Acharya Shri Vinaychandra Gyan Bhandar, Jaipur
Gurvavali
Front matter
No text on this page.
000000
000000000000000000000000000
आईम
श्रीयशोविजयजैनग्रन्थमाला [४]
००००००००
1०००००००००००००००००००००००००००००००
श्रीमुनिसुदरमूरिपिरचिता
गुर्वावली।
रगूनस्थश्रीश्वेताम्बरजैनसद्धसाहाय्येन
०००००००००००००००००
वाराणस्या
श्रेष्ठिभूराभाईतनुजहर्पचन्द्रेण निजधर्माभ्युदययन्त्रालये
मुद्रिता प्रकाशिता च ।
o०००००००
द्वितीयावृत्ति ।
धीरसवर २४३७ ।
मूल्य ०-४-01
0000000000000000000000000000000
No text on this page.
मातापी विनमयर शान मापार, परपुर प्रस्तावना। अस्त्यय लघीयानपि वरीयान् गुर्वावलीनामा ग्रन्थ पर्युषणापर्ववि- ज्ञप्तिनिदशतरगिणीनाम्नो महामन्थस्य गुरुवर्णनप्रवाहरूप एफस्तृतीयो विभाग । विनिर्मातारश्चास्य समस्तशास्त्रपारावारपारदृश्वान कविचक्रच- क्रवर्तिन श्वेताम्बरजैनाचार्यास्त एव श्रीमन्मुनिसुन्दरसूरयः, ये परमा- वधिमधिगतेन निजेन प्रतिभाप्रकर्षण, सहलस्यावधानाना विधायिन्या च लोकोत्तरशक्त्या विश्वस्मिन्नपि विधे परा प्रसिद्धिमासादितवन्त ये च तदानीन्तनस्तचातुर्वैववैशारद्यचमत्कृतचित्तैस्तत्तद्देशीयविबुधवृन्दै कालीसरस्वती-वादिगोकुलपण्डप्रभृतिभिरप्रतिमविरुदैरनल्प समा- नास्पदमकारिपत, ये पुनस्तैस्तै खीयैरनन्यसाधारणैर्गुणगणैर्जिनशासन महीयास प्रभावमापीपदन् । तथा च तन्निर्मलगुणप्रतिपादकाना तत्तद्म- न्थानामुल्लेखा , विज्ञाय तदुपयोगिता, अबोद्धियन्ते- श्रीजिनहर्पगणिकृते विंशतिस्थानकविचारामृतसग्रहे- " तच्छिप्य प्रथम समर्थमहिमा विद्यगोष्ठीगुर सूरि श्रीमुनिसुन्दर सुरगुर स्यात क्षितौ प्रज्ञया , - १ यदाहु सूरय एवैता थप्रान्ते- ॥ इति श्रीयुगप्रधानावनार-श्रीमत्तपागच्छाधिराजवृहद्गच्छनायकपूज्यारा ध्यपरमाप्तपरमगुरुश्रादेवसुन्दरसूरिगणराशिमहिमाणवानुगामि या तद्विनेयधीमुनिसु न्दरगणिहृदयहिमवदवतार्णश्रीगुरुप्रभावपग्रहदप्रभवाया श्रीमहापर्वाधिराजश्रीपर्युप णापवविज्ञप्तिनिदशतरङ्गिण्या तृतीये श्रागुरुवर्णनस्रोतसि गुर्वावलानाम्नि " इति । २ एतद्ग्रथविरचनाकालस्तत्कर्तृभिस्तव निरदेशि- वारमगामारयपुरे युग्म योमे "दु पश्चभि । प्रमित वत्सरे हानिनहषेण साधुना ॥१५॥ "
श्रीहेमहसगणिविरचिताया न्यायार्थमञ्जूपायाम्-
" मारिन निवारिता सुरकृता ससूश्य शान्तिम्तव
स श्रीमान मुनिसुइराभिधगुरदक्षिागुरमऽभवत् "।
श्रीरत्नशेखरसूरिप्रणीते औचारप्रदीपे-
"मारीत्यवमनिराकृति सहस्त्रनामस्मृतिप्रभृतिकृत्यै ।
श्रीमुनिसुन्दरगुरवश्चिरन्तनाचार्यमहिमभृत
श्रीप्रतिष्ठासोमगणिविनिर्मिते सौमसौभाग्यकाव्ये षष्ठे सर्गे-
"व्यनिजपद विज्ञशिरोमणिश्च गच्छाधिप स्वच्छमतिप्रसारम् ।
श्रीसूरिदी यत्पदभूमिवित्त ययस्य निर्मापर्णत प्रसीद ॥
ततो गुरु सौबविनेयवृदे ददौ सदौन्नत्यगुरु स्वदृष्टिम् ।
श्रीवाचके ने मुनिसुन्दरादे विशेषतो योग्यतया तया च ॥
जापत्यनल्प सविकल्पजाल सदाप्यनुस्यूतमतिप्रभूतम् ।
साक् सस्कृत प्रोन्मदवादिवृन्द ननाश यस्मिन् लि काकनाशम् ॥
स्वसाध्यसिद्ध्यै सति या हेतूपन्यासमातन्वति वादभूमौ ।
प्रावादुकोन्मादभर शरीरे स्वेदेन सार्धे किल जागलीति ।
पतिर्मिता श्रीगुस्भव्यका यविज्ञप्तिगङ्गा गुणसत्तरगा।
प्रक्षालयन्ती कलिकश्मलौघ हृष्टानकापति सुमन समूहान् ।।
१ श्रीयशोविनयप्रथमालाया मुद्रितोऽय अथ । एतनिमाणसमयस्तु--
"श्रीमद्विक्रमवत्सरे तिथितिथौ शुस्लद्वितीयातिथौ
पूवाढे मृगलाञ्छने मृगशिर झाग्रङ्गारिणि ।
शुक्स्याहनि शुक्रमासि, नगरे श्रीसागरेऽहम्मदा
वादे निमितपूतिरेप जयताद् प्रथ सुधीवल्लभ ' ॥ १४ ॥
इति तत्प्रशस्तिश्लोकेन स्फुट विनिीयते ।
२ अय प्रथ र्तृभि पोडशाधिकपञ्चदशशतमिते वर्षे व्यधायि, यदाहुस्तत्रैव ते-
एपा श्रीसुगुरुणा प्रसादत पट् कु तिथिमिते वर्ष ।
जपथ प्रथमिम सुगम श्रीरत्नशेसर सरि
३ एतन यविरचितिसमय तत्वार प्रान्त एव विनिवेदयन्ति-
पारावार कर-म्मरेषु हिमवर्षऽतिहपाद् “यधाद्
विताना हदयङ्गम च सुगम क्लप्तेदिरासगमम् ।
॥ १२ ॥
येन प्रक्लप्ता स्तुतय स्तवाश्व गाम्भीर्यभृत यसदर्थसार्था । धीसिद्धसेनादिमहाकनीना कृतीमतीद्धा भनुचकिरे ता ॥ सद्युतिभृत्सस्कृतजल्पशक्ति सहस्रनाम्ना कथनशक्ति । ताकारिकी नव्यकवित्वशत्तिन य विनाऽन्यत्र समीक्ष्यतेऽद्य ॥ विद्या न साऽऽस्ने निरवद्यताभृत् फला नसा चाऽस्ति वरा धरायाम् । यस्या न यस्यादिगणाचितस्य बुद्धिविशुद्धा प्रसरीसरीति ॥ मेधाविन सन्ति पर सहस्रा अदूप्यवैदुप्यधरा धरायाम् । पर न यस्य प्रसरत्प्ररुपमनस्य विज्ञस्य तुलाभूत स्यु ॥ त वाचक सूरिपदाहमहन्मतोजतिस्फातिकर विमृश्य । वचोऽनुमेने सुमना महेभ्यराट्श्रीदेवराजस्य गणाधिराज ॥ अगादसौ धाम निकाममन्तश्चित्त प्रहष्ट कृतिना गरिष्ट । साक् प्राहिणोत् फुकुमपत्रिकाव कीर्त्या सम भूमितलेऽखिरेऽपि । समागमन् सङ्घजनाश्च तेनाऽऽहूता प्रभूता परिपूतचित्ता । तदा च रूपास्तसुपवगर्वैग्नेस्तत्पुर स्व पुरवद् विरेजे ॥ भेाद्यवाद्यानि जगणुरूजम्बरानि मगत्यरवाऽतुलानि । सम च ते साक् सुकृतानि तानि पुराकृतानि प्रथितानि तस्स ॥ चातोमिरेलछुचिकेतनानि निकेतनानि “यवहारिनेतु । बभासिरे तस्य गुणान्वितस्य श्रद्धोज्वलानीव रसन्मनासि ॥ तदा च सुत्रामपुरस्य शोभा शुभा निभर्ति स्म पुर तदुच्चे । पदे पदे यत्प्रमदप्रदानी निरीक्ष्यतेऽखवसुपर्वराजि ॥ सवागचार्वाभरणाभिरामा रामा सकामा प्रददुम्नदानीम् । न केवल सद्धवलानि सर्वश्रोतृश्रुतीनामपि च प्रमोदम् ॥ महोत्सवेषु प्रथितेषु तेषु सम तत सततमगुतेषु । सोत्कर्षहपण पुरात् पुराण शोक्तदानीं निरकासि सद्य ॥ मुहूर्तयोऽथ रमासनाथयुगादिनाथस्य पृथूचचेत्ये । अमण्ड नन्दिर्गुरभिस्तदानीमुल्यों च गुयी स्वयश समृद्धि ॥ महामहोघे प्रसरत्यनरपे मगत्यजरपेऽखिलयदना च । श्रीवाचकाना वरसूरिमन्त्र प्रादाद मुदा श्रीतपगच्छनार्थ ।। सद्धाधिपश्रीयुतदेवराज सदावदातरवदातकीर्ति । उत्कर्पतो दानजल प्रवपन् प्राधनामो ददृशे तदानीम् ॥ माणिक्यरत्ने प्रवरेश्च चार्विभूपणेन्यकृतदूपणैश्च । प्रचक्रिरे तेन नरेन्द्रकल्पा करपाहिपाभेन बनीपघा । मुक्ताफरैनिमल कान्तिकान्ताचिरत्नरत्नविशदाक्षतेश्च । .
वर्धापयामासुरसीमरूपा स्त्रिय श्रिय सद्युतिभिर्गुरूस्तान् ॥ गर्जत्यूजितवर्यतूर्यनिकरे दिक्चरकृक्षिभरि ध्वाने सद्धवरध्वनो च नितरा प्रोत्सर्पति स्त्रीमुखात् । हूहूतुम्बुरजैत्रगायनगणैर्विस्तार्यमाणे च स- गीते श्रीगुरवो विनेयसहिता श्रीधमशाला ययु। प्राञ्चत्पेशरखण्डिकामृदुलसन्नर्मप्रतिष्ठानिका श्रीखण्डोज्ज्वलपमुख्यसिचयश्चञ्चत्प्रभासञ्चयै । रम्यश्रीयुतसोमसुन्दरमहासूरीश्वराणा व्यधात् पूजा श्रीश्रितदेवराजमहिमा श्रीदेवराजस्तदा ।। पक्वान्नविविधै स धीरमुकुट सद्गन्धकूरोस्कर दोलिस्फातिततै ससौरभघृतै|लामृतैश्चामित । श्रीसद्ध सकल कलकरहितश्रीर्जेमयामास त स्पूजा चीरचयैर्यधाच्च गणनातीत प्रतीतैर्गुणे ॥ श्रीमान् सूरिपदे पदेऽथ यशसा कारापिते श्रीगुरो रादेशाद् मुनिसुन्दरबतिवरश्रीसूरिणा सयुत । युक्त पञ्चशतीमितेश्व शकटैरद्यद्भटैभूयसा सङ्घनाप्यनघेन तूर्णमचलत् श्रीतीर्थयात्रा प्रति ॥ भेर्यायूजितहद्यवाद्यनिनदेयोमाङ्गण गर्जयन् रङ्गतुङ्गतुरडमक्रमखुरापाते क्षिति कम्पयन् । चञ्चद्वर्णसुवर्णदण्डकरशैर्देवालयेर नते शोभा बिभ्रददभ्रशुभ्रयशसा शुक्ल सुजन् क्ष्मातरम् । श्रीशनुजयपर्वतेऽपि च गिरौ श्रीरवते दैवत श्रीनाभेयजिन निरस्तवृजिन नेमीश्वर भास्वरम् । नत्वा तन महोत्सवान् नवनवान् कृत्वा च दत्त्वा धन भूत्वा सधपति कृती निजगृह चागात् स सङ्घोऽनघ ॥ श्रीगच्छे द्रगिरा सुधारसकिरा शिष्योत्करे सयुत्ता गर्वाखवकुवादिसिन्धुरघटाविनासपञ्चानना । पूर्णेन्दुप्रर्तिमानना धनजनालादप्रकपप्रदा श्रीमन्तो मुनिसुन्दराहगुरव क्षोणी विहार यधु ॥ दशमे सर्गे च- श्रीसोमसुदरयुगोत्तमरिपट्टे श्रीमान् रराज मुनिसुन्दरसूरिराज । श्रीसूरिमन्यवरसस्मरणशक्तियस्याभवद् भुवननिसपदानदक्षा ॥ श्रीरोहिणीति विदिते नगरे ततेतिपश्चात्कृते क्लि चमत्कृतहत् पुरेश ।
. ऊरीचकार मृगयाकरण निषेध प्रावर्तयनिखिरनीवृति चाप्यमारिम् ॥ प्रागेव देवकुर पाटकपत्तने यो मारेरपद्रवदल दरुयाञ्चकार । श्रीशान्तिकृरस्तवनतोऽवनतोत्तमानभूपार मौलिमणिष्टपदारविन्द ॥ श्रीमानदेवशुचिमानसमानतुगमुख्यान प्रभावक्गुरून् स्मृतिमानयद् य । श्रीशासनाभ्युदयदप्रथितावदातैस्सैस्तैश्चमत्कृतिकरै कुमुदावदात' ॥ श्रीसोमचारित्रगणिगुम्फिते गुरुगुणरत्नाकरकाव्ये- "अथ श्रीमुनिसुन्दरसूरीश्वराणा सर्वगुणसपूर्णानामपि कियटगुणवणनम्- भध्यात्मकल्पद्रुमवरगुगुर्वावलीविचित्राप्तपतिस्तवादीन् । ग्रन्थान् बहून् ग्रेथुरजिह्ममत्या येऽपास्तवाचस्पतिदर्पदीप्त्या ॥ ६७ ॥ श्रीसूरिमन्त्रस्मरणातिशेषार पष्ठाटमादेश्च तपोविशेषान् । प्रत्यक्षतामाययुरार्यपद्मावत्यादिदे य प्रमदेन येपाम् ॥ ६८ ॥ निर्माय ये शान्तिकर स्तव नव निवारिता मारिरिहाऽतिदुस्तरा । ध्यानात् तथा तिडभरेतिरजसा जाग्रद्गुणैर्जनमतप्रभावकै ॥ ६९ ॥ पीयूपयूपमधुरात्मगिरा दुरन्त मानेमुपामिह विमोहविप हरन्त । भव्योत्सव भुवि विहारविधि सृजन्त श्रीमानतुगगुरव महिमर्धिमन्त ॥ ७० ॥ सक्षुललाभमनिभश्रुतमविदेका ऽऽलोकात् समीक्ष्य मुनिसुन्दरसूरिराजा । स्वाश्रय्युमापुरमुमापुरनामधेय ग्राम प्रमादनुपम तमुपागमम्ने ॥ ७१ ॥ श्रीदेवविमलगणिभिर्गुम्फिते हीरसौभाग्यमहाकाव्ये चतुर्थे सर्गे- “पट्टश्रियाऽस्य मुनिसु दरसूरिशके सप्राप्तया कुवलयप्रतियोभदक्षे । कान्तेव पद्मसुहृद शरदिन्दुनिम्बे प्रीति परा व्यरचि लोचनयोजनानाम् ॥ १२४ ॥ १ श्रीयशोविनयननग्रथमालाया मुद्रितम् । इदनिमाणसमयस्तु- आक्षेपाद विधु वेद-वष्म वसुवावर्षे सुभिक्षोद्भवे" इति प्रथान्तभागे क्तृभिरेव स्पष्ट निष्टङ्कित । " योगिनीजनितमायुंपप्रव येन शान्तिकरसम्मवादिह । वपणादिव तपर्तुतप्तयो नीरवाहनिवहेन जमिरे ॥ १२५ ॥ पाल्येऽपि रश्मीन सरसीजमधुरिवाऽप्रधानानि वहन् महस्रम् । अष्टोत्तर वतुंलिकानिनादात स्म येवेत्ति धिया निधिय ॥ १२६ ॥ अरम्भि याम्यां दिशि येन कालीसरस्वतीद विरद युधेभ्य । रखेरदीच्यामिव तन तेजोऽतिरिच्यते यत्पुनरत्र चिनम्" ॥ १२७ ॥ श्रीधर्मसागरोपाध्यायग्रथिताया तपागच्छपट्टावल्या च- "येनानेकप्रासादपद्मचापट्कारकनियागुप्तकाभ्रममतोमदमुरजसिंहास माशोकभेरीसमवसरणसरोवराऽष्टमहाप्रातिहार्यादिनयनियतीवन्धरामयोगाद्य नेकचित्राक्षरस्यक्षरपञ्चवर्गपरिहारायनेकस्तवमयत्रिदशतरङ्गिणीविज्ञप्तिनामधेया टोत्तरशतहस्तमितो लेख श्रीगुरूणा प्रेपित । चातुधबैशारद्यनिधिरपदेश- रत्नाकरप्रमुखान्यकारक । स्तम्भतीर्थे दपरखानेन वादिगोकुलपण्ठ इति भ णित ।दक्षिणस्या कालीसरस्वती इति प्राप्तविरुद । अष्टवर्पगणनायकवान न्तर वर्पनिक युगप्रधानपद युदयीति जनैरक्त । अष्टोत्तरशतवत्तुलिकानादो परक्षक । वारयेऽपि सहस्राभिधानधारक । सन्तिकरमिति समहिमस्तवनकर णेन योगिनीकृतमार्युपद्रवनिवारक । चतुर्विंशतिवार विधिना सूरिमन्त्रा- राधक ! तेवपि चतुदशवार यदुपदेशत स्वस्वदेशेषु चम्पकराजदेवाधारादि राजभिरमारि प्रवर्तिता । सीरोहीदिशि सहसमल्लराजेनाप्यमारिपरिवर्तने कृते सति येन तिडकोपद्रवो निवारित' । उक्तसूरीणा जन्म-दीक्षादिसमयोऽपि श्रीमद्धर्मसागरोपाध्यायनिजे तपागच्छपट्टावलीग्रन्थ एवमुदटकि- "श्रीमुनिसुदरसूरैर्वि. पत्रिंशदधिके चतुदशशत (१४३६) वर्षे जन्म । निच वारिंशदधिके (१४४३)प्रतम् । पटपप्यधिक (१४६६) वाचकपदम् । अष्ट सप्तत्यधिके (१४७८)द्वात्रिंशत्सहस्र (३२०००) दकव्ययेन वृद्धनगरीयस० देव राजेन सूरिपद कारितम् । "युत्तरपञ्चदशशत (१५०३) वर्षे का० शु० प्रतिपदिने स्वगभाक् । एतेनैतेषा सूरिवर्याणा सत्तासमयो विक्रमात् पञ्चदशशताब्दीरूप इति स्पष्ट विनिश्चीयते । सवदति चैतत् स्वय सूरयोऽपि तत्र तत्र स्वीयग्रन्थविरचनाकालमुपनिवनन्त - तथाहि- अत्रैव (गुर्वानल्याम्)- रस रस मनुमितवर्षे मुनिसुन्दरसूरिणा कृता पूवम् ।
मध्यस्थेरवधायर्या गुालीय जयश्रीद्धा ॥ ४१३ ॥ मित्रचतुष्ककथायामपि च- "वेदाष्टमनुमितेऽन्दे मुनिसुन्दसूरिभि सुमुसवृत्तम् । भयानुग्रहहेतो श्रेय प्राप्त्यै व्यधायीयम्" ॥ १ ॥ एमि पूज्यपादैरन्येऽपि विद्वत्तापरिपूर्णा वह्वो ग्रन्था जग्रन्थिरे, तत्रैतावन्तस्त्विदानीमप्युपलभ्यन्ले- १ विद्यगोष्ठी। २ अध्यात्मकल्पद्रुम । ३ उपदेशरलाकर सटीक । ४ जयानन्दचरित्रम् । ५ मित्रचतुष्ककथा । ६ चतुर्विशतिजिनस्तोत्रम् । ७ जिनस्तोत्ररत्नकोप । ८ शान्तिकरस्तोत्रम् । इय च द्वितीयावृत्ति प्रथमावृत्ते , शास्त्रविशारदजैनाचार्यश्री- विजयधर्ममूरीश्वराणामेकस्वा प्राचीनाया अतिशुद्धाया हस्तलिखित- प्रतेश्वावलम्बनेन सम्यक् सशोध्य मुद्रिता, तथापि 'मनुप्यसही- न्तिदुर्निवारा' इति या काचित् स्खलनाऽत्र सजाता मोत् ता कृपा विधाय धीधना परिशोधयन्तु- इति प्रार्थयन्ते- यशोविजयजैनग्रन्थमालाव्यवस्थापकाः।
No text on this page.
अहम् श्रीविजयधर्मगुरुभ्यो नमः । श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता गुर्वावली। जयश्रिय रातु जिनेन्द्रचन्द्रमा स बर्द्धमानप्रभुरद्भुता सताम् । निजाऽभिवानाऽनुगुणासनोति य स्तुतक्रम प्रार्थितसौरयसम्पद ॥११॥ पदारविन्द सकलेटसाधक प्रणम्य तस्यैव जगत्प्रभोर्मुदा। तदीयसन्तानकियद्गुरुक्रमस्तवेन कुर्वे स्ववशा शिवश्रिय ॥२॥ शिवानि तस्याऽऽदिमशिष्यनायकस्तनोतु सङ्काय स गौतमो गुरु । गणाधिपरयातिधरोऽपि शङ्करो बभूव लोके पुरुषोत्तमश्च य ॥३॥ जाते सम वीरजिनेन वादे विभावयामो जयमेव तस्य । अगोरजोऽप्येप यदस्य कोश रत्ननयादय स्ववीचकार ॥४॥ क्षमाधरेन्द्रस्तनुतास पञ्चम श्रीमान् सुधर्मा २ गणभृत् सुसश्रियम् । विभाति गङ्गेव यदुत्थसन्तति पुर पुरो 'विस्तृविभाक् स्वपाविनी।।५।। शिष्योऽस्य जम्बू ३ र्ददता शिव सतामपश्चिम केवलसम्पद पति । न्ययुत य पुण्यवसूनि रक्षितु प्रभुविवेकी परिमोपिणोऽप्यहो । ॥६॥ आरक्षको वीरविभोर्न जम्बूसमोऽभवत् पञ्चशतानि चौरान् । चके सम यश्चरणे नियम्य शिवाध्वरःकरतान मुमुक्षुन् ॥ ७ ॥ प्रानाजीद् यो भगवान् परिहत्य द्रविणकोटिनवनवतिम् । सीनतजनकजननीजायाचौरादिसम्बोध ॥ ८॥ प्रभु स जीयात् प्रभवो ४ महामतिर्जन्यूगुरो कोशहर सुचौरराट् । यो रत्नकोटी परिमुच्य गेहगा रननय मानसभूम्यमप्यरात् ॥ ९॥ १ विस्तर इति च पाठ ।
. । २ श्रीमुनिमुन्दरसूरिविरचिता शय्यम्भव५स्तत्पमण्डन सता तनोतु तातो मनकस्य सम्पद । अजीगमद् यो जिनराजदर्शन सुदर्शन मुक्किरमानिदर्शनम् ।। १० ।। सूरियशोभद्र६इति प्रसिद्ध शिष्यस्तदीय स ददातु भद्रम् । गजाऽब्धिचन्द्र १४८ प्रमिते गुरुयों यभूव वर्षे जिनमोक्षकालात् ॥१२॥ सम्भूतविजयनामा ७ तस्य विनेयस्तनोतु श प्रथम । यत्पदपद्मोपान्ते प्रवजित स्थूलभद्रगुरु ॥ १२ ॥ अपश्चिम पूर्वभृता द्वितीय श्रीभद्रवाहुश्च ७ गुरु शिवाय । कृत्योपसर्गादिहरस्तव यो ररक्ष सङ्घ धरणार्चिताहि ॥ १३ ।। निढसिद्धान्तपयोधिराप स्वर् यश्च वीरात् सनगेन्दुवर्षे १७० । तयोविनेय कृतविश्वभद्र श्रीस्थूलभद्रश्च ८ ददातु शर्म ॥ १४ ॥ खीसगवहावपि यस्य शीलगुमोऽभवत् पल्लवपेशलश्री । सूत्राच पूर्वाणि चतुर्दशाऽपि बभार यो दर्शितलन्धिलील ॥१५॥ (विशेपकम्) तिथिद्विसङ्खये २१५ त्रिदिव गतस्य तस्याऽ दके वीरजिनेन्द्रमुक्के । महागिरि ९ स्तत्प्रथमो विनेय श्रियेऽभवद् यो जिनकल्पिकल्प ॥१६॥ जीयात् सुहस्ती९ च गुरुद्वितीयो योऽबूबुधत् सम्प्रतिभूविभु तम् । अचीकरद् यो जिनसद्मरम्या पृथ्वी त्रिसण्डाधिपति सुदाता॥१७॥ { स गुरुविधुनिधिपाणिप्रमिते २९१ वीराद् गतोऽब्दके वर्गम् । सुस्थितसुप्रतिबुद्धौ कोटिककाकन्दिको शिष्यौ १० ॥१८॥ तस्याऽभूता चोभौ कोटिकनामाऽभवञ्च तद्गच्छ । कोट्यश श्रीवत्र यावदभूत् सूरिमन्त्रो यत् ।। १९ ।। तनेन्द्रदिन्नसूरि ११श्रीदिन्न१२श्वाभवत् पदे तस्य । सिंहगिरि१३स्तस्यापि हि वाखामी१४ च तच्छिष्य ॥२०॥ या प्रज्ञा यच सौभाग्य य प्रभावश्च या मेति । श्रीमद्वगुरावासस्तानि नाऽन्यत्र विष्टपे ॥ २१ ॥ । . १ कोटीशः' इत्यपि । २ 'प्रभा' इति च ।
गुर्वावली। L नभोगविद्याकृतसङ्करक्ष स वयंशासाप्रभवस्य मूलम् । ददातु भद्र दशपूर्व्यधीशो वाल्येऽपि जातिस्मृतिमान् सुराऽर्च्य ॥२२॥ स्वर्वेददन्तीपुमिते५८४स वर्षे यातो जिनात् प्रेष्य निज विनेयम् । सोपारके श्रीमति वनसेन तदा चतुर्गन्धुविबोधहेतो ॥ २३ ॥ श्रीवासेना१५च तत्तो बभूवु कुलानि चत्वारि सुविस्तृतानि । नागेन्द्रचान्द्रे अथ नैत च वैद्याधर वादिजसूरिनाम्ना ॥ २४ ॥ विचित्रशासाकुलगच्छमूल नैके बभूवुर्गुरवश्व तेयु । प्रणम्य ताश्चान्द्रकुलेऽथ सूरीन स्तवीमि काश्चित् क्रमतो गणेन्द्रान् ।। नसतुवर्षेऽथ६२० जिनाद् दिव स श्रीवासेनोऽधिगत नियेऽस्तु । श्रीचन्द्रसूरि १६ श्च पदे तदीयेऽभवद् गुरुश्चन्द्रकुलस्य मूलम् ॥२६॥ एव कमेण गुरुव प्रोक्ता क्वचन क्रमान्तरेणापि । भव्याना भवभीति हरन्तु तन्वन्तु च श्रेय रिजा अथो गुरुश्चन्द्रकुलेन्दुदेवकुलादिवासोदितनिर्ममत्व । सामन्तभद्र १७श्रुतदिष्टशुद्धतपस्क्रिय पूर्वगतश्रुतोऽभूत् ॥ २८॥ वृद्धस्ततोऽभूत् किल देवसूरि १८ शरच्छते विक्रमत सपादे १२५ । कोरण्टके यो विधिना प्रतिष्ठा शोर्व्यधाद् नाहडमन्त्रिचैये ।।२९।। प्रद्योतन सूरि१९ रभूत् पदेऽस्य ततोऽपि चासीद् गुरुमानदेव २०॥ यस्यासयोर्गी कमले समीक्ष्य साक्षात्प्रतिष्ठासमये पदस्य ॥ ३० ॥ भ्रशोऽस्य भावीति विचारणातो विसिन्नचित्त गुरुमाकलय्य । तत्याज यो भक्तकुलाप्तभिक्षामाजीवितान्त विकृतीच सर्वा ॥ ३१ ॥ (युग्मम्) पद्मा जया च विजयामपराजिता च साक्षाद्यदव्हिसमुपास्तिपरा निरीक्ष्य । नारीवृतोऽयमिति निर्मितदुर्विकल्प कश्चिद् नर लघुविमुग्धमशिक्षयस्ता ॥ ३२ ॥ धासु नड्डूलपुरस्थितोऽपि शाकम्भरीनाग्नि पुरे प्रभूताम् । तदागतश्राद्धगणाऽर्थनात शान्तिस्तवादु मारिमपाहरद् य ।। ३३ ।।
श्रीमुनिसुन्दरसशिविरचिता य सयमाध्यमुनिपञ्चशतीगणेन्द्र सर्वातिशायिमहिमा गुणरत्नवाड़ि । निन्ये जिनेश्वरमत परमा प्रतिष्ठा साध्य स कस्य न गुरु सलु मानदेव २० ॥३४॥ आसीत् रातो दैवतसिद्धिसद्ध श्रीमानतुङ्गोऽथ गुरु २१ प्रसिद्ध । भक्तामराद् वाणमयूरविद्याचमत्कृत भूपमनोधयद् य ॥ ३५ ।। भयहरत फणिराज यश्वाकार्षीद् वशम्वद भगवान् । भक्तिभरेत्यादिनमस्कारस्तबदृब्धय सिद्धि ॥३६ ।। जज्ञे चैये प्रतिष्ठाकनेमे गपुरे नृपात् । निभिर्वशते ३००फिश्चिदधिकैरिसूरिराट् २२ ॥ ३७ ।। क्रमाद् बभूवुर्जयदेव २३ देवानदौ २४ गुरू विक्रमसुरिराट् २५ च । नरादिसिंह२६श्व गुरुरादिसिंहे पुरे बोधितहिंस्रयक्ष ॥ ३८ ॥ खोमाणभूभृकुटजस्ततोऽभूत् समुद्रसूरि २७ ववश गुरुर्य । चकार नागहदपार्श्वतीर्थ विद्याम्बुधिर्दिग्वसनान विजित्य ॥ ३९ ॥ अभूद् गुरु श्रीहरिभद्रमित्र श्रीमानदेव पुनरेव सूरि २८ । यो मान्यतो विस्मृतसूरिमन्त्र लेभेऽम्निकास्यात् तपसोजयन्ते ॥४०॥ जज्ञे श्रीविबुधप्रभोर्गुरु २९ रद पट्टे च विद्यानिधि विश्वानन्दकरो गुणैरथ जयानन्द ३० स्तत सूरिराट् । नड्डूलाहपुरे प्रतिष्ठितवरश्रीनेमिचैत्यस्ततो ऽप्यासीद् वर्षशतै रविप्रभगुरु ३१श्रीविक्रमात् सप्तभि ७००॥४१॥ अजनि रजनिजानि गरब्राह्मणाना विपुलपुलपयोधौ श्रीयशोदेवसूरि ३ ॥ प्रवरचरणचारी भारतीकण्ठनिष्का भरणविरुदधारी शासनोयोतकारी ॥ ४२ ॥ प्रद्युम्नसूरिश्च ततो बभूव प्रद्युम्नदपानलवारिवाह । प्रणीतसद्युक्त्युपधानवान्यग्रन्थश्च तस्मादपि मानदेव ॥४३॥ (केचिदिद सूरिद्वयमिह न वदन्ति) ५ गुर्वावली। तत प्रसिद्धोऽजनि चित्रकूटे स हेमसिद्धिविमलेन्दुसूरि ३३ ॥ अपूजयद् य विपमेऽपि वादे सद्यो जिते गोपगिरेनरेन्द्र ॥४४॥ तत्पभूपाकृदभूद् मुनीना जिभि शतै सेव्यपद सदाऽपि । उद्द्योतन सूरि ३४ रवद्यहीनविद्यानदीविश्रमसिन्धुनाथ ॥ ४५ ॥ समस्त्यथो शैलकुलावचूल श्रीअर्बुदस्तीर्थपवित्रितात्मा । नानापुरमामतटाकवापीधुनीवनभ्राजिततुङ्गमौलि ॥ ४६॥ कथ भवेद् नो हिमधामभूभृतस्तनूभुव क्षोणिधरेपु राजता । नीचै ठद्भि किल यस्य सर्वत पादा निषेव्या विविधै क्षमाधरै ॥४७॥ यन्मूनि गोपीगणकेलिगीतश्रीमयुगादीशगुणामृतानाम् । ग्रहा प्रयान्तश्विरपानलोला सर्वेऽपि वाञ्छन्ति शनैश्वरत्वम् ॥४८॥ यदुच्चशृङ्गेषु मृगैश्चरद्भिमिलन्विधोरङ्कमृग प्रयात । हयैहयाश्चार्करथस्य युक्ता स्वजातिजाऽऽतिथ्यसुस लभन्ते ।। ४९॥ यदुच्चमौलिस्थितकाननेपु तमीपु सर्वासु विभान्ति वृक्षा । शासागणान्तर्गततारकौघा इवाऽसिलदतपुष्पगुच्छा ॥ ५० ॥ विभाति नानाविधनन्दनाश्रितो यो भद्रशालावलिभिस्तथाऽऽचित । परिस्फरन्निष्प्रमपाण्डुकम्पलो बिभ्रत्सुमेरोरतिशायिनीं श्रियम् ॥५१॥ यन्मौलिमौलि प्रभुरादिमोऽहंता चकास्ति नागेन्द्रमुसै प्रतिष्ठित । उच्चै पद यान्ति निनसयाऽपि मे पराङ्मुसाश्चाध इतीव दर्शयन् ॥५२॥ चतुर्नवत्याऽभ्यधिक शरच्छते श्रीविक्रमार्का नवभि स सूरिराट् । पूर्वावनीतो विहरन्नथागमद् यात्राकृते तस्य गिरेरुपत्यकाम् ॥ ५३ ।। टेलीसेटकसीमसस्थितवटस्याध पृथोस्तन स प्राप्त श्रेष्ठतम मुहूर्तमतुल ज्ञात्वा तदाऽतिष्ठिपत् । सूरीन सौवकुलोदयाय भगवानष्टौ जगुस्त्वेकक केचिद् वृद्धगणोऽभवद्वटगणाभिरयस्तदादि९९४त्वऽयम् ॥५४॥ न्यग्रोधगच्छेऽथ बभूव तस्मिन् श्रीसर्वदेव ३५प्रथमो मुनीन्द्र । श्रीसूरिमन्त्रातिशयाद्धधारी विश्वोपकारी गणिसपदाढ्य ॥५५ ।। चरिनशुद्धिं विधिवजिनागमाद् विधाय भव्यानभित प्रबोधयन् ।
६ श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता प चकार जैनेश्वरशासनोन्नतिं य शिष्यल ध्याऽभिनवोऽनु गौतम ॥५६॥ नृपाद् यशाने शरदा सहस्र १०१० यो रामसैन्याह्नपुरे पकार । नाभेयचैत्येऽष्टमतीर्थराजबिम्बप्रतिष्ठा विधिवत् सदय॑ ।। ५७ ॥ चन्द्रावतीभूपतिनेजकल्प श्रीकुड्कुण मन्त्रिणमुच्चमद्धिम् । निर्मापितोत्तुङ्गविशालचैत्य योऽदीक्षयत् शुद्धगिरा प्रबोध्य ||५|| एकोनविंश प्रभुवर्धमानात् श्रीचन्द्रसूरि१९गणनायकोऽभूत् । पभूव तस्मादनु चैकविंश सूरीश्वरोऽय किल सर्वदेव ४०॥५९|| श्रीप्रद्युम्नसूरि सदुपधानमयकारकश्रीमानदेवसूरि केचिट न वदन्ति तन्मते, एकोनविंश प्रभु एकोनविंशश्च ततोऽपि जज्ञे सूरीश्वरोऽय किल सर्वदेव ३८इति पाठ । श्रीसम्भूतविजयसूरि श्रीभद्रबाहुसूरि १ श्रीभार्थमहागिरिसूरि श्रीसुह स्विसूरि २ श्रीसुस्थितरि श्रीसुप्रतिबुद्धरि ३ रूपयुगलत्रये एकैकस्यैव स न्तानप्रवर्तकपट्टभृत सूरेर्गणने- श्रीवर्द्धमानादिह पोडशोऽभूत् श्रीचन्द्रसूरि सलु गच्छनेता। एकोनविंशश्च ततोऽपि जज्ञे सूरीश्वरोऽय किल सर्वदेव ३५॥ इति पाठ । अत्रैव श्रीप्रधुम्मसूरिसदुपधानमन्यकतृश्रीमानदेवर्षिगणने च- श्रीवर्द्धमानादिह पोडशोऽभूत् श्रीचन्द्रसूरि १६किल गच्छनेता। बभूव तस्मादनु चैकविंश सूरीश्वरोऽय किल सर्वदेव ३७॥५९।। इति वा पाठ । भय चान गण्यते, विशेष तु विशेषज्ञा विदन्ति । गच्छश्च तस्य बहुसूरिमुनीश्वराद्यै- राढ्यत्वतो भुवि धौ मत प्रसिद्धिम् । विशेहगण इति स्तुतिमाप्यमान सर्वैबृहत्तरतया चरितैर्गुणैश्च ।। ६० ।। शिष्यस्तन बभूव सद्गुणनिधि श्रीसर्वदेवप्रभो 1 व्रतो' इति च।
गुर्वावली । ७ रूपनौरिवि भूपदत्तविरुद श्रीदेवसूरि ३८ प्रभु । जज्ञेऽस्मान्महिमोदधि पुनरपि श्रीसर्वदेवो ३९गुरु- स्तस्माद् दिद्विरदोपमा समभवन्नष्टौ च सूरीश्वरा ॥ ६१ ॥ आयो यशोभद्रगुरुवितन्द्र ४०सूरिद्वितीय फिल नेमिचन्द्र ४० । ताभ्यामभूत् श्रीमुनिचन्द्रसूरि ४१ स्वशेमुपीर्जितनाकिसूरि ॥६२|| "गुरुवन्धुविनयचन्द्राध्यापकशिष्य स नेमिचन्द्रगुरु । य गणनाथमकापति स जयति मुनिचन्द्रसूरिगुरु " इति ॥३॥ यशोभद्र च सप्राप्तो यशोभद्गणाधिप । चिन्तामणिमिव प्राप्य य शिष्य भुवनोत्तमम् ।। ६४ ॥ श्रीविनयचन्द्रवाचकविन्ध्यगिरेते जयन्तु किल पादा । भद्रगजकलभलीला श्रीमुनिचन्द्रो दधौ येषु ।। ६५ ॥ सौवीरपायोति तदेकवारिपानाद् विधिज्ञो विरुद बमार । जिनागमाम्भोनिधिधातबुद्धिर्य शुद्धचारित्रिपु लब्धरेख ॥ ६६ ॥ सविनमौलिविकृती समस्तास्तत्याज देहेऽप्यमम सदा य । विद्वद्विनेयालिवृतप्रभाव प्रभागुणौघै किल गौतमाम ॥ ६ ॥ हरिभद्रसूरिरचिता श्रीमदनेकान्वजयपताकाद्या'। मन्थनगा विबुधानामप्यधुना दुर्गमा येऽत्र ।। ६८ ॥ सत्पनिकादिपद्या विरचनया भगवता कृता येन मन्दधियामपि सुगमास्ते सर्वे विश्वहितबुद्धया ॥६९ ।। पदतर्की परितर्ककेलिरसिको य शैववादीश्वर प्रज्ञाऽध कृतवाक्पति नृपसभे जित्वामहेत्वाशुगे । प्रत्यक्ष विदुपा चकार विजयश्रीभाजन शासन वन्द्योऽसौ मुनिचन्द्रसूरिसुगुरु केषा न मेधाजुषाम् ॥७॥ आनन्दसूरिप्रमुसा मुनीश्वरा श्लाघ्या न केषामिह तस्य बन्धव । ये दीक्षिता श्रीमुनिचन्द्रसूरिणा प्रतिष्ठिता सूरिपद च शिक्षिता ॥७॥ अष्टहयेशमिते ११७८ ऽन्दे विक्रमकालाद् दिव गतो भगवान् ।
श्रीमुनिसुदरमूरिविरचिता - श्रीमुनिचन्द्रमुनीन्द्रो ददातु भद्राणि सहाय ।। ७२ ॥ तस्मादभूद जितदेवगुरु ४२ गरीयान् प्राच्यस्तप श्रुतनिधिर्जलधिगुणानाम् । श्रीदेवसूरिरपरश्च जगत्प्रसिलो वादीश्वरोऽस्तगुणचन्द्रमदोऽपि वाल्ये ।। ७३ ।। येनादितश्चतुरशीतिमुवादिलीला लब्धोल्लसन्जयरमामदकैलिशाली । वादावे कुमुदचन्द्रदिगम्बरेन्द्र श्रीसिद्धभूमिपतिससदि पत्तनेऽस्मिन् ।। ७४ ॥ स्याद्वादरत्नाकरतकवेधा मुदे सकेपा नहि देवरि । यतश्चतुर्विंशतिसूरिशास यस्यैव नाना विदित बभूव ।। ७५ ।। वेदमुनीशमितेऽच्दे ११७४ देवगुरुर्जगदनुत्तरोऽभ्युदित । श्रीमुनिचन्द्रगुरोरिति शिष्या बहवोऽभवन् विदिता ।। ७६ ॥ तेष्वादिमाद् विजयसिंहगुरु ४३यभासे विद्यातपोभिरभित प्रथमोऽथ तस्मात् । सोमप्रभो ४४मुनिपतिविदित शतार्थी- त्यासीद् गुणी च मणिरत्नगुरुद्वितीय ॥ ७ ॥ प्रज्ञापराभूतसुपर्वसूरि श्रीसर्वदेवात् स किलाष्टमोऽभूत् । मुद भदन्ता । ददता तदेव बृहद्गणस्य प्रभव क्रमेण ।।७८॥ इति श्रुत सच्चरणश्रिय पद न दीनतामा पुरुषोत्तमालय । अमेयभाखद्गुणरत्नसङ्गतो बृहद्गणो वारिधिवद् बभूव स ॥७९॥ अभूत् तदुल्लासनलालसोदयो विनेयवृत्तिर्मणिरत्नसद्गुरो । गवा विलासैरमृत निदर्शयन् श्रीमान् जगच्चन्द्रगणेन्द्रचन्द्रमा ॥८॥ स सौम्यभूति सकलागमाना सूत्रेष्वधीती परिनिश्चितार्थ । सविनमौलिर्दधते स्म सूरेर्गुणान् सममान गणिसम्पदश्च ।। ८१ ॥ अथ कलिघनदुर्दिनावतारे प्रसरदसजडसञ्चये समन्तात् । प्रतिहतजिनराजभानुदेजोमहिमभरेऽनवयोध्य मुक्तिमार्गे ॥ ८२॥ - गुर्वावली । निजगणसरणौ प्रमादपङ्के चरणरथ प्रविलोक्य गाढमनम् । गुरुरयमसमस्तमुद्दिधीपुर्वपम इवाऽपरमीक्षते सहायम् ।। ८३ ॥ (युग्मम् ) अथ चैत्रपुरे वीरप्रतिष्ठाकृद् धनेश्वर । चन्द्रगच्छेऽभवत् सूरिस्तस्माद् चैनगणोऽभवत् ।। ८४ ॥ कालाद् भुवनचन्द्राबस्तर जज्ञे गुरुर्गुणी । शुद्धसयमधीलस्माद् देवभद्रश्च वाचक ॥ ८५ ॥ सवेगरगाऽम्बुधिधौतबुद्धिं जिनागमात् क्लप्तचरित्रशुद्धिम् । विधीयमानाऽऽहतधर्मवृद्धिं शुद्धगुणे प्राप्तजगत्प्रसिद्धिम् ।। ८६ ।। अधीतिन सारजिनागमाना सूत्रेषु चाऽर्थेषु च वेदिन च । आनातिन साधुविशुद्धसामाचार्या प्रवृत्त च यथावदस्याम् ॥८॥ श्रीदेवभद्राभिधवाचकेन्द्र त श्रीजगचन्द्रगुरु प्रबुद्ध । अथोपसम्पद्विधिना प्रपद्य स तद्वितीयो धुरमस्य दधे ।। ८८ ।। (विशेषकम् ) समुधृत सोऽथ वृपोत्तमाभ्या ताभ्यामभूत् सर्वधुरीणकाभ्याम् । खारूढनिस्सङ्ख्यमुमुक्षुमोक्षपुरेन्दिराप्रापणशक्तिशाली ॥ ८९ ॥ एव रामगुण स लक्ष्मणनत शुद्धक्रिया स्वप्रिया प्रौढोद्यत्कलिनाऽरिणा वनभुव किञ्चिद् प्रमादाद् हताम् । ती मोहमहाम्नुधिं रिपुमिम जित्वाऽधिलङ्क श्रय- नानिन्ये स्वगणालये किल जगच्चन्द्रो गणेन्द्रस्तदा ।। ९०॥ कलौ युगान्तोपमितेऽवतीर्णे प्रमादपङ्काकुलमोहवार्द्ध । तथाऽऽर्हत शासनमुद्दधार स भूतल त्वादिमहावराह ॥ ९१ ।। गुरुर्ममत्व न कदापि भेजे ग्रामे कुले वा नगरे च देशे। शरीरशय्योपधिपु प्रमाद स दूरयन् गा विजहार चाऽथ ॥ ९२ ।। तुलारोहेऽत्र वोमोति नीचत्व भास्वतोऽपि हि । इतीव जगति त्रैधे स तुलातिक्रम व्यधात् ।। ९३ ॥ पवनभुव इति बोज्यम् । २ १० श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता समानपदयोगेऽपि तत्प्रभा नाऽऽपुरन्यके । मेपयाने समानेऽपि भावानुचोऽमितोऽन्यथा ॥ ९४ ॥ यावजीवितमाचामाम्लतपोऽभिग्रही व्यधात् तानि । द्वादशवर्पाण्यङ्गेऽप्यममोऽसौ साध्यधीभगवान् ॥ ९५ ॥ तदादिवाणद्विपभानुवर्षे १२८५ श्रीविक्रमात् प्राप तदीयगच्छ । बृहद्गणाहोऽपि तपेतिनाम श्रीवस्तुपालादिभिरर्व्यमान ॥ ९६ ।। वीराच्छरेष्वश्वधरामितेऽ दे १७५५ श्रीचन्द्रगच्छस्य ततो बभूव । ताटक्तपस्कर्मत एव तस्य गुरोस्तपानाम जगत्प्रसिद्धम् ॥ ९७ ।। श्रीचन्द्रगच्छोऽथ बृहद्गणश्च तपागणश्वेत्यधुना स वाच्य । घान्द्र कुल कोटिकनानि गच्छे वानीच शासेति पुरा प्रसिद्धि ॥९॥ गण प्रमादो न न जाड्यमेपणा- दोपा न तस्मिन् गणनायकेऽवति । न वादिनो वा तमिहोपदुद्रुवु सुरक्षक क्षेत्रमिवाण्डजव्रजा ॥ ९९ ।। कलिद्विपा भनपदस्थितिखसन् परासुतासनदशोऽपि त गणम् । दुर्ग नु लब्धाऽस्य विभो समाश्रया च्चरित्रधर्म पुनरुजिजीव स ॥ १०० ।। श्रीदेवेन न्द्रो गच्छे विजयेन्दुनामकश्चापि । श्रीदेवभद्रवाचकमुरया भूषाकृतस्तस्य ॥ १०१ ॥ चारित्रोद्धरणससेऽभ्यधिक श्रीदेवभद्रगणिराजे । बहुमान वहमानो गुरुवद्गणना चकारैप ॥ १०२ ॥ देवभद्रगणीन्द्रोऽपि सविग्न सपरिच्छन् । गणेन्द्र श्रीजगच्चन्द्रमेव भेजे गुरु मुदा ॥ १०३ ।। जात्यज्ञानतपस्तेजा हीरवत् स गुरुप्वऽभात् । तेन हीरजगच्चन्द्रसूरिरित्यभवत् श्रुत ॥ १०४ ।। विशेपश्चैत्र श्रूयते- गुर्वावली। ११ - पेच्या गिरो भवनग स्वधियाऽधिगम्य सारस्वत किमपि यन्नमगम्यमन्यै । सस्ता प्रसादवशो नृपते सभाया- माधाटनामनि पुरे परजवादे ॥ १०५ ॥ जानिशत विकटदिक्पटवादिराजान् द्राग् सार्ववैद्यविदुरानजयत् क्रमात् स । भमो न हीर इव फैचिदिति प्रसिद्ध भूपात् सदाऽऽप विरुद किल दीरलेति ॥ १०६ ॥ (युग्मम् ) तेन स्वस्य पदे न्यस्तौ देवेन्द्र विजयेन्दुको । सूरीन्द्रौ शासने भातौ जम्बूद्वीपे रवी श्व ।। १०७ ।। शिष्येऽन्यदा सर्वधुरीणवृत्तौ देवेन्द्रसूरौ स गणस्य भारम् । विन्या विश्वस्य हराविवेन्द्र ख शर्म भेजेऽथ शिवाय योऽस्तु ॥१०॥ अथो जगरचन्द्रगुतीन्द्रपट्टशत् श्रीमान् स देवेन्द्रगुरु ४६ शमाम्बुधि । नाना गुणैरप्यभवद् गुरो समो महाप्रभाभू शिवभूतिदायक ॥१०९॥ स दिगुरो पालसुधाकरप्रभ प्रभुभवाध कृतिकर्मनिर्मिती । सदनीयो विबुधालितुष्टिका निरसनफोदितपुण्यसत्कल ॥ ११० ।। समविद्यातपसा प्रणेतृताप्रणीतसन्मानसविस्मयाऽद्य । स जमसेऽन्याखिलसूरिगण्डलीमहांसि मागन्महिमैकफान्तिभि ॥११॥ सोऽभूद् गुरु फोऽपि नव कविस्तुतो गिनारमाध्यस्थयधरो बुधप्रिय । तत्त्वोफिभितिकदर्शन क्षिपन् शिषहरो गार्गयुतोऽपि देहिनाम् ॥ ११२ ॥ फि सर्वागगदुग्धवारिधिभया स्फारा लहयों खगू फि मोहादिविपोनिमून्छितजगजीवातवोऽग्न्या सुधा । फि पा शासनसोधभासनचणा दीपा प्रदीपनियो भाषध्यातभिद सतामिति गति से नुस्तदीया गिर ॥ ११३ ।।
श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता श्रीस्तम्भतीर्थफुमरप्रासादे सर्ववेदानणेतु । व्याख्यानेऽस्याऽष्टादशशतानि मुसपोतिका आसन् ॥ ११४ ।। वाचकपद द्विधापि च दधति सुघोपान्यहेमकलशगणौ।। सभ्येषु वस्तुपालादिपु नौवित्तद्विजादिषु च ।। ११५ ।। पदर्शनिसाधारणबोधकृतस्तस्य सद्गुरोर्वाच सौभाग्यमाहिमभार तदाऽभजन कश्चनाऽमेयम् ॥ ११६ ॥ सारवृत्तिदशा कर्मप्रथदीपास्तमोहरा । तस्य प्रवचनावासे भान्ति प्रेष्ठार्थदर्शका ॥ ११७ ॥ नानास्तवनप्रकरणरत्नानि समुद्धृतानि समयाब्धे । पुरुषोत्तमेन तेनाऽलड्कृतये शासनस्यासन् ॥ ११८ ॥ पञ्चाशिकासिद्धविचारवाच्या भाष्याणि वृत्त च सुदर्शनाया । उपासकाना दिनकृत्यसूत्रवृत्ती च टीकाऽपि च धर्मरने ॥ ११९ ॥ देवेन्द्राङ्का श्राद्धयामोद्यभगिमन्थाद्याऽन्याप्यस्यनेकाऽस्य सृष्टि । एव नानापन्थसोपानपट्टया स्वारोह तन्मुक्तिसाध व्यधात् स ॥१२०॥ (युग्मम्) योऽभूत् तदीयोऽथ लघु सतीयस्तदाऽऽमहादाऽऽसपदप्रतिष्ठ । सूरि सुविद्वान विजयेन्दुनामा प्रावर्तयत् सोऽथ पृथक् स्वशाखाम्१२१ इति चेह तत्सम्बा श्रूयते तथाहि- पुरा विजयचन्द्रोऽभूद् वस्तुपालस्य मन्त्रिण । सचिवो लेरयके देये क्षिप्त कारागृहेऽन्यदा ॥ १२२ ।। देवभद्रगणीना स द्विधा शिक्षाकृतेऽर्पित । नाना विजयचन्द्रोऽभूत् प्राक् तदाप्याप्तशास्त्रवित् ।। १२३ ॥ श्रीजगच्चन्द्रगच्छेशै शिष्यवात्सल्यशालिभि । न्यस्त सूरिपदे देवभद्रगण्युपरोधत ॥ १२४ ॥ साहाय्यायाऽपि देवेन्द्र सूरीन्द्राणा गणाऽवने । , देवभगणीन्द्र स योधितो मन्त्रिराजत । विमोच्य श्रीजगधन्दसूरिपार्थेऽप्रहीन मतम् ॥ १२३ ॥ इत्यपि पाट ।
गुर्वावली। १३ अहयुत्वान्निपिद्धोऽपि वस्तुपालेन मन्त्रिणा ॥ १२५ ।। श्रीजगच्चन्द्रसूरीन्द्रे स्वर्गतेऽसावनेहसम् । कियन्त विनयी जज्ञे श्रीदेवेन्द्रगणेश्वरे ।। १२६ ।। विहरत्यन्यदा तस्मिन् गणेन्द्रे मालवे चिरम् । तस्थौ श्रीस्तम्भीर्येऽसौ पूजित पूर्वसस्तुते ।। १२७ ।। चैत्यादिद्रव्यसरकारदूपिता बृहतीति या। प्रसिद्धा तर शालाऽभूद् वृद्धगच्छगुरुस्थिते ॥ १८ ॥ पार्श्वस्थाऽवस्थता भुक्ता त्यक्ता शुद्धक्रियाहतौ । श्रीजगन्चन्द्रसूरीन्द्रदेवेन्द्रगुरुणाऽपि सा ॥ १२९ ।। तस्या लोकानुरोधेन नित्यवासप्रमादभार । आत्मसात्कृतलोकोऽसौ तस्थौ द्वादशवत्सरीम् ।। १३० ॥ सामाचारी स दुप्पाला किञ्चिच्छिथिलयन्नपि । गच्छमाघर्जयामासानुलाचरणादिमि ॥ १३१ ।। गुर्वादेश विना दीक्षादीनि कार्याणि चाऽसृजत् । आगतेऽथ गणाधीशे विन्य नाकरोत् तथा ॥ १३ ॥ नोदितो नित्यवासेऽपि निर्ममेत्यादि सोऽपठत् । आचारभ्रशभीरुस्तत् श्रीदेवेन्द्रगणाधिप ॥ १३३ ।। सविनपरिकराढ्यो बोधानह प्रमादिन ज्ञात्वा । पुस्तकशालादियुत त मुक्त्वाऽस्थात् पृथग्यसतौ ॥ १३४ ॥ (युग्मम्) देवेन्द्रसूरिमुगुरो रयाता शिप्यास्तु वृद्धशासाया । सविग्नत्वाच्च गुरविरयं स एवासीत् ।। १३५ ।। विजयेन्दुविनेयाश्च स्याता मुग्धेषु वृद्धशालाया । विज्ञा पुनर्जगुस्तान् ल्पगुरुशालाभवान् युक्तम् ॥ १३६ ।। सप्रामसौणिक पूर्वजस्तदा पाथक्यमालोक्य गुरुद्वयस्य तत् । श्रयामि फ नन्विति सगयाकुल सदैवत विम्यमुपास्थिताऽईत ॥१३७॥ १ पहिात्त्येव धिक् करिम् ' इत्यपि ।
१४ श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता देवेन्द्रसूरिमरतोत्तमो गुरुयुगोत्तमाभो भविता महान्वय ! तमेव सेवस्व यदीहसे शिव तमादिदेशेति च देवता निशि ॥ १३८ । दत्तशुद्धवसतिस्ततोऽभजत्त गुरु स बहुनैगमान्वित । दापितखजनसयमो मुदेतीभ्यभीमप्रमुसा परेऽपि च ॥ १३९ ।। श्रीदेवेन्द्रमुनीन्दोविद्यानन्दादयोऽभवन् शिष्या । लघुशासाया तु गुरोविजयेन्दोश्च त्रय पट्टे ॥१४॥ श्रीवत्रसेनरि पद्मेन्दु क्षेमकीर्तिसूरिश्च । रदविश्वामिते १३३२ वर्षे विक्रमत कल्पटीकाकृत् ॥ १४१ ॥ अथ हेमकलशसूरिस्तत्पदमौलिगुरुयशोभद्र । रत्नाकरस्ततोऽपि च शिष्यो रत्नप्रभश्चाऽस्य ।। १४२ ।। मुनिशेसरसदीय शिष्य श्रीधर्मदेवसूरिरपि । श्रीज्ञानचन्द्रसूरि सूरि श्रीअभयसिंहश्च ॥ १४३ ।। अथ हेमचन्द्रसूरिर्जयतिलका सूरयस्ततो विदिता । जिनतिलकसूरयोऽपि च सूरिर्माणिक्यनामा च ॥ १४४ ॥ कालानुभाववशत' शासापार्थक्यचेतसो ह्यधुना। सर्वे ते गुणवन्तो ददता भद्राणि मुनिपतय ॥ १४५ ॥ अथ वृद्धगुरो शासा प्रस्तुता स्तूयतेऽग्रत । विनयातिक्रमो नास्ति यस्या काले कलावपि ॥ १४६ ।। देवेन्द्रसूरि स गुरुर्गुणोत्तरो बभूव सवेगरमानिकेतनम् । समुद्धरन् धीरतयोगदु धमापकौघसपाति जिनेन्द्रशासनम् ॥१४॥ विश्वैकस्पृहणीयरूपसुभगा त्रैलोक्यकुक्षिम्भार तत्कीवि नु विधाय शेपदलकैश्चक्रे विधावोज्ज्वलान् । कैलास भुजगेश्वर हरमिभ वाह च नाकिप्रभो क्षीराम्भोनिधिमिन्दुकुन्दकुमुदपालेयशङ्खादिकान् ।। १४८ ॥ किं त्रातु समवातरत् सुगतवद् वीक्ष्यादित शासन स्व सपत्कलिना गतोऽपि हि शिव श्रीमान सुधर्मा भुवि किं वाऽय गुरुगौतम स्मिथवा श्रीवीरनेता स्वयम् गुर्वावली । तस्मिन्नित्यभवन युगोत्तमगुणाधारे विकल्पा सताम् ॥ १४९ ॥ निश्शेषखपरागमार्थनिल्य पट्तयभिज्ञाप्रणी कोश सद्गणिसपदा त्रिजगत सारैरिवात्तै कृत । भारत्याश्च रणश्रियश्च भरतोत्कृष्ट पति सोऽभव- नान्यस्त्वाऽऽहंतशासनोपनिषदस्तस्योपमान गुरो ॥१५० ।। प्रायेण वशा पृथवोऽपि मूलत परे तनुत्व दधते पुर पुर । अमुप्य वशस्तु दधौ विशालता मूले तनीयानपि चाग्रतोऽग्रत ॥१५॥ तथाहि- अथागमद् सूरिरय विदूरयस्तमस्ततिं मालवमण्डलादनौ । तत्रोजयिन्या जिनचन्द्रसज्ञयाऽभवद् महेभ्यो जिनसाधुभक्तिभृत् ।। अस्ति वीरधवलाह्वयस्य स वाङ्गजस्य करपीडनोत्सवम् । कारयन्त्रसमरूपया सम यावदिभ्यगजपालकन्यया ।। १५३ ॥ तावदेव स गुरो समागम सनिशम्य नतयेऽगमद् सुत । सनिपीय च सुदेशनासुधा मोहतापविल्यात् प्रबुद्धवान् ।। १५४ ॥ भीतो भवाद् तस्य गुरो पदान्ते स मानयित्वा पितरौ प्रवीण । तत प्रवव्राज विहाय जम्यूरिव स्वबन्धून् रमणी वृता च ॥ १५५ ॥ विद्यानन्दाभिध पाणिसविश्वाऽन्दे १३०२ स दीक्षित । क्रमाद् विद्याम्बुधिजज्ञे गणिसपत्पद मुनि ॥ १५६ ।। भीमसिंहोऽनुजोऽप्यस्य गुरुणा तेन वोधित । दीक्षितो धर्मकी-हो मुनिरासीद् गुणोदधि ॥ १५७ ॥ धरासारतरे तुगचनचैयालिगालिनि । प्रह्लादनपुरेऽथागात् स गुरुर्विहरन् क्रमात् ॥ १५८ ।। श्रीकरीयुतसुसासनयाना कुर्वते चतुरशीविमितेभ्या । तन तद्गगणपतेस्पदेशाद् धर्मकर्म विविध जनताश्च ॥ १५९ ॥ प्रहादनविहारे तु सौवर्णकपिशीर्षके । तदा मूढकमानाश्चाक्षता प्रत्यहमागमन् ॥ १६०॥ प्रतिगोणि तु देवस्य दाय पूगीफल जना ।
श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता
ददतो ददिरे प्रायो मणान्यहनि पोडश ।। १६१ ॥
भोग पाश्चशतीसरयवीसलप्रियिक तथा ।
प्रत्यह ससृजु श्राद्धा पूजामित्यपरामपि ।। १६२ ।।
अथान्यदा प्रौढविचित्रपुण्यप्रवीणसङ्घप्रथितार्धनाभि ।
गणाधिनेताऽभिमत स विद्यानन्द मुनीन्द्रगुणलदिमपानम्॥१६३।।
श्राद्धैर्महेन्द्ररिव निर्मितोत्सवै प्रमोदि विश्व स्वपदे न्यवीविशत् ।
प्रहादुनोर्वीपतिचैत्यमण्डपे त्रिदन्वभूमीमितवत्सरे१३२३ नृपात् १६४
केचित, १३०४ पाहु , तथा च-वेदाऽभवतिक्षितिवत्सरे १३०४नृपादिति पाठ
विशेपनिर्णय तु विशेषज्ञा विदन्ति ।
गुरोविनेयस्य च तैर्गुणैस्तदा सुरैः प्रहृष्टैमहिमा व्यधीयत ।
यत्कुङ्कुमाम्भ सववर्ष मण्डपस्तदाचिलीनवसनेषु कोविदै ॥१६५।।
अम्बा पान्नावतीर्णावक् महिमान सुरै कृतम् ।
तजनेभ्यस्तदा प्रीता गुणैस्तद्गुरुशिष्ययो ॥ १६६ ॥
विन्यस्य त शासनभासनेन्दुमिव प्रबोधाय गत स भावान् ।
क्षेत्रान्तर स्वर्गमिषाच्छिव च सघस्य देवेन्द्रगुरुस्तनोतु ॥ १६७ ॥
ताहग्गुणस्य स गुरो स्वर्गतिमवगत्य सत्यभक्त्याऽस्मिन् ।
सदाधिपभीमोऽन्न वर्षाणि द्वादशात्याक्षीत् ॥ १६८ ॥
तत्पट्टेऽथो स प्रसिद्धप्रभाव श्रीमान विद्यानन्दसूरि ४७श्रिय स्तात् ।
नव्योद्भिन्न य द्विप वीक्ष्य मोहश्छन्नश्छन्न कापि भीतश्वचार ।।१६९।।
विद्यानार्यों हृदयभवनेऽस्यास्तसरया समन्ता-
दालिग्यता कथमपि गुणास्तद्वराश्चाप्यवात्सु ।
तत्सम्भूतात्पतिबहुतका सदसोऽपत्यसका-
धेऽप्यस्मिन् जगति न ममु स्थानयोगाद्विवृद्धि ॥ १७० ॥
विद्यानन्दाभिध तेन कृत व्याकरण नवम् ।
भाति सर्वोत्तम खल्पसूत्र बह्वर्थसग्रहम् ॥ १७१ ।।
वेलेवोल्लासिनी तद्गीविद्यापारसागरे ।
चिक्षेप प्रोन्मदान दूर वादिन कर्करानिव ॥ १७२ ॥
गुर्वावली। १७ शिष्योऽथ देवेन्द्रगुरोर्द्वितीयक श्रीधर्मघोप्त ४७ सुकतान्धिपोपक । गोप नयन्नन्ययश सरस्वती योगान् बभौ पल्लरयन् वसन्तवत् ॥ १७३ ।। दैवात् त्रयोदशदिनान्तरतो गते स्व शैलद्विविश्वशरदि १३२७ स्वगुरदयेऽपि । यो वाचकोऽधिगतसूरिपद् खगोनि सूरेजधान किल मत्सरिणा कदागा ॥ १७४ ।। स च श्रीधर्मकीाह श्रीविद्यानन्दवान्धव । जित्वा मत्सरिण शक्त्या भरिश्चान्देऽ १३२८भवद्गणी॥१७॥ तपस्क्रियोत्कर्पितसद्गुणनिया प्रकृष्टसौभाग्यरमानिकेतनम् । समृद्धयोऽष्टावपि त युगोत्तम सम श्रिता निर्मितकार्मणा इव ॥१७६॥ अथान्यदा मालवमण्डलावनविभूपणे मण्डपदुर्गनामनि । पुरे स पृथ्वीधरसाधुमाईत प्रानूसुधद् धर्ममुदारधीगुरु ॥ १७७ ।। त्रिकाल्वेत्ता भगवान स पञ्चमव्रतेऽपि लक्षा द्रविणस्य मुत्कला । अनाढ्यमप्येतमचीकरत् प्रभु प्रपन्नसम्यक्त्वचतुस्तिकत्रतम् ।।१७८|| स च क्रमाद् मालवमण्डलेशितु प्रजाभिरर्थ्य सचिवत्वमाश्रित । वभूव ऋद्धया धनदोपमो हि किं न ज्ञानिना भाग्यवता च गोचरे १७९ भुव स चैत्येहृदयानि सद्गुणैर्मनीपिणा व्याप च कीर्तिभिर्दिश । धनश्च कोशान् प्रशशास च प्रभूनपि क्षमाया विदितोरुपड्गुण ॥१८॥ स पट्सहस्न्याधिकजीर्णटङ्कायुतत्रयस्याथ मुदा व्ययेन । श्रीधर्मघोपे स्वगुरौ समेतेऽन्यदा प्रवेशोत्सवमाततान ॥ १८१ ।। प्रसेदुपाऽसौ गुरुणाऽर्पितकम कमाऽवयुद्धद्रविणव्ययास्पद । अचीकरचैत्यचतुष्टयाधिकाशीति स्फुरच्छारदवारिदभ्रमाम् ॥१८२।। अनुत्तरैस्ते किल चिन्तनातिगेरुदारधीरैश्चरितैरसस्मरत् । चिराद् व्यतीत हरिपेणचरिण स सम्प्रति चापि कुमारभूपतिम्॥१८॥ १ पण्माम्या खगुरुस्वगात् ' इति वा पाठ । ३ श्रीमुनिसुन्दरसरिविरचिता मौक्तिकश्रीसमायुक्तजिननायकमण्डिता । हारा इव विहारास्त भान्ति भूभामिनीहदि ।। १८४ ॥ कोटाकोटिरिति प्रसिद्धमहिमा शान्तेश्च शनुनये श्रीपृथ्वीधरसज्ञया सुरगिरी श्रीमण्डपाद्री तथा । प्रासादा वहब परेऽपि नगरप्रामादिपु प्रोन्नता. भ्राजन्ते भुवि तस्य मुक्तिवलभीनि श्रेणिदण्डा इव ॥ १८५ ॥ भय श्रीपृथ्वीधरसाधुकारितप्रासादस्थानसख्यामूरनायकजिननामादि वाच्यम् , पूज्यगुरश्रीसोमतिलकसूरिपादै कृत स्तोत्रमवतार्य पठनीयम् तश्चेदम्- श्रीपृथ्वीधरसाधुना सुविधिना दीनादिपूहानिना भक्तश्रीजयसिंहभूमिपतिना स्वौचित्यसत्यापिना। - अईक्तिपुषा गुरुकमजुपा मिथ्यामनीपामुपा सच्छीलादिपवित्रितात्मजनुषा प्राय प्रणश्यद्रुपा ॥ १८६ ।। नैका पौपधशालिका सुविपुला निर्मापयित्रा सता मन्त्रस्तोत्रविदीर्णलिङ्गविवृतश्रीपाश्रुपूजायुजा । विगुन्मालिसुपर्वनिर्मितलसद्देवाधिदेवालय ख्यातज्ञासतनूरुहप्रतिकृतिस्फूर्जत्सपर्यासृजा ॥ १८७ ।। त्रि काले जिनराजपूजनविधि नित्य द्विरावश्यक साधौ धार्मिकमात्रकेऽपि महती भक्ति विरक्ति भवे । तन्वानेन सुपर्वपौषधवता सार्मिकाणा सदा वैयावृत्त्यविधायिना विदधता वात्सल्यमुच्चैर्मुदा ।। १८८ ॥ श्रीमत्सम्प्रतिपार्थिवस्य चरित श्रीमत्कुमारक्षमा- पालस्याप्यथ वस्तुपालसचिवाधीशस्य पुण्याम्बुधे । स्मार स्मारसुदारसम्मसुधासिन्धूमिपून्मजता श्रेय काननसेचनस्फुरदुरुप्रावृड्भवाम्भोमुचा ।। १८९ ।। सम्यन्यायसमर्जिवोजितधनै सुस्थानसस्थापित- ये ये यन गिरौ तथा पुरवरे प्रामेऽथवा यत्र ये गुर्वावली। प्रासादा नयनप्रसादजनका निर्मापिता शर्मदा- स्तेषु श्रीजिननायकानभिधया सार्द्ध स्तुने श्रद्धया ।। १९० ।। (पञ्चभि कुलकम् ) श्रीमद्विक्रमतत्रयोदशशतेवदेवतीप्वथो विंशत्याऽभ्यधिकेपु मण्डपगिरी भनुजयभ्रातरि । श्रीमानादिजिन १ शिवागाजजिन श्रीउजयन्तायिते निम्बस्थूरनगेऽ२ थ तत्चलभुवि श्रीपार्श्वनाथ ३ श्रिये ॥ १९१ ॥ जीयादुजयिनीपुरे फणिशिरा ४ श्रीविक्रमारये पुरे श्रीमान्नेमिजिनो ५ जिनौ मुकुटिकापुर्या च पार्धादिमौ ७ । मलि शल्यहरोस्तु विन्धनपुरे ८ पार्श्वस्तथाऽऽगापुरे ९ नाभेयो वत | घोषकीपुरवरे १० शान्तिजिनोऽर्यापुरे ११॥१९॥ श्रीधारानगरेऽथ वर्द्धनपुरे श्रीनेमिनाथ पृथक् १२,१३ श्रीनामेयजिनोऽथ चन्द्रकपुरीस्थाने १४ स जीरापुरे १५ । श्रीपार्थो जलपद्र १६ दाहडपुरस्थानद्वये १७ सम्पद देयाद्वारजिनश्च हसलपुरे १८ मान्धातमूलेऽजित १९ ॥१९३।। आदीशो धनमातृकाभिधपुरे २० श्रीमङ्गलास्ये पुरे २१ तुर्यस्तीर्थकरोऽथ चिक्सलपुरे श्रीपार्श्वनाथ श्रिये २२ । श्रीवीरो जयसिंहसज्ञितपुरे २३ नेमिस्तु सिंहानके २४ श्रीवामेयजिन सलक्षणपुरे २५ पार्श्वस्तथैन्द्रीपुरे २६ ॥ १९४ ।। शान्यै शान्तिजिनोस्तु ताहणपुरेऽ२७ रो हस्तनाये पुरे २८ श्रीपा करहेटके २९ नलपुरे ३० दुर्गे च नेमीश्वर ३१ । श्रीवीरोऽथ विहारके ३२ स च पुन श्रीलम्बकर्णीपुरे ३३ खण्डोहे किल कुन्थुनाथ ३४ऋषभ श्रीचित्रकूटाचले ३५॥१९५॥ आद्य पर्णविहारनामनि पुरे ३६ पार्श्वश्व चन्द्रानके ३७ वकयामादिजिनोऽ३८ थ नीलकपुरे जीयाद् द्वितीयो जिन ३९ । आयो नागपुरेऽ४० थ मध्यकपुरे श्रीअश्वसेनात्मज ४१ श्रीदर्भावतिकापुरेऽष्टमजिनो ४२ नागहदे श्रीनमि ४३ ॥१९६।।
२०
श्रीमुनिसुन्दरसूरिनिराचिता
--
श्रीमल्लियलपानामनगरे ४४ श्रीजीर्णदुर्गान्तरे ४५
श्रीसीमेश्वरपत्तने च फणभूलक्ष्मा ४६ जिनो नन्दतात ।
विश' शद्वपुरे जिन ४७ स चरम सौवर्तके ४८ धामन-
स्थल्या नेमिजिन ४९शशिप्रभजिनो नासिक्यनाम्न्या पुरि५०॥१९७॥
श्रीसोपारपुरेऽ५१ थरूणनगरेऽ५२ थो रगलेऽ५३थ प्रति
ठाने पार्धजिन ५४ शिवात्मजजिन श्रीसेतुबन्धे ५५ श्रिये ।
'श्रीवीरो वटपद्र, ५६ नागलपुरे ५७ टकारिकाया ५८ तथा
श्रीजालन्धर ५९ देवपालपुरयो ६० श्रीदेवपूर्वे गिरौ ६१ ॥ १९८ ॥
चारूप्ये मृगलाञ्छनो जिनपति ६२ नेमि श्रिये द्रोणते ६३
नेमी रत्नपुरेऽ६४ जितोऽबुक्पुरे ६५ मल्लिच कोरण्टके ६६ ।
पार्थो ढोरसमद्रनीति ६७ सरस्वत्याह्वये पत्तने
कोटाकोटिजिनेन्द्रमण्डपयुत ६८ शान्तिश्च शनुजये ६९ ॥ १९९ ॥
श्रीतारापुर ७० वर्द्धमानपुरयो ७१ श्रीनाभिभूसुव्रतौ
नायो वटप ७२ गोगपुरयो ७३ श्चन्द्रप्रभ पिन्छने ७४ ।
ओङ्कारेऽद्भुततोरण ७५ जिनगृह मान्धातरि त्रिक्षण ७६
नेमिर्विधननाम्नि ७७ चेलकपुरे श्रीनाभिभू ७८ भूतये ॥ २० ॥
इत्थ पृथ्वीधरेण प्रतिगिरिनगरग्रामसीम जिनाना-
मुच्चैश्चैत्येषु विष्वग् हिमगिरिशिसरै स्पर्द्धमानेषु यानि ।
बिम्बानि स्थापितानि क्षितियुवतिशिर शेखराण्येप वन्दे
तान्यप्यन्यानि यानि त्रिदशनरवरै कारिताऽकारितानि ॥२०१॥
इति पृथ्वीधरसाधुकारितचैत्यस्तोत्र १६
काव्य पूज्यश्रीसोमतिलकसूरिकृतम् ।
नमोगङ्गा रङ्गद्ध्वजसितपतनालिकरिता
स्रवच्चन्द्राश्माऽद्भि स्फटिककलशेन्दु च विशद ।
'शिर कोटौ बिभ्रद मरकतमणीनीलितगल
श्रयेत् तस्य ज्योत्स्नाहरविलसित चैत्यनिकर ॥ २० ॥
गुर्वावली । किं वयतेऽसौ मुहुरेकविर्शतेय॑याद् धटीना कनकस्य यो मुदा । अचीकरद्वैममयाऽऽदिमप्रभो शनुनये सद्म सुमेरुशृङ्गवत् ॥२०॥ उदारमारयान्वऽथवामितम्पच तदङ्गज झण्झणदेवमुत्तमा । शत्रुजये रैवतकेऽप्यहो । ददौ सुवर्णरूप्यध्वजमेकमेव य ॥ २०४ ॥ केचिदाहु सुवर्णस्य स पट्पञ्चाशत घटी । व्ययित्वा लीलयाऽपीन्द्रमाला परिदधौ मुदा ॥२०५ ।। दिशा त्रये कूर्मवराहशेषा पृथ्वीं दधाना वहुकष्टभाज । तस्याश्चतुर्या दिशि धारक त पृथ्वीधर प्राप्य मुद दधुते ।। २०६।। कैवल्यदानप्रतिभूजिनोक्तसमप्रशास्त्राऽवलिलेसनेन । अनीभग्न् सप्त स सारकोशान् सरस्वतीकेलिगृहानिवोच्चे ॥२०७॥ श्रीस्तम्भतीर्थे निवसन प्रभावको वेप स भीम' प्रजिघाय सङ्घराट् । पृथ्वीधरस्याप्युचित समर्चयन् शीलप्रपत्तौ निखिलान् सधर्मकान।।२०६॥ युत सुपल्या प्रथमिन्यभिर यया तथैव सार्मिकता विभावयन् । द्वात्रिंशवर्षोऽपि भटो जितम्मर प्रपद्य शील तमथोस पर्यधात्।।२०९॥ प्रियापि साऽस्य प्रथामिन्यभिरया रयाता सती प्रथमाऽऽत्तरेया।। कदापि या काऽपि न पुण्यकृत्यैरहीयताऽस्माद् गुरुदेवभक्ता ॥१०॥ नित्य निजिनपूजन गुरुनति सार्मिकाऽभ्यर्चन दीनाशुद्धरण सुशास्त्रपठन पर्वखथो पौपध । कृत्यानीति गुरूपदशवशग सद्वि प्रतिक्रान्तिकृत् भूपालार्पितमाल्वाऽवनमहाचिन्तोऽप्यहो निर्मम ॥ २११ ॥ अनुत्तरोदारसमप्रसद्गुण स पड्विधावश्यक्तत्पर सदा। नृरत्नमहद्गुरुभक्तिमान् मतप्रभावकोऽलकरण भुवोऽभवत् ॥ २१२ ।। प्रबोधकोऽथास्य गुर स चाऽन्यदा दुष्टाङ्गनाभिवटकान् सकार्मणान् । विहारितान् साधुजनैरतत्यजन् प्रगे शिलाखण्डमयाश्च तेऽभवन्।।२१३॥ ततोऽभिमन्त्र्यापितपट्टकासनास्ता स्तम्भयित्वा दययाऽमुचन्नता । तथैव विद्यापुरकेशगुत्मकृत् स्त्रियोऽथ सद्धार्थनया मुमोच म ॥२१४|| १ ' शति धटीययित्वा इति च । १ 'मयमादिमप्रभा ' इत्यपि पाठ ।
२२ श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता कचित् पुरे द्वार्निशि शाकिनीमियाऽभिमन्त्र्य दीयेत ततोऽस्मृतेऽन्यदा। गुरुस्तदुत्पाटितपट्टिवीक्षणे सस्तभ्य वाचा वशिता मुमोच ता ॥२१५।। श्रीशारदालब्धवरो निशकयाऽष्टभि स कृत्वा यमकैरलकृता । स्तुतीजिनाना ज्ञमदज्वरौपधीरबूवुधद् गुर्जरराजमन्त्रिणम् ।। २१६ ।। सोमेशपत्तनगत स्मरणानुभावात् सोऽध्यक्षतागमितजीर्णकपर्दिराजम् । मिध्यात्वतो भवगमी चिरमेषमा भूरेव प्रबोध्य विदधे श्रितजैनविम्बम्२१७ शिष्यार्थनाविहितमन्ननुतिप्रभावाद्रत्नाकरोऽप्यकृत मण्युपदा तरङ्ग । स्थानेऽस्य तत्तदतिथे पुरुषोत्तमस्य गम्भीरताभिभवनाद् लुठत पदाप्रे२१८ अथ च- वलाद्वेतालमालाविदलनकुशल सिद्धझोटीवृन्द- स्तन्त्रैर्मन्नरमात्रै समजनि विकटैश्चेटकैश्चोत्कटो य । आकर्पोच्चाटवश्यादिभिरपि स तदा शक्तिभि कोऽपि योगी, कम्प्रीकुर्यात् त्रिलोकी गिरिमपि चलयेच्छोपयेद्वारिधि वा ॥२१९।। निपिद्धसाधुस्थितिकोजयिन्या श्वमृपकौत्वादिविकुर्वणायै । त भाययन्त स्वमुनीन् निवध्य प्रपीड्य मन्त्रैरमुचत् स नम्रम्।।२२०॥ (युग्नम्) सक्षेपोऽयम् व्यासावदातस्त्वेवम्- वलाद्वैतालमालाविदलनकुशल सिद्धझोण्टीगवृन्द- स्तन्त्रैमन्त्रैरमा समजनि विकटैश्चेटकैश्चोत्कटोऽथ । योगी कोऽप्युज्जयिन्या नृपसचिवमुसै पूजित सर्वलोकै- नानाशिष्य परीतोऽदधदऽणिमवशित्वेशताद्याश्च शक्ती ॥॥२२१।। वर्णानि शिरसा मिनद्मि निसिलानाकर्पयामि प्रहान् फूत्कृत्या दिवमुत्क्षिपामि च गिरीन् सशोपयाम्यम्बुधीन् । त्रैलोक्य स्ववशीकरोमि विदधे स्वभूर्भुवो व्यत्यय देवेन्द्र सह रोठयामि पदयोब्रह्मेशनारायणान् ।। २२२ ।। भो भो दर्शनिन । समस्ति पटुता कस्यापि चेत्तन्मया सार्ध वादरण करोत्वभिमत कृत्वा पण सोऽधुना।
गुर्वावली । २३ नोचत्त्यक्तमदा मदीयमसिला सेवध्वमद्विय दूर यात पलाय्य वाऽपि सकलान् नोचेद्गिलाम्येप व ॥२३॥ इति प्रतिज्ञा प्रवदन् मदात्तदा जगलयेऽप्यप्रतिमल्लता विदन् । वित्रासिताऽन्याऽसिलदर्शनिवजो नैवोजयिन्या स ससाह सयतान्।२२४॥ श्रीधर्मघोष प्रभुरन्यदाऽगमत् स तत्र धान्या विहरन् महर्षियुक् । अमुष्य शिष्याश्च स वीक्ष्य वर्त्मनि क्रुधा कुधीर्दष्टरदच्छदोऽवदत्।।२२५॥ इहागता किं नु पुरे सिताम्बरा 'विहाय मूढा ! विपुल धरातलम् । मुमूर्षुगोधा नु निपादपाटक न वीक्षितश्चेत्तदह श्रुतोऽपि न ॥ २२६ ।। पलाय्य तद्गच्छत मर्पयाम्यह स रकाणामपराधमेककम् । भूक्षेपमात्रादपि कम्पितामरोऽन्यथा पतशिष्यथ मे रुपानले ॥ २२७॥ जगुर्मुनीन्द्रा प्रभवन्ति दुर्मते सर्वज्ञपुत्रेषु न ते विभीपिका । मृगेपु सिंहस्य यथा हि विक्रम स्फुरत् तथा नो शरभा केप्वपि ।।२२८॥ न योगिराजाऽन्यकुदर्शनिबजै समानता विभ्रति सूनवोऽहंत । करैरपि ध्वान्तरिपोविलुप्यते नै तारकाणामुदित किमु प्रभा ॥२२९॥ प्रभु किमद्यापि न न श्रुतो जयी गुरुर्भवदर्पतमोदिवाकर । यमेव विद्या निसिला सम श्रिता सरित्पति सिन्धुगणा इवाधुना॥२३०॥ गत गजेन्द्रस्य यथा न जम्बुकैर्नवा मृगै शौर्यविजृम्भित हरे । नभ प्लाति नो मशकैर्गरुत्मतो रवन सद्योतकरैर्युता भरम् ।। २३१ ॥ नगैन गाङ्गेयगिरेयथोच्चता जलाशयनों जलधेरगाधताम् । द्रुमै प्रभाव नच कल्पशासिनो न दुर्गतै श्रीस्फुरितच चक्रिण ॥२३२॥ यथा न भूतैलीलत सुरेशितु- न तीथिकैतीर्थकृतोऽर्थदेशनाम् । समविद्याविदुरैर्न नो गुरो- स्तथाऽनुकतु चरित प्रगल्भ्यते ॥ ३३ ॥ ततो मुधा गर्जसि गर्वपर्वतो मन्यामहे त्वा न तृणाय दुर्मवे । अस्मद्रोर्मन्नसमारणोधुतो श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता न तूल फल्प स्थिरता प्रधास्यसि ॥ २३४ ॥ मृगस्य मिहस्तमसश्च भानुमा- नीसमृणालस्य तृणस्य चाऽनल । अहेर्गरुत्मानिव लीलयाऽप्यल तवाऽपहर्तु मदजीवित्त गुर ॥ ३५ ॥ निशम्य योगीति रुपा स लध्या जान्वायतस्थूल्रदास्यभीष्मम् । विधाय रूप विकृत जिधसु- रिवाभ्यधावत् चलयन् भुव तान् ॥ २३६ ॥ मुर्मुक्षवस्तद्दपातसूचिनी कफोणिमुद्भर्य पराय्य च द्रुतम् । सकम्पगात्रास्तरलेक्षणा भया- द्गुरु वसत्या शरण अपेदिरे ॥ २३७ ।। मा भैष्ट मा भैष्ट कुतो नु वो भय मयि प्रभौ त्रातरि हे विनयका ।। इतीरिता श्रीगुरुणाथ सभ्रमा- दाश्वस्य वृत्त मुनयोऽपि तद् जगु ॥ २३८ ।। यावत् तदाकर्ण्य करोति रोपतो ध्रुव ललाटप्रणयोद्धृता गुरु । तावत् प्रदोपे विचकार दूरगोऽ प्यहो । स योगीह विभीपिका इमा ॥ २३९ ।। तथाहि- स्फारै स्फुत्कारवारैभरितसुरपथा भूमिपीठे समन्ता- भीमा भोगीन्द्रभारा फणमणिकिरणैद्योंतिताशा प्रसनु । शालान्त पुस्तकाद्योपकरणवलकस्तम्भमुख्याऽसिलार्थान खादन्तो वतुण्डा भयदपृथुवपुर्मूपकाश्वोपरिष्टात् ।। २४० । फेत्कारान् स्फोरयन्तो पहिरथ वसतेश्चण्डफेरण्डसद्वा-- - ।
गुर्वावली। २५ पलान्मार्जारवारा पृथुरदवदना मण्डलाश्चाप्यसत्यो । दृष्ट्वा तान् भीभरेणोत्तरलितनयना कम्प्रगात्रा न नष्टु स्थातु वाऽशक्नुवन्तो निजगुरुमवदन् पाहि पाहीति शिप्या २४॥ बाताऽय वोऽस्मि विश्वप्रकटमहिमभृद् भैष्ट मा भैष्ट मा भो । आश्वास्यैव विनेयान् गुरुरपि विगतक्षोभशकू सदापि । यावद्ध्यानावलम्बी जपति जयकर सिद्धमन्त्र स तावत् सर्पाद्या क्वापि जग्मु प्रमुदितमनस साधवश्चाप्यभूवनं ॥२४२।। योगी सोऽप्युप्रवन्धैरविपयिविपया ! प्रिये रे | म्रिय रे । शिष्या । बद्धाऽसिलाग कुमत फुरुत भो ' काश्चनाऽऽशूपचारान। आस्तावद् यत्नसिद्धा अपि हि विफलता भेजिरे चेटकाद्या सर्वे मन्त्राश्च दैव विगहह किमभूद् धौरिय मेऽधुनाऽधै ।।२४३।। क्रन्दन्नित्युप्रकष्ट सकलपुरजनैश्यमानो विमानो धावद्भिर्व्याकुलै स्वैनिसिलपरिजनैश्चापि हाहारवाट्य । आकृष्टो जैनमन्त्रै स्मृतिमपि गमितैश्चेटकाचरशक्य- सातु व्योम्ना समागाद् गुरुपदकमलोपान्तमानम्रमौलि ॥४४॥ उवाच योगी भगवन् ' दयानिधेऽपराधमेक मम मर्पयाऽधुना । विमुञ्च मामेप पतामि पादयोर्न वो विरुद्ध विदधे घऽत परम्।।२४५।। जगुर्जनाश्चापि न धर्तुमर्हसि प्रभो 'प्रकोप प्रणते दयास्पदे । व्यधादथ स्वकमरेणुना गुरु शमी स्वभावस्थमिम लसद्दय ॥४६॥ त्व शङ्कर सर्वजनेष्टकर्ता ब्रह्मा त्वमेवासिलब्रह्मनिष्ठ । त्वमेव सत्य पुरुषोत्तमोऽसि त्वमेव बुद्ध सकलार्यवेदिन ॥२४७|| अवुद्धतत्त्वस्य मुधाऽभिमानिनो ममाऽसि युद्ध सुचिरादू जगद्गुरु । त्वदीयपादाऽजरजोऽणुनाऽपि चेत् तुला लभे तार्ह भजे कृतार्थताम् ।। २४८ ॥ समविद्याविभवात्मकस्य ते पुरोऽणवत्येप सुसिद्धिभागपि । ६ २६ श्रीमुनिसुन्दरसूरिचिरचिता मिति यस्मालघिमानमुलक पुर सुमेरोनिसिलोऽपि भूधर ।। २४९ ।। इति स्वनिन्दामुसर सविस्मय सुभक्तिभाक् सर्वजनस्य पश्यत । स्तुवन् मुदाऽऽनम्य गुरु सहानुगै. जगाम विद्वान स्वपद स योगिराद् ॥ २५०॥ अहो जययाऽऽईतशासन प्रमु- गुरु स यस्येदृशशक्तिमानयम् । इति स्तुवन्तोऽपि जना यथागत गता व्यहाद गुरुरप्यथाऽन्यत ॥ २५१ ।। दष्टोऽन्यदाऽथ स गुरु फणिना विपेण मूर्छन्नुपायविधुर निशि सद्धमूचे । प्रात समेष्यति लता विपहृत प्रतोल्या पुमौलिकाष्ठभरवन्धनकृद् विशुद्धा ।। २५२ ।। देयास्त दशवदने मम ता प्रघृष्ये- सेव च तेन विहिते पटिमानमाप्त । सत्यसर्वविकृतिभगवास्तदादि के जिनप्रवचनोन्नतिमुग्रतेजा ।। २५३ ।। तत्कीर्त्या धवलाद्वयेऽपि भुवने त्रैधे कृते शङ्करे दुर्लक्षे विहिते हिमाद्रितनयाचेतस्तदाऽतूतुपत् । नो गाङ्ग सलिल विधुर्न न वृपो नैवापि चक्षु श्रव स्वामी किन्तु गरो विनीलितगलावाविर्भवद्भर्तृक ॥२५४॥ चिनाणि सिद्धान्तपथानुगानि स्तोत्राणि सद्धाचरण च शास्त्रम् । इत्याद्यनाकृतिरस्य कस्याऽ- ज्ञानज्वरच्छेदमहौषधी न ॥ २५५ ।। य स्वर्गमापत् तुरगेपुविश्व- गुर्वावली। २७ मितेऽ१३५७ न्दके विक्रमत क्षितीन्द्रात् । श्रीधर्मघोप कृतपुण्यपोप स रातु सङ्घाय विभु सुसानि ॥ २५६ ।। सदीयपट्टाम्बरभासनोद्यत सोमप्रभ सूरिवरो ४८ बभूव स । यो दीयमाना गुरुणाऽपि नाग्रही च्चारित्रशुद्धौ किल मन्त्रपुस्तिकाम् ॥ २५७ ।। ये मोदन्ते कृपणमतय केशभाजो धनाये शाखैर्वादिद्विपमदहरैश्चाप्यधीत कियादि । प्राप्ताभिर्वा लघिमवशिताकर्पमुख्यादिभिर्ये सर्वे साम्याऽमृतरसभुजस्तेऽनुकम्प्या हि तस्य ।। २५८ ।। भास्वान् सच्चरणश्रिया विशदया विश्वोत्तरप्रोल्लस- च्चातुर्वेद्यरमाविलासनिलय श्रीचित्रकूटाचले । कृत्वाऽऽशु द्विजराजमण्डलमसौ छन्नप्रभ गोभरै सर्पदर्पमजीजनद् जिनमतानन्तप्रकाशोदयम् ।। २५९ ।। तथाहि- शर्वशलशिसरोपरिस्फुरच्चन्द्रमौलिमुकुटेन्दुराश्मिभि । पूरिते सरसि मानसेऽभित करवाणि विकसन्ति वासरे ॥२६०॥ विना विचारस्पलनेन शीघ्रमेतत्समस्यापदपूरणेन । साहित्यवादे विजितद्विजीघ श्रीचित्रकूटे शमवोधयत् स ॥२६१।। सर्वाङ्गपाठी निसिलागमार्थान् विनापि वृत्त्यादि हि सोऽययादत् । केऽप्यन्यके नैपुणधारिणोऽपि विद्यासु सर्वास्वपि नाततादत्।।२६।। श्रुतातिशायी पुरि भीमपल्ल्या वर्षासु चाद्येऽपि हि कार्तिकेऽऽसौ। अगात् प्रतिक्रम्य विशुद्ध्य भावि भड्ग परैकादशसूर्यनुद्धम् ॥२६॥ भक्तेष्वपि श्रावकपुङ्गवेषु ममत्वमुर केवलसयमार्थी । १ द्विजमण्डल गुरुमते ' इत्यपि पाठ ।
२८ श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता . शुद्धावलाभाम्बुविराधनाभ्या सोऽमूमुचत् स्वैर्मरुकुकुर्याम् ॥ २६४॥ यतिजीतकल्पयत्रासिलादिजैनेन्द्रसस्तुतिप्रमुखा। विपुलमतेस्तस्य कृतिहरते हृदयानि विबुधानाम् ॥ २६५ ॥ दिग्विश्ववर्षे १३१० जनन कुपाणि विश्वे १३२१ व्रत प्राप्य रदनिचन्द्रे १३३२ । सदप्रतिष्ठा च गुरुर्जगाम त्रिसप्तविश्वे १३७३ च स देवधाम ॥ २६६ ।। ददात्वसौ मञ्जुलमगलाली जगत्पवित्रीकरणाभिधान । श्रुतासु यद्धर्म्यकथास्वपीह भवेत् सता साम्यरसानुभूति ॥२६७ ॥ चत्वारस्तस्य गुरो शिष्या ख्याते पद च सकलदिक्षु । आसन् जिनपतिशासनसौधोद्धाराय तु स्तम्भा ॥ २६८ ॥ श्रीमानिहाऽऽद्यो विमलप्रभोऽभवत् प्रबोधलब्ध्योद्धृतवान् दयाम्बुधि । खदेशनावाणिगणान् वितत्य यो मिथ्यात्वकूपाद् गृहिणा शतत्रयम् ॥ २६९ ॥ श्रीमत्परमानन्द परमानन्दप्रद स्वमूापि । गुरुरद्वितीयभाग्यो जज्ञे शिष्यो द्वितीयस्तु ।। ०७० ।। आसीत् सुविहितमुकुट स्फुटसयमशुद्धिरिद्धगुणजलधि । श्रीपद्मतिलकसूरिस्ताीयीकस्तु वच्छिष्य ॥ २७१ ॥ श्रीसोमतिलफनामा ४९ सूरिविश्वोत्तमश्च तुर्योऽभूत् । महिमाम्बुधौ यदीये लीनास्त्रिजगन्मनोमीना ॥ २७२ ।। स वाणवाणनिकुवर्ष १३५५ माघे जात पदाभ्यामनुकूल्सेदै । नदाइविश्वे १३६९ प्रतमाप्य भेजे गुर्वावली। २९ बन्यश्वविश्वे १३७३ ऽपि पदप्रतिष्ठाम् ।। २७३ ॥ सूरीन्द्रसोमप्रभपट्टभास्करो वालोऽप्यसौ प्राप्तपदप्रभोदय । क्षमाभृता मौलिनिघृष्टपादमृद् विदिगुते स्फारयश प्रतापवान् ।। २७४ ॥ अय निजै सूरिगुणैरनुत्तरै सूरिन कैरप्युपमामशिश्रियन् । येनोपमीयत सरोऽम्भुराशिना न चाम्सुराशि सरसाम्बुद्धिभि ॥ २७५ ।। अल्पायुष्वात् सूरित्रितयस्यैकोऽप्यसावपाद् गच्छम् । रक्ष्यत्येकोऽपि वन सिंहो न तु लनगोऽपि मृगा || २७६ ॥ न कैगज सङ्घपति प्रास्यते स जवरालव्यवहारिमण्डन । यष्टकसाायुतयामल २५००० व्यया- दचीकरत् तत्पदमद्भुतोत्सवै ॥ २७७ ॥ क्षोणीभूषणजवरालनगरालङ्कारवीरालये प्राप्ताचार्यपदस्य तस्य सुमहोभाग्यस्य दृष्ट्याप्यहो । भूतप्रेतकुशाकिनीच्छलरिपून्चाटस्फुरत्कार्मणा दुत्थोपद्रवमण्डलानि निसिलान्याशु प्रणेशुनृणाम् ।। २७८ ॥ नो दुष्टा पशव स्वभावरिपव प्रानोभुवुनों सला- स्तस्योत्कृष्टयश प्रतापसुगुणा व्यापुश्च सर्वा दिश । तत्तनिजितका इवापरमहासूरीश्वराणा च ते दूर क्वापि पलायिता बुबुधेिरै कैश्चिद् यथा नो पुन || २७९ ॥ पदतर्कीपरितककर्कशमतिप्रोत्सपिदोत्कर- स्फूर्जदुर्दमवादिसमदमदापस्मारविस्मारके । एतस्मिन्नवति प्रभौ जिनमत तवेषिण क्वाप्यगु- शिछनोत्साहमतिप्रभावरुचय कष्ट जिजीव परम् ।। २८० ।।
श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता विश्वव्यापिनि तस्य विश्रुतयश पद्माकरे सर्वत कम्पाटोत्पतदम्मुशीकरतुलारूढोडमालाचितम् । नीलाम्भोजति तावदम्परतल स्फेष्ठाष्टकाष्ठादल सूर्याचन्द्रमसौ मरालतुलनादोलामथारोहत ॥ २८१ ।। तस्यासिलश्वेतपटाधिपस्य शक्नोति क श्वेतपटान् प्रमातुम् । एको यश श्वेतपटो यदस्य दिगगनाङ्गाऽऽवरण विधत्ते ।। २८२।। किंबहुना- ध्वस्ता वादिमदा हत कलिमलो मिथ्यात्वमुम तम- श्छिन्न मण्डलमण्डलासमर प्राप्त नृपेभ्योऽर्चनम् । क्लप्तौ शासनभा युगोत्तमगुणैराऽऽप्ता तुला गौतमी- त्युद्यहाब्धिगुणप्रभावचरितै सूरि समोऽन्योऽस्य न ॥ २८३ ।। वृद्धक्षेत्रसमाससप्ततिशतस्थानादिशास्त्रैर्नवै पात्रैराऽऽगमवारिधरतिगुरो पूर्ण संधीगाहितात् । उद्धृत्यार्थसुधारसान सुमनस ससारतापापहान् सोऽपीप्यत् पुरुषोत्तम स्वतिशयप्रौढिश्रिया सश्रित ॥ २८४ ॥ शिष्यास्त्रीन समताऽस्थपद् निजपदे प्राज्ञान् स तेष्वादिम रयात श्रीगुरुचन्द्रशेखर इति त्रैवैद्यवारानिधि । प्रौर्णोनोत् किल चन्द्रशेसरमहो ' नाम्नाऽपि पास्पर्द्धत योऽसोढा भुवने स्वकीर्तिपटनिर्माय शौक्ल्याद्वयम् ॥२८५।। अभिमन्त्रितरजसाऽपि हि गृहहरिकादुर्द्धरश्च मृगराज । दूर नेशुर्यस्मात् सपरिकाराद् महिमवारिनिधे ॥ २८६ ॥ न धीर गोक्षीर न मधु मधुर किं तु विधुर मन साक्षाद् द्राक्षा न हरति सुधा साऽपि हि मुधा । न सान्द्रा वा चान्द्रा न वमरुचय साधुशचय श्रुता चेद् यद्वाणी भवरिपुकृपाणी नवरसा ।। २८७ ।। घासिकभोज्यकथानक्शनुजयरैवतस्तुतिप्रमुसा । चित्राकृतिर्यदीया कविकुलमोदप्रदा जयति ॥ २८८ ।।
गुर्वावली । ३१ अग्न्यश्ववहीन्दुमिताब्दजात १३७३ शरेभविश्वे १३८५ यमितामवाप्य । द्विनन्दविश्वे १३९२ च पदप्रतिष्टा त्रिदोर्मनुष्वा १४२३ प च य सुरौक ॥ २८९ ।। शिष्याध्यापनकौशल निपुणता सा सार्ववैद्य गिरा माधुर्य प्रशमादयो जनहित चारित्रमप्युज्वलम् । विश्वाप्यायकदेशनातिसुपमा चैव परो विश्रुतै- यस्याऽभूत् सदृशो गुणैन स गुरु सवाय देयात् सुग्नम् ॥२९०॥ श्रीसोमतिलकसूरिस्तस्य गुरुस्तदनु चैकवर्पण । जिनभुवने १४२४ स्वर्गमितस्तनोतु सद्धाय कल्याणम् ।। २९१ ॥ तस्य स्वर्गतिसमये सुरकृतसोद्योतनादिमहिमानम् । वीक्ष्य जना प्रोचुरहो । विमानमागाद् गुरोरस्य ।। २९२ ॥ पात्रावतीर्णदेवी जगौ सुरेभ्य श्रुत मया मेरौ । सौधर्मेन्द्रसमाना जजुरिमे श्रीतपाचार्या ॥ २९३ ।। शिष्यो द्वितीयस्त्वभवत् तदीय श्रीमान् जयानन्दगुरु स योऽभूत् । कलिद्विप क्लप्तजयाद् विधायाss- नन्द सता सार्थकनामधेय ॥ २९४ ॥ जातोऽन्तरिक्षद्विपविश्ववत्सरे १३८० द्विनन्दवहीन्दुपु १३९२ योऽभवद् व्रती । स्नेहाद् निषेधप्रवणेऽग्रजन्मनि प्रबोधिते देवतया प्रभावक ॥ २९५ ॥ पद श्रित सोत्तरसूरिरभ्रदो- मनुष्व १४२० मेयातिशयश्रिया निधि । चकार रम्य शकटालजन्मनी वृत्त गमी द्या कुयुगाधिगोपु १४४१ य ॥२९६।। यदेशनाशैवलिनीनिलीना tmy श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता । - प्रौज्झन् द्विजौघा अपि कल्कपकम् । तदेकलीना जनचित्तमीना- स्तथा परोद्यद्बकवृत्तिभीतिम् ।। २९७ ।। यदीयविद्याविभवादकोविद शेष स्म सर्व प्रतिभाति विष्टपम् । दधाति यदुर्विधता विधि पुरो महेन्द्रभूते सनरामर जगत् ।। २९८ ।। युगोत्तमाभो जगदुत्तरो गुणै- यो भारतीभारतसयमश्रियो । आधारभूत समभूत् प्रभावभू- स्तनोतु सङ्घस्य स सातसन्ततिम् ।। २९९ ।। ।श्रीदेवसुन्दरयुगोत्तमसूरिराजा ५० शिष्या जगत्त्रयशो जयिनस्तृतीया । यै स्वरै स गणराट् पुरुषोत्तमोऽपि . भूत्येशतामभृत सोमललामसूरि ।। ३०० ।। पण्नवाग्निविधुवत्सर १३९६ जाता प्राव्रजन् जलधिखाब्धिमहीपु १४०४। ये महेश्वरपुरे नसरत्ने १४२० पत्तने च पदसम्पदमापु ।। ३०१ ।। येषा जगद्विस्मयमोदकारिण गर्द्धिऋद्धो विदधे पदोत्सवम् । सौर्णिक सङ्घपतिर्नुपप्रभ सिंहोऽर्हतो ज्ञानमह नु वासव ॥ ३०२॥ अथ तेपामवदातैतिह्मप्रकटन किञ्चित् क्रमात्- घाल्येऽपि येपा किलमश्चिकाजुषा सुलक्षणे रक्षणवेदिन पदौ । समीक्ष्य केचिद् विवुधा जगु परा चिर भवित्री महनीयता भुव ॥३०३।। कोटीनाराहपुरे गणभृच्छीसोमतिलकसूरीणाम् ।
गुर्वावली। ३३ ३ गणभारोद्धरणपटु पात्र जिज्ञासमानानाम् ॥ ३०४ ॥ सुध्यानलीनमनसा विशदगुणे विनो युगवराभा । शुलत्वेऽपि च कथिता येऽम्बिकयाऽनन्तभाग्ययुज ॥ ३०५ ॥ (युग्मम्) अभून् त्रिशत्या वरयोगिना वृतो- ऽन्यदोदयीपाभिधयोगिनायक । कृतस्थिति पत्तनगगाडीसर- स्यनेकमन्त्रादिसमृद्धिमन्दिरम् ।। ३०६ ॥ हरन् गरान् स्थावरजङ्गमानय जलानलव्यालहरीभभीहर । अनागतावीतविदद्भुतास्पद नृपेभ्यमन्त्र्याधसिलप्रजाचित ॥ ३०७ ॥ निरीक्ष्य दूरादपि यानरियतो मुद्दाऽऽशु दण्डनतकृत् सहानुगै । अवन्दत व्यजितभक्तिडम्बर प्रजासमक्ष पहुधा स्तुवन् गुरून् ॥३०८॥ सङ्घाधिपनरियाथै पृष्टो नमनादिहेतुमाख्यच्च गुरुरादिदेश दिव्यज्ञानद्धि कणयरीपा माम् ॥ ३०९ ॥ पद्माक्षदण्डपरिकरचिट्ठरुपलक्ष्य सूरयो वन्या । भवता युगप्रधाना शिवदा इत्यादि तद् व्यनमम् ।। ३१०॥ धाराभिधनावकपुङ्गवेन पक्षोपवासैर्वशित सुपर्वा । प्रपृच्छय सीमन्धरसार्वमारयत विभिर्भवैर्मुक्तिपद हि येपाम् ॥३१॥ सारङ्गमन्त्री वटपद्रवासभाग द्विपन जिनोक्तीरपि पूर्वजक्रमात् । नियुध्य देवस्य गिरा युगोत्तमा नभिग्रहात् सिद्धपुरेऽभिगम्य यान ।। ३१० चेदादिशास्त्र कृतनैकनोंदन सप्रत्यययद्वचनामृतैर्मुदा। विधूय मिथ्यात्वगर नतिस्तुती - .
श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता सृजन प्रयुद्धो जिनधर्ममग्रहीत् ॥ ३१३ ।। महाधन श्राद्धवर प्रभावक सुदर्शनाणुनतमृत् सुशास्त्रवित् । दिने चतुष्पासुकद्रव्यभोजन- व्रतोऽस्ति नानाऽद्भुतपुण्यकर्मठ ॥ ३१४ ।। गुणद्धिसवादिसुपर्वभापित रपीति तेष्वेव युगप्रधानताम् । निश्चित्य युक्त गुरुधीनिवेशन शिवाय विझरधुना प्ररूप्यते ।। ३१५ ।। देवाना सलु सुन्दरो गुरुरिमामास्थाय नव्या तनू दृष्टा शासनर्दित कुकलिना तच्चिन्तकेन्द्रार्थित । अर्हततयाऽत्र तत्सुसयितु गच्छेऽवतीर्णस्तपा. सज्ञे तत् किल देवसुन्दरगुरुष्वाह्वाऽपि तेवित्यसौ ।। ३१६ ।। विद्याभरोऽसरयमुनीन्द्रवृन्दै निपीयमानोऽपि हि वर्धमान । कथ तुला यातु पयोधिनैषा नि शेषमेकोऽपि पपी मुनिर्यम् ।। ३१७ ।। तेपा त्रैवैद्यपाथोधेरूर्म्युल्लासितशीकरान् । पिबन्ति गुरुशुक्रज्ञास्तत् किलैतेऽपि पण्डिता ॥ ३१८ ॥ सर्वत प्रसरभाजि यशासि क्षीरनीरनिधयन्ति यमीशाम् । तानि तत्र परसूरिततीना शीकरावलिरिवाथ विभान्ति ।। ३१९ ।। तेषा परेपामथ सूरिराजा चिकीर्पता विश्वकृता यशासि । उन्मानवीजानि विचत्रिरे प्राक् १ 'सयौवनेऽप्येकसुतोऽपि शालवान्' इत्यपि पाठ ।
३५ गुर्वावली। पूर्णेन्दुपिम्ब किल तारकोश्च ।। ३२० ॥ उरकल्लोलैद्विरदरदनच्छेदकुन्दावदति शुक्लाद्वैत त्रिजगति गमिते तैयशोभि प्रपूर्य । अन्येषा चेद् वरिवृतति तदा तल्लवो नैव लभ्या सत्ता यस्माद् विरमति सरिता सिन्धुना सगतानाम् ॥३२॥ कोऽवेदयिष्यत् तुलनामतीताने श्रीगौतमादीन् गणिनो व्यतीतान् । युगोत्तमास्ते यदि नाभविष्यन् निदर्शयन्त स्वगुणश्रिया तान् ।। ३२२ ।। वीरेण ये शासनधारका महा- चार्या स्खनिर्वाणपदादनूदिता । एतेऽवगम्या खलु ते गुणोच्चय- रातदीयैव शिवाय तत्कृता ।। ३२३ ।। नाल यस्याहिनेता हरगिरिरमल कर्णिकावन्धवन्धु माद्यदिग्दन्तिदन्ता दलततिरतुला पूर्णचन्द्रश्च कोश । ज्योत्स्नापूर पराग सितकरकिरणा केसरालीव भान्ति स्फीत तत् तद्यशोऽब्ज त्रिभुवनसरसि व्योमभृङ्गानुपनि ॥३२४|| न विद्यया नैव तपोभिरग्रिमै न वा महिम्ना न च भाग्यसपदा । । गुणद्धिभिवाऽप्यधिक समोऽथवा न कोऽपि तेपामधुनेह वाक्ष्यते ॥ ३२५ ॥ तदीयपट्टे गुरवो जयन्ति ये ये चाऽऽपुरिन्द्रातिथिता विधेर्वशात् । तनामसकीनपुण्यवारिभि- गिर पवित्रा विदधेऽधुना मुदा ।। ३२६ ।। श्रीज्ञानसागरगुरुप्रभवो ५१ बभूवु- राधा यदीक्षकषुधा इति चिन्तयन्ति ।
३६ श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता मुक्तोऽपि गौतमगुरु समवातरत् स्व वीक्ष्यान्वय सुगतवत् किल दु स्थमेष ॥ ३२७॥ अन्त साम्यसुधाहदासमरा कि प्रोषवीचीचया हेलापीतजिनागमाम्बुधिभुव प्रोदारमाला किमु । किंवा वक्त्रसुधागुतेर्युतिभरा पीयूपदिग्धा सता मेव स्मोदयते विकल्पनिकरो यद्देशनागी@हो । ॥ ३२८ ॥ समील्याऽसिलसाम्यकाम्यकणकान् विश्वस्य किं योगिना सारान् काश्चन वा निचित्य जगता पीयूषवीचीकणान् । संवद्वीपसुधाशुमण्डलमिलत्सौम्यत्वलक्ष्मीलवान् किंवाऽऽदाय विनिर्मितेयमिति यन्मूर्तिव॒धस्तर्किता ।। ३२९ ॥ शरण समसूरिसपदा हरण कल्मफ्सहते सताम् । वरण सलु नितिनिया न मुदे कस्य यदीयदर्शनम् ।। ३३० ॥ असमा जगति श्रुतश्रियो न पथे सयमशुद्धता गिराम् । समतीततुला च सौम्यतेत्यभवस्ते जगदुत्तरा गुणै ॥ ३३१ ।। किं मूर्ति नवम श्रितो रसपति सिद्धान्ततत्त्वश्रिया कोश किं गुणसपदा मितिमुचा चन्द्रगुता किं निधि ? जीवातु कलिविद्विपा प्रतिहत श्रीजैनधर्मस्य किं दुग किं भवभीतजन्तुनिवहस्यत्यूहितास्ते बुधै १॥ ३३२ ।। प्रामे न कुले तनौ न न मुनौ तेषा मनो वन्धभाक् शय्याऽनौषधपानकादि नितरा तै शुद्धमेवाऽऽहतम् । चातुर्वेघरमा ह्यधारि भुवनोत्कृष्टा न चैतद् मद स्तत्त्व तेन वदाम्यहो ' जिनमतस्याऽसूपमास्तेऽभवन ॥३३३॥ धन्यो धन सद्धपति पदोत्सवान् श्रीस्तम्भस्तीर्थे विविधाद्भुतप्रथम् । तेपामहो स्तम्भनकेशपार्श्व चैत्ये महाराजबलादचीफरत् ॥ ३३४ ॥ ते लेभिरे जन्म मनुप्रमाऽन्द * गुर्वावली। शतेषु यातेप्वधिकेषु वाणे १४०५ । हयेन्दुभि १४१७ सयममिन्दुवेदै १४४१ पद् सतकैत्रिदिव १४६० च तुर्यम् ॥ ३३५ ॥ स्वमायुरन्ते स्वयमाकलय्य ते निषिध्य भक्त बहुसङ्घसाक्षिकम् । समिता साम्यसुधारसोमिभिर्यद्योगिमुद्रा विशदा दधुस्तदा ॥ ३३६ ।। यच्छ्वासकासौ च कफान्वितौ द्रुत व्यनेशता कोटिगयोगविद्रुतौ । तेषा हि गम्या तदनुत्तरा गति सवादमात्र त्रिदशोक्तय पुन ॥ ३३७ ।। ताश्चमा सरतरपक्षश्राद्धो मन्त्रिवरो गोवल सकलरात्रिम् । अनशनसिद्धौ भक्त्या गुरुकर्पूरादिभोगकर ॥ ३३८ ।। ईषन्निद्रामाप्याऽपश्यत् स्वप्ने सुदिव्यरूपधरान् । तानिति वदतस्तुर्ये कल्पे स्म शक्रसमविभवा ॥ ३३९ ।। (युग्मम्) श्रीगुणरत्नगुरून ये स्वप्ने स्वरराजरूपिणो दृष्टा । शिष्टाशिष्टविशेषागुपलम्भ लम्भयामासु ॥ ३४० ।। नैमित्तिकोऽपि वीरोऽपश्यत् तुर्यस्वरिन्द्रसमविभवान् । तदनुत्तरगतिलाभाद् युगोत्तमास्तान विनिश्चिनुम ॥ ३४१ ।। तेपा निसातैर्युवमुत्तमैर्गुणै सता प्रपूर्णानि मनास्यहो । तथा । यथोत्र केपामपि तेपु तेऽधुनाऽवकाशमायान्त्यणुरूपिणोऽपि न ॥३४२॥ तेषा गुणानामचिरस्य चायुप प्रमोदसेदाश्रुमर स्मृतेर्मम । य स्यात् सम सैप निदानभेदत कार्ये भिदैकान्तमत निरस्यति ।। ३४३ ।। १ भर स्मरन्नह लभे सम य स नि' इत्मपि पाठ ।
श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता विधेराविक्लबतासलायित कले वो भाग्यविपर्ययोऽथवा । पूतीनुभूषा निदिवस्य वाऽभजद् निदानतामा चिर तदस्थितौ ॥ ३४४ ॥ श्रीसोमसुन्दरगुरुप्रमुसास्तदीय त्रैवैद्यसागरमगाधमिहावगाह्य । , प्राप्योत्तरार्थमणिराशिमनयलक्ष्मी लीलापद प्रदधते पुरुषोत्तमत्वम् ।। ३४५ ।। न स्थैर्य सुमन पथे प्रविद्धद् नैवापि वर्णोज्वल प्रोद्यच्चापल उल्लसज्जडतया यो निनगोल्लासकृत् । यद्यपि मादृशो जलदवत् सोच्चै पद सश्रित तत्रैवैद्यमहाधिशीकरकणाऽऽदानस्य तज्जृम्भितम् ॥३४६।। सारखते प्रवाहे तेषा शोष गतेऽधुना कालात् । शिष्यरुपक्रियन्ते विद्याम्भ कूपकैर्लोका ॥ ३४७ ।। दीनायुद्धरणात् पदोत्सवकृतेस्तीर्थेषु यानादिभि सर्दुस्समये गुरुप्रणमनैर्भक्त्या सदावश्यकै । चैत्योद्धारविधापनैर्वितरणै क्षेत्रेषु सप्तस्वपि प्रौढे पुण्यभरै प्रभावपदवी येनाऽऽप्यते शासनम् ॥३४८॥ सर्वेभ्यमालामुकुटस्य तस्य श्रीपातसाहोच्छ्रितमाननस्य । कर्णावतीमण्डनचाचसूनो सहाधिपेन्दोर्गुणराजनाम्न ॥३४९।। बन्धु प्रबुद्धो वचनैर्गुरूणा तेपा महामोहतमोवृतोऽपि । आन प्रवनाज चिमुच्य पत्नीपुत्रादिकानद्भुतभाश्च लक्ष्मी ॥३५॥ श्यामलनाममहेभ्यस्तेभ्यो बुद्धश्व नव्यरूपवया । प्रावाजीत् परिमुच्याऽनुरागरूपोत्तरा जायाम् ।। ३५१ ।। मुनीशितारोऽर्धचतुर्थविंशा प्रायोध्य चाऽन्येऽपि हि दीक्षितास्तै । गुणद्धिपात्राणि विचित्रचञ्चज्ञानादिसपत्पदवीं भजन्ते ॥ ३५२ ।। मेदपाटपतिरक्षभूमिभृद्रक्ष्यदेवकुलपाटके पुरे । - गुर्वावली। मेघवीसलसमेहहेमसद्भीमनिम्यकटुकायुपासकै ॥ ३५३ ॥ श्रीतपागुरुगुरुत्वबुद्धिभि कारित तदुपदेशसंश्रुते । से प्रतिष्ठितमथाऽऽदिमाऽहतो मन्दिर हरनगोपम श्रिया ॥३५४॥ (युग्मम्) कान्ताया गणिसपदो गणभूतस्तत्पूर्वजस्याऽभव- स्तस्मिन् सिद्धिमिते सतीव्रतजुपो या नो कमप्यस्पृशन् । ता योगातिजरा वलाजगृहिरे तै कीर्तिकन्याश्च त- सयोगे जनितास्तथापि चरित तेपामहो । श्लाध्यते ।। ३५५ ।। किञ्चिच्छान्तमपि प्रमाणपठनैर्जाड्य पुरा वादिना भैपज्यैरिव लघ्वलर्कविषवद्वादे पुन प्रास्फुरत् । नन्या देष्विव तेपु दुर्धरतरस्याद्वादगारव वर्पस्वाप्तमहोन्नतिष्वनुपमोपन्यासपूरामृतम् ।। ३५६ ।। पीत्वा विनाशिताम्भोधि पीताब्धि क प्रशसति ? पीतस्याब्धेर्न यस्याऽस्थादुदरे विन्दुरप्यहो । ॥ ३५७ ॥ चन्द्रशेसरसूरीणा ज्ञानाब्धिस्तस्त्वशेषत । पीत्वा हृदि धृत सर्व स्वादुर्दत्तोऽप्यवर्धत ॥ ३५८ ॥ (युग्मम् ) खीपुसाद्याकृतिभिरुदिते वाह्यरूपैरविद्या- शक्त्या भातैस्तदपगमतश्चिन्मयैकात्मलीनम् । सत्तामान न यदुपगत तत्त्वतोऽस्मिन् विवर्ते चित्त तेषा तदपि विषयग्रामबद्ध कथ स्यात् ।। ३५९ ।। साम्यारामे स्थिरतरलयात् सर्वदोन्मीलदेका- नन्दास्वादेऽपसृतसफलोपाधिजव्याकुलत्वे । शान्याश्लेषप्रणयिनि यदात्मन्युदेतीह सौख्य रम्भाभोगोद्भवमिव हरिस्तत्त एवाऽन्वभूवन ।। ३६० ॥ भूलपन्यचतुर्दिक्षु शासनौकोऽर्थदीपिका । दीपिका इव राजन्ते तत्प्रणीताऽवचूर्णय ॥ ३६१ ।। - -- श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता तस्कृतिवेला जल्पति पीतवैद्यवाधिगाम्भीर्यम् । भृगुपुरघोघातीर्थस्तोनमुसा विहितचित्तसुसा ।। ३६२ ।। ते सत्पदोन्नतिभूत सुगभीरघोषा निर्वापितासिलजनाऽधनिदाघतापा । प्राप्ता धनागमरमाममृत ददाना घोस्था भवन्तु भुवि मङ्गलबाल्लिपुष्टयै ।। ३६३ ।। सूरीश्वरा श्रीकुलमण्डनाहा- स्तेषा विनेया अभवन् द्वितीया । भाग्य यदीय पुनरद्वितीय रयात यशश्च त्रितयेऽपि लोके ।। ३६४ ॥ सवित्तिरेव सतत हदि वावसीति नोऽसवृतिस्तु लभतेऽपि पदप्रवेशम् । बुद्धति साऽऽप्यपरवादिततीविरुद्धा- स्तेषा जघान किल कल्पजकेलिशर्म ॥ ३६५॥ तदीयचातुर्यरमावलोककै सभाव्यतेऽपीन्द्रगुरो स्म मूर्सिमा । शेश्रीयते गोष्पदता यत सरो महाम्बराशे पुरतोऽपि मानसम् ॥ ३६६ ।। अहो ! नव कश्चन बोधदीपस्तेषा जगद्भासनशक्तिशाली । नि श्वासवातैर्जितवादिना य प्रगल्भते स्माऽस्तभवादिदर्प ॥३६॥ जन्माङ्कसैरभ्यधिकेषु शके- ब१४०९श्वौषधीशैत१४१७मक्षिवेदै १४४२ । सूरे पद चाप शरेपुभि १४५५स्ते चैत्रे ययु वर्जगतामभाग्यात् ।। ३६८ ॥ विधेर्जरा० ॥ ३६९ ॥ निजतीथिकपरिकल्पितकुमतोखरशैलदलनशतधार । तनिर्मितो विजयते सिद्धातालापकोद्वार ॥ ३७० ॥ है .
गुवावला । अष्टादशारचक्र तेपा हारश्च हृदयसस्पर्शात् । भापयते विबुधानपि चञ्चद्वर्णस्फुरद्धाभृत् ।। ३७१ ।। क्षमाधरगणाकीर्णगच्छभूभारधारिण । दिड्नागफणिनाथाचे स्पर्वन्ते ते स्म सन्ततम् ॥ ३७२ ।। उभावतो यातौ नेत्रे तु चरणश्रिय । स्सलत्येषा तत सम्प्रत्यतिचारै समेष्वपि ॥ ३७३ ।। तेषा च सूरिगुणरत्नसमन्विताना श्रीस्तम्भतीर्थनगरालिगसद्वसत्याम् । सौणिको लसमसिह इति प्रसिद्ध- श्चके पदोत्सवततीवरसङ्घनेता ॥ ३७४ ।। गुरुत्तमा श्रीकुलमण्डनास्ते प्ररयाततेज प्रचयप्रभावा । जगत्पवित्रीकरणाभिधानास्तन्वन्तु मङ्गल्यसुसानि सङ्घ ॥ ३७५ ॥ देवसुन्दरगुरुक्रमपद्मोपास्तिविस्तृतसमस्तगुणा ये । तद्विनेयवृपभा विजयन्ते कीर्तयामि ततकीर्तिततीस्तान् ॥३७६।। आद्या जयन्ति गुणरत्नमुनीन्द्रचन्द्रा सूरीश्वरा सुगुणरत्नविभूपणैर्ये । सा काऽप्यवापि सुभगत्वरमा यया तान् श्लिष्यन्ति सर्वबुवमानसवृत्तिनार्य ॥ ३७७ ।। तेपा निर्जितवादिराजिकुयशोजम्वालजालाविले भ्रान्त्वा भूवलयेऽसिलेऽथ चलिता स खर्गदण्डाधना । सान्ती श्रान्तिहतीच्छयेन्दुसरसि स्वैर सुधाशीकरान् कीर्तिर्यान् विकिरयमी प्रतिनिश दृश्या ग्रहादिच्छलात् ।।३७८|| यजाता हिमभूभृत पशुपते पत्नीति क प्रत्यय स्तत्कीर्तिनिताऽमुनेति तु सता नून प्रतीते पथ । एपा यद्धवला हिमाऽपि जनयेद् म्लानि जवाद् वादिना १ अष्टादशारचक तेषा हारश्च सपदि भापयते । वियुधानामपि स्टम नरनट रगपि पाठ । २ 'यच्छिशिरा ६
४२
श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता
वक्राम्भोजगणेषु निर्दहति च प्रोदामदर्पद्रुमान् ।। ३७९ ॥
ग्रन्थेषु येपु न परस्य धिया प्रवेशो-
ऽप्येतेष्वपि प्रसरतीह तदीयमुद्धि ।
वेभाययत्यपि तटाश्रितमन्यमब्धि
र्य सोऽपि दैत्यरिपुणा किमु नो ममन्थे । ॥ ३८०॥
जगदुत्तरो हि तेपा नियमोऽवष्टम्भरोपविकथानाम् ।
आसन्ना मुकिरमा वदति चरित्रातिनैमल्यात् ॥ ३८१ ॥
सिद्धत्वात् सार्ववैद्यस्य ते सिद्धपुरुषोत्तमा ।
तदाप्ततत्कणा शिष्या यद्वशीकुर्वते जगत् ।। ॥ ३८२ ।।
सर्वव्याकरणावदातहृदया साहित्यसत्यासवो
गम्भीरागमदुग्धसिन्धुलहरीपानकपीताब्धय ।
ज्यायोज्योतिपनिस्तुपा प्रधततर्केपु चाऽऽचार्यक
वादे तेऽत्र जयन्त्यशेषविदुषा त्रैवैद्यदर्पोप्मलान् ।। ३८३ ।।
उत्कल्लोल दिशि दिशि बुधा कर्णपात्र पिवन्त
स्फीत गीत सुकृतिततिभिस्तद्यश क्षीरपूरम् ।
तेषा शुद्धा चरणकमला विभ्रता श्रीगुरुणा
सृष्ट्या स्रष्ट्रा जगदुपकृत मन्वते साप्रत वै ॥ ३८४
परमेष्ठिमन्त्रतत्त्वान्नायस्मरणेन दैवतादेशै ।
पारीत्रक्येहिकीस्ते प्रायो जानन्ति कार्यगती ॥ ३८५ ॥
स्वदर्शने वा परदर्शनेपु वा
ग्रन्थ स विद्यासु चतुर्दशस्वपि ।
समीक्ष्यते नैव सुदुर्गमेऽप्यहो ।
यर प्रगल्भा न तदीयशेमुपी ॥ ३८६ ।।
या ज्ञानााद्यमप्रौढिर्या च नित्याऽप्रमादिता।
या चैपा स्मरणाशक्ति साऽन्यन श्रूयतेऽपि न ॥ ३८७ ॥
चक्रुष्टीकाशलाका ते पड्दर्शनसमुच्चये ।
ज्ञाननेनानायेव सता तत्त्वार्थदर्शिनीम् ॥ ३८८ ॥
गुर्वावली। ४ उद्धृत्य ये व्याकरणानुराशितो विलोड्य बुद्धिप्रसरामराऽद्रिणा। शुद्धक्रियारत्नसमुच्चय सतामाश्चर्यभूत विबुधालये ददु ॥३८९|| लोकोत्तरा सच्चरणश्रिय मुदा सदा भजन्तश्च सरस्वती प्रियाम् । दुष्कर्मदैत्यव्यथका जयन्तु ते गुरुप्रवेका पुरुपोत्तमाश्विरम्।।३९०॥ (युग्मम्) विभ्रतेऽथ नवता जयिन श्रीसोमसुन्दरगुरुक्रमपद्मा ५१ । सस्मृता अपि विदध्युरनन्त शीतिमानमघतापतेर्ये ।। ३९१ ।। सरस्वतीमागमवाधिसगतामवाप्य येपा सुरसोमिर्मिताम् । पुपूपया स्वस्य नु सन्मनोगणस्त्यजेन्न तीर्थ प्रियमेलक विदन् ॥३९२॥ न नाममात्रापि तु स्फुरत्प्रभ गुणप्रभावैर्नरसिह एव स । महोत्सधैर्य कलिदैत्यहिंसनात् क्षमाभृतोऽमून सुपदे १४५७ न्यवीविशत् ।। ३९३ ।। तान् दूत्येवात्मकीर्त्या विशदसुभगतारयापनादुत्सुकत्व दत्त्वा नीता भजन्ते सकलसुमनसा यन्मनोवृत्तिनार्य । लन्ध्वाऽऽगस्तद्गुरूणा निजनुतिसमयावाड्मुसत्वावलोक ध्रुद्धा प्रोद्यद्गुणौधा निगदितुमिव तत्कर्णपक्तौ विशन्ति॥३९४|| सौभाग्यंतस्तेऽभ्यधिका हरे पितुर्वेतादयविद्याधरसेव्यताजुप । भजन्ति वामान पर क्षमाभृताध्यायन्ति यत्तान् सुमनोऽनला अपि॥३९५|| ते पाल्यमाने जिनशासनेऽधुना नेशा विधातु कुमतव्रजा व्यथाम् । प्रकाशित पद्मवन विवस्वता पराभिभूयेत तमोभरैर्न यत् ।। ३९६ ।। आराध्य देवानपि या दुरापा वाणी परैस्तेषु निसर्गत सा। दुरासदाऽन्यावविधैरुपायैर्या श्रीहरे साऽनुचरी स्वभावात्।।३९७|| किं मोहाऽहि विपोमिमूच्छितजगजीवातवोऽमू सुधा १ शैभाग्यमेपामधिक हरे इत्यपि पाठ । २ जुषाम् इति च ।
श्रीमुनिसुदरसूरिविरचिता धारा स्वागमदुग्धवारिधिभवा स्फारा लयं किमु । किंवा शासनसौधभासनचणा दीपा प्रदीपश्रिय ? सर्वध्धान्तभिद सतामिति मति तद्देशनास्तन्वते ॥ ३९८॥ त एव धर्तुं जिनशाशन पतत् तद् पमापङ्कभरेऽधुनेशते । युगान्तवातोद्धतवाधिविप्लुता महावराहाद् न परो दधाति गाम् ॥३९९॥ क्षमापरा इत्यपि साहसिक्यात् समारतो जेज्यति ते प्रवादान् । दन्दह्यते वा शिशिरतिवुद्धया ऽप्यालिङ्गिताब्जानि न कि हिमानी ॥४०॥ उपतदमपि सश्रिते विनेये विलसति वाग सुमनोमनोऽपह: । गुणवति रमणे वदाश्रिते वा भवति रति किल योषिता समाना ॥४०॥ प्रभवति महिमा यथा तदीयो जगति न कस्यचनाऽपरस्य तद्वत् । प्रसरति तरणेमरीचिचक्र वियति यथा न तथा हि तारकाणाम् ।। ४०२ ।। नित्य विवृद्धिगकला सदसण्डवृत्ता प्राप्तोदया स्मरहतोऽस्तकुरङ्गसङ्गा । भान्त्युज्झिता विदलयन्ति तमस्तथापि श्रीसोमसुन्दरतया प्रथिता अहो ते ॥४०३।। ते शीतिमानमतुल दधते भवस्या- धकारकारककलावरवृत्तताऽऽढया । सदर्शितामृतरसा निजगोविलासै श्रीसोमसुन्दरतया प्रथिता सुयुक्तम ।। ४०४ ।। नानागोचरमारवस्थरततिभा त्युत्थतापोत्नृप सौरयेच्छामृगणिकाम्भसि न के ताम्यन्ति चतोमगा ?" -- गुर्वावली। ४५ सेलत्यात्मवने लयी स परमानन्दादिदूर्वाकुरा- खादी साम्यसुधाहदे प्लवन कृत्तुप्यस्तदीयं पुन ॥४०५॥ जितद्राक्षा व्यारया वचनललित साम्यकल्ति गुरुस्फूतिर्मूर्ति वणिमकला दोपविकला । अहो । येपा पोपाङ्कितसुचरण सिद्धिवरण विमुद्र ते भद्र ददतु भवता धीधनवताम् ॥ ४०६ ।। श्रीसाधुरत्नगुरुविस्तृतभाभरोऽय श्रीगच्छमौलिरमल समलङ्करोति । श्रीजनशासननृप निहतारिवर्ग स्फूर्जप्रतापमहिमाप्तजगत्प्रभुत्वम् ॥ ४०७ ।। वेलेवोल्हासिनी तद्गीलैवैद्याऽपारसागरे । दूर विक्षिपते दृप्यतादिन कर्करानिव ॥ ४०८ ॥ आकौशलधर काव्योऽप्यानैपुणधरो गुरु । तेपा विद्यासु नैपुण्यादाचातुर्यमय जगत् ।। ४०९॥ प्रभावकाणा प्रथम प्रसिद्धिभाक् स सङ्घनेता प्रथम प्रशस्यते । अचीकरद् योऽद्भुततत्पदोत्सव श्रीपत्तनेऽष्टेन्द्रियरत्नवत्सरे १४५८ ॥ ४१०॥ आहेमचन्द्रत्रिदिव विधाय प्रभावकोत्पत्तिकथादरिद्रम् । स्रष्ट्राऽनुसृष्टया पुनरेव तेषा जैनेश्वर शासनमन्वकम्पि ॥४११॥ पर्पसूनतवारिदष्विव मुहुवादपु तामृत तेपूचै पदसगतेषु भुवि या कीर्ति सरिजायते । सपूर्वोत्तममानसानि विदुषामुन्मूल्य दर्पट्ठमान् मिथ्यात्वोरुदवोपशान्तिमपि सा कृत्वाऽन्धिमालिङ्गति ॥४१॥ फलन्दिकासोरभभृत्पदाम्बुजाश्रितस्य तेपा व्यथते न मूर्सिमा । १ यस्त्वय इत्यपि पाठ । २ धर्मोपदेशामृतमिति वा पाठे ।
थीमुनिसुन्दरणिविरचिता न नैगमन्यातमस प्रगल्भते विटेप्तुमुपागुकराउन यत ॥४॥ यतिनीतान्पत्तित्तिरिय चारितकम्पपृश्नम्प । तनिर्मिता विनयतेऽविचारचौरानिचारहरा ॥ १४ ॥ उत्कुटासनुठवणिमालोकनान् म्मेरचित्त- ानाद्भाग्यार्पितगुणतर्वारभुते प्रीतकण । ये मन्यन्ते विधुनिकगीतमम्याऽवतार श्रेर श्रेणी ददतु जगते ते जयश्रीपरीता ॥ ४१५ ।। भीदेवसुन्दरगुरुप्रभवो गणेशा अध्याप्रयन्ति गुरभित्रिभिरेमिरेवम् । सूक्ष्मार्थनोपरतिकान्तहतिमाम नरिव निमुवनेऽपि हि शङ्करत्वम् ।। ४१६ ।। श्रीमद्न्टहिमालये लवणिमोकहोलपद्मा- से नुन गुरव सरित्ततिरिवतेभ्यो विनयावली । उद्भूता भुवनेऽभित प्रमरा वादिद्रुविद्राविणी पावित्र्य तनुते हरत्वथ मल मिथ्यात्वतापापहा ॥ ४१७ ।। लसन्ति तेपा गणरत्नसिन्धी मुनीन्द्ररत्नानि महाप्रभागि । क्षमाधराणामपि मौलिमालागोभाऽखिलाऽऽशासुविधीयते ते ॥४१८॥ तधाहि- भीदेवशेखराणिप्रथिताभिधाना श्रीवाचकावलिशिरोमुकुटायमाना । वेपा विशुद्धगुणसयममासमाना शिष्या जयन्ति विगलत्करिशत्रुमाना ॥ ४१९ ।। शिष्यस्वदीयोऽयमपीति मन्यते श्रीवाचकेन्द्रप्वगुणोऽपि मादा । प्रहप्रभो पुत्र इति ग्रहाबलौ न पूज्च पहुरपीह किंशनि ?॥४२॥ अहो तेपा कराम्भोनवासाना सुप्रभावता । जातो त्रैमाल्गिोग्योऽप्यहक मुनिसुन्दर ॥२१॥ श्रीश्रुतसुन्दरवाचकवर्या शाव्या न कस्य गुणनिधय ?"
गुर्वावली ।
यही स्पर्धापापाद् मन्ये श्वभ्रे सुधाऽपप्तत् ॥ ४२२।।
जयचन्द्रवाचक किल जित्वा विद्यावलेन लघिमानम् ।
नीता गुरुमुधशुका स्थेमान दधति न कापि ॥ ४२३ ॥
श्रीभुवनसुन्दरा अपि वाचकवर्या न कस्य हाय ।।
सत्यपि येषा वाणी प्रतिचतुर लीयते हृदये ।। ४२४ ।।
श्रीजिनसन्दरवाचकहदयगृहेऽदोपवैर्य विपयतया।
विनयो गुरुभक्त्या सह विलसति निश्शङ्कमनवरतम् ॥ ४२५ ॥
सम्यपरिहतसप्ताऽधिकदशभिदसयमा विशदचित्ता ।
कण्ठस्थाऽऽगमसूत्रस्फुरदर्था सवृताऽऽस्रवणा ॥ ४२६ ॥
जयवर्मनामविबुधा स्थविरा गच्छेशबन्धव कस्य ।
श्लाघ्या नैतत्कालाऽनुत्तरगुणचरणकरणाढ्या ॥ ४२७ ॥
(युग्मम् )
नानाऽनार्यप्रायान देशान् दूरेऽप्यवूवुधन धीरा ।
स्थविराश्च देवमङ्गलविवुधा गुरुगच्छकार्यकृत ॥ ४२८ ।।
अन्येऽपि श्रुतसागरदेवप्रभरत्नसुन्दरा विधा ।
अथ सर्वशेसराहा रयाता क्षेमकराताश्च ।। ४२९ ।।
सविग्नकमलचन्द्रा सदाश्रवा ज्ञानकीर्तयश्वापि ।
वुधसाधुसुन्दराऽभयसुन्दरमिश्रा यश श्रीद्धा ॥ ४३० ।।
आनन्दवल्लभाता विशदगुणा सहजधर्मनामान ।
विवुधेन्द्रशीलकुम्भा विरयाता शान्तिमूर्तियुवा ॥ ४३१ ॥
निस्सङ्गतैकरना वनवासे सोमशेखरा लीना ।
गुर्वादेशधुरीणा विमलादिकमूर्तयश्वाऽपि ॥ ४३२ ॥
सर्वसमुद्राद्या अपि वहवो लुप्तान्यगणकतारकभा ।
गच्छेशाऽर्ककरा इन दिशि दिशि नि नन्ति मोहतम ।। ४३३ ।।
(पञ्चमि कुलकम्)
प्रायो भान्ति गणेऽस्मिन् पदान्यहो । चतुरशीतिसद्धयानि ।
इव तावता गणाना सार्वहितानि विधिनाऽऽत्तै ॥ ४३४ ॥
१८ श्रीमुनिमुन्टगिरिरचिना गुनियो गणभक्तिमानयरित्रात्यश्च निद्वन्द्वा । आमन महत्तराया मुगुणाधारिनटायाम् ॥ ४३९ ।। यम्या ममयाधमीरिङ्करमूम पुर श्रयेद् प्राधी । आगाह प्रशम्या महत्तग मुवनदूता मा ॥ ४३६ ।। प्रवचन धमस्यामा वादी नमित्तिकम्पची च। विद्याविन सिद्ध-कवी प्रमारकाचाऽष्ट तहग्छे ।। ४३ ॥ तथाहि- आचायोपाध्याया गणेऽत्र वाटायोपलरिजुष । प्रायोऽष्टधाऽपि मरे शासनमुद्रामयन्त्यभिव ॥४३८॥ विमागतोऽपि - आचार्यादिपतम्या यतय साध्यो महत्चगद्याश्च । श्राद्धाच तारतम्यान् प्रवचनशला विमान्यन ॥४३९॥ श्रीनिनमुन्दरवाचकमनुमितभरदुदयरत्नमुन्याया । हरिरित मुगनान्युटरे निधन्यङ्गानि निम्बिलानि ॥ ४८० ॥ सरपदम्या प्रायो यतय श्राद्धाश्च मन्त्रिहमाद्या । धर्मस्यालधिमृत करन्दि जिनधर्ममाम्राज्यम् ।। ४४१ ।। श्रीरिवाचंफन्द्रविद्याधनयाचकीमाद्धिपणे । प्रियवेऽत्र वाढविविवैयविमिश्च बहुभिन्न ॥ 22२ ।। सतसर्मानणप्रजुद्धवरमर्ववलमप्रमुग्या । अविवानिमित्तविक्षा गणरक्षणदक्षिणा पत्र ॥४८॥ गमगच्छ्वालवृद्धप्रमुग्नमहानेकार्यनिष्णाता । सर्वधुरीणप्रवरा माध्यर व्याधरनन्यममा ॥४८॥ द्वान्गधा तपसि रता गुणवर्घनसाधुसागरप्रमुग्ला । लोगोचरगुणचरिता निवसन्ति मनस्सु नो केपाम् ॥ ४४५ ॥ येपा तप किदवप्रभावा ममर्षय शून्यमहो' भ्रमन्त । शास्त्रनिषिद्धामपि रानिचर्या चरन्त्यहण्या किल टजयाऽहि ॥४४६|| मासद्वयोपनासप्तमसै ससारतारणमुग्यैश्च । - गुर्वावली । त्रिदिनोत्सर्गाचैरपि विविधैर्वाह्याऽऽन्तरतपोभि ॥४४७ ।। ते सर्वदेवादिमुनीश्वराश्च निस्तन्द्रसवेगसुधाभितृप्ता । प्रत्याययन्त किल धन्यमेघश्रीशालिवाहुप्रमुरगञ् जयन्ति ।। ४४८॥ श्रीवीरभक्त्या मदमुग् दशोन पाण्मासिक यो विदधे तपोऽग्यम् । महातप कर्मसु नित्यलीन त शान्तिचन्द्र गणिराजमोडे ।। ४४९ ॥ जानाना गुरुविहित स्सलिते शकटालजन्मनो दण्डम् । गुप्तधना विद्याव्या वहव सिद्धाश्च सन्यत्र ।। ४५० ।। किं वाच्य कविसपदि बाला अपि यत्कवित्वगुणललितै । चुधगुरुकविमि स्पर्धाग गच्छेऽत्र वाभजति ॥ ४५१ ॥ किं वाण को मुरारि कविकुलकल सोऽचलो नाऽमरो वा नाश्वास कालिदासे विलसति न गिरा चाऽपि हर्षे प्रकर्ष । भोज सौज प्रभो नो न च हरति मनो भारविनैव माघ प्रेक्ष्यन्तेऽस्मिन् विचित्रा विशदमतिजुप शपुपश्चेत् क्वीन्द्रा ॥४५२॥ अथ प्रभावककवित्वादीनि- अन स्वप्रतिभाप्रकर्षपदवीप्रास्तप्रवीमप्रभा बुद्ध्वा पारगतागमेष्ववितथ सूरमार्थसार्थप्रथाम् । तत्त्वज्ञानलसत्प्रदीपनिहतध्वान्ताभमिथ्याधियो- ऽनूचानादिमुनीश्वरा प्रवचनप्रावीण्यमाविभ्रति ॥ ४५३ ।। अस्मिन् धर्मकथाप्रथास्ववितथप्रावीण्यलुभ्यत्प्रमा भ्राजन्ते निजदेशनानवरसै पीयूपयूषोपमै । युर्वाणा स्मृतिगोचरे सुमनसा श्रीसूरिमुरया महा र धी पूर्वमुनीश्वरेपु विदिता क्षीरास्रवत्वादिका' ।। ४५४ ।। तर्फभ्यासविलाससाधुविविधोपन्यासवात्यायलात् प्रोद्भूतेद्धमदप्रवादिविदुरप्रोत्तारतूलबजा । भूपादिप्रकटप्रभावविभवा वादेषु ल धप्रभा भ्राजन्ते प्रतिभाभिभूतधिपणा नैफेऽत्र वादीश्वरा ॥ ४५५ ।। भौमाभ्रादिभवन्निमित्तविदुरा सम्यस्श्रुत्ताभ्यासत 2८ श्रीमुनिसुन्दग्मृतिविरचिता गुनियो गणभक्तिानचरिताग्यश्च निन्द्रा । आसन् महत्वपरा मुगुणाश्चारित्रचूलानाम् ।। ४३५ ।। यन्या समायमणीविडूरभूमे पुर श्रद् ब्राह्मी। आकौशल प्रास्या महत्तरा मुवनदूला सा ।। ४३६ ।। प्रवचन धर्मक्याज्ञा वादी नैमित्तिकस्वपम्बी च। विद्याविन् सिद्ध कवी प्रभावकाचाऽष्ट तहाच्छे ।। ४३७ ॥ तथाहि- आचापायाया गणेऽत्र वादाद्यशेपलन्धिजुप । प्रायोऽध्यापि सर्वे शासनमुद्भासयन्त्यभित ॥ ४३८॥ विमागतोऽपि च- आचाटिपदन्या यतय साल्यो महचराद्याच । श्राद्धाच वारतम्यान् प्रवचनगला विमान्दन ॥४३९।। श्रीजिनमुन्दरवाचकमनुमितमरदुयरत्नमुन्याद्या । हरिरिव भुवनान्युदरे विभ्रलङ्गानि निखिलानि ॥४४॥ सर्वपटस्था प्रागो चतय श्राद्धाश्च मन्त्रिमाद्या । धर्मक्यालयित करन्ति जिनधर्मसाम्रा यम् ।। ४४१ ॥ श्रीभिवाचकेन्द्रविद्यापनयाचकीमवद्धिपणे । निपतेऽत्र वादलन्धिर्विसुधैर्यविमिव वभिन्न ॥ ४४२ ॥ सतसर्वास्त्रवणप्रबुद्धवरसर्ववलमप्रमुखा । अवितनिमिचविज्ञा गणरक्षणदक्षिणा वर ॥४४३ ।। गुग्गञ्छवालवृद्धप्रमुसमहानेककारनिष्णाता। सर्वधुरीणप्रवरा माध्यस्थ्याधैरनन्यसमा ॥ ४४४ ॥ द्वादगया तपसि रता गुणवर्यनसाधुसागरप्रमुमा । लाकोचरगुणचरिता निवसन्ति मनस्सु नो केपाम् ॥ ४४५।। येपा तप शनिवप्रमावा ममपंच शून्यमहो' भ्रमन्त । मानिपिद्धामपि रानिचर्या चरन्यदृश्या किल टनयाहि ॥४॥ मासद्वयोपवामप्रमुखै ससारतारणमुगश्च ।
गुर्वावली। निदिनोत्सर्गाद्यैरपि विविधैर्वाह्याऽऽन्तरतपोभि ॥४४७ ॥ ते सर्वदेवादिमुनीश्वराश्च निस्तन्द्रसवेगसुधाभितृप्ता । प्रत्याययन्त किल धन्यमेघश्रीशालिवाहुप्रमुगञ् जयन्ति ॥ ४४८॥ श्रीवीरभक्त्या ममुग् दशोन पाण्मासिक यो विदधे तपोऽग्यम् । महातप कर्मसु नित्यलीन त शान्तिचन्द्र गणिराजमोडे ।। ४४९ ॥ जानाना गुरुविहित स्पलिते शकटालजन्मनो दण्डम् । गुप्तधना विद्याव्या यहव सिद्धाश्च सन्यत्र ।। ४५०॥ किं वाच्य कविसपदि वाला अपि यत्कवित्वगुणललितै । चुधगुरुकविभि स्पर्धागधं गच्छेऽत्र वामजति ॥ ४५१ ।। कि वाण को मुरारिन कविकुलकल सोऽचलले नाऽमरो वा नाश्वास कालिदासे विलसति न गिरा चाऽपि हर्षे प्रकर्प । भोज सौज प्रभो नो न च हरति मनो भारवि व माघ प्रेक्ष्यन्तेऽस्मिन् विचिना विशदमतिजुप शंपुपश्चेत् क्वीन्द्रा ॥४५२॥ अथ प्रभावककवित्वादीनि- अन स्वप्रतिभाप्रकर्षपदवीप्रास्तप्रवीणप्रभा बुद्ध्वा पारगतागमेष्ववितथ सूक्ष्मार्थसार्यप्रथाम् । तत्त्वज्ञानलसत्प्रदीपनिहतध्वान्ताभमिथ्याधियो- ऽनूचानादिमुनीश्वरा प्रवचनप्रावीण्यमाविभ्रति ॥ ४५३ ।। अस्मिन् धर्मकथाप्रथास्ववितथप्रावीण्यलुभ्यत्प्रभा भ्राजन्ते निजदेवनानवरसै पीयूपयूपोपमै । कुर्वाणा स्मृतिगोचरे सुमनसा श्रीसूरिमुल्या महा सधी' पूर्वमुनीश्वरेषु विदिता क्षीरास्रवत्वादिका ॥ ४५५ ।। तर्कव्यासविलाससाधुविविधोपन्यासवात्यारलात् प्रोद्धृतेद्धमदप्रवादिविदुरप्रोत्तालतूलाजा । भूपादिप्रकटप्रभावविभवा वादेपु लब्धप्रभा भ्राजन्ते प्रतिभाभिभूतधिपणा नैकेन वादीश्वरा ॥ ४५५ ।। भामाभ्रादिभवनिमित्तविदुरा सम्यक्श्रुताभ्यासत .
५० श्रीमुनिसुन्दरसूरिरिचिता 1 1 कचित् केऽपि च पात्रतामधिगता सन्मन्त्रय नप्रियाम् । सिद्धाभिस्त्वनवद्यद्यविलसद्विद्याभिरन्येऽधिका 1, नानाऽम्नायसमृद्धिभिस्तदपरे चूर्णादिसवेदिन ॥ ४५६ ।। क्षीराम्भोनिधिजिद्गभीरहदये गृढस्वशक्तिश्रिय प्रौढे च प्रविदयमानविभवा सघादिकार्यनजे। अस्मिन् शासनभासनकनिरता स्वाचारसचारिणो द्योतन्ते मुनिनायका भवभिया सावद्यमुक्तक्रिया ॥ ४५७ ।। (युग्मम् ) दुष्टानटजकष्टपिष्टपटुभि यष्टाष्टमाय सदा सन्मासक्षपणादिकैश्च मुनयो वार्विचित्रामै । एकाह व्यहक त्र्यह च निहितोत्सर्गादिभिश्चान्तरै. रस्मिन शासनभासन विदधते प्रौढतप कर्ममि ॥ ४५८ ।। सत्काव्यादिकलाकलापकुशल सश्रुत्य येपा वच कारुण्य दधते गुरौ सुमनसा प्राज्ञा कवी शेऽपि च । राजन्यावलिमौलिमौलिगमणीदीप्ताहय सूरय तेनकेन विभान्ति कोबिदसभालङ्कारहारोपमा ।। ४५९ ॥ प्रभावकैरेवमनुत्तरप्रभैरय सम्प्रेरपि राजवे गण । न रत्नजाति. सलु सा प्रजायते रत्नाकर या समात्य वर्तते ॥४६०॥ गणे भवन्त्यन न चैव दुर्मदा नहि प्रमत्ता न जडान दोपिण ।- विद्वरभूमि क्लि सोपवीति वा कदापि कि काचमणीनपि कचित् १॥४६१॥ कस्मात् कस्माद्विनिर्गस हेतुभिर्विशदेतरै । क्लो प्रशासाप्रतिमा बभूवुहवो गणा ॥ ४६२ ॥ प्रौढावदाततोऽय तु प्राप्तोऽप्याह्वा नवा नवाम् । श्रीसुधर्मगणाधीगादारभ्याऽसण्डसन्तति ॥ ४६३ ।। - आज्ञाभगान्तरायोलानन्तमसारनिभये ।
गुर्वावली । ५१ । सामाचार्योऽपि पाश्चात्यै प्राय स्वैर प्रवर्तिता ॥४६४ ।। उपधानप्रतिक्रान्तिजिनादिनिषेधत । न्यूनिता दु पादोपात् प्रमत्तजनताप्रिया ॥४६५ ।। यत्तासुकमिष्टाम्बुप्रवृत्त्यादिसुखावहा । 'वीक्ष्यन्तेऽन्यगणेवनाऽऽचरणा लक्षणोज्झिता ॥४६६ ।।' (त्रिभिर्विशेषकम् ) या श्रीवीरसुधर्माद्यै प्रणीता खागमानुगा। आचीर्णा स्थविरै कालानुरूपयतनाश्रिता ॥ ४६७ ।। सामाचारी गणेऽस्मिस्तु शुद्धा सेवास्त्यसण्डिता । परम्पराऽऽगता सर्वगणान्तरगताधिका ॥ ४६८ ॥ (युग्मम् ) विनयाऽनीहताक्षान्तिनैन्ध्यप्रमुखा गुणा । दुर्लभा ये कलौ सर्वे तेऽपीक्ष्यन्तेऽत्र निर्मला ॥ ४६९ ।। अत एव मिथो धर्मस्नेह सूरिवरादिपु । सविनेष्वागमज्ञेषु गणवन्धोऽपि नि सम ॥ ४७० ॥ न स्व कोऽपि परो वाऽन नैहिकोपक्रियापि च।।। तथाप्येन भजन्ति ज्ञा सर्वे ज्ञानक्रियोत्तरम् ॥ ४७१ ॥ अयमेव तदासेव्यो मध्यस्थै स्वहितैपिभिः । उपेक्ष्य कुलगुर्वादिकदाग्रहहताञ् जडान ।। ४७२॥" मेय कथ महिमवाधिरय गणेश श्रीदेवसुन्दरयुगोत्तमसूरिराजाम् ।। यत्पारगाणि न चिरादपि सन्मनासि यानि प्रयान्ति सुरशैलशिरोऽपि वेगात ॥ ४७३ ॥ एपा प्रभावकवरा विलसन्ति गच्छे यद्वत् तथा नहि परेष्वपि शिष्यमात्रा । १ वाक्ष्य ते चाऽयगच्छेप्वाचरणा लक्षणाऽस्थिता इत्यपि पाठ. 1- पादुसरानाम् इति च पाठ। r २ ५२ श्रीमुनिसुन्दरसूरिविरचिता , आवद्धमौलिमुकुटा इव चक्रिपुर्या पुष्टकुरा अपि न कर्यटकेषु दृश्या ॥ १७४ ।। अहो ! रत्ननयी सैपामना कापि विष्टपे । रत्नकोटीरपि त्यक्त्वा यत् तामाददते बुधा ॥ ४७५ ॥ एषा शुद्धवच प्रबुद्धहदया मन्त्रीशहेमादयो निस्सगा स्वजनादिपूज्झितगृहारम्भानवद्यक्रिया । तेस्तै खैश्चरितैरुदारललितमोपदेशामृत प्रौदि सगमयन्त्यहो । तदभयानन्दादिवच्छासनम् ।। ४७६ ।। तदयाप्तधर्मदायसवपतिलेल्हसूनुनाथा । गणधर्माऽऽधारकर प्रभावको भाति नृपमान्य ॥ ४७७ ।।। एपा नानागुणमणिनिचितेऽपारगन्छाम्बुराशी दूरक्षिप्तातिचरणविलुठत्सङ्करे श्रीजयाये । उत्कल्लोले नवनवमहिमश्रीद्धशिष्यावदाते सर्वेऽप्यन्ये प्रदधति गणका कण्ठकूपोपमानम् ॥ ४७८ ।। सर्वत 'प्रसरभाजि यशासि क्षीरनीरनिधयन्ति यमीशाम् । तानि तत्र परसूरिततीना शोकरावलिरिवाथ विभान्ति ।।४७९।। येषा परेपामथ सूरिराजा चिकीर्षता विश्वकृता यशासि । उन्मानवीजानि विचक्रिरे प्राक् पूर्णेन्दुविम्ब किल तारकाच।।४८०॥ एभि स्फीतै शशधरकिरणक्षीरडिण्डीरगौरै. शुक्लाद्वैत निजगति गमिते स्वैर्यशोभि प्रपूर्य । अन्येषा चेद् वरियूतति तदा तल्लवा नैव लभ्या सत्ता यस्माद्विरमति सरिता सिन्धुना सगतानाम् ॥ ४८१ ।। कोऽवेदयिष्यत् तुलनामतीतान् श्रीगौतमस्वामिमुसानसीतान् । युगोत्तमामा यदि नामविष्यन् निदर्शयन्त स्वगुणैरिमे तान् ।।४८२।। वीरेण ये शासनधारका महाचार्या स्वनिर्वाणपदादनूदिता । एतेऽवगम्या सलु ते गुणोचयरातदीयेव शिवाय तत्कृता ॥४८॥ १ चरणनिकरावस्करे धीजयादथे इत्यपि।
गुर्मानली । प्रतञ्च का यपजक प्राग् लिमितमप्यधिकारमाष्टवात् पुनरिहापि रिपितमिति । श्रीवीरतोऽभूद गणराट् म सप्तनिंगो बृहद्गच्छपमर्वदेव तस्माज्जगधन्दगुरुस्तपाद्वामूल गणेन्द्रो नवमश्व४५जने ॥४८|| तस्माज्जयन्ति गुरवो गुरवोऽन पष्ठा श्रीदेवसुन्दरगणप्रभवो ५० धुनेमे । स्युादशाऽथ निसिलानधित्य सूरी- नेभ्योऽपि पञ्च किल सप्तरोति सर्व ॥४८५ ॥ एव श्रीवीरजिनात् सन्ततिकदच्छनायगुरुगणने । एते स्यु पञ्चाशा आसन् बहवोऽन्तराले च ॥ ४८६ ।। निपञ्चाशचतु पञ्चाशत्वाद्यपि भजन्त्विमे । श्रीसम्भूतजयानन्दादिगणेशकमाश्रयात् ॥ १८७ ॥ विश्वातिशायिमहिमाम्युधयो जयन्तु श्रीदेवमुन्दरयुगप्रवराचिराय। श्रीशासनोद्धरणधीरतमा क्रियासु श्रेय श्रिय मुरिपुला विपुलागभाजाम् ॥ ४८८ ॥ श्रीवीरतीर्थकमले प्रवचनमात्प्रवुद्धदरकलिते । सूरैर्युगप्रधान प्रभागिते महिमसौरभ्ये ।। ४८९ ।। विलसन्ति राजहसा यावच्ट्रीसाइलोकमधुपाश्च । दुप्पसहान्ता तावत् सन्ततिरेपा चिर जयतु ।। ४९० ।। युगोत्तमाना गुणमिन्धुरिन्दूनादाय वाणीति कृता पविना । मार्जित यत्किल तेन पुण्य ततोऽस्तु मे ज्ञानपरिशुद्धि ॥४९|| आमूल्त सुविहितावलिमौलिमौलि- श्रीमत्तपागणनमोऽगुरूत्तमानाम् । श्रुत्वा गुरुप्रभुमुखाद् प्रथितेति किश्चि देतिहपतिरमला गुरुगच्छभक्त्या ।। ४९।। रम-रम मनुमितवर्षे १४६६ मुनिसुन्दरसूरिणा कृता पूर्वम । २ गुरव किर पटमच्या' इति च ।
५४ श्रीमुनिसुदरसूरिविरचिता . मध्यस्थैरवधार्या गुर्वालीय जयश्रीद्धा ॥ ४९३ ॥ प्रायो गुरुणा मुखतोऽधिगम्याऽन्यतोऽपि किञ्चिच्च विनिर्मितेयम। यच्चाऽत्र किञ्चिद् वितथ बुधैस्तच्छोध्य च मिथ्यास्तु च दुष्कृत मे ४९४ जगत्त्रयख्याततपागणस्य शासा स्तुतेय वृहती मयति । किञ्चिच्च लध्वी सकला अपीमा श्रीवीरमागानुगमा जयन्तु।।४९५॥ मूल यस्य जिनेश्वरो गणभृता स्कन्धोपम मण्डल शासा सन्ततयस्तताश्च यतिना साध्न्य प्रशासा पुन । श्राद्धा पत्रंगणाश्च मञ्जरितुलारूढाश्च सुश्राविका सर्वाभीष्टफलप्रद स जयति श्रीसङ्घकल्पद्रुम ॥ ४९६ ।। इति श्रीयुगप्रधानावतारश्रीमत्तपागच्छाधिराजवृहद्च्छनायकपूज्याराध्यप रमाप्तपरमगुरुश्रीदेवसु दरसूरिंगणराशिमहिमाणवानुगामिन्या तद्विनेयश्रीमु निसुदरगणिहृदयहिमवदवतर्णिश्रीगुरुप्रभावपाहूदप्रभवाया श्रीमहापवाधिरा जश्रीपयुषणापर्वविज्ञसिप्रिदशतरङ्गिण्या तृतीये श्रीगुरुवर्णनस्रोतास गुर्वावलोना- म्नि महाहूदेऽनभिव्यक्तगणना एक्पष्टिस्तरङ्गा ॥ ॥ सम्पूर्णश्चाय श्रीगुवलीनामा महादः ।। ॥ इति वृहत्तपागच्छश्रीगुर्वावली वृहती श्रीमुनिसुन्दरसुरिकता।
No text on this page.