·No text on this page.

·TRIVANDRUM SANSKRIT SERIES
No. CXXVIII.
Sri Citrodayamanjari.
No. XVII.
THE
BURNGASANDESA
OF
Vasudeva
EDITED BY
5
K. SĀMBAŠIVA SĀSTRI
Curator of the Department for the Publication
volfa Oriental Manuscripls, Trivandrum.
PUBLISHED UNDEN TIIE AUTTIORITY OF THE GOVERNMENT OF
HIS ILKITNESS TIE MAITARIJA OF TRAVANCORE.
TRIVANDRUM
PRINTED NY TIE SUPERINTENDENT, GOVERNMENT 1RESS,
1987.
(All Rights Reserved.)

·No text on this page.

·अनन्तशयनसंस्कृतग्रन्थावलिः।
ग्रन्थाङ्कः १२८.
श्रीचित्रोदयमञ्जरी।
ग्रन्थाङ्कः १७.
वासुदेवविरचितः
भृङ्गसन्देशः
पौरस्त्यग्रन्थप्रकाशनकार्याध्यक्षेण
के साम्बशिवशास्त्रिणा
संशोधितः ।
COM
अतरायने
महीनतमहामहिमश्रीचित्रावतारमहाराजशासनेन
राजकीयमुद्रणयन्त्रालये तदध्यक्षेण
मुद्रयित्वा प्रकाशितः ।
कोलम्बादाः ११२. उस्तान्दाः १९३७.

·No text on this page.

·॥ श्रीः॥
श्रीमूलावनिपालमौलिमणिना सङ्कल्पितश्रीरिव
श्रीमूलात्मजनिस्तथा सहजया लक्ष्म्या च सम्भावितः।
स्वातिज्योतिरिवादितः समुदितश्चित्रावतारः स्वयं
माताण्डाग्रसरो विराजति महाराजः स रामाभिधः ।।
भास्ववर्णमणिः प्रवालमृदुला श्रुत्याधलङ्कारिणी
श्रीमद्वञ्चिवसुन्धरानवयशोराशिप्रकाशात्मिका ।
उत्फुल्लत्सुकृतिप्रसाधनधृतामोदोन्नदाडण्डिमा
श्रीचित्रोदयमञ्जरी सुमनसां सर्वस्वमुज्जृम्भताम् ।।
के. साम्बशिवशास्त्री.

·No text on this page.

·INTRODUCTION. This work is celebrated by the name Bhủngasandesa based on its being the message sent, by ope lover in separation, from Trivandrum to his beloved Balanīli, residing in the house of Balayakṣa in Svetadurga (Koytakkal in North Malabar) through a Bhriga (beetle). Even though it bears another title Bbramarasandeśa, it can be known from the following line that the name intended by the poet was Bhrn. gasandeža :- "आत्ततॊ भृङ्ग कमपि पुरतो वीक्ष्य मन्दं वभाषे'। (p. 2, Verse 3,) In the latter part again, "तेनाश्वस्ता किमपि कुतुकाश्चर्यलज्जानुविद्धा मुग्धा सम्मार्जयति नयने यावदखाम्बुपूर्णे। तावद् गत्वा सविधमयि कल्याणि! कान्तस्य दूतो भृङ्गोऽस्मीति भ्रमर: निगदन् मञ्जु सजीवयेथाः॥" (p. 27, 7.49) the poet addresses him by the word Biuramari, and at the same ting reminds him of his being a Bhrnga and so the intention of the poet seems forthy of minute consideration. The sending of a message to his beloved Balunīli by the hero does not seein improbable. For, he was dropped down on the way by the Yakşi, afraid of her collsort, when he was being carried away from Svetadurga to the peak of the Malaya amidst places, densely covered by trees creepers and arbours, and befitting only the Yakṣās an oiler heavenly beings. "मासप्राप्यं मम दिनयुगेनाभिगम्यं तव स्या- दस्या धोतं गुणगणसुधावीचिभिः श्वेतदुर्गम् । स्यानन्दूराद् बढमतिरतस्त्वं प्रतित्रस्व तस्मा- दस्मानुत्तारयितुममुतः सङ्कटादुत्तराशाम् (p. 4, v. 11.) The statement in this stanza that Trivandrum is away from Svetadurga by one month's travel, is true, as there were no proper means of quick travelling in those days as there are at present. But the Bhriga's completion of the journey in two days is due to some divine power, ·The poet rightly mentions about this divine power at the beginning itself:- "ब्रूमः श्रीमन् ! मधुप भवते-स्वागतं वैजयन्याः किं त्वं विष्णोरसि विकसद्विभ्रमायाः समायाः । धम्मिल्लाद् वा परिमलसमासक्तमचालिपाली- केलीलोलद्युतकलिकासुन्दरादिन्दिरायाः ॥" (p.2, 7.6.) "सन्देशेऽस्मिन् कथमपि गुरुश्रीपदाम्भोजयुग्म- ध्यानोद्धृतप्रबलतमसा वासुदेवेन बद्धे । पूर्णे दोषैरपि यदि गुणानां कणाः सम्प्रथेर- नेतान् प्रीत्या मनसि परिगृह्णन्तु सन्तो महान्तः ॥" (p. 33.) From the latter veros, found at the close of the work it is clear that the author of this Sandeśa was a poet of the name Vāgudeva. If indeed the poet Väsudera, after reaching Trivandrum on pilgrimage, has composed this Kāvya to acquaint his own friends of literary taste with the places he had visited and other particulars concerned, under the guise of a message to his beloved, residing at Svetadurga, he has in fact surpassed all others by consigning all his personal experiences to the swing of Poesy. Even Kā lidāsa, the great poet, resorted to an imaginative theme in his Meghasandesa, so that it appeals to the readers and that path opened by him has been trodden urer and anon by all the later poets. If the poet's personal experiences are given expression to in this, there is an exceptional excellence in his opening a new course in the field of literature by bringing the familiar places and well-known facts into poetic prominencs. There is not only one poet of the name Vásudeva. The author of Yudhisthira vijaya and other works, that of works like Subhadraharana and that of this Břngasandesa are among them... Among these, I think, our poet is the latest and the author of the Yamakakāvya the oldest. In this Sandesa the names of Sri Nārāvaņa Bhattapāda who is posterior to both the authors of the Yudbīsthiravijaya and Subhadraharana and his com temporary Śrī Mātrdattapaņdita are thiestigmedia दरम्बेण प्रथितविसवां मातृदचाहिजेन्द्र- -श्रीमच्छिष्योत्करमुखरितैरास्तृतां शामघोषैः । पासबारायणकविवचःस्यन्दमाधुर्यनन्द- हाणीमन्दस्मितसुरमिला याहि पाटीरवाटीम् ॥

·S सूक्ति नारायगकविमुखाम्भोजनिष्यन्दमानां पीत्वा वापीकमलमधुषु प्रासनिर्वेदभारः। बिम्बे भानोरपरगिरि क्षेण सम्खुम्ब्यमाने लम्बेभारवं भ्रमर ! धरणौ वल्लभक्षोणिबन्धोः ॥" (p. 17, v.91-92.) There is another evidence to Blipport this view that the Narāyaṇakavi nientioned in this work is the great poet and scholar Sri Nārāyaṇa Bhattapāda of Melputtūr, the author of Nārāyaṇīya and other works. "तस्मात् प्रत्यक प्रहितनयनः कुण्डगेहाधिवासं सर्वज्ञ तं प्रणम गिरिशं भक्तिमानच्युतं च । एकस्तावद् वहति शिरसि ज्योतिषामेकमिन्दु ज्योतिश्चनं निखिलमपरी धारयत्यन्तरङ्गे।" (p. 17, v. 89.) The author mentions the great astrologer Achyuča Pişāroți who was the teacher of Sri Bhattapāda himself. So it is almost definite that the poet lived in the former half of the 17th century A. D., which is the age of Śrī Nārāyaṇamuni, the disciple of Achyuta. The poet glorifies Sri Vira Ravirarma Kulasekhara, the then king of Trivan. drum in the following verse :- "राज्यं दृष्ट्याकलय रविवर्मावनीन्द्रस्य सम्पत्.. प्राप्यं वाज्यन्तरितविशिखोदग्रमो समग्रम् । चित्रोत्कीर्ण त्रिदशानिवर्हः स्थूलनीकापलौदै- धांजा तुल्यं त्रिभुवनपते म येन प्रतेने ॥" (p. v. 24.) So we can rest assured that his time wasithersame as that of Sri Narayana Bhattapāda. The followiög élo ka shows that the work was. composed after Srt.. Narayane Bhattapada's regaining his health on his dedication of the Narayaniya, the lymns of praise abridging the Bhage tatamente feet of Lord Krşņa of Gurupāynpura, and the Lord's being known as the Great Physician. "इत्यं नुत्या भुवनपितरौ तौ समामध्य तस्मा- दस्मयाणप्रियसख! समीरालयं भीलयेथाः। पस्सिन् नेवः स्वयमपि महापावनः पावनाना मातनामुपशमविता भासते वासुदेवः ।" (p. 16 - ·tile song 0. reichi..g the temple of Vaikom, कनाधूतात्मकिसलया: पुष्पिता होलभृक्षा: स्तोकोस्क्रपिस्तबकनीमतास्तत्र वल्लीमतल्लीः । दूरे दृट्वा द्रुतमुपसरन् भृङ्ग। वेत्तासि ताभ्यो जातीतः स्फुटजनपदैलासिका इत्युपान्ते ॥ (p.11, v. 55.) the Biriga tiius seared, ander the illusion of creepers, finally realised that they rere the dancing girls, on hearing li seeli- tidit this fact of the custom of dancing by Devadāsis prevalent in those days, was the personal experience of the poet himself. I consider that the culuse of historical research on the then prevalent social customs pointei out here is not beyond the comprehension of those prise-sel of the power of investigation, We have done thus much. Herein are appended the names of kings, poets and places glorified iu this Sandeśa. Ravi Varma Bhūpa Verse 24 Capital of the Kapaka Princes 25 Kolamundesa 27 River Sulalitu 28 Vallabhagrāma 29 The South Bimbili 30 Udaya Märtånda 30 River Kauņi 3% Srikumāragrāma 34 Kamărālaya 36 The King Godavarmā The Capital of Devanārāyana 42 The King Ravi Varma The temple of Vaikom 51 Purnatrayi 60 River Charmi 61 The King Rāja Raja 61 The Capital of Cochin 62 Paticaranganātha 63 The king of Sailasindha 64 The King of Kurumba 65 Gunaka 66 Keralendra 68 Satugamagrima 70 River Knliyini TO Vrsadri Samfralaya 76 38 13 $

·Yetranär&yaņa
Verse
79
Vilanadi
83
Vārākşeira
86
Capital of the Chief of Sailababi
88
Kundagebam
89
89
Achyuta
King Vikrama
90
The Brahiman Marsdatta
91
Nårāyāņakavi
91
The king of Vallabhakşoni
92
Respecttully acknowledging kelir deep tkanktulness o
Brabmasri Rari Va-ulevar Nainbūrippād if Ighoraman,
from thon ve pirmared tlie rigi: muscript, we place
ihre Fork before the generous public.
Trivandring
19-8-1112
K. SAMBASIVASASTRI.

·4 the song 24 On reaching the temple of Vaikom, वाताधूतारुणकिसलया: पुष्पिता कोकभृक्षा: स्तोकोत्कम्पिस्तबकनमितास्तत्र वल्लीमतल्लीः । दृष्ट्वा द्रुतमुपसरन् भृङ्ग! वेत्तासि ताभ्यो जातैर्गीतैः स्फुटजनपदैलांसिका इत्युपान्ते ॥ (p. 11, v. 55.) the Bhțnga thus seated, under the illusion of creepers, finally realises that they were the dancing girls, on hearing It seems that this fact of the custom of dancing by Devadāsis prevalent in those days, was the personal experience of the poet himself. I consider that the course of historical research on the then prevalent social customs pointed out here is not beyond the comprehension of those possessed of the power of investigation, We have done thus much. Herein are appended the names of kings, poets and places glorified in this Sandesa. Ravi Varma Bhūpa Verse Capital of the Kūpaka Princes 25 Kolambadesa 27 River Sulalita 28 Vallabhagrāma 29 The South Bimbili 30 Udaya Mārtāņda 30 River Kauņi 32 Srſkumāragrāma 34 Kumārālaya 36 The King Godavarmā 38 The Capital of Devanārāyana 42 The King Ravi Varma The temple of Vaikom 51 Parnatrayi 60 River Chargi 61 The King Rāja Raja 61 The Capital of Cochin 62 Paficaranganātha The king of Sailasindhu. 64 The King of Kurumba 65 Gunaka 66 Keralendra 68 Sangamagrama 70 River Kaliyini 10 Vrsädri 76 1) 1> 63 . Samiralaya

·5
3
Netranår yaņa
Verse 79
Nilanadi
83
Nāvāksetra
86
Capital of the Chief of Sailăbdbi
88
Kundageham
89
Achyuta
89
King Vikrama
90
The Brahman Marſdatta
91
Nårāyāņakavi
91
The king of Vallabhaksoni
92
Respectfully acknowledging our deep thankfulness io
Brahmasri Ravi Vāsudevar Nambūrippăd of Aghoramina,
from whom we procured the original manuscript, the place
the work before the generous public.
7
Trivandrum,
12-8-1112.5
K. SAMBASIVA SASTRI.

·No text on this page.

·॥ श्राः॥ निवेदना। काव्यमिदं श्रीमदनन्तशयनाद् (Trivandrum) विरहिणा केनापि श्वेतदुर्गे (Kottakkal) बालयक्षाभिधाने भवनै बालनीलीसंज्ञायै प्रेयस्यै भृजमुखेन प्रेष्यमाणं सन्देशमास्पदीकृत्य भृङ्गसन्देशः प्रथते । सत्यपि भ्रमर- सन्देश इति नामान्तरे "भातॊ भृङ्गं कमपि पुरतो वीक्ष्य मन्दं बभाषे ।" पा० २. लो० ५.) इति दर्शनात् कविकल्पितं नामवेयं भृङ्गसन्देश इत्येव लगति । उत्तरभागे- "तेनाश्वस्ता किमपि कुतुकाश्चर्यलज्जानुविद्धा मुग्धा सम्मार्जयति नयने यावदसाम्बुपूर्णे । तावद् गत्वा सविधमयि कल्याणि ! कान्तस्य दूतो भृङ्गोऽस्मीति भ्रमर ! निगदन् मञ्जु सञ्जीवयेथाः ।।" (पा० २७. श्लो० ४९.) इति पद्यदिशा भ्रमरं सम्बोधयतो भृङ्गाहन्तामुपदिशतः कवेराकूतं तु सूक्ष्म विचारमृग्यं दृश्यते । पुरा खलु वनगुल्मलतासान्द्रेषु देशेषु यक्ष्यादिद्युचरी. सञ्चारसमुचितेषु कयापि यक्ष्या श्वेतदुर्गान्मलयशिखरं निनीषितेऽपि, मार्गे निजपतिभीतया परित्यक्ते च नायके तस्य स्वप्रेयसी बालनीली प्रति क्रियमा- गोऽयं सन्देशो नावस्तुसम्भवी । "मासप्राप्यं मम दिनयुगेनाभिगम्यं तव स्या- दस्या धोतं गुणगणसुधावीचिभिः श्वेतदुर्गम् । स्यानन्दूराद् दृढमतिरतस्त्वं प्रतिष्ठस्त्र तस्मा- दस्मानुचारयितुममुतः सङ्कटादुतराशाम् ॥" (पा० ४. श्लो० १७.) इति पद्यमागेन तथ्यमिदमुख्यते, यदनन्तशयनाद् बाढं श्वेतदुर्ग मासप्राप्यम् , अधुनेव शीघ्रतरगमनं साधयितुं तत्ताशवाहनविरहात् । किन्तु भृङ्गस्य दिन- युगगन्तव्यता दिव्यत्वमात्रसाध्या । तच्चेदं दिव्यत्वमादावेव कविरेवमासूत्रयन् मन्ये नासाधुवादी । तथाहि ·"ब्रूमः श्रीमन् ! मधुप ! भवते स्वागतं वैक्यन्त्याः किं त्वं विष्णोरुरसि विकसद्विभ्रमायाः समायाः । धम्मिल्लाद् वा परिमलसमासक्तमत्तालिपाली- केलीलोलद्युतरुकलिकासुन्दरादिन्दिरायाः ॥" (पा० २. श्लो० ६.) इति । "सन्देशेऽस्मिन् कथमपि गुरुश्रीपदाम्भोजयुग्म- ध्यानोद्धृतप्रबलतमसा वासुदेवेन बढे । पूर्णे दोषैरपि यदि गुणानां कणाः सम्प्रथेर- नेतान् प्रीत्या मनसि परिगृह्णन्तु सन्तो महान्तः ॥" (पा० ३३) इति दृश्यमानात् परिसमाप्तिपद्यादस्य सन्देशस्य कर्ता कश्चिद् वासुदेवनामा कविरिति ज्ञायते । यदि पुनरयमेव वासुदेवस्तीर्थाटनकामनया सञ्चरन्ननन्त- शयन आगत्य श्वेतदुर्गवासिन्यै स्वदयितायै सन्देशप्रेषणमिषेण परिचितान् देशानन्यान्यांश्च विशेषान् स्वसुहृदः सहृदः परिचाययन्निदं काव्यं न्यभान्स्य- दहोनुखलु !! सुतरामनेनाजेप्यतात्मानुभवसमर्पणेन साहितीसमान्दोलिकाया- मिति निश्चमचम् । महाकविरपि कालिदासः कल्पितमेवेतिवृत्तमवलम्ब्य रस. यत्यस्मान् मेधेनेति स एष सामान्यतः समुद्घाटितः पन्थाः प्रहतचर इत्या- स्ताम् । इह तु परिचितानेव देशान् परिचितैरेव कार्यैः पुरस्कुर्वतोऽस्य साहि. तीसरण्या प्रवेशनं परं स्यात् कश्चिद् विशेषः, यदि स्वानुभव एव समुत्कीर्णः । सन्ति च नैके वासुदेवसंज्ञाः कवयः । युधिष्ठिरविजयादेः सुभद्राहरणादेरस्य भृङ्गसन्देशकाव्यस्य च प्रणेतारः । तेषु मन्येऽर्वाचीनः प्रकृतो वासुदेवः, प्राचीनश्च यमककविः । यदयं युधिष्ठिरविजयादिसुभद्राहरणादिकर्तृवासुदेवा- भ्यामर्वाचीनान् श्रीनारायणभट्टपादांस्तत्समयजीविनः श्रीमातृदत्तपण्डितांश्चेह सन्देशे स्मरति । यथा- "हेरम्बेण प्रथितविभवां मातृदत्तद्विजेन्द्र. श्रीमच्छिष्योत्करमुखरितैरास्तृतां शास्त्रघोषैः । आरान्नारायणकविवचास्यन्दमाधुर्यनन्द- द्वाणीमन्दस्मितसुरमिलां याहि पाटीरवाटीम् ॥

·ARMIan बोटमा काम म गजा इति। माविमहामण्डितचो. परिनवग्रामदासो श्रीमानमा बस मान्यपि । यदस्य गुरु- चमच्युजविकार बस ... "तस्ना प्रत्यक्ष प्रविधि व चिरिश मानला एकस्ताद मत करने कोई (१४. लो०१.) इति पर्छ परावृति र नीतिसयोऽपि तवोयाब्दानां सप्त- दशशतकपूर्वार्थ, वजारमानेरच्युटशियन तदात्याबजायनोऽस्मद. नन्तशमनमहाराजान भीशेलने "राज्यं ध्यानलमा रविवर्मावनीन्द्रस्या सत्- प्राज्यं वाज्यन्तरितविशिखोप्रमो समय । चित्रोकीर्ण विदशनिवहै। स्थूलनीलोरलै- र्धाम्ना तुल्यं त्रिभुवनपत्तेधान ऐन प्रतेने (पाल, श्लो० २४.) इति पद्येनानुस्मरन्नयं बाढमात्मनो जीवितसमयं श्रीमन्नारायणभट्टपादीयमनु- मन्यते । कतिधेयं श्रीनारायणपाडैः श्रीगुरुवायुपुरकाशनधौ नाराय- णीयं स्तोत्रप्रबन्धं भागरतार्थतनहालकं विरचय्योपसमN कल्यतासम्पादनेन भगवत आतङ्कोपशामकत्वेन प्रसिद्धिघोषणानन्तरलम्भवेत्यवस्तनः श्लोको गम- बति । यथा- "इत्थं नुवा भुवनपिलरौ तौ सभाभव्य तस्मा- दस्मत्मागवियसख! समीरालयं शील्यथाः ।

·"ब्रूमः श्रीमन् ! मधुप ! भवते स्वागतं वैवयन्त्याः किं त्वं विष्णोरुरसि विकसद्विभ्रमायाः समायाः धम्मिल्लाद् वा परिमलसमासक्तमत्तालिपाली- केलीलोलद्युतरुकलिकासुन्दरादिन्दिरायाः ॥" (पा० २. श्लो० ६.) इति । "धन्देशेऽस्मिन् कथमपि गुरुश्रीपदाम्भोजयुग्म- ध्यानोद्धृतप्रबलतमसा वासुदेवेन बढे । पूर्णे दोषैरपि यदि गुणानां कणाः सम्प्रथेर- नेतान् प्रीत्या मनसि परिगृहन्तु सन्तो महान्तः ॥" (पा० १३) इति दृश्यमानात् परिसमाप्तिपद्यादस्य सन्देशस्य कर्ता कश्चिद् वासुदेवनामा कविरिति ज्ञायते । यदि पुनरयमेव वासुदेवस्तीर्थाटनकामनया सञ्चरत्ननन्त- शयन आगत्य श्वेतदुर्गवासिन्यै स्वदयितायै सन्देशप्रेषणमिषेण परिचितान् देशानन्यान्यांश्च विशेषान् स्वसुहृदः सहृदः परिचाययन्निदं काव्यं न्यभान्स्य- दहोनुखलु !! सुतरामनेनाजेष्यतात्मानुभवसमर्पणेन साहितीसमान्दोलिकाया- मिति निश्चप्रचम् । महाकविरपि कालिदासः कल्पितमेवेतिवृत्तमवलम्ब्य रस. यत्यस्मान् मेधेनेति स एष सामान्यतः समुद्घाटितः पन्थाः प्रहतचर इत्या- स्ताम् । इह तु परिचितानेव देशान् परिचितैरेव कार्यैः पुरस्कुर्वतोऽस्य साहि. तीसरण्या प्रवेशनं परं स्यात् कश्चिद् विशेषः, यदि स्वानुभव एव समुत्कीर्णः । सन्ति च नैके वासुदेवसंज्ञाः कवयः । युधिष्ठिरविजयादेः सुभद्राहरणादेरस्य भृङ्गसन्देशकाव्यस्य च प्रणेतारः । तेषु मन्येऽर्वाधीनः प्रकृतो वासुदेवः, प्राचीनश्च यमककविः । यदयं युधिष्ठिरविजयादिसुभद्राहरणादिकर्तृवासुदेवा- भ्यामर्वाचीनान् श्रीनारायणभट्टपादांस्तत्समयजीविनः श्रीमातृदत्तपण्डितांश्चेह सन्देशे स्मरति । यथा- "हेरम्बेण प्रथितविभवां मातृदत्तद्विजेन्द्र- श्रीमच्छिष्योत्करमुखरितैरास्तृतां शास्त्रघोषैः । आरानारायणकविवचास्यन्दमाधुर्यनन्द- द्वाणीमन्दस्मितसुरभिलां याहि पाटीरवाटीम् ॥

·वाति नारायणसामोनिशानी पोला मोकनमयुगु भासालेहर हिन्दी भाकालादिवोस सन्दुकाने Mermain र . को ९१, ९२.) इति । मुमत विमहापण्डितयो. परिनवग्रामवासी श्रीमहाराजभपाद बेपन कमान्यपि । यदस्य गुरु- वर्यमच्युतापेपारोटि मोतिर्विजोलनमकरः "तस्मात् प्रत्यक महिला बन्ना अपडशशिकास सर्वहं न गिरिश भक्तिमादच्युतं च । एकस्तावद् वहति शिलि होलिकालेको हुँ ज्योतिश्चक्र निखिल्मपरी घालवन्तर ।" ( १७. लो० ८९.) इति पद्ये परामृशति । अतः सिजन जीवितश्मयोऽपि स्तवीयान्दानां सप्त- दशशतक, यनारायणभट्टादमुनेस्च्युताशयस्य । तदात्यविजयिनोऽस्मद. नन्तभयनमहाराजान् श्रीदीररचिव कुलशेखराज "राज्यं दृष्ट्याकलय रविवर्मावनीन्द्रस्य सम्पत्- प्राज्यं वाज्यन्तरितविशिखोदप्रमग्रे समवन् । चित्रोत्कीर्ण त्रिदशनिवः स्थूलनीलोपलौघ- र्धाम्ना तुल्यं त्रिभुवनपते(म येन प्रतेने ॥" (पा० १, श्लो० २४.) इति पधेनानुस्मरन्नयं बाढमात्मनो जीवितसमयं श्रीमन्नारायणभट्टपादीयमनु- मन्यते । कृतिश्चेयं श्रीनन्नासयमभमादैः श्रीगुरुवायुपुरनाथसन्निधौ नाराय- णीयं स्तोत्रप्रबन्धं भागयतार्थसङ्ग्रहात्मकं विरचय्योपसमh कल्यतासम्पादनेन भगवत आतङ्कोपशामकत्वेन प्रसिद्धिघोषणानन्तरसम्भवेत्यधस्तनः लोको गम- बति । यथा- "इत्यं नुत्वा भुवनपितरौ तौ समामन्त्र्य तस्मा- दस्मत्प्राणप्रियसख! समीरालयं शीलयेथाः, RELATER

·No text on this page.

·रोकर ६२ ६३ धू नदी राजराजक्षितीन्दुः} माटक्ष्माभृत्पुरी पञ्चरकाधिनाथः शैलसिन्धुक्ष्मामृत् कुरुम्बाधिनाथः गुणका केरलेन्द्रः " ६५ . सनमग्रामः कुलीविनीनंदी } . } " ૮૦ } G वृषाद्रिः समीरालयः नेत्रनारायणः निलानदी नावाक्षेत्रम् शैलाब्धिनेतुर्दिव्यस्थानम् कुण्डगेहम् अच्युतः विक्रमक्ष्मापतिः मातृदत्तद्विवः नारायणकविः पलभक्षोणीपतिः अस्य र समग्रगुणसम्पनस्य सन्देशस्य प्रसिद्धीकरणे समुपलब्धो- स्माकमादर्शो ब्रह्मश्री अघोरमनक्कल् अधिपति-रविवासुदेवर् नम्परिप्पाटु- निधानादिति सबहुमानमेवेषु कृतज्ञतामनुस्मरन्नस्मि तमिमं महाजनसमक्ष- वतारयिता। अनन्तशयनम्, के. साम्बशिवशास्त्री. १२-८-१११२.

·No text on this page.

·॥ श्रीः॥ भृङ्गसन्देशः वासुदेवविरचितः। इम्ये रम्ये बहलविगलच्चन्द्रिकायां निशायां मन्दं नन्दकुमुदसुरभौ शीतले वाति वाते लोलापाङ्गया मनसिजकलाखेलनायासिताङ्गया साकं निद्रां सुकृतिसुलभां कोऽपि कामी सिषेवे ॥ १ ॥ तं निद्राणं मदनविवशा काचिदालक्ष्य यक्षी हस्ते धृत्वा मलयशिखरे हन्त रन्तुं प्रयान्ती। स्यानन्दूरे निजपतिमुपायान्तमालोक्य भीता विन्यस्यैनं कचन विमनास्तेन साधं प्रयाता ॥ २ ॥ पुष्पारामे किल मधुरिपोः सम्भ्रमेण प्रबुद्धः सद्यः सोऽयं प्रियजनमनालक्षयन् कण्ठलग्नम् । कष्टं दिष्टं किमिदमदयं दृष्टमित्याकुलात्मा तत्र क्षेत्रे कतिचन दिनान्येष मोहेन निन्ये ॥ ३॥ मा मा सीद प्रियजनवियोगामयात् कामयाना यक्षी सौधादपहतवती प्रस्वपन्तं भवन्तम् । कान्ता श्रान्तापि च तव सखे! नापदं प्रापदन्यां तद् गन्तव्यं द्रुतमिति दिवः शुश्रुवे तेन वाणी ॥४॥ G.P. T. 16 1-10-1111;

·M भृङ्गसन्देशे आकासौ गिरमभृतनिःष्यन्दिनीमाधिमन्दो- ऽप्यन्तधैर्याङ्कुरमभिवहन् गन्तुमुद्युक्तचेताः । प्राप्तां मूर्च्छहिरहिमिथुना माधवीं वीक्ष्य लक्ष्मी- मात्ततॊ भृङ्गं कमपि पुरतो वीक्ष्य मन्दं बभाषे॥५॥ ब्रूमः श्रीमन् ! मधुप ! भवते स्वागतं वैजयन्त्याः किं त्वं विष्णोरुरसि विकसद्विभ्रमायाः समायाः। धम्मिल्लाहा परिमलसमासक्तमत्तालिपाली- केलीलोलद्युतरुकलिकासुन्दरादिन्दिरायाः ॥६॥ अभ्याश म तिलकय सखे! कोरकस्तोकनम्रा सेयं बाला कुरवकलतात्युत्सुका त्वत्सकाशे। एता याताकुलकिसलयश्रेणिभिर्मन्दमन्दं वीजन्तीध प्रतिनवमधुप्रस्नविन्यो लतास्त्वाम् ॥ ७ ॥ चक्षुधं सुचरितफलं वल्लभा कच्चिदेषा विश्रामं ते पथि वितनुते मजुना गुञ्जितेन । या सन्तप्ता दिनकृति ललाटन्तपे सम्प्रविष्टा पक्षच्छायां तव तदधिकं तप्यते चिन्तयन्ती ॥ ८॥ दुर्जातेऽस्मिन् मम करुणया धातुराप्तोऽसि बन्धु- दिष्टया धोरे तमसि पतितस्येव माणिक्यदीपः । अभ्यस्तो यश्चिरतरमशोकेषु ते पक्षपातो भूयानध प्रसरतु सशोके पि सोऽयं जनेऽस्मिन् ॥ ९॥ कारुण्यन्धे । शृणु मम दशा यौ पुरा विप्रलम्भ श्रुत्वा काव्येष्वपि सममुभौ सौम्य ! मोहं प्रपन्नौ।

·.
पूर्वभागः ।
आवामेवं प्रणयविवशौ दारुणे विप्रयोगे
क्लेशाम्भोधौ विधिरपदयं क्षिप्तवानित्यवेहि ॥ १० ॥
वक्षोममोन्नतकुचभरे कन्दलन्मन्दहासे
गाढाश्लेषे मिलति पुलकेभ्योऽपि यद् द्रुह्यति स्म ।
स्त्रीपुंसं तद् विघटितमिथस्सन्निधानं दधाति
प्राणान् दग्धानिह बहुमुखी कारणं सङ्गमाशा ॥ ११ ॥
लोके जन्तोर्भवति भवितव्यं न चान्यत् प्रयत्न
देवाधीनं सकलमिति जानामि नानाविचारैः ।
अप्येवं मे दलति हृदयं दीर्यते धैर्यबन्धः
सीदन्त्यङ्गान्यलिवर! तया हन्त जाते वियोगे ॥ १२ ॥
आकर्ण्यन्ते दिशि दिशि हसचूतवल्लीमधूली-
माचत्पुंस्कोकिलविगलिताः पञ्चमाः स्निग्धदीर्घाः ।
मन्ये शस्त्रवाणितहदयस्येव काकोलसेक.
स्तापोद्रेकं मम बहलयन् प्रादुरासीद् वसन्तः ॥ १३ ॥
खेदानुक्त्वा खलु बहुतसन् विप्रयोगार्ति(सिन्धा-
बस्मिन् मैत्री भवतु भवता सौम्य ! नौ पोतपात्री।
तद् विश्रम्य क्षणमिह लतामण्डपे सावरोधः
स्निग्भं पीत्वा मधु निलयनं मत्प्रियायाः प्रयायाः॥१४॥
अस्मत्प्राप्ति (भुभव)दनुपदं प्रस्तुवन् प्राणनाथां
गत्वा तप्ताममृतजलधौ सौम्य ! निर्मज्जयेथाः ।
विश्लेषाा विधुरमनसां वल्लभानामुदन्तः
प्राणान् बीणापरिमृदुगिरां कण्ठनालेपि रुन्धे ॥ १५ ॥

·४ -- भूसन्देशे लोके ये केचन विदधते पीडितेष्वाभावं जन्तुष्वन्तन खलु सकला रक्षितुं ते समर्थाः । रक्षादक्षा अपि न समये सम्पतन्त्यातुराणां शिष्टं किश्चिन्मम सुचरितं सौम्य ! दृष्टोऽधुना त्वम् ॥१६॥ मासप्राप्यं मम दिनयुगेनाभिगम्यं तव स्या- दस्था धौतं गुणगणसुधावीचिभिः श्वेतदुर्गम्। स्यानन्दूराद् दृढमतिरतस्त्वं प्रतिष्ठस्व तस्मा- दस्मानुत्तारयितुममुतः सङ्कटादुत्तराशाम् ॥ १७ ॥ सम्प्राप्तव्यं तव पुरमितः श्वेतदुर्ग यदुक्तं तस्यैवालोकनमपि फलं कल्पय त्वत्प्रयाणे। यस्मिन् नित्यं हिमगिरिसुताचञ्चलापाइलक्ष्मी- लक्षीभूतं किमपि करुणाशीतलं ज्योतिरास्ते ॥ १८ ॥ इन्द्रप्रस्थं पुरमिव पुरा कौरवस्य प्रविष्ट- स्यान्तान्तिस्तव नयनयोः स्याज्जलेषु स्थलेषु । वक्त्रैः स्त्रीणां मरतकतले बिम्बितैर्वापिकाम्भ- श्शुम्भद्विम्बैरपि च विमलैश्चन्द्रशालाकदम्बैः ॥ १९ ॥ नोधानेषु त्रिदशलतिकाः स्थावरास्तावदस्मिन् पेयं नाब्धेरुदितममृतं नात्र नेता वलारिः। तस्मादस्मत्प्रियसहचरीनूत्नदिव्याङ्गनायाः सृष्टौ धात्रा विरचितमिदं नूतनं नाकमाहुः ॥ २० ॥ बातामाता प्रति कथयितुं प्रेयसी मे प्रवृत्तो मार्ग तावच्छृणु शुभमितस्तनिकेतावसानम् ।

·पूर्वभागः । नीत्वा नीत्वा श्रममनुवनं येन गन्तासि भूयः पीत्वा पीत्वा मधु सममलिन्या नळिन्यां नळिन्याम् ॥२१॥ नत्वा देवं नलिननयनं नागभोगे शयानं कृत्वा सर्व भव(त? तु) सफलं कृत्यमित्यन्तरङ्गे। कुर्युः प्रत्युद्गमसुखमितः प्रस्थितस्योत्तराशा चश्चौ चश्चत्कपिशकलमामञ्जरीकाः शुकास्ते ॥ २३ ॥ दत्त्वा शुम्भत्कनककलशे पद्मनाभालयाने हृष्टां दृष्टिं सह दयितया सम्पतन्नम्बरान्ते । श्यामाश्चञ्चत्किसलयहुकूलाञ्चलाश्चञ्चलीक- स्तोमापागा मधुप! लतिका मन्दमामन्त्रयेथाः॥ २३ ॥ राज्यं दृष्टयाकलय रविवर्मावनीन्द्रस्य सम्प- प्राज्यं वाज्यन्तरितविशिखोदग्रमने समग्रम् । चित्रोत्कीर्ण त्रिदशनिवहैः स्थूलनीलोपलौधै- धाम्ना तुल्यं त्रिभुवनपतेर्षाम येन प्रतेने ॥ २४ ॥ पारपायोनिधि कुलपुरी कूपकक्षमापतीनां लक्ष्या लक्ष्मीविहरणकलासम्पदो हेमलक्ष्या । फेनक्षौमाम्वरनिचुलितान् यन्निषद्यासु हृद्यान् वीचीहस्तैर्विकिरति मणीन् नित्यमम्भोधिरेव ॥ २५ ॥ प्रासादेषु प्रियसहचरीहासमाशङ्क्य हेम- द्वारं यान्त्यः सपदि वलभी केशसंस्कारयुक्त्या। प्रातर्गानं नवनखपदं गहिवं बालसूर्य- छायारक्तांशुकवलयितास्तत्र दृश्याः मुकेश्यः२५ ॥

·६ भृसन्देश लम्बेथास्त्वं दिवि किमाप लोलम्ब ! कोलम्वदेशे रम्ये यस्मिन् विलसति सरो मानसं मानवानाम् । नित्यं तदै नवरविकरोल्लासिनी राजहंसै- र्जुष्टां पट्टाम्बरकनकपड्केरुहाली प्रसूते ॥ २७ ॥ स्थास्यत्यग्रे तव सुललिता निम्नगा दृष्टिपातं मुग्धं लब्धं पुर इव पुरा माधवस्य त्रिवान । मादायास्या बहुपरिमलं प्राभृतं निर्मलाया जातामोदः प्रियमिव जनं सौम्य ! सम्भाक्येथाः ॥२८॥ कञ्चिहागं पुरजनपदाकीर्णमुत्क्रम्य भूखे- रञ्चत्केरक्रमुकशिशिरं बल्लभग्राममेत्य । लक्ष्मीवक्त्राम्बुजतरुणलोलम्ब ! नित्यं नमस्ते गोविन्देति प्रणम चरणाम्भोजमूले मुरारेः ॥ २९ ॥ घोराकारं विपिनमतिलवयाथ तस्यास्तटिन्या स्वीराराम शिशिरसुभगे सौम्य ! विश्रभ्य यायाः। पात्रीभूता पुनरुदयमार्ताण्डकीर्तिच्छटानां धात्री नेत्रे सुखयितुमलं दक्षिणा बिम्बली ते ॥ ३० ॥ बन्देथास्त्वं अमर ! पुरतः कञ्चिदाश्चर्यकालं घोषाद् योषामन इव मुहुगोरसं चोरयन्तम् । अस्य ब्रूमः कथमित्र पयोलुब्धता यो विशुओं मुक्तिं दत्त्वा विषक? फ्यः पीतवान् पूतनायाः ॥ ३१ ॥ प्रादुःण्यात् ते दृशि कुलारी विम्बलीभूपतीनां बोपरिषद्यास्वटपस्सिरे दक्षिसे वीक्षणप्रया।

·पूर्वभागः।
या पौरस्त्रीवदनसविधे लज्जमानस्य दौस्थ्यं
दृष्टया माटि ध्वजपटभुजैर्मण्डलं (?) शीतभानोः ॥३२॥
शीतालुत्वाद् विवृतबदनैरातपे नकच-
स्तीरं घोरं परिहर पुरस्तत्र गौणीतटिन्याः।
आत्मा रक्ष्यः सकलजगतामापदो दुर्बलाना-
मेतद् द्वारेण्वनभिसरणी नीतिरित्याहुरार्याः ॥ ३३ ॥
ग्रामं पुण्यं द्विजवरगृहप्रोच्चलद्धोमधूम-
श्यामं पश्य प्रियसख! पुनः श्रीकुमाराभिधानम् ।
जातं यत्र क्षितिसुरगणं बालमेवातिहृद्यं
विद्यास्तन्यं सपदि ददती वर्धयत्यद्रिकन्या ॥ ३ ॥
गम्भीरार्थस्तवकसुभगे सूक्तिदामन्यनास्था
मा भूदेषां भ्रमर! भवतों मद्विधेयत्वराभिः ।
सत्त्वोद्रेकस्फुरितपरमानन्दसंविहिशेष
दुग्धे चित्ते रसमधुझरो यस्य सामाजिकानाम् ॥ ३५॥
नत्वा गीतैरुपचर कुमारालयं भूषयन्ती
गौरी दूरीकृतसुररिपुत्रातदुर्वारगर्वाम् ।
पृथ्वीयातामिव गिरिशकण्ठप्रभामेघलुब्धां
विद्युल्लेखां कचभरमिषादम्बुदैश्चुम्व्यमानाम् ॥ ३६ ॥
द्रष्टुं ते तां सकृदपि जगन्मातरुत्कण्ठते न-
श्चित्तं लक्ष्मी परिणयविधौ पूर्वमद्रीन्द्रगेहे ।
सम्म सत्यमरसदसश्चन्द्रचूड वरीतुं
मन्दं यान्त्या भयविनयमन्दाक्षरागाकुलाक्ष्याः ॥ ३७॥

·८ मुझसन्देशे इत्थं नत्वा गिरिवरमुतां गोदवर्मक्षितीन्दो- रग्रे सम्भावय पुरवरं प्रस्फुरद्धेमसालम् । यद् युद्धे(षु) त्रुटितविमतस्तोमकण्ठान्त्रदाम- प्रच्छन्नाशेष्वसिलतिकया विद्युते विद्युतेव ॥ ३८ ॥ तत्रारामं व्रज कनकमञ्जीरकैमञ्जुवाचा गच्छन्तीनां मधुरमुखरैस्तारमाहूयमानः। वापीयातो दरदलितनालीकपालीमधूली- मापीयातो मधुकर ! मृणालान्तराले शयीथाः॥ ३९ ॥ कृत्वा तप्तां प्रियसहचरीमेकपक्षान्तराले तन्वन्नन्यं व्यजनमभिनन्दन मुदा मन्दवातम् । स्वादुंकारं मधु दयितया दीयमानं मुखेन स्वादं स्वादं शमयतु भवानध्वखेदं नलिन्याम् ॥ ४॥ यावद् ग्लानि विसृजति मनोवल्लभा यावदेव ग्लानि भानोर्दधति किरणास्तावदेव क्षमेथाः । अस्मत्कान्ताव्यसनचकितः सान्वयन्नेव भृङ्गी मुक्त्वा पद्माकरमथ ततो याहि कारुण्यसिन्धो! ॥४१॥ अक्ष्णोर्मार्गे निपतति पुरा राजधानी तदानी दुर्गाश्लेषादविदितभया देवनारायणस्य । यो मेदिन्यामपि निजकमर्थापयन् नामधेयं कीर्तिक्षीरार्णवजलमपारं विधायाधिशेले ॥ ४२ ॥ मप्रेयस्या मुखविरचने हस्तलेखाय सृष्टा- नस्यां धाता पु(र ?रि) निहितवानिन्दुबिम्बाननेकान् ।

·पूर्वभागः ।
अस्य स्त्रीणामिह वदनां प्राप्य सौधाधिरोहा-
दन्यं मन्ये हिमकरमधः कुर्वते गर्वितास्ते ॥ ४३ ॥
तस्मादन्तर्बकुलपटलीरुद्धधर्मप्रवेशै-
देशैरञ्चन्नवकमलिनीकञ्चुकैः सञ्चरेथाः ।
कुञ्ज कुले शबरमुदृशां मन्मथोन्मादितानां
शृण्वन् कुण्ठक्वणितमभिगम्योपगूढो रमण्या ॥ ४४
दृष्ट्वा नन्दिष्यसि फलभरैरानतां नालिकेर-
श्रेणी देशावनिषु रविवर्मप्रतापोज्ज्वलासु।
यां पान्थेभ्यः शिशिरमधुरं वारि दृष्ट्वा ददानां
को(पा)दुन्मूलयितुमुदधिर्वीचिहस्तै(नोति ॥ ४५ ॥
भक्त्या लभ्यः सकलजगतां मुक्तिमार्गप्रदीपः
सचिब्रह्मामृतजलनिरुत्तरन्नुचरङ्गात् ।
अग्रे सेव्यस्तव हरिमाणिः कोऽपि कारुण्यशुम्भ-
लक्ष्मीवक्षोरुहकनककुम्भान्तरालैकबन्धुः ॥ १६ ॥
रत्नादर्शश्रियमुपहरत्यर्कबिम्बे प्रतीची-
वध्वामे++वमिव किरत्युज्ज्वलं दिङ्मुखेषु ।
द्रक्ष्यस्यग्रे सकुतुकमनिर्वाणरामानवह्नि-
ज्वालाजालामिव जलनिधौ पिङ्गलां वीचिमालाम्
[॥४७॥
पूगाटव्या विततकनकस्तम्भयेवातपश्री-
लेपादापाउलितकलिकाजालया नीलयापि ।
गण्छन्नुच्छलशुकघटापक्षविक्षोभितानां
जिघ्रनङ्गीकुरु परिमलं तच्छिखामञ्जरीणाम् ॥ ४॥

·भृवसन्देश चके पूर्व विहरणमसौ पुष्पवत्या नलिन्या वारुण्याशा पुनरमुमधो वर्तयामास भानुम् । क्रान्त्वा वेलामिह पतित एवेति खिन्नेव मन्ये सन्ध्या मङ्ख्यत्यळिवर! तदैवाम्बरादम्बुराशौ ॥ ७९ ॥ तापं भूमेस्तरणिजनितं मक्षु संक्षिप्य कोक- इय्याश्चित्ते किरति पवने निर्दयं दाक्षिणात्ये । रक्षात्मानं कमलमुकुलाकारकारानिबन्धा- न्न स्वापायानपि मधुरसादाकुलो वेद लोकः ॥ ५० ॥ ध्याघ्रक्षेत्रं भज पशुपतेर्तृत्तरङ्गं दिनान्ते यस्मै नित्यं रजतगिरिरप्य(भ्य)सूयत्यदभ्रम् । प्रादक्षिण्याच्चलति भसितालिप्तगात्रे जनौधे यस्मिन्नन्यः स्फटिकरचितो जङ्गमो भाति सालः ॥५१॥ भक्तेष्वत्यादरमखिललोकार्तिहारित्वमन्तः स्निग्धे लोकेऽपि च विवशता मानमत्तेषु रौक्ष्यम् । मूर्ना कण्ठेन च धनरुचा वामभागेन चाक्षणा व्याचक्षाणं प्रणम जगदानन्दनं चन्द्रमौलिम् ॥ ५२ ।। तस्मिन् सन्ध्याबलिविधिरशेषाधनोदी भविष्य- स्वदमारग्रे पटुपटहनि ननिर्घतलोकः । जाहस्यन्ते सुमधुरागिरो गायका यत्र नित्यं झंकुर्वद्भिः कनकवलयैश्वामरग्राहिणीनाम् ॥ ५३ ॥ शम्भोबिम्बाधरनिपतितां त्वत्प्रभामञ्जनामां हवा रुथा यदि गिरिसुता तत्र मा कातसे भः ।

·पूर्वभागः।
आलोक्याकस्मिकरुषमिमां सस्मिते तु स्मरारी
दन्तज्योत्स्ना सपदि विमृजेदत्र(?)शङ्कानिदानम् ॥ ५४॥
वाताधूतारुणकिसलयाः पुष्पिता लोलभृङ्गाः
स्तोकोत्कम्पिस्तबकनमितास्तत्र वल्लीमतल्लीः ।
दूरे दृष्ट्वा द्रुतमुपसरन् भृङ्ग! वेत्तःसि ताभ्यो
जातीतः स्फुटजनपदैलोसिका इत्युपान्ते ॥ ५५ ॥
गत्वा तस्मिन् विरतिमुपयात्युत्सवद्वारमार्ग-
प्रान्तं शान्तस्त्रिपुरजयिनो रूपमापादचूडम्
दृरभ्यामापास्यसि गिरिसुताकान्तिपूराभिनन्छ
कालिन्धम्भोमिलितमिव तं नाकसिन्धुप्रवाहम् ॥५६॥
अश्मारोपें मृदुलमृदुलस्याधिपद्मस्य गौर्याः
सद्यो रक्तस्नुतिरिति नखांशुच्छटा निष्पतन्तीम् ।
भामृज्यालीजनविहसिते तस्थुषो नम्रवक्त्रं
तद् बैलक्ष्यं तव सुखयतां मन्मनो मन्मथारे ! ॥ ५७ ॥
आशा वस्त्रे तव बहुतरा पूर्णकामः किल त्वं
पीतं कण्ठे लगति गरलं नीलकण्ठोऽसि लोके ।
श्रीकण्ठं त्वां कथयति जनः कण्ठलग्ना च गौरी
तस्माद् विस्मापकमयि! कथं प्रस्तुमस्त्वां नमस्ते ॥५॥
इत्यानम्य त्रिपुरजयिनं बाह्यमल्लीनिकुञ्ज
नीत्वा रात्रि प्रियजनपरीरम्भजङ्ग्यालयामाम् ।
त्रुटयचाराभरणमरु(तो ?णो) (या)बदागत्य रक्तां
प्राचीमालिङ्गति दयितया हन्त गन्तुं यतेथाः ॥ ५९॥

·भृनसन्देशे पूर्णत्रय्यां कमपि कलया पुण्यपूरं स्फुरन्तं नुत्वा दत्ताञ्जलिरभिमतं भावयित्वा च याहि । क्षेत्रे यत्र स्फुरति महिते सूक्तिगङ्गातरङ्ग- स्तोमैरान्दोलितहरजटाबालचन्द्रः कवीन्द्रः ॥ ६ ॥ पौरस्त्यायां ककुभि परिखीभूतचूर्णीतरङ्गाद् दूरे दृश्या नभसि नगरी राजराजक्षितीन्दोः। यो भीमोऽपि प्रथ(मन)समयेष्वर्जुनत्वं यशोभि- नीतः कृष्णामदधत करे खड्गवल्लीं सुभद्राम् ॥ ११॥ माटक्ष्माभृद्वरकुलपुरी पश्चिमाम्भोधितीरे दृष्ट्वा निष्टापितकनकसालोपरुडान्तरीक्षाम् । यत् कैलासे यदपि कलशाम्भोनिधौ यच्च ना(दे ? के) दृष्टं चित्रं तदिह सहसा विस्मरिष्य(त्य ? स्य)वश्यम्॥६२॥ तीरारामैः फलभरनमन्नालिकराभिरामै- स्तीवो देशान् कतिचन पुरग्रामदुर्गानुकीर्णान् । प्रत्यासन्नं भ्रमर! पुरतः पञ्चरङ्गाधिनाथं नत्वा दूरे परिहर मृधे तत्र भीमान् + + मान् ॥ ६३ ॥ युद्ध तस्मिन् दिनमनुवहद् वर्तते शैलसिन्धु- क्ष्माभृन्माटक्षितिरमणयोर्विक्रमोच्चण्डदोष्णोः । यस्मादस्त्रोत्करशकलिता बिभ्रती यौधकोटी- चौरहिन्ना वरणपटहेरन्वहं रोदितीव ॥ ६४ ॥ अग्रे वल्गप्रमथनिकुरुम्बा कुरुम्बाधिनाथा तंत्रादूरे विहरति बने ताण्डवैः सान्धिवेलैः

·पूर्वभागः ।
मत्ता रक्ताम्भसि करतलं ताडयन्त्यो हसन्त्यो
ममा नग्नाः समरधरणौ तत्र दृश्याः पिशाच्यः ॥६५॥
तो तामृद्धि जनपदगतां निर्विशन् मार्गदेश-
श्रान्तां कान्तामतिमृदुलया वीजयन् पक्षपाल्या।
माध्वीं कुओष्वतिमृदु (वियस ? निपीयानया) गाहितासे
युद्धोद्धृष्टां सपदि गुणकां माटधात्रीन्द्रगुप्ताम् ॥६६ ॥
तस्यां स्फोटस्फुटितगुलिकावर्षिदिङमण्डलायां
त्वय्युत्कूजत्वरितगमने निष्पतत्यम्बरेण ।
वामप्यते झटिति गुलिका त्रापुषीमापतन्ती
मत्वा लीनाश्चकितमवनौ हास्यतां दर्शयेयुः ॥ १७ ॥
एकं नत्वा हिमगिरिसुतानेत्रलौहित्यसन्ध्या-
कोकं धाम स्तुतिभिरुपतिष्ठस्व तिष्ठन्नुपान्ते ।
तावन्नन्तुं सविधमयतः केरलेन्द्रस्य राज्ञो
रूपच्छायां पिबसि यदि ते चक्षुषी पूर्णपुण्ये ॥ ६८ ॥
भस्यां दृश्यं न खलु निखिलं नेति साफल्यमक्ष्णो-
नं स्यान्नेति प्रियसहचरी नोत्सुका नेति चेष्टा (?)।
कालक्षेपं कमपि न सहे स्मर्यमाणं दुनोति
प्रातश्चन्द्रद्युति (जन)मिमं वक्त्रमस्मत्प्रियायाः ॥१९॥
पात्रं लक्ष्म्या मधुकर ! ततः सङ्गमनामनाम
क्षेत्रं गच्छ प्रचुरदुरितध्वंसि कंसान्तकस्य ।
स्वामिप्रेम्णा कलशजलवीचिमालेव लग्ना
यस्य प्रस्फोरयति विभवं सा कुलीविन्युपान्ते ॥ ७० ॥

·११ भृङ्गसन्देशे व्यामोद्भिन्नस्तनुकचभरैर्नर्तयन्तं मयूरान् भान्त्या वक्षस्यपि दयितया भाययन्तं भुजङ्गान् । कुन्दस्वच्छमृदुलहसितैस्तर्पयन्तं चकोरान् देवं दृष्ट्वा स्तुहि भुवनकल्याणकन्दं मुकुन्दम् ॥ ७१ ।। वेदान्तानां क्षणमनु मरीमृज्यमानं शिरोभिः पादाम्भोजं शिरसि मम च त्वं कृपाब्धे । निधेहिं । यत्संवाहे पुळकपटलीनुन्नहस्तेम्बदेवी पद्मा रुष्टा पुळकिनि मुहुः स्वे कुसन्निधाति(?) ॥ ७२ ।। इत्थं गायन्नथ वलयगेहाधिनाथं भजेथा भक्त्या (ग?न)त्वा कनकनिकषस्निग्धवर्णामपर्णाम् । (स्थि ? स्तु)त्वा चैनामु(ति ? दि)तक(रा.१रुणा)पूरपीयूषवृष्टया दृष्टया तस्याः स्फुटमनुमतो याहि पुण्यं वृषाद्रिम् ॥७३॥ लङ्काभर्तुर्भुजबलभरोन्मूलितं सान्ध्यनृत्ते नित्यं शैलं निजमुदक्यानोपमानं विभाव्य । निर्विण्णोऽस्मादथ विचलितः सप्रियापुत्रमित्रो यस्मिन् वासं कलथति सुखेनैव सोमार्धधारी ॥ ४ ॥ गौरीकान्त! त्रिनयनमनोवल्लमे ! देव! देवि! प्रेमोद्रेको जयति जगतामीशयोरीहशोऽयम् । एवं यो वा खलुः कवयनर्धगात्रं वितेने विश्लेषार्तिप्रदरमविदन्तौ मिलन्तौ भवन्तौ ॥ ७५ ॥ इत्यं नुत्वा भुवनशिलरौ तौ समामन्च्य तस्मा- इल्ममाणप्रियाशाखा समीरालयं शील्येचा

·पूर्वभागः।
यस्मिन् देवः स्वयमपि महापावनं पावनाना-
मातङ्कानामुपशमयिता भासते वासुदेवः ॥ ७६ ॥
लक्ष्मीमन्दस्मितमुररिपुश्रीकटाक्षाशलाख्ये
मुख्ये गङ्गासवितृसुतयोः सङ्गमे मनमूर्तिः ।
शान्तश्रान्तिर्दिनपरिणतौ देवमेव त्रिलोकी-
नाथं गातरमहिमपाथोधिपारा(ग? ध)येथाः ॥ ७७ ।।
वक्रणेन्दोरधरमहसा कौस्तुभस्यामृतस्य
स्निग्धैासैरपि च विभवं मुष्णतीमम्बुराशिः ।
दृष्ट्वा कन्यां किल निजकुलद्वेषिणी चौर्यशीलां
तुभ्यं कंसान्तक ! दधिपयचोर! दत्त्वा कृतार्थः ॥ ७८ ॥
एवं देवं नुतिभिरभिवन्द्याच्युतं दिश्युदीच्या
गत्वा दृष्ट्वा कलय निलयं नेत्रनारायणस्य ।
साधुग्रामप्रथितविभवां शुद्धवर्णानुषक्तां
धत्ते वृत्तिं श्रुतिपरिचितां गीतविद्यामिवासौ ॥ ७९ ॥
प्राग् वन्दस्व प्रियसख ! लतां मुक्तिदेशालवाला-
मुद्गच्छन्ती पुररिपुकटाक्षालिमालैकभोग्यम् ।
अग्रे (चा)स्या मुहुरवनमन् भक्तलोकः फलानि
प्रत्यग्राणि स्फुटमपचिनोत्युच्चकैरुज्ज्वलानि ॥८॥
भङ्ग्या व्यङ्ग्याध्वनि परिमितान् बाल्यनिष्पन्दशब्द-
ब्रह्मोल्लासानुपचितकथानृत्तगीतादिबोधान् ।
नानासूक्तिप्रकरमुखरान् भारतीकल्पवल्ली-
पालोपन्नानिष सुमनसस्तत्र सम्भावयेथाः ॥ ८१॥

·। " १६ भृङ्गसन्देशे मुक्तिस्थानं विमलमनसां तत् सखे ! कामुकानां बन्धस्थानं विविधचरितासक्तनानाजनौघम् । यस्मिन् कालभ्रम उदयते सुभ्रवा केशहस्तैः सल्लापैश्च स्मितरुचिभरैजुमञ्जीरघोषैः ॥ ८२ ॥ पुष्प्यनूतप्रकरकलिकासौरभीवासिताशान् देशानस्मादथ विचलितस्तानये! मानयेथाः । अग्रे भाविन्यथ तव निळा लम्बिता सिन्धुवीची- नीलक्षौमाम्बरपरिसरे हारवल्लीव भूमेः ॥ ८३ ॥ तत्र स्त्रीणां दिवसविरतिस्नानधौताधराणा- .. मुत्तीर्णानां जघनपुळिनासक्तसूक्ष्माम्बराणाम् । भानुच्छायाप्रणयिनि कुचे बिम्बितात्मा मुहूर्त धर्तासि त्वं कनककलशीनीलरत्नोपमानम् ॥ ८४ ॥ कान्तैः साकं पिकमृदुगिरस्तत्र सङ्क्रीडमाना: पश्यन्त्यस्त्वां पवनचलिते बिम्बितं वीचिजाले । छिन्नस्रस्तं मरतकमणीदाम वक्षोरुहादि- त्युभ्राम्यन्त्यः सलिलकुहरे हस्तमावर्तयेयुः ॥ ८५ ॥ क्षेत्रदन्हं पुरमुरभिदोर्दक्षिणे भाति कूले नावाक्षेत्रं सुमहितमुदक्तीरदेशे लिलायाः । मुक्त्वाम्भोधि विहरति दयाम्भोनिधिर्यत्र देवी विष्णुः कोष्णे कुचकलशयोरन्तराले रमायाः ॥ ८६ ॥ तत् पर्याप्तं भवति भवतस्तादृशस्यै(व) देव! प्रेम्णो यत् त्वं वहसि भगवन् ! वक्षसैव प्रियां ते ।

·पूर्वभागः ।
अर्धं दत्त्वा वपुरलमविश्लेषलोभात् प्रियायै
स्विन्नः शभुर्मनसि मनुते भाग्यवन्तं भवन्तम् ॥ ८७ ॥
इत्थं गीतं परिमृदु विधाया(घ्रि)पङ्केरुहाभ्यां
नत्वा रूपं नवजलधरश्याममन्तर्निधाय ।
तस्योपान्तादथ विचलितः पश्य शैलाब्धिनेतु-
दिव्यस्थानं प्रचुरतनुभृच्चनुषामेकलक्षम् ॥ ८८ ।।
तस्मात् प्रत्यक् प्रहितनयनः कुण्डगेहाधिवासं
सर्वज्ञं तं प्रणम गिरिशं भक्तिमानच्युतं च ।
एकस्तावद् वहति शिरसि ज्योतिषामेकमिन्दु
ज्योतिश्चक्रं निखिलमपरो धारयत्यन्तरङ्गे ॥ ८९ ।।
यस्मिन् विस्मापकभुजबलपक्रमो विक्रमक्ष्मा-
बन्धुः सिन्धुप्रतिभटचमूचक्रविक्रान्तलोकः ।
नानादेशोचलित(मनसो 'सुमनो)वृन्दसानन्ददत्त-
श्लाघो माघोत्सवमपि + + तिष्ठते दुष्टहन्ता ॥ ९० ॥
हेरम्बेण प्रथितविभवां मातृदत्तद्विजेन्द्र-
श्रीमच्छिष्योस्करमुखरितैरास्तृतां शास्त्रघोषैः ।
आराम्नारायणकविवचास्यन्दमाधुर्यनन्द-
द्वाणीमन्दस्मितसुरभिलां याहि पाटीरवाटीम् ॥ ११॥
सूक्तिं नारायणकविमुखाम्भोजनिष्यन्दमानां
पीत्वा वापीकमलमधुषु प्राप्तनिवेदभारः ।
बिम्बे भानोरपरगिरिशृङ्गेण सञ्चुम्ब्यमाने
लम्बेथास्त्वं भ्रमर ! धरणौ वल्लभक्षोणिबन्धोः॥ ९२ ॥

·भृङ्गसन्देशे तत्र श्यामाचिकुरसदृशे मूर्च्छति ध्वान्तपुञ्जे देशखेतायजनविसरडोमधूमाभिरामः । द्रागुल्लयो धरणिमरुतामालयः सेन्यसेवा- लोपो लोके न वरमपराधाय का(ल?लाति)पाते।। ९३ ॥ प्रत्युद्यस्यन्त्यळिवर! ततः श्रान्तकान्तं भवन्तं संवीजन्तस्तरुकिसलयैः स्निग्धमाध्वीजलाः। भृङ्गीमञ्जुकणितविभवोन्निद्रभद्रानुयोगा मत्प्रेयस्या मुखपरिमलासारचोराः समीराः ॥ ९४ ॥ व्यक्तं विज्ञास्यसि जनमनोलोभनीयैर्विशेषै- रग्रे शुम्भन्मणिगणमहास्यूतमस्या निवासम् । लीनामन्तर्मम सहचरी निर्विशन्निविशळू सायं सोऽयं भवति सुकृती मीलिताक्षो गवाक्षः ॥९५ ॥ इति भृङ्गसन्देशे पूर्वभागः । अथ उत्तरभागः। मजुध्वानं सललितपुरन्ध्रीजनारब्धगीता माध्वीलोलं नबमधुझरीलोललोलम्बजाला । कान्तासक्तं सुदृढदयितारागमू लपौरा तैस्तै बैर्मदयितुमलं त्वामसौ राजधानी ॥ १ ॥ जाताभोगा भवननिवहैस्तुङ्गशालैविशालैः सौधोत्सेधैरपि विलासिता पूर्णभोगैनभोगैः । रम्यारामा पुनरनुगृहं रम्यरामा च यासौ चित्रं धत्ते बहुविधमहो नैकमालेख्यरूपम् ॥ २ ॥ उच्चै रागो नहि मणिरुचा केवलं (ना ? सोड)ङ्गनानां बिम्बोकैर्वाभिमतवनितासंगमेनापि यूनाम् ।

·उत्तरभागः। १९ श्यामा बल्ल्यो न खलु कुसुमैः केवलं भान्ति यस्यां नो वा नन्दतकुमुदपवनैः किन्तु मुग्धैर्विलासैः ॥ ३ ॥ यत्सौधाने कुवलयदृशां मूर्च्छनाशालि गीतं श्रुत्वा मूर्छामिव गतवतां कौतुकस्तम्भितानाम् । गन्धर्वाणामनुगतनिजप्रेयसीरोषदत्त- क्रीडापद्मप्रहरणमहो जायते बोधनाय ॥४॥ तत्र स्त्रीणां कुटिलचटुलभूलतालोकनेन त्रस्ते हस्ताद् द्रुतमपहते कार्मुके मीनकेतोः । उद्भाम्यन्ती मधुकरमयी शिञ्जिनी रोमराजि. व्याजादासां विरतविरुता रोमवल्ल्यां निलिये ॥५॥ तुङ्गे हम्ये परभूतगिरां नृत्तलीलोत्सुकानां मञ्जीरोत्थं यदपि रणितं यच्च तस्योपकण्ठे । गङ्गाहंसीकुलविरणितं ते मिथः शीलयेते शिक्षायोगादिव नवनवान् यत्र माधुर्यभेदान् ॥ ६ ॥ यस्यामन्तर्मणिनिलयने वल्लभैीविबन्धे संसृष्टानां नवपरिणयबीडितानां वधूनाम् । लीलाम्भोजप्रहृतिभिरनिर्वापिते रत्नदीपे ध्वान्तोदारी सपदि विगलकुन्तलो बन्धुरासीत् ॥ ७ ॥ यत्प्रासादाः शिखरविहरत्कामिनीवक्रदत्त- ब्रीडादीनं निजपरिसरे सञ्चरन्तं मृगाङ्कम् । आवृण्वन्ति स्फुटहरिमणिच्छायनीलांशुकाग्रे- स्तुगात्मानः किमु न जळरूपेषु कारुण्यवन्तः॥ ८ ·भृङ्गसन्देशे १ यस्यामच्छस्फटिकमाणिसम्भिन्नवैडूर्यरोचि- वींचीभङ्गप्रसरतरले राजमार्गान्तराले । गच्छन्तीनां कुवलयदृशां वीक्ष्य वक्त्राणि दूरे हंसा हेमाम्बुजवनधिया संक्वणन्तो वलन्ते ॥ ९ ॥ यस्यां नारायणभुपगतं कृष्णगोविन्दनाम्ना दृष्टया सौधाभिधकलशसिन्धूमिभिः सेव्यमानम् । सालव्याजाद् वलयितवपुः सेवते गोपुराख्या- विख्यातोधन्मणिधरफणामण्डलः कुण्डलीन्द्रः॥ १० ॥ तस्य धूमो नहि गुणगणं कृष्णगोविन्दनाम्नो दानं (वीर्य) वपुरतिशयं यस्य ते वर्णयन्ति । सूरीन्द्राणां कनकभरिता चैरिणां सर्वशून्या वामाक्षीणामपि च निलया भूरिशीतोपचाराः ॥ ११ ॥ तस्यां पुयाँ भज पशुपतेस्ताण्डवं मन्द्रतारै- गीतैस्तन्वनिय गिरिसुतागानतानप्रदानम् । नत्वा चैनं मधुकर! ततो निर्गतो वीक्षितासे गेहं तत्र स्फटिकसरसीमुत्तरेण प्रियायाः ॥ १२ ॥ लक्ष्मीनेत्राश्चलमधुकरोद्यानमुद्द्योतमानं तत्रोपान्ते भवति भवनं वालयक्षाभिधानम् । यस्मिन् विश्वोचरगुणगणं बालनीलीति संज्ञा- मध्यारूढं मदभिलषितं कामिनीरत्नमास्ते ॥ १३ ॥ यत्सौन्दर्य सकल जगत नेत्रपीयूषजुष्टं यत्तारुण्यं कुसुमधनुषो जैत्रमक्षय्यमत्रम् ।

·उपरभागः ।
यत्सौजन्यं बुधजनमनोहारि यद् भूरिसारा
विद्वन्निन्ना जयति विमला सृष्टिरम्भोजयोनः ॥ १४ ॥
वेणीभारे परिमलमयी कन्दळद्रागतोषे
गाढाश्लेषे रतिरसमयी रङ्गभूमिः स्मरस्य ।
लीलालापे मधुरसमयी मन्मथायोधनान्त-
नव्यामृतरसमयी सा मम प्राणनाथा ॥ १५ ॥
बालोचाने कुसुमसुरभी तत्र कङ्केळिपोतः
सम्भाव्यस्ते तदधरसखैरुल्लसत्पल्लवौधैः ।
किवियो वा स्खलितसमये मजुमञ्जीरनादा
तस्याः पादाहतिमनुभवन् माननीयो मयापि ॥ १॥
वापी कापि स्फुरति पुरतः सा वयस्याभिरस्या-
स्तापश्रान्त्यै नियतमधुना लूनभूयिष्ठपद्मा।
व्याचष्टे या झटिति तटमारुह्य कल्लोलघोषैः
स्माने स्नाने स्तनजघनयोगौरवं मप्रियायाः॥१७॥
तस्यास्तीरे कुरवकता प्रेक्षणीयः सखे। ते
यो मे पूर्व कुचकलशयोः संविभागी रमण्याः ।
हन्तेदानीमुरसिजभरास्पारकैः(?) स्वर्णकुम्मै-
रासिक्तोऽसौ चलितमधुकृन्नादतो रोदितीय ॥ १८ ॥
तत्रालक्ष्यौ मधुप! मधुरौ मालतीचूतपोतौ
तौ तत्तादृक्प्रणयसुभगौ + + + + ++ + ।
++++++++++++ सा खल्विदानी
मन्ये सञ्चिन्तितनिजदशाविह्वला मुह्यतीति ॥ १९ ॥

·भृनसन्देश उद्यानानि स्फटिकगिरयो मालतीमण्डपा(श्व) प्रत्यग्राणि स्मररसगृहाण्यम्बुधारागृहाणि । जिह्वामेभ्यः शिव शिव नियच्छामि पश्येत् प्रविष्टो ययेकैकं न खलु (स) पुनः स्वसि(न्धुलैर्यते ? वयै [यतेत) ॥ २० ॥ तत्रोपान्ते मधुप ! कनकहारमार्गोपकण्ठे मार्गश्रान्ति शमयतु भवान् कापि वल्लीनिकुठे। तावद् द्रष्टा शिशिरविधिषु व्यापृताः सौधदेशं यान्तीर्यानत्वरणविरणन्नूपुरास्तद्वयस्याः ॥ २१ ॥ गूढं तासां (कु ? क)चभरमुपालम्ब्य यातो मदीयान् प्राणान् वीणामधुरनिनदान भ्रातरालोकयेथाः। व्यामाधाञ्जघनपुलिने मध्यदेशे मनोज्ञे मुष्टियायानुरसिजभरे हेमशैलोपमेयान् ॥ २२ ॥ सा कल्याणी मम सहचरी सौम्य ! विज्ञापयिष्य- त्यात्मानं ते मुहुरमिनबैरेव शोभाविशेषैः । सौधे विद्युद्धलयसुषमा बिभ्रतीनां वधूनां मध्ये वल्लीततिषु विलसन्तीव सन्तानवल्ली ॥ २३ ॥ यः प्रत्यङ्गं मदनसमरे हन्त सञ्चुम्ब्य तृप्ति तत्रैकस्मिन्नपि न गतवान् प्रेमपर्याकुलोऽहम् । भङ्गान्येतान्यमृतशिशिराण्यद्य महल्लभाया मुक्त्वा दूरे पुनरपि च किं पुण्यहीनो वदामि ॥ २४ ॥ लीलालापो बहलकचबन्योऽपि बन्धू कुहूनां बिम्बोकश्रीरपि पबुतलं क्षोभणं पल्लवानाम् ।

·उत्तरमागः।
२३
ऊरुद्धन्ह वपुरपि घृणां लम्मयत्येव रम्भा
चित्रं नेत्रं जयति जलजं कण्ठनालोऽपि तस्याः ॥ २५ ॥
वक्त्रं तत्तादृशमतिमनोहारि नैवोपमाभि-
न्यूनीकुर्वे शशिकनकपङ्केरुहाद्याभिरद्य ।
चक्षुष्मन्तो न खलु विवदन्ते जनाः किं बहूक्तै-
स्तस्याः सृष्टौ परिणतमभूत् स्वर्गशिल्पं विधातुः ।। २६ ।।
ये नारीणां स्वयमभिनवा भूषयन्त्यङ्गमङ्गं
ये वा यूनां स्वयमुपदिशन्त्याकुलान् भावभेदान् ।
ये खेलन्ति प्रथमवयसः प्रौढ(मा? ता)याश्च मध्ये
तानध्यास्ते मधुकर! वयोविभ्रमानुत्पलाक्षी ॥ २७ ॥
(ये ? ए)नां म्लानामधिकमधुना कल्प(ये) विप्रयोग-
व्यालक्ष्वेलोद्गतिभिरयथापूर्वशोभाङ्गलेखाम् ।
राहुक्षोभादिव शरदिजां कौमुदी दाववाति-
ज्वालादाहादिव च मधुमासोज्वला बालवल्लीम् ॥२८ ।।
अङ्के तस्याः सुमृदु विनिधायावशं पूर्वकायं
क्लान्तौ पादावपि जघनबिम्बेन तल्पे निलीनाम् ।
बालां बाष्पस्नपितवदनां धर्मशय्यां प्रपन्नां
मन्ये तस्मिन् भ्रमर ! समये पीडया मीलिताक्षीम् ॥२९॥
आकृष्टो यः सपदि वदनाचुम्बने पाणिना मे
कीर्णः क्रीडाविरतिषु धृतो यः प्रको + वधाने ।
येनानन्दस्मितमिव रतौ पुष्पजालं विकीर्ण
सोऽयं नूनं भुवि लुठति हा धूसरः केशपाशः ॥ ३० ॥

·२५ भृङ्गसन्देशे पूर्व सौधाद् गुरुपरिसरं प्रस्थितायामकाण्डे यौ दृष्ट्वामार्जयमविनयाशङ्कयाहं कराभ्याम् । अन्तर्लग्नं स्फुटतरमविज्ञाय ताम्बूलमेतौ धूम्रादर्शाविव विधिवशादद्य जातौ कपोलौ ॥ ३१ ॥ रुष्टो दन्तक्षतिभिरिव यो रक्ततामति भूयो यः प्रत्यूषेष्वनुभवति वा हस्तसञ्छादनानि । अद्य श्वासैस्तरलितकुचाम्भोजकुम्भैरशीतैः सोऽयं ताम्राधरकिसलयो दूयते पेलवाझ्याः ॥ ३२ ॥ एषा नित्यं बिसवलयसक्तेति रोषादिवास्या मन्दं मन्दं कनकवलयैः प्रस्थितं बाहुवल्ल्याः । पाणिस्पर्शोत्सवमलभमानो मदीयं नितम्बा- न्मन्ये खिन्नो विग(ळित ? लति) शनैनींविब(न्धै ?न्धः) [प्रियायाः ॥ ३३ ॥ निश्चिन्धानो मम सहचरी लक्षणरित्युपान्ते पश्यन् गूढं क्षपय समयं किञ्चिदाश्वासहेतोः । वीजन्तीनां वलयरणिताशङ्कया मन्दमन्दं मध्ये बाला यदि सक्यसां लोचने मीलये(ते ? त)॥३४॥ काले तस्मिन् मम सहचरी जालमागें सखीभि- स्तापश्रान्त्यै शिशिरमनिलं सेवितुं शायिता वा। (हा) हा सख्यो मम वपुरिदं दह्यते चूतवाटी- वातरेतैरिति विलुठिता सास्रमु(त्वाव ? क्त्वा गोता वा ॥ मध्ये मध्ये तुहिनजलसिक्तेऽपि हस्ते सखीनां प्रालानाम्भोरुहसमदशे दृष्टमारापदाना ।

·उत्तरभागः ।
२५
निद्रां याता किमपि बिसिनीसंस्तरे संप्रबुद्धा
सद्यो हा हेत्युदितरुदिता ताभिरालम्बिता था ॥ ३६ ।
हा हा मार! स्मर! तव कृपासम्पदेकावलम्बा
जातिः स्त्रीणामसुलभजनप्रार्थनादुःखशीला ।
स त्वेनां मां मुहुरपि कथं लज्जसे न प्रहर्तु
चित्ते लोकत्रितयविजयश्लादिभिः सायकौधैः ॥ ३७ ॥
स्वामिन् ! मन्दानिल! किमिदमारभ्यते हन्त दग्धं
तीवोत्कण्ठाविषशिखिशिखादग्धशेषं मदङ्गम् ।
एषा याच्आ मम हि चरमा मन्दमादाय भस्म-
क्षोदानेतान् दयितमिलिते दिङ्मुखे पातयेथाः ॥ ३८॥
निद्रे! देवि! प्रबलमदनातङ्किनी कण्ठलग्न-
प्राणा काचित् तव करुणया बालिका पालनीया ।
तहक्नेन्दु सकृदपि समाघातुमस्यै दिशेति
त्रुट्यो सपदि रुदती रोदयन्ती सखी ॥ ३९ ॥
दास्येऽहं ते पुनरिति च यो याचने तर्जयन्त्यां
दास्यां दास्ये किमु न भवती नित्यमित्यालपन्तीम् ।
दृष्ट्वा शारी हसितमुदितं वीक्ष्य सख्या चिरेण
स्मरं दृष्टं तव बदनमित्येवमालिङ्गिता वा ॥१०॥
कृत्वा कर्णोत्पलदलपुटे दुर्दशान्धा नखाप्रै-
दत्त्वा सख्यै किमपि करुणं कर्णमूले लपन्ती ।
ध्यात्वा हन्त क्षणमिव स कि नागतः श्रावितोऽपि
केशान् दग्धैरमुभिरलमित्युत्थिता वा निरुद्धा ॥१॥

·२६ भृङ्गसन्देशे अङ्के पङ्केरुहनवदलैरास्तृते केलिसख्या गाढोत्कण्ठामृदितमृदितैरङ्गकैरावलन्ती। बाले! मा मा रुदिहि दयितस्ते समायास्यति द्राग् निद्रां तावद् मज निभृतमित्येवमाश्वासिता वा ॥ ४२ ॥ रक्ष्याहं ते यदि सखि! वदाम्यत्युपायं मयि द्राग् निद्राणायां व्रजति सविधं वल्लभो मन्दमन्दम् । मल्लीदाम्ना तमिह निबधान क्षणं सम्प्रबुद्धा दोभ्यो बध्नाम्यहमिति निपत्यालपन्ती सखी वा॥४३॥ प्रत्यक्षं मे सुभग! पतितो यावदस्मिन् मुहूर्ते चित्तन्यस्तं त्वयि त(द)धुना दीयता दीनबन्धो!। शाठ्यं सोढुं सकलामिह ते नालमस्मीति बाला पादानने मयि निगदितं विह्वलं प्रस्तुतं वा ॥ ४४ । मुग्धा पादप्रणमनमनाहत्य तिर्यमुखी वा मय्यारक्ता कुतुकतरलानर्पयन्ती कटाक्षान् । अन्तर्हासाकुरविकसिताताम्रगण्डं मुखेन्दं बाष्पोत्पीडव्यपनयमिषाद् गृहमाना कराभ्याम् ॥ ४५ ॥ प्राप्ता मोहं निभृतमथवा स्विन्नसर्वाङ्गयष्टि- मध्ये रोमाञ्चितकुचभरा दीर्घमन्तः श्वसन्ती। इत्थंभूता कथमिव विधे! नानुकम्प्या सखी नो दग्धोऽसीति स्खलितवचसा मध्यलग्ना सखीनाम् ॥४६॥ हा हा कष्टं सहचरि! जगन्नेत्रपीयूषवीची- माले! बाले! कथमिव दशामीहशीमागतासि ।

·उत्तरभागः । २७ नेत्राम्भोज स्तिमितमिदमुन्मूलयत्यालिवर्गे सिञ्चत्यङ्गं तुहिनपयसा बोधमासेदुषी वा ॥४॥ एवं गाढं व्यसनपतितां वीक्ष्य यावत् कृपाद्रों वेधा (बो ? बा)धां परिलयितुं प्रक्रमेत क्रमेण । प्रस्पन्देत भ्रमर ! सु+षा तावदेवाशु वामा दृष्टिस्तुष्टिं त्वदुपगमजां सूचयन्तीव तस्याः ॥४८॥ तेनाश्वस्ता किमपि कुतुकाश्चर्यलजानुविद्धा मुग्धा संमार्जयति नयने याबदस्राम्बुपूर्णे । तावद् गत्वा सविधमयि कल्याणि! कान्तस्य दूतो भृङ्गोऽस्मीति भ्रमर ! निगदन मञ्जु सञ्जीवयेथाः ॥१९॥ स्यानन्दूरे मधुरिपुपुरे वर्तते वल्लभस्ते मुक्त्वा युष्महिरहमपरो नैव तस्यामयोऽस्ति । मुग्धापाङ्गि! स्वदभिसरणायोद्यतेनामुनाह मुक्तः पूर्व समुपगतवानस्मि सन्देशहारी ॥५०॥ यूनस्तस्य स्मरहुतवहक्षोभदुःस्थामवस्था बूमो मुग्धे! कथमिव वयं स्वल्पविज्ञानसाराः । एतावद्वै सुमुखि ! कथये वीक्ष्य तामद्य सधः शीतो वह्निर्भवति बिततिः स्यन्दते चोपलानाम् ॥५१ ॥ चण्डि। त्वत्साहसमनिशमाशङ्कामानः स्मराा हर्तुं प्राणानपि हतविधावुद्यते खिद्यतेऽसौ । मीलहालक्रमुककहळीकोमळं ते शरीर घोरं मारायुधमपि हृदा मिश्रयन्नश्रुवर्षी ·२८ भूनसन्देश इत्याकर्ण्य ज्वलितमवनोन्मादमूढापि वाणी- मेनामश्चत्पुलकनिकरा स्विन्नहस्ताङ्गुलीका । तुभ्यं मनु स्मरसुरमिलान सादरान् सानुयोगान् बाला दास्यत्यलसवलितभ्रूतरङ्गानपाङ्गान् ॥५३॥ इत्थं तस्यै कथय सुदति ! त्वां प्रियो मन्मुखेन व्यक्तं ब्रूते नवमनुभवन्नीदृशं विप्रयोगम् । पादाम्भोजं तव सुवदने ! चूडितुं प्रस्थितोऽहं तावन्मा मा तनु तनुलता दीपिते तापवह्नौ ।। ५४ ॥ उ(क्तां) पद्यस्तबकसुभगामद्य सन्देशवाणी- -मस्महत्तां सजमिक नवां स्वीकुरु प्राणनाथे! (तां लब्ध्वा च प्रणयिनि! पुनः सम्प्रतीक्षस्व कालं तत्तत्क्रीडातरलमनसा सार्धमालीजनेन ॥५५॥ भप्रत्यक्षा शशिमुखि! हशोमें यदासीस्तदैव प्रत्यक्षाभून्मम सुचरितन्यूनता किं वदामि । स्वभ्रूवल्लया धनुषि हसिते मय्युपाबद्धवैरो मारश्चित्तं मम वितनुते बाणलक्षस्य लक्षम् ॥५६॥ त्वहिश्लेषव्यसनविधुरं चित्तमत्यन्तखिन्नं तन्वन्नर्थग्रहणनिपुणं मन्दयन्निन्द्रियाणाम् । चण्डीभर्तुनिटिलदहनज्वालिकाबालमित्री- भूतः प्राणेश्वरि ! (द)हति मां कोऽपि तीब्रो विकारः॥५७ ॥ अङ्गेष्वेकं तव सुललितेष्वन्तरीक्षे.यदाहं त(च)स्याये खलु तदितराण्यङ्गकान्युल्लसन्ति ।

·उत्तरभागः। २९ लीलामेकामपि कलयितुं चेतसा सम्प्रवृत्ते तास्ता लीलास्तव तदितरास्तत्पुरः प्रस्फुरन्ति ॥५४॥ सङ्कल्पेन्दौ समुदयति मत्सङ्गमानन्ददायि- (न्न ? न्य)न्तर्ध्वान्तं वमति सहसा हन्त मूर्छावतारः । सूचीजालैर्विषशिखिकणैस्तप्तनाराचखण्डै- श्वेतोभूरप्यपकिरति हा तावदस्मिन् मदङ्गे ।। ५९ ॥ वातैर्म क्वणदळिकुलारब्धविश्लेषमूर्छत् - कोकद्वन्द्वप्रथमसुरताचार्यकैः सेव्यमानाः। उद्यधूमं मदनशिखिनं त्वन्मुखालोकशून्याः प्रत्यूषा मे मनसि नवपद्माक्षि! सन्धुक्षयन्ते ॥६॥ उचद्घोषां भ्रमरपटलीशृङ्खलां दूरदूरा- दाकर्षन्तो मधुमदझरीसौरभीवासिताशाः। मन्दं मन्दं मलयशिखरादुच्चलन्तो मदन्तः सन्ध्यावातद्विरदपतयस्तन्वते वप्रलीलाम् ॥११॥ कूले कूले मुखरकलहंसीकुले वापिकानां मूले मूले पृथुलकलिकासन्नतानां लतानाम् । यूथे यूथे वलिततरलालोकिनीनां मृगीणां स्मारं स्मारं तव सुमधुरान् विभ्रमा(स ?नु)द्धमामि ॥१२॥ दृष्ट्वा वक्त्रं तव सुललितं प्राग् गिरावुत्सुकं मां सद्यः शंसत्युडुपतिरयं देव इत्येणपोतः। दृष्ट्वा वायां मुखमुपगतं मां वदत्येष हंसः स्मरं हेमाम्बुजमिति तदेवेति वक्तुं न कोऽपि ॥६३ ।।

·भृङ्गसन्देश : तीवोत्कण्ठादहनभरिते रुष्ट्रमाराहिजुष्टे मोहग्राहे इतकृदयसन्तापकाकोळपूर्णे। विश्लेषाब्धौ सुमुखि ! विधिना पातितः सङ्गमाशा- पोतालम्बी तव सहचरः प्राणिति प्राणनाथे! ॥६॥ कालव्यालं कनकवलयं भोजनं काळकूटं वासः कृत्तिं रुचिरघुसृणस्था(य ? स)कं वीतिहोत्रम् । रनादर्श तपनमनिशं कल्पयन्नस्मि शम्भुः सोऽयं मारं समदहदहं तेन दह्ये किमेतत् ॥६५॥ पुष्पारामे मृदु मृदु रणन्लूपुरं तत् प्रयाणं विश्लेषान्ते निबिडपुलकालङ्कृतामङ्कपालीम् । काशीदाम्ना तदपि भुजयोर्बन्धनं प्रेमकोपे- वद्य स्मर्तुर्मम दलति हा चित्तमम्भोरुहाक्षि!॥ ६६ ॥ बाले । किं न स्मरसि तदिदं यत् प्रसूनापचाये दृष्ट्वा चूतं कमपि मिलितं मालतीभ्यामुभाम्याम् । मोहाद् धन्यस्तरुरयमिति प्रस्तुतार्थों मुखेन्दौ रज्यद्गण्डे तब विवशधीरानतोऽहं पदाभ्याम् ॥ ६७ ॥ कच्चिद् बाले! हदि तदधुना भाति मध्ये सखीनां कीडन्तीनां विहितसमयौ गूढमावां प्रयातौ । मलीकुञ्जे कृतविहरणौ तास्वनुपस्थितासु क्रीडावाप्यामश्च पुनरमज्जाव लज्जावनम्रौ॥ ६८॥ स्मर्तव्यं तन्मधुरमुखि! यत् कन्दुकक्रीडितेषु ग्यासक्तायां त्वयि तमहरं पाणिपद्मादहं ते

·उत्तरभागः।
याता रोषादिव सवयसां मध्यतो मन्दिरान्त-
मामालिङ्गय स्फुरितमदिथास्तत्र ताम्राधरं मे ॥ १९ ॥
अन्यच्चापि स्मर मणिगिरौ मालतीकुञ्जमालि-
न्यावां पूर्व कुसुममपचेतुं गतावभ्युपेतौ।
दृष्ट्वा सख्या जयति युवयोरेष पुष्पावचाय.
क्लेशो भूयानिति वि(क ? होसिते कोपलज्जाकुलोऽभूः
[॥ ७० ॥
रत्नावशे सरसि विविध क्रीडतोनौं सखीभि-
मनोऽहं त्वामवशतरधीराललम्बे नितम्बे ।
स्विघद्गण्डा शशिमुखि! दृशं पातयामासिथ त्वं
पक्रे तासां सभयविनयानन्दमन्दाक्षकोपाम् ॥ ७॥
अधैतन्मां दहति (य? दायिते ! चिन्त्यमानं पुरा यद्
दृष्ट्वा सन्ताडयितुमरविन्दन मामुद्यतोऽभूः ।
तद्रेणु मे नयनपतितं कल्पयन्तीव मोहा-
दुधद्बाष्पा सपदि कलहं विस्मृता मत्प्रगूदा ॥७२॥
तद् वृत्तं ते धृतिमपहरत्यस्मदीयां प्रहासे
गच्छामीति स्थिरमतिरुपामन्त्रयं त्वामहेतोः ।
सघश्शय्या(भु)विनिपतिता सन्नगात्री मया त्वं
भूयो भूयस्तदनु रुदता गाढमालिङ्गिताभूः ॥ ७ ॥
म(न्य)च्चास्मत्प्रणयचरितं सन्दिशामि प्रिये ते
चौर्य जातं रहास तदिदं पूर्वमम्भोरुहाक्षि!।
तस्मिन् वासोविनिमयमविज्ञाय पाच गुरूणा-
मा(ला ? वां) प्राप्तौ तदपि विदितं नैव दैवानुकूल्यात् ॥७॥

·१२ भृङ्गसन्देशे उक्तैरेवं कुवलयपलाशाक्षि ! विनम्भचिहै- रन्यैश्वास्मत्कुशलमवधार्य प्रसन्नैव भूयः । मूर्छामोहेष्वनुनिमिषमुघत्सु दत्ता मयासौ सूक्तिमुक्तास्त्रगिव शिशिरा धार्यतां कण्ठनाले ॥ ७५ ॥ मा विश्लिष्टो मम रमण इत्येकदापि स्मर त्वं मुग्धे! सोऽहं तव पतित एवान्तरे बाहुवल्ल्याः। तावत्कालं क्षपय दधती स्नानपानाशनादि- ध्वनीकारं शशिमुखि ! सखीवर्गनानाविनोदैः ॥ ७ ॥ निर्मङ्ख्यावः मुचिरमचिरात् सङ्गमानन्दपीयू- पाब्धौ यावद्विरहशिखिनस्ताप एति प्रशान्तिम् । सौधेष्वधप्रभृति मुदितौ पुष्पशय्याञ्चितेषु क्रीडिष्यावो बहलविगलच्चन्द्रिकासु क्षपासु ॥ ७७ ॥ ये ये चक्रीकृतकुसुमचापेन कामेन भूयो निर्दिष्टाः स्युः प्रणयजलधौ ये च ये च स्फुरन्ति । ये सङ्कल्पैरिह बहुमुखैरर्थिता नालमस्मिन् व्यक्तं वक्तुं नलिनमुखि! नौ तानुदारान् विहारान् ॥ ७८ ॥ इत्थंकारं त्वयि विनिहितैः सूक्तिपुष्पोपहारै- दीनामस्मत्प्रियसहचरी भ्रातरामोदयेथाः। किन्त्वस्माकं समुपग(त? मनात) पूर्वमेकत्र यात्रा नैवेच्छामि प्रियसख ! न चेदस्ति कार्यातिपातः ॥ ७९ ॥ मापन्मित्रं मम हरिपदाम्भोजभक्तं दयालु त्वामाराध्य व्यसनविततिः स्यन्दतां दूरदूरे।

·उत्तरभागः। भूयादेवं प्रियसख ! पुनदर्शनं मा वियोगः स्वप्नेऽपि स्याद् भवतु युवयोः सर्वमङ्गल्यलक्ष्मीः ॥ ८ ॥ इति भृङ्गसन्देशे उत्तरभागः।। भृङ्गसन्देशः समाप्तः॥ सन्देशेऽस्मिन् कथमपि गुरुश्रीपदाम्भोजयुग्म- ध्यानोद्धृतप्रबलतमसा वासुदेवेन बद्धे । पूर्णे दोषैरपि यदि गुणानां करणाः) संप्रथेर- बेतान् प्रीत्या मनसि परिगृह्णन्तु सन्तो महान्तः ॥ शुभं भूयात् ।

·No text on this page.

·LIST OF SANSKRIT PUBLICATIONS FOR SALE. RS, AS. P, 100 Ara Bhaktimanjari (Stuti) by H. H. Sváli Śrī klāma Varma Mahārāja. 1 0 0 स्यामन्दूरपुरवर्णनप्रबन्धः Syanandurapuravarnanaprabandha (Kavya) by H. H. Svāti Śri Rāma Varma Mahārāja, with the commentary Sundari of Rājarāja Varma Koil Tampuran. 7 0 0 Trivandrum Sanskrit Series. No. 1- Daiva (Vyakaraña) by Dera with Puruşakāra of Krspalīlāśukamani (out of stock). 1 0 0 No. 2-T PRETHHICT-era edat Abhinavakaustubhamala and Daksinamurtistava by Kraulīlāánkamuni (out of stock). 0 % 0 No. 3-Torea: Nalabhyudaya (Kavya) by Vāmana Bhatta Bāņa (second edition). 04 0 No. 4feraetoria: Sivalilarnava (Kävya) by Nīlakantha Dīkşita (out of stock). 2 0 0 No. 5-qiganVyaktiviveka (Alankāra) by Mahima-Bhatta with commentary (out of stuck). 2 12 0 No. 6-diegia: Durghatavrtti (Vyā karana) by Saraṇadeva (out of stock). 200 No. 7--ब्रह्मतत्त्वप्रकाशिका Brahmatattvapraka. sika (Vedānta) by Sadāśivendrasarasvati (out of stock). 2 40 No. 8–ORTIYETH Pradyumnabhyudaya (Nāțaka) by Ravi Varma Bhūpa (out of stock), 1 0 ·RS. AS. No. 9-विरूपाक्षपश्चाशिका Virupaksapancasika (Vedānta) by Virūpā kşanātha with the commentary of Vidyācakravartin (out of stock). 08 No. 10^-AICS Ciot Matangalila (Gajalaksana) by Nilakantha (out of stock) 0 8 0 No. 11-avataTUTE Tapatisamvarana (Nataka) by Kulasekhara Varma with the commentary of Sivarāma (out of stock). 2 4 0 No. 12-9CHIATÆ Paramarthasara (Vedānta) by Adišeșa with the commentary of Rāghavānanda (out of stock). 0 8 0 No. 13-TEA Subhadradhananjaya (Națaka) by Kulasekhara Varma with the commentary of Sivarāma (out of stock), 20 200 No. 14-aert: Nitisara (Niti) by Kamandaka, with the commentary of Sankarārya (out of stock). 3 8 3 8 0 No. 15—Fagara Svapnavasavadatta (Nataka) by Bhasa (second edition). 1 8 0 No. 16-afarituÆ Pratijnayaugandharayana (Nāțaka) by Bhāsa (out of stock). 1 80 No. 17-4TH Pancaratra (Nataka) by Bhāsa (out of stock). 1 0 0 No. 18-TTITOR Narayaniya (Stuti) by Nārāyana Bhatta with the commentary of Desainangalayārya 4 0 0 (second edition). No. 19-AF#tag: Manameyodaya (Mimāmsā) by Parāyaṇa Bhatta and Nārāyaņa Pandita (out of stock). 1 4 0 No. 20-aara Avimaraka (Nataka) by Bhāsa (out of stock). 1 8 0 No. 21-asaltat Balacarita (Nataka) by Bhāsa (out of stock). 1 0 0 ·RS. 48. No. 22-ftherin-alperra-mara- EHRta Madhyamavyayoga-Dutavakya-Dutaghatotkaca-Karnabhara and Urubhanga (Nāțaka) by Bhāsa (out of stock). 1 8 0 No. 23-Gutacita: Nanartharnavasam - ksepa (Kośa) by Keśavasväinin (Part I, 1st and 2nd Kāndas (out of stock). 1 12 0 No. 24-turt: Janakiparinaya (Kávya) by Cakra Kavi (out of stock). 1 0 0 No. 25 Agterarmerat Kanadasiddhantagandrika (Nyāya) by Gaigādharasūri (out of stock). 019 0 No. 26-24 Abhisekanataka by Bhāsa (out of stock). 0 12 0 No. 27-Arcefrai Kumarasambhava (Kavya) by Kalidāsa with the two commentaries, Prakāśikā of Arunagirinātha and Vivaraņa of Nārāyaṇa Pandita (Part I, 1st and 2nd Sargas) (out of stock). 1 12 0 No. 28-TU: Vaikhanasadharmaprasna (Dharmasätra) by Vikhanas (out of stock). 0 8 0 No. 29-aretulereieta: Nanartharnavasamksepa (Koša) by Keśavasvāmin (Part II, 3rd Kāņda) (out of stock). 2 40 No. 30-aregla en Vastuvidya (Silpa) (out of stock). 0 12 0 No. 31-reutatea: Nanartharnayasam ksepa (Kośa) by Kesayasyāmin (Part III, 4th, 5th and 6th Kāndas). 1 0 No. 82--HFa: Kumarasambhava (Kāvya) by Kā lidāsa with the two coinmentaries, Prakāśikā"of Aruņagirinātha and Vivaraņa of Nārāyaṇa Pandita (Part II, 3rd, 4th and 5th Sargas) (out of stock). 10 ·RS. Ale P No. 33-arare: Vararucasangraha (Vyakarana) with the commentary Dipaprabhā of Nārāyana (out of stock), 0 8 0 No. 94-Aravot: Manidarpana (Nyāya) by Rājacūļāmaņimakhin. 10 No. 35--APOTETT: Manisara (Nyāya) by Gopinātha, 1 8 No. 36-SHIEFa: Kumarasambhava (Kavya) by Kalidasa with the two commentaries, Prakāśikā of Arunagirinatha and Vivaſaņa of Nārāyana Pandita (Part III, 6th, 7th and 8th Sargas). 3 0 0 No. 37--antem Asaucastaka (Smộti) by Vuraruci with commentary. 0 4 0 No. 88-feire RETTA Namalinganusasana (Rosa) by Amarasimha with the commentary Tikāsarvasva of Vandyaghatīya Sarvānanda (Part I, 1st Kānda). 20 © No. 39--- Carudatta (Nāțaka) by Bhāsa (out of stock). 0 12 0 No. 40-BTC ETEETH Alankarasutra by Rājānaka Ruyyaka with the Alankarasarvasya of Mankhuka and its commentary by Samudrabardha (second edition). 280 No. 41-STEUCHUCOH _Adhyatmapatala (Vedānta) by Āpastamba with Vivarana of Sri Sankara-Bhagavat-Pada (out of stock). 04 0 No. 42-afhaic Pratimanataka by Bhāsa (out of stock). 1 No. 43 AREÜETH Namalinganusasana (Kośa by Amarasimha with the two commentaries, Amarakośodghatana of Kşirasvāmin and Tīkāsarvasva of Vandyaghatīya Sarvānanda (Part II, 2nd Kanda, 1-6 vargas). 2 80 No. 44 Tantrasuddha by Bhattāraka : Vedottama. (out of stock). O 4 O 8 0 ·RS. AS. P. No. 45–1980 Prapancahrdaya. 1 0 C No. 46-Targa: Paribhasavrtti (Vyākaraņa) by Nilakantha Držşita. 0 8 0 No. 47-fograferente Sidhantasiddhanjana (Vedanta) by Krşņānanda Sarasvati (Part I.) 1 12 0 No. 48-page Do, Do. (Part II). 200 No. 49-togtet Goladipika (Jyotişa) by Paramešvara. 0 4 - 0 No. 50-Tatuagerent: Rasarnavasudhakara (Alankara) by Singa Bhūpala. 3 0 0 No. 51-7Agar Namalinganusasana (Koša) by Amarasimha with the two commentaries, Amarakośodglātana o Kşirasyāmin and Tīkāsarvasva of Vandyaghatīya Sarvānanda (Part III, 2nd Kanda, 7-10 vargas). 2 0 0 No. 52-नामलिङ्गानुशासनम् Namalinganusasana (Koša) by Amarasimha with the commentary Tîkâ sarvasva of Vandyaghatîya Sarvånanda (Part IV, 3rd Kåņda). 1 80 No. 53–2cadrar: Sabdanirnaya (Vedanta) by Prakaśâtmayatîndra. 0 12 0 No. 54 Alerraar: Sphotasiddhinyayavicara (Vyakaraña). 04 0 No. 55-HTIECHAEFFE Mattavilasaprahasana (Nataka) by Mahendravikrama- Farman. (out of stock). 0 8 0 No. 56m-Ageiten Manusyalayacandrika (Silpa) (out of stock). 0 8 0 No. 57--Cicakay Raghuviracarita (Kavya). 1 4 0 No. 58---fera trafegir Siddhantasiddhanjana (Vedânia),by Krşnananda Sarasvati (Part III). 20 g ·6 RS. 48* P. No. 59- TAFT Nagananda (Nâțaka) by Harşadeva with the commentary Vimarsinſ of Sivarama (out of stock). 3 4 0 No. 60-gegla: Laghustuti by Laghubhațţâraka with the commentary of Rayha-zânanda. 0 8 0 No. 61-fereiral TH Siddhantasiddhanjana (l'edânta) by Krsnananda Sarasvati (Part IV). 14 No. 62- Felha: Sarvamatasangraha. (out of stock). stock). 0 8 0 No. 63-festareira Kiratarjuniya (Kavya) by Bhā ravi with the commentary Sabdârthadīpika of Citrabhậnu (1, 2 and 3 Sargas). 2 8 0 No. 64-HEET: Meghasandesa by Kálidāsa wîth the commentary Pradipa of Dakşiņâvartanātha. 0 12 0 No. 65--THTH Mayamata (Šilpa) hy Mayamuni(out of stock). 3 4 0 No. 66-AETAT Maharthamanjari (Darsana) with the commentary Parimala of Maheśvarânancla. ? 4 0 No. 67-FTET: Tantrasamuocaya (Tantra) by Nûrîyana with the commentary Vimarsinf of Sankara (Part I, 1-6 Patalàs) (out of stock). 3 4,0 No. 68-aasta: Tattvaprakasa (Agama) by Sri Bhojadeva with the commentary Tâtparyadipikā of Sri Kumāra 1 12 0 No. 69-aagaarafa: Isanasivagurudevapaddhati(Tantra)by Ikanaśivagurudevamiéra Part 1, Sâmānyapâda). i 80 No. 70–3rfhunter: Aryamanjusrimula. kalpa (Part I). o ·RS. AS. P. No. 71-TTT: Tantrasamuccaya(Tantra) by Nârîyaņa, with the commentary Vimarsint of Sankara (Part II, 7-12 Patalās) (out of stock). 3 80 No. 72-aayaangfa: Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by Isă nasivaguruderamiśra (Part II, Mantrapāda), 4 0 0 No. 73—atafaurant: Isvarapratipattiprakasa (Vedānta) by Madhusadanasarasvati. 0 4 0 No. 74–spieta: Yajnavalkyasmrti with the commentary Balakrida of Visvarûpâcârya (Part I -Åcara and Vyavahâra Adhyâyās). 3 4 0 No. 75—PETCUCETH Silparatna (Silpa) by Śrſkumấra (Part I). 2 12 0 No. 76_arihaita 9: Aryamanjusrimulakalpa (Part II). 3 0 0 No. 77-Reyecarefa: Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by Isanasiya. gurudevamiśra (Part III, Kriyā pāda 1-30 Patalas). 3 0 0 No. 78—3772TITUTEH Asvalayanagrhyasutra with the commentary Anāvila of Haradattācārya. 2 6 0 No. 78afarew Arthasastra of Kautalya with commentary by Mahāmahopadhyāya T. Ganapati Sastri (Part 1, 1 & 2 Adhikaraņās). 3 120 No. 80-372Rreti Do. Do. (Part II, 3-7 Adhikaraņas). 4 0 0 No. 81-creata:Yajnavalkyasmrti with the commentary Balakrīda of Vistarūpācārya (Part II. Prayaſcittadhy@ya). 2 No. 82-alter Arthasastra of Kautalya with commentary by Mahāmahopadhyāya T. Garapati Sastri (Part III, B-15 Adhikaramās).

·RS. AS. B. No. 83-aartageangfa: Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by Isănasivagurudevamisra (Part IV, Kriyapāda 31-64 Patalās and Yogapāda). 3 8 0 No. 84—ziughey: Aryamanjusrimulakalpa (Part III). 2 0 No 85-fesikat Visnusamhita (Tanıtra). 2 8 0 No. 86_araz Bharatacarita (Kâvya) by Kronakavi. 1 8 0 No. 87-aastrert: Sangitasamayasara (Sangīta) of Sangītåkara Pârsvadeva. 1 20 No. 88-16TT: Kavyaprakasa (Alankára) of Mammaţabhatta with the two commentaries the Sampradă yaprakāśini of Sri Vidyacakravartin and the Sâhi. tyacûdâ mani of Bhattagopala (Part I, 1-5 Ullâsās). 300 No. 89-Frans: Sphotasiddhi (Vyakaraña) by Bharatamiśra. 080 No. 90-HTHTER tih Mimamsaslokavartika with the commentary Kāsikā of Sucaritamisra (Part I). 2 8 0 No. 91-erren Horasastra of Varāhamihirācārya with the Vivarana of Rudra. 3 0 0 No. 92-cara Rasopanisat. 2 0 0 No. 93-वेदान्तपरिभाषा Vedantaparibhasa. (Vedānta) of Dharmarājādhvarindra with the commentary Prakāsika of Peddadikşita. 1 8 0 No. 94 Tat Brihaddesi (Sangīta) of Matangamuni, 1.3.0 No. 95-eurattai Ranadipika (Jyotişa) of Kumāraganaka. OO ·y RS. ABP No. 96-Triat Rksamhita with the Bhasya of Skandasvāmin and the coiumentary of Venkatamādhavārya (Part I, 1st Adhyâya in 1st Astaka). 1 8 0 No. 97-नारदीयमनुसंहिता Naradiyamanusamhita (Smrti) with Bhäşya of Bhavasvamin. 2 0 0 No. 98-merah Silparatna (Silpa) by Srikumāra. (Part II) 2 8 0 No. 99-thieten Mimamsaslokavartika (Mīmāmsā) with the commentary Kāśikā of Sucaritamisra (Part II). 2 0 0 No. 100 T: Kavyaprakasa (Alankara) of Mammatabhatta with the two commentaries, Sampradāyaprakāśinſ of Srividyacakravartin and Sahityacudā maņi of Bhattagopāla. (Part II, 6-10 Ollasas). 5 0 0 No. 101--TH Áryabhatīya (Jyotişa) of Aryabhatācārya with the Bhāşya of Nilakanthasomasutyan (Part I. Gaạitapāda). 2 8 0 No. 102- Dattila (Sangīta) of Dattilamuni, 0 4 0 No. 103_EFFET: Hamsasandesa (Vedānta) with commentary. 080 No. 104-Fein Sambapancasika (Stuti) with commentary. 1 00 No. 105-faraçta: Nidhipradipa of Siddha- Srikanthaśambhu. No. 106-E Prakriyasarvasva (Vyakaraña) of Sri Nārāyaṇa Bhatta with commentary (Part 1) 1 0 0 oo ·RS. AS, P. No. 107-— FUTEE Kavyaratna (Karya) of Arhaddāsa 0 120 No. 108-THIUSTest Balamartandavijaya Nataka) of Derarājakavi. 1 8 0 No. 109-er: Nyayasara with the commentary of Vasudevasűri. No. 110-***PAZITT Aryabhatīya (Jyotişa) of Aryabhatācārya with the Bhāşya of Nilakaạthasomasutvan.(Part II. Kalakriyāpāda) 100 No. 111- Eurot: Hridayapriya (Vaidyaka) by Parameśvara, 3 00 No. 112-area अजामिलोपाख्यानं च। Kucelopakhyang and Ajamilopakhyana (Sangita) by H. H. Svati Ši'i Rāma Varma Maharaja. 0 4 0 No. 113---Tast: Sangitakrtis (Gana) of H. H. Svati Sri Rāma Varma Maharaja 1 0 0 No. 114-EICHTHIET Sahityamimamsa (Alankāra) 1 0 0 No. 115-PIEAT Rksamhita (with the Bhasya of Skandasyāmin and the commentary of Venkatamadhavarya) (Part II 2nd Adhyāya in Ist Astaka.) 1 8 0 No. 116-arveter Vakyapadiya (Vyakaraņa) with the commentary. Frakirņaka; prakāśa by Helaraja son of Bhutiraja. (Part 1). 1 8 0 No. 117-A U Sarasvatikantabharana (Vyäkarna)-by Bhojadeva with the commentary of Sri. Nariyana Bandanatha.. 0 ·RS, AS. PA No. 118-OTHTH Balaramabharata (Nāțya) by Bălarāma Varma Vanci Maharaja. 2 80 No. 119-feratug; Vivekamarthanda (Vedanta) of Visvarupadeva 0 0 No. 120-igentera Saunakiya. 0 8 0 No. 121-TRETTA: Vaikhanasagama (Tantra) of Marici, 0 0 No. 122– stararlan Prabodhacandrodaya (Nataka) by Krşņamiśrayati with the commentary Natakım bbaraņa of Sri Govindāmrtabhagavān. 200 No. 123—Thlasico: Sangramavijayodaya(Jyotiga). No. 124-HEST Haramekhala of Mahuka with commentary (Part I. chapters 2, 3 & 4) 1 8 0 No. 125-15ekt: Kokasandesa (Kavya) by Vişnutrāta. 08 0 No. 126ikorrela: Karanapaddhati (Jyotisa). O 40 No. 127-Erfat3 HOTH Sarasvatikantabharana by Bhojadeva with the counmentary of Sri Nārāyaņa Dandanatha. 1 8 0 No. 128--pagt: Bhringasandesa (Kavya) by Vasudeva, 0130 2 0 Apply to: The Superintendent, Government Press, Trivandrum.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.