·No text on this page.

·5705 वैद्य दप्तरांतून निवडलेले कागद खंड ३ सन १७४१ संपादक- शंकर लक्ष्मण वैद्य, ३७६ बुधवार पेठ, राममंदिर, पुणे नंबर २ शके १८७० किंमत तीन रुपये

·अनुक्रमणिका
विषयाचें नांव
पृष्ठे
१ प्रस्तावना
१ ते ९
२ इतिहासप्रसिद्ध लावगनकर वैद्य घराण्याची दुरुस्त वंशावळ १० ते १४
३ वैद्यांच्या वंशावळीतील ऐतिहासिक पुरुषांबद्दल
१ व २
पुरवणी माहिती
४ ऐतिहासिक पत्रे
१ ते ५६
५ सूचि
व्यक्तिसूचि
५७ ते ६२
स्थलसूचि

·लेखन-संशोधन चालू असतांना
श्री. शंकर लक्ष्मण वैद्य
! पोटातसाटेर ४८. मनिह : १८.५:

·No text on this page.

·प्रस्तावना क या खंडाची प्रस्तावना लिहितांना विषयाचा क्रम पुढीलप्रमाणे ठेविला आहे. १ सनदा, आज्ञापत्रे व मामले; २ पत्रे:-(अ) वैद्यांना आलेली पत्रे, (ब) त्यांनी लिहिलेली पत्रे व (क) इतर पत्र; ३ हिशोब जमाखर्च, खतावण्या; ४ पावत्या; ५ याद्या; ६ लढाया; ७ देवालये; ८ वैद्यांचे मुक्काम; ९ महत्वाच्या पुरुषांची पत्रे. (अ) अमात्य (मुजुमदार).(आ) भोसले (सेनासाहेयसुभे, वगैरे). (इ) पंतसचीव (सुरनीस). (ई) हणमंते (सुमंत), (उ) आंग्रे (सरखेल, व वजारतमाव).(ऊ) प्रतिनिधि, (ऋ) सोमवंशी (सरलस्कर). (ऋ) नागोजीराव पाटणकर. (ल) गोंबिंद सामराज वडगांवकर. (ल.) सिलिमकर. (ए) निंबाजी वायसे. (ऐ) गोसावी. (ओ) राघोबा दरवे. (ओ) शंकाजी कानो (अं) कोल्हटकर. (मः) इतर कारकून वगैरे. प्रत्येक विषयासंबंधीच्या कागदांत दुसऱ्या विषयांचा संबंध येणे साहजिक आहे. यामुळे ही विषयवारी अगदी बिनचूक करता आली नाही, हे कबूल करणे भाग आहे. महत्वाच्या पुरुषांच्या कागदांची निवड करतांना प्रथमतः अष्टप्रधान, सरंजामदार, व सरदार घेऊन नंतर लढवय्ये, बातमीदार, सावकार व कारकून घेतले आहेत. या सर्वांचा वैद्यांशी पैशाचा व्यवहार असल्यामुळे त्याच्या पत्रांत काही हिशोध व जमाखर्चही निवडावे लागले आहेत. पैसे देण्याच्या व वसूल करण्याच्या पद्धतीचा अभ्यास करण्यासारखा आहे. शिक्के व मोतवही देण्याचा प्रयत्न केला आहे. संशोधनाचा भागही दिसून आला, त्याचा उल्लेख मधून मधून केला असून जुन्या अपरिचित शन्दांचे अर्थही दिले आहेत. मराठी राज्यांतील कर्तबगार पुरुषांची पत्रे मी निवडली आहेत व ही संख्या उत्तरो- तर वाढत जाणार. त्या माणसांचे वंशजांपाशी काही जुने दप्तर असण्याचा संभव आहे, ते मिळाल्यास त्यांत पुष्कळ ऐतिहासिक माहिती मिळू शकेल. त्याचे संशोधन होणे जरूर आहे. पुष्कळ घराण्यांतील दफ्तर निरनिराळ्या कारणांनी नाहीसे जाहले असले तरी अजून कांही घराण्यांत ते सापडेल अशी माझी खात्री आहे. संशोधकानी निराश होऊ नये. १ सनदा:- मेडदऐवजी ब-हाणपूर गांव सोमवंशींनी वैद्यांस इनाम दिल्याबद्दल १।१०।१७४० तारखेचे सनदपत्र आहे. गांव ताब्यात आल्यावर वैद्यांनी मोकदमाकडून जी कबुलायत घेतली ती नं. २ च्या कागदामध्ये आहे. त्या काळी जी कबुलायत घेत त्याचा हा नमुना म्हणून दिला आहे. यावर कुलकर्णी, देशमुख व देशपांडे यांच्या साक्षी घेतल्या आहेत. 'कालतया' शब्दाचा अर्थ समजत नाही.नं.३६ हे आज्ञापत्र सुभेदार व कारकून यांस वैद्यांना ब-हाणपूरचा यावती मोकासा देण्याबद्दल पंतसचिवांनी काढलेले आहे. यावर मोर्तब आहे. नं. ५५, ५६, ५८ व ५९ ह्यांत रामाजी ना वाकडे यांजकडून नांदेडच्या सरदेशमुखी, साहोत्रा व यायती या रकमा वसूल करण्याचा मक्ता काणे बंधूनी घेऊन त्याबद्दल करार केला व त्याची फेड पुरुषोत्तमभट शेवडे व वैद्य बंधू यांच्या साहाय्याने कशी केली हा गुंतागुंतीचा व्यवहार माचण्यालायख आहे. नं ६९ व ७० ह्यांत रघुजी भोसले यांनी व्यारठाणे परगणे येदलाबाद हा गांव वैद्यांस इनाम दिल्यायद्दल मोकादम, देशमूख व देशपांडे यांस कळवून तो चालविण्याबद्दल हुकूम दिले आहेत. हा गांव पालखीचे खर्चासाठी दिला होता. हल्ली वैद्याकडे तो गांव नाही. या आज्ञापत्रावर रघूजीचा शिक्षा व मोतव आहे, ·२ . नं. ७८ मध्ये शाहूमहाराजांनी वैद्याना प्रांत दाभोळकडे दिलेली ११ महालांची सर- मोकदमीची सनद आहे. हे एक पतनच होते. शाहू रोजनिशीतील ही सनद आहे. वतनदारास काय काय हक्क असतात हे त्यांत दिलेले आहे. हे वतन सध्या वैद्यांकडे चालू नाही. अशी वतने अजून कोंकणांत चालू असतील असे वाटत नाही. २ पत्रे:-(अ) वैद्यांना आलेली पत्रे काही महत्त्वाची आहेत. नं. १ व २५ च्या कागदांत शरीफजी राजे भोसले यांचा उल्लेख आहे. हे छत्रपतीचे नातलग असून यांचा वैद्य, नरसिंगराव जगताप व पंतसचीव यांजपाशी देवघेवीचा संबंध दिसतो. हे गोवलकोटच्या लढाईवर गेले होते. या पत्रांत संताजी जाधव यांचा उल्लेख आहे. त्यांचे नांव गोवलकोटच्या लढाईवर गेलेल्यांमध्ये अढळून येते. हा जाधव सिंदखेडच्या जाधवांच्या वंशावळीत अचलोजीचा मुलगा दिला आहे व तो कनक. गिरीच्या युद्धांत मेल्याचे दिले आहे. पत्र नं. ८ मध्ये चितळे, चिवटे व रास्ते या नाईक सावकारांच्या देवघेवींची हकीगत आहे. चितळयानी वैद्याना कबूल केल्याप्रो रु. २४०० चा ऐवज त्यास मागितला. त्यासाठी मुतालिकातर्फे चिवटे यास पाठविले होते. यावरून ही रक्कम मुतालिकास देणे असावी. रास्ते यांजकडून वैद्यांचे पैसे येणे होते. लष्करांतून कारकून आल्याखेरीज पैसे मिळत नाहीत असे समजले. सदाशिव, भिकाजी व हरबाजी त्रिवर्ग रास्ते बंधु शामजीचे मुलगे. यांसच सामराजही म्हणत. मावळपांताचे सुभेदार गोविंद सामराज यांची पत्रे बरीच या खंडांत दिली आहेत. सामराज म्हणजेच शामजी असें पे. द. ४४.११. व ३६ यात दिले आहे. नं. १४ मधील गोडबोले ह्यांचे नांव कोकणातील महादाजी अनंत विजयदुर्ग किल्लयावरील अमलदार म्हणून आले आहे. यावेळी त्यांनी वैद्यांना माहादाजी ना निंबाळकरांशी देवघेवीचा व्यवहार करण्यास सल्ला दिला आहे. निंबाळकर हे पंतप्रधानांचे विश्वासूक सामंत होते. त्यांचा दर्जा हत्ती बाळगण्याजोगा होता. पैशासाठी वैद्याकडे. ते हत्ती गहाण ठेवीत आहेत. नं. ३० मध्ये महाराजांनी आपला मुक्काम फलटणास असल्याबद्दल वैद्यास लिहिले आहे. रघूजी कर्नाटकांतून परत आला, तेव्हां त्यास ते यावेळी सामोरे गेले असावे. बाळंभट जेजुरीहून फलटणास गेल्याचा जमाखर्चात उल्लेख आहे. हे पत्र अस्सल नसून नक्कल आहे. नं. ४७ चे पत्र कृष्णंझट नवाथे याचे असून त्यांतील मजकुरा- वरून यांचा व वैद्याचा फार घरोब्याचा संबंध दिसतो. पुरवणी खंड १ मधील याच्या संबंधाची पत्ते पाहता हा वैद्याकडून पैसे घेऊन बरीच देवघेव करून पैसे मिळवी, असे दिसतें. १७४० मधील नं. २७ च्या कर्जदारांच्या यादीत त्याचे नांव आहे. नं. ५० मध्ये रामचंद्रपंत करकरे यांनी कर्जदारांकडील वसुलीची हकीगत कळविली आहे. यांतील सर्व लोक नवे देवघेव करणारे आहेत. याच वेळी वैद्यांचे वाईचे घर तयार झाल्याचा यांत उल्लेख आहे. नं. ७२ मध्ये बापूजी गणेश जोग याने कोंकणांतील पिकपाण्याची हलाखीची स्थिति दिली आहे. हे साल दुष्काळाचे असावे, ब) वैद्यांनी लिहिलेल्या दोन पत्रांचा उल्लेख करण्यासारखा आहे. त्यांनी लिहिलेली आणखी पत्रे आहेत त्यांचा खुलासा त्यांत आलेल्या इतर विषयांत केला आहे. बीड व अंबड हे मामले वैद्यांचे कर्जफेडीसाठी सचिवांनी लावून दिले होते. त्याचे हस्ते ठरले होते. ते वेळेवर न आल्यामुळे लवकर पाठविण्याबद्दल तेथील दोन मुकासदारांना नं. १५ चे पत्र आहे. ह्याची नावे सचिवांच्या दफ्तरांत सांपडणे शक्य आहे. नं. ३९ ह्यांत गंगाजी कंक याला तांदूळ खरेदी करून पाठविण्याबद्दल रु. ४० दिले होते. -- ·३ २३ वर्षे होऊन गेली तरी तादूळ नाहीत व पैसेही नाहीत म्हणून तगादा केला आहे. या पत्रावर वैद्यांचा शिक्का व मोर्तब आहे. शिक्कयांतील मजकूर ' श्री राजा शाहुचरणी तत्पर रघुनाथ सुत वीश्वनाथ नीरंतर' असा असून आरंभी • •~ अशी सूर्यचंद्राची चिन्हे आहेत. नं. ८६ हे पत्र हैबतराव सोमवंशीस पैशाच्या तगाद्याबद्दल असून त्यांत नागेबा ब्राहाणास लग्नास मदत करण्याबद्दल शिफारस आहे. (क) यांत पत्राचे लेख्य व लेखक तिहाइत असून वैद्यांच्या देण्याघेण्याचा संबंध आला आहे, व इतर महत्त्वाच्या व्यक्तींचा उल्लेख आहे अशी ३ पत्रंच आहेत. नं. २८ पत्रांत गोविंद केशव साठे यांनी वैद्याचा दिवाण रामचंद्रपंत करकरे यास पैशाच्या हिशोबाबद्दल मजकूर लिहिला आहे. शिवाय गोविंद ना दातार यास, बारामतीकर नानाजीनाजोशी यांजकडून २०,००० पुण्यास व साता-यास आलेले रुपये द्यावयाचे की काय म्हणून विचारले आहे. दाताराची मोठी सावकारी होती, व नानाजी ना जोशी यास वन्हाडांतील काही गांव किंवा रोख रक्कम दरसाल मिळत असावी असे दिसून येते. या गोविंद केशवाचे नं. २१ चे पत्र लक्ष्मण बलाळास आहे. त्यांत पंतसचिवांची पैशाबद्दलची चिठी परतविली व ३००० ची चिठी पाठविली, त्यांचे रु. कृष्णाजीपंताकडून घेऊन देतों वगैरे मजकूर आहे. हा साठे वैद्यांचा काही दिवस नोकर असावा असे दिसते. या पत्रांत साठे हैं आडनांव नाही ते दफ्तर्गत शिवराम गदाधर यांनी सचिवाच्या पैशाबद्दल लिहिलेल्या एका पत्रांत दिले आहे. ह्या पत्रावर मिति ज्येष्ठ शु. ५ शके १६७९ आहे. पत्र नं. ३७ हे रत्नाकर विठ्ठल याने आपल्या कारकुनास कराडच्या बाजारांत हरभरे घेऊन वैद्यांस पाठविण्याबद्दल लिहिले आहे. हे कारकून खोडदचे असावे असे वाटते, या पत्राचे महत्त्व रत्नाकरपंताचे स्वतःचे अक्षर शेवटी व श्रीकारापुढे असल्यामुळे आहे. पत्र नं. ७५ हे बसवंतराव स्वासखेल यांनी भोर संस्थानांतील खेडेबान्याचे कमाविसदारास सिंहगडाखाली वैद्यांनी घेतलेले तांदूळ, शिवापूरच्या पाण्यास योग्य भाडे देऊन सातान्यास रवाना करण्याची तजवीज करण्याबद्दल लिहिले आहे. पत्रावर बसवंतरावाचा शिक्का व मोर्तब आहे. त्याचे स्वतःचे अक्षर शेवटीं असावे असे वाटते. ३. हिशोब :-- हे १० कागद निवडले आहेत. त्यांत राणोजीने वैद्यांकडून घेतलेल्या कर्जाबद्दल २ हिशोब आहेत. नं. ६ वरून असे निघते की, वैद्यांनी त्यास कबूल केलेला रु. १२५०० चा हप्ता होता. वन्हाडचा मामला १७४० मध्ये रत्नाकर विठल व वैद्य यांनी राणोजीकडून घेतला होता. गोसाव्यांशीही यांची देवघेव होती. गणोबा ना पैठणकर हा एक नवीनच सावकार यांत आला आहे. नं. ७३ मध्ये संकाजी राणोजीचा दिवाण उर्फ मुरवत्यार दिला आहे. नं. १० हा केसो महादेव वैशंपायनाचा हिशोब आहे. याची पैशाची देवघेव वैद्यांबरोबर १७३७ पासून आहे ( पु. वं. १.५१). विक्रम- शेट गोविंदजी (गुजर) या महत्त्वाच्या सावकाराचा उल्लेख यांत आहे. त्रिचनापल्लीच्या लढाईची नं. २९ मध्ये ज्याने हकीगत लिहिली आहे त्या निढो रघुनाथाचा केसोमहादेव जवळचा नातलग असावा. नं, ४१ हा आप्पाजी सोमवंशी सरलस्करचा हिशोब आहे. त्याने प्रतापजी सोमवंशी, मदनसिंग भोसले, निंबाजी वायसे व रघुजी भोसले यांस पैसे देवविले आहेत. रघुजी भोसले यास रु. २०००० देवविले, त्याचा चंदाखानाच्या रकमेशी संबंध दिसतो. काही वैद्यांचे खाजगत हिशोब क्षुल्लक वाटण्याजोगे आहेत, पण त्यातही पुढील गोष्टी समजून येतात. भास्करभटांची बायको सखूबाई काशीस (वाराणशीस) गेली असतां तिला खर्चासाठी रु ५०० ची हुंडी पुरुषोत्तमभट शेवडे ·. यांजकडून व रोख रु. २१०१२ पाठविले होते (नं. ६६). अंताजी ना भिडे यांजकडून रु. ५००० घेऊन राघूजीस दिले (नं. ६७). नं. ६८ हा रघूजी भोसल्याचा हिशोय ९ वर्षाचा आहे. यांत त्याचेकडे रु. ५५९८६ बाकी दाखविली आहे. १७४१ मध्ये कंठीच्या मोत्याचे रु. ४२०० दिले आहेत ; १७४६ मध्ये प्रतिनिधींना रु. ६००० दिले; यांतील रु. १०००० ची रक्कम चंदाखानाच्या रकमेपैकी आहे. रघूजीने वैद्यांस ७ गहाणखतें कर्जाबद्दल दिली होती. नं. ७४ च्या हिशोबावरून 'बेरीज मुशाहिरा' यांत कशाचा समावेश होतो हे कळते. 'मुशाहिरा' म्हणजे मजुरी असा नेहमीचा अर्थ आहे. यमाजी शिवदेवाचा कारभारी गंगाधर परशुराम सोमण होता. त्यांने विश्वनाथभटास शिकारीत रु. ४ दिले, यावरून त्यांना शिकारीचा नाद असावा. 'परवानगी राजश्री स्वामी' या खात्याचा अर्थ काय ? रामाजी अनंत हा दाभोळकर असावा. (नं.७६). हिशोबाच्या कागदांत व्याज आकारले असून व्याजाचा दर दरमहाचा दिलेला आहे व तो सध्यांच्या मानाने फार जास्त आहे. व्याजांल १३ (बारोत्रा)वना करण्याची सररहा चाल दिसते. ही केव्हापासून बंद झाली कळत नाही. बाकी दाखवितांना काहीत सूट दिली आहे. हिशोब वरचेवर करून बाकी काढण्याची चाल असे. ४ पावत्या :-नं. १३ प ३२ या वैद्यास दिलेल्या पावत्या सचिवांनी देवविलेल्या पैशाया आहेत. नं. १३ मध्ये दावा. असा शब्द आला आहे. दाा हा संक्षिप्त शब्द दस्कत, किंवा दस्तक या शब्दांबद्दल लिहितात. या पत्रांत दाा म्हणजे दस्तक असा अर्थ आहे. त्याचा अर्थ परवाना करार, पुरावा, आज्ञापत्र असा कोशांत आहे. त्यांपैकी करार हा अर्थ येथे युक्त आहे. नं. ३३ ही पावती नागोजी झुंजारराव घाडगे यांनी गणोबा ना कोलरकर यास महाराजांनी देवविलेले रु. २००० पोचल्याबद्दल दिली आहे. पण हे रु. महाराजानी वैद्यांस देण्यास सांगितले होते, ते त्यांनी कोलटकर याजकडून चिटी देऊन देवविले. घाटगे यांनी नलावडे व संगीरराव यांचेकडून ते आणविले. त्याबद्दलची एक पावती वैद्यबंधूंस दोघांनी दिली आहे. हे रुपये कोलटकर यांनी त्रिकमजी गोविंदजी गुजर यांचे दुकानी त्यास देण्यासाठी ठेविले होते. हे व्यवहार कसे घडून येत हे पाहण्यासारखे आहे (नं. ३५). नं. ३८ ही पावती निर्मलगिरीमहंत यांनी राणोजी भोसल्यांनी देव विलेले रु. ४००० मिळाल्याबद्दल दिली आहे. हे रुपये वैद्यानी हुंडीच्या पद्धतीने पुरुषोत्तमभट शेवडे व गोसावी ना अनगळ यांजकडून देविले आहेत. ५. याद्या:-नं. ४५ व ५७ हे कागद याद्यांसारखेच आहेत. नं. ४५ च्या फेरिस्तांत मावळा प्रांतांतील कर्जदारांचे फेरिस्त दिले आहे. या यादीतील लोकांपाशी वैद्यांचा देवघेवीचा जुनाच व्यवहार होता. खंड २.२७ च्या यादीत यांची नावे आहेत. या सर्व लोकांनी १७४१ साली केव्हां कर्ज काढली हे या यादीत आहे. बाळाजी विश्वनाथ चाफेकर हे नांव चाफेकर घराण्याच्या पुस्तकांत आहे. पण साल दिले नाही. कर्जाच्या आंकड्याच्या मागे जे आंकडे दिले आहेत त्याचा अर्थ कळत नाही. त्याची बेरीज २७ आहे. नं. ५७ ही सेनासाहेब सुभ्याकडून येणे रकमेची याद आहे. रघुजी भोसले यांनी ज्यांना पैसे देवविले त्यांची नांवे यांत आहेत. या सालचे महिनेवार जमाखर्चाचे ताळेबंद दफ्तरांत आहेत. त्यावरून कागदाची मिति लावतां आली. रघूजीने रामदास परळी, यांस रु. ५०० दिलेले यांत आहेत. या वेळी स्वामी नव्हतेच. त्यांचे पुतणे शामजी वाबाजी यांस हे दिलेले असावे. भोसल्यांचा स्वामीबद्दलचा पूज्य. भाव दिसून येतो. ही दरसाल देणगी असावी.

·६. लढाई:-नं, २९ च्या पत्रात त्रिचनापल्लीच्या लढाईचे सविस्तर वर्णन आहे. हे पत्र रा. ब. सरदेसाई यांस माझ्या दफ्तरांत वाचावयास मिळाल्यावर त्यांनी पुढे काय केले हे खंड १ मध्ये दिलेले त्याचे पत्र वाचले असतां कळून येणार आहे. या पत्राने ऐतिहासिक माहितीत काय जास्त भर पडली व वैद्यदफ्तर किती महत्वाचं आहे हे त्यांनी 'मॉडर्न रिात' पत्र लिहून प्रसिद्ध केले. हिस्टॉरिकल कमिशनने ह्या दफ्तरांतील ऐतिहासिक कागदांचे संक्षिप्त वर्णन प्रसिद्ध करण्यास काय खर्च येईल हे ठरविण्यास कमेटी नमिली व तिने रिपोर्ट अनुकूल केला, त्यावरून मला माझे कागद छापून प्रसिद्ध होतील अशी आशा वाटू लागली होती. पुढे मी वरिष्ठ सरकार व प्रांतिक सरकार यांशी पत्रव्यवहार केल्यावर जो अनुभव आला आहे त्यावरून उत्सुकतेच्याऐवजी औदासीन्यच सरकारचे ठायीं दिसून येते. म्हणून मीच छापतां येतील तेवढे कागद छापीत आहे. आणखी लढाईचे कागद उल्लेख करण्यासारखे या सालांत नाहीत. हे लढाईचे पत्र निळो रघुनाथ याने लिहिले आहे. यांचे आडनांव वैशंपायन असावे. हा पेशव्यांचाही बातमीदार होता. त्याची तीन पत्रे असून नं. १२ हे पुरुषोत्तमक्षत्राहून आले आहे. त्यात वैद्यांच्या कर्जफेडीची हकीगत आहे. नं. २९ हे पत्र त्रिचनापल्ली सोडल्यावर लिहिले आहे. त्या पत्रांतील लक्षात ठेवण्या- सारख्या बाबी म्हणजे त्रिचनापल्ली रामनवमीस हस्तगत केली. रघूजी भोसल्याचा उद्देश पैसे मिळविण्याचा नसून जागा मिळविण्याचा होता. फत्तेसिंग भोसले यांचा ओढा पेशाकडे होता. चंदावानाचा दिवाण रामराव २५ लाख रुपये घ्या म्हणत होता. चंदांवानाचा भाऊ बडेवान मदुरेहून लढण्यास येत होता. त्याजवर फत्तेसिंगाचे सरदार जाधव, पांढरे, भापकर यांनी लवन त्यास ठार केले. चंदाखानांची खंडणी ४ लाखांपर्यंत नेली. पण ते काही घडून न आल्यामुळे भास्करराम कोलटकर त्यास वन्हाडात घेऊन गेले. या मोहिमेनंतर रघूजी हगवणीने अत्यवस्थ आजारी होते. भरतां मरतां वांचले. शेवटी त्रिचनापल्ली मुरारराव घोरपड्याच्या स्वाधीन करून रघूजी व फत्तेसिंग साता-याकडे गेले. जानोजीप्त चौकीचंदावरचे राज्यावर बप्त. विण्यासाठी रघूजीनी बोलाविले होते. म्हणून रघुजीना जागाच पाहिजे होती. पैसे नको होते असे म्हणण्यास बळकटी येते. या कामी महाराजाजवळ वैद्य आपल्या बाजूने रदबदली करण्यास चुकणार नाहीत असा रघूजीस पूर्ण भरंवसा होता. नं. ८० हे पत्र गलगल्याहून पाठविले असून त्यांत बाळ जोशी गाडळीळ वेळणेश्वर यास जानोजी बावा भोसल्यांनी देऊ केलेले रु. ६०० चे वर्षासन वसूल करून देववावे अशी वैद्यांना विनंति आहे. निळी रघुनाथ यांचा देवघेवीचा भास्करभटापासून वैध घराण्यांशी संबंध होता असे नं. १२ चे पत्रावरून दिसते. ७. देवालयः--नं. ४६ वरून असे दिसतें, वरवड्याहून तिवरीस जातांना वाटेत श्रीनारायणाचे तळे आहे, ते वैद्यांनी नांदिवडयाचे हरी रघुनाथ जोग यांजकडून बांधविले. १७४१ मध्ये त्यास लागणारे चिरे तयार करण्यास दिले होते. नांदिवड्यास वैद्यांचे राहण्याचे ठिकाण होते. या वेळी त्यांची मंडळी तेथे असावी. अनंतभट दामले हे नांदिवडयाचेच रहिवासी वैद्यांचेकडे सातान्यास आले होते. हरीरघुनाथ हा रघूजी भोसल्याबरोबर १७४३ मध्ये देऊरास चंदाबानास सोडविण्यासाठी रक्कम ठरविण्याच्या वाटाघाटीतहोता. याच सुमारास वरबडे येथे महादाजी कृष्ण काणे यांनी वैद्याकडून मादित्येश्वराचे देवालय बांधविले. त्यास लागणारे सामान व इतर मदत देण्यासाठी भिकाजी ·राव विचारे याप्त काणे यांनी पत्र लिहिली आहेत व त्यांनीही उलट मदत करण्याची कबुली दिल्याचे पत्र आहे (नं. ६३, ७७ ). अर्थात् किरिस्तावांनी बांधण्याचा मक्ता घेतला होता. कोकणांत विचारे हे पेशव्यांच्या सरदारांपैकी महत्वाचे घराणे होते. वैद्यानी सांडे उ. गद्रेलावगन येथेही आदित्येक्षराचे देवालय बांधले होते त्यास राघोबा दरवे याजकडून देवळास वीट घालण्यासाठी रु. ५० दोषवले आहेत (नं. ८५). ह्या गांवचे हवालदार (खोत) गद्रेच असावे. अंताजी पंत व त्यांचे वंशज हे कारकुनीपेशांत बरेच वर्षे वैद्यांचेजवळ होते. ८. वैद्यांचे मुक्काम :--नं. २६ मध्ये वैद्यांच्या जमाखर्चाच्या कागदावरून हे मुक्काम काढून दिले आहेत. बाळंभट वाळवे तालुक्यांत एप्रिलांत होते, वाईस आल्यावर दोघे बंधु पुण्यास मे महिन्यांत गेले असे दिसते. ९. (अ) अमात्य (मुजुमदार):-भगवंतराव रामचंद्र यांची पत्रे आहेत. पत्र नं. ३ मध्ये त्याने आपले इनाम गांव तांदळी याचा वसूल पंतसचिवाकडून मिळत नाही तो देण्याचा मदत करण्याबद्दल वैद्यांना विनंति केली आहे. महाराजांनी २९। ११ । १७३८ रोजी त्यास या गांवची सनद दिली. त्यास त्या गांवचे कुळकर्णीपणाचे व ज्योतिषीपणाचे वतन दिले होते. शिवाजीनारायण भाव्याचा या गांवाशी संबंध असावा. या गांवची सनद तिघा भावांच्या नांवची होती. यांत त्याने आपल्या हलाखीचे वर्णन केले आहे. आपल्या मुलास महाराजांच्या दर्शनास पाठविले होते असे लिहिले होते. वैद्यांनी त्यास कर्ज रु. ४०० दिले होते, त्यास संभाजी आग्न्यांचा कोंकणांत व घाटावर कोल्हापूर दरबारचा त्रास होत होता. त्याने आणखी कर्ज वैद्यांना मागितले होते. नं. ४३ मध्ये कोल्हापूरच्या राजकीय बातावरणाची हकीगत सविस्तर असून चिरंजिवाचे लग्नासाठी त्यांना कर्ज मागितले आहे. जिजाबाई राणीचे याच्याशी सूत नव्हते. स्वतःच्या हलाखीचे वर्णन यांतही केले असून नं. ४४ चे पुरवणी पत्रांत बेदरची तलवार पाठविल्याचा मजकूर आहे. तेथे चांगल्या तलवारी होत असाव्यात. नं. ६०, ६१, ६२ ही पत्रे शाहू महाराजांस लिहिली आहेत. यांनाही स्वतःच्या हलाखीचे वर्णन केले आहे. ह्या पत्रांची भाषा अलंकारिक आहे. ती वाचण्याजोगी आहेत. या पत्रांतून अमात्याच्या कारकुनाची व जासुदांची नावे आली आहेत. त्यावरूनही काही पत्रे ओळखता येतात. बहुतेक सर्व पत्रांच्या शेवटी स्वतः मजकूर लिहिला आहे. ते वळण ठरीव आहे शेवटचा शब्द विज्ञापनानंतरचा ' लक्षशा' असा आहे. ९. ( आ ) भोसले :-रघूजी, राणोजी, शरीफ.जी, फत्तेसिंग, जानोजी मदनसिंग, येसाजी व गोंदजी अशा ८ भोसल्यांचे संबंध असलेले हे कागद आहेत. शरीफजी भोसले हे छत्रपतींच्या वंशावळीत मालोजीचा मुलगा म्हणून आले आहे व शहाजीचा नातू (एकोजीचा मुलगा) म्हणूनही आले आहे. नं. १ च्या पत्रांत व कागद याद्या, पावत्या, व हिशोब वगैरे सदरांत त्यांचा संबंध आल्यामुळे त्यांचेबद्दल त्यांत जरूर ती माहिती दिली भाहे. नं. २५ मधील नांव एकोजीच्या मुलाचेच असले पाहिजे. हा वंश तंजावरकर भोसल्याचा आहे ( म.रि. शिवाजी पान १७६,१९७). तंजावरचा शरिफजी गोवलकोटच्या लढाईसाठी का यावा व सचिवाशी याचा पैशाचा व्यवहार का व्हावा या दोन गोष्टींचे संशो- धन होण जरूर आहे. 'पदनसिंग' हा शब्द ' मदनसिंग' असाही वाचला जाईल, तो संभाजीचा एक दासीपुत्र होता. त्याची माहिती म. रि. बाळाजी विश्वनाथ पान २७ च्या टोत दिली आहे. दोन्ही नांवें एकाचीच की काय याबद्दल संशयनिवृत्ति झाली पाहिजे. , ·९ (इ) पंतसचीव:-यांचे संबंधाची १० पत्रे आहेत. त्यांपैकी ५ चिट्या आहेत. त्या निरनिराळ्या माणसांस रक्कमा देण्याबद्दल आहेत. दफ्तरांत पुष्कळ चिट्या आहेत. त्यांपैकी येवढ्यांची निवड करण्याचे कारण त्या सर्वांवर शेवटीं मोर्तब असून ते निरनिराळ्या मजकुराचे आहेत नं. १६ व २५ मध्ये 'लेखनावधि' नं. ३१ मध्ये 'पत्राळकी मुद्रिका' नं.३४मध्ये 'लेखनसीमा' व नं. ४२मध्ये 'पत्रावधि रयं भाति' असा मजकूर आहे. वैद्यांकडून सांगितलेल्या रकमा कर्जफेडीसाठी, खाजगी खर्चासाठी व मजुरी देण्यासाठी आहेत. नं. २५ मधील शरीफजी राजे भोसले हा एकोजीचा मुलगा होता त्यास दरमहा सचिवाकडून रक्कम जात असावी. वैद्यांकडे करें रांजणगांव हा गांव कर्जासाठी लावून दिलेला होता. त्यांतून हे पैसे देविले आहेत. यांतील ३ पावत्यांचा 'पावत्या' या सदराखाली उल्लेख आहे. नं. ४७ चे पत्र येसाजीमाने देशमुख परगणे अंबडापूर याने सचिवास लिहिले असून त्यांत अटोलियाने दिलेल्या त्रासाचे परिमार्जन न केल्यामुळे त्यास दोष दिला आहे, पत्राच्या मागे दिलेल्या हिशोबांत अधिक महिना आला आहे. त्यावरून पत्राची मिति ठरविली आहे. अटोलियाचा उल्लेख पे. द. ३१.१३० व वैद्य द. खंड १.२३ मध्ये आहे. पत्र नं. ४८ हे वैद्यांचे ५० बैल कोकणांतून माल घेऊन येतील त्यास अडथळा करूं नये म्हणून पंतांचा परवाना उर्फ दस्तक आहे. त्यावर शिक्का शांकाजी नारायणांचा आहे हे विशेष आहे. चिमणाजी नारायण व नारोशंकर यानी आपले शिक्के केले नव्हते असे दिसते. ९ (ई) आंग्रे:--नं. ४ च्या भगवंतराव अमात्याच्या पत्रांत संभाजी आंग्रे या पासून होणाऱ्या त्रासाचा उल्लेख आहे. याशिवाय दुसप्या यत्रांत आंग्यांचा संबंध आलेला दिसत नाही. ९ (उ) हणमंते (सुमंत):- व्यंकटराव गंगाधर यांचा उल्लेख नं. ४९ व ५१ च्या हिशोबांत आला आहे. व्यंकटरावानं वैद्यांकडून पुष्कळ पैसे वरचेवर कर्ज म्हणून काढलेले होते. तरी त्याची देवघेव प्रतापजी सोमवंशी व लक्ष्मण ना। केसकर यांजपाशीही होती. हणमंते घराण्याचे कागद वै. द. खंड २ मध्ये छापले आहेत. पुरवणी खंड १ मधील प्रस्तावना पान ८।९ वर या घराण्याची सविस्तर माहिती दिली आहे. ९ (ऊ) प्रतिनिधिः--नं. ५३ हे पत्र जगजीवनराव उ. दादोबा यांचे विष्णु विश्वनाथ पंडित यास रु. ३००० देण्याबद्दल विश्वनाथभट वैद्यांना आहे. वै. द. खंड२ मधील पत्र नं. ५७ यांत कृष्णाजी नाा जोशी यास रु. ३००० देण्या बद्दल गणोबा ना कोलटकरास लिहिले आहे. हा कोलटकर वैद्यांचाच सातारच्या दुकानांत भागीदार होता. यहुधा वैद्यांकडूनच हे पैसे मिळाले असावे व ते त्यांनी पुरुषोत्तमभट शेवडे याजकडून देवविले आहेत. प्रतिनिधीपदावर येण्यापूर्वीच हे कर्ज काढीत होते असे दिसते. ९ (ऋ) सोमवंशी:-नं. ४१,४९,५७,८२ व ८६ या पत्रांत आपाजी, प्रतापजी व हैबतराव याचा उल्लेख आहे. हे कागदं हिशोब व पत्रे या सदरांत येत असल्यामुळे त्यांत त्यांचा खुलासा केला आहे. या घराण्याबद्दल माहिती वैद्य दफतर पुरवणी खंड १ च्या प्रस्तावनेत पान नं. ११ वर दिली आहे. ९ (ऋ) नागोजीराव पाटणकर यांचे २ कागद आहेत. नं. ७ हे पत्र त्यांनी बाळंभट वैद्यास सातान्यास लिहून महाराजाकडून धारराव यांचा व ·८ रत्नाकर विठ्ठल यांचा आमच्या बेलवडे गांवास उपसर्गन लागे असा बंदोबस्त करण्याबद्दल त्यास विनंति केली आहे. बेलवडे गांव नागोजीरावाकडे होता. वैद्यांचें महाराजापाशी विशेष वजन होते हैं यावरून स्पष्ट होते. यांत येसाजी भोसल्याचें नांव आले आहे. तो महाराजांचा लेकावळा होता व त्यास तिकडे उत्पन्नही देण्यांत आले होते. या पत्रावर त्यांचा शिक्का व मोर्तब आहे. नं. ९ हा वैद्यांनी पाटणकरास हा ५०० दिल्याचा हिशोब आहे. त्यांनी १७४० साली वैद्याकडून नेलेल्या पैशाचा उल्लेख खंड २.२७ मध्ये आहे. हे जुनेपुराणे कर्जदार होते. ९ (ल) गोविंद सामराज-या घराण्याबद्दल पे. द. ४४. ११ मध्ये यांच्या घराण्यातील तिघा वंशजांनी इंग्रज सरकारकडे १८४३ साली एक कैफियत दिलेली छापली आहे. त्यांत ह्या कुटुंबाचा इतिहास विजापूरकर पादशाहीपासून दिला आहे. यांतील पुरुषांनी मर्दुमकी गाजविली आहे व कित्येक धारातीर्थी पडले आहेत. हे पाहून त्यास प्रांत मावळच्या सुभेदारीचे हे काम वंशपरंपरेचे देण्यांत आले. यांनी वैद्यांशी देवधेवीचा पुष्कळ व्यवहार केला होता. यांनी मक्त्याने उत्तर हिंदुस्थानांतील बाल्हेरनरवर वगैरे गांवची मामलत घेतली होती त्यासाठी वैद्यांकडून हजारों रु. नेले होते. 'सामराज' म्हणजेच 'शामजी.' रास्ते यांच्या एका 'शामजी' पुरुषास 'सामराज' म्हटले आहे. गोविंद सामराजांना १७५० च्या खतावणीत वडगांवकर आडनांव दिले आहे. याने काही संबंद पत्रे स्वतः लिहिलेली आहेत. यामुळे याच्या पत्राचे वळण पाहून ती ओळखण्यास कठिण जात नाही. गोविंदाचा मुलगा रामचंद्र पे. द. ४४. ११ मध्ये दिलेले बरोबर नाही. तो त्याचा भाऊ असल्याबद्दल पत्रे आहेत (नं. १८, ५२ ). याची एकंदर १० पत्रे आहेत. नं. ५ मध्ये यांने ज्यंबक कान्होस रु. ११८८ देवविले आहेत. हा शंकराजी कान्होचा संबंधी असण्याचा संभव आहे. नं. १७, १८, १९ मध्ये वैद्यांनी सुतार, परवाल, पत्रावळी वगैरें लग्नास लागणारे सामान मागविले आहे, त्याची त्यांने धाकटा भाऊ रामचंद्र यास वडगांवास लिहून तजवीज केली आहे. वैद्याची बहीण जिऊबाई इचे लग्न सातान्यास होते असे वाटते. नं. १७ मध्ये सचीवपंतांनी रु. २५०० यांजकडून वैद्यांस देवविल्याचा मजकूर आहे. ते बीडअंबडपैकी असावे. नं. १८ मध्ये रामचंद्र वडगावास असल्याचा उल्लेख आहे. यावरून या कुटुंबास वडगांकर हे नांव जमाखर्चात दिलेले साथ दिसते. नं. २०, २३, २४ व ५२ मध्ये गालेरनरवरच्या रसदेसाठी वैद्यांकडून घेतलेल्या पैशाचा व वसुलीचा उल्लेख आहे. नं. २१ व २२ मध्ये पैशाचा तगादा त्यास केला आहे. याच्या पत्राच्या तारखा बरोबर लावतां आल्या नाहीत, ... ९ (ल.) सिलिमकर:-या पराक्रमी घराण्यांतील ४ पुरुषांचा उल्लेख कागदांत आहे. नं, ४५ च्या मावळ प्रांतातील कर्जदारांच्या यादीत प्रतापराव, काशीराव व बहिरजी यांची नावे आहेत. नं. ५० च्या रामचंद्र गोपाळ करकरे यांच्या पत्रांत प्रतापरावाकडील पैसे वसूल झाल्याचा उल्लेख आहे नं. ६४ च्या पत्रामध्ये प्रतापजी हैबतराव देशमुख सिलिमकर याजकडील पैशाबद्दल मजकूर आहे त्याचा मुलगा कानोजी लष्करांत गेल्यामुळे त्याने पैशाबद्दल मुदत मागुन घेतली आहे. या घराण्याच्या वंशावळीला या नांवांचा उपयोग आहे. नं. ६५ मध्ये रु. ५० अकलमहमदाजवळ देऊन बाकीच्या रु. १५० बद्दल मुदत मागितली आहे. हे घराणे अजून देशमुखी वतन भोर संस्थानांतील राजगड तालुक्यांत उपभोगीत आहे.

·९ (ए) निंबाजी वायेसे :--वैद्याकडून येणे पैशापैकी कोणाकोणास व कशाकरतां पैसे द्यावे, हे नं. ८१ ते ८४ च्या कागदांत वैद्यांना त्याने लिहिले आहे. या पत्रांतून बरेच अपरिचित शब्द आले आहेत. नं. ४१ च्या हिशोबावरून याची आपाजी सोमवंशी सरलस्कर, यांजपाशी मोठी देवघेव होती, असे दिसते. ९ (ऐ) गोसावी :-नं. ६ च्या राणोजी भोसल्याच्या हिशोयांत प्रचितगीर, मलगीर, हरिपत्रगीर, रामपुरी, व निर्मलगीर यांची नावे आली आहेत. नं. ३८ व ४२ मध्ये निर्मलगीर व गोवर्धनजता यांची नावे आहेत. यांच्यांबद्दल माहिती पावत्या व पंतसचिव या सदराखाली दिली आहे. ९ (ओ) राघोबा नाा दरवे: -२ पत्रांत याचा उल्लेख आहे. हा नांदिवड्याचा राहेवासी असून वैद्याच्या घराण्यापैकी होता. हा वरचेवर व्यापारासाठी वैद्यांकडून कर्ज काढून नेत असे (नं. ११). पैसे ठरल्याप्रमाणे वेळेवर देतां येत नसत म्हणून मुदत मागतो व मला आपला ४ था भाऊ समजा म्हणतो. देऊडच्या डालेश्वराचे देवालयास व गद्रे लावगनच्या आदित्येश्वर देवालयास बांधकामासाठी कामगारांना कर्जापैकी काही रक्कम याचेकडून देवविली आहे. ९ (औ) शंकराजी कान्हो:--नं.७९ मध्ये यानें व-हाडांतील व नागपुराकडील वसुलाची सविस्तर हकीगत दिली आहे. यावरून वैद्याच्या देवघेवीचा व्यवहार कोठपर्यंत पसरला होता याची कल्पना होते. नं. ३८ मधील निर्मलगिरीची पावती. कानोच्या हातची आहे. हा बैद्यांचा फार दिवसांचा विश्वासूक नोकर होता. ९ (अं) कोनेरराम कोलटकर :--यांनी नं. ५४ प ८७ ही पत्रं कर्नाटकांतून लिहिली असून ती एकाच मजकुराची आहेत. वराडचा मामला मक्तयाने घ्यावयाचा होता. त्याची रसद भरणेचे काम त्यांनी वैद्याकडे सोपविले होते. ते त्यांनी पैसे काढून भरले असल्यास पैशाचा उलगडा लवकर व्हावा म्हणून कोलटकरांनी मल्हारपंतास कांही रक्कम देऊन पाठविले होते. हे मल्हार दादोबा बर्वे असावे बर्वे यांनी वैद्यांचे काही देणे होते ते फेडण्याची कोनेरपंतानी हमी घेतली होती. ते २।३ महिन्यांनी इकडे येणार होते. हा वन्हाडचा मामला मिळाल्याबद्दलचा कागद बाळंभटाजवळ ठेवण्यास सांगण्याचे कारण ते बहुघा वाई सातारा सोडून जात नसत. कोनेरराम यास कर्नाटकां- तून व-हाडांत जाण्यापूर्वी वाई सातायास जाणे भागच होते. राणोजीचा मामला १७४० साली वैद्य व रत्नाकर विठ्ठल यांनी मक्त्याने केलेला होता. ९ (अ) इतर कारकून वगैरेः-नं. ८८, ८९, ९० ची पत्रे विशेष महत्वाच्या मजकुराची नाहीत. तथापि त्यांचे लेखक अनुक्रमें विसोबा ना सहस्त्रबुद्धे, शिवाजी नारायण भाव्ये व कासी काकाजी बरडे असून यांचा वैद्यांशी देवघेवीचा व्यवहार फार दिवस होता, असे खतावणीतील नोंदीवरून दिसून येते. भाव्यांचा सचिवाकडे देवघेवीचा व्यवहार फार होता. गोविंद सामराज यास ग्वालिर नरवर मामलत मिळवून देण्यास यांची मदत होती. वेद्यांनी रसदेचे पैसे दिल्याबद्दल त्यांची पत्रे आहेत.कासी काकाजी बरडे यांचे नांव १७४१६४२ व १७५०५१ च्या खातेवहीत आहे. सहस्रबुद्धे याचेही नांव खतावर्णीत आहे. एका खतावणीत बरडे बास रहिमतपूरकर म्हटले आहे. हे कुटुंब अजूनही तेथे असेल.

·१० इतिहासप्रसिद्ध लावगनकर वैद्य घराण्याची दुरुस्त वंशावळ १ रामभट २ तानभटा गोविंदभट कृष्णंभट नारायणभट ३ रघुनाथभट जन्म मृत्यु | पौष वद्य ११३१६६४ (जाने. १०.१७४३ )सोमवार; पाईस X . मृत्यु-पौष शु. १२१६६४ (डि. १७१७४२) शुक्रवार भास्करभट बाळंभट 0 जन्म जन्म मृत्यु चै. शु. २।१६६१ १३०।२७३६६३६ मृत्यु श्रावण शु. १४११६७५ आगस्ट ९।१७५३ रविवार शिवापुरास x १ लक्ष्मीबाई ऊ. जाईबाई ( अनंतभट दामले ) २ सखूबाई (करमकर) x सरस्वतीचाई ऊर्फ गंगाबाई (जोग) मृत्यु श६।१७९९ काशीस - नक्कल भिकंभट जन्म कार्तिक शु. २।१६६० २।११।१७३८ मृत्यु चैत्र व. ४१६८१ १६।४।१७५९ x गोपिकाबाई ( राजवाडे) आषाढ शु. ३।१६९७ मृत्यु ३०६।१७७५ नक्कल ४ या चिन्हापुढील नांव बायकोचे आहे.

·११ शिदं भट ( तांदुळवाडीकर) बहिरंभट उ. भैरव बाळं भट विश्वनाथभट यांचा वंश १२ व्या केसो उर्फ केशव बापूभटयोवा मोरभट पौष. शु. १२।१७०५ मृत्यु जाने, ४११७८४ हे छत्रपतींचे राजवैद्य होते. पानावर आहे. दत्तक घेतला. कृष्णराव यांचा रामभट वंश १४ व्या भास्करभटबोवा भास्करभट दत्तक गेला. ज्ये शु. ३।१६६४ पानावर आहे. बापूभटास जन्म मे २५।१७४२ पौ. शु. ३।१६९० मुत्यु जा.१०।१७६९ वाईस x जानकीबाई (आठवले) भास्करराव उर्फ बापू (संन्यासी) जन्म स. १७६१ मुत्यु फा. शु. २।१७४९ १७।२।१८२८ x/ सावित्री (यशोदा) यांचा पुढील वंश पान १२ वर आहे. अरुणाचल पर्वती ·१२ वामन लग्न? मार्च २६।१७८८ ६ भास्करराव T ७ चितामण उर्फ दाजी रामचंद्र बहिणाबाई अभ्यंकर वै.शु.११।१७१६ अल्पवयी... फाल्गुन व. ५।१७०९ मृत्यु मे १०११७९४ स १७८९ मार्गशीर्ष शु. ८।१७५९१ मुत्यु वाईस ५।१८३७ x जानकीबाई (कानिटकर ) अन्नपूर्णाबाई ( सरंजामे)४ जगन्नाथ प्रभाकर जन्म नो. ९ श्रीधर १० जगन्नाथ * रामचंद्र (हयात) बडोद्यास ४ विश्वनाथ रघुनाथ जन्म श्रा. व. ५/१६८२ मुत्यु ऑगस्ट ३१।१७६० वाईस. x उमाबाई (माखजनचे पटवर्धन ) मृ. वै. शु. ७१७१४, मे १३।१७९२ काशीस बाबूराव ( संन्यासी) काशिराव ऊर्फ काशिनाथ मार्ग. शु. १३।१६६७ जन्म मार्ग, व.७१६७९ जन्म नो. २९/१७४५ जा. १११७५८ आश्विन शु. १४।१७१७१ टोक्यास मुत्यु चै. शु. २।१७१३ मुत्यु ऑक्टो. २७।१७९५ एप्रिल ५।१७९१ १ अन्नपूर्णा ( साठे). X भागीरथी (सती) X २ रमाबाई उर्फ आक्काबाई (जोग) नक्कल मृत्यु वै. शु. १२।१७६०, मे ६।१८३८ वाइस . ६ ३ पौष.व. १३७६६९० नारायणराव उर्फ दादासाहेब ( संन्यासी) माधवराव आनंदराव यांचा पौष व. १३।१६९० वंश १३ व्या जन्म जन्म फे. ४।१७६९ पानावर भाद्र.व. १३।१७५० फा. १७१४ 'आहे. मृत्यु मृत्यु आगस्ट ६।१८२८ वाईस १७९३ x लक्ष्मीयाई उ. काशीबाई (रास्ते ) कोकणांत मृत्यु का. व. १०।१७५५, डि. ६।१८३३ श.१७२२ मुलगी चि. घोड्बाई xसासवडच्या भाज्याकडे स.१८०० लग्न फा. १७२१, मार्च १८०० नक्कल नक्कल क. x राधाबाई मृ.

·* मृत्यु माघ व. ८.१७. १३ हयात व्यक्तीचे हे चिन्ह आहे. बाबूराव ६ आनंद बाबूराव (संन्यासी) जन्म काशीस १३।१।१८५२ x १ साळूबाई (गणेशभट शारंगपाणी) आश्विन व, १४/१७४६ मृत्यु २१११८२४ २ उमाबाई उ. काकूबाई (जोग) मार्ग, व. १।१७९६ मृत्यु डिसें. २४।१८७४ जाने. ७ सखाराम दत्तक पहिला (गणेश माधवराव उ. तात्यासाो (संन्यासी) दिवाकराचा मुलगा) (जमखिंडी) दत्तक दुसरा दत्तविधान १३।१२।२६ (लावगनचे परशुराम विश्वनाथाचा चै. व. १३११७५८ मुलगा) मृत्यु एप्रिल १३११८३६ जमखिंडीस दत्तविधान ९।११।१८३७ x बयाबाई ( दाभोळकर ) वै.शु. १०।१७५९ जन्म सन १८२२ मृत्यु १५।५।१८३७ नक्कल का. शु. ५।१७९७१ वाईस मृत्यु १ नोव्हेंबर ३।१८७५) ४ रमाबाई (आपटे लिंबचे) रामकृष्ण माधवराव उर्फ नानासो (आश्विन व.८/१७६७ जन्म आक्टो. २३।१८४५ लक्ष्मण उर्फ अण्णासो आषाढ व. १०।१७७२ जन्म ऑगष्ट ३।१८५० माघ व.४।१८४८ वाईस मृत्यु फेब्रु. १२।१९२७ मृत्युः x फा.शु.२।१८४६॥ मार्च ८।१९२४ पुण्यास लक्ष्मीबाई (विनायकराव ४ राधाबाई ऊ. यमू (घारपुरे) मृ. १९२५ मृत्यु भाद्र. व.७.१७६२ भानू ) वाई | गणेश अनंत दत्तात्रय* वासुदेव शंकर * विनायक शंकर उर्फ बाबूराव वैद्य ·१४ जन्म कृष्णराव उर्फ तात्या ( संन्यासी) मार्ग, व, १४११६७२ रविवार डि. १६/१७५० मृत्यु का. शु. ३।१७४९ काशीस ऑक्टोबर २३३१८२७ ४ | रखमाबाई (रुक्मिणीबाई ) १(सती) काशीस उर्फ ताई (रामाजी अनंत दाभोळकर) रघुनाथराव मार्गशीर्ष वध ८।१६९२ डिसेंबर १०११७७० उर्फ दादा जन्म माघ वद्य ११।१७१८ नांदिवड्यास मृत्यु फेब्रुवारी २२॥१७९७ x आनंदीबाई ( परशुरामभाऊ पटवर्धन ) उर्फ मैनाक्का ( सती) विश्वासराव उर्फ बाबा मार्ग, व. ४।१७१३ जन्म डिसेंबर १४।१७९१ यमुना Xनारायणराव मेडदकर तासगांवीं ऊर्फ. जोशी मृ. १८२९ तासगांवीं ८ मृत्यु मार्ग. व. ८।१७४७ जानेवारी १११८२६ x गंगाबाई उर्फ व्यंकूबाई (रामचंद्र गोपाळ कोलटकर पांडेवाडी) व्यंकटराव उर्फ बापूसाहेब सखूबाई ऊर्फ गंगू जन्म फा.शु.१।१७४५ गंगाधर माधव रास्ते मृत्यु जे, व. १३।१८०२ फा. व.१२।१८३७ x लक्ष्मीबाई उ. सखू जन्म मार्च १३।१८१७ (राघो सदाशिव थत्ते) रघुनाथ उर्फ दादा जन्म । १११०११८५१ x/ सीताबाई (बळवंतराव फडके हरिपूर)मृ. १२।१२।१९३७ - व्यंकटराव रघुनाथ सीताबाई (लक्ष्मी) जन्म xमाधवराव जोशी मृत्यु १६।९।१९०३ x लक्ष्मीबाई (दात्ये-इचलकरंजी) मृत्यु में. ४/१९३५ *विनायक उ. भाऊ सो दत्तक आला. लक्ष्मीबाईचा भाऊ ४।२।१९२० रोजी जन्म ९।१।१९०६ x) चंद्रावती (विष्णु रामचंद्र वेलणकर सांगली) *शामसुंदर जन्म नोव्हेंबर २।१९४३ १२ ·वैद्यांच्या वंशावळींतील ऐतिहासिक पुरुषांबद्दल पुरवणी माहिती. पूर्वीच्या दोन खंडांत ऐतिहासिक पुरुषांबद्दल दिलेल्या माहितीत झालेल्या चुका दुरुस्त करून जास्त मिळविलेली माहिती देत आहे. १ रघुनाथ भट (३) यांची आणखी दोन पत्रे ज्ये. शु. ३ । १६६२ ची सांपडली आहेत. त्यावरून लागवनचें लक्ष्मीनारायणाचें व जयगडच्या कन्हाटेश्वराचे देवालय ही बांधण्याचे काम त्यांचेच देखरेखीखाली चालले होते असे दिसते. त्यांचे बंधू बहिरंभट ऊर्फ भैरव यांचे दोन मुलगे बाबदेव व केशव ऊ. केसो यांची दप्तरांत पुष्कळ पत्रे आहेत. यांनी हजारो रुपयांचे देवघेवीचे व्यवहार केले होते. यांचें घर पुण्यास शनवारांत नव्यापुलाजवळ नदीकाठी असावें. बहिरंभटाचा वंश- विस्तार फार मोठा आहे. त्याच्या दहाव्या पिढीतील कुटुंबे अजून पुण्यांत आहेत. त्या वैद्यांपैकीच एकाने खरेदी घेतलेले घर पुणे पांजरपोळाच्या बोळांत असून ते कन्यावारसामुळे नागपूरच्या रा. बळवंतराव गोखले नांवाच्या वकीलाकडे गेले आहे. हे आपल्या स्त्रीसुद्धा पुण्यांत या घरांत राहतात. २ भास्करभट (४). यांची स्त्री लक्ष्मीबाई नांदिवड्याच्या अनंतभट दामल्यांची मुलगी होती. दुसरी स्त्री सखूबाई ४-१०-१७४१ मध्ये काशीस गेली होती. ती १७४२ मध्ये परत आल्या- वर मावंदें केल्याचे हिशेब आहेत. तिची बहीण बापटांकडे दिली होती, असें पौष शुद्ध ७ । १६६२ च्या खर्चावरून दिसते. तिला ४ रुपये दिल्याचा उल्लेख त्यांत आहे. त्यांची बहीण जिऊबाई बुरुंबाडचे बाळजोशी यांना दिली होती. भास्करभट यास मिळालेल्या सनदांचे टिपण खंड १ पान ८ मध्ये दिलेले दुरुस्त करून, खाली देत आहे. १ मौजे कासारी बिघे ३ बाा २ मौजे लावगन वैद्य बिघे २ बाा इनामपत्र १७-११-१७२६ ३ मौजे वाटद बिधे ५ बा। मार्ग. शु. ५।१६४८ ४ मौजे रीळ विघे ५ बाा एकूण १५ ५ मौजे नरवण बिघे १० वा ११-१-१७२८ ६ मौजे लावगन वैद्य विघे १० बा माघ शुद्ध ११ । १६४९ ७ मौजे सांडे लावगन बिघ २ बाा ९-८-१७२८ श्रा. व. १।१६५० ८ मौजे नांदिवडे बिघे ४ बा २७-९-३२ आश्वीन वद्य ५। १६५४ ९ मौजे जांभळी व महुरी सं. भोर ७-९-१७३३ दरोबस्त हरदू गांव भाद्रपद शुद्ध १०।१६५५ ३ बाळंभट (४). पुरवणी खंडामध्ये त्यांच्या स्त्रियांबद्दल दिलेली माहिती चुकीची आहे. त्यास एकच स्त्री सरस्वतीबाई होती. गंगाबाई हे तिचे माहेरचें नांव टोने तिचा भार .. RAHINE ·२ विश्वनाथ जोग यांस बापूजी नांवाचा मुलगा होता. ही काशीयात्रेस शके १७१४ मध्ये गेली होती. तेथेच ती २१-६-१७९६ रोजी वारली. मुलगा कृष्णराव (५) यांस तिची तेथून आलेली पत्रे वाचण्यालायक आहेत. भिकंभट, रामभट व कृष्णराव हे तिधे मुलगे व अनुवाई एक मुलगी अशी चार अपत्ये तिला होती. अनुबाईचे लग्न गंगाराम रास्त्याबरोबर फा. शु. ४। १६७२ (फे. १८ । १७५१) रोजी झालें. तिला व्यंकटराव नांवाचा मुलगा होता. ४ विश्वनाथ भट (४). यांना ऊर्फ बापू म्हटल्याचे शाहू महाराजांचे १७४८ च्या पत्रांत आहे. यांस नागपुरास वरचेवर स्वारीस जावे लागे. त्यांच्या हिशेबाच्या कागदांत मुक्काम दिले आहेत. यावरून त्यांचा जाण्याचा मार्ग व हालचाली यांची माहिती होणार आहे. ५ भिकंभट (५). यांचा जन्म का. शु. २। १६६० नोव्हें. २।१७३८. रोजी झाला. यास पायांतील जोडा घेतल्याचे हरबाजीनाईकाच्या हिशोबांत आहे. बायको गोपिकाबाई इच्या वडिलांचे नांव धोंडोपंत राजवाडे होते. ही सदाशिव रघुनाथ यांची मुलगी नसून पुतणी होती. यांची मुंज वैशाख शुद्ध १० । १६६८, १९-४-१९४६ रोजी झाली. त्यावेळी अहेर झाले, त्यांची यादी पतरांत आहे. यांचे लग्न फा. १६६९ सन १७४८ मध्ये झाले. याच साली याच महिन्यांत रामभटांची मुंज झाली. ६ रामभट ऊर्फ नाना (५). पाडळी या आठवल्याकडे यांची मासुरवाडी होती. यांच्या- पैकी एक आठवले सध्यां सातान्यास वकील आहेत. त्यांचेकडे जुने दप्तर अमेल. त्यांत वैद्यांची पत्रं पुष्कळ सांपडण्याचा संभव आहे. ७ बाबूराव विश्वनाथ (५) याबद्दल जास्त माहिती नाही. ८ काशीराव (५). बाबुरावांचा धाकटा भाऊ होता. याची विस्तृत जन्मपत्रिका आहे. याच्या जन्म मृत्यूची तारीख व वायकोचे नांव ही बंशावळीत दिली आहेत. याची मुज माघ वद्य ५।१६८७ मध्ये झाली. लग्न शके १८९० मध्ये झाले असावें. हा वाबूराव १७५७-५८ मध्ये काशीम गेले असतां जन्मास आला म्हणून याचे नांव कानीराव असे ठेवले. याची मामुली मजकुराची पत्रे दफ्तरांत आहेत. ९ कृष्णराव तात्या (५). यांची विस्तृत जन्मपत्रिका आहे. पहिली मुलगी मैनाबाई इचा लग्नखर्च रु. ५९२६ । = ।। झाला. बयाबाई व सगावाई या जुळ्या मुली होत्या. त्यांची जन्मतीथ अनुक्रमें पोप व. १ । १६९७, ६-१-१७७६ व पाप व. २ १६९७, ७-१-१७७६ निघते. यांपैकी वडील सगाबाई धरावयास पाहिजे. कारण ती बयाबाई जन्मास आल्यावर झाली. वयावाई परचुरे कार्तिक व. १७०७ मध्ये वारली. कागीबाई साठे यांची जन्मतीथ था. व. १३ श.१७०२, २८-८-१७ . ० होती. वेणूबाई ज्येष्ट व. १८११७२७, २६-६-१८०५ रीजी वारली. १० भास्करराव रामचंद्र (६) यांची सरस्वतीबाई सावत्र आजी नसून सख्खी होती. यास बहिणाबाई नांवाची मुलगी होती. बहिणाबाईला गोविंदराव अभ्यंकर यांचे मुलांस वर योजून, लग्न फा. व. ५ शके १७०९ रोजी झालें. बहिणाबाईला चिरंजीव म्हटले आहे, त्यावरून ती भास्कररावापेक्षा लहान असावी. यांचा जन्म श. १६९०, सन १७६८ मध्ये, मुंज माघ शके, १६९६, सन १७७५ व लग्न शके १७००, सन १७७९ मध्ये झाले असावें.

·पुरस्कार-१७४१ वैद्य-दप्तरांतील कागदांचा तिसरा खंड प्रसिद्ध होत आहे, हे पाहून फार संतोष वाटतो. जुने ऐतिहासिक कागद शोधणे, निवडणे, वाचणे, नकलणे, आणि त्यांची मिति व संदर्भ ठरवणे, इत्यादि कामे किती किचकट आहेत हे ज्यांना ह्या कामाचा प्रत्यक्ष अनुभव असेल तेच जाणूं शकतील. इतके जिकिरीचे हे काम भारत इतिहास संशोधक मंडळाचे वयोवृद्ध सभासद श्री. शंकर लक्ष्मण वैद्य यांनी वयाची पंचाहत्तरी उलटून गेली असतांही इतक्या चिकाटीने चालविलेलें पाहून मोठा विस्मय वाटतो. या खंडांत सन १७४१ मधील ८८ कागद मितीवार प्रसिद्ध झाले असून, प्रत्येक कागदाखाली त्यांत कोणता विषय आहे त्याचे इंग्रजीमध्ये संक्षिप्तपणे दिद्र्शन केले आहे. तसंच प्रस्तावनेत सर्व कागदांचा साकल्याने परामर्श घेतला असून शेवटी विस्तृत सूचि जोडलेली आहे. यामुळे वाचकांची मोठी सोय झालेली आहे. या खंडांतील अनेक पत्रे अनेक दृष्टींनी महत्त्वाची आहेत. क्रमांक २९ चें निळो रघुनाथ याने वैद्य बंधूंस लिहिलेले पत्र ऐतिहासिक माहितीच्या दृष्टीने विशेष उल्लेखनीय आहे. मराठ्यांच्याच नव्हे तर हिंदुस्थानच्या इतिहासातील सन १७४१ मधील सर्वात मोठी राजकीय घटना म्हणजे मराठ्यांची दक्षिणेतील स्वारी व तीत त्यांनी त्रिचनापल्ली सर करून चंदाखानास कैद करून आणणे ही होय असे म्हणता येईल. या घटनेचे सविस्तर वर्णन तेथे प्रत्यक्ष असलेल्या गृहस्थाने केलेले असे हे ह्या पत्रानेच. प्रथम प्रसिद्ध होत असल्याने या पत्राचे विशेष महत्त्व आहे. या मोहिमेवर रघूजी भोसले व फत्तेसिंग भोसले हे दोघे स्वतंत्रपणे अधिकार चालविणारे सरदार गेले होते. सर्व सैन्यावर एकमुखी सत्ता नसली, त्यांत बहुनायकी असली तर प्रसंगी मतभेद, परस्परांचे हेतूविषयी गैरसमज, दिरंगाई, चुकारपणा, क्वचित् कार्यसिद्धीत विघ्न आणि कार्य सिद्ध झाले तरी त्याची फलप्राप्ति यथोचित न होणं, असले प्रकार होण्याचा कसा संभव असतो, याची चुणूक या पत्रांतही दिसून येते. दक्षिणेत मराठी राज्याचा विस्तार होण्यास तिकडे मराठ्यांचे कायमचे ठाणे होणे असून त्याची राजधानी करण्याजोगें त्रिचनापल्ली हे अत्युत्तम ठिकाण आहे, याची जाणीव मराठे सरदारांस झालेली नसली तरी निळो रघुनाथासारख्या कित्येकांस झालेली होती, असे म्हणण्यास या पत्रांत जागा आहे. साबाजीला दक्षिणेत बोलावून त्याची स्थापना त्रिचनापल्लीस करून तेथे नागपूरकर भोसल्यांची शाखा स्थापन करावी, असा विचार रघूजीच्या मनांत आला होता, असें अनुमान या पत्राच्या आधारे कोणी काढिल्यास ते युक्त होणार नाही. तशा प्रकारच्या हेतूचा आरोप रघूजीच्या प्रतिपक्ष्यांकडून घेतला जात होता, पण तो निर्मूल होता असे लिहिण्याचा निळो रघुनाथाचा आशय आहे, हे ह्या पत्राकडे सूक्ष्म दृष्टीने पाहिल्यास दिसून येईल असे आम्हांस वाटते. त्रिचनापल्ली रघूजीने सर केली असतांही त्याने तेथे फत्तेसिंगाची निशाणे चढवून ती त्याचेच हवाली केली यावरून शाहूमहाराजांचे आशेबाहेर आक्रमण न करण्याचा रघूजीचा मनोदय स्पष्ट होतो. त्याच्या ह्या कृत्याने लाभ न होतां हानि होण्याची भीति आहे, असे निळो रघुनाथ दिग्दर्शित करीत आहे. शाहूमहाराजांच्या पदरी जसे बाजीराव, चिमाजी अप्पा तसे रघूजीच्या पदरीं भास्करराम व कोन्हेरराम हे दोघे कोल्हटकर बंधु होते असें कचित् वर्णिलेले आढळते, ते तितके यथार्थ नसले तरी भास्करराम मोठा धडाडीचा वीर पुरुष होता यांत शंका नाही. रघूजीचे वर्चस्व कटक, ओरिसा, बंगाला ह्या प्रांतांत बसविण्याचे बरेचसे श्रेय भास्कररामाच्या पराक्रमासच ·२ आहे. या त्रिचनापल्लीच्या स्वारीतही त्याच्या धडाडीचा प्रत्यय उत्तम प्रकारे आल्याचे ह्या निळो रघुनाथाच्या पत्रावरून दिसून येत आहे. रघूजीच्या सैन्याने त्रिचनापल्लीस वेढा देऊन चंदाखानास आंत कोंडले असता त्याचा भाऊ बडेखान हा मोठी फौज घेऊन त्याचे मदतीस येत होता, तेव्हां मराठ्यांची फौज बाहेरून वेढली जाण्याचा संभव प्राप्त होऊन ती हवालदिल झाली असतां भास्कररामाने बडेखानावर चालून जाऊन त्याचा निःपात कसा केला आणि लगोलग त्रिचनापल्लीत परतून तेथील हल्लयांत पराक्रम गाजवून खुद्द चंदाखानास पकडून व-हाडकडे कसा नेला, हा वृत्तांत ह्या पत्राने नवीनच कळत आहे. या पत्राप्रमाणेच ह्या खंडांतील भगवंतराव अमात्याची पत्रेही वाचनीय आहेत. अंगीं कर्तृत्व नसतां केवळ वडिलांच्या कीर्तीवर जगण्याचा तो. काळ नव्हता, हे ह्या पत्रांवरून उघड होत आहे. प्रस्तुत खंडांत जमाखर्चाचे कागद बरेच आहेत, त्यांचेही त्यांच्या परीने महत्त्व आहेच. त्या काळी पैशाचे व्यवहार कशा प्रकारे होत असत हे या कागदांवरून कळून येते. तेव्हांचे लहान-मोठे सरदार स्वारीवर जातांना सावकारांपासून काही कर्जे घेण्याचे करार करीत ; पण सर्व रक्कम लगेच न उचलतां ती त्या सावकारांकडे तशीच राहू देत. पुढे वेळोवेळी " अमक्यास अमुक रुपये द्यावे" प्रकारच्या चिठ्या त्या सावकारांवर पाठवीत. बँकेवर चेक देण्यासारखाच हा व्यवहार त्या वेळी होत असे. प्रस्तुत खंडांतील क्रमांक ८१, ८२ व ८३ ही पत्रं म्हणजे निंबाजी वायेसे ह्या सरदाराने वैद्यांचे पेढीवर पाठविलेल्या अशा प्रकारच्या चेकवजा चिठ्याच आहेत. पान ५४ व ५५ वर सन १७०८ ते १८१८ (पेशवाईअखेर ) वैद्य घराण्यांतील पुरुष काय काम व कोणाचे कारकीर्दीत किती वेळ करीत होते याचा तक्ता दिला आहे. सुमारे शंभर वर्षे एकनिष्ठपणे हुशार सल्लागारी कामगिरी करणारे कुटुंब कचित् सांपडेल. राज्यनिष्ठेमुळे सर्वस्व गेले तरी पर्वा केली नाही. असो. श्री. शंकरराव वैद्य यांनी चालविलेले वैद्य घराण्यांतील निवडक ऐतिहासिक कागद प्रकाशित करण्याचे कार्य सिद्धीस नेण्यास त्यांस उदंड आयुरारोग्य लाभो, अशी प्रार्थना करून हे परिचयात्मक चार शब्द पुरे करतो. अशा स्वातंत्र्यदिन : १५-८-४८ चिं. ग. कर्वे, चिटणीस, भा. इ. सं. मंडळ, पुणे ·No. i श्री शके १६६३ सन १६४१ सकल वेदशास्त्रसंपन्न वेदमूर्ति राजश्रियाविराजित राजमान्ये राजश्री बालंभट व गो विश्वनाथभट स्वामीचे सेवेसी. सेवक नरसिंगराऊः कृतानेक सा नमस्कार विनंति, उपरी येथील कुशल जाणून स्वामींनी आपले स्वकीय कुशललेखन करीत गेले पाहिजे. विशेष तुम्ही पत्र पाठविलें तें पावले. लिहिले वर्तमान सविस्तर अवगत जाहाले. त्यास आम्ही सातारियास यैवज केला होता. त्यास आम्ही सातारियास आलो होतो त्यास यैवज आला नाही आणि आम्हांस शुलाची वेथा बहुत आहे, त्याणे फार जेर केले. त्याकरितां निघोन आलो. त्यास इतके दिवस स्वामींनी कृपा केली, तैसी श्रीमंत महाराज राजेश्री शरीफजीराजे आलिया उपरी आपले सो वारून देऊ. कांही चिंता न करणे, हरघडी मनुष्ये न पाठवणे. माणसास का १ येक पावता केला. बहुत काय लिहिणे हे विनंति. संताजी जाधव मुखजबानी सागतां कलो येईल. Narsingrao (probabably Jagathap) writes to Vaidya Brothers that their money will be paid on arrival of Shareefji Raje, as the money promised to me at Satara was not obtained. नक्कल ८३ यैन No. 2 श्री श. १६६३ स. १७४१ दाा बो मोकदम मोजे बन्हाणपूर पाा सुपे सुाा हजार ११५१ कारणे सेवेसी कधूल- कतवा लेहून दिल्हा येसाजे. साहेबी हुजूर बोलाऊन सालगुदस्तां मोकासबाय व निम- चोथाईचा जमा मुसंकस करणे. त्यास गांवचा हालहवाल तरी, हंगामतीर पावसाने कमी केलियामुळे पीक जुजबी जाले, रयेतीमध्ये काही ताकत राहिली नाही. जीवन पाहोन जमा सिरी ठेविली पाा. गुदस्ताची उगवणी व सालमजकुरची लावणी करूं, येवावे देशमुख व देशपांडे सा मजकूर यांणी आर्ज केला तो खातरेस आणून खरीफ, रवी, जिराईत बागाईत माल व सायेर कुलयाच कुलकान् काली, पांढरी, सालतयामर्धाल मक्ताजमा सिरी ठेविली तें कबूल असो. यांची उगवणी व साल मजकूरची लावणी करून. जमा यो ये. मुकासबाब १०। निमचौथाई यो सवा व्याण्णव रुपये रास ९३॥ दाा खंडोजी उमाजी कुलकर्णी, मोजे मजकूर दस्तक नारी केशव देशपांडे पाा मार दा राघो बाबुराव देशपांडे पा मार दा निळो देशपांडे पा मार सिका दा देशमूख काटे पाा मार This is a Kabulayat given by Mokadum of Barhanpur just after the Sanad of the village was granted by Appaji Somavansi to Vaidya Brothers. The Sanad was granted on 1-10-1740. १ निश्चित, मुकरर. २ साक्ष. ३ रुपये. निा नांगर, ·3 No. श्री+रामचंद्र पौष १६६२ जानेवारी १७४१ सकलगुणपरिपूर्ण राजमान्य राजश्री बाळंभट व राजश्री विश्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी यासि. पोष्य भगवंतराऊ रामचंद्र कृतानेक नमस्कार विनंती. उपरी येथील कुशल जाणोन स्वकीय कुशललेखन केले पाहिजे विशेष. माहाराजाकडे व तुम्हांकडेस गा संभाजी पडवळ व सा सिवाजी मल्हार पाठविले आहेत व संक्रमणप्रयुक्ततीळशर्करा पाठविली आहे. महाराजांस विदित करावे व तुम्हीही घ्यावी. यानंतर मौजे तांदली ताा कर्डे- गंजणगाऊ येथील खंडणी राजश्री सचीवपंताकडील आजि दोन वर्षे तटली आहे, याकरितां तेथून आम्हांस पत्रे आली आहेत. याकरितां उभयता मानिले पाा आहेत. तरी तुम्ही सचीवपंतास व रा सिवजो नारायण यांसि सांगोन गावचे जीवन माफिक खंडणी करऊन मौजे मजकुराप्त कौल देविला पाहिजे, येविसी अंतर सहसा न करणे. सविस्तर अर्थ मानिले सांगता कळेल. +कृपा करावी. माहाराजांचे सेवेसी विनंतीपत्रे आर्जी पाठविली आहे. आक्षरशा विदित करून आमचे उर्जित होये, सारथ्य होये तो अर्थ करावा. सत्यवचन इमान जतन करावे. हे घर आपले आहे. इरे. धरावी, अभिमान धरावा. माहाराजाजवळी विनंती करणे. सर्वांस राज्यांत जागा आहे. सरंजाम पोटीस मिळते, आण आम्ही काय केले आहे ? दरबारी दाद नव्हे. मनसुची नाही हे पुसावें. उतलों माजलों नाही. माहाराजांचे पायीं येकनिष्ठ आहों. ब्राह्मण सेवक कदीम आहो. दया करणे हे विनंतीपरहुजुर+ Bhagwantrao Amatya writes to Vaidya Brothers that they should do something to remove the difficulty of obtaining the revenue of Tanadali in the territory of Sachiv. Shiwaji Narayan Bhave will be useful in this respect. The Chhatrapati did not pay attention to his grievances. The Sanad of Tandali was granted to Amatya Brothers on 29-11-1738 for the Kulkarni and Jyotish Vatans. x फुली पुढील मजकूर स्वदस्तुरचे अक्षर. No.4 श्री+रामचंद्र पौष १६६२ जानेवारी १७४१ पुरवणी राजश्री बाळंभट व राजश्री विस्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी यासि. विनंती. उपरी गतवर्षी चिरंजीव महाराजांचे सेवेसी राजदर्शनास पाठविले. खर्चास नाही. नातवानी बहुत पाहून आपणास कर्जाविसी संकट घातले, तेव्हा आपण रुपये ४०० च्यारसे कर्ज काढून दिले. त्यास येक वर्ष जाहाले. सवाईप्रमाणे व्याजासुधां ·३ म पांचसे रुपये जाहाले. यैवज पाठवावा, त्यास आमचा ओढीचा प्रसंग. नातवानी बहुत आहे. पदरी खर्च बहुत लागला आहे. सरदारी आहे. कोंकणांत राजश्री संभाजी आगरे यांचा हर्षामर्ष व वरघाटे कोलापुरचा शह लागला. यामुळे फार दिवस लागले. स्वामीस तों कोप आलाच असेल. इलाज तो काही नाही. हाली काही मनसबाकार्य उपस्तित जाहाले आहे. टका पैका कर्जवाम पाहिजे. या प्रांते तो कोण्ही सावकार मिळत नाही. आम्हांस तो जरूर. कार्याचे संकट पडिलें आहे. याजस्तव हे पत्र लिहून राजश्री सिवाजी मल्हार पाठविले आहेत. हे सांगतील तो अर्थ चित्तांत आणून येसमई कर्जाचे साहित्य केले पाहिजे. व्याजसुधां तुमचे पैके आधी पावते करून देऊ. +समये रक्षील तो सखा, मैत्र आहे. हा समय पुढे येत नाही. स्वामीस संकट घातले आहे. येसमई साहित्य करून कार्य संपादावें. मग माणसे ठेऊन आपले कर्ज व्याजसुदां वारून आधी घ्यावे. आमची विनंती चालवावी. दया करावी. हे विनंतीपर हुजुर+. Bhagwantrao Amatya writes to Vaidya Brothers that he is in need of money. They paid him Rs. 400 last year with his son who paid a visit to Shahu. He was troubled by Angre in Konkan and above the ghat by the Raja of Kolhapur. x फुलीपुढील मजकूर स्वदस्तुरचा आहे. No.5 श्री माघ शु. १११६६२ जानेवारी ७,१७४१ राजाश्रयाविराजित राजमान्य गजश्री बालंभटबावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पो गोविंद सामराज कृतानेक साां नमस्कार विनंति. येथील कुशल जाणून स्वकीयें कुशललेखन करीत गेले पाहिजे. विशेष, स्वामीकडून रुये ११८८ अकरासे अट्याइसी को राजश्री त्र्यंबक कानो यासी देविले होते. माघ सुध १ प्रतीपदे xxx तही आपणाकडे पाठ xxx पूर्वी लेहून पाठविलें xxxx पत्र लिहिणे. रुये दे xxx राजश्री विश्वनाथवावांनी सांगितले त्यावरून लिहिले आहे, तर त्र्यंबकपंतास रुये पावऊन पावलियाचे उत्तर आम्हांस पाठवावे. लोभ असो दिला पाा हे विनंति. Govind Samaraj requests Balambhat to pey Rs. 1188 to Tryambak Kano. No.6 श्री माघ १६६२ जानेवारी १७४१ देणे निा राणोजी भोसले मामला वराडपैकी बाकी. सुमा इहिदे आ.न मया अलफ. हप्ता माघमासपैकी देणे रुये १२५०० ३०० छ २४ रमजान रदकर्ज प्रचितगीर व मलगीर व हरिपत्रगीर पेशजीपैकी देविले. व्याज काढून घेतले. सदरहु खेरीज शो १२. २५० विश्वनाथ भट वद्य छ. २४ रमजान बोलीपैकी. ५०० छ २२ रमजान गणीबा नाईक पैठणकर व्याज सरकारांत द्यावे. २००० छ १२ रमजान रद कर्ज निर्मलगीर व्याज काढून घ्यावे मजुरा धावें, ·ज्येष्ठ मासपैकी १०० छ २४ रमजान रामपुरी गोसावी हप्ता पैकी व्याज काढून घ्यावे. २५० छ २४ रमजान विश्वनाथ भट बोलीपैकी. १००० छ. २२ रमजान गणोबा नाा पैठणकर, २००० छ १२ रमजान रदकर्ज निर्मलगीर. रदकर्ज विठोया नाा वाकडे गुा कोनेरपंत वरात छ. २५ रमजान लो ३३७५ The details of instalment of money Rs. 12500 paid in Magh by Vishwanathbhat for Ranoji Bhosle as settled by the contract of 30-10-1740. This was paid out of the Revenue of Berar. No.7 घेतले. वाडा ठेविली. श्री माघ शु.५।१६६२ जानेवारी ११,१७४१ राजश्री बाळकृष्ण वैदे गोसावी यासि. द अखंडितलक्ष्मी आलंकृत राजमान्ये, भो नागोजीराऊ पाटणकर दंडवत विनंति, उपरी येथील कुशल जाणून स्वकीय कुशललेखन करीत गेले पाहिजे. विशेष आपणाकडून बहुत दिवस पत्र येऊन कुशलार्थ कलत नाही, तरी यैसें न करितां सदैव आलिया वार्तिकासमवेत पत्र पाठऊन चित आनंदातें पावविले पाहिजे. यानंतरी सांप्रत गा धारराऊ यांणी कोळियाहून शिराळियास जातेसमई मौजे बेलवडे प्राा मजकूर आमचा गाऊ तेथे जाऊन तळ घालोन गावांत मारामारी आटाआट केली. साठी रुपये तेथे बाधणार. मेंढरें আনুন आणिखी सिराळियासि राहून कितेक फजिया कथला करावयाची धमक आहे. त्यास आपण प्रसंगी आहेत. सर्वाविसी आपणाकडे आम्ही बेफिकीर आहो. त्यास आनयासें करून राजेश्री येसाजी दादा भोसले, सातारा आले आहेत. आपण राजश्री स्वामी यांसि विदित करून ताकीद होऊन धारराया- कडून उपसर्ग गावास न होये आणि साठ रुपये घेतले आहेत ते माघारे धावे यैसी ताकीद होये ते गोष्टी केली पाहिजे. याजउपरी आमचे इनाम पूर्वापार नाडेठोबसे येथे आहेत हे आपणासही दखल आहेत. त्यास आजीपरियेत कोणी कांही तेथे उपसर्ग केला नाही. सांप्रत राजश्री रत्नाकरपंतांनी वरातदारावरी वरातदार पाठऊन धामधूम करून चालीस पनास रुपये मसाला घेऊन दोनी गाव पलविले. त्यास राजश्री स्वामी यांसि येद्विषर्ह अर्ज करून रत्नाकरपंतास ताकीद करून मनाचिटी देविली पाहिजे. यहुत काये लिहिणे लोभ असो दीजे हे विनंति. श्रीछत्रपति महाराजाशाहू चरणी तत्पर ना गोजीराव पा xx मोर्त बसुद टणकर Nagojirao Patankar writes to Balambhat to . restrain Dharrao and Ratnakar Vithal through Shahu Maharaj, as they are troubling the people of his Villages. He was a debtor of Vaidyas.

·५ No.8 श्री माघ शु. १३३१६६२ जानेवारी १८,१७४१ वेदशास्त्रसपन राजश्री विश्वनाथ भट वईदय स्वामीचे सेवेसी. सेवक केशव नाईक चितळे सा नमस्कार विनंति, उपरी येथील ताा माघ सुध १३ पावेतों समस्त सुखरूप असो. यानंतर तुम्हाजवळ यैवज करार केला तो राजश्री वैजनाथ नाईक चिवटे निा मुताली(क) पाठविले आहेत. तरी याजपासी रुपये २००० दोन हजार आरकटी अथवा गंजीगोटी देणे. राजश्री सदाशिव नाईक रास्ते यांजकडील खत व कागद दिल्हा. त्यात ते बोलिले जे. आपला कारकून लष्करास गेला आहे. तो आल्यावर हिसेब पाहूं मग हा देऊ. याकरितां खत व हिसेब कागद तुम्हाकडे पाठविला आहे. तो घेऊन पावलियाचे उत्तर पाठऊ(न) देणे. बहुत काये लिहिणे. कृपा लोभ आसो देणे हे विनंति. Keshav Naik Chitale writes to Vishwanathbhat that he should send Rs. 2000 with Vaijanath Naik Chivate of Mutalik Sadashiv Naik Raste, the brother of Bhikaji Naik is prepared to examine the account after the return of his clerk and then pay the money. No.9 श्री माघ वाा ५११६६२ जानेवारी २५,१७४१ हिसेच सा. नागोजीराव पाटणकर सु।। आर्या आर्वैन मया आलफ ईशा शके १६६२ रौद्र संवत्सरे माघ वद ५ ताा शके १६६६ वैशाख सुध १ पावेतो. ५०० यैन मुदल रुपये. १३७।। व्याज मुाा माहे १२ शके १६६३ दुर्मती सवत्सरे माघ वा ५ दर २॥ प्रमाणे हाा १५० वजा बारोत्रा का १२॥ बाकी. ६३७|| १७५ किताव्याज माहे १२ ताा शके १६६४ माघ वद ५ पावेतो काा १९१। वजा १६. ८१२॥ २२३ किताव्याज माहे १२ ताा शके १६६५ माघ वद ५ पावती झाा २४३।। वजा बारोत्रा हा २०॥ बाकी. १०३५॥ ५५ किताव्याज मुाा माहे २०१० शके १६६६ वैशाख सुध १ पावेतों का ६० वजा ५, बाकी. १०९०|| राजजी गुजर An account of Nagojirao Patankar. रुपये १०० गुण ·६ No. 10 श्री फालगुन शा ६ शके १६६२ फेब्रुआरी १०,१७४१ हिसेब राजश्री केसोमहादेव वैशंपायन सुाा इसने आईन मया आलफ. जमा येणे रुपये. ११५० यैन खत शके १६६२ रौद्र संवत्छरे फालगुन सुध ६ ४८॥ व्याज दरमाहा दरसदे का || प्राो हा ताा आषाढ शुध ६ मा माहे ४ येकून व्याज हा ८०॥ वजा वरातीचे व्याज. का २७. बाकी ५२ वजा बारोत्रा ४ बाकी. ११९८ शके १६६३ दुर्मति सवछर यैन व्याज दरसदे || वैशाख सुध ११ चिठी त्रिविक्रम ८७५ २७/- सेट गुजर ताा आशाढ सुध ६ मुरा माहे १४२४ आशाढ सुध ६ चिठी वरातज २७५ मा ताा बेकाजी ११५० २७|| सदरहू व्याज वजा दिल्हें आहे. बाकी येणे आषाढ शुध ७ व्याजपैकी रुये ४८||. सुा। इसने भाद्रपद वद्य ९ जमा दुकानीं रुपये २९ बाकी येण १९|| ० . सोड १९ आश्विन सुध १४ १९||. बाकी An account of Keso Mahadeo Vaishampayan. . '. No. II श्री फालगुन शु. १०११६६२ फेब्रुवारी १४।१७४१ बंधुवर्य सिरोमणी राजमान्यता राजश्री बालंभट ताा राजश्री विस्वनाथ भट वैद्य दाजी स्वामी गोसावी यासि. सेवक राघोबा दरवे कृतानेक साष्टांग नमस्कार विनंति, येथील क्षेम फालगुण सुध दशमी पावेतों आपले कृपेने जाणून स्वकीये स्वानंदलेखनाज्ञा केली पाहिजे. विशेष. गत- वर्षी स्वामीपासून कापडाचे खरेदीबदल रुपये येक हजार घेतले. येका वरसाचा योल केला होता, त्याप्त यैवज जमा जाहाला तो मुदत जाहाली नाही, याकरितां तो यैवज मागती कापडास रवाना केला. रुपयाची तो मुदत जाली. यैसीयासी स्वामीस विनंति लिहिली आहे, तरी कृपा करून व्याजाचा हिसेब वारून घ्यावा आणि रुपये ठेवावे.

·ते ध्याजांपैकी पेसजी रुपये ५० पनास पावले आहेत. बाकी रुपये ७० सतर राहिले, हली राजश्री गणेशपंताकडून देवविले आहेत. ते घेतले पाहिजेत. सर्व प्रकारे भरंवसा आपला धरिला असे. आपणाविरहित ईश्वराखाले दुसरा सखा नाही. आम्हांस बंधु त्रयामधि लेखावे. भेटीचा हेत बहुतसा आहे. होईल तो सुदिन असे. विनंति अमान्य केली न पाहिजे. आणिखीही काही प्रयोजन लागले तरी माणूस पाठवितॊ. अलक्ष केले न पाहिजे. बहुत काये लिहिणे. कृया करीत असिले पाहिजे. आम्ही स्वामीचे पदरींचे आहो. आपण वचन दिले आहे ते चितांत धरून आहो, हे विनंति लक्ष, शके १६६२ रौद्र सवछरे फालगुन सुध दशमी हे विनंति. रुपये येका वर्षा अलिकडेस देऊ. हे विनंति लक्ष, Raghoba Darve sends interest for the loan he had taken from Vaidya Brothers and requests them to look upon the writer with affectionate attention, as a man of his family. No. 12 श्री १७ जिल्हेज फालगुन वा ४-१६६२ "फेब्रुआरी २३,१७४१ श्रीमंत राजेश्री विश्वनाथबावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. सेवक निलो रघुनाथ कृतानेक साा. नमस्कार विनंति. उपरी येथील कुशल ताा छ १७ माहे जिल्हेज मुाा श्रीपुरुषोत्तमक्षेत्र जाणून स्वामीचे कृकरून सहमंडली सुखरूप आसो. विशेष. आपण पत्र छ १४ शवालचे पाठविले ते छ ११ जील्हेजी पावली. लिहिले की बहुत दिवस समाचार कलत नाही आणि पत्रही लिहीले नाही. तरी जेव्हां आम्ही श्रीमंतांस पत्रे लिहिली त्याबरोबर स्वामीस पत्र लिहीत गेलो. पावली न पावली ईश्वर जाणे. आहोरात्र स्वामीचे स्मरण आंतःकरणापासून आहे. येणे म्हणून लिहिले, त्यास श्रीमंताची पत्रे राहणे म्हणून येतात. ईकडील मजकूर पुरवील पत्री साकल्य लिहिला आहे. त्याजवरून कलेल, कर्जामुलें आडकून राहिलो आहो. दोन महिने पाहूं, काही निर्गम जाला तर. न जाला तरी खामखा दोन महिनीयाउपरी येऊ. श्रीमंती बुजे चांगली केली. त्यास पत्रे लिहिली आहेत, त्याजवरून साकल्य निवेदन होईल.. सारांश तुमचे सिपारशी, वगवतीला हिमाईत. तुमची तुम्ही आपले जागा संदेह न करणे. सर्व गोष्टीस श्री साक्ष आहे. आपण प्रसंगी होते, म्हणोन दोन गोष्टी आपण बोलिले, परंतु गा तुलजोपंती फार गिला लिहिला. आपण समई नसते तर जे होणे ते तुम्ही रुबरू पाहिले असेल. बरें. सर्व थोर. सारांश बारा वर्षे राा भास्करबावाचे हातास यश आले. आमचे अन्न या जागाहून चलबिचल जाहले. आपणांस सुचना लिहीली आहे. पदरींचे आहो. शेवा घडेल तो सुदौन, लोभ करणे हे विनंति. Nilo Raghunath, an informant of Marathas, writes from Purushottamkshetra in Madras to Vishwanathbhat as to when he is expected back to Satara. He was in the employ of Bhaskar bhat Vaiday for 12 years. His letter of 26-4-1741 gives details of the capture of Chandasaheb and the fort of Trichanapally. १ सन्मान. २ मोठ्याचा आश्रय.३ ?

·है No. 13 श्री १९ जिल्हेज. फा. व.६।१६६२ फे. २५,१७४१ श्रीमंत राजश्री बाळंभट (व) विश्वनाथभट स्वामीचे सेवेसी. दो बाा रायाजी जिनगर पेठ शनवार सुा इहिदे अबैन मया व अलफ रो पंत सचीव यांणी दरमाहेचे ऐवजी का ४१९॥ चारसे साडे येकुणीस रुपये आपण भरून पावलों सुा इहिदे अन छ १९ जिल्हेज. निशाणी-क-हवत This is a receipt given, by Rayaji Jingar [Tin maker], of Rs. 419-8 to Vaidya Brothers who paid the amount, out of the monthly payment to be paid by Pant Saheb to him. १ दस्तक बमोजी-कराराप्रो. No. 14 श्रीशंकर फा. व. १०११६६२ मार्च १,१७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभटजी व ता विश्वनाथभट स्वामीचे सेवेसी. विनंती सेवक माहादजी अनंत गोडबोले सा नमस्कार विनंती. उपरी येथील कुशल ताा फाा वद्य दशमी पावेतों येथास्थित आसे. विशेष. राजश्री माहादाजी नाईक निंबाळकर यांचा हस्ती घाहाण ठेऊन रुये ४००० मागतात. व्याज रुये २ प्रो देऊ म्हणतात. हतीची किंमत रुये ९००० पावेतों ते सांगत आहेत; परंतु लोक तो म्हणतात की, रुये सात हजार यावे, यैसा विचार आहे. तीर्थस्वरूप राजश्री दिनकरपंत मामा यांचे विचारांत आले आहे. जेष्ट अखेर रुये देऊं, यैसा वायेदा करितात. नाही तर गाहाण डुले, याप्रमाणे करार आहे. निदानी पांच सातसे रुये कमी दिल्हे तरी कधूल करितील. हतीस चरिंदा जो लागेल तो त्यांचा ते लावितील, चाकर त्यांचे विचारास येईल तर. उत्तर पाठऊन द्यावे. आम्हांकडील यैवज पंधरा दिवसी प्रविष्ट होईल. सेवेसी श्रुत होये हे विज्ञापना. पूर्वीचे रुये ४००० आपले आहेत तेही येतील. कोणे गोष्टीची फिकीर नाही. शिसोयासा त्यांचा. सेवेसी श्रुत होये हे विज्ञापना. Mahadji Anant Godbole writes to Vaidya Brothers that Mahadaji Naik Nimbalkar may be paid Rs. 4000 as he is keeping his Elephant as Mortgage. Dinkarpant Mama is arranging the settlement. Mortgage value of the animal, they say, may go to Rs. 9000. The transaction is worth going in. १नफानुकसान.

·No. 15 श्री+शकर २३ जिल्काद पौ छ ६ माहे जिल्हेज. फा. व. १०।१६६२ मार्च १, १७४१ राजमान्ये राजश्री पांडुरंगपंत व ताा राजश्री यादो मोरेश्वर गोसावी यासी, पो बालंभट व विश्वनाथभट वैद्य असिर्वाद. उपरी येथील कुशल जाणऊन स्वकिये कुशल लेखन करीत असिले पाहिजे. विशेष परगणे बीडचे बाकीचे साा माघ मासचा हाप्ता व चेत्र मासचा हाप्ता यावा त्यास अद्याप आले नाही. हे गोष्टी काये आहे, तरी देखत पत्र काा झाड्यानसी पाठवणे. अगर सावकारी निशा करून पाठवणे. या कामास सोनजी पवार व तुलाजी खीरसागर पाठविले आहेत. यांसी खर्चास रुपये २५ पंचवीस आदा करणे. गा छ २३ माहे जिल्काद बहुत काये लिहिणे +हे आशिर्वाद. Vaidya Brothers ask Pandurangpant and Yado Moreshwar to pay, for the instalments of Magh and Chitra, the revenue of Beed. + फुलीपुढील मजकूर लेखकाचे हातचा आहे., -- No. 16 श्रीरामचंद्र २३ जिल्हेज फा. व.१०।१६६२ मार्च १, १७४१ राजश्री बालंभट व विश्वनाथभट वैद्य गोसावी यासि. सेवक चिमणाजी नारायण सचिव नमस्कार सुाइहिदे आईन मया अलफ. सरकारांत सर्चास ला पाहिजेत. तरी पोता रुपये १००० येक हजार देणे. छ २३ जिल्हेज सदरहू का कर्ज देणे. XX लेखना चतुर्दल चौकोनी वधी दुहेरी मोर्तब Pant Sachiv borrowed money from Vaidya Brothers Rs. 1000 for daily expenses. AAPor No. 17 श्री फा. १६६२ मार्च १७४१ राजश्रियाविराजि (त) राजमान्य राजश्री विश्वनाथबावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पोष्य गोविंद सामराज सा नमस्कार विनंती. येथील कुशल जाणून स्वकीय कुशल लेखन आज्ञा केली पाहिजे. विशेष. स्वामींनी पत्र पाठविले ते पावले. सुताराविसी लिहिले, त्यास सुतार दोघेजण देविले आहेत. येऊन पावतील. पंधरा दिवस वेठ घेऊन निरोप दिल्हा ·पंतांनी देविले त्याची चिटी लेहून पाठवण, म्हणून लिाहले. यैसी यास नेरियास रामनवमीप्त पंतायाा आपण येतील, तेव्हां येवज पाहिजे. अडीच हजार रुये राजश्री carpenters साल जाविसी विनंती करून यैवज नेमून घेऊ, आणि स्वामीस चिटी लेहून देऊन. आम्हांस चैव ज स्वरा करून घेऊ दिल्हा पाहिजे. साची मुदतही पुढेच आह. चिटा लेहून देऊन. परवालेसाठी माग ले त्यासी कात डा चा बहुत ताटा आहे. त्यामा पखाल करविली असे. मुस्तेद जालिया उपरी पाठऊन. F. असो दिल्ही पाहिजे. हे विनंती. Govind Samra writes to Vishwanathbhur cwe the should be given wins for 15 days only and allowed to go. Punt Sachin has asked this him Rs. 25 )) which he soul.1 pay he would go to Nir or the Rumoavami festival. The Poklal (leather bag for carrying water) when ready would be sent, though leather became very dear. when No. 18 श्री शके १६६३ सन १७४१ राजश्रियाविराजित गजमान्य राजश्री बालंभट बावा व विस्वनाथ बाबा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पो गोविंद सामराज कृतानेक सा नमस्कार. विनंती येथील कुशल जाणून स्वकीये लेखन केले पाहिजे. विशेष, स्वामींनी पत्र पाठविलें तें पावोन वर्तमान कलों आलें. लग्नाच्या साहित्याचा मजकूर लिहिला, त्यामि किरकोळ साहित्य राजश्री दाजीपंती पैरवी केली आहे, त्या प्राो प्रविष्ट होईल. पत्रावलीस गुरव अथवा पत्रावलीच पावत्या होतील. पखालेविसी लिहिले, त्याति चिरंजीव रामचंद्रपंतास पत्र लेहून वडगांवास पाठविले आसे; आपणांसी पखाल मान्य केली असली तरी पाठऊन देऊन, विदित जाले पाहिजे. लोभ असो दिल्हा पाहिजे हे विनंती. पो सिवाजी नारायण सा नमस्कार विनंति. बहुता दिवसी कार्याकरितां विनंति केली, तिची उपेक्षा केली. बागपटोचा यैवज आमचे गांवचा देतील तर कार्य होईल यैसे सांगितले. यैसा यांस दुमाला यैव ज तो आपणास हात रोखियाचे समई पावला. आम्हाकडे काही यैवज धाडला नाही; कार्य न केले बरें. आम्हांस सर्व प्रकारे आपलाच भरवसा असे. हे विनंती. Govind Samraj writes to Vaidya Brothers how he has arranged to supply the things required for the marriage. Guray or Patravali will be sent. The Pakhal if ready will also be sent. Shiwaji Narayan Bhave writes to Vaidya Brothers that Bagpatti of two years has been already recovered but not sent to him. He relied on their help for the festival. १व्यवस्था.२ तयार.

·No. 19 भी शके १६६३ सन १७४१ राजश्री बाळकृष्ण वैद्य बावा स्वामीचे सेवेसी पो गोविंद सामराज कृतानेक नमस्कार, विनंती उपरी पत्रावली बावडे येथील गुरखाबाा सुमार २५० अडीचसे पाठविल्या आहेत. घेऊन उत्तर पावलियाचे दिल्हें पाहिजे. कृपा आसो दीजे हे विनंती. Govinl Samraj sends to Balambhat Vaidya [ also called Balkrishnabawa] 250 patravalis [ circular dish prepared by stitching leaves ] possibly for use in a marriage performed in Vaidya family. No. 20 श्री शके १६६३ सन १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री बालंभट बाघा व राजश्री विश्वनाथभट बावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पोध्ये रामचंद्र सामराज सा नमस्कार विनंती. येथील कुशल जाणौन स्वकीये कुशल लेखन आज्ञा केली पाहिजे. विशेष तीर्थस्वरूप राजश्री सुभेदार यांणी गालेर- नरवरीहून आम्हांकडे वरात केली आहे, दाहा पंधरा हजारांची केली आहे. त्यास थोडा बहुत यैवज मेलऊन दिल्हा. बाकी रुये ७२५० साडेबहानरसे पाहिजेत. याकरिता राजश्री लक्ष्मण भिकाजीआपा स्वामीकडे पाा आहेत. तरी सदरहू सवासात हजार रुपये आगत्य. रूप दिल्हे पाहिजेत. सवोत्रियाचे व्याजे दिल्हे पाहिजेत. पूर्वीपासून पदरचे आहो. आपण चालवीतच आहेत. उतर आले म्हणिजे, खत पाठऊन आणि ज्यास यैवज देऊ त्यास प्रविष्ट केला पाहिजे. व्याज हलके पडें तें करावें, आम्हाकरितां लिहिल्याप्रो तेरीख मान्य करावी, म्हणिजे आम्हांस थोडें बहुत हलके पडेल. अनमान येकंदर न करावा. साचौ महिन्या यैवज उतरोन देऊन, आपल्या भगेसियावर आसो. उतर आले म्हणिजे चिटी करून, विदित जाले पाहिजे. कृपा असो दिल्ही पा हे विनंती. सेवेसी सिवाजी नारायण सा नमस्कार, लिा परिसोन कार्य करावे हे विनंती. Ramchandra Samraj writes to Vaidya Brothers that Subhedar Govind Samraj has, from Gwaliar Narwar, made a demand of 10 or 15 thousands and was paid a part of the sum and only Rs. 7250 are wanting. They should therefore pay the amount which will be returned in 4 or 6 months and for which interest should be charged at 6 P. C. १ व्याज.

·१२ No. 21 श्री श. १६६३ स. १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री बालंभटबावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पोष्ये गोविंद सामराज सा नमस्कार, विनंति येथील कुशल लेखन केले पा विशेष स्वामीनी येकदोन पत्रे पाठविली की, दाहा हजार रुये आमचे कर्ज पैकी विसाजी. पंत जोग यांचे गुमस्तेयाकडे पाठऊन जाब पाठवणे म्हणून लिा, त्यासि आमचा पैका तिकडील येणार म्हणून मार्गप्रतीक्षा केली, त्यासि दिवस गत लागली. यास्तव मुबदला करून राजश्री विसाजीपंत जोग यांचे गुमस्ती याकडे दाह हजार रुये भरून त्यांचे नांवें जाय गुमस्तियाचा आमचे गुजारतीने स्वामीनी रुये देविलेचा. जाय पाा असे, त्याजवरून कलों येईल. याजउपर तूर्त चिटी न करणे. तिकडील यैवज आला म्हणजे आधी आपला यैवज उतरून देऊन, तूर्त चिटी आतां न करावी. पहिले मामलेदारांचा गुंता पडला, यास्तव यैवज आला नाही आणि स्वामींनी निकड केली तरी रुये येतील, चिंता न करावी लोभ असो दिल्हा पा हे विनंती. Govind Samraj informs Balambhat Vaidya that according to his instructions he paid Rs. ten thousands to the agent of Visajipant Jog in satisfaction of debt and got receipt. The remaining debt will be paid immediately on receipt of the revenue of the Mamlat and no more demand for it should be made. No. 22 श्री श. १६६३ स.१७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री बालंभटबावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पो गोविंद सामराज सा नमस्कार. विनंति येथील कुशळ जाणून स्वकीये कुशल- लेखन करीत गेले पाहिजे. विशेष ताा कर्यात मावळ खेडेबारे येथील निशा रुपये अडीच हजार स्वामीचे देणे, त्या यैवजपैकी ही रुाा ३०० तीनसे भवा (न) जी मांढरे याज- बरोबरी पाठविले असेत. घेऊन उत्तर पाठविले पाहिजे. पेशजी दीड हजार रुपये स्वामीचे कर्जास पाठविले होते, त्यास राजश्री सदाशिवपंतांनी लेहून पाठविले की, आपल्याकडे यैवज देऊन माघील मितीचे उत्तर घेऊन पाठवितो. त्यास उत्तर दिढा हजाराचे अद्याप पाठविले नाही, तरी राजश्री सदाशिवपंताकडे ज्या मितीस आम्ही रुपये पाठविले आहेत त्या मितीची आपण आपल्याकडे निशा करून घेऊन आम्हांस उत्तर पाठविले पाहिजे. दर- यारचे वर्तमान लिहित गेले पाहिजे. लोभ असो देणे. हे विनंति. Govind Samraj writes to Balambhat how he has arranged to pay the revenue of Karyat Maval Khedebare in order to pay his debt.

·१३ No. 23 श्री श.१६६३ स. १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री विस्वनाथभट बावा स्वामीचे सेवेसी. पाो गोविंद सामराज नमस्कार विनंती. येथील कुशल जाणून स्वकीय कुशल लेखन केले पाहिजे. विशेष आम्ही वाईस पत्र पाठविले होते. त्याचे उत्तर आले नाही. गालियेर- नरवरचा मामला केला त्यासी भरणा जाला पाहिजे, यास्तव वीस रुपये आपण अनकूल पुण्यांत उतरून घ्यावे. अनमान काही न करावा. येविस काय ते उत्तर पाठवावें. आपण भोरास कधी आले, मुक्काम येथे किती दिवस, पुणियासि जाणे आहे, की माघारे जाणे होईल, हे उत्तर पाठविले पाहिजे. लोभ असो दिल्हा पाा हे विनंती. Govind Samraj requests Vishwanathbhat to pay Rs. 20,000 in Poona in order to secure the Mamla of Galiar Naravar. He also wants to know when he went to Bhor and when he would move to Poona. No. . 24 श्री शके १६६३ सन १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री बालंभर बावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पो गोविंद सामराज कृतानेक नमस्कार विनंती येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशललेखन केले पाहिजे. विशेष स्वामींनी मागील यैव जावर चिटिया पाठविलिया त्यासी दाहा हजार रुपये दिल्हे. जाब जोगाकडील गुमस्तियाचा मार्गे पाठविला व आणखी ती हजारांची चिटी पाठविली, त्यासी गुदस्ता पेसजी मामलेदाराने बईदा केला, त्यास्तव पैका वसुलांत आला नाही. साल मजकुरी तो मामलेदार दूर करून दोबस्त मामला आमचे स्वाधीन केला. त्यासी सालमजकुरीही रसदेचा भरणा करावा लागतो. त्यासी स्वामींनी गुदस्ताप्रमाणे यैवज भरणीयासी द्यावा. आपली बाकी राहिली ते महिना पंधरा रोजी तिकडील यैवज आलिया उपर उतरून देऊन. तूर्त त्या यैवजावर वराता न करावा. आणखी लिा प्राो यैवज भरणीयासी द्यावा. अनमान न करावा. येविसी राजश्री मलहार नाईक बावा व राजश्री लक्ष्मण यादव विनंती आमचेविसी करतील, ते मान्य करून यैवजाची करारी करून उत्तर पाठविले पाहिजे. लोभ असो दिल्हा पा हे विनंती. Govind Samraj writes to Balambhat the deteils of his money transactions with him and requests to pay him more money and not to send cheques for the money already due from him. He hopes to realise this year's money as the troublesome Mamlatdar is removed No. 25 श्री छ ४ मोहरम चै. शु. ६।१६६३ मार्च १७४१ राजश्री विश्वनाथभट वैद्य गोसावी यासि. सेवक चिमणाजी नारायेण सचीव नमस्कार सुाा इहिदे आचैन मया अलफ. देणे ·दरमाह मार्गसीर्ष मास पैकी सरीफजी भो मारफात राजश्री धोंडो गोपाल सा २१० दोनसे दाहा देविले असेत. तुम्हांकडे हप्ता कर्डे रांजणगांव चैत्र शुध प्रतिपदेचा येणे, त्यापैकी देणे, छ ४ मोहरम XX समाप्तिमुद्रा, लेखना चतुर्दल चौकोनी. वधि बार Pant Sachiv asks Vishwanathbhat to pay Sharifji Bhosle's man Dhondo Gopal Rs. 210 out of the instalment of the revenue of Karde Ranjangaon to be received on Padva from him. RAB- No. 26 चैत्र व. १०।१६६३ मार्च ३१, १७४१ छ २४ मोहरम इहिदे आईनपासून बाळंभटाच्या व विश्वनाथभटाच्या स्वारीचे खासगत जमाखर्चावरून काढलेले मुक्काम. छ. २५ मोहरम मंगळवार १४/४१ बोरगांव ता. वाळवे २६ बुधवार २।४।४१ सागरेश्वर २७ गुरुवार ३२४/४१ रेठरे २८ शुक्रवार ४/४/४१ २९ शनिवार ५/४/४१ रविवार ६।४।४१ " " " " " " " " " वैशाख व. " , " ३ सफर २।१६६३, २१।४।४१ रोजी दोघे बंधु एकत्र, राविळ जेष्ठ शु. ५।१६६३, ८/५।४१ शिरवळ रावळ ७ १०१५/४१ खेड Halts of Vaidya Brothers culled out from the accounts. ५ " No. 27 श्री श. १६६३ स.१७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री लक्षुमणपंत स्वामीचे सेवेसी. सेवक गोविंद केशव सा नमस्कार विनंती उपरी. येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशललेखन केले पाहिजे. विशेष तुम्हो पत्र पाठऊन सांभाळ करीत गेले पाहिजे. यानंतर मोरू भगणा यासी खादी १ येकून किंमत सो १॥ व फाडी व फडके हात तीन येकून पावला, येकूण पावणेदोन को दिल्हे. यानंतर राजश्री पंतसचीव यांची चिटी को येक हजार चवदा हो आली होती ते माघारी पाठविली. त्यास तुम्ही बोलिलेत की, आम्ही भोराकटून जातो. हिसेव कितेक पाहून लिहून पाा, म्हणून आपण बोलिले याजकरितां चिटी माघारी टाकली. तुम्हांस कळावे म्हणून लिहिले असे. तीन हजार को चिटी केली, त्यास यैवज राजश्री कृष्णाजीपंत यांनी मान्य केले की, हजार को देतो व जोग याजवरी ·१५ दोन हजार लो चिटी पाा ते शो देत नाही. त्यास राजश्री कृष्णाजीपंत याजकडील का तीन हजार घेऊन त्यास देतो; आणिक येक चिटी व्यंकटराव म्हणून ग्रहस्त नि पंतसचीव होता त्याची चिटी का शंभर का केली तीही माघारी पाठविली. वरकड वर्तमान लिहून पाठवणे. श्रीमंत येऊन आठ रोज जाहाले. आधिकोतर वर्तमान काही ल्याहावे असे नाही. + बहुत काय लिहिणे कृपा आसो दोजे हे विनंती. याज सामोरी माणसास वैरणीकरतां 60 तीन आणे दिल्हे आसेत. गुा मोरसेट हे विनंती. Govind Keshav Sathe writes to Laxman Balal Joshi that the demand of Pant Sachiv of Rs. 1014 was rejected as he did not receive from him the accounts as promised. He paid Rs. 3000 to Sachiv which he borrowed from Krishnajipant Jog and Venkatrao was of no use to. him.. No. 28: श्री चै. व. ११११६६३ एप्रिल १,१७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री रामचंद्रपंत स्वामीचे सेवेसी. सेवक गोविंद केशव सा नमस्कार विनंती. येथील कुशल ताा चैत्र वाा ११ पावेतों कुशल आसो. विशेष आपण खासगत हिमेबाचा मजकूर लिा त्यास येका दो दिवसी लिहून पाठवितो. राजश्री गोविंद नाईक दातार यांनी यैवजाविसी लिा आहे त्यास यैवज देवावयाचा असला तरी लिहून, पाा. राजश्री नानाजी नाईक जीसी याचा यैवज वराडीहून दाहा हजार रुये पुणियांत आले व सातारियास दाहा हजार येकूण वीस हजार रुये आले आहेत. त्यास आपण साहा हजार सोयाची चिटी देविली होती ती माघारी गेली आहे. याजकरितां ते का, त्यांचा यैवज आला आहे म्हणोन घेणार नाही, असे दिसते. यावरून रा. गोविंद नाईक दातार यासी यैवज देवावयाचा असिला तरी याद पाा आहे. यादीबरहुकूम द्यावा. बहुत काये लिहिणे. कृपा असो दीजे हे विनंती. Govind Keshav Sathe writes to Ramchandrapant Karkare that he would soon send the accounts and that as Nanaji Naik Joshi has paid Rs. 10,000 at Poona and 10,000 at Satara, Govind Naik Datar being in need of money may be paid the required amount, according to the details sent. No. 29 श्री वै. व. ७१६६३ एप्रिल २६,१७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभट बैद्य व राजश्री विश्वनाथभटजी स्वामीचे सेवेसी. सेवक नीलकंठ रघुनाथ कृतानेक साां नमस्कार, विनंति ताा वैशाख बहुल ७ जाणौन मुा प्रांत कोलार क्षेम असो विशेष. त्रिचनापलीस लष्कर जाऊन तीन महिने वेडा घालून ·यसले होते. श्रीकृपेने जागा हस्तगत जाहाला. राजश्री सेनासाहेब सुभा यांणी जीवाभ्यश्रम केला आतीशय त्रिचनापलीवर. यैसा केला की, ढोला खंदकावर देऊन खासा डेरा गोलीच्या मारात दिला. लस्कर चौगीर्द गोलीच्या मारांत उतरून यवनास स्थलीज केला. राजश्री फत्तेसिंगबावा त्रिचनापलीस आले, तेव्हां चंदाखानाकडील रामराव दिवाण येऊन दोन लाख रुा देऊं, यैसी बोली करून लस्कर कूच करून जावें यैसा सिद्धांत होऊन सा घ्यावे, आण उठोन जावें, राजश्री रघोजीबाबानी हा मनसबा मोडून जागाच घ्यावा हाच सिद्धांत केला, आण आतीशय मांडिला. या फत्तेसिंगवावांनी तो मनच काढिले. जागा कसा सा रघोजीबाबा घेतात हेच पाहात होते. यैसे दुईमध्ये चंदाखानाचा भाऊ बडेखान मथुरेहून पांच हजार पठाणानिसी नीटच लस्करावर चालोन साता कोसावर आला, तेव्हां लस्करांत सलाबत पडत चालिली. तेव्हां सा भास्करपंत फौजसुधां रवाना जाहाले. समागमें सा फत्तेसिंगबाबाकडील फौज, हयबतराव जाधव, पांढरे, गोरखोजी भापकर, यैसे जाऊन तीन रोज गूंज जुजोन बडेखान मारून फौज तुडवून टाकिली. बडेखान आम्हाकडील लोकांनी मारिला. मुरदा भास्करपंतांनी लस्करांस आणिला. यश ईश्वरें दिले. उपरांतीक त्रिचनापली रामनवमीस शनिवारी तीन घटिका रात्रीत फत्ते करून निशाण गा फत्तेसिंगबाबाचे चढविले. चंदाखान बाहीर काढून आपले गोटांत ठेविला. चंदाखानाची खंडणी चार लाख हा केले. अद्याप चंदाखान ओलीस राा भास्करपंताप्तमागमें आहे. भास्करपंत वराडांत गेले. सविस्तर आपणास कलावे म्हणवून लिहिले असे हे विनंती. २ त्रिचनापली घेतल्या दिवसापासून सा रघोजीबावास समाधान नाही. संधिवात जाहाला, यै निमित्य जाहाले, तेणेकरून बहुत आतीशय जाहाला. उपाय मान जाहाला परंतु वेथा उतार खात नाही. चढाव होतो. रोजैबरोज उतार होतो. दुसरे दिवशी उताराहून चढ बहुत होतो. आशा न होती. परंतु श्रीकृपेने पांचसात रोज आशा लागली की, उतार पडेल. दाहा पांचदा घाबरे जाहाले. आतां वाचते पंथास लागले, यैसे दिसते. केवल आंग वेथा असती तर उतार पडता. प्रयोगी वेथा, त्यास उपाय कांही चालत नव्हता. त्यास श्रीकृपेचा उतार होऊन आरोग्य होत चालिलें. त्रिचनापली घेऊन गा फत्तेसिंगबावांचे स्वाधीन केली. फत्तेसिंबावांनी मुरारजी घोरपडे यास आंत ठेवून कूच करून आले. तुम्ही म्हणाल की, रा रघोजीबावांनी त्रिचनापलीस आपले लोक ठेऊन जागा राखला कां नव्हता? तर या स्वामीची आज्ञेविना जागा कप्ता कबूल करावा? याजकरि(तां) फत्तेसिंगबावांचे स्वाधीन केला. त्यांणी घोरपडे ठेविलें. पुढे जे होणे ते होऊत. जागा बहुत चांगला. राजधानी, परंतु ३ सा फत्तेसिंगबावांनी हातचा दवडिलासा दिसतो. सा रघोजीबावांनी वाईट बरें म्हणावे तर सा जानोजी बावास भेटीस आणीत होते, ते प्रसंगी दरबारीच चौकी. चंदावरचें राज्य घेऊन जानोजी भोसले यास नेऊन ठेवणार. याजकरितां त्रिचनापली ज्या दिवसापासून घेतली त्या दिवसापासून वाईट बरे सर्व सा फत्तेसिंगवावांनी कधूल करून जागा आपला केला. आम्हाकडील कोणी काडीमात्र त्रिचनापलीस राहिला नाही; परंतु जाग्या घ्यावया श्रम खुद जातीनिशी बावांनी केला तो श्री जाणे. राजश्री स्वा- ·भी जो तुकडा देतील, तोच आपणांस श्रीयस्कर जाणौन निष्ठेने आहेत. प्रसंगी तुम्ही आहा. यासही भरवसा तुमचा आहे. आद्यावत रघोजीबावांस तुमचे कर्तुत्व कांही दिसोन आले नाही. करून दाखवाल तर लौकिक तुमचा उत्तम आहे. उभयतांस चित खुलासा नाही. लोभ केला पाहिजे हे विनंति. सा गणोबा नाईक स्वामीस नमस्कार. Nilkant Raghunath writes to Vaidya Brothers at Satara the detailed account of the capture of Trichanapaly and Chanda Khan's removal to Berar by Bhaskarpant Kolatkar. Raghoji at this time suffered from theumatism and hence handed Trichanapaly to Phatesing Bhosle who gave it in the hands of Murarrao Ghorpade. १ मोर्चे बंदी, झुंजण्यास तयारी. २ स्थल ताराज, जागा उध्वस्त किंवा बेचिराख. ३ धास्ती. ४ मधून मधून. over No. 30 श्री वै. वध ९।१६६३ एप्रिल २८,१७४१ नकल राजश्री बालंभट वैद्य व बापू वैद्य यासी. आज्ञा केली असिजे. मौजे पिंपवडे येथून कूच केले, ते संध्याकाळी फलटनास पावलो. हे वर्तमान तुम्हांस कळावे म्हणून लिा असे. बहुत काय लिहिणे. It seems Shahu wrote this letter to Vaidya Brothers informing that he left Pimpoda and reached Phaltan the same evening. , No. श्री 31 छ. २९ सफर शु. ११३१६६३ मे ४,१७४१ राजश्री बालंभट व विश्वनाथभट वैद्य गोसावी यासि. सेवक चिमणाजी नारायण सचीव नमस्कार, सु इहिदे आईन मया अलफ. तुम्हांकडे कर्डे रांजणगांवीचा हप्ता जेष्ठ सुध प्रतिपदेचा रुपये ५५० साडेपांचसे येणे, तो यैवज दरमाहकडे गुरा अणाजी काटकर देणे बीताा. ९७ माघ मास पैकी पदनसिंग भोला १०० पैकी वजा बटा सा ३ बाकी. ९६॥- फालगुण मास मोगलीये ३५६- चैत्र मासपैकी मोरो नरहरी बक्षी काा ४५९- पौ। ५५० येकूण साडेपांचसे काा देणे. छ १९ माहे सफर पत्राळका मुद्रिका ·१८ Pant Sachiv asks Vaidya Brothers to pay Rs. 550 to Anaji Katkar for monthly expenses out of the instalment of Karde Ranjangaon due on Ist of Jyeshta. No. 32 श्री ५ सावल इहिदे आईन शु. ६।३।१६६३ मे ९,१७४१ राजश्री विश्वनाथभट गोसावी यासि. श्रो अनाजी काटकर दंडवत. विनंति उपरी राजश्री पंतसचीव याणी तुम्हांकडून रुपये ५५० साडेपाचसे देविले, ते गुणा राजश्री बालाजीपंत भरून पावलों. रबिलोवल सन इहिदे आबैन मया अलफ बहुत काये लिहिणे हे विनंती. Receipt of Anaji Katkar of Rs. 550 paid through Balajipant. No. 33 श्री ५ रबिलावल जेष्ट शु. ७१६६३ छत्रपति मे १०,१७४१ राजश्री गणोबा नाईक गोसावी यासि. अखंडितलक्ष्मी आलंकृत राजमान्य भो नागोजी झुंझारराऊ घाटगे विनंती उपरी. श्रीमंत महाराज राजश्री यांनी आम्हांस खर्चास गा बालंभट यांज- कडेस ला २००० दोन हजार देविले होते; त्यांनी तुम्हांकडे चिटी लेहून दिल्ही, ते आपणांस रुपये २००० दोन हजार पावले. बहुत काये लिहिणे हे विनंती. सन हजार ११५० छ ५ माहे रबिलोवेल. बीकलम नारो आपाजी मुजुमदार निाा ा जुंझारराऊ. A receipt givin by Nagoji Zunjarrao Ghatge for Rs. 2,000 to Ganoba Naik Kolatkar who directed Balambhat Vaidya to pay. No. 34 छ ५ रावल जे. शु. ७१६६३ मे १०,१७४१ राजश्री गणार्या ना कोलटकर गो यासि. सेवक चिमणाजी नारायण सचीव सुाा इहिदे आर्यन मया अलफ, रोज गुणा तुम्ही वहीस हा १०० येकसे खर्च लिा आणि त्यांपैकी काा २५ पंचवीस राहिले, ते उदईक देतो, म्हणून मान्य केले. याकरितां तुकोजी ना जासूद पाा आहे. याजवळ आपली निशाणे घालून हा २५ पंचवीस कालध्या शंभराचे सिलके बा देणे. छ ५ रचिलावल. श्री लेखन सीमा Pant Sachiv asks Ganoba Naik Kolatkar to pay Rs. 25 out of Rs. 100 to Tukoji Naik.

·१९ No. 35 श्री ६ रविलावल जेष्ठ शु. ७१६६३ मे १६,१७४१ श्रीमंत् राजश्री बालंभट व विस्वनाथभटबावा स्वामीचे सेवेसी. सेवक रामजी नलवडे व सेट्याजी संगीरराव स्वार दिमत नागोजीराव घाटगे दंडवत विनंती सुरा इहिदे आचैंन मया अलफ. तुम्ही साा गणोबा नाईक कोलटकर यांजकडे दोन हजार रुपयांची चिटी दिली त्यास आम्ही रुपये २००० दोन हजार मारफत या त्रिकमजी गोविंदजी गुजर यांचे दुकानी भरून पावलों, हे क यज लिहोन दिलें सई छ. ६ रबिलोवल. बीकलम गोविंद हरी भिडे निशाणी कट्यार A letter by the servants of Nagojirao Ghatge to Vaidya Brothers acknowledging receipt of Rs. 2,000 given by Ganoba Naik Kolatkar through Trikamji Govindji Gujar. No. 36 श्री २० सा वल इसने आर्बन जे. व. ६३१६६३ मे २५, १७४१ अखंडित लक्ष्मी अलंकृत राजमान्य राजश्री अंबाजी महादेव सुभेदार व कारकून पाा सुपे गोसावी यासि. सेवक चिमणाजी नारायण सचीव नमस्कार सुाा इसने आईन मया अलफ. राजश्री बालंभट व राजश्री विश्वनाथभट वैद्य याकडे मौजे ब-हाणपूर पाा मजकूर येथील बाबतीचा मुकासा दिल्हा असे, ये विशई देशमुख देशपांडे व गावास अलाहिदा आज्ञापत्रे सादर केली आहेत, तरी तुम्ही मौजे मजकुरास ताकीद करून बाबतीचा यैवज याकडे वसूल देवणे. छ. २० रबिलावल पाा हुजुर. मोर्तब अष्टदली लंबगोल पत्रा वधिरयं भाति सुरू सुदबार An order by Sachiv informing Ambaji Mahadeo Subhedar of Supa that Babati mokasa of Barhanpur is granted to Vaidaya Brothers.

·१० No. 37 श्री+शंकर २७ रावल जेष्ठ व. १४/१६६३ जून १।१७४१ राजमान्ये राजश्री आबाजीपंत व आपाजीपंत स्वामी गोसावी यासि. सेवक रत्नाकर विठ्ठल नमस्कार सुमा ईसने आबैन मया अलफ. राजश्री विश्वनाथ वैद्यांचे हरभरे खरीदी आम्हांकडे आहेत, त्यास तुम्हाकडे रुपये १०० संभर पो आहेत, त्यास कराडी बाजारनिर्खा प्रो हरभरे रास्ती खरीदी करून त्याजकडील कारकून आगर कोठवळे येतील, त्यांचे पदरी घालणे. खाराखिरी करून हरभरे घेणे. आनमान न करणे. जानीजे जानीजे. छ २७ रबिलोवल. +बहुत काय लिहिणे हे विनंती. Ratnakar Vithal requests Abajipant and Appajipant to buy gram for Vishwanathbhat Vaidya of Rs. I00. Vaidya and Ratnakar Vithal had mortgaged the Mamlat of Berar to advance money to Ranoji Bhosle. No. 38 श्री ९ साखर आषाढ शु. ७१६६३ जून ९/१७४१ वेदमूर्ति राजश्री बालंभट व विस्वनाथभट वैद्य यासि. प्रति तपोनिधि निरमलगिरी महंत आसीर्वचन, राजश्री राणोजी भोसले यांणी तुम्हांकडून रुपये ४००० चार हजार देविले होते. ते येणेप्रों भरून पावलो. बीतपशील. माघ मास अखेर का मा, जेष्ठ मास अखेर मा, पुरुषोत्तमभट सेवडे, रुपये गोसावी नाईक अनगल रुपये २००० २००० येकूण रुपये सदरहूप्रमाणे भरून पावलो. सुा। इसने आचैन मया अलफ. दुर्मति सबछरे छ ५ रबिलावर आशाढ सुध ७ बी। संकराजीकानो निा त्रिसूल Receipt of Nirmalgiri Mahant for having received Rs. 4000 in Magh through Purushottam Shevade and Gosavi Naik Angal as settled in the contract of I-10-40, given to Vaidya Brothers.

·No. 39 श्री . छ. २२ राखिर आषाढव,८१६६३ जून २५, १७४१ श्री राजा शाहूच रण तत्पर रघुनाथसुत वीश्वनाथ नीरं तर राजश्री गंगाजी कंक गोसावी यासि. . द अखंडितलक्ष्मी अलंकृत राजमान्य श्रो: बालंभट व विस्वानथभट वैद्य आसिर्वाद. उपरी तुम्हांकडे तांदलाबदल हाा दिल्हे, यास बहुत दिवप्त जाहाले. पेसजी पत्न पाठविले होते, तेव्हां तुम्ही करार केला की, सराईस तांदलाची वाट करून देऊ. त्या अलीकडे दोनतीन वर्ष जाहाली; परंतु तांदलाचा निकाल करून दिल्हा नाही. हे गोष्टी तुम्हा योग्य नव्हे. याउपरी पत्रदर्शनी सात वर्षांचे वाडीदेखील तांदूळ सत्वर पाठऊन दीजे. या कामास संभाजी कदम पाठविला आहे. यासि सा २ दोन देणे. सा छ २२ साखर, मोर्तब शिक्का व समाप्तिमुद्रा लंबगोल दुहेरी Gangaji Kank is asked by Vishanathbhat to send rice, as settled. Two years passed and no rice was supplied, though Rs. 30 were paid. No. 40 श्री अ. श्रा. १६६३ जुलै १७४१ राजेश्री सचीवपंत स्वामी गोसावी यांसि. द श्रीसकलगुणालंकर्ण अखंडित लक्ष्मी आलंकृत. सदाराजमान्यविराजित स्नो येसाजी मानेराऊ देशमुख पा अंबडापूर सा विनंति, उपरी येथील क्षेम जाणौन तुम्ही आपले क्षेम लिहिने. विशेषु. बहुत दिवस जाले, काही वर्तमान कळू आले नाही. तरी साकल्य वर्तमान लिहून पाठवनें. आमचें वर्तमान तरी पूर्वी दोनचार पत्र सेवेसी पाठविली होती. त्यावरून वर्तमान कळले असल. यैसी यासि तुम्ही भले लोक प्रसंगी असून आपनावर अटोलीयांनी कशाला केला त्याचे पारपत्य होऊन न आले हे अपूर्व आहे. हरघडी पत्रद्वारे परामृश करीत जाणे. विशेषु काय लिा हे विनंती.

·२२ गुा दामले सन इहिदे इसने. २०० २०० गु। दिक्षित परमारें १०० ४९ फालगून देणे गोविंद नरहरी बाकी १०० साबणे गुण नारोपंत पोतनीस नि गोपालया ६१ अधिक श्रावण ४० वेंकणभट तेलंग अग्निहोत्री शालजोडी २० बाजीपंत नि बाजीपंत २० गोपालजी बावा ३९ श्रावण सुध ७९ भास्कर कृष्ण निा बाजीपंत १० बाजीपंत देणे ब्राह्मण सकलाद ५० यैन २९ व्याज येकूण ७९ ४ ता। पांडवा मा माहुली १६८ रुशा देणे बाकी ३२ २५ शाल गोपाल्या ३९ १०० Yesaji Mane Deshmukh of Ambadapur informs Pant Sachiv that though he was troubled by Atole, he did not care to check him. १ छळणूक. No. 4I श्री अ. श्रावण शु. १११६६३ जुलै २, १७४१ हिसेब कर्ज राजश्री सरलस्कर सुहूरसन ईसने आबैन मया आलफ ई। ता मार्गसीर्ष सुध ८ खत प्रतापजी सोमवंसी खत निंबाजी खत २०० यैन खत श्रावण १२०० आश्वीन सुध १५ अघीक सुध १ ४७||- व्याज ता मुरा ४८/- व्याज ता मु॥ माहे माहे २ रोज ५ दर ५०८ येकूण दर सदे सदे साा २ प्रों ५२ सा २ प्राो ५२॥ वजा ४/- बाकी ४७॥ वजा बारोत्रा ४/- १२४७ बाकी ४८/- ५४८/- बा पदनसिंग भो. खत निंबाजी ३००० कार्तिक सुध १२ ३५० कार्तिक वद्य ११ ६४||॥ व्याज ता ३- व्याज ताा मुा माहे मुा माहे रोज २९ रोज १३ दर २॥ प्रों येकून दर २॥ प्रो ३||वजा.- बाकी ३- ·२३ रुपये ७०% वजा ५|| बाकी ६४|| ३०६४॥ ३० बटा ३०९४|| उसने येणे ३००० वर्षासन लक्ष्मण भट गोमुखी ८०० मनोती बीड आंबड यादो मोरेश्वर ७५ बटा सा २०००० पो ६२ बटा का ३१०० गुण नारीवा ना पैकी ३९३७ तेरीज, अजे यैन किता ५४८- ५०० किता १२४७ १२०० किता ३०९४॥ ३००० किता ३५३ ३५० किता ३९३७ ३८७५ ९१८१। ८९२५ चट . व्याज ४८/23 ४७ ६४|| ३० हवाला रघोजी भो रुपये २०००० वजा व्याज झा कार्तिक वद्य १३ ताा मार्गसीर्ष सुध ८ ताा रोज ११ दर सदे का २॥ प्रों रुपये रुपये १८३॥ ६२ १६४/- ९२ किता गुण गणोबा नारा २००० भाद्रपद वद्य ९ १३७|| झा ताा मार्गसीर्ष सुारा ८ मा माहे २॥ दरसदे का ३ प्राा का १५०, वजा १२।। बाकी १३७॥ २१३७॥ ९। मोत्ये जोडी पै. आदा गणेशपंत ५२ मोत्ये ५ २८ जोडी १ बाकी का १९८१६॥ ता ८००० होन ११८१६॥ रुपये नाणे ११। सोने 6४॥ ९१ २२२८॥ १४७ मोती १९८१६॥ १ एकंदर बेरीज २३७५॥ .

·२४ An account of Appaji Somavanshi Sarlaskar with the Vaidya Brothers, giving the names of persons for whom the money was paid. १ प्रतापजी सोमवंशी २ हवाला पदनसिंग ३ निंबाजी बायसे ४ यादी मोरेश्वर ५ हवाला रघुजी भोसले रु २०००० etc. No.42 श्री रामचंद्र ६ जाावल इसने आचैन अ.श्रावण शु.७१६६३ जुलै ९, १७४१ राजश्री बालंभट व विश्वनाथ भट वैद्य गोसावी यांसि सेवक चिमणाजी नारायण सचीव नमस्कार मा इसने बैन मया अलफ देणे रदकर्ज सेनवाद गु| गोवर्धनजती गोसावी रुपये २०० दोनसे देविले असेत देणे. छ. ६ जा लोवल अधिक श्रावण सुध सप्तमी. XX समाप्तिमुद्रा अष्टदल चौकोनी वधिरयं बार भाति Pant Sachiv asks Vaidya Brothers to pay Rs. 200 to Gowardhan Jati Gosavi in payment of the debt incurred from him. पत्रा १ सालवार. No.43 श्री+रामचंद्र जुलाई १७४१ आधिक श्रावण १६६३ सकलगुणपरिपूर्ण राजमान्य राजश्री श्री. बालंभट व राजश्री विश्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी यासि. पोष्य भगवंतराव रामचंद्र कृतानेक नमस्कार विनंती उपरी. येथील कुशल जाणोन, स्वकीय लेखन केले पाहिजे. विशेष. तुम्ही राजश्री संभाजी पडवळ व देवजी पवार या बो पत्रे पाठविली ती पावली. लिहिले वर्तमान कळों आले. महाराजांनी अभय वचन देऊन सी संभाजी पडवळ यांची रवानगी केली. त्याप्रमाणे आम्ही दसरियास महाराजांच्या दर्शनास येतो. कीर्त अपर्ति धणीयांची आहे. तुम्ही फेडीमध्यस्त आहा. लोकोत्तर यश घेणे. राजश्री फत्तेसिंग बावा व राजश्री रघोजी भोसले कर्नाटकांतून मोहिम करून आले. त्यांच्या दर्शनानिमित्य पंढरपूर पावेतों महाराज श्री यात्रेस ·जाणार, यैसें यैकिलें. मनसब विचार काये जाहाला तो लिहिला पाहिजे. राजश्री बलवंतराऊ प्रधान मोहिम करून नर्मदापार जाहाले म्हणोन वर्तमान आले. तरी त्याकडील काय वृत्त हे लिहिणे. या प्रांतीचे वर्तमान तरी, कोलापुरी धाकटे महाराज आहेत. गोंदजी भो यासि इमानक्रिया देऊन बेल-रोटी पाठऊन आणिले. त्यांचा विश्वासघात करून संताजी घोरपडे सिलेदार जिवे मारिले. घोडी पागेस लाविली. हत्यारे घेतली. हे वर्तमान परस्पर कळलेच असेल. यामुळे सिलेदारांनी येकवला करून कोलापुराभोंवतीं धामधूम मांडिली आहे. आम्हावर सौ. जिजाबाईसाहेब यांचा इतराजी आहे. पुढे काय परिणाम होईल तो पहावा. सर्व आधार महाराजांच्या पायाचा व भरोसा मानिला आहे. या संभाजी पडवळ यासि भाद्रपदमासी महाराजांकडे व तुम्हांकडे पाठवून देतो. कर्जदार जाहालो आहो. चिरंजीवाचे लग्न होणे आहे. याचे संकट महाराजांस व तुम्हांस असावे, आमचे अर्जित जाहलियाने तुमचे चाकरीस अंतर होणार नाही. आपल्या वडिलांची इमानक्रिया जतन करणे. चतुर शाहाणे लोकाप्रती विशेष काये लिहिणे. देवजी पवार या बो मेण वजन १. दाहा सेर पाठविले आहे. घेऊन पावलियाचे उत्तर पाठविणे. बहुत काये लिहिणे. कृपा करावी हे विनंतिपरहुजुर. Bhagwantrao Amatya writes to Vaidya Brothers the disturbed political condition of Kolhapur State in detail and says that he is not in the good graces of S. Jijabai and hence relies on the help of Shahu Maharaj and theirs also. He incurred debts and wanted money for the marriage of his son from them. १ सरकारी कामांत, फडनिशींत. २ बेल व भाकर ( खात्रीकरतां असावी). No. 44 श्री+रामचंद्र जुलै १७४१ अ. श्रावण १६६३ पुरवणी राजश्री बालंभट व राजश्री विश्वनाथ भट वैद्य स्वामी गोसावी यांसि : -- विनंती. उपरी पेसजी तुम्ही तरवारेविसी लिहिले होते. त्यावरून हल्ली राजश्री संभाजी पडवळ याबरोबर तरवार १ येक पाठविली आहे, घेऊन पावलियाचे उत्तर पाठविले पाहिजे. बेदरची आहे जतन करणे. आमचे उर्जित जालिया तुमची सेवा घडेल, देवा ब्राह्मणाची सेवा घडेल. कृपा करणे हे विनंति पर हुजूर. This is a supplementary letter writen by Bhagawantrao to Vaidya Brothers informing that the sword sent is worth preserving as it is made at Bedar.

·२६ No.45 २ १ ५ ५ १ श्री १४ जावळे अ. भा. १५/१६६३ जुलै १७/१७४१ फेरिस्त कर्ज येणें प्रो. मावले. ५० बालाजी विस्वनाथ चाफेकर ४० वाघोजी राऊत हवाला निा सुभानजी राऊत १२५ येसजी डोबर प्रतापराव सिलिंबकर ५ कासिराव सिलिंबकर ४० बालोजी ढवळा २६२ बावावान गोरी कात्रज बहिरजी सिलिंबकर ३० गंगाजी कंक तांदळाबद्दल २०० येसाजी सोनवणी नाहवोकर १०. येसजी सासवडा १० लक्ष्मण ज्यंबक ९॥ इभ्राम चरवेदार खंडो मल्हार नागली २ २ . २ ५ १ १ That is a list of persons who were debtors of Vaidyas and were iucluded in the list of debtors, printed on 21-1-1740, in the previous volume, No. 46 श्री अ. श्रा. वं. ५।१६६३ जुलै २१,१८४१ श्रीमंत वेदशास्त्रसंपन्न राजश्री बालंभट व तथा राजश्री विस्वनाथ भट वैद्य स्वामीचे सेवेसी. पोष्य हरि रघुनाथ जोग माो नादिवडे सांष्टाग नमस्कार विनंती येथील कुशल ता। अधिक श्रावण वदी ५ पावेतो समस्त सुखरूप असो. विशेष श्रीनारायणाचे तळे यास चिरे काढावयास हुनेरचंद लाविले आहेत. तयार करून तल्यासंनिध आणून ठेऊ. आणि स्वामीच्या दर्शनास यावे यैसा बेत आहे. भेटी होईल तो सुदीन. आपले घरी समस्त सुखरूप आहेत.' विषेश ल्याहावे तरी राा अनंतभट दामले मुखवचनें सांगतां विदित होईल हे विनंतिपर लक्ष. Hari Raghunath Jog accepts to execute the construction of a lake of Narayan near Tiveri harbour. १. कारागीर.

·No.47 श्री अ. श्रा. व.६।१६६३ जुलै २२,१७४१ वेदमूर्ति राजश्री बालंभट व राजश्री विश्वनाथ भट वैद्य स्वामी गोसावी यासि :- पोष्य कृष्णंभट नवाथ्ये कृतानेक नमस्कार विनंती उपर, येथील क्षेम. अधिक श्रावण वद ६ पर्यंत आपल्या दयेने क्षेम अप्तो. आपण दया करून बहुतां दिवसां पत्री परामर्श केला, यावरून बहुत संतोष जाहला. यावरून फुडे आमचे उर्जित आहे. चिरंजीव गोपाळभटांस राजश्री माहाराजांस भेटविले आणि करनदारांसही ताकीद केली म्हणून लिहिले, तरी सर्व अभिमान तुम्हांसच आहे. तुमचाच भरोशावर आलो आहों, तरी आमची लज्जा तुम्हांस आहे. मी ल्याहावेसे काय आहे. परंतु सूचना लिहिली आहे. करज- दारांशी त्यांशी तालुका नाही. माझें मजवर आहे. रुपया उगविल्यावर ठेवीत नाही. हरपनाळीवर दोन हजार होन ठेविले आहेत. ते चैत्रवैशाखांत आले तरी येतील. आणिखी अद्याप कोठे पैसा दिला नाही. या फुडे काय होईल ते पाहावं प्रस्तुत भक्षायाचे मानसिक आहे. सारांश, सर्व भरोसा तुमचा आहे. ज्याचा भरोसा होता, तो गेला. त्या मागे तुम्ही आहां. उचित असेल ते करा. कृपा कीजे हे विनंती. हेचि सा. रामचंद्रपंतांस नमस्कार लोम अप्तो देणे हे विनंती. Krishnambhat Nawathe writes to Vaidya Brothers that he would pay his debt on receiving back the sum of Rs, 2000 advanced to some persons at Harapanalli. He showed his gratitude fot taking every care of Gopalbhat, his younger brother. No. 48 श्री अ.श्रावण व०१२।१६६३ जुलै ता. २८,१७४१ शिक्का व मोर्तब पिंपळपानी दुहेरी चौकोनी श्री शंकराजी नारायण दस्तक सरकार राजश्री पंतसचीव ता. कमावीसदारांनी व चौकीदारांनी, जकाती व रहदारी लोकांनी व लोक किलेहाय व बाजे लोकांनी व शिलेदारांनी महालनिहाय अहंद सातारा तहत प्रांत कोकण मुहुर सन इसने आरबैन मया आलप राजश्री बालंभट वैद्य सन्निध राजश्री स्वामी यांचे खासगत कोठीचे बैल सर ५० पनास बा. १ परवाना, २ पासून. ३ पर्यंत, ·रेवसेट घारुट हे हरयेक जागा जाऊन हरजिन्नत खरीदी प्राप्त करून सरसाल खेपा आणितील त्यांस सुखरूप जाऊं येऊ देणे. मागी कोण्ही मुजा हम न हाण. जमातीचा तगादा न लावणे. छ. २५ जमादिलावल पाा हुशूल लेखना ( मोतं च ) वधिरयं माति मुमुद चार This is a permit granted by lant Sachis to Balambıhat oudering ollicers to give protection to his man Reet Ghare who with 50 bullocks is carrying purchased Goods from Sataca to Konkan. It is to be notedt Chimanaji Narayan used Shankaraji Narayan's seals. No. 49 श्री श्रावण शु. १२।१६६३ ऑगस्ट ११,१७४१ जमायेवज सा। इसने खो राजश्री बाळंभट व विस्वनाथभट वैध कले हाये. प्रतापजी सोमवंशी श्रावणमासामुध ११ जमा दुकानी रु. ७०० पैकी कर्ज गिरत्यन जमा रु. ४८५ बाकी देणे. आ जमा २१५ रुपये वेटराऊ गंगाधर मि।। श्रावण मुध मास वद्य १४ कर्ज रु. ११०० पैकी जमालेले. देणे रु. २६४० The account shows that Pratapji Somavansi and Vyankatrao Gangadhar Hanmante had incurred debts from Vaidya Brothers. १ अव्वल. No.50 श्री श्रा. शु. १२।१६६३ ऑगस्ट १२,१७४१ श्रीमंत राजश्री विस्वनाथभटजी वैद्य स्वामीचे शेवसी. विनंति सेवक रामचंद्र गोपाळ कृतानेक सा नमस्कार विनंति. ताा श्रावण सुध १२ पावेतों स्वामीचे कृपेंकरून क्षेम आसो. यानंतर काही कामाकाजाबदल सातारि- यासी आलो आहो. श्रीमंत राजश्री बालंभटबावा व मुलेमाणसें समस्त वाईस सुखरूप ·२९ आहेत. या विसाजी बलाळ जोग यांच्या पंधरा हजाराच्या दोन हुंड्या येथे केल्यात, त्या पावल्या. त्यांत लिहिलेत की, फुणियासी हुंडी दाखल होईल. त्या मितीस फुणि- यासी देणे. त्यास आमचे यैवज तेथे नाही. सातारियाचा साा फुणियांत न्यावा तरी दर सेकडा दीड लाा बटा पडतो, याकरितां नेतां नये. त्याणे साा आज पावेतों देणे राहिले आहेत. राजश्री लक्ष्मण बलाळ, फुणियासी सा जमा करून द्यावे, यांजकरितां चावांनी पाठविले आहेत. वरकड सविस्तर जखापा व राजश्री नारोपंत गेले आहेत, ते सांगतां विदित होईल. लोकांकडील यैवज वसूल होणे म्हणून वरचेवर आपली पत्रे येतात. दामले विजांतर जाहाले. गणेशपंत व माहादाजीराम व महादाजी कमलाकर तिघांनी आमची चाकी दहा राहिली ती व्यावी यैसे जाहाले. मागील आज दोन वरशाचा हिसेय होणे तो तैसाच आहे. राजश्री रत्नपारखी याकडील यैन गुंता वारून घेतला. राजश्री बाबूराव कोनेर यांणी आजपावेतों येक माा दिला नाही. परशराम नाा जोशी याकडील गुंता वारून घेतला. प्रतापराव सिलिंवकर यांजकडील पेशजी बोली जाहाली होती त्या प्रों वारून घेतले. खते दिली, राजश्री भिकाजी ना रास्ते याकडीलही गुंता वारला. वरकड काही थोडा बहुत किरकोली कोणाकडील गुंता उरकला. केसो कूष्णा सेंबेकर याजकडील तिसरी तकसीम यवज आला. वरकड येणे आहे. दरबारचे वर्तमान तरी यथास्थित आहे. याउपरी फुणियास सा देणे येविसी चिठी येकंदर न करणे. जर चिटी दिलीत, तरी हजारी पंधरा सा देणे पडतील. आपणाप्त सूचना लिी आहे याउपरी आपण खावंद आहेत. राजश्री प्रधानपंताकडील यैवज येणे, तो अद्याप आला नाही. यैसें वर्तमान आहे. आपण धंदावंदा काय केला हे कलो येत नाही. त्यास सविस्तर लिहावे. घर तयार जाहाले, ओटीवरील किलच्या जाहाल्या. घरांतील होणे आहेत. वरकड वर्तमान येथास्थित आसे. बहुत काय लिहिणे. कृपा आसो दीजे हे विनंति. हो राजश्री नाना उभयेतांस सा नमस्कार. कृपा करीत आतावें. तुमचे घरीं मुले- माणसे सुखरूप आहेत हे विनंति. हो गणेश बलाल दामले सा नमस्कार. आम्हांस येक मुसनाफ उत्तम व गेंद जोडी १ जरूर पाठऊन द्यावा हे विनंती. Ramchandra Gopal Karkare writes from Satara Vishwanathbhat who was at Naghur about the money transa crons and collections from Visaji Ballal Jog, Ganeshpant, Mahadaji Ram Damle, Mahadaji Kamalakar, Ratnaparkhi, Baburao Koner, Parashram Naik Joshi, Prataprao Silimbkar, Bhikaji Naik Raste, Keso Krishna Sembekar and Pantapradhan. The house probably at Wai was complete. १ वेगळे.

·३० No, 51 बी खत भी श्रावण व. १४।१६६३ ऑगस्ट २८,१७४१ हिसेब सा वेंकटराव गंगाधर सुा। इसने आईंन मया आलफ बी खत ११०० श्रावण वद्य १४ ३०० कार्तिक वद सप्तमी १४६॥ व्याज दर २ प्रों शा ता २४|| व्याज इशा ताा चैत्र चत्र सुध ९ माा माहे ७ मु माहे ४ रोज १५ या दर २ प्रमाणेला २७ वजा २. रुा १५९/- पंजा बारोत्रा १२॥ १४६|| बाकी सुघ ५ रोज ७ बाकी १२४६।। ३२४||1. १५७१।। माघ वद्य १० चिठी लक्ष्मण नाा केसकर चैत्र वद्य पंचमीस द्यावे. बांकी रुपये ४७११/- ८२८. हाली दिल्हे सदरहू खत माघ वद्य १० दुर्मति घेतले असे बाकी This is an account of Vyankatrao Gangadhar Hanamante with Vaidyas. He had taken money even in 1720 from Vaidyas as a loan ( see Vol. I, letter nos. 8 and 9 ). No. 52 श्री भाद्रपद १६६३ सपटंबर १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्ये राजश्री बालंभटबावा स्वामीचे सेवेसी. पो गोविंद सामराज व रामचंद्र सामराज कृतानेक साष्टांग नमस्कार विनंती. येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशल लेखन केले पाहिजे. विशेष स्वामींनी पत्र पाठविले ते पावले. लिा की, राजश्री विसाजीपंत जोग यास रुपये ३००० तीन हजार देऊन पाव. लियाचे उत्तर पाठवणे, म्हणून राजश्री भगवंतराम पाा. त्यास प्रस्तुत येथे गालेराच्या xxसाची निकड जाली आहे, यांजकरितां दसरियापर्यंत स्वामींनी कृपा करावी. भगवंतराम यास मनाचिटी पाठवावी. माहलीहून राजश्री यादवा ना येणार आहेत, त्या समागमें यैवज येईल ते समई आपणांस यैवज रुपये तीन हजार आपणास प्रविष्ट करूं. तूर्त मनाचिटी पाठवावी. आणखी सालमजकुरी रसदेस यैवज मागावा, तो मागत नाही. त्यास येक मास दया करून मनाचिटी भगवंतपंतांस पाठवणे. त्याने फारसी ·३१ खटपट मांडली आहे. त्याजला अगत्ये चिटी पाठविली (पा). कृपा असो दिल्ही पा। हे विनंती. Balambhat Vaidya sent Bhagwantran to get Rs. 3000 from Govind Samaraj. But he was unable to pay and wanted a month's time when he would get money from Yadaba Naik. No.53 ४ रजब श्रीआई आदिपुरुष भाद्रपद शु.५।१६६३ सपटंबर ४,१७४१ राजश्री विश्वनाथभट वैद्य स्वामि गोसावी यांसी सेवक जगजीवन परशराम नमस्कार. उपरी. सुाा इसने। आचैन मया आलफ. राजश्री विष्णु विश्वनाथ पंडित यासी रुपये ३००० तीन हजार तुम्हांकडील देविले असेत. देणे. जाणिजे छ ४ रजय हे विनंती. Jagajivan Parshuram (Pratinidhi) asks Vishvanathbhat to pay Rs. three thousand to Vishnu Vishvanath Pandit. Eran No.54 श्री भाद्रपद शु. ७/१६६३ सपटंबर ६,१७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री बालंभट व ता राजश्री विस्वनाथभट वैद्य स्वामि गोसावी सेवक कोनेर राम सा नमस्कार विनंती. उपरी येथील कुशल ता भाद्रपद शुध ७ पर्यंत मुक्काम नजिक श्रीरंगपटण. येथे सेनेसह येजमानासमागमें समस्त सुखरूप आसो. विषेश. तुम्हांकडील वर्तमान पत्र येऊन सांप्रत कलत नाही यैसे न केले पाहिजे. सदैव पत्र पाठऊन परामर्प करीत जाणे. यानंतर इकडील वर्तमान नी पत्री लिहिले आहे, त्यावरून साद्यंत श्रुत जाहलें असेल. पूर्वी आम्ही तेथे होतो, ते समई तुमचा व राजश्री मल्हारपंत यांचा हिसेब करून तुमच्या विच्यारे वारावे म्हणोन मारनिलेस सातारियास घेऊन आलो होतो, त्यास तुम्ही श्रीमंत राजश्री स्वामीसमागमें स्वारीघरोबर गेलेत. तेव्हां मारनिलेस बाा घेऊन आलो. यांचे जबानीवरून तुमचा हिसेय ठीक केला आहे, तरी हली यास कितेक कामकाजमुले सप्तरसीस पाठविले आहेत. तरी हिसे याचा तगादा यास न लावणे. आम्ही आश्विनमासी सातारियास आलियावरी तुमचा हिसेब वारून देतील. काही चिंता न करणे. आम्ही येऊ तोपर्यंत यासी कटकट कराल तर तुम्हांस आमची आण असे. कार्यास पाठविले आहेत. तेथे राजश्रीना वाटेल बावाकडील मामलांची बोली निमित्य यास पाठविले आहे. तुम्ही सा मोरोपंतास बोलावून यांच्या त्यांच्या विचारें मामलीयांची बोली करून घेणे. काही ·३२ त्यास यैवज देविला आहे, तोही यांचे तुमचे विचारें देऊन मामले करून घेणे, तों आम्हीही लवकर येतो. भेटीनंतर सविस्तर वर्तमान कळू येईल. दरबारचे कामकाज नित्य चितांत असूं देणे. बहुत काये लिहिणे हे विनंती. Koner Ram writing from the camp near Shrirangpattan assures Balambhat and Vishwanathbhat Vaidya that he would pay off Malharpant's loan with interest upon his return to Satara next month, and he should not trouble Malharpant Barne sent there for securing Mamlat for which you should take him to Moropant. No. 55 श्री भाद्रपद व. ४.१६६३ सपटंबर १७,१७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभट व विस्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी यासी :- सेवक महादाजी कृष्ण, हरि कृष्ण काणे सा नमस्कार, विनंति सु इसने आईन मया व अलफ, आम्ही सरकार नांदेडचा मामला सरदेशमुखी वगैरे केला. त्यासी तुम्हांकडून निमे मामल्याची निशा करविली; परंतु राजश्री भास्करपंताचा कागद राजश्री कोन्हेरपंत यांसी आणून देऊ. सदरहु मुदती प्राा निशा तुमची करऊन आजिपासून तीन महिनेयांत देऊ. सके १६६३ दुर्मति संवत्सरे भाद्रपद वद्य चतुर्थी, लिा सही हे विनंति, मुदतीस निशान करूं, तरी सावकारी निशा करून देऊ. हे लिा सही. साक्ष धोंडो अनंत जोग मोरो बलाल दामले गणो राम कोलटकर तुकोराम डिंगणकर Mahadaji Krishna and Hiari Krishna Kane agree to farm the Sardeshmukhi, Sahotra and Babati of Nanded and request Balambhat and Vishvanathbhat to accept guarantee for payment of half the amount within months. 3 No. 56 श्री १७ रजब भाद्रपद व. ४११६६३ सपटंबर १७,१७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभट व विस्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी यांसी सेवक महादाजी कृष्ण, हरी कृष्ण काणे साा नमस्कार विनंती. सुाा इसने आर्दैन मिया व अलफ. राजश्री रामाजी ना वाकडे यांजकडून मामला सरकार नांदेड येथील सरदेशमुखी व साहोत्रा व बाबतीचा मामला मक्का केला, त्याजपैकी रसद खत आलाहिदा दिल्हे असे. बाकी बाकी रुपये बीता पौश सुध ११ रुये चैत्र सुध ११ रुपये ७७५० ८००० ·येकूण पंधरा हजार सातसे पनास. सदरहु मुदतीप्रों देऊ. मुदतीस पुढे राहिले (तर) व्याज दरमहा दरसदें सा २॥ अडीच प्राों देऊ. सदरहू बाकीची मनोति दरसदें ना ५ पांच कबूल केले आहेत. हे सदरहू बाकीचे मितीप्रमाणे देऊ. सके १६६३ दुर्मति संवत्छरे भाद्रपद वद्य ४ छ १७ रजबु बी महादाजी कृष्ण काणे. लिगा सही. साक्ष लिा मोरो बलाळ दामले १ गणोराम कोलटकर १ धोंडो अनंत जोग तुकोराम डिंगणकर No. 57 श्री भाद्रपद व.५ ते अमावास्या १६६३ सपटें. ८ ते १८,१७४१ याद येणे निा सेनासाहेब सुभा ७३० चिटी पोतांपैकी. पाच लक्षपैकी ५०० रामदास परली ९००० भरणा सरलष्करपैकी ४००० पेसजी रुपये ६००० पैकी ५००० हाली सरलष्कर का ३५००० पो २०० ९००० व्याज १८० कार्तिक वद १३ ताा पाौ शुध १३ यो। माहे १।। साा ६००० पो दर २ प्राा २० का ४००० पौ. २०० १०४३० राघोपंत राजवाडे याबा देणे. ३०० पालखीचे यैवी साज पालखीपैकी येणे २०० रोजमरा भोई दोन माहा २ These entries of payments are found in the monthly accounts of Vaidyas for Bhadrapada from which the date of the paper is fixed.

·३४ No. 58 नकल श्री भाद्रपद वद ७/१६६३ सपटंबर २०,१७४१ राजश्री रामाजी नाईक वाकडे गोसावी यासी. आश्रित पुरुषोत्तम भट सेवडे आसीरवाद विनंती. उपरी राजश्री माहादाजी कृष्ण व हरी कृष्ण काणे यांणी तुम्हांकडून सरकार नांदेडी येथील बाबती वगैरेंचा इजारा केला. पैकी रसद परभारी मानिले यांणी दिली. बाकी बाकी आम्ही भरली आहे. रुपये १५७५० पंधरा हजार सातशे पन्नास येणे प्रों तुम्हांस देऊ, बी. ७७५० माघ सुद १ प्रतिपदा ८००० वैशाख सुद १ प्रतिपदा शके १६६४ १५७५० एकून पंधरा हजार सातसे पनास सदरहू मुदतीप्रों तुम्हांस देऊ. सालदरम्याने मामलीयासी घालमेल जाहली तरी रुपया ठेवणार नाही. मिति शके १६६३ दुर्मती सवछरे भाद्रपद वदी ७. हे लिहिले सही. सदरहूस उगवणी बालभठ व विश्वनाथभट वैद्य. सदरहु मुदतीस हा मारनिले देतील, न देत तरी आपण देऊ. सदरहु मुदतीला लिहिल्याप्रो देऊ. Purushottambhat Shewade writes to Ramaji Naik Wakade that he will pay Rs. 15,750 on account of the revenue of Babati of Nanded before next Vaishakha, on any account, though the revenue of Nanded is not recovered. The Vaidyas have stood surety for it. No.59 श्रीशंकर भाद्रपद वद ७/१६६३ सपटंबर २०,१७४१ वेदमूर्ती राजश्री पुरुषोत्तम सेवडे स्वामी गोसावी यासी. पो बालंभष्ट व विस्वनाथभट वैद्य. कृतानेक नमस्कार विनंती उपरी. राजश्री महादाजी कृष्ण व हरी कृष्ण काणे यांणी राजश्री रामाजी नाईक वाकडे याकडून सा नांदेड येथील बाबती व सरदेशमुवी व साहोत्रियाचा मामला केला आहे. त्याची बाकी आम्ही कबूल केली आहे. हा १५७५० पावणेसोला हजार देणे, ते येणेप्रों रुपये तुम्हांस देऊ बी. ७७५० माघ सुध १ प्रतिपदा ८००० वैशाख सुध प्रतिपदा शके १६६४ दुंदुभी सवछरे १५७५० टीप:-रामदासस्वामी म्हणजे चाफळचे त्या वेळचे मठाधिपति श्री. लक्ष्मणबावां (नाना) असावे. हे बावा, श्रीसमर्थांचे बंधू गंगाधरयावा यांचे नातू होत.

·एकूण पावणेसोला हजार रुपये मुदतीप्रो आपण तुम्हांस देऊ. शक १६६३ दुर्मती सवछरे भाद्रपद वद्य सप्तमी सुहर सन इसने आरचैन मया व आलफ. सदरहूपों बाकी- चिटी तुम्हांकडून रामाजी ना वाकडे यासी देविली आहे. तरी मुदती प्रो का तुम्हांस + देऊ. हे लिहिले सई हे विनंती. Vaidya Brothers undertake to pay Babati, Sardeshmukhi and Sahotra of Nanded, if not paid by Kane Brothers, to Wakade for Purushottumbhat Shewade. The transations, being intricate, are worth studying. No. 60 भाद्रपद १६६३ सपटंबर १७४१ श्री+राजाशाहूप्रा श्रीमन्माहाराज क्षत्रियकुलावतंस राजश्री छत्रपतीसाहेबांचे सेवेसी. सेवेसी. विज्ञापना. उपरी येथील क्षेम तागायेत भाद्रपदपर्यंत साहेबांचे कृपावलोकने करून सेवकाचे वर्तमान कुशल असे. विशेष. सेवके वारंवार उदंड पाल्हाळ अनुपति, आपला सर्वस्व अपहार केला, कर्जदार जालों, येसे सेवके लिहिले. अर्ज केला. तथापि महाराजास खरे सत्य भासत नाही. आम्ही ब्राह्मण, लोकी इलाज काय करावा ! दरबारी राज्यांत वेदाद जाहाली. सत्यधर्म, गजनीति, कदीम पाया मोडला. आम्ही लोकी दुःख कोणाजवळी सांगावे? अर्ज कोणाजवळी करावा? ही आज्ञा करावी. येकमुखी राज्य जाहाले. महाराज थोर, वडील, समर्थ, सर्वांचा प्रतिपाल करीत आहेत. वेडे, बागडे, पंगु, आदिकरून निकामी आहेत, त्यांचा सांभाल महाराजांनी केला आहे. अन्नवस्त्र देऊन आदर होत आहे, म्हणून माणूसमात्र धावोन महाराजासंनिध येत आहेत. आम्ही पांच पिढ्यांचे कदीम जुने ब्राह्मण, चाकर, सेवेला आहो. आमची सत्ता महाराजांचे पाया- जवली आहे. येकवेळ संनिध पायाजवळी येतो. चिरंजीव मुलांस अन्नवस्त्र धावे, कर्ज फेडावें, स्थापना करावी. नाही तरी डोईस राख घालून महाराजांचे नांव घेत देशांतर जाऊं. यैसा अर्ज आहे. सीमा जाली. सविस्तर राजश्री सिवाजीपंत पाठविले आहेत, अर्ज विनंती करितां + श्रुत होईल. राजनीति, राजधर्म, वडिलवडिलांची परंपरा, कदीभपाया (यांचा) शोध करावा आणि आमची दाद करून सदये चित्ते अन्नवस्त्र देऊन उर्जित करावे. महाराजांचे राज्यांत वडिलवडिलांनी चोरी, चाहाडी, हरामस्वोरी कांही केली नाही. निष्टेनें, मर्यादेने चाकरी केली आहे. उतलो माजलो नाही. देवब्राह्मणाचे घर, साहेबाचे नेवाजीस आहे. उपेक्षा न करितां दया करून सांभाळ करावा. ईश्वरास हे गोष्ट मान्य आहे. परमेश्वर उत्तरोत्तर कल्याण करील. महाराजांनी अवकृपा केली, उदास धरिले, पायाने लोटोन दिले तर पृथ्वीत अपकीर्ति होईल. आम्ही ब्राह्मण आहों. महाराजांचे नांव सांगत मुलकांवर देशांतरें १ दारिद्य. २ आश्रित, मेहेरवानीतले ·३६ जाऊ. आमचा वगवसिला दुसरा दरबारी कोणी नाही. अर्ज करणार कोणी नाही. महाराजास करुणा, दया, माया आली पाहिजे. सत्यंजय यैसें आहे. आपले विरुद राखावें हे विज्ञापना, लक्षशा. This letter is written by Bhagwantrao Amatya to Shahu, describing his woeful condition in flowery language. The Marathi paper is worth reading. . No. 61 अश्विन शु॥ १६६३ सपटंबर १,१७४१ श्री+राजा शाहूप्रसन सेवेसी विज्ञापना. अर्जी महाराज. आमचे देव, धनी, कल्पवृक्ष, मूलपुरुष, मायबाप. आम्ही लेकरें. वडील परंपरागत वंशपरंपरेची लाविली झाडे, यैसें असोन उपेक्षा करून पायाने लोटव्हे यैसे नाही. अन्नवस्त्र, हुदा, सरंजाम देऊन अभयवचनपत्रे श्वहस्ताक्षरे दिली आहेत, त्याप्रों सदये चिर्ते कृपा करून चालवावे. ॥ दीनबंधु, ब्रीद भले जरी तुवा बांधिले, तन्हि का आम्हां उपेक्षिले ? जळ बुडवी पाषाण, जळकष्टं तारी पूर्ण, आपण वादविले म्हण- उनी ॥ उदकी हा अभिमान, तूं तरी जगजीवन, आम्ही भावे आलो शरण. ॥ यैसा अर्थ आहे. आपल्या विरुदास अन्यथा न करावें. वरकड सर्वोस राज्यांत महाराजासंनिघ पोट भरावयास जागा आहे आणि आम्हांस ठाव नाही! तेव्हां दिनानाथ, दीनबंधू या येशकीर्तीस लोकोत्तर हासे होते. महाराजांचे पायाचे वतनदार, कदीम, ब्राह्मण सेवक आहो. वतन उछेदन करावा. दत्तं श्वयं, हारिणा दिले, ते परतून न ध्यावे, हजार अन्यायें असिलेवर महाराजांचे मुद्रांकित आहो. संभाजी पडवळ अर्ज करितां विदित होईल. हे विज्ञापना, लक्षशा. The letter describes in strong language how Bhagawantrao is reduced to poverty on account of his Vatan being stopped by Shahu. The whole handwriting of this letter is of Bhagwantrao. No. 62 आश्विनशुद्ध १६६३ सपटेंबर १७४१ श्री+राजाशाहप्रा सेवेसी विज्ञापना. उपरी येथील वर्तमान. तागायेत अश्विन शुध पर्यंत माहाराजांचे कृपा- दृष्टी करून सेवकाचे वृत येथास्थित असे विशेष. साहेबी कृपाळू होऊन संभाजी पंडवळ व रा सिवाजीपंत या बराबर आज्ञापत्र सादर जाहाले. मस्तकी वंदून सनाथजालो. महाराज आमचे देव, धणी, वडील, मायेचाप. याजस्तव वारंवार विनंतीपत्रे लिहून अर्ज करीत असतां, ब्राह्मण लोकांची, आमची दाद जेव्हां नव्हे. (तेव्हां ) हिंदुपत व दीनबंधू या विरुदास आपकीर्ति दिसून येती. आम्हा ब्राह्मण लोकांची उपेक्षा महाराजांनी करावी, केदीम + १ पुरातन, प्राचीन ·आपले परंपरेची लावणीची झाडे मोडावी यैसे नाही. महाराज कल्पवृक्ष आहेत. चितिले फळ द्यावे. निजभक्त, सेवक शरणागत आहेत, यांचा धावा महाराजानी करावा. संकट वारावें, अभयेवचन सत्य करावे. दारिद्यदुख दूर करावे. अनमान असेल तर तैसीच आज्ञा करावी. येक वेळ दर्शन घेऊन श्रीयात्रेस जाऊं. मानिले अर्ज करितां विदित होईल. हे विज्ञापना लक्षशा. Bhagwantrao writes to Shahu Maharaja of his woeful condition as regards money and says in despair that he intends to go to Kashi if his personal visit proves useless. अश्विन शुध No. 63 श्री शुध ५।१६६३ आक्टोबर ३,१७४१ राजश्री भिकाजीराव विचारे गोसावी यासि. छ अखंडित लक्ष्मी आलंकृत राजमान्य श्री महादाजी कृष्ण काने रामराम. उपरी येथील कुशल ता आश्वीन सुध्ध पंचमी जाणौन स्वकीये लेखनाज्ञा केली पाहिजे. विशेष बहुत दिवस तुम्हांकडील वर्तमान कळत नव्हते, त्यास हाली राजश्री नारोपंत आले, त्यांणी सविस्तर वर्तमान सांगितले. त्यावरून बहुत समाधान जाहाले. यानंतर श्रीआदिते. श्वराचे देवालय बांधावयाचा बेत आमचा आहे, त्यास पेशजी राजश्री विश्वनाथभट वैद्य यास लिहिले होते. त्यावरून याही किरिस्तावाचे पदरी पैका घालून काम लाविले आहे. त्यात तुम्ही तेथे आहा तरी देवालय सिघ होय तें केले पाहिजे. श्रीदेवलास लाकडाचा सरंजाम पाहिजे, त्यास खांब व पाट्या यांचा सरंजाम गावांतून व आणखी हरकोठे तलास करून दिल्हा पाहिजे. हे काम तुमचे आहे. आम्ही सर्वप्रकारे तुमचे पदरीचे असो. देवळास जो सरंजाम पाहिजे तो करून घ्यावा, बहुत ल्याहावें यैसा अर्थ नाही. सूचनार्थ लिहिले आहे. तुम्हा कारण तिबेट व पासोडी ताडपत्री १ येकूण सणगें दोन पाठविली आहेत, + घेऊन पावलियाचे उतर पाठवणे. लिहिल्याप्रों कार्या करून सत्वर काम करणे, बहुत काये लिहिणे हे विनंती. Mahadaji Krishna Kane undertakes to build a temple of Aditgeshwar at Varavde near Jayagad; the work was to be done by Christian artizans, as probably all that class of workers was converted by the Potuguese. He requests Vichare to help in this work of building the .temple by procuring wood etc. ते १ पागोटें. २ रंगाचा पाढऱ्या चौकटीचा शेला. पाट्या-फळ्या, ·३८ No. 64 श्री १६६३ १७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभट वैद्य स्वामीचे सेवेसी सेवसी प्रतापजी हैबतराऊ सिलिमकर देशमुख ताा गुंजणमावळ सा दंडवत विज्ञापना. येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशल लेखन आज्ञा केली पाहिजे. यानंतर संभाजी कदम याजबरोबर आज्ञापत्र पाठविले तेथे रुपयाविशई कितेक विशदें पत्र लिहिलेत. कळले. यैसी यास अगोटीचे दिवस. येणेकरून सर्व गोष्टी प्रतिकूल व चिरंजीव राजश्री कानोजीराऊ लष्करास गेले ते अद्याप आले नाहीत, यास्तव च्यातुर्मास जालियावर आम्ही सेवसी येऊन स्वामीच्या देणियाचा भाग वारून. तोपर्यंत च्यार महिने आम्हांवर दया केलिया सेवकाचा समये रक्षिला यैसे होते. याकरितां स्वामीचे सेवेसी विनंतिपत्र लिहिले आहे व आम्हांवर जमानिक पडली, येणेकरून सेवकाचे साहित्य बहुतसें जालें तें सेवेसी लिहितां पुरवत नाही. दरशनानंतर सेवेती निवेदन होईल व आमचे वर्तमान संभाजी कदम सांगतां विदित होईल. सेवेसी श्रुत होये हे विज्ञाप्ति. जमानिक-जबाबदारी. Pratapji Haibatrao Silimkar of Prant Gunjanmaval informs Balambhat Vaidya that he would arrange to pay the debt after the return of his son Kanojirao from the war, who is expected to return after Kartik. No. 65 श्री १७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभट व विस्वनाथभटबावा स्वामीचे सेवेसी सेवक प्रतापराऊ सिलिंबकर देशमुख ताा गुजणमावळ रामराम विनंतिउपरी येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशल लेखन करावयासि आज्ञा केली पाहिजे. विशेष तुम्ही अकलमहमद याजबरोबर पैकियाविसी कागद पाठविला, तो पावला, लिहिला अर्थ कलो आला. अकलमहमद याजबरोबर रुपये ५० पनास पाठविले आहेत, व बाकी का १५० राहिले ते अमवस्या जाहलियावर पाठऊ. पनास रुपये घेणे, वारंवार भसाला करावा यैसे नाही. पैका जो मिळे तो पाठऊन देऊ. बहुत काये लिहिणे. कृपा लोभ असो दीजे. सेवेसी श्रुत होये हे विनंती. वाबदलाचे काम विल्हें लागत नाही. तरी आपण तेथे आहेत विल्हेस लाविले पाहिजे. विशेष ल्याहावे तरी आपण सुज्ञ आहे. हे विनंती. Pratapji Silimkar of Bhor State pays Rs. 50 with Akalmahamad (Vaidya's servant).

·३९ No.66 श्री कार्तिक शु. ७१६६३ नोवेंबर ४,१७४१ सुरा इसने खाा राजश्री वैद्य हा आ ता अखेर वर्च- गा वाराणसी बाा सकूवाई कार्तिक मास सुरा ७ ५०० सुा ७ हुंडी पुरुशोतमभट नि २१०-सु८राा वारा. णसीस ११० ब्राह्मण १०० रोख बा २१० ७१० खा-खाजगत रा-रवाना आ-अव्वलसाल Private account of Vaidya Brothers containing the statement of money-given to Sakhubai, the widow of Bhaskarbhat when she went to Kashi. No. 67 श्री कार्तिक शु॥ ८॥१६६३ नवंबर ५,१७४१ खाा रा. वैद्य ज्ञा अवलसाल ताा अखेर सुा इसने खर्च मल्हारजी सावंत कार्तिक रुये. २५ वद ३ दुकान पै . २५ रुये-रुपये विस्वनाथभट वैद्य कार्तिक मास रुये. मार्गसीर मास रुये. ५००० मा ८ आदा अंतोबा ४००० सुा६ चिटी रघोजी ना भिडे बाा सरलकर भोसले वाः २०००० यो भो पैकी रुये. ५००० ४००० This account gives transactions of Vaidyas with two impor. tant persons Antoba Bhide & Raghuji Bhosle.

·No.68 श्री कार्तिक २० १४११६६३ नोव्हेंबर १५,१७४१ ते आषाढ शु. ११६७२ जून २३,१७५० अखेर हिसेब राजश्री रघूजी भोसले सेनासाहेब सुभा सुभा इहिदे खमसैन मया आलफ ताा प्रमोद सबछरे जेष्ठअखेर यैन मुदल व्याज दर २ १०००० २०६७९ २५००० १८८१६॥ ५००० ४४६० ४२०० ५००० ३०४३ शके १६६३ दुर्मती सवछरे कार्तिक वध ४ ताा मु माहे १०७४१२ शके १६६६ रकाक्षी सवछरे वैशाख सुध १२ ताा मुमाहे ७३४१९ शके १६६८ क्षय सवछर आस्वीन सुाा १३ ताा मु माहे ४४४१८ कंठी मोत्ये सरसुधां सन सबा शके १६६९ प्रभव मागसार वद्य ३ मु३०४१३ शके १६६९ प्रभव सवछरे मार्गसीर वध १ मा माहे ताा मु माहे ३८४१५ शके १६६९ प्रभव फलगुन वद्य १ ताा मुा माहे २७॥ सन सबा प्रतिनिधि शके १६७२ प्रमोद सवछर आषाढ सुा १ यैवज निा विसाजी बलाळ जोग १३०५९॥ ७९६६॥ ८००० ४४०० ६००० १०००० . ८६२५९॥ ५९३६५ यैन मुदल व्याज दर २ १००० १४३० १८४२० १५९५०|| भरणा उटनूर चादे रुक्ताक्षी सवछरे आषाढ सु १५ मुाा माहे ७१|| शके १६६८ क्षय सवछर कार्तिक वद्य ७ मा माहे ४३४९ २०४६६ पैकी सूट २०४६ बाकी शके १६६८ क्षय माघ सुा १० ता मुरा माहे ४०४२० १३५०० सूट १३५० बाकी १३१५० ९८८२ ·४१३४ ६६१॥ ३६० शके १६७१ शुक्ल सवछर कार्तिक सुा १ का १०००० पैकी आदा रुपये ४३०० वजा हुंडणावळ बाकी सा १६६ बाकी ताा मुा माहे ८ शके १६७१ शुक्ल पौस्य १ ताा मु माहे ६ सुा १ प्रमोद ताा मुदत माहे १ शके १६६६ रक्ताक्षी आषाढ सुा १ ताा मुग माहे ७२ मा तुळजोराम बाा प्रतिनिधि सन सबा शके १६७१ शुक्ल पोष्य १ मोहरा ता जेष्ठ सुा ३००० १५०० ३० ७२०० ६००० ८४० १००110 मुा माहे ६ ५२०४४ ३५६१५ बाकी इहिदे खमसैन प्रमोद आषाढ सुा १ यौ। मुंदल ३४२१५॥ व्याज २३७५० १९७९॥ वजाबारोत्रा ये बाकी रुये २१७७०॥ ५५९८६॥ This is an account of the sums of money paid to Raghuji Bhosle from 15th November 1741 to 23rd June 1750 and the sums recoverd from time to time in the intermediate period by Vaidyas and showing in the end the balance due from him after. calculating the interest in both ways. This contains the sums of Rs. 10,000 and 25,000 paid to Bhosle for the release of Chandasalieb which on 13th April 1744. There is also in the papers a list of 7 conveyance deeds executed by Raghuji on account of the loan of these sums. took place ·श्री. श्री शाहुराज No. 69 श्री का. व. १३।१६६३ मवेयर २५,१७४१ शिक्का मोर्तय अष्टकोनी दुहेरी पंदांभोजनम (शिक्यांत जशा ओळी व अक्षरे आहेत रायित चेतसा बि त्याप्रों दिली आहेत) बात्मजस्य मुद्र षा राघवस्य विराजते आज्ञापत्र सेनाधुरंधर विश्वासनिधि राजमान्यराजश्री रघोजी भोसले सेनासाहेब सुभा ताा मोकदमांनी ताा च्यार ठाणे पाा येदलाबाद सुभा इसने आर्सेन मया अलफ. ताा मजकूर पेशजीच्या मुकासियाकडून दूर करून सालमजकुरी राजश्री विस्वनाथ रघुनाथ यांसी पालखीचे बेगमीबद्दल मुकासा दिल्हा असे. तरी तुम्ही यांसि रुजू होऊन ताा मजकूर- चा माल घ सायेर व जकात, कुलबाब, कुलकानू मुकासबाबेचा वसूल मारनिले. कडे सुरलित देणे. जाणीजे छ २७ रमजान मोर्तब सुदं. मोर्तब सुद An order of Senadhurandhar, Raghuji Bhosle, to Mokadum, informing that Vishvanathbhat is granted the Mokasa of Charthane for covering the expenses of a Palanquin (916t) and also other haks. No.70 श्री का. व. १३।१६६३ नोवेंबर २५,१७४१ अष्टकोनी दुहेरी रघूजीचा सिक्का व मोर्तब मा अनाम देशमुख व देशपांडिये पाा येदलाबाद यांति रघोजी भोसले सेनासाहेयसुभा सुमाइसने आचैन मया अलफ ताा व्यारठाणे पा मजकूर पेशजीच्या मुकासियाकडून दूर करून साल मजकुरी राजश्री विस्वनाथ रघुनाथ यांसि पालखीचे बेगमीयदल मुकासा दिल्हा असे. तरी तुम्ही यांसि रुजू होऊन ताा मज- ·कूरचा माल व सायेर व जकात, कुलबाब, कुलकानू , मुकास बायेचा वसूल मारनिलेकडे सुरलित देणे. जाणीजे छ २७ रमजान मोर्तब सुद बार मार्तब सुद An Order of Raghuji Bhosle to Deshmukhs and Deshpandes of Yedalabad Paragana, informing, as stated in No. 69. No. 71 सिका असे श्री कार्तिक व.१४/१६६३ नोवेंबर २६,१७४१ नकल बमोजिच असल कर्जरोखा शक १६६३ दुर्मती नाम सवत्छरे कार्तिक वद्य १४ चतुर्दसी तदिने धनको नाम राजश्री बालंभट व विस्वनाथभट वैद्य यांसि. रिणकोनाम रघोजी भोसले सेनासाहेब सुभा. आम्ही तुम्हापासून कर्ज घेतले मुदल रुपये १०००० दहा हजार यासी व्याज दरमाहा दरसदे का २ दोनचा करार केला आसे. व्याज व मुदल, जाले मुदतीचे हिसेवसुधां वारून देऊ. हे खत लिहिले सही मोतच असे. This is a bond of debt of Rs. 10000 with interest, executed by Raghuji in favour of Vaidya brothers. No. 72 श्री मार्गशीर्ष शुथ १११८६३ नोवेंबर २७,१७४१ राजश्रियाविराजित राजश्री बालंभट वैद्य स्वामी गोसावी यास. पोष्य बापूजी गणेश जोग साष्ट्रांग नमस्कार विनंती उपरी. येथील कुषल ताा मार्गसीर सुध प्रतिपदापावेतों समस्त सुखरूप असो. स्वकिये खुसाल लेखन करावयासी आज्ञा केली पाहिजे. विशेष यंदा सेतेभातें, ये प्रांतींची मेली. लोक तजावजा जाले आहेत. आमचे गावींची तो अगदी मेली. तशामध्ये खारीची सेते तो कापावी न लागत, यैसी जाली. आमची खासगत होती, ते गवत मात्र जमा करून ठेविले आहे. दाणा निर्माण होणार नाही. अर्धेलीच्या खारी आहेत, त्या कापीत नाही. लोक म्हणतात की, गवता- करितां कापा म्हणाल तरी कापूं. भात होईल तें सारेच तुम्ही घ्या, येसे म्हणतात ; परंतु अद्याप कोणी कापीत नाही. आपणास कलावे, म्हणून लिहिले आहे. तांदुलाविसी पत्र पाठविले, तरी प्रस्तुत श्राहीचे दिवस, घरात शाकार भातेण नाही. याकरितां कोठे तांबेटी काढावी लागत्ये. याजकरिता आठ दिवस लागतील. पंधरा दिवसा तांदूल करून खाना करितो. कळावे म्हणून लिा आहे. बहुत काय लिा लोभ असो दीजे हे विनंती. हो पो गोविंद हरी जोग साष्टांग नमस्कार विनंती. आपण दया करून पांघरावयास सकलाद दिली होती, परंतु कृष्णंभट काले यांच्याने वोझें न ये म्हणून भट सांगत होते, यैसी यासी हली वाणी संदखोलचा गेला आहे. याजपासी दिली तरी आम्हास पोचेल.

·यहुत ल्याहावे, (से: ही.) सर्व प्रकारे भरवसा स्वामीचा आहे. तेथे फार काय ल्याहावें. कृपा निरंतर असो दिला पाहिजे हे विनंती. Bapuji Ganesh Jog of Nandiwada describes to Balambhat Vaidya the disappointing condition of crops in the Konkan, the season being unfavourable. Govind Hari Jog requests to send the woollen garment which, Krishnambhat Kale, owing to much luggage, did not bring, with the Sankhol merchant who has gone to Satara side. No. 73 मार्ग. श्री शु. १११६६३ नवंबर २७,१७४१ हिसेब राजश्री संकराजी प्रभू दिा राणोजी भाो सुहूर सन इसने अबैंन मयाआलफ जमा रुये. ५० या खत रौद्र कार्तिक २ १२॥॥ व्याज ता मार्गसीर्ष मुा माहे दुर्मती सवछरे माहे १३ यैन माहा १ श्रावण अधिक सुध १ १४ दरसदे हा २ प्राों दरमहा का १ प्राों का १४, वजा बारोला का ११, बाकी ६२॥ गा गणेशपंत दामले मिती मार्गसीर्ष सुघ १ दुर्मति. रुपये ५० बाकी येणे रुपये १२॥ माघ सुध ८ जमा १२ दुकानी असे. बाकी रुपये || सोड बाकी. An account of money transactions between Ranoji Bhosale's agent, Shankraji Prabhu and Vishwanathbhat, १ एक प्रकारचे शाकारण्यास उपयोगी गवत, ·No. 74 श्री मार्ग. शु. ५।१६६३ डिसेंबर १,१७४१ २ खो गा वैद्य खर्च खेरीज मु गा विस्व- सुा। इसने नाथभट वैद्य मार्गसीर्ष मास पौष मास सुघ ७ गा देहूर गुा कुसाजी 61 सुध ५ मिठाई २२ सुध ८ मोती कंठीस २॥ वद्य ३ न्याहाली गावद्य ४ न्याहाली सिलई वद्य ११ जोडा पायपोसाचा ३॥ सुध १५ ता। १ सा देहूर गुणा गिरी ९/ ३ २५||| फालगून मात मुध ९ ताा वद्य ८ औषधे गुा नारो अनंत मोघम आणविली E mr चैत्र मास वैशाख मास ॥ सुध ५ ताा ८ पायपोस जोडा. वद्य ६ ताा ११ जोडा पायपोस सुध १ ताा २ मा नेरे गुण मिरास्वान १ १|| This is an extret of a ledger of Vishwanathbhat, giving things included in Ksherij Mushahira ; ordinarily Mushahira means remuneration, Kherij Mushahira includes also things, such as pearls, sweetmeats, bedding, etc. This also gives a hault of Vishwanathbhat at Nere. No.75 श्री छ ११ सवाल. मार्गसीर शु. १३।१६६३ डिसेंबर ९,१७४१ राजश्री आबाजी रघुनाथ कमाविसदार काा खेडेबारे गोसावी यांसि. छ अखंडितलक्ष्मी आलंकृत राजमान्य स्नो बसवंत राऊ बासखल रामराम सुहुरसन इसने आबैन मयाअलफ. राजश्री बालंभट वैद्य याचे तांदूळ सिंहगडाखाले १ खासगत. २ लहान गादी.

·४६ आहेत. ते आणावे लागतात. यावदल पेठ सिवापूर येथील वाण्याचे बैल सुमार ५० पनास, भाडे करून देऊन, बैल तांदूळ भरून आणितील ते गोष्टी करणे. उजुर न करणे. रास्ती भाडे घेणे. जाणिजे, छ. ११ सवाल. तांदूळ सिंहगडाखालून पेठेत आणितील, तेथून माडेच्या बैलावरी तांदूळ भरून रवाना करणे. जाणिजे बहुत काये लिहिणे. श्री. राजा शाहुच. रणी तत्पर व सवंत राऊ निरंतर शिक्का व मोर्तब अष्टकोनी दुहेरी मोर्तब सुद Baswantrao Khaskhel orders Abaji Raghunath, Kamavisdar of Khedebare, to arrange to take rice to Balambhat Vaidya by engaging oxen with resonable rent to carry the loads. सुा इसने No. 76 श्री मार्ग, शु. १५/१६६३ डिसें. ११,१७४१ खाा राजश्री वैद्य शा अवलसाल ता अखेर, खर्च रुये परवानगी राजश्री स्वामी मार्गसीर मास पोष मास रुये १० सुध १५ आदा रामाजी २ खंडोजी भोई रुये दुकान पैकी अनंत पाा आंगठी भट जी दुकान पैकी ८ येमाजी भोई दुकान पैकी १ बाजी खिजमतगार दिा रत्नाकरपंत रुये . १० गंगाधर परशराम सोमण चाकर दिा सा येमाजीपंत याजपासून सिकारांत सा विस्वनाथभट वैद्य यांनी घेतले हाा ४॥ पैकी आदा वैशाख वद्य ३० रुये ४. This Khata named Parawangi Rajashri Swami is peculiar and requires explanation. The meaning of far is very comprehensive. It means on behalf of ', .for'. It seems Vishwanathbhat was fond of hunting.

·No.77 श्री १५ सवाल मार्ग. व. २११६६३ डिसें. १३,१७४१ राजश्री महादाजीपंत काणे दाजी गोसावी यासि. - अखंडितलक्ष्मी अलंकृत राजमान्य भो भिकाजीराव विचारे कृतानेक रामराम विनंति, उपरी. येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशल लिहीत गेले पाहिजे. विशेष तुम्हांकडून बहुत दिवस वर्तमान कलों येत नाही. तरी स्नेहाचे जागा उचित नसे. आपण श्रीआदित्येश्वर मौजे वरवड़े येथे श्रीचे देवलाचे काम नवे लाविले, त्यास देवल मुस्तेद जाहाले. देवलाची पापडी बांधावयाची आहे व पोवल ही नवी बांधावयाची आहे. त्यास किरिस्ताव आपणाकडेप्स नरसोजी व बस्तोजी किरिस्ताव दोघेजण रवाना केले आहेत. तरी पापडी व पोवल दोन कामें होणे त्यांस किरिस्तावांची बेगमी करून त्यांस पाठवून द्यावे, म्हणजे काम लवकरच होईल. तुम्हाकडून कोणी माणात येईल, म्हणून मार्ग लक्षित होतो, परंतु माणस आले नाही. याजकरितां हाली दोघेजण किरिस्ताव आपणा- कडेस पाठविले आहेत. लाकूडकाम तुम्ही मुस्तेद कोठे केलेत आहा, ते लेहून पाठवावें, नाही तरी येथे आम्ही खालील चवकाचे साहित्या आम्ही करूं. परंतु खर्चावेचास पाठविले म्हणजे लाकूडकाम आम्ही करून देऊ. दोन कामें धोंडेयाची होणे आहेत. त्यांस किरिस्तावांस खर्चास देऊन त्यास आम्हांकडेस पाठवणे. लाकूडकाम तुम्ही केलेत असिले तरी लेहून पाठविले पाहिजे. पेशजीचे कामास दीडशे रुपये जाजती देऊ केले, तेव्हां काम उत्तम चांगले किरिस्तावांनी केले आहे. रुपये आपण न दिले म्हणजे आम्हास खुद पडतील कलले. पाा बहुत काये लिा छ. १५ सवाल हे विनंती. A letter by Bhikajirao Vichare referring to the temple of Adityeshvar erected at Varavde, requesting Mahadajipant Kane to settle wrth Christian artisans the remaining work of Papadi and Powal, and send money. No. 78 मार्ग, प. ३१६।६३ डिसेंबर, १४,१७४१ शाहू रोजनिशी भाग १ पान १४१ ( २८६ ) कित्तापत्रे चिटनिशी बाळंभट व विश्वनाथभट बिन रघुनाथभट इ.स.१७४०४१ वैद्य गोत्र गार्ग्य सूत्र आश्वलायन हे घामीची सेवा निष्ठेने इहिदे अबैन करितात. याचे चालवणे अवश्य जाणोन याति नूतन वतन महालानिहाय. जिल्काद १० १ हवेली दाभोळ १ तर्फ चिपळोण १ तर्फ सावडे १ सपाट दगडाची फरशी. २ देवळाच्या भोवतालची भिंत. मया व अलफ ·१ तर्फ वेळंब १ तर्फ गोहागर १ तर्फ खेडतळवटी १ तर्फ टाळसुरे १ तर्फ पंचनदी १ वर्फ केळशी १ तर्फ वेसरी १ तर्फ नातू पाळवण. एकूण महाल अकरा सुभा प्रांत दाभोळ येथील सर मोकदमीचे वतन-यासी व यांचे पुत्रपौत्रादि वंशपरंपरेने करून दिल्हें असे. यास वतनास वतनास हक्कलाजिमा रयत निसवतीने. गावगन्ना महालांनिहाय आकार होईल जलमार्ग गलबतावरून जिन्नस येईल त्यास रयत निसबतीने. त्यास कैली मापें खडीस हक्क तीन पायली नक्ती आकारास दरसदे रुपया १ 1. वजनी खंडीत हक्क दहा शेर ४४१. किराणा जिन्नस आकारास वजनी खडीस मीठ बंदरी मीठ पिकले तेथे दर खंडीस हक्क हक्क एक धडा. तीन पायली 66. तेलियाच्या घाणियासी ऐन जिनसी आकारास बारुले खडीस तेल दरमहा हक्क वजन कच्चे अच्छेर ४४||. गल्ला तीन पायलीस 6४१. एकूण कलमें गावगन्ना हक्क सालिना दर गांवास लोणी तीन जकातीस दर बैलास हक्क एक रुका. एक शे 6४१.इरले १ गौळियाच्या म्हशीस हक्क सालिना गावगन्ना चांभाराकडील जुते दर- दर म्हशीस लोणी अच्छेर ४४॥. साल १. येणेप्रमाणे हक्क करून दिला असे. तरी यासी व यांचे पुत्रपौत्रादि वंशपरंपरेने चाल. वणे. प्रतिवर्षी नवीन पत्राचा आक्षेप न करणे. या पत्राची प्रती लिहून घेऊन हे पत्र भोगवटीयास याजवळ परतोन देणे. येविशी पत्रे १४, । मार्गशीर्ष बहुळ तृतीया इंदुवासर. १४।१२।१७४१ An extract of Shahu Rojanishi Part I, 'page I4I, about a Vatan given to Vaidya Brothers by Shahu Chatrapati, in places in Konkan. No.79 श्री मार्ग. व. ७/१६६३ डिसेंबर १८,१७४१ श्रीमंत राजश्री बालंभट बावा व तथा राजश्री विश्वनाथ बावा स्वामींचे सेवसी आज्ञाधारक संकराजी कानो साष्टांग नमस्कार विनंती उपरी. येथील वर्तमान ता मार्गसीर वधी सप्तमी मुाा नागपूर स्वामीचे आसीर्वादेकरून सुखरूप असो विशेष. राजश्री नाना आले, त्यांणी आपले पत्र व आपनाकडील आनंदाचे वर्तमान सांगितले. त्याणेकरून परम संतोष झाला. यानंतर स्वामीचा यैवज राजश्री तुलजोपंतांकडे रुपये सा हजार होते, त्यास गुदस्ता फाल्गुन मासी येक हजार दिले. ते तिमाजी जासुदाचे हुंडीत घातले, व यंदा श्रावणमासी फुलाजी बेमेदोज यासी दिले. येक हजार, व हाली ·४९ पाठविले दोन हजार, येकून च्यार हजार रुपये आले. बाकी को येव्हां मिलत नाही. किती उपाय करतो, परंतु त्यांचे वोढीपुढे लाग चालत नाही. किती उपाय करतों ते सर्व लोकास ठाऊक आहे. परंतु काय करावे? आपले नसिबास यश नाही. किती केले तरी निरफल होते. बरें, नसिवापुढे जावत नाही. वरकड चांदे याचे वर्तमान तरी येक हजार रुपये आले. बाकी राहिले तेही दोन महिन्या वसूल करून पाठवितों. स्वामींनी कमाविसदार ठेविला, तो नष्ट बहुत आहे, तेही कलों येईल; परंतु आम्ही त्यास मानीत नाही. गांवास जाऊन चौकसी करावयाची ते करीतच आहों. स्वामी सेवेती अंतर करीत नाही. आपले चिती निकामी हे परिछन स्वामीस विदित आहे. त्यास आपण तो जे चाकरी जेणेरीतीने करावयाची ते करितो. स्वामीचे पदरीं येकतरी माणस खोटेनाटें असावे. दुसरें, हाली हुंडी येणेप्रमाणे केली आहे. चांदे हजार, रा। तुळजोपंत दोन हजार, पोतदारी प्रां पवनी तीनसे साहा, येकून तीन हजार साहा पैकी हुंडणावल दरसेकडा का ८ सवा आठ प्रमाण दोनसे साडेसतेचालीस. बाकी राहिले साडेआठावन. ते पंधरा दिवती येतील. कुलाकडे आहेत. रयतेवर राहिले ; वसूल जाला नाही, पोतदारीपैकी राहिले. खरी हुंडी तीन हजारांची, बालोजी व कालोजी जासुदाराबरी पाठविली आहे. सेवेसी पोहचेल. वरकड वर्तमान, चांद्याचे साा बहिरोपंत देत नाही. गुदस्ताचे रुपये देत नाही. त्यास येक ताकीद श्रीमंतांची घेऊन पाठविली पाहिजे. तेथील पांडिया आम्हापाप्ती आला आहे. त्याणे कांही त्याचे लक्षण सागितले आहे, त्यास घेऊन आम्ही इसापुरास जातो. याकरितां येक ताकीद येणेप्रमाणे, केसोजी पांडिया इसापुरकर आमचा चाकर आहे, याचे वाटेस कोणी जाईल, तरी आम्हा येवडा वाईट कोणी नाही, यैसी निविष्ट ताकीद श्रीमंतांची घेऊन पाठविली पाहिजे. तेणेकरून पांडिया कांहीं बहिरोपंताचे गुज सांगेल, आणि आमचे रुपये मिळतील. वरकड कामकाज में राजश्री नाना आज्ञा करितात ते करितों. सेवेसी विदित जाले पाहिजे. राजश्री झुलाजीपंत देशमुख आपले सेवेसी गेले आहेत. येथील सर्व वर्तमान निवेदन करितील, त्यावरून विदित होईल. आपण तो यावे तरी आपली पत्रे वरचेवरी येतात. जे रुपये तुमच्या मारफातीने यादीप्रमाणे घेऊन येणे. त्यास त्या यादीपैकी वराता अगदी लटक्या जाल्या. इसापूर व राजश्री तुळजोपंताकडील वसूल होणे. त्यास कांहीं जाला काही होणे आहे. आज्ञा जेणेप्रकारे होईल तेणेप्रकारे वर्तणूक करून आज्ञा होईल ते समई चरणापासीं येऊन. आपण जाते समई लाा दोनसे आपणास देविले त्यास चांदेपैकी काा १०० मना जाले. सा तुळजोपंतापैकी हा १०० पावले. संभरांनी दोन वरसें जाली, कसे पोट भरावें. आणि घरास काय पाठवावे. सर्व स्वामीस विदित आहे. काही वेगमी केली पाहिजे हे विज्ञापना. Shankaraji Kano explains his difficulties to Vishvanathbhat in recovering the dues from Tuljopant, and the revenue of Chande from Bahiropant. I obey Naro Anant Gadre. Zulajipant, who is come to you, will explain everything. The writer was displeased with the remuneration he got, as it was difficult to maintain the family with it. .

·. No.80 श्री मार्ग, पद्य ९/१६६३ डिसेंबर २०, १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री विस्वनाथबावा वैद्य स्वामीचे सेवेसी. सेवेक निळो रघुनाथ कृतोनक साा नमस्कार विनंती. येथील कुशल ताा मार्गसीर पद्य नवमीपावेतों मुा नजिक गलगले श्रीकृष्णातीर येथे सुखरूप असो, जाणौन स्वकीय कुशललेखन करीत आसिले पाहिजे. विशेष वेदमूर्ति राजश्री बाळजोसी गाडगीळ बेळणेस्वरकर यांसि, श्रीमंत राजश्री जानोजीयावा यांणी वर्षासनापैकी राजश्री हरीपंत सरदेशमुख यांजवर वरात रुपये साहासेची दिल्ही आहे, तरी सदरहू यैवज वेदमूर्तीस आपण उगवून धावा. राा हरीपंत यांस आपण पत्र बावे व रा रंगीपंत तुमचे तेथे आहेत त्यांस पत्र देऊन मशारनिलेकडून यैवज उगवून घेऊन आपण हारयेक कावा करून यैवज वेदमूर्सि पोहोचे तो अर्थ करणे. आपण तो ब्रह्मकार्यास चुकणार नाही. स्वामीचा भरोसा जाणोन हे पत्न लिहिले आहे. तरी आगत्य आगत्य यासी यैवज पोहोचे ते करणे. अनमान सहसा न कीजे. बहुत काय लिहिणे कृपालोम असो दीजे हे विनंती. This is a letter written by Nilo Raghunath Vaishampayan from Galgale to Vishwanathbhat, requesting to try his best to help Bal Joshi Gadgil of Velneshwar to get his Varshasan from Bhosle. No. 81 श्रीलक्ष्मीकांत २३ सवाल मार्ग.व० १०११६६३ डिसेंबर २१,१७४१ राजश्री बाळंभट व विश्वनाथभट वैद्य गोसावी यांसी. श्रो निंबाजी वायेसे दंडवत विनंती सुा इसने आर्थन मया आलफ. तुम्हाकडील कर्जाचे यैवजपैकी बाकी का ४९. चारसे नवद. त्यांजपैकी येणेप्रों देणे ताा जामदार. २॥ बजू नाहावी २ मुदखी २ परीट ७. दिवटें २. खासबारदार २ पखाली ५ दिवाकर भट १॥ तमाखूगुल २९ खाा समई २ ३|| गुरा जासूद २२ कृष्णराव १० माहादसेट तूप (म)ण ६० कृष्णा जामदार ५९ मानिले २६॥. १ दादू खिजमतगार ६० १२३ साा १४९॥. येकसे साडे येकूण पणास देणे. छ. २३ सवाल बहुत काय लिहिणे हे विनंती. मोर्तब मोर्तय दुहेरी: वाटोळे सुद १ स्वयंपाकी, आचारी, २ विडी पेटविणेची गुलकाडी.

·No.82 श्रीलक्ष्मीकांत मार्ग. व. १०।१६६३ डिसेंबर २१, १७४१ राजश्री बाळंभट व विश्वनाथभट वैद्य-गोसावी यांसि श्रो निंबाजी वायेसे दंडवत विनंती सुा इन आवैन मया आलफ. तुम्हाकडील कर्ज का तीन हजारपैकी बाकी ४९० च्यारसे नबद, त्यायैवजी येणेपों देणे. ८६ जासूद नाईक ३ २१|| निा प्रतापजीबावा ४६ खिजमतगार १० मुनशी ८ जामदार ३ ३ रखतवान ३४|| १४० का १७४॥ येकसे साडे चवयाहतर देणे छ २३ सवाल बहुत काय लिहिणे हे विनंती. मोर्तब मोर्तब दुहेरी वाटोळा No. 83 श्रीलक्ष्मीकांत २३ सवाल मार्गशीर्ष वा १०११६६३ डिसेंबर २१,१७४१ राजश्री बालंभट व विश्वनाथ भट गोसावि यासी. श्रो निंबाजी वायेसे दंडवत विनंति सु इसने आईन मया आफल. तुम्हांकडील कर्जाचे यैवजी बाकी रु।। ४९० च्यारसे नवद, त्याजपैकी येणेप्रों देणे. २४ चोपदार ६ फरासपीर महंमद ६ भालदार १३ ढलाइत १० पीलखाना ५ रिकिबदार व चावीदार २ हलालखोर २४ ४२ का। ६६ सासष्ट देणे. छ २३ सवाल. बहुत काये लिहिणे हे विनंती. मोर्तब मोर्तब दुहेरी सुद वाटोळा १ शाईवाला, पाटपाणी करणारा.

·५२ No. 84 श्रीलक्ष्मीकांत २३ सवाल मार्गशीर्ष वा १०११६६३ डिसेंबर २१, १७४१ राजश्री बालंभट व विश्वनाथभट वैद्य गोसावि यांसी. भी निंबाजी वायेसे दंडवत विनंती सुा इसने आबैन मया आलफ. तुम्हांकडील कजाचे यैवजपैकी बाकी का ४९० पैकी येणेप्रमाणे देणे. ५० मलाणी ना भोई ५० घीसा नाईक भोई. का सेंभर देणे छ २३ सवाल. बहुत काये लिहिणे हे विनंति, Nimbaji Wayse requests Vaidya brothers in letter nos, 81 to 84 to pay money to different persons and to buy certain articles out of Rs. 490 due from them, No. 85 श्री पौष शु. ४११६६३ डिसेंबर ३०,१७४१ राजाश्र याविराजित राजश्री राघोबा ना। दरवे स्वामी गोसावी यांसी. पा बालंभट व विस्वनाथभट वैद्य कृतानेक सां नमस्कार विनंती. उपरी येथील कुशल जाणून स्वकीये कुशल लेखन करीत गेले पाहिजे. यानंतर श्रीआदित्येश्वर मौ लावगन सांडे येथील देवलावर ईट घालावयाविसी राजश्री हवालदारास लिहिले आहे, घसा अताजीपंत गद्रे यांसी लिहिले आहे. त्यांस तेथे खर्चास पाहिजे, याजकरितां तुम्हांत लिहिले आहे. तरी आमचे यैवजौकी काा ५० पनास मारनिले अंताजीपंत मागतील त्यापासी देणे. जरूर जाणौन लिहिले आहे. देवलाचे काम आहे. यास्तव लिहिले आहे. + मिा पौष्यमुघ ४ चतुर्थी दुर्मति सवछरे, बहुत काये लिहाणे लोभ असो दीजे हे विनंति. A letter by Balambhat to Raghoba Darve requesting to pay Rs. 50 to Antajipant Gadre to defray the expenses of bricks used for the building of the temple of Adityeshwar at Sande Lawagan alias Gadre Lawagan, No. 86 श्री श. १६६३ स.१७४१ राजश्री हैबतराव सोमवेशी गोसावी यांसि. छ अखंडितलक्ष्मी अलंकृत राजमान्य भो बाळंभट व विश्वनाथभट वैद्य आसीर्वाद. उपरी येथील कुशल जाणौन स्वकीय कुशललेखन करीत जाणे. यानंतर तुम्हाकडे आमचे का येणे, यास्तव गिरमाजी सिंदा तुम्हाकडे पाठविला आहे त्यास अद्याप का देऊन रवानगी केली नाही. यावरून काय म्हणावे ? याउपर सत्वर त्याची खानगी करून देणे. रुपयेयाची हुंडी करून देणे. रोकड न देणे. विशेष आम्हाकडे नारोबा ब्राह्मण आहे. हा गरीय आहे याचे लग्न करणे लागते. त्याबद्दल तुम्हाकडे पाठविला आहे. तरी यासि आपणाकडून हरइलाज करोन सेदीडसे रूपये करून दिलियाने याचे लग्न होईल. म्हणजे श्रमी तुमचे पदरी पडेल. तरी जरूर जाणून हस्ते परहस्ते करून याचे साहित्य करून दीजे. ब्राह्मणाचे लग्न केलियाने विशेष कीर्त पुण्य आहे. तुम्हास लिहिणे नलगे. सूचना लिहिली आहे. बहुत काये लिहिणे, ·Vaidya brothers ask Haibatrao Somavansi to send the debt with Girmaji Shinde & not to detain him any longer. A poor Brahmin Naroba, our servant, is sent to you. He wants money to marry, He should get Rs. 100 or so, they expected, by any means, from him. No. 87 श्री १६६३ १७४१ राजश्रियाविराजित राजमान्य राजश्री बालंभट व विश्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी याति. सेवकाकोनेर राम सा नमस्कार विनंति उपरी. येथील कुशल जाणून स्वकीयें लेखन करीत जाणे. विशेष तुम्ही पत्र पाठविले, तें प्रविष्ट जाले. लेखनार्थ श्रवण होऊन चितावास जाहाला. राजश्री राणोजी बावा याजकडील मामलीयाविसी लिहिले तरी आम्हास गुंत्या. मुळे आठचार दिवस इकडे लागले, याजकरितां त्याची वोढी जाहाली व कितेकांनी घाल- मेली केली; परंतु आपण तेथे होते. त्यामुळे गोत्व राहिली; तरी सर्व प्रकारे आपणच तेथे आहेत. भरंवसा आपला आहे. तूर्त रसदेश मल्हारराम यांसमागमें यैवज पाठविला आहे, त्यांपैकी आपले विध्यमाने दिल्हा असेल, तो सावकाराचा वारून, राहिला रसदेचा यैवज त्याजकडे द्यावा व हमी द्यावी, येविसी राजश्री रघूजी बाबांनी तुम्हांस लिहिले आहे. तरी गुदस्ताप्रों त्याची हमी तुम्ही देऊन सनदा राजश्री बालाजीपंताचे स्वाधीन करणे. इतकियांत आम्ही लवकरींच येतो. तेथें। आलियावरी तुमचे आमचे विचार निर्गम + होणे तो होऊन येईल. सर्व भरोसा तुमचा आहे. बहुत काये लिहिणे. हे विनंति. Konerram Kolatkar writes from Karnatak to Vaidya brothers that it was a fortunate thing that in his absence he arranged to pay the money to be paid for the Mamlat of Ranoji's village. He sent with Malharram an amount which will be used to repay the money borrowed from bankers and pay also some amount of rasad. Raghuji Bhosle wrote to them also to take the responsibility of paying the amount of rasad to Ranoji as they did last year. No.88 श्री १६६३ १७४१ श्रीमंत गा विश्वनाथभट वैद्य स्वामीचे सेवेसी. सेवक विसोबा ना सहस्रबुधे सा नमस्कार विनंति उपरी. येथील कुशल जाणोन स्वानंद लेखन करीत असले पाहिजे. विशेष. तुम्ही पूर्वी रा रामाजी पंतांचे देवाचे कामा वर होते, उत्तम कारीगार आहेत. तर त्याहाचे हातून कामकाज घेतले पाहिजे. बहुत काये लिहिणे, कृपालोभ आसो दीजे हे विनंति. Visoba Naik Sahasrabudhe requested Vishwanathbhat to engage Ramaji somewhere as he was found to be competent in getting the temple of Pant Sachiv, duly built.

·. वाईचे वैद्य (लागवनकर) कुलांतील ऐतिहासिक पुरुष-व्यक्तींच्या कर्तबगारीच्या कारकीदींचा कालदर्शक तक्ता कोष्टक ४ मधील कालांतील राजशासनिक व्यक्ति व त्यांच्या कारकीर्दीची वर्षे अनु. क्रम नंबर इसवी सन काल व त्यांतील कर्तबगारीचा कारकीर्दीची व्यक्तीचे नाव इंग्लिश आमदानी वर्ष एकूण एकूण वर्षे स्थूल उल्लेख छत्रपति पेशवे कारकीर्द वर्ष एकूण कारकीर्द वर्षे २ ३ ४ ५ ६ ८ ९ १ भास्कर रघुनाथ शाहूमहाराज १७०८-१७३८ सावकार छत्रपतींचे सल्लागार निळोजी पिंगळे बाळाजी विश्वनाथ बाजाराव बल्लाळ १८ २ बाळंभट रघुनाथ ४५ ४५ १७०८-१७५३ छत्रपतींचे सल्लागार, धार्मिक कृत्यांचे व्यवस्थापक व सावकार शाहूमहाराज (१७०८-१७४९) रामराजे (राजा- रामाचे नातू) (१७४९-१७५३) निळोजी पिंगळे बाळाजी विश्वनाथ बाजीराव बल्लाळ नानासाहेब ४ ३ विश्वनाथ रघुनाथ ३५ शाहूमहाराज रामराजे १७१४-१७६० छत्रपतींचे सल्लागार, साव. कार व नागपूरकर भोस- त्यांचे दरबारी वकील बाळाजी विश्वनाथ बाजीराव नानासाहेब २० २० ४ रामचंद्र बल्लाळ ८ रामराजे ८ थोरले माधवराव ८ १७६१-१७६९ पेशव्यांस व सरदागंस कर्ज पुरविणारे सावकार ·२० घाकटे शाहू थारल माधवराव नारायणराव सवाई माधवराव महाराज १८ बाबूराव विश्वनाथ भोसले दरबारी मराठी दरबारचे वकील व पेश- व्यांच्या कारकीर्दीत नाना फडणवीसाचे विश्वासू राज- कीय सल्लागार २१ कृष्णाजी बल्लाळ ५८ ८ ५८. १७६९-१८२७ सावकारी, सांसारिक जीवन, सातारा तालुक्याचे मामले. दार व जिल्ह्याचे फडणवीस रामराजे धाकटे शाहू महाराज प्रतापसिंहमहाराज my थोरले माधवराव नारायणराव रघुनाथराव सवाई माधवराव बाजीराव (दुसरे) २१ २३ ४१ १० धाकटे शाहू महाराज प्रतापसिंहमहाराज सवाई माधवराव बाजीराव (दुसरे) ८ २३ ७ नारायणराव बाबूराव १७८७-१८२८ नाना फडणवीसाचे चिटण- वीस, विश्वासू सल्लागार व भोसल्यांचे दरबारी पेश- व्यांचे वकील व भोसल्यांचे सल्लागार २० ८ ३ शाहू धाकटे महाराज सवाई माधवगव ३ ३ माधवराव घाबूराव १७९०-९३ नाना फडणवीसांचे चिटण- वीस, भोसल्यांचे दरबारी पेशव्यांचे वकील रघुनाथ कृष्ण १७९०-९७ परशुरामभाऊ पटवर्धनांचे जांवई, रणधुरंधर घाकटे महाराज शाहू सवाई माधवराव बाजीराव (दुसरे) २ ५७ आनंदराव बाबूराव १७९५-१८५२ भोसले दरबारी वकील बाजीराव (दुसरे) २३ ५७ धाकटे शाहू महाराज प्रतापसिंहमहाराज ·No. 89 श्री १६६२ १७४१ राजश्रियाविराजित राजश्री विस्वनाथभट वैद्य स्वामी गोसावी यासि. पोो. सिवाजी नारायेण कृतानेक साष्टांग नमस्कार विनंति. उपरी. चिरंजीव रामचंद्रास आणावयासी मलटणास माणसें रवाना केली होती, त्यांस आजि सोमवारी ते आले, त्यांस लग्नाकरितां सातारियास यावे लागते. त्यास बुधवारी प्रातःकाळी येथून निघावयास मुहूर्त आहे, तर आपल्या पालख्या मंगलवारी येथे येत यैसे केले पाहिजे. बहुत काये लिहिणे कृपा असो दीजे हे विनंति. हा कृष्णास नमस्कार. तुम्ही राजश्री राघोपंत यांच्या घरात जाऊन पाढाळे व पालखी त्याची, वह्या येसे रवानगी करणे. जाणीजे. बहुत काये लिहिणे हे विनंति. Shiwaji Narayan Bhawye writes to Vishwanathbhat that Ramchandra has come from Malatan to attend the marriage at Satara. A palanquin should, therefore, be secured from Raghopant and sent there on Tuesday, so that he would start on Wednesday. No. 90 - श्रीशंकर १७४१-४२ राजश्रियाविराजित राजमान्ये राजश्री बालंभट बावा (व) विश्वनाथ बावा वैईद स्वामीचे सेवेसी. सेवक कासी काकाजी बरडे सांग नमस्कार विनंती उपरी. पेसजी आपण पत्र पाठ- विले तेथ लिहिले की, राजश्री माणकोपंत खटावकर यास का दीजे म्हणून लिहिले. त्यांत आम्ही आपल्यास पत्र लिहिले की, सो पावलेत बाकी पाच व्याज आम्हांवर पडले म्हणून लिहिले, तें दूर करून बाकी यैवज मारनुलेस देवविला पाहिजे. ते येकीकडे ठेऊन लिहिले. की, फारखत पाठविले, घेर्ने. आणि स्ये १२२॥ येकसे साडेबाविस दीजे म्हणून लिहिले. त्यांस आतां माघारे लावावें तरी आमचा ग्रहस्तपन राहात नाही; यामुळे आपल्या हिसेधावरून मुदल बाकी का ७४, व्याज रुये येकंदर का व्याज पैकी सोड का ४ च्यार घेऊन बाकी सत्तर, येकूण रुये ११६ येकसेसोला पदरी घातले. आणि आपले फारखत घेतले. अमच खत रद्द म्हणून लिले, त्यावरून सदर यैवज पदरी घातले. बहुत काये लिहिणे. लोभ असो दीजे ही विनंती. Kasi Kakaji Barade was asked by Vaidya brothers to pay Rs. 122-8 to Manakopant Khatavkar, but he paid the amount by deducting Rs. 4-8. Both persons were new money dealers with Vaidyas.

·वैद्य दफ्तरांतून निवडलेल्या खंड ३ च्या कागदांची मूचि व्यक्ति-सूचि सूचना:-१ नांवासमोरचे आंकडे पत्राच्या क्रमांकाचे आहेत. २ अनुक्रम लावतांना अनुस्वार विचारात घेतला नाही. व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक " अकलमहमद ६५ अंताजीपंत गद्रे ८५ अंतोबा नाईक भिडे अनगळ गोसावी नाईक ३८ अनंतभट दामले अनाजी काटकर ३१, ३२ अखाडे महादशेट ८१ अंबाजी महादेव सुभेदार ३६ आंग्रे संभाजी आटोळे ( उदाजी) ४० आदित्येश्वर ६३, ७७, ८५ आपाजीपंत ३७ आपाजी सोमवंशी (सरलस्कर) ४१, ५७ आबाजीपंत आबाजी रघुनाथ काशीराव सिलिंबकर ४५ काळे कृष्णंभट ७२ काळोजी जासूद किरिस्ताव नरसोजी ७७ बस्तोजी ७७ कुळकर्णी खंडोजी उमाजी २ कृष्णंभट काळे ७२ कृष्णा जामदार ८१ कृष्णाजीपंत जोग २७ कृष्णंभट नवाथे केसकर लक्ष्मण नाईक ५१ केसो कृष्ण सेंबेकर ५० केसो महादेव वैशंपायन १० केशव नाईक चितळे ८ केतोजी पांडिया ७९ कोनेरपंत कोलटकर ६, ५४, ५५, ८७ कोल्हटकर कोनेर राम६, ५४, ५५, ८७ गणोराम उर्फ २९, ३३, ३४, ३५, नाईक गणोबा ४१, ५५, ५६ बाबूराव कोन्हेर ५० २९, ५५ खटावकर माणकोपंत खंडोजी उमाजी कुळकर्णी २ खंडो मल्हार नागली ४५ खासखेल बसवंतराव खिजतगार दादू ८१ बाजी ७६ खेमदोज फुलाजी ७९ खोबडे जखापा ५० गंगाजी कंक ३९,४५, गंगाधर परशराम सोमण ७६ १३, ४५ " भास्कर पंत अमात्य भगवंतराव रामचंद्र ३, इभ्राम चरवेदार उदाजी आटोळे ४० कंक गंगाजी ३९, ४५ कदन संभाजी करकरे रामचंद्र गोपाळ १८, २८, ४७, ५० काटकर अनाजी ३१, ३२ काटे देशमुख २ काणे महादाजी कृष्ण १५५, ५६,५८,५९ ६३, ७७ ५५, ५६,५८,५९ कान्हो त्रिंबक ५ कान्हो शंकराजी ३८,७१ कान्होजीराव सिलिंबकर ६४ कासी काकाजी बरडे ९० हरी कृष्ण ·व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक - चितळे केशव नाईक ८ चिमणाजी नारायण सचिव ३, १३, १६, १७, २५, २७,३१,३२, ३४३६,४०, ४२, ४८ चिवटे वैजनाथ नाईक ८ छत्रपती (शाहू महाराज ३, ४,७, २९, ३३, ४३, ४७, ४८, ५४, ६०, ६१, ६२, ७६ जखापा खोबडे जगजीवन परशुराम प्रतिनिधी ५३,६८ जगथाप नरसिंगराव जाधव संताजी १ हैबतराव २९ जानोजी भोसले २९, ८० जामदार कृष्णा १ गणोराम कोल्हटकर १२९, ३३, ३४, ३५, १४१, ५५, ५६ गणेश बल्लाळ दामले ११, ५०, ७३, ४१ गणोबा नाईक पैठणकर ६ गद्रे अंताजीपंत ८५ नारो अनंत ५०, ६३, ७४ गाडगीळ बाळजोशी ८० गिरमाजी शिंदे ८६ गिरी ७४ गुजर त्रिकमजी गोविंदजी१०, ३५ गोडबोले महादाजी अनंत १४ गोंदजी भोंसले गोपाळमट नवाथे गोरखोजी भापकर गोरी बाबाखान ४५ गोवर्धन जती गोसावी ४२ गोविंद केशव साठे २७, २८ गोविंद नरहरी सायणे ४० गोविंद सामराज वडगांवकर ५, १७, १८, १९, २०, २१, २२, २३, २४, ५२ गोविंद हरी जोग ७२ गोविंद हरी भिडे ३५ गोविंद नाईक दातार २८ गोसावी नाईक अनगळ ३८ गोसावी निर्मलगीर प्रचितगीर ६ मलगीर ६ ४७ ८१ जासूद कालोजी " , गोविंद हरी " बापूजी गणेश " . " रामपुरी ६ तिमाजी ७९ बालोजी तुकोजी नाईक ३४ जिजाबाईसाहेब भोसले ४३ जिनगर रायाजी जोग कृष्णाजीपंत २७ ७२ धोंडो अनंत ५५, ५६ ७२ विसाजी २१, २४,२७, वहाळ ५०,५२,६८ ४६ जोशी नानाजी नाईक २८ जोशी परसराम नाईक ५० जोशी लक्ष्मण बल्लाळ झुलाजीपंत देशमुख ७९ डिंगणकर तुकोराम ५५, ५६ डोबर येसजी ४५ ढवळा बालोजी तिमाजी जासूद तुकोजी नाईक जासूद ३४ तुकाराम डिंगणकर हरी रघुनाथ " २७, ५० घारूट रेवसेट हरिपत्रगीर ६ गोवर्धन जती ४२ घाटगे नागोजी झुंजारराव ३३, ३५ ४८ धिस। नाईक भोई ८४ घोरपडे मुरारजी २९ संताजी ४३ चंदाखान २९ चरखेदार इभ्राम चाफेकर बाळाजी विश्वनाथ ४५ ·व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक न्हावी बजु . तुळजोपंत १२, ६८, ७९ तुळाजी क्षीरसागर त्रिकमजी गोविंदजी गुजर १०, ३५ त्रिंयक कानो ५ दरवे राघोबा ११, ८५ दातार गोविंद नाईक २८ दादू खिजमतगार ८१ दामले अनंत भट ४६ दामले गणेश बल्लाळ ११, ४१,५०,७३ दामले महादाजी राम ५० दामले मोरो बल्लाळ ५५, ५६ देवजी पवार ४३ देशपांडे नारो केशव २ निळो २ " राघो बाबूराव २ देशमुख काटे २ " झुलाजीपंत ६ निर्मलगीर गोसावी ६,३८ निळो देशपांडे २ निळो रघुनाथ पैशंपायन १२,२९,८० ८१ पडवळ संभाजी ३, ४३, ४४, ६१, ६२ पंडित विष्णु विश्वनाथ ५३ परसराम नाईक जोशी ५० पवार देवजी ४३ सोनजी पाटणकर नागोजीराव पांडिया केसोजी ७९ पीरमहमद फरास ८३ पुरुषोत्तम भट शेवडे ३८, ५८, ५९, ६६ पेशवे नानासो ४३, ५० पैठणकर गणोबा नाईक ६ पोतनीस नारोपंत प्रचीतगीर गोसावी प्रतापजी सोमवशी ४१, ४९, ८२ प्रतापजी हैबतराव । ४५, ५०, ६४, सिलिंबकर ६५ प्रतिनिधि जगजीवन ६८ परशुराम ७३ फलेमिंग भोसले २९, ४३ फरास पीरमहमद ८३ फुलाजी खेमदोज ७९ ८१ बडेखान २९ बरडे कासी काकाजी बसवंतराव खासखेल यस्तोजी किरिस्ताव ७७ बहिरजी सिलिंचकर बक्षी मोरो नरहरी बापूजी गणेश जोग ७२ बाजी खिजमतगार बापूराव कोन्हेर कोलटकर५० यालोजी ढवळा बावाखान गोरी ४५ १५३, ७७ देशमुख येसाजी मानेराव ४० घोडो अनंत जोग ५५, ५६ घोंडो गोपाळ नरसिंगराव जगथाप १ नरसोजी किरिस्ताव नलवडे रामजी ३५ नवाथे कृष्णभट नवाथे गोपाळ भट ४७ नागली खंडो मल्हार ४५ नागोजी झुंजारराव घाटगे ३३, ३५ नागोजीराव पाटणकर ९ नानाजी नाईक जोशी २८ नानास पेशवे ४३,५० नारो अनंत गद्रे ५०,६३ ७४ नारो अपाजी मुजूमदार ३३ नारो केशव देशपांडे २ नारोपंत पोतनीस निंबाजी वायेसे ४१,८१,८२ प्रभू शंकरराजी बजू न्हावी ७. ८३, ८४ निंबाळकर महादाजी निंबाळकर महादाजी ·६० ध्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक बाळोजी जासूद - भगणा मोरो मलगीर गोसावी ६ मलाणि नाईक भोई मल्हार नाईक बावा २४ मल्हारजी सावंत ६७ महादशेट असाडे महादाजी अनंत गोडबोले १४ महादाजी कमलाकर ५० महादाजी कृष्ण ५५, ५६, ५८ काणे महादाजी नाईक नियाळकर १४ महादाजी राम दामले ५० मांढरे भवानजी २२ माणकोपंत खटावकर ९० मिगखान ७४ मुजुमदार नारो अपाजी ३३ मुरारजी घोरपडे २९ मोरोनरहरी यक्षा मोरो बल्लाळ दामले ५५, ५६ २७ १५, ४१ लक्ष्मण येमाजी भोई ७६ येसजी डोबर ४५ येसाजी दादा भोसले ७ येसाजी मानेराव देशमूख ४० येसजी सासवडा ४५ येसाजी सोनवणी ४५ रत्नपारखी ५० रत्नाकर विठ्ठल ७,३७,७६ रघोजी भोंसले २९, ४१, ४३, ५७, ६७, ६८,६९,७०, ७१,८७, राघो बाबूराव देशपांडे २ राघोबा दवे ११, ८५ ४५ ४५ राघोपंत राजवाडे मोरो भगणा ७९ बाळाजी विश्वनाथ चाफेकर ४५ बाळ जोशी गाडगीळ ८० बाळंभट रघुनाथ वैद्य १, ३,४,५,७, ११, १३, १४, १५, १६, १८, १९, २०, २१, २२, २४, २६, २९, ३०, ३१, ३२, ३३, ३५, ३६, ३८, ३९, ४२, ४३, ४४, ४६, ४७, ४८, ४९,५०, ५२, ५४, ५५, ५६, ५८,५९, ६४, ६५, ७१, ७२, ७५, ७८, ७९, ८१, ८२, ८३, ८४, ८५ ८६, ८७, ९० २७ भगवंतराम ५२ भगवंतराव रामचंद्र अमात्य ३, भवानजी मांढरे २२ भापकर गोरखोजी २९ भावे शिवाजी नारायण ३, १८,२०, ८९ मास्करपंत कोल्हटकर २९, ५५ भास्करभट वैद्य १२ भिकाजी नाईक रास्ते ५० भिकाजीराव विचारे ६३, ७७ भिडे अंतोबा नाईक " गोविंद हरी भोई खंडोजी ७६ " घिसा नाईक " मलाणी नाईक ८४ ७६ भोसले गोंदजी ४३ जानोजी " जिजाबाई सो ४३ मदनसिंग फत्तेसिंग २९, ४३ ७ रघोजी (सेनासोसुभा) २९, ४१, ४३,५७,६७,६८,६९,७०,७१,८७ राणोजी ६,३८,७३,८७, शरीफजी १,२५ मदनासँग भोसले ३१,४१ .. यादव मोरेश्वर " " येमाजी " २९, ८० " ३१, " " येसाजी दादा " राऊत वाघोजी " सुभानजी राजजी गुजर or राजवाडे राघोपंत ·६१ व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमाक . ६ - रेवसेट घारूट राणोजी भोसले ६, ३८, ७३, ८७ रामचंद्र सामराज वडगांवकर २०, ५२ रामचंद्र गोपाळ करकरे १८,२८,४७,५०, रामजी नलवडे ३५ रामराव दिवाण २९ रामदास परळी रामपुरी गोसावी रामाजी नाईक वाकडे ५६, ५८,५९ रायाजी जिनगर १३ रास्ते भिकाजी नाईक ५० , सदाशिव नाईक ४८ लक्ष्मण त्र्यंबक लक्ष्मण बल्लाळ जोशी २७, ५० लक्ष्मण भिकाजी आपा २० लक्ष्मण यादव २४ लक्ष्मण नाईक केसकर ५१ घाकडे रामाजी नाईक ५६, ५८, ५९ विठोबा नाईक ६ वाघोजी राऊत वायेसे नियाजी ४१,८१,८२, ८३, ८४ विचारे भिकाजीराव ६३,७७ विठोबा नाईक वाकडे ६ विसाजी बल्लाळ जोग । २१, २४, २७, ५०, ५२, ६८ विश्वनाथभट वैद्य १,३,४,६,८, ११, १२, १३, १४, १५, १६, १७, १८, २०, २३, २५, २६, २९, ३१, ३२, ३५, ३६, ३७, ३८, ३९, ४२, ४३, ४४, ४६, ४७, ४९, ५०, ५३, ५४, ५५,५६, ५८,५९, ६३, ६५, ६७, ६९,७०,७१, ७४,७६, ७८, ७९, ८०, ८१, ८२, ८३, ८४, ८५, ८६,८७, ८८,८९, ९० विसोया नाईक सहस्रबुद्धे ८८ विष्णु विश्वनाथ पंडित ५३ वैजनाथ नाईक चिवटे ८ वैद्य बाळंभट रघुनाथ १, ३, ४, ५, ७, ११, १३, १४, १५,१६, १८, १९, २०, २१, २२, २४, २६, २९, ३० ३१, ३३, ३५, ३६, ३८, ३९, ४२, ४३, ४४, ४६, ४७,४८, ४९, ५०, ५२, ५४, ५५, ५६,५८, ५९, ६४, ६५, ७१, ७२, ७५, ७८, ७९, ८१, ८२, ८३, ८४, ८५, ८६, ८७, ९०, वैद्य भास्करभट १२ वैद्य विश्वनाथ रघुनाथ १, ३, ४, ६, ८, ११, १२, १३, १४, १५, १६, १७, १८, २०, २३, २५, २६, २३, ३०, बापु) ३१, ३२, ३५, ३६, ३७, ३८, ३९, ४२, ४३, ४४, ४६,४७, ४९, ५०, ५३, ५४, ५५, ५६, ५८,५१, ६३, ६५, ६७, ६९, ७०, ७१, ७४, ७६, ७८, ७९, ८०, ८१, ८२, ८३, ८४, ८५, ८६, ८७, ८८, ८९, ९० वैद्य सखुयाई (भास्करभटांची स्त्री) ६६ वैशंपायन केसो महादेव १० वैशंपायन निळो रघुनाथ १२, २९, ८० व्यंकटराव गंगाधर हणमंते ४९, ५१ शंकराजी कान्हो ३८,७९ , शंकराजी प्रभू विसाजी बल्लाळ जोग - शरीफजी भोसले १, २५ शिंदे गिरमाजी ८६ शिवाजी नारायण भावे ३, १८, २०, ८९ शिवाजी मल्हार ३, ४, ६०,६२, शेवडे पुरुषोत्तम भट ३१, ५८, ५९ ६६ सखुबाई वैद्य (भास्कर भटांची स्त्री) ६६ संचिवपंत (चिमणाजी नारायण) ३, १३, १६, १७, २५, २७, ३१, ३२, ३४, ३६,४०, ४२, ४८. संताजी घोरपडे संताजी जाधव १ सदाशिवपंत २२ सदाशिव नाईक रास्ते ८ संभाजी आंग्रे . ४ ·व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक व्यक्तीचे नांव पत्राचा क्रमांक संभाजी कदम ३९, ६४ " संभाजी पडवळ ३, ४३, ४४, ६१, ६२ सरदेशमुख हरीपंत सरलाष्कर (आपाजी सोमवंशी) ४१,५७ सहस्रबुद्धे विसोबा नाईक ८८ साठे गोविंद केशव २७, २८ साबणे गोविंद नरहरी ४० सांवत मल्हारजी ६७ सासवडा येसजी सिलिंबकर काशीराव ४५ कान्होजीराव ६४ प्रतापजी हैयतराव ४५,५०,६४,६५ बहिरजी ४५ सुभानजी राऊत सुभेदार अंबाजी महादेव ३६ सेट्यानी संगीरराव सेबेकर केसो कृष्ण सोनजी पवार १५ सोनवणी येसाजी सोमण गंगाधर परशुराम ७६ सोमवंशी आपाजी (सरलस्कर ) ४१, ५७ प्रतापजी ४२, ४९,८२ हैबतराव ८६ हणमंते व्यंकटराव गंगाधर४९, ५१ हरीपंत सरदेशमुख हरी कृष्ण काणे ५५, ५६,५८, ५९ हरी रघुनाथ जोग ४६ हरिपत्रगीर गोसावी ६ हैबतराव जाधव २९ हैबतराव सोमवंशी ८६ क्षीरसागर तुळाजी १५ " + ·स्थल-सूचि स्थलाचे नांव पत्राचा क्रमांक स्थलाचे नांव पत्राचा क्रमांक गुंजण मावळ (तर्फ) ६४, ६५ गुहागर (तर्फ) ७८८ २०, २३, ५२ ७८ ७८ ४६ my ७८ ७४ ८० अंबडापूर (परगणे) आंबड (बीड) इसापूर उटणूरचांदे ६८ कर्ड रांजणगांव (तर्फ) ३, २५, ३१ केळशी (तर्फ ७८ कोलार (प्रांत) २९ कोल्हापूर कोळीये ७ खेड २६ खेडतळवटी (तर्फ) ७८ खेडेबोरे (कसवे) २२, ७५ गलगले नाडेठोबसे ७ नातुपालवण (तर्फ) ७८ नांदिवडे नांदेड ५५, ५६, ५८, ५९ ने पंचनदी ( तर्फ) ७८ पंढरपूर ४३ पवनी ७९ पिंपवडे ३० पुणे २८, ५० पुरुषोत्तमक्षेत्र १२ फलटण ३० बहाणपूर बावडे बीड (परगणे) १५ बेदर ४४ बेलवडे ७ बोरगांव २६ भोर २३, २७ मदुरा २९ मलठण • ८९ माहुली ४० येदलायाद (परगणे) ६९ बाहेर नरवर चंदावर (चौकी) चांदे चिपळूण (तर्फ) टाळसुरे (तर्फ) तळे श्रीनारायणाचे तांदळी (मौजे) त्रिचनापल्ली। दाभोळ (हवेली) देहूर नरवर (बालेर) नागपूर रेटरें वडगांव वरवडे वन्हाड (प्रांत) वाई वाराणशी वाळवे ( तालुका) वेसवी (तर्फ) वेळंब (त) शिरवळ शिराळे शिवापूर (पेठ) श्रीरंगपट्टण संदखोल सागरेश्वर सांडेलावगन २०, २३,५२ ७९ २६ १८ ७७ ६, २८, २९, १७, ७४ २६ ७८ ७८ २६ ७ ७५ ५४ ७२ सातारा ( सप्तऋषि ) १६०,५४,४९ १, ७, २८,४८, ७८ सावर्डे ( तर्फ) सिंहगड सुपे (परगणा) हरनल्ली २, ३६