद्रोजनयतिसुखदुःखसंमिश्रितंच ८ Tr ...वृहस्पति और शुकी अंतर्दशा शुभ होतीहै और अन्यग्रहाँको अंतर्दशामें बहुत देहपांडा पार भय श्रीर वृद्धिकानाश होताह ६ अव बुधकी दशामें अंतर्दशाका फल कहतेहै बुधकी दशा मंग - -ल और नंद्रना.और केतु राहुकी अंतर्दशा शुभनहि होताहे और शनि और सूर्य और गुरु और शुक्र और बुधको अंतर्दशाशुभ होताहै , अवकेतुकी दशाम अंतर्दयाका फल कहतेहैं केतकी दशाम एकवृहस्पतिको दशा शुभहोतीहै और केतु श्रीरशुक्र और राहु और बुधीरथीन और सूर्य इह है ग्रहको अंतदंशांदुःय शोक और राजाको भय और धनकी हानि देतीहैं और चंद्रमाको श्र जदया दुःखक: संयुक्त सुखकों देतोहै श्रयान्मध्य फलक है ।

- -- । १ पिंग 4 .. ॥ श्रीरणाविरज्योतिर्महानिवन्ध ।। Trilarami अब शुक्रकी दशाम अंतदंशाकाफल कहतेहें ॥ यदशुक्रकोदशा मेंवृहस्पतिकी अंतर्दशा और शुक्र को और बुधको और शनिकोहोवे "तवे ' शुभफल होताहै और अन्यग्रहको तर्दशामें धनको हानि औरलैंडाद 'और रोगवाद्धि होतीहै और राजाका भय होताहै ९ अर्व रुद्रयामलोन योगिनीट शाका विचार कहते हैं ॥ आठ योगिनाप्रतिदकाहेहै मंगला : पिंगला २ धन्या ३ भ्रामरी भद्रा ५ उल्का ६ सिद्धा' सकटा इह पाठोंके नामहै , और इन्होंके स्वामीग्रह, यौशिवशास्त्र मेंकरे हैं माँ कहते हैं मगलाकास्वामी चंद्रमा और पिंगलाका सूर्य और धन्याका बृहस्पति और बामरीका मंगल और भद्राका बुध और उल्काका शनिबार सिद्धाका शुमार , सकटाके या मीराहकेतु कहेहै २और अश्विन्यादि नक्षसे लेक जन्मनक्षत्रजितनी संख्याका होवे, तिसमें तीन ३.और मिलावेऔर आठसें भागलकर्के यो शेप रहे सो मगल्लासे लेककेंदशाहोताई ३ और मगलास लेक एक वीवृद्धिकर्के दशावपं होते है जैसे मगला वर्षएक अथशुक्रांतर्दशाफलम् ॥ यदांतरंदैत्यगुरोर्गुरुभवेच्छुभतथाशुक्रवुधार्किभिस्तथा अर्थस्यहानिकलहचरोगकुवैतिचान्यनृपतेर्भयच ९ अथरुद्रयामलोक्तयोगिनी दशाविचारः योगिन्योप्टौसमाख्यातामंगलापिंगलातथा धन्याचभ्रामरीभद्रा । चोल्कासिदाचसकटा१ चंद्र सूर्योगुरुभीमावुधोमद कविस्तमःग्रहास्तासांविनि र्दिष्टा कमेणैतेशिवागमे२ जन्मक्षत्रियुतंकृत्वावसुभिर्मागमाहरेत् शेपेतुप्रथमा ज्ञेवाह्यातोन्याक्रमशोमता ३ एकाभिटयावणिमंगलाप्रमुखासुचप्रथमायार सैर्वपंचयचगुणयेत्पुन ४ गताभिर्भस्यनाडीभिर्गुणयित्वातुनैदिनविहीनासाप्रक र्तव्यास्फुटाचैवभवेद्धवम् ५ अन्यायथोक्तवल्लेत्या फलतासांप्रचक्ष्यते मगला मंगलं सर्वकुरुतेपिंगलारुजम् ६ धन्याधनंसुहृत्सौरयभ्रामरीश्रमणव्यथांभद्रि कासुखदाचोल्काधनराज्यापहारिणी ७ सिद्धाचसाधयेत्कार्यमकटाव्याधिमृत्युदा दशांतुदशयाहन्यात्पत्रिंशद्भागमाहरेत् ८ ला दो २ दत्पादिकमसे अव प्रयमदशाफाभुकभाग्य कहते हैं प्रथमदशाके याकॉछ । क गुणे और तिसककर्के नक्षत्रको भुक्तयडियोंको गुणे ता दयाभनदिन हेतिहेंतिन्हा,दिनोंको वर्तमान दशावपामघटायवेतव'जन्मकालम सी दशा झोप होताह शपहोतोहे निश्यक ५ श्रार पूर्व दशाकाभोग्य लिखे और तिसरे श्राक्यिा दरी वानवपीलिखे औरतिन्दाकाफ कहे ॥ मंगला दशामें सपूर्ण मंगल काय होतेहे । पिता रोगका भय रहि ६ और धन्या धन और मित्राको मुख है और भ्रामरी प्रमए । पीडा लोहे और भद्रासुख देती और उल्यापनका भरायका नाग पत्ताह ७ गर मिद कहिौर संकटा म्याभि और मृत्युका देतीहै अब अनदंशाका श्रानयनं रहते हैं शिकापशामें अंतर्दशा देरी चहि तिस के वॉकर्फे स्थावकों गुरों और छित्री ६ से मागलेवे .

ot) कतारमा प्रारमंगलाचौरसिदादहनित्यप्रतिशंभदेतीयों है और शेपदशामंगलाके अंतर अशुभ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः और जो लब्धहोंवेसो तिसको दशामवामहोतेहैं और यो अपांकरहे,तिसको तानसें भागलेवे लब्ध मातहात जोशेष रह तिसकों ददागुणकरे तवदिन होत हैं. इस प्रकारक. - मग़लादियों की अंतर्दशा वनावे और अंतर्दशाके फल थके अनुसार कहतेहैं... मंगलादंशाके अंतर १७, और धन्या और भद्रा और मंगला शुभहैं गोरसिद्धी समहे और ऑपकोदशा अशुभहै और धन्यामध्यमें धन्या शुभह १३ . और भद्रा सिद्धा और मंगला शुभ होतीहैं और अर्पदशा अशुभफलकनहैं और भ्रामरी देशा में अंतर्गत मंगला और सिद्धा और धन्या शुभे कारकहैं १३और भद्रा देशामध्यम फल 'कतीहै और इन्हास अन्यदेशो दुःखका देने वालोहीतो और भद्रादेशाके अंतर्गत सकेटो और उत्की FFFFF 1११ लब्धावसज्ञेियामासास्त्रिहतशेपके ततोदशगुणेशपेजायतेंदिवसाइह १ एंवमेतदशा कार्यामंगलाप्रमुखा क्रमात् फलानितत्प्रवक्ष्यामितासांग्रंथानु सारतः १०मगलीतर्गतावन्याभद्रीसिदाचमंगलाशुभदाह्य शुभाशेपाःपिंगलायांतुपिंगला धन्याभद्रामगलाचशुभा सिद्धासमामताशेपाह्यशुभदाज्ञेयाधन्यावन्यास्यमध्यगा१२ भन्द्रासिदामंगलाचशुभाह्यन्याःशुभप्रदाः ॥ भ्रामय्यामंगलासिदाधन्याचशु भकारकाः१३ मध्यमाभद्रिकाज्ञयापरार्दुःखप्रदामताः ॥ भद्रायांसकटाची स्काढष्ट्रामध्याचभ्रामरी १४ न्याःशुभदोज्ञयाउल्कायमिंगलागता ॥ समदुःखप्रदाशेपा सिदायांमंगलाशुभा ॥ १८॥धन्याभद्रांतथासिद्धा पराः कष्टकरीमा संकटायांशुभासिद्धासमाभद्राऽपराहिती ॥ १६ ॥ मानिजभक्तसमुत्यस्योञ्चमित्रारिनीचैर्जनितमेखिलयोगभावष्ट्यादिजातं सफलफलसमूहसंप्रगृह्यात्रविदान्वदतुजनुपिकिंचिदर्पप्रणोदयपि ॥ १७ दृष्ट फलकती और नामरी मध्यम फल काहै 12 और दया शुभफल का है और उल्का ६ शाम मंगली मध्यम फल की है और सभ दुःखफल देतीहैं । और सिद्वादशाके अंतर्गत मंगला शुभ होता ५ोर धन्या भोर भद्रा नार सिदा शुभ होती हैं और इन्द्रोसंन्यन्यदशा दुःखको देना । और संकटा दशाके अंतर्गत निद्धा शुभ होताह श्रीर भद्रा मध्यम होती र घालमा अंगभ होता है और कहतेहै पूर्वकहे जोदशाके स्वामी ग्रह.सो अपने क्षेत्र में गा अपने उन में नामिदि राशिम अथवा शगुनोचादि ग़ाशिमें स्थित होवें धार शुभाशुभ ग्रहोकर गुजार दृष्ट होग ना विदान संपूर्णकलको विचारक जन्नकालमें कदको मारमा प्रवेशकालमेर म कालमें चीफलको १०

No text on this page.

६०५ .. श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ लाSHREE NIT अब योगिनोदशाको पूजाका विधान कहतेहैं, जैसेविष्णुके पूजनेसें संपूर्णदेवता, प्रसनहोतेहै. तैसे हियोगिनीयोंके स्वामीपूर्वकहेज़ोयह तिनके पूजनत योगिनीयां प्रसन्न होतीयांहूँ और. तिसकावंशीन अयक होताहै. अयस शिवजीने पार्वतीके आगे कहाहै, और रुद्रोक जो मंत्र मृत्युंजयादिहे तिसका हजार वाल.यथा शनिस जपकरे और योगिनीकाचित्तमें ध्यान धरे और जपके दशमांशक के अन्न घेत दम्भ मधु और रक्तचंदनादि रक्तवस्तू मिलायक होम करडोर ब्राह्मणोंकों भोजनदेवे २ इसप्रकारककहिआगे कहेजा योगियों में HitSpr:ETTPानतिनमें जोविरुदशाहोवे तिसके मंत्रको जपकरे उौर-विधिपूर्वक मालाला जगवनादि करे सो सातदिन में दशहजारविनोकोवी शोपदर करदे ताहै ॥ अथवा नित्यप्रति मंत्रबोजाक युक्त योगिनीयनका पूजनकर्के UPEE अपने पसिनी रखेताह तिसके शव निवल होते है और लक्ष्मी घरमै अयोगिनीदशापूजाविधानम् "महरौपूजितसर्वदेवा-सुतुष्टस्तिथास्वर्चिताः स्विस्वरखेटोनवापि को प्रसन्नोभी मा प्रसन्नाभवेयुध्रुवतस्यवंश:शिवेनोक्तमेतच्छिवायाःपुर स्तात् ॥ ॥ श्रीरुद्रोक्तमर्नुसहस्रमथवालक्षंजपेद्योगिनीध्यानचेतसिसविधा यंदशकशिहोमयवस्तुभिः॥अन्नग्धघृतैस्तथामधुयुतरक्तस्तथावस्तुभिहत्वों तदशमांशतपणेविधोविप्रास्तथेभिोजयेत् २ एवयश्चविरुद्धयोगिनिमनुजप्ता विधापूर्वकविनोनामयुतंचसप्तदिवसेदूरीकरोत्याशुच ॥ नित्ययोगिनिमंत्र वाजसहितयंत्रप्रपूज्याथवापा_रक्षतितस्यशत्रुरवलोलक्ष्मी:स्थिरोवेश्मानि। ३ त्रिकोणंततःपंचकोणसमुक्तंततोगर्मितंकोणमुक्ततथैव ततोवरीलंचाप्टपत्रविधैं ज्यमिदंयोगिनीयंत्रमुक्तंशिवेन ४ इच्छांज्ञानक्रियांमद्रेत्रिपुकोपपुपूजयेत् ॥ मन्मथान्पंचतदधःपंचकोणेपुपूजयेत् ।। ५. ॥ पेडंगंपूजयेत्पश्चात्पश्चादष्टद लेयुचल ॥; एवंविनोविधानेनपूजयित्वातुयोगिनीम् ॥ ६॥ यदासकटास्या, विरुद्वानराणांतदातुभिःसंकटापूर्वगौरी प्रपूजाविधयातथासंकटनीभवे । नोक्तमेतद्भवान्याःपुरस्तात् ७॥ rem' स्थिर रहतीहै ३ अव यंत्रकी विधि कहतेहै ॥प्रथम त्रिकोण खे और तिसके ऊपर पंचकोण लिने डार-तिस पंचकोणके ऊप छकोल लिखे और तिसके ऊपर वत्तुलरेखादेकर्के अष्टदल विधान करे इह योगिनीका यंत्र जोने कहा,४ हेपावति त्रिकोणमें इछासेलेक तीन शनियोंका पूजनकरे औरपंचकोशपांचकामवीजकाहींकारका पूजनकोपपट्कोणमें पूर्वटिशासैलेकाहार है। वीज़ा कापूजन करें और इनमें स्वाहाकाग्दोवर्शमिलायककेंअष्टदलो मे पूजन करे इह बाजनाथ हिहै ६ रिकहनेहे जव जिन्होंमनुष्योको संकटा विरुद्धदशा वर्तमान होवे तिन्होंने संकटानाम क पार्वतीका पूजन करला योन्यहै तैमें करणेसे पवितीसंकटके हरवालीहोतीहै अपई जीने पावतीके आगेकहाहै । infi HTI ३ 1fINP T जनाका और इसीप्रकार जव उल्काविरुद्धदशा होवे तव मनुप्यानेज्वालामुखीसर्वदाकाल पूजने योग्य दुःखकोशांतिकवारतेइसमेंसंशयन हिहै "८ इतिथीजातकरखेडेभाशयाविशतितमोध्यायः अब नियोणान्यायका व्यारव्यांनकरते होराप्रदोपमें सूर्यसैलेकके शनिपतयोगहश्रष्टमस्थानस्थित होवसी क्रमक प्रग्नि और जलओरंशसारश्वरन्नोर उदरोगऔर तृपाऔर क्षुधास मृत्युकृतह और अहम स्थान में कोई ग्रह स्थित नहिहोवे तव योग्रह बलवान् अष्टमस्थान को देख तितके दोषक मृत्यक हैत्रीरवलंयतपणेदृष्टिक कोई ग्रह नहिदेखता होवे तव अष्टम भावगतयोद्रेष्काण तिसके स्वा न एवमुल्काविरुदास्यान्नरेज्यालामुखीसदा ॥ 'पूजनीयाप्रयत्नेनदुःखशात्य, "नसंशयः प्रथमगलामंत्रः ॥ोहीमंगलेमंगलालयस्वाहा EL.? अथपिगलामंत्रः ॥ पिगलेवैरिवारिणितसोदफट १३ अषध न्यासवः श्रीधनदेयत्येस्वाहा. अथभ्रामरीमंत्रलीधामरिजगतांमन्त्रधी श्वरिभ्रामयकी १६ अयभद्रामंत्रःब्लुभद्रकममभद्रदेहिपरभद्राणिनाशयना शयस्वाहा २४ अयोल्कामत्र डॉउल्केममरोगनाशयभंजय १३. अथसिदा मत्रः ॥ हीसिंहमसर्वमानसंसाधयसाधयस्वाहा, १७ अषसंकटामंत्रः ।। वलुंक्रसकटेमेरोगनाशयनाशयव्लुलीही. २८ इतियोगिनोदशापूजनाविधानम् इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधे, जातकरखेडेदशांतर्दशाफलाध्यायोविंशः २० अर्थनिर्याणाध्यायोव्याख्या पते होराप्रदीपे वन्ह्यव्यायुधतोवरामयषाक्षुत्तोर्कमुख्यमंतिं रंध्रस्थैःसवलक्ष काचनिधनेवारंध्रपातत्रिंशपात् पिताद्वातकफाचपित्ततइहनिभ्यःकफाचानिलले मभ्यामरुतोफतःसमपनुः छिद्रांगकेकोपतः ३-छिद्रेशत्वभगेचतीर्थमरगल ग्नेशयुक्ततथा जीवाढ्यचसितान्वितेप्यथचरेछिद्रेन्यदेशेविपत् ॥ पधाष्टस्थ धारयोर्यदितदाचोरोस्यपादौकरौ नरयेतांखसुखस्थसूर्यकुलयो शैलायपाताधार मार्क दोपसे मृत्यु कहे रोकापोश सूर्यहोवे तव पित्तक माहितिवातकफस भगाहाहावे तयं पित्त बुध होवे तब कफ पित्तवात तीन दोपोंसे वृहस्पति होंने तय कफवायुरूंके श्रीरशुभ होवे तय प्लेष्मक और शनि द्रेष्काणकास्वामोहोवे तव वायुक.मृत्यु होती और अष्टम भाव भगतयो राशि तिसके कोपसे रोगोत्पन्न होता १ और अधमेश वैतव में स्थित होवे तय तार्थ रेताह और लग्नेश कर्के यां वृहस्पतिवा शुक कर्फे युक्त होवे तर तायर महोतीह और भी चराशि हो तर विदेशमै मृत्युहोतीहै और छटे और बाद में स्वान बुधमंगस दोनों 'य तितके हाथ और पैर चोरकाटते नोर दश्चमचतुर्थ मानगे मंगल रिपती गिरकर्के मरताह २ .. म.भीमशनीयोतिर्महाविधा, ॥ ६.७ और जिसके जन्मकालमें सूर्यकोशिम शनैश्रम्धिन होवे लोग सगलकी राशि वृहस्पति स्थित गोवे और पापग्रहकर्व युरहोवे तर तिसकी भुजाका छेदन होताहोर-शत्रुको राशिम झानिक बर युन होवे भी शत्रुग्रहक दृष्ट होवे नव निमका एक घटस्टाजाना औरदाररागि संह और सिंहराशिम चद्रमा स्थिनहोवे या ऋष्टमस्थानमा जगह होवे नव विसका विरहेड जो ना श्रीर शुभमहको दृष्टिस रहित चट्टमा शत्रुको गाशि होये -तिसरे नेताश कृता । पीर पापग्रहको राशिम, स्थित,चुद्रमा सूर्य मंगलकलाइ हो मास माहातो होता और शनि गाव युक्त होवे रुव निश्चयकर्के गोहासा वाला होतार तोर मेपासप मिथुन राथिमें यह हो ना झलक के मरता और शुभग्रई शत्रको राशिम स्थित उठेवादम बाहरमे ध्यान में स्थित होव और दाह के युन मंगलशचका राशिम स्थित होवे नव सर्पदशककै मृत्यकोप्राप्त होताह, और मि राशिमवर्किगाशम सप्तम और मरमस्थानमा हरकपनचंद्रमाहोवनवपशुममरता है. हुक RPFFIE FT EFFEITF सूर्यक्षरविजेकुजूक्षजगुरौनापापयुक्तभुजच्छेटोथोरिरहे शनिःसितयुतोवैरीक्षि ताध्यकईत गोहरिनेवउहतशिर छिद्रोहनौकनक, सहग्रीनविधुश्च शत्रुगृहग पापत्रयायोसिहत सारक्षितपपिरामिविधास्यादब्रह्मघाती पुनमंदोदोखलंगोवधीवितयक १ । २ जान्छलघात खगे:साम्येशत्रु हेरवीक्षितयुतेपघाटमात्यजननीश-शत्रुयुतकरिपुगृहछिद्रेद्विजिव्हान्मृतिः १ मिहेककिणिसप्तमाष्टमविधीसागोविनश्येत्पशो. मागोसारिगृहेशनीरिएं. दृशायुक्ततिपापीम्मत ॥ कटोसगौशुभग्रहदशाहीनेतुखजोभवेत् भा नोधर्मगते शशीक्षितपंतशोरहेसर्पत ५ सांगवल्याम् ॥ कन्यास्थयो रिनेहो पाभितंयोमृति स्वजनात ॥ उभयौरथार्कशशिनोयदातदातोयमन्ज नन मृत्युर्जलाहटेन्मदेकुलरिमकविधी ॥ मवन्हिशस्त्रजश्चंद्रेकुः 'पापमध्यगकन्यायपापमध्यस्थचरक्तात्थशाजा शिस्त्राग्निपात्- योमत्युःपापांशेसारभरि एमाला कशमि लमम स्थित होघे और शय दृष्ट होवे तव-पापक्कै मरतहि और किशशिम शनिक में युद्ध चद्रमा स्थिर हों और भयाकी दृष्टिक गहित होये तब ला होय मन्ताहै और शकी राशिम नरम धानमंसूर्गन्धिन हो और चंद्रमा क दृष्ट युक्त हो म सर्पत मग्ना , व सारावल मकारने निसः 'जन्मकार मंकन्याराशिम रिपत मूर्य चद्रमा दोनों पापी ग्रहाक.. देवे, होवै तदा प्रपने सीधी बार लमें इवनस मृत्युहोता । और जिसके जन्मकालमें ककंगाल में गनि, और मरगशिमचंद्रमास्थिर होवे नव जल्में मृत्युको पीर मेएऔर वृधिक राथिमें पावर चद्रमा होने नप - "अग्निशमक मत्युरहे . श्री निमरे जन्मकालमै कम्पाराशि गन, चद्रमा पापी यस माप वितहाचे नव ग्क गोश रोगर्ममृत्यू होनाहन्नीर पापोयह के नपाशगन मकर और रंभराशिम चंद्रमा स्थिनहोवे नर शरीकर और अग्निमन्मोतार ।

६७६ I.Vit रिवारज्योतिर्महीनिवन्धः ॥ और नमी और पंचम स्थान में स्थित चंद्रमार्को शुभग्रह नहि टेग्वने होवे तव वनस नात्युहोताह और अष्टमभाव रोकाशकास्वामी और पापग्रह वद्रमान श्रेष्टम तिहाँ त रवी बनम मरता है और पापीयहकर्के युक्त चंद्रमा सप्तममे स्थितहोवे और मीनराशिफलामे मर्यहोवे और मेपराशिम शुकहोवे तव स्त्री निमित्त गृहम मरताह और चतुर्थधानमे नगल अथवा दशम म्यानमें शनिहोर्वे तेव'शूलीककै विद्ध मृत्युको प्राप्तहोता है और क्षीणचंद्रमा ककै गुरु पारी यह नवम पंचमम वा एकादशी स्थित होव नववी जुलीक मरताह और जिसके जन्मकालमें चतुर्थ स्थानमें मंगल वा शनि स्थित होवे और दशम स्थानमे . गनि, भीणचद्रमा कक युक्त होवे और पापाग्रह त्रिकोण । १५ । स्थानमे स्थित होवे तव - शूलीककै मृत्यु होताहै ॥ १२ ॥ और चतुर्थस्थानमें सूर्य और दशमम्यानमे भोम सीएचमा, युक्त होने और शनि क दृष्ट होवे तव गिरने कर्के और काष्टसे ताडित होने के मुत्यु होताहै १३ और आर्मनांगो 7-26TE मौम्याहौसलोधर्मधीस्थौबंधान्मृतिप्रदौबधरत्र्यंशेशपापाश्चहिमगोच्छिद्रगास्त थासपापेशीतगायूनेमीनराश्युद्गमरवोमेपशुक्रेगुनाहेतरणमंदिरेभवेत् १० लिदिन्नमृतिभामसुखवायमेवरे त्रिकोणायगते.पापयुगपत्सकशेंदुभिः ११ रुधिस्सखेथवा वियतियमेक्षाणचद्रसंयुक्ते पापैत्रिकोणलग्नेशूलप्रोतस्यनिदिशे न्मरणम् १२ चतुर्थेवरेभीमेक्षीणन्द्रसमन्विते मद्दष्टेमृतियातिपात काप्टेन ताडित ३३.क्षीणेदुमद्रार्ककुजैश्चरभ्रलमांवुख़स्थैर्ल गुडाहतागः तै कर्मलग्ना त्मजधर्मसस्थेधूमानिमृत्युर्गतिकुनांग.१४-सुखास्तखस्थै कुजसूर्यमंदैर्मृत्यु स्तुशवानलभूपकोपात् तथाननोत्थकृमितोंगपातामंदेंदुभौमेर्धनवधुस स्थैः १५ सूयवरेसुखभाममृत्युयीनप्रपाततः यत्रोत्पीडनया ने मेवेज्ञस्त- बंधुगे: १६ बलावितरवीक्षितेकशेविधौमृतौशनी कृमिक्षताद्दामयान्मृतिश्च शस्त्रदाहा PAPIP gi सोपान श्रीग यानि और सूर्य और मगल इह-चार ग्रह-कसक ॥ 2-1-11 नो रयानीमें स्थित होवे नव लाठी 'कर्के हत होताहै और क्षीणचा और शनि: योर सूर्य और भौम ॥ १. ५ ॥ ९॥ स्थानोम कम कर्के स्थित होवे नव-धूमासिकक मृत्यु होताहै ॥ १४॥और मंगल "और सूर्ग मार शनि कम 18107 | स्थानमें स्थित होवे तव ऋमसे शॉकक और राजा को. एक मत्यु होताहे।और शनि और नद्रमा र मंगल! २ । । । म्यानमे स्थित हो तब मराम उत्पन्न महोतेहै सिम टोप क मरताहै 17 और दशमन्यानमें सूर्य और चतुर्थभाम यित होरि नाहस डिगक मरताह और सप्तम और दशमें स्थानम मगर सितम चतुर्थ पानमें सुधाधनसामगम काउनहोगमन्ता पारगिस के जन्मकाल में सालमा लाकयुनासनाधार श्रेष्ठमस्थानमे गाना तहवि तहकिक युकि रामरताह ६ । औरणवारज्योतिमहानिवन्धः । श्रोगजसके जन्मकाल में मैगल और सूर्यसप्तमस्थानमग्धि होवार यनिअष्टमस्या में स्थितहोवे और चय स्थनिम सोणचंद्रमाथितहोवे तवपक्षिप्तमत्युको प्राप्त होताहै। और लग्न और पंचम और शाम और नवमस्थानाक्रमकर्के सूर्य और शनिऔर भीम और चंद्रमास्थितहोवें तव पर्वतारकधके गिडनेसेवाविजली के गिडनेसे मृत्युहोताहै। औरलग्नकैनवाशकाग्वामीजिसगशिम स्थितहोवे तेसी भाममजेते लग्नर्नवागतम प्रतिदाअंजविप्रर्देशभमावृपभगाशलेनदावृपभप्रचार भूमा मिथुन तदा गृहे ककवत्तदा कूप सिंहवेत्तदा वने कन्याचेत्तदा कूपे तुलाचेत्तदा हटायां वृशिकोत्तदा गर्ने भन्वचित्तट्टा इश्वप्रचारभूमी मकरश्चनदा कूप कुंभश्येत्तदा गढ़े मानवेत्तदा कूपे इति श्री जिनका ज़ प्रदेशमै मत्ययोग होवे तिनका तिसीस्थानमें कहे केवल राशिदशिव प्रदेशम नहि कहे और यह योग और यह रिस कल्पना मरण कालमैसपूर्ण शुद्धाशुद्ध भूमि और पुत्री सरपा समीपवनी कहे और जमलममें जितने नवांश शेषादो। उसनीपो-पहियाक सागवाहोप और लमका मनमानी भौमचभास्करानेरप्रसस्थशनैश्चरे ॥ पातालेशीतगौलीगमत्युः पक्षिकतो. भवेत् ।।." लमधीमत्युधर्मपुर लमधीमत्युधपुसूयर्मदकुजेदुर्भिः मृतिर्भवतिशलांग: कुड्याशानेनिपाततः १९ तनुनवमलवेशयुक्त भूमीग्रहयोगेक्षणतःप्रकल्प्यम: न्यत् मरणदितांशतल्यमोहोद्वित्रिगुणप्टथगीशसौस्यहष्ट्या २० अथद्रेष्का- पाऊलमपिहोराप्रदापे ट्रेप्काणःकारणमृत्योहीविशाहिविलग्नतः नस्येश्वरोभ नायोवासूचयेत्स्वगुणैर्मृतिम् २१ वादरायणः सेपायेद्रेष्काणेलभन्थकूरवी - क्षितेमृत्यः । वृश्चिककीटकसपैदिपदाद्यैःपितरोगैवी. ॥ २२॥, : दिनक्राद्यैवी मृत्युर्जलजैहितीयद्रेष्काणे एवतृतीयभागेतडागवापीप्रपाता - हा..२३ उपभायेद्रेष्काणेतुरगखरोट्रैर्मत्युर्भवतिपुंसां पिनादनलाचौरादजा - विनोवाद्वितीयोत्र २४ स्वामी और शुभग्रह देखते होवें तव द्विगुणित और विगुणित काल मूगंगत होयकर्के मृत्युको प्रात होताहै। रंगावहारांप्रदाय कालका फल केहत जन्मलग्नमें हाधिश शसरपाकी जो कागडे सो मृत्युका कारण प्रधान तिसद्रेष्काण राशिका स्वामी वा अंधमेश दोनोंमें यो वा होवे तिसके टोपैक मृत्युको प्राप्त होता ॥ ३ ॥ और वादरापण कहताहै जिसके जन्मकालम मेपका धमकाण लग्नमें स्थित होवे और दूर यह कर्के इष्ट होवे तव वृश्चिक और संगदि. गांक वा पिनरोगॉर्क मरताहै ३२ और मेका िदूसरी' फाप लामा हावें तवजली का जलमजीवों को नकाटियों को न्यु होता और मका तीसरा ट्रेका लमने स्थित होवे व नागने या पाउरी और हम गिने कर्के माताहे २३ भार वप लगके प्रथम फाराम घोडे ॥ गधे ॥ ॐठ नीर के मृत्युमा होताह और वपके सरे देधारामें जन्मतोपि में और अग्निने औरचौसिंबायकाभेटरके मरलाई २८ त 27 TH : कायम TF-II मा PETERMIPE : जFF ॥ श्रीरणवीडायोनिसंहातिबाie {M और वसमतोलोद्रेकाण, वाहाले गिडके या युद्ध गरवारे सोमिया मामला नो गलके रोगकर्के काम म्वास कफके रोगकक मरता और मिथलको इमरेदेशागमें मार पा ओर बेल कके वा ऊचे स्थानस डिगर्न मरताहे ओह मिनी नोमेरे काम चतारे गिर पा चनक मध्यम मरताहे ५८ और कक के प्रथम देशापर्म गल्लोग अथवा शसस मरणा औरटूसंद्रकाणम यो मी और पुरुषोंकापसे वादापूणकरना है और कर अमितारसे वा अजीराम मरता और लिफरोग और आयो मैया प्रमहरोगसंवा मूलास मृत्युको प्राप्त होताह २और कुकर मध्यकाल में इंडके प्रतिम र मुष्ट्रिघात और मुंग्य कके काटनेस और गतके प्रसगकर्क वा स्वीके विवादस मृत्युको सानो तोह १५ ार सिंह के प्रथम टेकांपाम विषक दीपस और बहन अलजल-भक्षण करणे अनेक *यानादिकपातासंग्रामवामितिपस्यति मिनार्यकाणेगलगिःकासन श्वासकफैः ॥ २५॥ सहिपटपभोमियनद्वितीयद्रेकेनिपाताद्वा तारी Inp FFFFFFTE ननिपातःचतुप्पदादांमतिररएयेथ २६. zkਤ ਨੂੰ कर्कटकाद्यमृत्युःकदाजा मौद्यतीर्थवाशस्त्रात द्रेष्काणेचद्वितीयपसःस्त्रीवादरायण प्राह २७ तववचीत्य भागेम्मृतिरतिमारादजीणावा प्लीहवातंगल्मरोगप्रमह मिहमछीभिघाताहात वमध्यभागेदंडाभिहतस्यमुंष्टिघातादी. उपश्लिष्टतावागीत गय्या मृत्यविवादाहा२९ सिंहायेद्रेष्काणेविपदोपाहहुचराजलाहापिभ कार रोग:३० जलदेयामयकतोमृत्यु स्यात्सिंहेमध्यमञ्चशेतस्थति गावपणशस्त्रणवाभ त३ कन्यायेचारानलपक्षिभिरधावांशिरोरोगी दीहिदष्टितुरंगैस्तुपयोभिमृतिद्धि तीयेशे३२ सारांवल्या करभखरंशस्वतीयादपिपाय कितन्निपानाहा अत्येक न्यायशेतामृत्यु:समादिः येतुलीद्रेष्काणंगना पदनिपातितोमृत्यु जठ रामयजीमध्ययशंत्यवाजलेज्ञेयः ३४ SH hiroin FTE TE FATIS FITF ? 17 FOR VIKT FIT FY FREEHTE ME IFT गेगों मृत्युको प्राप्त होता मोर नसहरू मध्यम होजना जलस्कोपोर हदय रोगकरें, मापु होताह और सिंहके तीसरे ट्रेकाणमें मुदाक रोगीक और विपकनार शवको मत्युहातार ३१. श्रीर-कन्या.मयम ट्रेकाण, नोरमें श्रीराने औरक्षीत अथवा शिरको रोग, मृत्यु नाहै नीर कन्याक दूसरे काणम, फिलेम यार सपंकोदियजीवों और प्रोदे या कोमोर नुमा कके मृत्युको प्राप्तहोनाह ३. और कन्याके तीसरे गम, उट और गधेसमोर दायक रजलों में नार फासी भार मार और समपानमै मृत्यको मामडोला नीर तुलाराम काप, खोके निमित्त नीर चनु पदम गिनेमे नीर मापनेमा जटरको रोगस वीर नांगरे काणमें जल में मृत्युहोता TERITE AUR n: TERS - १.

॥ श्रीरणाविरज्योतिर्महानिवन्ध,॥ १ श्ररि वृश्चिकके प्रथम द्रेष्काणमें शवकर्क ओर विषक और स्वीककै और अनपानी कर्के मुत्युहोता और वृश्चिकके दूसरे द्रेष्कारामें कुत्तयोंसे लेकर्के जीवांस मरताहै और तीसरे द्रेष्काणमें मृगांसें औरहायी ओर ऊटसे लेकर्के जीवोस मृत्युको प्रातहोताहै ३५ और धनके प्रथम द्रेष्काणमें विष्टासें और वायुरों और विषसे और अग्निसे मरताहै और धनके दूसरे द्रेष्काणमें उदर गेगमें मरता, और तीसरेंद्रेष्का पामें जलचर जीवों क वा जलकर्के मृत्युको प्राप्तहोताहै ३६ और मकरके प्रथम द्रेष्काणमें शेर श्री र सूरसे लेक और हाथी कर्के मरताह और मकरके मध्य रेष्काणमें घोडेयोंसें लेकर्के एकसफवाते से और तीसरे द्रेष्काणमें शस्त्र अग्नि और चोरके घातसं मरताहै ३ ३ और कुंभके प्रथम द्रेष्काणमें जलजीवोंसें और स्त्रीक और विप भक्षणकर्के मरता है और कुंभके दूसरे द्रेकाणमें गुदाके रोगक ओर तीसरे द्रेष्कापामें चतुष्पदोंक और मुखरोग कर्के मरताहै ३८ और मीनके प्रथम द्रेष्काणमें सी अलिनिप्रथमत्र्यंशेशस्त्रविपस्त्रीकृतान्नपान स्यात्॥मध्येश्वादिभिरेणभाष्ट्रादिघात तोत्येमृतिभवति ३५ चापाद्येशकदनिलाद्विपानलान्मध्यमत्र्यंशे॥ जठरामयैस्ट तीयेजलजेनजलेनवामृत्युः ३६ हरिसूकरादिकारभिम॒तिर्मकराद्यकाणेस्यात्॥ मध्येजलजैक शफादयशस्त्राग्निचौरघातेन३७°भायेजलजस्त्रीविपमत्तैमरणंगुदरुजान्न ध्ये अंत्येमृतिश्चतुष्पदमुखरोगर्भवतिद्रेष्काणे ३८ मीनाद्येस्त्रीग्रहणात्प्रमेहगुल्म रथद्वितीयेंशे अंत्येभवतिहिमरणंकुत्सितरोगानमंदेहः ३९ जातकोत्तमे ॥ स्वोच्चे। स्वोचनवांशेच २ शुभवर्ग ३ थनीचभे ४ क्रूरभे ५ क्रूरपड्वर्ग ६ मित्रभे ७ सुर दर्श.८ के ४० वर्गोत्तमरिभे १० यैशे ११ स्वः १२ द्वादशधाक्रमात् ॥ नि यणिग्रहयोगाद्यैःकथ्यतेगणकोत्तमैः ४१ मक्तितोग्निप्रवेशेन १ जनहीतः २ प्र मादतः ३ पवनाग्नितो ४ दभकृत्या ५ हीपनेन : विपादनात् ७॥ ४२ ॥ वं धना ८ञ्चैवलोहाच्च ९ रक्तकोपा १० तथैवच क्षयकासात् ११ स्त्र्यपराधा १२ न्मृत्युसृत्युगतरेवौ ४३ महसके निमित्त और दूसरे द्रेष्काणमें प्रमेहरोगों कर्के वा गुल्म रोगोंक| श्रीर मीनके तीसरे द्रेष्काण में नियरोगकर्के मरताहै इसमें संशय नहिहै ३१ और जातकोत्तममेंकहते हैं सबसे लेककै शनि पर्यत सान यहोरा अष्टम स्थान स्थित प्रत्येक ग्रहका द्वादश प्रकारका नियोगकहा और जिसके जन्मल मारे अष्टम स्थान स्थित सूर्य उचमें हो तव भनिसें अग्निमें प्रवेश करणेमें और उचके नयागमे होग नव लोक लजाने और शुभग्रहके वर्गमे होवे तव प्रमादगेगसें श्रीर नीचगशिमें होवे नव वायु पनि कूर या की रागिने होरे नव दभनमंकके श्रीर मूग्के यगंमे होवे तव दीपनर श्रीर मित्रका रागिमें होना विपास और मिनके नयाटोमे होये तर बचनतंत्रीर वगोत्तममै होये तव लोहे सेन्त्री र अशी गणिभ होय तर रन के कोपस चार शत्रुके नयाशमे होये नय सपकात गगन नार गनिम् गीय यि चो में अपराधसे नत्युको प्रानगेना १३ संजर . ४६ ६०२ ॥श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और चंद्रना अष्टम स्थानमें उच्चका होवे तव जेलमें डूबनेंतें और उच्चके नवांशमें होवे तव हायक "घातसें और शुभवर्गमें होवे तव विजलीके पडनेसे और नीचराशिम होवे तव स्त्रोके हाथसे और क्रूर ग्रहकी राशि होवे तव पित्त कफसें और क्रूर वर्गमें होवे तक त्रिदोपसे ४४ और मित्रको राशिमें होवे तव उदररोगसें और मित्रके नवाशेमें होवेतव-गुदाके रोगसे वर्गोत्तममें होवे तब पशुयोंके पादकै घातसें शत्रुराशिमें होवे तव गुदा राँगतें और श्ययुके न वांश होवे तव छंगके घातसें और स्वक्षेत्रमें होवे तव क्षयरोगसे मरताहै ४५मंगलअष्टम स्थानमै उ सका होवे तंव युद्धसें और उच्चके नवाशमें होवे तव गौंयोकेंपकडनेंसें और शुभवर्गमें होवेतव अपर्ने हायस और नीचराशिम होवें तव अपने शस्त्रसंऔर क्रूरग्रहकौराशिमें होवे तव ब्राह्मणसें अस्तित्य हके वर्गमें होवे तव पत्थरके घातसें और मिग्रके क्षेत्रमें होवे तव काटकेघातसें और मित्रके नवांशमें होवे . तव वहमें गिडके मरताहै और वर्गौचममें स्थित होके तव पर्वतसे गिरणेसे और शत्रुकी राशिमें होवे तव गुप्त दोपसें और शत्रुके जलप्रवेशा १ बस्ताभिघाता २ दशनिपाततः ३ स्त्रीहस्ता ४ पित्तकफतो ५ दोपत्रयभवा ६ मयात् ४४ जठरा ७ गुदरोगाच्च ८ पशुपादाभिघाततः ९ गुदरोगा १० च्छंगघाता१क्षया १२ चद्रेष्टमेमृतिः४५ संग्रामा १ गोग्रहण तः२ स्वहस्ता ३ निजशस्त्र ४ तःद्विजपा ५ दश्मघाता६ काष्ठा ७ स्कूपप्रपाततः ४६भृगुपाता९गुप्तदोपा१० हिपभक्षणतस्तथा ११ चौरप्रैह रणा १२ मेमृत्युःस्यात् मृत्युभागगे ४७ज्वरा १ कफविकारेभ्योव्रणरोगा ३ द्रणेन १ च महाभया५त्प्रियजनवियोगा । इदनामयात् ७४८ नेत्ररोगा द्वायुरोगा ९ बंधनेनो १० दरामयात् ११ पादत्रणा १२ हुधेमृत्युम॒तिभावगते क्रमात् ४९ नानारोगैः १ शूलरोगैः २ कर्णरोगात्तथैवच ३ स्वजना ४ हुए विकृतो५तिसारा ६ निजभूत्यतः ७॥ ५० ॥ नवांश होवे तव विषभक्षणसे अपने क्षेत्रमें होवे तव चौरके प्रहारसे मृत्युको प्राप्त होताहै ४७ और बुध अष्टमस्थानमें उचका स्थित होवे तव ज्वरसें और उनके नवांशमें होने तव कफ के विकारोंसें श्रीर शुभग्रहके वर्ग होवे तव फोडेके रोगसे और नीच राशि होवे तवी फोडे कर्के और कूरको राशिमें होवे तव वडेभयसें औरफूरके पड्वर्गमें होये तव मित्रके वियोगसें और मित्रकी राशि होवे तव मुखरोग से और मित्रके न्वाश होवे तव नेत्ररोगस और वर्गोत्तमहोवे तव वायुरोगसे और शत्रुको राशिमें होये तव बंधनसे और इनके नवांशमें होवे तव उदरके रोग और स्वक्षेत्रमे होवे तव पादके बरातें मृत्युको प्राप्त होताह ४९ और वृहस्पति अष्टम भावमें रिप त उचराशिका होवैतव अनेक रोगों क ार उनके नवाशमें होवेतव शूलरोग व के श्रीरा भगमें होवे तब करोगसे श्रीर नीशराशिम होवे तब सबंधिसे और क्रूग्रहको राशिमहोवे तव दुरावकारसें औरङ्करकेवगहोवे तव अतिसाररोगसेंऔर मित्रकीराशिमहोवे तब अपनेचाफरसे५.

श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ६१३ और मित्रकेनवाशमें होवे तव रक्तकोपसे और वर्गोत्तममें -होवे तव अपनें हायसे और शत्रुको राशिमें होवे तव अपने क्रोबसें और शत्रुके नवाथमे हॉवं तव ऊपरके कोपसें और स्वक्षे में होवे तव वहुत भक्षण करणे मृत्युको प्राप्त होताहै ५१ शुक्रउच्चमस्थित होवे तव तृपाक ओर उचके नवाशमहोवे तवमुखरोग कर्के औरशुभवर्गमें होवे तव दतरांगसें. और नीचराशिम होवतव त्रिदोपसे और कूरको राशिम होवे तव विपूचिकाकर्के और क्रूरग्रहकेवर्गमें होवे तववन के जीवसे और मित्रक्षेत्रमे होवे तवससें और मित्रकेनवाशमें होवे, तव विपक्षणकरणसे ५२ श्रीर वर्गोत्तममें होवे नव लूतरोगकर्के और शुवकी राशि होवेतव , विपवालेजीवकर्के और शत्रुके नवाश होवे तव मैथुनदोपकर्के और स्वक्षेत्रमे होवे तव वहुत खसे मृत्युको प्राप्त होताहै ५३ और अष्टम भावमें शनि उच्च होवे तव क्षुधाकर्के' और उच्च, नवाशमें होवे तव उपवास करपो कर्के ओशभवर्गमहोवेतवपापकर्मक और नीचराशिमें होवे तव बंधुवंगसे और क्रूरग्रहकी - रक्तकोपाटस्वकरतः९स्वकोपा १०दूर्ध्वकोपतः११वहुभक्षणतो १२ मृत्युर्जी वेस्यान्मृतिभावगे ५१ तृष्णया१मुखरोगा २ चदतदोपा ३ त्रिदोप ४ तःविपूच्या ५वनसत्वेन६ भुजंगा ७ दिपभक्षणात् ८५२ लूतया ९ विपकठेन १०सुरतोत्थप्रकोपतः११वहुदुःखा१२द्भवेन्मृत्युम॒तिभावगतेसिते५३ बुभुद.या ? लंघनन २ तथापापोपसेवनात् ३वंधुवर्गा १ दरिकरात् ५ क्षयेण६ स्थुयु दतः५४पित्तकैर्ऋणकोपेन९हयपादाभिघाततः१०हस्तिनः११ खरतो१२८ त्युमैदेस्यान्मृतिभावगे ५५ ग्रथांतरेपि दिनकरप्रमुखैनिधनस्थितैर्भवतिमृत्यु रिति प्रवेदत्क्रमात् अनलतोजलतःकरवालतोज्वरभवोगदितस्तृपयाक्षुधा १ स्थिरश्चरोयंगसमाव्हयश्चराशिर्यदाजन्मनिचाष्टमस्थः॥ स्वकीयदेशेविषयांतरे चमार्गेप्रकुयोन्मरणक्रमेण २ राथिम होवे तव शत्रुके हायसें और क्रूरग्रहके वर्ग में होवे तव क्षयरोगकर्के और मिनक्षत्रमें होवे तव वयुद्धमें५४ और मित्रके नगाशहोवे तव पित्तकीर यर्गोतम होवे तवफोडेके कोपकर और शनकाराशिमहोवे तर घोडेकेदुल्नेसें और शत्रुके नवाशमे होवे तव हाथोंसे श्री रक्षेनमे होये त व गधेसे मृत्युकोप्राप्तहोताहै ५५ और ग्रंथातरम कहतेहैं सूर्यसें लेक ग्रह अष्टमस्थानमें तिहावे तर कमसें अझिीरजल औररानग श्रीगवर श्रीरंगेग श्रीरतृपा औरक्षुधाक्के मामाहोता । और कहतेहे जिसके जन्मसमयमें स्थिर राथिया २ ५८६१ इन्होंमें जो गशिष्टमभावों रिख त होते तर अपने देशमें और घरमें मृत्युझॉप्राप्तहोता है और चराशिमा ४७ १० बोगी अटम भाव होये तव अन्यदेशमें मृत्युहोताहै और दियभाव राशियां ! ६१ १२ अधम मा वमहोवे तव रस्ते में मत्युहोनहै .

.. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ॥ और अष्टमभाव ग्रहक रहित होवे तव यो ग्रहबली होवें तिसके कारणक मृत्युहोताई और बहुतग्रहवली होवें तव बहुत प्रकारककै मृत्युहोताहै ॥ ३ ॥, और सूर्य अष्टम होवे तव पित्तकर्के और चंद्रमाहोवे तव कफकर्के और मामहोवे तब पित्तकर्के और वुधहोवे के व त्रिदोपक और गुरुहोवें तव टेष्मकर्के और शुक्र होवें तब कपवायुककै और शनिहोवेतबवायुक के मत्युहोताहेप्राचीनजातकशासकेजाननेवालेकहते है इहनिर्माण पुरातन मुनियों के मतलें कहा और यो यवनाचायाँने कहाहै सो विस्तारक दसग्रंथम कहतेहैं १ प्रथमेपराशिगतचंद्ररतनिर्याणा जिस के जन्मकालमें मेपराशिमें चंद्रमा होवे सो धनी और पुत्रावाला और क्रूरम्वभाववालाऔर परोपकार में रत और संपूर्णकाम युक्त और श्रेष्ट स्वभाववाला और सजाकाप्यारा होताहे २ और निरंतगणों कर्क युक्त होताहै और देवता ब्राह्मणको पूजने वाला होताहै थोडेगर्मभोजनके करणे वाला और ता आयुर्गृहखेटविवर्जितंचेहिलोकयेहावलवान्ग्रहेंद्रः तहेतुजातप्रवदंति मृत्युवहुप्रकारंवहवाबलिप्टाः॥ ३ ॥ पित्तकफ-पित्तमथविदोपःश्लेप्मानि लोवाप्यनिलःक्रमेण ॥ सूर्यादिकेभ्योमरणस्यहेतुःप्रकल्पितःप्राक्तनजातक ज्ञैः ४ इतिप्रणीतंनिर्याणप्राचीनमुनिसमतम् यवनैरुदितंयच्चसविस्तरमथोच्यते । अथमेपराशिगतचंद्रनिर्याणं धनवान्पुत्रवानुग्रःपरोपकरणेरतःसर्वकर्मसमायुक्तः सुशीलोराजवल्लभः २ गुणाभिरामःसततदेवव्राह्मणपूजकः कोप्पशाकल्यभो काचतामविस्तृतलोचनः ३ शूरःशीघ्रंप्रमादीचकामीदुर्बलजानुक.शिरोव्रणयुतो दाताकुनखीसेवकश्यिः४ द्विभार्यःसगरंभीरुश्चपलोतितरांभवेत् प्रथभेसप्तमेवर्षे त्रयोदशमितेज्वरः ५ पोडशेवासप्तदशेवस्यात्तुविचिका तृतीयेद्वादशेवापिज लाहौतिःप्रजायते ४ पंचविंशमितेवर्गसंतानश्चनिशांधता द्वात्रिंशत्प्रमितेचैन शस्त्रघातःप्रजायते ८ कार्यारंभःप्रलापीचविदेशगमनेरतः कृशांगःशीघ्रगोमानी शुभलक्षणसंयुतः ८ वाताधिक्यःशुभैईटेचंद्रेनवतिसमितं आयुस्तस्यविनिर्देश्य कार्तिकस्यसितेतरे ९ ब्रवर्ण के विस्तृतनेनॉ वाला होताई ३ ओर शूरवीर और शीघमम्तीमहोने वाला और कामीदुबलजा नुवाला श्रीर शिरमे फोटयों वाला और दाता और कुनरवीं और सेवककाप्यारा ४ पोरदोसीयाँवा ला और युद्दमें उरणे बाला मोर वडाचंचल होताहै और प्रथम और सप्तम और योदेश वर्षमैन्य स्पीडामा प्रसाोना ५ और पोडशव वा सप्तदशवर्नमें विपूचिकाकेभयप्राप्तहोताहै और तीसरे नीर वाटरमे यमेन्लमें भयहोताहै ६ पचशिति २५ वर्षमेसंतानहीनहि श्रीर नहानाहीत। है पर निगदपं ३२ में दायका घात होता . और कार्यकाबारभ करणे वाला और प्रलापक रणे नाना और विरेशममनमे रत होताहै योर रगों वाला नीर शेन गति वाला नीर शुभलक्ष गोवा होताह और वायुपराने यालाहोताहोरशुभग्रहककैचंद्रमादेरस्याहोवेराव नये वर्षाय पावालाहोना :

* औरपोवारज्योतिर्महानिवन्धः ।" क्षद और कार्तिक मांसमें प्णपक्षमें बुधवार नवमी तिथिमें साधिरात्रिम शिर्के रोग के मृत्युको प्रान, होताहै ... इतिमेपराशिगतचंद्रनियाणम् 'अबबृपराशिम स्थितचंद्रमौका नियां करते हैं जिस के जन्मकालमें पराशिगत चंद्रमा होवे सो थोडे तेजवारा और अनम्र और कमाडिस' रहित' होताहै और सत्यवाणीवाला और धनकर्के युक्त और कामी और स्त्रोके वचनको' अनुगामी हो ताह १ और वंडीत्रायुपावाला और थोडे केशों वाला और परोपकारमै रत और पिता और माता और गुरुकाभक्त और राजाकाप्यारा होताहै २ और सभाम चतर होता है । और सभी में चतुर और नित्यप्रति यो प्राप्त होवै तिसमें संतुष्ट होती है और प्रथमवर्षम पीडा बार तीसरे ६५ में अग्निका भय होताहै और सप्तम वर्ष, विपूचीका भय और नवमेवपी पीडाहातोह और Fistin FF IF FFTTH tips प्र IT PERFET 11ST पक्षेवुधेनवम्यांचनिशीथेचशिरोरुजा निधनंजायतेनजन्मनींदावजास्थिते १ इतिमेपराशिस्थितचद्रकृतनिर्याणम् अंथर पराशिस्थचद्रेनियाणम अल्पतेजा नरःस्तब्धःकर्मशुद्दिविवर्जितः सत्यवागर्थवान्कामीकामिनीवचनानुगः चिरायुरल्पकेशीचपरोपकरणरतः पितुर्मातुर्गुरूणांचभक्तो पंतिवल्लभः सभायांचतुरोनित्यंसंतुटोयेनकेनचित् पीडास्यात्प्रथमेवपैतृतीयग्निभयंदिरों त्३ विपूचिकाभयंविद्यात्सप्तमेनवमेव्यथा दशमेसधिरोनी राहादशपतेनंतरो? सपाचपोटशोभीतिःपीडाकोनविंशके पंचविशमितेतोयान्द्रयं भवतिनिश्चित म्५-त्रिशन्मिनेतथापीडाद्वात्रिंशत्प्रमितेऽपिच प्मल शांतिभाकार महिप्णुबुद्धिमान्नृपः ६ सौम्यग्रहेक्षितेचद्रेपणणावत्यदेमेस्यक प्रायुजतो विनिर्देश्यमवयवचनात्सताम् ७ माघेमामेन्वम्यांशरूपभगोदिन रो हिएयांनिधनविद्याजन्मनींदौरपस्थिते ४ाइतिवापराशिस्थचंद्रनिर्याण ६१६ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ अवमिथुनराशिमंस्थितचंद्रमाकानियोगकहतेहजिसकेजन्मकालमैमिथुनराशिमचद्रमास्थितहोवेसोस्तो गॉवडाचतुरहोताहें श्रीरदृढमित्रभावकरणेवालाहोताहैऔरमिष्ठान्न भोजनकर वालाऔर श्रेष्ठस्वभाव वाला और छिन्नवाणो वाला और चचल नेत्रो वाला होताहै १ और कुटुवमे प्रीतिवाला और. कामी और कौतकमै रतिमें प्रीतिवाला और पूर्वावस्थामें सुखी और मध्यावस्थामे मध्यमसुख वाला होताहै २ और तीसरी अवस्थामै दुःखीहोताहै और दो स्त्रीयों वाला होताहै और गुरोकाप्याराहो ताहै ओर धोडीसतान और निश्चय के गुणोंकर्के युनहोताहै ॥ ३ ॥ और पाचमें वपमें वृक्षसे भय होताहै और सोहलमे वर्षमे शत्रुका भय होताहै और अष्टा १८ वपं कर्फे कणके रोगकर्के पोडा होतीहै ४ और वीस वर्ष अत्यत पीडा होतीहे और अठत्री ३८ वर्षनै मृत्युके तुल्य पीडा होतीहै ५ और भोगभोगने वाला और नित्यंति अमिथुनराशिस्थेचद्रनिर्याणम् ग्रामण्यांचतुरःप्राज्ञोदृढसाहदकारकः मिष्टा नाशीमुशीलश्वछिन्नवाक्चललोचनः १ कुटुंबवत्सल कामीकुतूहलरतिप्रियः वयसःपूर्वभागेतुसुखीमध्येतुमध्यमः २ चरमेतितरांदुःखोद्विभार्योगुरुवत्सलः स्वल्पापत्योगुणैर्युक्तोनरोभवतिनिश्चित ॥३॥ रक्षागीःपचमेवपोडशेरिक तभयं अटादशप्रमाणेतुकर्णरुक्परिपीडनम् ४ विंशत्याप्रमितेवपीडात्त्यंत प्रजायते अष्टत्रिंशन्मितेनूनपीडास्यान्मृत्युनासमा ५ भोगीदानरतोनित्यंस त्यधर्मपरायणः सुभगोविषयासक्तोगीतनृत्यप्रियःमुधीः ६ शास्त्रज्ञःशुभवा जीवेदशीतिशरदानरः वैशाखेशुक्लपक्षेचद्वादश्यांवुधवासरे हस्तनक्षत्रेनिखिलुनिर्दिशेत् इत्युक्तंमिथुनस्थेतुजन्मकालेकलानिधौ ८ इतिमिथुनराशिस्थेचंद्रानर्याणम् अथकर्कराशिस्थेचंद्रेनियाणम् परोपकृतिक चिसर्वसंग्रहतत्परः पुत्रवानगुणवान्साधुभक्त पित्रोःस्त्रियाजितः १ ७ मध्यान्हे दानमें रत और सत्यधर्ममें तत्पर होताहे और श्रेष्ठ भाग्यों वाला और विपयोंमें आसक और गी तनृत्यका पारा और श्रेष्टबुद्धिवालाहोताहै ६ श्रीर शास्त्रकैजाननेवाला और शुभवाणावाला और अशी ८० वर्षजीवने वाला मनुख्य होताहे और वैशाख मासमें और शुक्लपक्षमें और द्वादशीति पिम और बुधवार ७ श्रीर मध्यान्हकालमें और हस्तनक्षत्रमें मृत्युको प्राप्त होताहे दहजन्मकार में मिथुनराशिगत चंद्रमाका निपाल कहाहै इतिमिथुनगशिगनचनियाणं ॥ श्रव कर्कराशिम स्थित चद्रमाका निर्माण कहतेहै । जिसके जन्मकालमें कर्कराशिका चंद्रमा होवे सो परोपकारके करणे नाला श्रीर संपूर्ण वस्तुके संग्रह करणेमें तलर होताहै और पुत्रों वाला और धन वाला और माता सताका मनोरखोजितहोताहै ।

॥ औरणवारज्योतर्महानवन्धः॥ ६१७ और-राशिकेप्रथमभागमजन्म-होवे -तवथोडीआयुषा' वाला-औरधनहीन होताहै औरमध्यभागमें मुखी होताहै-और तीसरे भागमें-धर्म कर्के युक्त और तीर्थयात्राके करणे वाला होताहै २ और निश्चय कर्के तिसके मायके मध्यमै रेखा होतीहै वामें अंगमै अग्निका भय होताहै और शिरके रोगकर्के पीडित होताहै ॥ ३ ॥ और वहुत बंधुयों कर्के युक्त होताहै बहुत स्त्रीयों वाला होताहै और नक्षत्रग्रहोंको स्थितिके जानने वाला और वहुत मित्रों वाला और मोठावोलसेवालाहोताहोरप्रथम वर्षमैरागीहोता है और तीसरवर्पलिंगपीडाकर्के युनहोताहै श्री रएकत्रो ३१ वर्षमें सपके भयकों प्राप्त होताहै ५ और वत्रो ३२ वर्षमें बहुत पोडाको प्राप्त हो नाहै और पंचाशी ८५ वर्ष अथवा ९६ वर्ष आयुपा होतीहे ६ माघमासमें शुक्लपक्षमें नवमी .. अल्पायुप्रथमेभागेनिस्वोमध्येसुखीभवेत् तृतीयेधैर्मसंयुक्तम्तीर्थयात्रांपरोयणेः २ रेखातस्यभवेनूनललाटेमध्यगामिनो वामांगेग्निभयविद्याच्छीर्परुप रिपांडितः३ वांधर्वहुभियुक्तोवहुभार्यःप्रजायते भग्रहस्थितिवेत्ताचवहुमित्र प्रियवदः ॥ ४ ॥ रोगास्यात्प्रथमेवतृतीयेलिंगपीडनं एकत्रिंशन्मितेवर्षे सर्पतोभयमादिशेत् ॥५॥ द्वात्रिंशत्प्रमितेववहुपीडोद्भवोभवेत् ॥ पंचाशीति मितब्रूयादायुःपण्णवतिश्चवा ६ माघेमासिसितेपक्षेनवम्यांभृगुवासरेरोहिः पीनामनक्षत्रेबजेदायुःप्रपूर्णताम्॥७॥प्रसूतौकर्करशिास्थकुमुदानदनेसति पुराणोनिभिःप्रोक्तंनिर्याणामतिनिश्चित ८ इतिकर्कराशिस्थितचंद्रनिर्याणम अथसिंहराशिस्थचंद्रकृतनिर्याणम् धनधान्यसमायुक्तःश्रीमांश्चसमरप्रियः ॥ विद्यान्सर्वकलाभिज्ञोविदेशगमनेरतः१ विशालपिंगलाक्षश्चक्रोधीस्वल्पात्मजो नरः सर्वगःशत्रुहंत्ताचशिरोरुक्निछुरोमहान् २ भूताद्वाधादिमेवपंचमेन्देग्नि तोभयं॥सप्तमेवरवाधाचनृणांभवतिनिश्चितं॥३ तियो और शुक्रवारमें और रोहिणी नक्षत्र में मृत्युको प्राप्त होताहै ७ जन्मकालमें कर्क राशिमें च द्रमा स्थित होयां पुरातन ऋपियोंने निश्रय कर्के नियोगकहाहै इतिकर्कराशिस्थिनचंद्रेनियाणम् ८ यव सिंहराथिगत चंद्रमाका नियां कहतेहैं। जिसके जन्मकालमें सिंहराशिका चद्रमा होय सो धन और धान्यकर्के युक्त और शोभाकयुक और युद्धकरणेमें प्रीतिवाला और रिद्याकके युन और सपूर्णकलाके जाननेवाला और विदेशमरत होताह , और पिंगलवणके विशाल नावाला और को घी और थोडे पुत्रो गला होता और सपूर्णस्थानमें फिरणे वाला और शत्रुके मारणे वाला और शि रमे रोगवाला ओर वडाकठोर होताहै २ और प्रथमवर्षमे भूतसे पीडित होताहै नोर पांचमे अमिस भप होता और सातमे वर्षमै ज्वरसै पारित होताई निश्चयकर्के ३ श्रीरंगवारज्योतिमहानिवन्धः ॥ और वीसवर्षमविपूचीकैभपकोंप्राप्तहोता है और इकोवपमैसपके भयकॉप्राप्त होता है। पार अठाइदै पमेंअपवाटकेभयसयुक्तहोताहै और पत्रीवर्षनिश्चरकर्केपीडितहोताहै ५और पैट दक्षिणभागमेवात गुल्मकर्केपीडितहोताहैीरश्रेष्टस्वभाववालाऔर अत्यंतर पण औरसत्यवोल्नेवाला औरचतुरहोताहै और शुभग्रह ककें चंद्रमा देख्या होवे तंव ती.. वर्ष प्रायुपी वालाहोताहै ओर फाल्गुणमा समेंरष्णपाने और पचमी तिथि और मगल वारमें 3 और मध्यान्हकाल्मे और 'जलकेमध्यम त्युकोप्राप्त होताहै इसम संशय नाहहै 'इह सिहरोशिके चद्रमाकानियोण कहाहै ' इतिसिंहथिग तचद्रनिर्माण। अब कन्याराशिमें चंद्रमाको नियोण कहते है । जिसके जन्मकालमकन्या राशिकाच ६ -- , विचिकोद्भवांपीडानणांभवतिनिश्चित मा विशन्मितेभयंसदिकविशेषपी डन अधाविशन्मितेवर्षेचापवादभयान्वित. द्वाविशत्प्रमितेनूनवत्सरेपरिपी डन उदरे सव्यभागेतुवातगुल्मादिसंभवः सुशील.कृपणोऽत्यतसत्यवादीवि चक्षण ६शुभग्रहेक्षितेचद्रेशतायुजीयतेनर फाल्गुणस्याऽसितपक्षेपचम्यांभो मवासरे ७ मध्यान्हजलमध्येचमृत्युनूननसंशयः ॥ सिंहराशिस्थितेचद्रे निर्याणामिदमीरितम् इतिसिहगशिस्थितचद्रेनिर्याणम् ॥ अथकन्याराशिस्थे चद्रनिर्याणम् स्वजनानढकृनित्यंधनवान्बहुसेवक प्रवासीचकलाभिज्ञागुरु भक्त प्रियवद १ देवताद्विजवर्याणांभक्तीतत्परमानस धर्मकर्मसमायोजना नामतिदुईभ २ कन्याल्पकत्वमापन्नोभूरिपुत्रोभवेन्नरः शिश्नकठपदेशेचला छनंनिश्चितभवेत् ३ वन्हिपीडाहतीयेन्देपचमेलोचनव्यथा नवमेहारताधाचत्र योदशमितेपिच ४ तथापचदशेवर्षेसर्पतीभवमादिशेत् ॥-एकविशन्मितेव पतनरक्षभित्तितः॥५॥ INFRASTRITHIBF IIT-IT -HIT -- रा र 17 द्रमा होये सो अपने सवधियाको आनद करणे वाला और धनवान् और बहुत चारों वालाहोता. है और विदेश रहनालगोर कलाके जानने वाला प्रोर गरोंका भक्त पीर मोठाबोदनालाहोता है १. प्रार देवता और जाह्मणाको भनि त परहोवाहे और बमकम कर्व एनतिा और मनुष्याका पागहोगा २' पार चौलिया कनवायाला सोर वत पुनावाडा होताह और दिगम् तार कटदेशम्। निपाकक पित्त वाला होताहे तोर तोतरे अपन तानिपीड़ा कर पीदिन होता है और पायपमें नेतीमागे सामोताहे नामनपस लौर सहारमा दशम पोटाहतोह पारपटगा। उपम पस भय होताहे और दवारपमवृत्तला भस:गितकारमय होण्हे FT.

। औरणारज्योतिर्महानिवन्धः ।। ६६ और वनके मध्यम शस्तपातको प्राप्तनिश्चयकर्के तीस ३० वपमें होता है और अगी ८० वर्षे या पावाला होताहै जब चंद्रमा शुभग्रहकर्के देख्या होवैतव ॥'६' औरचैत्रमार्समें और कंधणपक्षमें और सोदशीतिथिमें श्रीर आदिन्यवाग्में मृत्युको प्राप्तहोता है जिसके जन्मकालमें चंद्रमा केन्यारा शिमें स्थित होवे निसका दह नियोण कहाहै • दतिकन्याराशिगतचंद्रनियाण ॥ अव तुलाराशि में चंद्रमा निर्माण कहतेहे जिसके जन्मकालमें तुलाराशिगत चंद्रमा होवे सोनिश्चयकर्केसंपूर्ण जनोंमें मान्य होताहै और वस्तुसंग्रह करणमैतत्पर होताह श्रीरभोगभागर्नेवाला और धर्ममतत्पर और लक्ष्मीवाला और बहुत चाकगेवाला और चतुर होताहै ॥ १ ॥ पोर वाउली और पहे और तलासे लेकफॅबनामनैमें प्रोतावाला होताह और मंपूर्ण कलाके जाननेवाला और गज याँका अत्यंत प्यारा होताहे ॥ २ ॥ और मोठे अंत्र स्तमें प्रीतिवाला बार टोबीयावाला और अरऐयशत्रघातःल्याद्वत्रिंशन्मितेब्रुवम् अशोत्यव्दभवेदायुश्चंद्रेमौम्यग्रहे क्षिते ॥ ६ ॥ चैत्रेकृष्णत्रयोदश्यांनिधनरविवासरे शीतद्युतौस्थितेसूतौकन्या यामितिसंस्मृतम् ॥ ७॥ इतिकन्याराशिस्थितेचंद्रेनियाणम् अथतुलारा शिस्थितेचंद्रेनियाणम मान्यःमर्वजनेनंवस्तुसंग्रहतत्परः भोगीधर्मपर: श्रीमान्वहुभत्योविचक्षणः ॥ १ ॥रापीकृपनडागादिनिर्मितीसादरःसदा प्राज्ञःसर्वकलाभिज्ञोनृपाणामतिबलभः ॥ २ ॥ मधुरान्नर सप्रीतिढिभार्यः पितृभक्तिकृत् स्वल्पापत्योल्पबंधुश्चकृपिकर्मविचक्षण. ॥३॥ क्रयविक्रय संप्राप्तिर्देवव्राह्मणपूजकः भार्यावचोनुनामीचसप्तनेऽब्देलिजभयम् ॥ ४ ॥ अमेज्वरजापीडाद्वादशेचजलानयं नरोस्तरंगतःपातःसर्पभीर्वापिविंशके ५ एकविंशन्मितेपीडाचद्रेसौम्यग्रहेक्षिते ॥ पंचाशीतिर्भवेदायवैशाखस्याद्य पक्षके ॥६॥ सार्पेटम्यांभूगोवारेनिधनपूर्वयामके तुलाराशिस्थितेचद्रेनि यीणमितिसूचितम् ॥७॥ पितरोंको भनि वाला और थोडी संतान और थोडे बंधुयों वाला और कृषिकर्ममें चतुर होत, है ॥ ३ ॥ और क्रय विक्रय करणेमें लाभदाला और देवता ओर ब्राह्मराके पूजने वाला श्री र सोके कहेमे चलने वाला और सात वर्षमें अग्निके यो प्राप्त होताहै ॥४॥ और अष्टम वपैमें ज्वरको पोडा और वाहरमें वर्षमें जो भबहोताहे और वीसवर्षमै वृक्षमें वायोडेनें गि दवाहे वा सपके भवको प्रात होताते ॥५॥ोर दशादर्पमें पाटा होतीहै और शुभग्रह को चंद्रमा टेण्याहोवे नपचासो १.५ जागा होनी बोर वैशालके शुरूपसमें ६ मार लेपानक्षत्रमें और अष्टमीनियिमें और गुवगरम असम में मयुको प्रान होना राशिमें स्थित द्राका नितांश कहाहै । तुला ॥ श्रीरवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ इतितुलराशिगतचंद्रनियोष अव वृश्चिक राशिम स्थित चंद्रमाकानियोषकहतेइजिसजन्मकालमै वृश्चिकराशिमचंद्रमाहोवेसोशत्रुयोंकेतपावनेवालानौरकोधीत्रीरहेपकरणेवाला और लड़ादकाप्यारा होताहेऔरविश्वासाघात और मित्रद्रोहीहोताहे १ औरसतोपसहितहोताहोरराजयाक पूज्पहाताहे आम दूसरेके कार्यमविघ्नकरणवाला आरशुभलक्षणाकयुक्और गुप्तपाप करवालाबार पराक्रमया ला होताहै २ और बहुत चाकरीवाला ओर चारभाईयो वाला और दो सियोवाला होता है और प्रथमवपर्मज्वरसे पीडित होताहै और तीसरे वर्षमे अग्निस भयकों प्राप्त होताहै ॥ ३ ॥ और पाच वर्षमे ज्वरपोडाको प्राप्त होताहै और पचदश १५ वर्षमै वा वरपीडाको प्राप्त होताहै और पंचविश्थति २५ वर्षौ निश्चयक्क वडापोडा होति ४ और चद्रमा शुभग्रहकर्क देख्याहोवे तब नवे ९ - बप जीवताहै और ज्येष्टमासम और शुक्लपक्षमें और दशमीतिथि ओर बुधवारमै ५ इतितुलाराशिस्थितेचंद्रेनियर्याणम् अथरश्चिकराशिगतचंद्रनिर्याणम् परता पकर-क्रोधीविद्वेकलहप्रियः विश्वासघातकश्चापिमित्रद्रोहीविचक्षण. १ असंतुष्टोन्नृपे पूज्याविनकान्यकर्मणिशुभलक्षणसंयुक्तोगुप्तपापश्चविक्रमी २ बहुभृत्यश्चतुर्वधद्विभार्योजायतेपुमान् प्रथमेब्देज्वरात्पीडाहतीयेभवमग्नितः३ पचमेदवरात्पीडातथापंचदशेपिच पंचविंशन्मितेवपीडास्यान्महतीध्रुवम् ४ चंद्रसोन्यगृहईटेनवत्यदान्सजीवति ज्येप्टेमासिसितेपदशम्यांवुधवासरे ५ हस्तनक्षत्रसंयुक्तमध्यरात्रेगतेसति चंद्रेवश्चिकराशिस्थनियाणमितिकीर्ति तम् ६ इतिरश्चिकराशिस्थचंद्रेनियर्याणम् अयधनुराशिस्थितचंद्रनियर्याणम् प्राजाधर्मीसपुत्रश्चराजमान्योजनप्रिय द्विजदेवाचनप्रीतिवरतुसंग्रहतत्परः १ ममायांचभवेद्वतासुनखीसुमति.शुचि. स्थूलदंताधरग्रीव काव्यकतीप्रगल्भ कः २ कुलशालीवनात्यश्वसभाग्योदृढसौहृदः निम्नपादतल केशीसाहसी विनयान्वितः३ ओर हस्तनक्षत्रों और रात्रिकेमध्यकालमै मृत्युको प्राप्त होताहै दह जन्मकालमें वृश्चिकराशिम ग्थि त चद्रमाका निवाण कहाहै ६ इतिवृधिकराशिगतचंद्रनिर्याण अव धनराशिम चद्रमाका नियोग कहतेह जिसकेजन्मकालमें धनराशिम चंद्रमा स्थित होवे सो चतुर और मिकके युक्त और श्रेष्ट पूनावाला और राजमानवाला और मीठाबोलनेवाला होताहे और देवताब्राह्मणके पूजनेम प्रीति बाला और बमुसम में तत्पर होताहे १और सभामें वना होताहै और अपनरपोवाला और प्रभुद्धिवाला और पवित्र होताह साम्माट दत ओररोट और गोवा वाला और कायके करणे वालासोर प्राभ होताहै २ औरट गुलवाला और वन गमन करणे भाग्यक युक्त और दृढसुहदाववाला और नीम पाटके तलावाला और शकर्क युक पोरं इस युग औरनम्रताकर्के गुरु होताहै ३ वाला और ॥ श्रीरणेवीरज्योतिर्महानिवन्धः । और शांत स्वभावाला और शीघ्रकोपको प्राप्त होने वाला और तपस्वी और यौडां भोजन करणेबाला और थोडि संतानवालाऔर श्रेष्ठ बंधुयों वाला और पूर्वअवस्थामै धनवा लाहाताहे ॥ ४॥ और प्रथम वर्षमें पीडा युक्त होताहै ओर त्रयोदश वर्षवडोपोडाकों पातहोताहै अठाहट ६८ वर्ष अथवा पंजव ७५ वर्ष आयुषा वाला होताहै ५ और चंद्रमा संपूर्ण शुभग्रहों के देख्या होवे तव सौ १.. वर्ष जीता है और आपाढके हश्नपक्षमें पचमी तिथिमंत्रीर शुक्रवारमे और हरतनक्षत्रमें रात्रि समयमै मृत्युको प्राप्तहोताहै इह जन्मकाल में धनराशिगत चंद्रमाका नियाण कहाहै ७ इतिधनराशिगतचंद्रनिया अब मकरराशिम स्थित चंद्रमाका नियोण कहते है जितके जन्मकालमें मकरराशिका चंद्रमा होवे सो पंडित और श्रेष्ट बुद्धिवाला और क्लेश कर्के शांतःक्षिप्रप्रकोपीचतापसःस्वल्पभुक्नरः स्वल्पापत्यस्सुबंधुश्चपूर्वेवयसिवि त्तवान्टसवाधःप्रथमेवमहापाडात्रयोदझे अष्टपछिमितंप्राहरायुवापंचसप्त तिः५चंद्रेसर्वशुभैईटेशतवाणिजीवति आपाढस्याऽसितेपक्षपंचम्यांभगुवास रेनिशायांहस्तनक्षत्रेनिधनं सर्वथाभवेत् नियाणमितिसंप्रोक्तचद्रसूतौधनस्थि ते इतिधनराशिस्थितचद्रनिर्याणम् अथमकरराशिस्थितचंद्रनिर्याणम् धीरो विचक्षणःक्लेशीपुत्रवान्नृपतिप्रियःकृपालुःसत्यसंपन्नोवदान्यःशुभगोलसः॥ १ कृश्नतालुःपुमायूनंविस्तीणकटिरुद्भवेत् पचमेवत्सरेपीडासप्तमेजलजाइयम्२ दशमेपतनवृक्षात्द्वादशेशस्त्रपडिनम् विशन्मितेज्वराद्वाधाशाखासुपंचविंश के ३ पंचत्रिंशत्ममाकालेबामांगोग्रेभयदिशेत् अब्दानांनवातनमायुस्त स्यप्रकीर्तितम् ४ श्रावणस्यसितेपक्षेदशम्यांभोमवासरे ज्यटयांनिधनं नूनंचंद्रेनकरसंस्थिते ५ इतिमकरराशिस्थितचंद्रनिर्याणम् युक्त और पुत्रोंवाला और राजाकी प्रीति वाला होताहै और दयाक युक्न और सत्येकयुक्त और अट भागों वाला और आलसी होताहै १ और निश्चयकर्के काले तालु वाला और बडे विस्तार वाले कटि स्थल वाला और पचम वर्षमें पीडायुक्त और सप्तम वर्षमें जलसे भयको प्राप्त होलाहर और दशमवमवृक्षसगिडताहै, और वाहरमें वर्षमें शस्त्र पीडाको प्राप्त होता है औरवासवर्षमज्वर की पोडा होतोह पर्चावशतिवम अगपीडाको प्राप्त होताहे ३ औरपत्रिंशत् ३५ वर्षमें वामांगमें अग्निका भय होताह और निश्चयक्के नववर्ष ९. आयुषा होतीहै ४ और श्रावण मासके शुरुपक्षमें दशमोतिथि और मंगलवार और ज्यष्टानक्षत्रमे मृत्युको मन होताहै दहे म करराशिम स्थिन चद्रमाका नियांपा कहाहै ५ इतिमकरराशिगतचद्रनियां ॥

દિ૨૨ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः । अवकुभराशिमें स्थित चद्रमाकानियाण कहतेहेजिसके जन्मकालमैकुंभराशिमचंद्रमास्थितहोवेसोटानक रणे वाला; और मिष्टान्न भोजन करणवालानौर धर्मकार्यमशीघ्रता करणे वाला और मीठा बोल्ने वाला सोम.क्षीणदेह वाला होताह , प्रोस्थोडी सतानवाला और दोसीयावाला और कामी और धनकर्के रहित बामहाथमें चिन्हवाला ओर प्रथम व पीडा वाला होताहै २ और पाचपेमे अग्निके भयको प्राप्त होताहै ओर वाहमें वपमें सर्पसे .भयको प्राप्त होताहै वा जलमे भयको प्राप्त होताहै और अठाईवपमे चोरास पीड़ित होताहै ३, और निश्चयकर्के नव्वे , ९० वर्ष श्रायुपावा ला होता है और भाद्रपद मासके कृष्णपक्षसे और चतुर्थी तिथिम और शनिवारम ४ और रोहि पी नक्षत्रमे मृत्युको प्राप्त होताहे दहे. जन्मकालमें कुभराशिगत चद्रमाका नियाण मुनियोंने कहा हे ५ इतिसुभराशिगतंचद्रनिर्माण व मीनराशिम स्थितंचद्रमाका निर्माण कहतेह जिसके जन्म अथकुंभराशिस्थतेचंद्रेनियाणम् दातामिष्ठान्नभोक्ताचधर्मकार्येपुसत्वर प्रियवक्तृ त्वसयुक्तोनरक्षीणकलेवरः१स्वल्पापत्योद्विभार्यश्चकामीद्रव्यविवर्जित वामह स्तेभवलक्ष्मपीडाप्रथमवत्मरे २ पंचमेग्निभयंविद्यान्धदादशवत्सरेव्यालादा जलनोभीतिरष्टाविंशतिमेक्षतिः३चौरेयश्वभवेदाधुर्वाणांनवनिर्धवं भाद्रमा स्यसिते पक्षेचतुशिनिवासरे ४ भरणीनामनक्षत्रेरणंतिमरणनृणाम् एव मुक्तमुनिश्चद्रेजन्मनिकुंभगे इतिकुभराशिगतचद्रानाम् अथमी नराशौचद्रकृतनिर्याणम् धनीमानीविनीतश्चभोगीलहष्टमानसः पितृमातृ सुराचार्यगुरुभक्तिपरोनरः १ उदारोरूपवान श्रेष्टोगधमाल्यविभूपणः परमे ब्देजलानीतिरटमेवारपीडन २ द्वाविंशेमहतीपीडाचतुर्विशन्मितेब्दके पू वाशांगमनचायुरब्दानांनवतिःस्मृता ॥३ श्राधिनस्यामितपक्षेद्वितीयायांग रोर्दिने कृत्तिकानामनक्षत्रेसायंमृत्युर्नसंशयः ४ इतीरिततुनिया यवनाचा यसमतं मीनस्थयामिनीनायेभवेदत्रनसंशयः, ५ इति श्रीमहाराजाधिराज श्रीरणवीरसिंहाज्ञयामहेशविरचितज्योतिर्महानिबधेजातकखडेनिर्याणाध्यायए कविंशतितमः २१ कालमे मीनराशिमें चंद्रमा होवे सो धनी और मानी और सुंदर नम्र और भोगोंके भोगने वाला श्रीर प्रसन्नमन वाला होताहै और माता पिता और देवता और आचार्य ओर गुरोंकी भनिमें तं पर होताहै १ ओर उदारचित्त और रूपकर्फे युक्त और गधमान्यकर्के विभूषित होताहे और पांचम व जलसे भय होताहे और एम वपमें तरकी पीडा होतीहे . और वाहीमें वर्षमै वडी पोटाका प्रातहोताहे नीरचोवी२ वर्षमपूर्वदिशाभगमनमहिनौग्नवये १० वर्ष मायुषा वाला होतान ३ पोर साधिन मासके पक्षम पीर धिनिया तिधिमे ओर वटस्पति बारम श्री र यतिका नक्षत्रम मोर मायकालमै मृत्युको प्राप्त होताहे ४ बरे निसरी सनाचार्य के मतस यहांह मीनराशिक चाम, इस प्रकारककं कहाहे दत्तम ,सह स. नहि ॥ इतिश्रीजातकरारमा पाया नियोपाध्यायएकविशः " .. २० ॥ श्रीरणारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ६२३ अव नष्टजानकाध्यापका ग्याल्यानकरतेहै जिसमनुष्यका आधानसमय और जन्मसमयनिश्यकतेन हिं जानते हैं तितके जन्मकालको नष्टजातकसें जाननाकहतेहै । जिसकः मनुष्य के जन्मकालमें भाशुभ फलको प्राप्ति होतीहै तिसकों जातक शास्त्र कहतेह और तिसजन्नकालके वटहोपा फेर जि सकर्ले जन्मकालका ज्ञानहोताहे तिसकों नष्टजातक कहतेहें २ तिसमें प्रथम नात्कालिक लगारग कर्के तिसकी कलाका पिडवनावै और तिसके गुणकार जानने केवास्ते मेपादि राशियोंके गुपाक कहतेहैं सो मेपसें लेकरूं मीनपर्यंत वारां गुणकपक्ति मेंभरेदै यो राशि प्रश्नलन में होते तिसके गुराक कर्के कला पिडकों गुणे श्रीर यदप्रश्नलग्नमें कदाचित् शुक्र और मंगल औरवृहस्पति स्थित होतग कमकर्के सात औरण्याठौरदस१.कर्कपुनः कलाडिको गुण देने मोर सूर्य और चंद्रमा और अपनष्टजातकाध्यायोव्याख्यायते ॥ त्राधानकालोप्याऽपजन्मकालोनज्ञायते यस्यनरस्यननम् ॥ प्रसतिकालंप्रवदंतितस्यनष्टाभिधानादपिजातकाच, तज्जातकयेन शुभाशुभाप्ति तस्यजतोजननोपकालात् तस्मिन्प्रनष्टेसतिजन्म कालोयेनोच्यतनष्टकजातकंतत् २ मेपादितःप्रश्नविलनलिप्ताकार्याक्रमाता मुनिभिःखचंद्र गजेश्ववेदैर्दशभिश्ववाणैःोलभुजंगै चरैः शरैश्य ३ शिवै पतं गे ७११०८४१०५७८९५११ १२ निहिता.पुनस्तापिन्नगाश्यो मृगभौमजीवा-तदातुरगैः ७ करिभिः ८ रखचंद्र १० गुण्या शरैरन्यखगायदि स्युः ४ ग्रहहयवावहवोविलग्नेतदातदीयैर्गुणकैश्चगुण्याः एवंझटकमविधान योग्योरशिष्टयक्स्थापरिरक्षणीयः ५एथक्स्थराशिमनिीिनिम्नत्त्वाचेटका नव ९ गुहितोये ॥ यथास्थितोयनववर्जितात्येभसंजया २७ लोह्यवशेषमा क्षम् ॥६॥ सुधीर शनि लग्नम होवें तव पाचसे गुणे ४ और प्रभलग्नम दोया हो अथवा बहुत होई समति नहफे संपूपोंके गुणकोस पारंपार राशिकों गुणे इसप्रकारकरपसे कम विधान योग्य राशि होती ति, सको पृषक स्थानमें कर्म भूमीमें स्थित करे ५ और अवनानका मानयनकदते पृथक् रुम भूला में स्थित यो राथि तिसको साल • से गुणे और प्रथम द्रेष्काणमें स्थित राशि होये तब तिसगीका लामें नव ९ कला जोर देवे और मध्य रोकाराम होवे तय यथा स्थित हि रक्षे और नौसर काम मे होवे तव नक १ कलाकर्के होनकरे और तिसको सताई २" के अंकसें भागदेश पर हे सो अश्विनी लेक तिसकानानक ६ ६२१ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और यदमनुष्य अपनोस्त्रीवापुत्रवामित्रकावाशत्रुकानष्ट जासक पछ्याचाहे तव प्रश्नलमकोकमकर्केछैद और चार ४ ओर तीन ३ और ५ राशिसे युक्त कर्के फेर लग्नंकियाकलावनावे ७ और यो लन होवे तिसशशिके गुणकर्के गुणे और लग्न गतग्रहका यद संभवहावेतव तिसके गुणक कर्के गुणे और फे पूर्वकान्याईनवदान विशोधन कर्म कर्के पूर्वकी न्याई तिन्हके खी श्रादियों केनक्षत्रजाननेयोग्यहे ८ और कमविधान राशिको दश . से गुरो और पूर्वकीन्याई द्रेष्कापा क्रमसे नवकला ऊनाधिकक के एकसरो वीस १२० सें भाग लेवे जो अंक शेष रहे उतने वर्ष मनुष्यको श्रायुपाके व्यतीत कहे निश्यक ९ पुनः फेर कर्म योग्यराथिको कर्म भूमीमे स्थित कर्के दशगुणाकरे और उसे भा गलेवे शेपयो अकरहे सो शिशिरसे लेफर्के जन्मकालमें ऋतुकहे और इसी प्रकार कम योग्य थिकों दशगुणा कर्के दोसें भाग लेथे शेष एकरहे तब तिस ऋतुका पूर्णमास कहे और शून्य शेप स्त्रीपुत्रमित्रारिनिमित्तकचेत्टच्छाविलग्नंऋतुभिश्चवेः त्रिभिःशरैर्युक्तमनुक्रमे णततोविलग्नस्यकलाविधेयाः॥ ७॥ लग्नस्यराशगुणकेनगुण्याश्चेत्संभवो लग्नगतग्रहस्य पुनस्तदीयेनगुणेनगुण्याःप्रागुक्तवद्परिवेदितव्यम् ॥ ८॥ दशाहतेकर्मविधानराशप्राग्वन्नवोनेप्यथवाधिकेस्मिन खातेशेषमिताब्द संख्यमायुर्गतततखल्लुएच्छकस्य ९षभिर्विभक्तेन तवोभवतिशेषांकतुल्या:शि शिरादय रयु ॥ द्विभाजितेशेपकमेकमधंपूर्वापरौतहतुजौतुमासौ १० अष्टाह तेकर्मविधानराशोत्राग्वन्नयोनेप्यथयाधिकेम्मिन् द्विभाजितेशेषकमेकमभ्रतुल्ये स्तिपूर्वापरपक्षकोस्त. ११ पंचेंदुभक्तेसतिशेपतुल्या.पक्षेचतस्मिनतिथयोभ वंति नक्षत्रतिथ्यानयनाययोग्यादहर्गणाद्वारविचारणात्र १२ सप्ताहतेकर्मवि धानराशोप्राग्वन्नवोनप्यथवाधिकेस्मिन् द्विभाजितेशेषकमेकनभ्रदिवाचरात्री जननतदानीम् १३ रहे तव स्तुका दूसरामास कहे १• ओर कम विधानराशिको पाठसे गुण और पूर्वको न्याई नव १ उन और अधिक कर्के दोसे भागलेये शेप एक वा शून्य रहे तव पूर्वा पर पक्ष होते हैं यदएकत्र क रहे तब शुरूपक्ष और शून्य शेप रहे तव प्णपक्षमे जन्मकहे ११ और केवल कम योग्य गशिम पद्रा से भागलेवे तव योक शेप रहे.सो गत तिथिया होती है और नक्षत्र और निषि प्रानयन पसें वारकाविचारकरलो अथवा तिससवत्सरका पचाग देर कफ वा रकहे १२ और क्मविधानराशिका सात ७ संगुणे और पूर्वको न्याई नव १ युक्त होन करे धार तिसको दोस भाग लये जव एक शेप रहें तव दिनका जन्म और शून्यशप रहे तव शनिम जन्म कहे १३ ॥ श्रीरंणावीरज्योतिर्महानिन्धः॥ और कर्मविधानराश्रिको पांचस गुणे और पूर्वको न्याई नवकला युक्त और हौन करे और देनमान और रात्रिमानकी संख्या घड़ियाँसें भाग लेवे तब यो 'अंकशेष रहेसो जन्म कालमें दिनरात्रिकियां गत्पडियांकहे १४ अव प्रकारांतर कर्के नक्षत्रका आनयन करतेहैं मनुष्भका नामयो संस्करके समयमै माता पित्रादियोंने धरा होवे सो नामग्रहण करपा और योकि तीने कुनामादि घरांहोवे सौ नहिलेना और तिससंस्कारनामासर कियाँ मात्राकोंग्रहणकरे तिसमे हलवणको अर्द्धमात्रा और अचकी एकमात्रा इसरातिककै मात्राके अंकोंकों दिगुणे करे और ता २काल द्वादशांगुलशंकुकी छाया किंयां अंगुलियां तिसमें मिलावे इसप्रकारककै यो अंक होवै ति सको सताई २७ से भाग देकर्के यो अंक शेप रहे. सो.धनिष्टासें.लेकर्के तिसका जन्म नक्षन कहे -.१९॥ इतिश्रीजातकखंडभाषायांनष्ठजातकाच्यापोदार्विशः. . . ॥ २२ . पंचाहतेकर्मविधानराशोप्राग्वन्नवोनेप्यथवाधिकेस्मिदिनस्यरात्ररथवाप्रमि' त्याभक्तेऽवशिष्टंदिनरात्रिनाड्यः ॥११॥ अथप्रकारांतरेजन्मनक्षत्रानयं नम् ॥ संस्कारनाममात्रादिगुणाःछायांगुलैःसमायुक्ताः ॥ शेषंत्रिनवकम कानक्षत्रंतदनिछादि ॥ १५ ॥इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरसिंहा ज्ञयामहेशविरचितेज्योतिर्महानिबंधेजातकखंडेनष्टजातकाध्यायोहाविंशः २२ अयपरिशेपाध्यायोव्याख्यायते उक्तंच विनश्यतेभावफलंनराणायद्गोचराद्गोच रमन्यवेधात् दशांतरात्पाचकतोपिसंध्यातत्वेटचक्रंकथितंप्रमाणम् ॥१॥ शपिच नभावानोयोगामुनिनिगदितंगोचरमपिनसंध्यानोपाकःप्रभवतिदशा नांतरदशा मतेयत्खटावियतिस्थचक्राकृतिनिभास्तदेतेपांचक्रफलदमुदितंज न्मनिनृणाम् ॥२ दशाफल 11 अवपारशेषाध्यायकहते हैं यो जन्मराशिसे यहाँका गोचर फल जन्मस्थानादि कहाहै सो फ: ल अन्यग्रहकेवैधहोनेसे नाशको प्राप्त होताहै और योग्रहोंका : कहाहै सो- संध्यापा चकादि अनेकदशाके भेदसे नाशकों प्राप्त होताहै तिसमें बहुत यत्नकर्के शुभाशुभ फलका. पिचा रकहाहै और सूयदि यहाँका प्रतिदिन चक्रमे यो भ्रमणाहै सोमुरस्य प्रमाणले थोर कहते? ज न्मकालम मनुष्योंकों यो यहाँके भावफल कहेहें सोविकारणांतरसे स्थूलहै और योगफलवी स्थूल . हैंओर मुनियोंने कहायो गांचरफल सोवी स्थूलहैं यौसंध्यापाचकादि दशांतरदशाफलविर. लह श्रीराकाशमें चक्रकोन्पाद ममते यो ग्रहहें जन्मकालमै तिन्हका- फलमनुवाकों मुरम्यहः, तिससें चक्र कहतेहैं २ .

६२६ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ और यवनाचार्य ग्रहचकका फल और नारद जन्मलग्नकाफल और भृगुगोचरफल और गर्ग दशांतर दशा फलको मुख्य कहताहे ॥ ३ ॥ अब सूर्यका चक्र कहतेहैं । प्रथम नराकार सूर्यका चक्र बनावे तिसमें सूर्यकेनसबसेलकर्के तीन नक्षत्रमाणेमें देवे और तिसके आने नीन मुवमें और आगेके दो नक्षत्र दोनों माढयोंमें और भागले एक एक दोनों भुजाम देवे और भागे दो नक्षत्र दोनों हामि देवे और आगे तीननक्षत्र छाती में देवे और एक नाभिमें आरए स हृदपमें देवे और दो नक्षम गुदामें देवे और दो नक्षत्र जानुयोम देये ओरछ ६ नक्षत्रपेरॉम देवे क्रम १४ अव फल कहतेहै सूर्यके नक्षत्रसे चक्र जन्मनक्षत्र पैरोम स्थित होवे तव थोडि आयुपा वाला और दुःखी होताहै और जानुमि स्थितहो तब विदेशमै गमन कर्ताहै और गुदाम स्थित होने का व परबीमें गमन कताहै ५ और नाभिमें स्थित होवे तव दुःखको प्राप्त होताहै और छातिमें स्थित ३ अथफ तथाच यवनोग्रहचक्रस्पजन्मलग्नस्यनारदः गोचरस्यभृगुतेफलंगदिशा दिभिः । ॥ ऋथसूर्यचक्रम् ॥ मूर्ऋित्रीणिमुखेत्रयंपतदनुस्कंधर भद्वयमेकेकभुजयोईयंकरयुगेवक्षस्थलेभत्रयं नाभ्यामेकर्मथकमेवढ्दयगुह्येद जानुकेसूयोधिष्तिभाद्रवेश्चरणयोनक्षत्रपट्कंलया ॥ १ ॥ लं चरणस्धेरवेर्मोस्वल्पायुरतिदुःखितः जानौविदेशगमनपरदार स्तुगुह्यके ५ नाभीचदुःखितोजातोदेहपीडाउरस्थले ॥ हृदयईश्वरविंद्यात्पा शिपांतस्करःस्मृतः६ वा.वाहुवलीप्राणीस्कंदेशेवपराभवः ॥ मुखेमिष्टान्न भोगीचपटवंघःशिरस्यथ इतिसूर्यचक्रम् अधचंद्रचक्रम् चंद्रचक्रंचदेवेशिक गयामियपाक्रमम् जन्मराशेश्चनक्षत्रान्नक्षनंपर्तमानकम् ॥८ गणयेद्गण कप्राज्ञश्वास्येवंशुभाशुभंपडास्येप्टटकपटचकरेपट्चनयंगुदे ॥ ९ ॥ चतुप्प देत्रयंकण्ठेदातव्यंगणकोत्तमः मुखेहानिश्चाविज्ञेयाधनलाभचष्टष्टके दोपे तव देह में पीड़ा होतीहै और हदय होवे तव लक्ष्मीको प्राप्त होताहे औरया होवे तर चोर होताहे ६ ओर भुजोमहोवेतववादुवत वाला होताई और मॉढयमिहोवे तय तिररकारकापात नाहौर मुवमें होवे तव मिष्टान्न भोजन कोहे और शिरमं जन्मनक्षमहोवे तव गल्पको पास माताई इति । य चंद्रमाका चक कहतेहैं । शिवजि करते हेपार्वति भव पधानमरी गद्रमाका चक्र कहताहां ॥ जन्मनक्षत्रसे लेककै वर्ग मान नक्षनपर्यंत ८ अंध ज्योतिषि गणनारे और शुभाशुभ फल कदै जन्मनक्षत्रसे छे नक्षत्र मुखमदेवे और कमसे पांच पृधमें देखें और उसे गौहायोंम देवेनौर तीन गुदामें देव ९ और चार पैरोमै देवेनी तीन राठमपाकॉन नेयोग्य है त्रय फल कहते हैं । जन्मनसबसे पनमाननक्षत्र मुरबमें रिपत होये तप हानिटोति और ना मैरिपत दोवे तर पनकालाभहोता.

No text on this page.

भोप-द्र चंद्रचक्रम

No text on this page.

॥ श्रीरणवीरंज्योतिर्महानिवन्धःn !! ६२७ और हायमें चंद्रमाका नक्षन नावे तब राजाका भय होताहेऔर गुदामें चंद्रमाका नक्षत्र होवे तर राजा संमान होताहै और पैरों में चंद्रमाका नक्षत्र होवे तव स्थानसे त्रष्ट होता और कठम चंद्रमाका नक्षन होवे तव संपूर्ण सुख होताहै ११ अब, मंगलका चक्रकहतेहै बुद्धिवाला सिंहका स्वरूप लिख और तिसके देहमें तीन तीन नक्षन्न क्रमस १२ श्रीर तीन शिरमें और तीनप्रीवामें ओर तीन पृष्टम और तीन गुटामे औरतीनपुछम और तीन तीन चार पेरीमें सूर्यकेनक्षत्रसँलेक मगलकी शेरको मूर्तिमें लिखे १३ और कदचित राहु और सूर्य और शनि मंगल कर्वे युक होवे गोचरकः तब इसप्रकारका फल कर्ते, राहुककै युक्त होवे तव मृत्यु की है और सूर्यकर्वे युन शेवे तवज्वर और भ्रम होताई १४ और शनिक युक्त होवे तवसंपूर्णकार्यका नागकताहै और मग हस्तेराजभयंज्ञेयराजमानंचगुटके स्थानभ्रष्टोभवेत्पादेठे सर्वसुखंभवेत् ११अयभीमचक्रम् कुजचक्रप्रवक्ष्यामिलिखेत्सिंहाकृतिवुध-त्रीणित्रीणिचत्र क्षाणितस्यदेहेलिखेत्क्रमात् १२ शिरोग्रिवापृष्ठगुह्यपुछपादक्रमात्रिभिः सूर्य क्षात्कुजचकेपिलिखेरपंचाननातौ १३ राहुसूर्यशनिश्चापिभौमेनसहसंगतः राहुणामरणविंद्याद्रावणाचज्वरचमः१४ सौरेणाकार्यनाशंस्यात्सर्वकार्यचनश्या ति शिरस्थेनमहीजेन सर्वकार्यसुखरणे १५ ग्रीवायांजायतेव्याधिःपृष्टेसी र्थसपदःगुह्येतुनिष्फलकार्यपुछेभांति रणागमे १६ चरणस्थे नीमनसर्वका र्यफलोदय कुजवत्पापसंघानांकुरतेकर्मसुंदरि १७ कुजचक्रमितिप्रोक्तंसद्यः त्ययकारकम् अयुधचनम् बुधचक्रप्रवक्ष्यामिप्रस्थानप्रत्ययावहम् १८ + मी : न सोr Pricine लका नक्ष शिर में स्थिताहोवे तप संपूर्ण कारों और युबमें जप होतो १५और मीयाम मंग लका नक्षन माये। तवव्याधिहोतीहै और पृष्ठम होवे तय संपूरी अयं संपदा प्राप्त होति' और गुदामे होवेतव कार्य निष्फल होता और पुछमें हो तव युद्धमें भप होताटे १६ ओर मंगल पेरों मरियत होये तवासपूर्ण कमांक फलका उदय होताहे अधात सपूर्णकर्म करणे लाभहोता और पाति मंगलको न्याइपापाके समूहोंको कता : पार्वतिइह मंगलफा चक्र तारका ल फल करणेवाला कहाहै इतिभीमचक्रम् अव नुधका चक्र कहतेहें, बुधका चक यात्रा में प्रतिक करणे माग' कहते .ki. : ४ P 5 '६२८ ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ।। हेवारयति जिसमक्षवमें बुध स्थित होवे तिस नक्षत्रसे लेकके चक्रम लिखेउसमें एक मस्तक्में और दो नेताम और दो कानाम दो नासिकाम और एकमुखमें एक गलमें और एक छुन्नीमें और यो मोटयोंमें श्रीर दो भुजोंमें दो हाधाम और एक उंदरमे दो पास्योंमें और एकपछमें और एक नामिमें पीर एक लिंग और एक गुदामें और दोपहोंमें और दो पैरोंमें यथा क्रमसेंलिख २. और सताई जो नक्षेत्र तिन्हमें शिरके नक्षत्रमें लाभ होताहै ओर वडा सुख होताहै और मायके न तत्रमें शोक और संताप होताह श्रीर नेत्रोंके नक्षत्रॉमें प्यारेका दर्शन होताहै २१ और कानोंक सानोंमें भाइयोंकेसाधवैर होताहै नर नासिकानक्षत्रों में सुख होताहै और मुखके नक्षत्रों में माठे अ मादि मिलते और छुनौके नक्षत्रमें श्रेष्ट प्रीति होतीहै २२ और गलके नक्षत्र में स्वीपुत्रको प्राप्ति हो . यस्मिट्टलेवुधोदेविमूभितल्लिख्यतेप्रियेललाटेक्षिश्रुतिघ्राणमुखपुचिचुकेगले १९ स्कंधयानाहुहस्तेयूदरपार्थपृष्ठनाभिपुलिंगेगुह्येतोाश्चपादयोश्चक्रमाल्लिखेत्२० सप्तविंशतिक्षाणिमूनिलाभोमहासुखम् ललाटेशोकसंतापःचक्षुपिप्रियदर्शन म्-२१ कर्णयोंवैधुभिवरनासिकायांसुखंतथा मुखेमिष्टान्नपानानिचिकेप्रीति रुत्तमा २२ गलेभायासुतप्राप्तिःस्कंधयोलीभमादिशेत् ॥ वाव्होर्वस्त्रागमंदि व्यंपारयोर्युदरिपोक्रमात् २३वक्षसिप्रीतिनांशः स्यात्पार्श्वयोाधिमादिशेत . ॥ एपेगनकुलाबासोनाभीस्याबंधुसंगतिः २४ पुत्रोत्पत्तिर्भवेल्लिंगेगुदमरणमा दिशेत जर्भिवतिदुःखंचपादयोःपरदेशगः २५ यंदापापःशुभस्थानविपरीत प्रकुर्वते॥शुभःपापग्रहस्थानेकिंचिद्रक्षतिमुंदरि २६ अर्कार्किसहितेदृप्टेव्याधि नूनविधावपि ॥ शुभेराहुपायुक्तमरणनात्र संशयः ॥ २७ " सीह और मौढपोंके नक्षत्रोम लाभ होताहे और भुजाके नक्षत्रोंमें वसका लाभ होताहे और हाथों के नामों में रासे युद्ध होताहै २३और छातीके नक्षत्रमें प्रीतिका नाश होताहे औरपासयोंके नक्षत्र में व्यापिहोतोहे नीर पृष्टकं नक्षनमें राजाके कुलसें भय होताहे और नाभिके नक्षत्रमें भाईयोंसे मे रू होताह २५ और लिंगके नक्षत्र में पुरको उत्पत्ति होता है और गुदाके नक्षनमें मृत्युको प्राप्त होसा, श्रीर पटोकनसमें दुःख होताहै और पैरोंके नसों में विदेश गमन होताहे २५ हेपावतिपद पा पो शुभग्रह के स्थानमें हो तववो उलटा फल सोटाही फल काहीर शुभग्रह पापी ग्रहके स्थान, में होवे तय गोठी रक्षा कताहै २६ ओर दुष्टस्थानके नक्षत्र सूर्य शनि और नंद्रमाकर्के युक्त होय तम निभपके व्यापि होतोदे यार दुःष्टश्यानके नक्षत्र राहक युक यो तयमृत्युमसंगपनाहहोताहे १५ चंद्रमा की बुधचकम् जौवचमा 一一一 है ॥ श्रारणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। ६२९ और शुभनक्षा शुभग्रहोंफर्के युक्तहोवे तव कल्याण और आरोग्यता और सुस्व होता पार्वतिह हेतुपका चक्र तेरकों कहाहै और क्या पूछतीहै २८ अथजीवचक्रम् ॥ अवहे पार्वतिवृस्पतितिकाच क कहताहां जिस प्रकारका सुदर वालक होताहै तैसा चक्र वनावे २९ जिस नक्षत्रमे । वृहस्प तिस्थित होवें तिससे चार नक्षत्र शिरम देवे तिन्होका फल राजप्राप्त कहा और भागेके चार न सत्र दक्षिण हाथमें देंवे तिन्होंमें लक्ष्मीप्राप्त होतीहैं और अगेका एक नक्षन गलमें देखें तिसमें ऐश्व सं होताह योर आगेके पाचनक्षत छातीमें देवे तिन्हमें प्रीति कालाभ होताहै और आगेके छ नक्ष तदोनों पैरोंमें देवेतिन्हमे पीड़ा होता है और आगेके चारनक्षत्र वाम. हाथमें टवे तिन्हमे मायु होता है बारागेकेतीननक्षत्रदोनोनेत्रामं देवेतिन्हमेंराजाकेतुल्यसुखहोताहै पावतिइहेवहस्पीतकाचक्रकहीहे ३ . शुभाशुभयुतेक्षेमारोग्यसंपत्सुखानिच बुधमितिप्रतिकिमन्यत्परिटोसिर अथजीवचक्रम् ॥अतःपरप्रवक्ष्यामिचक्रदेवगुरोरपि चक्रलिखेत्सुरेशानियथा शिशुसुशोभनम् २९ शीपंचत्वारिराज्ययुगपरिगणितेसव्यहस्तेचलक्ष्मीरेक कंठेविभतिर्मदनशरमितंवक्षसिप्रीतिलाभः पद्भि-पीडांघ्रियुग्मेजलधिपरिमितं वामहस्तेचमृत्युदृग्युग्मेत्रीणिऋक्षेत्रपतिसमसुखवाक्पतेश्चक्रमेतत् ३०जीवक्षीत् अथशुक्रचक्रम् ॥ चक्रमन्यत्प्रवक्ष्यामिभूगपत्रस्यसुंदरि॥ मयूरप्रकृतिलेरपरि पुदर्पहरप्रिये ३१ भार्गव्यत्रीणिचन्चूग्रेशिखायांनीणिभानिच ॥ पापक्षत यंपट्चपलत्तायांसुरार्चिते ३२ वाणिपुछेचरणयो-पटनाक्षाणिसमालिखेत् चंचयोवेरिविध्वंसोविजयोयशसांनिधि. ३३ शिखास्थेवाहनमानभंग-पाद. विशेपतः॥ पक्षभैःशुभसंयुक्तैरन्यदेशार्जितंधनम् ३४ श्रव शुक्रकाचक्रकहतेहैं । शिवजीकहतेहै हेपार्वति और शुक्रका चक्र कहताहा हेपिये शनुयोंके मानकों हरणे वाला मारकी न्याई लिरी २१ जिस नक्षत्र में शुक्र स्थित होरे तिमसे तीन नक्षत्र चंन्के आगे लिखे और तीन नक्षत्र थागेके शिखामें स्थित करे और दोनों पक्षोमें तीन ती नक्षत लिखे और दोनो जंघाम तीन तीन नक्षत्र लिखे ३२ और तीन नक्षत्र पुटमै लिगं मीर के नक्षत्र रोभे लिरो और चचूके नक्षता में शत्रुका नाशहोताहै और विजय होती है और वा यय होना ३३ और शिरगाके नक्षत्रामे वाहनका लाभ होता और परीके नक्षत्रम विशपसे भग होताहे श्रीपण के नक्षत्र शुभ ग्रह कर्के मुक हो तव परदेशसे धन मिलता ३४ . ६३० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और लताकेनतमिपापीयहयुक्तहोदतवसनापतिकाक्षयहोताहै और शुभ ग्रहकर्कयुक्तहोयेतवन्याभि कानाशहोताहेमिश्नग्रहोंकयुक्तहोवेतवनापसमैभयहोताहै और चंचूमे और पुछमेंपापीग्रवाशुभन, ह होवे तव विजय होतीहै और पैरॉमें शुभ पापी दोनों होवे तव मान भंग और रणमें क्षय होता हे ३६ इहेमोरचा तारकाल प्रतीतोके करणे वाला, अंव शनिका चक्क कहते है ॥ शिवजी कहते हेपावति यो तेने मेरेको पूछयाहे तव जन्मनक्षनसे या शनि शुभाशुभफलदेताई सों कहताहां ६७ ओर तसहिं युद्धकालमें शनि जिस नक्षत्रमस्थित होवे तिसकाचिंतनकरे और लाभालाभ, और हि चादमें और जीवनमें अोर रणमें ३८ प्रथम थनिकी प्रतिमा नराकार स्थित कर्के तिसमें नक्षत्र स्पि लत्तासंस्थैश्चपापैश्चक्षयंसेनापतेर्भवेत् सशुभैाधिनाशायमिश्रेस्त्रासःपरस्परं । ३५ चचुपुछगतेःपापेःशुभैवाविजयाभनेत् ॥ चरणस्थैःशुभैपापेर्मानभंगोरणक्ष तिः ३६ वर्हिचक्रमितिप्रोक्तंसद्यःप्रत्ययकारकम् ॥ अथशनिचक्रम् ॥ शृणुदे विप्रवक्ष्यामियत्वयाचोदितमम नक्षत्रात्सौत्यतःसोर शुभाऽशुभफलप्रदः३७ तथासंर्चितयेहसौरस्थंसनरागमे ॥ लामालाविवादेचजीवनमरणेतथा३८ प्रतिमांविन्यसेदादीतनक्षीणितुविन्यसेत् ॥ चारक्षमास्यमध्येतुसव्यहस्तेचतु ष्टयं ३९ पादयोःपटकरेवामेचतुष्कंपंचवक्षास ॥ नेत्रयोदे॒न्यसेन्मूर्ध्नित्राणि गुह्यफेन्यसेत् ४० एवंविन्यस्यदेवेशिततः फलनिरूपणम् ॥ नानाविधानिनुः वानिवगेवधबंधनम्॥ सव्यहस्तगतेलाभोविजयोवंधुसंगतिः ४५ पादस्थे स्थानविशेोदेहपीडासुतक्षयः॥ वामहस्तेराज्यभंगोवित्तनाशःसुहृदधः ४२ - ५ करेऔर जिस नक्षत्रमे गोचर का शनि रियत नि तितनतंत्रकोंमुखमें देवे और प्रागेके चारनस दक्षित हाथमें देवे६९और क्रमसे ६ पैरामे देवे और चार धामहीधदेवे और पांचलाना देवेनी रदो नेत्रों में देवे ओर माधेमे तीन नक्षत्र देवे ओर दो नक्षत्र गुदामे देवे ४. हेपार्वति इस प्रकार नक्षत्रोंको स्थिन कर्क फेर फल कहे जव जन्मनक्षतमुपमे होर तब अनेक प्रकारके दुःख और मध बंधन होता है और दक्षिण हाथमे होवे तव लाभऔर बंधुयोंका मिलाप होताहैं। और पैरोमरिया न होवे तव स्थान भ्रश ओर देहपीडा और पुत्रका क्षग होताहै और वामे हायमे,होघे तव राम,in और धननाशं और मित्राका मरण होता... FT;

राहु चक्र ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ ६३१ ओर छानाम जन्मनक्षत्र होवे तव जय और लाभ और स्रीकी प्राप्ति और धनका सग्रह होता है और नेनों में हो तव परम प्रोति होती है औरधनाका संचार होताह ४३और माथेमें होवे तव श ओंका नाश और अधिकार पद की प्राति होतीहै इसमें संशय नहिहै और गुदाम स्थित होवे त व मृत्युको प्रात होताह और लिंगमें स्थित होवे तव दुःखको प्राप्त होताहे .४४ और कहतेहें मु खसे फेर गुदामें याताहै और गुदास्थानसे माथेमें जाताहै और माथेसें नेपॉम और नेॉस हहयों हृदयसेवामहाथमे ४५ और वामहायसे पैरोंमें श्रीरपैसिंदक्षिणहाथमें और दक्षिणहायसे मखमें जा ताहै इस क्रमसे नक्षत्र गतिको भोगताहै ४६ अव रोहुका चा कहतेहैं हेपावति अव राहुका च क्र कहते हैं जिसके जानने कर्के मनुष्योंका शुभाशुभका ज्ञान होताहे ॥ १७ ॥ जिस नक्षत्र N जयोवक्षसिलाभश्चस्त्रीप्राप्तिधनसंचयः नेत्रयो.परमात्रीतिर्वित्तानांसंचयस्त था ४३ मूर्विशत्रुविनाशश्चपदाप्ति त्रसंशयः गुह्येचमृत्युमानोतिलिंगेदुः संविनिर्दिशेत् ४४ मुखाञ्चलतिगुह्येपुगुह्यान्मूर्ध्नितभेक्षणे ईक्षणाचहृदियातिह- दयाहामकेकरे४५ततस्तुपादयोर्यातिपादाभ्यांदाक्षिणकरे ऋक्षंचतिमंदस्यह स्ताहकप्रयातिच ४६ अथराहुचक्रम् ॥ अथातःसंप्रवक्ष्यामिनक्षत्रांगंसुरदि प. येनविज्ञानमात्रेणज्ञायतेचशुभाशुभम् ४७ नक्षत्रस्थोविचित्य स्या द्राहस्थेसमरागमे ॥ राहु-स्वरोदयाऽयुक्तःसमृत्युसदृशःकिल ४८ ऋक्षेयत्र स्थितोराहुस्तदाद्यास्यंत्रपडियेत् दृष्ट्राग्रस्थेभहयेचवंधुसंतापदस्तथा ४९ ततोनासापटांतेद्वेवंधनायवधायच नासायतस्ततोद्वेचनक्षवेप्रीतिदेमते-५० तत्तत्परक्षणस्थेचसर्वकामफलप्रदे वामकुडलगान्यत्रचत्वार्यथधनक्षयम५१ 4 - विचारे और स्वरोदरमें अनिष्ट • राह होवे राहु स्थित होये तिसकों युद्धकालमें । जिसनक्षत्रमरातुस्थित होवे तिममें लेके दो नक्षत्र तपनिश्वयसेंमृत्युकेतुल्यहोताहै ॥ ४८ मुरराम देवे तिसमें पीडा देता और प्राने दो नक्षत्र टाढमि देवे तिन्होंमे बंधुओका सतापहोताहें 'नीर जिसके प्रगके दो नक्षत्र नासिक पुटोंमें देये तिन्म नयन श्रीर मरण होताई और नासिका के प्रागेसे दो नक्षत्र गेनो नाम देवे तिन्हमें मीनि होती है और नागके चार नक्षत्र वाम मान डरमें दो तिन्होंम सपूर्ण रमा शुभकल होताहे जोर मागेसे चार नता दक्षिणका नके कल्में देवे मिन्हमें धनका नाश होताई ५१ . .

६३२ ॥श्रीरणवीरम्पोतिर्महानिवन्धः ॥ और तिन्हके आगे पांचनक्षा मामें देवेतिन्हमें पुत्रस्त्रीसे लेकके संपदा होतीहै ॥ ५२ ॥ और तिसके आगेका एक नक्षत्र थिरमें देवे तिसमेंइछाफल प्राप्त होताहै और तिसके आगे एक नक्षत्रा. ठोडीमें देवें तिसमें अन्नपानका सुख होताहै ५३ और सिसके आगके चार नक्षत्र मुखके अंदर देवे तिन्होंमें बंधन और मरण होताहै औरवाममार्गकर्के नक्षत्रोंका भ्यास करे५४ इस प्रकारका हेपार्वति राहुचक्र श्रेष्ट विस्तारक कहाहे और क्या पूछतिहैं . .५५ अवकेतुका चक्र कहते हैं. जिस नक्षत्रमें केतु-स्थित होवे तिससे लेकर्के फलको कहे प्रथम दो नक्षत्र नेत्रों में देवे तिन्हमें रोगशोक होताहै और श्रीगेंके पांच नक्षत्र मुख में देवे तिन्हमें लाभ होताहै ।५६ ॥ . .. दक्षिणेकुंडलेचापिचत्वारिस्थापयंतिये अपंचललाटेस्युःपुत्रदारादिसंपदः ५२ ततःपरंशिरस्यकमाहितस्याप्तयेतथा चिवुकेपरतश्चैकमन्नपानोपपादकम् ५३.वक्रभेदेचचत्वारिवंधनायवंधायच अपसव्यगतिर्भानांविन्यसेच्चयथाक्रमम्५४ एवमेतन्महाभागेराहुचक्रंसुविस्तरम् निःशेपंकथितंचात्रीकमन्यत्परिटच्छसि ५५ अथकेतुचक्रम् यस्मिन्नृक्षेभवेत्केतुस्तदादौतुफलंवदेत् नेत्रेद्वेरोगशोकायम खेलामायपेचचं धाज्यप्रदंत्रयंमौलौनक्षत्रंपरिकीर्तितम् चतुप्कंदक्षिणेह स्तनक्षत्रंचशिवप्रदम् ९७ : वामहस्तेचतुकचभयरोगकरंसदा । एकनाभी चनाशायगुहाँमृत्युकारकम् ट दद्याच्चपादयोःपट्चधननाशकराणिचकेतुं चक्रस्यमाहात्म्यदेहस्थज्ञायतेंवुधैः ५९ थानंप्रसंगत सेवाचक्रम सेवांचके शिरःसप्तसप्तपृष्ठेतधादरे पादयो सप्तऋक्षाणिसाभिजित्तुक्रमानन्यसेत् MAN : और तीन नक्षेत्र शिरमस्थितकरे तिन्हमें राज्यप्राप्ति होतीहै और आगेकेचार नक्षत्र दक्षिणहा यमे देवे तिन्हमें शुभकम होताहै ॥ ५७ ॥ फेर भागेके चार नक्षन वाम हायमेंदेवे तिन्हमै भय और रोग होताहै चौरं यागेका जो एक नक्षत्र सो नाभिमें देवे सो नाश करताहै और आगेके दो नक्षत्र गुंदामें देवे सो मृत्युकर्तेहैं ॥ ५८ और आगेके छै नक्षत्रा पैरोंमें देवे तिन्हमें धनकाना श होताहै हेपावति केतुके चक्रका माहात्म्य पंडितोंने नराकारचक्रमें जाननेयोग्यहै अव प्रसंग गत सेवा चक्र कहते हैं सेवा चक्र नराकारवनावे और तिसमें सात नक्षता.शिरमें देवे और सातन क्षापृष्टमैदेवे और सातनक्षत्रउदरमदेवेोरसातनक्षत्रप में देवे ऐसेंअभिजितसहितठाइनक्षत्रदेवे६० -केत चक्र प्सेवकक pawes ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ और स्वामीके नतासे लेक चाकरके नक्षत्रा पयत गिने और चाकरके नक्षत्रासें लेकस्वाम के नक्षत्रा पर्यंत गिने पृष्टदेशमै और पैरामेस्वामी और सेवकका नक्षत्र स्थित होवें तब से फल हीन होतीहै और शिरमें थोर उदरमें दोनोके नक्षत्र होवें तव फलके देनेवालीहोती ॥६॥ और एकका पृष्टपैरामें और एकका शिर उदरमें नक्षा होवे तव मध्यम फल होता अव स्वरशास्त्रोक्त सर्वतोभद्र चक्र कहते हैं ॥ तिसमें दशरेरवा उध्वंमुख देवे और दशरेखा टेढीयादे लव एकोशी टीकोट कर्के युक्त सर्वतोभद्र नामकर्के चक होताहै १और तिसमे ईशान कोनसे है कर्के चार कोणयोंके कोष्टॉक्रमसें अकारादि और अः पर्यंत सोला स्वर लिखे और पूर्वादि । घोंमें क्रमक रुचिका नक्षत्र से लेककें प्रत्येक विशामें सात सात नक्षत्र लिखे २ और अबकाड स्वामिभाल्भृत्यभंगस्यंभृत्यभात्स्वामिभंतथा ॥निष्फलंपृष्ठपादस्थेफलदस्तु शिरोदरे॥६॥ अथस्वरशास्त्रोक्तंसर्वतोभद्रचक्रम् ऊर्ध्वगादशविन्यस्य तिर्यग्रेखास्तथादश॥ एकाशीतिपदंचक्रसर्वतोभद्रसंज्ञितम् १अकारादिस्वरा- कोप्टेप्वीशादिविदिशिक्रमात् ॥ कृत्तिकादीनि पूर्वादौसप्तसप्तक्रमेणच ॥ २ अवकहडाःपूर्वस्यांमठपरतादक्षिणदेयाः ॥ नयमजखावारुण्यांगसदचलाश्चो त्तरेदेयाः ३त्रयस्त्रयोपिविन्यस्यपाद्याराशयस्तथा पूर्वादिशेपकोटेपुनदा यतिथिपचकम् ४वाराणांसप्तकलेख्ययथोक्तस्वरमार्गगम् यस्मिान्धपण्यग्रहो वेधोवामदक्षिणसंमुखः ५ हे पाचवर्ण पूर्वदिशामें लिखे और मटमरत इहे पाच वर्ष दक्षिशमैं लिखे और नयभजल हे पाच वर्ण पश्चिमदिशामें रिखे थोर गरुदचल इहे पोच वणं जरदिशामें लिखे ३ और वादि दिश। मे पराशिसे लेक तीन तीन राशियां यथाक्रमसे रिखे और शेष जोपाच कोष्ट रहे है तिन्हम पूर्व से लेकर नंदादि कोरियत करे और तिसमें मर के कोटमें पूणानियिकों लिखे ४ थो र तिथियोंके साथ सात वारीकों लिखे जैसे नंदातिथिम सूर्य मंगल और भद्र में केंद्र दुध और ज यामें वृहस्पति और रिक्ताम शुक्र और पूर्णा में शनि वार लिखे इस प्रकार के हिरनस तद्र कम सिहोताह और जिस नर्कमजो ग्रहरियत है। वैतिस नक्षत्र से वामटर दक्षिण श्री मुस तीनप्रकारका वेध होताहै ५ - ६३४ ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः । सोना और कहतेहै आहां और हस्त और पूर्वापाढा और उत्तराभाद्रपटा इहे चार नक्षत्र चारदिशामें स्तं भको न्याट मध्यमें स्थित हैं ओर घडर श्राद्रीक ओर पाठ हस्तक और धफट पूर्वापाढाकर्के और झज्य उत्तराभाद्रपटा नक्षत्रक इहे वर्ण वेधको प्राप्त होतेहे ६ और कहतेहै वक्रगति ग्रहको दक्षिण दृष्टि होतीहै और शीघ्रगतिवाले ग्रहकोवाम दृष्टिहोतीहै और मध्यमगतिकेसमान गतिवाले ग्रहको संमुख दृष्टि होतीहै इहे तीनप्रकारको गति बुदिवाल्यॉन जानने जोग्यहै . अबढसमरत्ति का नक्षत्र मैग्रहस्थितकर्केउदाहरणकहतेहेजवरुतिकानक्षत्र ग्रहस्थितहोवेतवतीनप्रका रका वेध इसरीति से जानने जोग्यहै भरणी नक्षत्रको और अकाराक्षरको और वृपराशिको और वा - . I . + घंङछारौद्रभेविदाःपणठाहस्तेथतोयमेधफढा आहिवुन्ध्येझजयादृष्टिवशाग्रह भवविधः६वक्रगदक्षिणादृष्टिमिदृष्टिस्तुशीघ्रगेमध्यादृष्टिमध्यचारेज्ञेयंत्रि यवुधैः ७ अत्रोदाहरणम् 'भरण्यकारंपभनंदाभद्रांतुलांचतम् विशाखांश्र : वणपापोभिनत्याग्नेयसंस्थितः ८ यदिताराग्रहोवक्रएकएवयमदहेतशीघ्रगश्चे दकारोक्षनंदांभद्रांसवारकाम् ९ तुलांतकारामेंद्राग्नीदेवतंचभिनत्तिहिमध्यग त्यासमानश्चवैष्णवःभिनत्तिच १० . - . Tri" रॉकर्फे युक्त नंदा भद्रा तिथियोंकों और तुलागशिकों और तकाराक्षरका और पिशारयानक्षत्रों और श्रवण नक्षनको तीन प्रकारकाहि वेध होताहै ८ और यदीमादि- पाचग्रहोंमें कोई ग्रह यकी होवे नय केवल भापी नक्षत्रको वेब कनहिंऔर जव शनिगतिम स्थित हॉवे तवत्र कागक्षर को पार वृष राशिका पार ग्यं चंद्रमगल बुध वारोंकोऔर तुला राशिको और तकाराक्ष'कोनार विशारा नक्षत्रको वैध कताहै पार मध्यम गतिके तुल्य ग्रह चलताहोय तबकेवलप्रवण नक्षनकावधकताहै बार इसीरीतिकानक्षनांतरमैरिग्तमहका विचारकरपजोग्य है.

J ॥भीरणपरिम्पोतिमहानिवन्धमा । और राहू केतु सदा वकि रहितेहै और सूर्प चंद्रमा सदा शीघ्र हितेहैं और मैंगलसलेक पांचं हाकावेध तीन प्रकारका चार यशसें कहाहै। औरकूर हवी होनव-महाकर होतेहैं और शुभ हवको, हो. तव अत्यंत शुभहोतेहैं और शीघ्रगतिम संपूर्ण ग्रह घोढा पालकते हैं और मध्यगचि में सपूर्ण महाशि फल कहैं . १२ और कोलमि योनिक्षत्र तिन्हकेचनुय और प्रथम चरपा . पप ग्रह स्थित होवे तव अकारादि चारस्वरॉकों और पूर्ण तिथिका वेध होताहै। १,३ .और एकजूद प्रहका वेध होवे तव, उग होता और दो करवेधकरतब धनहानि होती और तीनकरग्रह पका गवरोगहोताहै और चार करमह वेष करतच, मत्यु होताई और दाभयहाँके वेधूक शुभफलोग और शुभपाप दोनोंक वध से मिश्रित फल होता है और EFREETर नसलम, सौर, नवे में कानि, राहुकेतूसदावक्रोशीघ्रगोशशिभास्करों दृष्टित्रयेचारवशानोमादिग्रहपंचके ११ करावकामहाः कुरा सौम्यवक्रातिशी भनाःशीघ्राःस्वल्पफलाःसर्वे ॥ मध्ये । पूर्णफलप्रदाः १२ कोणस्थधिप्म्ययो। मध्येंत्यपर्वघ्रोग्रहीयदा ॥ अकारादिचतु कस्यवेधःपूर्णस्तिथेस्तथा १३ एकादिक वेधनोबेगोहानीरुजोमृतिः सोम्यवे: घेशभज्ञेयमिश्रमिथसमादिशत १४ भ्रमोधिष्म्यक्षरेहानिः स्वरेव्याधिर्भयं, तिथौ राशिवेधेमहाविघ्नपंचविद्धोनी वति ।।१५। एकविहेभयंयुद्धद्वयोर्वेधे- नसंक्षयः॥त्रयाणांवेधतोभंगश्चतुर्णावे... धतोमृतिः १६ अर्कवेधान्मनस्तापाभोमेहाति शौरुजःराहुकेवाभयंवैधसी म्यःकरयुतानसत्१७चंद्रेमिश्रफलंपुंसारतिलाभस्तुभार्गवे वुधवेधाद्भवेबुद्धिर्गुरोः सवार्थसिद्धयः१८स्वक्षेत्रस्धेफलंपूर्णपादोनमित्रगेहगे अईसमगृहेज्ञेयंपादंश शुन्यहस्थिते१९ औरस्वरवेध व्याधिोरतिषिवेधभयोरराशिवधर्ममहाविप्रोत्नक्षत्रादि पांच ग्रहाकविडोवतन मृत्यु होनाह १५औरएकवधकयुद्धमभपडोता है औरदोवेधक क्षतिकोमाप्तहोताह औरतीनवेधसेंमें मंगहोताहोरचारवधामृत्युकोप्राप्तहोता १६ अोरसूर्यकेवघसमनकातापहोताहौर मंगलके वैपने हानि होतो आरम्पनिवसरोगहोताहेऔरहिकेतु केवेधनेभय होताहे पोरकुरयहक युक्तवुधकाः शुमनही होताहै १७ और चंद्रमाके वेधसे मिश्रित फलहोताहोरशुरुके वेवसे रतिकापुरवहोता? और वध वेस युधिहोती और वृहस्पतिके देवसे संपूर्णअर्थ सिद्ध होतेहैं १८और वैधकतर स्वत्रिम होवे तब पूरी फल कताह और मिय क्षेत्रमें पादोन और समके क्षेत्र में अद और शुद्ध को राशिम चतुपाश फलकना १९ ६३६ ॥ श्रीरणवीरनाति महीनिवन्ध और... यदनेगकालमैकूरग्रहका'-वेपहोवे और महवको रहोवे तव मत्युत्ता है- और पात्रातिहोवेतवचिरकालरोगकनाहारवृपामेथनकर्कराशिमसूर्यस्थितहोवेतवपूर्वदिशांऔरसिंहक नातुलाम सूर्य होवैतव दक्षिण औरवृश्चिक धन मकरमे सय होवैतव पश्चिम और कुंभमनिर्भपार्श * मूर्य स्थित होवेतवा उत्तर दिशा अस्त होतिहै और नक्षत्र अस्तहोवे तवं रागीता है और नलनेत होवतबहानि होती है और स्वस्तहोवे वशीकहोता? और शिशिधरत होवें सा विन्न होता है और "तिम्तिहोवे तव भयहोताह और पचिहियस्त हवितवमृत्यहीतहिार योगात्रायुद्धविवादधरकामहलकोदारशुभकमंस्तदिशकसमवद्धिवाल्यांना करयाम्यहम नोराजतना काल मिसकैनामकापूर्वअक्षरअस्तादशाहोउतनाकालसो मनुस्य "देवकक हत हो 1TFTTTTTTTIIBIIETII SAT Prar जो रोगकालयदावेधःक्रूरखंचरसंभवःवक्रगत्याभवेत्मत्य शोधेवाच्योरुजान्वितः २० यत्रपूर्वादिकाष्ठायांटपरीश्यादिगोरविः सादिशास्तमिताज्ञेयायवभानुस्त्रि मासिकः ॥ २१॥ नक्षत्रेस्तेरुजोवणेहानिःशोक स्वरेस्तगे रागोविघ्नति थोभीतिमरणपंचसुस्मृतम् २.२ यात्रायुद्धविवादश्चद्वारप्रासादहर्पयोःनकर्त व्यंशुभंचान्यदस्ताशाभिमुखनरेः २३ 'अस्ताशाभिमुखयावत् भवेन्नामाद्य मक्षरं नावत्सर्वेपुकार्येपुभवे वहतोनरः २४ नक्षत्रेभ्युदितेपुष्टि वर्णलाभः स्वरेसुखराशौजयस्तिथोतेजःपदाप्तिःपचकोदये २५दीपोयथागृहस्यांतःप्रका यतिसर्वतः तथैवसर्वतोभद्रचक्रज्ञानप्रकाशकम् २६ इतिसर्वतोभद्रचक्रम् अथसूर्यकालानलचक्रम् सूर्यकोलानलंचक्रस्वरशास्त्रोदितचयन् तदहंविशदं वक्ष्यचमत्कृतिकरंपरंम् १" त्रिशूलकायाःसरलाश्चतिस्त्रः किलोवरेखाःपरिक ल्पनीयाः, रेखात्रयंमध्यगतंचतत्रदेवेचकोणोपरिगविधेये गीगा का .. .. - is.1 १ २४ और नक्षत्र उदित होवे तव पुष्टि होतिहै और वर्ण में लाभ और स्विरमें सुरव और शशि जय श्रोर तिथिमंतजारपाची उपयहाँवतरपदको माप्तीहोतिहै २५-औरजेसघरकमध्यमदीपसंपूरी निप्रिकाशकहितहिंसंवतोभद्रचक्रशुभाशुभज्ञानकाप्रकाशकरणेवालाई २६दतिसर्वतोभद्रनका नसूर्यकालानल चक्र कहते हैं स्वरशास्त्रमें कहायो सूर्गकालानलचक्रतिसकरें में विस्तारक इस वि i कहताहां कैसाहे परम चमत्कारक करणे वालाहै , त्रिशूल्हैं अनमें जिनके सीना तास पा सधियां लिखे तिन्हकों ऊवं मुरल स्थित करे और तीनरेया तिन्हके मध्यमें टेढीया देवे ओर दोरखा चार कोपोमि देवे २ KERA प्रथावकहउपक्रम बल २२ करु ३ घाममा २५३ र ३तव १२ वि / कि घहि धरिले मिनट मिन रिमानिवि बुधवजनि माज १ गट R/वे सकेस हे मेधाटे सचि २ प हो सेवाको २ ३/ो मायूटोयो ३ म उनकाह उऊम मलला मिलमफा दे २. मेमो बार सिट फा उमादामी भारतासमकामाह श मासमा नारच शगमयाप स्वा या विजमायनाव उपारपामाज्या ते . य २ म ३ जख द गयास गि मि३ दिदिबालम ३/३/ नियि३ निवाजिदाखथ सुथरबागाख राधाडधान्य । धर्म नयम मेउपजेव३ गेधास एमादरेचे २) ले। मासेयो २ मो२ जोखिाया शसा २ दोबाइल मास बासन (८ सदाय संचात काल 22 oded קונבולה 8 74 ہر * e 23 عد ها 요 ध રીરમાં 92 Imश्रीरणवीरमोतिर्महानिवन्य। ओर त्रिशूलमोर कोणरेखामध्यमें एक और रेवदेवें तिसरेखाओगे दोल्लंग. वगवे और-मध्यमें जो-त्रिशूलायरेखाहै तिसके मूल लेक दक्षिणमार्ग:कर्के अभिजित- माहित सूर्यके नक्षत्रसे लेककै अठाई - नक्षत्र लिव ३ और अपने नामका...नक्षत्र जि मस्थान में स्थित होवे. तिसका शुभाशुभ फल विचारे और नीचे के तीन नक्षत्रों में अपने नामकान व स्थित होवे तेंव क्रमकर्के चिंता और वध और बंधन होनाहै ४ और दोनोशृगौमरोग और में ग होताहै और त्रिशूली में स्थित होवे तव मृत्युको प्राप्त होताहै और शेषयो नक्षत्र, तिन्हमे नामन तब होवे तब जय और लाभ अभीष्ट.सिद्धि अनेकप्रकारॉकी मनुष्योकों होती है इहे श्रीसूर्यका लानलचक रोग और विवादमें और युद्धमें और याकालमें प्रथम विचारलेवे इहे पुरानन ऋषि . जरातमीप FriSTAFRAPE त्रिशूलंकोपांतरगान्यरेखांतदायोशगयुगंविधेयामध्यंत्रिशूलस्यचदर्डमूलासव्ये नभान्यर्कभतोभिजिच्च ३स्वनामर्भयत्रंगतचतत्रप्रकल्पनीयसदसत्फलंहितलस्थ ऋक्षत्रितयेक्रमणचिंतावधश्चप्रतिवधनानि ४ शंगद्दयेरुक्चभवेच्चभगशूलपु. मृत्युंपरिकल्पनीयम् शेपपुधिष्म्येयुजयश्यलाभाष्टिार्थसिद्धिर्बहुधानराणां ५ श्रीसूर्यकालानलचक्रमेतद्देचवादेचरणेप्रयाणे प्रयत्नपूर्वननुचिंतनीयपुराः- वनानांवचनंप्रमाणम् ६ इतिसूर्यकालानलचक्तम् अथचद्रकालानलचक्र म् कर्कीटकेनप्रविधायद्यत्तस्मिश्च पूर्वापरयाम्यसौम्य वृत्तावहिःसचलिते विधेयेरेखेत्रिशूलाश्चतदयकेपु .१. कोणाश्वरेखाद्वितयेनसाध्या पूर्वत्रिशूलेकि लमध्यसस्थम् चांद्रलिखन्तदनुक्रमेणसव्यनधिम्यानिवहिस्तदते.२ का. लानलंचक्रमिदहिचांद्ररणप्रयाणादिपूजन्मभंचेत् त्रिशलसंस्थानधनायनून मंतवैहिस्पंचशुभप्रदहि ३ " कॉर्नेकहाहै ६ इतिसूर्यकालानलचमम्- अव नंद्रकालानलचक्र कहतेहै प्रथम प्रकारको वृत्त मंडल ननावे और तिसमें दोरेखा देवे एक पूर्वाग्रजी वृत्तके वाह्यको प्राप्त होजावे और एक दक्षिणायरे ग्वा जो वृत्तके वाहर चलीजाय अथात चारदिशामें चाररेखा इचके वाहर चलीजावे और तिन्होंरे लोके अग्रभागमें चारत्रिशूल वनावे... और वृत्तम टोरेवाकर्क, ईशानादि चारकोणा सिद्धकरे- और पूर्वदिशाकेत्रिशूलके मध्यमें चंद्रमाकै नक्षत्रको लिले और आगके नक्षत्र दक्षिण भाग कर्के क्रमसंवाहर और अतर गद लिखे २ इहे चंद्रमाका कालानलचक्र कहाहे इसको युद्धकालमै और गात्रादि कालमे जन्मनक्षत्र त्रिशूलमें स्थित होवे तव निश्चयकर्के मृत्युको प्राप्त होताहै और अं दरऔर वाहरके नक्षत्रों में स्थित होवे तव शुभफल होताहै ॥

॥श्रीरणवीरग्योतिर्महानिवन्धक ॥ नाममधमातरसें जन्मनक्षत्रादियाका शुभाशुभ ग्रहाँकाविचारक फलकहे व कालदंष्ट्राच नाकहते, नवनक्षेत्र उदंगतिसे लिखे और नव नक्षत्र टेटेलिखौरनवनक्षत्र अधोगतिकलिन और चारनांदियोंकक नक्षत्रोंकों वेध करें औरमध्यके तीननक्षत्रों को छोडदेवे सोचक सपाकार होताईसीकालचक्र कहा 'तिसमें तीन नक्षत्र यो मध्यमैं स्थित सो कालका मुखह और या 1 . कि : सी, FIRE FFIE FTTPiri :: (RE ! ..... अथजन्मनक्षत्रादेिवेधफलार्थचक्रम् जन्मभेक्रूरवेघेचहानिक विनिर्दिशेत् सुखभे सुखहानिःस्याद्वात्तपित्तज्वरंभवेत् मृत्युभेदुःखंदरोगशोकमोहंपराभवधर्मभेचा धनाशेचरोगश्चविविधोभवेत् २ कालभेतुविनाशचत्राधानेघातकतयारवेधे भवेन्मृत्युः शोकःकष्टंज्वरभक्त३अर्थनाशोमनस्तापोहानिकष्टंप्रचक्ष्यतेसंघात । केविरोधंचमनस्तापंचविनतासामुदायकमेरिटंसुखनंरिपुभांतिदम् अथकाल दंष्ट्राचकमनवार्चगानिधिषम्यानिनवतिर्यग्गतानिषत्रधोगतानिधिम्यानिनववेव विनिर्दिशत् । चतुर्नाडिकृतोवेधानध्यक्षत्रयोग्झिताःसर्पाकारंचयञ्चक्रमका लचक्रप्रजायतेस्त्रीणिमध्यगऋक्षाणितानिकालमुखानिच कोणस्थितेचयेधि रयतेचदपटाद्वयंमतम्॥३॥दिनक्षमादितःकृत्वानामःयंत्रसस्थित मुखदपटोग मित्युःशुभमन्यत्रसस्थितम् ज्वरितेनष्टदंष्ट्रेचं विवादेविग्रहरणे कालदंपटा स्यगनीमयस्यतस्यमहद्वयम् ५ अत्रन्यासःदिननक्षत्रादारभ्यालिखेतइति का लंदपटाचक्रम् 37. IF INTERNE " " "; 37 16:55 fi rc : दी... ... . ..FERIFE नक्षत्र कोणाम स्थितहें तो कालकिगं दाढा ३ वर्तमानदिननसबसे गिने नामनक्षत्र मुरदम ची दाढमि स्थित होवे तिस दिनमें मृत्युकों प्राप्तहोता है और अन्यस्थानमें होवे तव शुभहोता है । और ज्वरम और देशमै और विवादमें औरयुद्धमें जिसका नक्षत्र कालकी दाढोंमें और मुखमें होवे तिसकों'वडा भय होताहै इतिकालदंष्ट्राचक्रम . ਦੀ '

No text on this page.

॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ६३९ या गजराजमा चक्रीकी जिसके जानने के यात्री "और यह जयं होता ही योकोत्याई संपूर्ण कर्के शुज चक्र लिखें और तिसमें दक्षिण मामठा नक्षत्र स्थित से मार हाकिा नाम निक्षत्रसेलेकके मुख और शुडीय और नेम और को श्रीरशिर श्रार और पुछमें दो दो नक्षत्र लिखी और पृष्टमी और उदर चारचार नक्षत्र स्थित करे ओरेग्मुखसे लें जिस अंगम शनिका नक्षत्रहोवे तिसको शुभाशुभ फलकहे. ४, और युद्धका मुख और शुडामाओरोने और शिर"श्री उदर शनिका नक्षत्र जिस हायकि स्थित हो वेनिसकी जय होती है का और जिसहाधोपट और पैराम और पुछमें और कपीमिशिनि अW NE WANT EPTEMinir zip FREM नकाशा . ॥ अथगजचक्रम् ॥ अथातःसंप्रवक्ष्यामिचक्रमातंगनायकम ॥ येनवि ज्ञानमत्रिणयात्रायुद्धजयाभवता गज कारलिखचक्रसवा वर्यवसंयुतम् अष्टाविंशतिनाणियानिसंष्टिमार्गतः मुखेशु हामनेत्रेचकर्णशोपद्मिपुच्छक द्विद्विकचदातव्य हादरेचतुश्चतुः"३ द्विरद नाममादा वदनादास्यतेवुधै यत्रतस्थित सौरिझयंतत्रशुभाशुभमुखश डायनेचसोरिभमर दर।। युद्धकालगत्यस्यजयस्तस्यनसंशयाएष्टे पदिचपच्छेचकर्णसंस्थेशनैश्चरे मृत्युभगोरणतस्यऐरावतंसमोयदि एतषीदुष्ट भागानायकालेसस्थितःशनिः । तत्कालेपवधेपिवजनाय प्रयत्नतः ७, पिव्यांभपणमेरुःशवय्याभूषणशशी नराणाभी सिन्यानांभपणंगजर अथाश्वचक्रम् अधीकारलिखेचक्रमश्वधिम्यादितारकानावनात्सटिंगादे गाअष्टाविंशतिसंख्यया मुखाक्षिकशीषच्छांघ्रियंग्मसंख्ययापंचपंचोद। HTTPFITSP रसारियंत्रफलततः ॥ २ 11; 192 by. ... पिन होवे सो ऐरावतके तत्पनी होवे तव युइमै मृत्यु और भग होता है... और इन्हीं इष्टरमा नामजिपको शनि होने तिसको राज्याभिकसम्समें त्याग करे और कहते हैं पृथ्वाकाभूपमि भवंत और रात्रिकामपंचामाहे और मनमोकाभुपए विद्या हे और सेनाका भूपण, रामहि । इतिगजचकम् अब परखचंकहते हैं पाईको न्याई सदर चक लिंपे और तिसमें बोर्ड के नाम नक्षते, कर्के इराण, कमसें. अभिजित सहित प्रवाद नतम स्थित करे , प्रथम मुखसक मर मोर लेव मेरमाणं और रियर और पाई और पैगम दो दो नसर स्थित करें और पुरम और पनि उमरियत को भी निरागाने शानिकाना होवे निसका फद्ध करे ३ Ana ६४० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। और मुख और नेत्र और कशं और शिरमजिस घोडेके शनि स्थित होये नव यह भगको प्राप्तहोते है और युद्धमें यनु वएयकों प्राप्त होते हे ३ और उदर और पैर और पृष्ठ और पुछमे थनि जिस घोडेके होवे तय विधम और भग और हानियुद्धमे सोघोडा कचाहै । और इन्हों स्थानोंमे पद घोडेके शनि स्थित होवे तिस घोडेकों राजा अभिषेक कार में और यात्रा और युद्ध में साग करे । और जिस घोडेके शुभ स्थानमें शनि होवे तिस राजाके शुद्ध डरते हैं जिसजिस भामितिसकेघोडेफिर ६ इतिश्रीजातकखडभाषायांपरिधिाप्यायस्योरशः २३ प्रवरिष्ट प्रतिकाराज्याय कहते हैं । मोमनुष्य ग्रहोंकों प्रसय रियाचाहता तिसने आगे कहे जो श्रीपधियोंकर्के स्नान और ग्रहोंका पूजन और ब्राह्मणोंका पूजन और ग्रहोंके निमित्त पधोक रिधि मुखाक्षिकर्णशीर्षस्थीयदासौरिस्तुरंगमे तदारिभेगमायातिरणेशश्नुवशंगतः ३ उदरांघ्रिएछपुच्छस्थअश्वांगेवर्कनंदने विधर्मभगहानिंचकरोत्यश्वोमहाह वे ॥४॥ एतत्स्थानस्थितःसौरिःसदाकालेहयस्यच ॥ पवधेगमेयुद्धेवर्जये तहयपः:५ देशांतरस्थितःसौरीरिपव सतिशंकिताः ॥ तुरंगायस्यभूपस्यवि चरंतिमहतिले.-६ - इत्यश्वचक्रम् इतिश्रीमहाराजाधिराजश्रीरणवीरासं हाज्ञयामहेशविरचितज्योतिर्महानिवधेजातकखंडेपरिशिष्टाध्यायस्त्रयोविंशः२३ अथरिष्टप्रतिकाराध्यापाव्याख्यायते ॥ प्रयाज्यमोपधिस्नानग्रहविप्रार्चनत था ग्रहानुदिश्यहोमोवाग्रहाणांप्रीतिमिच्छता. तत्रग्रहस्नानमुच्यते , सदी पधैर्यातिगदाविनाशयथायथादुःखभयानिमत्रै तथोदितस्नानविधानतोपिय हाऽशुभनाशमुपेत्यवश्यम२ अयप्रत्येकग्रहस्नान तत्ररवेः मन शिललासुरदा रुकुकुमेरुशीरयटिमधुपद्मकाम्वितैः सतायपुप्पैर्विपमस्थितेरोहितावहस्नान मुदाहतंवुधैः ॥ ३॥ क होमोंकरे । तितमें प्रपम स्नानका हेनु कहतेहैं जैसे श्रेष्ठ प्रोपधिक सेवनेंस रोग नाशरों प्राप्त होतेहैं और जैसे सप्गुरुकर्केउपदिष्टजॉम तिन्हीं ककै दुःख और भय नाथको प्राप्त होते, सहि कहेपो ग्रहांकेलान तिन्होंक अवश्यमेव महाँका रिए नाशकों प्राप्त होताद २ इस वारते- ग्रहोंक स्नान करतेहे ॥ प्रथम सूर्यका टि दूरकरणे वास्ते सानभिषि कहते हैं । जिस मनुष्यकों दशानदेयाम या गोचरम दुष्टयानमें सूयहोवे तिसकों मनथिग रक्तपातुः और इलाचीयोनारहि पारकाष्ट भोर केसरनोरखसवमा पारस जटा योर मुलठी श्रीर लालकमल श्रोर रकपुष्प करवी रादि इन्नोंको गलमें मिलाप स्नान करणेने सूर्पका रिट दूर होताहे ३ श्रय पंद्रमाका ना 1 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। ६४१ न कहते हैं पंचगम्य प्रसिद्ध है गोमूगोमय गोग्य गोदधि गोघृत्तमिति और गजमदारिसमद श्री र यसोर सिप्पी और कमुट श्वेत कमल और स्फटिक श्वेतमलिइन्होकों जलमंमिलापक मान करणेसे चंद्रमाका विकार दूर होताहै । अव मंगलका दोप दूरकरणे वास्ते स्नान कहते हैं विल्ववृक्ष और रकचंदन और लालधम्मणी और लालपुष्प और सिंगरक और मालगुणी और लाइबकुलान्होंकों जलमें मिलायक मानकरणेसे मगलका दीप दूरहोताहै ५ अब बुधवादो र दूर करणेवास्ते स्नान कहते हैं गोहा और अक्षत और फल और गोरोचन और मरवीर औरमो ति और ॥ सदृयजटा और सुवर्ण जलमें मिलायक नानबुधका रिष्ट दूरकरणे वास्ते विहा नौने कहाहै । अव बृहस्पतिका रिट दूरकरणेवारते मान कहते हैं । मालतीकेपुष्प श्रीरसतिसर श्रयचंद्रस्य पंचगव्यगजदानविमित्रैःशखशुक्तिकुमुदस्फटिकैश्च शीतरहिम तवैकृतहटनोनमेतदुदितनृपतीनाम् ॥४॥ अयभीमस्य ॥ विल्वचंदन वलारुणपुप्पर्हिगुलूकफलिनीवकुलैश्च ॥ स्नानमद्भिरिहमांसयुताभिभौमदो । पविनिवारणमाहुः ॥ ५॥ अथवुधस्य गोमयाक्षतफले सरोचनःक्षौद्रशु. क्तिभवमूलहेमभिः स्नानमुकमिदमत्रभूभृतांबोधनाशुभविनाशनंधेः ६ पंगुरोः मालतोकुसुमशुधसपे-पछवैश्चमदयंतिकाद्भवः मिश्रमवुमधुनच स्फुटवैकतंगुरुकृतंनितति ७ अथभृगो।एलयाचशिलयासमान्वितवारिभिः सफलमूलकुंकुमः ॥ स्नानताभृगसुतोपपादितादुःखमेतिविलयंनसंशयः श्रयशनेः असिततिलांजनलोधवलाभिःशतकुसुमाघनलाजयुताभिः रक्ति नयेकायतविपमस्थदुरितहदावनमुनिमुख्यैः॥ P को मदपतिके पत्र मलिकाकैपत्र और मुलठी या मखीर कर्के युक्त गसमें मिरापर मान कर वृहस्पतीका रिट दूर होताहे । अब शुक्रका दोष दूर करणे वागते नान कहते गेटोदल घी और मनसिला यम युक और फलीजपूरादिपया मोटोकोसेलेय के नोरयाकिजिया और सेमर इन्दो सपूर्ण श्रीपधियोंको जलमें मिलाकर मानकर से शुक्रवा दोष दूर होता पर थनिका मान कहते हैं काले तिल और सुग्मा और लोभ और पाली परमपो और मीशा क और मुत्पर और धान्यापीया फुटियां इन्दो रोऽपिपाको जसमे मिलापस मानसशामि का रिट होताई अपसे घट मनियाने कपाद :

६४२." ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानवन्धः । अवेराहुनका स्नान कहतेहैंलोधोऔर गर्भयाखलतिलोंको और तिलपत्र और मुत्यर और हाथी कादंत और कस्तूरी जलकर्के युक्त संपूर्ण उपधियोंसे स्निान करणेसे राहुकादोष दूर होताहे और विकरेके मूत्रको मिलाप के इहे स्नानकेतुकै दोपकों दूरकतहि अब संपूर्ण' यहाँको पोडा हरणेवालास्निान कहतेहै सेतीसरेहां और लोध्रा और हरिद्रों और दार हरिद्रां और मुरगर और धनिया और खसकया वीरमगुल्मकीजटा और मालक मुखी और वरच और छड. गुड्डों इन्हीं श्रौषधियाँको जलमें मिलायकर स्नान करणेसे सपूर्णपूयादिग्रह श्रेष्ठ सुखकों देतेहैं !! अवमूपादियहाँको पूजन दीपिका यथसे कहते है सूर्य और मंगल दोनोका पूजनलाल, पुष्पा कक श्रोकिंचदन के सिलक करिताम्राक और सुवर्ण कोनोर लालगो और लाला वृपकः के शोर मुगविवाले पुष्पोंसें ओर वक्षमान नैवेद्य दक्षिणासें करे और चद्रमाका पूजन स्वेत सवरस ri Foreila KET.ITTER अयरांहोनी रोधगर्भतिलपत्रकमुस्ताहस्तिदंतमगनोभिपयोभिःस्नानमात्ति मपसेधतिराहो साजमूत्रमिदमेवचकेतोः १० अथसर्वग्रहपीढहिरस्नानम् सि दार्थ धरजनीद्वयमुस्तधान्यंलामंजकंसफलनीसवचासमांसीस्नानं कुरु ग्रहगणशमायनित्यसवेरविप्रभृतयःससुखाभवति । अथग्रहपूजा, रक्तैः । पुष्पैर्गवस्तायैःकनकटपैःसुरभिकुसुमैर्दिवाकरभूमिसुतीभृत्तवीपूज्याविंदुर्धे न्चीसितकुसुममुरभिमधुरैःसितशचमदंप्रदेः कपाद्रव्य सौरि सौम्योमणिरन तवकुलकुसुमैर्गुरु परिपीतकैःप्रीतः पीडानस्यादुच्चाद्यदिनिपततियदिवादश निर्भुजंगविजभितम्१२., .-;: 19 ............ गौ और म्वेत वस्त्र और स्वेत पुष और सुगघिद्रम्प मुस्ककपूरादि और मधुर अन्य दुग्भ शकत वि और नक्षमाण नैवेद्य दक्षिणासे फ्रेरे और शुक्रका पूजन मदेवृद्धिक कसालियों वस्तुपास पोर वक्षनान नैवेद्य दक्षिणास को और.शनिका पूजन कृष्णद्रन्यसे लोहा तिल तेल मापादि के या बस्यादि प्रोग्यक्षमाननैवेद्य दक्षणा करें और युपका पूजन'हरिन्मणि थोर' रूप्य और हरितन यादि और नकल के पुष्पास और वर्तमान नैवेद्य दक्षणा क करे और वृहस्पतीका पूजन पोतर पसेंपरागादि मणियोंस और पीतवस्र पीतधान्यादि और वक्षमाण नैवेद्य दक्षीसे करे •ठन पस होताहै इसप्रकार ग्रहोंके पूजन करणेसे ग्रह प्रसन होते? जब ऊँचे स्थानसें गिरे वा कर म देयको तवगै मृत्युझौ नहि मान होता है और अंधकारने नगमित दिशादो १६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिबन्ध ६४३ अव सूयादि यहाँका नैवेद्य कहतेहें सूर्य को गुडोदन और चंद्रमाको घतपायस और मंगलकॉ. हवि घृतं मधु युक्तान और बुधको दुग्ध भक्त और वनस्पतिको दधि.भन और शुक्रको घृतभक्त और शनिको तिलोका भुगा और रोहुको वैक्चरेका मांस और केनुको चित्रान यह मयादि ग्रहोंक नैवद्य कहेहै ॥१३॥ अव-चित्रोदनका लक्षण-कहतेहे वझरोके टुग्धमे यदःतिल चावल भिगोयदेवे और वकरीके कातकी रकसे रंगे तव चित्रान होताहै १४ अव सूमोटि ग्रीकियां समिधा कहतेहे अक्का ? पलाथ २ र ३ पुटकंडा ४ ओर पिप्पल ५ रुवल ६ जडं ७ दूर्वा-कुशा । दह क्रमसे सूर्यादि नवग्रहेकियां समिधाहै १५ अव ग्रहोंके होमका प्रमाण कहतेहे एक एक ग्रहके निमित्त घृत मयु कर्के युक्ताअठाई ॥ २८ ॥ अथवा अष्टोत्तरशत ॥ १८ ॥ अथवा अष्टोत्तरसहस्र ॥१८ होमकरे iii For FREE THE TE 15155F FUNTFI: T-TERF, GIROTTI Fox अथनैवेद्यविधिः गुडभक्त संघृतपार्यसहवींपिक्षीरदधिघृतान्नानि तिलपिष्ट माजमांसंचित्रोदनमर्कतोदद्यात् ॥१३. ॥ अथचित्रोदनलक्षणं अजाक्षी रेणसंस्विन्नायवाश्चतिलतंडुलाः अजाकर्णस्यरक्तेनरक्ताश्चित्रान्नसंज्ञिताः।१४ अथग्रहाणांसमिधः ॥ अर्कः पलाशः खदिरस्त्वपामार्गोथपिप्पलः उौटुंवरश मीदूर्वाकुशाश्वसमिधः क्रमात् । १५. अथग्रहाणांहोमप्रमाणम् एकैकस्याटश तकमष्टाविंशतिरेववा होतव्यामधुसर्पिभ्यांसहस्रचाटसंयुतम् १६ अथग्रहा पांदक्षिणानिर्णयः धेनुः शखस्तथानड्वान्हेमवासोहयस्तथा कृष्णागोरायसंछा गमेतावैदक्षिणाः क्रमात् ॥ १७॥ अथग्रहतुष्ट्यर्थरत्नादिधारणं धाय॑तुष्यै विट्ठसंभोमभान्वोप्यंशु-दोश्चहेमेंदुजस्य मुक्तासूरेलाहमर्कात्मजस्यराजाव तःकीर्तितःशेपयोश्च :01. •in. SITE TER Frime 115 11577 FIF 015 TART117 ar 77-TITIFITSEE ar ॥ १६ ॥ अव सूर्यादि ग्रहोंकियां दक्षिणा कहते है सूर्यको तात्काल प्रसूतागी और चंद्रमाको शंख और मंगलकॉ लालवृषभ श्रीर बुधको मुवर्ण और वृहस्पतिको पोतवस नीर शुक्रकी श्वेत घोडा औरं,शनिको प्ररणागी और राहुको लोहा.और केतुकी, बकरा वह दक्षिणा देवे १३ , अब यहाँको प्रसन्नताके वास्ते रलादि धारण कहते हैं सूप और मंगलको प्रसवनाके वास्ते मुंगे पारश करे और अमा,और शुक्रको प्रसनताके, वारते रोप चांदी धारण करे भीर बुधको प्रसातासे वास्ते सुवर्ण भारण करे और हरपतिकी प्रतमताके घास्ते मोती धारण करे । और शनिको प्रसरताके वाने लोहा धारण को श्रीर राहुकेतूको प्रसप्तताकेवारते लागावनंको भाग्य करे। . "7 - Joke ' . ॥ श्रीरपवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ रत्नादियों के अलाभमैत्रीपषियोंकमूलधारणदीपिकामेंकहेहै जिसकॉसूर्यनिपिद्धफलकरणेवाला मकालमवा गोचरमंवा दशांतर्दशाहोवे सोमनुष्यविल्ववृक्षकामूलधारणकरे और चंद्रमानिषिद्ध तव क्षिारणी बूटिका मूल धारणकरे और मंगल निपिद्धहावे तवनागजिव्हा वूटिका मूलधारणकरे र वुध निषिद्ध स्थानमें होवे तव विधारा प्रसिद्धहै सोधारण करे और वृहस्पति नि- स्थान होवे तव भडिंगी प्रसिद्धहै तिसका मूल धारण करे और शुक्र निपिद होवे तव शालप बूटोका मूल और कितनेयोंके मतमें श्वेत गुंज्जा मूल रत्तिकाका मूल धारण करे और शनि निपिद्ध । तव वांछोला वूटो धारणकरे और राहु निपिद्ध होवे तव इवत चंदनका मूल धारणकरे और केतु पेद्ध होवे तव असगंध प्रमिद्धहै सो धारणकरे ॥ अव सूर्यादिग्रहोंके कहतेहैं । यो यो ग्रह गोचरादिमें और निश्चयकर्के दशांतर्दशामें अशुभ होवें सो जिस रके दानादियोसें प्रसन्न होतेहैं सो दानकाविधान कहताहां अव सूर्यका ॥ अथोपधिमूलपारधानम् मूलधार्यत्रिशूल्यः सवितरिविगुणेक्षीरिकामूलामंदी जिव्हाहेभूमिपुत्रेरजनिकरसुतेवृद्धदारोश्चमूलम् ॥ भाग्य-जीवेथशुक्रेभवति शुभकरसिंहपुछस्यमूलंवाछोलंचार्कपुत्रेतमसिमलयजंकेतुदोपश्वगंधम् ॥ १९ अयग्रहदानानि येचांवरस्थाःखलुगोचराद्यैर्दशाक्रमाद्यैरशुभाभवंति दानादि नातेचयथाप्रसन्नाभवतिदानादविधिप्रवच्मि २० अथरवेः॥ कौशेयत्वथ हेमतान्त्रकलशचालीवरंकुंकुममाणिक्यचगुडप्रवालकमलंमध्वैलयावैक्षिति ॥ प्रावारासनरक्तचंदनघृतगोधूमनानाफलंसूर्यायव्यजनंचरक्तवसनंधेर्नुस वत्सांग्रहम् २१ अथचंद्रस्य ॥ शंखस्फाटिकमौक्तिकंगजमदंवचंतथातंडुला न दुग्धंदुग्धविकारपवसनंक्षाद्राज्यरौप्यफलम् ॥ कर्पूरंसितवस्त्रपांडुरप भंकस्तूरिकाचंदनंप्रावारंलवणैक्षुगांचतुरगंचंद्रायदद्यात्सुधीः २२ ।। न कहतेहैं । पध्वसौर सुवणं और ताम्रकेकलश और ऊर्णा वस्त्र और केसर और माणिक पोचूनीऔर गुडोरमुंगे औरकमलपुष्प और मखार औरछोटीयांइलाचियांढरपृथ्वीनारप्रधा बस उपरिपरिधानवस्र और आसन और रक्तचंदन और घृत'और गोंधूमान्ने कनक और न ककल डोरे परवाार लालवसौर सवत्सागो और घरवनायकर्के नूतन सूर्यकेनिमित्तदानकर २३ प्रवचंद्रमाका दान कहते हैं शंख और स्फटिकमणी और मोती और हाथोकाम और हीरामणी और चिठेचाउल और दुग्ध और वरफी पेडे श्वत पवस्त्र और मरवीर श्रीर त और रीप्य और फल और कपूर और देवतवस और ठेवतवैल और कस्तूरी बार इवतचंदन पौर ऊपरका प्रधानवस्त्र और लवण और गन्ने और देवता टोर वितघोडा दह दान श्रेष्ट दिवालाचंद्रमाके निमित करें। Er....." V * .. ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। ६४५ ॥ अमंगलका दन कहतेहै ॥ ताम्र और चोरी डोर शस्त्र और पृथ्वी और गुड और लालवर्षके पट्टवस्त्र और तिका अहुर और मजोठीरगकेलालकपड़े उऔर रक्तपुष्प ओर कनक और केसर और ऊपरका प्रधानवस्त्र और मसूरान और कस्तूरी ओर स्वर्ण औरफल और मुंगे और आसन और लालवणकीगो और रक्तचंदन इहे दानमंगलको प्रसन्नताके वास्ते कहाहै २३ अब वुधका दान कहतेहे दासी और दास ओर जिमी ओर अनेकफल और घोडा और सवजमणी पन्ना और गो और घृत और मुगी अन्न और चाउल और चौरी ओर शस्त्र और हाथी ओर काश्य और घर और सुवर्ण और कपूर और श्वतचटन और मरकत मपी और हाधीकारत और श्रासन और सबजरंगके वस्र और छैरसकाभोजन वुधके निमित्तदा न करे २४ अ वृहस्पतिका दान कहतेहै । हाथी और हाथीका मद ओर बगुला और सुवर्ण अथ मस्य ताघचामरमायुधेक्षितिगुडकौशेयरक्तांवरतिक्तारक्तपटौचरक्तकुसुमं गोधूमक कुकुमं प्रावारचमसूरकांमृगमदस्वर्णफलविद्रुमवक्रायप्रवदतिचासनम थोगांरक्तकचदनम् २३ अथवुधस्य दासोदासमहीफलानितुरगगारुत्मकंगाधू तं मुद्गातडुलचामरायुधगजकांश्यगृहहाटकम् ॥ कर्परहरिचढनमरकत वैनागदतासन दूर्वाभांवरपडूसमृगमदहेम्नायटेयसदा ॥ २४ ॥ अथगु रो ॥ नागोनागमदनृयानकनकौशेयपानावरछत्रचामरपुष्परागतुरगो गागृहशर्करा ॥ पतिान्नरजनीचमौक्तिकफलरौप्यचकस्तूरिकाक्षौद्रगोयुग लोर्णवस्त्रलवणसदायतेवेगुरो ॥ २५ ॥ अथभृगो वनगोक्षितितड्डलां श्चरजतशुभ्रांवरमौक्तिक कस्तूरीहरिचंदनसितहय प्रावारचीणांवरम् ॥ कौशेयाल्मकगंधपुष्पकमथोगत्रीरथंकवल शालिग्रामशिलाज्यगांसुराचे तांशुकायदद्यात्सदा २६ F- 7 mrs # From और पीतवणके पवस्र और छत्री और चौरी और पुष्पर्गगमणो और घोडा और जिमी और वर खीरपाले अन चषकादि और हलटी और मोती और रोप्य और कस्तूरी और मनीर और दोगउन्नाौर ऊगवत धीर स्वण दहे वृहस्पति के निमित्त दान कहाहै ॥ २५ श्रर शुक्रका दान कहतेहैं । होरा और श्वेतगो और जिमी और चिट्टेचावर और रोप्य रिश्वत बस और मोती और कस्तूरी और श्वतचंदनवार रेवतघोडा और ऊपरकाप्रयानवस्त्र औरउ और पवस अम्ल रसवस्तू और मुगधद्रव्य और पुष्पं और श्वत वैलीकीगाडी अथवा रथे और व तरंगका दुसाला और शालिग्रामका शिला और घृत धौर श्रेष्ठसमियों के मुक्त गी शुक्रार निर्मित दानकर २६ .

AM . t" FIR 11 ॥श्रीरणावरज्योतिमहानिवन्ध ।। HPiIDIHITI । अशनिका दान कहते हैं | माहा अन्न और निरमलालमणी और माहपी और दा और योजसैलेक पक्षाऔर तिल और तेल पोरं लोहा और जिमी और सिवा और उट और दास मुलयअननीग्जाम्वाअन्नडोरपेरोकाजोडाउीरकस्तूरी औरकालीगौनआरनुलापुरुषदिपाड महादानऔर कालेरंगकायष्टदुसाहाशनिनिमित्नदानकरे २७ वराहुकादान कहते हैं गोमेदमणि रितिल और काम्यपान और महिपीनोर तेल कोलादुसाहा औराजावतमणी और हाथी और ऊ और दास बार कालेमरिच और नीलेपवस्त्र और दासीऔर हिंगु औरफलसप्तधान्पचार धनुष र वाण श्रीर शव्या और आसन और गौ ओर जिमी और पैरोंका जोडा दहे दानराहुकी प्रस के वास्तेदेवे २६ अव केतुका दान कहतेहे..॥ लूग और नीलवर्णके पहवत्त और वैडूर्य शो और 'तिल और नीले रंगका दुसाल्ग और ऊपरीवस्त्र और श्रेष्ट सुगधद्रव्यवाला तेल और श्रयशनेः मापानविमलेंद्रनीलमहिपीदास्यःपतत्रिस्तिला तैललोहधरासुसी सकरभादासःकुलत्थास्त्रपुः ॥ स्यामाकान्नमुपानहीमृगमदंगांकृष्णवणांतों मदायप्रवदतिपोडशमहादाननिसत्कवलम् २५ अथराहोः ॥ गोमेदंतिलकां स्यपात्रमहिपातेलंतथाकंचललाजावर्तगजोप्टदासमरिचा:कौशेयनीलांवर ॥ दामीहिंगुफलान्नकार्मुकशराःशय्यासनगोमही॥ दानदेयमुपानहौसतुरगदैत्ये शतुष्ट्यै सदा २८ अथकेतो.॥केतो नमुदीरितहिलवणकौशयनीलांवर वे डूयतिलकवलोणवसनसद्धतेलासनकस्तूरीहरिचदनंदश विधांगांदतितिक्तं हपंखनाद्यायुधमम्लकंचमहिषींदसिाचटासंफलम् २९ अथश्वविभवानुरूपं दानमुक्तकेश्चित् ॥ कौसंभवस्त्रगुडहेमतामाणिक्यगोधूमसूवर्णपद्मसवत्सगो दानमितिप्रणीतंदुष्टायसूयायमसरिकाश्च ३० सूर्यायेदम् घृतकलशंसितखद धिशंखेचेवमौक्तिकसुवर्णेरजतंचसंप्रदयाचद्वारि टोपशमनाय ३१ चंद्रायेदम्. । 757715TT TIS पासन और कस्तूरी और श्वेतचदन और दामकारका गोदान श्रीरदायी और तिनरस और पो और खड्गस लेक शस्त्र और अम्लरस और महिपी और दासी और दास और फलदह दान नुको प्रसनताके निमित्त कहाई २९ श्रव सामान्य मपूर्णलोकोके वास्ते सूर्यादि महॉक दान कहतेहैं ॥ प्रथम सूर्यका दान कहते हैं ॥ फसुमैके रंगवाले लाल यस और गुड और सुवर्ण पीर तामनार गूनीमापि और गोधूमान कनक और मुवर्णका कमलबार सवत्सागी श्रीर पसरासी दाल महे दान दुष्टरधानमें ग्थिन मूंका कहां ३ व चंद्रमाका दान करने बामा कलश और देवतवस्र और टहिं तार शरण श्रार मोतो श्रीर मुवर्स और रोप्य र दान पद्माकै रिट दूरकरले नाते कहा. .

""श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः । ६४७ अंव भीमको दान कहते हैं मुंगे और गोधूमान कनक और मसंगको दाल और लाल दैल, और वारके लाल पुष्पं और मजीठी रंग लालबत और गुड और मुंवण और ताम्र पार रकचंदन इहे दोन दृष्टयानमें स्थित भौमके निमित दे | । अब बुवका दान कहतेहें, सबजवस्त्र मुंगी अन्न और पत्रामणी और दोसी और सुवर्ण और घत और कान्य और गजदत्त और हाथी अथवा भिडू और राप्य और मालतीसलपETA तिको दनि कहते हैं कुरंगका घोड़ा और सवर्ण प्रोर श्रेष्ठ पतिवर्णक वन और पीतवर्णके अब चोदि और लूण और श्रेष्ट पुष्प और वडऔरहरिद्रादह दृष्टभ्यानम स्थितवहस्पतिकेनिमित्तदेवे ३४॥ अव शुक्रको दान कहतेहैं चित्रवर्षका वर्तवीर चिंचविले और घत और सुवर्ण अब वृहपः ५. . IMPORTRai प्रवालगोधूममसूरिकाश्चवपशचताम्राकरवीरपुष्पंप्रारक्तवत्रंगुडहेमंतानंदुध यभीमायकचर्दनंहि ३२ भोमायेदम् नीलवस्त्रमुद्दीनवुधायरत्नपाचीदासि- कहिमसर्पिः कांस्यंदतः कुंजरशंचार्थपोरौप्यसर्वपुप्पजात्यादिकंच..३३ ।। बुधायेदम अञ्चः सुवर्णशुभपीतवस्त्रंसपीतधान्यलवणंसुपुप्प: सशर्करतद्रजः नाशयुक्तदुष्टायशांत्येगुरखेतदेयम् ॥ ३४॥ जीवायेदम चित्रवस्त्रमपिदानवा चितदुष्टगेमुनिवरैःपरिगीतम् तंडुलंघृतसुवर्णरूप्यकबजकंपरिमलोधवलाश्वः- १६'शकायदम नीलकंमाहिपकृष्णवस्त्रंलोहसंदक्षिणम याजदक्षिण युक्तंश, निदोध्यप्रशीतये ३६ शनेश्वरांगेदम् ॥ राहोर्दानधर्मपोगोमैदलोहकदली. सुवर्णनांगरूप्यंचसतिलंतायभाजनमें ३७ राहवदम् केतौवैदूर्यममलतलम गमदस्तथाऊगीतिलेश्चसयुक्तांदपातशापनुत्तय ii OF THEAFFIT Fin. ... Err .. irm Ti VEREISLITICI और रोप्य और होरामणों और श्वत्तवर्षका घोड़ा दह दान दुष्टस्थान में स्थित शुक्रके निमित्त श्रेष्ट- निपान कहाहै ३५ अव शनिको टान कहते है नीलमणी और महिपी और कालेवन बार लोहा और. कालीगी और दक्षिण ककै युनाइटीन शनिको दोप देकरणे वास्ते देवे ३६ अबराहको दान कहतेहें गिड्डू और गोमेदमणो और लोहाबार कंवले और सुवर्णकानाग और रोप्योर तिलक युक्त ताम्रपान इह दान बुद्धिमानौन रोह के निमित्त कहा है व केवका दौन कहते हें वेद मता निर्मला और तेल और कस्तूरी और ऊर्णवस्र तिलांक युक्त दहें दान केश दूकरणे. वास्ते केतुके निमिन देवे ३८ लार समारभ्यातिमहातवन्धः। वि पूर्वाक्क संपूर्ण ग्रहोंका दोपदूरकरण वालाफलकासमूह कहतेहैं देवता ओरब्राह्मणोंको नमस्कार- गग और गुरीका बचनमाननेस और नित्यप्रति साधुयोस सभापण करणसे और वेदध्वनि और श्रेष्ट याके श्रवण करणेल और महाँकोप्रसन्नताकेनिमित्त होमकरणसे-और यज्ञोंके देखनेसें.और मनकी दभावनास और इष्टदेवताकाज करणेतेश्रीरदान करणेसे मनुष्यकोंकदाचित् ग्रहपीडानहि कहे ३१ पापग्रहाकविद्धजन्मनक्षत्रादियोंकाप्रतिकारकहतेहै जिसकाजन्मनक्षत्रपापग्रहकर्के पूर्व कहानी. बकामकातिसमविदहोवे तिसकोरोग और धनकानाश और लडादरहितीहै.और कर्मनक्षत्र १० ३६ होवे,तक कम सिद्ध नहि, होतेहै और सांघातिक १६ ,नक्षत्रा.विद्ध होनेसे -- आपसमें विध ना आम सामुदाय १६,नक्षत्र ब्रिद्ध होवे तव धनके संग्रहका नाशहोताहै और वनाश १३. कनवदम् देवब्राह्मणवन्दनाद्गुरुवचः सम्पादनात्प्रत्यहंसाधूनामभिभाषणा सतिरवाच्छयः कथाकर्णनात होमादध्वरदर्शनाच्छुचिमनोभावाज पाहान तानाकुतिकदाचिदेवपुरूपस्यैवंग्रहाः पीडनम् ॥ ३९ ॥ अथजन्मा. दिपापग्रहविद्धप्रतीकारः ॥ रोगाभ्यागमवित्तनाशकलहाःसंपीडि तेजन्मभेसिदिकर्मनयातिकमणिहतेभेदस्तु सांघातिके द्रव्यस्योपचितस्यसामु दयभेसंपीडितेसंक्षयोवेनाशेप्रभवंतिकायविपदाश्चत्तासुरवंमानसेंट अत्रचपीडा यांशांतिमाहदेवलः सर्वेपांपीडायांदिनमेकमुपोषितोनलजुहुयात् सावित्र्याःक्षी रतरी समिदिरमरद्दिजानुरतः११ गाक्षारेगौमूत्रैःपत्रैमूलेशचपूर्णकोशायाःस्ना नंजन्मनिजुष्टंस्थाचारवतांहरतिपापम् ४२ कर्मणिमधुघृतहोमोदशाहमक्षारमा साशः दृवाप्रियंगुसर्पपशतावरीदलयुतस्नानम् - ४३ : . सत्र विद होनेसे देहपीडा होनौह और मानस २५ नक्षत्र विद्ध होनेसेंमनोविकार होता है. अब इन्हको शाति देवल कहताह ॥ 3 नक्षमस किसीकोपोडा होवे तयएकदिन, निराधार बत..कोटी र पिपलादि क्षारसरिया समिया का श्रार, गागठी मनसे आग होम को पार देवता धार: ब्राह्मणामापूजनकरे और गोकाटुग्ध पार गोमवार पूर्णकोशाजठाके पन और मूल का जो नानविधि कादिह से म्नानका और श्राचारमें रहने में रिट दूर होतात १२ श्रीर की नार पी हित हार ना मीर और पृन कके होमको रोर दश दिन पर्यंत - श्रीर मामका भाग चार दुवा श्रार मालकगणी पार मेती सरेहा और शतावर्ग करें यक मानको। ४. - ।

॥ श्रारणवारज्योतिर्महानिवन्धः ॥ आर साघातिक १६ नक्षत्र पोडित होवे तवमास और कोष और मेथुनकात्याग को अग्निमें खबलका होमकरे और यथाशनिक दानदेवे ? और सामुदाय १८ नक्षत्रपोडितहोवे तव सु वसं आर रौप्य दान करे और वैनाशिक २३ नक्षत्र पीडित होवे तर अन्नदानकरे और श्रेष्ट जिमीका दान करे ४५ और मानस २७ नक्षत्रपोडित होवे तव कमल के पुप्पोककहोम करे और पायस कर्के ब्राह्मणोका पूजन करे और कस्तूरीऔर सराहवृक्षके पत्र मूल और श्वे त चटन औरघमणी और गगेडी कयुक्त स्नान करे ४६ अवनाडीनक्षत्रारे नाम कहते हैं जि सनक्षत्र जन्म होवे तिसकी आय प्रथम सज्ञाहै और जन्मनक्षत्रसे दशम १. नक्षत्रकी कम स ज्ञाहै और पोडश १६ नक्षत्रको सांघातिकसंज्ञा और अष्टादशनक्षत्रको १८ समुदाय सज्ञा और सांघातिकेतुतप्तेमांसमधकार्य्यमन्मथांस्त्यत्काअग्नादू जुहुयादानदद्याद्यथाशक्ति १४सामुदयतुदद्यात्कांचनरजतान्युपद्रुतेधिष्ण्य वैनाशिकेन्नदानवसुधांचगुणान्वि तांदयात् ४५मानसतापहामःसरोरुहै.पायसैदिजा पूज्या मृगमदशिरीपचंदनवला तिवलसतस्नानम् ४६ अथनाडीनक्षत्रनामानि जन्माद्यकर्मततादशमभसांघा तिकचपोडशभममुदायमष्टादशभविनाशसझंत्रयोविशम् ४७ आद्यात्तुपचविं शमानमभनर पक्षःस्यात् नवनक्षत्रोपति स्वजातिदेशाभिपेक: ४८ अथनाडौनक्षत्रशुभाशुभकयनं नामानुरूपमेपांसदसत्फलमिष्टपापगुणदोषात् प्रकृतिस्थमाद्यमिष्टवक्त्योल्कादिपीडितपापम् ४९ अथनिरुपद्रुतसोपद्रुतना डीनक्षत्रफ निरुपद्भुतभोनिरामय सुखभुइनष्टरिपुर्धनान्वित FN 3° Fryमालग-FF ज योविंशति ०३ नक्षनकीविनाशसंज्ञाहै १७ और जन्मनक्षत्र पचविंशति २५ सरयावालेनक्षत्रकी मानसतज्ञाहै इसप्रकारकर्केमुनुप्यछै नक्षत्रावालाकहाहै ओर राजाके नव ९ नक्षत्रहोतेहे एक जाति ओर एक देशका और एकत्रभिपेककाइह तीननक्षत्र सामान्यलोकोंस राजाकैअधिकहोतेहे४८ अव नाडोनक्षत्राका शुभाशुभ फल कहतेहे ॥ जेसे जैस इन्हीं नक्षत्रोंक नामहे तैसा तैसा शुभग्रह के योगसे शुभफल और पाप ग्रह के योगसे अशुभ फल होताह और नक्षत्र विकारकों नहि प्राप्त होवे तब इष्टफल शुभ होताहै और उन्हों नक्षनाम उल्कापातादि उत्पात होवे तव भ होताहै ० अप निरुपद्रुतदार सोपटतनक्षत्राका फर कहतेहै जवपूर्वाक नक्षत्रउपद्रवसेंरहित हो तब रोगासे रहित सुखकर्के युग और शत्रुनाश को प्राप्त हो ताहे गोरे धनको प्राप्त होताह 1 fi औरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । FIRTH पोरीनंत उपदत होवार शजाके नवनतत्र उल्कापात भूकंपादि पापग्रह योगादियों कर उ.पतं होवे तब नौशकों प्राप्त होताहै '४९ अब नीडो नक्षत्रोम सूर्यचंद्रमाकग्रहणका, फलकह तह ॥ जिस.मनुष्यजन्मनक्षत्रादि नक्षत्राम सूर्य चंद्रमाका ग्रहण होवे तिसकॉछे मासके भीतर दोप पूर्वीन क्रमस होताहैं.५३ अव ग्रहणगत नाडीनक्षत्र, दोपहरणे वाला तान-कहतेहैं। सौफ़ शा क और मालकंगुनी और फल और श्वेतचंदन और खस जूलमें मिलायक, स्नानकरे और यथा शान्ति दान करे, १२ अव नाडीनक्षत्र में पापी-ग्रहकी कोतिका फल औरतिसका प्रतिकार कहते है। जिस मनुष्य के नाडी नक्षत्र दिन सूर्य और मंगल और शनि राशिको वदलेन्तवतिसकों tirinarayan पडपटुतभाविनश्यतित्रिभिरन्येश्चसहावनीश्वरः ५०.अथग्रहणंगतनाडीन क्षत्रफलं ग्रहणरविचंद्रमसोनीडीनक्षेत्रवासरेयस्यअन्दाधीतरतस्तस्यदोपो नाडीसमस्तस्य ३१ अर्थग्रहणगतनाडीदोषशांतिस्नान ग्रहणग्रहपरिपीड़, तनाडीनक्षत्रदोपशमनायः सहशतपुष्पैःस्नायाफलिनीफलचंदनाशीरैः॥.५२ अयनाडीनक्षपापग्रहसंक्रमणफलतत्प्रतीकारश्च नानिक्षत्रदिवसेराविभी मशनैशचराः संक्रातियस्यकुर्वतितस्यलेशभिजायते, भिजायते ५३ गोमूत्रसप्पैः स्नान सर्वोपविजलेतच ॥ विशन्दकांचनंदयानाडीदोषोपशांतये॥ १४ ॥ अथ जन्मनक्षत्रेविसंक्रमणफलंतत्पतीकारश्चान्यस्यजन्मामासायरवेसक्रमपाभ वेत् पण्मासाभ्यतरेतस्यरोगक्लेशधनायाः ५५ तगरसरोरुहपत्रैःरजनीसि दार्थलोध्रसंयुक्तैः स्नानजन्मनिऋक्षरविसक्रांतीनृणांशुभदम् ५६ देश" होताहा ३६: और तिस दोपके दूरकरण वास्ते 'गोमूत्र और सती संरेहां और माप धि क मुन जलसे स्नान करे श्रीर शुद्धसुवर्णका दान करे लाडी, दोपको शांतिके निमित्तः । ५४ भाव जन्मनावमलयसंक्रमणकाफल और तिसकाप्रतीकारकहते हैं जिसकेजन्मनक्षत्रमैसूर्यसंक्रांति मनाह तिसको र मासके भीतर रोग केश और,धनका,क्षयं होताई ५५.और तिस-दोपके दूरकर यो गास्ते तगरीर कमल और हरिद्रा और सेतीसरेहां और लोभकर्के युक्त जल में मिलायक ॥ श्रीरणेवीरंज्योतिर्महीनिवन्धः॥ अब दीपिका जन्मतिथिका निर्णय कहतेहें जन्मतिपि वृद्धहोयकर्के दो दिनमें जव होवे तन जि- सटिनमें जन्मनसवका योग होवे तिसमें पूजन करे और टोनों दिनमें जन्मनक्षत्रका योग नहिहोवे नव उभयगामिनी जिसदिनमें साठ ।। ६० ॥ घडि होवे निसमें पूजन करे ५६ अव जन्मनक्षत्र मुक्त जन्म तिथिका फल कहनेहे जिस मनुष्य के जन्ममाममें जन्मनक्षन कर्क युक्त जन्मतिथि होवे निसकों निश्चयकर्फे तिस वर्पमें नागेगता और मन्मान और सुख रहिताहै । ५७ । अब शनि मंगल वारमै जन्मतिथिका फल कहतेहे शनि और मंगलके वारमें जिसकी जन्मतिथि होवे और लन्म. नक्षन और जन्मके योगसे संबंध नहि होये तब तिसबमें एक एक पैरमै विन्न होताहै अयात् तिस वर्षमें बहुत दिनोंक पीड़ित होताहे. ५८, और कहत्तहे जिसके जन्मनक्षत्रको दिन मंगल शनि. वार होवें तिस मौसकी कल्मप नाम कहा सोमास मनको दुःख देने वाला होताहै ५९ ॥ अथजन्मतिथिनिर्णयोदीपिकायां दिनद्वयेजन्मतिथिर्यदिस्यात्पूज्यातदाज न्मभसंयुताया दिनहयंभयदिनास्तिपूज्यायदातदायोभयगामिनीस्यात् ५६ अयस्वनक्षत्रेजन्मदिनफलं. जन्मक्षयुक्तायदिजन्ममासेयस्यध्रुवंजन्मदिनभवे च.भवतितद्वत्सरमेवयावन्नैरुज्यसंमानसुखानितस्य ५७ अथशनिकुजवारेज न्मतिथिफलं कृतांतकुजयोवीरेयस्यजन्मतिथिभवेत् अक्षयोगसंप्राप्तौविघ्न स्तस्यपदेपदे ५८ अयशनिकुजवारेजन्मर्शदोपः जन्नऋक्षेयदिस्यातांवारांभों मरानैश्चरौ समामः कल्मपोनाममनोदुःखप्रदायकः ५९ अथजन्मनक्षत्रमा सवारफलंतप्रतीकारश्य अव्वाभोजनमालस्यविद्यावस्वरांगनाशरीरेव्याधि पीडाचस्वमसमासवारजम् ६० तस्यसर्वोपधिस्नानग्रहविप्रसुरार्चनं सौरार योर्दिनेमुक्तादेयासक्षेतुकांचनं ६१ तन्त्रसर्वोपधिकथनम् मुरामांसीवचाकुष्टं शैलेयरजनीद्वयं शठीचंपकमुस्ताचसौपधिगणः स्मृतः६२ अव जन्मनक्षत्रमासमें वारफले और तिसका प्रतिकार कहतेहैं सूर्यबाग्में जन्मनक्ष हो तिम मास में मर्गगमन होता है और सोमबाग्में भोजन श्रेष्ट प्राप्तहोना और मंगलवार, बालग्य होता और युग में विद्याकी प्राप्ति होतोहै और गुरुवार वनलाभ होता और शुक्रवारमें श्रेष्ट स्रोकी प्रामि गोनाडे और शनिवारमे देहपीडाहोतीहै ६० और तिसदोपके दूरकरणेवास्ते सवाधिक मुना जलरो स्नान को और ग्रह और देवता और ब्राह्मणों का पूजन करे और शनि और मंगलबाग्में जन्म नक्षन हो तब मोनी और सुवर्ण दान करे ॥ ६ ॥ और लयाँपधि कहते हे मोडयां १ उडगुड्डो २ वरच ३ कुठ ४ शिलाजीत ५ हलदो ६ टालहलदी ७ कचूर ८ चमाकडी ९ मुत्थर १० दश औपधि मिलायकर्के सवा पधि कहते ६२ ६५२ ॥श्रीरणवीरंज्योतिर्महानिवन्धः ॥ श्रय गंडरिष्टका प्रतिकार कहतेहैं केसर और चदनयोर कुठ और गोरोचन घृतक युक्त चार क्लशोमे स्थिन करे विहान ६३ ओर सढतातमनकचालक नान करावे दिनमै जन्महीने तर मिनाक. युक्त अओर रानिम जन्म होवे तव मातार केयुक्त वालकको स्नान टेवे धार प्रात सायंकाल दानासाथियोंमे जन्मेतव माता पार पिताके साथ वालकको नान देवे या र घृतरुल कास्यपानका दान गड दोपके दूर करणे वास्ते रेवे ६५ ओर सवत्सागों और मुखप दान करे और यहाँका पूजन करे ॥ ओर अभुकमलादियोम विडोपर्के वोधायनीक शाति को और प्रथम पिताबालकका मुख धूतपात्रमे देखे अथवा अष्टवादि काल पर्यंत वालकका त्याग करे ॥ अव धानमालादि अयोसे सूर्यादि ग्रहोंका शातिविधान कहतेहै ॥ प्रथमसूर्यका विधान कह 1-FFr . अथगडरिटप्रतीकारः कुकुमचढनंकुष्टंगोरोचनमथापिना ॥ घृतेनैवान्वि तन्वाचतुर्भि कलशैर्वध ६३ सहस्राक्षेणमंत्रेणवालकस्नापयेत्तत पिटयुक्त दिवाजातमान्युक्तंतुरात्रिजम् ॥ ६१ ॥ स्नापयेपितृमातृभ्यांसध्ययो रुभयोरपि कांस्यपात्रतै पूर्णगडदोपोपशांतये ॥ १५॥ दद्यादेनुसुवर्ण चग्रहांश्चैवप्रयूजयेत् अथसूर्यादिग्रहांशांतिविधानंतबरवे साधौरवोममुत्पन्नति थोसाधौशुभेक्षणे नक्षत्रेवाशुभेचद्रविदव्याद्रविपूजनम् ॥ ६६ प्रातः कालेसमुत्थायदतधावनपूर्वकम् स्त्रीत्वाशुलतिलैनद्यांकृतान्हिकविधि पुमान् ६७ रविप्रसन्नतामीप्सुर्विधानतत्समारभेत् सदनस्योत्तरेभागेमंडपाभ्यतरेतथा ६८ विध्यात्स्थडिलधीमान्होमार्थलक्षणान्वित स्थडिलात्पूर्वतोभानो पूजा पीटप्रकल्पयेत् ६९ रक्तचंदनपढेवापट्टेवालोहितेतथापोडशारंलिखत्पद्मकुकुमे 7.नसुगंधिना. ७०। - ६७ श्रोरसूर्य तेहैं । जिस मनुष्यकों जन्मकालमें निपिदस्थानमे वा दशातर्दशामें निपिद सूर्य होवे सो शुभसमय में शान शुभदेसके और शुभ तिथि वार नक्षत्र चंद्रवल देखके सूर्यका पूजनको ६६ प्रात काल में दनधारन पूर्वकश्वेततिलोकक नधादियोंम स्नान कक अोर नित्य रत्यको करे को प्रसननाफोडावाला सूर्यफा विधान करे गृहके उत्तरभागमेमड पवनावे ६८ तिसके मध्यमें होमके निमित्त म्पडिल बनावे बुद्धिमान् उक्तलक्षणोकयुक्त स्थाडिलवनावे और स्थाडल के पूर्वरथानमें सू यका पूजा पाठ वनावे ६९ और पूजापीठवनायकर्के रकचटनके पटडे में वा होर लाल के पटडे में घोडशार कमलको लिखे केसर और कस्तूरी क्क ७० काए - Eur ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ आकृष्ण इसवेदके मंत्रकर्के सूर्यका आवाहनकरे तिसीमंत्रकर्केभलोप्रकार पूलन और यज्ञकर्मकोकरे ७१ औरत्राचोयसे लेक ब्राह्मणोंकोंबडे मानपूर्वक बुलावे और तिन्होंश्रेष्टब्राह्मणोंकयुक्तम्वरित वाचन करे ७२ और तिसके उपरांत ग्रहयज्ञार्थ अग्निका कुंड बनायककै अगुल्मकी समिधास होमकों वुद्धिमान करे टशहजार १०.०० वा एकहजार १०२० जैसे कतीको सचिहोवे तैसेहि बुद्धिमान् करे ७३ और तिसके उपरंत पायस और घृतकहोमको ॥ और पीछेसतिलाका और यर और धान्याका एक एकहजार १०० भिन्न भिन्न होम करे ७४और छुहारे और नारिकेलकी गरी और कटहड फलके खडीकर्के होम करे और प्रायश्चित्त सजिक हादश आहुतिया घृतकके .. ": AAT आकृष्णनेतिमंत्रेणरवेरोवाहनंभवेत् ॥ तेनैवपूजनंसम्यक्तेनैवयंजनक्रियां ॥ ७१॥ आचार्यप्रमुखानविप्रान्मानपूर्वसमाव्हयेत् ॥ वाचयेत्स्वस्तिवा दांश्चसाईतेर्द्विजसत्तमः ७२ ततोवन्हिमुखंकृत्वासमिद्भिर्जुहुयात्सुधीअयुतंवा सहस्रंवाकर्तकाभिरुचिर्यथा ७३ ततस्तुपायसेनापिसाज्येनापिसमाहितः ति लैःसोहिकै पश्चात्सहस्रचपृथक्प्टथक्७४खजूरनालिकेरैश्चपनसैश्चविशे पत्तःप्रायश्चित्तघृतेनेवव्याहृतीस्तिलसार्पना७५आदित्यप्रीतिकामश्चपनर्सचवि शेषतः प्रायगजुहुयादेवमभावेघृतपायसान् ७६ शांतिपाठनतोविप्रात्राचार्य प्रमुखाश्चये पठेयुःसर्वशाखीयायजमाना:कृतोत्सवाः ७७ भारकरंशुदसौ वर्णकृत्वायत्नेनमानवःताम्रपात्रेस्थापयित्वारक्तपुप्पःप्रपूजयेत्७८ रक्तवस्त्रयुगछन्नछत्रोपानद्युगान्वितं घृतेनस्नापयित्वाचलड्डुकान्विनिवेद्यच ७९ देवे और महाव्याहातयोंका होम तिलघृतमिलायकर्के करे ॥ ॥ श्रीर सूर्यको प्रसन्नताको इछावाले मनुष्यको कटहड फलके वडोक; विशेपसें होम कर साकहा है और नहिप्राप्त होये तब घृत पायसका होम करे ७६ और प्राचार्यसे लेकर्क संपूर्ण ब्राह्मण शातिपाठकों करें और चतुर्वेदी ब्राह्मण अपनी शारखाक पढें और उत्सवकके यज्ञम प्रवृत्तहोरे ७ और शुहसुवर्णको मूर्तिसूर्यकी वनावे यार अलाभम ताम्रको बनाये और ताम्रपान स्थापन ककै लालपुप्पॉझके पूजन करे ७८ और रकवपके दो वस्रांरके आछादित करे श्रार और पराका जोडा स्थापन करे और पचामृतकवा घृतमग्नानकरात्रीस्लडुयोकानवेद्य आगवरे७९ If श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्तः ॥ और ग्रहोंके बलिप्रदान पूर्वक सूर्यका पूजन करे दूसरी वार गंधपुष्पादियोंकर्के पूजनकरे उपरांत दान विधिको को ८. और दहकहा जा मत्र तिम कर्के ब्राह्मण ताई सकल्पकर देवे ।। अव मत्रकाअर्थ कहतेहे ॥ हे आदिदेव सूर्य तेरे को नमस्कारहोवे ॥ है सप्ताश्वरथवाहन हे दिवाकर ८१ हे ग्वे तुम हमारेकी इस ससार समुद्रसे परकरो और वडी घोरपीडा, जो तुह्मारोहै तिसको शा ति करो और सुखको देवो इस प्रकारविज्ञनिकरे ८२ और लालवणको सवत्सागो वहुत ठूधदेने वालो दक्षिणा कर्क युक्त बुद्धिमान् प्राचार्य के ताईदेवे हेरानन् अयसै गजाके प्रति ऋपिका वाक्य है ८३ श्रीर सुवर्णको जो सूपंकीमार्तं रथ और धोडयोंफर्के युक्त अोर सारथीक युक्त और वस्त्र बलिप्रदानपूर्वतुप्रतिपूजारवःपुनःविदध्याद्धपुष्पाद्यैस्ततोदानविधिःस्मृतः ८० मत्रेणानेनविदुपेत्राह्मणायप्रदापयेत् ॥ मत्रः आदिदेवनमस्तुभ्यसप्तसप्ते दिवाकर ॥ ८ ॥ त्वरवेतारयस्वास्मानस्मात्ससारसागरात् ॥ सूर्यपीडासुचो, रासुकृताशांति शुभप्रदा ८२ क्षीरिणीलोहितांधेनुंसवत्सांचपयाविनी दद्या सदक्षिणांधीमानाचार्यायमहीपते ८३ सप्तसप्तस्तनुहेमींसरथाश्वांससारथीं वाचायीयततोदद्याद्वस्त्रालकारभूपिताम्८४ब्रह्मणेकनकदद्यात्ऋत्विग्भ्यशंचधना निच ततःप्रसन्नोभगवान्संतानविपुलंसुख८५ददातिविपुलान्भोगांन्पजितस्तुयथा विधि सारेश्चस्तुतिपाठेश्चस्तेातव्योधर्मदीधिति. ८६ तुष्टेतस्मिनवोसम्यदि नानग्यतिदेहिनाम एवकृत्वारवेःपूजाविधानविधिवित्तमैः ८७भोक्तव्याब्राह्मणा स्सम्यक्सहस्त्रशतसंख्ययाप्रसन्ननमहीपेनकिस्यात्कार्यशरीरिणां ८८ धार्थ कामासध्यर्थसमर्थकःप्रसादितः इतिरविपूजाविधानं और भूपणोंक| शोभारमान आचयके ताई देदेवे ८४ और ब्रह्माके ताई सुवर्ण दक्षिणा देवे रवि जोफे ताई धन दक्षिणा देवे इमप्रसार पूजन करणेसें भगवान सूर्य संतान और बडेमुसीको देता ८५ मोर पनेक भौगोको यथाविधि के पूजित किया हुआ देताहै पार सूर्यके जो स्तोत्र पाठ तिन्हाकसूर्यका सानको ८६ तिससूर्य नारायण प्रसन्नहुये भली प्रकार विन्न मनु या दूर हो तेहे चोरइस प्रकारका सूर्यको पूजाका विधान विधिज्ञान यहाहै ८७ ग्राम्हजार वा म यो ब्रा सपा भोगन गये रानये प्रसनहोया कोन कार्यदेव पारियोमागेय रहताह ८८ और धर्म अर्थ काम मोरा इह चारपदार्य देनमें एक्सुर्यनागयको समधाई प्रतिमूर्यपूजाविधानम् 1 ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ।। अव चंद्रमाके पूजनकाविधान कहतेहै ॥ मिथ्यादि शुभपांगके प्रातहोयां चंद्रमाका पूजनअपने हितको इछावाल्याने करणे योग्यहै भली प्रकारकर्के पुरुपने या स्त्रीने करणे योग्य है८९ प्रथम श्र और माधु आचार्यको अपने घरमें बुलावे और सात्विग्वाहाक युक्त सपूषााँका वरण करे इंद्र माको प्रसन्न के निमित्त ९. और ब्रह्मादि श्रेष्ट ब्राह्मणोले घरानिये पीछे म्वस्तिवाचन पूर्वक चंद्रमा पूजनका आरंभ करे ११ और स्थंडिलवनायकर्के और पलाशवृक्षके पट्टे ऊपरचंद्रमाकापूजन वेतक मलॉक चतुष्कोण मंडलमें करे १२ और श्वेत चंदन और संगभिद्रग्य कपूरादियॉक्के भली प्रका रसपूजनकरे और पश्चिममुख चंद्रमाके ताई श्रेष्ट आसन दे॒वे । और इस प्रकारक चंद्रमाका. आवाहन करे अहो इत्यानदें हेचंद्रजगन के प्रारूप और यमुनासें उत्पन और प्रेतवर्ण औरश्न .. अथचंद्रपूजाविधानम् पंचांगेशुभतांप्राप्तकर्त्तव्यस्वहितेप्सुभिः पूजनशशिनःस म्यक्नायर्याचापिनरेणवा ८९ श्राचार्यप्रवरसाधुसमाहूयनिजालये मात्वे : भिब्राह्मणैःसाईवृणुयाचद्रतुष्टये ९० वृतेविप्रवरेतस्मिनब्रह्माद्यैःसहितेवरैः स्व स्तिवाचनपूर्वतुप्रारभत्पूजनविधोः ९१ कृत्वास्थडिलमात्रंतुपदेपालाशजेविधु पूनयेच्छतपत्रैश्चचतुरस्त्रचमंडले ९२ चंदनेनसुगधनकृतेसम्यविचक्षणःप्रत्य ङ्मुखायसोमायदद्यादासनकंयुधः ९३अहोचद्रजगत्प्राणयमुनावियोगवश्वेत वर्णात्रिगोजेंदोगदापाणेवरप्रद ९४दशाश्ववाहनागच्छउमारपीसमाविश चंद्रमा मनसोजातइत्यूचातसमाव्हयेत्९५ श्रीदतेतिमत्रेणविधोरावाहनभवत् प्राप्या यस्वतिमंत्रणविधोरांगमनंभवेत् ॥ ९६ आप्यायस्वेतिमत्रस्यगौत्तमनपि सोमो देवतागायत्रीचंद सोमपीतयेहोमेविनियोगः पालागीःसमिधश्वानसहस्त्रसमुदा हताः श्रभावतुसहस्रस्यशतमष्टोत्तरंभवेत्९७ यथाशक्त्याततःकुर्यादवनंतिलसपि ... पा सहस्रवाशतंवापिद्व्यासावेविचक्षणः ९८ तिलैःसव्रीहिकैजुहुयातव्याहती । स्तुयथामति, आन्यनमधनासाईप्रायश्चित्तयजेदुधः ॥ १९ो .. निगोन और हेचंद्र हगवाहाधर्मधारणवाले श्रीर वरकेदेने वाले ९४ और देशपाडगा के बाहनवाले और पावतोंके रूप इसमतिम आवो और चंद्रमामनसोजात इस वेदको जांचा कर्क आवाहन करे ९५ और श्रीश्रतेलक्ष्मायति इसमंत्र के चद्रमाका मापदन होतानार माया परवति इस वेदके मत्रकर्के चंद्रमाका भावनहोता? १६और इसीमनमा होम पलाणकी समिधा का एक हजार:... वा अष्टोत्तरशत १.८करक्षाकहाटे ९. श्री यथाशक्तिकतिल श्री तक ॐ हामकरे वा पके अभावमंसी :: सस्पार होमको बुद्धिमान १८ और मान्यों क * सष्टित पाहातपाको डोमेरे और घृतभार मरवार के प्रायश्चित्सतकदोम युद्धिमान्करें । 1 11 '६६६ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ । तदनंतरस्विष्टस्त होम करे होमको विधि इस क्रमककै कहिहै और शांतिपाठ संपूर्ण ब्रिाह्मपोंने पढने योग्यहे होमके उपरंत १०० और फेर चंद्रमाको मूर्ति चांदीकी कांस्यपात्रमें स्था पन करे और श्वेतवणके दोबस्तीकाछादित करे औरश्वतपुप्पोकर्केभलोप्रकारसे पूजितकरे १.१ ओर खडांमौका जोडा और पैगेका जोटा ओर छत्री ओर आसन और दधिभक्त भोजन ककै युक्त हे राजेंद्र भनिक भलीप्रकार इस मंत्रक ब्राह्मणके ताई दानक देवे ॥ १२ ॥ मंत्रकह. तेहै हे चंद्र महादेव मालतीके पुष्पकोन्याई और गोदुग्धकी न्याई वतव सर्वदा काल हहारे ऊ पर सौम्य शुभके करणे वाले होवो तुझारे को नमस्कारहो ॥ १.३ ॥ इस मंत्रक मोतीयोंकक गुक्त चंद्रमाको मूर्ति आर्यके तार्दै निवेदन करे और रेवतवर्गका श्रेष्ठ वस्त्र दक्षिणाकर्के युक्त ब्राह्म . ततःस्विष्टकृतंकुर्यादेवहोमविधौकमात्शांतिःसर्वत्रवित्रैश्चपठितव्यासमंततः१०० कांस्यपात्रेथसंस्थाप्यसामरजतसंभवं श्वेतवस्त्रयुगच्छन्नश्वेतपुष्पैःप्रपूजितम्१०१ पादुकापानहच्छत्रभोजनासनसंयुतम् मंत्रणानेनराजेंद्रसम्यग्भक्त्यासनन्वितः १०२ ॥ मंत्रः महादेवजातिवलिपुप्पगोक्षारपांडुर सोमसौम्योभवास्माकसर्व दातेनमोनमः ॥१०३॥ एवतुमौक्तियुक्तमाचार्यायनिवेदयेत् वस्त्रंशु,शुभंद 'द्यांद्राह्मणायसदक्षिणम् ॥१०४॥ रोप्पंदद्याद्यथालाभधेनुंवाथपयत्विनी क स्मचिद्विप्रवर्यायसवत्सांचसदक्षिणाम् ॥ १०५॥ अभिषिक्तस्ततः काब्राह्म सान्भोजयेच्छुभान् कृतविघ्नप्रतीकारोनंदतेभुबिमानवः १०६ सुधाकरप्रसा देननात्रकार्याविचारणा इतिचंद्रपूजाविधानम् अथमंगलपूजाविधानं यदाश्र दाभवेल्कर्तुः पीडावाभौमसंभवा तदापूजाप्रकर्तव्यामंगलस्ययथाविधि१०७पंचां गेगुणसंपन्नपूजायोग्यधनागते तदैवयत्नतःकुर्याद्रौमपूजांविचक्षणः १०८ स्नात्वा तिलैनदीतोयेप्रातःकालेविचक्षणः कृत्वान्हिकविधिंगेहमागत्यनियमानसः १०९ .. सके तां देवे ॥ १.४॥ और यथाशक्तिसे रौप्य और किसोक ब्राह्मणको सवत्सागौ दक्षिणा कर्के गुरु देवे । १.५ । और तिसके उपरत कत्तीको अभिषेक करे और श्रेष्ट ब्राह्मणों को भोजन देवे और इसप्रकार उपाय करणेसे पामें चिरकाल अानंदकों प्राप्त होताहै ॥१०६॥ ओर चंद्रमाको प्रस. अतासे अानदको प्राप्त होताहै इसमें संशयनहिहे दतिचंद्रपूजाविधानं अव मंगलको पूजाका विधान कहते है जिसकालमें कत्ताकी श्रद्धाहोवे वा मंगलकी पीडा होवे तव यथाविधिसे मंगलकी पूजा 'करणे योग्य है ॥ १०७ ॥ और तिथ्यादि शुभ पंचांगके प्राप्तहुये और पूजाके योग्य धनकी प्राप्तिम मंगलका-पूजन श्रेष्ट बुद्धिवाला करे ॥ ११॥ नदीके जलमें तिलोकर्के स्नान करे प्रातः कालो ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ वाद्दिमान और नित्यरत्यकों ककै गृहमें आयकर्के प्रसन्न चित्तहोयक के मंगलदेवताको प्रसन्नताके वास्ते पूजाका आरंभकर सुंदर पृथ्वीमें दारोंकर्के शोभित मंडलकों बनावे ॥ ११ ॥ और प्राचार्य, को बुलायक ऋत्विजों ककें युक्त वरण करे और वेदके जाननवाला यज्ञविधिमे श्रेष्ट जोहै तिसको ब्रह्माके स्थानमें वरणकरें ॥ १११ ॥ और स्वस्तिवाचन प्रथमकके फेर भौमपीठका पूजन करे और रकचनके पढमें और तिसके अलाभ, खेरवृक्षके पठेमें ॥ १३ ॥ लालवणके वस्त्रकों वछावे और चाउलोकके पूपांकरे और रकचंदनके तिलक कर्के त्रिकोण पीठ लिखे ॥ ११३ ॥ शुद्धसुवर्ण को और अलाभमें तावको मूर्ति मंगलकी वनायककै प्रतिष्टा मंत्रको पडके तिसपीठम स्थापनर १४ 4. - ॥ प्रारभेद्रामदेवस्यत्रीतयेपूजनक्रियां विहितेमंडपहारिशोभितेष्ट थिवीतले ११० आचार्यतुसमाहूयवरयनुविजोह्यपि ब्रह्माणंचापिवेदजंकु शलंयज्ञकर्मणि १११ स्वस्तिवाचनपूर्वतुविदध्यात्पीठपूजन रक्तचंदनपहेतु खादिरेवाप्पलाभतः॥ ११२ ॥ . वस्त्रेलोहितवाणेचतंडुलैःपरिपूरिते . ॥'. रक्तचंदनकल्केनत्रिकोणपीठमालिखेत् ॥ ११३ ॥ प्रतिशमंत्रमुच्चार्यविन्य' सत्तत्रमगलं शुद्धजावूनदंकृत्वाताचवातदलाभतः ॥ ११४ ॥ वैद्रुमं पामरागवाभूमिपुत्रविदुर्बुधाः दक्षिणाभिमुखंभौमपूजयेत्प्रयतःशुभैः॥ ११५॥ करवारै पापुष्पैःसिंधरैःसंभवेस्तथा अन्यैश्वलहितैःपुप्पैरवयेलूमिनंदनम् ११६ आगच्छपृथिवीपुत्रभारद्वाजकुलोद्भव उज्जयिन्याधिपःश्रीमांश्चतुवाहोमहातपः ११७ चलशक्तिगदापाणिवरदाभयमंडित अहोभौमग्रहाध्यक्षयज्ञस्मिन्कुरु सन्निधिम् ॥ ११८ 4- बुद्धिमान् कहतेहै मंगलकी मूर्तिःमुंगेको अथवा पद्मरागमशीकीवनावे ओर दक्षिणमुरवस्थापन का प्रोतिस पूजन करे ११५ सुंदर कौरके पुपा कर्के और गुल्दुपहरके पुपाककें और सिंधर : दुप्पोकके वा जैसे ऋतुकालमेलालपुप्पमिलेंतिन्हीके मगलकापूजनकरे ११६ और इसमंत्रक आगहनकरे अहोदत्यानंदे हे भीम पृथ्वोकेपुत्र हे भरदाजगोत्र और उननिदेशमे उत्यन्न' और और चारभुजोंककै गुरु वडे तपके करप वाले १३७ श्रार शनि और गदाळे मारणे यालेनार वर ओर अभयकेदेने वाले हे ग्रहरान इसमडलने आयककै मूर्तिभ स्धिन हों शोभाक ६६६ ||श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ तदनंतरविष्टस्त होम करे होमकी विधि इस कमककै कहिहै और शांतिपाठ सपूत ब्राह्मपोंने पढने योग्यहे होमके उपरंत १०० और फेर चंद्रमाको मूर्ति चादीकी कांस्यपात्रमें स्था पन करे और श्वतवणके दोवस्त्रोंककै पाठाटित करे औरश्वतपुष्पकमलीप्रकारसे पूजितकरे १.१ ओर खडामोंका जोटा और पैगेका जोदा और उनी पोर प्रासन और दधिभक्त भोजन ककें उक्त हे राजेंद्र भतिकर्के भलीप्रकार इस मंत्रक ब्राह्मणके ताई दानक देवे ॥ १०२ ॥ मंत्रकह. हे हे चंद्र महादेव मालतीके पुष्पकोन्या और गोदग्धकी न्याई वतवण सर्वदा काल हहारे ऊ पर सोम्य शुभके करणे वाले होवो तुझारे को नमस्कारहो ॥ १.३ इस मंत्रक मोतीयोंकक गुक्त चंद्रमाकी मूर्ति आर्यके ताई निवेदन करे और ऐवतवर्गका श्रेष्ठ वस्त्र दक्षिणाकर्के युक्त ब्राह्म ततःस्विष्टकृतंकुर्यादेवहोमविधीक्रमात्शांतिःसर्वत्रविप्रैश्चपठितव्यासमंततः१०० कांस्यपात्रेथसंस्थाप्यसामरजतसंभवं श्वेतवस्त्रयुगच्छन्नं श्वेतपुष्पैःत्रपूजितम्१०१ पादुकौपानहच्छत्रंभोजनासनसयुतम् मत्रेणानेनराजेंद्रसम्यग्भत्स्यासनन्वितः १०२ ।। मंत्रः महादेवजातिवल्लिपुष्पगोक्षीरपांडुर सोमसौम्योभवास्माकसर्व दातेनमोनमः ॥१०३॥ एवतुमौक्तिकेयुक्तमाचार्यायनिवेदयेत् वस्रशुभ्रशुभद द्यांद्राह्मणायसदक्षिणम् ॥ १०४ ॥रोग्यदयाद्यथालाभधेनुवाथपयस्विनी क सैमचिद्विप्रवर्यायसवत्सांचसदक्षिणाम् ॥ १०५॥ अभिपिक्तस्ततः काब्राह्म पान्भोजयेच्छुभान् कृतविघ्नप्रतीकारोनदतेभुविमानवः १०६ सुधाकरप्रसा -देनना।कार्याविचारणा इतिचंद्रपूजाविधानम् अथमंगलपूजाविधानं यदाश्र द्वाभवेत्कर्तुः पीडावाभौमसंभवा तदापूजाप्रकर्तव्यामंगलस्ययथाविधि१०७पंचां गेगुणसंपन्नपूजायोग्यधनागते तदैवयत्नतःकुर्याद्रौमपूजांविचक्षणः १०८ स्नात्वा तिलेनदीतोयेप्रातःकालेविचक्षणः कृत्वान्हिकविधिगहमागत्यनियमानसः १०९ सके ताद देवे ॥ १.४॥ और यथाशक्तिसे रौप्य और किसीक ब्राह्मणको सवत्सागौ दक्षिणा कर्के शुक टेवे । १.५ ओर तिसके उपरंत कत्तीको अभिषेक करे और श्रेष्ठ ब्राह्मणों को भोजन देने और इसप्रकार उपाय करणेसे पृर्वा में चिरकाल आनटकों प्राप्त होताहै ॥ १०६ ॥ोर चंद्रमाकी प्रस. अतासे आनदको प्राप्त होताहै इसमें संशयनहिहै दनिचंद्रपूजाविधानं अव मंगलको पूजाका विधान 'कहतेहै जिसकालमें कत्ताकी श्रद्धाहोवे वा मंगलकी पीडा होवे तव यथाविधिसे मगलकी पूजा करणे योग्यहै ।। १०७ ॥ और तिथ्यादि शुभ पचांगके प्राप्तहुये और पूजाके योग्य धनकी प्राप्ति मंगलका पूजन श्रेट वुदिवाला करे ।। १५ । नदीके जलमें तिलोक सान को प्रातः काली भागहनकरे अहोदत्यानंदे हे भीम पृथ्वीकेपुत्र भरदाजगोवार उनयनिदेशमे उत्पन्न और : ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः ॥ वादमान और नित्यस्त्यकों ककै गृहमें आयकर्के प्रसन्न चित्तहोयक मंगलदेवताकी प्रसन्नताके वाने पूजाका आरंभकर सुंदर पृथ्वीमें दारोंकर्के शोभित मंडलको बनावे ॥ ११ ॥ और प्राचार्य को बुलायकके ऋत्विजों कके युत वरण करे ओर वेटके जाननवाला यज्ञविधिमे श्रेष्ट जोह तिसको ब्रह्माके स्थानमें वरणकरें ॥ १११ ॥ ओर स्वस्तिवाचन प्रथमकके फेर भौमपीठका पूजन करे और रकचनके पढमें और तिसके अलाभ, खेरवृक्षके पठमें ॥ ११३ ॥ लालवणके यस्त्रकों वछावे और चाउलोककें पूर्ण करे और रकचंदनके तिलक कर्के त्रिकोण पीठ लिखे ॥ ११३ ॥ शुद्धसुवर्ण को और अलाभमें तावेको मूर्ति मंगलकी वनायक प्रतिष्टा मंत्रकों पडके तिसपीठमें स्थापनर ४ प्रारभेद्रामदेवस्यप्रीतयेपूजनक्रियां ॥ विहितेमंडपेवारिशोभितेष्ट थिवीतले ११० आचार्यंतुसमाहृयवरयनुनविजोहपि ब्रह्माणंचापिवेदशंकु शलंयज्ञकर्मणि १११ स्वस्तिवाचनपूर्वतुविदध्यात्पीठपूजन रक्तचंदनपहेतु खादिरेवाप्पलाभतः॥ ११२ ॥ वस्त्रेलोहितवाणेचतंडुलै परिपूरिते ॥ . रक्तचंदनकल्केनत्रिकोणपीठमालिसेत् ॥ ११३ ॥ प्रतिघनत्रमुच्चार्यविन्य संतत्रमगलं शुद्धजांबूनदकृत्वातावातदलाभतः ॥ ११४ ॥ वैद्रुमं पाझरागवाभूमिपुत्रविदुर्बुधाः दक्षिणाभिमुखंभौमपूजयेत्प्रयतःशुभैः॥ ११५॥ करवारे पापुष्पैःसिंधूरेःसंभवैस्तथा अन्यैश्चलोहितःपुप्पैरयेद्भूमिनंदनम्११६ आगच्छपृथिवीपुत्रभारद्वाजकुलोद्भव डजयिन्याधिपःश्रीमांश्चतुवाहोमहातपः ११७ चलशक्तिगदापाणिवरदाभयमंडित अहोभौमग्रहाध्यक्षयज्ञस्मिन्कुरु सन्निधिम् ॥ ११८ औरबुद्धिमान् कहतेहै मंगलको मूर्तिःमुगेको अथवा पद्मरागमशोकौवनावे और दक्षिणमुखस्थापन का प्रोतिस पूजन करे ११५ मुंदर करिके पुपा कर्के और गुल्लदुपहरके पुपाककें और सिंधर : पुष्पोंक वा जैसे ऋतुकालभैलालपुष्पमिलेंतिन्हीकर्के मगलकापूजनकरे ११६ और इसमंत्रक शोभाक युक्त और चारभुजोंककै युक्त वडे तपके करो वाले ११७ और गति और गदाके भारणे वालेनार वर ओर थभयकेदेने वाले हैं ग्रहराज इसमडलमें बायककै मूर्तिभ रिधन में म 1 ALLA ॥ श्रीरणवारज्योतिमहानवन्धः ॥ इसप्रकारक मंगलको बुलावे कैसा मंगलहे जो मंगलका घरहै अयसे आवाहपाकर पददति इह होमका मंत्र कहते है १११ और अग्निमूद्धादिवइह भोमके पूजनका मैंने हैऔर दहदोनोंका संभव नहिं होवे तवगायत्री कर्के संयूपी कर्मकरणा कहतेहैं १२• और पू जनावासनादिकर्ममें दह तीनमंतप्रधान है और यदिर वृक्षकीयाँ समिधा और चर प्रथ, न द्रव्य कहाह १२१ और पूर्वको न्याई ध्याहृतिके होम को करे और तदनंतर दशहजार •० चस्काहोम भौम मंत्र करे और घृतक प्रापश्चिच संज्ञक हेम करे और संपूर्नामें. इटसनहामकरे १२२ और होमके अंत्यम विधिसें वलिदानकरे और तदनंतर ब्राह्मणाक युक्त शाति पाठकों पठे १२३ और औरतदनंतर भीमकी महापूजा क यथाविधिसे दानकरे और लाल इत्यावाह्यधरासूनुमंगलमंगलायनम् यदकंदेतिमंत्रस्यहोममंत्रविदुवुधार ॥ ११९ ॥ अग्निर्मूदादिवइतिमत्रोलोहितपूजने द्वयोरसंभवेमंत्रीगायत्री संप्रकीर्तिता १२० पूजनावाहनादीनमिदमंत्रत्रयंमतं समिधःखादिरीशचात्रच रुद्रव्यप्रधानकम् १२१ पूर्ववद्याहतिःप्रोक्ताअयुतवाततःपरं प्रायश्चित्तंतेनेन सर्वस्विष्टकतंभवेत् १२२ होमांतेवलिदानंचकर्तव्यविधिवत्तथा शांतिपाटंततों विद्वानपठेप्रिसमन्वितः १२३ परिपूजांततःकृत्वादानंदंद्यात्ततःपरम् रफवस्त्र मनवाहविद्रुमीमतुष्टिद१२४ काशचनीहयोरकामाढपयोभौमतुष्टिंदा स्वर्णद याद्यथालाभंतानंचतदलामतः १२५ अभिषिक्तस्ततःकतीदानंदद्याद्यथाविधिः ब्राह्मणान्मोजयेत्पश्चादाचार्यप्रार्थयेचतः१२६ मूलमंत्रणतत्सर्वभौमपीठसमर्प येत् प्राचार्यायसुशीलायकुलोनायकुटुंविने १२७ एवंकृतेविधानेचभौमशांति भवादति तुष्टिद पुष्टिदोभौमःप्रसन्नोजायतेनृणाम् १२८ ददातिविपुलान्भोगाना त्रकापाविचारणा इतिभौमशांतिविधानम् वस्त्र और लालघृपभ और मुंगे भोमको प्रसनताकेवारतेनदेवे १२४ और रक्तवर्णके धान्य और था ठिकीभीमको प्रसन्नताको देतेहैं और यथाशनि से सुवर्णदान करें और सुदपीके श्रलोभमें तान्न कादानकरे १२५ और तदनंतर कत्तीको अभिषेकको पोर यथाविधिसें दान कके पीछेसें। ब्राह्म णाका भोजनदेवे और आचार्यकी प्रार्थना करे १२६ और मूलमंत्रक. संपूर्ण पूजाका उपकरण और , भौमको पूजा पाठ कुलीन और सुशील और कुटुंवा प्राचार्यके ताई दे दे, १२९ इसप्रकार पूजा विधान करणेमें मंगल ठिकी शानि, होतीहै और प्रसन्नताको प्राप्त जो भीम सो मनुष्यों को तुष्टि औरपुष्ठि फलको देताहै १२८ और अनेकप्रकारके वडे भोगोंकोदेताई इसमे संशयनहिहै ॥ इतिभीमशातिविधानम् ॥ .

॥ श्रीरणवीरन्योतिर्महानिवन्धः ।। अब युवके पूजनका विधान कहते है न्यानोहितको इन्छा पाले मनुष्यने बुधका पूजन करणो यो पहे 'और शुभवारादि पंचांगादिनमे बुरके पूजनका 'प्रारंभकरे १२ और जिसकालम चंद्रनारा अभहीये तिसदिनमै नानादि नित्यकर्म कर्के वेदशास के जानने वाले आचार्यको बडेमानकक वें लावे. १३और यज्ञ सिद्धिक निर्मित ऋत्विज और ब्रह्माकर्क सहित वरण कर और कांचन सकी पीठमें बुधका पूजन करें १३६ और नवीन वसकावायके जार चाणाकार, लिस तिसमें मुबकी मूर्ति बुधको बनाय कर्के उद्धवग्यति इस ऋचाकके धकात्राबाहनादिकरे,१३२ अथवा गायत्रीककै आवाहनादि होमात संपूर्ण कर्माकोंकरे और उत्तराभिमुख उधका पूजन कर और इसप्रकार आवाइनकरे अहो इत्यानंदे है चंद्रमा, पुत्र बुध हे श्रीमून मग दशम उत्पन और अत्रिगोत्रम उपर और चारभुजीवाले और सड्ग और खेदव, तोर गदा अथवुधपूजाविधानम् बुधशांतिःप्रकर्तव्यानरेणहितमिच्छताशुभवारादिपंचां गेप्रारभेच्छांतिकोविदः १.२९ अन्येपांवलमादायचंद्रादीनांकृतान्हिकत्रों चार्यवेदशाम्मज्ञसमाहूयसमंजसम् १३० चयेद्यतम्पियर्थऋत्विरिभाही' 'णैःसह कांचनस्यतरोःपीटेपूज्यश्चंद्रसुतीग्रहः १३१ वस्नेनुनतरेभ्यमंडले वागसमितेः उद्बुध्यस्वतिचनचासौम्यस्यावाहनादिकम् १३२ होमांतका मकुर्वीतगायत्र्यावासमाहितः उत्तराभिमुखःसोम्य पूजनीयोमनीपिंणा १३३ अहीचंद्रसुतश्रीमन्मागधायांसमुन्द्रव अविगोत्रचतुर्वाहोखड़गवेटकहस्तक गदावरदसिंहस्यस्तप्तकानस्वरतभः नीलपंकजपनस्थहदविष्णुरितीडितम् १३४, बुधहेममयकत्वास्थापितंकांस्यभाजने सोम्यतंचममाहृयपूजयप्रग तःशुभेः १३५ शतपत्रेश्कल्हारैःसुस्निग्धेस्तुलसीदलेः गंधपुष्पतथाधूपं दीपनवेयमेवच. १,३६, तांबूलचसकपूरबुधप्रीत्यनिवेदयेत् मंत्रेणानेनधर्मा । त्माब्राह्मणापनिवेदयेत् ,१३७ मंत्रः बुधत्वबुद्धिजननोबोधवान्सर्वदानृणाम् । तत्वावधिकुरुमेसोमपुत्रनमोनमः इटारमा RITETTEE 15 भारणेवाले और एकहाधमाकनवाला बाराईमापन और प्रसुवर्णकान्लाई प्रभावाले और नीलकमलदलमेरिधतापकः स्थित होवो और इदविष्णरिति इममनकर्क पजनकरे और सुवर्णकी मूर्तियको बनायक करियपत्रिम मापनको निमम वधका लाबाहनकर प्रोप, जनको १३५ और शन कमलोक पुप्पोक और वनयमलाकार मदर निग्य तुलसा पता मोर गंध पु-पं धूप दीप नवेचकर पूजनको बार कनाक इन तावूल, पानकावीहा निवेदन करे और इसमय पगालामाह्मणके ताइवानकरदेने, ३ . बुध मद्धिकोदेनेवाल हो और सदाकालं मनुष्य का बोधक युक: कत्तदोहचप्रमाकेएन मेरोदयका योधकगेतुमाकों नमस्कारहोये. - ६६ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ इसप्रकारकर्के नुधकी मूर्तिका दानकरणा कहाहे प्रथम अपने गृसके विधानेकर्के स्पंडिलवनायकर अप्तिस्थापनक भलीप्रकार समियोंसे होमकरे १४९एकहजार सुपर मटकंडेको समिधासहोमकर और एकहजार धूतपापसका होममरे बुद्धिमान . १४. . और छुहारे और नारि केल्कोगरीबार दाग्य और केले और विल्वोकर्के अदा कर्के युक्त यथा शक्तिसे होम करे १५१ और प्रधान हो मम पायसद्रव्यहे शोर प्रायशित होम'घृतसे करे इसप्रकार वुधका दीप शमन होताहै इसमें संशप नहिहै १४३' इतिवृधपूजाविधानम ॥ अव वृहस्पतिकी पूजाका विधान कहतेहै ।। शुभसमयमे अस्तादि दोष, रहित और शुभ तिथ्या- दि समयमै वृहस्पतिको पूजाकोंकरे और बुद्धिमान सुवर्णकी मात बारा मासेकी वृहस्पतिकीवनावे, र और काष्टको नउंको ऊपर स्थापन कर्के पूजन करे और चाजली का पहियाकार दी चतुकोलमडलवेनावे ४४और तिसमंडलम उत्तराभिमुख वृहत्पत्तिका पूजन करणे -- are- 1 . ततस्थडिलमादायस्वगृह्योक्तविचक्षणः ॥ कृत्वावन्हिमुखसम्यक्समिधोजुहु यात्ततः १३९ अपामार्गस्यसुस्निग्धाःसहन्त्रेशुभलक्षणाः सघतपायसपश्चा चावत्संख्यविचक्षणः १४० खर्जुरैनारिकेलैश्चद्राक्षाकटलिविल्वकैः हवन सुपथालाभकुर्याच्दासमन्वितः १४१. प्रधान पायसंचानप्रायशचित्तधृतेनव बुधदोषःशमयातिनाबकार्याविचारणा ॥ १.४२ इतिवुधशांतिविधानम् का अथगुरुशांतिविधानम् ॥ शुभेकालेप्रकर्तव्यविधिवत्पूजनगुरोः कृत्वा स्वर्ण मयोंमत्तिनिष्कस्यापिविचक्षणः १४३ पूजयेदारुजेपीठेप्रतिप्यरहस्पतिम् पीठेतहुलजेकार्यपटिशाकारमंडलं १४४६ उत्तराभिमुखस्तत्रपूजनीयोरह स्पतिः पुष्पैरागस्त्यसंभूतः पंकजैःशतपत्रकैः१४५ अहोटहस्पतेजीवसिंधुमं. डलसभव एहांगिरससभूतहयारूढचतुर्भुजः १४६. दडाक्षसूत्रवरदकमंडलु धरप्रभो महानिदेतिसंपूज्योविधिवन्नाकिनांगुरुः १४७ ठहस्पतेतिमंत्रेण- गायत्र्यावासमाहितैः सहस्रंसमिपश्चात्रवोधिपादपसभवादाचरुवापा यसंवापिप्रधानामिहसमितं. काविदध्यादवनम्रतेनसमुदेगुरोः ॥ ११९: 0 और अगस्य पुष्णे कर्क और कमलो कके और श्वेतकमलो को पूजन करें ।४५ ओर इसम कवर गर्गम आवाहनकरे अहोदयानदे हेवृहस्पते सिंधुदेयमें उत्पन्न होनेवाले हेजीव आगल हे गिर संगो में उत्पन्न हेघोडेके स्वार चारभुजोवाले १४६और दह और अक्ष माला और कमडल और एकहाधसे वरके देनेवाले इसमतिम स्थित होबो महानिद्रेति इसवेदके गंगकर्के देवगुरु योद्ध. हस्पति तिसका पूजनकरे १४७ अथवा वहरपतेति मंत्र वा गायक पूजनादि संपूर्णकमकर, और एकहजार ... पिपलवृक्षकी समिधाक होमारे १४८ 'और प्रधानहोम चरुकर्के बर भागमकर्क करें और कनां वृहस्पतिको प्रसन्नताकै निमिज घृत कर्फे होमकों करे १४९ ' श्रीरवीरंज्योतिर्महानिवन्धः । औरंहोमको सिदिके वास्तेविल्व और नारिकेलौकाहोमकरे औरपंतक प्रायशिन होमकी करे और पायसकर्के स्विष्टरुवहोमकरे १५० और बुद्धिमान होमकी सिद्धिके वास्ते न्याहातियोंका होगकरें और होमके त्यमें वृहस्पतिकी प्रसन्नताके निमित्त प्रतिमाका पूजन करें १५१ और श्वेत चंदनको तिलक और देशांगधपक और अगस्त्यके पुष्प और घृतक पूरित दीपक पूजन करे ५५ और दधिभक्तका नैवेद्य औरपानसुपारिकर्केयुक्क परे सप्रकार के विधिक जाननेवाला वडीव हरपतिको पूजा कर्के ।५३ पाठेसे पीतवस्त्र ऊपर देंवे और ऊपरका परिधानवस इसपूजा कापियांने मुख्यकहा, १५४औरपदृवस्त्र के अंभावमेकपासबस्त्रको सुदरं पतिककै दुपट्टेकोप्रति . विल्वानिनारिकेलानिजुहुयारोमसिद्धये प्रायश्चित्तं तेनैवपायसैःस्विष्टकद्भवेत् १५० व्याहतीर्जुहुयादीमान्होमसियर्थमेवच होमातेप्रतिमापूज्यादेवाचा यस्यतुष्टये १९१' गंधमलयजेचात्रदशांगोधूपउत्तम पुष्पमोगत्यसंभूत दीपमाज्यनपूरितम् १६२ नैवेद्यदधिभक्तस्तुतावूलनसमन्वितम् एव' वाविधानज्ञःपरिपूजाटहस्पतेः १५३. श्रेयःसंपादनादूर्ध्वप्रदद्यात्पीतमंवरम दुकूलमुरुपमेवात्रसमुद्दिष्टंमनीषिभिः। १५४ कासनमथाभावेदुकूलस्या ऋतिनवाम् प्राचार्यायकुलीनायश्रोत्रियायकुटुंविने । १५५ दद्यात्सद क्षिणंकीप्रीतयनाकिनांगरोः ऋत्विग्भ्यश्चधनदेयंब्रह्मणेधेनुरुत्तमा ॥ १५६ वलिप्रदानतुष्टस्यस्वर्गिभिर्वारहस्पतेः कृत्वापूजाविधानज्ञोभोगानाप्नोतिपुष्क लान्..१५७ दानमंतः धर्मशास्त्रार्थतत्वज्ञज्ञानविज्ञानपारंग विवुधार्तिहरों चिंत्यदेवाचार्यनमोस्तुते १९८ इतिगुरुशांतिविधानम् 'अथशुक्रशांतिविधा नम् पंचांगेशुभताप्राप्तमनसश्वसमुन्नतो त्राचार्यप्रणिपत्यादौवरयद्ब्रह्मणास है १९९०- Hitwani.hinde १ बनाएकर्केनतीनघरे और कुलीन. और श्रोत्रिय और-कुटुंबीआचार्यकेतार्ददक्षिणाकयुकवृहस्पतिको. प्रसनताकेनिमित्तदानकरदेने १५५.औरऋखिोंकेतार्दधनदक्षिणदिवेश्रारममाकेतार्दEसवत्सानी देवे१५६और बलिदानकर्के देवतयोंकर्के पुक बृहस्पतिको प्रसन्नकरदसप्रकारविधिकेजाननेवालापूजा लके बडे भोगोंकों प्राप्तहोताहै:१९० प्रतिमादानकामंत्रकहतेहैं हैदेवाचार्य नहरपते हैपमंशातत लकों जाननेवाले और ज्ञान और विज्ञानके पारंगम है देवतयोंको पीडाहरणेयाले हास शुमारेको प्रणामहोवे १९८ इतिगुरशांतिविधानम् अवशुक्रकी शांतिका विधानकहतेहैतिथ्यादि पंचा ग समपाद शुभहोवे और तिर्मदाहीवेतनमत्रीचापापणामकमलाकेसहितवरकरे।

श्रीरमाहारज्योतिसंहानिवन्धः । और प्रथमवरित वाचन कर शुकका भूजनकरे । और आम्रवृक्षको चटको वनायकावरक सकळ वेष्टितकर ३६ और चांदीको शुरुको मूर्तिवनायकर्के वंशपात्र में मंत्रके जाननेवाला स्याप नको सौर पंचामृतक स्नानदेवे और संदरमनके हरणेवाले गंध अपकर्के पूजन करे इस प्रकारपूजन के चाउलों के ऊपरस्थितकरे और चिट्टेचाउलॉकर्के सुंदर-पंचकोण मंडलका बनायले ने. १६२.और नाम और गोनं उयारणफर्केशुक्रकात्राबाहन करे. अहोइत्यानंद, हेशुक्र. मोजकट देशाजवश्वनघोड़े रथ में आरूद-१६३ हेचतुर्भुज-हेभृगुवंशम भूषणरूप और अक्षमाला और क मंझलके धारणेवाले, जायक दसमूतिम स्थितहोयो १६४ इसप्रकारध्यान शुक्रका करें और पाग 4 - SURESHERE गाना 'स्वस्तिवाचनपूर्वतुकुर्यादैत्येश्वरार्चनम् सावरक्षस्यपीटतुशुभ्रवस्त्रे पास सते. १६०: राजतंतभगुवश्यस्थापयेन्मंत्रवित्तमः पंचामृतेस्तुस्नात्वाथगंधा ध्यतुमनोहरे, १६पा समुच्चार्यप्रयोगंचतंडलोपरिविन्यसेत् मंडलपंचकोणेच विहितेतंडुलोत्तमे १६२ नामवंशंसमुच्चार्यदानवेज्यसमाव्हयेत् अहोमोजकटेजा तशुक्र चेताव्यवाहन १६३ समागच्छचतुर्वाहोभूगगोत्रविभूपाम परिप्राक्षावली हस्तकमंडलुधरनभी। १६४ एवंदैत्यगुरुंध्यात्वापायसविनिवेद्यच दद्यादने नमंत्रणब्राह्मणायकुटुंविने १६५ मंत्रः भार्गवोभर्गशुक्रश्चश्रुतिस्मृतिविशारः दः हित्वामहस्तान्दोपानायुरारोग्यदोस्तुनः१६६. कृत्वाचाग्निमुखविद्वान्सुन ततंजुहुयाचरं अष्टोत्तरसहस्त्रचयज्ञांगसमिधस्तथा१६७गंधपुप्पादिकंसर्वधि दध्यात्प्रतिपूजनेश्वतंतुरंगमंदद्यादक्षिणार्थचभक्तिमान्०६८ संपूजितेदैत्यगुरी क्षेममवाप्नुयात् यात्रामुखेविवाहेचगोचरेग्रहवेशने १७९-पूज्यादेत्येंद्रपूज्यो सौनात्रकार्याविचारणों ॥ इतिशुक्रपूजाविधानम् ॥ . संका नैवेद्य देखें और इसमकककटेवा पोलणकताई दान करदे ! ... १६५माकडे ह भार्गवजा मतेजवाला शुक्र जोह अतिस्मृनियों में चतुर सो अपनीपीटाको दूरक असार कोपायुपा और नारोग्यताक देनवॉलेहोवे १६६ और विद्यावान गर्नुलस्थंडिल वनायकनिमय मिकाम्यापन के चम्म और पलंगाको ममियांक एकहजार माठमंत्रक होमकरे १६० और र संपूगगंधपुष्पादियांक फेर दूसरीवारपूजनकरे और श्वतबका पौटा दक्षिणाके निमिनदो भकि कर्क युनं. १६४ोर इसप्रकारको शुभकापूजनकरणमें कन्यागोमागहोना और यानाकालमें. शोर वियामें वीर ग्रहगोचरम शुभकापूजनको इसमें संशग नाहिसा इतिशनापूजाविधानम ॥ श्रीरणवरियाोतर्महानिवन्धः ॥ દિદરૂ अब शोने को पूजाका विधान कहतेहें जन्मराशिम शनैश्चरं जन्मका और दूसरा और चाय और र पोर सप्तम ओटिम और नत्रम दादर्श स्थानाम अशुभे होताहै। १७१ और देह कारियों को काट कता है और धनकनिाश देशका पारयोग करोय देता है इंह शनका काररूपककै सोनभाने स्वर्ग मसे पाता में वर्तताई ७२ और पलक होम' दाने पूजादिया पूजनापत् और जन्मस्थान में स्थित शनि सवर्णहत किया है और तिसीशनि दूसौ पन में स्थितहासकके कातंबीय सहस्रबाहू हेत किया और चतुर्धराशिम स्थित होकर हिरण्यकशिपुहत किरा र प चमस्थानमें स्थितहायक राजा नल विपत्तिको प्राप्त किया। १७४और सप्तमरपानमें स्थित हो पकर्क राजा एनसेना अपनेराज्यसें व किया और अष्टमस्यानमें स्थित हायक "महादेय शिव, गजरूप कर द्विगेहूँ, १५और-नवमस्थान में स्थित होयक एजायुधिष्ठिरके प्राचीन अथशानिपूजाविधानम् प्रथमस्तुद्वितीयस्तुचतुर्थ पंचमस्तथासप्तमश्चाष्टमो 3- मदानवमोद्वादशोऽशुभकरोतिप्राणिनांकष्टधनदेशपारशवम्का लोयंदातरूपेणवत भवनाये। 19२ गजनीय प्रयत्नेनहोमदानार्चना दिभिःजन्मसस्थेनदेनर गोविनिपातिता १०३ तेनैवचद्वितीयेनकार्तवीयों पानिपातित चतुथैनासुराध्यक्ष पंचमेननलोनमा ७४ स्वराज्याप्रापितो शद्युम्नसेनोस्तगेनके अष्टमेनमहादेवोगजरूपीकृतःपुरा १७९ लवमे नकुरुश्रेोताधीनस्तुकारतः हादशेनाकपुत्रेणजमदग्निनिपातितः -१७६ मानवलपौढिरुयत्वनज्ञातवननिन्हवम्, सभक्तिपूजनचात्र शनैश्चरस्तुष्टिदम् १७७ स्वरह्योक्तिनावधिनापूजनीयःशनैश्चरः...सर्वकामफलावाप्त्यैनात्रका याविचारणा २७८, कृष्णांजनम्येपोठेखादिरेचायसेपिवा-तंडुलै.कारयेत्पीट कर्णिकाभिरलकृतम्, २७९, पश्चिमेतत्रपत्रेतुमडलंधनुराकृति कृत्वातस्थापये तत्रसूर्यपुत्रयथाविधि १५ ततश्चावाहनकुर्याच्छन्नोदेवीतिमंत्रत.अहोसौरा ट्रसंजात छायापुत्रशचतुभुजः १८१ किया औरददिशस्था में पैन होयक जमदग्नि हत किया, १७६ ओर इस शनश्च के आगे चहा उमालवी नहि काम पावताहे और चारो विद्यावो नहि चलताई और नम्रताक कान हि छोडता और भक्तिकर्के युक्त यो शनिका पूजनहे निसर्वक प्रसन होताहे १७७ कसपनगृलोक विधानस पूजनेयोग्यहे संपूर्ण कामनीफर के निमित्त इसमें लथपना "१७८ और पूजापाठ काले सुरमेसरी बनायै अंधया खवृक्ष को वा लोहको बनाये और चाॉवशे मायुक्त मडल कर्णिकाक गुल अदल बनाये १७१ और तिसमें पत्रिकेदर में अनुपायाह से सि धपकार मंडरमें भरका गाविधिक रयापन करें और न्दनकर शमादेवी इसमा प्राधारणको अंदीदपीनदै हस्गराएदेशमै जन्मनेवाले और चारमनाताले - स्काए -

६६४
॥ श्रीरणवीरज्योतमहानिवन्धः ।।
एप्सवर्ण और काश्यपगोववाले और, एकहायमें वाण एकहायमें धनुष एकहाधमें त्रिशूल एकहाथ
के वरके देने वाले और गृध्र इल्ड के वाहन इसमतिमें श्राय के स्थितहोयो, १९२ राजन
प्रजापति वेदके मत्रकर्के पश्चिम दलमें पूजन करे और इसी मंत्रक होमादिकमकरे .. १८१ और
बुद्धिमान हजार संख्याकचरहोमकोंकरे और होमकनसमें विधिसयुक्त रुप्पाधेनु दान करदेवे।८४
औरशनि की मूर्तिलोहेकीसुदरदान करेग्रारदक्षिणा औरवस्त्रयुक्तकुटुंबीनाह्मणकताईवे १८५जी
र तसहिभेटप्राचारवालाबलाकेतोई सुदरमहिपादानकरदेवेसारऋत्विजोकॉयथाशक्तिधनदेवे १८
और पीसें बाह्मणोंकों भोजनदेवे अनेक गोत्रमें उत्पनजोहे, तिन्हकों और यो थनिकी मूर्लिपूजन
करीहलोहेकी सुदर १८७ सो मार्च ब्राह्मणसे मोलकर्केललेवे और तैलके भाई मेंपावे और दिकमें
कृष्णवर्णाकंगोत्रशचवाणहस्तीधनुर्दर त्रिशूलीचसमागच्छवरदोगृध्रवाहन.१८२
प्रजापतेतिसंपूज्य संराजनपश्चिमेदले प्रजापतेतिमत्रेणकुर्यारोमादिकवुधः१८३
सहस्रसमितकुर्यादवनचरुणावुधः होमांतविधिवद्दद्यात्कृष्णधिनु पयस्विनी १८४
मूर्तितुसूर्यपुत्रस्यदद्याल्लाहमयीशुभा सदक्षिणांसवस्त्रांचब्राह्मणायकुटुंविने १८५
तथादद्याच्छुभाचारोब्रह्मणेमहिपीतथा अन्यभ्योब्राह्मणेभ्यश्चदद्याद्रव्ययथावसु
१८६ वह्मिणान्भोजयेत्पश्चान्नानागोत्रसमुद्भवानयामति पूजिताहोमवर्कजस्याय
सोशुभा१८७ दत्वाविप्रायतापश्चाद्याचयेत्प्रतिनिष्क्रयाततैलभांडेविनिक्षिप्याश
क्यरूढांतुकारयेत् १८८ ब्राह्मणभोजयच्छत्यातिलान्मापास्तुनिर्वपेत् प्रे
भातविप्रभुतस्तुविधिरेएसनातना १८९ एतत्कृत्वाविधानसर्वदासुखमानुयात्
१९. 'इतिशनिपूजाविधानम् प्रथमदनरत्नेभविष्योत्तर शनिव्रतम् ततोमदस्य
दिवसेनानमभ्यगपूर्वककायदेयचविप्रायतलमभ्यंगहेतवे १९१ यस्तुसवल्म
रयावत्प्राप्तशनिदिनेनर: तैलंददातिविप्रेभ्यः स्वशत्यात्यजेतपिवा १९२
तत सवत्सरस्यातेप्राप्तेतस्यादनेपुनालोघटार्पितसौरितैलकुंभेविनिक्षिपेत् १९३
बारूद करदेथे ॥ 15 और यथाशनिक प्राह्मणोंकोंभानन देवे और तिल और माहा दान
करे प्रात काल उठकर्के निन्यप्रति निल पोरे माप एक ब्राह्मराके भोजन निमित्त देवे इह सनातन
विधि कहिह १८९ इसविधानकोंक सर्वदाकारसुखकोप्रातहोताह १९. इतिशनिपूजविधानम्
अव मदनरत्न और भविष्योनर श्यनिके मनका विधान कहाहै शनिवारकोदिन तिलोंका तेल्लगापू
क्म्मानको करे श्रार ब्राह्मणको वा मरनेके निमिजतेल टेवे १९१ और कहतेहैं यो मनुष्य थनि
नारक दिनकवपपर्यंत नामों का तेल दान करदेता है अथवा शाके निमित्त कर्के तेलका साग
कत्ताह सौ वर्षकोसमाप्तिमें इस विधानको करे ॥ १२॥ ओर वपके प्रत्यमें प्राप्तयो थनिवारतित
दिनमें लोहे के घटेर युन शनिकीमात तेलके कुंभमें स्थित करे ॥११॥

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ ६६५ लोहे केवात्रामेके कलशमें कालेरंगके 'दोवस्त्रोंकयुक्त औरकालेकंवल केऊपरधरे १९४ औरंभापतैल लगाये मान करे और काले पुष्पोंक, शनिका पूजन करे और कस्तूरीफर्के और सुगंधिवाले धुम्पाक और खिचंडीके नैवेद्यक तिलं भनक पूजन करे। १९५ इस कारं शनिका पूजन कवीरवार क्षमापन करावेग्और कृष्णवर्णके श्रेष्ट ब्राह्मणकताई और प्रतिसके अभाव में और बाही पकनाई इसमत्रदान करदेवे हेराजनाः ॥ १९६॥ कोणकॉपीर नीलसुरमेकीन्याई प्रभावालेको और मंदगतिवालेकों और छायाकः मूर्यसे उत्पन्नभयाजोहै तिसश्चनिकों में नमस्कार कत्तीहां १९७ हेमूर्यके पुत्र तेरेतांई हेशनैश्चर तेरेताई हेरुष्पवर्ण और सुरमा और मेचके मडकेल्हीके वर्णवाले दम अपने रहस्यको श्रवण कर्के हेसूर्यपुत्र मेरेको कामना पूर्वक वरकों देह ,१९८ हेप्रेतराज तेरे लोहेतापमयेवायकृष्णवस्त्रयुगान्वित ॥ कृष्णगोदक्षिणायुक्तंकृष्णकंवले शायिनम् १९४ स्वयमभ्यंगतःस्नात्वाकृष्णपुष्पेस्तमर्चयेत् सुगंधिगंधपुष्पैश्च केशरान्नैस्तिलौदनैः १९५ पूजयित्वासूर्यपुत्रंक्षमस्वेतिपुनःपुनःरुष्णायहिज मुख्यायतदभावेतरोयच १९६ देयःशनैश्चरोभत्त्यामंत्रणनिनवद्विज कोणे नीलांजनप्रख्यमंदचेष्टाप्रसारिणम् छायामार्तडसंभतनमस्यामिशनैश्चर १९७" नमार्क पुत्रीयशनैश्चरायनीहारवीजनमेचकायं श्रुत्वारहस्यभवकामदस्वफ लप्रदामभवसूर्यपुत्र ९८नमोस्तुप्रेतराजायकसदेहायनमः शनैश्चरायरायश दबुद्धिप्रदायिने १९९ इतिशनैश्चरवतमप्रथशनशचरशांतिस्तत्रैव हादशाष्ट मजन्मस्थेशनौसवग्रहश्वरेश्रावणेमासिसंप्राप्तप्रथमेशनिवासरे २०० लोहरू पेशनिंकृत्वास्नीप्यपंचामृतन३ । पुष्पैरेष्टविधैधूप फलेव विशेषत: २०१ नामभिःपूर्यदतै क्रमेणग्रहसत्तमं कोणस्थापिंगलोवंभ्रुःकृष्णोरौद्रायोतक २०२ को नमस्कारहो हेल्थदेहवाले तेरेताई नमस्कारहो हैशनेश्वर हेकूर हैशुद्धवृद्धिकैदेनेवाले, तेरेको 'नमस्कारहो इस प्रकारकहे १९९ इतिशनियतम् अब साघसप्तयोगमें शनिकी शांति कहतेहैं ॥ जिसमनुष्यको जन्मराशिसे हादश और अष्टम श्री जन्मस्थानमे ग्रहराजगनि स्थित होवे सोश्रावण मासमें प्रथम जो शनिवार तिस, दिन में २: लोहेका शनि वनायकर्के पंचामृत से स्नानदेवे और पुष्पॉक और अंटांग धूप के और फलोंक २.१ श्रागेकहेजो नाम तिन्हॉकर्के ग्रहोंमें अटयो शनि तिसका पूजन करे कोपरया पनमा पिंगलापनमः वधवेनमः कृष्णापनमः सैदापनमः अंतकापनमः यमायनमः ३.२ सौरयनमः .. है :- ६६६ ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । शनैश्चरायनमः । मदायनमःपि पलादक्रपिने इन्हों दयनामाकर्वेशनिरतुतरियादिनाय जनवरे और शनीदेवी इस वेदके मंत्र पूजनवरे २ ० ३ और इसप्रकारपूजनकर्के नैवेद्य । कमपूर्वकदेवे प्रयमपूजाकेतारमेमहाभत्तकानैवेद्यदेवे और दूसरेशनिवारपायसतौरकानैवेद्यवे . २०४ और तीस रे वारमें अवलीका नैवेद्यदेवे अवलोछाह और भत्त और हलवीण मिलायकः 'सकार हैं तिसकों लेरी नामकर्क दिगदेशमें प्रसिद्ध नागपूजामें बनातेहें और चशनिया में सुंदरपूरियांकानय लगावे इत्यपिशनिशांतिः अवमतातरकर्केरोहिणीनक्षत्रक शक्टभमशानिपूजावा । विधानयह तेहैं। कदाचित् किसीक समयमै गदिशौके गड्डेकॉयमरूपथानिकक,भेद होवे। तव जगतका विनाथ होता तिसदोषनिमित दोहजार-10.... ब्राह्मणोंकोसाधुयोकोयथेष्ठ भोजन देव और त्रिवासरपर 1. सोरिःशनैश्चरोसंह पिप्पलादेनसस्तुतः शन्नोदेवीतिसर्वत्रवैदिकेनप्रपूज, येत् पूजायित्वाचनवेद्यतत कुर्याक्रमे गतुसमापभक्तप्रथम द्वितीयेपायसशुभ . तीयेत्ववित तीयेवविलीकार्याचतुर्थपूरिकाशभा, अविलीततडलनिर्मितोलेह्याविशेषः । प्रथमादिशब्दोत्र ॥ इतिशनेशचरशांति, ॥ अथमतांतरेणहिणीशकटभेदेशानि पूजादिविधा नम् अयुतंब्राह्मणान्साधून्यथेष्टभोजयेत्सुधी- तांबूलेंविविधैवरदक्षिणाभि रचतोषयेतं २०६ पदाकदाचित्समयेजगतांविप्लवायचशकटोभिद्यतेव्राह्मोम देनयमरूपिणा २१७ कृष्णेरंनडुद्भिर्युक्तंशकटचापयेच्छुभम् ॥ चक्रेलोहमये कृष्णेसोपस्करस्युते २०० श्रोवियायसुलायब्राह्मणायसमर्पयेत् नामम, ओणमृदस्यदक्षिणासहितनूप,२९९ इतिशनैश्चरपूजाविधिः॥ अथस्तोत्रम् ॥ श्रीगणेशायनमः अस्यश्रीशनैश्चरस्तोत्रमत्रस्पदशरथपिः शनैश्चरोदेवतात्रि छुपछंद शनैश्चरप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥ नादूलोका और अनेक प्रकार कत्लॉक चार दक्षिणा प्रसन्नको १.. श्रीर कालरंग लोपर्क थुक्क गळा दान करकेदेवे चक्रतितके लोहे के वर्णक वनावे और सपूर्ण परकर को युक्त १० ये स्वभावाले श्रोत्रियाह्मणके ताई टानकर्के वे हेराजन् शनिक नाममंत्रों कॅ और दक्षिणाकर्फयुक्न 'दौ १. १ इतिशनापूजाविधि अनशनैश्चरकारतोत्रकहतेहैं ॥ जिस मनु यकों गनेरको पीडा किसी कारकी होवे सोदह राजादशस्यय क्यिायोग्तान समझापा टकरे ॥ प्रात.कारमें स्नान श्रीगणेशानीको प्रणाम कर्फे और शनिको प्रसनताके निमिरविनि पोगरे । .. , ॥ श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः । ६६७ 771. Dairy श्रीराजादशरथंजीकहतेभये । कोणनामक और अंतकनामकर्के और यमनामक और बबू नामक ओर कणनामक और शनिनामक और पिंगलनामक और मंदनामक और सी रिनाम नित्यप्रति स्मरण किया जो पीडाको हरताहै तिस सूर्य के पुत्रताई नमरकारहो १, और जिसके विषमस्थानमै ॥ १।२४।५। 12) | १२॥ स्थित होया देवता और दैत्य और किन्नर और गगंधर्वमा विद्याधर और नाग संपूर्ण पीडाकों "प्राप्तहोतेहैं तिससूर्यके पुत्र. ताई नमस्कारहो २ और जिसके विपर्मस्थानमें स्थित होयां मनुष्य और राजा और पशु और. मृगेंद्र और वनकेंजीवं कोट और पतंग और भंगदहं संपूर्ण पोडाकों प्राप्त होते, तिस सूर्यके पुत्रता इनमस्कारहो और जिसके विपस्थानमॅस्थित होया देश और किलकोट और वन और सेना के निवासस्थान और पुर ग्राम पीडाको प्राप्त होतेहैं तिससूर्यके पुत्रताई नमस्कारहो ४ और जो Timirmir similar TETTE ॥ दशरथउवाच ... कोणातकोरौद्रयमाथवभ्रुः कृष्णःशनिःपिंगलमंदसौरिः नित्यस्मृतोयोहरतेचपाडांतस्मै नमः श्रीरविनंदनीय'१'सुरोऽसुराः किंपुरुपा गणेंद्रागंधर्वविद्याधरपन्नगाश्च पीडयतिसविपमस्थितेनतस्मनमः श्रीरविनं दनाय २.नरानरेंद्राःपशवोमृगेंद्रावन्याश्चयेकीटपतंगभंगाः पीडयतिसवैविप मस्थितेनतस्मैनमःश्रीरविनंदनाय ३.देशाश्वदुर्गाणिवनानियत्रसेनानिवेशः पुरपतनानि पीडयतिसर्वेविषमस्थितेनतस्मैनमः श्रीरविनंदनाय ॥ ४ ॥ तिलैयवीपगुडानदानले हननीलांबरदानतोवा प्रीणातिमत्रेनिजवासरेचत स्मैनमःश्रीरविनंदनाय ५॥ प्रयागकूलेयमुनातटेचसरस्वतीपुएयजलेगु हायों योयोगिनांध्यातगतोपिसूक्ष्मः तस्मैनमः श्रीरविनंदनाय ६ अन्यप्रदे शस्विरह प्रविष्टस्त्वदीयवारेसनर सुखीस्यात् गृहागतोयोनपुनःप्रयातितम्मैन म:श्रीरविनंदनाय' .७ स्रष्टास्वयंभूर्भुवनत्रयस्यत्राताहरीशोहरत्तेपिनाकी एकास्त्रिधाऋग्यजुः साममूर्तिस्तस्मैनमः श्रीरविनंदनीय सूर्य का पुत्र शनिवारके दिनमें तिल और पंप और माह और गुड और अन दीनकरणेकके प्रसन्नता कोप्राप्तहोताहै .तिसकेताईनमस्कारहो ५ श्रीर प्रयागताकेतारमें और यमुनाके कनारेमें श्रीर पनि प्रसास्वतीके जलमें और गुफा और सूदमरूपकर्के योगीजनोंके हृदयमें वास करणेवाला योहे तितमूप बनाई नमस्कारहो ६ ओर हेशनेश्वर योमनुष्य तुलारे वारमै विदेश से धरमप्रवेश कहि सो सुखोहोनाह और जो मनु-य. तुलारे। वारमें घरसे यात्रा, कनाहै सो फेर शीप्रयाको नाहना महोताहे अयसँजो मूर्पके पुत्रहो नुहारेताई नमस्कारहो. और तीनभुवनके रचन वाले जोतुमहो ग्रला रूपक और रक्षाकहो बिशुरूपकर्के और सिंहारकतेंहो शिवरूप एकाहनीन प्रकारके ऋग्वेद और यजुर्वेद और सामवेदकोमूनिकोंधारणेवालेजो सूर्यकपुनतिन्हकॉनमस्कान्हो ८ ..

शनैश्वर . ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ || FilPाम और कहितेहैं इहजोशनिकी ..आठश्लोक कर्केस्तुति इसको योमनुष्य प्रातःकाल उठक प्रीतिसे पढताहै सोमनुष्य पुत्रोंक और पशुयोंक और बंधुयोंकर्के युक्त होताहै औरसुखकों और पृथ्वी मभागांकों भोगकर्के देहांतम विष्णु के निवांणपदकों प्राप्तहोताहै ९ और कोणस्थ १ पिंगल २ श्रु ३ र ४ रोद्र ५ अंतक ६ यम ७ सौरि १ मदन १० दशनामेकिक पिप्पलादपिने शनिम्नुतकियाहै........ इन्होंनामाको योप्रातःकालमें पढताह तिसकोंशनिकोपोडा . कदाचितूनहिहोतीहै ॥ ११ ॥ इतिशनिस्तोत्रम् ॥ अव राहुको शातिका विधान कहतेहै , जन्मराशिमें प्रथम और द्वितीय और चतुर्थ और पंचम औरसप्तम और अष्टम और नवम और दादशस्थानमें स्थितजोराहुः मनुष्योंकॉमृत्सुकता है और देशका त्यां F- E ARRESTEEfi CTETTEERai tuptari शन्यकपःप्रयतः प्रभातनित्यंसपुत्रैःपशुवांधवैश्व पठेञ्चसौल्पभुविभौगभो ताप्राप्नोतिनिर्वाणपदतदते ९॥ कोणस्थःपिंगलोवर्धः कृष्णोरौद्रोतकोयमः सारिःशनेश्चरोमंद पिप्पलादेनसंस्तुतः१०एतानिदशनामानिप्रातरुत्थाययः पठेत् शनैश्चरकृतापीडानकदाचिद्भविष्यति ११ इतिशकटभेदनामगुणवि शिष्टस्तुतिपुरःशरंशनैश्चरपूजाविधानम् ॥ अथराहुशांतिविधान ॥ प्रथमस्तुद्वितीयस्तुचतुर्थःपंचमस्तथा ॥ सप्तमश्चाप्टमस्थावानवमाद्वादश स्तमः ॥ १ ॥ करोतिमरम्पुसांदेशत्यागधनक्षयम् ॥ विकारान्शी णितस्यापियुद्धेचैवपराजयम् २॥ विवादेमानहानिःस्याहुःखचसुहृदामपि निर्विधार्थतुसंपूज्योग्य्ह्योक्तविधिनातमः ३ पूजितेतमसिप्रीतेसर्वान्कामान वानुयात् कालांजनपदेताततथालोहमयोपिवा ४ चतुरस्त्रेचतुष्पादनूतनैव स्वसंयुते अक्षतैःपूजितेसम्यक्तन्त्रतस्थापयेहुधः ५ पाहूयविधिमार्गेणतमी मत्रेणतंग्रहम् शूद्रवर्णसमुद्भूतकृष्णवर्णचतुर्भुज ६ धनुःपाशधरःश्रीमानक्ष मालांकमंडलुम् चतुर्दश्यांसमुत्पन्नकृष्णपक्षेविशेषतः ७. : ... धनका नाश कला है और रुधिरका विकार और युद्ध में पराजय काहै २ और विवादमें मानको हानि और मित्रोंको दुःख कत्ताह और तिसदोपके दूरकरणाकै यारते अपने गृहोक विधा नसे गहुपूजने योग्यह ३ और पूजाकः राहुके प्रसन्नहुये संपूर्णकामनासिबहोती हेराजन का ले मेरमको चडकीमें अथवा लोदेको चउकीमें ४ चतुष्कोण मडलमें नूतन वखर्फ युक्त स्थाप करे और भलीप्रका अक्षतसि पूजन करे ५ और विधानकर्के राहुके मंत्रसे आवाहन करें हंगद्रवर्णमंजन्मनेवाले हेलपवणं हेचारभुजॉवाले ६ श्रीर धनुप और पाश और अक्षमाला और कमंडलु धारणे वाले हेरूशपक्षकीचतुर्दशीनिधिमे जन्मर्नेवाले . ग और " श्रीरावीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ छ हेयमहेनहाघोररूपहेदेवताऔर दैत्योके हतकरणेवाले हेपैठीनसीगोत्रमै जन्मनेरूपमहाघोररूपी नवरदेशमें उत्पन्नहोनेवाले ८ और भरणीनक्षेत्रमै जन्मनेवाले हेसिंहिकाके पुत्र तेरेको नमस्कारही हेवरदेनेवाल्योंमें श्रेष्टनायककें इसपीठमें मूर्तिमेसन्निधानहोवो९इसविधानकर्के रादूका आवाहनकर्फे पूजनपवित्रहोयकर्के करे औरतिसकेउपरंत दूवाके दलोंकर्के दशहजार...होम करे। और सहसमतोति इसवेदक मंत्रकर्के पायसका होमकरे ११ और पीछेसें स्विष्टस्त होमकि विधिकर्के फेर राहुका पूजनकरे, विशपस १२ और कुटुंबी आचार्यके ताई लोहे की दक्षिया देवे और दोवस्त्र और सूत्र और कर्णकि कुंडल और हायोंके कडे दानदेवे १३और पीठेसें ब्राह्मणों ततः पाचन FIRSTATE यमरूपमहाघोरदेवदैत्यनिवर्हण-पैठीनसकलेजन्मदेशेववरसंज्ञके ८ भरणा तारकायांचसैहिकेयनमोस्तुतेभागच्छवरदश्रेष्ठपीठेस्मिन्सन्निधिंकुरु.९ आवाह्य. विधिवदाहुपूजयेत्प्रयतःशुचिःततस्तुहवनकुर्यादूर्वाभिरयुतेनच ०प्रधानपाय संतत्रसाज्यं चैवविशेषतः सहस्रमसौतिहोमपायसनप्रकल्पयेत् ११ स्विष्टकृतेजातेहोमांतेविधिवित्तमः प्रतिपूजांततःकुर्याद्राहो प्रीत्यविशपतः१२ आयसंदक्षिणांदद्यादाचायोयकुटुंविने वस्त्रयुग्मंचसूत्रंचकुंडलेकटकानिच १३ ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्भुतेपुनुव्रजेत्ततः एवंय कुरुतेपूजाराहाँगोचरस्यच १४ दुष्टस्थानस्थितस्याशुग्रहपीडाविनश्यति सर्वान्कामानवाप्नोतिनात्रकार्यावि चारणा १५ इतिराहुपूजाविधानम् अथकेतुपूजाविधानम् यथाराहुस्तथाकेतु । ज्योतिःशास्त्रेनिगद्यते तस्यशांतिकरंसम्यग्विधानमुनिभिःस्मृतम् ॥ कृत्वाकांस्यमयंकेतुंचतुर्वाहुमहातनुं धूम्रवर्णदीर्घहनुपिंगश्मश्रुविलोचनं ॥२ एवमेकेतिकेतूनांरूपवाहुल्यमंजसा एकएवेतिचान्यतुसहस्रत्वपरेविदुः ॥३ को भोजन देवे और भोजनकरापकर्के पाठपयर पीछे गमन करे हेराजन इसमकारकी पूजा जो विषमस्थान स्थित राहुकी कत्तीहे १४ तिसके दुष्ट स्थानस्थित होने की पीनायको प्राप्त होतीहै और संपूर्ण कामनाको प्राप्त होताहै इसमें संशय नहिह १५ दतिगहुजाविधानम् अव बेतुकी पूजाका विधान कहते हैं जैसाराहुन हाहतेसाकेतुज्योतिपदा सम्वाह सिकाशात करणका विधान मुनियोंने कहाहै कारपका केतु वसे देहवाला और चारभुजांवाला और लंबी ठोडीवाला और पिंगलवपकी दाहटी और पिंगलनेनावाला बनाय के स्थितकरे । और कक पि केतुपोंके बहुतरूपकहते हैं श्री कर्दएकहि कहतेहैं और कईहजार केतूकहतेहै ।

॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः । महाभयकर रूप बड़ा रौद्रामनुष्योंकॉवडाभयदेनेवाला और तिसकेनाम गौत्रकाबारणक आवाहनकरे और चाउलॉकर्के परितमडलमें चित्रितवर्षको पीठमें स्थितकरे और दोवतकक युक्तोर चदनक पूजित करो ५:ौरा पचामृतका मानदेकर्के और आवाहनकर्के स्थापित करें नावाहनकामनकहतेहैं हेकैतो वडीभुजोवाले और विशाखानक्षत्र में जन्मलेने वाले और अमावा स्यातिथिम जन्मनेवाले और द्रवर्णमें उत्पन्नहोनेवाले ७ हेसूर्यचद्रमार्को भयदनेवाले हकालरू पनेरेकॉनमस्कारहोदेवरफेदेनेवालेनुमानंदके देनेवालेहो हेसुव्रत ८ श्रीयक्| इसयज्ञमें स्थित हो वो और कामनाको पूर्णकरो हेप्रभो इसप्रकारकावाहनकरे और केतु एवेति इसवेदक मैत्र के 1 . महाभयमहारौद्रमहाभयकरनृणाम् ॥ नामगोत्रसमुच्चार्य्यमवरावाहयेदुधः ४ निवेश्यचिवितेपठितंडुलै परिपूरितेहावस्त्रयुग्मसमायुक्तेचंदनेनसुचर्चित । ५ ' पचामृतेनसस्नाप्यसमाहूयनिवेशयेत् तवावाहनमंत्रः अहोकतोमहा वाहोविशाखाऋक्षसंभव अमावास्योंतिथौजातशूद्रचणसमुद्भवं आदित्यचं द्रभयदकालरूपनमोस्तुते 'आगच्छवरदानदनंदनोभवसुव्रत ८ यज्ञेम्मिन्कु रुसांनिध्यकामानापूरयऽ भो इत्यावाहन केतुकृण्वेतिमवेणपूजाहोमविधिः “स्मृत ९ चित्रानंचाशनांत्रकुशाश्वसमिधस्तथा अयुतंहवनेसख्याप्रवलधृतम वै १० कनेस्विष्टकृतकार्याप्रतिपूजामनीपिभिःछागस्तुदक्षिणाचावकेतूनांप्रीतये मता ११ सपाद्यविधिवद्रत्याशाचार्यायमनीपिणे मूर्तिछागचवस्त्रंचनमस्कु यात्प्रयत्नत. ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्दद्यात्तेभ्यश्चदक्षिणा एवमी दिखेटानांपूजनपरिकीर्तितं १३. यस्ययस्यचखटस्यहोमेवन्हि एथक्टथकू नामानिकथितान्येवयज्ञकर्मविशारदैः१४ १२ के पूजा और होमी विधिकहीहै ९ और चित्रानभोजन नागेघरे योचित्रानपूर्व रिपाई और कु गाको समिधाक्कै दशहजार होमको संख्या कहिहें और निश्चयकर्फे घृतसंप्रधानहाम करे, "पीर विहरन होमककै वुद्धिवाल्योंने फेरप्रतिमाका पूजन करणयोग्यहे पार वरादक्षिणानुको कहिहे प्रीतिवान्ते ११ इसप्रकारपूजन के दिगले प्राचार्यकेताई मूर्ति पार वाग और यस्रदे ककं नमस्कारकरे यत्नसे १२ और पोसें नाह्मणोंको भोजनदेवे श्रीर तिन्ह रे ताईदक्षिणारचे इ सप्रकार के सूर्यादिग्रहोंका पूजनकहाहै १३ और जिसजिसप्रकारको शानिहोये तिसतिसराय नि भिनभिन्न शातिकमके जाननवाल्याने, कहा १४ ६७१ ॥ श्रीरणाविरज्योतिमहानिवन्धमा । और कहतेह,सूर्यके होममें कपिलनामककै अग्निका पूजनकरे. और चंद्रमाकहोममें पिंगलनामकः और भीमके होममें धूमकेतुनामककैनीम्बुधकेहोममेंजटगमिनामा १५और वृहस्पनिक होममें शि खानाम और शुक्र होममें हाटकनामक और शनि के होममें महातेजनामकर्क और गहुके नुके होममें हुताशन नामक अग्निका पूजनकरे १६ और योमनुम्यअग्नि नामोंके गानने विना होमकों केताह सो होमके फलकों नहि प्राप्तहोताहै और इसप्रकारक केतुयाँका पूजन र जाहे पुरषोंकों ओर विशेपमै सीयोंकों संपूर्णकामनाकेदेने वालाह''तिनुपूजांविधानम् प यपोगदानविधानरत्नाकरे अगस्त्य मुनिके प्रतिस्वामी कार्तिकीकहतेभये हेअगस्त्य एकराशिमगह आदित्यःकपिलोनामपिंगल सोमउच्यते ॥ धूमकेतुस्तथाभौमोजाठराग्निर्बुधःस्मृतः २५गुरोश्चैवशिखीनामशुक्रोभवतिहाटकः ॥ शनैश्चरोमहतिजाराहुकेत्वोर्तुताशन १६अविदित्वाग्निनामानिहोमकुयाविचक्षणः ॥ तद्दुतनचसस्कारनचयज्ञफलंलभेत् १७ एवंविधानमुद्दिष्टेकेतूनांपूजनेमतं मर्वकामप्रदन्टणांनारीणांचविशेषतः १८ इतिकेतुपूजाविधानम् अयोगदानविधान रत्नाकरे योगशांतिप्रवक्ष्यामि विशेपाच्छणतापस ग्रेहाणायोगतोयोगावविधास्याःप्रकीर्तिताः १ तवय रिष्टदायोगास्तसूच्यारिटशांतय योगदानप्रकर्तव्यविचार्यमतिमन्नरैः २ स्वल्पाधिकांशगायचराशास्वादिकल्पिते तत्रत्वल्पांशगास्तेतुदक्षभागेधि' कांशगाः ३ वामेस्थाप्याविशेपेणयस्थितिविर्जिताः एवग्रहयुतराशिरः वाहेमादिनांशुभम् ४ 14- पित होने में बहुत प्रभारफेयोग रहेहै । निममंजोष्टिक देनेवाले लोग तिन्ही मालिक वारले बुदिया वो मनुनि नोगदान विचार करू करणे बोग २ जीरोमा योरेमॉम स्थि नजीर योग्रा अधिक मामि स्थित ? तिन्हींका यागनिगरिया प्रतिमोमें उमा रयानमें गियर सोनी निसराशिम पाण प्रकों दक्षिण भागमा भाग गिक में रणनारे एकहि गशिम मिझ भिा मति नहि ग्रनाये ३, टम प्रकारको गशियों मुवादि भातुको पनापरक प्रहको निमय उपर पनाये ६७२६ ॥ श्रीरणवरिज्योति हानिवन्धः॥ और प्रथम राशिका पूजनकरे तदनतर तिसू ऊपरहियहाका पूजनकरे और तिसमे प्रथम अधिक अशाम स्थित ग्रहोंको पूजे और पीछेसे होनाश ग्रहका पूजन करे ५ ओर तिस तिस ग्रहके मक और तिसीतसरीशके मंत्रक बुद्धिवाल्याने पूजनकरणा कहाहै ॥ ६ और आगेहोने वाले दोपके निमित्त वेदिक मत्रत कर्मकरे ओर प्रवृत्त दोपको निवृत्ति वास्ते तत्रोक्त मनोसे कमकरे इस प्रकारको व्यवस्था कक पूजन करे और, योगटानमेविशेष श्रवण कर हे अगस्त्य - गरे -- तवाटापूजयेद्राशितत,खेटान्प्रपूजयेत् तवादावधिकांशस्तुपज्योन्यूनस्ततः, पर ॥५- ॥ तत्तद्ग्रहीयमानत्तद्राशिगमवत राशयश्चग्रहाचे वपूजनीयाविचक्षणे - ॥६॥. आगामिदोपशात्यथैकर्मवैटिकमत्रत प्रहं. तटोपशांत्यर्थकमतात्रिकमत्रन ७ एवंव्यवस्थयाकार्यग्रह शांत्यर्थकमणि योगदानेविशेपतुशृणुष्वमुनिसनम,८ आरभ्यादित्यवारतुक्रमेणय हमर्तय तत्तहारेप्रदातव्या समर्चनपुर सरा ९ भूशय्याब्रह्मचर्यादिभक्ष्यभोज्यव्यव स्थिते ॥ ग्रहशांतिप्रत्तैस्तुसप्तवारेपुमूर्निपु १० दत्तासुस्तत पश्चादष्ट मेवासरेपुन ॥ योगदानप्रकर्त्तव्यं श्रद्धाभक्तिसमन्विते ११ वृत्तिशीलसमो. पेतगुणवंतद्विजशुभं ॥ अभ्यर्ययोगप्रीतमांसालकरणाविता-१२०, ८ प्रादित्यवारसे रेकर्के कमसेतिस २वारमे पूजनकर्क ग्रहोंकी मूर्तिमाका दान करदेवे ९ आर मिशयनादि व्यवस्था कक ब्रह्मचर्यमे स्थित होवे और ग्रहमर योहे तिसमें सुयादिवारोम प्रत्यक गरम तिस निस महको मूर्ति का दान करे । और अष्टमटिनम् श्रद्धाभनि कम मुक्त योगमूर्ति का दान र योग्यह ११ आर श्रेष्टवृतिबोर टवभावक्र युक्त योगुणवान ब्राह्मराह तिसको पूजन के ये गटान की प्रतिमा सपूर्ण उपाकरकर्केयुक १२ ६७३५ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धी Pोगी भकिक बालकतोद देदेवे औरयोगारिष्टकेटूरकरणे वास्तेऔरदानकीपूर्णनावारदक्षिणादान 11 इस प्रकार दानटेक प्रदक्षिणा करे और वामपका विसर्जनकरेऔरविशेपसे कितनाककाल तिसबाह्मणकादशंन नहिको १४ औरयोगदानकायोद्रव्यहतितकोंडगाराम मौल्यकवी नहियह राकरे और इसीप्रकारबहुतवालगोकोवायोगदानविभागकर्केकदाचित नाहदेवे १५वहुतयोंकाविभागसे देनेक दानको हानिहोतोहे औरदान निष्फलहोताहै हैअगस्त्यदह महाशांतिकाविधान - सापक कहाहे १६ हजार माप परिमाश सुवर्णकी ग्रहमार्नेयनावे और तिसके अर्धमान क वो चतुधा : शक बा अष्टमांश कर्केवा सो १.. मापकर्के ग्रहको मूर्चि वनावे १० और तिसंसैन्यून 7 ४ दद्याद्विप्रायमत्तयातुयोगारिष्टप्रशांतये । ॥ दक्षिणांचयथाशक्त्योदानसं. पूर्तिहत ३३: ॥ दत्वाप्रदक्षिणीकृत्यब्राह्मणंतुविसर्जयेत् । - ।। नतस्यदर्शनकुर्यात्कचित्कालविशेषतः ॥ ,१४. ॥ द्रव्यंचयोगदानी यनग्राामोल्यतापिच ॥ नदेयमेवंविप्रेभ्यावहुभ्यस्तुकदाचन, :.१५ तेन दानेनहानिःस्यान्निष्फलंतत्प्रजायते ॥ महाशांतिविधातंतुसंक्षेपणप्रदार्शत म् १६ सहस्रमापकस्वग्रहमूर्तिप्रकारयेत् तदर्धेनतदर्धनतदधनरातनवा १८ ततोन्यूनप्रमाणनत्वत्यंताधमारितं ॥ मापायुतनकर्तव्यायमस्य प्रतिमाशुभा १८ नियुतनतुमापाणांकालपुसस्तथाभवत् रोप्यदशगुणी कताविंशतिसंस्यकं ॥ १९ बादशांगुलिमानतुग्रहाणांमृत्तिरिप्यते ॥ श्रात्ममानातुकर्तव्यात्वन्यातुभिरीरिता, २० द्रव्यमानाधिकत्वनमानमेतत् प्रकीर्चितम् । इतियोगदानादिविधानम् । मलंतनिपिरमानकहाशारणमीमतिमामादानकरशाहोवे तवदशहजार....मापकाप्रतिमावनाये पदकालपुरुपकादानकरपाहोवेतनलक्षा..... .....मापकापतिमारना और पोरगंगाकाएबमार कहा और इसमानमें रापका दयातित मान कहाहे मार ताम्रकीतिमा सलिमानक.. गगा : और मागं २ गुलामारामहीको मानपद पद के बिना और चाणकानिगानपि सय अपने दहक मापा कहि इसमें गणानिनिमामr म प्रयापम रहा ॥ दनियोगदानादियानन् ६७१० ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धोis अयय के प्रत्याशीर्वादकमंगलकत्ताहै ।। श्रीरामचंद्रजीकेचरणकमलकीकपासेंटीर एवीरसिंहम- शार राजपुत्रस्नायीककैयुक्तजयको प्राप्तहो कैसेमहारानहे याचकोकीदच्छाभलामकारकपूर्णकरणम कल्पवृक्षकीन्यदिई और दानकरणेमें इंद्रकी न्याईसभुकोंप्रसारकर्नेहें और दरिद्ररूपलामिकेनाशक मे दलोकेसमूहको न्याईहें और श्रेष्ठजनोकेपरिपारनेमे श्रीरामचद्रजीवोन्याई है और अष्टम, के विचारमे वृहस्पतिको न्याटहें १, अवप्रथकोप्रशसाकहताहा ॥ हेपडितलाको अनेकजातकशा स्वापसग्रहकरणेम जोक्लेशतिसकेदूरकरणेवारतेइह मयनॅकियाजोजातकखड इसी अत्यतसुरवया, PE THEIRSITr . . ETE .. आयग्रयांतेशिष्टाचारान्मंगलमाचरति। ॥ प्रच्छिापरिपूरणेसुरतरुनिसुरी पांपतिटीरिद्यानलनाशनेनिचयोराम सतांपालने । सन्मत्रोन्नयनेगिरामी विपतिःश्रीरामपादावजतोजीयाच्छ्रीरणवीरसिंहन्पति पुत्रांगनाभि सह १ ऋथग्रयप्रशसादिकथनं ॥ नानाजातकपुस्तकभारार्जनदु खहानयेकृतिनः ।। मत्कृतजातकखंडोविलिख्यतामयमतिसुखाय २ नवाश्विनवभूसत्यामि तेविक्रमवत्सरे॥पौपेचविशदेपक्षपंचम्यांभगवासरे ३ नानाजातकग्रंथांश्च समालोक्यप्रयत्नत कृतंजातकखंडचमहेशेनसुधीमता ४'अस्मिन्निबधैयनन्यू नमधिकयत्रकुत्रचित् ॥ विचार्यशोधनीयतत्कृपयांशास्त्रकोविदे ॥५'इतिश्री महाराजाधिराजश्री रणवारसिंहाज्ञयामहेशदैवज्ञविरचितेज्योतिर्महानि ।। धेजातकखडेरिष्ठ तीकाराध्यायश्चतुर्विशः,२१. समाप्तश्चायजातकखंड, TETTETTran तेलियो : और कहतेहे श्रीविरमादित्यराज्यसे उन्नीसोउनी २२" संचम पारमासके पारपक्षम पचमातिथिमें शुक्रबाग्में ३ अनेकजातकशासके याचादरायलस मोशनामस्न्योतिसादहजातकरवड समाफियाहै और इसममेरोडहविज्ञप्तिहीकसीस्थल मेन्यू नीर प्रपिकलसनियधप्रथम होवे सौविचारविद्दानानदसोकरशोधन गोग्य, इतिश्रीमहा राजाधिगज पोरणवीरसिंहाजपाविराचिनेजातवरखडेचतुविझोपायः २४ शिवम् - 54 अशुदा म म . . . ३ ४ सि ३ ६' वग F ॥ श्रीरणवारज्योतिर्महानिवन्धः। शुद्ध प अशुदा 'शुद्ध पू 'प, अशुद्ध शुद्ध हुर ५ दा 'द्दा २२ १२ कु ' सु११.६ व "व्य । २२.३ थि की थी १०७ ति ति २२ ते । द्धां१८ व्यवस्थाः म्यवस्था २३ '३ धि अधी दा १९ 'ति । २४१ सौ j: खि ५ प्स , ततौर तौ २४ स्वा श्वा गव ११ 'व्य' २६५ क्रूर क्रोग्य र १९ य२८६ के "तम २८ ६ जकः र जिनः ना १२३ में मुं पुष्य पोप द्धनि १२३ ३वा श्व' '२९८ चो स्त्रो १३६ जि 'जि. २१३ वि - वि . टो छो ३२ १२ हा छा" सं' १४५ टो छो.. ३.. न्याः न्हा व १११ लिम -किम - ३४. २ सो प्य १४९ गता। विहार हित्वा. ३५. ३ स्पा स्या ज्ये १५.३ टा ८ य क्ष्या क्षा'. M ना . देन्या . येश्व) ए त्वं ५ . ३१ प प ७ वर 4 FOTE ६ रं जि रे मे ६ तो शा इतिप्रथमः व: ३७ १. यः म: O मस् ड १ . कट ७ कट ति जी हि र्जी ३० द पि रा ज्योती ३१, १२ ठो ६ 'ल स्ति संचा जोनि 'छा दतिदिनोपः नं २१८ सोप ददि ग . सानु . न ४१ २ राम् T - . ने . ९६६ । . जु . P - - टी। ९७६ छो । १७.६ निनाः ९८ माः ९. १ टा F M - 15 15 क्षि . ७ . .. ॥ श्रीरापावीरज्योतिमहानिवन्धः॥ अशुद्ध- शुद्ध पू: अदः शुद्ध पाप अशुद्ध शुद्ध । ४२१ क्ष ६६.५ हे •ड्भे इतिवृतः कि ते द्र १२ १३ तुं ई रु ठी ज्ञा २४ १३ वाए : वाणे ६७.. टो ति नि १३५ १.त. निमः टा मद्धिम .. ६० ३ मा २ राव १५ १२ ज्ये न ज्य ६७r दो २ नि ग्य ४६२ता प्तिा: ६७.७ भक्तः. भक्ताः ९६ ५ व के '९०- ५ ४०१३ धं ध्वं.. १८. ९ वीष्ट वॉष्ठ दो हो ९० • ग्ल्भ गल्म वे हे ध ६ त्या ताः तः को १ ठिः हिः १९. व्या दया ७. १६ ३ वृिश्च कृषि का.. ८. २ क्षाः ५११२ दि है। हि। टि.। १/१ লা ૨ ३ ज्ये। •क १.१.१ रुप " म न ६ ध्यमा...२० पो १ ची हो . चम् घम् स त ९२ स्पा १ ताः गा ९ जो १०३ स्पा १३ स्न. ܩ 14 ३ . . ४९ दि- . N . . १ इति तृतीपः ५१ ६ . क न्यो ८२ ८३६ ब्ध. ८१. ति तिः १०२ . ८ . . . २ ८ r जो १३. ४ . . भये त त .. पिः। - 1 ४ भ म १५ ट्य दा .

१०.१. . १ . ५.४ + 7 १२०६७ . . ५. १ . १.५ bu NV । १६) २ म: .. म . - 8 १. प . ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः। पं अशद. 'शुद्ध पृप अशुदा' शुद्ध पं अरादर ला हे . शुरु त १९८ शः सः ६ ता तु.११०४६ .. पीणि १२.५ ।.११.१५ न ना. म २ ठे मो। ह ता मा.. १२९८ मुं 1., . होटयो . च्छेधः " थिर: १२२, ३ है ना '११२ ७ ट 5.5, भि वि.११३ B:१२२६ ४ २ स .:. १२२ . ८ •१.. वों, यो ३ २ मा १३.४ सु .१२३. ६ शः 1. कि । नि: '१२३:. ६ हे १. या2 २ ११२ ६ . स्व तत्व १ . पः १२५१ शः सा: भो भः ११, ८ राम नासः. १२५ गरं गं १११: : सर! . १२५ पर वक्षस ने नु ૨ १.१. १५५ ४ ह १२ दक्षि जो जी ૨ श: ति स्पो ६ मो *.' प्प १८.27 मई याः, ८ टि में ६ ता पि उपो. . . . . १ . - १ . 10६ . . , ३ . मी. १७ . जा. १५७ . १ . ८ . १२८ ॥श्रीरवारज्योतिर्महांनिवन्धःn - ६ ततिः ल्पाधि१३९ ३ hiroin rA ७ , . ब ८ ८ तसा . - ३ 8 ८ ८ कोला फा ८ Hद अशुद्ध "शुद पृ ५ अशुद्ध शुद्ध '५ अंशुद्ध १२११ स्पा "स्यात् १३८ २ हिं दिर १५.०६ या यत १२९५ ६ ना ताल्प: ९ हु दी क्षः क्षाः .१३९"१० शत्रु" शत्रुश्या' नि निस् १५ तुं .१३९ १३ ते दि द्दि १४१ ३ तु वृ तो : ता १४ त्सा ER स्मा पा । १४३ तां तां ११३ मा-१४३ छु १५३ ५ स्यो १३१९ ११ न्तु स्तु १४२११ ते १. वर्ती वों १३२ २ ना ६ १४३ ६ नो नो १५ पी , एस्. १४४ ३ ती ि१५४ १३४ ३ दि ५ छो हो '१५० द्रु '१५ १३५,. क्षि १४० ने दूदा' १४० वि १३५४ भः ११८ घ १३५. ४ मो १३५: ० रे रि १४८.१ सनि १४ 'नो १३५.९ नथ नाथ १४८ २ या स्ति। नि १४८ १३ गेतमे गस्तम. १६० २ दति पचमः ३ का वं यां १३७१ २ तो ह सम रो र ९ ठे थे १ ह ४३७१३ द्रो दो ९ মানৰ गस्तमो १६२ ६ १३०११ नि ६ १६२ पा ६ संर सय १६११ १२ रथ' स्था ३ इद्दि १५ sts EN ८ द्र सिनि १६० ८ . + . १ ।

॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः॥ प. अशुद्ध ११ मृ । स्था - . -शुद्ध पू भ स्थे । १८८२ स्थे तं तः या। १८८४ स्थो या (१८८ १३ क श्रा १९९१ छा ति १९१.३ स क्ष्य १९३२ सं टे पोः इतिपः . स्थः क. त. स. म १ अशुद्ध शुद्ध पृ पं. अशुद्ध १६२ १३ क्ष्य क्ष. १७५ ९ में श १७५ १. स्थो क्ष १७६४ का १६३ १२ ता तां.१७७, १ म' १७७.६. जा जि. तिं । १७७.८ श्रि १६४. तो। ११टा ति ..१७८ ११ १६४१ ते १७८२ क्ष "g १८० ३ प्टेः १६५-18 ट १८... गो थ १६३ ८१ की) बोज १८१ ३, इत्त्व १६६१ पां प्यां १८२ ११ त तो १८२ १२ १ स्थः क्षि १८४ ५ ते १८४ १. ना १८४ १२ स २ . - इत्व १९४५ त १९६ ११ स्यः . ११६ १५पा ट कुं याः पाः . F त १९७३ र . रं गु दी . रू । न २६० १२ म tri च्यु दो नाः भी हा १८५८ ता नु तो त्ति, वो भा न पृ १२५ ४ भो ते १७० १२ भू wr to तः १ ना ह १३ नि १७२ ९६ न १८७ ५ जा १८७ ७.9 २.. ६ घिय १ ह हिं ह दे १७३ ११ मंद १... टि द्र. मंदि तम् ॥श्रारणवारष्यातिमहानिवन्धः।। प अशुद्ध पं पशुद्ध अशुद्ध शुद्ध पृ प २२. ३ ०.० ५ पण ठा त ट ते से स्पन। स्थान इतिसप्तमः द ३ रि २१०८ स्प २२. १ दि हां ष्ठा १ च . U. १ व्याः २.३ ७ BEWS सो शो २११ ३ . टाः ता ताः १३ २ २.४४ hu म्याः * ठा २२१ नं क दश्यां छे २०११ छ दतिनवम ६ । दतिदशमाध्यायः ते तर,२२६ ३ मिते. २२७ ५. जो म्गेः २२५ . 'नः १२५ १ ६. A २.१ ११ रा समा १tered . ह म्यः ८ ति व ति नाः ते २१३६ ते उभ २१३ ६ तिनैः इभ २१३६ टा व २११२ नि २१४४ सो री ड्भि २११ ११ तो तो नं सो सिं म सा रि ६ याम् प याम् त्तक ५ ता ६ २२८ २२८ ७ २.६ ६ ता ते on छ २.६ १२ दि च ११ क्ष्य क्ष (AAR २.८७ ए में ३ ती २१७ १ मो २१८१ वं २२० २. ई वं .. व इत्यष्टम . २१८ २ १ २ शछि २१८ २ ९ ठा ३ ध १२ Arraa चमे १३१ २ मी मी १५ न "१३ नं ना नि ६ ग्र ३ मा १३. ८ म ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। .G । पं अगुद्ध पृ २३२ प मिः ३ क पं अशुद्ध २६३ श 'नी .३६४ प ता 2 शो टा न ध्या- २६५ य १ न शा . ३ वः . २ वं , ७ टा शुद्ध पर प अशुद्ध ६ रे का २४९ वाः २५० त पं २५., ५ धा यु .२५० चा हाः इत्येका मि दशोध्यायः ये २५ व कि २५१.२ म्याः म्या लापोर ०५३ की २५३. ८ स ने २५४ २. टि ना सि क ६ २६७ वि हो २६८ कि ३ - ८ N नाम् ' ताम टो क्र ९ २११ ४ शश कर्म म्पाते ६ म्ये तत्थे की ६ २६. ३ ३ वि ५ २१२ २१५ ७ १ न व २६९ ६ कक्ष रस्ते २७. त ठि २७० ३ व छु ८ मी छि तः ०७१ ३ क्ष्य निस् • २७१ ५ म स्वा नो २०१६ घि २७. म . प्टी ०१३ ९ प २ छया २२५ २४६ त ड ९ . २१६ पि, २५५ घ्या २५५. ३ ते-२५५. ६ स्य मे ९ छो वे .०५९ जो से ९ यी * २६० ते. २६१ धिप चि नो ५ टो 何以許计(保色可 ३७१ च जा" २४० म २ निपमः म २१७ ६ याँ के मुन्मू ८ दि २." वीं २०१११ शि व २७२ ९ तापसाः क २०२ १० मन्मी जजा २०२ इतिहाद शोध्यायः व २०३ २ २०३४ क ७ ७ १ २१९ . . २१९ म २६२ हः ६ हे धी ५ ट पृ शुद्ध प प अशुद्ध १ ३.. त ज्ये . ६ ज्यो २७३ ६ तः २७३ ७ श २७४२ शः 17 ॥ श्रीरविारंज्योतिर्महानिवन्धः॥ शुद्ध पृ 'प अशुद्ध शुद्ध प अगुद्द ₹ २८१ ११जा या तः २८२ ८ ह शो २८२ ८ तात् श २८२.१. ते तो ३.१ ६ श तः २८३ १ एम ष्टमं ३." ठे २८३ ११ श ३ . १ ९ शे गृ २८४४ शि पी३०१० शिम ३०१ ११ प्र २८६ ९ गो गश् ३०३२ य त २८८ १ सु पि २८८९ ह हा ३०३ ९ नि य यि . २७४ ८ है 7 थि द्व यि २०५ ८ म मु २०६ १ श्मी स ३०३ ५ म्या म्पkि निस् पः . १ तो या २७६ ३ ति २७६ ३ सि २७६ १. स २७६" वा २७७ २७७ ५ गु २.०' सु २७८४ २७८ " तो २७८ १२ वि २७९ ति ब गी यो २८९ ९ थो ता २८९ १. ते गू २८९ १. भैः स्व २८१ १. हि ग्र २९• ६ वि त ति २९१ ९ ट इय २१२ १ प टा २९२ २ प मु २९२ ३ छ लु २९३२ ते रौं २९३ ६ मिनी प्लो २९३ कि त २७१ २७९ शा ३.५६ र ता न मे ०५ . या ही ३.५ १. तां विद ३.५ ११ ति वा छ ग ख पा ३०६ , ती नो ते ति हिती ३.१ वा किर २१. 3 भ ह ट मिव ३११ यो रा भ ची ३०. दि 14 ७ २७९ ७री ६ तं NARA . टो द २९२ . मित्व टो २९४ " पि २१८ न २१ २ 44. पं शुद्ध पू पं अशुद्ध शुद्ध प .. . ३१५७ म . सु प दे पा ८ व्हा . न्ह ३.३० ‘जा ३३१२ वैः ३१६९ १ . नो ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महाभिवन्धः॥ पं अशुद्ध शुद्ध प्र शुद्ध पाप टा. ३४.११ स गृ । ३.२३ १, न ना .३१. ११४ छि '. ३२९.३ च वा ग् भ द्यांवत् ३२९.५ ६.३२ १ ३२९ ८ ३६२ २ , पि. ग्य ३२.९१. ग्या ३४२० पो ३३०.५. स्तस्यै यस्याः ३४२ ८ष्ट लि. ३४२.९ ट खो , ३४२ : ९ घा घी. शा शः 3; ३४३ ५७ स्था ३३३.४ फ: ३४३ ८८ 'कोण ३३३६ न्याः न्यः ३४४८१. दु:: ३४५ १ च. त्रु ३३४ . न्या ३४५८ जा "मे" व्यः ज ३४६.१ दय ३३४.८ जि जो ३४६ ३ प पि बिपि ३३५ १ शा शी ३४६ ८ श्वप स्वि ३३५ १७ न जा ३४७ १ यि दि करिफड ३४८ १ दि लः ३३६ ४ कास नि निम् निस् 'श्र व ३४९ ३ ग गा 'टि ने ता धे ररताः छ ३३८१ ३५२ . पितृमात मातृपितृ ३३८ .. भु हो ३४०.२ नि निस् ३५३ ९ बृह हत ३४०१ ३५४.५ भु घा. ३४. ३५४ ६ तो 'चा. ३४. पाः ३५३ ७ नि पि , ३५४ १ " वु । ३१० २ स्थो ३१८' को ३.3,३ स ३२२.४ ३२६ ३ मो इतित्रयोदयोध्यायः ३२४ ६ ३२१ ११ था लो ३२६४ का ४ क ३४८ ८ नि ३२६४ ३५. ३ पंता 1 hrNEAN 3 ३२६० भू ३५३ १ ४ ए २२६ १. टो ३२७० 'है टा 42 ३२८१ ३३८५४ १० ॥श्रीरणवीरज्योतिमहानिवन्धः॥ प पं 4 ३५५८ प १२ सो २५६ ८ ३५७ ६ घ । - १ . . २६. ३ पये २६. ३ प्पव ३६. ५ श . . . १६. ३ भ्यां . ३६१ २ ३ . । . - शुद्ध पृ प अशुद्ध प হা पि ३०१ ९ टा टा १६ होम . हुर्म ठा ३७. १. मृदोग्राशायाह्यामृदः४.१ क्षस् ध ३७२ ट ३०२४ ४११३ यो पः भा इतिचतुर्दशोध्यायः क्षाः शे ३७१ ५ नै नेम्।. ४१४ l मे व्य ३७४ ९ पा 'नां४१६१ मा बा श्वर्य' ३७५ ५ न प्पदै , ३७६. ३ न्द्रो न्दों, १५.७ रो, शां। । ३८० ८ तक का ४१७ ७ च म ३८१ २ दे घ. १२२.४ हि भ्यांची .३८७ ६ जा ज्ञा.४२३.४ री पर ३८१ 51:४२४ १. न. बंग वर्ग स्था स्मा जा या:४२५ शा ने १२८१ वि रित्र छ दश ४३. र व व ४२१४ स्वं त्वं तो ३१७ ६ च्चे प इ ज छ इतिपंचदशोध्यायः ५३४ ३ दि ति १३४ १० वर्स हत ट्दू ४.४ मि १३८ २ दस्त दोस मास् १३९ ६ द्दि ४०७ १ ४४१ ५ दें पी ४४१ •दु ४.८ ei प्रो स्रा १.८ १९ हो १४३ . छि टि. टि को .१४. : सा. १०८ ४१५८ २६१ ६ स्थ ३६. ९ क . ७ ६ सप्त २६२ २ , ३६२ ४ शु ३६२ १ ए ३६२१ टि ३६२ ३६५ ३ मा 5- . २६६ दुः १४१ २ . ट R ॥ श्रीरणवारज्योतिमहानिवन्धः॥ शुद्ध प সুহা में न्यान 491 सा य लि पी पृ लिव ४४५४ शे ४४५ ९ स्वस ४१० ३ ११७८ ने वि स्थो शुद्ध पू पं अशुद्ध सत्यय ४६६ १७ न शस् ३वश १६७ २ म ४६८२ का ने नेशे तु प त स्थस् १ स ४७०६ तो ता + का काश ना त्रा १ ३ ता हि १ तः .५०१.६ हि ११ थ . धु ' १५१ ५ तीन् न् ४७४४ ४७४ ५ मि एच ५०१ उधं ला म 44 ४५४४ वि 2५५ ६ टा ४५५ १ वै. दर नि ति न्पार ४८३ १२. न्य ल SA ता जन ५०२ कम् ५.२४ शि को ट १८६२ A १५६ १ 4 खे यं व है. ४८९८ प थि যক্ষ্মী स्पा याचा ५.२ १. त्या वि थो छ न् धि 8 स्तु ने १९६७ ४१५ ११ Cako FERREETTER क स्ता क ९.५ १ पान्द at पंद य प तत का ई ता त न्य छ स्पा ४९०७ टा नत् दतिपोरशोमार १९९४ .- ॥श्रीर गवारज्योतिर्महानिवन्धः ।। शुद्ध शुद्ध पृ प अशुद्ध त्राः शुद्ध पू ना प अशुद्ध शु रख भ्व ता धू . भ्य व्ये ५२३४ . ते . . ५२१ ४ ट . . 3 है ५२१११ श ५२२६ धा ५२३३ ५२३ . ५२१५ १२१८ पु क १२६ ५ गा ५२६ १० सौं रा सु ५३३ १. ता जि. ५३६ १३ स ता ५३७.२ (ते ५३७२ शि ५३७५ घा पणा चें, ५३७.५ पणा दि मा इनिसप्तदशोध्यायः ' . ५३७, १. ना क्प ५३७ ११ लि मा ५३० १३ जी थों ५३० १४ यू न्या तय मि ५३८३ जो पिनी ५३८ ५ टा स्थ ५५३ २ ख त्वा च्छा यः चि एया इत्यष्टादशोध्यायः एया ५५९ ३. ट दिस् इत्येकोनविंशोपायः । प्राव ना ५६५ "श खा ली ५६६ १। ति ५६९ ७.. हा यु रि ५७१११ रा श यत तत्वं जी नि । " 4 A शा ५२७ ५ म यनी ५.२८ १. हा ५२९ १० द्र म्य रका तत्वा रु स्व ५८८७ . न ५९२८. ता: त ५३० ११ शु ५३१. क्षि ५३८२० ता ५३८ १० नो ५३८ ११ ठिः म्ये सु. १३९ १२ छि सम ५४१ २. ठि नो टिः ५९२ ११ ता न्ये नू ष्टि ल्व टि का १ क स ५४२ ३ ₹ from . fire ५१५ १२ स व्य ने ॥ श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः ॥ १३ प पं शुद्ध ५९८१ रत त्रा ता ५९८१ नव म ट दे २ ट हि य दम त पा स्तु इतिविंशोध्यायः हा ६.६ १५ रोस्य रये ना- दृ शुद्ध शुद्ध पृ पं अधुद्धि प पू अशुद्ध रेते ६.६८ ति तिश६२८ ७ ना स नि निस्६२९ १ ते 7 .६१७ ६ हि पो टं दि दि भे टि ते ६२.८. नु नू ६३, ३ सृदि पां '६२.८ ६३१ ३ यो र ६२० ९.स सु ७ स्थ ६२१२ छि ठि १२ ८ क ते ६२१८ पीड६३३४ हे राय ६२.. था छा श्ये ६२२ २ य वे नुः . ३२२ ८ छो छो, ६१५ ३ कु द्द ६२२ १०. ता त ६२५ १३ पी धू इस्पेकैर्वितितमोध्यायः त्यः सूति शि शिः ६३६ २ टा गुंज इतिहाविंशोध्यायः ६३६४ तिम नंदा ६३६४ रमा ठे। ६२६.७ ६२६८ ६३७ ४ यं ६२०, ३, मि भी ६३८ ७ ताः ६२७ ३ छ ६३८७ कम् त्रि नि छाः श एश था शः इतित्रयोवियोध्यापः हा ति ती ६१२ ३ थ . ६. सारि स्युज छा तिम रंमा १. २ नक्ष हे ने तः र अ. टा ग व टाः था शो पा एयां ए यी हो पी६२८२ ६४६ ९ दो १४ ॥श्रीरणवीरज्योतिर्महानिवन्धः।। पं - अशुद्ध पं शुद्ध शुद्ध ना म प . रत्व ट • प -अशुद्ध शुद्ध पृ शुद्द पृ ६४४ १ ल्यः ल्याः ६४३ ३. न ना. ग्या ग्या प्ट ट्र . ६६. १३ मि पे ६४६ ७ डू दू ६६३५ ५१४४ क्र क्र स्व ६६१ १. वं ६४४ ८ बै ध्ये ६४६ ९ ग या या धे धं ६५३ ३ धी "धीः भिर पाम म म इतिचतुर्विंशोध्यायः एह श्रीमन्महाराजाधिराजजंवूकाश्मीराद्यनेकदेशाधशिश्रीयुतमिहाराजरणवीरसिंहाज्ञानज्यति महेशातज्योतिमहानिबंधप्रथका प्रथमभागजानकरखंड ॥ विद्याविलासनांमकमुद्रायत्रालयमें ।। पंडितशंकरनाथजीकै अधिकारसँछपा। संवत् ॥ १९३१ फा० प्र• ॥ २९. ॥ इसथकामुह रपयडबल स . १ ला

Sriranavirajyotirmahanibandhah (prathama Bhaga)

Author
Ranveer
Title
Sriranavirajyotirmahanibandhah (prathama Bhaga)
File name
Sriranavirajyotirmahanibandhah (prathama Bhaga)
Text
OCR done
Citation
1931
Published
2012/08
Publisher
Varanasi.,vidya Vilas Press
Language
Sanskrit
Pages
727
Library
Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai
DLI number
313093
Barcode
99999990321816.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
m4Yh5MtdqyO
Download PDF

Sriranavirajyotirmahanibandhah (prathama Bhaga)