Shri Jain Swetamber Khartargacch Sangh, Jaipur
Chaturvishtijin Stavan Tatha Vishanti Viharmanjin Stavan
Front matter
No text on this page.
श्री
पंमित श्री देवचंगण विरचित वालावबोध
सहित चतुर्विंशतिजिन स्तवन,
तथा
विशति विहरमानजिन स्तवन,
तेने
यथामति संशोधहूं
करीने
श्रावक भीमसिंह माणके
श्री मुंबापुरी मध्ये
"निर्णयसागर" प्रेसमा छपात्री प्रसिद्ध करवा छे
सवत् १९१० कार्तिक शुदि ९ गुरुवासरे.
पुस्तकपाश्रीकी
my
No text on this page.
॥ अस्य पुस्तकस्यानुक्रमणिका ॥ ११ १॥ श्य १० १ श्रीरुपनजिन स्तवनमांप्रनु साथे प्रीति करवानुं लक्ष्ण दर्शाव्यु ने. १ २ श्रीअजित नाथना स्तवनमां कारणकार्य नावनी साधनता देखाडी ३.५ ३ श्रीसंनवजिनना स्तवनमध्ये सितारूप कार्यतुं कारण केवारें प्र गटे जे ? इत्यादि अनेक चातोनो निर्णय कस्यो . ४ श्रीअनिनंदनजिनना स्तवनमा उ इव्यतुं एक वीजा व्यथी निश्चय नयने मते न मलवं, इत्यादि लक्षण बताव्यां ले. ५ श्रीसुमतिजिनना स्तवनमध्ये नित्यता, एकता, अस्तितादिक ध र्मोनुं स्वरूप तथा सप्तनंग्यादिनुं स्वरूप कडं . ६ श्रीपद्मप्रनजिनना स्तवनमध्ये निमित्तकारणनी कारणता द विता नैगमादिक नयें करी प्रजुदर्शननी लिखता दर्शावी . ३५ 8 श्रीसुपार्श्वजिनना स्तवनमध्ये प्रजुना जूदा जूदा गुणोनां लक्षण, तथा कया गुणने कया गुणर्नु सहाय ने,इत्यादि वातो दर्शावी. छ श्रीचंप्रनलिनना स्तवनमध्ये जिनसेवनाना चार निदेपामां इव्यनिदेपाना धागमयी तथा नोयागमयी वेद करी तेमां नोयागम इव्यनिक्षेपाना ज्ञशरीरादित्रण नेदनां सदए तेमज नाव निदेपाना नेद, तथा नैगमादि सात नयें करी अपवाद नावसेवना, अने नत्कृष्ट नावसेवनानुं स्वरूप कह्यु जे. ए श्री सुविधिनाथना स्तवनमध्ये प्रचना अात्मसमाधियाटिक गुणनां लदाण, अनेक युक्तियो सहित देखाइयां से... १० श्रीशीतलनाथना स्तवनमध्ये सिघना अनिलाप्य, अननिलाप्य पर्याय तथा इव्य, व्यना गुणादिक अल्पवदुत्वादि कयुं . ११ श्रीश्रेयांसजिनना स्तवनमां ज्ञानादिक गुणोनी त्रिनंगीयो करी . ७ १५ श्रीवासुपूज्यस्वामीना स्तवनमध्ये व्यपूजा ते नावढं कारण ने, ते जावनिपे पूजा प्रशस्त, तथा शु-5. ए रीतें वे प्रकारनी वर्ण वी, तेमा प्रशस्त रागनां लक्षण पण दर्शाव्या वे. १३ श्रीविमलनाथना स्तवनमा अस्तिता नास्तितानां तप कह्यां जे. त .. एन ६४ .. G५ नए अस्य पुस्तकस्यानुक्रमणिका. श्री अनंतनाथजीना स्तवनमा प्रचुमुज्ञ दीवाथी जे रीतें साधक जीवनी आत्मा समराय , तेनुं स्वरूप सविस्तर कडं . । श्रीधर्मनाथजीना स्तवनमध्ये इव्यना सामान्यस्वनाव तथा वि शेष स्वनावनां लक्षण सहित नेद कही देखाड्या बे... श्रीशांतिनाथजीना स्तवनमध्ये श्रीप्रचुनी स्थापनाने नैगमादिक सात नय पूर्वक कहीने पनी ए स्थापना मोदलाधन, निमित्त कारण ने, ते पण नैगमादिक सात नयें करी देखाडीने नाम अने स्थापना ए वे निदेपानो नपकार दर्शाव्यो ने. १० । श्रीकुंथुनाथजीना स्तवनमा प्रनुनी देशनाना वर्णनने प्रसंगें अ प्तिानर्पित नयनु स्वरूप तथा सप्तनंगीना सकलादेशि, विकलादे शि नांगा सहित अनेक प्रकारनी सप्तनंगी करी देखाडी . १०६ । श्रीअरनाथजीना स्तवनमां नपादान तथा निमित्त कारणना नेद सहित अनेक प्रकारे करी लक्ष्ण बताव्यां , तथा का रण जे जे ते कानुं कयुं थाय ,एनुं समाधान कझुंबे तथा जूदा जूदा कार्यने विपे नपादानादिक चार कारण करी देखाइयां . ११३ ५ श्रीमदिननाथजीना स्तवनमां कादिक ब कारकने साधकता बा . धकतादि जूदा जूदा कार्यने विषे कर्तपणे देखाड्यां . १२ 1 श्रीमुनिसुव्रतस्वामीजीना स्तवनमा निमित्त कारणना पुष्ट तथा अपुष्ट मली बे नेदनां स्वरूप करीने पनी पुष्ट निमित्तने ग्रहण करनारो जीव, पोतानुं सितारूप कार्य नीपजाववाने क्रिया करे, तेवारें कादिक न कारक केवी रीतें होय ? ते देखाड्यांबे. १३० १ श्रीनमिनाथना स्तवनमा प्रजुसेवनाने मेघनी उपमा पापी जे. १३६ २ श्रीनेमिनाथजीना स्तवनमा राजिमतीजीय प्रनु उपर कामरूप अगुच राग टाली श्रीअरिहंतपणारूप प्रशस्तराग कस्यो,ते कह्योले. १४० ३ श्रीपार्श्वनाथजीना स्तवनमा परिणति तथा प्रवृत्तिनुं ऐक्यपणुं दर्शावी पनी शुखता, एकता थने तीक्ष्णताना अर्थ कसा ले. १४४ श्रीमहावीर स्वामीना स्तवनमध्ये संसार पार पामवानेविनति करी.१४ए ५ कलशरूपस्तवनमध्ये काय पोतानी गुरुपरंपरादिक कही . १५३ ६ श्रीदेवचंजीकृत सीमंधरादिक विहरमानजिननां वीश स्तवनो ने. १५६ ॥श्रीवईमानाय नमः ॥ श्रीगौतमाय नमः ॥ ॥अथ॥ श्रीदेवचंजीकृत श्रीआदिनाथप्रमुख चोवीश तीर्थकरनी स्तवनागीत चोवीशनो बालावबोध सहित प्रारंन करिये बैंयें. 20 तत्र प्रथम पीलिका. ए संसारी जीव, देवतत्त्व, गुरुतत्त्व, धर्मतत्त्वनी चूलें अनादिनो संसारचक मांहे नमी रह्यो, शरीर इंडियसुख परिग्रह तेने हितकारी मान्या ,अने पो तानुयात्मस्वरूप, अनंतानंदमय विसारी मूक्यु दे, ते संजारतोज नयी, पण संझी पंचेंझ्यिपणुं पामीने, जो पोतानो शुरुधर्म तथा शुरू धर्मनां कारण सेवे नहीं, तोधात्मा, स्यात् स्वसंपदा केम पामे ? तेमाटे उपकारी,जगदितकारी, श्रीवीतराग,परमात्मा,परमपुरुषोत्तम, एवा श्रीअरिहंतनी स्तवना तथा सेवना करवी,पण राग विना अनुनी सेवनाथाय नहीं, ते कारणथीप्रथम श्रीज्ञषनदे वजीनी स्तवना करतां श्रीवीतराग उपर प्रीति करवी, ते रीत कहे .प्रथम धर्म नां चारधाचरण कह्यां. १ प्रीति, २ नक्ति, ३ वचन, असंग.तेमांप्रथम प्रीतिर्नुलदाण, पोडशकटीकाथीजाणवू. “ यत्रानुष्ठातुः आदरप्रयत्नातिशयो स्ति प्रीतिश्च अनिरुचिरुपाहित उदयोयस्याः सा तथा नवति कर्तुं अनुष्ठातुःो पाणां त्यागेन च तत्काले यच करोति तदेकमात्रनिष्ठतया तत्प्रीत्यनुष्ठानं ज्ञेय मिति." जिहां पाचरण करवा वालानु अति धादर सहित उद्यमर्नु अतिशय पणुं होय, ते प्रीति जाणवी, ते प्रीतिना विलास विना चाले नहीं,माटे तेहना रुचि धनिलापीजीवें बीजां सर्व कार्य तजीने तेहज करवं. तथा तिहांज : निष्ठा प्रतीति करवी,तेने प्रीतिअनुष्ठान जाणवू ।। इति नावार्थः । ते प्रीति सं सारी नावथी सर्व जीवोने के, पण ते पलटावीने गुणीथी करवी, ते कहे वे. ॥अथ प्रथम श्रीझपन जिन स्तवन ॥ ।। निइडी वेरण दुइ रही । ए देशी ।। झपन जिणंदशं प्रीतडी, किम कीजें हो कहो चतुर विचार॥प्रनर्ज जश् अलगा वश्या, तिहां किणे नवि दो को वचन नचार ॥झार।
a तें देश चो बाण अर्थः-श्रीनानिकुलघरनी नार्या, श्रीमरुर्देवी स्वामिणीनी कुदिन विपे उत्पन्न थईने जेणे अढार कोडा कोडी सागरोपम सुधी,निर्वाण मार्गर्नु विघ्न हतुं ते निवाऱ्या, एवा श्री षनदेव प्रथम तीर्थकर, रागपि रहितताथी जिन कहियें, तथा उपकारसंपदा, अने अतिशयसंपदायें करि विराजमान ताथी जिणंद कहिये. तेनाथी प्रीतिविलास करवानो अर्थी जव्य जीव, मो दानिलाषी विचारे ने जे, नीरागी झपन पुरुषोत्तम सायें शी रीतें प्रीति कीजें ? ए वीतरागथी प्रीति,माहारा आत्मायें पहेला किवारें अनुनवी नथी, ते परमेश्वरथी प्रीतिनो अर्थी प्रीतिनी चाल अजाणतो पूछे जे. जे हे चतुर माह्या झानी आचार्यादिक पुरुषो! अथवा पोतानो आत्मा ते जा चतुर , तेहने पूछे थे, के ते प्रीतिनो विचार कहो जे नजीक होय, तेथी प्रीति बने, पण प्रनुजी तो सर्व रीतें अलगा रह्या जे. प्रथम इव्यथी हुँ अशुपरिणतिविनावकर्मानुयायी, पुजलनावनोगी, तेथी पशु६ इव्य बु, अने श्रीनगवान तो शुक्ष्परिणामी, सकल निरावर्णस्वनावी, निःकर्मा, अनंत अक्यज्ञानादिस्वगुणजोगी, तेथी शुचव्य जे. बीजें देने करी हुँ सं सार देत्री, शरीरावगाही ,धने श्रीरुपनप्रञ्च तो लोकांतदेखें रह्या , अश रीरी, स्वप्रदेशावगाही , तेथी क्षेत्रं करी निन्न बैथे. तेमज त्रीजु कालें पण निन्न बैयें. अने नावथी हुँ रागी, देषी, तथा अढार पापस्थानकें जयो बु, अने श्रीदेवाधिदेव तो नीरागी, सर्वपापस्थानरहित , माटे श्रीप्रनुजी, हमणां तो सर्व रीतें मुजयी वेगला वसे . वली अलगाने पण वचनादि के मलिये, पण श्रीशषनदेव सिह यया, तिहां सिम अवस्थामां कोई वच ननु वच्चारवु नथी, त्यारें प्रीति केम कराय ? ॥ इति गाथार्थः॥ १ ॥ कागल पण पहोंचे नहीं,नवि पहोंचे दो तिहां को परधान ॥ जे पहोंचे ते तुम समो, नवि नांवे दो कोईनुं व्यवधान॥॥॥ अर्थः-तथा एक बीजो पण प्रीतिकरवानो उपाय ,जे कागल बडे प्रीति थाय , पण सिने विषे कागल पण पहोंचे नहीं. तथा कागल नहीं पहों चे तो कोई माणस मूकीयें, पण तिहां सिक्षावस्थाने विषे कोई प्रधान प ए पहोंचे नहीं; के जेनी साथें विनति कहावियें. यहां कोई जीवने संशय उपजे के रत्नत्रयी आराधीने अनेक जीव, मोदें जाय , तो कोई न प ३ प्रथम श्रीझपनजिन स्तवन. होंचे एम केम कहो बो? ते उपर कहे जे,जे तिहां सिवावस्थाने विपे जे पहों चे ते तुम समो, तुम जेवो, प्रचतामय, वीतराग, अयोगी, असंगी, सकलज्ञा यक, पण वचनरहित, एटले अर्थात् ते पण परमपूज्य ते कोनुं व्यवधा न कहेता अांतरो नेद कहे नहीं, माटे प्रीतिना त्रण उपाय मांहेलो कोई उपाय दीसतो नथी, तेमाटे श्रीयुगादिदेव साथै प्रीति केम करियें?॥इतिा॥ प्रीति करे ते रागीया, जिनवरजी हो तमें तो वीतराग॥त्री तडी जेद अरागीयी, नेलवी ते दो लोकोत्तर माग ॥॥३॥ अर्थः- हवे वली कहे वे के संसारी जीव मुफ सरिखा तथा सम्यग्दृष्टि प्रमुख पण जे श्रीसर्वज्ञ त्रैलोकीतिलकयो प्रोति करवा चाहे, तेतो रागी राग सहित वे, अने है जिनवरजी ! तुमें तो वीतराग बो, रागरहित बो, रा गीने अनेक रीतें रीजवी, पण जे पोतें रागी नहीं, ते केम रीज पामे ? इहां कोई जीव कदेशे जे ते वारे वीतरागधी प्रीति न करवी? तिहां कहे वे. जे अरागी राग रहित तेहथी जे प्रिति नेलववी, तेतो लोकोत्तर मार्ग बे, एटले एम जाणवू जे रागीथी रागी थाय ते मले, पण कोई रागांश जे मध्ये नथी तेहथी प्रीति करवी, ते लोकोत्तर मार्ग जाणवो, एटले परागीथी राग करवो, ते अति पाश्चर्य जाणवू ॥ इति तृतीय गाथार्थः ॥३॥ प्रीति अनादिनी विप भरी, ते रीतें दो करवा मुझ नाव ॥ करवी निर्विप प्रीतडी,किण नातें दो कहो वने वनावाशिणाधा अर्थः-दवे संसारी जीव मध्ये प्रीतिनी परिणति धनादिनी, परंतु ते पुजलना वर्ण, गंध, रस, स्पर्श, मनोज्ञसंयोग उपर इटता जे, ते प्रीति थ प्रशस्त डे, नवा कर्मना बंधनुं कारण ने, तेथी ए धनादिनी प्रीति, विप जरी, जेम ऐश्वर्यादिक देखीने पुजन यशुद्धता उपर जे इष्टता ते राग, - विपमय , ते राग, स्वजन, कुटुंब, परिग्रह उपर डे, ते रीतें प्रचुजी तुम उपर राग करवानो मारो नाव ठे, पण ते राग कामनो नहीं. ममकार कुलाचारे जे अरिहंत उपर राग, ते मोदमार्गमा नहीं. श्यामाटे जे मम कारें कोण राग करतो नथी? एराग, संसारहेतु ते ॥ उक्तं च ॥ जो अपस वो रागो, वड्ड संसारनमण परिवाडी ॥ विषयाश्स सयणाश्स, इत्तं पुग्ण , ४ , दे० चोण बा० लाई ॥१॥धने श्रीअरिहंतथी जे राग करवो ते प्रशस्त करवो, तेनुं लक्षण कहे .नाणाईसु गुणेसु,अरिहंताईसुधम्मरूवेसु॥धम्मोवगरपसाहम्मी,एस धम्मजं जो य गुणरागो॥॥सो सुपसबोरागो, धम्म संयोग कारणो गुणदो॥ पढमं कायवो लो,पत्तगुणेखवई तं सवं ॥३॥ तेमाटे घरिहंत पर राग कर वो, ते निर्विष करयो,जेमां विषयानिलाषपणुं नहीं, वर्णादिकनी रीज नहीं, तथा इह लोक, परलोक, इंडियसुरवानिलाष नहीं, प्रजुना ज्ञानादिक गुण नेते मने थापे, एवी अनिलाषा नहीं. एक अरूपी, अज, अविनाशी, अक त्रिम,शुवज्ञानादिक गुण लकल व्यक्त थया, स्वरूपनोगी, स्वरूपमणी,स्वरूपा श्रित, एवा गुणनो राग एकलो गुण प्रगट करवा वास्ते करवो ते राग, नि विष जाणवो, ते निर्विष प्रीति करवानी मुफमां तो शक्ति नथी, तेमाटे हवे एबनाव केम बने? हे उपकारी पुरुषो! ते तमें कहो ॥इति चतुर्थगाथार्थः।। ॥प्रीति अनंती परथकी, जे तोडे हो ते जोडे एन । परम पुरुषथी रागता, एकत्वता हो दाखी गुणगेह ॥णाय॥ ' अर्थ:-हवे चतुर पुरुष, उपाय कहे . प्रीति केहतां राग धनंतो पर थकी एटले पुजननावथीअथवा शरीरी जीवथी ते सर्व जे जीव तोडे कहे तां टाले, ते जीव ए गुणोअरिहंतादिकथीप्रीति जोडे, एटले सर्व परजावथी राग तजे, ते गुणी राग करी शके. तिहां कोई पूबशे जे गुणी अंरिहंतादिकथी गुणें भले, पण राग तो पापस्थानक डे, ते शामाटे करिये ? तिहां कहे , जे परम पुरुष, वीतरागथी रागता कहेतां रागीपणुं ते पण गुणतुं घर कह्यु बे, घने श्रीअरिहंतादिकथी गुणें एकत्वध्याने मल, ते पण गुणन गेह कह्यु , तेमाटे प्रथम श्री अरिहंत ऊपर राग करवो, तेहीज वीतरागतार्नु कारण जे ॥ इति पंचमगाथार्थः ॥ ५ ॥ । प्रनुजीले अवलंबता, निज प्रनुता दो प्रगटे गुणरास ॥ देवानी सेवना, आपे मुज हो अविचल सुखवास॥॥॥ अर्थः-ए रीतें प्रचुजीने अवलंबतां कहेतां याश्रयतां निज कहेतां पो तानी प्रजुता अनंतगुणपर्यायरूप प्रगटे, निरावरण थाए,गुणनो राशि समूह, सर्व व्यक्त थाय, तेमाटे देव जे चार निकायना देवता अथवा नरदेवादिक ते वितीय श्रीअजितजिन स्तवनं. य माहे चश्मा समान श्रीअरिहंत देव, तेहनी सेवना नक्ति, व्यथी तथाना वथी करवी, ते आप कहेता दे, मुने अविचल सुख, थव्याबाध सुख, हनो वास कहेतां रहेवू, एटले नावार्थ ए जें, श्रीपरमात्मा, परमपुरुपोत्तम अरिहंतनी सेवना असंयम धाश्रवत्याग, संयम संवररूपपरिणमन, ते से वना कहिये । उक्तं च ॥ धाणाकारी ननो, आणा न सो अनत्तोत्ती ॥ इति ॥ तथा थरिहंत प्रलु पोतें तो पोतानी सेवनाना अर्थी नथी, पण सर्व जीवोने स्वहित करवा वास्ते एहीज करवू , अने अरिहंत थाझा ते कोईनो दुकम मनाववो नथी, पण श्रीअरिहंत देवें केवल ज्ञाने दी, जे सर्व जीवाने पोतानां ज्ञान, दर्शन, चारित्र, ते परमानंदहेतु , तेमाटे जे रोतें ज्ञान, दर्शन, चारित्र नीपजे, ते मार्ग उपदेश्यो, ते प्रमाणे वर्तवं ते अरिहंतनी सेवना करतां निश्चय मोपद,सर्व उत्तम जीव पामे,माटे प्रनुजीनी सेवा, ते थविचल सुख आपे, ते कारणे सर्वनव्य जीवें सकल संसार कार्य तनी सर्व परनावथी निस्टही थईने, एक परमोपकारी, तत्त्वोपदेशी, धर्मना यक, श्रीअरिहंतदेवनी सेवना करवी॥६॥इति श्रीरुपनजिनस्तवनं समाप्त। ॥अथ क्षितीय श्रीअजितजिनस्तवनं ॥ ॥ देखो गति दैवनी रे ॥ ए देशी ॥ ज्ञानादिक गुणसंपदा रे, तुम अनंत अपार ॥ते सांजलतां ऊपनी रे,रुचि तेणें पार तार ॥ अजित जिन तारजो रे॥ तारजो दीन दयाल, अजित जिन तारजो रे॥१॥ अर्थः-हवे श्रीअजितनाथ स्वामीनी स्तवना करे . कारण कार्यनावनी साधनता देखाडे , जे कारण मले, ते कार्य नीपजे, ते कारणना वे नेद वे. एक निमित्त कारण, वीजुं उपादान कारण, पण उपादान कारणनी कारणता निमित्त मल्यां प्रगटे, ते निमित्त कारणनी पुष्टतायें याय, अने मोदनु निमित्त कारण, श्रीदेवतत्त्व ठे, ते कारणे कार्य निपजे, ते परिपाटी देखाडे , सकल पंचास्तिकाय गुणपर्यायादि विशेप धर्म, प्रत्यक्ष नासन, त्रिकालाववोध, ते केवल ज्ञान तथा सकल सामान्यग्राहक ते केवल दर्श न थने स्वरूप एकत्व ते परम चारित्र, वली यरूपी अव्यावाध प्रमुख गु पनी संपदा, हे प्रमुजी ! तुम कहेतां तुमारे धनंत , अपार वे, जेथकी ६ दे० चो बाण सर्वव्यथी, सर्वव्यना प्रदेश अनंत गुणा, सर्व प्रदेशथी एक इव्यना गुण अनंतगुणा, सर्वगुणथी अस्ति नास्तिरूप स्वपरपर्याय अनंत गुणा, अस्ति पर्याय ते पण वस्तुनो स्वधर्म डे तथा नास्तिपर्याय ते पण वस्तुनो खधर्म बे, श्री विशेषावश्यकमांहे श्रुतज्ञानाधिकारें कडं बे. ॥ एवं उक्ते सति परः प्राह ॥ज ते परपसाया,न तस्स यह तस्स न परपसाया ॥ तं मिय संबना, तो परपसाय ववएसो ॥१॥ इह स्वपर्याया णामेव तात्पर्यता युक्ता ये चामी परपर्यायास्ते यदि घटादीनां तर्हि नाद रस्य तथादरस्य ते तर्हि न घटादीनां ततश्च यदि परस्य पर्यायान्तर्हि तस्य क थं? तस्य चेत्परस्य कथमिति विरोध स्तदयुक्तमभिप्रायानिमायापरिज्ञानाद्य स्मात् कारणात् तस्मिनकारेकारायरे घटादिपर्यायाअस्तित्वेनासंबधास्तत स्तेषां परपर्यायव्यपदेशोअन्यथा व्यावृत्तेन रूपेण तेपि संबचाएवेत्यतस्तेषा मपि व्यावृत्तरूपतया पारमार्थिकस्वपर्यायत्वं न विरुध्यते अस्तित्वेन तु घ टादिपर्याया घटादिष्वेव प्रतिबदा इत्यदस्य ते परपर्याया व्यपदेश्यते इति नावः॥विविधं हि वस्तुनः स्वरूपं,अस्तित्वं नास्तित्वं च. ततो ये यत्रास्ति त्वेन प्रतिबधास्ते तस्य स्वपर्याया नच्यंते, येतु यत्र नास्तित्वेन संबवास्ते तस्य परपर्यायाः प्रतिपाद्यते ॥ इति निमित्तानेदख्यापनपरावेव स्वपरशब्दो, नत्वेकेषां तत्र सर्वथा संबंधनिराकरणपरोविबुसहावंपश्तंपि सपरपशायजेय निन्नं ॥ तं जेण जीवनावो, निन्ना इत नग्घडायाया ॥ १ ॥ वस्तुस्वजावं प्रति यथावस्थितं वस्तुस्वरूपमाश्रित्य तदपि केवलज्ञानं अकाराद्यदरवत् स्वपरपर्यायजेदतो निन्नमेव ॥ ननु यथोक्तनीत्या स्वपर्यायान्वितमेवेति ना वः॥ कुतः? इत्याद॥ येन कारणेन तत्केवलज्ञानं जीवनावप्रतिनियतोजीव पर्यायो न घटादिस्वरूपं, तत्रापि घटादयस्तत्स्वनावाः किंतु ततो जिन्ना इति ते ज्ञायमाना अपि ते कयं तस्य स्वपर्यायानवेयुः? सर्वसंकरैकत्वादिप्रसंगा तस्मादमूर्तत्वचेतनत्वसर्ववेतृत्वाप्रतिपाती च निरावर्णत्वादयकेवलज्ञानस्य स्वपर्यायाघटादिपर्यायास्तु व्यावृत्तिमाश्रित्य परपर्यायाः॥अन्ये तु व्याचक्ते॥ सर्वव्यगतान् सर्वानपि पर्यायान केवलं ज्ञानं जानाति येन च स्वनावे नैकं पर्यायं जानाति न तेनैवापरमपि किंतु स्वनावनेदेनान्यथा सर्वव्यप र्यायैकत्वप्रसंगात्तस्मात् सर्वव्यपर्यायराशितुल्यास्वनावनेदलदणकेवलज्ञान स्य स्वपर्यायाः सर्वव्यपर्यायास्तु परपर्यायाः इत्येवं स्वपर्यायाः परपर्याया ए वितीय श्रीअजितजिन स्तवनं. श्वोनयेपि परस्परं तुव्याः केवलस्येति ॥ इत्यादि अधिकार सर्व माहानाप्य यी जाणजो ते यस्ति नास्ति पर्याय ते जीवश्व्यना सर्वथा अनंतगुणा . ते सर्व प्रचुजी तुमारा निरावरण थया, ते थनंतगुणमयी परमानंदसं पटा तमारी धागममांथी सानलतां मुझने पण ए रुचि उपनी, जे एहवी तिक्ता माहरे प्रगटे, एहवो अमिलाप उपनो तेथी कहूँ तु के हे परमपु रुप! मुफ घनाथ टीन कर्मवशे नवनमताने नवसमुश्यो पार उतार, संसा रथी पार उतारवानी विनति तुम विना वीजा कोण आगल कहूँ जे जवपार पाम्या ते पागल नवपार पामवानी विनति करूं? ते नए स्वामी! मुफने संसार निस्तार करो. ए विनति जे जीव, जवथी उदिन मोदानि लापी थयो, ते थातुर थाने कहे ठे के हेअजित जिन ! मुने तारजो,संता रथी पार उतारनो. तारजो हे प्रचुजी तुमें दीनदयाल तो. हे स्वामी! परमजावकरुपाना करणहार ठो ॥ इति प्रथमगाथार्थः ॥ १॥ जे जे कारण जेदन रे, सामग्रीसंयोग ॥मलता कारज नीपजे रे, करता तणे प्रयोग॥ अ॥२॥ अर्थः-हवे जे कार्यन जे कारण वे,ते कारण तथा सामग्री ए वेनो संयो ग मलतां कार्य निपजे, जेम घटरूप कार्य, तेहने दम, चक्र, चीवर, नि मित्त कारण , तथा मृत्तिका उपादानकारण , अने कुंनकार कत्ती वे, जे कार्य थनेद तेहनो तेहवो, कर्ता पण थनेद, जे कार्य कर्तायी जिन्न, तेनो की पण निन्न: एटले घटकार्य ते परवस्तु , तेहनो कत्ती कुनकार पण निन्न . धने सितारूप कार्य थात्माथी थनिन्न के, तो तेहनो काया त्मा पण थनिन्न . दवे श्रात्मा काने सकलास्वधर्मव्यक्त रूप जे सिक्ता, ते कार्य, तें दने देव श्री अरिहंत देवाधि देव तथा गुरुनिग्रंथादिक ते निमित्त का रण मयां, थने सामग्रीकर्म नूमि तार्मिकादिक संयोग मल्या मोक्षाप कार्य नीपजे. माटे माहरु मोक्षरुप कार्य तेना निमित्तकारण श्री वीत राग तुम ठो. तेथी तमने थाश्रयतां मोक्षरुप कार्य नीपजे, पण कारण सर्व मल्या, घने फर्ना जे यात्मा ते जो तेम प्रयोगमायननो व्यापार न करे,तो कार्य निपजे नहीं, केम के अरिहंतादिफना निमित्त पामीने पण G दे० चो बा० अनेक जीव धात्मा साध्यावलंबी तथा साधनपरिणति थया विना मोदका र्य निपजाव्या विना हजी संसारमा जमता दीसे ले, तेमाटे कर्ता जे था त्मा ते जो मोक्साधनरूप प्रयोग कहेतां व्यापार करें, तो सितारूपका ये निपजे ॥ इति ॥ वितीयगाथार्थः ॥ २ ॥ कार्य सिद्धि कर्ता वसु.रे, लहि कारण संयोग॥निज पद कारक प्रनुमल्या रे, होए निमित्तद लोग ॥अण॥३॥ अर्थः-माटे कार्य सि-तानी निष्पत्ति ते कर्त्ताने दाथ जे, जेम दंमरूप कारण तेने जो कर्ता घटरूप कार्य करवाने प्रवत्तीवें तो घटरूप कार्य करे, भने तेज दंम जो घटध्वंसने प्रवावे तो घटध्वंस करे, ते माटे निमित्तनी प्रवृत्ति ते कती जो ते कार्य करवाने प्रवीवे तो कार्य करे, माटे कार्यनीति विते कर्त्ताने हाथ , पण कारणनिमित्तादिक तेनो संयोग मल्यां कार्य निपजे, ए पचति . माटे कोई संसारी आत्मा निज कहेता पोतार्नु था त्मिक पद परमानंद महोदयरूप तेहनो कारक कहेतां करवावंत तेने मोद ना पुष्टकारण प्रभुजी श्री थरिहंत मल्यां थकां अवश्य निमत्तनो जोग थाय, एटले जे जीव संसारथी उनग्यो मोवानिलाषी थयो, ते मोदना नि मित्त श्री तीर्थकर देव पामीने, हर्षनो जोग धास्वादन पामे घणो विलास उपजे कार्यार्थी कारणनी पुष्टता वांछे, ए नीति के इति ॥३॥ अजकुलगत केशरी लदे रे, निजपद सिंद निहाल ॥ तिम प्रनुनक्तं नवि लदे रे,आतमशक्ति संभालाणाशा अर्थः ते उपर दृष्टांत कहे जे जेम कोइ केसरी सिंह जन्मकालथी बक राना ढोलामां वध्यो जे तो ते एम जाणे जे बकरानो टोलो तेज माहेरुं कुटंब बे, त्यां किवारें बीजो सिंद घावे, तेवारें बकरां सर्व नासे, अने पोते पण नासे, एम करतां किवारें सिंहनोयोकार देखीने पोता सामु जुए, त्यारेते पोतानो समान थाकार जोईने विचारे जे एहनुंने मारुं तो तुल्यपणुं दीसे बे,ने ढुं पण सिंह ,पनी निर्नय थायः ए रीतें अज केतां बकरानां कुल केतां टोलामांहें गत केता रह्यो जेसिंह, ते सिंहपणुं जूली गयो, ते बीजासिं हने देखीने पोता सिंहपणुं संनारे, तिम केहतां ते रीतें प्रजुनी नक्ति कर , ( --- वितीय श्रीअजितजिन स्तवन. प तां जव्यजीव लहे. कदेतां पामे. पोतानी आत्मशक्तिनी संजाल कहेता उल खाण पामे,जे वीतराग देव देखीने तेनी नक्ति करतां तथा सेवतां थकांनपजे, जे वस्तुस्वरूपसत्ताधर्म ऐ पण वीतराग निःकर्मा गु-हस्वरूपी बुं, ए पण प हेला संसारी जीवश्व्य हता, पठो तियया, तेम हुँ पण प्रथमथी सं सारी दु, पण जो साधु, तो सि-वरूप थानं. ए सर्व उलखाण, प्रचुसेवना करतां निपजे ॥ ४ ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः॥ कारण पद कापणे रे, करी आरोप अनेद ॥ निज पदअर्थी प्रनुथकी रे, करे अनेक नमेदः ॥ अ० ॥५॥ अर्थः- तेवारें कोई केहे जे अरिहंत देव तो अन्य जीवना मोदका नथी, तो व्या वास्ते धरिहंतदेव पासें मोद मागो बो? तेने उत्तर कहे , के कारणपद जे अरिहंतादिक ते अतिपुष्टालंबन बे, माटे जे कारण तेने ज अजेदक पणें आरोप करीने निज कहेता पोतानुं पद जे शुरू तिता, तेहनो अर्थी जे जव्य जीव, ते प्रनु श्रीतार्थंकर देवथी अनेक सम्यक्त्वादि क गुणनी उमेद कहेतां श्राशा करे,जे हे प्रचुजी! मुमने मोदनां कारण तथा मोद तमें आपो. एटले निमित्त कारणने कर्त्तापणे आरोप करीस्तुति कर॥५॥ एदवा परमातम प्रनु रे, परमानंद स्वरूप॥ स्याचा दसत्ता रसी रे, अमल अखंम अनूप ॥अ॥६॥ अर्थः हवे जे निमित्त पामीने उपादान समरे, पलटण पामे, ते रीत कहे , अथवा प्रनु परमात्मा तेहनु स्वरूप कहे . आत्मा सर्व त्रण प्रका रना , एक बहिरात्मा, बीजो अंतरात्मा, त्रीजो परमात्मा. तिहां जे श रीरादिक उदेकनावकर्मजनितने यात्मपणे गणे, ते वहिरात्मा कहियें, अने जे शरीरादिक उदेकनावथी आत्मा असंख्यात प्रदेशी, चेतनालाप ज्ञानादि अनंतगुण पर्याय सहित धरूपी निन्न एटले श्रात्मा अरूपी, श रीर रूपी, आत्मा सहज अकृत्रिम, गरीर संयोगी कृत्रिम, तेमाटे कर्मयोगें शरीरादिमध्ये रह्यो,पण निन्न , एहवो नेदज्ञानवंत, समकित गुणताणाथी मामीझीएमोह गुणगणाना चरम समय पर्यंत अंतरात्मा जाणवो,तथा झा नावरणी,दर्शनावरणी,मोहनी,अंतराय,ए चार कर्म दय गयां,केवलज्ञानी ते , २० देण चो बाण सयोगी अने अयोगी केवली तथा अष्टकर्ममुक्त सिधात्मा, ते परमात्मा जा णवो, एटले श्रीअजितनाथ अरिहंत एवंनूतनयें परमात्मा , प्रजु , सर्व सिक वस्तुगतें पोताना गुणपर्यायरूप संपदाना प्रजुबे, कोई व्य,अन्यव्य नुं स्वामी होयज नहीं, ज्यां सुधीजे व्यना चिंतनमाहे पण परव्यनु स्वा मिपणुं ने, त्यां सुधी ते इव्य शुद्ध नहीं, तेमाटे श्रीअजित अरिहंत पोता ना स्वनावना प्रलु डे, अने उत्तम जीव पोताने कर्मवश पड्या मोहें मुंख्या जाणी, पोताने रंक समान गणे, अने अमोही स्वाधीन थया तेहने प्रच कहे, अने अमोहीने अवलव्यां पोते स्वसंपदाना धणी शाय, माटे जेहना कारणपणाथी पोतार्नु प्रजुत्वषणुं पामीय, तेदने प्रजु कहीयें, स्तवीयें, ज गत्माहे पुजलना संयोगे जे सुख कहेवाय , तेतो आरोपमात्र वे, एटले. जातें सुख नथी। वक्तं च विशेषावश्यके ॥ जनोचिय पञ्चरक, सोम्म सुई ननिःरकमेवेदं । तप्यडियार विनतं, तो पुन्नफलंति पुरकंति ॥ १॥ हे सौम्य 'प्रजासझानावलोकनेन ए सर्व दृश्यमान ते सुख नथी, जे कांई ए संसार मांहे, स्नग्चंदनअंगना संयोगयी नपना जे सुख, ते सर्व दुःखज , विष यनी नत्सुकताथी नपनी जे अरति, तेहनो ए प्रतिकार जे. एटले दुःख तेनेज तत्त्वना अजाणपणाथी, सुखदुःखरूप जे वेहेंच्युबे, पण जातें एक जःखरूप ॥ यथा॥श्लोक ॥ औत्सुक्यमात्रमवसादयति प्रतिष्ठा, क्लिश्नाति लब्धपरिपालनवृत्तिरेव ॥ नातिश्रमापगमनाया यथा श्रमाय, राज्यं स्वहस्त धृतममिवातपत्रम् ॥१॥ जे पुण्यफल ते सर्व तत्वथी ःवरूप ॥जक्तं च ॥ विसयसुहं वं चिया, उरकपाडिधार तिगहच ॥ तं सुहमुवयारा, न त यारो विणात ॥१॥ विषयसुख ते तत्त्वथी दुःखज .जेम रोगीने कायपान बेदन दंननादि चिकित्सानी परें हित जासे बे. पण दुःखपणुं तुंबे, मात्र उपचारें सुख नासे , अने जे उपचार ते तथ्य पारमार्थिक सुख नहीं सुख ते मुक्त आत्माने निरुपचरित स्वानाविक निःप्रतिकाररूप आत्मिक यानंद , तेज सुख बे, तथा शातानो उदय, ते पण दुःख, अशातानो नुदय ते पण कुःख, कारण के शाता ते कर्म बे, अने कर्मनो विपाक ते गुण रोधक , स्वगुणनो रोध तेहने सुख कोण कहे ? ॥ नक्तं च ॥ सायासायं उरकं, सबिरहंम्ति य सुहं जलं तेणं ॥ देहिंदय सुरकं, सुरकं देहिंदिया जा वो ॥ इति ॥ १ ॥ तेमादे संसार सर्व सुखरूप बे, घने सर्व परनावना सं ने * क्षितीय श्रीअजितजिन स्तवनं. ११ गथी रहित, स्वानाविक जे आनंद, तेने परमानंद कहीये, ते परमानंद, श्रीअजितनाथनु स्वरूप के. जीवादि पट् इव्य ठे, तेमध्ये पंचास्तिकाय ते रमार्थ इव्य , तथा उछो काल ते उपचारव्य वे. ए चर्चा, विशेपावश्यक तथा धर्मसंग्रहणी मध्ये थी जोवी. तेमध्ये एक एक इव्यने विपे अनंता गुण. अनंता पर्याय ठे, ते अनेकता जाणवी, अने एकडव्यने विपे एक समयें स्यान्नित्यं स्याटनित्यं, स्यात् एकं स्यात् अनेकं. स्यात् अस्ति स्यात् नास्ति, स्यात् निन्नं स्यात् थनिन्नं, स्यात् वक्तव्यं स्यात् अवक्तव्यं. ए सर्व स्वना व, समकाले वर्ततां पामी तीयें, एटला धर्म समकालें जेमांहें वरते, ते धर्मनी अनंत प्रवृत्तिने स्याहावाद कहिये ॥ स्यात् इति पदं अनेकांतोद्योतकं ए हवी स्यावादमयी जे यात्मानी गुणपर्यायरूप सत्ता , तेना रसी कहे ता रसीया ठो, एटले स्या नादमयी यात्मसत्ता, तेहेनाजोगी ठो, तथा अम ल कहेतां कर्ममल रहित ठो, अखंझ केहतां किवारें खंगन पामो, अनुप कहेता जेहनी उपमा नथी, एहवा प्रनु देखीने माहारे लान थयो॥ ६ ॥ आरोपित सुख श्रम टल्यो रे, नास्यो अव्यावाध ॥ समस्यं अनिलापीपणुं रे, कर्ता साधन साध्य॥०॥७॥ अर्थः-एहवा प्रनुजी आत्मानंद जोगी,यात्मस्वरूप रमणी, तत्त्व विला सी, तेमने जोडने माहरे धनादि काल इंडियसुखने विपे जे सुख नासन ते आरोपितसुखत्रम हतो, ते टल्यो, धने अव्यावाध, यात्मिकयानंद सुख ते जास्युं. जिहां सुधि विपय सुख उपर सुखयुक्षि हती, तिहा सुधि विषय सुखनो अनिलाप हतो, ते हवे तो सर्व विषय रहित, थव्यावाध सु खो श्री प्रनुजी दीना. तेथी ते नव्य जीवने पण सुख, ते अव्यावाध . एडवो निवार थयो तेवार थनिलाप पण अव्यानाध सुखनो थयो,माटे अलिलापीप गुं समगुं,तेवारे रवरूपानुयायी थयो,एटला काल सुधी विषयसुखने अनिला पें, यात्मा विषयसुखनो कर्ता हतो, ते जिवारेंएहने थव्यावाच सुखनो अनि लाप थयो, तेवारे कर्त्ता पण थव्यावाध सुखनो थयो, एटले कापणुं स मयं. जे जेहवा कार्यनो कर्ता याय,ते साधन पण तेहवांज मेलवे, अने सा ध्य पण तेहाज होय, एटले आज सुधि साथ्य, विषयसुखनु हतुं, तेथी साधन पण विषयसुखनां मेलवतो हतो, हवे प्रनु श्रीयजितनाथ निर्विकारी १२ दे चो बा० दीग,तेवारे ते अव्याबाध सुख साध्य थयो, एटले साध्य साधन समस्यं॥७॥ ग्राहकता स्वामित्वता रे, व्यापक नोक्तानाव ॥ कारणता कारजदशा रे, सकल ग्रां निज नाव ॥ ॥७॥ अर्थः-एटला काल सुधि ए जीव विषयसुखनो ग्राहक हतो, हवे शुः अव्याबाध सुखी परमेश्वर देखीने ए जीव, अव्याबाध सुखनो ग्राहक थयो, एटला काल सुधि नूलनो वाह्यो विषयसुखना हेतु जे धन, स्त्री, व स्त्र, आहारादिक परनाव, तेनुं स्वामिपणु करतो हतो, हवे झानादिक अनंत गुण संपदाना स्वामी श्री देवाधिदेव देखीने ए जीवने पण अनंत झानादिक स्वसंपदानुं स्वामिपणुं थयुं, एटले ग्राहकनाव तथा स्वामित्वना व समस्यो. एटला काल सुधि ए यात्मा विषयादिक परनावमध्ये व्यापक हतो, ते हवे यात्मानंद मध्ये तथा तेना साधनमध्ये व्यापक थयो, तथा अ नादि काल सुधी परनावनो नोक्ता हतो, हवे परमप्रनु स्वनावनोगी देखी ने, ए पण स्वनावनो नोक्ता थयो, एटले व्यापकता तथा नोक्तापणुं सम यु. एटला काल सुधि भुलें पड्यो ए आत्मा, संसारमा बाउ कर्मरूप उपा धिनु उपादान कारण हतो, हवे शुम स्वरूपी, निःकर्मा, तत्त्वदेव देखीने पो ताना शु६ स्वरूप उपादान कारण थयो, एटला काल सुधि ए पात्मा था न कर्म रूप कार्यनो कर्ता हतो, हवे परमदेवनी श्रद्धा पामीने संवरनिरा रूप कार्यनो कर्ता थयो,माटे हे परमेश्वर ! हे जगदाधार! हे दीनबंधो! तुमारे अनुयायी मारी चेतना प्रवृत्ती, तेथी कारण तथा कार्य इत्यादि बीजी पण धनंती यात्मशक्ति, ते सर्वस्मरवा लागी, एटले सर्व धात्मानी शक्तं यात्म नाव ग्रह्यो, धने परजाव तजवा मांझयो ॥ ७॥ इति अष्टम गाथार्थः॥ श्रधा नासन रमणता रे, दानादिक परिणाम ॥ सकल थया सत्ता रसी रे, जिनवर दरिसण पाम॥॥॥ अर्थः--एटला काल सुधि उदेक पुण्य प्रकति तेनो विपाक जे शातावेद नी प्रमुख गुणरोधक तत्त्व विमुख तेना स्वाद, जीवने मीना लागता हता, तेथी ते पुण्यना नदयने सुख मानतो हतो, ते हवें एवी श्रदा थइ जे अ व्याबाध निःकर्म पद, तेहीज माझं साध्य , तथा जे वस्तुनी यथार्थतार्नु वितीय श्रीअजितजिन स्तवनं. १३ ज्ञान थयुं, ते नासन केतां जाणपणुं ते पण समखु, थने रमण जे पुजवना वर्णादिकमां हतुं, ते सर्वस्वरूपनुं रमण थयुं, तथा १ दान, १ लान, ३ नो ग, ४ उपनोग, ५ वीर्य. ए पांचेनो क्ष्योपशम ते, एटला काल सुधि दान पुजलनो हतो, लान पण पुजलनो मानतो हतो, तथा नोगपण पुजलनो, उपजोग पण संसारमा पुजलनो हतो, अने वीर्य पण बालवीर्य, ते पुजल ग्रहण बंधन प्रमुख थान करणपणे प्रवर्ततो हतो, ते सर्व सत्तापणे पोताना जीवश्व्यना मूलधर्म ज्ञानादि अनंत गुणपर्याय रूप तेना रसीया थया, एटले पुजलानुयायिता तजीने, गुरु स्वरूपानुयायी थया, एटले स्वसत्ता ते मादारो धर्म, एहवीअक्षा यइ, अने स्वगुण जे पोतानो नावनिदेपो ते सार , एहवू लासन थयुं, तथा रमण ते, आत्मधर्म दमादिकमां थयु, अने सहकाररूप ते टानगुण, गुणप्राग्नाव रूप ते लान, नोग स्वगुणनो थयो, उपनोग स्वपर्यायनो, वीर्य ते पंमित वीर्य थइने, संवर हेतु निर्जरारूप थयो. ते सर्व हे वीतरागदेव ! हे जिनवर ! तमासं दर्शन पामीने एटले प्रजु दीवे माहारा एटला गुण समस्या ॥ ए ॥ इति नवम गाथार्थः ।। तेणें निर्यामक मादणो रे, वैद्य गोप आधार ॥ देवचं सुख सागरु रे, नाव धर्म दातार ॥ अणार॥ अर्थः-तेमाटे हे प्रभु ! तमे संसारसमुश्नो पार पमाडनार एवं जे चा रित्रधर्मरूप जहाज, तेने चलाववाने निर्यामक लमान बो तथा तत्त्वधर्म पणे पोतें परिणम्या, तेथी इव्य हिंसा तथा नावहिंसाथी रहित बो, अने प रम अहिंसक धर्मना उपदेशक बो, माटे माहण नो, तथा आत्मयशुद ता रूप नावरोग तेनी सम्यक् ज्ञान, दर्शन, चारित्ररूप नावचिकित्सा, तेने देखाडवाना वैद्य बो, तथा नावथी ज्ञानादिगुण अने इव्यथी बकाय रूप जीवनी रक्षा करवाने परम गोप बो, वली नवघटवीमांदे नमताप्राणीयो ने हे प्रनु तमे श्राधार वो, सर्वदेवमांहे चंमा समान पोताना सुखना सागर एहवा हे श्रीअजितनाथ परमेश्वर,तमे नावधर्मे जीवश्व्यने विपे व्यापकपणे रह्या टो,सम्यक ज्ञान, सम्यक् दर्शन, सम्यक् चारित्ररूप नावधर्म तेना दाता र बो. एटले हे प्रनु! तुम दोलां नावधर्म सांगरे, तमे नावधर्मना उपदेशक बगे सर्वजीवने नाव धर्मना दातार बो॥ १० ॥ इति श्री अजितजिनस्तवनं ॥
१४ देश चो० बाण ॥ अथ तृतीय श्रीसंजवजिन स्तवन प्रारंजः।। ॥ धारा ढोला ॥ ए देशी॥ श्रीसंजव जिनराजजीरे, ताहरूं अकल स्वरूपाजिनवर पूजो॥ स्वपरप्रकाशक दिनमणि रे, समता रसनो जूप।जिण॥२॥ पूजों पूजो रे जविक जन पूजो, हारे अनु पूज्यां परमानंद पनि अर्थ:-हवे श्रीसंजवनाथ जिन कहेतां श्रुतकेवली, अवधिज्ञानी, मनःप र्यवझानी प्रमुखमाहे राजा समान, एवा हे संजय प्रलु! ताहरूं कहेतां तमा अकल कहेता कोइथी कलाय नहीं एक स्वरूप में, एहवा जिनवरने पूजो. अहो जव्यो ! तमे एहवा परम पूज्य परमेश्वरले पूजो; वली प्रजु केहवा ? जे स्व केतां पोतानो धर्म अने पर केतां धर्मास्तिकायाड़िकनो धर्म,तेने प्रकाशवाने दिनमणि केहेता सूर्य जेवाजे ? तथा समताजे सर्वने विषे राग देष रहितपणुं, तेहना नूप केतां राजा , एहवा तत्त्वप्रकाशक, अरिहंतने पूजो, वारंवार पूजो, नविक केतां मोहयोग मोहरुचि जीव, तमे पूजो,ए स्वरूपजोगी,निर्म लानंदमयी,अज, अविनाशी, अक्ष्य, अयाहारी, अशरीरी, अनंतज्ञानमयी, अनंतदर्शनमयी, शुषस्वरूपी,देवतत्त्वने पूज्यांपरमानंद थाय.जे पुनलयोगथी सुख उपजे, ते उपचारसुख साटे ते परमानंद नहीं, अने जे आत्मानुं लहज अविनाशी, अप्रयासी, स्वरूपलुं सुख अव्यावाधरूप तेने परमानं द कहीये, ते सुख, धारिहंत देवने पूज्यां पासीजें. यद्यपि अरिहंत देव, कोई अन्य जीवना अव्याबाधादि गुणना का नथी, पण जे नव्यजीव, पोता नु शुरूपारिणामिक परमलिता स्वरूप साध्य करीने वीतराग परमात्माने सेवे, अवलंबे,ते नियमा पोतार्नु तत्त्व प्रगट करे, नियामिक कारण माटे, ए हथी स्वरूप प्रगट थाय एमज धार, ॥ १ ॥ इति प्रथम गाथार्थः॥ अविसंवाद निमित्त हो रे, जगत जंतु सुखकाज ॥ जि ॥ हेतु सत्य बहुमानयी रे, जिन सेव्यांशिवराज ॥ जि ॥२॥ अर्थः-वली हे प्रचुजी ! तमें अविसंवादि केतां विसंवाद जे निर्धार नहीं ते, अने तमें निश्चय निर्धार कार्यने करो, माटे अविसंवादानभिन्न .
तृतीय श्रीसंजवजिन स्तवनं.
२५
कारण नानिमित्त लणं । कार्यानिन्नत्वे सति कर्तृत्वाव्यापारवत्त्वे सति हे
तुनिमित्तमिति ॥ माटे हे प्रक्षु ! तुमें जगत्ना जीव तेना आत्मिक सुखरूप
कार्य निपजाववाने प्रधान निमित्त डोजो, माटे हेतु केतां कारण ते सत्य
केतां साचुं तेने वदुमान केतां माहामोटमपणे मेवतां जे मुज सरिखो
मोहवश पडयो तृष्णायें ग्रस्यो, पुजननो रागो, यसंयममयी, मिथ्यात्वें नू
व्यो नाव, ते निराधार,अशरण एहवो दु, तेने श्रीतीर्थकर देव, परम तत्त्व
मय, त्रैलोक्योपकारी, जेना नामथी परम कल्याण थाय, एहवा परमेश्वर
नो योग मल्यो, माटे मारे ए वेला, ए घडी, धन्य. एम असंख्यात प्रदेश निः
कर्मा, निस्तगी, स्वरूपनोगी देवतत्त्व- वहुमान करतो थको जे जिन केतां
वीतरागने सेवे, ते जीव, परम कल्याणमयो पोतें थाय. इहां सत्य पद वेने
लोडवू, हेतु सत्य ते अरिहंत देव आपणा मोदरूप कार्यना हेतु बे, तेनुं
सत्य केता साधु बहुमान कर, एटले इह लोक, परलोक, इंघिय सुखनी
थाशंसा टालीने अत वर्ण, गंध, सस्थानातिशय, वचनातिशय, प्रातिहार्य
प्रमुख सर्व शुद्ध बनुमान कारण माटे बहुमान करवा योग्य , ते इव्यवहुमा
न पण जे अरिहंतना गुवज्ञानादि गुण यनंतानुं सकलपुजनातीतपणानुं प
रम अरूपी अतीशियपणानुं वनुमान ते सत्यबहुमान कहिएं. एटले जिनशा
सनमध्ये १ नाम, २ थापना, ३ इव्य, एत्रण निदेपा ते कारण ले. अने चो
यो नावनिदेपो, ते कार्यवस्तु , माटे जिहां सुधी प्रजुना अतिशयादिकना
योग विकल्प तिहां सुधि व्यवदुमान ले, अने जे दर्शनगुणें प्रतानुं नास
न थवाथी तत्त्वप्राग्लावनुं जे बहुमान, ते नावबहुमान कहिए यने नामा
टिक त्रण निदेपा ते नावना कर्त्ता ,अथवा नावानिलापी, तो ते पण
सत्यबदुमान जाणवू. ते सत्यवहुमानथी जे जिनसेवना तेज प्रजुनी धाज्ञा
ये परनाव त्याग स्वनाव ग्रहण करता शिवनिरुपड्व जे तिपयुं, ते
राज पामीये. एटले सांसारिक शिव ते नपचारी अल्पकालीयने मान्यता
रुप से, माटे जे निःकर्मापणे सर्वस्वरूप प्राग्लाय, ते निरुपचरित, अधि
नाशी शिव कहिएं ॥ २ ॥ इति वित्तीय गाथार्थः ।।
नपादान आतम सहीरे, पुष्टालवन देव ॥ जि० ॥
न्यादान कारणपणे रे, प्रगट करे प्रनु सेव ॥जि ॥३॥
२६ दे चो बाण अर्थः-हवे अात्मनिष्पत्तिविष उपादान कारण तो मूल , तो पण निमित्त कारण विशेष जे, ते देखाडे जे. जे कारण, तेज कार्यपणे अनेदे परिणमे ते नपादान कारण जाणवं, अने. जे कर्त्ताना व्यापार कार्यने निप जाववानुं सहकारी थाय, तेने निमित्त कारण कहियें, ए निमित्तकारण, ते कार्यथी निन्न होय. इहां कोई पूजे जे उपादान कारणमा तथा निमित्तकार एमां जे कारण धर्म में, ते वस्तुमां बतो पर्याय ने के अबतो उपजे ? तेने उत्तर कहे . जे कारण पर्याय वस्तुधर्मे होय तो सि-६ नगवानमा पण उपादान कारण पाम्यो जोयें ? तेतो नथी देखातुं, केम जे सिधमां का रणपणुं होय तो काही कार्यपण निपजाव्युं जोश्ये ते कार्य तो संपूर्ण निपर्नु बे. तथा निगोदावस्थाविषेपण नपादान कारण मानवु पडे, ते पण संभवतुं नथी, केम जे निगोदावस्थामां नपादान कारण मानियें, तो आत्मसिदि रूप कार्य पण थर्बु जोयें. ते केम ? जे कारण, ते नियमा कार्य करे, बने कारणकाल, कार्यकाल, ते नियमा अजेद , ते विशेषावश्यकमां मतिज्ञा नाधिकारथी जो बेजो. तेमाटे कारणपर्याय ते उत्पन्न , ते कार्य संपूर्ण थये कारणतानो अनाव बे, अने जेनी सादि होय तेनोज अंत थाय, माटे कारण पर्याय ते सादि सांत डे, इहां कोई कहे जे नत्पन्नपर्याय ते केवारे उपनो? त्यां कहे , के जे वारें कर्ता कार्यरुचि थाय, तेवारें कार पता उपजे, एटले नव्य तथा अनव्य सर्व जीव संपूर्ण सिक्तानां नपादान बे, पण सर्वे निघता निपजावता नथी, श्या माटे ? जे कारणपणुं नथी, जो का रणपणुं प्रगटे, तो कार्य निपजे, माटे सर्व यात्मा पोत पोताना गुणप्रागना व रूप लिखता कार्यना उपादान अवश्य जे, पण श्री जिनवरदेव शुरुतत्त्वने अवलंबनें कारणता निपजावे, माटे पुष्ट कहेतां नियामकी मोटुंबालंबन अ रिहंत देव जे,जेमाटे सालंबन विनाआत्मा अनादि दोषथी निवृत्तिने तत्त्वने आश्री शके नहिं, माटे अरिहंत देवनो तीर्थकर नामकर्मनो विपाक, तेहथी नपनां समवसरणादि जे पाश्चर्य, तेने थालव्यां संसारी जीव पोतानो थात्मधर्म नजीक करे, तो जगत् जीवना आधार श्री तीर्थकरनी स्वरूपसं पदाने थालव्यां थकां आत्मधर्म अवश्य निपजे, माटे अरिहंत देव, ते न व्य जीवने पोतानी शुमसत्ता प्रागनावें करतां मुख्य बालंबन डे; हवे श्रीवी तरागदेव पुष्टबालंबन केवी रीतें जे? तेनुं कारण कहे जे, जे आत्माने वि १० तृतीय श्रीसंवन जिन स्तवनं पे उपादानपणुं अनादिनुंठे पण ते आत्मतितारूप कार्यने करतुं नथी, शा माटे? जे उपादान कारणपणुं थयुं नयो, ते श्री जिनवर वीतरागनी जे सेवना, ते उपादान कारणपणुं प्रगट करे , एटले अरिहंत देवनी व्य नावथी नक्ति करतां संसारी यात्मा, मोदनो साधक थाय, तेमाटे श्रीजग दयाल, कर्मरोगना नाववैद्य, मिथ्यात्वरूप अंधकार टालवाने सूर्यसमान, ममकाररहित, एवा गुणी प्रजुने सेवतां आत्मा मोक्षरूपकार्य निपजावयानुं कारणपणुं प्रगट करे, तेथी प्रभुजी पुष्टालंबन जाणवा ॥३॥इति तृतीयगा। कार्यगुण कारणपणे रे, कारण कार्य अनूप ॥ जिसक ल सिथता तादरी रे, मादरे साधन रूप ॥ जि० ॥४॥ अर्थः-हवे अनादि मिय्यादृष्टि जीवने शरीर, इंडिय, विषय, कपाय रूप कार्य करतां अनंतो काल गयो, ते जेवारें सम्यग्दृष्टि गुण प्रगट्यो, तेवारे रत्नत्रयी जे सम्यक् दर्शन, सम्यक् ज्ञान, सम्यक् चारित्र, ते पोतानुं कार्य जाण्यु. पनी श्रीअरिहंत सेवना आगमश्रवणादि कारण सेवीने रत्न योनी क्योपशम प्रगट कयो, एटले यथार्थ तत्त्वज्ञान, तत्त्वरमण, प रनावतत्त्वत्यागरूप नेदरत्नत्रयी जेटली प्रगटी, ते पहेला कार्यगुणें थयी, पती तेल, क्षायिक बजेद रत्नत्रयीरूप स्वकार्य करवाने कारणपणे प्रवावे, तेवारें जे कार्यपणे हतुं, ते कारणरूप थाय, पनी तेहीज कारण रूप, भेद र नत्रयी ते दायिक नावरूप कार्यरूपें परिणमे, माटे जे कारण, तेहीज का र्य थाय. ए उपादान कारण कार्यरूप पति कही, हवे निमित्तपणे कहे वे. हे प्रनुजी! तमारुं शुम स्वरूप तेहीज तमारो कार्यगुण . पण ते नव्य मोदरुचि जीवने कारणपणे , केम के जे उपादानने तमारा शुरु गु ण तेने कारणपणे अवलंवी तमारा जेवी सत्ता प्रगट करवी, ते कार्य, एटले जे कारण तेहीज करवाने संकल्पें कार्य ठे, माटे हे प्रजुजी ! तु मारी सकल केतां संपूर्णसिता सकल प्रदेशे निरावरणता सर्वस्वधर्म प्रागनावता ते माहरे साधनरूप , एटले तुमारी शुचतानुं जे साधन वे, तेने जेवारे माहरो आत्मा प्रजुजीनी परम प्रतारूप संपदाने अवलवे, तेवार परनावत्यागी थाने, स्वरूपावनंवी याय,तेवार मादारी सिमता न पजे, माटे तमारी सिता ते माहारे साधनरूप , तेथी हुँ जे मा १ + , १७ देव चोबाण हरु स्वरूप प्रगट करूं, ते नपकार तमारो बे, तेथी माहारे तो अाधार, त्रा ण, शरण, सर्व हे देव ! तमेज बो॥ ४ ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः ॥ एक वार प्रनुवंदना रे, आगम रीतें थाय ॥ जि० ॥ कारणसत्ये कार्यनी रे, सिद्धिप्रतीत कराय॥जि० ॥५॥ अर्थः-माटे श्रीअरिहंत अनंतझानी, अनंतदर्शनी, गुरुचारित्री, अवि कारी,अकषायी, स्वरूपनोगी, स्वरूपरमणी, स्वरूपविलासी, त्रैलोक्यपूज्य, त्रैलोक्यनपकारी, चालता नावसूर्य, कर्मरोगना माहावैद्य, परमेश्वर, परमो पकारी, तेने एकवार पण जे रीतें धागम कहेता सिद्धांतमा कह्युबे,ते रीतें जो वंदन थाय, एटले अनुष्ठान वर्जीने गुणबहुमान अनुतता, आश्चर्यता, तद्विर हकातरतायें जो थाय, तो माहारुं मोदरूप कार्य निपजे, एहवी प्रतीत क राय, शामाटे?जे कारणसत्तें कहेतांबते कारणे अथवा कारण सत्यें कार्यनी सिदि एटले निष्पत्तिनी प्रतीत कराय, धने कार्य पण निपजे, एटले श्रीप्र नु परमात्माने विधिएं वंदना करतां नपादान जे पात्मा, ते गुणानुयायी थयो, तो निमित्त तथा उपादान बेदु कारण साचां मल्याथकी कार्य पण साचुंनिपजे, जेम स्त्री, धन, विषयादिक शुक्ष निमित्त मले तेवारें या त्मा अशुभ नपादानी थाय. तेथी संसार अवतारूप, कार्य निपजे जे, तो श्रीवीतराग गुरू निमित्त मलेथी उपादान जे अात्मा ते शुरूपरिणा मी थाय. तेथी शुभ लिखतारूप कार्य निपजेजी, अनादिकाल संसारमा न मतां न धाव्यु एहवं अरिहंत बहुमान ते जो एकवार यावे, तो कार्य निप जवानी प्रतीति थाय ॥ ५॥ इति पंचम गाथार्थः॥ प्रनुपणे प्रनु नलखी रे, अमल विमल गुणगेह ॥जि० ॥ साध्यदृष्टि साधकपणे रे, वंदे धन्य नर तेह ॥ जि॥६॥ श्रर्थः-हवे शुषसत्ता परिणामिपणे संसार तथा परजीवनी सिदिना अकर्ता धने सेव्यां सिद्धि प्रगटे, वली अमल कहेतां राग षादि थावर णादि मलथी शून्य, विमल कहेतां नाव उज्ज्वलतावंत, गुणगेह कहेतां झानादि गुणना घर, एवी रीतें प्रजुनु जे रूप में, तेने उलखीने साध्यदृष्टि एटले पोतानो यात्मा परमानंद रूप में, तेनी सर्व संपदा प्रगटाववा रूप चतुर्थ श्रीअभिनंदनजिन स्तवनं. ए साध्य नजरमां राखीने एटले तत्त्वकार्य बालंबनी थाने साधकप कहे तां पोतें साधक थश्ने, जे पोताना ज्ञानादिक गुण क्ष्योपशमीने ते सर्व गुण निर्मल करवारूप कार्य करवापणे प्रवर्तीवतां जे शुधानंदी, परम ज्ञानी, निर्मोही देवने वांदे, नमस्कार करे, ते नर धन्य, कृतपुण्य जाणवा । उक्तं च॥ जे पुण तिलोय नाहो, नतिप्नर पूरिएण हीयेण ॥ वदति न मंसंति, ते धन्ना ते कयना य॥ ६॥ इति पष्ठगाथार्थः ॥ जन्म कृतारथ तेदनो रे, दिवस सफल पण तास॥जि० ॥ जगत शरण जिन चरणने रे, वंदे धरीय नल्लास ॥ जि॥७॥ अर्थः-ते जीवनो जन्म कृतार्थ जाणवो, वली ते दिवस पण तेहवोज स फल जाणवो. जगत्ना जीव,मोहें मुंज्याने,नव अटवीमध्ये पडघाने,मिथ्यात्वें लुटाताने, परमशरण त्राण आधार नत एहवा श्रीजिन कहेतां वीतरागना चरणने जे उन्लास केहतां हर्ष धरीने वंदे, कहेता वांदे, तेनो जन्म कृतार्थ ॥७॥ निज सत्ता निज नावयी रे, गुण अनंतनुं गण॥ जि० ॥ देवचंड जिनराजजी रे, शुद्ध सिद्ध सुखखाण ॥ जि ॥ ॥ अर्थः-ते प्रनु निज कहेता पोतानी सत्ता अनंतगुण पर्याय रूप ते निज नावथी कहेतां पोताने नाव स्वनावेंथी यया ,एहवा जे गुणज्ञानादिक धनंत तेनुं ना कहेतां तेकाj ने. सर्वदेवमां चंमा समान जिनराज,ते कहेवावे? शुक्ष सिच कहेतां निष्पन्न गुणनी खाण ॥७॥इति संनवजिनस्तवनं ॥३॥ ॥ अथ चतुर्थ श्रीअनिनंदनजिनस्तवनं ॥ ॥ ब्रह्मचर्यपद पूजीयें ॥ ए देशी॥ क्युं जाणुं क्यूं बनीआवशे, अभिनंदन रस रीति हो मित्त । ॥ पुजल अनुलव त्यागथी,करवीजसुपरतीत दो मिताक्युंगार॥ अर्थः-हवे श्रीयनिनंदन प्रनुनी स्तुति कहे . कोई नव्य जीवने श्री वीतरागदेवथी एकत्वपणे मलवानुं मन ययुं, पण प्रजुजीने मलवानी शक्ति पोतामा थप देखतो विचारे , जे एहवा परमोत्कृष्ट देवतत्त्वथी केम मि २० दे० चो बा० लाय? तेनों विरहवंत थको बोले जे. जे एप्रनुजीथी गुं जाणी केम बनी पावशे? ते परम वन्ननथी मलवानुं मन , पण मल, उलन देखीने बो लेने, जे हे प्रच! श्री अजिनंदन देव ! तुमथी माहरें गुंजापीयें केम वनी पावशे ? अभिनंदन कहेतां संवर राजाना पुत्र,सिधार्थ राणीन। कुदिये न त्पन्न, गर्ने आव्याथी जिहां सुधी गर्ने रह्या, तिहां सुधी नित्य यावी ने सुखप्टना पूजी, तेथी अभिनंदन एवं नाम थयु. अथवा अति समस्त प धानंदमयी तेथी अभिनंदन नाम थाप्यु, ते प्रजुथी रस कहेतां रसीली एकत्वता रीति केम बने ? पुजनना वर्ण, गंध, रस, फरसनो अनुभव कहेतां नोगव, तेहना त्यागथी करवी, जेहनी प्रतीत एटले सर्वपुजलनो अनादिनो अशुधनोगतजीने जेवारेंजे वर्ते, तेवारें तेने प्रनुथी मलि शकवानी प्रतीति थाय, पण पुजलनोगीने ते शुदतत्त्वीथी एकत्लता न थाय, जे स्वरूपनोगी थ यो, तेहने ए रसरीत बनी, एवी प्रतीत याय, माटे पोताना यात्माने कहे जे, जे हे मित्र! ए कार्य केम बनशे? ते तुं विचारी जो॥१॥इति प्रथमगाथार्थः॥ परमातम परमेसरू, वस्तुगते ते अलिप्त हो मित्त ॥ इव्ये इव्य मले नहिं, जावें ते अन्य अव्याप्त हो मित्त युग ॥शा अर्थः-प्रनु तो निःकर्मा केवली परमात्मा के, तथा परम कहेतां उत् कृष्टा ईश्वर बे, एटले असंख्यात प्रदेशे पारिणामिकपणे रह्या जे अनंता गुणपर्याय, तेहना ईश्वर अथवा सर्वप्रकारे स्वाधीन, निर्दोषी तेथी परमे श्वर, केहवा के ? जे वस्तुगतें कहेंतां मूलवस्तुधर्मे अलिप्त , एटले सर्व जी वश्व्य शुक्संग्रहन थलिप्त , पण कोइ अन्यव्य तथा रागादि अशुभ परिणतिथी लेपाय नहीं, अने अनिनंदन प्रच तो सर्वन विशु थया में, टंकोत्करन्यायें प्राग्जावधर्मी थया बे, ते सर्वरीतें परथी अलिप्त , ए टले जे लेपाय, ते मले, पण जे लेपाय नहीं, ते केस मले? हवे ब व्य जे, तेनां नाम कहे . १ असंख्यात प्रदेशी, लोकप्रमाण, धरूपी, अक्रिया, अचल, अचेतन, तथा जीव बने पुजल ए बे इव्य, गतिपरिणामी जे ते ने गतिनो लदायी थाय, ते धर्मास्तिकाय इव्य जाणवू. २ असंख्यातन देशी, लोकप्रमाण, अरूपी, अचेतन, अक्रिय, स्थितिपरिणामी, एटले जे जीवपुजलने स्थिर रहेवानुं सहाय थापे, ते अधर्मास्तिकाय, ३ अनंतप्रदे . चतुर्थ श्रीअनिनंदनजिन स्तवनं. ३१ शी, लोकालोकप्रमाण,यरूपी, अचेतन,यक्रिय,धने सर्व व्यना पोते थव गाहक परिणामी, तेने अवगाहनानुं हेतु, ते श्राकाशास्तिकायव्य, ३ पु जलपरमाणु, अनंता रूपी, अचेतन, सक्रिय, पूर्णगलनधर्ममयी, १ वर्ण, २ गंध, ३ रस, ४ स्पर्शयुक्त, एक एक परमाणु, एहवा अनंत परमाणु ते सर्वलोकमांहे जाणवा, पण लोकधी बाहेर नहीं, ते पुजलास्तिकायव्य, ५ चेतनालदाण, १ ज्ञान, २ दर्शन, ३ चारित्र, ४ तप, ५ वीर्य, ६ उप योग, लक्षण तथा धरूपी, स्वनावनुं कर्ता, असंख्यात प्रदेशी, एहवं एक जीवश्व्य, तेहवा अनंता जीव, ते जीवास्तिकायव्य कहियें, ए पांच इव्यने प्रदेशनो सबंध , माटे अस्तिकाय कहियें. ६ तथा नहुँ थप्रदेशी, अरूपी, वर्तनालक्ष्ण, निश्चयनयथी पंचास्तिकायनी वर्तनारूप अने व्यव हारे उपचारथी ज्योतिश्चक्रने चारे थोलखाय, ते कालव्य, ए उ व्यनां नाम कह्यां. तेमां ? धर्मास्तिकाय, २ अधर्मास्तिकाय, ३ बाकाशास्तिकाय. ४ काल, ए चार व्य, अपरिणामी कोऽथी मिले नहीं. अने १ जीव, पुजल, ए वे इव्य परिणामी, एटले अन्यव्यथी मिले, तेमांहे पुजलव्य मांदोमां हे खंधपणुं पामे, अने परानुयायी हेतुपणे परिणम्यो जे जीव, तेने प्रदेशे कर्मपणे वलगे, पण एक जीवथी बीजो जीव मले नहीं. अने पुगल तो संसारी जीवथी मले, पण माहारा अनिनंदन परमेश्वर तो सिम थयाने, मिथ्यात्वादिक हेतुथी मुक्त थया ले, तेने पुजल लागी शके नही, ए स्वरूप , माटे इव्यथी इव्य मले नहीं, एटले गुरु जीव ते यशुम जीवयी मले नही. वीजुं पण मूलनये कोइ इव्य कोइ व्यथी मले नही, ते इव्ये तो मल नथी,तथापि कदाचित् नावें मले तो पण नाव कहेतां वस्तुनी मूलपरि णति प्रवृत्तिरूप तेथी अन्यजीव तथा अन्य पुजन, अव्याप्तपणुं बे, एट ले व्यापे नहीं, जे परव्यापकता ते उपाधियी , अने प्रचु श्रीअनिनंदन देवनो नावधर्म ते परम निर्मल थयो , सर्वस्वनावने अनुयायी थयो ने, एटले कर्ता, नोक्ता, ग्राहकता. व्यापकता, आधारता, रमणता, अवस्था नता, इत्यादिक सर्व स्वस्वरूपपणे निपना ठे, ते केम अन्यव्यने व्यापे? ते थी मनुजीनां १ इव्य, २ देत्र. ३ काल, ४ नाव, सर्व शुधर्मी , ए ३ व्यादि चारनु स्वरूप लखे । ॥ गाया ॥ ढवं गुणसमुदा, वित्तं उगाह वट्टणा कालो ॥ गुणपसाय पवत्ती, नावी निय वबुधम्मो सो ॥ १ ॥ ?
शश दे० चो बाण इति आगमवचनात् ॥ गुणपर्यायनो समुदाय ते इव्य, तथा प्रदेशावगाह ना ते क्षेत्र , अने उत्पाद, व्ययनी वर्तना, ते काल, तथा इव्यना पोत पोताना गुणपर्यायनी प्रवर्ति ते नाव, एम इव्यादि चारनी परिणति ते व स्तुधर्म , माटे ते प्रनु केम मले? ॥ २॥ इतिवितीय गाथार्थः॥ शुद्ध सरूप सनातनो, निर्मल जे निस्संग हो मित्त ॥ आतमा विजूति परिणम्यो, न करे ते परसंग दो मित्त ॥ क्युंग॥३॥ अर्थः- वली श्रीवीतरागदेव कहेवा जे ? शुभ कहेतां सर्वदोषरहित, एह स्वरूप जेहनुं सनातनो कहेतां नित्य बे, यद्यपि पर्यायें अनित्य बे, पण इहां कूटस्थ नित्यतायें नित्य बे, निर्मलझानावरणादि मल रहित, वली निस्संग केहेतां सर्व संग रहित, जेहनो असंख्यातप्रदेशमध्ये इव्य थी कोइ परमाणु मात्र रह्यो नथी, थने नावथी जेहनी परिणतिमाहे रागी क्षेषीपणे कांश अन्यनाव नथी, एडवो निस्संग बे ते परमेश्वर, वली या त्मविजूति कहेतां पोतानी संपदा शुभस्याहादरूप, अनंत, अज, , अविनाशी, अखंम, स्वधर्म परिणम्यो , एहवो जे परमेश्वर ते पर केहेतां बीजा इव्यनो संग एटले संबंध करे नहीं, एटले सत्तायें जीवश्व्य परसंगी नथी, विजावें परसंगी थयो बे, पण जे सम्यक् रत्नत्रयी रूप साधनपणे परिणामीने शुरूप थया ते कोई रीतें परनो संग करें नहीं, तो एहवा प्रजुयी केम मलाशे ? माटे हे प्रनु! तुमने मल्या विना सुकने सुख केम थाशे ? ॥ ३ ॥ इति तृतीय गाथार्थः ॥ पण जाणु आगम बलें, मिलq तुम प्रनु साथ हो मित्त ॥ प्रनु तो स्वसंपत्तिमयी, शुद्ध स्वरूपनो नाथ हो मित्त ॥क्युं ॥४॥ अर्थः-एम विचारतां उपयोग श्राव्यो ते कहे जे, के पणजाणुं थाग मबजे केहेतां जे बागममांहें कह्यु, ते गुरुमुखें सांजव्यु, तेना बलयकी जाणुं बुं, जे हे नव्यजीव ! प्रनुश्री वीतराग साथे आपणने मल बे, जेहने गरज होय, ते मलें, एटले पोतानी संपदा प्रगट करवानो रुचि त मले, प्रनु तो स्व कहेता पोतानी संपत्ति जे स्वक्षेत्र असंख्यात स्व प्रदेश विषे व्यापकपणे रह्या जे अनंतज्ञानादिक गुण, ते संपदामयी , चतुर्थ श्रीअनिनंदनजिन स्तवनं. २३ शुभ स्वरूपनो नाथ केहेतां धणी ने, माटे निष्पन्नपरमानंदनोगी गुः स्वरूपी ते कोथी मले नहीं ॥ ॥इति चतुर्थगाथार्थः॥ परपरिणामिकता अने, जे तुझ पुजलयोग दो मित्त ॥ जड चल जगनी एठनो, न घटे तुझने नोग हो मित्त॥ क्युं ॥५॥ अर्थः-हवे कोई पुनशे जे सर्वव्यमाहे परथी मलवानी शक्ति नथी, तो साधक, जीवश्व्य पंण, वस्तुधर्मे शुरू , तेने प्रनुथी मल, ते प ण तेनी सत्तामा तो नथी,तो हवे केवी रीतें मिले? त्यां कहे जे. जे अनादि अतीतकाल ए संसारी जीवनुं आत्मिक सुख सर्व अवराणुं बने नोगधर्म, दयोपशमी ने, ते काईक नोगव्यो जोयें, ते स्वरूपने अण पामवे, पुजल ना वर्ण, गंध, रस, फरस, ते अनोग्य , तेने जोगवतो यको परनोगी थ यो, परपरिणामी थयो,ए परपरिणामिकतानी चाल ते अनादिनी टेव ने, एटले का परनो, जोक्ता परनो, रमण परने विपे, ग्राहक परनो, एम स वं, परनावमयि थयो . इहां कोई पूबशे जे शुक्ष इव्यधर्मी, ते परप रिणामी केम थाय? तेने कहे . जे पुजनना योगें पुजावलंबी चेतना थइ, एटले कहे जे जे हे जीव ! पुग्लने योगें जे तारी परपरिणामिकता ते अनादिनी अगुता विजातीयपणे डे, दोपरूप , धने यात्माने सर्व अघटित ने, केम जे पुजल ते जड डे, तथा चल कहेतां विनाशी ने जगत्नी एव , ते पुजन इव्य इव्ये ध्रुव ठे, भने पर्यायें अध्रुव बे, वर्णादिक, खंधादिक पर्याय सर्व पलटे , अने सर्व संसारी एकेका जीवें एकेको पुजतपरमाणु, तेने शरीरपणे, नापापणे, मनपणे, आहारपणे, अनंती वार लइ लश्ने मूक्यो ,ते माटे ए पुजल ते सर्व, जीवोनी एव में यने जीवश्व्य ते स्वरूपनोगी ,माटे हे चेतन! तुने ए पुजलनो नोग घटतो नथी, केम जे हंस केवारें कचरामां चांच घाले नहीं॥५॥इति पंचम गाथार्थः।। शुनिमित्ती प्रनु ग्रहो, करी अशुद्ध पर देय दो मित्त ॥ आत्मालंबी गुण लही, सढु साधकनो ध्येय दो मित्त। क्युं॥॥ अर्थः-माटे परजोगीपणुं पशु निमित्त जे पुजनादिक, तेने तजीने गुर, निःकर्मा, पूर्णानंदरूप प्रचने अवलंबो, एटले ए यात्माने विपे परा २४ देख चोप बाण नुयायितापणुं , टालवाने माटे प्रथम अगुवालंबन तजीने. अरिहंता लंबनी थq,तेथी शुदनिमित्ती जे निमित्त नियामकी कारण बे,ते प्रजुने नजो, सेवो,पण सर्व परवस्तु अशुभ ते हेय कहेतां तजवारूप करीने एटले सर्व परजाव त्याग करीने प्रचुने जजो. ते प्रनु केहेवा ? जेमात्मालवी के तां सर्वपणे पोतानी अात्माने अवनव्याने, एटो पोतानाप्रात्माने विषेज तन्मय थया , वली श्रीवीतरागतत्त्व केहेवू ? सर्वमोदने निपजावनारा साधक एहवा जे सम्यग्दृष्टि, देशविरति, सर्व विरति, श्रेणिना वाली, ध्यानारू जीचो तेने ध्येय ,एटले सर्व प्रात्माने श्री सिंह परमात्मा ध्येय जे. ध्यान बे प्रकारनुं में, एक सालंबन, बीजं निरालंबन. तेमां जे अरिहंतसिनु तत्त्व स्वरूप अवलंबीने ध्यान करवू, ते साबन ध्यान में तेणे श्रीअनिनंदन प्रनु सर्वने ध्यायवा योग्य ॥ ६ ॥ इति षष्ठ गाथार्थः ।। जिम जिनवर आलंबनें, वधे सधे एक तान हो मित्त । तेमतेम आत्मालंबनी,ग्रहे स्वरूप निदान हो मित्त ॥ क्यु०॥७॥ अर्थः-इम करतां जेम जेम साधक जे प्रापणो जीव, ते श्रीजिनवरदेव नी तत्त्वप्रचताने बालंबने वधे, केहेतां सर्वदयोपशमी चेतना वीर्य रमण अरिहंतनी शुक्षतामां तन्मयपणे थाय, एकतान केहेता एकत्व पणुं सधे निपजे, एटले सकलपरजावथी टलीने एकनिष्पन्न परमात्माने स्वरूपें चेत ना व्याप्त थाया, तेम तेम ए साधक जीव, पोतानो अात्मा कार्यरूप ते हेना स्वरूपनें आलंबे, उपादानस्मरण चिंतन ध्यानरूप थाय, तेवारें ए क स्वरूपनुं निदान कहेतां मूलकारण ग्रहे, अंगीकार करे ॥ इति ॥ ७ ॥ स्वस्वरूप एकत्वता, साधे पूर्णानंद दो मित्त ॥ रमे नो गवे आतमा, रत्नत्रयी गुणवृंद हो मित्त ॥ क्यु ॥ ७ ॥ अर्थ:-ते जेवारे स्वस्वरूपएकाग्रता ज्ञान, दर्शन, चारित्ररूप ग्रहे, ते वारें परिणामिक परमतत्त्वने विषे एकत्त्वता शुवस्वरूपरमण, शुषस्वरूप जोगी थाय, तेथी सधे कहेतां निपजे, पूर्णानंद कहेता संपूर्ण, धात्यंतिक, ऐकांतिक, अनंतातिशया, अबाधक, केवल निराबाध, स्वाधीन धात्मसुख निपजे, पनी ए श्रात्मा पोतानी रत्नत्रयी थादिक गुणवृंदने विषे रमे, तेह पंचम श्री सुमतिजिन स्तवनं. ३५ नेल नोगवे, तन्मय, तक्लिासी, स्वनावानंदी थको रहे, सादि अनंतो काल, स्वपरिणामिक प्रगटपणे वर्ने ॥ ७ ॥ इति अष्टम गाथार्थः॥ अभिनंदन अवलंबनें, परमानंद विलास हो मित्त ॥ देवचंड प्रभु सेवना, करीअनुभव अन्यास दो मित्त ॥ क्युं ॥ ए॥ अर्थ:-ए रीतें श्रीअनिनंदन प्रजुने अवलंबनें परमानंदनो विलास था य, सर्वदेवमांहे चंड्मा समान जे अरिहंत देव, तेहनी सेवना, अथवा स्तु तिक नुं नाम पण देवचंड तेमाटे पोताने संबोधने हे देवचंप्रनु ! तमारी सेवना करे, पण अनुनवना प्रन्यासथी एटले अनुनवयुक्त करे. एहीज थात्मा निपजाववानुं परम कारण बे, माटे एहने सेवो, बादरो एाइति॥ ।। अथ पंचम श्री सुमतिजिन स्तवनं ॥ ॥ कडखानी देशी॥ अहो श्री सुमति जिन शुचता ताही, स्वगुण पर्याय परिणामरामी॥ नित्यता एकता अस्तिता इतर युत, नोग्यन्नोगी थको प्रनु अकामी ॥अ० ॥ १॥ अर्थः-अहो इति आश्चर्ये,हे श्री सुमतिजिन । पांचमा परमेश्वर ! ताहरी शु श्ता आश्चर्य रूप, ते शुक्षता केहवी ? स्व केतां पोताना गुण कानादिक तथा पर्याय ते १ इव्यपर्याय, २ गुणपर्याय, ३ इव्यव्यंजनपर्याय, ४ गुण व्यंजनपर्याय, ५ स्वनावपर्याय, त्यां स्वानाविकधर्म ते गुण कहिये, अने कमनावि ते पर्याय कहियें, तथा श्री उत्तराध्ययन सूत्रे ॥ गाथा ॥ गुणा णामासई दवं, एगदवसिया गुणा ॥ लरकणं पद्यवाणं तु, उन नि स्सिया नवे ॥१॥ एहवी स्वगुणपर्यायरूप संपटामध्ये रमी रह्या गे, पर नावथी निवौने पोताने धर्मे रम्या तो. वली ते शुद्धता केहवी ? जे नित्यता, तद्नाव्यं नित्य ते नित्यता, तथा एकता, तथा अस्तिता, इतर कहेतां वीजा नेट अनित्यता, अनेकता, नास्तिता, एटला धर्ममयी जे. जे नित्य तेही अनित्य, जे एक तेहीज अनेक, जे थस्ति, तेहीज नास्ति, माटे थाश्चर्य रूप, वली केहवो ने नोग्य जे पोताना गुण पर्याय, तेहनो नो गी, तो पण अकामी एटले स्वरूपनो जोगी थको पण कामना (वाब ४ ए देश चोप बा० ना) विना जोगवे , माटे अकामी बे, एटले स्वदेवथी वेगलो जे पुज लना वर्ण, गंध, रस, फरसनो नोग, ते वांबवो पडे, तेने कामना कहियें, पण तेनो जोगी आत्मा नथी, आत्मा तो झानादिक गुण जे स्वत्रव्या पक पणे प्रगटलोग तेहनो जोगी, ते नोगवतां कामना न जोयें, माटे कामना विना नोगी , ए अचरज जाणवू ॥१॥ इति प्रथम गाथार्थः॥ ऊपजे व्यय लहे तहवि तेदवो रहे, गुण प्रमुख बदु लता तहवि पिंकी। आत्मजावें रहे अपरता नवि प्रदे, लोक प्रदेश मित पण अखंगी । अ० ॥ अर्थः-हवे नित्यतादिक धर्म कहि समजावे. सर्वव्य बजे, तेमध्ये काल ते उपचार इच्य, तथा धर्मास्तिकायादि पांच इव्य अस्तिकाय जे, तेमा १ धर्मास्तिकाय, अधर्मास्तिकाय, ३ आकाशास्तिकाय, त्रण एकेक इव्य जे, जीव अनंता व्य बे, पुजल अनंता इव्य , व्य नु अगुरुलघुपर्यायर्नु पट्गुण हानि वृषिरूप चक्र एकतुं जलावर्तनी परें वर्ते, ते एकव्य, जेनुं चक्र निन्न पडयुं ते जिन्नाव्य, ते सर्व श्व्य, उत्पाद, व्यय, ध्रुवयुक्त , तेमाटे नित्यानित्य ने ॥ उक्तं च विशेषावश्यकना प्ये ॥ तंज जीवो नासो, तं नासो होन सबसो नति॥ सो नप्यायचय, धुव धम्माणंत पजा ॥ १ ॥ पुनः ।। सबंवि य पइसमयं, उप्पद्यश् नाल एय निच्चं च ॥ एवं चेव य सुहारक बंध मोरकाश सप्नावो ॥॥ इहां यु क्तिनो समूह, माहानाष्ययी जाणजो, एम जीवनो नित्यानित्य स्वनाव दे, ते कहे , अनिनवपर्याय नपजे में, पूर्वपर्याय व्यय थाय , यथा एक प्रदेशे अगुरुलघुपर्याय अनंत गुणो में, बीजे प्रदेशे तेथी अनंतना गहीन बे, त्रीजे प्रदेशे असंख्यात गुण वधतो , चोथे प्रदेशे संख्यातं गुण वृधिबे, एम असंख्यात विनाग , ते प्रतिसमय परावर्तरूप बे, तेजिहां शनंतगुण तिहां असंख्यात गुण थाय, तेथी जे प्रदेशे अनंत गुणपणुं टल्युं, ते व्यय थयो, अने असंख्यातपणार्नु नपजq थयु, ते उत्पाद थयो, तथा अगु रु लघु सत् पणे रह्यो, ते ध्रुव जाणवो, तमा शेयर्नु जाणवू, ए छाननो ध मे , ते शेयने पलेटवे जो ज्ञान नित्य होय, तो जणाय नहीं. जेमाटे विव दित समयने विषे केवल ज्ञान अनंता अतात धर्म थया, तेने जाणे, वर्तमानें पंचम श्री सुमतिजिन रतवनं. ए अनंता धर्म ले तेने जाणे, तया अनागत अनंता थाशे ते पण जाणे, य यपि थया ठे यशे ए धर्म, ज्ञेयना , पण ते सर्वने जाणवानो धर्म, ज्ञान माह दे. अने परझेयने जाणंगपणे ज्ञान परानुयायी थातु नथी “ विप • यजेदात् विपयिणोपि जेद झेयनेदात् ज्ञाननेटः, पुनः ज्ञानं यावतोहि हो यस्य पर्यायास्तावतस्तदवनासकत्वेनास्याप्येष्ठत्र्याइति वृहद्नाप्ये " तथा जे ज्ञान वर्तमानपणे जाणतो, तेहने अतीतपणे जाणे, अने जे थानागत तेहने वर्तमान पणे जाणे, ए ज्ञानना पर्याय नासनवेत्तादिक ते सर्व ए वी रीते पलटे, तेथी पूर्वपर्यायनो व्यय, उत्तरपर्यायनो उत्पाद, अने ज्ञा नपणे ध्रुव, एम दर्शन, चारित्र, सर्व गुण जाणवा, माटे हे श्रीसुमतिनाथ प्रनु ! तमारी शुद्धता केहवी ? जे समय उपजे, ते समयेज व्यय पामे ठे, अने तक्षवि कहेता तो पण तेहवो रहे केतां मूलनुवधर्म न मूके. एटले उपजे, विणसे, ते अनित्यता, अने ध्रुव रहे, ते नित्यता. ए वे स्वनाव कह्या. तथा एक आत्माने विपे ज्ञानगुण, दर्शनगुण, चारित्र गुण, वीर्यगुण, दानगुण, लालगुण, जोगगुण, अरूपीगुण, अगुरुलघुगु एण, अव्यावाधगुण, इत्यादिक अनंता गुण ने, ते सर्व गुण जिन्न निन्न वे, तेथी अनेकता ,तया ते सर्वगुण समुदायरूप , पण केवारें निन्न क्षेत्री न थाय, ते अनंत गुणपर्यायनो एकापिम एहवो यात्मा वे, माटे एकरूप तो, वली प्रजा तमे केदवाबो' जे स्वच्य, स्वदेत्र, स्वकाल, स्वनाव पणे अस्ति बो, ते अस्तिनाव कोइ वारे टलतो नयो, तेणे हे प्रनु ! तमें यात्मनावें रहोगे, पण कोई वारें अपर केतां वीजा इव्यनो जाव केतां धर्म सेता नथी, माटे स्यात्अस्तिपणे बो, पोताना धर्मे रहो तो, पर व्यनो धर्म स्यात्नास्तिपणे , ते कोश्यारे तेमें ते पणे परिणमता नयो, माटे स्यात्अस्तिनास्तिरूप तो हवे इहा सप्तनंगी उपजे, ते कहे . १ स्वश्व्य ते पोताना गुण अने पर्यायनो समुदाय तथा स्वदेत्र, ते पोतानो अगलघु स्वनाव, विनागीकृत असंख्यातप्रदेशे, स्वकाल ते व त्पाद व्ययरूप प्रवर्तना स्वनाव ते अनंता ज्ञानना पर्याय, अनंता दर्श नना पर्याय, अनंता चारित्रना पर्याय, अनंता अगरलघु पर्याय, तेणे स्या त् अस्ति ए पहेलो नागो थयो. ५ परव्य, परक्षेत्र, परकाल, परनाय पणे म्यात्नास्ति ए बीजो जागो. ३ तथा अस्ति, नास्ति, ए वे वस्तुबर्मे रह्या , , , ថ្មី दे० चो बा० माटे स्यात्वस्ति, स्यात् नास्ति, ए बीजो नांगो थयो. ४ एहवो धर्म एकव स्तुमा एक समय में, अथवा वस्तुमध्ये अनंता धर्म, वचनें गोचर नहीं ए हवा अवक्तव्य बे, तेथी स्यात् कथंचित् पणे अवक्तव्यं ए चोयो नांगो अयो. ५ ते अवक्तव्य पणुंअस्तिधर्मनुं पण ,माटे स्यात्अस्ति अवक्तव्यं ए पांचलो नांगो थयो. ६ ते अवक्तव्य पणुं नास्तिधर्मनुं पण जे, ते माटे स्यात्नास्ति अवक्तव्यं ए हो नांगो. ७ एहवो वस्तुधर्म समुदाय, पर्यायपणे स्यात् अस्ति नास्ति युगपत् अवक्तव्यं ए पदार्थ धर्म ,ए सातमो नांगो थयो. ए सामान्य सप्तचंगी कही, तेमज नित्य तथा अनित्यनी सप्तनंगी, एक अ नेकनी सप्तनंगी, वक्तव्य तथा अवक्तव्यनी सप्तनंगी, तथा गुणपर्यायनी स प्तनंगी, तथा इव्यास्तिक पर्यायास्तिकनी सप्तनंगी, एम अनंती सप्तनंगी व स्तुधर्मे ले, ते सप्तनंगी सर्व पदार्थ पोताना स्वनावने पलटता नथी, ते कारणे हे प्रत्रुजी ! तुमें अस्तिनास्तिपणे बो, स्वधर्मपणे रहो बो, परधर्मग्रहण करता नयी वली हे प्रश्नु ! तमें केहेवा बो? तोके चनद राजलोकना जेटला आकाशप्रदेश ले, तेटला तमारा आत्मप्रदेश के, पण ते असंख्यातप्रदेश नुं जे स्वरूप, षट्गुण दानिवृदिरूप, अगरुलघुपर्यायलो तरतमयोग, वि नागपणे रहे. शृंखलाअयवनी परें ज्ञानादि गुणोनुं अवस्थान क्षेत्र, दयोपश म कालें कार्याच्या तरतमता, तेदतुं स्वरूप, कम्मपयडीविष योगस्थान अधिकारें तथा बृहत्कल्पनाष्यमध्ये संयमश्रेणियधिकारथी जागजो, त था दायिकनावें सर्वगुणनी सामान्यता, परंतु अगुरुलघुपर्यायनु तारतम्य सदाले. तेथी प्रदेशधर्म बे,अथवा सर्वगुण पर्याय तुल्यविनागें असंख्यातप्रदेश पणे वेहेंचाय पण कोइ वारें जूदा खंमाता नथी, माटे अखंफरूप बो, एट ले असंख्याता प्रदेशरूप अवयवता बे, पण जिन्न थाय नहीं, ते याश्चर्य जाणवू ॥ २ ॥ इति दितीय गाथार्थः ।। कार्यकारणपणे प्रणमे तहवी ध्रुव, कार्यनेदें करे पण अनेदी ॥क ढता परिणले नव्यता नवि रमे,सकल वेत्ता थको पण अवेदी ॥३॥ अर्थः-वली उत्पादव्ययरूप धर्म कहे . जीवश्व्यने विषे जेटला गु ण बे, ते सर्व पोतानुं कार्य करे , अने उपादानरूप कारण तेहीज का र्य थाय डे. इहां कोई कदेशे जे पूर्वकालें कारण, पश्चात् कालें कार्य, एतो ज ।
, पंचम श्री सुमतिजिन स्तवन. एए मालीनो मत जे, जो कारणकाल, कार्यकाल निन्न होय, तो कारणकाल विनाशे तदनंतर कार्यका कारण विना कार्योत्पत्ति थाय, अने कारण घि ना कार्य मानतां अनेक दोप याय, तेवारें घटें पट कार्य थाय, पटें घटका र्य थाय, माटे कारण विना कार्य नथी, एटले कारणनाव, तथा कार्यनाव, ए बे एक समये , ए जैननी श्रा,श्रीविशेपावश्यकमध्ये घणुं वखाण्यु में, लो वाह्य उत्पन्न कारण कार्य विपे एक कालता , तो सहज अरुत्रिम कारण कार्यता एकसमयेज होय, तेमाटे जीवनो केवलज्ञान गुण, ते विशे प नाव सर्व जाणे , तिहां सर्वनुं जाणवु, ते कार्य , अने ज्ञानगुण, जाणवारीले प्रवर्त, ते कारण ते, तेहल समये कारण कार्यपणे परिणमे से. अने डानगुण पणे सदा ध्रुव बे, तेम केवल दर्शनादि गुण अनंताजे, ते सर्व ए रोते परिणमे बे, कारणता व्यय, तिहाज कार्यता उत्पाद, कार्यताव्यय तिहाज कारणताउत्पाट, इम सर्व व्यने विपे उत्पादव्ययधर्म जे. डहां कोई कहे जे उत्पाटव्यय स्वतः नथो, परप्रत्ययथो , एम केहे ने तेनी नूल ,जे परप्रत्ययो धर्म,ते लक्षण न थाय, लक्षण ते स्वधर्मनुंज थाय,तिहां श्रीश्वेता वर गणी तत्त्वार्थटीकाकारनी साख लखे ॥ अथ ये व्याचक्ष्यते व्ययोत्पा दो न स्वतो व्योम्न फितु परप्रत्ययातायेतेऽवगाहकसन्निधानायत्तावुत्पादव्य शाविति तपां कथमलोकाकाशेऽवगाहकानावात् धर्मवैशसं च सत्तोलक्षणं लक्षणम्य साध्याऽव्यापितं चेप्यते स्थित्युत्पादव्ययत्रय मिति. अत्रोच्यते य ए व महात्मानस्तर्कयति स्वदिवलेन पदार्थस्वरूपं तेऽत्र निपुणतरमनुयोक्त व्या. कथमेतत् वय तु विसापरिणामेन सर्ववस्तूनामुत्पादादित्रयमिक्षा मः प्रयोगपरिणत्या जीवपुजनानामिचं तावदस्मदर्शनमविरुदसिक्षांतसजावं अस्मतार्थानुगुणमेव च जाप्यकारेणाप्युच्यते ॥ ए वचन जो अक्षा य याथै करवी, माटे हे प्रनुजी! तमारा गुण, कार्यपणे परिणमे , तेथी उत्पा द व्यय ठे, अने गुणनो अनाव थतो नथी, ते ध्रुवधर्म डे, तेथी स्यानि त्य, स्यात्मनित्य, ए स्वरूप ले, ते अचरिज जेदवू . बली जीवश्यमध्ये जेटला गुण , ते सर्वजिन्नपणे पोतानुं कार्य करे ठे, तेमां ज्ञान ते जाण वारूप कार्य करे ठे, दर्शन ते देखवारूप कार्य करे वे, समकेत ते नि रिकार्य करे वे, चारित्र ते थिरतारूप कार्य करे वे, अमूर्तगुण, अरु पीपणे कार्य करे , एम सर्व गुण पोताना कार्यना कर्ता , एवो कार्यने .
३० दे चोळ बाण दे कहेतां जुदा जुदा पणे करे, ते वस्तुमा थनेकता स्वनाव , तेथी नेद स्वनाव में, पण ते कार्यधर्मनुं कारण कोई इव्ये तथा दे जूझुं यतुं नयी, तेथी अजेदरूप जे. जेम सूवर्णमध्ये पीतता, गुरुता, स्निग्धता, ए कार्य त्रण धर्म पालीयें बै, परंतु केवारे निन्न थाता नथी, तिम जीवना अनंत गुण जिन्न जिन्न कार्य करे , परंतु वस्तुधर्मे निन्न नयी. कार्य तो सर्व ने कहेतां जिन्नपणे करे , पण अजेदी कहेता क्षेदरहित वे. वली प्रतिलमय कर्टतापणे परिणमे ,एटले पंचास्तिकायमध्ये चार अस्तिकाय ते अकी बे,अने एक जीवास्तिकाय स्वतंत्राने. ते स्वाधीनपणे कारणावलंबी यह कार्यने निपजावे, ते का, तथा जैम परकार्य घट, तेनो कत्ती कुंनकार लेम ज्ञानादि कार्यनो की जीव में, माटे कर्तृतापणे परिणमे बे. पण कां न व्यपणे नथी रमतो,एटले जे प्रतिसमयें पर्यायने करे,पण कांश नवो नयी, करतो अस्तिधर्म ,तेमज रहे जेवलो सरूल कहेतां सर्व इव्य ब तेहना गुणपर्याय स्वनाव, तेना उत्पादरूप, व्ययरूप, ध्रुवरूप, अतीत अनागत वर्तमान काल सर्व त्रणे कालना वेत्ता कहेतां जाण बो, ए सर्वने जाणो बो, पण अवेदी कहेतां पुरुष, स्त्री, नपुंसकरूप वेद रहित बो, माटे वेत्ता थका पण वचनधर्म अवेदो बो, ए अचरिज जाण ॥३॥ इति तृतीय गाथार्थः।। शुक्षता बुचता देवपरमात्मता,सहज निज नावनोगो अजोगी॥स्व पर उपयोगी तादात्म्यसत्ता रसी,शक्ति प्रयुंजतो न प्रयोगी॥॥8. अर्थ:-वली शुभता ते लकलघुजलरूप संकरता रहित, बुद्धता कहेतां केवल ज्ञानदर्शनरूप संपूर्णवोधरूप जो, देव कहेता पोतानुं स्वरूप तेणें दिव्यति कहेतां रमणशील ते देव कहिये, परमात्मता कहेता पोतानो आत्मा ज्ञानावणादिकर्मधी रहित , माटे परमात्मापणुं संपूर्ण जोगवो बो, परमात्मनिप्पन जे आत्मा, ते जाव पाट्या बो, वली सहज कहेतां स्वनाव ना अळत्रिम एवा निज कहेता पोताना नाव ते ज्ञानादिक अनंतधर्म तेहना जोगी केहेतांनोग आस्वादनवंत बो, वली कलेवा बो? के अयोगी कहेतां म न वचन कायारूपे, योग तेयो रहित बगे, अने क्योपशमी वीर्य, तेहने च लनपणे वर्ते, ते योगा कहियें, तिहां नाषावर्गणा, शरीरवर्गणा, तथा मनो वर्गणा, ते जिहां थवेष्टनहेतु , ते व्ययोग कहियें, अने जे अवष्टंन ग्राहक पंचम श्री सुमतिजिन स्तवनं ३१ वीर्यपरिणाम ते पहेलो परिणमन, वीजो अवलंबन. त्रीजो ग्रहणरूप, ए त्रण शक्तिने जावयोग कहिये, एहजे योगपरिणमन, तेथी रहित गे, कारण के योग जे ते याच ने, अने सिक्षात्मा तो संपूर्ण संवरमयी है. वली प्रजुजी तमें केदेवा ठो? जे स्व कहता पोतार्नु आत्मतत्त्व पणुं तेहना उप योगी कहेता जाण तथा पर यात्मा ते बोजाअनंता जीव तथा सर्व पुजल, तथा धर्म, अधर्म,आकाश अने काल, ते सर्वना जाण ठगे एटले स्व तथा पर एवेना जाण पण तादात्म्य कहेतां तन्मयपणे रह्यो जे पोतानो सत्ताधर्म, तेहना रसी कहेतां रसीया ठो, पास्वादी बो, एटले जाणंग स्व पर देना तो, पण जोगी एक यात्मधर्मनाज ठो, हां कोई कहेशे जे जाणंग वेना ने तो जोगी वेना केम नथी? तेने कहेवू जे परनावमध्ये नोगधर्म न थी, माटे आत्मा परनावनो लोगो नथा स्वनोगीज ने, परवें रह्यो जे धर्म, ते जोगवाय नही स्वदेवी धर्म जोगवाय. वली प्रनु तमारी अनंती शक्ति ने, ते सकर्मा जीवनी सर्व शक्ति दवाणी, अने तमें साव्य साधक नाव करीने सर्व कर्मपमलने दलवे करीने सर्व शक्ति प्रगट करो तो भने त सर्व शक्तिनी निन्न भिन्न प्रवृत्ति ठे, ते सर्व शक्तिने प्रयुंजता ठो. एटले सर्व कर्तृत्व, नोगतृत्व, ज्ञायकत्व, पारिणामिकत्व, ग्राहकल, आवारत्वादि शक्ति प्रवर्ते , पण कोई शक्ति अण प्रवर्ती रदेती नथी,तथापि न प्रयोगी कहेतां शक्ति प्रवर्तावतां को जातिनो प्रयोग कहेता प्रयास उद्यम विकल्प करवो पडतो नथी, एटले सर्वशक्ति सहेजें प्रवर्ते ॥ ४ ॥ इति चतुर्थगाथार्थः॥ वस्तु निज परिणतें सर्वपरिणामकी, एटले कोश्प्रनुतान पामे॥ करे जाणे रमे अनुनवे ते प्रनु,तत्त्वसामित्व शुचि तत्त्व धाम ॥अ॥५॥ अर्थः-हवे १ नित्य, २ अनित्य, ३ एक, ४ अनेक, ५ अस्ति, ६ नास्ति, ७ जेद, अनेद, इत्यादिक, धनंतधर्म प्रनुमा ते माटे परमे वर पणुं तेनी उलखाण करवाने कहे . जे नित्यानित्यादिक धर्म तो सर्व इव्यमा ते. एटले वस्तु केतां जीवादि पदार्थ ते निज परिणतिये केतां पोतानी स्यामाद परिणतिये सर्व केता समस्त इव्य परिणामिकी केतां परि सामीठे. एटले नित्यानित्याटिक धर्मपणे सर्व इव्य परिणामी वे, पण तेथी ३ , ३२ दे चोग बाण कोइ परमेश्वरपणुं न पामे, सर्व इव्य साधारणधर्मी माटे एमांशी अधिकाइ ? एटले केतां एथी, कोइ केतां हरेक इव्य, ते प्रजुताकेतां मोटाइ पणुं, न पामे केतां पामे नहीं, तो केम पासे ? ते कहे ले. करे केतां पोताना धर्मने क तपणे करे, एटले बोजा अजीवादि पांच इव्य ते सर्व उत्पाद व्यय ध्रुवपणे परिणमे ,पण ते का नथी,अने जीवाव्य की ते शा माटे ? जे बीजा सर्व व्यना धर्म प्रतिप्रदेशे जे,अने ते प्रदेशे प्रदेशे प्रवर्ते ,पण एक प्रदेशने बीजा प्रदेशनुं सहाय एम एकतुं प्रवर्तन नथी, अने जोवड्यने प्रदेशे प्रदेश धर्म अनंता , अने ते ते प्रदेशे रह्या, प्रवृत्ति करे बे, पण ते सर्व प्रदेश समुदाय मलीने एकनी प्रवृत्ति बे, माटे जीवव्य कर्ता ने, तेथी स्वस्वधर्म ने करे , ए कपिणुं ते ईश्वरता , तथा अजीवश्व्यमध्ये पण अनंता गुण अनंता पर्याय बे, पण ते इव्य पोताना गुणने जाणता नथी, अने मात्मा ज्ञानादिक अनंता आत्मगुण तथा अनंता परव्य तेथी अनंतगु णा परगुण, ते सर्वने जाणे जे, माटे जाणपणुं ते असाधारण धर्म ने तथा स्वचारित्रगुणें करी आत्मा पोताना गुणनेविषे रमे बे, अन अजीवाव्य ते स्वधर्मे रमी शकता नथी,तथा प्रात्मा स्वनावधर्मने जोगवे ,तेथी स्वरूपा नुनवी ने, माटे जे कर्ता होय ते जोक्ता होय, पण जे कर्ता नथी, ते नो का नथी, तेथी अनुनवधर्म, ते आत्माने विषेज बे, माटे जे कर्ता, जे ज्ञा ता, जे चारित्री, जे नोक्ता,ते प्रचु केतां तेने परमेश्वर जाणवो,एटले दर्शनां तरी परमेश्वरने अकर्ता कहे जे ते पण मिथ्या बे, केम जे परमेश्वर निःक मी ते स्वनावना का स्वनावना जोता. हवे एम केहेतां संसारी तथा सिह सर्व जीव परमेश्वरपणुं पामे ? ते उपर कहे . तत्त्व केतां वस्तुनो मू लधर्म, स्वामित्व केहेतां तेनुं स्वामिपणुं ते परमेश्वर पणुं शुचि कहेतां प वित्र कर्म रहित निर्मल तत्त्व सितार्नु धाम कहेतां घर ते निष्पन्न सिका वस्था तेज परमेश्वर पणुं बे, बाकी सर्वसंसारी जीव, सत्तायें परमगुणी, पण जेना गुण प्रगट थया, ते पूज्य जाणवा. माटे श्रीयशोविजयजी नपा ध्यायें कडं वेगाथा॥ जे जे अंशे रे निरुपाधिकपणुं, ते ते कहीये रे धर्म ॥ सम्यग्दृष्टि ने शुणताणाथकी, जाव लहे शिवशर्म ॥ १ ॥ माटे जे परम पू ज्य ते सिह जे ॥ ५॥ इति पंचम गाथार्थः॥ , ३३ . पंचम श्रीसुमतिजिन स्तवनं. जीव नवि पुग्गली नैवपुग्गल कदा,पुग्गलाधार नहीं तास रंगी॥प र तणो ईश नहिं अपर ऐश्वर्यता,वस्तुधर्मे कदान परसंगी॥ अर्थ:-हवे जीवनो जे मूल धर्म , ते श्रीलुमतिनाथ अरिहंतने निपज्यो ठे, ते कहे जे. जे जीव नवि पुग्गली कहेता जीव ते कोई वारे पुजली नथी अनंतो काल संसारावस्थायें पुजलथी एको रह्यो, पण केवारें पुगतरूप थयो नहीं, तथा जीव ते पुजजनो आधार नथी, कारण जे क्षेत्रीय तो श्रा काश डे, धर्म, अधर्म, जीव, पुजल, ए सर्व आकाशव्य मध्ये रह्यां , पण जीवना प्रदेशे पुजन रहे, ते जीवनी नावअगुप्ताथी थयुं बे, केम जे ल वसंसारी जीवोने नोग तथा उपभोग गुणनो सटा काल क्ष्योपशम पामीयें पण स्वनोगनी प्रगटता नथी, तेथी परनोगी थयो , वीर्यातरायनो क्यो पशम सदा पामीर्ये, ते वीर्य पण परानुयायी थयु, तथा कर्ता, ग्राहकता, व्यापकता, नोक्कापणुं सदा निरावरण वे, अने कार्य, ग्राह्य, व्याप्य, नोग, अवराणां वे,तेथी पुगतग्राह्य,पुजनानुयायी प्रवृत्ति ते कार्य,पुजजनोगपणे तेह ना वर्णादिकमा व्यापक थयो, पुगतने ग्रहे , पडी जेने नोगव्यो, तेनीज हों श उपजे, एटले पुजननो रुचि ते फरी पुजनने ग्रहे, तथा नोगवे, तेथी आ मप्रदेशे पुजन रह्याने, आत्मप्रदेश ते स्वगुणपर्यायनुं देत्र बे, पण पर पुनश्व्यन क्षेत्र नथी, तथा मूलवस्तुधर्मे पुजननो रगी नथी, स्वधर्मना था स्वादन विना ए पुगजनो रंगी थयो , पण वस्तुरीते विचारतां एने पुजनयी श्यो संवैध ? वलीयात्मा परनावनो स्वामी नथी, परनावें एनी ऐश्वर्यता कहेतां उकुराइनथी, एटले वस्तुधर्मे कदा कहेतां कोई वेला परवस्तुनो संगी नथी, जीवश्व्यनो सत्ताधर्म एहवो जे, माटे माहारो सुमतिनाथ परमेश्वर गुरुदेव, ते पुजलनो आधार तथा रागी केम होय ? सर्वपुजनातीत जे ॥६॥ संग्रदे नहीं आपे नहीं परनणी,नवि करे आदरेन पर राखे।शुध स्याघाद निजनाव जोगी जिके, तेह परन्नावने केम चाखे।अाज अर्थः-वली सुमतिनाथ परमात्मा केहेवा ? जे परनणी कहेतां परवस्तु नणी माहारापणे संग्रह नही, ते परवस्तु को बीजाने थापे नहीं, परवस्तुने करे नही, परवस्तुने आदरे नही, परवस्तुने परिग्रह धनपणे राखे नही, ए
३४
दे
दे० चो बाण
शुचव्यनो धर्म बे, तथा गुरु कहेतां निर्दोष स्याहाद कहेतां अनंतधर्मा
त्मक निज कहेता पोतानो, नाव कहेतां धर्म,अनंत ज्ञान दर्शनादिक, तेहना
जे जोगीआस्वादी एटले वनोग्यना जे जोगी थया, ते परजाव जे राग देषा
दिक अथवा पुनलवर्णादिक, तेहेने निष्पन्नपरमात्मा केम चाखे कहेतां आ
स्वादे? माटे परमात्मा ते परजावने चाखे नहीं, स्वरूपनोगीज होय ॥॥इति
तादरी शुद्धता नास आश्चर्यथी, नपजे रुचि तेणें तत्त्व ईहें॥ तत्त्व
रंगीथयो दोषथी ननग्यो, दोषत्यागे ढलें तत्त्व लीदे॥॥॥
अर्थः-दवे साधन धर्म कहे . तिहां श्रीसुमतिनाथ पोतें मुक्त करी कत
कृत्य थया, ते परजीवनी मुक्तिना का नहीं, तो शा वास्ते स्तवो बो? नमो
बो? त्यां केहे जे, जे ताहेरी कहेतां हे प्रच! तुमारी शुद्धता, निःकर्मता, अनं
तगुणप्रगटता, तेहनुं जेवारें नासन कहेतां जाणपणुं थाय, ते जेम जेम
गुगनी घोषणा करे, तेम तेम गुणर्नु नासन थाय, तेथी पाश्चर्यता नपजे,
जे घनो प्रजुन ज्ञान! ऋण लोकगत षट्पव्य त्रण काल परावृत्ति सहित
एक समय जाणे, तेमज अहो प्रजनुं दर्शन ! अहो प्रचुर्नु चारित्र! सकल
पुजल अनोगी! अहो परमानंद ! इत्यादिक याश्चर्यथी आश्चर्य उपजे,
तेथी पोताने तेहवी परमात्मा दशा निपजाववानी रुचि नपजे, ईहा उपजे.
पनी ते मोहरूचि जीव विचारे जे केवारें महारो आत्मा कर्मर हित थाय ?
केवारें माहारो शुद्ध पारिणामिकनाव प्रगटे ? केवारें माहरा गुण हुँ नोग
बुं? अने अनंता जीवोनी ए जे पुजल तेने तजी पोतानो धर्म हूँ केवारें
जोगवीश? एहवी रुचि नपजे. पनी ते रुचिवंत जीव तत्त्वनी ईहा करतां काल
गमाडे, ते जेम जेम तत्त्वनी ईहा करे, तेम तेम तत्त्वनो रंग प्रगटे, जेम
म तत्त्वनो रंगी थाय, तेम तेम राग, ष, अढार पापस्थानादि दोषथी उ
जगे, कहेता निवृत्ते, तेम ढले केहेतां ते पणे परिणमे, तत्त्व लीहे, कहेतां तत्त्व
मार्गे एटले स्वनावपरिणामोथाय. ए सर्व कार्य प्रनुप्रत्ये अवलंब्यां थाय॥॥
शुझमार्गे वध्यो साध्यसाधन सध्यो, स्वामिप्रतिबदें
सत्ता आराधे।। आत्मनिष्पत्ति तेम साधना नवि
टके, वर नसर्ग आतम समाधे ॥ अ०॥५॥
व पष्ठ श्री पद्मप्रनजिन स्तवनं ३५ थर्थः-ए रीतें पारिणामिकपणे समयो ए यात्मा, गुरू मोदसाधनमा में वध्यो साध्य जे पोतानो परमात्मनाव, तेहना साधननो उपाय सथ्यो थको स्वामी जे श्री सुमति जिन, तेहने प्रतिबंदे केहेतां तेहना जेवो पोतानी सत्ता के तेने आराधे, कहेतां निपजावे, प्रजुजी जेवी सत्ता प्रगट करे, निः का निर्मल गुमानंद पद नोगवे, पनी आत्मा जेम जेम निष्पत्ति केहेतां नि पजे तेम तेम साधना केहेता कारणपणुं टके नहीं, एटले जेम कार्य निपजे, तेम कारणता टले, कार्यान्वयी कारण , कारण कांड वस्तुधर्म नथी, जे स्तु कार्यने सन्मुख थाय, ते कारणपणे परिणमे,जेम कार्य निपजे, तेम तेनी कारणता ध्वंस पामे, एम आत्मसि साधनता नवि टके, जेवारें वस्तु क हेता जीवपदार्थ, उत्सर्गरोतें संपूर्ण आत्मा पोतानी समाधि परमानंद पा मे, लेवारें कारणता रहे नहीं, सिक्षपणे वस्तुनो मूलधर्म प्रगटे, तेवारे सा धनपणुं रहे नहीं ॥ ॥ इति नवम गाथार्थः ।। मावरी शुक्ष सत्तातणी पूर्णता, तेदनो हेतु प्रनु तुंही साचो ॥ देवचं, स्तव्यो मुनि गुणें अनुन व्यो, तत्त्वनक्तं नविक सकलराच्यो अणार॥ अर्थः--माटे हे प्रनुजी ! माहरी शुक्ष निर्मल आत्मसत्ता, तेहनी पूर्णता कहेता संपूर्णता तेहनो हेतु केहेता निमित्त कारण हे प्रनु तुंहीज साचो बो, तमारा जेवा शुभदेवतुं निमित्त पाम्या विना माहारो निर्मन मोक्ष के म निपजे ? सर्व जीवनी एहोज परिणति ले, जे निमित्तावलंबी थर, उपादा नावलंबी थाय, देव जे चार निकायना, तेहमां चश्मासमान वडेरा तेणें स्तव्यो, तथा मुनि जे निर्मथ मोदानिलापी तेणें अनुनव्यो, तेहना गुणनुं धास्वादन कगुं, एहवो जे अरिहंत देव, तेनी तत्त्वरूप जे नक्ति, एटले व स्तुगत गुणनी वहुमानता, तेना उपर सर्वात्मा अर्थी जीवो तमें राची, मन था ॥ १० ॥ इति दशम गाथार्थः ॥ इति श्री सुमति जिन स्तवनं ॥ ॥ अथ पष्ठ श्री पद्मप्रनजिन स्तवनं ॥ ॥ हूं तुज धागल शी कद केसरिया लाल ।। ए देशी ।। श्रीपद्मप्रन जिन गुणानिधि रे लाल, जगतारक . ३६ देश चोप बा जगदीश रे॥वालेसर ॥ जिन उपगारथकी लदे रेलाल, नविजन सिद्धिजगीश रे॥वा ॥१॥ तुज दरिसण मुजवाल्हो रे लाल,दरिसण शुधप वित्त रे॥वा ॥ दरिसण शब्द नयें करे रेलाल, संग्रह एवंनूत रे॥वाणातु॥२॥ ए आंकणी॥ अर्थः-हवे श्री पद्मप्रनजीना निमित्त कारणनी कारणता यथार्थरूपें स्तवे ३.श्रीपद्मप्रन गुणना निधान ,जगतारक कहेतां जगत्ने विषे मोक्षार्थी जीव तेहना तारक डे, गुणाधिक बे, तेमाटे जगत्ना ईश कहेतां स्वामी वडेरा ने, जिन उपगारथी लहे कहेतां पामे, नव्यजीव सिदि कहेतां मोक्षरूप ज गीश कहेतां संपदा पामे, हे प्रच! ताहरा दर्शनमां कारणरूप ताहर। मुश तुं जे देखq, ते उत्कृष्ट कारणरूपें ताहारु दर्शन कहेतां शासन, नपादान कारणपणे दर्शन केतां सम्यक्त्व ते मुजने वाल्हो केतां इष्ट ,हे प्रनु ! ता हलं दर्शन जे सम्यक्त्वतत्त्वरुचिरूप ते शुभ ,पवित्र ,जो आत्माने स्वरूप निर्धार, स्वरूप रुचिरूप प्रगट्यो, तो पात्मा मोहमदनथी रहित थाय,माटे परम पवित्र जे ॥ नक्तं च ॥ सम्मत्तेणं सुबो,सच्चसु किन्चो हव सिवहेक ॥ संवरवुड्डी तह नि, ज्जरा य धम्ममूलं च सम्मत्तं ॥ १ ॥ मूलं दारं पश्नणं, श्रादारो नायणं निहि ॥ उसुकं साविधम्मस्त, सम्मत्तं परिकित्तियं ॥ २ ॥ वली दर्शन कहेतां हे प्रनुजा ! ताहाँ देखवू अथवा शुश्रवा ते जे जी व, शब्दनयें करे, ते जीवनो जे संग्रहनय ते एवंनत थाय. एटले नावार्थ ए जे जे सर्वजीवसंग्रह नये सिम समान , ते जेवारें पोताना सर्व मा वरणक्य करी संपूर्णसिह थाय, तेवार एवंनतनय सिम कहियें. ते माटे संग्रह ते एवंजूत याय, इहां नयन स्वरूप संपें कहियें बैयें. “ सत्ताग्राही संग्रहः” वस्तुनी सत्ताने ग्रहे,ते संग्रहनय कहियें अने वस्तुना नामपदनो जे अर्थ, तेपणे परिणम्यो, वेद्य संवेद्यपदें नाव नि ते शब्दनय कहियें. वली सकलपर्यायपरिणामिकतारूप प्रगटपणे संपूर्ण वस्तु, ते एवंनूत नय कहियें. एटले ताहरूं दर्शन जे देख, ते आप अरिहं रूप न थास्वा दन सहित प्रचतानुं अवलोकन चपलता, तथा नपयोग मान्यक 7 पष्ठ श्री पद्मप्रनजिन स्तवनं. ३० D जोवू, ते नैगमनय प्रजु दीना. ३ वंदन, नमन, आशातना वर्जन पणे जे प्रमुश तथा प्रजुना शरीरनुं देख, ते व्यवहारनय प्रनु दीना. ४ योग तथा विकल्परूप उपयोग अनुना गुणनो, अने सर्व प्रजुने जोवे, स्तवे, एकाग्र करे, चपलता मटावे, तथा हर्पसहित प्रशस्तरागनी मुख्यतायें जोवे स्तवे, ते शस्त्रनयें प्रनु दीला. ५ अंतरंग परिणाम परिणति चेत नानुं आकर्षण तथा श्रीवीतरागनी वीतरागतायें योग सर्व प्रमुज्ञ, तथा प्रजुनु गरीर तिहां वलगा अंतरग आत्मसत्ता प्रगट करवारूप साध्यरुचि थयो थको प्रचतानुं तत्त्वसंपदारूप अवलोकन ते शब्दनयें प्रचुजी टीगा. ए रीतें श्रीप्रनुजीने देखे, ते नियमा स्वसत्ता प्रगट करे, माटे ए निमित्त कारणरूप प्रनुदर्शन जाए. एम सस्यक्लना पण नय करीने शब्दनये जे गुरु श्र दारूप समकित ते संसारी जीवनी सत्ता प्राग्नावनुं कारण ॥ १ ॥ २ ॥ वोजें वृद अनंतता रे लाल, पसरे नूजल योग रे ॥वाातिम मु क आतम संपदा रे लाल, प्रगटे प्रनु संयोग रे॥वातु ॥३॥ अर्थ:-हवे कारणकार्य नाव कहे जे. जेम वीज होय तेमां अनंता वृद उपजवानी वतीने, पण न कहेतां माटोमां नाखे, तथा जल कहेतां पाणी सींचे, एवो संयोग मले, तेवारेंगे, एटले माटी तथा पाणीना संयोगें वधे, ए रीत ठे, तेम उपादानधर्म ते निमित्तकारण विना प्रगटे नहीं. ए रीतें माहारी प्रात्मसंपदा यद्यपि सत्तारूपें बती पण जेवारें प्रनु श्रीवीतरा ग देव गुरुस्वरूपीनो योग मले, तेवारें प्रगटे, एटले ते घालंबी तत्वने या संवने वर्ते, तो ते निपजे, एम महारे आत्माविपे सत्ता सर्व वे पण श्री अरिहंत रूप निमित्त मलें, तेवारें सिदि नीपजे ॥३॥ इति तृतीय गाथार्थः।। जगतजंतु कारज रुचि रे लाल, साधे उदय नाण रे ॥वाण॥ चिदानं द सुविलासता रे लाल, वाधे जिनवर जाण रे॥वा॥ तु॥४॥ थर्थ:-सर्व जगत्वासी जीव थाहार, विषय, परिग्रह मेलववारूप का बना रुचि कहेता अनिलापी , एटले पोत पोताना कार्य करवा रूप परि णाम सर्व जीवोने ते. पण सूर्य उद्योतरूप निमित्त पाम्या विना कार्य क री शके नहीं, सूर्य उद्योतरूप निमित्तकारण पामे, तेवारें सर्वलोक कार्य ३७ दे० चोण बाण करवा लागे, एरीत प्रगट देखाय जे, तेम माहारी आत्मा चिद् कहेता ज्ञान, अानंद कहेतां अव्यावाधसुख अथवा सकलझेय झायकता रूप जे ज्ञान तेहनो जे यानंद, तेने चिदानंद कहियें, तेनी सुविलासता कहेतां शुरूपणे विलास एटले जोगव, ते आत्मानंद जोगीपणुं ते यद्यपि सत्तानेविषे बतुं जे, तो पण जेवारें श्रीजिनराजनो वर कहेतां प्रधान अनुष्ठानदोप, तथा एकां त दोष, तथा अर्थापत्तिदोष रहित ध्यान करिये, तेवारें यात्मानंद प्रगटे, न पादान ले पण हे प्रनु ! तमारा जे निमित्त मले प्रगट थाय. माटे माहा रे प्रजुसमान उपकारी कोई नहीं, ते कारण हे परमेश्वर ! ताहरु दर्शन मने वालुं , जे अनंता नव जमतां न पाम्यो ते जो मले, तो माहरु अंतरंगनुं अनंतुं अनंतुं अनंता कालनुं दरि जाय ॥ उक्तं च ॥ नूनं न मोहतिमिरातलोचनेन, पूर्व विनो सकदापि प्रविलोकितोऽसि ॥ मर्माविधो विधुरयंति हि मासनः प्रोद्यतूप्रबंधगतयः कथमन्यते ॥ १ ॥ एटले प्र चुनें दर्शन उर्लन बे, ते तेहनी प्राप्तिना अर्थी जे जीव, तेने इष्ट होय ॥४॥ लब्धि सिद्ध मंत्राहरें रे लाल,उपजे साधक संग रे॥वा॥ सहज अध्यातम तत्त्वता रे लाल, प्रगटे तत्त्वीरंग रे ॥वा॥तु ॥५॥ अर्थः-वली दृष्टांत कहे जे. जेम आकाशगमन प्रमुख लब्धियो तेनी जे सिदिते विद्याशक्ति मंत्रादरमा डे, पण ते तेहवो उत्तर साधक मते, तेवा रें नीपजे, तेम सहज स्वनावरूप जे अध्यात्म कहेतां प्रात्मायो तन्मयप णे रही, जे स्याहादरूप झानदर्शनादिक आत्मिकपरिणतिरूप तत्त्वता, ते यद्यपि वस्तुधर्मे आत्माने विषे नती , पण जेवारें निष्पन्नतत्त्वी शुक्ष नि मेल, निरावरण, आत्मस्वरूपनोगी,आत्मरमणी, आत्माश्रयी. असंख्यात प्रदेश पुजलसंश्लेषरहित, एवा शुदेवने बालंबनें एक रंग करे, तेवारे ज्ञाना वरणादि कर्मथी रहित निरावरणरूप प्रगट नावनुं बतापणुं नीपजे ॥ ५ ॥ लोद धातु कांचन दुवे रेलाल,पारस फरसन पामि वाणाप्रगटे अध्यातमदशा रे लाल, व्यक्तगुणी गुणग्राम रे॥ वा०॥तु॥६॥ अर्थः-बीजो दृष्टांत कहे जे. लोहधातुमध्ये कांचन कहेता सुवर्ण थवानी सत्ता ले, तो पण पारस पाषाण प्रमुख बाह्य निमित्त पामीने पोतानुं सोना रे ६ ते पष्ठ श्री पद्मप्रनजिन स्तवनं ३ए पएं लहे . तेम नव्य जीवनी पण गुड़ यात्मिकदशा यद्यपि सत्तारूपे पण व्यक्त कहेतां प्रगट कर्मावरण रहित जे गुणी अरिहंत तेहना गुणया म करतां, स्मरण करतां, आपणो थात्मा गुणानुयायी थई, संपूर्ण गुणोप | पामे, तेवार सत्ता प्रगटे. इहां कोई पून जे निमित्त विनाज सिपणुं केम न पामे ? तेने उत्तर कहे .जे प्रात्माधानादिनो पुगलरूप परनिमित्त पामीने बंधपक्षति करे , ते जो पुजलरूप परनिमित्त मूके, तो मुक्त थाय, पुजलरूप परनिमित्त तो अरिहंतरूप गुरू निमित्तने अचव्या विना टले नही. माटे श्री वीतरागदेवरूप शुद्ध निमित्त पामेथी,आपणुं तत्त्व प्रगटे॥६ आत्मसिद्धि कारजनणी रे लाल,सहज नियामक हेतु रे॥वामाना मादिक जिनराजनां रेलाल,नवसागरमांदे सेतु रे ॥वातुणाणा अर्थः-तेमाटे आत्मतिदिरूप जे कार्य, ते करवाने सहज यकत्रिम नियामक केतां निर्धार, हेतु केतां कारण जे श्रीवीतराग देव तेने पामीने निजव्य जीवने मोदनीपजे, ए निरि थयो. नामादि केतां नामनिदेपा विते अरिहंत एहवं नाम तेने श्रवणे,उच्चारणे.स्मरणे करी पण अनेक जीव गुणावलंबी थइ समकित प्रमुख गुण पामीने ति यया. तथा श्री अरिहंत नी स्थापना जे मुश समतानी समुह, विषयविकार रहित,यतिशयसंपन्न, एवी जिनथापना देखी योग थंने गुणीने अवलंवें स्वगुणावलंबी याय नेक जीव सिदि पाम्या, तथा श्रीपरम प्रजुनो व्यनिदेपो ते विचरता शरीरधारी जिनराज, तेहना विहार उपदेश समवसरण देखी अनुतताने अवलंबी, गुणावलंबी अनेक जीव स्वधर्मसंपटा वरी सिदिपाम्या तथा धरिहंतनो नावनिक्षेपो ते अरिहंत इव्यना गुण जे केवलज्ञानादि तथा प यीय ते अगुरुलघुतादि तेहनीथनंत परिणतिनुं जे नासन, श्रधान तथा र मण केतां पोतानुं तत्त्व तेने अवलंबता थनेक जीव मोदप लक्ष्मी पा म्या; माटे एश्री यरिदंतना जे नामादि चार निदेपा ठे, ते नवरूप माहा समुश्मध्ये सेतु केतां मोहोटी पाज समान . माटे अनुना नामादि चार निपाने थवलंबाने यात्मसिदि करवी ॥७॥ इति सप्तम गाथार्थः॥ स्थंनन इंख्यि यागनो रे लाल, रक्तवर्ण गुण राय रे॥वाणा देव चंद रहें स्तव्यो रे लाल, आप अवर्ण अकाय रे ॥वाणातुणाजा ४० दे० चो बाण अर्थः-वली श्रीपद्मप्रन स्वामीनु रक्तवर्ण शरीर ते सामा जीवनाई यि तथा योगर्नु स्थनन , एटले इंडियो वर्णादिकने अवलंबोने रहे माटे प्रनुजी राते वर्णे , गुणगांनीर्यादिक तेहना राजा बे, देव जे धर्म देव ते साधु,नरदेव ते चक्रवर्ती, जावदेव ते नवनपति प्रमुख, तेहमां चंमा समान, वली इंश गणधरादिक तेहना बंद कहेतां समूह, तेणे स्तव्या, पण प्रतु केहवा के ? अवर्ण जे, अगंध, अरस, अफरस, एहवा यकाय ने. शरीर रहित बे, एटले नावकर्म, इव्यकर्म, नोकर्मरहित जे. सकल पुजलातीत से, एहवा श्रीपद्मप्रन देव ते मने आधारभूत ,परमशरण ,एना निमित्तें परम पद नीपजे ॥॥ इति षष्टम गाथार्थः।। इति पष्ठ पद्मप्रनजिनस्तवनं संपूर्ण । ॥ अथ सप्तम श्री सुपार्श्वजिनस्तवनं ॥ हवे श्रीसुपार्श्व प्रचने सहजधर्मरूप तत्त्व संपदापणे स्तवे . जगत्ना जीव पुजलानंदी , ते नवा पुजलने लेवे करी आनंद पामे ,पण ते पुज लसंयोगजन्यसुख, तथा दुःख, ते धात्महित नहीं विनाव में माटे. अने जे आत्मानुं सहज सुख ते आत्मधर्म डे, एरीतें आगममध्ये उपदेश बे, ते कहे जे जे आत्माना अनंता गुण बे, ते गुणगुणतुं सुख जुएं जुबे,अने एक अव्याबाध सुखरूप यात्मधर्म जूदो बे, एक एहवीव्याख्या बे तथा था माना ज्ञान दर्शनरूप गुण, ते मूलगुण , अने वोर्यादिक सर्व ते गुणनी प्रवृत्तिरूप धर्म जे. एक एवी पण व्याख्या बे. अने १ ज्ञान, २ दर्शन, ३ चारित्र, ४ दान, ५ लान, ६ जोग, ७ नपनोग. इत्यादिक धनंत गुण प्रात्माने विषे चे, तथा विशेषावश्यकमाहे कह्यु जे. दायिक सम्यक्त्व केवलज्ञान केवलदर्शन सिपखानि पुनः सिक्षावस्था यामपि भवति । अन्ये तु दानादिलब्धिपञ्चकं चारित्रसि-वस्यापीचंति त दावरणस्य तत्राप्यनावात् थावरणाऽनावेपि च तदसत्त्वे वीण मोहादिष्वपि तदसत्त्वप्रसंगात् ततस्तन्मते चारित्रादीनां सिमावस्थायामपि सनावःपुनस्त स्वार्थ पुनरप्या दिग्रहणं कुर्वन् झापयति ॥ पत्राऽनन्तधर्मात्मकतयाऽशक्याः प्रस्तारयितुं सर्वे धर्माः प्रतिपदमप्रवचनझेन तु पुंसा यथा संनवमायोजनी याः क्रियावत्वं पर्यायोपयोगिता प्रदेशाष्टकनिश्चलता एवं प्रकाराः सन्ति जुयां +- सप्तम श्री सुपार्श्वजिन स्तवनं ४१ साथिपि समुच्चय एवं प्रकारा अनादिपारिणामिका नवन्ति जीवस्य नावाः। ऽहां जीवने विपे अनंता धर्म जुदा जुदा कह्या, तथा रत्नाकरावतारिकामध्ये सप्तनंग्यधिकारे । नन्वेकस्मिन् जीवादौ प्रतिवस्तुन्यनंतधर्मात्मकत्वेनानंतधर्म वत्त्वमेव । स्या हादरत्नाकरे । एकत्र वस्तुन्येकैकधर्मपर्यायानुयोगवशाद विरो धेन व्यस्तयोः समस्तयोश्वविधिनिषेधयोः स्यात्कारांकित्तः सप्तधा वाक्प्रयोगः सप्तनंगीति । नन्वेकस्मिन् जीवादिवस्तुन्यनंताविधीयमाननिपिक्ष्यमानानाना धर्माः स्यादादीनां नवेयुः । वाच्येयता यत्तत्वामाचकेयतायाः ततोविरुदैव सप्तनंगीति ब्रुवाणं निरस्यति । एकत्र वस्नुनि विधीयमाननिविध्यमानानंतध आऽन्युपगमेनानंतनंगी प्रशांतैव सप्तनंगीति न चेतसि निधेयमिति पत्र हेतुमाह ॥ विधिनिपेधप्रकारापेक्ष्या प्रतिपर्यायवस्तुन्यनंतानामपि सप्तनं गीनामेव संजवादिति तथाप्येकैकपर्यायमाश्रित्य विधिनिषेधविकल्पान्यां न्य स्तसमस्तान्यां सप्तव नंग्यः संनवंति न पुनरनंतास्तत्कथमनंतनंगीप्रसंगा दिसंगतत्वं सप्तनंग्याः समुन्नाव्यते कुतस्तस्तथैव नंगाः संनवंतीत्यत्रादुः । प्रतिपर्यायं प्रतिपद्य तु पर्यनुयोगानां सप्तानामेव संनवादिति अनंतधर्मापे क्ष्या सप्तनंगीनामानंत्यं यदा याति तदनिमतमेव ॥ एटले वस्तुविपे धर्म अनंता है. यहां कोई कहे जे धर्म तथा गुणवस्तु जूदी ठे, ते धजाण ठे, केस के नाम नेद अंशनेदपणुं तो शब्दादिक नय सर्व माने ते, घटकुंनादिकोने विपे एक वस्तुना स्वमयीपर्यायमा पण नाम नेदे नेद कहे , ए रीतें गुणशब्द तथा धर्मशब्दनो दार्थ , पण विशेप रीते गुण अने धर्म ए वेहु एकज , श्रीविशेपावश्यके "जह सो विसेस ध म्मो, चैयण तह मया किरिया" इहां चेतनागुपने धर्म कही बोलाव्यो. वली नाप्यने विपे । थाह ननु गुणस्वनावयोर्नेदएव तदनेदनिबंधनधर्मने दानावात् ।। इत्यादि । हवे नेद गुणना नांखीजें, तिहां यस्तिकता लाह ये जी ॥ ए पाठ इव्यगुणपर्यायना रासमां यशोविजयजी उपाध्यायें पण थस्तिकता धर्मने गुण कही वोलाव्यो . वली सिद्धांतमां पण उपयोगादि क धव्यावाध तथा यवन्नेआदिक घनेक गुण कह्या , तथा तत्त्वार्थमा मुक्त थात्मा निष्क्रियः तथा दायिकसम्यक्त्ववीर्य सिदत्वदर्शनझानैरात्यति के संयुक्तोनिदेनापि सुखेन तथाऽस्तिकायत्वगुणवत्त्वानादित्वासंख्येयप्र देशवत्त्वनित्यत्वादयः संत्येव जीवस्य, है . ह्यु ने ४२ दे चो बा० यद्यपि जगवती सूत्रमा सिने अवीर्या तथा अचारित्रीया कह्या , तेतो करणरूप चलवीर्यनी अपेक्षायें कह्या, पण तेहीज श्रीअनुयोगधार मां हायिकलब्धि अधिकार तथा पन्नवणासूत्रमा वीर्य ते जीवलक्षण , एम कडं . तथा चारित्र प्रवृत्तिरूपनी ना बे, पण स्थिरतारूपचारित्र ते तो जीवनुं स्वलक्षण बे, ते उत्तराध्ययनना अग्यावीशमा अध्ययनथी जोवं, तथा वसुदेव हिंममध्ये, वली श्रीपालचरित्रमध्ये सिस्तुति अधिकारें क ॥ गाथा ॥ जे पंत गुणा मुगुणा, गतीस गुणा य अहव बह गुणा ॥ सिक्षाणंत चनक्का, ते सिक्षा दिंतु मे सिद्धिं ॥ १ ॥ तथा बृहत्कल्पनो प्ये ॥ दवेण जीवदत्वं, संखातीतपदे समोगाढं ॥ काले अणाणिहणा, नावेणाणाश्या पंता ॥१॥ एम इव्यार्णव तथा थाप्तमीमांसादिक अनेक ग्रंथोमां कडं ने, माटे य मानी जेवारें बेदव्याख्या करियें, तेवारे गुण अनंता, एक एक गुणने वि अविनाग अनंता, एक एक अविनागने विषे अनंता पर्याय, ए कम्मपयडी ने विषे व्याख्या देखाय जे. अने तेज अविनाग तथा पर्यायर्नु एकपणुं प ए श्रीनगवतीनी टीकामां देखाय जे. अने संकेप व्याख्या गुणपर्याय बे दुने एक पर्यायास्तिक कहीं बोलाव्या बे, एम मतिविन्रम टालीने श्रमा राखवी. इहां श्रीअरिहंत इव्यने विशेषे घोलखाववा निमित्तें गुणगुणनी जुदी जुदी व्याख्या जणाववा माटे तथा पोतानी सत्तानी रुचि प्रगट करवा माटे गुण गुणनो जुदो जुदो धर्म कही स्तवना करिये बैयें. ए प्रशस्ति थई. ॥हो सुंदर तप सरिखं जग कोई नहीं ॥ ए देशी॥ श्री सुपास आनंदमे, गुण अनंतनो कंद दो ॥ जिन जी॥ झानानंदें पूरणो, पवित्र चारित्रानंद दो ॥जि॥श्री॥१॥ अर्थः-श्री सुपार्श्वप्रनु यानंदमयी. गुदयानंद ते एने विषे जे, जेमाहे परनो नेल नथी, स्वरूप सुख , वली सुपार्श्वप्रनु केहवा बे? के गुण जे सहनावी अथवा 'च्याश्रिता निर्गुणागुणा' एटले इव्य जे समुदाय तेहने थाथि रह्या ते गुण, पण तेमां अन्य गुणपणुं नहीं, गुणमध्ये तो पर्याय बे. ॥ सत्वे सपळावा गुणा इति कल्पनाष्यवचनात् ॥ तथा अपऊवे जाणणा नजि इति यावश्यकनियुक्तिवचनात् ॥ माटे गुणने विषे पर्याय बे, पण गुणने विषे सप्तम श्री सुपार्श्वजिन स्तवनं. ४३ धन्य गुण नथी, श्रीनयचक्रमा कहे , जे गुणने विपे अन्यगुण पणुं होय तो गुण ते इव्यपणुं पामे, तेमाटे गुण ते निर्गुण , एटले सुपास प्रनुरूप इव्य डे, ते झानादिक अनंत गुणनो कंद ले एटले मूल डे. तिहां ज्ञान जे प्रात्मानो विशेषावबोधरूप सकल विशेष धर्म गुणपर्याय, तेहनी धनंती परिणति तेहनो हायक नित्यानित्यादिक अनंत धर्मनुं ज्ञायकत्व, वेत्तृत्व, अगुरुलधुत्व, अनंतपर्यायनो पिंक, ते झानगुण ते लोकालोक सकल प्रत्य रूप सर्वप्रदेशनिरावरणरूप तेहने आनंदें करी पावनो कहेतां पवित्र ने, पूर्ण वे. वली कपाय तथा पुशल फल पाशारूप दोपरहित एवं खरूप स्थरतारूप जे चारित्र, अनंतपर्यायात्मक, अकपायता, अवेटता, असंगता, परमदमा, परममार्दव, परमधार्यव, परमनिनितारूप, स्वरूप एकत्वरूप वारित्रधर्म, असंख्यातप्रदेशे व्यापकपणे रह्यो , तेहनो थानंद, हे श्रीसु रात प्रच! ताहारे विपेने, एटले चारित्रानंदमयी बो, ते माटे पवित्र नि मैल हो ॥ १ ॥ इति प्रथम गाथार्थः ॥ संरक्षण विण नाथ मे, इव्य विना धनवंत दो॥जिकर्ता पद किरिया विना, संत अजेय अनंत हो॥जि॥श्री॥२॥ अर्थः-वली हे प्रजु ! तमें संरक्षण विना नाथ कहेतां धणी नो,एटले को ई अन्य जीवनी तथा धन्यव्यनी रखवाली करता नथी, केम जे संरक्षण पणुं करवू, ए तमारो धर्म नथी, माटे कोईना तमें रक्क नथी, पण शर ण त्राण आधाररूप ठो, मोदना देतु बो, तेथी नाथ हो. वली इव्य जे धन, कंचन, परिजन, गण, मंदिरादि, सर्व परिग्रह रहित बो. तो पण झानादि स्वगुण पर्यायरूप अनंतुं धन, श्रीप्रनुनी पासे , माटे धनवत बो, वली हे प्रन्नु! तमारे विपे कर्ता पद, कहेतां का पणुंजे, पण गम न परिसर्पणादिक क्रिया विना कर्ता वो, एटले बीजाने कापणुं ते क्रियाथ की होय वे, अने तमें तो अक्रिय ठतां गमनपरिसर्पणादिक क्रिया विना पण का नो, मुक्तयात्मानिःक्रिय. एम तत्त्वार्थटीकामां कह्यं जे. वली हे प्रचुजी ! तमें संत ठो, उत्तम बो, तप्तपरिणाम रहित ठो, अजेय कहेतां रागोप प रीतह वैरीएं करी अजेय ठो, वली कोई कासें विणतो नहीं, माटे अनंत गे, अथवा अनतपर्याय माटे अनत गे॥ ॥ इति वितीय गायार्थः ॥ , . ४६ दे चो बाण तेज सुख जाणवू. वली नि कहेतां जेमांहे अन्य जीव तथा अजीव ६ व्यनो संयोग नहीं, एटले परवस्तुनो नेल नथी. कदापि परवस्तुनुं कारण पामीने नपर्नु होय? तिहां कहे . जे ते सिवसुख कहेवु डे, के अन्य केतां बीजा इव्यतुं हेतुपणुं जेमा नथी. वत्ती पीन केतां पुष्ट , प्रबल , माटे श्रीसुपार्श्वजिननुं जे आत्मिक सुख ते माहानंद ने ॥ ५ ॥ इति पंचम० ॥ एक प्रदेशे ताहरे, अव्याबाध समाय दो ॥ जि० ॥ तसु पर्याय अविनागता, सर्वाकाश न माय दो ॥जि ॥ श्री० ॥६॥ अर्थः-वली हे प्रनु! तमारा अात्माना एक प्रदेशने विषे अनंत गुण,अनं त पर्याय , तेमांहे हे प्रत्रुजी! ताहारे एकप्रदेशे जे थव्याबाध गुण समाइ रह्यो , ते धनंतो ने, ते अव्याबाध सुखना पर्याय तेना अविनाग ते केव लीनी बुधियें जेहना एक खमना बे खंक न थाय, तेने अविनाग कहियें, ते अविनाग लोक तथा अलोकाकाशना एकेका प्रदेशे एकेको सुखनो अवि नाग राखियें, तो पण सर्वाकाश कहेतां लोक अलोक रूप सर्व आकाशमां समाय नहीं, एटले आकाशना प्रदेशथी पण तमारे एकप्रदेशे रघु जे य व्याबाध सुख, तेना अविनाग अनंत गुणा ॥ यतः ॥ खित्ता जावधम्मा अपंतगुणा ॥ इति ॥ सदा देवधर्मथी नावधर्म अनंत गुणा ॥ ६॥ इति । एम अनंत गुणनो धणी,गुण गुणनो आनंद दो॥जि॥नोग रमण आस्वादयुत, प्रनु तुं परमानंद दो॥ जि० ॥ श्री ॥७॥ अर्थः-एम केतां ए रीतें हे प्रत्रुजी! तमें अनंत गुणना धणी बो, ज्ञान, दर्शन, चारित्र, वीर्य, अव्याबाध, अमूर्तता, अगुरुलघु, दान, लान, नोग, उपनोग, का, नोक्ता, पारिणामिकता, अचल, अविनाशी, अनंत, अज, धनाश्रयी, अशरीरी, अणाहारी,अयोगी, अलेशी, अवेदी, अकषायी, असं ख्यप्रदेशी, अचल, अक्रिय, शुवसत्ताप्राग्नावरूप, नित्य, अनित्य, एक, अनेक, सत्, असत्, भेद, अनेद, नव्यत्व, अनव्यत्व, सामान्य, विशेष, इत्यादि अनंत गुण पर्यायरूप धर्मना धणी बो. ते गुण गुणनो जुदो जुदो धानंद , तिहां दृष्टांत कहे जे. जेम संसारी जीवने धनन सुख जिन्न बे, रूप→ सुख निन्न, नोजननुं सुख निन्न, देखवानुं सुख जिन्न, स्थानकनुं ने , सप्तम श्रीसुपार्श्वजिन स्तवनं. ४७ मुख निन्न वे, तेम सिह यात्माने पण गुण गुणर्नु सुख निन्न जिन्न , तेथी अनंतो अनंत रीतें आनंद ले,एटला सर्व गुणनोआनंट , ते सर्वनो लोग पण ने, केम के जोगव्या विना थानंद थतो नथी,एटले अनंता गुण ना आनंदनो नोग अनंतो , तेमज ते सर्व गुणने विपे अनंतुं रमण पण ने, तेम अनंतो धास्वाद पण जे, केम के अनंता गुणने आस्वादीने जोगी थयो थको आनंदने विलसे ,माटे अनंतो आस्वाद पण वे, तेथी हे प्रतु! तमें परमानंद बो. इहां गुणगुणीनो अनेद उपचार बोलाव्यो, जे परमा नंदमयी तेहीज परमानंद, एहवा परम देव बो॥७॥ इति सप्तम गाथार्थः॥ अव्यावाध रुचि थई, साधे अव्यावाध हो॥जि ॥ देवचं पद ते लहे, परमानंद समाध दो ॥जि ॥ श्री० ॥ ७॥ अर्थः-एदवा परमानंदरूप अव्यावाध सुख श्रीपरमात्मप्रचुने विपे जे, ते में निर्धार करयो, तेवार जाण्यं के जेवू अव्यावाच सुख श्री सुपाच प्रजुने विपे , एहQज सुख माहारे विपे पण ने, एहq जाणपणुं प्रगट्यु, तेथी नव्य जीवने उपयोग पाव्यो, जे ढुं पण ज्ञानादि अनंत गुणी हुँ, हवे माहारो शुद्धानंद जोग केवारें प्रगटे? एहवा उपयोगे जे जीव ज्येष्ठ महिनामा जेम बपैयो तृपातुर थश्ने वरसादने अनिला वरते, तेनी परें जे जीव, अव्यावाध सुखनो रुचि अनिलापी थइने पुजजसंयोगजन्य जे सुख तेतो विपनदण समान आत्मस्वरूपनां घातक जाणीने तेथी उनग्यो थको एक धात्मानंद केवारें प्रगटे? एवो थको वर्ते, पठी तेहना साधक जे मुनिराज तेनां चरण सेवतां उदासीन थइने साधे, केतां निपजावे, आत्मिक थव्या वाध सुख प्रत्ये. एटले उत्तम जीव स्यामाद आगम श्रवण करी, पांच श्रा अवथी विरमी शुक्षसंयमी थर, देहनिस्टही थको मोदने साधे । उक्तं च ॥ यतः ॥ पंचासच विरत्ता, विसय विजुत्ता समाहि संपत्ता ।। राग दोस विमुत्ता, मुषिणो साहंति परमहं ॥ १ ॥ थाउस्त वीणमाण, सुप्पाणवियोगेविजे समाहिपया ॥ सावय दवयावि हु, मुणिणो साहति परम ॥ २ ॥ एह वा मुनिराज त्रिकाल विषयनाथवाठक, तत्त्वगवेषी, तत्त्वरसिया, तत्त्वानंद रुचि. पोतार्नु तत्त्व, यनादिकर्मसंगें दवाणुं ते प्रगट करवा माटे सकस पुगतनावथी विरक्त थइने जे थात्मा निपजावे , ते जीव, निमित्तावलंब ४त देश चोप बाण नी थइ स्वरूपावलंबन करता स्वरूपमध्ये एकत्व पामीने रुपक श्रेणि भारो हण करी घनघाति कर्म खपावीने सयोगी केवली अपनी शैलेशीकरण करी निःकर्मा थक्ने देव जे धर्मदेव मुनिराज, तेमांहे चंइमा समान एहवं य रिहंत पद तेने ते जीव पामे, जेमां परमानंदनी समाधि , अने सकारू प अवस्था ते महाव्याधि , माटे निरावरण निःकर्मावस्या ते परम समा धिरूपले, ते अवस्था श्रीसुपार्श्व परमात्माने अवलंबतां जीव पामे, माटे श्रीसुपार्थ प्रजुनी सदा सेवना करवी. एहीज प्राधार, त्राण, शरण ने ॥ ७ ॥ ॥ अथ अष्टम श्री चंप्रनजिनस्तवनं। ॥ श्री श्रेयांस जिन अंतरजामी॥ ए देशी॥ श्रीचंधन जिनपद सेवा, देवायें जे दलिया जी ॥ आतमगु ण अनुनवथी मलिया, ते नवनयथी टलिया जी ॥ श्री॥१॥ अर्थः-हवे श्रीचंधन जगवान्नी स्तवना कहे जे. अने सेवना पण वेलखावे जे, ते श्रीचंप्रजनामा आठमा प्रजुनी पद केतां चरणनी सेवा अथवा अरिहंत पदनी सेवना तेहनी जे हेवा केतां चाल रीत, तेहमां जे दलिया केतां तेवी टेवें पड्या , तेहने प्रचुसेवन विना काल जाय नहीं, जेहने असंख्यात प्रदेशे श्रीप्रनु परमात्मा परमपूज्यनु आराध्यपणुं , ते जीव यात्मा चेतनालक्षण असंख्यात प्रदेशे स्वधर्मना कर्ता, स्वधर्मना नोक्ता, पोताना गुण ज्ञानदर्शनादिक, तेहनो अनुनव केतां नोगव, तेह थी मल्या ने, एटले आत्मगुणनोगी श्रया , तेज जीव जव केतां चार ग तिरूप संसार तेहनो जे जय, जन्म मरण स्वरूपरोधक कर्माधीनतारूप, तेहथी टल्याने,एटले यथार्थ रीते जे परमात्माने सेवे, ते अवश्य घसंसारी थाय. तेमाटे टलवा योग्य थया ते टल्याः ए न्यायें, दर्षनुं वचन , जो कारण मले, तो कार्य नीपजे. तेम उत्तम जीव अरिहंत सेवन परिणम्या प्रचु मल्याना हर्षे संसार समुज्ने गोपदसमान माने जे ॥१॥ इति प्रथम जव्यसेव वंदन नमनादिक, अर्चन वली गुणग्रामोजी॥नाव अनेद थावानी ईदा, परनावें निःकामो जी॥ श्री ॥२॥ अर्थ ॥ ते सेवना चार प्रकारनी ने. १ नामसेवना, २ स्थापनासेवना, अष्टम श्री चंप्रनजिन स्तवनं ताए ३ इव्यसेवना, जावसेवना. तेमा नाम तथा स्थापना, ए वे सेवना तो नु गम ,थने इव्य निदेपाना वे नेद वे. एक धागमथी इव्यनिदेपो, अने वीजो नोयागमयी व्यनिदेपो, तिहां जे आगमथी इव्यनिदेपो, तेतो जे सेवनापदनो अर्थ विधि लाणे, पण ते कालें ते अर्थनो उपयोग नथी, ते थागमयी इव्यनिदेपो कहियें । अणुवगो दुई । इति अनुयोग बारवचनात् हवे वीजो नोयागमयी व्यनिदेपो, तेहना वली त्रण नेद . एक इश रीर, वीजें नव्यशरीर, त्रीजुं तश्यतिरिक्त शरीर. तिहां जे जे सेवना ना वरूप परिणम्या हता, पण प्राणमुक्त अया, तेहनां शरीर, ने इशरीर इव्य निदेपे ,ए पहेलो जेद, तथा जे जीव हमणां तो सेवनापणे परिणम्या नथी, पण यनागत कालें नावसेवनापणे परिणमशे, ते नव्यशरीर इव्यनिदेपो कहिये, ए सर्व इव्य निक्षेपो ते नैगमनयने मते , ते वीजो जेद. तथा सेवनानी प्रवृत्ति अंतरंग जावसेवनाने कारणपणे वरते, ते तद्व्यतिरिक्त इव्यनिदेपे सेवना कहियें, एत्रीजो नेद कह्यो. . तेमाहे जे योगनी वदन नमनादिक प्रवृत्ति, ते व्यवहारनये इव्यसेवना. थने जे अंतरंग विकल्प बहुमानादिक, ते जुसूत्रनये इव्यसेवना. ए रीते व्यसेवनानुं स्वरूप का, एटले जे अरिहंतना चार निदेपरूप कारण है टिगोचर, अयणगोचर, स्मरणगोचरपणुं पामीने जे जीव वंदन, करजोडन, नमन, मस्तक नमाव, इत्यादिक धन्युठान अंजलि, बाधीनतादिकरण, चंदन पुष्पादिकें करीने, थर्चन, वली गुण्याम जे मुखथी मधुर ध्वनिये गुण कहेवा, ते व्यसेवा जाणवी, अने जे आत्मा संसार पराङ्मुख धरिहंतना गुणन अत्यंत बहुमान, असंख्यात प्रदेशे अरिहंतनी घरिहंतता- थाश्च य, अनुतता, तथा अरिहंतनिमित्तना विरहें यक्ष्मता, धने अरिहंत हा रूप परिणाम तेथी अनेदपणे थवानी नावपणे निपजाववानी ईहा, ते व्य सेवा लेखे , परंतु जावरुचिपणा विना इव्यप्रवृत्ति ते बाललीला समान वे, तेमाटे शहां कह्यो जे नाव तेथी अनेद यवानी ईहा सहित जे सेवा ते व्यसेवा जाणवी,व्यप्रवृत्ति विना एकला नावधर्मने पण तत्त्वायटीका मां श्राचार्य साधन का . तथा सम्मतियथे । चरण करण प्पहाणा, ससमय परसमय मुकवाचारा ॥ चरणकरएस्स सार, नधि य सुनचा राति ॥ १ ॥ नाणाहि उवरतरं, हीणोवि दुपवयणं पनावंतो ।। नयम . ए दे० चो बा० र करतो, सुखवि अप्पागमो पुरिलो ॥ २ ॥ इत्यादिक वचनें नावधर्म ते मु ख्य ले. इव्य विना पण नाव ते गुणकारी बे, पण नाव साध्यरुचि विना एक इव्य ते कामर्नु नथी, ए परंपरा ले. वली परनाव जे घात्मधर्मथी अन्य पुण्यबंध गुनकर्मनो विपाक तेहनी कामना अनिलाषा विना जे व्य सेवना, ते कामनी जाणवी ॥ २ ॥ इति दितीय गाथार्थः॥ नावसेव अपवादें नैगम, अनुगुणने संकल् जी॥ संग्रह सत्ता तुल्यारो, नेदानेद विकल्पं जी॥ श्री० ॥ ३ ॥ अर्थ ॥ दवे नावनिक्षेपाना वेदने, ते कहे जे. एक बागम नावनिके पो, बीजो नोयागम नावनिक्षेपो. तिहां नावसेवनाना पदना अर्थने जा णतो थको तेवा उपयोगें प्रवृत्ते, ते पुरुषने आगमथी नावसेवना कहिएं, ए आधाराधेयनो अनेद ग्रही, निदेषो कस्यो, तथा जे जीव नावसेवना ये परिणम्या, तेहनी नक्ति, साधना, परिणति, ते नोभागमयी नावसेवना कहियें. इहां मूल वस्तुधर्मे विचारतां आत्मश्व्यने विष सेव्यसेवक नाव नथी, सत्तायें सर्वश्व्य समान बे, अने कोइ इव्य कोईनो धर्म लेता तथा देतां नथी, पण जे संसारी जीव ते अनादिनो अढार पापस्थानकें परिण म्यो, विनावनावितथको कर्ममयी थईने, संसारी पुजलनो निखारी तत्व नो चुक्यो, मोहने बंदीखाने फुःखमयी थयो , ते जेवारें स्वरूपने पामे, तेवारें लिख परमेश्वर थाय. तेतो श्री अरिहंत निःकर्मा तत्त्वजोगीने पूज्य पणे अविलंबतां नीपजे, माटे स्वकार्य करवाने जे परमात्मा निष्पन्न सि ६ तेहने निमित्त कारणपणे अवलंबीने अंतरंगपरिणतिथी सेवे, ते जिहां सुधी एनी शुक्षसत्ता संपूर्ण पदें न थाय, तिहां सुधी ए सेवक अने संपूर्ण सुधानंदमयी थया, ते सेव्य जाणवा, ए निमित्तावलंबी सेवा, ते अपवाद सेवा, अने ते सेवा करतां पोतानुं साध्य निपजाववं, ते उत्सर्ग सेवा कहि यें ॥ नक्तं च ॥ नकोसो तस्सग्गो, जस्स संपुष्प ममलसनावो ॥ अववा तस्लादण, तबुड्डिकरो अणेगविहो ॥ इति ॥ १ ॥ जे जेहनो उत्कृष्टो संपूर्ण निर्मल निर्दोषस्वनाव भयो, जेथी धागल बीजी अवस्था काहिं नहीं, ते नत्सर्ग कहिये,अने ए नत्सर्गने निपजाववा माटे कारणरूप जे मार्ग अंगीकार करवो, ते अपवाद कहियें. इहां सेवा अष्टम श्री चंप्रनजिन स्तवनं. ए? मध्ये जे भात्मसाधन थयु, ते उत्कृष्ट' अने ते यात्मसाधन निपजाववा ने जे कारण अविलंब्या-जोइएं, ते सर्व अपवादें जाणवू. तेमां अरिहंत नी सेवना ते अात्मसाधनहुँ : कारण बे, तेथी ए अपवाद सेवना जे, ते "सात नयें करी सात नेले, ते सात नयनुं संदेपे स्वरूप बतावे . १ अनेके गमाः संकल्पारोपांशाश्रयाया यत्र स नैगमः । जिहां धनेक नामादिक गमा ग्रहवाये तथा संकल्पे,आरोपे, अने अंशे पण वस्तुने माने, ते नैगमनय कहिये. २ संगृह्णाति वस्तुसत्तात्मकं सामान्यं स संग्रहः । जे सर्वनें संग्रहे, सर्वन ग्रहण करे, वस्तुनी बती सामान्यपणे ग्रहे. ते संग्रहनय कहिये. ३ संग्रहगृहीत अर्थविशेपेण विनजतीति व्यवहारः । संग्रहन ग्रयु जे सामान्य, तेहने अंश अंगने जुडं जुडं वेहेंचे, ते व्यवहारनय कहिये. ४ जु अतीतानागतवक्रत्वपरिहारेण ऋजु सरलं वर्तमान सूत्रयती ति जुसूत्रः । जे ज्ञजु सरल वर्तमान अवस्थाने ग्रहे, अतीत अनागत नी वक्तव्यताने लेखे नहिं, ते जुसूत्रनय कहियें. ५ शब्दार्थरूपं तनधर्मरूपपरिणतिः इति शब्दः । प्रकृति प्रत्ययादि क व्याकरण व्युत्पत्तिएं सिम थयेलो शब्द, तेहमा जे पर्यायार्थ बोले, ते प णे परिणमे, वस्तुने वस्तु माने. तत्त्वार्थवृत्तौ शब्दवशादर्थप्रतिपत्तिरिति शब्दनयश्च शब्दानुरूपं अर्थमिति । ते शब्दनय कहियें. ६ सम्यक् प्रकारेणार्थपर्यायवचनपर्यायताः सकलनिन्न वचन निन्ननि नार्थत्वेन तत्समुदाययुक्त ग्राहक इति समनिरूढनयः । जे वस्तुना विद्य मान पर्याय तथा जे नामना यावत् वचनपर्याय , ते सर्व शब्द जिन्न ने. यथा घट कुंन इत्यादि. जे शब्दे निन्न तेहनो अर्थ पण तद्नावरूपपणे जिन्न जे, ते सर्व वचनपर्यायरूपपरिणमती वस्तुने वस्तुपणे ग्रहे, ते सम निरूढनय कहिये ७ सर्व यर्थपर्यायें स्व क्रियाकार्य पूर्णत्वेन एवं यथार्थतया नूतः एवं जूतः ॥ सर्व अर्थपर्याय अनंता ते स्वधर्मे संपूर्ण पोतानी क्रिया कार्यपूर्ण जे वस्तुनो धर्म , ते तेम संपूर्णपणे थयो, ते एवंनत नय कहिये. इहा श्रीजिननगणितमाश्रमणे १ नैगम, २ संग्रह, ३ व्यवहार, ४ जु सूत्र. ए चार नयने इव्यार्थिकपणे इव्यनिदेपे मान्या वे,धने शब्दादिक त्रण १ ५४ दे चो बाण नना प्रथम पायाने अंतें आव्यो, परमनिर्मलनाव वस्यो, ते वेलाएं जेटली आत्मगुपनी साधना करतां योगवीर्यनी सहायें साधकता थाय, ते सर्व अ पवादें , अने नत्लगमार्गे तो योगधर्म पण आत्माने तजवा योग्य ,ते पण तेकाले साधनारूप जे, तेमाटे इहां कारणिक ग्रह्यो, पण स्वरूपमध्ये नहीं. अने जेटलु कारणरूपलहियें,ते सर्व अपवाद ,माटे दशमे गुणगाणे समनिरूढनयें अपवाद जावलेवनाने, ए पण साधकनां घासन जे. जेवारें गुलध्यानने बीजे पाये एकत्व वितर्क अप्रविचाररूपें चड्यो नावमुनिपणानी निर्विकल्प समाधि वस्यो, स्वरूपएकत्ते परिणम्यो, तेवा रें साधनानुं पूर्णपणुं ययुं. ते माटे एवंनूतनय सेवना थइ. तो कोइ पूजे जे अयोगी गुणगाणा सुधी साधना , तो इहा होणमोहगुणवाणे सेवनानो ए वंचूत केम कहो हो ? तेने उत्तर कहे . जे अयोगी सुधी तो नत्सर्गसाधना जे,अने इहां तो अपवादसाधनानो अधिकार , तेथी अपवादसाधना इहां पूरी थइ. वली कोई पूजे जे अमम निर्मोह अवस्थामां शुं अपवादपणुं जे ? तेहने उत्तर. जे शुक्त ध्याननो बीजो पायो पण हजी सेवनानुं एक आत्मधर्मे राख, ते प्रयोग . हजी संयोगवीर्य उदैकानुगतनुं सहाय तथा श्रुतज्ञानतुं बालंबन अने योपशमी श्रुत ते उत्कृष्ट उत्सर्गे मूल यात्मिक वस्तुधर्मै नथी अने तेहर्नु थालंबन ले. तिहां सुधी अपवाद ले. ते माटे निर्मोही बारमे गुणस्थानके एवंनतनये अपवा नावसेवा जाणवी. ए अपवाद नाव सेवनाना सात नयें करी सात जेद कह्या ॥५॥ इति पंचम॥ उत्सर्गे समकितगुण प्रगट्यो, नैगमप्रनुता अंशे जी॥ संग्र द आतम सत्तालंबी, मुनिपद जाव प्रशंसें जी॥श्री॥६॥ अर्थः- हवे उत्सर्गमार्ग नावसेनाना सात नयें करी सात नेद कहे . इहां जेटलुं आत्मधर्मरूप स्वकार्य नीपजे बे, ते उत्सर्गसेवा कहियें, एटले करवा योग्य जे कार्य ते उत्कृष्ट करवं, पण तेमां जेटली कपाता होय, तेमाटे नयफलाववा जोइये, ते फलाची देखाडे ने. १ जेवारें श्रात्मानो शंकादिपांच अतिचार रहित दायिक आत्मिक तत्व निर्धाररूप शुक्ष्सम कितरूप गुण प्रगट्यो,तेवारें ए साधकथात्मानो. एक अंशे प्रजुतानो गुण प्रगटयो, तेथी आत्मानु एक अंशें कार्य थयुं, तेमाटे नैग जे, . अष्टम श्री चंप्रनजिन स्तवनं. ५५ मनय उत्सर्गनावसेवा थइ. ऽहां को पूज्ञो जे गुण निपन्यो तेने सेवा केम कहो तो ? तेने उत्तरः जे तन्मयपणे था रेहबु एज सेवनानो अर्थ छे. ते शहां तन्मयपणुं ययुं ,अथवा जो पण गुण तो प्रगट्यो पा हनी आत्माना अनंता गुणनो साधक ने माटे अने सेवना कही है. जेटलु उपाटानकारण पणुं तेटलु उत्सर्गसाधन , 'तेमाटे एने उत्सर्गनावसेवा गवेपी ने, उक्तं व ॥ आप्तमीमांसायां ॥ उवयाएं उस्लग्गो । निमित्तमववाय सुदेवोति ॥ ए टीकामध्ये ठे, तेथी उपादाननिप्पत्ति ते उत्सर्ग सेवा जाणवी. इहां आ माना अनंत गुण वे, तेमाथी एक समकित गुण प्रगट्यो, ते यात्मानो एक अंश प्रगट्यो, तेथीज ए नैगमन उत्सर्ग नावसेवा थइ, अने एहीज उत्सर्ग यात्मगुणप्रजुता पण प्रगटी. २ जेवारे ते नावमुनिये यद्यपि पोतानी यात्मसत्ताधावरी ,तो पण जे पती हती तेने निर्धार करीने नासनगत करी, ते हवे स्वसत्तालंबी शुद्ध धर्म मयी थयो, तेहीज यात्मसत्तानासन रमण, एकत्वसत्तासन्मुख यको रहे, एटले ए जीव घाज सुधी स्वसत्तालवी थयो हतो नही, ते ययो. एटखें उपादान समगुं, माटे संग्रहनय उत्सर्गनाव सेवा कहियें. ३ जेवारे ते साधक जीव. अप्रमत्तमुनिराज अवस्था पामीने उपादान कारणता सर्वस्वरूपालवी करी, ते अवस्था आत्मानी परिणामप्रवृत्ति ग्राहकता व्यापकता, नोक्तता, कर्जता थादिक सर्व स्वरूप वलगी, तेवारें अंतरंग वस्तुगत जे व्यवहार, ते वस्तुस्वरूपे थयो, ते व्यवहारनय नसर्ग नावसेवना कहियें. ए मुनिपदनो जे नाव, तेहने प्रशंसे कहेता वखाणे।।६।। झजुसूत्रे जे श्रेणिपदस्थे, आत्मशक्ति प्रकासे जी॥ यथा ख्यात पद गन्दस्वरूपें, शुधधर्म उल्लासें जी॥श्री॥॥ ४ थर्थ-जे यात्मापक श्रेणिपटें रह्यो थको पोतानी यात्मिक शक्ति प्र कासे कतां प्रगट करे, तेने जुसत्रनय उत्सर्गनाव सेवना कहीये. ५ जेवारें थात्माने वयाख्यात दायिकचारित्र प्रगट ययु, तेवारे जे चा रित्र सहकारी यात्मशक्ति प्रगटे. गुरू थकपायी, घसंगी, निस्टहरूप शुभ धर्म चलास पामे, चारित्र सहकारी जे वीर्यादिक ते पण जे कपायानुया थी फरता हता, ते सर्व यात्मरमणी श्रया, ए धर्म जेटलो नास पामे, ते ५६ देव चोप बाण सर्वशब्दन उत्सगै जावसेवना जाणवी. इहां स्वरूपरमणी असहायी थयो, ते जेटलुं अन्यथसहायीपणुंनोपन्यु, तेटलु उत्सर्गसेवन जाणवू ॥॥इति नाव सयोगी अयोगीशैलेसें,अंतिम ग नय जाणो जी॥ साध नताए निजगुण व्यक्ति,तेद सेवना वखाणो जी॥श्री० ॥७॥ ६ अर्थः-जे वारें ए पात्मायें सर्व घनघातिकर्म दय करीने अनंत झा न, अनंत दर्शन, अनंत चारित्र, अनंत वीर्य, ए चार मोटा अनंतक प्रगट कयां, एचार गुणने संकर तथा सहकारें जे बीजा वक्तव्य तथा अवक्तव्य अनंता स्वधर्मीगुण प्रगट थया, यात्मिक आनंदी थया, तेवारें समनि रूढनये उत्सर्गनावसेवा थई. ७ जे कालें शैलेशीकरण करे, आत्मप्रदेशनो धन करे, अयोगीकेवलीप गुं पाय, तेवारें एवंनूतनयें तत्सर्गनावसेवना जाणवी. इहां कोई पूब जे एवंचूत मोदने विषे केम कहेता नथी ? तेने उत्तर. जे मुक्त आत्मा तो लिच , तेने नवं कांश नीपजाव नथी, धने अयोगीने तो सिता निप जाववी , माटे जेटलुं कार्य अधुलं, तेटलुं साधन कहीये. अने जे साध ना ते सेवा बे, माटे साधनानो अंत अयोगीकेवली गुणताणे , एटले साधनानो एवंनूत अयोगी केवली ने, तेथी उत्सर्गनायसाधना ते अयोगी केवली गुणगणे कही, अने सिनो एवंनूत ते मुक्त आत्मा . ए रीते साधना उलखावी. ए उत्सर्ग सेवनाना सात नय कहा. हवे एन स्वरूप बतावे जे,जे ए साधनता कहेता साधना करतां जे निजगुण केतां पोताना आत्माना गुण तेनुं व्यक्ति केतांप्रगटपणुं, तेह सेवना कहेता आत्मसेवना, वखाणो केतां कहो, एटले जेटली साधना तेटली अपवादसे वा जाणवी, अने ते साधना करता करता जेटली जेटली नवी यात्मशक्ति प्रगटवानी कारणता सहित जे आत्मशक्ति प्रगटे, ते नत्सर्ग जावसेवा जा णवी, अने शुक्षनिष्पन्न सिम अवस्था ते साध्य बे,अने जे प्रगटशु-६ आ त्मधर्म पण आत्मसंपूर्णताने कारणपणे थती सेवा, ते उत्सर्गनावसाधना जाणवी. जे उत्सर्गनावसाधना ते कार्य जे, अने निमित्तालंबी अपवाद नावसेवा ते कारण बे,शेष सर्व इव्यसेवनानुं कारण . ए रीते कारणकार्य नाव जोडवो ॥ ॥ इति अष्टम गाथार्थः ।। -- .
1 अष्टम श्रीचंप्रनजिन स्तवनं कारणभाव तेद अपवादें,कार्यरूप नत्सगै जी॥आत्मनाव ते नावाव्य पद, वाह्यप्रवृत्ति निःसर्गे जी ॥ श्री०॥ ए॥ अर्थः-इहां जेटलो कारणनाव, ते सर्व अपवादें जाणवो, अने जेटj कार्य जे स्वगुणनिष्पत्ति, तेटलो उत्सर्ग जाणवो. ए उत्सर्ग तथा अपवादनां लदण तथा फलावणी सर्व वृहत्कल्पनाप्यमाथी तथा तेनी टीकाथी विस्तार पणे जोड लेजो, अने जेटलो आत्मिकनावधर्म प्रगट्यो, ते नावनिदेपो जाणवो. अने जेटलु वाह्यप्रवर्तन ते इव्यनिदेपो जाणवो. ए इव्यनावनो निःसर्ग कहेता सहन जाणवो. एहवी श्रीचंप्रनस्वामीनी सेवायें जे हलि या, ते श्रात्मधर्म संपूर्ण वरे ॥ ए॥ इति नवम गाथार्थः ॥ कारण नाव परंपर सेवन, प्रगटे कारजनावो जीकारज सिं कारणता व्यय,शुचि परिणामिक नावो जी ॥श्री॥२०॥ अर्थः-हवे कारणनाव जे श्रीअरिहंतदेव तेहनी परंपरायें इव्यसेवना क रतां थकां नावसेवा प्रगटे, अने जावसेवाथी उत्सर्गधर्म प्रगटे, अने उत्त धर्म प्रगट्यो,तेवारें पोतार्ने कार्य शुषस्वरूप अनुनवरूप प्रगटे, अने कार्य जे शुक्ष सितारूप ते सधे केतां नीपजे, ते कार्य नीपने कारणता जे हती तेहनो व्यय केतां नाश थाय केम के कार्यनी ऊंगताये कारणता , परंतु कार्य नी पने कारणधर्म रहे नही, तेवारें रहे ? ते कहे जे. जे शुचि केतां पवित्र ना वकर्म, व्यकर्म. नोकर्म रूप हेतुसदनावरूप मल रहित जे यात्मानो पारि णामिक नाव ठे,जे पणे एजें मूल लक्षण , स्वभव्य, स्वदेत्र, स्वकाल, स्वना वरूप तेपणुं रहे, परमानंद, अविनाशी अवस्था वरे ॥ १० ॥ इति ॥ परमगुणी सेवन तन्मयता, निश्चय ध्याने ध्यावे जी॥ शुझा तम अनुभव आस्वादि, देवचंड पद पावे जी॥ श्री० ॥११॥ अर्थः-ए रीतें परम केतां उत्कृष्ट गुणी जे श्रीअरिहंत सुखदेव तेहन। सेवा अति उर्जन , ते पामीने तेहमांहे तन्मय थईने जे जीव निश्चय केतां निर्धारे, अथवा निश्चय केला पोताने स्वरूपच्याने एकलता रूपें जे ध्यावे, ते जीव, शुनिष्कलंक जे थात्मा चिदानंद घन, तेहनो जे अनुनय केतां य थार्थ ज्ञान वेद्य संवेद्य पद सहित तेहने थास्वादिने देव जे निर्यथ अथवा 1 , १ ८ ԱԿ देख चोप बा० नवनपति प्रमुख चार निकायना, तेहमां चंमा समान नाव उद्योत समता शीतलतानां कारण जे अरिहंत ते रूप पदस्थानक ते प्रत्ये पामे, एटले यहो नव्यजीवो ! जो तमें पोताना आत्मसुखना इबक थया बो, अने शुझान दने विलसो, एवी अनिलाषा जो तमने बे, तो श्रीचंप्रनस्वामी गुरूदेव, अशरणना शरण, जगदाधार, जगजीवना परमोपकारी, मोह तिमिरनो ध्वंस करवाने नावसूर्य जेहवा, कर्मरोगना परम वैद्य, माहा माहए, माना गोप, माहानिर्यामक, माहासार्थवाह, सम्यक् दृष्टिजीवना प्राण, देशविरति ने तो माहामंत्रनी परें जपवा योग्य, साधु निथ जेहनी आझायें चाले जे, उपाध्यायना हृदयरूप सरोवरना हंस, आचार्यजीना नाथ, गणधरना सादात् मोदहेतु, अने स्यामादधर्मना उपदेशक, एहवा श्री अरिहंतदेव ते नी सेवा करो, एहज आधार , ए श्रीचंप्रननी सेवा जिहां सुधि अमारी संपूर्ण सिवता न थाय,तिहां सुदि अखम रहेजो, एहोज सार २ ॥११॥ ॥ अथ नवम श्री सुविधिनाथजिनस्तवनं ॥ थारा महेला उपर मेह जरुखे वीजली हो लाल ॥ जरुखे ॥ ए देशी ॥ दीने सुविधि जिणंद, समाधिरसें नस्यो दो लाल॥सणा नास्यो आत्मस्वरूप,अनादिनो वीसरयो दो लाल॥॥ सकल विनाव उपाधि, थकी मन सरयो दोलाल॥था सत्तासाधन मार्ग, नणी ए संचरयो हो लाल ॥न ॥१॥ अर्थः-हवे श्री सुविधिनाथ परमात्मानी स्तुति करे जे. कोइक नव्य जीव अनादिकालनो मिथ्यात्व असंयम कषाययोग रूप इव्यनाव हेतुपणे परि णम्यो, एकेंख्यि सूक्ष्म बादर, तथा बेंडी, तेंडी, चौरिंकी, पचेंडीपणे अनंता नव सुधी नवचकमां फरतो अनेक कुदेवनी वासनायें वासित थको कुदेवने देवबुदिएं मानतो अथवा सुदेव जे श्रीवीतराग तेहने कर्तृत्व प्रमुख दो मानतो थको को कालें श्रीवीतराग प्रनुनी प्रनुता दीती नहीं, ते केवा रेक नवस्थतिनो परिपाक करी, कोक पुण्यना उदये श्रीमुविधिनाथ परमे श्वरनी मुश दीती, तैपण अरूपी अनंतगुण प्रजुता पणे प्रधान नासन गोचर थई. ते श्रीअरिहौवनी प्रचता देखीने उन्नसितचित्तें ते जन्मजीव श्री नवम श्री सुविधिनाथजिन स्तवनं. एए वीतरागनी उपकारता पाम्यो, तेवारे ते प्रीतें हर्पथी वोले ने, जे दीगे के तां नासनपणे प्रतीत सहित मुविधिनाथ प्रनुनी दीगो, पण ते केहवो दी तो? जे समाधि केतां धात्मगुणतुं विपरीतप्रवर्तन, ते उपाधि अथवा विप । य कपायने अनुयायि जे प्रवर्तन, ते पण उपाधि, तथा जे तप्त उत्त वक्र ता परिणामादिक, सर्वविनाव ते पण उपाधि तेने निवृत्ते सकलगुण स्वरूप परिणामी थये जे आत्मगुणनो वस्तुगतें स्थिरता ते समाधि तेहनो रस, ते ऐ करी जखो केतां संपूर्ण एटले परमसमाधि मयी श्रीसुविधिनाथ दौठो, ते दीगथी एक मोटो लान थयो, ते गुं लान थयो ? तोके जास्यो केतां जा एपणामां धाव्यो, पोताना यात्मानुं स्वरूप ते गुरूचिदानंदलक्षण जाण्यं, जे अनादि अतीत कालनो विसयो नूली गयो हतो, ते श्रीप्रनु दीनां ना स्युं, तेथी सकल केतां सर्व जे विनाव दोप यात्मिक अशुचतारूप जे उ पाधि तेहथकी मन केतां चित्त उसखो केतां पाठो हट्यो, जे ए विनाव प रिणति हुँ नहीं, तथा विनाव परिणतिनो हुँ कर्ता पण नहीं, ए मुने कर वु जोगवईं परिणमवु घटे पण नहीं, ते जेटली क्योपशमी यात्मपरिण ति ते सर्व राग देप असंयमथी निवृत्तवा लागी, भने सत्ता केतां जे अनं तगुणरूप धात्मानी सत्ता तेदना साधननी रीत केता चाल (मार्ग) ते स म्यक्झान, सम्यकूदर्शन, सम्यग्चारित्ररूप जे धार्मिक कार्य, ते मार्ग न णी ए नव्यजीव परिणम्यो, एटले जेथीयात्मसत्ता प्रगट थाय, ते मार्गन णी ए आत्मा संचयो केतां प्रवत्यौ ॥ १ ॥ इति प्रथम गाथार्थः॥ तुम प्रनु जाणंग रीति, सर्व जग देखता हो लाल ॥सणा निजसत्तायें शुद्ध, सहुने लेखता हो लाल ॥ स ॥ पर परिणति अधेप, पणे नवेखता दो लाल ॥१०॥नोग्य पणे निजशक्ति, अनंत गवेखता दो लाल ॥अ॥२॥ अर्थः-वली हे प्रचुजी ! तुमें जगत्पडात्मक तेने केवल ज्ञान, तथा के वनदर्शने करी देखो ठगे, पण जाणंग रीते एटले राग देप रहित जे एक यात्मानो जाणंग गुण वे, तेथी सर्वनाव जाणो ठो, परंतु तेमां गुजपरिणा मी वस्तुना ग्राहक नयी, अने यगुनपरिणामी वस्तुना देपी नथी, यथा ये रीते जगत्ना जाण ठो, कर्त्तापणुं नोक्तापणुं ग्राहकपणुं स्वामिपएं एट 1 ६० दे० चोग बा० ला वानां टालीने अहंबुद्धि रहित सर्वनावना जाणंग बो,वली हे प्रजुजी! तुमें केहवा बो ? जे सर्वव्यने पोताना सत्ताधर्मे शुद्ध, निर्दोष, निःसंग ले खो बो, एटले पंचास्तिकायमांत्रण अस्तिकाय तो परसंग विना ने, धने पु जलनु संयोगीपणुं ते नेदसंघातधर्म , पण कापणे नथी, जातें स्वस ताने लोपतो नथी, अने जीवने यद्यपि अनादि विनाव , परंतु सत्तारू मूलधर्मेज बे, ते प्रजुजी! तुमें जीवपणुं मूलसत्तायेंज लेखवो बो, तेमां पर परिणति जावयशुक्षता, ज्ञानावरणादि कर्म, कामक्रोधादिक सर्वने अषप णे आत्मधर्मथी जिन्न माटे उवेखो बो, तेनो आदर करता नथी देषी पणुं जे तजे, तेने त्याग कहियें, ए समता माटे त्याग वर्णव्यो , केम के देषी पणुं तो परपरिणति . वली हे प्रनु ! तुमें नोगपणे पोतानो नोग नोगवो बो, निजशक्ति जे अनंतगुणपर्याय रूप, परमचैतन्यरूप, परमानंदरूप, सद जसुखरूप, एवी जे अनंती तत्त्व विलासता तेने जोग्यपणे गणो बो, स्वध मनोज नोग्य जाणो बो, माटे हे सुविधि परमेश्वर ! तमें परमात्मतारूप परम धर्मना जोगी जो जी॥ २ ॥ इति वितीय गाथार्थः ॥ दानादिक निज नाव, दता जे परवशा दो लाल ॥ द० ॥ ते निजसन्मुख नाव, ग्रही लही तुझ दशा हो लाल॥॥ प्रनुनो अभुत योग, सरूप तणी रसा दो लालसावा से नासे तास, जास गुण तुऊ जिसा दो लाल ॥जा ॥३॥ अर्थः- दानादिक यात्मधर्म जे क्योपशमी ने, ते सर्व परानुयायी बे, पुगतानुयायी बे, ते अनादि परवश थई रह्या बे, ते सर्व, हे प्रजु ! ताहरी शुह वीतराग दशा लही केतां पामीने ते क्योपशमीनाव सर्व यात्म सत्ताने सन्मुख पणे ग्रहे, आत्मावलंबनी थाय, एटले अरिहंतावलंबनी थया पनी एहीज सर्वगुण ते स्वस्वरूपावलंबनी थाय, गुणावलंबनी थाय अने हे प्रजुजी ! ताहरी योग केतां रत्नत्रयीना स्वरूपनी रसा केतां नूमिका अनुत जे. निर्विकार, निःसहाय, निःप्रयत्न, निर्मल, निरंतर, सकलावबो धक जाणपणुं ते झान थने यथार्थ सर्वसापेक्ष अदूषित पणे सकल पदार्थने निर्धार करतो ते दर्शन तथा नीराग, निश्चल, निरामय, तत्त्वैक थिरतापरिणाम रूप ते चारित्र धर्म, ए रत्नत्रयी ते अनंत स्वनाव अनंत ७ ते नवम श्री सुविधिनायजिन स्तवनं. ६२ पर्याय उत्पाद, व्यय, ध्रुव, जेदानेद, अस्ति नास्तिरूप स्वरूपने लीधे वत बे, एहवी रत्नत्रयी, हे परमेश्वर ! ताहारे विपे परिणमी ठे,तेहनी प्रतीत ते वासना तथा उलखाण ते नासन ते तेहने थाय, जेदने तुज केतां तुमा - रा जेवा गुण प्रगट्या होय, एटले हे नाथ! हे सर्वज्ञ! हे त्रैलोक्यदीपक ! ताहरी रत्नत्रयी ते तुज समान गुणी होय, तेहनाज नासनमांधावे॥३॥ मोहादिकनी चूमि, अनादिनी नतरे दो लाल ॥ अाअ मल अखंम अलिप्त, स्वनावज सांभरे हो लाल स्व०॥ तत्त्वरमण शुचि ध्यान, जपी जे आदरे हो लाल ॥न० ॥ तेसमतारस धाम, स्वामिमुजा वरे दो लाल॥स्वा ॥४॥ अर्थः- हे प्रह! ताहरी मुभा ते परम समतानुं धाम ठे, एवी बीजा कोश्नी न होय केम के एहवी सकल परनाव रहित परिणति, तो जेणे एम कयुं होय, तेनेज निपजे, पण जे मोहें मुंज्या परिणाम, तेहनी धूमि जे स्वरूप अग्राहकता, परनावग्राहकता, परनावरमएतारूप विनावता ते थनादि कालनी धात्माने विपे ठे, इहां प्रश्न. जे ए विनावता अनादिनी , ते आत्मानो स्वपरिणाम वे किवा परपरिणाम ? जो स्वपरिणाम ,तो विनाव शा वास्ते कहो तो? भने जो परपरिणाम तोअनादि केम कहिये ? तेहने उत्तर. जे यादि केता पहेलो जीव धने पठी कर्म कहियें तो पहला सिद्ध पठी कर्म लागे, अथवा पेहला कर्म थने पती जीव, एम कहियें तो कर्ता विना कर्म केम संनये ? ए पद उपजे, ते माटे अनादि सहजातसंयोग वे. तिहां कोई पूछे जे जनय संयोग एकठो कहो, तो कारण कार्यनो संबंध केम रहे? तेहने उत्तर. जेज पादान धर्म एक समयमा एकठीज कार्यकारणता , जेम सम्यग्दर्शन, स म्यग्ज्ञानने से, तेनी पेरें शहां पण श्री विशेपावश्यकथी जाणवू, यति ॥ गाथा ॥ नय कम्मस्त य पुवं, कत्तुरजावे समुन्नयो जुत्तो।। निवारण सोविय. तह जुगवयुप्पत्ति नावे च ॥ ॥ इत्यादि गाथायी जा एवी. कोइ पूठो जे अनादिनो मलेलो तेनो वियोग केम याय ? तेहनें कहियें । गाथा ॥ जन चेह कंचपोवन, संयोगोणा संतय गधि । बुध जाई सोचार्य, तह जोगो जीव कम्माणं ॥२॥ इति पूज्यवाक्यात्. एटले ए दि ६२ देख चो बा० नावपरिणाम यद्यपि अनादिनो , पण प्रकृतिक ने, स्वरूप नथी, माटे एनो वियोग ते कीधो थाय. तेवारें कोइ कहेशे जे ए विनावनुं कर्ताप गुं केम ले ? तेने केहे . जे घात्मा स्वरूपकी तेहने स्वरूपथावणे परजावसंयोगें परकर्त्तापणुं श्रयुं डे, ते विनावमोहनी घूमि उतरे, मिथ्यात्व नी नूल टले, तेवारें अमल केतां राग हेप रहित अखम केतां केवारें खं माय नहीं, अलिप्त केतां परसंगना लेपरहित एहवो पोतानो सहजस्वनाव सांनरे, नासन गोचरमां यावे, यद्यपि कर्मे क्षेपाणो बे, तो पण स्वनावें अलिप्त ने, निरामय , कर्मसंबंध बे पण कर्मथी न्यारो , निःसंग ने, एहवो अात्मा जेवारें उतरखाणमा आवे, पनी तेहज साधक घात्मा पो तानुं तत्त्व जे गुचनिश्चयनयथी वस्तुस्वजाव तेहमा रमे, अनादि पौगलिक अशुभवर्णादिरमण तजिने, पोताना झानादि अनंतगुणमा रमे, एहज तत्त्व चारित्रता प्रगटे, पनी शुचि केतां पवित्र निर्मल ध्यान ते प्रथम अरिहंतादि क गुणीना गुण स्वरूपमा तन्मयता रूप धर्मध्यान ध्यायीने पोताना अ नंता पर्यायनी परिणति प्राग्जाव अनुनवैकत्व सत्तागत तिरोनावीनुं ना सन एकत्व शुक्लध्यान नणी जे पुरुष आदरे, केतां अंगीकार करे, ते पुरुष सर्व विनाव क्ष्य करीने परम समतारसना धाम एहवा स्वामी श्री जिनें देव,तेहनी मुज्ञ पामे,एटले वीतरागावस्था पामे, निर्मल पूर्णानंदी थायामा प्रनु बगे त्रिभुवन नाथ, दास ढुं ताहरोहो लाल ॥दासा करुणानिधि अनिलाष, अ मुझ ए खरो हो लाल॥॥ आतमवस्तु स्वनाव, सदा मुझ सानरो हो लाल ॥स॥ नासन वासन एद, चरण ध्याने धरो दो लाल ॥1॥५॥ अर्थ:- हवे प्रत्रुथी विनति करी पोतानो मनोरथ कहे , हे प्रच! तमें त्रिजुवनना नाथ बो, सम्यग्दर्शनादि गुण पमाडवाना तथा रखवा लवाना परम कारण बो, अने हुँ तमारो दास बु,इहां श्री वीतरागर्नु दासपएं तो समकेती, देश विरति, तथा सर्वविरतिने विषे जे, पण हा तो नकपणानु नपचार वचन जे, माटे हे करुणानिधि ! हे करुणाना समुह ! मुझने ए खरो अनिलाष जे, ते कढुं , जे माहरो आत्मानो वस्तुस्वनाव से दीहेण हस्सेण वट्टेण तसेण चतरंसेण परिमंमलेण किएहेण नी " * नवम श्रीसुविधिनायजिन स्तवनं लेण तोहीएण हालिदेव सुकिलेए सुरहिण सुरहिण तिनेण कडुएए कसा एण अंबिलेण मदुरेण कक्कडेण महुएए गुरुएए लहुएण सीएण एण पिएहेण सुरकण कामण रूहेण संघेण जीण पुरिसेण अनहापरिणेसणे ) उवमाण विद्यती धरूवी सत्ता अपयस्त पयं नबीसेणं सदेणं रूवेणं गंधेणं फासेणं इति आचारांगोक्त.” तथा गुपस्वसत्ता स्वरूपी,अनंत ज्ञान. दर्शन, चारित्र, वीर्य, अनंत स्वरूपका स्वरूप नोक्ता,स्वरूपपरिणामी, यसंख्यप्रदे शी, प्रतिप्रदेशे अनंतपर्यायथी नित्यानित्यादि अनंतस्वनावी, स्वकीयकार क चक्रपरिणामीरूप माहारो स्वनाव,ते सदा निरंतर मने सांनरो, नासन मां रहो, वासना, प्रतीत, नासन, ज्ञान, चरण, तेमाहे रमणध्यान तेहन स्वनावमां तन्मयता धरो. ए मनोरथ सदा माहारो , साधकनावें साध्य करीने सिक्षावस्थायें सिधरीतें सदा रहेजो ए अमिलाप ॥ ५ ॥ इति ॥ अनुमुशने योग, अनु अनुता लखे हो लाल ॥प्र०॥ व्यतणे साधर्म्य, स्वसंपत्ति उलखे दो लाल ॥स्वा Jलखतां वदु मान,सहित रुचि पण वधे दो लाल स॥ रुचि अनुयायी वीर्य, चरण धारा सधे हो लाल॥चा॥ अर्थः-इहां कोई पूछे जे तुं ताहरा थात्मधर्मनो रुचिवंत थयो, तेवारें प्रजुजीनुं गुं काम ठे? तेने उत्तर. जे प्रात्मस्वनाव विसरी, परनावरंगी थ इ, ए मादारो आत्मा शरीरसंगी, व्यासंगी, अनंगी, कुलिंगी, तथा लिगी पणें ममतालिंगी थइ रह्यो . स्वसत्ता धर्म विसरी गयो , ते हवे धनं तझानी, परम धमोही, प्रनुनी मुझ, थापनानिदेपरूप तेहनो योग म ले, तेवारें धनंतगुण रूप, सकल झायक, गुदात्मरूप एवी श्रीप्रनुनी प्र नुता तेने लखे, केतां लखे, ते उलख्या पठी जीवश्व्यपणाना साधर्म सरखापणे जे सिम यया, ते पण जीव अने हुँ पण जीव माटेंस 'नायें सरिखा यें, गुणपर्याय स्वनावें तुल्य वैये. तो जेवी संपदा श्री सुवि धिनाथ परमेश्वरने प्रगट थई , तेटलीज संपदा माहरी सत्तामा पण दे, तेथी हुँ पण ते परमेश्वर जेटली संपदानो धणी तुं, एम उलख्या पठी ते संपटा उपर बहुमान थावे, तेथी ते संपदानी रुचि प्रगटे, जे एहवी सं पदा माहारे केवार नीपजशे ? थने जेनी रुचि होय, तेहनो उद्यम थाय, केता । ६४ दे० चोप बा० तेवारें वीर्यगुणन स्फुरण ते पण रुचिने अनुयायी ,अने जे दिशे वीर्य स्फु रे, तेहमांज रमण थाय. एटले तेहनुंज नीपजवानुं याचरण थाय, एट ले प्रजु दी प्रनुनी प्रचंता नासे, ते प्रजुता पोतामा जाणे, पनी ते प्रगट करवानी रुचि उपजे,तेथी रुचिनुं वीर्य तथा चारित्र जे रमण,ते पण ते दि शे सधे, तेवारे ते सिक्ता प्रगटे, तेथी जिनमुझनो योग ते बहुं साधन जे, ए मार्ग कहो ॥ ६ ॥ इति षष्ट गाथार्थः॥ दायोपशमिक गुण सर्व, थया तुम गुणरसी दो लालाय॥ सत्ता साधन शक्ति, व्यक्तता उल्लसी दो लाल ॥ व्य॥ दवे संपूरण सिच, तणी शी वार बे हो लाल ॥ त०॥ देवचं जिनराज, जगत आधार ने दो लाल ॥ ज० ॥७॥ अर्थः-पली कायोपशमिगुण चेतना वीर्य, दानादि सर्व, जेवारे तुम के तां तारा गुणना रती थया, तेवारे ते निष्पन्नगुण रसी चेतना थवाथी था नंतगुणरूप सत्ता तेहy साधन निपजाववानी यात्मशक्ति ढंकाणी हती, ते व्यक्त केतां प्रगटपणे ननसी केतां नन्नास पामी. हवे निमित्त कारण मले उपादान कारण प्रगटे, आत्मिक रुचि तात्त्विक, तत्त्वालंबी थाय, तो संपूर्ण अविनाशी सिता निपजतां शी वार ? एटले पुष्टकारणें निय मा कार्य निपजे, तेमाटे देवचंड स्तुति कर्ता, अथवा सर्वदेवमांहे चश्मा समान ते जिनराज, श्रीवीतराग, ते सर्वजीवना आधार , एटले जिनमु भने बालंबनें अनंत जीव सिदि वस्या, तेथी अरिहंतालंबने सिक्ता निप जे, ए नियामक डे,वास्ते अरिहंतस्मरण, वंदन, नमन, स्तवन, ध्यान करो. हे जव्य जीवो! तमने एहीजआधार ॥ ७ ॥ इति श्रीसुविधि जिनस्त॥ - ॥ अथ दशम श्रीशीतलनाथ जिन स्तवनं॥ ॥ बादर जीव मागुण आदर ॥ए देशी। शीतल जिनपति प्रनुता प्रनुनी,मुझथी कदीय न जाय जी॥ अनंतता निर्मलता पूर्णता, ज्ञान विना न जणाय जी॥शी १ ते , दशम श्री शीतलनाथजिन स्तवनं. ६५ अर्थः-हवे दशमा परमेश्वर श्रीशीतलनाथजानी स्तवना करे . श्री शीतलनाथनी अनंत थविनीश्वर यात्मिक प्रचता ते प्रत्यक्ष तो केवलीने गम्य ,थने सम्यग्दृष्टि तत्वरुचिने तो अक्षामा , ते कहे . हे शीतल जिनपति ! तुमने कपाय, तृष्णा, नोकपाय, तापरहित परम वीतरागता, निस्टहता, परम परनाव धनोग्यता रूप, शीतलता प्रगटी थने पति केतां क्षीणमोही प्रमुखना पति तेनी प्रचता ठकुराइ अनंत सहज संपदा मुज थल्पज्ञानीया तो कही न जाय,केम जे सिपना थलिलाप्य,अननि लाप्य, सर्वपर्याय निरावरण प्रगट थया ने, तेमा धननिलाप्य पर्याय श्रीके वतीनाणे, पण वचनें श्रगोचर , माटे कहि शके नहीं. धने थनिलाप्य पर्याय अनंता, ते पण वचननो कम प्रवर्तन ले माटे, मित थारखें कहेवाय नहीं. तिहां अनंता जीवश्व्य, ते एकेका इव्यना प्रदेश धसंख्या ता, ते वली एकेका प्रदेश ज्ञानादि गुण धनंता , ते वली एकेका गुण ना पर्याय अनंता वे,तेमध्ये स्वनाव अनंता ॥ नक्तं च ॥ जीवापुग्गल स मया, दवपएसा य पयवा घेव ॥ थोवाणंतापंता, विसेसमहिया उवेणंता ॥ १ ॥ इति ॥ तथा निर्मलता ते ए सर्वपर्याय निरावरण, निःसंग, निःस्स हाय ठे. अने पूर्णता केतां सर्व शक्ति प्रगट जावे पूर्ण ने, ते सर्व केवल ज्ञान विना जपाय नहीं ॥ १ ॥ इति प्रथम गाथार्थः॥ चरम जलधि जलमिणे अंजलि, गति जीपे अतिवाय जी। सर्व आकाश उलंघे चरणे, पण प्रनुता न गणाय जी॥शी॥शा थर्थः-त्या दृष्टांत. जेम चरम केतां वेनो जेनी साधिक तीन रका, वाह्य परिधि ,एहवो जलधि केतां स्वयंनूरमण समुश्तेहनुं प्रवल जन, तेने को थंजलिये मापी शके अथवा कोई एहवो पण होय जे अत्यंत प्रलय काल ना मोहोटा वायरानी गतें चाले, तथा कोई थनंता लोकालोक मली सर्व थाकाश तेने चरणे केतां पगे करी उलंघे एहवो तो कोइ होय नहीं, परंतु दृष्टांत मात्र दीयो वे,जे एहवा शक्तिमंतथी पण निष्पन्न श्रीलिमपरमेश्वरनी जे प्रचता ते क्षायोपशम शक्तिवालाथी गणी नाय नहीं, थने श्रीवीत राग सर्वानी प्रनुत्ता संपूर्ण ज्ञानी जाणे, परंतु ते पण वचनयोगें कहि श के नहीं, तेमाटे अनंत ॥२॥ इति क्षितीय गाथार्थः ।।
। ६त दे० चौ बाण स्वगुण संपदामयी बो, वली हे नाथ! हे परमेश्वर ! तमें जगत्मा जीव तथा अजीव तेहना जे गुण, स्वनाव, पर्याय, ते सर्व १ इव्य, २ दे त्र, ३ काल, ४ नाव, ए रीतें चार परिणमनपणे जे, अने तमारा ज्ञानादिक गुण, ते पण व्यादिक चार परिणमने परिणमे बे, अने सर्व स्वपररूपधर्मनुं जाणपणुं करे , ते पण चार प्रकारे परिवेदन करे .ते चार प्रकार कहे . १ समुदाय, ते इव्यधर्म जाणवो २ आधारता ते क्षेत्रधर्म जाणवो.३ वर्तना उत्पादव्ययरूपनाव, ते कालधर्म जाणवो, निश्चे विचारतां तो काल इव्य जिन्न नथी, केम के पंचास्तिकायनी वर्तना ते कालधर्म डे, ए तत्त्वार्थ तथा धर्मसंग्रहणी धने विशेषावश्यकमध्ये घणी चर्चा ने. अनपेदित इव्या स्तिकनये एहने इव्य कर्तुं ने, परंतु जातें इव्यास्तिकपणुं एमां नथी, तेथी इव्यनी वर्तना ते काल, ४ तथा श्व्यनो मूलधर्म ते नाव, ए रीतें सर्वपरि एमन , ए श्री वीतराग निष्पन्नतत्त्वी प्रनुनी राजनीति चार प्रकारनी ने, वली श्रीप्रनुनी याज्ञा सर्व इव्य माने , एटले स्तवनापदें धारोपमाटे कहे जे, जे अन्य राजानी थाणा कोईक माने, कोइ न माने, पण हे प्रनु ! जे रीतें तमो तमारा झानमां जाणो बो ते रीतें तमा ज्ञान परिणमे डे, ते रीतें सर्व इव्य परिणमे , जे रीतें तमें प्ररूपणा करो बो, तेज रीतें सर्व इव्यनी परिणति , माटे तमें कोइने कहेता नथी, तथा कोश्ने त्रास कर ता नथी, जय पमाडता नथी, परंतु ते तमारा ज्ञाननी परिणति लोपीचा लता नथी, थाज्ञा लोपता नथी, एहवी सहज थाणा सम्यग्दृष्टि, देशवि रति, सर्वविरतिने दृष्ट बे, माटे निःप्रयास अखंगाणा जे ॥ इति ॥ ५ ॥ शुशायश थिर प्रनु नपयोगें, जे समरे तुझ नाम जी॥ अव्या बाध अनंतुं पामे, परम अमृतसुख धाम जी ॥शी० ॥६॥ अर्थः-हवे प्रजुसेवार्नु फल कहे . जे साधक जीव, शुक्ष निर्दूषण धाशा करीने हुभादिक पाठ दोषने टालिने एटले दुज्ञादिक दोष सहित जे करे, ते कार्यनो साधक थाय नहीं, श्रीहरिनसरिये कयुं ॥ श्लोक ॥ टु को लोनरतिर्दीनो, मत्सरी नयवान् शतः॥ यज्ञो नवानिनंदी च, निष्फला रंनसाधकः॥१॥ तथा दग्धादिक दोष रहित तथा विषयानुष्ठान जे इह लोक फलनी श्राशा, अने गरलानुष्ठान जे परन इंडियसुखनी वांबा, वली थन्यो ।
दशम श्रीशीतलनाथ जिन स्तवनं ६ए ऽन्य अनुष्ठान ते साध्य शून्यसापेक्ता विना जे करवु,इत्यादि दोप टाली जिन श्राज्ञा प्रमाणे, विधि सहित, प्रीति, नक्ति, वचन, असंगरीते. तद्हेतु तथा यमृत अनुष्ठाने. तिहां तद्हेतु ते, जे एक तेहीज साचु करवाने अर्थे मोक्ष निपजाववा माटे साधन. धने अमृत ते त्रिकरण योगनी एकता हर्पसहित त न्मयपणे निरामय साधन ए रीतें थिरथईने शंकादि चपलता रहित श्रीप्रनु जीना स्वजाति स्वनाविकगुणें करी उपयोग प्रनुगुणें जोडीने जे नव्यजीव धारमार्थी थइने श्रीशीतलनाथ परमसमतामयी प्रचुन ध्यान करवाने तेह नुं नाम समरे केता संजारे, ते जीव अनुक्रमें गुणीने बालंबने आत्मोपा दानी थईने निष्कर्मा थाय, तेवारे ते धनतुं आव्याबाध सुख परसंग रहि त श्रध्यात्मिक सुख पामे. ते सुख केहई ने ? तोके परम उत्कृष्ट अमृत थविनाशी सहज ज्ञानानंदादिक अनंत सुखनुं धाम ॥ उक्तं च ॥ सिव मयल मरुय मत मरकय मवाबाह मप्पुणरावित्ति सिगइ नामधेय वा एं संपत्ताएं ॥ तथा संमतिग्रंथे ॥ यह सुश्य सयल जगसिहर मरुव नि रुवम सहाव सिधिसुहं ॥ थनिहण मवावाहं तिरियणसारं अणुहवंति ॥१॥ एहवां सुख पामे ॥ ६॥ इति पष्ठ गाथार्थः॥ आणा ईश्वरता निर्भयता,निर्वाडकतारूप जी॥नावस्वाधी न ते अव्यय रीतें, एम अनंतगुण नूप जी॥ शी० ॥७॥ अर्थः तथा प्रचताना लिंग धाणादिक ठे, ते कहे . बीजानी बाझा तो स्वार्थ तथा जयथी कोई माने, अने प्रनु श्रीअरिहंतनी बाझा तो सहेजें कोइ इव्य लोपतुं नथी, तथा जे लौकिक प्रनुताना धणी, तेतो पौजनिक मानोपेत संपदाना धणी , थने श्रीतीर्थकर तो जगपकारी थनंत सह ज संपदाना ईश्वर ठे, तेथी ईश्वरता थभुत ठे. वीजा राजादिक तो मात्र पो ताना सेवकोथीज नय पामे नहीं, परंतु परचक्र तथा मरणादि जय सहित वे.अने माहारो परमेश्वर निर्मलानंद कारण शुरु देव तो सर्वकाल सर्वन य रहित , व अखंम अविनाशी संपदा परमनिर्नयतावंत , तथा ज गत्मा इंड, चंश, चक्रवर्ती, ते तृष्णाने उदय वादोपमयो , श्वाथी संपदा थपूर्ण ठे, थने श्रीवीतराग तो स्वसंपदापूर्ण प्रागनावना जोगी ने, तेथी समस्त परसंपदाने यवांवे, माटे निर्वधकतामयी वे. वली श्रीप्रनु प O दे० चो वा रमात्मा तेहना जे नाव केतां नावधर्म शुरूचिदानंदादिक, ते सर्वस्वाधीन के. पराधीन नथी. वत्ती ते अव्यय केतां अविनाशीपणे ध्वंसरहित जे. एरी तें धनंतगुण जे पूर्व कह्या तेना राजा ने ॥ ७ ॥ इति सप्तम गाथार्थः ॥ अव्याबाध सुख निर्मल ते तो, करणझाने न जणाय जी॥ ते हज एदनो जाएंग नोक्ता, जे तुम समगुण राय जी॥शी॥ अर्थ:-हे प्रनुजी ! जे थव्याबाध अतींघिय सुख ते अनंतुं स्वनोगीप णे तमे जोगवो बो, ते अव्याबाध सुखनुं ज्ञान केतां जाणपणुं ते करण के तां इंडियोने आधीन जे मतिज्ञान तथा श्रुतज्ञान , तेणें करी जणाय न ही तथा अवधि मनःपर्यवझान ते यद्यपि इंडियोने वाधीन नथी, तो पण ते रूपीनावना जाणंग ,पण जीवस्वरूपने जाणी शके नहीं,जे माटें क्यो पशम झानें थव्याबाधनुं स्वरूप जाण्युं न जाय, पण जे जीव तुफ समान गुणना राय केतां स्वामी थया, तेहज परमात्मा, ए अव्याबाध गुणनु स्व रूप जाणे, तथा नोगवे, बीजाने प्रगट नथी, केम के यात्मधर्म अतींघिय में माटे तेहना नोगी सिह जगवंत , बीजाथी ए नोगवाय नहीं ॥णाति। एम अनंत दानादिक निजगुण,वचनातीत पंदूर जी॥वासन नासन नावें उर्लन, प्रापति तो अति दूर जी॥शी० ॥ ए॥ अर्थः- एम धनंता दानादिक केतां दान, लान, नोग, उपनोग, वी र्य, सिदत्व प्रमुखगुण, हे प्रचुजी ! ताहरे प्रगट जे, ते वचनने गम्य नथी, पंडूर केतां मोदोटा , एहवा यात्मगुगनी वासन केतां श्रक्षा, नासन केतां जाणपणुं, ते पामधुं उर्लन , तो प्रगटपणे एहवी सिता पामवी सिक्तानी प्राप्ति थवी तेतो घणीज वेगली २ ॥ ए ॥ इति नवम गाथार्थः॥ सकल प्रत्यक्षपणे त्रिनुवनगुरु, जाणुं तुज गुण ग्राम जी॥ वीजें कांदिं न मागुं स्वामी, एदिज ने मुज काम जी॥शी० ॥१०॥ अर्थः- हे त्रिभुवनगुरो! ताहरी गुणसंपदा धनंती ते सर्व ढुं प्रत्यक्ष्प णे जाणुं एहीज मा{ बु,एहीज वाडे,माहरे एहीज काम , जे ताहरी सं पदा ते केवलीने प्रत्यक्ष , माटे केवल ज्ञान मारे बु. परंतु हे प्रचुजी ! दु बीजें कांहिं पण मागतो नया ॥१०॥ इति दशम गाथार्थः ॥
दशम श्री शीतलनाथजिन स्तवनं एम अनंत प्रनता सईदतां,अर्चे जे प्रनु रूप जी। देवचं प्रनुता ते पामे, परमानंद स्वरूप जी ॥ शी० ॥११॥ थर्थः-एम अनंती प्रजुनी प्रजुता, परमात्मता, सर्वप्रदेश निरावरणता, अनंत पर्याय, निरावरणता सकलज्ञानादि गुण निरावरणता, तेने सईद तां समकित गुण प्रगटे, ते प्रजुना गुणनी बदु मान सहित प्रतीत करतां जे जीव श्रीशीतलनाथना गुणने योगें प्रजुने. अर्च, ते प्रजुने अर्चवानो अ धिकार श्रीरायप्पसेणी सूत्रमध्ये कयुं . ॥ अगश्या वंदणवत्तियाए पूयणवत्तियाए सकारवत्तियाए सम्माव त्तियाए सुयं सुणिस्तामो वागरणं पुडिस्लामो थठे गश्या जिएनतिए ध म्मोति अबेगश्या जीय मेयंति ।। ए बालावानी टीकामा अर्थ कखोजे, तथा प्रनुजीनो योगन मले तो प्रनुनी स्थापना ते पए प्रनु समान वे. जे श्रीअरिहंतने वांदवानुं फल सूत्रे का रे ॥ हियाए सुहाए निस्सेसाए थ पुगामियत्ताए ॥ धने जिनप्रतिमाने वांदवानुं फल पण एहीज घालावे कयुं , तथा साधुने अधिकार माहावत पालवानुं फल पण एहीज कह्यु, एम सूत्रे अनेक अधिकार कह्या बे, तेमाटे प्रचना रूपने पूजवानो मोटो लान ठे, कोई इव्य हिंसा देखीने नय पामे, तेणें उपयोग देवो जे सूत्रे परजीवनी दयानुं फल शातावेदनी कही , अने थापणो धात्मा ज्ञानादिकगुणें जोडी, तो नावदया थाय ते मोरहेतु ,थने नावहिंसा ते हिंसा , तथा इव्यहिंसा ते नावहिंसानुं कारण , परंतु हिंसा नहीं. शहां श्रीनाष्यकारतुं वचन लखे ॥ एवमहिंसा नावो, जीव घरांति नयतजिनिहियं ॥ सलोवहय मजीवं, न यजीव घपंतितो हिंसा ॥१॥ नन्वेवं सति लोकस्यातीव पृथिव्यादिलीव घनत्वात् हिसाऽनावः संयतैरपि अहिंसाव्रतमिति निर्वादयितुमशक्यमितिमा टे पांच थावर वावरनी बहुलताय साधुने पण थाहार, वदन, विनय, वैया वचादिक करता, अहिंसाव्रत केम रहे ? त्यां कहे वे.जीवाकुले तोके अव श्यमेव जीवघातः संजाव्यते जीवांश्च नन कयहिंसको न स्यादिति ? उत्तर. नय घायत्ति हिंसो, घायतोति निधिय महिंसो॥ नविरलजीवम हिंसो,न य जीव घणंति तो हिंसो ॥१॥धहणंतोवि हु हिंसो,उतपुउ म यहिमरो १३ दे० चो बा० व ॥ बाहिंतो नवि हिंसो, सुक्ष्त्तणु जहा विजो ॥ २ ॥ नहि घातक ३ त्येतावता हिंसः नवा नन्नपि निश्चयमतेन हिंस्त्रः, नापि विरलजीवमित्येता वन्मात्रेणानिःपुनः॥असुनो जो परिणामो,सा हिंसा सो बायरनिमित्तं ॥ कोवियवेखि ऊनवा, ऊंम्हाणे गित्तिया वऊं ॥१॥ असुन परिणाम हेक, जीवाबाहो तितो मया हिंसा ॥ जस्स उ नसो निमित्तं, संतोविन तस्स सा हिंसा ॥ २ ॥ जीव वधो अशुनपरिणाम हेतुः तदा हिंसा यदि अशुनप रिणामहेतुर्न तदा हिंसा न इति ॥ सद्दाद रइफला, नविय मोहस्त नाव सुबा ॥ जह तह जीवानावो, न सुक्ष्मणसोविहिंसाए ॥ इति ॥ एम भागमप्रमाणे इव्यहिंसा ते कारणरूप, ते विषयकपायनाथ र्थीने हिंसा में, परंतु जिन गुणनुं बहुमान करनारने जिनपूजा कालें पु पादिकनी हिंसा ते हिंसानु कारण नथी, श्रीनगवतीसूत्रे पण क्रियाने अधिकारे एमज कह्यु ,वनस्पति हणवाना पञ्चरकाणीने पृथ्वी खोदतां थका वनस्पति हणाय तो पञ्चरकाण नांगे नहीं, तो जिनपूजाएं जिनस्वरूप थ वलंबन करतां यात्मगुण निर्मल करे, गुणीने स्मरणे अनेक गुणी थया ने, तेमाटे मुनिने अनुमोदवा योग्य जिननक्ति, रायप्पसेणीसूत्रे सूर्याने ना टक कयुं परंतु गौतमादिक श्रमणगणें दीतुं, ते सजाय जेटलो लान हतो, तो ते स्थानकें बेता रह्या, तेथी जिननक्ति ते मोदसाधन डे, एम जे प्राणी जिनना रूपने घर्चे,पूजे, ते सर्वदेवमां चंमा समान श्रीअरिहंत देव तेहनी प्रनुता पूर्णानंदमय संपदा पामे, एवं परमानंदतुं कारण श्रीशीतल नाथ प्रचुन सेवन बे, ते सर्वजीव करो, अने स्तुतिकर्ता पण देवचंद ने, तेणें पोतानुं नाम पण सूचव्यु, ए शीतल प्रनु अनंत गुणी बे,परंतु नइक पणायें जे जे गुण जाण्या, ते ते गुणनी स्तवना करवी ॥११॥ इति शीत॥ ॥अथ एकादश श्री श्रेयांसजिन स्तवनं ॥ ॥ प्राणी वाणी जिनतणी, तुमें धारो चित्त मकार रे॥ए देशी ॥ श्रीश्रेयांस प्रनुतणो,अति अभुत सहजानंद रे॥गुण एक विध त्रिक परिणम्यो,एम गुण अनंतनो उंद रे॥मुनि चं दजिणंद अमंद दिणंद परें, नित्य दीपतो सुखकंद रे॥१॥ , t . एकादश श्री श्रेयांसजिन स्तवनं. १३ अर्थ:- श्रीश्रेयांस प्रनु परमेश्वर निष्पन्न निरावरण स्वस्वरूपनोगीनो अ ति केतां थत्यंत उत्कृष्ट अभुत केतां थाश्चर्यकारी सहजानंद केतां धरुत्रि मसहज स्वनावनो आनंद बे.श्रीश्रेयांसप्रजुजी ते जीवड्व्य ने, साधनरत्न त्रयी परिणमीने सिम थया , ते तिपणे असंख्यात प्रदेशी , अनंत गुणी , अनंतपर्यायी ,ते प्रनुनो एक एक गुण ते त्रपत्र परिणतिरूप बे, सर्वश्व्यनुं अर्थ क्रियाकारीपणुं ते गुणपरिणतिथी , तेमध्ये असा धारणपणुं विशेषगुणनी मुख्यतायें ,धने साधारण गुणनी परिणति पण काव्यनी कर्त्ताने दाय , कर्ता करे तो प्रवृत्ते,कर्ता न करे, तो न प्रत ते पांच अकर्ता इव्यनी गुणपरिणति सदा परिणमे , ए रीत के, अने जीवश्व्यनी गुणपरिणति, सिक अवस्थायें सदा प्रवते , पण कारक चक्र ना वर्तनथी प्रवृत्ते , तेमाटे यात्मव्यना झानादिक जे गुण जे, ते त्रि विधं परिणमे . ए रीते त्रिविधता ते करण, कार्य, अने क्रिया, ते गुण नी तेहीज गुणमा , एत्रण परिणामनो कर्ता ते आत्मा , तिहां 3 पादानपणे प्रकृष्ट कारण ते करण अने ते करणतुं फल साध्य ते कार्य तथा ते करवारूप प्रवृत्ति ते क्रिया, कर्त्तानो व्यापार ते सियवस्थायें थ नेदरूप ले, जेम ज्ञानगुण ते करण जाणवू, अने ते ज्ञानगुणधी जे ज्ञेय पदार्थोतुं ज्ञान थाय ते एनु साध्य फल दे माटे ए कार्य जाणवु तथा ते कार्य जाणवाने जे झाननी स्फुरणा एटले प्रवृत्ति ते किया जाणवी,एत्रणे अनेद , ए त्रिविधपरिणामें परिणम्या, एवा अनंतगणना वृंद , ए श्री श्रेयांस प्रजुना सर्वगुण व्यक्तपणे स्वकार्यताने करे जे ॥ उक्तं च विशेपा वश्यके । नं कळ कारणाई, पद्याया वहुणो ज तेण ॥ बन्नेण्ने मया, तो कारण कक जयणेऊ॥१॥ इति वचनात् ॥ एम कारण कार्य क्रियानी अनेदता पण , तथा नेदता पण , का में अनेदता ने सत्व, प्रमेयत्वें अनेदत्ता ने, थने संज्ञा संख्या लक्षणे नेदता , माटे एवी व्याख्या 2 ॥ मुनिचंद केतां मुनि जे त्रिकाल अघि पयो तत्वरमणी तेमांहे चश्मासमान अथवा मुनिचंद जिणंद ते जिन सामान्यकेवलीमां चंड्मा समान, वती अमंद केतां देदीप्यमान दिद केतां सूर्य तेनी परे टीपतुं ,तेज जेनुं तथा सुखकंद केता सुखनो समूहले जेने एहवा श्रीश्रेयांस प्रनु तेहना सर्व गुणव्यक्तपणे खकार्यने करे ॥१॥ १० . ४ देश चोप बाण हवे आत्माना अनंता गुण ,तेमांहें मुख्यगुण ते उपयोग के सवाई लदिनसागरोव उत्तस्स नववा इतोअणगारो वनतस्त इति ॥ ते उपयोगमा प्रथम ज्ञान गुण . माटे प्रथम ज्ञानगुणनी त्रिविधता कहे जे ॥ इति॥ निजझाने करी शेयनो, झायक झातापद ईश रे।। देखे नि जदर्शन करी, निज दृश्यसामान्य जगीश रे ॥ मु॥३॥ अर्थः-लोकालोकमां जे वर्तमान ,तथा अतीतकालें हतुं,अने भाग मिककालें थाशे, ते सर्व पोताना तथा परना जावप्रमेयत्वपणा माटे ते झे य, एटले जाणवा योग्य , तेहढं जाणवु ते प्रात्माना असंख्यात प्रदे श निष्ठित झानगुण , ते ज्ञान, यात्मानो स्वधर्म , सर्वविशेषनो जाणं ग बे, तेथी निज केतां पोताना झानगुणें करीने जाणे एटले ज्ञान ते जाण वारूप कार्यतुं कारण थयु, नपादानकारण कार्यता एक समय , अने ते जाणवारूप कार्यनी प्रवृत्ति, ते वीर्यने सहकारें क्रिया थाय ,जो गुणनी प्रवृत्ति विना जाणवा रूप कार्य मानी, तो दर्शनोपयोग कालें झानगुगर्नु निरावरणपणुं बतुं ,पण क्रिया विना उपयोग नथी, तेमाटे कारणनूत झा में करी सर्व झेयने जाणो बो, पोताना झानगुणें करी सर्वज्ञेयना झायक तां जाणनार बो, तेथी हे प्रजु ! तमें जाएंगपणा माटे झातापदना ईश बो, स्वामी बो, ज्ञानमयी बो, सर्व जाण बो, तेथी ज्ञाता बो. हवे दर्शनगुणनी त्रिविधता कहे ले. हे प्रमुजी ! तमें पोताना दर्शनयु एणे करीने निज केतां पोताना दृश्य केतां देखवा योग्य जे सर्व प्रस्तिकाय नी सामान्यता, अस्तित्वं, वस्तुत्वं, इव्यत्वं, प्रमेयत्वादि, नित्यत्वाऽनित्यत्वा दि, सामान्यपणे जे जगीश केतां संपदा एटले थात्माने विषे अनंती सत्त्व व्यत्वादि सामान्यसंपदा , तेने दर्शनगुणें देखे, ते “ दर्शनेन दृश्यजा वानां दर्शनं करोति आत्मा" इहां यात्मा ते देखणहारो दर्शन गुणे करण जूतें देखवा योग्य जे पदार्थ, ते सर्वने देखे बे, एटले देखते कार्य, दर्श नगुण ते कारण, दर्शनगुणनी प्रवृत्ति ते क्रिया, देखणहारो आत्मा ते क तो, ए दर्शनगुणन त्रिविध परिणमन जाणवू ॥२॥ इति वितीय गाथार्थः।। निजरस्ये रमण करो, प्रन चारित्रं रमता राम रे॥नोग्य अनंतने जोगवो, नोगे तेणें नोक्ता स्वाम रे॥ मु॥३॥ के IU एकादश श्री श्रेयांसजिन स्तवनं. अर्थः-हवे चारित्रगुणनी त्रिविध परिणति कहे . हे प्रनुजी! हे पर मेश्वर ! हे परमानंद पूर्णानंदी! ताहरो अनंत धात्मधर्म ते तमने रम्य , रमवा योग्य बे, ते शुक्षात्मपरिणतिरूप निजरम्यविपे तमें रमण करो बो. चारित्रगुणे करीने एटले चारित्र गुण करणे स्वरम्यने विपेजे रमण ते रूप कार्य थने चरणगुण प्रवृत्तिरूप क्रिया तेने करो बो, तेमाटे हे प्रभुजी ! तमें रमता राम गे, पोताना स्वरूपमा रमता बो, तेथी स्वरूपरमणी स्वरूपा नुनवी स्वरूप विश्रामी बोजी॥ हवे जोगगुणनी त्रिविधता कहे . नोग्य कहेतांजोगववा योग्य जे प्रगट यात्मस्वरूप अनंतज्ञानादि गुण, तेदने तमें नोगगुणें करीनोगवो बो, ते कैम ? जे जोगांतराय कर्मनोदय तमने प्रगट थयो, ते नोगगुण तेणें करीने तमें पोतानी नोग्ययोग्य जे अनंतात्म संपदा तेहने जोगवो बो, माटे है स्वामी! तमें जोक्ता बो,जे वीजा जीवदयोपशम जोगी पुजलादि अगु६ प रिणतिने जोगवे , तेतो अशुधनोक्ता ने, अने तमें शुक्ष नोक्ता बो, एट ले नोगगुण करणे करीने निजनोक्तापणारूप कार्यने करोगे, नोगगुणनी प्रवृत्ति, ते क्रियाने करवे करीने . अत्ता सहावनोई, ते असहावा अत्तप रिणामा ॥इति वाक्यात् ॥ माटे नोक्ता गुणना स्वामी बो॥३॥इति तृतीय। देय दान नीत दीनते, अतिदाता प्रनु स्वयमेव रे॥ पात्र तुमें निज शक्तिना, ग्राहक व्यापकमय देव रे ।। मु॥ ४ ॥ अर्थः-हवे दानगुण, जे दानांतराय कर्मना क्यथी प्रगटयो के माटे ते दान गुण तथा लानगुणनी त्रिविधपरिणति कहे . शहां दान ते सिम तामां स्वगुणनां प्रवृत्तनने स्वकीय दायिक वीर्यनी सहकारतानुं देवं, ते दान अने सहकारतानी प्राप्ति जे गुणने थई ते लान, ए रीतें दान तथा सान गुण प्रवृत्ते डे, देय कहेतां देवा योग्य जे गुण तेहने सहकार ते दा न, ते दान नित्य केतां सदा दीजें, तेथी हे परमेश्वर ! तुमें अति दातागे, धनंतगुणने सहकाररूप अनंतु दान दीयो ठगे, स्वयमेव कहेता पोताथीज़ पोताने आपो वो, एटले दानगुण ते करण, अने दानगुपनी प्रवृत्ति ते किया तथा सहकाररूप दान दी, ते कार्य. ए सर्वनो स्वामी आत्मा ते टा ता ,थात्माने ए शुद्ध दान , तथा गुलान , अने जे परजावतुं - , - उ६ देव चोग बाण देवु तथा लेवु तेतो विनाव ,ते यात्माने घटतो नथी, वली हे स्वामी! तु में निज कहेतां पोतानी शक्ति अनंतगुणपर्यायरूप तेहना पात्र केतां या धार बो, तथा ते धात्मशक्तिना ग्राहक तुमें बो, थने ए यात्मशक्तिना व्यापक तन्मयता रूप अवस्थावंत पण तमेंज बो ॥३॥ इति चतुर्थ गाथार्थः परिणामी कारज तणो, कती गुण करणे नाथ रे॥अक्रिय अदय स्थितिमयी, निकलंक अनंती आथ रे॥मुाय अर्थः-वली हे देव ! हे परमेश्वर ! तमारा अनेक अनिलाप्य तथाथ ननिलाप्य गुण सर्व प्राग्नाव थया, तेहनी त्रण परिणति कहे . पारिणा मिक पणे जे अव्याबाधादिक अनंतुं कार्य, तेहना कर्ता बो, गुणरूपकरणे करीने एटले गुण ते करण थने ते करणनुं जे फल ते कार्य, तथा गुपनी प्रवृत्ति ते क्रिया, ए करण, कार्य, कियाना कर्ता हे नाथ! तमें बो, जे तुमा रुं सर्व पारिणामिकपणुं तेहना तुमेंज का बो, बीजा इव्यमां कापणुं न थी, वली हे प्रनुजी ! तमें अक्रिय बो, क्रिया ते चलयोगी पणे जे, घने सिम तो अचल ने तेथी अक्रिय बो, वली हे प्रजुजी! तमें वली हे प्रनुजी! तमें यक्ष्य स्थिति मयी बो, जे आउखानी स्थिति तेतो सयोगीनावनी जे, अने श्रीसिस्नग वंत तेतो सहजगुणी बे, तेथी अविनाशी स्थिति तुमारी जे. वली निकलंक केतां सर्व कर्मकलंक रहित बो, तथा निरावरणीएवीजे अनंती आथ केतां संपदा तेना तमें धणी बो॥५॥इति पंचम गाथार्थः॥ परिणामिक सत्ता तणो, आविर्भाव विलास निवास रे॥सहज अकृत्रिम अपराश्रयी,निर्विकल्पने निःप्रयास रे॥ मु॥६॥ अर्थः-हवे कदाचित् कोई कहेशे जे कोइ गुण अधुरो दशे ? माटे तेने पूर्ण ता कही देखाडे ने. परिणामिकपणुं ते सत्ता कहेतां बती तेहनो आविर्ना व कहेता प्रगटपणुं एटले प्राग्नाव ते अनंतगुणपर्याय निरावरण सकल पुजलसंग रहित थवे संपूर्णसत्ता तिरोनावी हती, ते प्रगट थइ , ते प्राग् नावी सत्ताना विलासना अनुनवनो हे प्रनुजी ! तूं निवास केतां घर बो. स्वगुणनोगी बो, स्वस्वनावनो धनुनवी बोवली हे प्रजु ! तुमें सहज केतां स्वनावनो जे मूलधर्म तेना अकत्रिम ते पण अपराश्रयी केतां परवस्तुना एकादशश्रीश्रेयांसजिन स्तवनं वाधार विना,ते वली निर्विकल्प केतां मनोचिंतना विना, ते वली निःप्रयास केतां प्रयास उद्यम विनाजे यात्मधर्म,तेहनो यनुनव ते तमें नोगवो बो॥६॥ प्रनु प्रभुता संमारतां, गातां करतां गुणग्राम रे। सेवक साधनता वरे, निजसंवर परिणति पाम रे॥मु॥७॥ थर्थः-एहवा प्रजुनी सेवनानुं जे फल थाय, ते कहे . प्रल जे श्री श्रेयांसना निष्पन्नतत्त्वी, निरामयी, निरावरणी, तेहनी अनुता अनंतज्ञान मयी, सर्वसंवरी अनंतानंदरूप परमेश्वरता, असहायता, सर्वशक्ति निरावर पता, धनंतपर्याय स्वकीयकार्य कर्त्तापणारूप निःकर्मता, निःसंगता, प्रजु ब, विजुल, ग्राहकल, व्यापकत्व, आधारव, कारकत्व, कारणत्व,कार्यत्व, इत्यादि प्रनुता एक एक प्रदेशे अनंतगुण पर्याय प्राग्जाव परिणमन रूप स्वरूपसंपदाने संनारतां, चित्तमा स्मरण करता, तथा गातां केतां, स्वरयोगें गावतां गुणनो ग्राम समूह करतां थकां, सेवक तत्त्वरुचि आत्मसिकता नो थर्थी ते निष्पन्न परमेश्वरना बहुमानथी जीव धनादिनो बाधक, स्वरू पपराङ्मुख थइ रह्यो ,ते जीव साधनता ते थात्मस्वरूप निरावरण करवा रूप साधन अवस्था, उत्सर्ग अपवाद समकितथी मांमी अयोगी चर्म समय रूप गुणस्थानारोहण, दोपत्याग, गुणप्राग्नाव अधिक गुणनी रुचि, पूर्ण तत्त्वना हारूप साधनापणुं पामे, ते निल कहेता पोतानी संवरपरिणति ने पामी करीने एटले प्रगुणउपयोगें वर्ततो थको चेतना गुणीना गुणने अनुयायी थाय, तेवारें स्वरूपहारूप दर्शनगुण परिणमे, तेथी पोतानी संवरपरिणतिने पामे, ते जीव तत्त्वताने साधे, अने साध्यरसीनी जे साध कता ते परमानंदतुं कारण ॥ ७ ॥ इति सप्तम गाथार्थः ॥ प्रगटतत्वता ध्यावतां, निजतत्त्वनो ध्याता थाय रे॥तत्त्व रमण एकाग्रता, पूरणतत्त्वें एद समाय रे।मु०॥ G॥ अर्थः- तेहीज नावना कहे . के आत्माने पोतानी जे संपदा तेतो कर्म पाहत , ते नासनमां भाववो उर्जन . अने निष्पन्न परमेश्वरनी तत्त्यता तो प्रगट , ते श्रुतोपयोगें नासनमा घावे, तेमाटे प्रगटतत्त्वी जे श्रीधरिहंत तिम, तेनी निरावरण अात्मसंपदा तेने ध्यावतां यका, जीव पो GO ॥ दे० चोप बाण ॥ पंथिडो निहालुं रे बीजा जिन तयो रे ॥ए देशी॥ पूजनातो कीजें रे बारमा जिन तणीरे,जसु प्रगट्यो पूज्य स्वनाव॥ परकृतपूजा रे जे श्छे नदी रे, साधक कारज दाव ॥ पू० ॥१॥ अर्थः- हवे बारमा श्री वासुपूज्य स्वामीनी स्तवना करे . हे नव्य जीवो! तमारे जो आत्माने सुखी करवानुं मन दे, तो बारमा जिन वीतराग श्रीवासपूज्य पुरुषोत्तमनी पूजना कीजें, एटले सकलगुणनिरा वरण, परमचारित्री, परमज्ञानी, अयोगी, अनोगी, अलेशी, असहायी, अकषायी, अरूपी, गुस्वरूपी जे सिह, सकलपरजाव अनोगी, पुन लोपचाररहित एहवो पूज्यस्वजाव जेहनो प्रगट्यो , तेहनी पूजा कीजें, जे नक्तिना रागी नहीं,बने देषी नहीं, एहवा सर्वज्ञ तेहीज पूजवा योग्य ले ॥ उक्तं च याप्तमीमांसायां ॥ देवागम ननोयान, चामरादिविनत यः॥ मायाविष्वपि दृश्यंते, अत स्त्वमसि नो महान् ॥ १ ॥ समांत रितदूराथ, प्रत्यदाः कस्यचित् यथा ॥ अनु मे तत्त्वतोझान, मिति सर्वज्ञशं सितं ॥ २ ॥ अश्सय पाडिहेरा, सब कम्म उदयसंनूया ॥ तेणं न विम्द उमे, विम्ह वीयरागते॥१॥ इत्यादि ॥ वली प्रनुनु पूज्यपणुं कहे जे. जे परकत देवता मनुष्य गुणरागी थक अनेक प्रकारनी नक्ति, पूजा करे ,परंतु परमेश्वर,कोश्नी पूजा बता वांट ता नथी, बादोष रहित , माटे परनावना संग, तथा परकृतपूजाने वांत ता नथी, ते पूज्य जाणवा. अने साधक जे मोदना अर्थी, मार्गानुसारी समकेती, देशविरति, संवेगपदी मुनिराज, तेह कार्य, जे संपूर्णसिद्धता तेहना दाव केतां नपाय , तेहीज निमित्त योगें अनंत सिहनिपिना,मा पोतें पूजाना अवांबक,अने पूजे तेहने परमानंद पूर्णता निपजे ॥१॥ व्यथी पूजा रे कारण नाव- रे, नाव प्रशस्तने शुद्ध॥ परम इष्ट वल्लन त्रिनुवन धणी रे, वासुपूज्य स्वयं बुद्ध ॥ पूर्ण ॥२॥ अर्थः ते पूजाना बे नेद , एक इव्यपूजा, बीजी नावपूजा, तिहां न्हवण विलेपनादिक जे बाह्य नपचार, योग समारवाने करिये, ते इव्य पू जा जाणवी. तिहां अढार पापस्थानक , ते सर्व धात्माने उखहेतु बे, ते घादश श्री वासुपूज्यजिन स्तवनं सर्व पलटाववाने पूजामा प्रशस्त राग करियें,ते धात्माने तळातीयतजवायोग्य जे कर्म ते कर्म निरवानी नीति ,माटे जिनपूजा ते संवर ठे, तेथी अवश्य करवा योग्य , तेमां बाह्यथी जे फूल, केसर प्रमुखनी पूजा, ते इव्यरूप में, ते जावपूजा जे गुणगुणी एकत्वता रूप तेह कारण , माटे व्यनिदेपो ते तेहनेज कहिये, के जे नावतुं कारण होय. हवे नावनि पूजा ते वेष कारनी के. प्रथमप्रशस्तनावनियें पूजन; बीजं शुचनावनिदेखें पूजन, ते हमां नाव ते धात्मानी परिणति, धने पशस्त ते गुणी कपर राग जाणवो ॥ उक्तं च ॥गाथा ॥अरिहंते सुयरागो, रागो सुमुणीसु पवयणेसु य ॥ ए सुप सो रागो,इति वचनात् ॥ तथा चनसरणपयन्नामा कमु ॥ सुकयाण रा य समुप्पन्न, पुन्न पुलयं कुरु करालो ॥ इति वचनात् ॥ हवे प्रशस्तनुं स्वरूप लिखे बे. तेमां जे विषय परिग्रह उपर राग , तेथी तो कर्मबंध उपजे, अने अनुकंपा ते शातावेदनीनी हेतु , तेतो सर्वनिर्गणी जीव उपर पण बे, तथा गुणी नपर अनुकंपा करवी,ते निंदामा रहेवा योग्य वे ॥ उक्तं च .यावश्यके ॥ मुहिएसु अ उहिए अ, जा मे असंजएसु अणुकंपा ॥ रागेण व दोसेण 'व, त निंदे तं च गिरिहामि ॥ १ ॥ इति वाक्यात् ॥ तथा जे अ रिहंतादि पंच परमेष्ठी अने आगम, साधर्मिक उपर पदपात विना गुणीप णा माटे जे राग, ते प्रशस्त राग जाणवो. ते यद्यपि पुण्यवंधनो हेतु बे, त थापि उता धात्मगुणने स्थिर थवानो तथा नवा प्रगट करवानो हेतु . पुण्यानुवंधी पुण्यनो हेतु , ए श्री हरिन पूज्य पंच वस्तुग्रंथमा कयुं बे॥ गाथा ॥ नाणा गुणरुखसु,तारसीय गुणसंपर्य संपत्तो ॥धन्नो गुणसंपत्तो पसनरागं तिहिं कुणई ॥ १ ॥ गुणरु मूलं एयं, तेणं गुणवुड्डिहेनधन णियं ।। जद इलाइपुत्तो, पसबरागेण गुएंपत्तो ॥ २ ॥ इति वचनात् ॥ ३, हां कोई पूजे जे, श्री गौतमस्वामीने त्रिनुवन दयाल, त्रिशलानंदन, श्रीवीर परमात्मा उपर राग हतो, ते केवलझाननेरोधक केम थयो ? तेहने उ । तर कहे . जे श्रीगौतमनो प्रशस्त राग, क्योपशम रत्नत्रयानो तो दीपक हतो, पण श्रीवीर विद्यमान उतां, रागनी मंदता था नही, केम के ठते का रणें राग टलवो कर दे, पण जेवारे कारण मट' तेथी रागनी अवस्था घटकी, तेवारे श्रेणी थई, तेम प्रशस्त राग सर्व जीवोने क्योपशमी रत्न त्रयीनो विरोधी नथी, दायकतानी हिायुक्त, दायकताने नजीक करे, परं । P ॥ , दे० चोग बाण तु वायकरत्नत्रयी थवा दीये नहीं ॥ उक्तं च श्रीसंविज्ञमुख्यैः श्रीजिनेश्वर सूरिपूज्यैः संवेगरंगसालायां ॥ सिके रत्तो तग्गुण, हाए ललए गुणे सवे ॥ तेणं अरिहंताई, सुगुण सुरागं समाहित ॥ १॥ ते माटे प्रशस्त जावत जा ते पण साधकतामां बे. हवे शुचनावपूजा ते, जे यात्मानु सामान्य चक्र, विशेषचक्र, श्योपशमी चेतनावीर्य, ते सर्व, श्रीअरिहंतपरमात्मान हायकसिचत्वादिगुणानुयायी प्रवृत्ते, ते गुचनावपूजा जाणवी, एटले गुण रागी थईने गुणबदुमानी श्रवं. पनी स्वस्वरूपमा तन्मयथये थके स्वरूपपूर्ण ता निपजे,ए मोदनो मार्ग जे. हवे प्रशस्त नाव पूजानु स्वरूप कहे जे. श्री अरिहंत वासुपूज्य स्वामी, स्वयं केतां पोताथी बुई थया, एहवा त्रिनुवन नाथ ते परम केतां अत्यंत इष्ट केतां रलियामणा वर्लन केतां वाव्हा लागे, ते प्रशस्तरागरूप नाव पूजा जाणवी ॥२॥ इति क्षितीय गाथार्थः ॥ अतिशय महिमा रे अति नपगारता रे, निर्मल प्रनु गुणराग ॥ सुरमणि सुरघट सुरतरु तुं बते रे, जिनरागी महानाग ॥ पू॥३॥ अर्थः-वली प्रशस्तरागीपणुं उलखावे . जे श्री अरिहंतअतिशयना महिमा उपर अभुतता आश्चर्यता तथा पाठ प्रातिहार्यनी विस्मयता इत्यादि देखीने अथवा सानतिने जे राग चपजे, ते सर्व प्रशस्तराग जाणवो, तथा जगतना जीवोने मादामोहांधकार निवारवारूप धर्मदे शना देईने विसरी गएलो जे यात्मधर्म, तेने देखाडे सर्व संदेह टाले ए उपगार, नावधाजीविकाना दातार, तत्त्वथी जूलें पड्या जीवोने तत्त्व ना देखाइनार, एहवं उपकारी पणुं श्रीअरिहंतनुं बे, ते उपकारीपणा उप र जे इष्टता, तथा निर्मल कर्म आवरणों रहित केवल ज्ञान,केवल दर्शन, वी तरागता, यसंगता, स्वरूप जोगी प्रमुख गुण उपर राग ते पण प्रशस्त राग कहियें. वली सुरमणि केतां चिंतामणि रत्न अने सुरघट केतां कामकुंन त था सुरतरु केतां कल्पवेद ते सर्व तु जासे केमके एतो इहलोकसुखना हेतु, तथा नावअशुचताना वधारवा वाला , तेहने असार जाणीने तुब गणे, अने श्रीअरिहंतनो राग ते परंपरायें धात्मसुखनो हेतु बे, आत्मा ना गुणनी वृद्धि करवानुं पुष्ट निमित्त जे, ते माटे श्री जिनराज, परमदयाल, स्वगुणनोगी, मादागोप, परमोपकारी, माहारी तत्त्व संपादना उपदेशक, , રે शादश श्री वासुपूज्यजिन स्तवनं. ते उपर जे जीवने साची उलखाणे राग प्रगटे, ते जीव माहानाग्यवान्, तथा पवित्र जाणवा,जे जीव कामराग, हटिराग,स्नेह रागनी नोड टालीने, श्रीपुरूषोत्तम, परमानंदी श्रीवासुपूज्य प्रनु उपर रागी थयो, तेने धन्य जे. ते महंत जीव, मोहोटा नाग्यनो धणी जाणवो, ए सर्व प्रशस्त रागनाव पूजा कही ॥ इति तृतीयगाथार्थः ॥ ३ ॥ दर्शन झानादिकगुण आत्मना रे,प्रनु अनुता लयलीन ।। शुद्ध स्वरूपी रूपें तन्मयीरे, तसु आस्वादन पीन ॥पू॥४॥ अर्थः- हवे शुचनावपूजा कहे जे तिहां जे आत्माना क्योपशमनावी दर्शनगुण, तथा ज्ञानादिगुण, ते सर्व प्रनुनी प्रनुताथी लयलीन थया ने, बहुमान श्रीअरिहंतनु बे,जासन पण धरिहंत गुणनी अनंततार्नु ने रमण श्री अरिहंत गुणनां स्वरूप नासनतुं ने, अनुनव पण अरिहंत गुणना जासननो , एम जेटली आत्मशक्ति प्रगटी , ते सर्वधरिहंत गुणने अ नुयायी करीने,तन्मयतारूप करे,ते शुधनाव पूजा जाणवी ते धावीरीतेः- प्रजुतानो निरधारनासन धास्वादन, ते आनंदतायें मम रहेQ, शुवस्व रूपी परमात्मा तेहस्वरूप जे वस्तुधर्म, तेमध्ये तन्मयो थईने, तेना था स्वादने धनुनवें, पीन केतां पुष्ट रहे,ते नावथी नक्ति जाणवी, तथा वंदन नमनादिकते योग नक्ति जाणवी तथा प्रनु नपरश्टता ते राग नक्ति जाणवी, तथा ९ सदुथी मोटो माहरे अरिहंत परमेश्वर जेवो धणी , हुँ मोदना मार्गने पाम्यो, धने पोताना यात्मगुणने प्रजुनी प्रजुताने अनुयायीपणे वावे, एहवो लीन थको रहे, तेहने तत्त्वनक्तिवंत कहिए. एहवा सम केति, देशविरति, सर्वविरति, जेणें पोतानी मूलपरिणति प्रजुताथी मेलवी. , थात्मपरिणतिरूपउत्संगें प्रजनी प्रजुताने रमावी रह्या , माहानु नाव ठे, ते गुचनावपूजा जाणवी ॥ ४ ॥ इति चतुर्थ गाथार्थ ॥ शुश्तत्त्व रस रंगी चेतना रे, पामे आत्मस्वनाव॥ आत्मा लंबी निजगुण साधतोरे, प्रगटे पूज्यस्वनाव ॥ पू०॥५॥ अर्थः- एम शुक्षनिर्मल तत्त्वी श्रीअरिहंतदेव लिम नगवान् तेहनारसें रंगाणो थकी तेहना गुणनी नोगीजवारे चेतना थयी,अन्य विकल्प टाली
.
.
'
GU
दे चो० बाण
अनुनवनावना सहित प्रचुस्वरूपे रसीली थइ तेवारे ते चेतना पोताना था
त्मस्वनावने पामे, अात्मस्वनावरुचि, आत्मस्वनावोपयोगी, यात्मस्वनाव
रमणी, आत्मानुनवो थयो, एटले उपादानावलंबो अवस्था पामे; अने जे
वारें एनव्यजीव आत्मावलंबी थाय, तेवारें पोताना गुणने साधतो निप
जावतो, सम्यक् दर्शनादिक गुणने प्रगट करतो, गुणस्थान में दोषनी
हाणी गुणप्राग्जाव स्वरूपएकत्त्व स्वरूपानुनव यतो थको तल्लीनताने नि
पजाववे पोतानो अनादिकालनो सत्तागतपूज्य स्वनावने प्रगट करे, एटले
पहेला हूं परमपूज्य अनंतगुणी , ए निर्धाररूप सम्यक् दर्शन प्रगटे,स्या
हादसत्तार्नु जासन थाये, पडी जे सत्ता प्रगटी, तेहनो रमण अनुनवरूप
चारित्रगुण प्रगटे, पनी शुक्लध्यान प्रगटे,पडी निरावरण केवलज्ञान नीपजे,
ए परमपूज्य श्रीअरिहंतने पूजवाथी पोतानो पूज्यस्वनाव प्रगटे ॥ ५ ॥
आप अकर्ता सेवाथी वे रे, सवक पूरणसिधिनिजधन न
दीए पण आश्रित लदे रे, अदय अदर शधि॥पू॥६॥
अर्थः-श्री वीतराग पोते परजीवना मोदना अकर्ता में,केम जे परका
पणुं जीवव्यनो धर्म नथी, तेमाटे पोते परजीवनी लिदिना अकर्ता में,
पण श्रीप्रनुजीनी सेवाथी सेवक जे नक्त, तेहने हुवे केता थाय सुथाय तो.
के संपूर्ण सिक्ष्ता निपजे निज केतां पोतानो धन जे अनंत ज्ञानादिकगुण
ते प्रनु कोइ बीजाने आपता नथी, एटले कोइ पोतानो गुण बीजाने आपे
नहीं,धने ते गुण पण पोतानी इव्यने मूकी बीजामां वर्ते नहीं थने को
इव्य कोव्यनो गुण ग्रहे पण नहीं,सर्व इव्य पोतें पोतानी सत्ताना स्वामी
बे, तेमाटे अरिहंत पोते कांश थापताज नथी परंतु जे अरिहंतनें याश्रित
सेवे, ते निश्च अदय केतां जेहनो दय न थाय तथा जें विनाश नपामे,
तथा यदर केतां खरवू जर जेहमां नथी, एवी. अविनाशी अदर थ
नंत यात्मसंपदा पूर्णानंदादिक ऋदि लहे केतां पामे, माटे जिननक्ति
तेहीज सिकता नीपजववानो पूर्ण उपाय ॥ ६ ॥ इति षष्ट गाथार्थः ।।
जिनवर पूजा रे ते निजपूजना रे,प्रगटे अन्वयशक्ति ॥ पर
मानंद विलासी अनुनवे रे, देवचं पद व्यक्ति ॥पू॥७॥
त्रयोदशश्री विमलजिन स्तवनं. जय अर्थ:-जें जिनरांजनी पूनी जक्ति करवी, ते पोताना यात्मानी पूज ना करो , यात्मगुण वधारवा ठे, यात्मसंपदांनी पुष्टि करवी, केम जे जिनसेवनाथको पोताना धन्वयी गुण जे सहजझानानंदादिक अनंत शक्ति ते पोपे, वधे, प्रगटे, निरावर्ण याय, ते जीवपरमानंदनो विलासी थई, अनुनवे केतां नोगवे, सर्वदेवमां चंमा समान जे पद परमात्मता, पूर्णता, निरावर्णता, निरामयता, तत्त्वनोगता, स्वरूपानंदतारूप, तेहनी व्यक्ति केतां प्रगटता जे कर्मावणे अनादिनी घावृत्त ठे, ते सर्व कर्मक्षये थये यक्रिय, अनवहिनता, शक्ति प्रगटे, गुरू थाये, तेमाटे निष्पन्न जि ननी जति ते परमात्मता रूप यात्मसिक्तानुं कारण , तेमाटे हे मो छार्थी जीवो तमे श्रीवीतराग अरिहानीपूजना ते विधि सहित निरनिला पे तत्त्वसाध्यतायें करो, एहज उत्तमउपाय ॥ इति श्रीवासपूज्यनिना ॥ अथ त्रयोदश श्रीविमलजिन स्तवनं॥ ॥ दासबरदात सीपरे करे जी ए देशी ॥ विमल जिन विमलता ताहरी जी, अवर वीजे न कदाय॥ लघु नदीजिम तिम लंघीयें जी, स्वयंनुरमण न तराय ॥ वि०॥२॥ यर्थः-हवे श्री विमलनाथ प्रनुजीनी स्तुति कहे जे हे विमलजिन ! हे परमेश्वर ! ताहरी विमलता केतां तमारी निर्मलता. केहेवी वे ? जे समस्तव्यकर्म नावकर्मपरानुजायीतादि दोप रहित पणेने एहवी निर्म लता ते थवर केतां वीजा को बद्मस्थ जीवने न कहाय केतां कहि शकाय नहीं, सिवस्वरूपस्य अनंतत्वात् वान्नक्रमपरिणितत्वात् घायुष्या रूपत्वात्, तेनवक्तुंनशक्यते केन इतिनाप्यवचनात् तेमाटे कहेवाय नही ते नाउपर दृष्टांत कहे जेम लघुनदी केतां नान्हीनदी तेने जेम तेम संघीयें, केतां उत्तरियें, पण असंख्याता कोडी जोजननो स्वयंजूरमण नामा स मुश्, ते कोइ पामर जनथी तखो जाय नहीं, धने प्रजुना गुणतो स्वयंनू रमण समुश्या पण धनंत गुणा ,ते सर्व वचने कहा जाय नहीं ॥ १ ॥ सयल पुढवी गिरि जल तरु जी, कोई तोले एक दाथ ॥तेद पण तुऊ गुणगण नणी जी, नाखवा नहीं समरथ ॥ वि ॥२॥ , - देण्चों बाण गुणांतरनी विवक्तिगुणमां नास्तिता तथा परपद केतां परश्व्यना गुगनी नास्तिता ए नास्तिता सर्व वस्तुधमै पारिणामिक नावे. रही ले, ते सर्वनि रावर्णपणे हे श्रीविमल प्रच! तमारी परिणामिकतामध्ये तथा कर्तृताम ध्ये नोक्तृतामध्ये समकाले केतां प्रतिसमये समाये में, एटली अनंतता तमारे विषे , हे प्रजुजी तमारी निर्मलता ते समकेति जीवने श्रधागोचर जे, तथा पूर्वधरने परोदनासन गाचर जे, अने केवलीने प्रत्यक्ष बे, ए रीतें अनिलाप्य तथा धनजिलाप्यनी अनंतता, ते बीजा कोस्थी कहा य नहीं, माटे हे नाथ ताहरूं झान, दर्शन, सुखधर्मनी धनंतता ते जे न व्यजीवने स्या दादोपेत नासन प्रतीत गोचर थइ, ते जीवने पण धन्य , तो हे प्रत्रुजी ! तमारी शीवात कढुं तसे तो मादापूज्य बगे, मोहोटा बो॥४ तादरा राघवनावने जी, आदरे धरी बहुमान ॥ तेदने तेदिज नीपजे जी, ए कोई अभुत तान ॥ विण ॥५॥ अर्थः-हे प्रचुजी ताहरो जे : शुइनिर्दोष स्वजाव, अनंतानंदादि रूप अक्रिय, अक्षय, तेहने जे पादरे केतां अंगीकार करे, वंदन, सेवन, स्मर रण, ध्यानादिकपणे पादरे, वली बहुमान केतां अत्यादरपणे जे आहे, ते साध्यार्थी सेवकनो तेहवोज पोतानो स्वनाव गुम थाय, निःकर्मता नीपजे प्रचना जेहवो स्वनाव निर्मल थाय, माटे हे प्रनो ! ए कोई अनुततान केतां ततं जे जे अरिहंत प्रचुनुं शुषस्वरूप चिंतवतां ध्यान करता, पोतानुं स्वरूप नीपजे, एहिज आश्चर्य ने ॥ ५ ॥ इति पंचम गाथार्थः ॥ तुम प्रनु तुम तारक विनूजी, तुम समो अवर न कोय॥तुम दरिसणथकी हुँ तरयोजी, शुध आलंबन होय ॥ वि०॥६॥ अर्थः- माटे हे श्रीविमलनाथ! माहरा प्र अधिपति तुमेज लो, वत्तीमुजने संसारमाथी तारवा वाला परमनिर्यामक परमसामर्थवंत तुमे बो, हेदव! हे नाथ! हे कृपासिंधु ! हे ज्ञाननानु तुमसमान माहरे बीजो कोई नथी त्रिवनमांहे तमेज दयाल बो, हे जगत्वत्सल ताहरो दर्शन केतां देखवु अथवा दर्शन ते समकित तेने पामे अके हुँ तखो, संसार समुइने उलंगी पार थयो ईहां कारण, पामे थके जक्तिना दर उपचार के ३ - चतुर्दश श्री अनंतजिन स्तवनं. नए वचन क, एम शुरू निर्मल स्वरूपनो आलवी थयो थको हे नाथ ! ता हरा स्वरूपने अवलंवें, में माहारु स्वरूप उतरव्युं, ते उलख्याथी स्वरूप रुचिपनी, पनी स्वरूपविश्रामी अनुनवध्यानी यये तखो ए नाची कार्य नो वर्तमानरोप नैगमनयनुं वचन ॥ ६ ॥ इति पष्ठ गाथार्थ ॥ प्रनुतणी विमलता लखी जी, जे करे थिरमन सेव ॥ देव चं पद ते लहे जी, विमल आनंद स्वयमेव ॥ वि० ॥७॥ अर्थः- ए रीतें प्रचुजीनी विमलता केतां निर्मलता तेने उलखीने जे प्राणी थिरमन केतां इढमने सेवा नक्ति करे, ते समकेति, देशविरति सर्व विरति जीव, सर्वदेवमा चश्मा समान पद परमात्मपद लहे केता पामे अनादि संततिसंयोगी नावकर्म उपाधीने क्ष्य करीने, निर्मल सि-६ वुम यात्मतत्त्वनी पूर्णता ते पामे, इहां स्तुतिकर्ता नाम पण देवचंद ने, ते सूचव्ह्यु ए पद कहे जे जे मध्ये विमल केतां निर्मल थानंद ते स्वय मेव केता पोतेज , ते पोतानो आनंद पोते जोगवे एहवा अनंत धर्म मागनाव रूप श्रीविमलनाथनी सेवना करो, मोक्षार्थी जीवने श्रीअरिहंत सेवना तेहिज मोटुंकारण ने, अनादिनी चांति टालवानु पूष्टनिमित्त , ॥ ७ ॥ इति त्रयोदशम श्री विमल जिन स्तवनं संपूर्ण ॥ ॥ अथ चतुर्दश श्री अनंत जिन स्तवनं ॥ ॥ दीतीहो प्रनु दीनी जग गुरु तुज ।। ए देशी ॥ मूरति दो प्रनु मूरति अनंत जिणंद, ताहरी दो प्रनु ता दी मुझ नयणे वसी जी॥ समता दो प्रनु समता रस नो कंद,सहेजें हो प्रनु सहेजें अनुभव रस लसीजी॥१॥ थर्थः- हवे चौदमा प्रनु श्री अनंतनाथजीनी स्तवना करे ने नंतनाथजिणंद ताहरी केतां तुमारी मूरति केतां मुश एटले थाकार ते माहारा नयणे केतां नेत्रने विपे क्सी ? ते मुझ कहेवी ने तो के समता जे राग हेप रहितपणुं ते रूप जे रस तेनो कंद वे. वली सहने प्रयास विना अनुनव स्वनोगीपणुं तेहना रसथी लीन तन्मय वे ॥१॥ 12 - ए. दे० चोबाण नवदव हो प्रनु नवदव तापित जीव, तेहने दो प्रनु ते दने अमृतधन समी जी । मिथ्याविष दो प्रनु मिथ्या वि पनीखीव ॥ दरवा दो प्रनु दरवा जांगलि मनरमीजी॥॥ अर्थः- वली जवजे चारगतिरूप संसार, ते रूप दव केतां दावानल ना तापे करी ने बली रहेला जीवोने परम शीतलता करवाने ताहारी मूरति ते अमृतना मेह समान डे, एटले संसारनो ताप तमारा दर्शनथी मटे , माटे. वली मिथ्यात्वरूपविष तेहनी खीव केतां धूमि मूळ तेहने हरवाने जांगुली केतां गारुडीनामंत्र समान ताहरी मूर्ति ले ॥२॥ इति ॥ नाव दो प्रनु नावचिंतामणि एद,आतम दो प्रनु आ तम संपति आपया जी॥ एहिज दो प्रनु एहिज शिवसु खगेद, तत्त्व दो प्रनु तत्त्वालंबन बापवा जी ॥३॥ : अर्थः- वलीहे प्रलु ! तुमारी मुज्ञ नाव चिंतामणि रत्नसमान में, ए टले चिंतामणि रत्नते इंडियसुखनो हेतु , ते तो इव्य चिंतामणि ने अ ने श्रीवीतरागनी मूज्ञ ते मोदसुखनी हेतु दे, माटे नाव चिंतामणि स मान बे, प्रात्मानी पोतानी अनंतझानादिक संपत्ति प्रापवाने चिंताम णि रत्न समान बे, माटे एहिज शिव सुखनुं घर बे, तत्व जे वस्तुनो मू लधर्म बे, ते आलंबवाने तुमारी मूर्तिश्रेष्ठ कारण बे, ॥ ३ इति ॥ जाए दो प्रनु जाएं आश्रव चाल, दीठे दो प्रनु दीठे संवर वधे जी॥रत्न दो प्रनु रत्नत्रयी गुणमाल, अध्यातम दो प्रनु अध्यातम साधन सधे जी ॥४॥ अर्थः- वली जाय केतां नाश पामे पाश्रव केतां नवा कर्म लेवानी चाल नाशपामे तथा प्रजुजीनी मूर्ति दी, संवरनी वृद्धि थाय, यात्म धरमणरूपता वधे वली रत्नत्रयी केतां सम्यकुदर्शन, ज्ञान, चारित्ररूप जे गुणनीमाला केतां निर्मल श्रेणि ते जेहमां ,एहवो अध्यात्मात्मस्वः रूप, तेहढं साधन केतां नीपजाववानो उपाय ते सधे केतां नीपजे ॥५॥ r चतुर्दश श्री अनंतजिन स्तवनं. एर मीनी दो प्रनु मीठी सूरत तुऊ, दीठी हो प्रनु दीवी रु चि बढुमानधी जी ।। तुम गुण दो प्रनु तुझगुण नास न युक्त, सेवे दो प्रनु सेवे तसुनव नय नथी जी॥५॥ थर्थः हे प्रजुजी तोहरी सूरत केता थापना जे थाकाररूप सुंदर मु शादीती ते घणी न मीठी केतां मिष्ट लागी पण केवी दीनी जे रुचि मो दानिलापयुक्त तथा बहुमान संयुक्त थत्यंत हरपे दोती, जे आज दु धन्य कृतपुण्य जेम वसुदेव हिममध्ये कयुं . कोविदु पुन्नवित, ववि पुत्वं च जव सहस्तेहि ॥ तेणं जिपवरदसण, संनोमपंच जे लो ॥१॥ तेथी श्र हो वीतरागता ! अहोग्यानता ! अहो उपकारता! अभुतता! पाश्चर्यता जे हुँ रंक दीन मोहमग्न थसंयमीने ए प्रनु मुझनो योग बन्यो, ते घणी ज मोटी वात थई एहवा बहुमाने दोनी, एहवी थरिदंतमुसा तें अग्दिंत ना केवल ज्ञानादिक गुण जै थनंत चतुष्टय तेहना नासन उपयोग युक्त जे जीव सेवे, पर्युपासना इव्य तथा नावथी करे, तेहने नवकेता संसारनो नय नयी जे अरिहंतनी नक्ति करे ते संसार भ्रमण करेनहीं ।। वक्तं च ॥ इको विनमुकारो, जिणवर वसहस्त वक्षमाणस्त ॥ संसारसागरा,तारे नरं व नारिंवा ॥ १ ॥ इति वचनात् ॥ ५ ॥ इतिपंचम गाथार्यः ।। नामे दो प्रनु नामे अभुत रंग, उवणा दो प्रनुव्वणा दी नल्लसे जी। गुण आस्वाद दो प्रनु गुण आस्वाद अनंग, तन्मय दो प्रनु तन्मयतायें जे धसे जी ॥६॥ अर्थ-वलीहे पल तमारूं नाम सांजलवाथी यनुत केतां विस्मयनूत रंग उपजे, वली हे देव ! ताहरी परमोपकारी थापना दीवाथी उन्नात थाय वे. माटे यापना परमोपकारी जे दोठे पोतार्नु स्वरूपपएं सांगरे वली थापनाने निमित्तं गुण जे धनंत चतुष्टयाटिक, परम निर्मल यथार्योपदेशा दिक वचनातिशय अशोक रद, इंशध्वजादिक देखीने धनंग गुणतुं श्रा वादन याच ते गुण धास्वादन केचोठे तोके अनंगते ते कोने नापजे के जै जीव, तन्मयतापणे श्रीप्रनुना गुणची धसे, तेदने नीपजे तेनेज इत्या दिक वातोनो वानंद चाय ॥ इति पष्ठ गाथार्थः ॥ ६ ॥ .
ए - . . h 'एश देचो बाण गुण अनंत दो प्रनु गुण अनंतनो टंद ॥ नाथ हो प्रनु नाथ अनंतने आदरे जी ॥ देवचं हो प्रभुदेवचंने आणंद ॥ परम दो प्रनु परम महोदय ते वरे जी॥ ७॥ अर्थः-एम ज्ञानादिक अनंत गुणना वृंद केतां समूह एहवा नायके तां श्रीअनंतनाथ स्वामी तेने जे पादरे, उपादेय करे, ते पाणी देवचंदजे स्तुतिकर्ता अथवा देवचंते चोसन इंच तेहने धानंद केतां परमानंदमयी एवो जे परममहोदयवंत मोदरूप स्थानक ते नक्तिवंत जीव वरे केतां पामे ए नियामक डे ए प्रजुजीने सेवतां कर्म क्लेशथी रहित थाय ॥ ७ ॥ इति चतु देश श्री अनंत जिन स्तवन संपूरणं ॥ १४ ॥ ॥ अथ पंचदश श्री धर्मनाथ जिन स्तवनं ॥ सफल संसार अवतार ए दुं गणुं एदेशी। धर्म जगनाथनो धर्म शुचि गाईये, आपणो आत मा तेहवो नावियें ॥ जाति जसु एकता तेद पलटे नहीं, शुद्ध गुणपऊवा वस्तु सत्तामयी ॥१॥ अर्थः-हवे श्रीधर्मनाथ नगवाननी स्तुति करे धने यात्मव्यने सा धनताना बाधकतानो उपयोग आणे . तहां धर्म एहवे नामें पन्नरमाती थकर जगउपगारी परमतत्त्वी जगत्ना नाथ, तेहने परमहितकारी धर्म प्र गटयो जे, ते आत्मस्वनावी धर्म . ॥ नक्तं च ॥धर्मसंग्रहण्यां ॥ जो पुण थाय सहावो, धम्मोपगिरस इत्यादि अथवा ननयस्कयटेक इत्यादि पुनः नावधर्माधिकारे॥जीवाणं नावधम्मो,कम्मानावेण जो खलु सहावो ॥ इत्या दि ॥ कम्मविम्मुक्कसरूवो, अणिंदियत्ता अनिसनेसा ॥ रूवादि विरहतो वा, अणा परिणाम नावा ॥ १ ॥ इत्यादिधर्मस्य स्वरूपं उक्तं ॥ एहवो श्रीधर्मनाथ स्वामीनो धर्म शुचि केतां पवित्र निरावरण परानुजा यो पगारहित तेने भाइये, वारंवार संजारी, तत्त्वप्रगटरूप ते स्तवियें, अने पोतानो यात्मापण तेहवोज जावी, केतां विचारी, एटले जेहवो धर्म नाथस्वामीनो धर्म तेहयोज अमारो आत्मानो धर्म जे. तथा च सिक्षप्रा , पंचदशश्रीधर्मनाथ जिन स्तवनं ए३ नृतटीकायां ॥ जारिसतिइसहावो, तारिसनावो दुसब जीवाणं । तेणं सि तरू, कायदा नवजीवहिं॥ १ ॥ तथा च तत्त्वार्थटोकायां ॥ जीवोजीव त्वावस्थोसिदः इति तेमाटे तिरूपणुंते जीवनी पोतानी अवस्था में, हां * कोई पूछे जे ति तथा संसारी सकर्मा, समोही, मिथ्यावी, असंयमाने तुल्प केम कहो ठो. तेहने कहे . जे वस्तुनी जातीएकता पणे ,ते कि बारे पलटे नहीं. माटे जीव इव्यतुं, एहिज धर्मठे जे अनादिनो कर्मावर्त थ यो तो पण पलटे नहीं. स्वजाति मुके नहीं,तो मारी तथा श्रीधर्मनाथ स्वा मौनी जीवनीजाति एकरें, श्रीताणांगमां को , एगेयाया इत्यादि तेमाटे य थपि अत्यंत मोहतीव धबोधमां पडयो, तो पण जीवत्वपणु संयह नये तेवोन ले जे शुक्ष निर्मल गुणपर्यायमयी वस्तुनी सत्ता ठे, केमके सर्वप दार्थ गुणपर्याय संयुक्त ठे, उक्तंच तत्वार्थे “गुणपर्यायं च इव्यं ॥ इति ॥" दृवं पङावविकथं, दवविउत्ता य पशवा नली॥ उपाय हिश्नंगाई, दवाय लरकणं एवं ॥ १ ॥ इति संमतितः गाथा ।। उप्पङति चयंति, परिणाम ति गुणाण दवाए ।। दवं प्पशवाय गुणा, न गुणप्पडावाएदवाए ॥ १ ॥ध पलाये जाणणा नदी तथा थावश्यकनियुक्ती ॥गुणणामासउदवं ॥ एगदव लिया गुणा ।। सरकणं पसवाएं तु उन निस्सिया नवे ॥१॥ति उत्तराध्यय ने॥ ते माटे जीवादिक वस्तुनी सत्ता,गुबगुणपर्यायमयी ठे, यद्यपि जीवथ शुरूपरिणामी,धने ज्ञानादिक गुणसर्व, कर्मे यावर्त ठे, तो पण सत्तायें शुधवे, निरामय वे. माटे यापणो यात्मानुं स्वरूप, ते श्रीधर्मनाथस्वामी समान विचारवं एहज तत्वालंबनी थवानो मार्ग ॥१॥ इति प्रथम ॥ नित्य निरवय व वलीएक अक्रियपणे, सर्वगत ते द सामान्यनावे नणे ॥ तेही इतर सावयववि शेपता, व्यक्तिनेदे पडे जेदनी नेटता ॥२॥ अर्थः-हवे सामान्य विना वस्तुनी उतीयाधारता नहीं, थने विशेषधि ना कार्य नदी, पर्यायप्रवृत्ति नहीं, तेमाटे पंचास्तिकाय ते सामान्यस्वनाथ प्रने विशेषस्वनावमयी , तिहां सामान्य स्वनावन सदए कहे वे. जे नित्य अविनाशी दोय पण श्राकानी परें सावयव होय. श्रने जे निर वयव जेहन विनाग अंश नयो, तेथी थक्रिय ते पाण एकल पण जेमां ने है ए देव चौबा नहीं स्वजातिमा विधानाव नहीं, ते एकपणे जाणवारूप, अथवा परस्प दरूप क्रिया करें नहीं,तेथी अक्रिय ते पण कोइपर्यायमा व्यापे, कोई पर्या थमान व्यापे,तेहवा नहीं पण सर्वपर्यायमा व्यापेज ए लक्षण जेहमा ने, तेदने सर्वज्ञ देवें सामान्यस्वनाव कहो ..ए सामान्यलक्षण श्रीविशेषाव श्यकें कडं जे. एगं निचं निरवयव, मक्कियं सवग्गं च सामन्नं ॥ ए गाथाना व्याख्यानथी जाणवो. तिहां जावना जे नित्यपणुं सामान्य धर्म डे ते पदा धमां नित्यपणुं सदा जे, ते नित्यपणाने पर्यायप्रदेशरूप अवयव नथी, ते नित्य पणुं सर्व एकज, अने जाणवादिक कोई क्रिया करतो नथी, तेथी अक्रिय , ते नित्यपणुं प्रदेशमा, गुणमां, पर्यायमां, सर्वमा व्यापक बे, तेथी सर्वगत में, एटला लक्षणने पहोंचे, तेमाटे नित्यपणुं ते सामान्य ने, एम अनित्यत्वादिक पण सर्व सामान्य स्वनावमा जाए. हवे विशेष स्व जावनुं लक्षण कहे . ते सामान्यथी इतर केतां बीजा जे सावयव केतां सप्रदेशी अविनागपर्याय संयुक्त अनेक अनित्य सावयव, सक्रिय,ते विशेष स्वनाव जाणवो, पण व्यक्ति जे पदार्थ तथा गुणांतर तेहना नेदे जेहनी नेदता केतां जुदापणुं पडे, एटले सर्वव्यक्तिने विषे विशेषपणुं जुई जुई. माटे विशेषनी सर्वत्र जुदायी बे,ते विशेष स्वनावमां ज्ञानादिकगणना जेद जाणवा.ए सामान्य विशेषतुं लक्षण कयु.ए सामान्यविशेषसत्तामयी इव्य. एकता पिंमने नित्य अविनाशता, अस्ति निज झद्धिथी कार्यगत नेदता, नावश्रुत गम्य अनि लाप्य अनंतता, नव्यपर्यायनीजे परावर्तिता॥३॥ अर्थः-ए सर्व धर्मनाथ प्रजुनो धर्म ले. दवे सामान्यस्वनावना लक्षण कहे . १ प्रथम एकता केतां एक स्वनाव ते जे पिंक केतां पिंपणुं ते व्यना सर्वप्रदेश, गुण, पर्याय, तेहनो समुदाय ते एक पिंकरूप पण, निन्नरूप वर्ततो नथी, तेने एकस्वनाव कहियें. १ बीजो नित्य अविनाशता केतां अनंगुरतापणुं ध्रुवपणुं तन्नावाव्ययं नित्यं इति स्वार्थवचनात् ते इव्यमां बीजो नित्यस्वनाव कहियें. ३ त्रीजो सर्वव्यपोताने स्वनावेंडता ,पण कोई काले पोतानी दिने मूकता नथी, ते इव्यमा पोतानी कमियी त्रीजो अस्तिस्वनाव कहिये. - पंचदश श्री धर्मनाथ जिन स्तवनं. ए. ४ चोयो नेदस्वनाव ते. कार्यगत , एटले जे ज्ञानादिक गुण ते सर्व पोता पोताना कार्यने करे . परंतु एकगुण ते बीजा गुणना कार्यने करतो नथी, ज्ञान ते जाणवारूप कार्यने करे ने, दर्शन, ते देखवारूप कार्यने करे , तथा चारित्र ते रमणतारूप कार्यने करे ने, नोगगुण ते जोग्यने करे , इत्यादिक कार्यना ने इव्यमां चोथो नंदस्वनावपणुं जे. ५ पांचमो अजिलाप्य स्वनाव मे, ते वचनथी कहि शकाय तेहवा पण आत्मव्यमां अनंता धर्म , ,जे नाव श्रुतझाने करी जणाय माटे श्रुतज्ञाननी शक्तिपण अनिलाप्य नाव सीम ने,ते पांचमो स्वनाव जे. ६ बो सर्वव्यमा पर्यायनी परावर्तिता केतां पलटणता , ते नव्य स्वनावकहियें एब स्वनाव, इव्यमां, गुणमां, पर्यायमांबे,माटे ए बने सा मान्यस्वनाव कहियें ॥३॥इति तृतीय गाथार्थः ।। देत्र गुणनाव अविनाग अनेकता, नाशउत्पाद अनित्य परनास्तिता ॥ देत्र व्याप्यत्व अनेद अ व्यक्तता, वस्तुते रूपथी नियत अनव्यता ॥४॥ अर्थः-दवे विशेष स्वनाव कहेजे. त्यां पेहेलो अनेक स्वनाव ते जे दे त्रना अविनाग प्रदेश तेथी पदार्थ अनेक स्वनावी , तथा गुणाविनाग जे एकएकगुपना अनंता अविनाग ने, जेम चारित्रना अविनाग संयमश्रे णीमां कहा, वीर्यना अविनाग योगस्थान अधिकारें कम्मपयडीमां कह्या चे, ते माटे गुणाविनागपणे पण अनेक स्वनाव जे. एक एक इव्यमां अ नंता गुण , ते वली एकेका गुणमा अनंता गुणाविनाग , ते अनेक स्वनावता , तथा नावाविनागे जे पर्याय धर्म ते ज्ञानादिक गुणना य नंता पर्यायनी सदमता गहन डे, ते पण अनेक स्वनाव बे, एटले क्षेत्रे तथा गुणें अने पर्यायें सर्व रीतें इव्यमां अनेकताबे. २ बीजो नाश केतां व्यय तथा उत्पाद केतां उत्पाद ए परिणति ते सर्व इव्यमांथनित्य केतां अनित्यस्वनाव जे. ३ त्रीजो पर केतां थापणथी वीजा जे व्य तेहना धर्म ते अन्यव्य मां नथी एटले एक इव्यना जे धर्म ते बीजा इयमा नपामी, ते इव्य मां नास्तिता केतां नास्तिस्वन्नाव जे. .
1 ए६ दे० चो० बाण ४ चौथो आत्माना सर्व गुणपर्याय ते निन्ननिन्नकार्य करे ,परंतु क्षेत्र केतां नाजन ते सर्वनो धात्मा ,माटे गुणपर्यायनी अनंतता ,पण कोई मूलव्यने तजी शकतो नथी, एकदेत्रे एकाधारपणे आपत्व केतां अवगा ही रह्या ते इव्यमा अनेदता केतां अनेदस्वनाव जे. ५ पांचमो वली वस्तुने स्वरूपें केवल ज्ञानगम्यपणे वचने अगोचर अ नंतधर्मात्मक पणे व्यर्नु अननिलाप्यपणुं ते यवक्तव्यस्वनाव में, उक्त च ॥ श्रीविशेषावश्यके॥अनिलाप्ये नावेच्यः अननिलाप्या अनंतगुणा इति ६ बजे अनेक पर्यायनोपरावर्त ,पण वस्तुना मूलरूपयी पलटे नहीं, ते रूपेंज रहे , ए नियतपणा माटे वस्तुमा अनव्यस्वनाव ले. ए सर्व स्वनाव सम्मतितर्क तथा धर्मसंग्रहणीना. व्याख्यानयो जोवा, ए सामान्यस्वनाव ले ते पदार्थनो इव्यास्तिकमूलधर्म , एहवा परिणमन पणाकी सर्व पदार्थ स्या दादादि कहेवाय बे, जे समये एक ते समये य नेक जे समय नित्य ते समयें अनित्य, जे समये अस्ति, ते समय नास्ति, जे समयें जिन्न ते समय अनिन्न, जे समयें वक्तव्य, ते समय अवक्तव्य, जे समयें जव्यत्व ते समयें अजव्यत्व, इत्यादिक एम वली एक अनेक नित्यानित्यादिक एक एक स्वनावनी सप्तनंगी थायें. तेवा अनंता स्वना वें अनंतीसप्तनंगीयो इव्यनेविषे थाय, ते स्या वादरत्नाकरावतारिकामां कह्यु जे. जे “नित्यानित्याद्यनंतस्वनावनेदतौ प्रतिधर्मे निन्नानिन्ना सप्तनंगी एव मनंताः सप्तनंग्यो नवंति इति ॥” तथा च श्रीजिनवानसरिवाक्यं ।। बहु विद नयनंगं, क्युणिचं अणिञ्च ॥ सदसदननिलाप्पा,लाप्पमेगंअणेग॥१॥ इति ॥ ए स्वनाव महोपाध्याय श्रीयशो विजयजी स्वकतव्यगुणपर्यायना रासमध्ये समा जे, तिहांथी जोई लेवा ॥ ४ ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः ।। धर्म प्राग्नावता सकल गुण शुक्ष्ता, जोग्यता कर्तृ तारमण परिणामता ॥ शुद्ध स्वप्रदेशता तत्त्वचैतन्य ता, व्याप्य व्यापक तथा ग्राह्य ग्राहकगता ॥५॥ अर्थः- हवे विशेषस्वनाव कहे . इव्यनो धर्म जे झानादिक तेहनी प्रागनोवता केतां प्रगटपणुं ते धावि वधर्म, बीजो शानदर्शन, चारित्रा द, सर्व गुणनी शुद्धतायें सर्व स्वगुणन जोगीपणुं ते नोग्यता धर्म तथा . - पंचदश श्रीधर्मनाथ जिन स्तवनं ए कर्तृता केतां कापणुं सर्व प्रदेशकार्यानुगत समुदायप्रवृत्ति कार्योत्पादकंक त्वं ते धर्मास्तिकायादि इव्यने प्रदेशे प्रदेशे चलनादिसहायरूप कार्य नो यावो, ते निन्ननिन्न प्रदेशने आश्रय देअने जीवश्व्यनुं नाणवा देखवा रूपकार्य. ते सर्व, धसंख्यप्रदेशना मलवाथी , तेमाटे जीव इव्यने विषे कर्त्तापणुं . ते कपिणुं विशेष स्वनाव वे. वली रमण जे कोईकने विषे रम तथा परिणामिकता जे परिणामिकपणुं ते शुक्ष स्वप्रदेशीपणुं ते पेण विशेप स्वनाव ठे, तथा तत्त्व केतां वस्तुमा मूलधर्मे जे चैतन्यता ते पण विशेप स्वभाव ,व्याप्य व्यापकपणुं तथा ग्राह्य ग्राहकपणुं तथा या धाराधेयपणुं संरणपणुं स्वस्वामिनाचादिक ए सर्व विशेप स्वनाव जाण वा. ए रीते सामान्य स्वनाव तथा विशेषस्वनाव, ते सर्व श्रीधर्मनाथ परमे श्वरना निर्दोप यया, तेहमां पण सामान्यस्वनाव तो निर्दोष सदा हता, परंतु पर संयोगे विशेप स्वनावनो विधानाव थयो, दतो, ते हे श्री धर्मनाथ प्रचुजी तुमे स्वरूपालवनी थई करण्गुणे जे ज्ञान, दर्शन, चा रित्र, अने वीर्य, तहने स्वरूपथी एकत्ल करी, स्वरूप प्राग्नाव करी, स्व रूपें वस्या बो, माटे निरामय थया बो ॥५॥ इति पंचम गाथार्थः ।। संग परिहाथी स्वामिनिज पद लां, शुश्आत्मिक आनंदपद संग्रह्यं ॥ जनवि पर नावथी हुँ नवोद धि वस्यो, परतणो संग संसारतायें ग्रस्यो ॥ ६ ॥ अर्य.- हवे एहवी धनंत गुण निर्मलता प्रभुजीने जे रीतें नीपनी, ते रीत कहे . हे देव, हे परमेश्वर! तुमे पुजलाटिकनो संग सर्वथा परि हार केता त्याग करखो, तेहथी निज केतां पोतार्नु परमपद अव्यावाधानंद रूप चिपावस्थानरूप लयु. केतां पाम्यो माटे तमे गुरु केतां निर्मल । यात्मिक केतां जे धात्म इव्यनो आनंद धव्यावाधादिकते संग्रह्यु केतां लाधो अने हे मनुजी! जहवि केतां जो पण दुं परजावधी केता परनाव निमित्त पामीने परनावरूप परिणमीने, वर्तमानपरानुयायी नवोदधि केतां नवसमुड्ने विपे वस्यो ढुं, नवनिवासी थयो ढुं, तेथी पुगतादिकने संगे संसारता नावथी नवु नवुश्रध्यवसायीपणुं पामीने व्यथी चारगतिरूप ससारमा नावपणे करीने ए.माहारो यात्मा यस्यो ते. एटले ए संसारे १ . एG देव चोंग बाण मुजने ग्रास करी लीयो डे, माटे हे देव! तुमे असंगी, दुं संगी, तुमे मुक्त, हुँ ब६, तुमे अकर्मा, हुँ कर्माश्रित, तुमे स्वरूपनोगी, ढुं पुजलनोगी, तुमे स्वगुणपरिणामि, दुं पुजलाभिंत रागष परिणामि, तेथी हे प्रनु ! माहारे तो माहरी जूलथी कोइक न, जे सत्तामा, कापणामां, परिणामिकतामा न हतो ते नीपनो, ए अशुचक पणुं में का, तेहथी स्वगुण आवरी ने पुजलनो ग्राहक थयो, ते पुजलने वाथी माहरो आत्मा पुजलनोगी थयो, एटले ताहरे माहरे अंतर पडीगयो, तेथी हुँ संसारी हुँ अने तमे लिमधेय बो. इति पष्ट गाथार्थः ॥ ६ ॥ तदवि सत्तागुणे जीव ए निर्मलो, अन्यसंश्लेष जि म फिटक नवि सामलो॥जे परोपाधिथी उष्टपरि पति ग्रही, नाव तादात्म्यमां माहेरूं ते नही ॥ ॥ अर्थः-तो पण सत्तागणे व्यास्तिक संग्रह नयें ए माहरो जीव निर्मल जे, निष्कलंक जे, असंगीबे, अरूपीने,कोण दृष्टांते ? जेम श्यामादिक पुट संयोगे फटिक रत्ननो दल स्याम दीवामां आवे परंतु फटिक कांश श्याम थयो नथी, पण अपरीक्षक लोक तेने श्याम जाणे , पण जाते जे हवो हतो तेहवोज ने, तेम कर्मसंगे आत्मा अशुरूप देखाय जे, परंतु त त्वज्ञानी एने जाते निर्मलज जाणे ,तेस पक्षावंतपण निर्मल जाणे जे अने जे परउपाधिथी सुष्टपरिणति कर्मकर्ता पगारूप ग्रहीने तदात्मकनाव मां तादात्म्यसंबंधे करीजे, ते सर्व उपाधिकनाव माहरो नथी, संयोगे सं बंध मल्यो ने, परंतु समवायसंबंधे नथी जे विनावतेतमुत्पत्तिसंबंधळे परंतु त दात्म्यसंबंधे नथी, एम नावq ॥ इति सप्तमगाथार्थः॥ ७ ॥ तिणे परमात्मप्रनु नक्ति रंगी थइ, शुचकारण रसे तत्व परिणति मया ॥ आत्मग्राहकयये तजे पर ग्रहणता, तत्त्वनोगी यये टले परजोग्यता ॥७॥ अर्थः-माटे ए विनावपरिणति तेमाहरो मूलधर्म नथी,तेथी एने निवारीयें, तो जाये तेवारे ए माहरो अात्मा स्वरूपावस्थित थाय, एम विचारी तेह नो उपाय चिंत जे । संसारी यात्मा परानुगत थई रह्यो बे, तेहने F 1 ए , पंचदश श्री धर्मनाथ जिन स्तवनं. एए जो हमण स्वरूपथी जोडीएं,तो टकी शके 'नही; बने परविजातिथी जो ड्यो थको बंधने वधारे ,माटे परस्वजाती जीवाजे अमोही,गुवज्ञानी तेथी जोडीयें, तो स्वजातीस्वरूप रंगी थाय. थने अरिहंतनुं स्वरूप तथा आ पणा आत्मानुं स्वरूप तुल्य ठे, तेथो तेहना स्वरूपे रसिक थाय, तो पनी कमें आवस्यो पण, आत्मस्वरूपनी रूचि उपजे, ते रुचिथी पोताना स्वरूपने सर्दहे, जाणे, रमे, उद्यम करे,परनाव तजे ए अनुक्रमयी संपूर्ण स्वरूप पामे,तेमाटे परमात्मा प्रभु श्रीधर्मनाथजीनी नक्तिनो रंगी थने शु कारणने रसें आत्मा तत्त्वपरिणतिमा मग्न याय, पोतानो प्रात्मस्वरूप जोवे, ध्यावे, संनारे तथा तेहनेज प्रगट करवाना यत्न करे, एवी रीतें जेवारे श्रात्मानो ग्राहक थाय, तेवारें अनादिनी परग्राहकता तजे, केम जे अात्मस्वरूपनो ग्राहक थयो, ते परनावने ग्रहे नही, जेटली आत्मपरि गति आत्मधर्मे ग्राहक यह ते कर्मादिकने टाले तेने संवरपरिणति कहि ये, वलीतत्त्वनोगी थयो, परनोगीपणु टले, तेवारें आत्माने नोगवे ॥ ७ ॥ शुध निःप्रयास निजनावनोगी यदा, आत्मदेने नही अन्यरक्षणं तदा॥एक असहाय निस्संग निई हता शक्ति नुत्सर्गनी होय सढ व्यक्तता ॥ ५ ॥ अर्थः-जेवारें शुरू,पुजत संगरहित निःप्रयास निजनाव केतां आत्म नावनो जोगी थयो, तेवारें यात्मप्रदेशे अन्य केतां पुतकर्म तथा रागा टिकनुं रक्षण केतां राखवो नथी, एटले स्वरूप ग्राहक चेतनानुं वीर्य थाये, तेवारे पुजन कर्म थात्मप्रदेश संबंधीपणे रहे नहीं, सर्वपुजनखरोने श्रात्मा निःकर्मा याय,पंबी सर्वसंग रहित, असहायी,नि६६ उत्तर्गनी शक्ति सहित, व्यक्तता केतां प्रगटता निरावर्णपणुं पामे ॥ इति नवम गाथार्थः । तेणे मऊ आतमा तुमथकी नीपजे, मादरी संपदा सकल मुझ संपजे ॥ तेणे मन मंदिरे धर्म प्रनु ध्या इये, परमदेवचंनिज सिद्धि सुख पाइये ॥२०॥ थर्थः- तेथी हे देव हे श्रीवीतराग! तुमारे निमित्त माहारो तत्त्व नीपजे, बीजो कोई उपाय देखातो नथी, माहरी आत्मानुं सि६ पणुं ते . २00 दे० चोग वा ताहारा स्वरूपने अवलंबे नीपजे, माहरो अनंतगुणपर्यायरूप स्वकर्ताप गुं स्वनोक्तापणुं स्वरूप ऐश्वर्यता सर्व कर्मावर्त जे, ते मुने संपजे, एट ले ढुं माहारी धरूपी सत्तागत तत्त्वसंपदानो धणी तथा लोगी, थवि नाशीपणे थाकं, ए प्रनुजीनो परम उपकार जाणू, ते कारणे मनमंदिरने विषे श्रीधर्मनाथ प्रजुने ध्याइएं पण बीजी उपाधिचिंतविएं नहीं, ए प्रजुना गुण तथा उपगारनुं बहुमाने ध्यान करियें; नवा साधकने एहिज साधार जे, तेवारे परम उत्कृष्ट देव जे स्वरूपरमणी मुनि तेहमां चंझमा समान जे परमात्मपदरूप निज केतां पोताना लिक्षिकेतां निष्पन्नसुख, अव्यावाधा दिक तेने पायें केतां पामियें, एहीज मोदनो नपाय बे, तेमाटे श्रीपरि हंतनुं सेवन निरनुष्ठानपणे करवू॥ १७ ॥ इति श्रीधर्म जिनस्तवनं संपूर्ण ॥ ॥ अथ षोडश श्री शांति जिनस्तवनं ॥ ॥याखडोयें में आज सेव॒जो दीतो रे ॥ए देश। जगतदिवाकर जगतकृपानिधि, वादाला मारा समवसर एमां बेग रे॥चम्मुख चनविद धर्म प्रकाशे,ते में नयणे दीग रे॥नविक जिन हरखो रे॥निरखी शांति जिणंद ॥न० ॥ उपशम रसनो कंद ॥ नहीं इणे सरखो रे॥ए आंकणी॥५॥ अर्थः-हवे सोलमा जिन श्रीशांतिनाथ प्रनुनी स्तवना कहे . ते प्रनु केहवा ने ? जगतूने विषे दिवाकर केतां सूर्यनी परें ज्ञानेकरीउद्योतना करना र तथा कपाना निधि एहवा प्रनुते मुझने परमवनन ने समवसरणमा बिराजमान थका चार मुखे करी चार प्रकारना धर्मने प्रकाशेकेतां उपदेश करता थका, एवा तीर्थकर देव श्रीशांतिनाथ प्रनु ते में नयरों केतां था गम श्रवण रूप चतुएं दीता, माटे हेनविकजीवो! तुमें जिणंद केतां सा मान्यकेवलीमा इसमान एहवा श्री शांतिप्रजुने निरखोने हरषवंत था उपशम जे परमदमा तप जे रस तेनु ए कंदले एना तुल्य बीजो कोश नथी, ए प्रनु परम शांतरसमयी जे ॥ इति प्रथम गाथार्थः ॥ १ ॥ प्रातिहार्य अतिशय शोना॥ वा ॥ते तो कहिय न जावे रे॥ धूकबालकथी रविकरनरनु, वर्णन केपी परे यावे रे॥ना॥ - -- पोडश श्री शांतिजिन स्तवनं. २.१२ अर्थ:- वली प्रजुनी जे यात प्रातिहार्यनी तथा चोत्रीश थतिशयनी शोना ते मुफ सरिखा व्यामोहि जीवथो कहाँ जाय नहीं, दृष्टांत जेम धूकबालकथा केतां धूबदना-बालकथा रविकर केता,सूर्यना किरणोनो जर केतां समूह तेहतुं वर्णन, केवी रीतें थाय ? अर्थात् नहीज-थाय तेम मुज सरखाथी पण प्रातिहार्यादिकनी शोना कहो जाये नहीं-इति ॥२॥ वाणी गुण पांत्रीश अनोपम ॥ वाण॥ अविसंवाद सरूपे रे॥ नवउववारण शिवसुखकारण, सूधो धर्म प्ररूपे रे॥न।। ३ ।। अर्थः- चलो प्रचुनी जे वाण तेहने विपे उपमा रहित पांत्रीश गुण ग्ह्याचे, ते वाणी विसंवादपणाथी रहित अविसंवाद स्वरूपमयी , ते वाणीये करीने जव्यजीवोना नव केतां संसारना उख निवारवाने अर्थ धने शिव केतां मोदसुखना प्रवलकारणने यर्थे सयो केतां यथार्य धर्म नीप्ररूपणा श्रीप्रनूनी समवसरणमां करे ते ॥ इति तृतीय गाथार्थः ॥३॥ दक्षिण पश्चिम उत्तर दिसिमुख ॥वाणावणाजिन नपगारीतसु आलवन लदिय अनेके, तिदां थया समकित धारीरेना अर्थः- ते समवसरणमा पूर्वदिशि सन्मुखना वारणें तो श्रीतीर्थकर पोते मूलगे रूपें वेसे, अने दक्षिण पश्चिम तथा उत्तरदिशिने वारणे श्री अरिहंतना प्रतिविव वेसे, ते प्रतिमारूप उवणा जिन केतांथापना जिनने ते उपगारी , तेह पण आलंबन पामीने अनेक जन तिहां समवसर णने विपे समकेत धारी थया, एटले व्रतना लेनार ते पूर्वदिशिना बारणे वैसे, थने वीजी परिपदामध्ये जिनसेवनयो समकितनो लान, तेथी ए धन्यता ते थापनानिदेपानो उपगार ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः ॥ ४ ॥ पट नयकारज रूपेंबणावाणासग नयकारण गणी निमित्त समान यापना- जिनजी, ए आगमनी वापी रे॥न ॥५॥ अर्थः- हवे वलीविशेप थापनार्नु उपगारोपणुं तथा सत्यपणुं कहे , तेमध्य श्रीयरित तथा सिली पण प्रापणा यात्मना निमित्त कारण के, भने श्रीजिनप्रतिमा ते पण आपणा तत्त्वसाधन निमिन कारण - . १२ दे चो बा जे, तेहमां थापना जिनने विषे अरिहंतसिपणु उ नये में, यहां कोइ पूढे जे अरिहंत थया अथवा सिह थया तेहनी थापना , तो सात नय मूकीने, ब नय केम कहो बो ? तेहने उत्तर कहे जे जे मूल तों थापनानिदेपामध्ये थापना ते त्रण नये जे “नाम स्थापनाव्यनिदेपत्रयं नैगमादिनयवर्ति इति ॥” अत उच्यते ॥ हवें इहां नामादि एकेक निदे पाना चार चार नेद थाय ॥ उक्तं च नाष्ये ॥ नामादि प्रत्येकचतुरूपं इतिः ॥१॥ तेथी प्रथम ए स्थापना एहवं नाम स्थापनामां ते स्थापनानो नाम निदेपो जे. बीजो ए स्थापना ग्रहण हेतु थाय बे,ते स्थापनानो स्थाप ना निक्षेपो जाणवो. त्रीजो समुदायता अनुपयोगता ते स्थापनानो इव्य निदेपो जाणवो. चोथो आगारोनिप्पा ए धर्मने कारणिक थाये,ते थापना नो नाव निदेपो जे. एम थापना चार निदेपे , अथवा नलिएहिं विदुणं, सुत्तोषबोय जिणमए किंचि ॥ बाससउँसोयारं,नयनय विसार वूश्रा ॥१॥ इति तेथी श्रीयरित तथा सिजीनी स्थापना ,तेमाटे तेहना नय कहे. १ जे स्थापना दी अरिहंत सिनो संकल्प स्थापनामां थाय ,थ थवा असंगादि तदाकारता रूप अंश ए स्थापनामांबे,ते नैगमनय यापना २ अरिहंत तथा सिपना सर्वगुणनो संग्रह कल्पनावुद्धि धरीने थाप नाकरी , तेमाटे ए संग्रहनय अरिहंत सिकरूप स्थापना . ३ अरिहंतना कारने वंदन नमनादि सर्व व्यवहार श्रीअरिहंतनो थाय ने, तेहढं कारणपणुं ए थापनामां ने ते व्यवहारनय थापना कहीये. ४ एप्रतिमारूपथापना देखी, सर्वनव्यने बुझिनो विकल्प एहवी उप जे बे, के ए श्रीअरिहंतजीले ते विकल्पेंज स्थापनाकरी जे. ते जुसूत्रन य स्थापना . ५ यरिदंतसिह एहवों शब्द "इदंप्रकृतिप्रत्ययसिई" इहां प्रवृत्ते से, शब्दनय स्थापना जाणवी. ६ अरिहंतना पर्याय वीतराग सर्वज्ञ तीर्थकर तारक. जिन पारंगत इत्या दिक सर्वपर्यायनी प्रवृत्ति पण स्थापना मध्ये जे, ते समनिरूढनय स्थापना थइ परंतु केवलझान केवलदर्शनादिगुण, उपदेशकता ते धर्म, स्थापनामां नथी माटे एवंनूतनयनो धर्म,ते ए स्थापनामां नथी तेथी ए उवणा केतां था पना ते कार्य केतां निष्पन्नता, अरिहंत, सितारूप ते षट् केतां उ नये बे, ते ५ . पोडश श्रीशांतिजिन स्तवनं. २०३ एक एवंनत नये नथी केम के एवंनूतनय ते श्रीअरिहंत सिपने विपेज . तेमाटे कार्यपणे अरिहंत मध्ये पण वनय वे. इहां स्थापना निदेपमा श्री विशेपाचश्यके थादिना त्रण नय कह्यावे.थने इहां ठ नय कह्या ते उपचार नावनायें कह्या टे. समनिरूढा, लक्षण, वचनपर्यायवर्ति , ते लक्षण इहां पोहोचे , तेमाटे ए उ नय' कह्या. हवे ए श्री जिनप्रतिमारूप स्थापना ते समकिति,देसविरति, सर्वविरतिने मोक्साधननु निमित्त कारण ते निमित्त कारण सातनये वे ते कारणनो धर्म कर्त्ताने वश वे. ते निमित्तकारणपणुं सात नये वे, ते कहे , १ पहेलो संसारानुयायी जीवने ए जिनप्रतिमा दो अरिहंत स्मर ण पाय , अथवा जिनवंदनने जीवनी सन्मुखता थाय ने. तेवारें सन्मु खतातो जे निमित्त ते नैगमनय निमित्त कारण पणुं . २ जिन प्रतिमा दौते सर्वगुणनो संग्रह थाय , साधकतानी चेतनादि सर्वनो संग्रह ते तत्त्वनी थत्तताने सन्मुख थाय ,ते संग्रहनय निमिस. ३ वंदन नमनादिक साधकव्यवहारतुं निमित्त ते व्यवहारनय निमित्त. तत्त्वहारूप उपयोग समारवानो निमित्त ते जुसत्रनय निमित्त. ५ संपूर्ण थरिहंत पपाना उपयोगे जे उपादान ए निमिनें तत्त्वसा धनने परिणम्यो, ते शब्दनय, यापनानो निमित्त वे, समकिती प्रमुखनेएहवो अनेक रीते चेतनाना वीर्वनी परिणति, सर्वसाधनताने सन्मुख थई ते समनिरूढनय स्थापनानु निमित्त कारण पणुं जाए, ए स्थापनानुं कारण पामी, तत्तरुचि तत्त्वरमणी थाने जे 'गु- शुक्लथ्यानमा परिणमे ते संपूर्ण निमित्त कारणता पामीने, उपादाननीपूर्ण कारणता नीपनी.ते एवंचूत नयनिमित्त कारण पj , एटले निमित कार नो ए धर्म ,जे उपाानने कारणपणे पमाडे,थने उपादानकारण ते कार्यपणे नीपजे. एगैत वे. तेथी जिनप्रतिमा ते मोदनुं निमित्त कारण ले, ते निमिन सात नये ने. तेहमा सद्यनवादिकने शदनय सीम, कारण ययु. धने पुस्य रुचि ने व्यवहारनय सीम. निमिन फारण पणुं थाय. तया मागीनुसारी समकेतिनी या दृष्टी जे योगदृष्टी समुन्नयमां कही , तेमानी थादि.
. २०४ दे चो बा नी चार दृष्टि 'वालाने जुसत्र नय सीम, निमित्त कारणपणुं थाय ने अने पुण्याढ्यादिकने ए जिनप्रतिमा संपूर्ण एवंजूतनये कारण रूप थ देखाय जे. तेवारें इहां नावनायें ए थयुं जे थापनाने विपें तो संपूर्ण सा त नयरूप निमित्त कारणता जे. पनी कार्यनो कर्ता जिहां सुधी एहने नी पजावे, तेटलो नीपजे, तेथी ए स्थापना ते सगनय केतां साते नयें करी कारणवाणी केतां निमित्तकारणपणानुं स्थानक ले, ते थापना श्रीअरिहंत पदना मूल तोऽव्य बने नाव ए बे निपावंत , परंतु निमित्तकारणना चार निदेपा सातनय संयुक्त जे. नक्तं च ॥ निमित्तस्यापि सप्तप्रकारवनय प्रकारेण निमित्तस्य दैविधं व्यनावात् ॥ तथोपादानस्यापि सप्तप्रकारत्वं नयोपदेशात्. "नो अनिहाणमण्यं" इति वचनात् ॥ नडि एहि विदुणं, सुत्तं अबोय जिणमए किंचि ॥ यासात सोयारं, नये नयविसारधा ॥ १. ॥ इति ॥ माटेनिमित्तपणे स्थापना केतां.जिनप्रतिमा बने जिनजी केतां श्रीअरिहंत ए बेदु समान केतां तुल्य के. एटले विचरता अरिहंत तथा तेमनी स्था पना जे मूर्ति, ते वेदु समान केतां बरोबर जे, तेथी विचरता अरिहंत तथा तेहनी स्थापना ए बे साधक जीवने निमित्त कारण जे, पण नपादान नथी सर्वमा निमित्तता , ए पागम केतां सिद्धांतनी वाणी , जे अरिद तने वांद्यानुं तथा अरिहंतनी प्रतिमाने वादवानुं फल सि-मांतमां सरखं कडं ने, माटे समान ॥ इति पंचम गाथार्थः ॥ ५ ॥ साधक तीन निदेपा मुख्य ॥ वा ॥ जेविणु नाव न लहिये रे॥ नपगारी जगनाप्ये नांख्या, नाववदंकनो ग्रदिये रे ॥न॥६॥ अर्थः-अने, १ नाम, २ स्थापना, ३ इव्य ए त्रण निदेपा ते नावना कारण जे. उक्तं च नाष्ये ॥ यहवा नामवणा, दवाई नावमंगलं गाए । पाएण नावमंगल, परिणामनिमित्त नावा॥ १ ॥ माटे ए त्रण निदेपा साधक केतां कारण , एत्रण निक्षेपा विना जावनिदेपो थायज नहीं, अने नाम तथा स्थापना ए बे निदेपा नाष्यने विषे उपगारी कह्या , ते कहे जे, जे व्यनिषो बे, ते पिमरूप बे, माटे ग्रहवाय नहीं, अने नावनिदेपो तो धरूपी , ते याद्यना नाम तथा स्थापना एबे निपा विना यहवाये, सेवाये, नहीं. तेमाटे यादिना बे निदेपा ते उपकारी .
पोडश श्री शांतिजिनजिन स्तवनं. २०५ वे. उक्त च ॥ वन्नुसरूवं नामं, तप्पञ्चय हेव सधम्मच ॥ वतु नाणा विदाणा, होऊा नावो विवकासो ॥ १ ॥ वचुस्त लरकणंसं, ववहारो विरोहसबा ॥ यनिहाणा हिणा, बुझिसदो अकिरियाय ॥ २ ॥ इति वाक्यात् नात्रःप्रधानत्वं ॥गाथा ॥ श्रागारोनिप्याउ.बुद्धीकिरियाफलं च पा एणं ॥ जह दीस उवणाए, न तहा नामे न दविंदो ॥ १ ॥ धागारोचि यमई, सहवलुकिरियानिहाणा ॥ यागारमयं सवं, जमणागारा तया ननि ॥ ॥ इत्यादि तेमाटे नाम तथा थापना ए वे निदेपा उपगारी ,धने मोक्षसाधवामां संवर निर्जरा करवाने तो वंदकनोजाव जे ने ते ग्र हवो, केम जे श्रीअरिहंतनो नावनिदेपो तो श्री अरिहंतने विपेज , ते जो परजीवने तारे, तो कोइ जीवने संसारमा रहे, पडेनहीं, तेतो थातो नथी, परंतु आपणो नाव अरिहंतालंबनी थाए, तो मोक्षमार्ग लहियें, तेमाटे प्रजनी थापना तथा नामना निमित्तथी पण साधकनो नाव समरे, तेथी नाम तथा थापना ए बेज नपगारी ने, वलीसमवसरणामां बिरा जमान श्रीअरिहंत तेहतुं पण नाम तथा आकार, सर्व जीवने उपगारी थाय जे, तेहीज बद्मस्थने ग्राह्य , अवलंबीये तेमाटे नाम तथा थापना प्रमाण ने, निमित्तालंबी रूपी ग्राहकने श्रीजिन थापना ते पुष्ट निमित्त ॥ इति पष्ठ गाथार्थः॥ ६ ॥ ज्वपा समोसरणे जिनसेंति ॥ वा ॥ जो अनेदता वाधीरे ॥ ए आत्मना स्वस्वनावगुण, व्यक्तयोग्यता साधीरे॥०॥७॥ अर्थः- ते माटे ग्वणा समोसरणे एटले मूलगो समोसरण तो श्री जिनराज विचरता हता ते कालें तो ए माहरो जीव, कोई गत्यांतरमा हतो, ते हमणां था नवमां समोसरणनी थापना करी, तिहां जिनमुज्ञ देखीने, जिनराजना गुणावलंबी चेतना करी पठी ते सेवना करतां प्र तुजी सिमावस्थारूप परम अनंतगुणीना स्वरूपथी जे माहरा चेतनानी अनेदता एकलपरिणामता ते वाधिकेतां वधी, तेवारें ए यात्माने एहवो अनुमान सध्यो, जे तत्त्वीदेवथी अनेदपणुं बदुमानपणे नव्यु तो एम जापु जे ए माहारो यात्म स्वस्वनाव अनंत ज्ञानादिपूर्णानंद गुपनी व्यक्त केतां प्रगटतानुं थर्बु तेहनी योग्यता साधि, एम अनुमाने निरधारी, १४ ए २०६ दे चोप बाण एटले ए जीव सदा सर्वदा विषयरंगी हतो, ते तत्त्वी प्रनु निर्विषयीने रंगें रम्यो, तो कोइक अक्सरें स्वरूपरमणी थाशे एहईं अनुमानथयुं जो कारणथी अनेद थयो, तो कारज नीपजावशे ए पलटवा पणुं अनंते काले न थयुं हतुं ते थां, तो ए इव्यमा पलटवानी योग्यता ,अनादिनी चालथी पलट ए जव्यतापणाना लिंगनुं अनुमान तो थाय ने, एटले न व्यपणुं जणाय जे, ए जक्तिनी बदुलतायें हरषतुं वचन बे ॥ ॥ नखं थयु में प्रमुगुण गाया ॥ वा ॥ रसनानो फल लीधो रे ॥ देवचं कहे माहारा मननो, सकल मनोरथ सीधोरे॥नता अर्थः- माटे हेप्रजु थाज मुजने नर्बु केतां अत्यंत रूड़े थयुं जेमें प्रनु श्रीसोलमां शांतिनाथ परमात्मा परम शांतरसमयी तेना गुणनी स्त वना करी, तेथी में माहरी रसना केतां रसेंडि जे जिव्हा तेनुं रु फल ली, एटले रसनानुं सार्थकपणुं थयुं एहवा हर्पसहित देवचंइनामा मुनि कहे जे, जे माहारा मननो जे मनोरथहतो, ते सकल केतां संपूर्ण पणे सीधो केतां सिम थयो ।। ७ ।। इति षोडश श्री शांतिजिन स्तवनं सपूर्ण ॥ ॥ अथ सप्तदश श्री कुंथुजिन स्तवनं ॥ ॥ चरम जिसरू ॥ एदेशी ॥ समवसरण बेसी करी रे, बारद परषद मांदे ॥ वस्तुस्व रूप प्रकाशता रे, करुणाकर जगनाहोरे, कुंथु जिने सरू ॥१॥ निर्मल तुझ मुख वाणी रे, जे श्रवणें सुणे ॥ तेदिज गुणमणिखाणी रे ॥ कुं० ॥॥ए आंकणी ॥ अर्थः- हवे सत्तरमा श्रीकुंथुनाथजीनीस्तवना करे , जे श्रीकुंथुनाथ जी समवसरणमा त्रिगडे बेसीने बारह पर्षदा मध्ये वस्तु जे ब इव्य तेह नां मूलस्वरूपने प्रकाशता, एटले जीवस्वरूप जीवपणे, अजीवस्वरूपने अजीवपणे, उपादानकारणने उपादानपणे, निमित्तकारणने निमित्तपणे, युवकार्यने गुचकार्यपणे, उपदेशदेता तथा व्यथी शुजपरिणति ते कारण रूप तथा नावथी शुनपरिणति ते कार्यरूप अनेनाव साधन परिणति ते ते - सप्तदश श्री कुंथुजिन स्तवनं. २०७ कारणरूप तथा नावसि परिणति ते कार्यरूप उपादेय तेहिज करवो. ते हनी रुचिएं रेहे एहज साधन , एहवो उपदेशकरता तथा करुणाकर केतां कृपाना करणहार जगत्रयना नाथ, एहवा श्रीकुंथुनाथ स्वामी, तेहना मुखनी निर्मल वाणी, उपदेशध्वनि, ते जे प्राणी श्रवणे सुणे,तेहिज प्राणी, गुणरूपमणि रत्ननी खाण , एहवा कुंथुनाथस्वामीने नमो ॥ इति ॥२॥ गुणपर्याय अनंतता रे, वलिय स्वन्नाव अगाद ॥ नय गम नंग निदेपना रे, देयादेय प्रवाहो रे ॥ कुं ॥३॥ अर्थः- गुण ते जे वस्तुना सहनावि धर्म “व्यार्थयानिगुणागुणा इतितत्वार्थ उक्तत्वात्" ते तथा क्रमनावि उनयाश्रितत्व ते पर्याय, थने -इव्य, गुण, पर्याय, ए सर्वमां वत्ते, तेने स्वनाव, कही एटजे गुणनी अनंतता, तथा पर्यायनी धनंतता, यने स्वनावनी अनं तता, ए सर्व अगाह केतां अगाध जे, जे अवगाहवाने दोहेली . वति नय केतां अनेक धर्मात्मक वस्तुने विपे एकधर्मावलंबन ते नय कहियें ॥ तकं च तत्त्वार्थ ॥ अनेकधर्मकदवकोपेतस्य वस्तुनः एकेन धर्मिण उन्नयनं अवधारणात्मकं नित्यएव अनित्यएव एवंविधनयव्यपदेशमास्कंदाति ॥ एहवा मूल नय सात, बने उत्तर नयसात सय पनी विस्तार बदुल ते, तथागमा गम्यं ते, इति गमाः अंशनेदेन धन्यधर्मथनेदेन वस्तुनिरूपणात्मकंवाक्यं गमात्म उच्यते तथा नंगाः स्या दादोपदेशा अस्तित्वादयः नंगःस्याबाद सापेक्षः स्यात् ए अस्तिप्रमुख तथा निदेपानामादिक तेहनी अनेक प्रवाह अनेक नातिना वस्तुधर्मे उपचारधर्मे कारणधर्म स्वरूपें उपदेशे ते वलि हे यधर्मना नय निदेपा नांगा ते हेयरूप कहेतां अने उपादेय धर्मना नय निदेपा, ते उपादेयरूप प्ररूपता, एहवी श्रीकुंथुनाथजीनी देशना , वली एक इव्यमा गुण अनंता, पर्याय अनंता, स्वनाच अनंता, उपदेशे इहां नावना जे गुणपर्यायने यावर्ण , स्वनावने भावर्ण नथी, अस्तित्व नित्यत्साटिक जे ते मध्ये विशेपस्वनाव बिगडे पण सामान्यस्वनाव बिग डेनही, तथा सर्वधर्म नय तथा नंगा अने निदेपा सहित उपदेशे , एहवी श्री कुंयुजिननी देशना ? ॥ ३ ॥ इति तृतीय गाथार्थः।।
१ २० देख चोबाण कुंथुनाथ प्रनुदेशना रे, साधन साधक सिद्धः ॥ गौण मुख्य ता वचनमां रे, ग्यान ते सकल समृशो रे ॥ कुं॥४॥ अर्थः- वली श्रीकुंथुनाथ प्रजुनी देशाना केहेवी जे. जेमध्ये साधन केतां रत्नत्रयी पूर्ण अनेदतारूप निपजाववाना उपाय ते जिनमुज्ञासेवन मुनिवंदन अनुकंपादिकथी लही शुक्तध्यान पर्यंत कह्या , तथा मार्गानुं सारीथी लही दिगमोही पर्यंत अपवादें अने उत्सर्गे धयोगी लगें सा धक जीव जाणवा तेहतुं तारतम्य योग कहे , पहेलो मार्गानुसारी ते सम केतने साधे, अने समकेतिते विरतिने साधे, विरतिते शुक्लथ्यानने साधे तथा शुक्लथ्यानी दायकगुणने साधे, हायकगुणी सिने साधे, ए साधकनो क्रम जे ते सर्व प्रदेशनामां कहे, तथा सिपणुं संपूर्ण निष्पन्न निराव एता पणुं कहे. वली कुंथुनाथजीनी देशनामां वचन जे बोलाय ते,अनंता गौण धर्म राखीने जे वचनमां ग्राह्य ते धर्मने मुख्य करी कहे एटले एक वस्तुमां अनंता धर्म एकसमयमा परिणमे , ते सर्व एकसमयमां जाणे, परंतु वचनेकरी जे धर्म मुख्य करी कहेवाय, तेने मुख्य करी कहे बीजा सर्वज्ञानमां गौणपणे जाणे, एम वचनमां गौणपणुं तथा मुख्यपणुं में, पण श्रीकुंथुनाथ स्वामीनुं केवल ज्ञान ते सकल शेयने जाणवे करी समृ विवान में, एटले झानमा एक हमणा जाणे वीजा पली जाणशे एम नथी, सर्व नावने ते समय ज जाणे , तेथी ज्ञानमां गौणता मुख्यता नथी, अने वचननुं धर्मक्रम प्रवर्तन जे, ते एक कह्या पनी बीजो कहेवाय, माटे वचनमां गौणता अने मुख्यता में ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः ॥ ४ ॥ वस्तु अनंत स्वनावने रे,अनंत कथक तसु नाम ॥ ग्राहक अवसर बोधथी रे, कदेवे अर्पित कामो रे॥ कुंण् ॥५॥ अर्थः-- वस्तु जे जीवादिव्य ते अनंतस्वनावमयी ने, सर्व वस्तु अनं तता युक्त , तथा वस्तुनो जीव अथवा पुजल एह जे नाम , ते पण अनंतताने कहेतो , एटले जीव एवो शब्द उच्चार करता जीवना अनंता धर्म डे,ते सर्व बोलाणा एम सर्व स्थानके समजवो माटे जे वस्तुनुं नाम ते ते वस्तुना सर्वधर्मनो ग्राहक बे,तेथीज नामनिदेपामा संग्रह तथा व्यवहार ए बेहु नय मुख्य में, अने नैगम कारण बे, ए रीत ने, परंतु ग्राहक जे Amosan १०ए - - सप्तदशश्रीकुंथुजिन स्तवनं: श्रोता तेहनो जेहवो अवसर होये, तथा श्रोतानो,जेहवो बोध, केतां जाणपणु होये तेहवो वचनमां अर्पित करीने ,उपदेशे, एटले ज्ञान तो सर्वने एक समयमां जाणे, वे, परंतु उपदेशकालें केवली नगवान् जेहवा श्रोता होय, तेटलो कहे, तेथी केहेवामां अर्पित नय पागल करवानो कामपडे , ते अर्पित तथा धनर्पितनुं स्वरूप तत्त्वार्थमां कयुं बे, "धनेक धर्माच धर्मांतत्र प्रयोजनवशाकदाचित् कश्चिदौवचनेनार्पिते विवदिते तत्यर्पिते संन्नपि वचन विवदते प्रयोजनानावात् तत् अनर्पितं इति" जे धर्मापदार्थ, तेहना अनेक धर्म , तेहने विपे जे अवसरे जे धर्म,कहेवार्नु प्रयोजन उपजे, ते अवसरे ते धर्मने वचननेविपे अर्पित करीएं,विवक्षा क रीने ग्राहिये, ते अर्पित जावो. अने जे धर्म सत् केतां तो तो पण प्र योजन विना तेने गवेपे नहीं, मामां अपेक्षामांने, ते अनर्पित कहिये, उद्म स्थतुं ज्ञान,तथा बोलवो. ते अर्पित अनर्पित वेमल्याज शुक्ष थाये,अने केवलानुं ज्ञान तो सर्व एक समये डे, परंतु वचन ते अर्पित मल्या शुच ठे॥ इति पंचम गाथार्थः ॥ ५ ॥ शेप अनर्णित धर्मने रे, सापेक्ष श्रधा वोध ॥ ननय रहित नासन दोवे रे, प्रगटे केवल बोधो रे॥ कुंण् ॥६॥ अर्थ:-जे वचन बोलवाथी शेष रह्या, ते अनर्पित धर्म रह्या, तेहने सापेद अक्षा, सम्यक्सदहणा राखवी, वोधज्ञान पण राखg ए नमस्थ समकेती, देशविरत्ति, सर्वविरति, दीपमोहिपर्यत एम जाणवू थने उनय केतां ए अर्पित अनर्पित वेदुथी रहित जे जासन होवे ते बोध केतां के वली, ज्ञान ते सर्वनो हायक समकाले , तेथी तेहमां अर्पित घनर्पित पणुं नथी, वचनमा धर्पितानर्पित वे, परंतु जाणवामां नथी ॥ इति ॥६॥ उति परिणति गुपवर्तनारे, नासन नोग आणंद ।। समका ले प्रनु ताहरे रे, रम्परमण गुणवृंदो रे ॥ कुं० ॥ ॥ ७ ॥ अर्थः- वली हे प्रजुजी तमारामां ज्ञाननी, दर्शननी, चारित्रनी, वीर्य नी, सुखनी, अरूपतानी, इत्यादिक अनंता तमारा गुणरूप धर्म, तेहनी उती, तेमन अनंत पर्यायनी पण ती वे, ते स्वव्यादिक पणे सदा १ २ . १२० दे चो बाण सर्वदा नती , तेम स्वनावि गुणपर्यायनी परिणति परिणामिकता इव्यने विषे परिणमवं, ते नत्पाद, व्यय, ध्रुवपणे तथा षट्गुण हाणी वृद्धिप णे परिणमे जे, तथा तेहिज ज्ञानादि गुणपर्यायनी वर्तना, ते जे स्वस्वका यनो करवापणुं ते झाने जाणे, दर्शने देखे, चारित्रं रमे, कपिणाथी करे, नोक्तापणाथी नोगवे, एम सर्वगुण पोतपोतानी वर्तनाएं वर्चता पोतपोताना कार्यने करे जे, ते वर्तना जाणवी. ए सर्व हे प्रनुजी तमारा मां बे. अने ते सर्वगुण पर्यायतुं नासन केतां जाणवू ते तमारामां ने. ते सर्वगुणने जोगवो बगे,ते अनंता गुणना नोगनो धानंद है प्रभुजी तमारा मां के एटले अनंत गुण पर्यायनी बति परिणति घने वर्चना तथा नास न जोग भने थानंद ते समकालें केतां एक समयमा ए सर्वपरिणमन बे, माटे एहवा यानंता परमानंदना नोगी बो, माहा सुखी बो. वली हे प्रनु हे सर्वज्ञ ! हे सर्वानंदमयी ! हे नाथ! हे सुधोपगारी ! तुमे केहेवा बो ? जे रम्य केतां रमवा योग्य जे अनंतात्मस्वरूप तेहमां रमण केतां रमवु ते गुपना तुमे वृंद केतां समूह बो ॥ ७ ॥ इति सप्तम गाथार्थः ॥ निजनावें सीआस्तिता रे, पर नास्तित्व स्वनाव ॥ अस्तिप णे ते नास्तिता रे, सीय ते ननय स्वनावो रे ॥ कुं० ॥ ७॥ अर्थः- हवे सप्तनंगीरू प्रनुता कहे . तिहां कोश्क तो सप्तनंगी ए कला पर्यायास्तिक नयनीज कहे जे, तेतो घटे नहीं, व्यास्तिक पर्यायास्ति. क नय यमात्र वस्तु में, तिहां स्यात् अस्ति, स्यात्नास्ति, स्यात्यवक्त व्यं, ए त्रण नांगा सकलादेशी जे, ते इव्यास्तिकनयी ने, “एवं एते त्रयः सकलादेशा नाण्यानुसारी एवं संग्रहव्यवहारानुसारीणः यात्मव्ये विकला देशा चत्वारि पर्यायनयाश्रया इति तत्त्वार्थे " शेष चार ते विकलादेशी, तेहनो परमार्थ एम जे जे स्यात्यस्ति ए नांगामां अस्तिपणुं बधुं अर्पित डे, बीजो नास्तिधर्म, प्रवक्तव्यधर्म, ते स्यात्पणामां आव्यो, एटले स्यात्य स्ति कह्याथी बहुं इव्य ग्रहवाय जे, तेमज स्यात् नास्ति तथा स्यात् यवक्त व्यं ए नांगामां पण बहुं इव्य ग्रहवाय जे, अने १ स्यात् अस्ति नास्ति, २ स्यात् अस्ति अवक्तव्यं, ३ स्यात् नास्ति अवक्तव्यं, ४ स्यात् अस्ति ना स्ति युगपत् अवक्तव्यं, ए चार नंगाते वस्तुना अंशने एटले पर्यायने ग्रह , सप्तदश श्री कुंथुजिन स्तवनं. १११ ण करे ले. तेहनो नावार्थ ए जे प्रथम स्यात् अस्ति स्यात्नास्ति ए चोयोनंग , तेमां अवक्तव्यं ए धर्म नाव्यो, तो कोई कहे जे स्यात्पदे य वक्तव्यं धर्म लहीलं तेने उत्तर जे स्यात्पद ते अस्ति तथा नास्ति ए धर्मनी अनेकांततानो ग्राहक बे, परंतु अवक्तव्यनो ग्राहक नथी अने स्यात् अस्ति अवक्तव्यं, ए पांचमो नंगो , तेहमां वस्तुनो अस्तिधर्म एकलम यीने, तेवचनमां कहा थका उपयोगमा लावतां असंख्याता समय लागे ने, तेमाटे ए अस्तिपणुं अनेकांतपणे ने, परंतु वचने गोचर नथी. एमज स्यात् नास्ति अवक्तव्य, एबो नंगो पण नाववो,तथा स्यात् अस्ति नास्ति युगपत् यवक्तव्यं, ए नंगामा स्यात् केतां अनेकांते थलि केहेता असं रख्याता समय लागे, नास्ति केहेता पण असंख्याता समय लागे, तेमाटे यवक्तव्यं ने, नेला , पण जे रोते वस्तुमा परिणमे , तेरीने केहवाता नथी, तेथी ए चार नंगामां सर्व धर्मनुं ग्रहण न थयुं तेमाटे ए चार नंगा विकलादेशी , पण सकलादेशीनथी. हवे ए साते नंगानुं स्वरूप कहे . १ ए यात्मावर्तमान समयें ज्ञान दर्शनादि स्वपर्यायनी परिणतिपणे अस्ति , एटले अतीतपर्याय तो विनष्ट ने, अनागतपर्याय अनुत्पन्न ने, माटे वर्तमानपर्याय ग्रहण करो, इहां स्यात् ते नास्ति श्रवक्तव्यं धर्मनो अनर्पिततानो द्योतक , ए रीतें स्यात् अस्ति ए पहेलो नंगो थयो. २ तथा स्यात् ते कथंचित् पणे गतिस्थितिथवगाहोपकारी वर्णादि थ चेतनादि परश्व्यधर्म तथा पोताना अनागत पर्याय ते, सांप्रतिक वर्तवा पणे नथी, ए नास्ति नंगो इव्यने इव्यपणे राखवारूप में, नहीं तो कोश कालें जीव ते अजीवताने पामे, ए स्यात्नास्ति बीजो नंगो थयो. ३ तथा अस्तिधर्म पण वचने अगोचर ,थने नास्तिधर्म पण वचने अगोचर , ते वचनगोचर धर्मथी वचन अगोचरधर्म अनंतगुणा , तेमाटे स्यात्कथंचित्पणे इव्यमा अवक्तव्यपणुं ने, एटले उनय नय यु गपत् अर्पण करतां सर्वपदार्थ यवक्तव्यंपणेने, माटे एत्रण नंगा सक लादेशी ते इयास्तिक नयपणे जाणवा, एत्रणे नंगामां संग्रह तथा व्य वहारनयनी प्रवृत्ति , ए स्यात् श्रवक्तव्यनामा त्रीजो नांगो थयो. व तथा चोयो जंग स्यात् अस्तिनास्ति ठे, ते समुच्चयाश्रयी वाच्यार्थ पर्यायाधना अस्तितापणे तथा तेहिन जिन्नोपयोगपणे ते यतीत अना . - १२२ दे० चौ बाण गत परिणामिकपणे. नास्तिता , ए बे धर्म पोतानाज गवेष्या जे. ५ तथा जे विवदित वचनगोचर इव्यार्थ मुख्य आत्मधर्मने अपेक्षा यें यस्ति , तेहिज यात्मव्यनो सामान्यविशेष दयनी निन्नप्रवृत्ति धर्म समकालें अंगीकार करतां स्यात्यस्ति अवक्तव्यं ए पांचमो नंगो.थयो. ६ बहो स्यात्नास्तिभव्यक्तव्यं ए एमज पांचमांनी परें नाववो, ए पर्या यनी सूक्ष्मता अनंतताग्रहीने कस्यो ए बछोनंग थयो. . ७ सातमो स्यात्अस्ति स्यात्नास्ति युगपत् प्रवक्तव्यं नामे नंगो , ते कोइकडव्यार्थविशेप याश्री अस्तिपर्याय विशेषआश्री जे नास्ति तेहीज स्वदे शें जिन्नपणे प्रवक्तव्यं ए सर्वपर्याय ते नयनी प्रवृत्ति के ए सातमो नंग, ए सप्तनंगी ते नित्य अनित्य नेद अजेदादिक धर्मनी तथा ज्ञानदर्शना दिक गुणनी सप्तनंगी थाय ते जावे जे. ज्ञान जे ते ज्ञायक परिदकादि स्वपर्यायें अस्ति तथा दर्शनचारित्रादि ते स्वपर्याय अस्ति ,अने जडतादि परपर्यायें नास्ति बे, एम अनंती सप्तनंगी संनवे, ते बुद्धिवंते नाववी, तथा तत्त्वार्थ वृत्तिने विषे वलीसम्मतिवृत्तिने विषे विस्तारथी कही ने, अने स्यावादरत्नाकरे एहनुं स्वरूप तथा उपपत्ति, प्रवृत्ति, परिणति, नय सर्व वखाण्या बे. तिहाथी जोइ लेजो. हवे गाथानो अर्थ लखे बे. निज केतां पोताने जावें, स्वश्व्य, स्वदेत्र, स्वकाल, स्वनावपणे सीय केतां स्यात् कथंचित्पणे अस्ति , अने तेहीज इव्य, परव्य, परक्षेत्र, परकाल, परजाव पणे नास्ति बे, ते नास्तिपणुं इब्यमा अस्ति केतां. बता पणे रह्यो , वली सीय केतां स्यात् कथंचित् जनय केतां अवक्तव्य स्वनाव एटले आदि नांगो तथा अंतनो नांगो संनास्तां साते नंगा के वाणा, एहवी स्यामादपरिणति ते हे परमेश्वर तुमे प्रत्यक्ष ज्ञानें सर्वव्य नी जाणीने उपदेश कस्यो, एहवी ताहरी वाणी , ए रीतें गुम अनंतता, एकता, अनेकता, सत्त्वता, साधकतायुक्त श्री अरिहंतनो उपदेश ले ॥७॥ अस्तिस्वन्नाव जे आपणो रे, रुचि वैराग्यसमेत ॥प्रनु सन्मु ख वंदन करी रे, मागीस आत्म देतो रे ॥ कुंण् ॥ ए॥ अर्थ:-हवे पोतानो मनोरथ कहे ने एहवी जे अस्तिस्वनाव अनंत ज्ञा न, दर्शन, चारित्र, अव्याबांध, पूर्णानंदतारूप, जे माहारो सत्तागत स्या , रे अष्टादश श्रीअरनाथ जिन स्तवनं. २२३ बाट उपयोगें ग्रह्यो तेहनी रुचि पीपासा करीने, वैराग जे संसारथी उदा सी पणुं ए संसारीनाव विनावोपाधि माहरे अघटती , तेहने केवारें सर्वयो त , एम विपनक्षण तथा तप्तलोह पदधृति समान जाणीने न । दासीन थयो, मोदानिलापी केवलज्ञानानंदने अनिला हे प्रमुजी ताह सन्मुख उनो रदीने वंदना करीने मारां बुं, जे हे तारक ! मुलने तार तार नवन्रमणथी उगार, ए संसारजनित व मुळ्या हवे खमातो नथी, जे माहरो अनंतो स्वाधीन धानंद ते पराधीन ययो, धने हुँ पुन लग्राही थयो तेथी तत्त्वनोगी हुँ, पण तत्त्वने जाणी शकतो नयी, उदै कनावरूप थपर्यायनी श्रेणिमां पडीरह्यो बुं,धने हवे हे नाथ ताहरे सरणे श्राव्यो वु, माटे मुजने माहरो अस्तिस्वनाव प्रगटे एडवो यात्मानो हित समकेत दर्शनयुक्त, चारित्रनो प्रसाद करो, एहवो हुँ जेवारें मागीश तेहीज दिन धन्य मानीश एहवो मनोरथ करवो॥ ए॥इति नवम गाथार्थः।। अस्ति स्वनावरुचि थयी रे, ध्यातो अस्तिस्वनाव ॥ देव चंड पद ते लदे रे, परमानंद जमावो रे॥ कुंण् ॥ १० ॥ अर्थः-माटे अहो नव्यजीवो तुमें जो सर्वजीव सुखना अर्थीवो तो जे सत्तागत अस्तिधर्म, तेहना रुचि अनिलापी थयीने जे अस्तिस्वनावनी थ नंतता तेहनेज ध्यातां ध्यान करता थकां सर्व देवमां चश्मासमान जे सि परमात्मपद ते लहे केतां पामे, अशरीरता, निर्मलानंदता, निःसंगता रूप परमानंद स्वाधीन थात्यंतिक थव्यावाध सुख तेहनोज जेहमां जमा व , सवन केतां एकीपणुं वे, एहQपद श्रीप्रनुनी सेवाथी पामे, तेमाटे तत्त्वस्वरूपी,अरूपी,ज्ञानस्वरूपी, एहवा श्रीकुंथुनाथनां चरण सेवन करो, हे जन्मजीवो ! एहीज परम सुखनो हेतु , ॥१०॥ इतिकुंथुनाथ ॥ ॥ अथ अष्टादश श्रीअरनाथजिनस्तवनं ॥ ॥ रामचंदके वाग चांपो मोरी रह्यो री ।। एदेशी ।। प्रणमो श्रीअरनाथ, शिवपुर साथ खरोरी ॥ त्रिनुवन जन आधार, जवनिस्तार करोरी॥१॥ , 1५ -ali 1 ? ११४ , दे चोंग बाण अर्थः-हवे अढारमा श्रीधरनाथ जिननी स्तवना कारणता पणे करने प्रणामो केतां वारंवार नमस्कार करो, श्रीधरनाथ स्वामीने, एहीज थमो ही परमेश्वर वांदवा योग्य बे, शिव केतां निरुपश्व जे सिता, तेहीज उपमायें पुर केतां नगर तिहां पोहोचाडवाने खरो साथ जे, तेथी सार्थ वाहनी नपमा श्रीअरिहंतनेज बे, जे निःस्वार्थे नवघटवीमाथी पार करी ने मोदनगरने विषे परमानंदपदें पदोचाडे एहवा कारणपणे श्रीअरिहंत जीजे, वली त्रण नुवनना जनने आधार बे, मिथ्यात्व असंयम व्यथायें ' पीडितने आधार उजारूप जे. वनीचारगतिरूप नव केतां संसार तेहमा थी इव्ये तथा जावें निस्तारना करणहार जे ॥१॥ इति प्रथमगाथार्थः ॥ कर्ता कारण योग , कारज सिचिलदे री॥ कारण चार अनूप, कार्यार्थी तेद ग्रहे ॥२॥ अर्थः- हवे मोक्कार्य निपजाववा माटे कारण कार्यनी नीति कहे जे. सर्व कार्य, ते करीना कीधा थाये , तेमां निन्नकार्यनो की पण निन्न, जेम घटनो कर्ता कुंनकार जिन्न , अने अनिन्नकार्यनो कर्त्ता पण अनिन्न ने, जेम ज्ञाननो का आत्मा , तेम संपूर्ण लिमत्वनो कतो पण बाल्माज, ते का. जेवारें कारणनी योगवायी पामे, तेवारें कार्यनी सिदिनीपजवापणुं लहे,एटले एकतो का ते कारण सामग्री विना कार्य करी शके नहीं, कारण सामयी मलेज, कार्य नीपजावे ते कारणना चार वेद में, जे कार्य नीपजावधानो अर्थी थाय, ते चार कारणने ग्रहे इहां घणा शास्त्रोमां तो कारणना बे नेद कह्या जे, एक उपादानकारण, बीजो निमित्त कारण, अने विशेषावश्यकने विषे समवायकारण ए नाम कांके, तथा आप्तमीमांसामा कारण त्रण कहां बे, “समवायसमवायी निमित्तानेदात् तेमां समवाय कारण ते उपादान कारण अने असमवाय कारण ते नामांतर असाधारण कारण कहेवाय , तथा निमित्त कारण नावे नेद करीये तेमां एक तो निमित्त कारण बीजुअपेक्षाकारण ते त त्वार्थ टीकामां वखाण्यु , ' तथा अपेक्षाकारणं पूर्वमित्यनेन उच्यते यथा घटस्योत्पत्तावपेक्षाकारणं व्योमादि उपेक्ष्ते इति उपेक्षा” तेमाटे यद्यपि कारण, बे मां चारे अंतर्जत , तोपण विस्ताररुचिने निन्नोपयोगी ".
२२५ अष्टादश श्रीअरनाथजिन स्तवनं. करवाने चार कारण कह्याने, एक उपादान, बीजु थसाधारण, त्रीजुनिमि न, चोथो अपेक्षा. ए चारे कारण जेवारें कार्यरुचि की ग्रहे, अने जेवारें ए चार कारणने कार्यरुचि का प्रवावे, तेवारे ते कारण समजवा, पण कांना प्रयोजन विनाकारणता नही. एम नावना करवी ॥ इति ॥२॥ जे कारण ते कार्य, थाये पूर्ण पदे री ॥ पादान ते हेतु, माटी घट ते वदेरी॥३॥ अर्थः-हवे प्रथम, उपादान कारणतुं स्वरूप कहे . जे कर्त्ताना कार्यने सन्सुख थाय तथा जे कारण तेहीज पूर्णपदें केतो पूर्णता ना अवसरें कार्य रूप थाय तेने उपादान हेतुकेतां कारण कही. उक्तंच महानाष्ये ।। तहवकारणं तं, तवोपडस्सेहजेण तम्मश्या । विवरीय मन्नकारण, मि वोमाद तस्त ॥ १ ॥ ए गायाने व्याख्याने यदात्मक कार्य दृश्यते तदि ह तव्यकारणं उपादानकारणं यथा तंतवः पटस्य इति एटले जेम त तुहता ते कर्त्ताने प्रयोगे पट यां, ते उपादान कारण जेम घटरूप कार्य तेदने माटी ते उपादान कारण कारण , पनी माटी तेहज घटपणुं पामी, ए टले कारण तेहीज कार्यपणुं पाम्यो, यहां कारण कार्यतुं एक समयरूप जे व्याख्यान , ते पण नपादान कारणानुं जे. एम महाजाप्ये मतिज्ञाना धिकारें जमाति न्हनवना अधिकारें काठे ऽहां कोई पुरे जे कारण ते कार्य थाये एम कहो बो तो कारण कार्यतुं एकपणुं थाशे? तेहने नत्त र जे भनिधान, फल, सदण, संख्या, संस्थानादिकनो नेद , तेथी निन्न जाणवू जेम प्रथम माटी एहवू नाम हतु पठो घटनाम ययुं माटी मृउत्ता, इव्यताधर्मवंत हती, घटते जसाहरण धर्मवंत , माटे नि त्रता , ए प्रथम उपादान कारण बताव्युं इति तृतीयगाथार्थः ॥ ३ ॥ नपादानयी निन्न,जे विणु कार्य न थाये॥ न दुवे कारजरू प, कर्त्ताने व्यवसायें ॥४॥कारण ते निमित्त, चक्रादिक घटनावें ॥ कार्य तथा समवाय, कारण नियतने दावें ॥५॥ थर्थ:-हवे निमित्तकारणनु लक्षण कहे . जे कारण उपादान कार पथी जिन्न केतां जुईवे, अने तेना मल्या विना कार्य थाय नही, वसा ते TL २२६ दे० चो बा० तेहने विषे जे कारण पणुं ते काने व्यवसायें केतां काने उद्यमे नेते निमित्त कारण कहिये, जेम घटना घटकार्य में तेहने चक्र, चीवर, दंमा दिक ते निमित्त कारण ने. धने माटी उपादान कारण बे. ते उपादान कारणथी निमित्तकारण जे चक चीवरदंमादिक ने ते सर्व जिन्न , धने ए निमित्त मल्या विना माटीनो घट थाय नहीं, तेमज ते चकादिक कदापि कोइफाले कार्यपणुं पामे नहीं,अने ए चक्रादिकने जेवारें कर्ता जे कुंनकार ते घट करवारूप व्यापार प्रवृत्तावे, तेवारें एने कारण कहीयें, नहींतो का रणतापणुं कहेवाय नहीं, ते पण समवायकारण केतां नपादानकारण ते हने नियतनेदावे केतां कर्ता जेवारें नपादान कारणने कार्यरूपें करतो होये, तेवारें जे नपगरण कामे लगडवा, ते सर्व निमित्तकारण कहियें, अने तेज नपगरण जेवारे कर्ता कार्यने करतो न होय, तेवारें तेहने का रण कहियें नहीं, कारणतुं स्वरूप एहज जे. जे कार्यने करे, ते कार्यानं तर अथवा प्रथम अप्रयुक्तकालें जे दंमादिकने कारण कहे , ते थारोप मात्र नैगमनयमते जाणवो, परंतु स्वरूपें नयी., ते माटे कार्यनो जे कर्ता, ते उपादानकारणने कार्यरूप करतां तेहमा जे जे उपगरण प्रवावे, ते ते निमित्तकारण जाणवु एटले जे जे कार्यनी नियत जे नियामिकी दे ते ते कार्यना निमित्त जाणवा जेम घटकार्यने चकादिक बने पटकार्यने तुरीव्यो मादिक एम सर्वत्र जाणवु ए निमित्तकारण कयु इति चतुर्थपंचम० ॥३॥५॥ वस्तु अनेद स्वरूप, कार्यपणुं न ग्ररी ॥ ते असाधारण देतु, कुंने थास लदेरी॥६॥ अर्थः- हवे असाधारण कारणनुं स्वरूप कहे . ते वस्तु जे नपादा न कारण तेहथी अनेदस्वरूपें ,अने कार्यपणुं पामतो नश्री, एटले कार्य नीपने ते रहेतो नथी, जेम घटकार्य नीपज्यु तोपण तेमाहे माटीपणुं रघु बे, तेनी परे ते रहेतो नथी, ते असाधारण हेतु केतां कारण कहीयें, जेम घटरूप कार्य करतां स्थास कोश कुसलाकार थाये , ते मृतपिमरू प कारणथी अनेद , परंतु घटरूपकार्य नीपने ते रहेता नथी, तेमाटे ए सर्व असाधारण कारण जाणवा, नक्तं च "प्रमाणनिश्चयेन उपादानस्य कार्यवाप्राप्तस्य अवांतरावस्थाअसाधारणं इति” ॥ इति षष्ठगाथार्थः॥६॥ १ H अष्टादश श्री अरनाथ जिन स्तवनं. १२७ जेदनो नवि व्यापार, निन्न नियत वदुनावी॥ नूमी काल आकाश, घट कारण सदनावी ॥ ७॥ अर्थः-हवे अपेक्षाकारण कहे ,जे कारणनो व्यापार प्रवर्तन नथी. तथा कर्ताने पण ते मेलववानो प्रयास करवो, पडतो नथी, धने कार्य थी जिन्न केतां जुदो , तथा नियत केतां नियमां निथे ते जोश्य, अने वदुनावी केतां अनेक वीजा सर्व कार्यमां जावी , ए रीतें कारणीक , ते अपेक्षाकारण कहीयें, जेम नूमी तथा आकाश ए विना कोई घटादि कार्य यतुं नथी, अने जूमी प्रमुख जेम घटनुं कारण ,तेम धन्यवीजा का यॊनुं पण कारण , अने घटनुं कारणपणुं पण बतुं ,वलीकर्ता जेम उपा दान तथा निमित्त कारणनो व्यापार करे ,तेम एनुं प्रवर्तन करतो नथी॥७॥ एद अपेदाहेतु, आगम मांदे कह्यो । कारणपद उत्पन्न,कार्यथये न लह्यो री Gu अर्थ:-तेथी ए अपेक्षा हेतु केतां कारण आगममां तथा तत्त्वार्थादिक ग्रंथोमा कयुंजे, “यथा घटस्योत्पत्ती अपेक्षाकारणं व्योमाटि अपेक्षते तेन विना तदनावानावात् ॥ निर्व्यापारमपेझाकारण इतितत्त्वार्थवृत्तौ” ॥ तथा विशेपावश्यकेधवधिज्ञानाधिकारे "इहां हारनूत शिलातलादिश्व्यानुत्पद्यमा नस्यावधिः सहकारकारणानि जति अत्र सहकारकारणंगवेप्यं इति" ए चार कारण→ स्वरूप कह्यु. हवे कारणपद केतां जेहमांह कारणपणुं ते बतो मू लगो धर्म नथी,पण उत्पन्न ,अने ते जेवारें कर्ता ते कार्यनो अर्थी थाने जे उपकरण तथा मूलपिम ते रूपें कार्यपणे प्रवावे, तेवार ते तेहतुं कारण करण कहीये एटले जेम काष्ठमा दमादिक अनेक पदार्थना उतापणानी योग्यता जे, पण कोइ कर्ता,दमनु कारण उत्पन्न करे,कोइ पुतलीनुं कारण उत्पन्न करे, तेमज दमादिकने कोड घटध्वंसपणे प्रवृ"वे, तो घटध्वंस करे, तथा कर्ता जो दंमादिकने घट करवापणे प्रवृत्तावे, तो तेहन कारण थाय, माटे जे कारणपणुं ते कानुं का. थाय .श्रीविशेपावश्यकें का बे, “ये कारकाः कराधीना इति कारणं कार्योत्पादकं तेन कार्योत्पत्ती कार एत्व नचकार्याकरणे" ते माटे कारणपणुं ने उत्पन्न बे. हवे कोई केहेशे वस्तुमां कोई कार्यना कारण तो बता ठे, तो नत्पन्न , एम शावास्ते जे प । + A १२ दे चोप बाण कहो बो? तेहने उत्तर जे विवक्षित कार्यनी कारणता उत्पन्न , अथवा जे कार्यता जे कालें ते कार्यता कीना प्रयोगनी , तेमाटे उत्पन्नज , पण कार्य निपज्या पनी तेमध्ये कारणपणुं न पामीयें, जेम अनादि मि थ्यात्वीजीव. यद्यपि सत्तावंत ,तेमज धनव्य जीव पण सत्तावंत , परंतु तेदनु उपादान सिखताना कार्यनुं करणहार नथी, तेथी कार्य नीपजतुं नथी. जेवारे कोइक जीवनु उपादान अरिहंतादिक निमित्त पामीने, कार तापणे परिणमे, ते कार्य करे, माटे ते उत्पन्न , थने ते कार्य सिम थया पनी ते कारण रहे नहीं,जो सितामां साधकतानी बतीमानी तो, सिमावस्थायें पण साधकपणुं रह्यं मानवू पडे ते लिहावस्थामा साधक पणुं तो नयो माटे कार्य नोपजे, कारणता रहे नहीं, तथा निमित्त जे दं मादिक ते पण कर्ता निन्न कार्यना व्यवसाय कारणता करे, तो ते निन्न कार्य थाये, परंतु तेज कार्यनी ते कारणता रहे नहीं, एम धारवु ॥ ॥ की आतमव्य, कारयसिद्धिपणो री॥नि जसत्तागत धर्म,ते नपादान गणोरी॥ए॥ अर्थः- हवे सितारूप कार्थना चार कारण देखाडे ने. सितारूप कार्य ते आत्मानुं अनेदस्वरूप ने, माटे एहनो का प्रात्मा इव्यपोतेज जे, अने सिप' ते आत्मा कार्य ले, जे आत्मा सित्ताने परमानंदप णे जाणे. तथा एहीज माहरूं हमणा करवान कार्य जे,एकार्य करवानी रु चिविना अनंतो काल संसारमा जम्यो स्वरूपन्रष्ट थयो, माहामोहें ग्रह्यो दवे में माहो मूलधर्म श्रवानासन गोचर को तेथी ए कार्य करवु एम निर्धार करी तदनुगत चेतनावीय करीने स्वस्वरूप करवानो कर्ता थयो, तो सिखताना कार्यने निपजावे, ते आवी रीतें जे प्रथम तो अंशेकर्ता थाय, पबी गुणवृद्धिथवे, संपूर्ण कर्त्तापणुं पामीने कार्य नीपजावे. हवे ए सितारूप कार्यनो नपादानकारण कहे जे, जे पोताना सत्तागत ज्ञान, दर्शन, चारित्र, वीर्यादिक, अनंतगुण बे, तेहिज पोतानुं सत्तागत धर्म ते सिधिरूप थाय ने, माटे तेहीज उपादान कारण जाणवू उपादान ते वस्तुनो मूल धर्म अरूपी सत्ता तेहीज सिह थाय ने, एसिकता रूप कार्य नु उपादान कारण देखाड्यु ॥ ॥ ॥ इति नवमगाथार्थः । ।
अष्टादश श्रीअरनाथजिन स्तवनं.
२२ए
योग समाधिविधान, असाधारण ते वदे री॥विधि
आचारणा नक्ति, निएं निज कार्य सधे री॥१०॥
अर्थ:- हवे सितारूप कार्यतुं असाधारण कारण केहे . मन, वच
थने कायाना योग तेहने इव्यथी तथा नावथी स्वगुणरमणमा परागी,
यपीपणे प्रवर्तावq. ते आत्मसमाधि कहीये तेनो जे विधान केतांक
रवो एटले चोथा गुणगाणथी मांझीने सिक्षपर्यंत जे गुणनी वृद्धि करवी,
एटले धजिनव गुणनो कारणपणुं ते सर्व ज्ञान, दर्शन. चारित्र, श्रेणीगत
ध्यान परिणाम, दयोपशमीनाव, विधिसहित आचरणा, तथा जक्ति, बने
गुणीनुं वहुमान, जेथी पोताना कार्यनी सिदि निपजे. ते ज्ञान क्रियारूप
साधक अवस्थानी तरतमता ए सर्वसाधारण कारण कहे, ए यसाधार
ण कारण ते यात्मगुणरूप दाननी भिन्न निन्न करता थकानी अवस्था
है, सदा पूर्वपर्याय उत्तरपर्याय कारण वे, ते समयेन क्रियाकाल निष्ठा
कालनो बजेद ए असाधारण कारण कह्यो.॥ १० ॥ इति ॥
नरगति पढम संघयण, तेद् अपेक्षा जाणोनि
मित्ताश्रित उपादान, तेदने लेखे आणो ॥ ११ ॥
अर्थः-हवे सितारूप कार्यतुं थपेक्षा तथा,निमित्त एवे कारण कहेते.
नरकेतां मनुप्पनी गति, पढमकेतां पहेलुं संघयण वचपननाराच, पंचेहि
पएं श्यादि सितारुप कार्यन अपेक्षा कारण जाणो. इहां कत्तीनो व्या
पार नथी. पण ए नि जोयें. ए पाम्या विना मोचप कार्यनी साधना
थाय नहीं, तेमाटे अपेक्षा कारण कही, पण ए मनुष्य गत्यादिक सर्व जे
जीरनु उपादान परिणमन, धार्थीथाने निमित्त जे देव गुरु मिक्षांत तेहने
जेणे यालयो. तो तेहनी मनुष्यगत्यादिक लेखे केतां कारणपणे थाणजो,
घने जेणे निमित्तने यायो नयी, तेहनी मनुष्यगत्याटिक कारण पणामां
पशो नहीं, ते हजी अनादिनी चालमा , पलटण करतो नथी,
माटे. एअपेक्षा तथा निमित्त ए ये कारण कह्या ॥ ११ ॥ इति ॥
निमित्त देतु जिनराज, समता अमृत खाणी ॥
प्रनुअवलंबन सिसि, नियमा एह वखाणी॥ १॥
.. -- 4 २३० दे० चो बा० अर्थः- हवे आत्माने लिहतारूप कार्य करतां निमित्त कारण श्रीजिन राज वीतराग ले, ते वीतराग, सर्वज्ञ कहेवाय , समतारूप अमृतनी खाण जे, इष्ट अनिष्टता रहित समताना धणी , शुक्ष चारित्र परिणाम तेहीज अमृत , तेहनी खाण , एहवा प्रो परमेश्वर परम दयाल, परमात्मा, शुरूतत्वरूप जोगी, पूर्णानंदी, चिदानंद जे श्रीअरनाथ प्रलु तेहने अव लंबवे पोतानो जासन प्रजुना ते गुण जाणवाने जोडी एम अनंता गुण ते सर्वगुणना नासननी रीज तथा ते उपर बहुमान एहवे बालंबने रेहवं, तेथी नियमा सिम निरवाण थाय एम धागममां वखाण्यो , एहीज मोदनु उपाय जे. ए निमित्तकारण कह्यं ॥ १२ ॥ इति ॥ पुष्ट हेतु अरनाथ, तेदने गुणथी दलीयें ॥ री ॐ नक्ति बहुमान, नोगध्यानधी मलीयें ॥१३॥ अर्थः-माटे पुष्टकेतां नियामक हेतुकेतां कारण ते जिनराज श्री अरनाथ प्रल तेहना गुण जे केवल झान, अनंतानंदरूप तेहथी दलीये केतां आपणो आत्मा तेदिसें जोडीयें, प्रगटगुणोना गुणथी आपणी चेतना जोडवी, रीफ केतां रागनीमग्नता, नक्तिकेतां सेवना, बढुमान, बादर, मोटा इनोगकेतां आस्वादन, ध्यानकेतां चित्तनी एकाग्रता, ते श्रीधरनाथ प्रजुना गुणनी करीने.श्रीप्रत्रुथी एकत्वपणे, तन्मयपणे मलिये साधकने शुरुदेव तत्त्वने अवलंबवू ते प्रधान ने ॥ इति त्रयोदशगाथार्थः ॥ १३ ॥ मोटाने नत्संग, बेगनेसी चिंता ॥ तिम प्रनु चरण पसाय, सेवक थया निचिंता॥१४॥ अर्थः-तथा लौकिक दृष्टांत कहे जे. जे मोहोटाने उत्संगें केतां खोला मां बेठो तेहने कोई चिंता नहीं, ते निचित थयो, तेम सेवक पण प्रजुजी निरामय देव तेहना चरणने सेववे, चिंतारहित थयो, जे परमोत्तम, सर्व गनोगी, निरालंबी, चिन्मयी, अनंत दान, लान, जोग, नपनोग, वीर्य । मयी, श्रीजिनेश्वर निःकर्म देवतत्व, परनावना अकर्ता, परनाव अनोगी,प रानुयायीता रहित, एहवो देव जोधादयोले,तो मोदन गुं जोर जे ? संसा र कोने ? कर्मनीबीक कोने में ? जो परमोत्तम धणीमें माहरे माथे कस्यो जे जेहना ध्यानथी माहारो मोह नीपजे, ते देवनो योग मिल्यो बे, तेमाटे ७ ते - अष्टादश श्री अरनाथ जिन स्तवनं. २३२ चिंता नथी ।उक्तं च श्रीजिनवलन पूज्यैः ॥ पसरे तीयलोए, तावमोहंध यारंनम जई। सिमताव मिळतं, सिन्नं फुर फुडफुरताणं ॥ १ ॥तनाणंस पूरो, पयडमजीयसंतीकाणसुरो॥ १३ ॥ इति चतुर्दश गाथार्थः ॥ अर प्रनु प्रनुता रंग,अंतर शक्ति विकासी ॥ देव चंने आणंद, अदाय भोग विलासी॥२५॥इति॥ अर्थः-माटे श्रीधरनाथ प्रलु अढारमा परमेश्वर जेणें तत्त्वरुचि थ ने तत्त्वानिलापी तत्त्वसाधक तत्त्वध्यानी अश्ने, तत्त्वप्रगट कस्युं, ते प्रजुनी प्रचंता, शुबहायकता, शुभरमणता, शुक्षानुनवता, अपौलिकता, असंग ता, अयोगिता, सकल प्रदेश निरावरणता, प्राग्नावी शुक्षसत्तानोग्यता, तेहने रंगें जे रंगणा , ते साधक सम्यग्दृष्टि, देशविरति, सर्व विरतिनो अंतरंग शक्ति तत्त्वप्राग्जाव करवानी साधक कारकता, साधक कापणुं, परमसंवर पूर्वक परम सकामनिर्जरा रूप शक्ति, विकस्वर थवे, प्रगट थवे ते शक्तिथी सर्वकर्म विगम थवे, सर्व भात्मिक धर्मने प्रगटवे करी, परमात्मा देवमाहे चश्मा समान श्रीनिष्पन्न परमेश्वर तेहनो जे थानंद, अव्यावाध, शिव, अचल, थरुज, अविनाशी, तेहलु जे थक्य स्वरूप, तेहनो नोग के तां धनुनव तेनो विलासी आत्मा थाय, एटले स्वसंपदा तत्त्वता धात्मशु परिणति, तेहने सादि अनंतो काल नोगवे, अथवा देवचंड जे स्तुति फर्ता ते अक्ष्य आनंदना नोगनो विलासी थाय, माटे स्वरूपसि-६, अरू पी, चिप, श्रीपरमेश्वर, तेहने सेवो, ध्यावो, नमो, गावो, तेदना गुण सं नारों, एहीज मोद साधननुं पुष्ट निमित्त , ए निमित्तें उपादानकारणरूप थइने यसाधारण कारणताएं चडतो मनुष्यादिगति अपेक्षा कारणपणें करी तत्त्वानंद रूप कार्यने करो,तेमाटे उपादानादिक त्रणे कारणनी कारणता निमित्तने थवलंवें प्रगटे, तेथी निर्दोपपणे थाशंसादि दोप वर्जिने शुनिमित्त ने सेवे,ते सेवनथी कपिणुं समरे भने कर्त्तापणुं समरेथी स्वकार्य करे,माटे श्रीधरनाथनीनीनक्ति ते परमाधार ॥१५॥ इति श्रीधरजिनस्तवनं ॥१॥ ३ २२२ दे० चोप बा0 ॥ अथ एकोनविंशति श्रीमल्लिनाथ जिनस्तवनं ॥ देखी कामिनी दो के, कामें व्यापियो रे के का॥ ए देशी। मल्लिनाथ जगनाथ, चरणयुग ध्याईये रे ॥ च ॥ शुझातम प्राग्नाव, परम पद पाईये रे ॥ १० ॥ साधक कारक षटक, करे गुण साधना रे ॥ कण्॥ .. तेहीज शुचसरूप, थाय निराबाधना रे॥था॥२॥ अर्थः- हवे उगणीशमा श्री मलिनाथ परमेश्वरनी स्तवना करे. जे. तिहां कारकशक्ति पलटवाथी सिता निपजे जे, ते पलटवानो नपाय श्री अरिहंतनी सेवना , तेरूप स्तुति करे. जे. श्रीमन्निनाथ, परमेश्वर, परमज्ञानी, ते जग केतां लोकना नाथ मोहनो जय एटले अंतरंग नावरि पुथी बोडाववाना परम कारण जे, तेदनां चरणयुग केतां पदकमलतुं जोडुं तेहने ध्यायी; वारंवार संजारियें, एदवा प्रजुने ध्यायवाथी ध्या ताने गुं नीपजे ? ते कहे . शुद्ध जे आत्मानो परमात्मनाव अनंतगुण निर्मलतारूप तेहनो जे प्राग्नाव केतां प्रगटपणुं निर्मल शुक्ष्तारूप परम पद निर्मल पद ते पामी,एटले पोतानी यात्मता निर्मलपणुं नजे,ते यात्म सिदिरूप कार्य करवाने उ कारक बे. तिहां सर्व कार्यमां कारक प्रवृत्तिनी कारणता , कारकचक्र विना कार्यनी निष्पत्ति नथी. जेम ? कुंनकार ते कर्ता, ५ घट ते कार्य, ३ मृत्पिम चक्रादिक कारण, ४ माटीना पिंझने, नवा पर्यायनी प्राप्ति ते संप्रदान, ५ पिंक स्थासादि पर्यायनो चय ते अ . पादान, ६ . घटादि पर्याय आधारपणुं ते आधार, एम घटरूप कार्यमां षट् कारक जे, तेमज आत्माने अनादि कालनां ए ब कारक बाधक रूपें परिणम्यां , ते देखाडे बे. १ यात्मा परविनाव रागादि झानावरणादि इव्यकर्मनो कर्ता थयो . १ जावकर्म व्यकर्मने जे आत्मा करे, ते कार्य नामा बीजुं कारक. ३ अगुरुविनाव परिणतिरूप जावाश्रव अने प्राणातिपातादि इव्या श्रव, ए बे कारणथी 'कर्म बंधाये, माटे ए करण नामा त्रीजुं कारक. ४ अवतानो तथा इव्यकर्मनो लान ते संप्रदान नामा चोथु कारक. ५ स्वरूपरोध, क्योपशमनी हाणी, तथा परानुजयायिता ते अपादान, एकोनविंशति श्रीमल्लिनायजिन स्तवनं. २२३ *.६ अनंती'अशुक्षविनावता तथा ज्ञानावर्णादि कर्मने राखवा रूप जे श क्ति तेंवाधार नामाङहुंकारक जाणवु ते: ए रीते ए ब कारकनुं चक्र अनादिहें घगुरूपणे बाधकतापणे पात्मा ने परिणमी रह्यु , ते जेवारें साधक आत्मा, पोतानो स्वधर्म नीपजाववा पणे परिणमावे, तेवारें ए बए कारक साथकपणे प्रवृत्त्या गुणनी आत्म धर्मनी साधना करे. ए रीते एनकारक साधक पणे परिणम्या कार्य नीपजे शुधस्वरूप थाय ए स्वरूपपरिणामिकता रूप स्वकार्य कारण पर्यु कोने परिणमे ? ते कहे जे. जे निराबाध, श्रीसिवनगवंत, तेहनां कारक, ते शुक्षपणे प्रवृत्ते ने, अने वाधक जीवोना बाधकपणे परिणमे , तथा सम केत गुणगाणाथी मामीने अयोगी गुणताणा पर्यंत, साधकपणे परिणमे , तथा सिह जगवंतना गुलस्वरूपरूपें परिणमे , कारक ते प्रात्मानामा जे कर्तारूप, इव्य तेहनी ए परिणति , उक्तं च श्रीविशेपावश्यके. कारण व्याख्यानावसरे॥ गाथा॥ नविह कत्ता ,कारण कम्मं च तत्तो य॥ संपयाणा वायाण, तह नासंमिहाणाय इति ॥ १॥ गाथार्थः ॥ तथा च कारणं पोढा यथा॥ कारण महवा बा, तब संतंतोति कारणं कत्ता ॥ वज पसाहगतमं, कारणम्मि पिंमदमा ॥१॥ कम्मं किरिया कारण, इत्यादि । गाथाथी जाणवू ॥ होइ पसलं मोरकस्स कारणं. इह यन्मोदस्य कारणहेतु तत् प्रशस्तनावकारणं उच्यते ॥ इति वचनात्. माटे साधकपणे कारक परिणम्या तो सित्तारूप कार्यने करे, तेमांहे निरावाध जे ति निरावरण अव्यावाध सुखतेमां तेहनो कर्तादिक शुरु पारिणामिक नाव शुरूपणे थाय, स्वस्वरूप कर्तृत्लपणे परिणमे ॥१॥इति॥ कर्ता आतम अव्य, कार्य निज सिघता रे॥ का ॥ नपादान परिणाम, प्रयुक्त ते करणता रे ॥ प्र॥ आतम संपद दान, तेद संप्रदानता रे॥ ते ॥ दाता पात्रने देय, विनाव अनेदता रे.॥ त्रि॥२॥ अर्थः-१ पहेलु कर्ता नामा कारक कहे . तिहां कर्ता धात्मा इव्य ते थात्मशुचता निपजाववा रूप कार्ये प्रवर्तन पाम्यु, पोतानुं कर्ता वे. १ जे धात्मा पोतानी सिता सर्वगुण पूर्णता सर्वस्व नाव स्वरूपाव , , -- - , २२४. दे० चोप बाण स्थानता ते कार्यनामा बीजु कारक जाणवू, ते कार्य जेणें परिणतिचकने प्रवर्तवा रूपें क्रियायें नीपजे, ते क्रियानुं प्रवर्ताव ते कार्य ते कार्यने का रकता, नीपजाववा कालेंज ,नीपना पली कार्यमा कारकता नथी, उक्तं च नाष्ये ॥ तस्मात् बुध्यध्यावसितं कार्य थप्यात्मकारणमेष्टव्यं इति ॥ ३ उपादानपरिणाम अात्मा स्वगुणनी परिणति, सम्यग्दर्शन, ज्ञान, चारित्ररूप रत्नत्रयीनी जे परिणति, तत्त्वनिर्धार; तत्त्वरुचि, तत्त्वज्ञान, तत्त्वरमणादिक रूप स्वगुण अहिंसकता, बंधहेतु अपरिणमन रूप, स्वरूप यथार्थनासनरूप, परजाव अग्रहणरूप, परनाव अनोक्तारूप, स्वरूपंग्र दण, स्वरूप जोगी, परनाव अझणरूप, स्वरूप एकल रूप तत्त्वाराधन, चेतनास्वरूप प्रगटतानुयायी वीर्य, ते उपादान कारण अने इव्ययोग समारवा रूप अरिहंतालंबनादि, यथार्थ आगमश्रवणादि ते निमित्त कारण तेदन प्रयुंजवु यात्मकार्य करवा पणे प्रात्मानो प्रयोग करवो, ए उत्कृष्ट कारण माटे करणनामा त्रीखं कारक जाणवं, “साधकतमं कारणं करणं” इति वाक्यात् आत्मसिविरूप कार्य- उत्कृष्ट कारण भने आत्मश क्तिस्वरूपानुयायी तथा शुनदेव प्रमुख ते करण नामा कारक कहिये ४ आत्मानी संपदा जे ज्ञानपर्याय, दर्शनपर्याय, चारित्रपर्याय, तेहतुं दान आत्माने आत्मगुण प्रगट करवारूप देवू, तेहथी जे जे आत्मधर्म नि पजता जाय, ते संप्रदान कहियें।। नक्तं च ॥ गाथा॥ देस जस्त तं सं . प याण मिह तंपि कारणं तस्त॥ होइ तहबित्ता,न कीरश्तं विणा जंसो ॥ इति माटे जे आत्माना अस्तिधर्मर्नु थर्बु ते संप्रदानकारक जाणवू. शहां दाता आत्मा तथा पात्र पण आत्मा थने यात्माने देय केतां देवा योग्य ते पण आत्मधर्म, एत्रणे नावनी अनेदता , एटले गुणतुं प्रगट करवु ते देय यने आत्मा दाता तथा आत्मगुणने प्रगट करे ते दातापणुं अने गुणर्नु पात्र पण यात्मा एटले दान, दाता अने ग्राहक, त्रणें घनेद ॥२॥ स्वपर विवेचन करण, तेद. अपादानथी रे ॥ तेणा सकल पर्याय आधार,संबंध आस्थानथीसंग॥ बाधक कारक नाव, अनादि निवारवा रे॥०॥ साधकता अवलंबि, तेद समारवा रे॥ ते ॥३॥ -- ।
एकोनविंशति श्री मल्लिनाथजिन स्तवनं. २श्य अर्थः-५ जे यात्माथी समवायें रह्या तेहने स्वधर्म थात्मधर्म कहिये. अने तेहथी विपरीत जे मोहादिक कम अशु-६ प्रवृत्ति ते परनाव कहिये। तेहढं विवेचन करवू, निन्न करवू, अणुक्तानो उल्लेद करवो, दोफ्नो त्याग करवो, एटले जे दोषविश्लेप करवो, अर्थात् अनादिसंसार कपिणुं तथा जोक्तापर्यु ते तजीने जे आत्मस्वरूप कापणुं लोक्तापणुं तेहीज प्रगट क रघू. ते पांचमुं अपादान कारक कहियें. ६ सकल केतां समस्त सर्वपर्याय तेहनो आधार ते प्रात्मा , धात्मा तथा आत्मपर्यायथी स्वस्वामित्वसंबंध ठे, व्याप्य व्यापक संबंध ठे. ग्राह्यया हक संबंध , थाधाराधेय संबंध ने, ए सर्वनुं आस्थान केतां ते कारण रूप क्षेत्र ते पात्मा जे, ते थास्थानता माटे आत्मा आधार , ए श्रा धारनामा हुंकारक जाणवू. ए ब कारक साधक पणानां कहां. हवे ए साधकपणुं कैम पामे ? ते कहे . वाधक जे परनाव तेहने अनुयायी अ गुरु कादि कारक पणुं मिथ्यात्व असंयम कपाय रूप नाव अशुभतारूप , सामान्य चक्र अशुधसाध्यानुगत अशुभकपिणुं तेहने निवार ते चक रोकीने स्वरूपानुगत करवू, तेमाटे ए अनादिनी जूल टालवी, जिहां सुधा का परनावकारक , तिहां सुधी कांइ साधकता नथी, जिहां सुधी कर्ता अशुहकार्यानुयायी सामान्य चक , तिहां सुधी शुवसाधकतानो अंश प ण उपन्यो नथी, श्रीपूज्ये कमु ठे, जे आत्मा तत्त्वकर्ता पणे थया विना सर्वशुन प्रवर्तन ते वालकनी चाल , तेमाटे कारकचक वाधकताथी वारी ने. साधकताने अवलंबीने ते कारकचकने समार स्वरूपानुयायी करवु अने पोताना आत्माने एम कहे जे हे चेतन! तुं परनावनो कर्ता तथा नोका धने ग्राहकता नहीं, तो संपूर्णानंदनो शुभविलासी बो, धने तुंजे परनावमा रम। रह्यो हो, तथा परनावनो नोगी यरह्यो बो? ए तुजने घटे नदी, ताहरु कार्य, तो अनंत गुण पारिपामिकरूप स्वरूपनोक्तापर्युबे, तेमाटे हे चैतन्यहंस ! हवे तुं यथार्थ जिनवाणीरूप अमृत पान करीने, अनादिविजाव विप वारीने पोतानुं तत्त्व संनारी स्वपर विवेचनकारी थाने पोतानो जे सहजानंद तेहने कर. एहीज ताहरु कार्य में, तुं तेह, उपादा न कारण शक्तिवंत ठो, तेहनो लेवावालो ठो, तुं ताहरी गुणसंपदा ताहरे प्रदेशे प्रगट करवारूप दाननो संप्रदानी दो, माटे हे चेतन ! ए अनादिय - .
। २२६ देख चो बा : शुक्ष परिणामने तुंहीज त्याग करीश, बने ताहरी सत्तानो बाधार पण तुं दीज बो, माटे तुंहीज ताहरा तत्त्वने कर, ताहरूं तत्त्व तुं नीपजावीश. एम पोते पोताना आत्माने कहिने, साधकपणुं श्रादर ते धादरतां कारक सम रे, कारकने समरवेथी अनुक्रमें पात्मानुं स्वकार्य नीपजे, पनी एहीज था त्मा सिम थाय, माटे एहीज साधननो मार्ग जे, साधन की कार्यनी सिदि थाय, ए कम ॥३॥ इति तृतीय गाथार्थः । शुधपणे पर्याय, प्रवर्तन कार्यमें रे॥प्र० ॥ कर्तादिक परिणाम, ते आतम धर्ममें रे ॥ ते ॥ चेतन चेतन नाव, करे समवे तमें रे ॥ क० ॥ सादि अनंतो काल, रहे निजखेतमें रे॥रा॥ अर्थः- पहेलो शुक्षपणे निष्पन्न यात्माना झानादिक पर्यायनुं जा गवा देखवा रूप कार्यतुं प्रवर्तन, उत्पाद व्ययरूप परिणमन, ते कार्य नो कर्ता आत्मा बे, बीजुं धात्मगुणतुं परिणमन ते कार्य, त्रीजें या मगुणज्ञानादिक ते करण, चोथु आत्मगुणनो लान ते संप्रदान, पांच मुं परनाव त्यागपरिणति ते अपादान, बहुं अनंतगुणर्नु राखq, ते पा धार, ए ब कारकनुं चक्र ते सिमावस्थाने विषे सदा स्वाधीनपणे फरि रघु बे, तेहथी शु६निष्पन्नपणे जे स्वपर्यायर्नु प्रवर्तन, तेहने कादिक ब कारक तेहy जे परिणमन ते आत्मधर्ममाहेज में, एटले सिपणे जे कादिक न कारक ते स्वरूपमध्येज जे. चेतन केतां धात्मा ते पोतानो चेतननाव केतां यात्मनाव करे, समवेतमें केतां समवाय संबंधमां , एटले आत्मा अात्मनावनो कर्ता , ए समवायसंबंधे मूलपणे सादि अनंता कालपर्यंत निजखेतमें केतां पोताना असंख्या ता प्रदेशरूप देत्रमध्ये प्रात्मधर्ममा निष्पन्न सिपणे रहे, सिनी श्रादि डे, परंतु अंत नथी, माटे सादि अनंतो काल स्वदेत्र स्वस्वरूपमा आत्मा रहे ॥ ४ ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः॥ परकर्तृत्व स्वनाव, करें तां लगे करे रे ॥क० ॥ शुद्ध कार्य रुचि नास, थये नवि आदरे रे॥ शुधातम निज कार्य, रुचे कारक फिरे रे ॥२०॥ तेदिज मूल स्वनाव, ग्रहे निज पद वरे रे॥॥५॥ , ।
एकोनविंशति श्रीमल्लिनाथ जिन स्तवनं. २२७ अर्थः-पर केतां में नावकर्म, इव्यकर्म अने नोकर्म, तेहने कापणा ने स्वनावें करे, तिहां सोम तेहनेज करे, एटले ए परकती पणुं अनादिका लथी करे . जिहां सुधी परनो रागी, परनो जोगी, तिहां सुधि परकर्ता ' पणुं ए थात्मा करे, पण जे वारें शुम, निर्मल, निरावरण, स्वगुण प्रगट करवा रूप, कार्यनी रुचि थाय, तेवारें परकर्त्तापर्यु आदरे नहीं, गुरुया स्मस्वरूपर्नु स्यामाद रीतें परमानंदपणे नासन तथा रुचि तेहीज कारक पलटाववानां बीज , ते माटे जे सम्यक् दर्शन, सम्यक् ज्ञान, ते मोदनुं मू ल, शुधात्मधनंतज्ञान, दर्शन, अव्यावाध सुखमयी, अरूपी, सहजा नंदरूप आत्मधर्म सत्ताप्राग्नाव,सकल परनावव्यतिरेकी, अरागी,अक्षेपी, यसंगी, अयोगी, अशी, अकपायी, असहायी, एहवं शुक्षानंदरूप स्वकार्य, तेहनी रुचि श्रये थके कारक चक्र फिरे, जिहां सीम परपोजलिक सुखनी रुचि जे, तिहां सीम परनो कर्ती जे, तेहथी सर्वकारकर्नु चक्र ते रूपेंज परिणमे , भने जे अवसरे नेदज्ञान धाराथी, आत्मा परविनंज न करीने पोतातुं यात्मस्वरूप एक उन्हरंग धर्मे जाण्यु, तेहनेज हित मा न्यु, तेवारे ते आत्मिक धर्मनीज रुचि उपजे, पनी जेहनी जेहने सचिव पजे; ते तेहीज कार्य करे, तेवारें कतीधर्म स्वकार्यने करे, सर्व कारकचक स्वकार्याश्रित थाय, तेवारे तेहीज पोतानो अचल, यखम, अविनाशी, निःप्रयासी, स्वरूपपरिणमन रूप जे मूलस्वनाव स्वधर्म तेहने ग्रहण करे, केम जे ए कारक मूलधर्मने यहे , तेहथी निज केतां पोताना परमा त्म, पूर्णब्रह्म, पूर्णानंद पदने वरे, पामे, कृतकृत्य, अक्रिय, अकंप, अनंत, चिनक्ति, अरूपी, अव्यावाधसुखी, एहीज आत्मा थाय ।। इति ॥ ५ ॥ कारण कार्यरूप, अ कारक दशा रे ॥ अ० ॥ वस्तु प्रगट पर्याय, एद मनमें वस्या रे॥ ए० ॥ पण शुधस्वरूप ध्यान, ते चेतनता ग्रह रे॥ ते॥ तव निजसाधक नाव, सकल कारक लदे रे ॥ स ॥६॥ अर्थः-ए उ कारक ते कारण तथा कार्यरूप ने, कार्यने निपजाववा रूप ,माटे कारनाज द वे, सर्वकार्य कर्त्ताने आधीन वे कर्ता जे का य करे, ते कारणादि विना थाय नहीं, माटे वस्तु केतां आत्म पदार्थ,तेह 1 २श्न दे० चौ बाण नां ए ब कारक ते प्रगट निरावरण पर्याय ,एम मनमा वस्युं जे कपिणुं तेने धावरण नथी, कापणुं विशेष स्वनाव, अने विशेष गुणने तथा पर्यायने प्रावरण , परंतु स्वनावने आवरण नथी,स्वनाव तेहना कारण नूत गुण चेतना तथा वीर्य तेने पावरवे कर्त्तापणानी प्रवृत्ति मंद पड़े, परंतु कापणुं मूलगु अवराय नहीं, ते चेतनावीर्य विपरीत परिणमवे, परना व कापणे प्रवयो, तेहथी पोतानुं स्वरूप अवरायीज गयुं, ते अवराणु तेहथी स्वस्वनावने करी शके नहीं, अने अझरनो अनंतमो नाग, चेतना अने योगस्थानरूप वीर्य, क्योपशमी रह्यो, परंतु ते अनादि चालथी पर नावानुयायीज , तेहथी स्वरूपका पणुं तो थयुं नहीं, तेवारें कर्त्तापणे परनावने कस्यो, आश्रवबंधरूप कार्यनो का थयो, एटले अशुचकार्य कम्युं, परंतु अवराणुं नहीं, तेहथी कापणुं अनावृत थके कारक पण अव राणां नहीं, जो कारकर्नु चक्र अवराय, तो आश्रवनाव बंधपति केम करे ? तेहनो बादाता अनिनवपर्यायनो त्यागी पूर्वपर्यायनो आधार, पशु तानो कोण थाय? माटे कारक निरावरण ,परंतु विकारी थया, तेहथी मूलस्वरूपथी चूक्या एम थयु. हवे एनुं पलटणपणुं पण आत्मा करे, तो थाय, ते कहे जे.जे चेतन केतां चेतना जेवारें लाकार अनाकारने यथार्थ नासन करीने पोताना गुरुस्वनाने ग्रहे, नासनप्रतिरुचिर्नु बाचरण पणुं अंगीकार करे, तेवारें एहीज सकल केतां बए कारक निज केतां पोतानो सा धकनाव जे कर्मविदारण स्वरूप प्रगट करवारूप नाव,तेने लहे केतां पामे, एटले एहीज कारक ते १ स्वधर्मकर्ता ते कर्ता, स्वधर्मपरिणमन ते कार्य, ३ स्वधर्मानुयायी गुणपरिणति,चेतनावीर्य शक्ति,ते करण, साधनगुणशक्ति तुं प्रगटवू, ते संप्रदान, पूर्वपर्याय निवर्तन ते अपादान,६ स्वगुणर्नु आ धारीपणुं ते धाधार. एम षटकारक साधकपणुं पामीने सिघता परमोत्त मतानो नहरंग समाधि सकल निर्मलता निपजावे.॥ इहां स्वधर्म अवलंबवा नी नावना लखे ॥ गाथा ॥ अहम्मिको खलु सुबो,निम्मम नाण दंस ण समग्गो ॥ तम्मिलिन तचितो, सन्वेएए खयंनेमि ॥ १॥ अहं आत्मा झानादि अनंत गुणपर्याय रूप, अनंतस्वधर्ममयी तथा इव्यपणे, अक्षम पणे, समुदायपणे एक डं. वली निश्चयनयथी शुष बुं, यद्यपि अनादि प रनावमा लुब्ध, स्वजाव भ्रष्ट अंको अशुभ भयो, तो पण स्वजातिथी मूल २ ने एकोनविंशति श्री मल्लिनाथजिन स्तवनं. १२॥ धर्म थनंतझानादि गुणमय, गुरू, निष्कलंक, निरामय, निःसंग, निर्दोषी हुँ. सर्व ममकार परनाव माहारा पणाथी रहित ढु, ज्ञान सकलनासन, प रिवेदनरूप, दर्शन सामान्योपयोग तेहिज मयी ढुं, एहवा नासन रमण, प रिणमनरूप, ए आत्मा रह्यो थको सर्व परोपाधिने क्ष्य करी, स्वशुवस्वरू पने ग्रही, सर्व परनाव भेद करी, निर्मलानंद निपजावे ॥ ६॥ इति ॥ माझं पूर्णानंद, प्रगट करवा नगीरे ॥प्र०॥ पुष्टालंबन रूप, सेव प्रनुजी तणी रे॥ से देवचं जिनचं, भक्ति मनमें धरो रे॥ न० ॥ अव्यावाध अनंत,अदय पद आदरो रे॥॥॥ अर्थः-एहवी वाधकता परिणम्यो, माहारुं कर्तादिक कारकपरिणाम ते श्रीयरिहंत परमज्ञाता, स्वरूपरमणी, स्वरूपविश्रामी, स्वरूपानंदी, तेह स्वरूप जीतां, गातां, ते अगुड़ कापणुं पलटे, ते पलटवाथी कारक पण प लटे, कारक पलटवाथी कार्य गुहतिःचत्तारूप, अनंत स्वसंपदारूप नीपजे, तेवारे नव्य जीवने पोतानी तत्त्व नीपजाववारूप शक्ति, ते श्रीअरिहंतजी नो सेवनाथी थाय, तेमाटेज निर्धार कस्यो , जे हे प्रजी माहारो जे पूर्णानंद, पूर्ण थव्यावाध सुख ते प्रगट करवाने पुष्टालवन केतां पुष्ट नियामकी थालवन केतां आधार ते श्रीप्रजुजी जव्य जीवना थाधार, मु निजनना प्राणाधार, प्राचार्य उपाध्यायजीना परम दयाल, नावचिता मणि समान, समकेती जीवना ध्येय, ध्याताने प्रतिबंद रूप धनंत गुणाकर, निर्मल ज्ञानानंदना पात्र, एहवा श्रीजिनराज, माहाराज, सुखसमाज, तेहनी सेवना तेहीज पुष्टालवन छे, तेमाटे सर्वदेव जे इंशदिक तेमध्ये चश्मा समान, एहवा जे जिन श्रीवीतराग थरिहा, तेहनी जक्ति, से वना याज्ञा मानवा रूप, तटनुयायीपणुं तेहीज त्राण शरण ने, एहवा जति मनमां धरो, स्थिर राखो, अथ स्तुतिकर्ता, संबोधन, हे देवच! श्रीजिनचंनी नक्ति केतां चरणसेवना ते मनमां धरो, तो थव्यावाध, जिहां परनावनी पीडा नही, परमानंदरूप, जेहना थनंत गुण ते गण्या जाय नहीं, धदर केतां जेहनी छेद नहीं, विनाश नहीं, एहवं जे परमा स्मरूप पट, ते थादरी, एटले पामो माटे ए यात्मवाधकता तजा साधकता 1 १३० दे० चो वाण मां रमे, सिद्धि थाये, एहीज प्रनुसेवनानुं फल बे, माटे हे तिरुचि जीवो: तमें श्रीमनिनाथ परमपुरुषोत्तम परमेश्वर, निःकारण, जगत्सल, तेहनें गाउँ, स्तवो, संनारो, ध्याउ, प्रथमथी साधक जीवने एहीज थाधार , एहीज जीवन ॥ ७॥ इति मन्निनाथजिन स्तवनं ॥ ॥ अथ विंशतितम श्री मुनि सुव्रतजिन स्तवनं ॥ ॥ उलंगडी लंगडी सुहेली हो, श्री श्रेयांसनी रे ॥ ए देशी ॥ नलंगडी नलंगडी तो कीजें,श्री मुनि सुव्रत स्वामीनी रे॥ जेदथी निज पद सिधि॥ केवल ज्ञानादिक गुण नल्लसे रे, लहिएं सहेज समृदि ॥ ३० ॥ १ ॥ अर्थः- हवे श्रीमुनिसुव्रत परमेश्वर अभुत स्वरूपी परम अहिंसकनी स्तवना करे , मुनि जे निर्यथ तेहना सुव्रत केतां जला व्रत एहवाश्रीमुनि सुव्रत प्रज्जु तेहनी उलंग केतां सेवा एटले गुणयाम करिये जेहथी निजपद केतां पोतानुं पद जे परमानंद पद तेहनी सिदि केतां निष्पत्ति थाये, वली केवल ज्ञानादिक गुण उनसे केतां प्रगटे, ज्ञानामृतरसनो जोगी थाय, तथा सहज यात्रिम स्वरूपसमृधिने पामे, ए प्रनुसेवा, फल ॥ १ ॥ इति ॥ नपादान उपादान निज परिणति वस्तुनी रे, पण कारण निमित्त आधीन ॥ पुष्ट अपुष्ट उविध ते उपदेश्यो रे, ग्रादक विधि आधीन ॥ ॥२॥ यर्थः- हवे इहां अात्मसाधन करवामध्ये उपादान ते निज केतां पोतानी परिणति ते वस्तुनो मूलधर्म , एटले जे आत्मसत्ता बती , ते उपादान कारण ने, पण ते निमित्त कारणने याधीन के निमित्त सेवन की उपादान कारण समरे, ते निमित्तकारणना बे नेद ले. एक पुष्ट निमित्त, बीजं अपुष्टनिमित्त, तेने ग्राहक जे कार्यनो कत्ती, ते जे विधे कार्य याय, ते विधे कार्य ग्रही प्रवर्त्तावे, तो ते निमित्तकारण कार्यनो हेतु थाय. पए अविधे ग्रहण करे, तो निमित्त कारण कार्य करे नहीं, जेम कुंन कार चक्रने फेरवे; तो माटीना पिंमने घटपणे पमाडे, अने नहीं फेरवे तो . -- विंशतितम श्री मुनि सुव्रतजिन स्तवनं. २३१ न पमाडे. एटले श्रीअरिहंतजी मोदना निमित्त कारण तो ने, परंतु जे रोते बागममध्ये कडे, तेविधं पाशातना टाली, पुजाशंसा रहित केवलज्ञानादि गुणनी उलखाण सहित जो सेवे, तो मोदनो निमित्त 'कारण थाय, पण थविधै सेवना, ते कामनी नहीं, माटे ग्राहकने विधि सहित कारण ग्रहवं, तो ते कार्यने करे ॥ २॥ इति वितीय गाथार्थः ।। साध्य साध्य धर्म जमाहे होवे रे, ते निमित्त अतिपुष्टापु प्पमांदे तिलवासक वासना रे, नविप्रध्वंसक उष्ट॥॥३॥ अर्थः- हवे पुष्टनिमित्तनुं स्वरूप कहे . साध्य केतां करवा योग्य, जे कार्यधर्म, ते जे कारणमा होय, ते तेनुं पुष्ट कारण कहीये, ते पुष्ट कारण विधियें कार्य करवाने अर्थ ग्रह्यो थको कार्यने करें, पण ते कार्यनो ध्वंसक न थाय, तेहनो दृष्टांत कहे . जेम तेलने सुगंधवासना करवा रूप कार्य, तेह कारण पुष्प ने, परंतु वासना करवी ते साध्य , ते वासना फुलमध्ये ठे, धने ते फूल ते तेल तथा तेलनी वासनाना ध्वंसक नथी, तेमाटे ते पुष्टनिमित्त २ ॥ उक्तं च विशेपावश्यके । कार्यस्य धासन्ननिमित्तं इति तदेव पुष्टं, दूरतरं कारणनैमित्तिकं तत् थपुष्टं ॥ इति ॥ तथा च श्रीसिबसे नपूज्यैः ॥ पुष्टहेतुर्जिनशेयं, मोदसभाबसाधने ॥ इति ॥ तेहथी श्रीधर हंतदेव ते मोदरूप कार्यना पुष्ट निमित्त , जेमाटे साध्य जे निरावरण, परमात्मपद ते श्री अरिहंतने विपे , माटेज श्री अरिहंत ते पुष्ट निमि न , जो विधियें सेवन थाय, तो एथी मोक्कार्य निपजे ॥ ३ ॥ इति ॥ दमदमनिमित्त अपुष्ट घडा तणो रे,नविघटता तसु मांद। साधक साधक प्रध्वंसकताअ रे, तिणे नहीं नियत प्रवाद ॥ ॥४॥ यर्थ:-हवे थपुटनिमित्त देखाडे ,जेम दंम ते घढार्नु अपुष्ट निमित्त ने, कारण के जेम फलमांहे सुगंधवासना . तेम घटता केतां घट पणुं ते दममाहे नथी, कर्त्ताने प्रेरवे कारण ठे, ए दंम घटनुं साधक निपजाववानुं कारण पण वे, थने घटनुं प्रध्वंस करवानुं कारण पण ठे, जो घट ध्वंसकर्ता तेहीज दमने घट ध्वंस करवाने प्रवावे तो घट ध्वंस करवातुं कारण पण तेहीज दंम थाय, माटे ए नियत प्रवाह केतां निबंधी एक चालनो नथी, जे निचे घट करे, ए धर्म एहमां २ १३२ दे चो बा० नथी, धने श्रीअरिहंत परमात्मानु सेवन ते निश्चें लिखतानुं कारण जे, एहने सिक्षिकार्यनी रुचें जे सेवे, तेहने नियमा सिमिनिपजे ॥ ॥ इति ॥ षट् कारक षट् कारक ते कारण कार्यनुं रे, जे कारण स्वाधीन॥ते. कर्ता ते कती सदुकारक ते वसु रे, कर्म ते कारण पीन॥३०॥५॥ अर्थः-हवे कारणनी पुष्टता कहेवा निमित्ने कारक कहे . १ का, कर्म, (कार्य) ३ करण, ४ संप्रदान, ५ अपादान, ६ अधिकारण, ए ब कार कजे, ते हरेक कार्य, निपजाववानां कारण जे. जिहां का क्रिया करे, तिहां ए ब कारक जाणवां, इहां यात्मा पोतार्नु सिरितारूप कार्य तेने करवा रूप किया करे, तेवारें ए कारक सर्व होय, तिहां कर्ता जे यात्मा तेदतुं सिकरूप कार्य अनेद , ते माटे तेनां कारक पण अनेद जे, बने जिन्नकार्यनो कर्ता जिन्न होय, तेवारें कारक पण निन्न होय, ए नीति , परंतु निमित्त कारण तो सर्वकार्योमा निन्नज होय, माटे सिकरूप कार्यनुं निमित्त कारण श्रीअरिहंत जे, तेहने कारक उपादान पणे सर्व पहोंचे में, ए नीति जे. हवे ब कारकमा प्रथम का नामें कारक , तेह लक्षण कहे जे. जे कार्य निपजवानुं स्वाधीन कारण एटले सर्वकारक तेहने आधीन दोय ते कर्ता कारक कही. स्वतंत्रः कर्ता, इति वचनात् ॥ कारणमहवा बदा, त संततोत्ति कारणं कत्ता ॥ श्रीनाष्यसुधांबुधिवाक्यं ।। सर्वकारक ते कर्त्ताने वशे ने बाधीन बे. हवे बीजं कर्मनामा कारक, ते जे कारणे पुष्ट थाये भने कयुं थाय, ते कर्मकारक कहीयें। उक्तं च ॥कम्मं किरियाकरणं इति ॥ कार्य कार्य संकल्पे कारकदशा रे, बत्ती सत्ता सदनाव॥अथवा तुल्य धर्मने जोयवे रे, साध्यारोपण दाव ॥ ॥६॥ अर्थः- इहां कोई पूबशे जे कर्म तो कार्य में, 'पण कारण नथी, तेहने उत्तर कहे जे. जे कर्त्ताने पहेला तो कार्यनो संकल्प थाय जे, ते वखतें ते कर्ता पहेला संकल्प कार्यने विचारे, तेवार पनी कार्य करे, तेमाटे कारण कहियें। उक्तं च विशेषावश्यके ॥ सर्वेऽपि बुक्षौ संकल्य कार्य करोति इति ॥ व्यवहारस्ततो बुबाध्यवसितस्य कुंनस्य चिकीर्षितो मृन्मयः कुंनस्तदुक्ष्या लंबनतया कारणं नवति ॥ अथवा स्थासादि काल ते घटकार्य, कारण ॥ भ .
विंशतितम श्री मुनि सुव्रतजिन स्तवनं. १३३ है, धने कर्ताने तो स्थासादि कार्य , अथवा जे कार्य निपजाववानुं मृत्तिकादिक मूल उपादान, तेहमा जे कार्यनी स्थिति सत्तायें योग्यतापणे रही , ते कार्यपणुं सत्तागत ते प्रागनावी कार्यनुं कारण जे ॥ उक्तं च॥ अथवा जव्यो योग्यः स्वरूपलानस्येति शक्य उत्पादयितुमतः सुकरत्वात्कार्य मप्यात्मनःकारणमिप्यते अवश्यं च कर्मणः कारणत्वमेष्टव्यं ॥इति॥सत् नाव नजीक पणे जे कारण उपादान निमित्त ते सर्व नजीक करे, कार्यने अर्थ ते कारणनुं सत् नाव उतापणुं ते कार्य बुधियें मेलवे, तेमाटे कार्यने कारण कहे, अथवा तुल्यधर्मनुं जोवू, जे मुजने एह कार्य निपजावई , जेम को आत्मा मोद पूर्णानंद करवाने उद्यमी थयो, ते सिवरूप निष्पन्न तत्त्वने जोवे, धने विचारे जे मने माहारूं एहवं तत्त्व निपजावदुंबे, एम सं कल्प करवो, ते तुल्य धर्म जोइ कार्यनो उद्यम घणो थाय, तेमाटे कार्यने पण कारण कहेवू । उक्तं च श्रीपूज्यैः किं बहुना ॥ यथा यथायुक्तितो घटते तथा सुधायाः कर्मणः कारणत्वं वाच्यमन्यथा कर्मणो कारणत्वे करोति इति कारकमिति षमा कारकखाउपपत्तिरेव स्यादिति ॥ ए रीतें कर्मने वेपे कारकपणुं मानवं, एमज कारकता ठे, साध्यनुं धारोपण करई एह हमने कारकपणुं जाणवू ॥६॥ इति पष्ठ गाथार्थः ॥ अतिशय अतिशय कारण कारक करणता.रे, निमित्त अने उपादान ॥ संप्रदान संप्रदान कारण पद नव नथी रे, कारण व्यय अपादान ॥ ३० ॥ ७ ॥ यर्थः-अतिशय उत्कष्टपणे जे प्रवर्तन ते करणनामा त्रीचं कारक कहि , तेहना वे जेद . एक निमित्त कारण, वीजें उपादान कारण, प्रात्माना सत्ता धर्मनुं निमित्त कारण श्रीअरिहंतादिक थने कारण पदनुं विन थयुं एटले उपादान अधिक अधिक करणता पामे, ते कारणपर्याय लान, ते संप्रदान पणुं जाणवू, जे उपादान कारणमा नवं नवं कारण पर्याय पामे, ते चोयु संप्रदानकारक कहिये, अथवा कार्यना वा नवा पर्यायनु प्रगट थई, ते संप्रदान कहिये. एटले कार्यपदनु न न ते संप्रदान कहियें, धने पाठला कारण पर्यायनो व्यय केतां विनाश थपादान पांचमुं कारक कहिये, जीर्ण कारणपर्यायनो नाश नव्य कारण से - १३४ दे चो बा० तानुं निपज, ते रीतें कार्यनी निष्पत्ति ३ ॥ ७ ॥ इति सप्तम गाथार्थः ॥ जवन नवन व्यय विणु कारज नवि होवे रे, जिम दृषदें न घटव ॥ शुझाधारशुशाधार सुगुणनो व्य ओ रे, सत्ताधार सुतत्त्वानाना अर्थः- कोई कहेशे जे संप्रदान तथा अपादान तेहने शी कारणता जे ? तेहने उत्तर कहे जे. जे नवन केतां नवा पर्यायनु थर्बु, व्यय केतां पूर्वपर्यायनो नाश, ए श्रया विना कार्य निपजे नहीं, जेम माटीनो पिंक, ते पिंमपर्यायनो व्यय, स्थासपर्यायर्नु नवन तथा स्थासपर्यायनो व्यय कोशपर्यायनु नवन, कोशपर्यायनो व्यय, कुशल पर्यायर्नु जवन, कुशल पर्यायनो व्यय, कपाल पर्याय नवन, कपाल पर्यायनोव्यय, घटपर्याय जवन, ए रीतें कार्यनी उत्पत्ति , तेम सिबताने नीपजाववाने विषे पण मिथ्यात्वपर्यायनो व्यय, सम्यक् पर्यायतुं नवन, तेहना साधकपर्यायनो जीर्णनो व्यय, नवानो उत्पाद, ए रीतें कार्यनी निष्पत्ति में, परंतु नवन तथा व्यय विना कार्य थाय नहीं, जेम दृषदने विषे घटपणुं न थाय, यद्यपि का चकादिक व्यापार करे, तो पण हषद (पाषाणनो) घट न थाय, श्या माटे जे दृषद (पाषाणने) विषे स्थासादि घटपर्याय नवन व्ययपणुं नथी, तेमाटे निपजे नहीं, हवे बहुं आधारकारक कहे जे. स्वगुण जे ज्ञानादिक तेहनो गुम था धार इव्यपदार्थ , एटले जीव, इव्य, ज्ञान, दर्शन, चारित्र, दान, लान, जोग, उपनोग, अव्याबाध, अमूर्तता, अगुरुलघुता, अखंमता, निर्म लता, कर्तृता, पारिणामिकतादि मूलगुण, सर्वनो अधार जीवश्व्य , एम धर्मास्तिकायादि सर्व इव्य पोत पोताना गुणना आधारें , तेहथी धर्मा स्तिकायने आधार नामें कारक कहो ? एम कोई पूछे, तेहने उत्तर. जे धर्मास्ति कायने गुणाधारीपणुं , परंतु कर्तृत्वपणुं नथी, तेमाटे कारकपणुं न ग वेष्यं शुश्तत्वने सत्तानो आधार बे, सत्ता ते धात्मानो मूलधर्म जे नि रामय, तेहनो अाधार सुतत्त्व दे ॥ ॥ इति षष्ठम गाथार्थः । आतम आतम की कार्य सिद्धता रे, तसु सा धन जिमराज ॥ प्रनु दी प्रनु दी। कारज रुचि नपजौरे, प्रगटे आत्मसमाज ॥॥॥
विंशतितम श्री मुनि सुव्रतजिन स्तवनं. १३५
अर्थः- हवे उपनय करे . आत्मा स्वरूपरुचि, नवोदिन, मोहानि
लाषी, सम्यक्दर्शन गुण प्रगटे, जे स्वरूपर्नु कपिणुं विरतिपणुं तत्त्व
ध्यान, तत्त्वतन्मयतादिकने करवे कर्ता ने. एटले तत्त्वार्थी आत्मा, कर्ता,
कार्यसिकता, सकलगुणप्रगटतापर्यु, निःकर्मावस्था, तेह साधन निमि
त कारण श्रीजिनराज सर्वज्ञ , जे कारणे प्रलु श्रीपरमात्मा दी। यथा
र्थ जासन थाय, कार्यनी स्वसत्ता प्राग्नावनोगीपणानी रुचि उपजे, ते
रुचि संपूर्णसिक्तानुं मुख्य कारण बे, ते रुचि वधती साधननाव, ध्याना
वस्थावलेवीने पूर्णानंदता निपजावे, धात्मानो समाज केतां सम्राज
प्रगटे, तेहथी मोदनो कर्ता आत्मा खरो पण मोदनी रुचि विनानुं कर्ता
पणुं प्रगटे नहीं, बने ते रुचि श्रीअरिहंतदेवने दीठे निपजे, माटे श्री
अरिहंतनुं दर्शन, ते रुचिर्नु कारण , घने रुचिते मोद कारण डे. एवी
रोते मोदरूप कार्यतुं मूलकारण श्री अरिहंतज , तेमाटे माहारे मोद
निपजे, ए उपकारतत्त्वहितना करनार, श्रीअरिहंतनो जाएं ॥ ए ॥ इति ॥
वंदन वंदन नमन सेवन वली पूजना रे, स्मरण
स्तवन वली ध्यान ॥ देवचं देवचं कीजें जगदी
शर्नु रे, प्रगटे पूर्ण निधान ॥10॥ १० ॥
अर्थः- तेमाटे वंदना केतां कर जोडन, नमन केतां शीश नमाववा
रूप, सेवना ते आज्ञा मानवारूप, वली पूजना ते पुष्पादिकनी, तथा स्म
रण ते वारंवार गुणवं संचारवं, स्तवन ते वचनें करी गुणतुं कथन, ह
पंथी करवू, तथा ध्यान ते प्रजुगुणे चित्तनी एकाग्रतानुं करवं, एटला सर्व
उपाय , ते सर्व देवचं स्तुतिकर्ता ते पोताने कहे जे जे वंदनादिक क
तव्य कीजें, श्री जगदीशनी त्रेलोक्यदयालनी ते करतां सेवा प्रगटे केतां
प्रकाश पामे, पूर्ण निधान, अनंतगुण, आत्मशक्ति, परमानंदरूप निधान
प्रगटे. एटले श्रीजिनराज परमात्मानी सेवा करतां पोतानी पूर्णपरमो
स्मता निपजे, अविनाशी धन प्रकाश पामे, ए श्री मुनिसुव्रत देवाधि देवनो
परम उपकार ने ॥ १० ॥ इतिश्री मुनिसुत्रजिनस्तवनं संपूर्ण ॥ १० ॥
A १३६. - - 7 दे चो बा ॥अथ एकविंशति श्रीनमिनाथ जिनस्तवनं ॥ ॥ पीबोलारी पाल, उना दोय राजवी रे॥ ३० ॥ ए देशी ॥ श्रीनमि जिनवर सेव, घनाघन ननम्यो रे। घ०॥ दिगं मिथ्या रोर, नविकचित्तथीगम्यो रे॥न०॥ शुचि आचरणारीति ते, अन वधे वडां रे॥०॥ आतमपरिणति शुध, ते वीज ऊबूकडारे॥ ते ॥१॥ अर्थ:-हवे एकवीशमा जिनराज परमोपकारी तेदना गुण स्तवे उपगारसंपदाएं करीने श्रीनमिनाथ जिन जे अकषायी, तेमांहे वर केतां प्रधान वीतराग, परमज्ञानी, परमात्मा, शुमस्वरूपनोगी, चिदानंदघन, नि विकारी देवने उलखवू तथा तेनो योग मलवो, घणोज उर्लन जे । उक्त च ॥ दत्तं चक्कित्त, सुरमणि कप्पदुमस्स कोडीणं ॥ लानो सुलहो उन हो, दंसणो तिबनादस्त ॥ १ ॥ तेमाटे श्रीजिनेश्वरचं दर्शन प्राप्य , ते संसारचक्रमां मुंजित जीव, स्वतत्त्वथी रहित दीन रंकजूतने जिनसेवना किहांथी मले ? ते कोइक पुण्यानुबंधी पुण्यना उदयश्री, जीवने जिनसेव ना प्रगटी, ते जीव हर्षथी कहे , जे श्री नमि जिनवर सेवन, ते हीज घनाघन केतां मेह उनम्यो, जेम मेह चारे दिसाथी चडी धावे, तेम मनें, वचनें, कायायें, अ ध्यात्मपरिणतियें श्रीनमिप्रचनो बढुमान नमन गुणनी अनुतता एटले प्रयोग मल्यानी पाश्चर्यता प्रगटी, ते वारें दिशिना मेद रूप जाणवी. वली मेह जेवारे चारे तरफथी घटा करी चंचो पावे, तेवारें लोक ना मनमां कालनो जय होय ते जाय, तेम इहां श्रीअरिहंतसेवना रूप मेघ जेवारें प्रगटे, तेवारें अनादि कालनो मिथ्यात्व रूप जे रौरव केतां ःकाल हतो ते नविक जीवोना चित्तथीगम्यो केतां टलीगयो, एलान थयो. मेघने विषे जेम मोटा वादलां वधे, तेम ए प्रनुनक्तिरूप मेघने विषे शुचि केतां पवित्र, अवधि रहित, बाशातना रहित, पुल आशं सारहित, एवी जली आचरणा जीवने थाय, तेहीज अन्नपटल केतां वादलाना समूह वधे, केतां महोटा थाय, एटले रूपी वस्तुनें रूपी उपमा घटे.
२३७ " . एकविंशति श्री नमिनायजिन स्तवनं. मेहमां विजलीना जवकारा घणा होय, तेम शहां प्रजुसेवना करता था पणा यात्मानी परिणति शु६ थाये, गुणी शुलतत्त्वीना सेवनने, अनुयायी थाय, तेहीज विजलीना ऊबुका जाणवा ॥ १ ॥ इति प्रथम गाथार्थः ॥ वाजे वायु सुवायु, ते पावन भावना रे॥ ते॥ इंधनुष्य त्रिकयोग, ते नक्ति एकमना रे।। ते ॥ निर्मल प्रनु स्तवघोप, ज्युनिघन गर्जना रे॥ज्यु। तृष्णाग्रीष्म काल, तापनी तर्जना रे । ता० ।।३।। अर्थः- मेहमां जेम वायु अनुकूल होय, तेम ए जिननक्तिरूप मेहने विषे जिनगुणनी बहुमान सहित जे नावना नाववी तेहीज सुवायु वाय जे. वर्षादमांत्रण रेखा युक्त इंधनुष्य शोनाकारि होय, तेम इहां मन, वच न, कायरूप त्रण योग ते नक्तिने विषे एक मना थया, ते इंधनुष्य के. जेम मेहमां गर्जना दोय, तेम इहां निर्मल उज्ज्वल प्रजुना गुण तेम • नी जे स्तवना ध्वनि शब्द तेहीज धन केतां मेहनी गर्जना जाणवो. मेहयो ग्रीष्म उपएकालना तापटले, तेम इहां प्रजुसेवनयो तृष्णा पुजन सुखनी पीपासानो जे अंतरग ताप होय, ते टले एटले यात्माने यात्मसुखनी दायें पर जे तृष्णारूप ग्रीष्म कालनो महाताप, ते मटे ॥२॥ शुन लेश्यानी आलि, ते बग पंक्ति बनी रे ॥ते॥ श्रेणीसरोवर दंस, वसे 'शुचि गुण मुनि रे॥व०॥ चौगति मारगवंध, नविक निज घर रह्या रे॥न॥ चेतन समता संग, रंगमें मह्या रे॥रं॥॥३॥ अर्थः-जेम मेहमां बगपंक्ति होय, तेम इहा प्रशस्त गुनलेश्या जे पद्म कलेश्याना परिणाम एहवी लेश्याशुननी उज्ज्वलता ते वगपंक्ति वे. वर्षादमा हंसपंखी. सरोवरें. वसे, तेम-निननक्तिना योगे हंसपदी जे हवा. मुनिराज ते ध्यानारूढ थइ उपशम तथापकरूप श्रेणीय ज.बसे. जेम वर्षादयी चार दिशिना मार्ग बंध थाय, तेम इहा, जिननतिना योगें चार गतिनो मार्ग बंध थाय एटले साचा मनश्री जे प्रजुसेवन करे, ते चार गतिना भ्रमणने टाले.. - . तुं धास्वादन केतां नोगववापणुं ते रूप पारपुं करे, पण ए पारएं कहे १३० देण् चोप बाण वर्षाकालें सर्वलोक पोताने घरें रहे. तेम इहां पण अनादिनो उत परनावानिलाषी थात्मा ते अनेक विषय विकाररूप नावमा रहेतो हतो, तेने श्रीनिःकर्मदेवने निमित्त स्वरूपनी प्राप्ति थर, चेतनसमताने संगें रंगे केतां रीफ करीने कमह्यो थको समतामां रमी रहे, स्वात्म खनावमा धनुनव रंगें रमी रहे ॥ ३ ॥ इति तृतीय गाथार्थः ॥ सम्यग्दृष्टि मोर, तिहां दरषे घणुं रे ॥ ति० ॥ देखी अद्भुत रूप, परम जिनवर तणुं रे॥प०॥ प्रनुगुणनो उपदेश, ते जलधारा वही रे ॥ ते ॥ धमरुचि चित्त नूमि, मांदे निश्चल रदीरे॥मां०४॥ अर्थ:- जिननक्तिरूप मेह देखीने सम्यग्दृष्टि तत्त्वरुचिरूप मोर ते हने अत्यंत हर्ष आनंद उपजे, श्रीतीर्थकर देवतुं रूप केहे ? जो श्र त्यंत परमोत्कृष्टरूप सर्व देवता मलीने विकुर्वे, तो पण श्री अरिहंतना पगना अंगुठा समान रूप करी शके नहीं, एह परमशीतल निर्विकारी परमे श्वरनुं रूप देखीने सम्यकदृष्टि जीव वर्षाकालना मोरनी परें हर्ष यानंद पामे. प्रत्रु श्री तीर्थकर देव, तेनी जक्तिमा परिणम्या, एवा तत्त्वरुचि जीव, ते पोताना वचने उच्चार करोने प्रजुना गुणग्राम करें, ते प्रगुणगानरूप मे धनी जलधारा, वहीने ते जलधारा धर्मरुचि जीवना चित्तरूप नूमिका मांहे नि चल रहे, एटले तत्त्वसचिवंत जोवना चित्तमा प्रजुना गुण समाइरहे ॥४॥ चातक श्रमण समूह, करे तव पारणो रे॥ क० ॥ अनुभव रस आस्वाद, सकल ख वारणोरेसा अशुनाचार निवारण, तृण अंकूरता. रे ॥ ४ ॥ विरति तणा परिणाम, ते बीजनी पूरता रे॥ते ॥५॥ अर्थः- जलधारा वरसतां श्रमण निग्रंथ तत्त्वरमणी माहामुनि जे चातक ते पार' करे , एटले सम्यग्दर्शन कालें तत्त्वस्वरू अनुनवनी पीपासा था हती,ते पापासा श्रीजिन नक्ति रूप कारण पार्म अात्मस्वरूपनुं यथार्थ ज्ञान ते रूप अनुभव तेहना रस , १ 6 .
- एकविंशति श्री नमिनाथ जिन स्तवनं. २३ए बु ? जे सकन सांसारिक विनाव जे कर्मनार उग्रता गुणावरणतादिक तेनो वारणो केतां वारणहार ,एटले तप.खतुं निवारण करे . हवे चर्पाकालें नीलां तृण नगे, तेम जिननक्तिरूप मेहमांहे पण श्रय नवाचार निवारण थयुं, ए तृणना नीला अंकूर प्रगट्या. वर्षाका कपणी लोक धरतीमा वीज वावे, तेम इहां श्राश्रवथी विरमवारूप विरतिना परिणाम उपना, तेहीज बीजनी पूर्णता प६ ॥ ५ ॥ पंच महाव्रत धान्य, तणां कर्षण वध्यां रे ॥ त । साध्यनाव निज थापी, साधनताये सध्या रे ॥सा॥ दायिक दरिसण ज्ञान, चरणगुण उपना रे।। च ।। आदिक बढुगुण सस्य,आतम घर नीपना आणा॥ अर्थः- वकालमा जे बीज वाव्यां होय, ते कगीने वधे, इहां इव्य तथा नावथी पांच माहाव्रत "सबा पाणावाया विरमण" इत्यादिक धान्य कगीने उत्सर्गावलंबी माहाव्रत ते निरतिचार थया, तेहीज ध्याना र्षण वृद्धि पाम्यां, पण साध्यनाव केतां साध्यपणुं निज केतां पोत यात्मनाव ते साध्यपणे थापीने साधन कार्य निपजाववानी शक्ति, तेपणे सध्या, एटले साधनरूप यया, नावार्थ जे यात्मानी सत्ता संपूर्ण प्रागनाव करवी एहवा साध्य धारीने, माहाव्रत परिणतिरूप साधनायें परिणम्या, सायकनिरावरण, संपूर्ण केवल ज्ञान, केवल दर्शन, यथा ख्यात चारित्र प्रमुख गुण कपना प्रगट थया. इत्यादिक स्वगुणनी धनं तता तेहीज सस्य केतां धान्य ते जे श्रात्मा जिनसेवनमयी थयो हतो, तेहना घरे नीपना, यात्मप्रदेशसर्व ज्ञान, दर्शन, चारित्रनी पूर्णता पाया।६॥ अनुदरिसण महा मेद, तणे प्रवेशमें रे ॥ तम् ॥ परमानंद सुनद, थया मुझ देशमें रे ॥ य० ॥ देवचं जिनचं, तणो अनुनव करो रे ॥ त० ॥ सादि अनंतो काल, आतमसुख अनुसरोरे॥ आणा। अर्थः- एहवा एकवीशमा जिने श्री नमिनाथ, परम दयालु, गुण समुझ, जगत्रयजीवना जावनास्कर, कर्मरोगना माहावैद्य, तेदतुं जे - १ 1 -- , १४० देण्चो बा० दर्शन केता सुशन जोवू, अथवा शासन, अथवा दर्शन शन्दें समकित, तेहीज माहावर्षाद, तेहने प्रवेशे केतां पेसवे करीने परमानंद यात्मिक आनंदरूप सुनद केतां सुगाल थयो, माहारा देश केतां असंख्यात प्रदेश रूप क्षेत्रने विषे. तेमाटे देवमाहे चश्मा समान अथवा देवचं जे स्तु तिकर्ता तेहतुं संबोधन हे देवचं! श्रीजिनचंद श्रीवीतराग, सर्वज्ञ, सर्वद शी, तेहंना अनुनव गुणज्ञानादिनुं प्रास्वादन करो, तेहनाज गुण वदुमा नमांहे लीन रहो, तो थोडा कालमा लादि केतां जेहनी आदि ने, परंतु अनंत केतां लेडो नथी, एहवं जे अविनाशी यात्मिक सुख, तेहने अनु सरो केतां पामो, एटले अहो नव्यजीवो ! तुमें श्रीनिर्मनानंदी संपूर्णस्व रूपनोगी, एहवा श्रीजिनेश्वर तेहना गुणनुं बहुमान तथा तेहनी आझार्नु मानवु, तेमध्ये रहो, तो संपूर्णसिक्ष अविनाशी, अक्ष्यात्मिक, अनंत सं पदा पामो, स्वसंपदा प्रगट करवानो ए नियमा पुष्ट उपाय ॥ ॥ इति श्रीनमिनाथ जिनस्तवनं संपूर्ण ॥ २१ ॥ ॥अथ धाविंश श्रोनेमिनाथ जिनस्तवनं । ॥ पद्मप्रनजिन जर अलगा वस्या ॥ ए देशी ॥ नेमि जिनेसर निज कारज करयु, गंन्यो सर्व विनावो जी॥आतमशक्ति सकल प्रगट करी, आस्वाद्यो निज भावो जी॥ ने ॥१॥. अर्थः- दवे बावीशमा श्रीनेमिनाथनी स्तुति करे ले. जादवकुलम तिलक समान, माहानपगारी, एहवा श्रीनेमिनाथ जिनेश्वरें निज केत पोतानुं कार्य कयुं, क्यांही पण आत्माने खरडवा दीधो नहीं, बमियो केत तज्यो सर्व केतां सकल चार नि विनाव ते अंतरंग तथा बाह्य कारण थी सर्वविनाव तज्यो, धात्मानी शक्ति असंख्यात प्रदेशने विषे जे अन तज्ञान, अनंत दर्शन, अनंत चारित्र, अनंत सुख, अनंत अगुरुलघु थनंत दान, अनंत लान, अनंत नोग, अनंत उपनोग, अनंत वीर्य अवर्ण, अगंध, अरस, अस्पर्श, परम असंगता, अयोगीतारूप पोतानुं प्र उत्व, विजुल, कारणल, कार्यत्व, व्यापकत्व, नित्यत्व, अनित्यत्व, अस्तित्व, - शाविंश श्री नेमिनाथ जिन स्तवनं. १४१ नास्तिव, नेदत्वयदव, कारकल, पारिणामिकत्व, सत्व, प्रमेयत्व, इय व, ईश्वरत्व, सिदत्व, अखंमल, थलिप्त वादि ते उत्सर्ग अात्मसमाधिरूप सर्वशक्ति प्रगट करी, वली ते निरावरण यात्मधर्म तेहने थास्वाद्यो, स्वरूपनो कृत्वपणे निजनाव केतां पोताना नावपणे श्रीनेमिनाथ प्रचुये नोगव्यो॥१॥ राजुलनारी रे सारी मति धरी, अवलंव्या अरिहंतो जी॥ नत्त मसंगे रे उत्तमतां वधे, सधे आनंद अनंतो जी॥ ने ॥ ॥ ''अर्थः-वली राजीमतिस्त्रीये पण रूडी मति अंगीकार करी, सर्व परिग्रह ना संगनो त्याग करीने श्रीअरिहंत देव उपर अरिहंतनो राग धरी नपगारी पणे गुणीने आदरे अविलंव्या एटले नारपणानो अशुभ राग टाली देव तत्त्वने रागें आवस्या, एम विचायुंजे उत्तमने संगें उत्तमता वधे, एटले चारि त्रवंत सर्वज्ञ श्रीनेमीश्वर नगवान् ते सर्वोत्तम ले तो एना संगथी महारोपण उत्तमता एटले सिक्षता पूर्णात्मता वधे, वली सधे केतां नीपजे आनंद केतां धात्यंतिक, ऐकांतिक, नि६६, निरामय सुख थाय. तेमाटे तेहीज करवू घटे, एम सर्व नव्य जीवो विचारवं ॥ २ ॥ इति क्षितीयगाथार्थः ।। धर्म अधर्म आकाश अचेतना, ते विजाति अग्राह्यो जी॥ पुज ल ग्रहवे रे कर्मकलंकता, वाधे वाधक बाह्यो जी ॥ ने ॥३॥ थर्थः- हवे राजीमती जे विचाऱ्या, ते कहे . सर्वलोकमा पंचास्ति काय , अने काल ते उती रूपें इव्य नथी, श्रीनाष्यकार तथा अनुयो गहारसूत्र जोतां उपचारव्य ले. वली पंचास्तिकायमां धर्मास्तिकाय, य धर्मास्तिकाय अने आकाशास्तिकाय, ए त्रण इव्य अचेतन , तथा वि जाति . वलो जीवश्व्यनी ए जाति नहीं, अग्राह्य , ते अपरिणामीपणा तथा अचलपणा माटे जोवथा ग्रहवाय नही, तेमाटे एहथी पण माहरे काम नहीं, तथा पुजन झ्य साथै चिरकालनो परिचय , तेहने जो 'ग्रहीयें, तो पुजन जडव्यने ग्रहवे यात्माने नवां कर्म बंधाय, थने थात्मा कलंकसहित थाय, अने वाधकनावता, परकर्तृता, स्वगुणरोध कता, चेतनादि गुणनो विपर्यासता वाधे केतां वृद्धि पामे, तेमाटे पुजतने लेता, धनंतो काल थयो, पण धात्महित थयुं नही, तेमाटे ए पुनजना संगथी वाहनीड वधे, माटे उत्तम जीव, एहने यह नहीं, एम राजुने
-
२४२
दे चो बा
विचाऱ्या, जे एने पण अहवू नहीं, केम के एना ग्राहक तो अनंता जाब
निगोदमध्ये पडया जे ॥ ३ ॥ इति तृतीयगाथार्थः ॥
रागीसंगें रे रागदशा वधे, थाए तिणे संसारो जी॥नीरागी
थी रे रागर्नु जोडवू, लदिएं नवनो पारो जी ॥ ने ॥४॥
अर्थः- हवे पांचमुं जीवश्व्य ते अनेक प्रात्मा , यती स्वजाति पण
जे, माटे तेहने ग्रही राग करीयें, परंतु एक अवगुण एहमां पण दीनो,
ते कहे जे, जे संसारी जीव तो राग देप संयुक्त बे, माटे तेहनो संग कीधे
तो आपणने पण राग दशा वधे. अने रागदशा तो अनिनवबंधनो हेतु जे,
अरिहंतदेवना आगम जोता अने यात्मधर्म जोतां, राग तो तजवा
योग्य , रागथी चार गतिरूप संसार थाए वधे, माटे ए पण धात्महित न
हीं, तेमादेनीरागी, वीतराग, परमचारित्री, सर्वपरनावत्यागीथी, जो राग जो
डीयें, तो जवनो पार पामी, यद्यपि य तो रागनोज करवो , पण
प्रथम राग पलटाववानो ए नपाय , जे नीरागीथी राग जोडीयें, एटले
ते नीरागी राग करे नहीं, तेथी अनुक्रमें ए थापणो राग पण क्ष्य पामे,
तेवारे ए आत्मा वीतरागनाव नजे ॥ ॥ इति चतुर्थ गाथार्थः ।
अप्रशस्तता रे टाली प्रशस्तता, करतां आश्रव नासे जी॥
संवर वाधे रे साधे निर्जरा, आतमन्नाव प्रकासे जीने॥५॥
अर्थः- तेमाटे कामरूप जे अप्रशस्त राग हतो, ते टाली अरिहंतपणा
रूप प्रशंस्तराग करवो, गुणी उपर राग ते प्रशस्त जे, ते साधनकालें का
मनो डे, ते प्रशस्त राग करतां अनुक्रमें आश्रव नाश पामे, नवा कर्म ले
वारूप अशुभ परिणति टले, वत्ती प्रशस्तरागी जीव, ते गुणीने अव
लव्यो रहे, तेहथी स्वगुगनी एकत्वता वधे, ते स्वगुण एकत्वता परिणा
मथी संवरपरिणति वधे, अने पूर्वकृत कर्मनी निर्जरा परीसाटरूप ते
पण सधे केतां नीपजे, ते संवरनिर्कराने प्रगटवे यात्मानो नावधर्म,
अरूपाशक्ति प्रकाश पामे, निरावरण थाय ॥ ५ ॥ इति पंचम गाथार्थः ।।
नेमिप्रनुध्याने रे एकवता, निजतत्त्वे एक तानो जी ॥ शुक्ल
ध्याने रे साधि ससिविता,लहिये मुक्ति निदानो जी ॥ ने ॥६॥
शाविंश श्री नेमिनाथजिन स्तवनं. २४३
अर्थः- राजीमतीनी एम विचारीने श्रीनेमिपरमेश्वरनेज अवलंब्यां केमके
नेमिप्रनुने ध्याने एकत्वता तन्मय करवे करीने निज केतां पोताना तत्त्वे श्रा
स्मस्वरूपें एकतान केतां एकत्वपणुं नीपजे, ते जेवारे स्वरूपे एकलपणुं पामे, ते
वारे शुक्लध्यान प्रगटे जे स्वरूप एकत्वपणुं तेहोज शुक्लध्यान , ते शुक्लध्याने
करी पोतानी साध्यता साधी केतां नीपजावीने तेहथो मुक्ति जे सकलकर्मर
हित पणुं तेहतुं निदान केतां मूलकारण लहीयें, केतां पामीयें ॥ ६ ॥
अगम अरूपीरे अलख अगोचरु, परमातम परमोशो जी॥
देवचंजिनवरनी सेवना, करतां वाधे जगीशो जीने॥७॥
थर्थ-- तेमाटे सर्व जव्य थात्मार्थी अध्यात्म सुखरुचि एहवं तत्त्व
सेवे, ते कहे . अगम केतां जेहनु गम्य नहीं, थयवा जेमांहे थजा
ण जीवथी प्रवेश थाय नहीं, वली जेहनुं रूप, गंध, वर्ण, रस, संस्थान
नहीं. तेमाटे घरूपी. तथा अलख केतां पुजतानिनापी, एकांतवादी,
एवा नैच्यायिक, वेदांतिक, सांख्य, मैमासिक, वैशेषिक, बौछ, नास्तिक,
तथा जे एकांत इव्यदयादिक पक्ष्याही एवा जैनलिगी इत्यादिकथी ल
खाय नहीं, एटले उलखाय नहीं, वली अगोचर केतां इंडियगोचर नहीं,
यताश्यि पदार्थ ते अतींश्यियामाटाने सापेक्ष उपयोगें ध्याननी धार
णायेंज गोचर , वली परमोत्कट सर्व विनाव रहित, अनंत गुणप्राग्ना
वरूप यात्मा ठे, वली परमीश केतां उत्कृष्ट थविनाशी सहज धनंतगुण
पर्याय धर्मना ईश्वर वे, वली नरदेव ते चक्रवर्ती, जावदेव ते नुवनपति,
व्यंतर, ज्योतिथी, वैमानिक, ए चार निकायना देवता, तथा धर्मदेव ते
मुनिराज, जिनकल्पी स्थवीरकल्पी, पडिहारविसुदि. पडिमापडिवन्न, सूक्ष्म
तपरायी, उपशांतमोही, कोणमोही, उपाध्याय, श्रुतधर, पूर्वधर, था
चार्य, गणधर प्रमुख ते धर्मदेच, ते सर्व मध्ये चश्मा समान, नायक, शास
नना पति, मार्गदेशक, एहवा जे जिनवर तेहनी सेवना थाझा मानवा
रूप करता था वाधे केता वृद्धि पामे, साधासंपदा, तथा तितारूप
संपदा, तेहथी श्रोतोयेकर तीर्थपतिनी सेवना ते परम प्रधान दे. इव्य
यो वदन नमनादिक थने नावथी गुणन बहुमान, यात्मप्रमाणता रूप
सेवा करतां यनता सिह थपा, वती श्रनंता ति यशे, एहीज मोहाउस
नो उपाय ॥ ॥ इति नेमिनाथजिनस्तवनं संपूर्ण ॥ २२ ॥
, . , 1 २४४ दे चो बाण ॥ अथ त्रयोविंश श्रीपार्श्वनाथ जिनस्तवन । ॥.कडखानी. देशी॥ सहजगुण आगरी स्वामी सुखसागरो, ज्ञानवैरागरें प्रनु सवायो॥ शुचता एकता तीदणतानावथी,मोहरिपुर्जिति जय पडहवायो॥१॥ अर्थः- हवे त्रेवीशमा श्रीपार्श्वनाथ पुरषादानी परमेश्वरनी स्तुति करे जे. श्रीपाश्वनाथ प्रचुजी कहेवा ? सहज अकृत्रिम वस्तुना मूल धर्म ज्ञानानंदादिक तेहना आगर बे, अनंत यात्मगुण नपजवाना धाम बे,स्वामी केतां स्वसंपदाना अधिपति ने, सुखना सागर , एटले जे अ तीडिय, स्वाधीन, निरामय, निःप्रयास, अविनाशी सुख तेना समुह , निःसंग सुखना पात्र, केवलज्ञानरूप वयर केतां बजते हीरों तेहना धागर , सदा सर्वदा. प्रनु तुमें सवाया बो, ए श्रीपार्श्वनाथ स्वामीनो शुक्षता, ज्ञाननी यथार्थता, निर्मलता, एकता, ते चारित्रनी स्वरूप तन्म यता. तीदयता, ते वीर्यनी तीव्रता, वीर्यनी तीक्ष्णता ते धारा बे, अने चार रित्रनी एकता ते पुंउलथी प्रेरणा ले, तथा ज्ञान ते प्रकाश देखाडण हार बे, तेमाटे ए मलेज मोद बे कोई कहेशे जे सम्यक्दर्शन का न कयुं ? तेहने उत्तर. जे झान ते दर्शनयुक्तनेज कहे जे, एटले ज्ञानमध्ये दर्शन- एकपएं जे, तथा तप ते वीर्यनी तोदणता कही बे, नक्तं च यावश्यकनियुक्तौ ।। नाणं पयासगंसो, हगो न तवो संयमो उ गुत्तिकरो ॥ तिएहंवि समागो, मोरको जिपसासणे जणी ॥ १ ॥ एटले शुक्षता, एकता, तीक्ष्णताथी मोहरिपुने जीतीने अर्थात् ज्ञान, चारित्र, तथा तपना बलें मोहादिक कर्मने हपीने, जयनो पडहो वजाव्यो॥ १॥इति प्रथम गाथार्थः॥ वस्तु निजनाव अविनास निकलंकता, परिणति छत्तिता करी अन्नेदें॥ नाव तादात्म्यता शक्तिन सोसथी, संतति योगने तुं न दे ॥ स ॥२॥ थर्थः-ह शुक्तादिकनुं स्वरूप कहे . वस्तु जे जीवादिक ब इव्य, तेदना जे निजता पोताना नाव ते गुणपर्यायरूप नत्पाद, व्यय परि केतां. जाणवू, ते. पण.,निकलंक. एटले एकांतताधय - ॥ 4 पतिनो श्री ३ 1 - त्रयोविंश श्री पार्श्वनाथ जिन स्तवनं. १४५ थार्थता उन्नता अधिकता रहित सम्यग्ज्ञान तेने शुद्धता कहीजें, तथा परिणति जे जीवनो शुभ मूलपरिणाम ते स्वरूपने विषे एकत्वपपुं परनावमा पेसे नही, ए आत्मानी परिणति ने, घने संसारी जीवने विनाव रंगीने ते मूलपरिणति तो चारित्र मोहनी धावृत्त ते, तेणें करीने वृत्ति जे प्रवृत्ति ते रागी पी पुजतनोगी पणे प्रवृत्ति रही ने, ते प्रवृत्ति तजीने शुषस्वरूपरमणी करी, ते प्रवृत्ति तथा पंरिणति वे दुनु एकल प्रवर्तन थयुं जे परिणति तेहीज प्रवृत्ति रही, पण औपाधिक प्र वृत्तिनो अंश पण रह्यो नथी, तेमाटे परिणति तथा प्रवृत्ति वेहु एकपणे थने करी तेने एकता कहीये. वली नावतादात्म्यता शक्ति केतां जे विनाव ते तङन्यता केतां तत्पत्तिसंबंधे , ज्ञानावरणादि पुजल कर्म ते संयो गसंबंधे , अने शुखदायक वीर्यादिक स्वगुण ते तादात्म्यतंबंधे ठे, ते तादात्म्य संबंधनी जे यात्मिक शक्ति झायकवीर्यना उन्नासथी ते यात्मावलें संततियोगमां संतति केतां परंपरानो जे संयोगकर्मसंबंध, तेहने उदे, एटले ज्ञानावरणादि कर्मनी प्रकृति, स्थिति, रस, प्रदेशनो बंध, तेह स्थिति प्रमाणे रहेQ , एटले जे कर्मने आत्मप्रदेशसाथें सं बंध ते घसंख्यातो काल उत्कष्टो सित्तेर कोडाकोडी सागरोपमनोजे, प रतु एकबंध जोगवतां वीजा स्थितिबंध प्रतिसमयबंधाय , वली ते लोग वतां वीजा प्रतिसमय अनेक बंधाय , एटले कर्मपुजन ते एकसमय बंध तेहनो संयोग तो सादि सात ठे, परंतु अनिनववंधनी परंपरायें अनादि वे, जेम पिताथी पुत्र, पुत्रधी वली पुत्र, एटले तेनो ते मनुष्य तो पोताना धायुप्य प्रमाणे वरते, परंतु संताननी परपरा अनंती चाले, तेम तेहनां तेहीज कर्म तो स्थितिप्रमाणे रहे, परतु पूर्वकर्मने नोगववे, नवानो वध थाय, तेहने नोगववे, वली बीजा नवानो बंध, एम संतान नी परपरायें ए थनादिनो ठे,ते संततियोग यात्मवीर्यरूप तीक्ष्णता व हे परमेश्वर ! तुं उदे केतां सर्वथा उच्छेद करे, एटले ज्ञान, दर्शन, चारित्र, वीर्यना बलें अनादि कर्मसंबंधने तुमे विनाश कसो ए शक्ति प्रतुजी तुमारामांज वे, वीजामां नहीं, ए कार्य तमें कयु, निरावरण थया ॥ २॥ इति क्षितीय गाथार्थः॥ , कहे जे. वस्तु 1 १४६ दे चौ बा दोष गुण वस्तुनी लखीय यथार्थता, लही उदासी नता अपरनावें ॥ध्वंसि तङन्यता नावकर्ताप', परम प्रनु तु रम्यो निज स्वनावें ॥ स ॥ ३ ॥ अर्थः- हवे वली एज शुद्धता, एकता, तीक्ष्णता ए त्रणेनो अर्थातर जे वस्त्र, धन, वनिता, शीत, पातप, विपादि, तेना दोष ते अशुन वर्णादिक तथा गुण ते गुनवर्णादिक, तेहने लख केता जाणे, यथार्थपणे एटले अशुनदोष सहित वस्तुने अशुनदोषी सहित जाणे अने गुनगुणवंत वस्तुने गुन जाणे, जड वस्तुने जडपणे जाणे, चेतन वस्तुने चेतनपणे जाणे, ते यथार्थ स्यामादपणे जाणे, ए शुक्षता कहीयें: अने ते वस्तुने इष्टता, अनिष्टता रहितपणे जाणे, ते उदासीनता क हियें, एहळू उदासीनतापणुं तेने लही केतां पामीने एटले एवं उदासी नपणुं जे पायो, तेथी एक पोतानो बात्मा असंख्यातप्रदेशी तेहने विषे व्याप्यव्यापकनावें रह्या जे गुणपर्याय, तेहथी अपर नाव केतां अन्यनावने एटले बीजा अन्य केतां जुदा जे अनंता जीव तथा अनंता पुजलादिक अजीव पदार्थ, ते सर्वथी उदासपणे सर्वना अग्राहक अनोगी असंगी थया, ए सर्व चारित्र परिणतिने एकता कहियें अने ध्वंसी केतां नब्बेदीने तान्यतानावें केतां तत्पत्तिनावें जे विनावकरीपणुं तेहने बेदीने वेद केतां शक्ति ते तीदणता जाणवी. ए कार्य करवे हे प्रछजी! तूं निज केतां पोताने स्वनावें रम्यो, धात्मस्वनावरमणी थयो ॥३॥ इति तृतीयं गाथार्थः ।। शुभ अशुन्न नाव अविनास तहकीकता, शुभ अशु न नाव तिहां प्रन्नु न कींधु ॥ शुश्परिणामता वीर्यक ा थाइ, परम प्रक्रियता अमृत पीधं ॥ स॥४॥ अर्थः- वली एहीज त्रिनंगीनो अर्थातर कहे . शुन केतां प्रशस्त धन न केतां अप्रशस्त जे नाव, तेहनी जे अविनास केतां उलखाण, तहकिकता केतां निर्धारे तेशुद्धता पणे ए सर्व तमें जाण्यु परंतु हे परमेश्वर ! षीपणे शुनयशन नाव पणुं का नहीं, एडीज एकता, चा अषी परिणति ते एकता शुरु निरावरण परिणामता, . → तुमें F त्रयोविंश श्री पार्श्वनाथ जिन स्तवनं. १४७ ते पारिणामिकना जे वीर्यगुण, तेहना कर्ता थइने एटले रागोपने धनु यायीपणे वीर्यनो विकार ठे, ते रागपि सहितपणे यये, वीर्य शुद्ध थाय. तेवार स्ववीर्यवलें पारिणामिककर्ता थक्ने, एटले स्वपरिणामिकताना कर्ता श्रश्ने परम केतां उत्कृष्ठ अक्रियपणारूप अमृतनुं पान तमें कयुं एटले विनाव करीता तथा साधकरूप कर्तृता तजीने अकंप, अचल, वीर्यपणे हे परमेश्वर ! तमें अक्रिय थया ॥ ४॥ इति चतुर्थ गाथार्थः ॥ शुधता अनु तणी आत्मनावें रमे, परम परमात्म ता तास थाए । मिश्रनावें अने त्रिगुणनी निन्नता, त्रिगुण एकल तुज चरण आए ॥ स ॥५॥ अर्थः- एहवी गुचता, निरावरणता, तथा अनंतगुणनोगीपणानी जे जुता, ते आत्मनावें केतां पोताने यात्मपणे रमे, एटले प्रनुनी प्रता तेनो रंगी जे जीव, तेहने परम उत्कृष्ट शुद्ध परमात्मापणुं याय, मिश्रनाव जे व • योपशम जावें त्रिगुण जे सम्यग्दर्शन, ज्ञान, चारित्र, तेहनी जिन्नता केतां नेटरत्नत्रयी ठे, साधक ठे, परंतु सविकल्प ठे, ते त्रिगुण जे रत्नत्रयो, तेह मुंजे एकल केतां एकपणुं अनेटपएं ते थाय, तुज केतां ताहरे चरण यथाख्यात हायक चारित्र थावे, प्रगटे, एटले दीपमोहगुणगणे एकत्व वि तर्क थप्रविचार शक्तध्यान उपने, जे दर्शन निर्धाररूप, तथा चारित्र स्थिर तारूप, ए वे धारा, ज्ञानधाराथी अनेट थई, एटले प्रथम मिथ्यात्वकालें तो ज्ञान विपर्यास रूपें हतुं ते सम्यक्दर्शन प्रगटे, यथार्थज्ञान थयुं, तेवार ज्ञानस्वरूप रमणी थयो, पठी ते ज्ञान स्वरूप रमणी स्थिरता नावने नजे, एम ध्यानारूढ़ थयो, विकल्प तजतो, पोतानी यात्माने तत्त्वपरिणतिमध्ये तन्मयता पमाडतो पठी ज्ञानमुंज रमण, ज्ञाननोन निर्धार, एटले पर्याय ने ते मूलगुणे एकत्ल पामे, ए अनेटरत्नत्रयीनुं स्वरूप, ध्यानिगम्य ठे, प रंतु मूलन यात्मा ज्ञान, दर्शन, ए वे गुणें सहित , एहवी आम्नाय वे, शेष निर्धार थिरताएं सर्व चेतना गुपनी प्रवृत्ति ठे, तेमाटे ए ज्ञानमाहेज स्थिरत्वपरिणति ते अनेदता कहेवी, प्रथम श्योपशमी चलवीर्यताएं चेत नापर्यायनी प्रति असंख्यतमयी इतो, ते नासनप्रवृत्ति पठी कमें कारण कार्यमां थिरतापरिणतिएं हती, ते दीपमोहकालें रोधकने दयें समकाल है " . 1 २४त देख चो बाण असंख्यसमयी प्रवृत्ति थइ, ते केवलज्ञान थये निरावरणतायें एकसमयी थइ, ए रीतें अनेदता रत्नत्रयी थाय . ए श्री नाष्यथी समजवी ॥ ५ ॥ उपशम रस नरी सर्व जन शंकरी, मूर्ति जिनराज नी आज नेटी ॥ कारणे कार्यनिष्पत्ति श्रधान बे, तेणें नवभ्रमणनी नीड मेटी ॥ स ॥ ६॥ अर्थः- उपशम रस जे कषायनो अनाव, तेहथी जरी थने सर्वलोकने शंकरी केतां कल्याणनी करनारी एहवी प्रजुनी थापना केतां मूर्ति तेह नी शांत अचल अस्टहमुडा, ते बाज नेटी केतां नमस्काररूपें सेवी. हवे कारणे कार्य निपजे, एहवी अक्षा प्रतीत ले, तेणें मोदन निमित्त कारण, श्रीजिनमुनो योग थयो, अने उपादान कारण यात्मोपयोग प्रमुख थ . ध्यवसाय जिनगुणनासन रागहर्षे परिणम्या, एहवा कारणने मलवे, जाणुं सुं, जे कारणता ते कार्यनो हेतु दे, माटे कारण मले कार्यनी नि पत्ति थशे, एहवो आगमिक जव्यताद्योत उपयोग थयो, तेहथो जाएयु जे ए परमपुरुषोत्तम देव श्री वीततरागनी इष्टता तो उपनी, तो कोई दिव सें ए यात्मा गुणी थनार जे, ए अनुमाने जास्यो जे कारण मत्यु तो का र्य निपजशे धने नवज्रमण पण टलशे, ए हर्षनुं वचन , नवन्रमणनी नीड मटी, ए कारणे कार्योपचारी वचन , एम नावना करवी. जो प्रजुनी प्रश्नुता इष्ट लागे , तो थात्मा सिता वरशे ॥ ६ ॥ इति षष्ठगाथार्थः॥ नयर खनायतें पार्श्वप्रनु दर्शनें, विकसते वर्ष नत्साह वाध्यो॥ देतु एकलता रमण परिणाम थी, सिद्धिसाधक पणो आज साध्यो॥सण॥७॥ अर्थः- एहवा अध्यवसाय श्रीखंगायत तीर्थे श्री सुखसागर पार्श्वजिन नुं वंदन करता, कोक प्रजुनी प्रचता पर अपूर्व राग नपनो ते हर्षे ए वचन नांरव्यु , ते माटे खंनायतनुं नाम आए| बे, जे ए खंनायत नग रमां विकसित हर्षने विकवर थवे उत्साह, वाध्यो केतां वध्यो हेतु जे कारण श्री अरिहंत देव, तेहथी एकत्व पणे अत्यंत रागें रम्यो जे परिणाम, एट से प्रचुथी अतिरागी परिणाम थवाथी, सिदि जे मोक्ष तेहसाधकपएं , चतुर्विंश श्री श्रीमाहावीरजिन स्तवनं. २४ए एथात्मामांदे , एह अनुमान सध्युं एटले प्रनुरागें अनुष्ठान रहित श्राशंसारहित परिणम्युं, तो जाण्यं जे ए जीवमोद निपजाववानी योग्यतावत , माटे एह अनुमान की, जे आज केतां जे दिवसें प्रजुने जेटयो, ते दिवसें माहरु सिदिसाधकपणं सध्यु ॥ ७॥ इति सप्तम गाथार्थः॥ आज कृतपुण्य धन्य दीद मादरो थयो, आज नरज न्म में सफल नाव्यो ॥ देवचं स्वामित्रेवीशमो वंदीयो, भक्तिनर चित्त तुम गुण रमाव्यो॥स॥॥ अर्थः-बाज जे वेलायें अनुष्ठानादिक दोप रहित वात्मा प्रजुनक्तं प रिणम्यो, ते दिवस कृतपुस्य केतां पुण्योदय थयो, ए दिन धन्य थयो, ए दिनें जिननक्ति रत्न अध्यवसाय थवे ए नर जन्म सफलपणे विचायो जे माहरो ए जन्म सफल , जे में नीरागी, निस्टही, परमगुणी, सर्वदर्शी देव, श्रीपाचनाथस्वामी त्रेवीशमा तीर्थकर तेने जेटचो, वांद्यो, स्तव्यो, थने तेदनी जक्तिलरने विपे चित्त केतां मन रमाव्युं एटले पुज्लरमणता तजी, श्रोथरिहंतगुपनी रमणताएं मन रमाव्युं तेहीज दिन कृतार्थ कृतपुण्य सफल मानवो, ए दिन लेखानो नाणवो, सर्वदेवमाहे चंइमा समान अथवा स्तुतिकर्ता जे देवच ते एहवो लान पाम्यो॥ ७॥इति श्री पार्थ जिनस्तवनं । ॥अथ चतुर्विंश श्रीमाढावीरजिनस्तवनं । ॥ ढाल कडखानी देशीएं चाले ॥ तार दो प्रनु तार मुझ सेवक नपी, जगतमा एटलुं सुजश लीजें ॥ दास अवगुण नरयो जाणी पोतात पो, दयानिधि दीनपर दया कीजें ॥ ता० ॥१॥ थर्थः- कोक अवसरें श्रीजिनागमना अभ्यासें करीने संसार भ्रमण झानावरपाटि आवरणे श्रावृत पोतानी अनंत यात्मशक्ति जाणीने बना दि परनावानुषंगता दोषने कुरखें उनियात्मा ते पोतानी साधकता शक्ति थषदेखतो परमनिर्यामक समान चोवीशमा श्रीवीरनाथनां चरण शरण निर्धारीने, श्रीवीरप्रजुनी धागल प्रार्थना सहित, विनति करे .जे हे ឬ បី देव चोप बाण नाथ ! हे दीनदयाल ! हे प्रभुजी ! मुज सरिखो जे तत्त्वसाधन तथा याज्ञा निर्वाहमा असमर्थ, तेने मात्र नामधी सेवक जाणी तार तार, ए गुणरोधक रूप दुःखथी निस्तार. तुज सरीखा प्रनु विना बीजा कोने कहूँ? जगत्मा एटलृ सुजश लीजें, यद्यपि प्र तो जशना कामी नथी, परंतु उपचारें नति आतुरताएं कहे जे, जे मुज सरीखो दास ते यद्यपि राग, देष, असंयम, अनुष्ठानाशंसादि दोष, एकतादोष, 'अनादरादिदोषरूप अवगुणें करी जयोके, तो पण तांहरो कहेवाय ले, तेमाटे हे दयानिधि ! केतां नावारूपाला निधान ! दीन जे हुँ रंक, अशरण, दुःखित, तत्त्वशून्य, झा नादि संपदारहित, जावदरिजी, मार्गनो विराधक, असंयमसंचारो, माहा विकारी, तमारी आज्ञाथी विमुख, अनादिनो उहत, एहवा मुज ऊपर दया करीजें ताहरी कृपा तेहीज बाण (शरण) थशे. यद्यपि अरिहंत तो क पावंतज , तो कृपा शी करकी ? तो पण अर्थी विचारे नहीं माटे थ 6 ए वचन बे, जे दयावंतनेज एस कहेवाय , जे हे देव ! तमें दया ना मार बो, तमनेज अवलंबे तरीश, एज सत्य बे ॥१॥ इति प्रथम० ॥ रागघेणे जरयो मोद वैरी नडयो, लोकनी रीतमां घ ए रातो ॥ क्रोधवश धमधम्यो शुधगुण नवि र स्यो, जम्यो नवमांद हुं विषय मातो॥ ता॥२॥ अर्थः- दास कहेवो , रागहे नस्यो, जगत्मा पज्यो, गुणीथी किरे डे, मोह जे मुंजितपणुं ते तत्त्वनी अजाणता विपर्यासता, हेतुयें मोहवेरी नडयो तेथी दवाणो ने, तथा लोकनी जे रीत केतां चाल तेमांहे घणोज मातो, लोकनी चालमांहे मन ले, लोकरंजननो अर्थी ,क्रोध जे ताता चंपरिणाम तेहने विषे धमधमी रह्यो ,जेम धमण धमतां अग्नि तपे, तेम तपी रह्यो , शुद्ध गुण जे सम्यग्दर्शन, सम्यक्झान, शुद्ध चारित्र, दमा, माईक, धार्यवादि धात्मगुण, तेने विषे रस्यो नहीं, तन्मयीन थयो. ते रूप न प्रयुं वली जम्यो चतुर्गतिरूप नवचक्रमांहे व्य, देव,काल, नाव रूप सं सार तेने विषे विषय जे पाश्यिना स्वाद,तेमाहे मातो केतां मन थयो, विषयवस्त अयो थका एम संसारचक्र अलव्युं ते हवे मुजने तार तार हे नाथ! डीनबंधु ! निकारण दयाल ! सुजने तार जवखथी तगार ॥ ३ ॥ 1 -- चतुर्विंश श्री माहावीरजिन सवनं. २५१ आदरयो आचरण लोक नपचारथी, शास्त्रअन्यास पण कोइ कीधो॥ शुक्ष श्रज्ञान वली आत्मअवलंब विनु, तेदवो कार्य तेणें को नः सीधो ॥ ता ॥ ३ ॥ अर्थः- कदाचित् कोइ केहेशे जे श्रावश्यककरणादिक आचरण आद सुं अंगीकार कत्युं, परंतु ते सर्व लोकोपचारथी एटले विष तथा गरल तथा अन्योन्यानुष्ठानथी नावना धर्म विना उपवारें अंगीकार कस्यं तथा कोइ कहेशे उच्चगोत्र यशादिक कर्मना विपाकें ज्ञानावरणीय योपशम योगें शास्त्रनो धन्यास पण कौधो, शास्त्र नस्या, शास्त्रना यथार्थ थर्थ पण जा एया, तथा अध्यात्मनावनाएं स्पर्शज्ञानानुनव विना श्रुतान्यास कीधो, परंतु शुक्ष यथार्थस्याक्षादोपेत नावधर्म ते विना शेप नावधर्मनी रूचिये जे प्रवर्तन दान दयादिक करीयें, ते सर्व कारण समजवां, परतु मूल धर्म नही, धर्म ते वस्तुनी सत्ता, आत्माने विपे स्वरूपपणे परिणामिकताएं रह्यो ने, तेमाहे जे प्रगटयो ते धर्म, एहवं शुक्ष धान, गुरुप्रतीति, तथा वली या स्मानी स्वरूप प्रगट करवा रूप रुचि तथा यात्माना स्वगुणने आसंवन विना जे धाचरण तेणे आचरणें तथा श्रुतान्यासें तेहवं कार्य जे कार्यथी या स्मानुं साधन थाय, ते कोइ नापन्युं नही, जे थकी यात्मगुण कोइ प्रगटे, ते ययुं नही, तेमाटे अहो परमेश्वर ! ताहरीज कृपा पार कतारे, निस्ता रे, तेमाटे तार तार ॥ ३ ॥ इति तृतीय गाथार्थः ॥ स्वामिदर्शन समो निमित्त लदी निर्मलो, जो नपा दान ए शुचि न थाशे ॥ दोपको वस्तुनो अहवान द्यम तणो, स्वामिसेवासदीनिकट लाशे। ता॥४॥ अर्थ:- स्वामी श्रीवीतराग जे परकार्यना अकर्ता, परनावादिना अनो ताइवा, तीला, चपलता रहित एटले जे जाते तोकणतावतने , बने जे परमेश्वर तेतो पूर्णसुखी ठे,तेमाटे श्वारहित, वली लीला पण सुखनी लालच वालाने होय, अने लालचीपणुं ते सुरखनी जगतायें थाय ने, ते माटे लालचीप' नथी, एहवा स्वामीना दर्शन समान निर्मल निमित्त लही केता पामीने जो ए आत्मानु उपादान मूलपरिणति ते शुचि केतां - ૧૩.૨ दे चो वाण पवित्र नहीं थाशे तो जाणीयें बश्ये जे वस्तु जे जीव, तेहनोज दोष केतां अवगुण जे, एटले रखे ए जीवनो दल अयोग्य होय ? ए जीवनी सत्ता केवी रीतनी ले ? अथवा पोताना उद्यमनी खामी जे ? केम के याकरे प्रयत्ने न द्यम करी थात्माने समरवो जोयें, ते ए जीव पोतानी कणाशें यात्माने समरतो नथी, तेमाटे हवे झुं करवू ? जे बीजो उपाय कोइ नथी,तो श्रीथ रिहंतनी सेवा तेहीज निश्चें निकट केतां नजीकता लासे केतां पमाडशे एट ले ए धात्मा इष्ट , परंतु श्रीजिनराजनी सेवनाथी उष्टता तजशे ॥ ४ ॥ स्वामिगुण उलखी स्वामीने जे नजे, दर्शन शुद्ध ता तेद पामे ॥ ज्ञान चारित्र तप वीर्य नल्लासथी, कर्म जीपी वसे मुक्तिधामें ॥ ता० ॥ ५ ॥ अर्थः- स्वामी जे श्रीअरिहंत, तेहना गुणने उलखीने जे प्राणी श्रीष रिहंतने नजे, केतां सेवे, ते दर्शन केतां समकेतरूप गुण पामे, दर्शननी निर्मलता पामे, झान ते यथार्थनासन, चारित्र ते स्वरूप रमण, तप ते तत्त्वएकाग्रता, वीर्य ते अात्मसामर्थ्य, तेहना नन्नासथी केतां जनसवे थी ज्ञानावर्णादिकर्मने जीपीने वसे केतां रहे, मुक्ति केतां मोद निरावरण संपूर्ण तितारूप धामें केतां थानकें वसे ॥ ५ ॥ इति पंचम गाथार्थः ॥ जगत वत्सल महावीर जिनवर सुणी, चित्त प्रनु चरणने शरण वास्यो॥तारजो बापजीविरुदा निज राखवा, दासनी सेवना रखे जोशो ॥ ता॥६॥ अर्थ:- जगत्रयवत्सल केतां जगत्रयना धर्महितकारी, एहवा माहावीर श्रीचोवीशमा जिनवर, तेहने सुणी केतां सनिलिने चित्त केतां मन ते प्र जुने चरणने शरणें वास्यो केतां वसाव्यो, तेमाटे हे प्रत्रु परमेश्वर ! मा हरो थात्मा तो पलटीने सर्वसाधन करे, एहवी शक्ति देखाती नथी माटे नक नक्तिएं कहूँ बु जे हे तात ! हे दोनबंधो ! मुज दासने तुमें तारजो, तमा तारकतानु बिरुद राववा माटे दास जे सेवक तेहनी सेवना नक्ति सा मुं जोशो मां,जे ए आझाप्रमाणे नक्ति करे,तो तरे, ए वात तो स्वामी माहारा मां थवी उलन ,पण तमारे संयोगें तरी, एहीज नियमा बाधार ॥६॥ . 4
सामान्य कलशरूप रतवनं.
રે
विनति मानजो शक्ति ए आपजो. नावस्या
दता शुधनासे ॥ साधि साधक दशा सिथता अनु
भवी, देवचं विमल अनुता प्रकासे ॥ ता० ॥ ७ ॥
थर्थः-माहरी एटली विनति मानजो, ए पण नकपणाथी नक्तिर्नु
वचन ठे, जे शक्ति सामर्थ्य एवी थापजो, ते कहे जे नाव केतां वस्तुधर्म ते
स्या मार्ग नित्य, एक, घनेक,अस्ति, नास्ति, नेट, अजेटपणे उ इव्यनाथ
नंता धर्म गुरू, शंकादिक दूपण रहित नासे, केतां जाणपणामध्ये यावे,
साधि केतां नीपजावीने साधकदशा ते नेदरत्नत्रयी, सिता, निष्पन्नता,
अनुनवे, केतां नोगवे, सर्वदेवमांहे चंडमा समान सिह नगवान् तेदनी
विमल केतां निर्मल जे प्रजुता, ते प्रकासे केतां प्रगट करे, एटले स्याहार
ज्ञाने साधकता प्रगटे, सावकताथी सिता प्रगटे. एहीज सारपति ते ॥७॥
एटले ए चोवीश स्तवन थयां, पोताना जाणपणाप्रमाणे परमेश्वरनी
गुण ग्रामें स्तवना करी,तेमांहे जे यथार्थ ते प्रमाण, बने थयथार्थ मिठामि
। उकडं. गीतार्थ गुण लेवो, दोप तजवो, में नश्कतायें ए रचना करी ठे, मो
होटा पुरुपे दमा राखी गुण लेवा ॥७॥ इति माहावीरजिन स्तवन॥२४॥
अथ सामान्यकलशरूप पंचविंशतितम स्तवनं ॥
॥ कला वोलवानी देशीमा ।।
चोवीशे जिनगुण गाईयें, ध्याईयें तत्त्वस्वरूपो जी ॥
परमानंद पद पाध्ये,अदय ज्ञान अनूपो जी॥चो॥१॥
अर्थः-श्रीरुपनदेवधी मामीने मादावीर पर्यंत अवसर्पिणी कालें शा
सनना नायक गुणरत्नाकर, माहामाहण, माहागोप, माहावैद्य, एदवा
चोवीश तोर्यफर थया, तेदने गायें केतां गुणग्राम करो,यने पोताना त
स्वखरूपने ध्यायी तेहने ध्यावे, तत्त्वना एकाग्रता पामोय, तेदवी पर
मानंट अविनागीपद पामी. वला थक्ष्य प्राविनागो, एहचु दायिक हान
ते धनूप केता घद्नुत पामीजें ॥ १ ॥ इति प्रथम गाथार्य.॥
चवदसैं बावन नला, गणधर गुणनंमारो जो॥ समताम
यी सादु साढणी, सावय सावयी सारो जी ॥ चो० ॥५॥
, १५४ दे० चो बाण अर्थः- चोवीशे जिनराजना गणधर (१४५२) नता गण गणि पिटक ना धणी, गुणना नंमार तथा समतामयी साधु.साधवी, धने श्रावक, श्रा विका सार केतां प्रधान धर्मना धोरी, सम्यगदर्शन, ज्ञान, चारित्रनां पात्र, ए चार प्रकारनो संघ ते सहित गायवो ॥ २ ॥ इति दितीय गाथार्थः॥ वर्धमान जिनवर तणो, शासन अति सुखकारो जी॥ चौ विद संघ विराजतो, उसम काल आधारो जी॥चो॥३॥ अर्थः-तथा हमणां श्रीवईमान माहावीर स्वामी, शासन अत्यंत सुख- कारक , ए शासनमाहे जे पेना,ते जीव संसारनो पार पामे, तथा उसम काल पांचमा आरामध्ये नव्यजीवने आधारभूत चतुर्विध संघ बिराजे ले, वर्तमान कालें नवतत्त्व षड्व्यनी उलखाण थाय,मिथ्यात्व असंयमनो जे जे त्रास था वे,ते उपगार श्रीवीरप्रजुना शासननोजे, ते श्रीवीरनाज बागम अाधार बे॥३॥ जिनसेवनयी झानता, लदे दितादित बोधो जी॥ अदित त्याग दित आदरे, संयम तपनी शोधो जी॥ चो० ॥ ४॥ अर्थः-- ए जिनसेवनानुं फल श्रीविशेषावश्यकने अनुसारें कहीयें बैयें. जे श्रीवीतरागना उपदेश्यां सूत्र ते सानलवाथी जाणपणुं वधे, ते ज्ञानथी हित अहितनो बोध थाय, पनी थहितनो त्याग करे, तथा हितने धादरे, तत्त्वसाधन श्रादरे तेहथी संयम तपनी शोध केतां शुद्धता थाय ॥ ४ ॥ अनिनव कर्म अग्रहणता, जीर्णकर्म अनावो जी॥निक सैंने अबाधता, अवेदन अनाकुल नावोजी॥ चो॥५॥ अर्थः- संयम तपनी शुक्षता थवाथी नवा कर्मनी अहणता थाय, एटले नवा कर्म न बांधे, अने जीर्ण केतां जूना कर्मनो अनाव थाय, एटले पूर्वबंध सत्तागत कर्म निर्जरे अने नवानो बंध नहीं थाय, तथा मूलगा स त्तागत क्ष्य जाय,तेवारें धात्मा निःकर्मी केतां सर्वकर्मरहित थाय, अबाध ता केतां बाधा रहित थाय, जे बाधा ते धात्मप्रदेशे पुजलना संगनी , जलसंग टले,बाधा मटी गइ, तेवारेंथात्मा थवेदन अनाकुलपणुं पाम्यो ने थाकुलता परोपाधिनी हती ते गइ, ते सर्व प्रचनक्तिनो उपगार जाणवो ते माटे चोवीशे जिनने स्तवीएं एहीज सारखे ॥ ५॥ इति पंचम गाथार्थः । ए पु . सामान्यकलशरूप स्तवनं. ՀԱԱ जावरोगना विगमयी, अचल अदय निरावाधो जी॥ पूर्णानंददशा लदी, विलसे सिधसमाधो जी॥चो ॥६॥ अर्थः- पनी जावरोग जे परानुयायीपणुं तेहनो विगम केतां सर्वथी टलवे करीने अचल केतां चपलता रहित यक्ष्य केतां अविनाशीपणुं नि रावाध केतां श्रव्यावाध पट प्रगटे, ते सर्वनुं मूल कारण जिनराज श्री वीतराग देवनी सेवना नाव रुचे, इत्र्य तथा नावथी प्रगटे, माटे सेवना करवी एहोज हित ,पूर्णानंद परमानंद अनंत गुणना नोगरूप स्वसिषता दशा लही केतां पामीने विलसे केतां अनुनवे, तिक्षनिष्पन्न परनिष्ठितार्थ थात्मिक समाधि, ज्ञान दर्शन समाधि, अव्याबाधानंदसमाधि जोगवे, पामे, ए श्रीजिनेश्वरना सेवननुं फल एदीज परम निर्वाणपदनी प्राप्ति , तेणें स वैविकल्प कल्पना निवारीने, सर्वज्ञ सर्वदर्शी गुचतत्त्वी परमेश्वर निर्वि कारी देवनुं सेवन करो,एहीज परमसुख पुष्ट कारण ॥ ६ ॥ श्रीजिनचंपनी सेवना, प्रगटे पुण्यप्रधानो जी ॥ सुमति सा गर अति नल्लसे, साधुरंग प्रनु ध्यानो जी ॥ चो० ॥ ७ ॥ अर्थः- श्रीजिनचं धरिहंत देव तेहनी सेवना करतां पुण्यप्रधान प्रग दे अने श्रेष्ट सुमति जे परमानंद साधफमति, ते उनसे केतां उल्लास पा मे थने प्रजुने ध्याने साधु केतां नलो रंग थाय. बोजो अर्थ श्रीजिनचं सूरिनटारक श्री खरतरगनाधीश्वर तेहना शिष्य श्रीपुण्यप्रधानोपाध्याय, ते हना शिष्य श्रीमति सागरोपाध्याय,तेदना शिप्य श्रोताधुरंगवाचक,ए स्तुति कानी परंपरामां बहुश्रुत थया, तेहना नाम कह्या ॥७॥इति सप्तम गाथार्थः। सुविदित खरत गठवरू, राजसार उवायो जी ॥ ज्ञानधर्म पाठक तणो, शिष्य सुजस सुखदायो जी ॥ चो० ॥ ७ ॥ अर्थः-सुविहित कहेता पंचांगी प्रमाण रत्नत्रयोनी हेतु केतां कारण ए हवी जेहनी समाचारी, एहवो जे खरतरगड ते मध्ये वर केतां प्रधान सर्व शास्त्र निपुण मरुस्थानविपे अनेक जिनचैत्यप्रतिया कारक थावश्यकोचार प्रमुख ग्रथोना कर्ता एग महोपाध्याय, श्रोगजसारजी यया, तेहना शिष्य श्रीज्ञानधर्म उपाध्याय, न्यायादिक ग्रंथाध्यापक, जेणं शाव वर्ष पर्य : ५६ श्री देवचंजीकृत विंशति विदरमानजिन स्तवनं. | जिव्हाना रस तजी शाक जाति तजी, ने संवेगवृत्ति धरी, तेमना शि शेष्य रूडा यशनाधणी, सुखना देवावाला.एहवा ॥॥ इति अष्टम गाथार्थः। दीपचं पाऊक तणो, शिष्य स्तवे जिनराजो जी॥ देवचं पद सेवतां, पूर्णानंद समाजो जी ॥ चो० ॥ ए ॥ अर्थः-तथा जेणे श्री शत्रुजय तीर्थ पर शिवासोमजीकृत चोमुखनी छ नेक बिंबप्रतिष्ठा करी तथा पांच पांसवनाविनी प्रतिष्ठा करी, तथा समोर रण चैत्य तथा श्रीकुंथुनाथ चैत्य प्रतिष्ठा करी,श्रीराजनगरें सहस्त्राणापार्थ प्रनुनी प्रतिष्ठा करी,एहवा नपाध्याय श्रीदीपचंदजी,तेहना शिष्य पंक्ति देवर गणि,तेणे ए चोवीश प्रजुनी स्तवना जक्तिवशे करी, पोतानी नक्ति परिणति महानंद हेतु ,एहवा गुणना नाथ,देवचं पद सेवतांपूर्णानंद जे सिम अव्य बाध आनंदनो समाज केतां समुदाय ते पामे, ए जिननक्ति ते मोदनो प रमोपाय ॥ ए॥ इतिश्री चोवीश जिनस्तुतिनो बालावबोध संपूर्ण ॥ 59999999606555555555555999999965 ॥ इति श्री देवचंइजीमाहाराजकृत बालावबोधसहित चतुर्विशति जिनस्तवनानि संपूर्णानि ॥ cococcused seconds.com ॥ अथ श्रीदेवचंदजीकृत विंशति विदरमानजिन स्तवनानि ॥ ॥ तत्र प्रथम श्रीसीमंधरजिन स्तवनं ॥ सिचक्रपद वंदो ॥ ए देशी॥ ॥श्री सीमंधर जिनवर स्वामी,विनतडी अवधारो ॥ गुरुधर्म प्रगटयो जे तुमचे, प्रगटो तेह अम्हारो रे स्वामी, विनवी मनरंगें ॥ १ ॥जे परिणामिक धर्म तुमारो, तेहवो अमचो धर्म ॥ श्रधानासन रमण वियोगें, वलगो विजाव अधर्म रे स्वामी ॥ विण॥ ॥ वस्तु स्वनाव स्वजाति तेहनो, मूल अनाव न थाय ॥ परविजाव अनुगत परिणतिथी, कमै ते अवराय रे स्वामी ॥ वि० ॥३॥ जे विजाव ते पण नैमित्तिक, संतति नाव अना दि ॥ परनिमित्त ते विषय संगादिक, ते संयोगे सादिरे स्वामी ॥ वि० ॥ ३ ॥ अगुफ निमितें ए संसरता, अत्ता कत्ता परनो ॥ गुरु निमित्त रमे जब चिदूधन, का नोक्ता घरनों रे स्वामी ॥ वि०॥५॥ जेहना धर्म धनं श्रीदेवचंजीकृत विंशति विद्रमानजिन स्तवनं. २५७ ता प्रगट्या, जे निजपरिणति वरीयो ॥ परमातम जिनदेव थमोही, ज्ञाना दिक गुण दरीयो रे स्वामी ॥ वि० ॥ ६ ॥ श्रवलंबन उपदेशक रोते, श्री सीमंधर देव ॥ नजी- शुक्ष निमित्त थनोपम, तजी नवनयं देव रे स्वामी ॥ वि ॥ ॥ गुरुदेव यवलवन करतां, परहरीयें परनाव ॥ या तमधर्म रमण अनुजवतां, प्रगटे थातम नाव रे स्वामी ॥ वि० ॥ ७ ॥ यातमगुण निर्मल नीपजतां, ध्यानसमाधि स्वनावें ॥ पूर्णानंद तिक्षता साधी, देवचंद पद पावे रे स्वामी विणा इति सीमंबरजिन स्तवनं । ॥ अथ दितीय श्रीयुगमंधर जिन स्तवनं ।। ॥ देशी नारायणानी ॥ श्री युगमंधर वोनवं रे, विनतडी अवधार रे ॥ व्यालराय ॥ ए परपरिणति रगयी रे, मुझने नाथ उगार रे ।। ६० ॥ १ ॥ श्री ॥ कारक ग्राहक नोग्यता रे, में कोधी माहाराय रे ॥ ८ ! पण तु ज सम्खिो प्रनु सहि रे, साची वात कहाय रे ।। द० ॥ २ ॥ श्री ।। यद्यपि मूल स्वनावमें रे, परकर्तृत्व विनाव रे ।। ६७ ॥ अस्तिधरम जे मा - हरो रे, एहनो तथ्य अनाव रे ॥ ८ ॥३॥ श्री० ॥ परपरिणामिकता दशा रे, लहि परकारण योग रे ॥ ६ ॥ चेतनता परगत थ रे, राची पुजन जोग रे ॥ ॥ ४ ॥ श्री० ॥ अक्ष निमित्त तो जड थवे रे, वीर्यशक्ति विहीन रे ॥ १० ॥ तूंतो वीरज झानयी रे, सुख अनंते लीन रे ॥ ७ ॥ ॥ ५ श्री० ॥ तिण कारण निश्चे करयो रे, मुफ निज परिणति नोग रे ॥ ॥ १० ॥ तुज सेवाथी नीपजे रे, नाजे नवनय सोग रे ।। द॥ ६ ॥ ॥श्री गुम रमण थानंदता रे, ध्रुव निस्संग स्वनाच रे ॥ ८० ॥ सकल प्रदेश अमूर्तता रे. ध्यातां सिम उपाय रे ॥ ८ ॥ ७ ॥ श्री० ॥ सम्या तत्त्व जे उपदिश्यो रे, सुणतां तत्त्व जणाय रे ॥ ८ ॥ अक्षाशाने जे ग्रहो रे, तेदिज कार्य कराय रे ॥ २० ॥ ८॥ श्री ॥ कार्यसचि की थये रे, कारक सवि पलटाय रे ॥ ८० | यातमगतें यातम रमे रे. -निज घर मंगला याय ३॥ ८ ॥ ॥ श्री० ॥ त्राण शरण श्राधार ठगे रे, प्रनुजी नव्य सहाय रे ॥१०॥ देवचा पद नापजे रे, जिनपदक ज सुपसाय रे ॥ ४० ॥ १० ॥ श्री० ॥ इति श्रीपुगमंधजिन स्तवन ।। ॥ श्रथ तृतीय श्रीयाजिन स्तरनं ॥ ॥ नव जिन यवधारी ।। ए देगी। बाजिद दयामयी, वर्तमान नगया .
१५७ श्री देवचंजीकृत विंशति विहरमानजिन स्तवनं. न॥प्रनुजी॥ महाविदेहें विचरता, केवल ज्ञान निधान ॥॥१॥बा०॥ इव्यथकी बकायने, न हणे जेह लगार ॥ ॥ नावदया परिणामनो, एहीज के व्यवहार ॥ प्र० ॥ ॥ बा० ॥ रूप अनुत्तर देवथी, अनंत गुगुं अनिराम ॥ ॥ जोतां पण जगीजंतुनें, न वधे विषय विराम ॥७॥ ॥ ३ ॥ बा ॥ कर्मउदय जिनराजनो, नविजन धर्मसहायः ॥ प्र० ॥ना मादिक संजारतां, मिथ्यादोष विलाय ॥ प्र० ॥ ४ ॥ बा० ॥ श्रातम गुण अविराधना, नावदया नंमार ॥ प्र० ॥ कायिक गुण पर्यायमें, नवि परधर्मप्रचार ॥ प्र० ॥ ५ ॥ बा० ॥ गुणगुण परिणति परिणमे, बाधक नाव विहीन ॥ प्रण ॥ इव्य असंगी अन्यनो, शुक्ष अहिंसक पीन ॥ ॥ प्र ॥ ६ ॥ बा ॥ त्रे सर्वप्रदेशमें, नहीं परनाव प्रसंग ॥ प्र० ॥ अतनु अयोगी नावथी, अवगाहना अनंग ॥ प्र० ॥ ७ ॥ बा० ॥ उ त्पाद व्यय ध्रुव पणे, सहेजें परिणति थाय ॥ प्र॥ बेदन योजनता नहीं, वस्तुस्वनाव समाय ॥ प्र॥ ७ ॥ बा० ॥ गुण पर्याय अनंत ता, कारक परिणति तेम ॥ प्र० ॥ निज निज परिणति परिणमे, नाव अ हिंसक एम ॥ प्र० ॥ ए ॥ बा० ।। एम अहिंसकता मयी, दीगे तुं जिनराज ॥ प्र० ॥ रक्क निज परजीवनो, तारण तरण जिहाज ॥ प्र० ॥ १० ॥ बा ॥ परमातम परमेसरु, नावदया दातार ॥ प्र० ।। सेवो ध्यावो एहने, देवचंड सुखकार ॥ प्र० ॥ ११ ॥बा० ॥ इति ॥३॥ ॥ अथ चतुर्थ श्रीसुबादुजिन स्तवनं ॥ ढाल ॥ माहरो वालो ब्रह्मचारी ॥ ए देशी ॥ श्रीसुबादुजिन अंतरजामी, मुफ मननो विशरामी रे ॥ प्रनु अंतरजामी ॥ बातम धर्म तणो आरामी, परपरिणति निःकामी रे ॥ प्र० ॥ १ ॥ केवल ज्ञान अनंत प्रकाशी, नवि जन कमल विकासी रे॥प्र० ॥ चिदानंद घन तत्त्वविलासी, शुक्षस्वरूप निवासी रे ॥ ॥ २ ॥ यद्यपि हुँ मोहादिकें बलीयो, परपरिणतियं न लीयो रे ॥ प्र॥ हवे तुम सम मुफ साहिब मलीयो, तिणें सवि नव जय टलियो रे ॥॥३॥ ध्येय स्वनावें प्रनु अवधारी,उर्ध्याता परिणति वा री रे ॥ प्र० ॥ नासन वीर्य एकताकारी, ध्यान सहज संजारी रे ॥ ॥प्र०॥४॥ ध्याता ध्येय समाधि अजेदें,परपरिणति विजेदें रे ॥प्र० ॥ ध्याता साधक नाव उन्हेदें, ध्येय सिता वेदे रे ॥प्र० ॥ ५॥ इव्यकि ते श्री देवचंजीकृत विंशति विद्रमानजिन स्तवनं. २५ए या साधन विधि याची, जे जिन घागम वांची रे॥ प्र० ॥ परिणति वृत्ति विनावें राची, तिण नवि थाये साची रे ॥ 4 ॥ ६ ॥ पण नवि नय जिनराज पसायें, तत्त्वरसायण पाये रे ।। प्र० ॥ प्रचलगतें निज चित्त - वसाये, जावरोग मिट जाये रे ॥ प्र० ॥ ७ ॥ जिनवर वचन अमृत अनु सरीये, तत्त्व रमण आदरी रे ॥प्र० ॥ इव्यनाव आश्रव परिहरी, दे वच पद वरीये रे ।। प्र० ॥ ॥ इति चतुर्थ श्री सुबादुजिन स्तवन।।४।। ॥ अथ पंचम श्रीसुजातजिन स्तवनं ॥ ॥ देहुँ देहुँ नणट हठीली ॥ ए देशी ॥ स्वामी सुजात सुहाया,दीना था पंद उपाया रे ॥ मनमोहना जिनराया । जिणें पूरण तत्त्व निपाया, ६ व्यास्तिक नय ठहराया रे ॥ म० ॥ १ ॥ पर्यायास्तिक नवराया, मूल स्वनाव समाया रे ॥म ॥ ज्ञानादिक स्व परजाया,निजकार्य करण वरता या रे ।। म ॥ ५ ॥ अंशनय मार्ग कहाया, ते विकल्पनाव सुणाया रे ॥म ॥ नय चार ते इव्य थपाया, शब्दादिक नाव कहाया रे ॥ म० ॥ ॥३॥ उनय ते सुनय चलाया, एकत्व बनेदें ध्याया रे ॥ म ॥ ते स वि परमार्थ समाया, तमु वर्तन जेद गमाया रे ॥ म० ॥ ४ ॥ स्यावादी वस्तु कहीजें, तसु धर्म अनंत लहीले रे ॥ म० ॥ सामान्य विशेपर्नु धाम, ते व्यास्तिक परिणाम रे । म०॥ ५॥ जिनरूप अनंत गणीजें, ते दिव्य ज्ञान जाणीजे रे ॥ म ॥ श्रुतज्ञानें नयपथ लीजें, अनुजव आस्वादन कोजें रे ॥ म० ॥ ६ ॥ प्रनुशक्ति व्यक्ति एकनावें, गुण सर्व रह्या समना वें रे ॥ म० ॥ माहरे सत्ता प्रनु सरखी, जिनवचन पसायें परखी रे ॥ ॥ म० ॥ ७ ॥ तुंतो निज संपत्ति जोगी, ढुंतो परपरिणतिनो योगी रे ॥ ॥ म० ॥ तिण तुम्ह प्रनु माहरा स्वामी, हुँ सेवक तुम गुणयामीरे ॥ ॥ म ॥ ७॥ ए संबंधे चित्त समवाय, मुफ सिदिनु कारण थाय रे ॥म जिनराजनी सेवना करवी, ध्येय ध्यान धारणा धरवी रे ॥मा ए॥ तुं पूरण ब्रह्म यरूपी, तु ज्ञानानंट स्वरूपी रे ॥म ॥ इम तत्त्वालंबन क रीये, तो देवचं पद वरीये रे ॥ म ॥ १०॥ इति सुजातजिनस्तवनं ॥ ॥अथ पाठ श्रीस्वयंप्रनजिन स्तवनं ।। ॥ मोमनडोहेडाउहोमिसरिताकुरो महदरो॥ ए देशी । स्वामी स्वयंप्रन ने हो जायं नामणे, हरखें वार हजार ॥ वस्तुधर्म पूरण जसु नीपनो, नाव । . १६० श्री देवचंजीकृत विशति विदरमानजिन स्तवनं. कृपा किरतार ॥ १ ॥ स्वाच ॥ इव्यधर्म ते हो जोग समारवा, विषया दिक परिक्षार ॥ बातमशक्ति स्वनाव सुधर्मनो, साधनहेतु उदार ॥ श ॥ स्वा ॥ उपशम नावें हो मिश्र दायिकपणे, जे निज गुण प्राग्नाव ॥ पूर्णावस्थानें नीपजावतो, साधन धर्म स्वनाव ॥ ३ ॥ स्वा० ॥ समकि त गुणथी हो शैलेशी लगें,बातम अनुगत नाव ॥ संवर निर्जरा हो उपादा न हेतुता, साध्यालंबन दाव ॥ ४ ॥ स्वा० ॥ सकलप्रदेशे हो कर्म अ नावता, पूर्णानंद स्वरूप ॥ छातम गुणनी हो जे संपूर्णता, सिह स्वना व अनूप ॥ ५॥ स्वा० ॥ अचल अबाधित हो जे निस्संगता, परमातम चिखूप ॥ आतमनोगी हो रमता निज पदें, सिरमण ए रूप ॥ ६ ॥ ॥ स्वाच ॥ एहयो धर्म हो प्रचुने नीपन्यो, नाल्यो एहवो धर्म ॥ जे पाद रता हो वियण गुचि हवे, त्रिविध विदारी कर्म ॥ ७ ॥ स्वा० ॥ नाम धर्म हो ग्वण धर्म तथा, व्यक्षेत्र तिम काल ।। जावधर्मना हो हेतुपणे जला, नाव विना सदु आल ॥ ७ ॥ स्वा० ॥ अक्षा जासन हो तत्त्व रम ण पणे, करतां तन्मय नाव ॥ देवचंद जिनवर पद सेवतां, प्रगटे वस्तु स्वनाव ॥ ॥ स्वा० ॥ इति षष्ठ श्री स्वयंमनजिन स्तवनं संपूर्ण ॥ ॥ अथ सप्तम श्रीरुषजानन जिन स्तवनं ॥ ॥ वारी हुँ गोडी पालने ॥ ए देशी । श्रीशषनानन वांदीयें अचल धनंत गुणवास ॥ जिनवर ॥ क्षायिक चारित्र जोगथी, ज्ञानानंद विलास ॥ जिं॥ १ ॥ श्री ॥ जे प्रसन्न प्रमुख अहे, तेहीज नयन प्रधान ॥ जि०॥ जि नचरणे जे नामी, मस्तक ते प्रमाण ॥ जि० ॥ ॥ श्री ॥धरिहाप दकज अरचीयें,स लहीजे ते हब ॥ जि० ॥ प्रगुण चिंतनमें रमे, तेहज मन सुकय ॥ जि० ॥ ३ ॥ श्री ॥ जाणो बो सदु जीवनी, साधक बा धक नांत ॥ जि० ॥ पण श्रीमुखथी सनिली, मन पामे नीरांत ॥ जि ॥ ४ ॥ श्री ॥ तीन काल जाणंग जणी, शुं कहियें वारं वार ॥ जि॥ पूर्णा नंदी प्रछ तणुं, ध्यान ते परम अाधार ॥ जि ॥ ५ ॥ श्री.॥ कारणधी कारज दुवे, ए श्री जिनसुख वाण ॥ जि० ॥ पुष्टहेतु मुज सिवना, जाणी कीय प्रमाण ॥ जि० ॥ ६ ॥ श्री॥ शुरू तत्त्व निज संपदा, ज्यां लगें पूर्ण न थाय ॥ जि ॥ त्यां. लगें जग गुरु देवना, सेर्बु चरण सदाय ॥जि ॥ ७ ॥ श्री० ॥ कारज पूर्ण कया विना, कारण केम मुकाय .
श्री देवचंजीकृत विशति विदरमानजिन स्तवनं. १६१ ॥जि० ॥ कारज रुचि कारणतणा, सेवे शुद्ध उपाय ॥ जि॥॥श्री॥ झान चरण संपूर्णता, थव्यावाध अमाय ।। जि० ॥ देवचं पद पामी, श्री जिनराज पसाय ॥जिए॥श्री०॥ इति श्री रुपनाननजिन स्तवनं ।। ॥ अथ बटम श्री धनंतवीर्य जिन स्तवनं। ॥चरणाली चामुंमा रण चडे ॥ए देश धनंतवीरज जिनराजनो,चिची रन परम अनंत रे ॥ निज थातम नावें परिणम्यो,गुणवृत्ति वर्तनावंत रे॥१॥ मन मोमु धम्हारं प्रचगुणें ॥ एषांकणी ॥ यद्यपि जीव सदु सटा,वीर्य गुण सत्तावत रे॥ पण कर्मे श्रावृतचल तथा,वाल वाधक नाव लहंत रे ॥शाम॥ अल्पवीर्य क्ष्योपशम श्र, अविनाग वर्गणा रुप रे ॥ पड्गुण एम यस ख्यथी, थाये योग स्थान सरूप रे ॥३॥मा सुहम निगोदी जीवथी, जास नीवर पसात रेयोगना पण असंख्य ,तरतम मोहें परायत्त रे ॥धाम॥ संयमने योगें वीर्य ते, तुम्हें कीधो पंमित ददरे ॥ साध्य रसी साधक पणे, बनिसंधि रम्यो निज लदरे ॥ ५ ॥म ॥ धनितंधि अबंधक नापने, अननिसंधि थबंधक थाय रे ॥ स्थिर एक तत्त्वता वरततो, ते दायिक शक्ति समाय रे ॥ ६ ॥ म ॥ चक्रनमणन्याय संयोगता, तजी कीध अयोगी धाम रे ॥ अकरण वीर्य अनंतता, निजगुण सहकार काम रे ॥ ७ ॥ मम् ॥ गुम अचल निजवीर्यनी, नैरुपाधिक शक्ति थनंत रे ॥ ते प्रग टी में जाणी सही, तिणें तुमहीज देव महंत रे ॥ ७ ॥ म ॥ तुज झाने चेतना अनुगमी, मुज वीर्य स्वरूप समाय रे ॥ पंमित दायिकता पा मो, ए पूरणसिहि उपाय रे ॥ ए | म । नायक तारक तूं धणी, सेव नयोधातम तिदिरे॥ देवचं पद संपजे,वर परमाणंद समृधि रे॥१॥म॥ ॥ अथ नवम श्री रमनजिन स्तवनं ॥ ॥ देशी कडखानी ॥ सूर जगदीशनी तीदण अति शूरता,तेणें चिरकाल नो मोह जीत्यो ॥ नाव स्या दादता शुझ परगाश करि, नीपनो परम पद जग वदीतो ॥ १ ॥ सू० ॥ प्रथममिथ्यात्त्व दणि गुरू देसण निपुण,प्रगट करि जेणें अविरति पणासी । शुरुचारित्र गत वीर्य एकत्वथी,परिणति कलु पता सवि विणाशी ॥ ३ ॥ सू० ॥ वारि परनावनी कर्तता मूलथी, यात्म परिणाम कर्तृत्व धारी ॥ श्रेणी थारोहतां वेद दास्यादिनी, संगमी चेतना प्रज निवारी ॥ ३ ॥ सू० ॥ नेटकानें यथा वस्तुता लखी, व्य पर्याय २१ AN . १६२ श्री देवचंजीकृत विंदाति विदरमानजिन स्तवनं. में थइ अजेदी ॥ नाव सविकल्पता लेदि केवल सकल, ज्ञान अनंतता स्वामि वेदी ॥ ४ ॥ सू० ॥ वीर्यदायिक बसें चपलता योगनी, रोधि चेत न को शुचि अलेशी ॥नाव शैलेशीमें परम अक्रिय थर, दय करी चार तनु कर्मशेषी ॥ ५ ॥ सू० ॥ वर्ण रस गंध विनु फरस संस्थान विनु, यो गतनु संग विनु जिन अरूपी॥ परम आनंद अत्यंत सुख अनुनवी,तत्त्वत न्मय सदा चित्स्वरूपी॥६॥ सू॥ ताहरी शूरता धीरता तीक्ष्णता, देखि सेवक तणो चित्त राच्यो ॥ राग सुप्रशस्तथी गुणी आश्चर्यता, गुणी अनुत पणे जीव माच्यो ॥ ७ ॥ ॥ ॥ यात्मगुण रूचि थये तत्त्व साधन रसी, तत्त्व निति निर्वाण थावे॥ देवचंद शुरु परमात्म सेवनयकी, परम था सिक आनंद पावे ॥ ७ ॥ सू०॥ इति नवम खुरप्रनजिन स्तवनं ।। ॥ अथ दशम श्रीविशालजिन स्तवनं ॥ ॥ प्राणी वाणी जिनतपीए देश॥ देव विशाल जिपंदनी, तमें ध्यायो तत्त्व समाधि रे ॥ चिदानंद रस धनुनवी, सहज धकृत निरुपाधि रे ॥१॥ सम्॥ अरिहंत पद वंदोयें गुणवंत रे ॥ गुणवंत अनंत महंत स्तवो, नवता रणो नगवंत रे ॥ ए श्रांकणी ॥ नव उपाधि गद टालवा, प्रभुजी बो वैद्य अमोघ रे ॥ रत्नत्रय औषध करीतमें तास्या नविजन उघ रे ॥शाताधा जव समुइ जल तारवा, नियमिक सम जिनराज रे ॥ चरण जहाजें पामी ,अक्षय शिवनगरनु राज रे ॥३॥०॥॥ नव अटवी अति गहनथी, पारग प्रचुजी सबवाह रे ॥ शुक्षमार्ग दर्शक पणे, योग देमंकर नाद रे ॥ायो॥ रक्षक जिन बकायना, वली मोहनिवारक स्वामी रे॥ श्रम ण संघ रक्षक सदा, तेणें गोप ईश धनिराम रे ॥पाते॥॥ जाव थ हिंसक पूर्णता, माहणता उपदेश रे ॥ धर्म अहिंसक नीपनो, माहण ज गदीश विशेष रे ॥६॥मा॥०॥ पुष्ट कारण थरिहंतजी, तारक झायक मु निचंद रे। मोचक सर्व विनावणी, जींपावे मोह अरिंदरे ॥जी॥॥ कामकुंन सुरमणि परें, सहेजें उपगारी थाय रे ॥ देवचंड सुखकर प्रजु, गुण गेह अमोह यमाय रे ॥॥॥॥ इति श्री विशालजिन स्तवनं ।। ॥अथ एकादश श्रीवत्रंधरजिन स्तवनं॥ ॥ नदी यमुनाके तीर ॥ ए देशी ॥ विहरमान नगवान, सुणो मुज वि नति ॥ जगतारक जगनाथ, अबो त्रिवन पति ॥ नासक लोकालोक, ति . . ॥ . न " श्री देवचंजीकृत विंशति विहरमानजिन स्तवनं. १६३ ऐ जाणो बती ॥ तो पण वितक वात, हूं तुम प्रति ॥ १ ॥ हूं सरूप निज बोडि. रम्यो पर पुजलें ॥ जीट्यो उलट पाणी, विषय तृष्णाजलें।ा अव बंधविनाव, करुं रुचि थापणी ॥ नूयो मिथ्यावास, दोप यु परनपी ॥॥ अवगुण ढांकण काज, करुं जिनमत किया ॥ न तर्जुअवगुण चाल, धनादिनी जे प्रिया ।। दृष्टिरागनो पोप, तेह समकित गणुं ॥ स्या दादनी रीत, न देखु निजपणुं ॥३॥ मन तनु चपल स्वनाव, वचन एकांतता ॥ वस्तु धनंत स्वनाव, न नासे जे उता ॥ जे लोकोत्तर देव, नमूं लौकिक यी ॥ उर्जन सि- स्वनाव, प्रनो तहकीकथी ॥४॥ महाविदेह मझार के, तारक जिनवरु ॥ श्रीवत्रंधर अरिहंत, अनंत गुणाकरु ॥ ते निर्यामक श्रेष्ठ,सही मुज तारशे॥ महावैद्य गुपयोग,रोग लव वारशे॥५॥ प्रमुख नव्य खनाव, सुगुं जो माहरो ॥ तो पामे प्रमोद, एह चेतन खरो॥ याये शिव पद पाश,राशि सुरववृंदनी ॥ सहज स्वतंत्र स्वरूप, खाण आपदनी ॥ ६ ॥ वलगा जे प्रचनाम, धाम ते गुण तणा ॥ धारो चेतन राम, एह थिरवास ना ॥ देवचं जिनचं हृदय स्थिर थापजो ॥ जिन आणायुत नक्ति, शक्ति मुफ प्रापजो ॥ 9 ॥ इति एकादश श्रीवजंधरजिन स्तवनं ॥११॥ ॥ अथ दादश श्रीचंशननजिन स्तवनं ॥ ॥ वीरा चंदला ॥ ए देशी ॥ चाननजिन, साननीएं थरदास रे ॥ मुक सेवक नणा, जे प्रजुनो विश्वासो रे ॥ १ ॥ च० ॥ नरतत्र मानव पणे रे, लाधो कुसम काल ॥ जिनपूरवघर विरहथी रे, उलहो साधन चालो रे ॥ २॥ चं० ॥ इव्य क्रिया रुचि जीवडा रे, नाव धर्मरुविहीन ॥ उपदेश क पण तेहवा रे, गुं करे जीव नवीन रे ॥ ३ ॥ १० ॥ तत्त्वागम जाएंग तजी रे, बहुजन संमत जेह ॥ मूढ हती जन आदखा रे, सुगुरु कहावे तेह रे ॥ ४ ॥ चं० ॥ आणा साध्य विना किया रे, लोकें मान्यो रे धर्म। दसण नाण चरित्रनो रे, मूल न जाण्यो मर्म रे ॥ ५ ॥ चं० ॥ गन्न कदा यह साचवे रे, माने धर्म प्रति६ ॥ आतम गुण अकपायता रे, धर्म न जाणे गुः६ रे ॥६॥ चं० ॥ तत्त्वरसिक जन थोडला रे, बहुलो जन सं वाद ॥ जाणो ठो जिनराजजी रे, सघतो एह विवाद रे ॥ ७ ॥ च ॥ नाथ चरण वंदन तणो रे, मनमा घणो उमंग ॥ पुस्य विना किम पामी रे, प्रनुसेवननो रंग रे ॥ ७॥ चं० ॥ जगतारक प्रनु वादीएं रे, महाविदे .
4 । r १६६ श्री देवचंजीकृत विंशति विहरमानजिन स्तवनं. वल केवल ज्ञानमहोदधि दो जी, केवल दसण बुद्ध ॥ वीरज वीरज अनंत स्वनावनो हो जी, चारित्र दायिक शुरु ॥ ५ ॥ न ॥ विश्रामि विश्रामि निजनावना हो जी, स्यावादी अप्रमाद ॥ परमातम परमातम प्रचु देखता हो जी, नागि ब्रांति अनादः ॥ ६ ॥ न ॥ जिनसम जिनस म साना उलखी हो जी, तसु प्राग्नावनी इह ॥ अंतर अंतर बातम ता लही हो जो, परपरिणति निरीह ॥ ७ ॥ न० ॥ प्रतिबंदें प्रतिद्वंदें जि, नराजनें हो जी, करता साधक नाव ॥ देवचंद देवचं पद अनुन हो. जी, गुबातम प्राग्नाव ॥ ॥ न ॥ इति षोडश नमिप्रनजिन स्तवनं ॥ ॥ अथ सप्तदश श्री वीरसेनजिन स्तवन । ॥ लाबलदे मात मल्हार ॥ ए देशी ॥ वीरसेन जगदीश, ताहरी परम जगीश, आज दो दीसे रे वीरजता त्रिनुवनथी घणी जी ॥ १ ॥ अपहारी अशरीर, अदय अजय अतिधीर, आज हो अविनाशी अलेशी ध्रुव प्रल ता बणी जी॥ ॥ अतीक्ष्यि गत कोद, विगतमाय मय लोह, आज हो सोहे रे मोहे जगजनता जणी जी॥ ३ ॥ अमर अखंम अरूप, पूर्णानंद स्वरूप, आज हो चिपें दीपे थिर समता धणी जी॥ ४ ॥ वेदरहित अ कषाय, शुद्ध सिह असहाय, आज हो ध्यायके नायकने ध्येयपदें ग्रह्यो जी॥ ५ ॥ दानलाज निज जोग, शुस्वगुण उपनोग, आज हो थजोगी करता जोक्ता प्रनु लह्यो जी॥ ६॥ दरिसण ज्ञान चारित्र, सकल प्रदेश पवि त्र, आज हो निर्मल निस्संगी अरिहा वंदीयें जी॥ ७ ॥ देवचं जिन चंद, पूर्णानंदनो वृंद, श्राज हो जिनवरसेवाथी, चिर यानंदी जी ॥ ७ ॥ इति ॥ ॥ अथ अष्टादश श्री महानइजिन स्तवनं ॥ ॥ तट यमुनानुं रे,अति रलीयामए॒रे । ए देशी ॥ महान जिनराज,राज राजविराजे हो आज तुमारडो जी॥ दायिकवीर्य अनंत, धर्म अनंगे हो तुं साहिब बडो जी॥१॥ढुं बलिहारो रे श्री जिनवरतणी रे ॥ की नोक्ता ना व, कारक कारण हो तुं स्वामी तो जी ॥ ज्ञानानंद प्रधान, सर्ववस्तुनो हो धर्म प्रकाशतो जी॥२॥ दूं ॥ सम्यग् दर्शन मित्त, स्थिरनिारे रे अ विसंवादता जी॥ अव्याबाधि समाधि, कोश अनश्वरें रे, निज आनंदता जी॥३॥ढुं० ॥ देश असंख्य प्रदेश, निजनिज रीते रे गुण संपत्ति जया जी॥ चारित्र उर्ग अनंग, बातम शर्के हो परजय संचस्या जो॥ ॥ ।
श्री देवचंजीकृत विंशति विदमानजिन स्तवनं. १६७ धर्ममादिक सैन्य, परिणति प्रजुता हो तुज वल पाकरो जी॥ तत्त्व सक ल प्रागनाव, सादि अनंती रे रीतें प्रनु धयो जी॥ ५॥ दु०॥ इव्य नाव अ रिलेश, सकल निवारी रे साहिब अवतखो जी ॥ सहज स्वनाव विलास,नो गी उपयोगी रे ज्ञान गुणें नस्यो जी ॥ ६ ॥ ९० ॥ आचारिज नवजाय, सा मुनिवर हो देस विरत धरु जी ॥ आतम सिह अनंत, कारणरूपें रे ३संकर जी ॥ ७ ॥ ढुं० ॥ सम्यग्दृष्टि जीव, प्राणारागी दो सदु निराजना जी॥ आतम साधन काज, सेवे पदकज हो श्री महाराजनां जी॥ ७ ॥ हुँ० ॥ देवच जिनचंड, नगतें राचो हो नवि बातम रुचि जी॥ थव्यय अदय शुद्ध, संपत्ति प्रगटे हो सत्तागत शुचि जी ॥णाहुँ॥ ॥ अथ एकोनविंश श्री देवजसाजिन स्तवनं ॥ ॥ महाविदेह देव सोहामणुं ॥ ए देशी ॥ देवजसा दरिसण करो, विध दे मोह विनाव लाल रे ॥ प्रगटे शुरू स्वनावता, धानंद लहरी दाव ला लरे ॥ १ ॥ ॥ स्वामी वसो पुस्कर वरे, जंबूनरते दास लाल रे ॥ क्षेत्र विनेट घणो पड्यो, किम पोहोंचे उल्लास लाल रे ॥ २ ॥ दे ॥ होवत जो तनु पांखडी,आवत नाथ हनूर लाल रे॥जो होती चित्त भारवडी, देख त नित्य प्रनु नूर लाल रे ॥ ३ ॥ देव ॥ शासननक्त जे सुरवरा, विनवू शी प नमाय लाल रे ॥ कृपा करो मुफ उपरें, तो जिनवदृन थाय लाल रे॥ ४ ॥ दे। पूडं पूर्व विराधना,शी कीधा इणे जीव लाल रे ।। अविरति मोह टले नही, दी। आगमटीव लाल रे ॥ ५ ॥दे ॥ श्रातम शुरु स्व नावने, वोधन शोधनकाज लाल रें॥ रत्नत्रय प्राप्ति तणो, हेतु कहो महा राज लाल रे ॥ ६॥ दे० ॥ तुफ सरिखो साहिब मिल्यो, नाजे नवनम टेव लाल रे ॥ पुष्टालवन प्रनु लहि, कोण करे परसेव लाल रे॥ ॥ १० ॥ दीनदयाल कपातु, नाथ नविक थाधार लाल रे । देवचं जिन से वना, परमामृत सुखकार लाल रे ॥॥॥ इति श्रीदेवजसाजिन स्तवनं ।। ॥अथ विशति श्रीयजितवीर्य जिन स्तवनं ॥ ॥ यजितवर्य जिन विचरता रे ॥ मनमोहनारे लाल ॥ पुष्कर थईविदे हरे ॥ नविवोहना रे लाल ॥ जंगम सुरतरु सारिखो रे ॥ मन० ॥ सेवे धन्य धन्य तेह रे ॥ नविण ॥ १ ॥ जिनगुण अमृत पानथी रे ॥ म०॥ अमृतक्रिया सुपसाय रे ॥न ॥ अमृतक्रिया अनुष्ठानथी रे॥ म ॥
है रे १६७ श्री देवचंजीकृत विंशति विदरमानजिन स्तवनं. मातम अमृत थाय रे ॥ ७ ॥२॥ प्रीति नक्ति अनुष्ठानथी रे ॥म वचन असंगी सेव रे ॥ज॥ कतिन्मयता लहे रे॥म ॥प्रचना नित्यमेव रे॥ ज० ॥३॥ परमेश्वर अवलंबने रे ॥ म ॥ ध्याता ध्ये अचेद् रे ॥ ज० ॥ ध्येय समाप्ति दुवे रे ॥म ॥ साध्यसिद्धि अ लेदरे ॥ ज० ॥ ॥ जिनगुण राग परागथीरे ॥ म० ॥ वासित मुफप गाम २ ॥ ज० ॥ तजशे इष्टविनावता रे ॥म ॥ सरशे घातम रे ॥ ॥ ५ ॥ जिननक्तिरत चित्तने रे ॥म० ॥ वेधकरस गुण प्र। ॥ ज० ॥ सेवक जिनपद पामशे रे ॥ म० ॥ रसवेधित अस जेम रे न ॥ ६ ॥ नाथ नक्तिरस जावधी रे ॥ म॥ तृण जाणुं परदेव रे॥ना चिंतामणि सुरतरुथकी रे ॥म ॥ अधिकी अरिहंत सेव रे ॥ ज०॥ ७ परमातम गुण स्मृतिथकी रें॥मा फरश्यो घातमराम रे ॥ ज०॥ यमाकंचनता लहे.रें ॥ म ॥ लोह ज्युं पारस पाम रे ॥ न० ॥ ॥ मल तत्त्वरूचि थइ रे ॥ ॥ करजो जिनपति नक्ति रे॥ ज० ॥ देवर पद पामशो रे ॥ म० ॥ परम महोदय युक्ति रे ॥नाए॥ इति ॥ २॥ ॥ कलश ॥ राग धन्याश्री॥ ॥ वंदो वंदो रे जिनवर विचरंता वंदो ॥ कीर्तन स्तवन नमन अनुसरत पूर्वपाप निकंदो रे ॥ जिनवर विचरंता वंदो ॥ १॥ जंबूही चार जिने र, धातकी आठ आणंदो ॥ पुष्कर अर्दै आठ महामुनि, सेवे चोर इंदो रे ॥ जि ॥२॥ केवली गणधर साधु साधवी, श्राविक श्रावित वृंदो ॥ जिनमुख धर्मअमृत अनुनवता, पामे मन पाणंदो रे ॥ जि ॥३॥ सिक्षाचल चौमास रहीने, गायो जिनगुण बंदो ॥ जिनपति न सुगतिनो मारग, अनुपम शिवसुखकंदो रे ॥जिया खरतर गढ जिन सूरिवर, पुण्यप्रधान मुणिंदो ॥ सुमति सागर साधु रंग सुवाचक, पीयो तमकरंदो रे ॥ नि॥ ५ ॥ राजसार पाठक उपगारी, झानधर्म दिणंदो दीपचंद सद्गुरु गुणवंता, पाठक धीर गयंदो रे ॥ जि० ॥ ६ ॥ देवचं गणि आतल हेतें, भाया वीश जिणंदो ॥ इति वृद्धि सुखसंप। प्रगटे, सुजस महोदय वृंदो रे ॥ जि ॥ ७ ॥ इति पंमित श्री देवचं कृत विंशति विहरमान जिनस्तवनानि संपूर्णानि ॥ , -