·Vorrede Nocle langer lerzögerung tritt endlich luermit meine Auegale der Valuuhn in die (eifentlichkeit Schon vor Jahren hatte Sienzler dic I reundlichkust mir den Sachlaus Tullberg * zur Terfügung zu stcllen Dir i'rüfung desselben ergal jedoch das ungünstige Risultat, dung mit deeocin Walrrin cinc Archi, Angabe nicht ausführbar wor un erschien im Jalist 1869 in Borba1 cinc durgale von Shaohar l Pandit mit englischen Joten Da su hauptsichlich auf dekklinnaclien Hundechriften beruhte, ergab di Tergleiclung eine wesentliche Differenz in Tive und Schiruikwere mit meinen abrigen VlaknaDieser Ausgabe folgte 1870 in Calcutta eine andere des l’andit Taruntha Tarhavara putu gauzon Sanskrit Sie besturkte mich in der Annahme, dass B trotz veler I chler dic Grundlage einer neueu lugabe bilden müsse Beide aliomten in der Ilauptsache überein Ihnuft schlossen dicha ? nieuc Ilandschriften Ilal an, die ich der gūtigen Mittheilung 1 112-I dward Hall's durch Ver iuuttelung unseres Lan]gmaning Dr Rost am I ast India Ofice in London verdankte Diese Landschriften stammen aus der Gegend von Benares oder Saugor (Sagara?) kurz aus Centralindien Sie stimmen mit ABCale. in allem Wesentlichen uberein, und aber corsecter und überlicfern eine altere Schruibweise, nainentlicis verdoppeln sie nicht schrcabeti v zwischen Voc len statt des sanskritischebi p us w Tur die Texteskritik der Valavikn sind 10 fon der Stuesten Bedeutung uud bilden daher nebst AB und Cilc die Grundlage meines lextes Im Grunde waren Hab nur eine auf Papier gesclirichen Handschrift (IIa), in die die Ab weichungen der andern (Hb) mit rother Dinte eingetragen waren Hicr und dn findet sich am Rande die Sanskritübersetzung der Prakritstellen Trotz dieser Bereicherung verliehlte ich mir nicht, wie sebr eine neue genaul Collation der IIdschr AB wünschenswerth sei Zudem feblte eine Vergleichung der Bengalischen Hdschr, die bei der erregten Debatte uber ·YI Vorrede ihren Werth das Interesse in hohem Grade erregen mussten. Das Glück war mir günstig, da es zur öffentlichen Kenntniss gelangte, dass das India Oface in den Besitz zweier südindischen Hdschr. (KT) nebst dem Commentare des Káțayarema*) gelangt sei. Der Liberalitat der DMGesellschaft babe ich es zu verdanhen, dass die Ausnutzung dieser Schätze in die bewährte Hand des damals in London weilenden Dr. Pischel's gelegt wurde Derselbe collationirte ABDKT and stellte mir eine Abschrift des Commentars des Kåtayavema zur Verfügung Ein interessanter Briefwechsel entspann sich zwischen uns, der mich über manche Dinge nafklärte, namentlich gebührt Pischel die Priorität der richtigen Auffassung von 17, 19 20 61, 9–12 und son ofta 26, 12 Schon beror ich in den Besitz der Collationen gelangte, war die rortrefliche Schrift „Zur Textkritik und Erklirang ron Kálidisa's Málasikágnimitra 1. Theil von Dr. F. Haag erschienen Den handschriftlichen zweiten Theil schickte mir derselbe zur beliebigen Benutzung. Ueberhaupt habe ich so viel freundliches Entgegenkommen gefunden, dagg (9 mir Bedürfnisg ist meinen wärmsten Dank allen denen auszusprechen, die mich auf die eine oder andere Weise unterstützt haben. Samtliche Ilandschriften zerfallen in 1 Grapren: 1. in dic nordliche, welche aus Centralindien, der lleimat ungers Dichters, stammen und in Devanagari geschrieben sind ABIIACCalc son Jenen C eine absonderliche Stellung einniromi, indem es bald mit den andere stimmt und namentlich mehrfach der Schrcibuciso von Inb huldigt, bald aber Abweichungen, Erweiterungen und Neuerungen bietes. Die r. I. der Calc. giebt ineistens die auweichenden Lesungen der bengal. Hdschr. wieder. 2. in dio bengalischen DEI', von denen E hufig mit den nordl. lichen stimmt und namentlich hinsichtlich der Caurseni. 3. in die dekklanischen, die der Bombay-Ausgabe (136) des Slankar 1'. '. zu Grunde liegen Ich nenne sio dic westlichen (7 ildschr). 4 in die ridindischen T in Telugu und K in Granthia ncbat deur Commentare des Kijayatema. Urix dio ciszciners von Pischel collationirten 1dschir, berichtet derselbe folgendes: A Devanagari-lldeclit. der Bollerana ia Oxford. Aafreche Catalog *) So nennt er mich durchweg in dro Unterschriften der 5 Altr, **!1er nicht in ('hearrentare der (ak bald klavema, tald Kájaya. etrit, lalu kajare arta benenne ·Vorrede VII No 258 Ganz moderne Abschrift des incorrigirten B Ueber alle Vaassen fellerhaft B Deran Hdschr der Bodleyana in Oxford Aufrecht Catalog No 237, Gute Schrift Drei 11 ande, die mit 3 bezeichnete p rother Dinte gehört dem Lalleçara Samrat 1754 D Bengalische Hdschr Cast-India-Office No 833 Gute Bengalischrift Die Prakritstellen ungemein fehlerhaft, trotzdem werthsolle Udschr 35 Blatt oblong presented by H J Colebrooke Lsga“ Keine Uebersetzung der Prakritstellen mitunter corrigirt von 2 Hand Modern, dickes gelbes Papier, nicht datırt T Telingabundschrift 121 Blitter tº Schon geschrieben, aber sehr fehlerhaft Zusammengebeftet mit einer Telingahdschr der Çıkup tala Ganz moderne Abschrift Gate Handschr K Text und Commentar des Katay avema in Granthurfluchtig ge schrieben Unterschrift za katayaremabhupayıracite kum tragirirajiye malankagamitranatık 73 akhyane pancamo srkah melarikagenz mitranatakım samaptam çrity ageçaya namah , çrıvemkatecaja na mahl çrir astu 11 Die beiden loteten Gruppen (3 und 4) haben manche Eigenthumlich keiten 2 B die Verdoppelung der aspiratae klikli ghghi phph us w Die westlichen und beilweise auch T uberliefern uberdies l'ormen denen man sonst bei Kaldısı nicht begegnet wie den locc fem aaf aim iam 40 1 17 61 16 den Potenlauf eim 68 6 7 Doch uben sie im ganzen auf unsern Text nur sehr geringen Einfluss und tragen zur Losung der schwebenden kritischen Fragen wenig bez Die eine Mittelstellung ein nehmenden Hdschr C und Eerscheinen hier nach der Collation Tull bergs Von jener hielt ich e ne neue Vergleichung für uberflussig diese (E) konnte nicht aufgefunden werden Fur die erregte Debatte uber den Werth der Bengal Hdschr fallen DIE besonders ins Gewicht Ein Abstand wie er namentlich in der Ça hu itala vorliegt ist freil ch in der Malavika mcht vorhanden aber doch gross genug uin de streitige Frage hinsichtlich der Çauraseni uns geho rige Licht zu setzen Die Ligenthumlicblert der Çauraseni besteht haupt sachlich darin dass sic eu e altere Orthographie und Lautung bewahrt als das gewohnliche Prakrit des dramatischen Dialoge Einzelne Cooso nanten werden selten in der M tte der Worter elıdırt doch unterdrucken unsere beagal Hdschr das d der 3 sgl häufiger als die aa z B karer 43 19 pucebar 7 16 ruccai 15 14 77 21 damser 46 6 pupphai phalai Java 46 5 6 nikkamer O 8 9 Ferner wird das harte t zu d, die harten aspirirten werden woich tl namentlicb wird dh us y Hiervon macht aber manoraho eine Ausnahme, pofür 29 den Hdschr der Mal und Urv ·Vorrede Zu den in die dramatische Prosa Kalidasa's eingeschmuggelten Wort formen gehört vor allen das Passiv auf ujjadi mit seinen Nominalformen 9 zu 65, 12 13 S 223 Der altmodischen Çauraseni, sollte man meinen, mūssten alle archaistischen Formen recht wohl aosteben und doch sachen die Beogal Hdschr gje wo möglich alle zu tilgen Sie verwerfen den Plural auf ani, ini, un den dat egl auf aa u s y Beide bestehen zu Recht and es lässt sich nur streiten, ob an der betreffenden Stelle sie beizubehalten oder zu tilgen sind Wir treffen den archaistischen Plural auf ani ja allen Gruppen an, neben aim und ai Von diesen ist aim die berechtigte Form der Prosa, ar aber die der gebundenen Rede Der archaistische Plural auf an: kommt nur Personen zu, die sich gerade der Çauraseni bedienen, nämlich nur geschulten Mānnern wie Gautama und Sarasa, aber mit der Beschränkung, dass dies nur geschieht, wenn sie mt einem gewissen Nachdruch, mit Emphase reden, wie sich aus der Betrachtung der verschiedenen Stellen ergiebt wo sich dies acht herausstellt muss aim For gezogen werden 16, 19 lesen die nördlichen, westlichen und südındischen modnaim, die 3 bengal ohne Grund modaanı 32, 9 10 osuhaani okura Vaani ABHabCalc.Bb, aim LK, 41 CD 42, 5 edani mduapi abkha ranı ABHabCalc T, alm BOCEDF, al 5 Im Vunde der Frauen anı ungeborg. 54, 7 edamı dore padanı AB abСCalc K, 031m BLE, 1 T. Dagegen DF ededanı duse pad se(!). Hier spricht Gautama mit einer gewiesen reierlichkeit und darum am allein richtig Eben so 57, 6 sid dhanı hatomam ABHabCalc.CE, wahrend DF siddhani kammair, K &iddhani kammu, T siddhai hammas, BL siddhaim kapjaim Die wüste Verbindung des ani mit sim oder gar al ist unertraglich. 62, 12 bat Bb ohne Gruod pallavanı, ABIIabCalc CDIK oraim, Bb Vas pallava Ucber den archustischen Dativ 8 zu 70, 12 13 Es bleibt noch die Frage zu beantworten, ob in unserm Drama auch der archaistische Dual auf erorkommt la der Regel steht auch bei 2 Dingen der Plural selbst mit voraufgehendem dure, edapı dure padamı 54, 7 dure vi sapeurs 43,2 B6 Ausser dem Plural calana 39, 13 40, 11 finden wir 31, 12 calane in BIKT und 40, 21 in allen Autontäten gl cindapade fikr 45,6 Endlich sloegen wir auf Tälle ko due inie auf das folgende Substantiv eine Art Klangassimilation auszuüben scheinen, wie dure secane Çah, 22, 10 ime daxiņa amac (mn) Drval 70 12 13 dureri arapnae Cak 68, 12 (anders Weber, der aber einen Fehler wie bei uns malarieiti 3, 17 angelinen tass, Fus bei unsrer Aufliesang wfullt) ededanı dure padae 31, 1 DI Hic wir bereits gesehen, ist dic (agranen eine in Orthographe und ·Vorrede Lautung ältere Form der Prosz des Dialogs, zie die Mabar glitr eine ältere Form der gebundenen Sprache d h eine ältere Form des Aps bbramça ist. Die letztere wird von Kalidasd nur in den Singstroplier verwendet, woraus wir schliessen dürfen, dass der Dichter Sprache und metreche Einkleidong altern Volksliedern nachgebildet hat Ilieler ge hort auch das Liebesbriefchen Vikr Str 31, dessen Inhalt und Torm geradezu einem Volksliede entnommen zu sein scheint, das die Impfindung und den Seelenzustand einer Liebenden schildert Nach der Vorschrift Bharata's (8 Çık cd B. S 100) नायिकाना सखीना च शौरसेनी प्रकीर्तिता sollen die weiblichen Hauptpersonen nebst miren Freundinnen Caur sprechen Zur Zeit, wo Bharatr diese Regel grb, wird dies in der Thnt die Sprache der löfischen Kreise di das cdlc Prahrt gewesen sein Nachdem iber im Verlaufe der Jahrhunderte die Sprache dieser Krere Bach verjüngt hatte, wurde die Çaur altmodiscla und galt von da an nur noch als gelelirtus l'rakrit, das Minner mt Schulbildung neden l'rauen dagegen, denen die Schulbildung abgelt, Ingst unser Dichter eme Sprache reden wic sie zu seiner Zeit in lõlischen Kreisen geträuchlichi sar D189 dem so, zeigen tinsere Idschr, welche die Snur auf die Rollen Gautamas und Sárasa s beschränken Kalidasn bricht insofern mit der Ueberlieferung and passt die Sprache des Dialog, dem Leben on Schan Bborata giebt der Çor nicht die Allgemeingültigkeit wie die Bengal Ildachir gie überliefern l's serdient Beachtung 01951 dng Varlaliren der andern Bengal Hdschr nicht anerkennt, sondern sich den nördlichen anachleset Die Inconsequenz der bengn! IIdulir geht po weit, dhe Air den niedrigsten Personen altmodische l orinen nelien Sant jungen in den Vand tegen zB dekhbis kadham 17, 11 idhin eta bruk, Ulri gens schreiben sie wie die nördlicleri otroraha, stalin 5 10, Gebrauchen viam ke jene 46, 12 U * Nach dem Prologo fiel die Aufführung unyers Stūcks in dira Anfang des I rilling, asma tavarausnotrie 1, 10, wil die erste Auflulitang der Çal in 114 41384 Jahtu szeit Im Prologi der Urs wird kuin 1418 benannt, so dass man anurhimen darl, der Dichter finir en crase do fülsrung des Stücks melit erlebil dinn ut eroil wo die Jal rennt if ara. führt word bereichel diege Angabe nicht nur ile 7eit der ersten Auf Sülırung ondern auch, dass der Proleg som Dichter eller Terrlitt Dieses war noch unlekannt und die Slalanin min i telur work I'rologie des Got uni 1 rr bwsagen, dass der Doeltrr tit +11 rin neare Stuck ror das l'allicum trete, während in der Valarik riara ( 110 Tecblerülınte lorgingre fienint unser Ditlilit Ishavs mirt litasalx, 510 ·Vorrede XI milla, Kaviputra und aa Nach Fitz Edy Hall lebte Bhasa im 7 Jahrhundert (s Journ of the Asiat Soc of Bengal for 1853 el 28–80) und da dieser nebst den andern als alt (parana, nicht bloss tatpurra) geschil dert wird, so durfen wir ohne Bedenken Kalidasa ins 8 Jh versetzen so dass er ein Zeitgenosse Bhavabhuti's ware, den die Kaschmirsche Chronik ins 8 Jh versetzt Die im Prologe gerühmten alten Dichter sind so gut wie nicht bekannt Zwar hat Hall a a O mehrere Stropben Bbasa's mitgetheilt, von ihren Dramen aber weiss man nichts und doch beruft sich Kalidasa gerade auf diese Gattung Da jhre Werke spurlos verschwunden sind, kann abr innerer Werth kaum von Bedeutung ge wesen seys und die Berufung Kalidasa's word sich eber auf die Form beziehen, worin sie ihm vorangegangen Worin der Anschluss Kalidasa 9 an jene fruheren Dichter bestanden habe, darüber enthalte ich mich Vermuthungen auszusprechen Wir haben aber auf Grundlage unserer Hdschr erkannt dass Kalıdısa gegen die alte Vorschrift des Bhiarata die Çaura seni auf Manner mit gelehrter Bildung beschrankt und die Nayıkas nebst abren Freundinnen ein jungeres Prakrit sprecben lasst, wie es in hofischen Kreisen seiner Zeit sich herausgebildet hatte Tur die Erkenntniss der western Neuerungen und Eigenthumlichkeiten Kalidasa's ist eine Vergleichung mit Bharabhati besonders fruchtbar Wahrend letzterer den alten dreizeiligen Çloka verwendet (V VI 86, 5--7) begougt sich Kalı dasa aut dem zweizeiligen und vermeidet die ungeheuerlichen Versmasse Dandaka und Narkutaka Von Tonversmassen gebraucht Bhavabhuti Arya, Vigili und Sagiti und diese sind sammtlich in Sanskrit abgefasst, dagegen haben alle Prakritstrophen Silbenmass Kalidasa schliesst die masslosen Rhythmen und ellenlingen Compositi aug (s zu Str 36) nennt sein Stuck samgıtakam, wozu Katayavema bemerkt samgıtakam nama tray yatrayam (so) tatha coktam sam gitaratnakare nottam gitim tatha vadyam trayam samgitam ucyate Kalid meht in seinen Dramen Debt nur Masik, Gesang und Tanz herbei, sondern auch das Volksıdıom, um dadurch seinen Dramen ein in dischi nationales Geprige zu geben Str 4 fuhrt der Dichter in der Person des Mimen Ganadasa das national indische Schauspiel (natyam) auf gott lichen Ursprung zurück ins Leben gerufen von Çıva selbst in seiner Dorpelnatar als Mann und Wcib Dag Auftreten der Trauen neben den Viunern erhiart er damit für uralt und eche jodisch, als ob er damit der indischen Bübne ilire Selbst indigkeit Fabren will und als ob er Kande lint son Būlinen, auf denen weibliche Rollen son M innern gespielt wurden halıd134 erweitert ferner die ershunet durch freie Gcoride, die Bliava bhuti ginzlich unbekannt sind Die Singstrophen entziehen sich den ler. gebrachten Schemen der oliciellen Vitrik and werden sprachlich in die ·XII Vorrede sogenannte Maharashtra gekleidet, eine iltere Form des Vollsıdıoms, das man unter dem allgemeinen Namen Apabbramça zusammenfasst Ls lex det kaum einen Zweifel, dass der Dichter in den Singstraphen auf alte Volkslieder zurückgreift oder sie in Wort und Melodie nachbildet Zum Aufbau dieser Strophen bedient sich unser Dichter entweder der Doppel formen oder ganz freier Gebilde Die Doppelformen zerfallen in ganz prrallele und 30 balbparallele Jene haben in jedem Stollen gleiche Silbenzahl, gleichen Silbenfall und gleiches Tonmass in diesen sind nur je 2 Stollen parallel und zwar ac und bd we in Vitaliya, Apa raraktra u SW Kejne Singstrophe wird je in Gabaform gehledet Die Gatha ersetzt im Prakrit den sanskritischen Çloky, aus dem sie entstan den und dann aus dem Prakrit wieder ins Sanshrit verpflanzt und mit dem ehrenden Namen Arya Lclegt worden Der Grund, wuran an 2, 4 und 6 Stelle immer ein I uss mit anhebender Kurze gefordert wird, liegt darın dass an diesen Stellen die Binnenpause des alten achtsılbigen Pada der Anushtubh wiederkehrt Çak Str 131 ber Puschel hat falschlich im 5 Fuss --- und ist daraum eine gurvini In der Endpause der 27massi gen Reihe gehört die kurze, die allein keinen Silbenfall oder Tuse bilden kann, als Ansibe zur Endpause und ist zu accentuaren mit 2 ausklingenden Langen, wodurch der jimbische Silbenfall erst zur Rule gelangt (also nicht un__) Bei allea Singstrophep sind lange Reit en zu vermeiden, zu deren Vortrag der Athem der Sangerig meht ausreicht Leider befinden sich die Srugstrophen in denHdschr gewoulich in erein bedauerlicben Zustande An der Spitze der Irrungen stehen die bengal Hdschr Wie sie die prosaische Çaurasem den Vorschriften Vavaruci s unterwerfen, so modeln sie die freien Strophen nach der officiellen Ve trik Ein Verstundniss derselben scheint ihnen ganz und gır abzugehen Als Beleg für das Gesagte wollen wir Str 4 der Cakuntala betrachten Der Text in der Devanagari Recension ist freilich fehlerhaft, er be darf aber nur geringer Nachbulfe, um correct zu werden Doppelschreibung, cnthult 2 Tormen 191 und ist Wie die Anfige in bd zeigen müssen auch ac mit 2 Kürzen anheben Die Bengilen sind lugs mit einer Glosse (khana) bei der Hand dann flichen sie cin ganz junges Dalia = paçyata ein (8 Hemac ed Puschel II, 211) um doch nur eine barbarische Gala zu gewinnen Unsere Strophe bietet Imelis ting ganzparalle Doppelform -----, --110 S 14 K इसिम्विाद भमरेहि सुउमारकेसरसिहाद अवदसन्ति दअमाणा पमदा सिरीसकुसुमाइ ॥ 19131 ist eine ·Vorrede XIII ac vvvvvvV- Ein Beispiel einer halbparallelen Doppelform liegt vor Çak Str 98 B 123 P. Das Versmags 18t eine viertheilige Aparavaktra 4+4+6= 11 S 14 K bd --- 6+4 +6 = 12 S 16 K. Wir kommen non endlich zu der vel umstnttenen Wurzel dekkb Sie erscheint in unsern Hdschr in dreifacher Gestalt als dekkh (resp dekbkb Bb) dikkh DF und dakhkh KT und auch Bb 1 dekkh 13, 21 E dekkhası, die aa pekkho 29 12 dekkbidavyo AB CHabCalc., dakhkhidayro BIT, aber Dr dattbayro 29, 15 dekkhia ABHabCalc BbCDEF, dakhkbia KT 52, 5 adekkbia ABHabCE Cale Bh adikkbia DF, adakkha KT 54 1 dekkhissam ABHab Calc BWCCFD(?) dakhkbissam KT 57, 11 dekhbia ABHabCDEF Calc dekbkhia Bb, dakhkhia KT 77, 20 dekkha oder dakkha 2 pekkh resp pekhkh 6, 10 8 1 13, 21 (E dekkhası) 22 4 6 29, 12 13 36, 1249, 17 (nor Bb cdd a--d dekhkha) 52 18 71, 12 76, 10 3 dekke neden pešká 11, 13 D pekkdissad, Cdekkbasi, T daki bhissasi HaEK damsiaddie aa dekkbıssası 15, 17 DCalc K pek khano, ABHabEB dekkhamo T dakhkhamo 45 1 BBC dekkba, die aa pekkha 59 4 DF dekkhiasi, Bb dekbkladı, T pekhkbaai, die an pekkhvadı 71, 10 Bb dekhkhıssadı, die aa pekkho 73 12 Bb dekhkhami, T dakhkhami, die aa pelkho Durch die Verwendung dieser mundartlichen oder vielmehr valgären dem lindlichen Volksıdıom entlebnten Wurzel dekkh st pekkh in der gebundenen Rede des landlichen Idylls des 4 Akts der Urv führt Bie der Dichter zuerst in die dramatische Sprache ein In den fruheren Dramen Mal und Çak findet sie sich nicht in der gebundenen Rede Be trachten wir nun die vielen Stellen wo sich dekkh allein oder neben pekkb in der Prosa vorfindet so gewinnt man dic Ueberzeugung dass dekhh nur dr zulässig ist, wo Personen der medrigsten Klasse unter sich sprechen we Samhlutika und Vadhukarıka S 29 Einem Hvhern gegenüber rerriethe der Gebrauch dieses platten Wortes einen Mangel an Ehrerbietung, darum bedient sich dieselbe Vadlukarka im Gespruch mit Sarasa, dem Ilav kolmeister der kungn, w des prekkb Soch weniger werden Höhergestellte solchen niedrigen Personen gegenüber sich dieger platten Porto Velienen Im Niederspruche hiermit liegen 2 Stellen in unserm Drama Tor, wo Gadism: in dem Wortlichen Berichte des Be felle der der an die hellerın 52 5 und Samalıtka im Berichte des Auf traces der Parist 29, 12 sich dieser Wurzel bedienen, obgleich sie in dirlhter Sprechweee ferichten {bechreiber, die dies Verhultniss nicht erwogen, liessen sich dadurch fâuschen des der Auftrag an eine diednge ·Vorrede ху bilant in der Aussprache wie in der Ligatur porn steht geht aus der alten Doppelung te deutlich hervor, vgl *& Mrch 132, 25 C, wofür D 77TDasselbe bestatigt der Uebergang sanskr in prakroz B sanskr pata wird prakr TERT 24, 11 Treffen im Sanskrit t und & zu sammen, so entsteht als T759 Str 15 Hab HT 86, 14 Hab at aurat 79, 6 Hab aga Str 42 Hab In einfachen Wortern lasst sich noch weniger rechtfertigen und ein en ungeheuerlich, daher schreiben HabT mit Recht er Dagegen kann nur dann geschrieben werden, wenn auslautendes t mit anlautendem zusammentrifft wie in HERE (mat + ch), aber nicht in EB. (ava+ch) Dem grundsatzlosen Schwanken in Hdschr und Drucken hinsichtlich der Herabdrückung der anlautenden tenuis pach Prafixen im Prakrit stelle ich den Grundsatz entgegen, dass ich nach den losen Prafixen der Wurzeln ferner nach a atı sa su sva dara und aa die tenuis beibehalte, dagegen nach festen mit dem Begriffe verwachsenen Vorsilben, also namentlich in den Nominalformen die Herabdräckung durchfubre Wor schreiben uvapadedum 85, 13 gegen die Hdschr pariparia 16, 16 mit den Hdschir aparınıtthida 17, 5 gegen BbDT, paripadido 66 3 mit den Hdschr paripalemı 72, 5 gegen die Hdschr 74, 8 9 mit T avavanna 68,3 mit den weil es nicht mehr Particip, sondern nom adj Auch anuvakka 48, 19 18t ad, avangao Str 26 gegen die Hdschr nur Tvangao Die Hdschr schreiben constant satanha Str 26 und vitanha 59, 14 Nach einer brieflichen Mittheilung Puschel & citirt Abhirama, ein Commentator der Çak, mehrfach die Malar ZB Str 16 liest er çısta kriya wie Calc BbD Str 22 liest er wie HaCEK murajavadyarago Zu 70, 12 13 füge ich hinzu, dass selbst Hemac. III, 139 133 den arcbastischen Datıy noch anführt Zu 78, 14 15 füge ich hinzu, dass der Scholiast za Mrch 31, 17 den Toc bhafta mit kurzem Auslaut anerkennt me fa gani? IIdschr , .

·In das folgende Verzeichniss der Druchfehler sind nur solche aufgenommen, die in den Anmerkungen nicht corrigirt sind Die Vocal striche, sowie Anusr sind ofter abgesprungen SG, Z 181 पत्तो। 8, 31 दाणि। 9, 111 ग्रह- 12, 19 1, •पदेश 17, 91 न्याय्य। 28, 21 विफुरद कि पियामी। 34, 11 विम्वाधर 37, 101 °लकार 57, 16 | पुणरे 59, 51 प्रतिष्ठति। 61, 21 मुखी 62, 10 1. सेव्य । S1, 1] क्ख In der Sangkritübersetzang za S 32 Z 9-13 lies nuch an प्रथमावतारमुभगानि रतकुरवकायुपायम प्य मववमन्तापतारव्यपदेग. E

·अथ
श्रीकालिदासविरचितं मालविकामिमिर्च
नाम नाटकं

·एकैश्वर्यस्थितोऽपि प्रणतबहुफलो यः स्वयं कृत्तिवासाः कान्तासंमिश्रदेहो ऽप्यविषयमनसां यः परस्ताधतीनां । अष्टाभिर्यस्य कृत्वं जगदपि तनुभिर्विधती नाभिमानः सन्मागीलोकनाय व्यपनयतु स वस्तामसी वृत्निमीशः ॥१॥ नान्यन्ते सूत्रधारः ॥ नेपथ्याभिमुखमवलोक्य ॥ मारिष इतस्तावत् । प्रविश्य पारिपार्श्विकः । भाव अयमस्मि । सूत्रधारः । अभिहितोऽस्मि परिषदा कालिदासयथितवस्तु मालविकाग्निमित्रं नाम नाटकमस्मिन्नववसन्तोत्सवे प्रयोक्त-१० व्यमिति । तदारभ्यतां संगीतकं । पारिपार्श्विकः । मा तावत् । प्रथितयशसा भासकसीमि- लकविपुषादीनां प्रवन्धानतिक्रम्य वर्तमानकवेः कालिदासस्य कृती किं कृतो बहुमानः। सूचधारः । अयि विवेकविधान्तमभिहितं । पश्य १५ 1.

·ce ॥ मालविकाग्निमित्र॥ पुराणमित्येव न साधु सर्व न चापि काव्यं नवमित्यवछ । सन्तः परीक्ष्यान्यतरङ्गजन्ते मूढः परमत्ययनेयबुद्धिः ॥२॥ पारिपार्श्विकः । आर्यमियाः प्रमाणं । सूत्रधारः। तेन हि वरतां भवान् । शिरसा प्रथमगृहीतामाज्ञामिछामि परिषदः कर्तुं । देव्या इव धारिण्याः सेवादक्षः परिजनो ऽयं ॥३॥ 4 ॥इति निष्क्रान्ती॥ १० ॥ प्रस्तावना॥

·॥ तत प्रविशति घटी। चेटी । आणनम्हि देवीए धारिणीए । अचिरप्पउत्तोवदे- सों छलिशं णाम णदृशं अन्तरेण कीरिसी मालवित्र ति पट्टाआरिअं अज्जगणदासं पुछिदं । ता जाव संगीदसालं गडम्हि ॥ रति परिकामति ॥ 4 ॥ तत प्रविशत्याभरणहस्ता द्वितीया पेटी। प्रथमा ॥ द्वितीया वृद्दा । हला कोमुदिए कुदो दे इशं धीरदा जं समीवेण वि अदिक्कमन्ती इदो दिढेि ण देसि । द्वितीया । अम्मो बउलावलिआ। सहि देवीए इदं सिम्पि- सासादो आणीदं णगमुद्दासणहं अङ्गुलीअनं सिणि६१० णिकाअन्ती उवालम्भे पडिदम्हि। प्रथमा ॥ विलोक्य ॥ ठाणे सज्जदि दे दिट्ठी। इमिणा अङ्गु- लीभएण उभिणकिरणकेसरेण कुसुमिदो विश दे अग्ग- हत्यो। द्वितीया । हला कहिं पत्यिदासि । प्रपमा । देवीए वनणेण णट्टाआरिसं अजगणदासं पु- छिदूं। उवदेसग्गहणे कीरिसी मालविस ति। १५ ·no ॥ मालविकामिभित्र। 4 द्वितीया । सहि ईरिसेण वावारेण असंणिहिदा वि एसा भट्टिणा कह दिट्ठा। प्रथमा । आं सो जणो देवीए पासगदो चित्ते दिलो। द्वितीया । कहं विस। प्रथमा । सुणाहि । चित्तसालं गदा देवी जदा पञ्चग्गव- रणराझं चित्तलेहं आआरिअस्स ओलोमती चिट्ठदि । त- हिं अन्तरे भट्टा उवट्ठिदो। द्वितीया। तदो तदो। प्रथमा । उवाराणन्तर एक्कासोवविद्वेण भट्टिणा चित्त- १० गदाए देवीए परिमणमगदं दारिशं पेक्खिन देवी पु- छिदा। द्वितीया। किं ति। प्रथमा । अपुवा इअं दारिआ देवीए आसणा लिहिदा किंणामहे ति। द्वितीया। आकिदिविसेसे एव आअरो पदं करेदि । तदो . . १५ तदो। प्रथमा । तदो अवहीरिअवमणी भट्टा सद्भिदो देविं पुणो वि अणुवन्धिदुं पउता। तदो कुमारीए वसुलछीए आअक्सि- दं । अज्ज एसा मालवित्र ति। २० द्वितीया ॥ सम्मिन ॥ सरिसं तु एदं वालभावस्स । तदो सवा कहि। प्रथमा । किं अणं । संपदं मालविभा सविसेसे भट्टिको ·॥ विष्कम्भकः॥ द्वितीया । हला अणुचिट्ठ अत्तो णिओअं । अहं पि एद अङ्गुलीअभं देवीए उवणइस्सं । ॥ इति निष्कात्ता॥ प्रथमा॥ परिक्रम्यावलोक्य च ॥ एसो गटाआरिओ संगीदसा- लादो णिग्गछदि। जाव से अताणं दंसेमि । ॥ इति परिकामति॥ ५ प्रविश्य १० गणदासः । कामं खलु सर्वस्यापि कुलविद्या बहुमता। न पुनरस्माकं नाट्यं प्रति मिथ्या गौरवं । कुतः । देवानामिदमामनन्ति मुनयः कान्तं ऋतुं चाक्षुषं रुद्रणेदमुमाकृतव्यतिकरे स्वाङ्गे विभक्तं विधा। चैगुण्योद्भवमच लोकचरितं नानारसं दृश्यते नाट्यं भिन्नरुचेर्जनस्य बहुधाप्येकं समाराधनं ॥४॥ बकुलावलिका ॥ उपेत्य ॥ अज्ज वन्दामि। गणदासः। भट्रेचिरं जीव । बकुलावलिका । अज्ज देवी पुछदि । अवि उवदेसग्गहणे णादिकिलिस्सदि वो सिस्सा मालविस ति। गणदासः । भने विज्ञापता देवी परमनिपुणा मेधाविनी चेति । कि बहुना यद्यत्प्रयोगवियये भाविकमुपदिश्यते मया तस्यै । तत्तविशेषकरणात्मत्युपदिशतीव मे वाला ॥५॥ १५ २० ·१० t ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ बकुलावलिका॥ प्रात्मगत ॥अदिक्कन्तं विन इरावदिं पेक्खा- मि ॥ प्रकाश ॥ किदत्या दणिं वो सिस्सा जस्सिं गुरुमणो एवं तुस्सदि। गणदासः । भद्रे तविधानामसुलभत्वात्पृछामि। कुतो देव्या- । स्तत्पाबमानीतं । बकुलावलिका । अत्यि देवीए वणावरो भादा वीरसे- रणो णाम । सो भट्टिणा अन्तरालदुग्गे णम्मदातीरे ठाविदो। तेण सिप्पाहिआरे जोग्गा इवे दारिस नि बहिणीए देवीए उवाअणं पेसिदा। गणदासः ॥ स्वगतं ॥ आकृतिविनयप्रत्ययादेनामनूनवस्तु- का संभावयामि॥प्रकाश॥भद्रेमयापियशस्विनाभवितव्यं यतः पाबविशेषे न्यस्तं गुणान्तरं व्रजति शिल्पमाधातुः । जलमिव समुद्रशुक्तौ मुक्ताफलता पयोदस्य ॥६॥ बकुलावलिका । अज्ज कहिं दाणिं वो सिस्मा। गणदासः । इदानीमेव पञ्चाङ्गादिकमभिनयमुपदिश्य म- या विथम्यतामित्यभिहिता दीर्घिकावलोकनगवाक्षागता प्र- वातमासेवमाना तिष्ठति । वकुलावलिका । तेण हि अणुजाणादु मं अज्जी । जाव से अज्जपरिदोसणिवेदणेण उस्साहं वढेमि। गणदासः । दृश्यतां सखी । अहमपि लयमाणः स्वगेहं गद्यामि। ॥ति निष्क्रानी। ॥ विष्कम्भकः ॥ १५ २० ·॥ तत' प्रविशत्येकान्तस्थितपरिजनो मन्त्रिणा लेखहस्तेनान्वास्यमानो राजा ।। राजा ॥ अनुवाचितलेखममात्य विलोक्य ॥ बाहतक कि प्रतिपद्यते वैदर्भः॥ अमात्यः । देव आत्मविनाशं । राजा। निर्देशमिदानी ज्ञातुमिछामि। अमात्यः । इदमिदानीमनेन प्रतिलिखितं । पूज्येनाहमा- दिष्टः।पितृव्यपुबो भवतः कुमारी माधवसेनः प्रतिश्रुतसंबन्यो ममोपानिकमुपसर्पन्नन्तरा वदीयेनान्तपालेनावस्कन्ध गृही- तः । स त्वया मदपेक्षया सकलवसोदर्यो मोचयितव्य इति । तब वो न विदितं यनुल्याभिजनेषु भूमिधरेषु राज्ञां वृत्तिः १ अतोऽच मध्यस्थः पूज्यो भवितुमर्हति । सोदरी पुनरस्य गह- णविप्लवे विनष्टा । तदन्वेषणाय यतिष्ये । अथवा अवश्यमेव माधवसेनो मया पूज्येन मोचयितव्यः । प्यूयतामभिसधिः । आर्य सचिवं मुञ्चति यदि पूज्यः संयतं मम श्यालं । मोक्ता माधवसेनं ततोऽहमपि वन्धनात्सद्यः ॥ ७ ॥ राजा ॥ सरोपं कय कार्यविनिमयेन मयि व्यवहरत्यना. न्मज्ञः । वाहतक प्रकृत्यमिचः प्रतिकूलकारी मे वेदर्भः । त- १ ·१० ॥ मालविकाग्रिमिवं॥ द्यातव्यपक्षे स्थितस्य पूर्वसंकल्पितसमुन्मूलनाय वीरसेनप्रमुख दराडचक्रमाज्ञापय। अमात्यः । यदाज्ञापयति देवः । राजा । अथवा किं भवान्मन्यते । अमात्यः । शास्त्रदृष्टमाह देवः । अचिराधिष्ठितराज्यः शत्रुः प्रकृतिध्वरूढमूलत्वात् । नवसंरोपणशिथिलस्तरुरिव सुकः समुद्धत् ॥ ५॥ राजा । तेन त्यवितथं तन्त्रकारवचन । इदमेव निमितमा- दाय समुद्योज्यता सेनापतिः । अमात्यः। तथा॥रति निष्क्रान्त ।। १० ॥ परिजमी यथाव्यापार राजाममभित स्थित॥ प्रविश्य विदूषकः । आणतोम्हि तत्यभवदा रणा। गोदम चिन्तेहि दाव उवासँ जहा मे जदियाट्टिपडिकिदी मालविशा पञ्च- १५ क्सदसणा होदि ति। मए अतं तहाकिदं । जाव से णिवेदे- मि॥रति परिकामति । राजा ॥ विदूषक वा ॥ अयमपरः कार्यान्तरसचिवो ऽस्मा नुपस्थितः। विदूषकः ॥ उपगम्य ॥ वइढदुभवं । राजा ।। मायरपर्म ॥दत आस्यता। ॥ विदूषक उपषिष्ट २० ·॥ प्रथमो ऽङ्कः ॥ ११ राजा। कच्चिदुपायोपेयदर्शने व्याप्तं ते प्रज्ञाचक्षुः । विदूषकः । पओअसिद्धिं पुछ । राजा । कथमिव । विदूषकः ॥कर्णे ॥ एवं विज ॥ इत्यावेदयति ॥ राजा । साधु वयस्य । निपुणमुपक्रान्तं । इदानी दुरधिगम- सिद्धावयस्मिन्नारम्भे वयमाशंसामहे । कुत्तः । सप्रतिवन्ध कार्य प्रभुरधिगन्तुं सहायवानेव । दृश्यं तमसि न पश्यत्ति दीपेन विना सचक्षुरपि ॥ ९ ॥ ॥ नेपथ्ये ॥ अलमलं बहु विकथ्य । राज्ञः समक्षमेवावयो- रघरोतरयोयक्तिर्भविष्यति । राजा ॥ आकर्ण्य ॥ सखे त्वत्सुनीतिपादपस्य पुष्पमुनिव- १० मिदं। विदूपकः । फलं पिपेक्खिस्ससि । ॥ ततः प्रविशति कथुकी ॥ कञ्चुकी । देव अमात्यो विज्ञापयति । अनुष्ठिता प्रभोरा-१५ ज्ञेति । एतौ पुनहरदत्तगणदासी उभावभिनयाचार्यों परस्परजयैपिणी। त्वां द्रष्टुमुद्यतो साक्षागावाविव शरीरिणी ॥ १० ॥ राजा। प्रवेशय तौ।

·१० ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ कक्षुकी । यदाज्ञापयत्ति देवः। ॥ इति निष्क्रम्य ताभ्या सह प्रविष्ट ॥ 4 कञ्जुकी। इन इतो भवन्तौ। गणदासः ॥ राजान विलोक्य ॥ अहो दुरासदो राजमहिमा। न च न परिचितो न चाप्यरम्य- श्चकितमुपैमि तथापि पार्श्वमस्य । सलिलनिधिरिव प्रतिक्षण मे भवति स एव नवो नवो ऽयमक्ष्णः ॥११॥ हरदत्त । महत्खलु पुरुषाकारमिदं ज्योतिः। तथा हि। द्वारे नियुक्तयुरुपानुमतप्रवेशः सिहासनान्तिकचरेण सहोपसर्पन् । तेजोभिरस्य विनिवर्तितहष्टिपति- वाक्याहने पुनरिव प्रतिवारितो ऽसि ॥१२॥ कञ्चुकी । एप देवः । उपसर्पता भवन्तौ । उभौ ॥ उपेत्य ॥ विजयता देवः । राजा । स्वागत भवना। परिजम विग्नोर ।। आसने जावद चभवतो.। १० १५ ॥ उभी परजनोपनीतयोराममयोपविष्टी॥ राजा । किमिट शिष्योपहेशकाले युगपदाचायाभ्याममो २०पस्थाना

·॥ प्रथमो ऽङ्क॥
१३
गणदासः । देव श्रूयतां । मया सुतीर्थादभिनयविद्या सु-
शिक्षिता। दतप्रयोगश्चामि देवेन देव्या च परिगृहीतः ।
राजा । दृढं जाने। ततः किं ।
गणदासः । सो ऽहममुना हरदोन प्रधानपुरुषसमक्षमयं
न मे पादरजसापि तुल्य इत्यधिक्षिप्तः ।
हरदत्तः। देव अयमेव प्रथमं परिवादकरः । अत्रभवतः किल
मम च समुद्रपत्वलयोरिवान्तरमिति । तदनभवानिमं मां च
शास्त्रप्रयोगे विमृशतु । देव एव नौ विशेषज्ञः प्राश्निकः ।
विदूषकः । समत्थं पडिणादं ।
गणदासः । प्रथमः कल्पः । अवहितो देवः थोतुमर्हति। १
राजा । तिष्ठ तावत् । पक्षपातमत्र देवी मन्यते । तदस्याः
पण्डितकोशिकीसहितायाः समक्षमेव न्याय्यो व्यवहार ।
विदूषकः । सुदु भवं भणादि।
आचायौं। यद्देवाय रोचते।
राजा । मौद्गल्य अमुं प्रस्तावं निवेद्य पण्डितकौशिक्या सा-१
र्धमाहूयतां देवी।
कचुकी। यदाज्ञापयति देवः ।
॥ इति मिक्रम्य सपरिमाजिकया देव्या सह प्रविष्ट ।
कजुकी। इत इतो भवती।
धारिणी ॥ परिमाजिका विमोवय ॥ भभवदि हरदतस्स गणदा-२०
सस्स अ संरम्भं कहं पेक्खसि ।

·१४ प ॥ मालविकापिमित्र ॥ परिवाजिका। अलं स्वपक्षावसादशङ्कया । न परिहीयते प्रतिवादिनी गणदासः धारिणी । जइ वि एवं तह वि राअपरिग्गहो से पहुतणं उवहरदि। परिवाजिका । अयि राज्ञीशब्दभाजनमात्मानमपि चिन्त- यतु भवती। पश्य अतिमावभासुरत्वं पुथति भानुः परियहादहः । अधिगछति महिमानं चन्द्रोऽपि निशापरिगृहीतः ॥ १३ ॥ विद्रूपकः । अविहा अविहा । उवट्ठिदा देवी पीढमद्दिन १० पण्डिदकोसिदं पुरोकरिस । राजा। पश्याम्येनां येषा महलालंकृता भाति कौशिक्या यतिवेयया। चयी विपहवत्येव सममध्यात्मविद्यया ॥१४॥ परिवाजिक ॥ उपेत्य ॥ विजयता देवः । राजा। भगवति अभिवादये। परियाजिका। महासाप्रसवयोः सदृशष्टमयोद्धयोः । धारिणीभृतधारिएयोर्भय भती गरडतं ॥ १५ ॥ धारिणी। जेदु जेदु अन्नउतो। राजा। स्वागतं देय । परिमाणिपिनास भगवति क्रिय- तामामनपरिपहः। १५ ·॥ प्रथमोऽङ्क॥ १५ 4 ॥ सर्व उपविशन्ति ॥ राजा । भगवति अत्रभवतोहरदतगणदासयोः परस्परेण विज्ञानसंघर्षिणोर्भगवत्या प्रानिकपदमध्यासितव्यं । परिवाजिका ॥ समित ॥ अलमुपालम्भेन । पत्नने सति ग्रा- मे रत्नपरीक्षा। राजा । नैतदेव । पण्डितकौशिकी खलु भगवती। पक्षपा- तिनावहं देवी च। आचार्यो । सम्यगाह देवः । मध्यस्था भगवती नौ गुणदो- पतः परिछेत्तुमर्हति। राजा । तेन हि प्रस्तूयतां विवादः । परिवाजिका । देव प्रयोगप्रधानं हि नाट्यशास्त्र । किमत्र वाग्व्यवहारेण । कथं वा देवी मन्यते । देवी। जद में पुछसि तदा एदाणं विवादो एव ण मे १० रुचदि। गणदासः । देवि न मां समानविद्यतया परिभवनमवगम-१५ यितुमर्हसि। विदूषकः । भी पेक्खामो उरभसंपादं । कि मुधा वेद- दाणेण एदाणं। देवी। णं कलहप्पिओसि । विदूषकः।मा एवं चण्डिा अणोणकलहप्पिआण मन्तहत्थी-२० णं एक्कदस्सिं अणिज्जिदे कुदो उवसमो। राजा । ननु स्वाइसौष्ठवातिशयमुभयोदृष्टवती भगवती। परिवाजिका । अथ किं।

·१ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ गणदासः । देवि श्रूयतां । एवं जनो गृह्णाति । तदिदा- 4 विवादे दर्शयिष्यामि क्रियासंक्रान्तिमात्मनः । यदि मां नानुजानासि परित्यक्तो ऽस्म्यहं त्वया ॥ १९ ॥ ॥ आसनादुत्थातुमिछति ॥ देवी ॥ स्वगत ॥ का गई । प्रकाश ॥ पभवदि आआरिअओ सिस्मजस्स। गणदासः । चिरमपदेशशवितो ऽस्मि ॥ राजानमवलोक्य ॥ अनुज्ञातं देव्या । तदाज्ञापयतु देवः । कस्मिन्नभिनयवस्तुन्यु- १० पदेशं दर्शयिष्यामि। राजा । यदादिशति भगवती। परिवाजिका। किमपि देव्या मनसि वर्तते । ततः शकि. तामि। देवी । भण वीसद्धं । पभविस्सदि पभू अतणो परिम- १५ गस्सा राजा। मम चेति ब्रूहि । देवी । भअवदिभण दाणिं। परिवाजिका । देव चतुप्पदोत्थं छलिकमुदाहरन्ति । त कार्थसंश्रयमुभयोः प्रयोगं पश्यामः । तावता ज्ञायत एवाब २०भवतोरुपदेशान्तरं। आचायौं। यदाज्ञापयति भगवती । विदूपकः। तेण हि दुवे वि वग्गा पेक्खागेहे संगीदरसणं ·॥ प्रथमो ऽङ्कः॥ १९ करिन अत्थभवदो दूदं पेसध । अधवा मुदङ्गसद्दो एव्व को उट्ठावइस्सदि। हरदत्तः। तथा॥ इत्युत्तिष्ठति ॥ । गणदासो धारिणीमवलोकयति ।। देवी ॥ गणदास विलोक्य ॥ विजई होदु अज्जो। ५ ॥ आचायों मस्थिती॥ परिवाजिका। इतस्तावत् । आचार्यो । वरिवृत्य ॥ इमौ स्वः। परिवाजिका । निर्णयाधिकारे ब्रवीमि। सर्वाङ्गसौष्ठवाभि- व्यक्तये विगतनेपथ्ययोः पाचयोः प्रवेशोऽस्तु । उभौ । नेदमावयोरुपदेश्यं ॥ इति निष्क्रान्ती ॥ देवी ॥ राजानमवलोक्य ॥ जइ राअकज्जेसु वि ईरिसी णिउ- रणदा अज्जउतस्स तदो सोहणं होदि। राजा। १० अलमन्यथा गृहीत्वा न खलु मनस्विनि मया प्रयुक्तमिदं। १५ प्रायः समानविद्याः परस्परयशःपुरोभागाः ॥ २० ॥ ।नेपथ्ये मृदङ्गनिः॥ ॥ सर्वे कर्ण ददति ॥ परिवाजिका । हन्त प्रवृत्तं संगीत । तथा लेपा ·१० १६ ॥ मालविकाग्निमिवं॥ राजा । तदिदानीमतः परं किमाभ्यां प्रत्याययितव्यं । परिवाजिका । तदेव वनुकामास्मि । शिष्टा क्रिया कस्यचिदात्मसंस्था संक्रान्तिरन्यस्य विशेषयुक्ता। यस्योभयं साधु स शिक्षकाणां धुरि प्रतिष्ठापयितव्य एव ॥१६॥ विदूषकः । सदं अज्जेहिं भअवदीए वाणं । एस पिण्डिद- त्थो उवदेसदसणादो गिणी ति। हरदतः। परमभिमतं नः। गणदासः । देवि एवं स्थितं । देवी। जदा उण मन्दमेधा सिस्सा उवदेसं मलिणेदि। त. दा आआरिअस्स दीसोणं । राजा। देवि एवमापद्यते । विनेतुरदव्यपरियहो ऽपि बुधि- लाघवं प्रकाशयति । देवी ॥ जनान्तिक । कहं दाणिं ॥ प्रकाश । गणदासं विलोक्य ॥ अ- लं अज्जउत्तस्स उस्साहकारणं मणोरहं परिपूरिन । विरम णिण्यादो आरम्भादो। विदूपकः । सुठु भोदी भणादि । भो गणदास संगीदअपदै उवलम्भिन सरसईउवाभणमोदलाई खादमाणस्स किं ते २० सुलहणिग्गहेण विवादेण । गणदासः । सत्यमयमेवार्थो देवीवाक्यस्य । श्रूयतामवसर प्राप्तमिदानीं। १५ ·॥ प्रथमो ऽङ्कः ॥ १७ लव्यास्पदोऽस्मीति विवादभीरो- स्तितिक्षमाणस्य परेण निन्दा । यस्यागमः केवलजीविकाय तं ज्ञानपण्यं बणिजं वन्ति ॥ १७॥ देवी। अइरोवणीदा दे सिस्सा। अपरिणिट्ठिदस्स उवदेसस्स ५ उण अणज्जं आवेदणं । गणदासः। अत एव मे निर्वन्धः । देवी । तेण हि दुवे वि भअवदीए उवदेसं दंसेह। परिवाजिका। देवि नैतन्न्याप्यं । सर्वज्ञस्याप्येकाकिनो नि- र्णयाभ्युपगमो दोषाय। देवी ॥ जनान्तिक ॥ मूढे परिवाजिए मं जग्गन्तिं पि सुत्तं विश्न करेसि ॥ इति सासूय परावर्तते ॥ १० ॥ राजा देवीं परिव्राजिकार्य दर्शयति ।। परिवाजिका। १५ अनिमित्तमिन्दुवदने किमत्रभवतः पराङ्मुखी भवसि । प्रभवत्यो ऽपि हि भर्तृपु कारणकोपाः कुदुम्चिन्यः ।। १६ ॥ विदूषकः । णं सकारणं एव । अतणो पक्खो रक्खिदयो ॥ गणदाम दिनोक्य ॥ रणं दिवि कोवद्याजेण देवीए परिनादो भवं । सुसिक्खिदो वि सधो उवदेसदसणे ण णिबहादो भोदि। २० ·१ ॥ मालविकाग्निमित्र॥ गणदासः । देवि श्रूयतां । एवं जनो गृह्णाति । तदिदा- नी विवादे दर्शयियामि क्रियासंक्रान्तिमात्मनः । यदि मां नानुजानासि परित्यक्तो ऽस्म्यहं त्वया ॥ १९ ॥ ५ ॥ आसनादुस्थातुमिछति ॥ देवी ॥ स्वगत ॥ का गई । प्रकाश ॥ पभवदि आआरिओ सिस्मजणस्स। गणदासः । चिरमपदेशशवितो ऽस्मि ॥ राजानमवलोक्य ॥ अनुज्ञातं देव्या । तदाज्ञापयतु देवः । कस्मिन्नभिनयवस्तुन्यु- १० पदेशं दर्शयिष्यामि। राजा। यदादिशति भगवती। परिवाजिका । किमपि देव्या मनसि वर्तते । ततः शङ्कि- तामि। देवी । भण वीसद्धं । पभविस्सदि पभू अन्तणो परिम- १५ णस्सा राजा । मम चेति बूहि। देवी। भवदिभण दाणिं । परिवाजिका । देव चतुप्पदोत्थं छलिकमुदाहरन्ति । तत्र- कार्थसंश्रयमुभयोः प्रयोगं पश्यामः । तावता ज्ञायत एवाच- ०भवतोरुपदेशान्तरं। आचायों । यदानापयति भगवती। विदूपकः । तेण हि दुवे वि वग्गा पेक्खागेहे संगीदरमणं - २० ·॥ प्रथमोऽङ्कः॥ १९ करिन अत्थभवदो दूदं पेसध । अधवा मुदङ्गसद्दो एव्व को उढावइस्सदि। हरदत्तः । तथा ॥ इत्युत्तिष्ठति ॥ ॥ गणदासो धारिणीमवलोकयति ॥ देवी ॥ गणदास विलोक्य ॥ विजई होदु अज्जो। 4 ॥ आचार्यों प्रस्थिती।। १० परिवाजिका । इतस्तावत् । आचार्यो । परिवृत्य ॥ इमौ स्वः। परिवाजिका । निर्णयाधिकारे बवीमि। सर्वाङ्गसौष्ठवाभि- व्यक्तये विगतनेपथ्ययोः पारयोः प्रवेशो ऽस्तु । उभौ । नेदमावयोरुपदेश्यं ॥ इति निष्क्रान्ती ॥ देवी ॥ राजानमवलोक्य ॥ जइ रामकन्जेसु वि ईरिसी णिज- णदा अज्जउत्तस्स तदो सोहणं होदि। राजा। अलमन्यथा गृहीत्वा न खलु मनस्विनि मया प्रयुक्तमिदं। १५ प्रायः समानविद्याः परस्परयशःपुरोभागाः ॥ २० ।। । नेपथ्ये मृदयध्वनिः ॥ ॥ सर्वे कर्ण ददति ॥ परिवाजिका । हन्त प्रवृत्तं संगीतकं । तथा खेपा ·२० ॥ मालविकागिमिचं ॥ जीमूतस्तनितविशङ्किभिर्मयूरै- रुग्रीवैरनुगमितस्य पुष्करस्य । निहादिन्युपहितमध्यमस्वरोत्था मायूरी मदयति मार्जना मनांसि ॥२१॥ - राजा । देवि तस्याः सामाजिका भवामः । देवी॥स्वगत ॥ अहो अविणओ अज्जउत्तस्स ॥सर्व उत्तिष्ठन्ति ॥ विदूषकः । अपवार्य ।। भो धीरं गछ । तत्थभोदी धारिणो विसंवादइस्सदि। राजा। १० धैर्यावलधिनमपि त्वरयति मां मुरजवाद्यरावो ऽयं । अवतरतः सिद्धिपथं शब्दः स्वमनोरथस्येव ॥ २२॥ ॥ इति निष्क्रान्ता सर्वे॥ ॥ प्रथमोऽङ्क॥

·त प्रविशति संगीतरचनाया कृतायामासनस्थ सवयस्यो राजा धारिणी परिवाजिका विभवतय परिवार ॥ राजा। भगवति तत्रभवतोराचार्ययोः कतरस्य प्रथममुपदे- शो दृश्यतां । परिवाजिका । ननु समाने ऽपि ज्ञानभावे वयोऽधिकवा- ५ गणदासः पुरस्कारमर्हति। राजा। तेन हि मौद्गल्य एवं तत्रभवतीरावेद्य नियोगमशू- न्यं कुरु। कञ्चुकी । यदाज्ञापयति देवः ॥ इति निष्क्रान्त ॥ प्रविश्य १० गणदासः । देव गर्मिष्ठायाः कृतिर्लयमध्या चतुष्पदा । त- स्याश्चतुष्पद्वस्तुकं प्रयोगमेकमना देवः थोतुमर्हति । राजा । आचार्य बहुमानादवहितोऽस्मि। तत्प्रवेशय पाचं। गणदासः । यदादिशति देवः । ॥ इति निष्फ्रानो गणदास ॥ १५ राजा॥ बनानि ॥ वयस्य ·२२ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ नेपथ्यगृहगतायाश्चक्षुर्दर्शनसमुत्सुकं तस्याः। संहर्तुमधीरतया व्यवसितमिव मे तिरस्करिणीं ॥२३॥ विदूषकः ॥ अपवार्य ॥ भो उवदिदं णमणमहु । ता अप्पम- तो दाणिं पेक्ख। . ५ ॥ ॥ ततः प्रविशत्याचार्यप्रत्यक्ष्यमाणाङ्गसौष्ठवा मालविका ॥ विदूषकः ॥ जनान्तिक ॥ पेक्खदु भवं । ण क्खु से पडिछन्दा- दो विहीअदि महुरदा। राजा । अपचार्य ॥ वयस्य चित्रगतायामस्यां कान्तिविसंवादशदि मे हृदयं । संप्रति शिथिलसमाधि मन्ये येनेयमालिखिता ॥२४॥ १० ॥ गणदासः । वासे मुक्तसाध्वसा सत्लस्था भव । राजा ॥ संगत ॥ अहो सीस्ववस्थास्वनवद्यता रूपस्य । तथा हि हीधीक्षं शरदिन्दुकान्तिवदनं वाहू नतावंसयोः १५ संक्षिप्न निविडोवतस्तनमुः पार्श्वे प्रमृष्टे इव । मध्यः पाणिमितो नितम्ब जघन पादावरालागुली छन्दो नर्तयितुर्यथैव मनसि लिष्ट तथास्या वपुः ॥ २५ ॥ मालविका ॥ उपगाम छत्वा चतुप्पदवतुक गायति ॥

·॥ द्वितीयोऽ॥ RATIN २३ 5 हुल्लहो पिओ तस्सिं भव हिअणिरांस अम्मो अवगी मे फुरइ कि पि वामओं एसो सो चिरट्ठिो कहं उवणइदब्बो णाह मं पराहीणं तुइ गण सतण्हं ॥ २६ ॥ ॥ ततो यथारसमभिनयति ॥ विदूषकः ॥ अपवार्य ॥ भो वनस्स चदुप्पदवत्थुझं दुवारीक- रिम तुइ उवट्ठाविदो विभ अप्पा अन्यभोदीए । राजा । सखे एवमावयोहदयं । अनया खलु जनमिममनुरक्तं विद्धि नाथेति गेये वचनमभिनयन्या स्वागनिर्देशपूर्व । प्रणयगतिमदृष्ट्वा धारिणीसनिकर्षा- दहमिव सुकुमारप्रार्थनाव्याजमुक्तः ॥ २७ ॥ १० ॥ मालविका गीताने निष्क्रान्तुमारब्धा । विदूषकः । भोदि चिट्ठ । कि पि वो विसुमरिद । तं दाव पुछिसं। गणदासः ॥ षणमात्र स्थित्वा ॥ भद्रे उपदेशविशुद्धा यास्यसि। १५ मालविया स्थिता। राजा ॥ स्वगत ॥ अहो सास्ववस्थासु चारुता शोभान्तरं पुपति । तथा हि ·॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ य १० वामं संधिस्तिमितवलयं न्यस्य हस्तं नितम्वे कृत्वा श्यामाविटपसदृशं सस्तमुक्तं द्वितीयं । पादाङ्गुष्ठालुलितकुसुमे कुट्टिमे पातिताएं नृत्यादस्याः स्थितमतितरां कान्तमृज्वायताध ॥ २ ॥ देवी। णं गोदमवणं पि अज्जो हिआए करेदि। गणदासः। देवि मा मैवं । देवप्रत्ययात्संभाव्यते सूक्ष्मदर्शि- ता गौतमस्य । पश्य मन्दोऽप्यमन्दतामति संसर्गेण विपश्चितः । पङ्कछिदः फलस्येव निकषणाविलं पयः ॥ २९ ॥ ॥ विदूषकं विलोक्य ॥ तकृणुमो विवक्षितमार्यस्य । विदूषकः ॥ गणदास विलोक्य ॥ कोसिई दाव पुछ । पछा जो मए कम्मभेदो दिवो तं भणिसं । गणदासः । भगवत्ति यथादृष्टमभिधीयतां गुणो वा दो- पोवा। परिवाजिका। यथादर्शितं सर्वमनवा । कुतः । अन्तर्निहितवचनेः सूचितः सम्यगर्थः पादन्यासो लयमुपगतस्तन्मयत्वं रसेपु । शाखायोनिर्मूदुरभिनयस्तद्धिकल्पानुवृत्ती भावो भावं तुदति विपयाद्रागवन्धः स एव ।। ३० ॥ गणदासः । देवः कर्ष मन्यते । राजा। वयं स्वपक्षशिपिलाभिमानाः संवृताः। १५ २० ·॥ द्वितीयोऽङ्क॥ २५ गणदासः । अद्य नर्तयितास्मि। उपदेशं विदुः शुद्धं सन्तस्तमुपदेशिनः । श्यामायते न युप्मासु यः काञ्चनमिवामिषु ॥ ३१॥ देवी। दिद्विआ परिक्खाराहणेण अज्जो वड्ढदि । गणदासः । त्वत्परियहो ऽपि मे वृद्धिहेतुः ॥ विदूषक विलोक्य॥ गौतम वदेदानीं यते मनसि वर्तते। विदूषकः । पढमोव पढमं बम्हणपूजा कादवा । सा णं वो विसुमरिदा। परिवाजिका । अहो प्रयोगाभ्यन्तरप्रश्नः । ॥ सर्वे हसिता । मालविकापि स्मित करोति । १८ राजा ॥ स्वगत ।। उपात्तसारश्चक्षुषा स्वविषयः । यदनेन स्मयमानमायताक्ष्याः किंचिदभिव्यक्तदशनशोभि मुखं । असमयलक्ष्यकेमरमुछ्सदिव पङ्कजं दृष्टं ॥ ३२॥ गणदासः । महाबाह्मण न खलु नेपथ्यसवनमिदं । अन्य- था कथं त्वां दक्षिणीयं नार्चयिष्यामः । विदूपकः । मए णाम सुक्खपणज्जिदे अन्तरिक्खे जल- पाणेण चादसाइदं । परिवाजिका । एवमेव । विदूषकः । तेण हि पण्डिदपरिदोसप्पच्चा णं मूढजादी। १५ ·રદ્દ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ जदि अत्यभोदीए सोहणं भणिदं तदो इमं से पारिदोसिझं पछामि ॥ इति राज्ञो हस्तात्कटकमाकर्षति ॥ देवी। चिट्ठ। गुणन्तरं अजाणन्तो किंणिमितं तुमं आहर- णं देसि। विदूषकः । परकेरं ति करिन । देवी ॥ श्राचार्य विलोक्य ॥ अज्जगणदास दंसिदोवदेसा दे सिस्सा। गणदासः । वसे एहि गछाव इदानीं। 4 । सहाचार्येण निष्क्रान्ता मालविका । १० विदूषकः ॥ जमान्तिक ॥ एतिओ मे मदिविहवो भवन्तं से- विर्दु । राजा। अलमलं परिछदेन । अहं हि भाग्यास्तमयमिवाक्ष्णोईदयस्य महोत्सवावसानमिव । द्वारपिधानमिव धृतेर्मन्ये तस्यास्तिरस्करणं ॥३३॥ १५ विदूपकः ॥ जगान्तिकं ॥ साधु दरिददादुरो विश्न वेज्जेण ओ- सहं उप्पादीअमारणं इछसि। ॥ प्रविम्या हरदतः । देव मदीयमिदानी प्रयोगमवलोकयितुं प्रसादः क्रियता।

·॥ द्वितीयोऽङ्क। राजा ॥ स्वगत ॥ अवसितो मे दर्शनार्थः ॥ दाक्षिण्यमवलम्बध प्रकाश ॥ ननु पर्युत्सुका एव वयं । हरदत्तः । अनुगृहीतो ऽस्मि। नेपथ्ये वैतालिकः । जयतु जयतु देवः । उपारूढो मध्याहूः । त- था हि पबछायासु हंसा मुकुलिननयना दीर्घिकापद्मिनीनां सौधान्यत्यर्थतापालभिपरिचयद्धेषियारावतानि। विन्दून्दोपात्यिपासुः परिसरति शिखी भ्रान्तिमचारियन्त्रं सर्वेरुपैः समयस्त्वमिव नृप गुणैर्दीयते सप्तसप्तिः ॥३४॥१८ विदूषकः । अविहा अम्हाणं भोगणवेला । अत्यभवदी उद्दवेलादिकमेण चिकिस्सा दोसं उदाहरन्ति । हरदक्ष किं भणासि । हरदसः । अस्ति वान्यस्य वचनावकाशोऽव। राजा। हरदत्तमपलोक्य ॥ तेन हि त्वदीयमुपदेशं श्वो द्रक्ष्यामः।१५ विश्राम्यतु भवान् । हरदत्तः । यदाज्ञापयति देवः ॥ रति निक्रान्त ।। देवी । णियलेदु अज्जउतो मणविहिं। विदूषकः । भोदी विसेसेण पाणभोअणं तुअरावेदु । परिवाजिका । उत्थाय ॥ स्वस्ति भवने ॥ इति देव्या मह मि २० ·२६ 4 ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ विदूषकः । भो वअस्स ण केवलं रूवे सिप्पे वि अदुदिा मालविया। राजा। वयस्य अव्याजसुन्दरौं तां विज्ञानेन ललितेन योजयता। उपकल्पितो विधावा बाणः कामस्य विषदिग्धः ॥ ३५॥ किं वहुना । चिन्तयितव्यो ऽस्मि ते । विदूषकः । भवदा वि अहं । दिदं विवणिकन्दू विश्न मे हिमभन्तरं ढज्जदि। राजा। एवमेव । भवानस्मदर्थे वरतां । १० विदूपकः । गिहीददक्षिणोम्हि । किं नु मेहावलीरुद्धजो- रहा विश पराहीणदसणा तत्यभोदी मालविआ । भवं पि सूणापरिचरो विश गिद्धो आमिसलोलुवो भीरुओ अ । अच्चन्तादुरो विश्न कन्जसिद्धिं पत्थन्तो मे रोअसि । राजा । कथमनातुरो भवियामि । यदा सर्वान्तःपुरवनिताव्यापार प्रतिनिवृत्तहृदयस्य सा वामलोचना मे स्नेहस्यैकायनीभूता ॥ ३६॥ १५ ॥रति मिशान्ताः मवें॥ ॥ वित्तीयो ।

·॥ ततः प्रविशति परिव्राजिकायाः परिचारिका ॥ समाहितिका। आणम्हि भवदीए। समाहिदिए देवस्स उववणथं बीजपूर गेरिहन आअछ निं । ता जाव पमद- वणपालिझं महुअरि अणेसामि ॥ परिक्रम्यावलोक्य च ।। एसा तवणीआसोनं ओलोअन्ती महुअरिआ चिट्ठदि । जाव णं ५ संभावेमि। - ततः प्रविशत्युद्यानपालिका ॥ समाहितिका ॥ उपमृत्य ॥ आलि सुहो दे उज्जाणवणया- वारो। १० मधुकरिका । अम्मो समाहिदिआ । सहि सागदं ते । समाहितिका। हला भसवदी आणवेदि। अरितपाणिणा अम्हारिसजणेण तत्थभवं दृट्ठयो । ता बीजपूरएण सुस्सू- सइदं इछामि ति। मधुकरिका । णं संणिहिदं वीजपूरअं । कहेहि अणोणसंघ- स्सिदाणं णटासारित्राणं उवदेसं देक्सिस कदरो भभवदीए १५ पसंसिदो।

·३० ॥ मालविकामिमिर्च ॥ समाहितिका। दुवे वि किल आगमिणो पओअणिउणा अ । किं तु सिस्सागुणविसेसेण उणमिदो गणदासो। मधुकरिका । अह मालविआगझं कोलीणं किं सुणीअदि । समाहितिका । बाढं किल तस्सिं साहिलासो भट्टा। के- ५ वलं देवीए धारिणीए चितं रक्खन्तो अन्तणो पहुसणं ण दं- सेदि । मालविआ वि इमेसु दिनहेसु अणुण्हदामुत्ता विस मालदीमाला मिलाअमाणा लक्खीअदि । अदो अवरं ण जाणे । विसज्जेहि मं। मधुकरिका । एदं साहावलचि वीजपूर गेण्ह । १० समाहितिका ॥ नायेन गृहीत्वा ।। हला नुमं पि इदो पेसल- अरं साहुजणसुस्ससाए फलं पाएहि ॥ इति प्रस्थिता ॥ मधुकरिका । सहि समं गछम्ह । अहं पि इमस्स चिरा- माणकुसुमोग्गमस्स तवणोआसोअस्स दोहलणिमित्तं देवीए णिवेदेमि। १५ समाहितिका । जुज्जदि । अहिआरो सु नुह । ॥ इति मिष्क्रान्त॥ ॥ प्रवेशकः ॥

·॥ तत प्रविशति कामयमानावस्थो राजा विदूषकच ।। राजा ॥ आत्मान विलोक्य ।। ५ शरीरं मन्दं स्यादसति दयितालिङ्गनसुखे भवेत्सायं चक्षुः क्षणमपि न सा दृश्यत इति । तया सारङ्गाक्ष्या त्वमसि न कदाचिदिरहितं प्रसक्ते निवाणे हृदय परितापं ब्रजसि किं ॥३७॥ विदूषकः । अलं भवदो धीरदं उनि परिदेविदेण। दिवा मए मालविआए पिअसही बउलावलिश्रा सुणाविदा अ अथं जो भवदा संदिट्ठो। राजा । ततः किमुक्तवती। विदूषकः । विणवेहि भट्टारकं । अणुगिहीदम्हि इमिणा णिओएण । किं तु सा तवस्मिणी देवीए अहिअदरं रक्खी- अमाणा णाअरक्खिदो विश णिही ण सुहं समासादइददा। तथा वि जदिस्सं ति। राजा । भगवन्संकल्पयोने प्रतिवन्धवत्सु विषयेष्वभिनि- १५ वेश्य तथा प्रहरिष्यसि यथा जनो ऽयं न कालान्तरमामो भ. विष्यति ॥ सविस्मयं ॥ १०

·३२
॥ मालविकाग्निमित्र॥
4
रुजा हृदयममाथिनी
क्व च ते विश्वसनीयमायुधं ।
मृदुतीक्ष्णतरं यदुच्यते
तदिदं मन्मथ दृश्यते त्वयि ॥ ३ ॥
विदूषकः । णं भणामि । तस्सिं साहणीए कज्जे किदो मए
उवाओ ति । ता पज्जवथावेदु भव अत्ताण ।
राजा । अथेमं दिवसशेषं व्यापारविमुखेन चेतसा क नु
याययामि।
विदूषकः । णं भवं अज्ज एव पढमावदारसुहआणि रसकु-
१० रवआणि उवाअण पेसिअ णववसन्नावदारयवदेसेण इराव-
दीए णिउणिआमुहेण आचक्खिदो । इछेमि अज्जउत्तेण स-
ह दोलाधिरोहणं अणुभवितुं ति । भवदा वि से पडिणादं ।
ता पमदवणं एव गछम्ह ।
राजा। न क्षममिदं ।
१५ विदूषकः । कथं विन।
राजा । वयस्य निसर्गनिपुणाः स्त्रियः । कथं मामन्यसंक्रा-
न्तहृदयमुपलालयन्तमपि ते सखी न लप्टायिणति । अतः प-
श्यामि
२०
उचितः प्रणयो वरं विहन्तुं
वहवः खण्डनहेतयो हि दृष्टाः ।
उपचारविधिमनस्विनीनां
नतु पूर्वाभ्यधिको ऽपि भावशून्यः ॥ ३९ ॥

·॥ नृतीयोऽङ्कः ॥ ३३ विदूषकः । णारुहदि भवं अन्तरट्टिदं दक्खिणं एक्कपदे पिट्टदो काहुँ । राजा ॥ विचिन्त्य । तेन हि प्रमदवनमार्गमादेशय । विदूषकः । इदो इदो भवं। ॥ उभौ परिकामत ॥ 4 विदूषकः । णं एदं पमदवणं पवणवलचलाहिं पल्लवगु- लीहिं तुअरावेदि विअ भवन्तं पविसिद्। राजा ॥ स्पर्श रूपयित्वा ॥ अभिजातः खलु वसन्तः । सखे पश्य १० उन्मतानां श्रवणसुभगैः कूजितैः कोकिलानां सानुकोशं मनसिजरुजः सह्यतां पृछते व । अङ्गे चूतप्रसवसुरभिदक्षिणो मारुतो मे सान्द्रस्पर्शः करतल इव व्यापतो माधवेन ॥४०॥ विदूषकः । पविस णिबुदिलाहा। ॥ उभी पविभत॥ १५ विदूपकः । अवधाणेण दिद्धिं देहि । एदं खु भवन्तं विस लोहइदुकामाए पमदपणलछीए जुवदीवेसलज्जावइतरं कु- सुमणेवत्थं गहिदं। राजा । ननु विस्मयादवलोकयामि । 3 ·३४ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ रक्ताशीकलताविशेषितगुणो बिवापरालक्तकः पत्याख्यातविशेषकं कुरवकं श्यामावदातारुणं । आकान्ता तिलकक्रियापि तिलकैलंगचिरेफाजनैः सावज्ञेव मुखप्रसाधनविधौ श्रीमाधवी योषितां ॥४१॥ ५ ॥ इत्युद्यानशोभा निरूपयत.॥ " पविष्टा पर्युत्सुका मालविका ॥ मालविका । अविणादहिन भहार अहिलसन्ती अ- तणो वि हाव लज्जेमि। कुदो विहवो सिणिद्धस्स सहीअणस्त वुत्तन्त आचक्खिर्दु । ण आणे अप्पडिभारगरुअं वेदणं कि- १० तिरं कालं मदणो मं णइस्स दि ति ॥ कतिचित्पदानि गत्वा । क- हिं णु पन्थिदम्हि । विचिन्य ॥ आ संदिटुम्हि देवीए । गोदमचा- वलादो दोलापरिभट्टाए सरुजा मम चलणा। तुमं दाव त- वणीआसोधस्स दोहलं णिवत्तेहि । जइ सो पञ्चरतभन्तरे कुसुमं दंसेदि तदो तुह ॥ इत्यन्तरा नि श्वस्य ॥ अहिलासपूर- १५ चअं पसादं दावइस्सं ति । ताव णिोअभूमिं पढमं गदा होमि । अणुवदं मम चलणालंकारहत्याए वउलावलिआए आअन्तर्छ । ता परिदेविस्सं दाव विस्सद्धं मुहुनअं ॥ इति परि- कामति । विदूषकः ॥ दृष्ट्वा ॥ ही हो एदं खु सोधुपाणुवेजिदस्स मछ- २०ण्डिमा उवणदा। राजा। अये किमेतत् ।

·॥ तृतीयोऽङ्कः ॥ ३५ विदूषकः । एसा णादिपरिक्किदवेसा उस्सुअवअणा एआ- इणी मालविश्रा अदूरे बट्टदि। राजा ॥ सहर्ष ॥ कथं मालविका। विदूषकः । अधई। 'राजा । शक्यमिदानीं जीवितमवलमयितुं । त्वदुपलभ्य समीपगतां प्रियां हृदयमुछुसितं मम जीवितुं । तरुवृतां पथिकस्य जलार्थिनः सरितमारसितादिव सारसात ॥४२ ।। क तचभवती। विदूषकः । एमा तरुराइमझादो णिन्ता इदो एच परि- वट्टन्ती दीसदि। राजा ॥ विलोक्य सहर्ष ॥ वयस्य पश्यामि १० १५ विपुलं नितम्बदेशे मध्ये क्षामं समुन्नतं कुचयोः । अत्यायतं नयनयोर्मम जीवितमेतदायाति ॥४३॥ सखे पूर्वमादवस्यान्तरमुपारूढा तत्रभवती । तथा हि शरकाण्डपाण्डुगण्डस्थलेयमाभाति परिमिताभरणा । माधवपरिणतपत्रा कतिपयकुसुमेव कुन्दलता ॥४४॥ विदूषकः । एसा वि भवं विस मनणवाहिणा परिमिट्ठा भविस्सदि। २० 30 ·३६ ॥ मालविकाग्निमित्र॥ राजा । सौहार्दमेवं पश्यति । मालविका । अअं सो ललिददोहलावेक्खी अभिहीदकु- सुमणेवत्थो उक्कण्ठिदाए मम सोअं अणुकरेदि। जाव से प- छाअसीअले सिलापट्टए णिसणा अताणं विणणेदेमि। ५ विदूषकः । सुदं भवदा उक्कण्ठिदम्हि नि तत्थभोदी म- न्तेदि। राजा। नैतावता भवन्तं प्रसन्नतकै मन्ये । कुतः । वोढा कुरवकरजसां किसलयपुटभेदशीकरानुगतः । अनिमितोत्कण्ठामपि जनयति मनसो मलयवातः ॥४५॥ ॥ मालविकोपविष्टा॥ १० राजा । सखे इतस्तावत् । आवां लतान्तरितौ भवावः । विदूषकः । इरावदि विच अदूरे पेक्खामि । राजा । न हि कमलिनी दृष्ट्वा याहमवेक्षते मतगजः ॥ रति पिलोकथित ॥ १५ मालविका। हिअअ गिरवलखणादो मणोरहादो विरम । किं मं आआसि। ॥ विदूषको राजान वीपते । राजा । पश्य महत्वं स्नेहस्य ।

·३७ ॥ तृतीयोऽङ्कः॥ औत्सुक्यहेतुं विवृणोषि न त्वं तस्लावबोधैकफलो न तर्कः। तथापि रम्भोरु करोमि लक्ष्य- मात्मानमेषां परिदेवितानां ॥४६॥ विदूषकः । संपदं भवदो हिस्संसरं भविस्सदि । एसा अ- ५ प्पिदमाणसंदेसा बउलावलिआ उवगदा । राजा। अपि स्मरेदस्मदभ्यर्थनां । विदूषकः । किं दाणिं एसा दासीए दुहिदा दाव गरुनं सं- देसं विसुमेरेदि। प्रविश्य चरणालकारहता १० बकुलावलिका । अवि सुहं सहीए। मालविका । अम्मो बउलावलिआ उवट्ठिदा । सागदं ते । उवविस। बकुलावलिका ॥ उपविश्य ॥ हला तुमं दाणिं जोग्गदाए तिउत्ता। ता एक ते चलण उवणेहिं । जाव सालन सणे-१५ उरंच करेमि। मालविका ॥ संगत ॥ हिअन अल सुहिदाए । उवट्ठिदो अशं विंहवो। कहं दाणिं मोचेझं। अहवा एदं एव मितम- राडणं मे हविस्सदि। बकुलावलिका। किं विआरेसि । उस्सुआ खु इमस्स तव-२० णीआसोअस्म कुसुमोग्गमे देवी।

·३६ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ राजा । कथमशोकदोहदनिमितो ऽयमारम्भः । विदूषकः । किं खु जाणासि । अकारणादो देवी इमं अ- गोउरणेवत्येण जोजइस्मदि ति। मालविका ॥ पादमुपहरति ॥ हला मरिमेहि दाणिं। बकुलावलिका । अइ सरीरंसि मे ॥ नाव्येन चरणसस्कारमा ५ रभते ॥ राजा। १० चरणान्तनिवेशितां प्रियायाः सरसां पश्य वंयस्य रागलेखां। प्रथमामिव पल्लवप्रसूति हरदग्धस्य मनोभवद्रुमस्य ॥४७॥ विदूषकः । चलणाणुरूवो तत्थभोदीए अधिभारी उव- क्खिनो। राजा । सम्यग्भवानाह। नवकिसलयरागेणार्द्रपादन वाला स्फुरितनखरुचा द्वौ हन्तुमहत्यनेन । अकुसुमितमगोकं दोहदापेक्षया वा प्रणमितशिरसं वा कान्तमाद्रीपराधं ॥ ४८.॥ विदूषकः । पारदस्ससि तत्यभोदीए अयरएं। राजा । प्रतिगृहीतं वचः सिधिदर्शिनो ब्राह्मणस्य । १५ २० ·॥ तृतीयोऽङ्कः॥ ३९ ॥ ततः प्रविशति युक्तमदेरावती चेटी च ॥ इरावती । हले णिउणिए सुणामि बहुसो। मदो किल इ- थिअणस्स विसेसमण्डणं ति । अवि सञ्चो लोभवादो अझं। निपुणिका । पदमं लोअवादो एव । अज्ज सच्चो संवत्तो। ५ इरावती । सञ्चितिसंसिणा सिणेहेण अलं । कहेहि कुदो दाणिं अवगमिदं । दोलाघरं पढमागदो भट्टा ति । निपुणिका । भटिणीए अखण्डिदादो यणआदो। इरावती । अलं सेवाए। मत्थदं गदुअ भणाहि। निपुणिका । णं वसन्तुस्सवउवाअंणलोलुवेण अज्जगोद-१० मेण कहिदं । तुअरदु भट्टिणी। इरावती ॥ अवस्थासदृशं परिक्रम्य ॥ हङ्गे मदेण किलाप्रमाणं अताणं अज्जउत्तस्स देसणे हिअअं तुअरावेदि । चलणा उण मग्गे ओलग्गन्ति । निपुणिका। णं संपन्नम्ह रोलाघरों। इरावती। णिउणिए अजउनो एन्थ ण दीसदि । निपुणिका । ओलोअदु भट्टिणी । परिहासणिमितं क- हिं पि गूढेण भट्टिणा होदचं । अम्हे वि इमं पिअहुलदापरि- क्खितं असोअसिलापट्ट पविसामो। इरावती। तहा। निपुरिणका ॥ थिलोग्य ॥ ओलोअदु भट्टिणी। चूददरं विचि- गन्तीणं अम्हाणं पिपीलिाहिं दंसिदं । इरावती। किं वि एदं। १५ २० ·४० 4 ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ निपुणिका । एसा असोअपादवछाआए मालविआए ब- उलावलिआ चलणालंकारं णिवत्तेदि। इरावती ॥ शङ्का रूपयित्व ॥ अभूमी इझं मालविआए। कह एत्थ तक्केसि । निपुणिका। तक्केमि दोलापरिभसिदसरुजचलणाए दे- वीए असोअदोहलहिआरे मालविआ णिउत्त ति । अणहा कह देवी सअंधारिदं एदंणेउरजुअलं परिअणस्स अभणुजा- णिस्सदि। इरवती। महदी मे संभावणा। १० निपुणिका । किं ण अणेसीअदि भट्टा। इरावती । हङ्गे मे चलणा अग्गदो ण पवन्ति । मदो मं विआरेदि। आसद्धिदस्स दाव अन्तं गमिस्सं ॥ मालविका निर्व- M। प्रात्मगत ॥ ठाणे खु कादरं मे हिअअं। बकुलावलिका ॥ चरण दर्शयनि ॥ कि पि रोअदि दे राअ- रेहाविणासो। मालविका । अत्तणो चलणं ति लज्जेमि णं पसंसिद्। के. णसि पसाहणकलाए एवं अहिविणीदा। बकुलावलिका । एत्य क्खु भट्टिणो सिस्सम्हि । विदूषकः । तुवरेहि दाणिं गुरुदक्षिणाए। मालविका । दिदिआ ण गदिदासि । यकुलावलिका । उवदेसाणुमये चलणे लम्भिन्न दागिंग- घिदा हविस्सं ॥ राग विलोक्य । प्रात्मगत ॥ हन्त सिद्यो मे दप्पो॥ १५ २० ·॥ तृतीयोऽङ्क॥ ४१ प्रकाश ॥ सहि एक्कस्स दे चलणस्स अवसिदो रामणिक्खेवो। केवलं मुहमारुदो लम्भइदयो । अहवा पवादं एव एदं ठाणं । राजा । सखे पश्य पश्य। आद्रीलक्तकमस्याश्चरणं मुखमारुतेन शोषयतः । प्रतिपनः प्रथमतरः संप्रति सेवावकाशे मे ॥४९॥ विदूषकः । कुदो दे अणुसरो। एदं भवदा चिरक्कमेण अणु- भविदछ । बकुलावलिका । सहि अरुणसदवत्तं विक्ष सोहदि दे च- लणं । सबहा भट्टिको अङ्कपरिवट्टिणी होहि । १० ॥रावती निपुणिकामवेक्षते । राजा। ममेयमाशीः। मालविका । हला मा अविणीअं मन्तेहि। बकुलावलिका । मन्तिदवं एच मए मन्तिदं । मालविका । पिआ खु अहं तव । वकुलावलिका । रण केवलं मम । मालविका। कस्स वा अणस्त । वकुलावलिका। गुणेसु अहिणिवेसिणो भट्टिणो वि। मालविका । अलिझं मन्तेसि । एदं एव मद गत्यि। बकुलावलिका। सचं नुइ णत्यि। भट्रिो किसेसु दरपण्ड- रेसु दीसह अड़े। निपुणिका । पढमं गुणिदं विस हदासाए उत्तरं । १५ २० ·॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ वकुलावलिका । अणुराओ अणुराएण परिक्खिदयो ति सुअणवअणं पमाणं करेहि । मालविका। किं अन्तणो छन्देण मन्तेसि । वकुलावलिका । ण हि ण हि।भट्टिणो खु एदाई पणन- ५ मिदुआई। मालविका । हला देविं चिन्तिम ण मे हिअविस्म- सदि। बकुलावलिका । मुद्धे भमरसंपादो ति किं ण णवचूदग्म- सवो ओदंसियो। १० मालविका। तुमं दाव मे दुज्जादे ओदंसिणी होहि । बकुलावलिका । विमद्दसुरही वउलावलिआ खु अहं । राजा । साधु वकुलावलिके साधु । भावज्ञानानन्तरं प्रस्तुतेन प्रत्यारयाने दतयुक्तोतरेण । वाक्येनेयं स्थापिता स्वे निदेश स्थाने प्राणाः कामिनो दूत्यधीनाः ॥५०॥ १५ दावती । हल्ले पेक्ख । कारिदं एव पउलापलिभाए एदं पर्द मालविसाए। निपुणिका । भट्टिणि णिधिनारस अरिभारम्म उटदोव- २० टेसो। दरायती । टाणे ए सद्विदं मे हिसनं । गिहीटत्या अरण- नरं चिन्तरम् -

·॥ तृतीयोऽङ्कः ॥
बकुलावलिका । एसो वि दे संवुनपडिकम्मो चलणो ।
जाव दुव पि सणेउरं करेमि ॥ नाव्येन नूपुरयुगमामुच्य ॥ हला उद्वे-
हि । अणुचिट्ठ देवीए असोअविआसइतनं णिोअं ॥ उभे
उत्तिहत ॥
इरावती । सुदो देवीए णिओओ ति । होदु दाणिं ।
वकुलावलिका । एसो उवारूढराओ उवभोगक्खमो पु-
रदो दे चिट्ठदि।
मालविका । सहर्ष ।। कि भट्टा ।
वकुलावलिका ॥ सस्मित ॥ ण दाव भट्टा ॥ मालविका विपाद
नाटयति ॥ असोअसाहावलम्बी पल्लवगुछओ। ओदंसेहि दाव१०
५
विदूषकः । किं सुदं भवदा।
राजा । सखे पर्याप्तमेतावता कामिनां ।
अनातुरोत्कण्ठितयोः प्रसिध्यता
समागमेनापि रतिर्न मां प्रति ।
परस्परप्राप्तिनिराशयोर्वरं
शरीरनाशोऽपि समानुरागयोः ॥५१॥
१५
॥ मालविका रचितपावावतसा सलीलमशोकाय पाद प्रहिणोति ।।
राजा। वयस्य
२०
आदाय कर्णकिसलयममादियमन चरणमर्पयति ।
उभयोः सदृशविनिमयादालान वश्चितं मन्ये ॥५०॥

·४४ ॥मालविकाग्निमित्रं ॥ मालविका । अवि णाम अम्हाणं संभावणा सफला हवे। बकुलावलिका । हला पत्थि दे दोसो । णिस्संसझं णि- ग्गुणो अअं असोओ जइ कुसुमुग्गममन्थरो हवे जो दे चल- णसकारं लम्भि। = राजा। अनेन तनुमध्यया मुखरनूपुराराविणा नवापुरुहकोमलेन चरणेन संभावितः । अशोक यदि सद्य एव मुकुलैर्न संपत्स्यसे मुधा वहसि दोहदं ललितकामिसाधारण ॥ ५३ ॥ १० सखे वचनावकाशपूर्वकं प्रवेष्टुमिछामि । विदूषकः। एहि णं परिहासइस्सं । ॥ उभी प्रवेश कुरुत ॥ निपुणिका । भट्टिणि भट्टिणि भट्टा एथ पविसदि। इरावती । एदं मम पढमं चिन्तिद हिआएण। १५ विदूषकः ॥ उपेत्य ॥ भोदि जुत्तं णाम अत्यभोदो पिशवन- सो असोझो वामपादेण ताडडहूँ । उभे ।। समधम ॥ अम्मी भट्टा। जेदु जेदु भट्टा । विदूषकः । बउलावलिए गिहीदन्याए नुए अत्थभोदी ई- रिसं अविणअं करती कीस ण णिवारिदा । २० ॥ मानविका भय रूपयति ।।

·॥ तृतीयोऽङ्कः॥ ४५ निपुणिका । भट्टिणि पेक्ख किं पउत्तं अज्जगोदमेण । इरावती ( कहं खु बम्हबन्धू अणहा जीविस्सदि । वकुलावलिका । अज्न एसा देवीए णिोअं अणुचिट्ठ- दि। एदस्सिं अदिक्कमे परवदी इ । पसीददु भट्टा। ॥ आत्मना सहना प्रणिपातयति॥ ‘राजा । यद्येवमनपराद्धासि । उत्तिष्ठ भद्रे ॥ हस्तेन गृहीत्वोत्था पयति ॥ विदूषकः । जुनदि । देवी एल्थ माणइदया। राजा॥ विहस्य । किसलयमृदोविलासिनि कठिने निहितस्य पादपस्कन्धे । १० .चरणस्य न ते वाधा संप्रति वामोरु वामस्य ॥ ५४॥ || मालविका लज्जा नाटयति ।। १५ इरावती । अहो णवणोदकम्पहिअओ अज्जउनो। मालविका । बउलावलिए एहि । अणुचिट्ठिदं अन्तणो णिओअं देवीए णिवेदेम्ह । यकुलावलिका । विणवेहि भट्टारं विसज्जेहि ति। राजा । भने यास्यसि । मम तावदुत्पन्नावसरमर्थित्वं थू यतां। यकुलावलिका। अवहिदा सुणाहि ।

·४६ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ मालविका । आणवेदु भट्टा । राजा। धृतिपुष्पमयमपि जनो बभाति न तादृशं चिरात्प्रभृति । स्पर्शामृतेन पूरय दोहदमस्यायनन्यरुचेः ॥५५॥ इरावती ॥ सहसोयसत्य ॥ पूरेहि पूरेहि । असोझो कुसुमं ण दंसेदि । अझं खु उण उत्तम्भिदो एव । ॥सर्व इरावतो दृष्ट्वा सभ्रान्ता ॥ १० राजा ॥ अपवार्य ॥ वयस्य का प्रतिपत्तिरत्र । विदूषकः । किं अण। जद्दावलं एव । इरावती । साहु वउलावलिए साहु उवकन्तं । माल- विए तुमं दाणिं करेहि सफलप्पत्थणं अज्जउत्तं । उभे । पसीददु भट्टिणी । का वशं भट्टिणी पणअपरिग्ग- हस्स ॥ इति निष्क्रान्ते । इरावती। अविस्ससणीआ पुरिसा । अत्तणो वञ्चणवणं १५ पमाणीकरिस अहिक्खिताए पिघरिणीए हिअअसलं कि- दं। एवं ण विणाद मए । वाहजणगिहीदचित्ताए अविसवि- दाए हरिणीए विष विणासो ति । विदूषकः ॥ जनान्तिक ॥ भो पडिपज्जेहि कि पि। उक्खा- दमूले विगहिदेण कुम्भीलेण सधिछेदो सिक्छिादयो ति वत्तई २० भोदि।

·४७ ५ ॥ तृतीयो ऽङ्कः॥ राजा । सुन्दरिन मे मालविकया कश्चिदर्थः । मया त्वं चि- रयसीति यथा कथंचिदात्मा विनोदितः । इरावती । अविस्ससणीओसि । ण मए विणादं ईरिसं विणोदवुत्तन्तं अज्जउत्तेण उवलद्धं ति । अणहा दुक्खवावा- रिणी एवं ण करेमि। विदूषकः॥ प्रकाश ॥ मादाव अन्यभोदो दक्खिणस्स उवरो- हं भवितुं । समीवदिट्टेण देवीए परिअणेण संकहाहिं सूइआ- वराहो खमीअदु । एत्थ तुम एव पमाणं । ईरावती। णं संकहा णाम हो । कि ति अताणं आआ- सइस्सं ॥ इति रुष्टा प्रस्थिता ॥ राजा ॥ अनुसरन ॥ प्रसीदतु भवती । १० ॥दरावती रशनासदानितचरणा बजत्येव । राजा । सुन्दरि न शोभते प्रणयिजने निरपेक्षता। इरावती । सढ अविस्ससीओसि । राजा। १५ शट इति मयि तावदस्तु ते परिचयवत्यवधीरणा प्रिये । चरणपतितया न चण्डि तां विसृजसि मेखलयापि याचिता ॥५६॥ इरावती। इअंपि हदासा तुम एच अणुसरदि। २० ·४ ॥ मालविकाग्निमिवं॥ ॥ रशनामादाय राजान ताडयितुमिछति ॥ जा। एषा बाष्पासारा हेमकाचीगुणेन श्रोणीबिचान्मय्युपेक्षाच्युतेन । चराई चण्डं हन्तुमभ्युद्यता मां विद्युद्दामा मेघराजीव विन्ध्यं ॥ ५७ ॥ इरावती ।। आत्मगत ।। किं एवं भूओ विमं अवहीरिअं करेदि। ।। इति सरशन हस्तमवलम्बयति ॥ राजा। १० अपराधिनि मयि दगडं संहरसि समुद्यतं कुटिलकेशि । वर्धयसि विलासित्वं दासजनायाब कुप्यसि च ॥ ५ ॥ नूनमिदानीमनुज्ञातं ॥ इति पादयो पतति ॥ इरावती । ण खु इमे मालविआए चलणा जे दे हरिस- दोहलं पूरइस्सन्ति ।। इति निष्क्रान्ता सचेटी। १५ विटूपकः । उट्रेहि अकिदप्पसादोसि । राजा ॥ उत्थायरावतीमपश्यन् ॥ वत कथं गतव प्रिया । विदूपकः । वअस्त देवेहिं नमस्स अविणअस्स अवसारि- दा । अतणा व सिग्घं अवकमाम । जाव अङ्गारको रासिं विम अरणवझं ए करेदि।

·॥ तृतीयो ऽङ्कः ॥ ४९ राजा। अहो मदनवैषम्यं । मन्ये प्रियाहतमनास्तस्याः प्रणिपातलहन सेवां। एवं प्रणयवती सा न हि शक्यमुपेक्षितुं कुपिता ॥ ५९॥ तदेहि कुपितां देवी प्रसादयावः । ॥ इति निष्क्रान्ता. सर्वे ॥ तृतीयोऽङ्कः ॥ प ·॥ तत' प्रविति पर्युत्सुको राजा प्रतीहारी छ । राजा ॥मात्मगत ॥ नामाश्रित्य श्रुतिपथगतामाशया बद्धमूलः संप्राप्ताया नयनविषयं रूढरागप्रबालः । हस्तस्पर्शः कुसुमित इव व्यक्तरोमोद्गमत्वा- कुर्याक्लान्त मनसिजतमा रसझं फलस्य ॥६० ॥ ५ ॥ प्रकाय ॥ सखे गौतम। प्रतीहारी । जेदु जेदु भट्टा । असंणिहिदो गोदमो । राजा ॥ आत्मगतं ॥ आ मालविकावृत्तान्तज्ञानाय प्रेषितः । १० प्रविश्य विदूषकः । जेदु जेदु भवं। राजा । जयसेने जानीहि तावक वा देवो कथं वा सरुज- वाहिनोद्यत इति। प्रतीहारी । जं देवो आणवेदि । रति निष्कामता ॥ राजा। गौतम को वृत्तान्तस्तत्रभवत्यास्ते सख्याः । विदूषकः । जो विडालगिहीदाए परहुदिशाए । १५ ·49 ५ ॥ चतुर्थो ऽङ्कः॥ राजा ॥ सविषाद | कथमिव । विदूषकः । सा खुनवस्मिणी नाए पिङ्गलक्खीए सारभण्ड- गेहकमुहे परिक्खिता। राजा । ननु मत्संपर्कमुपलभ्य । विदूषकः । अधई। राजा । क एवं विमुखो ऽस्माकं येन चण्डीकृता देवी। विदूषकः । सुणादु भवं । परिवाजिया मे कधेदि।भी हि- ओ किल नत्यमोदी इरावदी रुजामन्तचलणं देविं सुहपुछि- आ आअदा। राजा। ततस्ततः। विदूषकः । तदो सा देवीए पुछिदा । किं अतणो वि अण- लंकिदो जणो वल्लहो ति । तदो ताए उत्तम्मन्तीए मन्तिदं । कुदो वा उवआरो जं परिअणे संकन्तं वस्लहत्तणं जाणीअदि ति। राजा । निर्भदाहते ऽपि मालविकायामयमुपन्यासः शङ्क-१५ १० यति। विदूषकः । तदो ताए अणुबन्धीसमाणाए भवदो अवि- ण अन्तरेण परिगदत्या किदा । राजा । अहो दीर्घरोषता तवभवत्याः । अतः परं कथय । विदूषकः । किं अदो अवरं । मालविआ बउलावलिआर अणिगलवदीओ अदिवसुज्जपाआ पादालवासं णागकण- आ विअ अणुहवन्ति। राजा। कष्टं कष्टं। २० ·પર ॥मालविकाग्निमित्रं ॥ मधुरस्वरा परभृता भ्रमरी च विबुद्धचूतसङ्गिन्यौ । कोटरमकालवृष्ट्या प्रबलपुरोवातया गमिते ॥ ६१ ॥ अयत्र कस्यचिदुपक्रमस्य गतिः स्यात् । विदूषकः । कथं भविस्सदि । जं सारभण्डब्बावारिदा माह- ५ वि देवीए संदिट्ठा। मम अङ्गुलीअमुद्दयं अपेक्खिन ण मोतबा तुए हदासा मालविआ बउलावलिआ अति । राजा ॥ निश्वस्य निप्परामर्श' ॥ सखे किमत्र कर्तव्यं । विदूषक ॥ विचिन्त्य ॥ अन्थि एत्य उवाओ। राचा।क इव। १० विदूषकः ॥ सदृष्टिक्षेप ॥ को वि अदिवो सुणादि । कणे दे कधेमि ॥ उपस्थिष्य ॥ एवं वित्र । राजा । अनुष्ठितं प्रयुज्यतां सिद्धये । ॥ प्रविश्य प्रतीहारी । देव पवादसअणे देवी णिसणा रतचन्दणवा- १५रिणा परित्रणहत्थगदेण चलणेण भवदीए कहाहिं विणी- दीअमाणा चिट्ठदि। राजा। तस्मादस्मात्प्रयाणयोग्यो ऽयमवसरः । विदूषकः । ता गछदु भवं । अहं पि देविं पेक्खिदं अरि- सपाणी भविस्सं। राजा । जयसेनायास्तावासंविदितं गछ । विदूपकः । तथा ॥ कर्णे ॥ एवं विस भोदि ॥ इति निष्क्रान्त ॥ २०

·५३
॥ चतुर्थोऽङ्क॥
राजा । जयसेने प्रवातशयनमार्गमादेशय ।
प्रतीहारी । इदो इदो देवो।
॥तत प्रविशति शयनस्था देवी परिवाजिका विभवतय परिवार।
देवी । भभवदि रमणीआ कहा। नदो तदो।
परिवाजिका । सदृष्टिक्षेप ॥ अतः परं ॥ पुन सदृष्टिक्षेप ॥ कथ- ५
यिथामि । अत्रभवान्विदिशेश्वरः प्रायः ।
देवी । अम्मो भट्टा ॥ रत्युत्थानुमिछति ॥
राजा । अलमुपचारयन्त्रणया।
अनुचितनूपुरविरहं नार्हसि तपनीयपीठिकालन्धि ।
चरण रुजापरीत कलभाषिणि मा च पीडयितुं ।। ६२ ।।
धारिणी । जेदु जेदु अज्जउत्ती।
परिवाजिका । विजयतां देवः ।
राजा ॥ परिप्राजिका प्रणम्योपविश्य च ॥ देवि अपि सह्या वे-
दना।
धारिणी। अत्यि मे विसेसी।
१०
।
१५
॥ तत प्रविशति यज्ञोपवीतसवीताङ्गुष्ठ सधान्तो विदूषक ।।
विदूषकः । परिक्षाअदु परिक्षामदु भव । सप्पेणम्हि दृट्ठो।
॥सवै विषमा ॥
राजा । कष्टं कष्ट । व भवान्परिश्रान्तः ।

·५४ ॥ मालविकाग्रिमित्रं ॥ विदूषकः । देविं पेक्सिस्सं ति आआरपुप्फकारणादो प- मदवणं गदोम्हि । धारिणी। हद्धी हवी अहं एव बम्हणस्स जीविदसंसअणि- मितं जादा। ૫ विदूषकः । तहिं असोअत्यवसकारणादो पसारिदो दक्खि- णहत्यो। तदो कोडरविणिग्गदेण सप्परुविणा कालेण दंसि- दोम्हि । णं एदाणि दुवे पदाणि ॥ इति दर्शयति ॥ परिवाजिका । ननु दंशछेदः पूर्वकर्मेति श्रुयते । स तावद- स्य क्रियतां। १० राजा। १५ छेदो दंशस्य दाहो वा क्षतस्या रक्तमोक्षणं । एतानि दष्टमावाणामायुयाः प्रतिपत्तयः ॥६३ ॥ संप्रति विषवैद्यानां कर्म । जयसेने ध्रुवसिद्धिः क्षिप्रमाहू- यतां। प्रतीहारी । जं देवो आणवेदि ॥ इति निष्क्रान्ता ॥ विदूषकः । अहो पावेण मिचुणा गिहीदोम्हि । राजा। मा कातरो भूः । अविषो ऽपि कदाचिदंशो। विदूषकः । कथं ण भाइस्सं । सिमिसिमाअनि मे अगाई ॥ इति विषवेग रूपयति । धारिणी । हा हा दंसिदं विचारेण । अवलम्बह रणं । २० ॥ परिजम ससदममवलम्बते॥

·५५ ॥ चतुर्थो ऽङ्कः॥ विदूषकः ॥ राजानमवलोक्य ॥ भो वालपिसवमस्सोम्हि दे। अविआरेण अपुताए जणणीए मे जोगक्खेमं वहेहि । राजा । मा भैषीः । अचिरावा वैद्यश्चिकित्सयियति । स्थिरो भव। 4 प्रविश्व जयसेना । देव आणविदो धुवसिद्धी विणवेदि । इह एव गोदमो आणीअदु ति। राजा । तेन हि वर्षवरप्रतिगृहीतमनं तत्रभवतः सकाशं प्रापय। जयसेना। तहा। विदूषकः ॥ देवी विलोक्य ॥ भोदि जीवेशं ण वा । जं मए अत्थभवन्तं सेवमाणेण दे अवरई नै मरिसेहि । धारिणी । दीहाउसो होहि । १० ॥ निष्क्रान्तो विदूषक' प्रतीहारी च ॥ राजा । प्रकृतिभीरुस्तपस्वी । ध्रुवसिद्धरपि यथार्थनाम्नः १५ सिद्धिन मन्यते। प्रविश्य । जयसेना । जेदु जेदु भट्टा । धुवसिद्धी विणवेदि । उदकुम्भ- किमाणेण सप्पमुद्दा कप्पिदवं । ता अधेसीअदति ।

·५६ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ धारिणी। एदं सम्पमुद्दर्भ अङ्गलीअझं । पछा मह हत्थे दे- हि णं॥ रति प्रयछति। जयसेना नाव्येन गृह्णाति ॥ राजा । जयसेने कर्मसिद्धावाशु प्रतिपत्तिमानय । जयसेना । जं देवो आणवेदि ॥ इति निष्क्रान्ता ॥ परिवाजिका । यथा हृदयमाचष्टे तथा निर्विषो गौतमः । राजा। भूयादेवं। प्रविश्य जयसेना। जेदु जेदु भट्टा। णिवुत्तविसवेगो गोदमो मुहु- तेण पकिदिन्थो संवुतो। १० धारिणी। दिट्ठिा वचणीआदो मुत्तम्हि। प्रतीहारी। एसो उण बाहदओ अमच्चो विणवेदि।राअक- ज्जं बहु मन्तिदवं । दंसणेण अणुग्गह इछामि ति । धारिणी । गछदु अन्नउत्तो कन्जसिद्धीए। राजा । देवि आतपाक्रान्तो ऽयमुद्देशः ।शीतक्रिया चास्या १५ रुजः प्रशस्ता । तदन्यत्र नीयतां शयनीयं । धारिणी । वालिआ अज्जउत्तवअणं अणुचिट्ठह । परिजनः । तहा। ॥निकान्ता देवी परिवाजिका परिबनय ॥ २० राजा । जयसेने गूढेन पथा प्रमदवनं प्रापय । जयसेना । इदो इदो देवो। राजा । नयसेने ननु समानकाम्यो गौतमः ।

·५७ ॥ चतुर्थो ऽङ्कः ॥ जयसेना । अहई। राजा। इटाधिगमनिमित्तं प्रयोगमकान्तसाध्यमपि मत्वा। . संदिग्धमेव सिद्धौ कातरमाशङ्कने चेतः॥६४॥ प्रविश्य ५ विदूषकः । जेदु जेदु भवं । सिद्धाणि दे मङ्गलकम्माणि । राजा। जयसेने त्वमपि नियोगमशून्यं कुरु । जयसेना। जं देवो आणवेदि ॥ इति निष्क्रान्ता ॥ राजा । गौतम क्षुद्रा माधविका । न खलु किंचिविचारित- मनया। १० विदूषकः । देवीए अङ्गुलीअमुद्दों पेक्खिा कधं विना- रेदि। १५ राजा। न खलु मुद्रामधिकृत्य ब्रवीमि । तयोर्बयोः किंनि- मितो मोक्षः किं वा देव्या परिजनमतिक्रम्य भवान्संदिए इ- त्येवमनया प्रष्टव्यं । विदूषकः । णं पुछिदोम्हि । पणो मन्दस्स वि मे तत्थ प- चुप्पणं उत्तरं आसि। राजा। कथ्यता। विदूषकः । भणिदा मए । देवचिन्तएहिं विणाविदो राया। सोवसग्गं वो णक्खतं । ता सबबन्धणमोक्खो करीअदु नि । २० राजा ॥ सहर्ष ॥ ततस्ततः ।

·ՎԵ । मालविकाग्निमिनं ॥ विदूषकः । तं सुणिम देवीए इरावदीचित्तं रक्खन्तीए रा- आ किल मोअनदि नि अहं संदिट्ठो ति । तदो जुनदि नि ताए संवादिदो अत्यो। राजा ॥ विदूषक परिष्वज्य ॥ सखे प्रियो ऽह तव । ५ न हि बुद्धिगुणेनैव सुहृदामर्थदर्शनं । कार्यसिद्धिपथः सूक्ष्मः सेहेनायुपलभ्यते ॥६५॥ विदूषकः । तुवरदु भव । समुद्दगेहके सहीसहिदं मालविरं ठाविस भवन्तं पञ्चुग्गदोम्हि राजा । अहमेनां संभावयामि । गछापतः । १० विदूषकः । एदु एदु भवं ॥ परिक्रम्य ॥ एदं समुद्दगेहक । राजा ॥ साशक ॥ वयस्य एषा कुसुमावचयव्यग्रहस्ता सख्या- स्ते परिचारिका चन्द्रिका संनिकृष्टमागछति । इतस्तावदावा भितिगूढी भवावः । विदूषकः । अहो कुम्भीलरहिं कामुएहि च परिहरणीआ १५ चन्दिआ। 11 उभी यथासमर्थित कुरुत । राजा । कथं नु ते सखी मां प्रतिपालयति । एहि एनां ग- वाटामाथित्य यावदवलोकयावः। विदूषकः । तधा।

·॥ चतुर्थो ऽङ्कः॥ ५९ ॥ उभी विलोकयन्तो स्थिती। ॥ प्रविष्टा मालविका बकुलावलिका च ॥ प ॥ १० बकुलावलिका । सहि पणम भट्टारं जो पासदो पितृदो पेक्खीअदि। राजा । शङ्के मे प्रकृितिं निर्दिशति । मालविका ॥ सहर्ष ॥णमोदे॥ द्वारमवलोक्य सविपाद ॥ हला मं विप्पलम्भेसि। राजा । हर्षविषादाभ्यामत्रभवत्याः प्रीतो ऽस्मि । सूर्योदये भवति या सूर्यास्तमये च पुण्डरीकस्य । वदनेन सुवदनायास्ते समवस्ये क्षणादूढे ॥६६॥ बकुलावलिका । णं एस चिनगदो भट्टा। उभे ॥ मणिपत्य ॥ जेदु जेदु भट्टा । मालविका । तहिं संभमे ठिदा भट्टिणो रूवदंसणेण ण त- "ह वितण्हम्हि जह अज्ज मए भाविदो वितण्हदंसो भट्टा। विदूषकःासुदं भवदाणं किंा अन्यभोदी नुए जहा दिवा तहा १५ ण ट्ठिो भवं । मुधा दाणिं मञ्जूसा विभ रअणभराडं जोधण- गवं वहेसि। राजा। सखे कुतूहलवानपि निसर्गशालीनः स्त्रीजनः । पश्य ·६० ॥ मालविकाग्निमित्र ॥ कास्यन निर्वर्णयितुं च रूपं / इछन्ति तत्पुर्वसमागमानां। न च प्रियेष्वायतलोचनानां समग्रवर्तीनिविलोचनानि ॥६॥ ५ १० मालविका। हला का एसा पासपरिवत्तिदवअणेण भट्रि- णा सिणिधाए दिट्ठीए णिकाईअदि । बकुलावलिका । णं इशं पासगदा इरावदी। मालविका । सहि अदक्षिणो विक्ष मे भट्टा पडिभादि जो सवं देवीअणं उनि एक्काए मुहे बद्धलक्खो। वकुलावलिका ॥ प्रात्मगत ॥ चित्तगदं भट्टारं परमत्यदो सं- कप्पिा असूइस्सदि । होदु कीलिस्सं दाव एदाए । प्रकाश ॥ हला भट्टिणो वल्लहा एसा। मालविका । तदो किं दाणिं असाणं आभासिभ ॥ रति सा- सूप परावर्तते ॥ राजा सखे पश्य पश्य। 1॥ १५ भूभनभिन्नतिलकं स्फुरिताधरोष्ठं सासूयमाननमितः परिवर्तयन्त्या। कानापराधविपये ऽप्यनया विनेतुः संदर्गिनेव ललिताभिनयस्य शिक्षा ॥६॥ २० विटपकः। असमन्जो टाखिंभोलि।

·॥ चतुर्थो ऽङ्कः ॥ मालविका । अज्जगोदमो पछा एव सेवदि म् ॥ इति पुन स्थानान्तराभिमखी भवितुमिछति ॥ बकुलावलिका ॥ मालविका श्रद्धा ॥ ण हि ण हि । कुविदा दाणिं तुमं । मालविका । जइ चिरं एक कुविदं मं मणेसि एस पञ्चा- ५ णीअदि कोवो। राजा ॥ उपेत्य ॥ कुपसि कुवलयनयने चित्रार्मिनचेष्टया कथय किमिदं मे। ननु तव साक्षादयमहमनन्यसाधारणो दासः ॥६९॥ बकुलावलिका । जेदु जेदु भट्टा । मालविका ॥ आत्मगत ॥ कहं चित्तगदो भट्टा मए असूइदो ॥ सवीडवदनमञ्जलि करोति ॥ १० ॥ राजा मदनकातर्य रूपयति ॥ १५ विदूषकः । किं भवं उदासीणे विभ। राजा । अविश्वसनीयत्वात्सख्यास्ते। विदूषकः । अथभोदीए कधं तव अविस्सासो। राजा। श्रूयतां। पथि नयनयोः स्थिवा स्थित्वा तिरोभवति क्षणा- सरति सहसा बाहोर्मध्यं गतायबला सती।

·॥ मालविकाग्रिमित्रं ॥ मनसिजरुजा क्लिष्टस्यैवं समागममायया कथमपि सखे विश्रब्धं स्यादिमा प्रति मे मनः ॥ ७० ॥ ५ बकुलावलिका । सहि बहुसो किल भट्टा विप्पलद्धो । ता अता वीससणीओ करीअदु। मालविका । मम उण मन्दभागाए सिविणअसमागमो वि भट्टिणी दुल्लहो आसि । बकुलावलिका । भट्टा देहि से उत्तरं । राजा। उत्तरेण किमात्मैव पञ्चबाणाग्निसाक्षिक। तव सख्यै मया दतो न शेव्यः सेविता रहः ॥७१॥ १० ॥ ॥ १५ वकुलावलिका । अणुगिहीदम्हि । विदूषकः ॥ परिकम्य ससधम ॥ बउलावलिए असोअपल्लवाई अहिलइददुं इछदि हरिणो । एहि णिवारेम णं । वकुलावलिका । तह ॥ इति प्रथिता ॥ राजा। एवमेवारिसरक्षणीयेऽविलम्बितेन भवितव्यं । विदूपकः । एवं पिगोदमो णिहिसीनदि। वकुलावलिका । अज्जगोदम अहं अप्पासे चिट्ठामि । तुर्म दुवाररक्खो होहि। विदूषकः । जुजदि। २० ॥निशाता मकुनापलिका ॥

·॥ चतुर्थोऽङ्कः ॥ विदूषकः । इमं दाव फलिहत्यम्भं संसिदो भोमि ॥ तथा छत्वा ॥ अहो सुहाफरिसदा सिलाविसेसस्म ॥ इति निद्रायते ॥ ॥ मालविका ससाध्वसं तिष्ठति ॥ 4 . राजा विसृज सुन्दरि संगमसाध्वसं तव चिरात्मभूति प्रणयोन्मुखे। परिगृहाण गते सहकारता त्वमतिमुक्तलताचरितं मयि ॥ ७२ ॥ मालविका । देवीभादो अन्तणो वि पिनं कार्दु ण पारे- मि। १० राजान भेतव्यं। मालविका ॥ सोपालम्भ ॥ जो ण भाअदि सो मए भट्टिणी- दसणे दिट्ठसमवत्यो भट्टा। राजा। १५ दाक्षिण्यं नाम बिम्बोष्ठि नायकानां कुलवतं। तन्मे दीघोधि ये प्राणास्ते त्वदाशानिबन्धनाः ॥ ७३ ॥ तदनुगृह्यतां चिरानुरक्तो ऽयं जनः ॥ इति सश्लेषमुपजनयनि ॥ ॥ मालविका परिहरति नाव्येन ॥ राजा । रमणीयः खलु नवाङ्गनानां मदनविषमावताः। एषा हि ·॥ मालविकाग्निमिवं॥ हस्तं कम्पवती रुणद्धि रशनाव्यापारलोलाङ्गुलिं स्वौ हस्तौ नयति स्तनावरणतामालिङ्गयमाना बलात्। पातुं पक्ष्मलनेवमुन्नमयतः साचीकरोत्याननं व्याजेनाप्यभिलाषपूरणसुख निर्वर्तयत्येव मे ॥ ७४॥ 4 ॥ तत प्रविशतीरावती नियुणिका च ॥ इरावती। णिउणिए सञ्चं तुमं परिगदत्था चन्दिआए। स- मुद्दगेहकालिन्दसइदो अज्जगोदमो दिट्ठो ति । निपुणिका । अणहा कहं भट्टिणीए विणवीअदि । इरावती । तेण हि तहिं एव गछम्ह संसआदो मुतं पिन- १० वअस्सं पुछिदं च। निपुणिका । सावसेसं विअ भट्टिणीए वअणं । इरावती । अणं च। चित्तगदं अज्जउत्तं पसादइस्सं । निपुणिका । अह दाणिं कहं णु भट्टा एवं अणुणीअदि। इरावती । मुद्धे जारिसो चित्तगदो तारिसो एव अणसंक- १५ न्तहिनो अज्जउत्तो। केवलं उवआरादिकम पमज्जिद् अ- अं आरम्भो। निपुणिका । इदो इदो भट्टिणी । ॥ उभे परिकामत॥ प्रविय २० चेटी। जेदु जेदु भट्टिणी । देवी भणादिाणमे एसो मछरस्स कालो। तव बहुमाणं वड्ढेदुं दशं वसस्सिाए सह णिस-

·4
॥ चतुर्थो sः॥
६५
लवन्धणे किदा मालविआ। जइ अणुमणेसि अज्जउत्तं पि
तव किदे विणावइस्सं ति।
इरावती । णाअरिए विणवेहि देविा का वरं भट्टिणीणीदें
जेदं । परिक्षणणिग्गहेण मइ दंसिदो अणुग्गहो। कस्म वा
पसाएण अभं जो वड्ढदि ति ।
चेटी। तह ॥ इति निष्क्रान्ता ॥
निपुणिका ॥ परिक्रम्यावलोक्य च ॥ एस दुवारे समुहगेहकस्म
विवणिगदो विश्न वुसहो गोदमो आसीणे एव हिदा-
अदि।
इरावती । किं णु क्खु अचाहिदं । सावसेसो विश्न विस-१०
विभारो भवे।
निपुणिका । पसणमुहवणो दीसदि। अवि अ धुवसिद्धि-
णा चिइस्सिदो । ता से असचणीअं पावं।
विदूषकः ॥ उत्स्वमायते । भोदि मालविए।
निपुणिका । सुद भट्टिणीए । एसो किदवो सच कालं सो-१५
त्थिवाअणमोदएहिं कुक्खि पूरिम संपदं मालविशं सिवि-
णावेदि।
विदूषकः । इरावदि अदिक्कमन्ती भोहि ।
विपुणिका । एदं अच्चाहिदं । भुअंगभीअं बम्हबन्धु इमि-
णा भुअंगकुडिलेण अक्षणो दण्डकटेण अन्तरिदा ताडइ-२०
स्सा
इरावती । अरुहदि किदवो सप्पदंसणं ।

·६ ६ ॥ मालविकाग्निमिवं॥ ॥ निपुणिका विदूषकस्योपरि दण्डकाष्ठ पातयति ॥ विदूषकः ॥ सहसा प्रबुध्य ॥ अविहा अविहा। दवीकरो मे उ- वरि परिपडिदो। राजा ॥ सहसोपसृत्य ॥ न भेतव्यं न भेतव्य । मालविका ॥ अनुसृत्य ॥ मा दाव सहसा णिकमिस्ससि । सप्पी ति भणादि। इरावती । हद्धी हद्धी । भट्टा इदो एव धावदि । विदूषकः ॥ साहास ॥ कधं दण्डकटुं इद । अह पुण जाणे । जमए केदाकण्डएहि दंसं करिम सप्पस्स असो किद त १० मे फलिदं ति। ॥तत प्रविशति पटाक्षेपेण बकुलावलिका। वकुलावलिका। मा सु भट्टा पविसदु । इह कुडिलगई स- प्पो विअ दीसदि। इरावती ॥ राजाम महमोपमृत्य ॥ अवि णिविग्घमणोरहो दि. १५ वासंकेदो मिहुणस्स। ॥ सर्व रावती दृष्ट्वा मधाता ॥ राजा। प्रिये अपूर्वो ऽयमुपचार। दरावती। वउलावलिए संपुणा दे पटणा । वकुलापलिका। पसीदद भट्टिणी । दहा वाहरन्ति प्ति कि २० देवो पुहवि परिसि, विरमेदि ।

·॥ चतुर्थोऽङ्कः॥ विदूषकः । मा दाव । भोदीए दंसणमेतेण अत्यभवं पणि- वादलहणं विसुमरिदो भोदि । तुमं पुण पसादं ण गेराहसि। इरावती। कुविदा वि किं करइस्सं । राजा। एवमेतत् । अस्थाने कोप इत्यनुपपन्नं त्वयि । कदा मुखं वरतनु कारणाहते नवागतं क्षणमपि कोपपानतां । अपर्वणि ग्रहकलुपेन्दुमण्डला विभावरी कथय कथं भविषति ॥ ७५ ॥ य इरावती । अत्थाणे ति सुठु वाहरिदं अजउत्तेण । अणसं- कन्तेसु अम्हाणं भाअधेएसु जइ उण कुम्पे णं अहं हस्सा भवे। १० राजा। वमन्यथा कल्पयसि । अहं पुनः सत्यमेव कोपस्थानं न पश्यामि । कुतः। नार्हति कृतापराधो ऽप्युत्सवदिवसेषु परिजनो बन्धं । इति मोचिते मयते प्रणिपतितुं मामुपगते च ॥ ७६॥ इरावती। णिउणिए गछि देविं विणवेहि । दिटुंभवदीए १५ पडिवक्सवादितणं अज्ज ति । निपुणिका। तह ॥ इति निष्क्रान्ता । विदूषकः ॥ आत्मगत ॥ अणन्थो संपडिदो। बन्धणभट्ठो गे- हकवोदयी बिडालिआए आलोए पडिदो। प्रविश्य २० ·६८ ॥ मालविकाग्निमित्र निपुणिका।भट्टिणि जदिछाट्ठिार माहविआए आचक्खि- दं। एवं णिमिन्न ॥ इति कणे कथयति ॥ इरावती ॥ आत्मगत ॥ उववणं सधं एच। बम्हबन्धुणा उभि- णो पओओ ॥ विदूषक विलोक्य प्रकाश ॥ इअं अस्स कामतन्त- सचिवस्स णीदी। विदूषकः । भोदि जदि णीदीए एवं पि अक्खरं पढअंणं अत्थभवं संसिदो भवे। राजा ॥ अपवार्य ॥ कथं नु खत्वस्मासंकटान्मोच्यावहै । ૫ प्रविश्य सावेगा १० जयसेना । देव कुमारी वसुलछी कन्दुभं अणुधावन्ती मि- हुलवाणरेण बलिअं वितासिदा । अङ्कणिसणा देवीए पवा- दकिसलनं विन वेवमाणा ण कि पि पडिपज्जदि । राजा । कष्टं कष्टं । कातरो बालभावः । इरावती ॥ सावेग ॥ तुअरदु तुअरदु अज्जउनो णं समासा- १५सइदुं मा से संतावजणिओ विआये वड्ढदु । राजा । अहमेनां संज्ञापयामि ॥ इति सत्वर निष्कामति ॥ विदूषकः ॥ आत्मगत ॥ साहु रे पिगलवाणर साहु । परिता- दो तुए सवक्खो। २० ॥ निष्फ्रान्तो राजा विदूपकशेरावती निनुणिका प्रतीहारी प॥ मालविका । देविं चिन्तिम वेवदि मे हिअनं। ण आणे संपदि किं अदो अवरं अणुभविदा भविस्मदि ति ।

·॥ चतुर्थो ऽङ्कः ॥
६९
नेपध्ये
अञ्चरि अञ्चरिनं । अपुणे पञ्चरत्ने दोहलस्स मउलेहिं
संणद्धो तवणीश्रासोओ। जाव देवीए णिवेदेमि।
॥ उभे श्रुखा प्रहृष्टे ॥
4
बकुलावलिका । आससदु सही । सञ्चपदणा देवी।
मालविका । तेण अहं पमदवणपालिआए पिट्टदो होमि।
॥ इति निक्रान्ता सर्वे॥
॥ चतुर्थो ऽङ्कः॥

·॥ तत. प्रविशत्युद्यानपालिका ॥ उद्यानपालिका । उवक्खिनो मए सक्कारविहिणा तवणी- आसोअस्स भिनिवेदिभावन्धो । जाव अणुचिट्ठिदणिोअं अनाणं देवीए णिवेदेमि ॥ परिक्रम्य ॥ अदो देवस्स अणुकम्प- ५ णीआ मालविआ। तस्सिं तह चण्डिा देवी इमिणा असो. अकुसुमवुत्तन्तेण पसादसुमुही हुविस्सदि । कहिं णु क्खु भवे देवी ॥ विलोक्य ॥ अम्मो एसो देवीए परिमणभन्तरो कि पि जदुमुद्दालच्छिदं मतसं गेरिहा चउस्सालादो खुज्जो णिक्का- मदि। पुछिस्सं दाव णं। ॥ १० ॥ तत प्रविशति यथानिर्दिष्टहस्त कुक्ष्म ॥ उद्यानपालिका । सारस कहिं पत्थिदोसि । सारसः । महुअरिए विज्जाचरिआणं वम्हणाणं इमं द- क्खिणं आसिसा अजपुरोहिदस्स हत्थं पावदस्सं । मधुकरिका । अह किंणिमिन्नं । सारसः । जदा पहुदि सुदं । सेणापदिणा जगतुरंगरक्खणे णिउत्तो भट्टिदारओ ति । तस्स आउस्सत्यं अट्ठसदमुवणप- रिमाणं दक्षिणं दक्णिीएहिं देवी पदिग्गाहेदि । १५ ·॥ पञ्चमोऽङ्कः॥ ५ मधुकरिका । अह कहिं देवो किं वा अणुचिट्ठदि । सारसः । मङ्गलगेहके आसणन्था विभविसआदो भादु- णा वीरसेणेण पेसिदं लेह लिविकरहिं याचीअमाणं सुणा- दि। मधुकरिका । को उण विदभराभवुत्तन्तो सुणीअदि। सारसः । वसीकिदो किल वीरसेणप्पमुहेहिं दराडचक्केहिं भट्टिणो विदभणाधो। मोइदो से दाआदो माहवसेणो। दूदो अ महासाराणि अणवाहणाणि सिप्पिदारिआभूउर्दू परिम- रणं च उवाअणीकरिअ भट्टिणो सआसं पेसिदो । सो किल भट्टारों पेक्खिस्सदि। मधुकरिका । गछ अणुचिट्ठ अतणो णिोअं । अहं पि देविं पेक्सिस्सं। 40 ॥ इति निष्क्रान्ती॥ ॥ प्रवेशकः ॥

·, ॥ तत प्रविशति प्रतीहारी॥ प्रतीहारी । आणतम्हि देवीए असोअसक्कारखावुडाए। वि- णवेहि अज्जउत्तं । इछामि अज्जउत्तेण सह असोअरुक्खप्प. सूणलछि पञ्चक्खीकार्दु ति । ता जाव धम्मासणगदं देवं पडि- ५ पालेमि ॥ इति परिकामति ॥ नेपथ्ये वैतालिकौ । दिष्ट्या दण्डेनैवारिशिरस्सु वर्तते देवः । प्रथमः। १० परभृतकलव्याहारेपु त्वमान्तरतिर्मधु नयसि विदिशातीरोद्यानेम्वनइ इवाङ्गवान् । विजयकरिणामालानारूपोढवलस्य ते वरद वरदारोधोवृष्टीः सहावनती रिपुः ॥ ७७ ॥ दितीयः। J विरचितपदं वीप्रीत्या मुरोपमहरिभि- श्चरितमुभयोमध्ये कृत्य स्थितं क्रयशिकान् । १५ ·॥ पञ्चमोऽङ्कः॥ ७३ तव हतवतो दण्डानीकैर्विदर्भपतेः श्रियं परिघगुरुभिर्दोभिर्विष्णोः प्रसह्य च रुक्मिणी ॥७॥ प्रतीहारी। एसो जन्मसहसूडदप्पत्थाणो भट्टा इदो एव आ- अछदि । अहं पि दाव इमस्स मुहादो समोसरिन एदं मुहा- लिन्दतोरणं समस्सिदा होमि ॥ इत्येकान्ते स्थिता ॥ ५ प्रविश्य सवयस्यो राजा। १० कान्तां विचिन्य सुलभेतरसंप्रयोगां श्रुत्वा विदर्भपतिमानमितं बलैश्च । धाराभिरातप इवाभिहतं सरोज दुष्पायते च हृदयं सुषमश्नुते च ॥ ७९ ॥ विदूषकः । इध पेक्खामि। एकन्तमुहिदो भवं भविस्मदि ति। राजा। कथमिव। विदूषकः । अज्ज किल देवीए धारिणीए पण्डिदकोसिना १५ भणिदा । भवदि तुमं जदि पसाहणगई वहेसि दसेहि दाव मालविआए सरीरे विवाहणेवाथं ति । तदा सविसेसकोदूह- लं अलंकिदा मालविआ । तत्थभोदी कदा वि पूरए भवदो मणोरह।

·७४ ॥ मालविकाग्निमित्र॥ । १० राजा । सखे मदपेक्षामनुवृत्यानया धारिण्या पूर्वचरितैः संभाव्यत एवैतत् । प्रतीहारी ॥ उपगम्य ॥ जेदु जेदु देवो । देवी विणवेदि । त- वणीआसोअस्स कुसुमुग्गमसिरिं अज्जउत्तेण सह पञ्चक्खी- ५ कादुं इछामि नि। राजा । ननु तचैव देवी। प्रतीहारी। अहई । जहा तुह संमाणसुहं अन्लेउरं विस- ज्जिक मालविआपुरोएण अत्तणो परिणेण सह देवं पडि- पालेदि। राजा।॥ सहर्ष विदूपक विलोक्य ॥ जयसेने गछायतः । प्रतीहारी। एदु एदु देवो ॥ इति परिक्रान्ति ॥ विदूषकः ॥ विलोवय ॥ भो वनस्स किंचि परिवुनजोधणो विध वसन्तो पमदवणे लक्खीअदि । राजा। यदाह भवान् । अग्रे विकीर्णकुरवकफलजालकहीयमानसहकारं परिणामाभिमुखमृतोरुत्सुकयति यौवनं चेतः ॥ १०॥ विदूषकः । भो अनं सो दिणणेवत्यो वि कुसुमाथवए- हिं तवणीसासोसो। आलोएदुभव। राजा । स्याने खलु प्रसवमन्यरो भूधदयमिदानीमनन्य- २० साधारणी शोभा पुष्पति । पश्य सागोकलतानां प्रथमं सूचितवसन्तविभवानां । निर्वृत्तदोहदे ऽस्सिन्संक्रान्तानीव मुकुलानि ॥ १ ॥ १५ ·॥ पञ्चमोऽङ्कः॥ ७५ विदूपक' । भो वीसद्धो भोहि । अम्हेसु नगदेसु वि धारि- णी पासपरिवनिणि मालविश्न अणुमणेदि। राजा ॥ सहर्ष ॥ पश्य पश्य सखे। मामियमभ्युतिष्ठति देवी विनयादभूत्थिता प्रियया । विस्मृतहस्तकमलया नरेन्द्रलक्ष्म्या वमुमतीव ॥१२॥ ५ ॥ तत प्रविशति धारिणो मालविका परिवाजिका विभवत परिवार ॥ मालविका ॥ आत्मगत ॥ जाणामि णिमित्तं कोदुआलका- रस्स । तह वि मे हिअ बिसिणीपत्तगदं विस सलिल वे- वदि । दक्खिणेदर णअणं च बहुसो फुरदि। विदूषकः । भो वास्स विवाहणेवायेण सविसेस खु सो-१० हदि अत्थभोदी मालविश्रा। राजा। पश्याम्येना। एषा अनतिलम्बिदुकूलनिवासिनी लघुभिराभरणे प्रतिभाति मे। उडुगणैरुदयोन्मुखचन्द्रिका हताहिमैरिव चैवविभावरी ॥ ३ ॥ १५ ॥ धारिणी ॥ उपेत्य ॥ जेदु जेदु अज्जउत्तो। विदूषक' । वड्दु भोदी। परिवाजिका। विजयता देव. । गजा। भगवति अभिवादये। ..

·૭૬ n मालविकाग्निमित्र । परिवाजिका । अभिप्रेतसिद्धिरस्तु । देवी ।। सस्मित ॥ अज्जउन एस दे अम्हेहिं तरुणीजणसहा- अस्स असोओ संकेदगेहको संकप्पिदो। विदूषकः । भो आराहिदोसि । राजा ॥ सबीडमशोकमभित परिक्रामन् ॥ 4 नायं देव्या भाजनत्वं न नेयः सत्काराणामीहशानामशोकः । यः सावज्ञो माधवधीनियोगे पुष्पैः शंसन्यादरं वलयाने ॥४॥ विदूषकः । भो वीसद्धो भविस जोधणवदि पेक्ख । धारिणी। के। विदूषकः । तवणीसोअस्स कुसुमसोभं । ॥ सर्व उपविशन्ति ।। राजा ॥ मालकिा विलोक्यात्मगत ॥ कष्टः खलु संनिधिवियोगः । १५ अहं रथाङनामेव प्रिया सहचरीव मे। अननुज्ञानसंपकी धारिणी रजनीव नौ ॥५॥ प्रविश कनुकी । जयतु देवः। अमात्यो विज्ञापयति। तसिन्विद- भैराजोपायने हे शिल्पकारिके मार्गपरिश्रमादलघुगरीरे दति ·॥ पञ्चमोऽङ्कः॥ ५ कृत्वा न प्रवेशिते । संमति देवोपस्थानयोग्ये । तदाज्ञां देवो दातुमर्हति। राजा । प्रवेशय ते। कक्षुकी। यदाज्ञापयति देवः ॥ इति निष्क्रम्य ताभ्या सह प्रविष्टः ॥ इत इत्तो भवत्यौ। प्रथमा ॥ जमान्तिक ॥ हला रमणीए अपुवं विन इमं रा- अउलं पविसन्तीए मे पसीददि हिअअब्भन्तसंगदो अप्पा । द्वितीया। जोसिणिए मह वि एवं । अन्थि क्सु लोअप्प- वादो। आगामि सुहे दुक्खं वा हिअअसमवस्था कहेदिति। प्रथमा । सो सच्चो दाणिं होदु । कञ्चुकी। एष देव्या सह देवस्तिष्ठति । उपसतां भवत्यौ। १० ॥ उभे उपसर्पत । मालविका परिव्राजिका च चेव्यो दृष्ट्वा परस्परमवलोकयत ॥ उभे ॥ प्रणिपत्थ ॥ जेदु जेदु भट्टा। जेदु जेदु भट्टिणी । राजा । स्वागतं । इतो निषीदतं । १५ ॥राजजियोभे उपविष्टे । राजा । कस्यां कलायामभिविनीते भवत्यौ। उभे । भट्टा संगीदए अन्भन्तरम्ह । राजा । देवि गृह्यतामनयोरन्यतरा। धारिणी। मालविए इदो । पेक्ख कदरा संगीदसहाइणी दे२० रुदि। ।

·७ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ उभे ॥ मालविका दृष्ट्वा ॥ अम्मो भट्टिदारिआ। जेदु जेदु भट्टि- दरित्रा॥ इति प्रणिपत्य तया सह बाप्प विसृजत ॥ ॥ सर्वे विलोकयन्ति ॥ । राज । के भवत्यौ का चेयं । प्रथमा। अम्हाणं भट्टिदारिआ । राजा । कथमिव। उभे । सुणदु भट्टा । जो सो भट्टिणा विजअदण्डेहिं विद- भणाहं पसीकरिम बन्धणादो मोइदो कुमारो माहवसेणो णाम । तस्स इझं कणीअसी बहिणिआ मालविश्रा णाम । १० धारिणी। कहं राअदारिआ इथे । वन्दणं खु मए पादुआ- वदेसेण दूसिदं। राजा । अथात्रभवती कथमित्थंभूता। मालविका ॥ निश्वस्यात्मगत ॥ विहिणिओएण। द्वितीया । भट्टा दाआदवसं गदे भट्टिदारए माहवसेणे तस्स १५ अमच्चेण अज्जसुमदिणा अम्हारिसं परिभणं उलि गूढं अवणीदा एसा। राजा । श्रुतपूर्व मयैतत् । ततस्ततः । द्वितीया । भट्टा अदो अवरंण भागामि । प्ररिवाजिका। अतः परमहं मन्दभागिनी कथयिष्यामि । उभे । भट्टिदारिए अज्जकोसिईए विक्ष सरसंजोओ। माल्विका । णं सा एव। उभे । जेदिवेसंधारिणी अज्जकोसिई दुक्खेण विभावीन- २० ·4 ॥ पञ्चमोऽङ्कः ॥ ७९ परिवाजिका । स्वस्ति भवतीभ्यां। राजा। कथमाप्नवर्गोऽयं भगवत्याः । परिवाजिका । एवमेतत् । विदूषकः । तेण कधेदु दाणिं भवदी अत्थभोदी वतन्तं दा- व असेसं। परिवाजिका । सविक्लव ॥ श्रूयतां तावत् । माधवसेनसचि- व ममायज सुमतिमवगछ। राजा । उपलक्षितं । ततस्ततः। परिवाजिका । स इमां तथागतभ्रातृकां मया सार्धमपवा- ह्य भवासंबन्धापेक्षया पथिकसाथै विदिशागामिनमनुप्रविष्टः।१० राजा। ततस्ततः । परिवाजिका । स च गन्तव्यमन्तरेण निविष्टो बणिग्जनः। राजा। किं चान्यत् । परिवाजिका। ततः तूणीरपट्टपरिणद्धभुजान्तराल- मापार्णिलविशिखिवहकलापभारि । कोदण्डपाणि निनदत्यतिरोधकाना- मापातदुष्प्रसहमाविरभूदनीके ॥१६॥ १५ मालविका भय रूपयति । विदूषकः । भोदि मा भाआहि । अदिक्कन्तं खु भनवदी२० कधेदि।

·to ॥ मालविकाग्निमिवं॥ ५ राजा। ततस्ततः। परिवाजिका। ततो मुहूर्तवद्धयुद्धास्ते पराङ्मुखीभूताः सा- र्थवाहयोद्धारस्तस्कराः। राजा । भगवति अतः परं कष्टतरमिदानीं श्रोतव्यं । परिवाजिका। ततः स मत्सोदयः इमां परीप्सुर्दुजीतेः पराभिभवकातरां । भर्तृप्रियः प्रियैर्भर्तुरानृण्यमसुभिर्गतः ॥ ७ ॥ प्रथमा । आं हा हदो सुमदी णं । द्वितीया। तदो खु भट्टिदारिआए इझं समवथा संवुता। १० ॥ परिवाजिका बाप्प सृजति ॥ १५ राना । भगवति तनुत्यजामीहशी लोकयात्रा । न शोच्य- स्तत्रभवान्सफलीकृतभर्तृपिण्डः । परिवाजिका । ततोऽहं मोहमुपागता । यावत्संज्ञा प्रति- लेभे तावदियं दुर्लभदर्शना संवृत्ता। राजा । महत्खलु कृछ्रमनुभूतं भगवत्या । परिवाजिका । ततो भ्रातुः शरीरमनिसात्कृत्वा युनर्नवीकृ- जदुष्लया मया वदीयं देशमवतीर्य कापाये गृहीते। राजा । युक्तः सज्जनस्यैष पन्थाः परिवाजिका । सेयमाटविकेभ्यो वीरसेनं वीरसेनाद्देवीं ग- २० ता। देवीगृहे लब्धप्रवेशया मया दृष्टेत्येवमवसानं कथायाः ।

·॥ पञ्चमोऽङ्कः ॥ ८१ मालविका ॥ आत्मगत ॥ किं णु क्ख भट्टा भणादि । राजा । अहो परिभवे ऽपहारिणो विनिपाताः । कुतः । प्रेयभावेन नामेयं देवीशब्दक्षमा सती । नानीयवस्त्रक्रियया यचो% वोपयुज्यते ॥६॥ धारिणी । भअवदि तुए अहिजणवदिं मालविरं अणाच- ५ क्खन्तीए असंपदं किदं । परिवाजिका । शान्तं पापं । कारणेन खलु मया नैर्पण्य- मवलमितं । धारिणी। किं विस तं कारणं । परिवाजिका। इयं पितरि जीवति केनापि देवयावागतेन १० शिवादेशकेन साधुना मासमक्षमादिष्टा । वत्सरमावमियं प्रे- एयभावमनुभूय सदृशभर्तृगामिनी भविष्यतीति । तमवश्यंभा- विनमादेशमस्यास्त्वत्पादशुश्रुषया परिणमन्नमवेक्ष्य कालप्र. तीक्षया मया तत्साधु कृतमिति पश्यामि। राजा । युक्तोपेक्षा। कचुकी। देव कथान्तरेणान्तरितमिदं । अमान्यो विज्ञाप- यति । विदर्भगतमनुष्ठेयमवधारितमस्माभिः । देवस्य तावद- भिप्राय श्रोतुमिछामीति। राजा । मौद्गल्य तत्रभवतीर्यज्ञसेनमाधवसेनयोराज्यमव- स्थापयितुकामो ऽसि। तो पृथग्वरदाकूले शिष्टामुन्नरदक्षिणे । नक्तं दिनं विभज्योभौ शीतोष्णकिरणाविव ॥ १९ ॥ १५ २० C ·१२ ॥ मालविकाग्निमित्र ॥ कञ्चुकी। देव एवममात्यपरिषदे विज्ञापयामि । ॥ राजामुन्यानुमन्यते ॥ ॥ मिफ्रान्तः कयुकी॥ प्रथमा ॥ जमान्तिक ॥ भट्टिदारिए दिट्ठिआ भट्टिदारओ अ- ५ धरने पडिटुं गमिस्सदि। मालविका । एदं दाव यहुमणिदचं जं जीविदसंसादो विमुनो। पुन प्रविश्य कलुकी । विजयतां देवः । अमात्यो विनापयति । कल्या. १.रणी देवस्य युधिः । मन्त्रिपरिपदोऽप्येतदेव दर्शनं । शिधा विभक्तां थियमुदहन्ती धुरं रथावाविय संपहीतुः । ती स्थास्यतम्ने नृपतेनिदेगे 'परम्परायपहनिर्विकारी ॥ ९०॥ राजा । तेन हि मन्त्रिपरिपदं गृहि । सेनान्ये चोरमेनाय क- व्यतां । एवं क्रियतामिति । फनुकी। पदानापयति देवः ॥ TIR FAwय गाभ्न माग समान ममि ॥ सनुपिता मभोगता। सर्य देयम्य मेनापतेः अप्पमिपन्य मकानगामप्रान्तको लंगः मामः । प्रत्याशी करी. .मेनं देवः।

·.॥ पञ्चमोऽङ्कः ॥ ८३ 4 ॥राजोत्थाय प्राभृतक सोपचार गृहीत्वा सलेख परिजनायार्पयति । परिजनो लेख नाट्येनोद्वेष्टयति ॥ धारिणी । अम्महे तदोमुहं एव णो हिमश्र । सुणिसं दा- व गुरुअणकुसलाणन्तरं वसुमित्तस्स वुन्नन् । अदिभारे खु पु- तो सेणापदिणा णिउत्तो। राजा ॥ उपविश्य वाचयति ॥ स्वस्ति यज्ञशरणात्सेनापतिः पु- प्पमित्रो वैदिशस्थं पुत्रमायुप्मन्तमग्निमित्रं स्नेहात्परिष्वज्या- नुदर्शयति । विदितमस्तु । यो ऽसौ राजयज्ञदीक्षितेन मया राजपुत्रशतपरिवृत्तं वसुमिचं गोतारमादिश्य वासराय निरर्ग- लस्तुरंगमो विसर्जितः । स सिन्धोदक्षिणरोधसि चरनश्वानी- १० केन प्रार्थितः । तत उभयोः सेनयोर्महानासीत्समदः । ॥धारिणी विषाद नाटयति॥ १५ राजा । कथमीहशं संवृत्तं ॥ पुनर्वाधयति ॥ ततः परान्पराजित्य वसुमित्रेण धन्विना । प्रसह्य ह्रियमाणो मे वाजिराजो निवर्तितः ॥ ९१॥ धारिणी। इमिणा आससिदं मे हिअअं। राजा ॥ लेखशेष वाचयति ॥ सो ऽहमिदानीमंशुमतेव सगरः पौचेण प्रत्याहताश्वो यक्ष्ये । तदिदानीमकालहीनं विगतरोप- चेतसा भवता वधूजनेन सह यज्ञसेवनायागन्तव्यमिति । राजा । अनुगृहीतो ऽस्मि। २० 6.

·४ ॥ मालविकामिमि ॥ परिवाजिका । दिष्ट्या पुत्रविजयेन दंपती वर्धते । ॥ देवी प्रति॥ - भासि वीरपत्नीनां साध्यानां स्थापिता धुरि। वीरसूरिति शब्दो ऽयं तनयालामुपस्थितः ॥ ९२ ॥ धारिणी । भन्भवदि परिदुटुम्हि जं पिदरं अणुजादओ वछनो। राजा । मौनत्य ननु कलभेन यूथपतेरनुकृतं । कचुकी । देव अयं कुमारः नैतावता वीरविजृम्भितेन चित्तस्य नो विस्मयमादधाति। यस्यामधृष्यः प्रभवस्त्वमुच्चे- रमेरपां दग्धुरिवोरुजन्मा ॥३॥ १० १५ राजा । मौद्गल्य यज्ञसेनश्यालमुरीकृत्य मुच्यन्तां सर्वे ब- न्धनस्थाः। कञ्जकी। यदाज्ञापयति देवः ॥ इति निष्कान्तः ।। धारिणी । जससेणे गछ मेलकप्पमुहाणं अन्तेउराणं पुत्त- अस्स वुत्तन् णिवेदेहि। प्रतीहारी। तह ॥ रति प्रस्थिता ॥ धारिणी । एहि दाव। २० प्रतीहारी ॥ प्रतिनियुत्व ॥ सम्हि ।

·॥ पञ्चमोऽङ्कः॥ ५ धारिणी ॥ जनालिक ॥ जं मए असोअदीहलणिओए मा- लविआए पडिणादं तं से अभिलणं च णिवेदिस मम वन- ऐण इरावदि अणुणेहि । तुए खु असं संवादो ण भंसिदयो । ति। प्रतीहारी। जं देवी आणवेदि ॥ इति निष्क्रम्य पुम प्रविश च ॥ ५ भट्टिणि पुतविजअणिमित्रेण परिदोसेण अन्नेउराणं आहर- णाणं मसिअम्हि संवुत्ता। धारिणी । किं अचरिअं । साधारणो णं अभुदओ । प्रतीहारी ॥ जनान्तिक | भट्टिणि इरावदी विणवेदि । सरि- स खु देवीए महवन्तीए तव वाणं । पढमसंकप्पिदं ण जु-१० ज्जदि अणहा कादं ति। धारिणी । भन्नवदि तुए अणुमदमिछामि अज्जसुमदिणा पढमसंकप्पिदं अज्जउत्तस्स मालविशं उवपादेहूँ । परिवाजिका । इदानीमपि त्वमस्याः प्रभवसि । धारिणी ॥ मालविका हस्ते गृहीत्वा । इमं अज्जउनो पिअणि १५ वेदणाणुरूवं पारिदोसिनं पडिछदु । ॥ राजा ब्रीडा माटथति ॥ धारिणी ॥ सस्मित ॥ किं अवधीरेदि अजउनो। विदूषकः । एसो लोअघणवग्यश्री लज्जाउलो भोदि। ॥ राजा विदूषकमवेक्षते ॥ २० ·८६ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ विदूषकः । अधवा देवीए एव किददेवीसह मालविनं अ- स्थभवं पडिगेण्हिदुं इछदि। धारिणी । एदाए अराअदारिआए अहिअणेण दिणो एव्व देवीसहो । किं पुणरुत्तेण। परिवाजिका । मा मैवं । ५ अस्माकमुत्सवमणिर्मणिजातिपुरस्कृतः । जातरूपेण कल्याणि तर्हि संयोगमहति ॥४॥ धारिणी । मरिसेदु भअवदी। अभुदकहाए पढमं णाल- क्खिद । जअसेणे गछ दाव कोसेअं उवणेहि । १० प्रतीहारी। ज भट्टिणी आणवेदि ॥ इति निष्क्रम्य पत्तीर्ण गृही त्वा प्रविश्य ॥ देवि एदं । धारिणी ॥ मालविकामवगुष्ठनवती कृत्वा ॥ अज्जउन दाणिं इ. अंपडिछिआ। राजा । त्वछासन प्रत्यनुरक्ता वयं ॥ अपवार्य ॥ हन्त प्रतिगृ. १५हीतं । विदूषकः । अम्हहे देवीए अणुऊलदा ॥ धारिणी परिजनमव लोकयति ॥ परिजनः ॥ मालविकामुपेत्य ॥ जेदु जेदु भट्टिणी। ॥ धारिणी परिमालिका निर्णयति ॥ २० परिणाजिका । देवि नैतच्चिचं चयि ।

·॥ पञ्चमोऽङ्कः ७ प्रतिपक्षेणापि पतिं सेवन्ने भर्तृवत्सलास्तन्व्यः । अन्यसरितामपि रसं समुद्रगाः प्रापयन्युधिं ॥ ५ ॥ प्रविश्य १० निपुणिका । जेदु जेदु भट्टा । इरावदी विणवेदि । जंपि उवारादिक्कमेण तदा अहं भटिणो अवरद्धा । अणुवदं भट्टि- ५ णो अणुरूवं एव मए आश्चरिदं । संपदं पुणमणोरहो भट्टा जाओ। अहं संपसादमेतेण संभावइदच नि । धारिणी। णिउणिए विणवेहि तं । अवस्सं ते सेविदं अ. जउनो जाणिस्सदि नि। निपुणिका । अणुगिहीदम्हि ॥ इति निष्क्रान्ता ॥ परिवाजिका । देव अमुना बासंबन्धेन चरितार्थ माधवसे- नं त्वदाज्ञया दृष्ट्वा नयनसाफल्यं कर्तुमिछामि। धारिणी । भवदि ण जुनं अम्हाणं परिचतुं । राजा । भगवति मदीयेष्वेव लेखेषु तत्रभवतस्त्वामुद्दिश्य सभाजनानि पातयिष्यामि। परिवाजिका । युवयोः स्नेहापरवानयं जनः । धारिणी । आणवेदु अज्जउनो। भूओ वि दे किं पिझं उ- वअरिस्स। राजा । मम तावदेतावदेव प्रियं ।। १५ २० त्वं मे प्रसादसुमुखी भव चण्डि नित्य- मेतावदेव मृगये प्रतिपक्षहेतोः।

·t
॥ मालविकाग्रिमि॥
आशास्यमीतिविगमप्रभृति प्रजानां
संपत्स्यते न खलु गोप्तरि नाग्निमित्रे ॥ ९६ ।।
॥ इति निष्क्रान्ता सर्वे॥
॥ पञ्चमोऽङ्कः॥
॥ इति मालविकाग्निमित्र नाम नाटकं समाप्तं ॥

·अथ प्राकृतभाषाष्याख्या ·S5. 2. 2- आज्ञप्तासि देव्या धारिण्या। अचिरप्रवृतोपदेशक छलिकं नाम नाट्यकमन्तरेण कीदृशी मालविकेति नाट्या- चार्यमार्यगणदासं प्रष्टुं । तद्यावासंगीतशाला गछामि ॥ 27- हला कौमुदिके कुतस्त इयं धीरता यासमीपेनापति- क्रामन्तीतो दृष्टिं न ददासि ॥ 2 9-11 अहो बकुलावलिका। सखि देव्या इदं शिल्पसकाशादानीतं नागमुद्रासनाथमड- लीयकं स्निग्धं निध्यायन्ती तवोपालम्भे पतितामि ॥2 12-14 स्थाने सज्जति ते दृष्टिः । अनेनाङ्गुलीयकेनोदिन्नकिरणकेसरे- ण कुसुमित इव ते ऽयहस्तः ॥ ४ 15. हला कुत्र प्रस्थितासि । 2. 16 17 देव्या वचनेन नाट्याचार्यमार्यगणदासं प्रष्टुं । उपदे- शग्रहणे कीदृशी मालविकेति ॥ S.6. 2 1 2 सखि ईहशेन व्यापारेणासंनिहितायेषा भत्री कथं दृष्टा ॥ 2 3 आं स जनो देव्याः पार्श्वगतश्चित्रे दृष्टः ॥ ८ ॥ कथमिव ॥ 2 - शृण । चित्रशालां गता देवी यदा प्रत्यग्र- वर्णरागां चित्रलेखामाचार्यस्यावलोकयन्ती तिष्ठति । तस्मि- ।

·९२ ॥ मालविकागिमित्र॥ दृष्ट्वा देवी ॥ 16. नन्तरे भनॊपस्थितः ॥ 2. 8. ततस्ततः ॥ 2.5--11, उपचारानन्त- रमेकासनोपविष्टेन भनी चित्रगताया देव्याः परिजनमध्यग- तांदारिकां पृष्टा 2. 12. किमिति ॥ 2. 18. 14. अ- पूर्वेयं दारिका देव्या आसन्ना लिखिता किनामधेयेति ॥ 2. 15. आकृतिविशेष एवादरः पदं करोति । ततस्ततः ॥ 2. 17-19. ततो ऽवधीरितवचनो भी शङ्कितो देवीं पुनरप्यनुवन्धितुं प्रवृतः । ततः कुमाया वसुलक्ष्म्याचष्टं । आर्य एषा मालवि- केति ॥ 2 20. 21. सदृशं खखेतबालभावस्य । ततः परं कथय । Z.. 22. 23 किमन्यत् । सांप्रतं मालविका सविशेष भर्तुर्दर्शनप- थाद्रक्ष्यते ॥ 8.7. 2. 1. 9 हला अनुतिष्ठात्मना नियोगं । अहमप्येतदङ्गुली- यकं देव्या उपनेयामि ॥ z 8.4 एष नाट्याचार्यः संगीत- शालानिर्गछति । यावदस्यात्मानं दर्शयामि ॥ 2. 14 आर्य वन्दे ॥ 2. 16. 11. आर्य देवी पृछति । अयुपदेशग्रहणे नाति- क्लिश्यति वः शिया मालविकेति ॥ S.8. 2. 1-3 अतिक्रान्तामिवेरावती पश्यामि। कृतार्थेदानी वः शिष्या यस्यां गुरुजन एवं तुति ॥ 2. 6-6. अस्ति देव्या व- णवरो भ्राता वीरसेनो नाम । स भवीन्तरालदुर्गे नर्मदातीरे स्थापितः । तेन शिल्याधिकारे योग्येयं दारिकेति भगिन्या दे- व्या उपायनं प्रेपिता ॥ Z. 11. आर्य कुचेदानीं वः शिया ॥

·॥ प्राकृतभाषाव्याख्या ॥ ९३ 2. 18. 19 तेन ह्यनुजानातु मामार्यः । यावदस्या आर्यपरितो- पनिवेदनेनोत्साहं वर्धयामि ॥ S. 10. 2. 13-16 आज्ञप्तोऽस्मि तत्रभवता राज्ञा । गौतम चिन्तय तावदुपायं यथा मे महछादृष्टप्रतिकृतिमालविका प्रत्यक्षदर्श- ना भवतीति । मया च तत्तथा कृतं । यावदस्य निवेदयामि ॥ 2. 10. वर्धतां भवान् ॥ । S. 11. 2. 2. प्रयोगसिद्धिं पृछ ॥ 24 एवमिव ॥ 2 18. फलमपि द्रक्ष्यसि ॥ S. 13. Z.. समर्थ प्रतिज्ञातं ॥ 2 13 सुष्ठु भवान्भवति ॥ 2 20 21. भगवति हरदत्तस्य गणदासस्य च संरम्भ कथं पश्यसि ॥ S. 14. 2. 3. 4. यद्यप्येवं तथापि राजपरियहो ऽस्य प्रभुत्वमुपहरति 2 9 10 अविहा अविहा । उपस्थिता देवी पीठमर्दिका पण्डि- नकौशिकी पुरस्कृत्य ॥ 2 19 जयतु जयत्वार्यपुत्रः॥ S. 15. 2 13 14 यदि मां पृछसि तदैतयोर्विवाद एव न मे रोच- ते ॥ 2 17. 18. भो पश्याम उरभ्रसंपातं । किं मुधा वेतनदानेनै- तयोः ॥ Z. 10 ननु कलहप्रियो ऽसि ॥ 2 20 21. मैवं चण्डि । अन्योन्यकलहप्रिययोर्मतहस्तिनोरेकतरस्मिन्ननिर्जिते कुत उप- शमः॥

·९४ ॥ मालविकाग्रिमिवं॥ S 16. 278 z_15-17 क श्रुतमायर्याभ्यां भगवत्या वचनं । एष पिण्डितार्थ उपदेशदर्शनान्निर्णय इति ॥ 2 11 12 यदा पुनर्मन्दमेधाः शि- प्योपदेशं मलिनयति । तदाचार्यस्य दोषो ननु॥ थमिदानीं । अलमार्यपुत्रस्योत्साहकारणं मनोरथं परिपूर्य । विरम निरीदारम्भात ॥ 2 18--20 सुष्टु भवतीभणति । भी गणदास संगीतकपदमुपलभ्य सरस्वत्युपायनमोदकानि खा- दमानस्य किं ते सुलभनिग्रहेण विवादेन ॥ S. 17. 25 अचिरोपनीता ते शिष्या। अपरिनिष्ठितस्योपदेश- स्य पुनरनार्यमावेदनं ॥ Z 8-10 तेन हि द्वावपि भगवत्यायु- पदेशं दर्शयतं ॥ 2 11 12 मूढे परिवाजिके मां जायतीमपि सुप्तामिव करोषि ॥ Z 17–20 ननु सकारणमेव । आत्मनः प- दो रक्षितव्यः । ननु दिष्ट्या कोपव्याजेन देव्या परित्रातो भ. भान् । सुशिक्षितो ऽपि सर्व उपदेशदर्शने न निष्णातो भ- वति ॥ S.18 2.67 का गातिः । प्रभवत्याचार्यकः शिष्यजनस्य ॥ 2 14 15 भण विश्रब्धं । प्रभवियति प्रभुरात्मनः परिजनस्य ॥ 2 17 भगवति भणेदानीं ॥ 2 20 तेन हि वावपि वल्गको प्रेक्षागृहे संगीतरचनां॥ S.19 2 1 2 कृत्वात्रभवतो दूतं प्रेपयतं । अथवा मृदङ्गशष्ट एव ·॥ प्राकृतभापाव्याख्या ।। ए५ न उत्थापयिषति ॥ 25 विजयी भवत्वार्यः ॥ 21° 13 यदि राजकार्येष्वपीदृशी निपुणतार्यपुषस्य ततः शोभन भवति ॥ S20 26 अहो अविनय आर्यपुत्रस्य ॥ 2 73 भो धीर गछ । तत्रभवती धारिणी विसवादयिष्यति ॥ 822 7. 3 4 भी उपस्थित नयनमधु । तदनमत इदानीं पश्य ॥ 287 पश्यनु भवान् । न खत्वस्याः प्रतिछन्दादपि हीयते मधुरता ॥ S 23 2.1-4 दुर्लभ प्रियस्तस्सिम्भव हृदय निराशाअहो अपाङ्ग- को मे विस्फुरति किमपि वाम । एप स चिरदृष्टः कथमुप नेतव्यो नाथ मा पराधीना त्वयि गणय सतृष्णा ॥ 2 भी वयस्य चतुष्पट्वस्तुक हारीकृत्य त्वय्युपस्थापित इवात्माचभ- वत्याः ॥ 2 14 15 भवति तिष्ठ । किमपि वो विस्मृत । तनाव सक्ष्यामि ॥ S24 25 ननु गौतमवचनमयार्यो हृदये करोति ॥ 2 11 12 कौ- शिकी नावापृछ। पश्चाद्यो मया कर्मभेदो दृष्टस्त भणियामि॥ S 25 24 दिष्ट्या परीक्षाराधनेनार्यो वर्धते ॥ 2 2 3 प्रथमोपदे- शदर्शने प्रथम ब्राह्मणपूजा कर्तव्या । सा ननु वो विस्मृता ॥ 2. 16 17 मया नाम शुष्कयनगर्जिते ऽन्तरीक्षे जलपानेन चा- ·९६ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ तकायितं ॥ 2 19 तेन हि पण्डितपरितोषप्रत्यया ननु मूढजा- तिः ॥ S 26 2 1 2 यद्यत्रभवत्या शोभनं भणितं तत इदमस्यै पारितो- किं प्रयछामि ॥ 2.8 4 तिष्ठ । गुणान्तरमजानन्किंनिमित्तं त्वमाभरणं ददासि ॥ 2 5 परकार्यमिति कृत्वा ॥ 26 ? आर्य- गणदास दर्शितोपदेशा ते शिष्या ॥ 2 10 11 एतावान्मे मति- विभवो भवन्तं सेवितुं ॥ 2 15 16 साधु दरिद्रतानुर इव वैद्ये- नौषधमुत्पाद्यमानमिछसि ॥ - 527 2. 11-13 अविहा अस्माकं भोजनवेला । अत्रभवत उचि. तवेलात्तिक्रमेण चिकित्सका दोपमुदाहरन्ति । हरदक्ष कि भ- णसि ॥ 2 18 निवर्तयत्वार्यत्रो मध्याहूविधि ॥ 2 19 भवती विशेषेण पानभोजनं त्वरयतु ॥ 528 21. भी वयस्य न केवलं रूपे शिल्पे ऽयद्वितीया माल- विका ॥ 2 7 8 भवताप्यहं । दृढं विपणिकन्दुरिव मे हृदया- भ्यन्तरं दह्यते ॥ 2 10-13 गृहीनदक्षिणो ऽसि । किं तु मेघा- वलीरुवज्योत्नेव पराधीनदर्शना तत्रभवती मालविका । भ- वानपि शूनापरिचर व गृध्र आमिपलोलुपो भीरुकश्च । अ- त्यन्तातुर इव कार्यसिद्धि प्रार्थयन्मे रोचसे ॥ S29 2.3-८ आननाम्मि भभवत्या । समाहितिके देवस्योपवन- ·॥ प्राकृतभाषाव्याख्या ॥ स्थं बीजपूरक गृहीत्वागछति । तद्यावाममदवनपालिकां मधु- करिकामन्विथामि । एपा तपनीयाशोकमवलोकयन्ती मधु- करिका तिष्ठति । यावदेनां संभावयामि ।। 280 आलि सुखो त उद्यानवनव्यापारः ॥ 2. 10 अहो समाहितिका । सखि स्वा-. गतं ते ॥ 2 11--18. हला भगवत्याज्ञापयति। अरिक्तपाणिना- सादृशजनेन तवभवान्दृष्टव्यः । तवीजपूरकेण शुश्रूषयिनुमि- छामीति ।। 2 14-16 ननु संनिहितं वीजपूरकं । कथयान्योन्य- संघर्षितयोनीट्याचार्ययोरुपदेशं दृष्ट्वा कतरो भगवत्या प्रशं- शितः॥ S30. 2 1 2 वावपि किलागमिनी प्रयोगनिपुणौ च । किं । शिष्यागुणविशेषेणोन्नमितो गणदासः ॥ 2 3 अथ मालवि- कागतं कोलीनं किं श्रूयते ॥ 2 4-8 वाहं किल तस्यां साभि- लाषो भी । केवलं देव्या धारिण्याश्चित्तं रक्षन्नात्मनः प्रभुत्वं न दर्शयति । मालविकायेषु दिवसेष्वनुष्णतामुक्तेव मालती- माला म्लायमाना लक्ष्यते । अतः परं न जाने। विसृज मां। 2 9 एतछाखावलम्चि बीजपूरकं गृहाण ॥ 2 10 11 हला त्व- मपीतः पेशलतरं साधुजनशुश्रूषया फलं प्राप्नुहि ।। 2 12--14 सखि समं गछावः । अहमयस्य चिरायमाणकुसुमोहमस्य तपनीयाशोकस्य दोहनिमितं देव्यै निवेदयामि॥2 15 युज्य- ते। अधिकारः खलु ते ।। S.31. 2. 1-3 अलं भवतो धीरतामुजित्वा परिदेवितेन । दृष्टा ·ए । मालावकामिामन ॥ मया मालविकायाः प्रियसखी बकुलावलिका श्राविता चा- थै यो भवता संदिरः ॥ 2 11-14 विज्ञापय भतारकं । अनुगृ. हीतास्म्यनेन नियोगेन । किं तु सा तपस्विनी देव्याधिकतरं रक्ष्यमाणा नागरक्षित इव निधिर्न सुखं समासादयितव्या । तथापि यतिण इति ॥ S32. Z 5 6 ननु भणामि। तस्सिन्साधनीये कार्य कृतो मयोपाय इति । तत्पर्यवस्थापयतु भवानात्मानं ॥7 2-17 ननु भवान- चैव प्रथमावतारव्यपदेशेनेरावत्या निपुणिकामुखेनाचक्षितः । इछाम्यार्यपुत्रेण सह दोलाधिरोहणमनुभवितुमिति । भवता- प्यस्याः प्रतिज्ञातं । तत्समदवनमेव गछावः ॥ 2 15 कप- मिव ॥ S.33. 7 1 : नाहति भवानन्तः पुरस्थितं दाक्षिण्यमेकपदे पृष्ठतः कर्तु ॥? 4 इत इतो भवान् ॥767 नन्येतत्प्रमदयनं पवन- बलचलाभिः परावाङ्गुलीभिस्त्वरयतीव भवन्तं प्रयेष्टुं ॥ 7 ॥ प्रविश निवृतिलाभाय ॥ ? "-" अवधानेन दृष्टिं देहि । ए- तत्खलु भवन्तमिव लोभयितुकामया प्रमदवनलक्ष्म्या युव- तिवेपलज्जापयितृकं कुसुमनेपर्थ्य गृहीतं । S1 2.1-11 अविज्ञातहदये भट्टारकमभिलपन्यात्मनो ऽपि तापमन्नामि । कुतो विभवः स्निग्धम्य सपीजनम्य वृतान्त- माचष्टुं । न जाने प्रतिकारगुरुको वेदना फियन्तं कालं मद- ·୧୧ ॥ प्राकृतभाषायाख्या ॥ नो मां नेष्यतीति । कुच न प्रस्थितासि । आ संदिष्टास्सि दे- व्या । गौतमचापलाहोलापरिभ्रष्टायाः सरुजे मम चरणे। त्वं तावतपनीयाशोकस्य दोहदं निवर्तय। यदि स पञ्चरात्राभ्य- नरे कुमुमं दर्शयति ततस्तुभ्यमभिलाषपूरयितृकं प्रसादं दा- पयिष्यामीति । तावन्नियोगभूमि प्रथमंगता भवामिायावदनु- पदं मम चरणालंकारहस्तया बकुलावलिकयागन्तव्यं । तत्परि- देविष्ये तावद्विश्रव्यं मुहूर्तकं ॥ १. 19 20 ही ही एतत्खलुसीधु- पानोबेजितस्य मत्स्यरिडकोपनता। S35 2 1 2 एषा नातिपरिष्कृतवेषोत्सुकवदनकाकिनी माल- विकादूरे वर्तते ॥ 2 ॥ अथ किं ॥ 2. 11 12. एषा तरुराजिम- ध्यानिष्क्रान्तत एव परिवर्तमाना दृश्यते ॥ 2 18 20 एषापि भवानिव मदनव्याधिना परिमृष्टा भविष्यति ॥ 836 । 29-4 अयं सो ललिनदोहदापेक्ष्यगृहीतकुसुमनेपथ्य उ- त्कण्ठिताया मम शोकमनुकरोति। यावदस्य प्रछायशीतले शि- लापट्टके निषणात्मानं विनोदयामि ॥ 2 5 6 श्रुतं भवतोत्क- ण्ठितास्मीति तववती मन्त्रयते ॥ 2 12 इरावतीमविादूरे में- श्यामि ॥ 2 15 16 हृदय निरवलम्बनान्मनोरथाविरम । किं मामायास्य॥ S 37 25 सांप्रतं भवतो निस्संशयं भविषति । एषार्पितमद- नसंदेशा बकुलावलिकोपगता ॥ 2 89 किमिदानीमेषा दा- ·१०० ॥ ॥ मालाविकाग्निमिचं॥ स्या दुहिता तावद्गुरुकं संदेशं विस्मरति ॥ 2 11 अपि सुखं सख्यै ॥ 2 12 13 अहो बकुलावलिकोपस्थिता । स्वागतं ते । उपविश ॥ 2 14-16 हला त्वमिदानी योग्यतया नियुक्ता । तदेकं ते चरणमुपनय । यवत्सालक्तकं सनूपुरं च करोमि ॥ 2 17-19 हृदय अलं सुखितया। उपस्थितो ऽयं विभकः । क- थमिदानीमात्मानं मुञ्चेयं । अथवा एतदेव मित्रमण्डनं मे भ- वियति ॥ 2 20 21 किं विचारयसि । उत्सुका खत्वस्य तप- नीयाशोकस्य कुसुमोगमे देवी॥ S38 2. 2 3 कि खलु जानासि । अकारणाद्देवीमामन्तःपुरने- पथ्येन योजयियतीति ॥ 24 हला मर्षयेदानीं ॥ 2 5 अयि शरीरमसि मे ॥ 2. 12 13 चरणानुरूपस्तत्रभवत्वा अधिकार उ- पक्षिप्तः ।। 2. 19 पारयिष्यसि तत्रभवत्या अपरार्छ । S39 2. 2-1 कन्ये निपुणिके शृणोमि बहुशोः । मदः किल स्त्री- जनस्य विशेषमण्डनमिति । अपि सत्यो लोकवादो ऽयं ॥ प्रथमं लोकवाद एव । अद्य सत्यः संवृत्तः ॥ 267 सञ्चिति- शंसिना नेहेनालं । कथय कुत इदानीमवगमितं । दोलागृहं प्रथमागतो भतेति ॥ 2 ६ भट्टिन्या अखण्डितात्प्रणयात् ॥ 2 9 अलं सेवया । मध्यस्थतां गत्वा भण ॥ 2 10 1॥ ननु व- सन्नोपायनलोलुपेनार्यगौतमेन कथितं । त्वरतां भट्टिनी ॥ 7. 12-14 कन्ये मदेन काम्यन्नमात्मानमार्यपुत्रस्य दर्शने हृदयं वरयति । चरणी पुनमार्गे ऽवलगतः ॥ ८. 15 संप्राप्ने स्वी ·212. 4 ॥ प्राकृतभाषायाख्या ॥ 5 १०१ दोलागृहकं ॥ 210 निपुणिके आर्यपुत्रो ऽत्र न दृश्यते ॥ 2. 17-19 अवलोकयतु भट्टिनी। परिहासनिमित्तं कुनापि गूढेन भी भवितव्यं । आवमपीमं प्रियङ्गुलतापरिक्षिप्तमशो- कशिलापट्टकं प्रविशाकः ।। 2 20 नथा ॥ 2 21 22 अवलोकयने भट्टिनी । चूतङ्करं विचिन्वन्योरावयोः पिपीलिकाभिर्दर्शितं ।। 2. 23 किमिवेत् ॥ S40 एपाशोकपादपछायाया मालाविकाया बकुलाव- लिका चरणालंकारं निवर्तयति ॥ 2 3 4 अभूमिरियं माल- विकायाः । कथमत्र तर्कयसि ॥ 2 5-8 तर्कयामि दोलापरि- भ्रष्टसरुजचरणया देव्याशोकदोहदाधिकारे मालविका नियु- तेति । अन्यथा कथं देवी स्वयंधारितमेतनूपुरयुगलं परिजन- स्याभ्यनुज्ञास्यति ॥ 29 महती मे संभवना ॥ 2 10 किं ना- विष्यते भनी ।। 2 11-18 कन्ये मम चरणावपत्तो न प्रवर्तेते मदो मां विकारयति । आशलिस्य तावदनं गमिष्यामि। स्थाने खलु कातरं मे हृदयं ॥ 2 14 15 किममि रोचते रागरे- खाविन्यासः ॥ 2 16 17 आत्मनश्चरणमिति लज्जाम्येनं प्रशं- सितुं । केनासि प्रसाधनकलायामेवमभिविनीता॥2 18 अब खलु भर्तुः शिष्यास्मि | Z is त्वरस्वेदानी गुरुदक्षिणायै ।। 2 20 दिष्ट्या न गर्वितासि ॥ 2 21 22 उपदेशानुरूपे चरणे लब्ध्वेदानी गर्विता भविष्यामि । हन्त सिद्धो मे दर्पः ॥ S41 2 1 2 सखि एकस्य ते चरणस्यावसितो रागनिक्षेपः । के- ·267 215 १०२ ॥ मालविकाग्निमित्र ॥ वल मुखमारुतो लब्धव्यः । अथवा प्रवातमेवैतत्स्थानं ॥ कुतस्ते ऽनुसरः । एतद्भवता चिरक्रमेणानुभवितव्यं । 2 8 9 सखि अरुणशतपत्रमिव शोभते ते चरणं । सर्वथा भ- तुरङ्कपरिवर्तिनी भव ॥ 2 12 हला माविनीतं मन्त्रयस्व ॥ 2 13 मन्त्रयितव्यमेव मया मन्त्रितं ॥ 2 14 प्रिया खत्वहं त- व॥ न केवल मम ॥ Z_16 कस्य वान्यस्य ॥ 2 17 गु- णेष्वभिनिवेशिनो भर्तुरपि ॥ 2 19 अलीकं मन्त्रयसे । एतदेव मयि नास्ति ॥2 19 °0 सत्यं त्वयि नास्ति । भर्तुः कृशेषु दरपा- गुड्डुरेषु दृश्यते ऽङ्गेषु ॥ 2 21 प्रथमं गुणितमिव हताशाया उत्तरं ।। 842 2 1 अनुरागो ऽनुरागेण परीक्षितव्य इति सुजनवचनं प्रमाण कुरु ॥23 किमात्मनो छन्दन मन्त्रयसे । न हि न हि। भर्तुः खत्वेतानि प्रणयमृदुकान्यक्षराणि ॥ 2 6 7 हला देवी चिन्तयित्वा न मे हृदय विश्वसिति ॥ 2 8.9 मुग्धेभ्रमरसंपात इति कि न नवचूतप्रसवो ऽवतसनीयः ॥ 2 10 व तावन्मे दुजीते ऽवतसिनी भव ॥ 2 11 विमर्दसुरभी बकुलावलिका खत्वह ॥ 2 17 18. कन्ये प्रेक्षस्व । कारितमेव वकुलावलिकये- तत्पदं मालविकायाः ॥ 2 19 20 भट्टिनि निर्विकारस्याधिका- रस्योचितोपदेशः ॥ 7 °1 °१ स्याने खलु गद्वितं मे हदयं । गृहीतानन्तरं चिन्तयिष्यामि ॥ S43 2.1- एपो ऽपि सवृत्ततिकमी चरण' । यावदुभी सन- ·॥ प्राकृतभाषाप्याख्य ॥ १०३ पुरी करोमि । हला उत्तिष्ठ । अनुतिष्ठ देव्या अशोकस्य वि- काशयितृकं नियोगं ॥ 2 5 श्रुतो देव्या नियोग इति । भव- विदानी 26 एप उपारूढराग उपभोगक्षमः पुरतस्ते ति- छति ॥ 28 किमती 29 न तावदती । अशोकशाखावलम्बी गुछकः । अवतंसय तावदेनं ॥ 2 2 किं श्रुतं भवता ॥ S44. 2 1. अमि नामावयोः संभावना सफला भवेत् ॥ 22-4 हला नास्ति ते दोषः निस्संशयं निर्गुणो ऽयमशोको यदि कुसुमोगममन्थरो भवेद्यस्ते चरणसत्कारमलभत ॥ 2 11 एटे- नां परिहासयियामि ॥ 2 13 भट्टिनि भट्टिनि मात्र प्रविश- ति ॥ 2 14. एतन्मम प्रथमं चिन्तितं हृदयेन ॥ 2 15 16 भवति युक्तं नामानभवतः मियवयस्योऽशोको वामपादेन ताडयितुं 2. 17 अहो भी । जयतु जयतुभाती ॥ 2 18 10 बकुलावलिके गृहीतार्थया त्वयाभवतीहशमविनयं कुर्वन्ती किं न निवा- रिता ॥ S45. 21 भट्टिनि प्रेक्षस्व किं प्रयुक्तमार्यगौतमेन ॥ 2 : कथं खलु ब्राह्मवन्युरल्यथा जीवियति ॥ ८३ 4 आर्य एषा देव्या नियोगमनुतिष्ठति । एतस्मिन्नतिक्रमे परवतीयं । प्रसीदतु भती ॥ 28 युज्यते । देव्यत्र मानयितव्या ॥ 2 13 अहो नव- नीतकल्यहृदय आर्ययुत्रः ॥ 2 14 15 बकुलावलिके एह्यनुष्ठि- तमात्मनो नियोगं देव्यै निवेदयावः ॥ ८ 16 विज्ञापय भतीरं विसृजेति ॥ 2 19 अवहिता शृणु ॥

·१०४ जी मालविकाग्निमित्रं ॥ " 25.40. आज्ञापयतु भती ॥ 2.56 पूरय पूरय । अशोकः कु- सुमं न दर्शयति । अयं खलु युनरुत्तम्भित एव ॥ 29 किम- न्यत् । जवावलमेव ॥ 2 1. 11 साधु बकुलावलिके साधूप- क्रान्तमिदानीं । कुरु सफलप्रार्थनमार्यपुर्व ॥ 2. 12 13 प्रसीद- तु भट्टिनी । के आवां भर्तुः प्रणयपरिग्रहस्य ॥ 2 14-17. अवि- श्वसनीयाः पुरुषाः । आत्मनो वच्चनवचनं प्रमाणीकृत्याधि- क्षिप्तायाः प्रियगृहिण्या हृदशल्यं कृतं । एवं न विज्ञातं मया। व्याधजनगृहीतचिन्ताया अविशशिताया: हरिण्या इव वि- नाश इति ॥ 2 15-20 भोः प्रतिपद्यस्व किमपि । उत्खातमूले ऽपि गृहीतेन कुम्भीलेन संधिछेदः शिक्षितव्य इति वक्तव्यं भवति S. 47. 2 3-5 अविश्वसनीयो ऽसि । न मया विज्ञातं । ईदृशो विनोदवृत्तान्न आर्यपुत्रेणोपलव्य इति । अन्यथा दुष्खव्या- पारिण्येवं न करोमि ॥ 2 6-8 मा तावदवभवतो दाक्षिण्य- स्योपरोघं भवितुं । समीपदृष्टेन देव्याः परिजनेन संकथाभिसू- चितो ऽपराधः क्षम्यतां । अब त्वमेव प्रमाणं ॥ 2 9 10 ननु संकथा नाम भवतु । किमित्यात्मानमायासयिष्यामि ॥ 211 शठ अविश्वसनीयोऽसि ॥ 7. 20 इयमपि हताशा त्वामेवा- नुसरति ॥ S.48. Z. 7. किमेवं भूयोऽपि मामवीरितां करोति ॥ 2.13 " न ·॥ प्राकृतभाषाव्याख्या ॥ १०५ खविमौ मालविकायाश्चरणौ यो ते हर्पदोहद पूरयिष्यतः ॥ 2. 15 उत्तिष्ठ अकृतप्रसादो ऽसि ॥ 2 17-19 वयस्य देवरस्या- विनयस्यापसारिता । आत्मनावा शीघ्रमपक्रमावो यावदङ्गा- रको राशिमिवानुपक्त न करोति ॥ S50 26 जयतु जयतु भनी । असनिहितो गौतमः ॥ 2 11 ज- यतु जयतु भवान् ॥ 2 यद्देव आज्ञापयति ॥ 2 16 यो बि- डालगृहीतायाः परभृतिकाया.॥ ॥ S51 4 2. 2 3. सी खलु तपस्विनी तया पिङ्गलाक्ष्या सारभाण्डगृ- हकमुखे परिक्षिप्ता ॥ 2 5 अथ कि ॥ 2 7-9 शृणोतु भवान। परिखाजिका में कथयति। भो ह्य. किल तत्रभवतीरावती रू- जायमानचरणा देवी सुखप्रछिकागता ॥ 2 11-14 ततः सा देव्या पृष्टा । किमात्मनोऽयनलकृतो जनो वल्लभ इति । न- तस्तयोताम्यन्या मन्त्रित । कुतो वोपचारो यत्परिजने सक्रा- न्न वल्लभ ज्ञायत इति ॥ 2 17 18 ततस्तयानुवध्यमानया भवतोऽविनयमन्तरेण परिगताथी कृता ॥ 2 20-22 किमत पर। मालविका वकुलावलिका व निगडवत्यो ऽदृष्टसूर्यपा- दे पातालवास नागकन्यके इवानुभवत.॥ S52 2 4-6 कथ भवियति। यत्सारभाण्डव्यापारिता माविका देव्या सदिष्टा । ममाहुलीयमुद्रकामदृष्ट्वा न मोक्तव्या वया हताशा मालविका बकुलावलिका चेति ॥ 2 8 अस्त्यवोपा- ·१०६ ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ यः ॥ 10 11 को ऽयदृष्टः शृणोति । कर्णे ते कथयामि । एव- मिव ॥ 2 14--16 देव प्रवातशयने देवी निषणा रक्तचन्दनवा- रिणा वरिजनहस्तगतेन चरणेन भगवत्याः कथाभिविनोद्य- माना तिष्ठति ॥ 2 18 19 भो गछतु भवान् । अहमपि देवीं द्रष्टुमरिक्तपाणिर्भवियामि ॥ 2 21 तथा। एवमिव भवति ॥ S 53. 2 2 इत इतो देवः ॥ 2 4 भगवति रमणीया कथा । तत- स्ततः ॥ z ? अहो भी ॥ 2 11 जयतु जयत्वार्यपुत्रः ॥ 2. 15 अस्ति मे विशेषः ॥ 2 17 परिवायतां परितायतां भवान् । सर्पणासि दष्टः ॥ S54 2. 1 9 देवी द्रक्ष्यामीत्याचारपुष्पकारणात्प्रमदवनं गतो ऽस्मि ॥ 2 3 4 हाधिक हाधिक् । अहमेव जीवितसंशयनि- मितं जाता ॥ Z 5-7 तस्मिन्नशोकस्तवककारणात्मसारितो दक्षिणहस्तः । ततः कोटरविनिर्गतेन सर्परूपिणा कालेन दं- तो ऽस्मि । नन्वेते वे पदे ॥ 2 15 यद्देव 2. 16 अहो पापेन मृत्युना गृहीतो ऽसि ॥ 2 18 कथं न भे- प्यामि । सिमिसिमायन्ते मे ऽङ्गानि ॥ 2 20 हा हा दर्शितं विकारेण । अवलमध्यमेनं ॥ ॥ S 55 2 1 2 भो वालप्रियवयस्यो ऽस्मि ते । अविचारेणापुवायै जनन्यै मे योगक्षेमं वह ॥? 67 आज्ञप्तो ध्रुवसिद्धिर्विज्ञाप- यति । इहैव गौतम आनीयतामिति ? 10 तथा ॥ 2 11 12 ·॥ प्राकृतभाषाव्याख्या ॥ १०७ भवति जीवेयं न वा । यन्मया तवभवन्तं सेवमानेन ते ऽप राद्धं तन्मर्षयस्व ॥ 2 13 दीर्घायुर्भव ॥ 7 18 19 जयतु जयतु भती। ध्रुवसिद्धिर्विज्ञापयति । उदकुम्भविधानेन सर्पमुद्रकं क- ल्पित्तव्यं । तदन्वियतामिति ॥ S 56 2 1 2 एतत्सर्ममुद्रकमङ्गुलीयकं । पश्चान्मम हस्ते देह्येतत ॥ 2 4 यद्देव आज्ञपयति ॥ 2.8 9 जयतु जयतु भती। निवृत्त- विषवेगो मुहूर्तेन प्रकृतिस्थः संवृत्तः ॥ 2 10 दिष्ट्या वचनी- यान्मुक्तास्मि ॥ 2 11 12 एष पुनहितको ऽमात्यो विज्ञाप- यति । राजकार्य बहु मन्त्रित व्यं । दर्शनेनानुयहमिछामीति ॥ 2. 10 गछत्वार्यपुत्रः कार्यसिद्धये ॥ 2 18 बालिकाः आर्यपुत्रव- चनमनुतिष्ठत ॥ 2 17 तथा ॥ 2 20 इत इतो देवः ॥ S57 21 26 अथ कि॥ जयतु जयतु भवान् । सिद्धानि ते मङ्गलकर्माणि ॥ 28 यद्देव आज्ञापयति ॥ 2 11 12 देव्या अगुलीयमुद्रका दृष्ट्वा कथ विचारयति ॥ z 16 17 ननु पृष्टो ऽस्मि । पुनर्मन्दस्यापि मे तच प्रत्युत्पन्नमुत्तरमासीत् ॥ 2 10 20 भाणता मया । दैवचिन्तकैर्विज्ञप्तो राजा । सोपसर्ग वो नक्षत्रं । तत्सर्वबन्धनमोक्षः क्रियतामिति ॥ S 58 71-3 नछुवा देव्येरावतीचिन्न रक्षन्या राजा किल मोच- यतीत्यह संदिष्ट इति । ततो युज्यत इति तया सवादितो ऽर्थः ॥ 2 78 त्वरता भवान् । समुद्रगृहके सखीसहितां मा- ·१० ॥ मालविकाग्निमित्रं ॥ ॥ लविकां स्थापयित्वा भवन्तं प्रत्युद्तो ऽस्मि ॥ 2 10 एत्वेनु भ- वान् । एतत्समुद्रगृहकं ॥ 2 14 15 अहो कुम्भिलकैः कामुकैश्च परिहरणीया चन्द्रिका ॥ 2 19 तथा । S. 59 2 3 4 सखि प्रणम भतीरं यः पार्श्वतो पृष्ठतो दृश्यते ॥ 2, 6 7 नमो ते। हला मां विमलभसे ॥ 2 11 नन्वेष चिचग- तो भती ॥ 2 12 जयतु जयतु भता ॥ 2 13 14 तस्मिन्संभ्रमे स्थिता भर्तृ रूपदर्शनेन न तथा वितृष्णामि यथाद्य मया भावितो वितृष्णदर्शनी भती ।। 2 15-7 श्रुतं भवता । अबभ- वती त्वया यथा दृष्टा तथा न दृष्टो भवान । मुधेदानी मजू- व रत्नभाण्डं यौवनगर्व वहसि ॥ S.60. 2 56 हला कैषा पार्श्वपरिवर्तितवदनेन भी स्निग्धया दृष्ट्या निध्यायते ॥ 2 7 नन्वियं पार्श्वगतेरावती ॥ 7 8 9 स- खि अदाक्षिण्य इव मे भी प्रतिभाति यः सर्व देवीजनमु- जिसबैकस्या मुखे बद्धलक्षः ॥ 2 10-12 चित्रगतं भतारं पर- मार्थतः संकल्यासूयिष्यति । भवतु क्रीडियामि तावदेतया । हला भर्तुर्वल्लभैषा ॥ 2 13 ततः किमिदानीमायास्य ॥ 2 20 अनुनयसज्ज इदानीं भव ॥ S61. 2 1 आर्यगौतमः पश्चादेव सेवत्येनं ॥ 2 3 4 नहि नहि । कुपितेदानीं त्वं ॥2 56 यदि चिरमेव कुपितां मां मन्यसे एप प्रत्यानीयतां कोपः 10 जयतु जयतु भती॥2 11 कथं चित्र- ·। प्रकृतभाषाव्याख्या॥ १०० गतो भट्टा मयासूयितः ॥ 214 किं भवानुदासीन इव ॥ अवभवत्याः कथं तवाविश्वासः ।। 215 S.62. 2. 3 4. सखि बहुशः किल भती विमलब्धः । तदात्मा वि- श्वसनीयः क्रियतां ॥ 2 5 6 मम पुनर्मन्दभागायाः स्वप्नकस- मागमो ऽपि भर्दुिर्लभ आसीत् ॥ 2 7 भतर देवस्या उत्तरं । 2. 11 अनुगृहीतास्मि ॥ 2 12 18 वकुलावलिके अशोकपल्ल- वान्यभिलयितुमिछति हरिणः । एहि निवारयाव एनं ।। 214 तथा॥2 16 एवमपि गौतभो निर्दिश्यते ॥ 2 17. 18 आ- येगौतम अहमप्रकाशे तिष्ठामि । त्वं द्वाररक्षको भव ॥ 2 19 युज्यते ॥ S.63. 2. 1. 2 इमं तावत्परिघस्तम्भं संश्रितोभवामि। अहो सुख- स्पर्शता शिलाविशेषस्य ॥ 2 9 10 देवीभयादात्मनो ऽपि मियं कर्तुं न पारयामि ॥ 2 12 13 यो न बिभेति स मया भट्टिनी- दर्शने दृष्टसमवस्थो भती॥ S 64. 267 निपुणिके सत्यं त्वं परिगतार्था चन्द्रिकया। समुद्र- गृहकालिन्दशयित आर्यगौतमो दृष्ट इति ॥ 2 अन्यथा कथं भट्टिन्या विज्ञाप्यते ॥ 2 9 10 तेन हि तचैव गछावः संशया- न्मुक्तं प्रियवयस्य प्रष्टुं च ॥ ८. 11 सावशेषमिव भट्टिन्या वच- नं ॥ 2 12 अन्यञ्च । चित्रगतमार्यपुवं.प्रसादयियामि ॥ 2 13 अथेदानों कथं नु भतवमनुनीयते ॥ 2 14-16 मुग्धे यादृश- ·११० ॥ मालविकागिमित्रं ॥ श्चिचगतस्तादृश एवान्यसंक्रान्तहृदय आर्यपुत्रः । केवलमुप- चारातिक्रमं प्रमार्जितुमयमारम्भः ॥ 2 17 इन इतो भट्टिनी ॥ Z 20 21 जयतु जयतु भट्टिनी । देवी भणति । न म एष मत्स- रस्य कालः । तव बहुमानं वर्धयितुमियं वयस्यिकया सह निग-॥ S.65 2 1 2 डबन्धने कृता मालविका । यद्यनुमन्यस आर्यपुत्र- मपि तव कृते विज्ञापयियामीति ॥ 2 १-5 नागरिक विज्ञा- पय देवीं । का वयं भट्टिनीनीतं जेतुं ।परिजननियहेण मयि दर्शितो ऽनुग्रहः । कस्य वा प्रसादेनायं जनो वर्धत इति । 26 तथा ॥ 2 7-9 एप द्वारे समुद्रगृहकस्य विपणिगत इव वृषभो गौतम आसीन एव निद्रायते ॥ 2 10 11 किं नु खत्व- त्याहितं । सावशेष इव विषविकारो भवेत् ॥ 2 12 13 प्रसन्न- मुखवर्णो दृश्यते । अपि च ध्रुवसिद्धिना चिकित्सितः । तद- स्याशङ्कनीयं पापं ॥ 2. 14 भवति मालविके ॥ 2 15--17 श्रुतं भट्टिन्या । एष कितवः सर्व कालं स्वस्तिवचनमोदकैः कुक्षिं पूरयित्वा सांप्रतं मालविका स्वप्नायति ॥ 2 18 इरावतीम- तिक्रामन्ती भव ॥ 2 1921. एतदत्याहितं । भुजंगभीतं ब्रह्मव- न्धुमनेन भुजंगकुटिलेनात्मनो दण्डकानान्तरिता ताडयिया- 2. 22 अर्हति कितवः सर्पदंशनं । S.66 72 १ अविहा अविहा। दीकरो म उपरि परिपतितः ॥ 25 मा तावासहसा निष्क्रमियसि । सर्प इति भणति ॥ ॥

·27 ॥ ॥ प्राकृतभाषाव्याख्या। १११ हाधिक हाधिक । भर्तेत एव धावति ॥ 2 8-10 कथं द- ण्डकाष्टमिदं । अहं युनजाने । यन्मया केतककाण्डकैर्देशं कृत्वा सर्पस्यायशः कृतं तन्मे फलितमिति ॥ 2 12 13 मा खलु भती प्रविशतु । इह कुटिलगतिः सर्प इव दृश्यते ।। ८ 14 15 अपि निर्विममनोरथो दिवासंकेतो मिथुनस्य ॥7 18 वकुलावलि- के संपूर्णी त प्रतिज्ञा ॥ 2 19 20 प्रसीदतु भट्टिनी । दर्दुरा व्या- हरन्तीति किं देवः पृथिवी वर्षितु विरमति ॥ S 67 2. 1 2 मा तावत् । भवत्या दर्शनमात्रेणात्रभवान्प्रणिपात- लड्नं विस्मृतो भवति । व पुनः प्रसादं न गृह्मासि ॥ 2 3 कुपिताप्यहं कि करियामि ॥ 2 9 10 अस्थान इति सुष्टु व्या- हृतमार्यपुत्रेण । अन्यसक्रान्तेष्वसाक भागधेयेषु यदि पुनः कुष्येयं नन्वहं हस्या भवेय ॥ 2 15 16 निपुणिके गत्वा देवी विज्ञापय । दृष्टं भवत्वा' प्रतिपक्षवादित्वमद्येति ॥ 2 17 तथा॥ 2. 19 अनर्थः सपतितः । बन्धनभ्रष्टो गृहकपोतको बिडाल- काया आलोके पतितः॥ S68 2 1 2 भट्टिनि यहछादृष्टया माधविकयाचष्ट । एवनिमि- न ॥ 2 3-5 उपपन्न सर्वमेव । ब्रह्मबन्धुनोद्भिन्न प्रयोगः।- यमस्य कामतन्वसचिवस्य नीतिः ॥ 26 7 भवति यदि नी- त्या एकमप्यक्षरमपठ नन्वत्रभवान्सश्रितो भवेत् ॥ 2 10 12 दे- वकुमारी वसुलक्ष्मीः कन्दुकमनुधावन्नी पिहलवानरेण बली- यो विवासिता अनिपणा देव्याः प्रवात किसलयमिव वेप- ·११२ ॥ मालविकाग्निमिचं ॥ माना न किमपि प्रतिपद्यते ॥ 2 14 15 त्वरतां त्वरतामार्यपु- व एनां समाश्वासयितुं मास्याः संतापजनितो विकारो वर्ध- तां ॥ 2 17 18 साधु रे पिङ्गलवानर साधु । परिवातस्त्वया सपक्षः ॥ 2 20 21 देवी चिन्तयित्वा वेपते मे हृदयं । न जाने संप्रति किमतः परमनुभवितव्यं भविष्यतीति ।। S.69 . 2 1 2 आश्चर्यमाश्चर्य । अपूर्णे पञ्चराने दोहदस्य मुकुलैः संनद्धस्तपनीयाशोकः । यावद्देव्यै निवेदयामि ॥ 2 5 आश्वसि- तु सखी । सत्यप्रतिज्ञा देवी ॥ 2 6 तेनाहं प्रमदवनपालिका- याः पृष्ठतो भवामि॥ ॥ S.70 2. 2-9 उपक्षिप्तो मया सत्कारविधिना तपनीयाशोकस्य भितिवेदिकाबन्धः । यावदनुष्ठितनियोयमामानं देव्यै निवे- दयामि । अतो देवस्यानुकम्पनीया मालविका। तस्यां तथा चण्डिका देव्यनेनाशोककुमुमवृत्तान्तेन प्रसादसुमुखी भविष्य- ति । कुच नु खलु भवेद्देवी । अहो एप देव्याः परिजनाभ्यन्तरः किमपि जतुमुद्रालाञ्छितां मञ्जूषां गृहीत्वा चतुःशालाकु- जो निष्कामति । प्रक्ष्यामि तावदेनं ॥ 2 11 सारस कुन प्र- स्थिनो ऽसि ॥ 2 12 13 मधुकरिके विद्याचरिनानां ब्राह्मणा- नामिमां दक्षिणामाशिप आर्यपुरोहितस्य हस्तं प्रापयिष्या- मि ॥ 2 ॥ अथ किंनिमितं ॥ 2 15-17 यदा प्रभृति श्रुतं से- नापतिना यज्ञतुरंगरक्षणे नियुक्तो भर्तृदारक इति । तस्यायु- ·॥ प्राकृतभाषायाख्य ॥ ११३ थार्थमष्टशतसुवर्णपरिमाणं दक्षिणां दक्षिणीयैर्देवी मति- ग्राहयति ॥ S71 2 1 अथ कुत्र देवी किं वानुतिष्ठति ॥ 2 24 मङ्गलग- हक आसनस्था विदर्भविषयाद्धाबा वीरसेनेन प्रेषितं लेख लिपिकवाच्यमानं शृणोति । 26 कः पुनर्विदर्भराजवृत्तान्तः श्रूयते ॥ 2. 6-10 वशीकृतः किल वीरसेनममुदण्डचऊर्भर्तु- विदर्भनाथाः । मोचितो ऽस्य दायादो माधवसेनः । दूतश्च महासाराणि रत्नवाहनानि शिल्पिदारिकाभूयिष्ठं परिजन चोपायनीकृत्य भर्तुः सकाशं प्रेषितः । स किल भट्टारक मेक्षि- प्यते ॥ 2 11 12 गछानुतिष्ठात्मनो नियोगं । अहमपि देवीं प्रेक्षिये ॥ S 72 22- आज्ञप्तास्मि देव्याशोकसाकारण्यातया । विज्ञाप- यार्ययुवं । इछाम्यार्यपुत्रेण सहाशोकवृक्षप्रसूनलक्ष्मी प्रत्यक्षी- कर्तुमिति । तद्यावद्धमासनगतं देवं प्रतिपालयामि ॥ 873 2 5-5 एष जयशब्दसूचितप्रस्थानो भर्नेत एवागछति । अहमपि तावदस्य मुखात्समप्रसृत्यैतन्मुखालिन्दतोरणं समा- श्रिता भवामि ॥ 2 12 13 इह पश्यामि। एकान्तसुखिनो भ- वान्भविष्यतीति ॥ 2 15--19 अद्य किल देव्या धारिण्या प्र- रिडतकौशिकी भणिता। भगवति त्वं यदि प्रसाधनग वह- सि दर्शय तावन्मालविकायाः शरीरे विवाहनेपथ्यमिति । 8 ·११४ ॥ मालाविकाप्रिमिचं ॥ तदा सविशेपकीतूहलमलंकृता मालविका । तचभवती कदा- पि पूरयेन्द्रवतो मनोरथं ॥ S. 74. . 2 3-5 जयतु जयतु देवादेवी विज्ञापयति । तपनीयाशो. कस्य कुसुमोहमश्रियमार्यपुत्रेण सह प्रत्यक्षीकर्तुमिद्यामीति ॥ 2 7-9 अथ किं । यथा तव संमानसुखमन्तःपुरं विसृज्य मा- लविकापुरोगेणात्मनः परिजनेन सह देवं प्रतिपालयति ॥ एवेतु देवः ॥ 7. 12 1 भी वयस्य किंचित्परिवृत्तयौवन इव वसन्तः प्रमदवने लक्ष्यते ॥ 2 17 19 भी अयं स दत्तनेपथ्य इव कुसुमस्तवकैस्तपनीयाशोकः । आलोकयनु भवान् ॥ 711 S75 2 1 2 भो विश्रव्यो भव । अस्मासु तथागतेष्वपि धारि- रणी पार्श्वपरिवर्तिनी मालविकामनुमन्यते ॥ ४ 7- जाना- मि निमित्तं कौतुकालंकारस्य । तथापि मे हृदयं विसिनीप- त्रगतमिव सलिलं वेपते । दक्षिणेतरं नयनं च बहुशः स्फुर- ति ॥ 2 10 11 भी वयस्य विवाहनेपथ्येन सविशेष खलु शोभ- ते ऽभवती मालविका 52 17 जयतु जयत्वार्यपुत्रः ॥ 2 18 वर्धतां भवती॥ S.76 22 आर्यपुत्र एष ते ऽस्माभिस्तरुणीजनसहायस्याशोकः संकेतगृहकः संकल्पितः ॥ 2 4 भो आराधितो ऽसि ॥ 2 10 भो विश्वव्यो भूत्वा यौवनवतीं पश्य ।। 2 11 कां ।। 2 12 तप- नीयाशोकस्य कुसुमशोभा ॥

·॥ प्राकृतभाषाव्याख्या ।। ११५ S. 17. 2 6 7 हला रमणीये अपूर्वमिवेदं राजकुलं प्रविशन्या मे प्रसीदति हृदयभान्तसंगत आत्मा ॥ zs9 ज्योस्निके ममा- प्येवं । अस्ति खलु लोकप्रवादः । आगामि सुखं दुष्खं वाह- दयसमवस्था कथयतीति ॥ 2 10 स सत्य इदानीं भवतु ॥ जयतु जयतु भती । जयतु जयतु भटिनी ॥ 2. 18 भतः संगीतके अभ्यन्तरे स्वः 2. 20 21. मालविके इतः । पश्य क- तरा संगीतसहायिनी ते रोचते ॥ 214 S, 78. 2. 12 अहो भर्तृदारिका । जयतु जयतु भर्तृदारिका ॥ 2.5 आवयोर्भर्तृदारिका ॥ 2 7 शृणोतु भती । यो स भनी वि- जयदण्डैर्विदर्भनाथं वशीकृत्य बन्धनान्मोचितः कुमारो माधव- सेनो नाम। तस्येयं कनीयसी भगिनिका मालविका नाम ॥ 2 10 11 कथं राजदारिकेयं । वन्दनं खलु मया पादुकापदेशे- न दूषितं ॥ 2 13 विधिनियोगेन ॥ 2 11-16 भर्तीयादवशं गते भर्तृदारके माधवसेने तस्यामात्येनार्यसुमतिनास्सादृर्श परिज- नमुकित्वा गूढमपनीषा ॥ 2 18 भतेरतः परं न जानामि॥ भर्तृदारिके आर्यकौशिक्या इव स्वरसंयोगः ॥ 2 21 2 22 23 यतिवेषधारिण्यार्यकौशिकी दुखेण विभा- व्यने । भगवति नमस्ते ॥ 220 सैव ॥ S.79. 44 तेन कथयत्विदानी भगवत्ययभवतीवृज्ञानं तावद- ·११६ ॥ मालविकाग्निमित्रा शेषं ॥ 2 20 21 भवति मा विभेहि । अतिक्रानं खलु भगवती कथयति ॥ S80 28 आ हा हतः सुमतिर्ननु ॥ 2 0 ततः खलु भर्तृदारि- काया इयं समवस्था संवृता ॥ S81 2 1 किं नु खलु भी भणति ॥ 2 5-5 भगवति त्वयाभि- जनवती मालविकामनाचक्षन्यासांप्रतं कृतं ॥ 29 किमिव तत्कारणं ॥ %82 245 भर्तृदारिके दिष्ट्या भर्तृदारको ऽर्धराज्ये प्रतिष्ठां ग- मिति ॥ 2 6 7 एतत्तावद्धहुमन्तव्यं यज्जीवितसंशयाट्वि- मुक्तः ॥ S.83. 2 3-5 अहह ततोमुखमेव नो हृदयं । श्रोष्यामि तावद्गुरु- जनकुशलानन्तरं वसुमिवस्य वृत्तान्तं । अतिभारे खलु पु. चकः सेनापतिना नियुक्तः ॥ 2 16 अनेनाश्वसितं मे हृदयं ॥ S84 2 5 6 भगवति परितुष्टास्मि यत्पितरमनुजातको वत्सकः ॥ 2 16 जयसेने गछ मेलकाप्रमुखानामन्तःपुराणां पुत्रकस्य वृत्तान्त निवेदय ॥ 2 15 तथा ॥ 219 एहि तावत ॥ 220 इयमसि॥

·॥ प्राकृतभाषाव्याख्या ॥ ११७ S85 2 1-4 यन्मयाशोकदोहदनियोगे मालविकायाः प्रतिज्ञातं नदस्या अभिजनं च निवेद्य मम वचनेनेरावतीमनुनय । वया खस्वयं संवादो न भ्रष्टव्य इति ॥ 25-7 यद्देव्याज्ञापयति । भट्टिनि पुरविजयनिमित्तेन परितोषेणान्तःपुराणामाभरणा- नां मपिकास्मि संवृत्ता 28 किमाश्चर्य । साधारणो नन्व- भ्युदयः ॥ 2 9-11 भट्टिनि इरावती विज्ञापयति । सदृशं खलु देव्याः प्रभवन्यास्तव वचनं । प्रथमसंकल्पितं न युज्यते ऽन्य- था कर्तुमिति ॥ 2 12 18 भगवति त्वयानुमतमिछाम्यायसुम- तिना प्रथमसंकल्पितामार्यपुत्रस्य मालविकामुपपादयितुं ॥ इदमार्यपुत्रः प्रियनिवेदनानुरूपं प्रतीछतु ॥ 2. 18 कि- मवधीरयत्यार्यपुत्रः ॥ 2 13 एष लोकघनष्याम्रो लज्जाकुलो Z15 16 भवति ॥ 886 2 1 2 अथवा देव्यैव कृतदेवीशब्दां मालविकामनभवा- प्रतिग्रहीतुमिछति ॥ 2 3 4 एतस्याश्च राजदारिकाया अभि- जनेन दत्त एव देवीशब्दः । किं पुनरुक्तेन ॥ 2 89 मर्षयतु भगवती। अद्भुतकथया प्रथमं नालक्षितं । जयसेने गछ ता- वत्कौशेयमुपनय ॥ 2 10 1 यद्भट्टिन्याज्ञापयति । देवि एतत्॥ आर्यपुत्र इदानीमियं प्रतीष्टा ॥ 2 16 अहह देव्या अनुकूलता ॥ 2 17 जयतु जयतु भट्टिनी ॥ Z12 13 S 87. 24-7 जयतु जयतु भती। इरावती विज्ञापयति । यदयुप- ·११९ ॥ मालविकाग्निमिवं॥ चारातिक्रमेण तदाहं भरपराधा । अनुपदं भर्तुग्नुरूपमेव म- याचरितं । सांप्रत पूर्णमनोरथो भती जातः । अहं संप्रसाद- मात्रेण संभावमितव्येति ॥ 2. 8.9 निपुणिके विज्ञापय तां। अवश्यं ते सेवितमर्यपुत्रो ज्ञास्यतीति ॥ 2 10. अनुगृहीता- स्मि ॥ 2. 18. भगवति न युक्तमसान्यरित्यक्तुं ॥ 2. 17. आज्ञाप- यावार्यपुत्रः । भूयोऽपि ते किं प्रियमुपचरिणामि ॥

·Anmerkungen.

·S 3 Str la Calc DKT ekaçıarye---phale - Hab pranaya st pranata AB yat st yah 1 -b Hab yas parastad 1 - 0 C sarsam st býtsoam der aa-d B) nas at vas der aa vergl die Eingangsgebete in Çak und Urv , wo ebenfalls as 25 Dom nandyante in Cale ist es eingeklammert als per lectio Z 6 Cale D schalten nach sutradh ein alam ativistarepa s Vorrede Z 9-10 D ablubitalı sma (so) pº K Fidvatparishada AB Calc. CDET çrikalıdo, HabBb Kom çri D vastu fehlt, vor dem C en unleserliches Wort einschiebt In CDEK Calc Bb fehlt nava vor vasanta ona bezeichnet wie 32 10 den Anfang des Frühlings 2 12-14 D patholayaças im ABHbCalc dharaka (19 B mit übergeschriebenem bhasaka) Ha EK bbáca Bb bhasakavi, CT bhasnka - E saumallakavipo, Ha szumillakarnap, C saukakatioullakaviputripam ABCalcibt wie wir Dom bbasa oder bhasal a und liest saumn dak dinam Bb blinsabay19rumillakasimiçridinam Kitayaenır bemerkt blagalı kariputras saumillaka ti prabtanah kasayah -- Dulaugby? st atkramga. – DF om kaldasanya D kriş vyam bath u bihum parishadah, F krigsyam parishadah C bulido kstau pareha lah buto b bumº K kriyayan hatham ba Thothu katham parishada bahum Ha kriyas am bahum inalı A BUCilc. Sic Part had zh ergiebt sich als späterer Zusatz der ADbCalch i ekannt, wenn auch der Sinn nar sein kann, dagº dem nocli unberühmten Dichter die Chre der Gegenwirt Geo Aufführung seines Fretlingesushes zu Theil ward und dass das anwesende 7u schauerpublit um das Stick seiner {ufmerksamkeit würdigte Z 15 D und Calc. r I rieka,unyam humº, S4 Str 1 sacht die Wahl eines neuen Dicbters zu rechtfertigen Denn ·122 Anmerkungen (S 5) nicht jede Dichtong ses schon darum gut, weil sie alt, noch umge kehrt schlecht (avadyam Gl nindyam) bloss weil sie neu d das Werk eines jungen noch onbehannten Dichters sei Z 5 aryamıçrus bezeichnet im Dramt immer das rornehme Publicum Sinn das Publicum ist der Richter (pramuņam), nimlich ob dis Stick gut oder schlecht ist Z 6 feblt in D Str 3 parijano Syam west hin auf die schon auftretende Zofe Z 9 AB schreiben immer nihkranta 13 ich hiermit ein für alle Val bemerke S 5 Z 2-5 Chle D bakulavalika st cet In B zu ceti die Glosse bihul vvalik na - Hab deie - D fugt nach dhırınıe ungel urig die In rede brkulavalike ein da sie jn nach D selber spricht - Hab risch lich acırapru. D airavipro Cric acirobanıdı chaliai manattraanture mit der v I ubadesaggahane (Z 17) Cantarena rattarian pucho ubadesaggahane hırsı milº D nami nattantarenım (s0) k drsi – E acırapp wattovadesaam a chº, Bb airappiuttovadesam — andarena k anantos sm (o) und upadesaam calium = calikam) Tarappauttopa desam caliam nima nadaan anderen, kid si El erısı Calc kirisi m lavie tti nattaº Bb schreibt caltam calitam 18 18 Calc übersetzt wie B chalıkam Ha chalitam K calılım HaCDCale f gen yor kirisi ein uvadesaggahane das in ABHbBbE mit Recht fehlt In B wir1 oppauttoro ibersetzt durch prynktopo in IaBbK durch pratitap karisi in D ist falsch E herisi nach gut s L298 inst prur P 110 unten zu 44 18 19 47 3 Merke folgende Formen 2ml arist Mal 99 12 tirisa annar sa Vikr 5 19 tadısa jadisa Viir 52 7 juriša tirisa Val 64 kıdısa kırisa ab 17 und herisa und Vikr 50, 6) dısı und irisa Mal 6 1 Vihr 41 13 d. () Mal 47, 3 DF, ed sa Ratn 81 4 erisa Var I 19 Mal 47 3 E carisa Val 6 IL etaris Mai 47 3 Bb – ta jail ist zu schreiben wenn beide unmittelbar zu sammen stehen sobald sie aber durch ein anderes Wort getrennt ser den so schreibe dava z B ti parides issam dava 31, 17 ta citto pu dlv Ratn 37 11 ta tumam pi dira Vikr 15 9 10 tt auj i ahi dira ib " 9 10 ta nam po du 1b 39 5 Geht eine andere Torm des Demon strati73 vorher, so schreibe ebenfalls darr zB tim dara Val 23 14 Am Anfange des Satzes schreibe tu sobald es weder buffordert (2 pe ), noch den Fntschluss ausdruckt (1 ps ) vergi Val 31 10 & k 89 23 - H1b CT om t1 h ta dara 1 darn Bb tarz, CI Jara tu jasa oder bloss jara ber allein richtig C gach im BbK ·(S. 5.) Vishkambhaba. 123 gichcbem, die an 110 Wir Die 1 sgluf mbi und 1 plr auf mha mielt nuzazweifeln & Lassen 1 1 p 336 vergl karembi 37, 16 gacha mby Vikr 6, 14 18, 13, 46, 13 13 12 Mal 30, 12 32, 13 karemba Vikr 6, 15 10, 15 homh Vikr 36, 12 17 Dagegen sind die l'ormen auf mm und inma zn serwerfen z B mivedamamı Mal 10, 15 Bb cd b grchum Vul 5, 5 Bb cud bde honma Mal 10, 15 Bb od 5 gacharami Mal 69, G Bb 2.5 Dit niebkramati 2 6 ABHACBb om tatah C liest pravishta, D apara cetika, Bb para cetyabharinahasti In B zu ceti die Glosse kaumudıkı nama 278 CT any im drshtra -- BLK filschlich Lomudie - Ha om Ludo und liest adhırada Tom de und I kudo danı, Calc Ko danım ABHabOT samivenas, Calc C $amje bi, Bb samirevi E smivena 111 K gimipena vi – Ha adikkamıntı, die aa. adikkam, T adikkamundi apı hat sich vollstandig nur als I'ragewort am Anfange des Satzes erhalten, sonst fallt das anlautende a überall ab, daher mama 1}, samrenavı und dergl zu verwerfen 7 9.-11 Dr schreiben vaulavalia, dhe aa baulo, Bb adg sogar babulo T liest den voc vaulavalie und hernach edam devre und K imam do, DE dam do die aa wie wir - Ha sippisaládo, E dittographisch $1 ppisalasaasado di dorpelte Lesung sippisalndo und sipptsaasado Ha namamuddas, Dvaamuddao obne angaliaam AB pibhbhala ant (=mbhálayantı C nughalaantı Ab ungewiss ob nibbh oder mujho, Calc nibhal, KaBbDL wie wir bhalay und dhyalay zwer unregel massige Bildungen des caus wie palayatı st payayatı, um Sanskrit vnbekannt, finden sich ebenso wenig bei den Prakritgrammatikern Varar, kramad and Hemac Ha ubersetzt wirdhyayantı K pidhy Z 12-14 CD saccai obne de Domimina - T kılana et kırana der aa - Daggahatthapa To BBCD fügen padıbhadı T padibhai binzu, was wegen des voraufgehenden via upothug wenn auch erlaubt thane 40, 13 42, 21 atthane 67 9 sthane Str 49 79 19 asthane 67, 4 Wenn sich auch sthane ursprunglich auf Ort and Zen bezog, so bat es doch die Bedeutung am rechten Orte oder zur rechten Zeit im Drama mcht mehr sondern bedeutet mit Recht mit Grand (- Gl yuktam) und astbane ohne Grund Ursache mit Unrecht Vebergetze mit Recht haftet dein Bliek daran namlich an der Ringe, genau entsprechend dem }orhergehenden dharada und najbaanti Z 15 Csabı kabım ettha po. Ha pattbida ohne si Z 16 17 Idee, D devie cea (80), K devie et ra - Dom ajjaganada- ·124 Anmerkungen (S 6.) eam Ha DT kıdısı, kirası, die na kırısı Bb ordnet kirisi ma luvietty puchchidum, T kıdısı malay, th pucudum (so) yo S. 6 2 1 2 Com snh DK disena, CBb 1d18111, r carisavve, Tirsa Comhida Fi kalam daftha kila sa lhanna, Ia kira bt haham D esa kadbam bhe dittha, T dithtlikin sa blº, K su kabam bhº diº Z3 H. 1, D ah, in T fehlts Bb passamgado, D pisaprdo Z 5-7 ABD sunndu, T nam sunahı - D ckastim diahe cittaso T jlTa cittaso ABDCBDT on jada, IſabCalcc haben es D nur le ham, Classt cittalebam ganz aus E cittarrassa stairiassa AB Ha puloanti, Hb pulaantı, Calc. prloantı, Davaloeati, Coloantı verg! Var VIII, 66 pulgas, Kraunad 14 punai, Hemac IV, 181 puloei pulaer, cd b pulaai Die prafixe apa und ava lauten beide im Prakrit ava oder verkurzt va oder endlich zusammengepresst o z B avaloanta Vikr 23, 13 av. loebi das 31, 9 valaggai (avalagati) Hemac IV, 206 olaggantı Mal 39, 14 osara — apasara Vikr 10 12 samosarta — samaprsrtya Mal 73, 4 ovaria = apavarya Çak 88, 4 ovaggia apavalguta Vikr 65 Dagegen lautet pra immer pr z B prsarantı Mal 39, 14 K pavatta ntı Mal 40 11 Die Lesung der Calc paloantı falsch da es kein pra lok giebt nad walok nie palok werden kann Ebenso unrichtig sind unten 39, 14 osarantı ABHa vasarantı T und osaranti Calc, die an geblich prasar sein sollen - BMT ciththai Bb tassim antare, T tahim andarena, Ha C dafur tada E dara, D tasmim om natarc – E bhafta vi uvo, K bhatta a uvo - Cuvattbio, Tuvaththio Z 9-11 Dtado upo easanovo, CBb1 ekasnopo Casannacarinim T ocalınım D asannam a dariam, K asannadariam, Bb asannaaram tam, E asannadaram, ABHabCalc 1annaparıralam Die Verdei bniss der Stelle leuchtet ein, denn eine Dienerin nahe der Konigin mtten unter der Dienerschaft enthalt einen Widerspruch ásanna scheint aus der folgenden Zeile hicher gerathen zu sein und he denkt man, dass der Kong von der Schonheit eines Madchens im Kreise der Dienerschaft der Konigin uberrascht wird so kann nur da riam mit DK (ohne asanna) einen klaren Sinn geben 4 12 Hab kim ti, A ki ti (80) BCDE ki tti Calc K kim tti, Bb kim 718, r kabam via 2 13 14 Hab aparuuvi, avuruvva, Bb purvaruri (apurvarlipa) ABCCalc hl wie wir Hemac IV 270 uberliefert apuvva und apuravi Die in Hab C aus einander gezogene i orm puruı & bietet auch Misch 39, 23 Was die Bedeutung im Drama and trifft, so heisst es im lo.

·(87) Vishkambhaka 125 benden Sinne herrlich, unvergleichlich (GI atala) 77, 6 (verglapursavasta ein unvergluchliches Stuck Ratu 2 19), im tadelude Sinne unerhört, ungebührlich, unschicklich wie66,17 Z 15 DT schicken nam vorauf - BUCKT Oyisesesu, Dovisegesum ABIIabCalc Ovisese, aber E oyiseso evra aare po karedi, BbT adaro po kare BabCalc E karedi, ACDK karodi Der Forderung Haag s, dass hier der Flural visesegu zu setzen, kann ich mich nicht anschliessen, da der Plural der Chrerbietung ber diesem allgemeinen Ausspruche keine Anwendung Andet auch treffen wir den sgl Str 6 30, 2 Die Lesung in E entspricht mehr unserer Ausdrucksweise, denn die Beachtung ist das Bewirkte, die Folge inan denke sich etwa auf ausgezeichneter Schonheit fasst Beachtung 2 17-19 In D fehlt tudo bus pautto, in C tado und deyım, in K paatto (so 1 st pautta - Bb puno puno, T una puno, K nur puno et puno - ABHab wadhirida, HbCalc CERT nyabiriao, K ohiria Habb anuvandho, die aa wie wir K puno anubo sankido ohne pautto - Ha vasulachida (80) Ha acakkhidam, BUT acakhkho – Statt a lesen HuCT autta, Bb aiutta in C fehlt esu In H wird autta glossırt bhaginspatir al utta ityamarh (I, 1 7 12 wo aber abaka), also Gemahl der Schwester Schwager Bbf hat die Glosse avutto bhagınıpatih und vorber vasulaxmih devyah kanyası Vasulaxm ist demnach d e jungere Schwester der Longin sie bedient sich des allgemeinen Titels arya, syomit man überhaupt altere Personen von Rang anredet Z 20 ABIIa I om edam ABHabE ebhaassa dica1 abhayassi C do st tado BbT tado varam, Kado parum 7 22 23 T om kip innem - Cordnet siviso malo gampadım BLT smo Saviso malo - bepidhado, Deparado T fügt devie nach rak hinzu 11 S 7. 71 ?, Bb appaņo aber hernach Z 5 attajam ABKT anuciththu und K setzt es hinter nioam Sinn geh an deine Geschofte g zu 21 7 71, 11 - IBC aliam Duangta5an, T alam deve mig usa Qaram, rro eo no -- HICDb fügen nach Dallo hizo ay ganadaso, was en behrlich du ir scl on 5 4 16 genannt worden die Zuschauer * 199611 al o wen sie meint und sich selbat bracht sie den Namen dt $41), den sit honumen sieht richt zu neplien Cohkunu il, Bluhkamadı, T lihkanal, D Diggli (40) st migga chadı der ar - BUILCalc. dara dic aa jara : tu 5,4 ·126 Anmerkungen (S 7) Z 14 DT upagamy? Z 7 T tatah pravitati Z 8 9 BUCT om pi - sarvah verhult sich zu sarvo spi wie jeder zu jedweder -D asmakam eva nº, oni mithya, punar asmın nitye mio, om prati Bb na punar tu, T na putiar mama ne Nach kamam finden wir in den Dramen unseres Dichters nur eine Aducrsativpartikel als kamam tathapı Çak 60 17 63 18 kamım tu Çak 33, 16 17 17 18 72 16 kamam na tu oder na ca Çal 21 4 ha mim punar Vikr 82 16 Çak 10 6 - daber na punar tu der Bb za verwerfen s Hrag zu dieser Stelle DE om mithya HabBu schreiben mitbyagauravim in eins D yatah Etatha hı HabCalc kutah 1 ta tba b) BVCD om tatba hi In der That ist eins von beiden uber flüssig Str 4a Ha animantı – b Hab umakarao vergl kantasar ıçrideho Str 1 d D rucer Janasya Hab rahudha Tyndemi Z 16 17 HabCalc ajjam st ya der ua D pucchu ABHAKT nu dikilesed Hb nadıkılıssedi natiklechy at Bb nadıhılısedi Culc na adıkılıssadı natıklıçyatı) Doggahanena adıkılımdı va na vo sissa male (vergi Çak So, 14 kilammadi ud v 1) C kilammid: hat kalammadi klamyatı), Hemac II 106 kılammai Eggabano kim kilesed. malavia ttr C malayıt ohne tti Beispiele der Verschmelzung des proklıtıschen na mit folgendem a sind ausser unserer Stelle noch nadiparikkıdavesa 35 1 nalukkbed im 86 8 narul adı 33 1 8 zn Vikr S 193 ber na annesiadı 40, 10 Vo hangt ab von sissa ,lasst fragen, ob euere Schulerın nicht zu viel Noth bat im Erfassen des Unterrichts d i ob ihr der Unterricht mocht zu schwer fallıim genauen Anschluss an die Worte Gandasa s Wir treffen bald vo $1$$a bald de $1$$a hier und 8 2 14 spricht die Zofe zu den hohern sanskritredenden Gandasa vo si$97, aber 17,5 26, 6 spricht die Konigin zu dem niedrigern Gunadasa de Ibenso redet Yajnasepa den Konig Agnimitra mit vas an 9 10, dieser aber jenen schlechtweg mit bhavat Z 18 19 Bb vibhavy atam st vijnapy atam DJpy atm (80) dº parama mpuniko (80) medho Str 5a D vises! qvishaye bhe om mayı с priyogasimaye - D tat tat prayogabaran at Cine Randbe merkung in Ha erklart bh tvikam durch bh * * sbhinayas tusyedam bhavikam also Pantomimisches, Pintomine vg! bi 11 in derselben Bedeutung Str 10 und 30 viçest akaranat wird in Blla glossırt viel er karu it,das Bessermachen Mitlan besagen dic Verse galles Pantomimische was von mir ihr gezeigt wird im Be- Bissa ·(S 8) Vishhambhaka. 127 sie S 8. Z 1-3 D scluckt dhithua sorauf, das in allen an fehlt ABIIabCr adik Lamantim ir undim, 1bCalc. ndihhamıntım ($0) irare, Tadıkhamundi (60) irº, D ndıkkantım via malunim (so) k ndikhaptam ir d i ati kr intim iro Die Ausdruchsweise der Idschr durchrus schreſend jr zweideutig Liest man mit der Vehrzahl der Hdschr adik amantim, so muss man nut 1) minum einsetzen, behalt man irisalim bct, so giebt nur adik Aantım mt Kernen unzweideangen Sinn Ich echie schon die Irratı ausgestochen nimlich von der Valarıka“ apnicht der Viduschka für sich in Folge des grossen Lobes, das Ganadan seper Schülern spendet Z 2 Ddini und yasmim st josim Bekanntlich wird jana hanfig verwandt die erste und drtte Person ohne Unterschied des Geschlechts zu umschreiben 1) jann mit tat etat bezeichnet die 3 Person 7 B 50 jino diese (Valarcha) 6 3 tumun jane mit hr (Urvacı) Vihr 30 sgt S 18əf Auch ohne jann wird durch das pron nasc geradezu ein weibliches Wesen im Prakrit bezeichnet - innsein Tikr 4) I bezeichnet die Koniga 1981 22 canlız bu se auf sie (W) Vil 70 ) taarim (lem) sahilaso Val 30, 3 serliebt in je (Val) Ja es wird diese nimliche Form der Pron unmittelbar mit einem fem verbunden wie imissim vediae Cath 13 edassim ocha le ib 24 1S Duan schliesst sich unser sist Jassim ”) jann mit dem hezeicboet die t ps sgl und plr beider Geschlechter 2 B jano syann ich masc 31 16 ayam jinzhich fem 57 16 nam jano wir (Vladchen) Çah 16 1 jam imam mich (fem) Val 37 3) Das nackte jana oine Pron bezeichnet immer nur Venschen Leute im allgemeinen 18 1 kann sich jana mcht speciell auf den Vidusbalı beziehen 50 janah Dies gebt 20cb aus der Lesang japag in D hersor 7 4 DT om bhadre - D eindsidbo - ABCalc. devyt HabBbET devy as to - DT ayatın st nitam der ag tadsıdhe glossırt B mala vikwidhaorm Ha malaykısadryin9m - patram bezeichnet hier und 19 10 eine Schauspielerin (wober ist der Kongin diese Schausprelerin zagefuhrt worden“) und dies um so mehr als gje bustang schon als die gelebs ge Schölerin des Vimen Ganadasa dargestellt ward and Z $ ge ze chnet wird als suppahiare jogga „geeignet zur Kunstausulang" und zwar speciell der Schauspielh unst Z G-9 E wa st atthi D dere erre sodara bbada (leiblicher Brader) HACK om vannavaro - ABD om so - AB antarapaladagge Hab ·128 Anmerkungen. (S. 8.) BHK antapáladº, CCalc. antabálado (doch C 9, 8 antarále), D antaratyado, T antaválado, E antarálado.—Bb mandáyiniđire (80), T nammadátile, Cantabáladuggapanmadátíre pare thº. E lasst nammadátíre aus und liesst dann ubatbávido. antarápala in AB, antabála in CCalc. sowie antarátyap in D und antavala in T weisen in ihrer Verderbniss alle hin auf die Lesung antarálade in E. antarála ist der unbewohnte und unbebaute Zwischenraum zwischen zwei Staaten, wodurch diese sich vor plötzlichen Ueberfüllen sichern wollten. Dasselbe geschah auch bei den Germanischen Völkern nach Caes B. G.VI, 23 civitatibus maxima laus est quam latissime circum ge vastatis finibus solitudines habere simul hoc se fore tutiores arbitrantur repentinae incursion18 timore sublato Die Stelle dieses wüsten Grenzstriches ersetzt hier die Narmadå antapáladurga wire cine Feste (erbaut etc.) für einen Grenzwächter statt dass unsere Lesung besagt „er ward über eine Grenzfestung gesetzt (als Komunandant) Ha om. sippábe und iair. AB sippadliáre joggadárietti bhania, T jam joggá dírín trí phania (so immer st bhan), D dárií sippalinrajogga tti bhania, om, devie und babinie. I iam joggi daria ttı babe, om. Jerie. In IIab Calc.BUC fehlt bhanin Z. 10. 11. DT åtmagatam, nusserdem fügt D hinzu astu rá, ákrtio, ABCalc. 1IaLD ákstisiçeshapr, Bb ahrtipro, E Aktuviçeshad cnim, CT wie wir. Dopratyay ád ereyam anúnavastuka sambháry ate. vastu bezeichnet nicht bloss ein todtes Ding, sondern auch ein lebendiges Wesen, z. Ib. darçanıyam sastu dareizende fesen (Cakuilinli) Çák. 25, 1 vgl. Vakr S. 166 Noch deutlıclier tritt dicsc Belutung in der weiblichen l'orm sastuks bersor, dns glandezu cin Midchen Lezeichnet. anúnarastuhx erklárt Knj. anupam nonalpam vacuuta- Vastuisitam yat si tathoktá d. i. ein Mädchien von Sonnehmen Wint. Die Schönhut allein macht aber keine atrunavastuli, ey must noch ein ſeines Benehmen (rinaya) linzukommen, ehe hat auf eine hohe Cic. burt schlicosea hann Dre aber auf ihre hohe Geburt angespielt wird, zeigt auch der Andruck shijunnsauni milavinir 61, 5. 7. 13. V lho maya bi je blizam, T the farratha mayayo bharithryn, lib maya bhadre majapi bhasitasyam qanch icla verile ein angesteuer Mann werden. Zur Construction vgl zu Vikr. 3, 'Stif. Sir, ca. CDMT puhan) astar, AlifiabCalc.ti riem, - D muktathirain. 2. I. DIUT aka th. Alja, AC om. kija, Cuni. Járim, llald láni Auf dinin liegt der Nachdruck, weil es in der folgenden Zeile romaneat lit di berorgelinen vind, 2. 15–17. CUT pañcaligatlanayam, Il pancangan al All Cate laul ·(S 9) Vishhambhaka 129 Wie Yir - Ha uddıçya ~ Bb om maja - Tabbibitaisha dirgho HADET viçrauyatam & Vikr S 334 Mal 27, 16 - ABD ogasåxam gº, Bb ogavakagata gravatam E dirglikayalokanaya garo Z 18 19 C tena hi puno ano - Hab om de -Djara a tissá aj jassa vedane uchvaham (80) vadbemi (80) HabDT ajassa parie T accábam se ro, E achaham Bb uchcháham ABBb vadhdbemi Hab Taththemi Merke die anfallend junge Form tussa 10 D Die Stamme ka ta ya verdunnen ihr a zu 1 (worin schon das Sanskrit in kim voraufgeht) und bilden daraus Caeus vorzugsweise den geneg] 192 ,waren?" 44, 19 Mých 95 18 und sonst k sa mit kurzem der Bb 44 19 ist zu verwerfen Ueber 31838 ond jissa, tissa and ti898 & Hemac MI 61. 143a ersetzt bier se im Sinne von tasyas, Z 20 BODT svagrham Hab svagehe Z 22 AB om iti 2 23 Unterschrift in BCalc HLEKT misrwshkambhakah HaBbD om miçra C pravecakah vg! Vikr $ 369 f Prab Scholl S 17 29 54 76 190 Kat m çravishkambbakam pamarthoparenakam prastauti Das personliche Schmuckwort Diçra hat bier nichts zu schaffen im Vebrigen bestatigt Katayasema merne Vikr a a 0 ausgesprochene Ansicht uber Pravecaka und Vishka bhaka na S 9 Z 1 D tatah praviçatı lekhabastenaçyasyamano raja, om ekantao mantri- Bb ekantasthapario sonst ve wr Z 2 D lekhyam amatyam vil. Tavalokya ABHab E várbataka Bb vahatava K vahata D vahaka, CET vabataka - BØDK prapa dyate - Ha glossırt kım kartum icbatı ,was hat er vor was plant er ?" Kat glossırt kim karyam manjate , Forauf sinnt er?" 2 3 D vardarbho yajaasenah Z 4 T O deva Z 5 HabCalc Bb deçam TI kh tan deçam ABCE nirdeçam D sam debam K samdeçann und gloss it es sard sbtartham - HabCDTBOK çrotum st jnatum der aa Z 6 AD om idadim in B erst von 2 Hand am Rande binzugefugt ET schieben vacayatı als scen Bemerkung vor puy ein Z 7 C pratiçrtasambandhah saseno mamop' E ordnet kumaro madha Vaseno bharatah pro Z 8 D mamopantım DET agaccbann Cupagacbang Bb upagach chaon ABHabCalc upasu pinn - antarale st antara ( 8 7) AB tvadıyenitarápale yon 2 Hand corrigirt wie bei uns 9 ·130 Anmerkungen. (S. 9.) 29. Tom. sakalatra, D sakalatrah sasodaryyo. HaCDK moktavya, A mocitavya, BHbCalc BbET mocitavya vgl lambhidavva und lambuaidavva 41, 2. anubhodayva und anubhavidarva 41, 67 2. 10. HaC tan na vo vido, Devam na vo na vid, ABHbCalc Bb wie wir. - DT om. yat. D tulya by abhi bhúmihareslu, Ha ganeshu rubeshu (?), Tom, bhúmıdhareshu. – HaD prarfitih. Z. 11. Dom, atra AB sodari, Calc Hb sodará, CBbKT sodaryả, DE sodaryah - AB maháharaviplave, HabCalc BHCL grahanayiplave, D ganaviplave, T grahanásamplave Z. 12. D nashtáh, E vinashtah. – BbDT prayatishye. E athavá sarvathaiva, BbD athasaçyam. ABHab schreiben athavá a obne Lesezeichen, Tom eva Z. 13. HaCDET om. maya CK mocitavyah, die aa. mocayitavyah, maya pújyena mocayitavyaḥ d. i es kann von deiner Hoheit (pujyena) bewirkt werden, dass Mádhavasena von mir (maya) frei gelassen wird. athavá nimmt in ABHab nicht Theil am Sandhi, ohne dass sie ein Lesezeichen setzen Was seine Bedeutung anbetrifft, so enthalt es keine Widerlegung, sondern nur cine Beschrankung=doch wenigstens, aber doch oder hingegen, dagegen Str. 78. ABHU áryam gº mao, Cale, áry agacivam mu gegen das Metrum. HaBb mauryasaco vimuñcati CE mauryam sd mu", D çauryyasaco rimuo, T maudgilasaca vimuº, – D samyatam na cainam, T sam. jaminam mama çyálam.-, D api bandly at saty a iti, auch BUT fügen iti nach sadya hinzu, als ob's Prosa wäre Kátayarema faget maury nsacira als Tigennamen wieD]3bIln, während ABHOCalc. dem widersprechen. Hören wir die Scholien der Calc.: yndi púyo bhuinn sanıyatam italspurbam bhavatngnimitrena baddlion dryyasacıram sreshthamatyam mania cyálain ipuncati tadá nádbasasenam Any aliam Landhanat sadyo moktá mocanakartta spám ity artial.. Zunächst wird nian Maurynminister als Figennamen höchst seltsam finden. Im ganzen Drama geslieht der Maurya keine Erwähnung und ohne Zweifel haben wir es mit einer gelelirt sein sollenden Deutung zu thun, die dadurch hinfallig wird, dass der sogenannte Maury aminister" jn grade der Minister des Yajñasena ist und 81, 83 echtechtwe yajinsenaçjála genannt wird. Er ist also jajñasenasacisa wie 79, 15 Sum mati medhasasenas acis a genannt wird Der Minister den Yngiasi in wird nicht mit Samen genannt, sondern nur seine hohe Stelle und sor. nehme Verwandtechaft mit dem l'araten yon Vidarbha, disaen Gattin seine Schwester ist Die fürdliches Ildchr. legen mit Recht aryam mº, das doy Calc. Scholiast sortre mich erklärt. Im Monds der Vidarllia- ·(S 10) Vishkambhaka 131 * fürsten gewinnt der Ausdruck arya an Bedeatung „meinen hohen Minister oder vornehmsten Rath Trotz der Schwagerschaft ist er kein selbständiger Dgoust, sondern nur erster Rath und Dienstmann des Yuñasena Ž 16 Tom Thay D muyyapı AHb vyaharatyø, HaCalcBbCD wie wir Z 17 la T eodigt die Rede des Königs mit anatmajnah, dann spricht der Minister Vahatikah, prakrty. bis einschliesslich adarbhah and dann wieder der Köng bis ajnapaya - BBCDT pratbulacarı, Tocari ca, ABHabCalc ekan ca Ha on me S 10 Z 1 ABHb ghatīvyapaxe Ha yotavyapaxasthº, Calc T yatavyapaxe ABC parvam samkalpitam unmº, Hi parvasankalpitasthº anmº, HICBb purvasamkalpitam unmº, E purvasankalpitasyonmulo Calc Wie wir - I pramukhadandaco, D pramakham sajtcakram In Ha wird dandıcakram glossırt durch senasamubam es ist also kein Strafbeer, sondern ein Heerestbes) überhaupt De Ausdrücke dandacakram, dandanka (Str 78), senacahram, rajacakram bedeuten alle daggelbe vgl auch vaadanda Siegesheer 71, 6 Bb purvasarnkalpita di fruher beschlossen“ kaon sich füglich nur auf den Zweck des Krieges, auf die Verdichtung des Feindes bezichen tind darom die Lesung der Calc. allen andern vorzuziehen anapay c accps und dat abstrybefiehl dem Ileere die früher beschlossene Augrottang des – 24 Com athara Z 5 D drshtam eraba and fügt hinzu oktam hi, wofür BbT kutah Str Sa IIab prakstishu ruilha® gegen Sinn und Versmass-01Bllab Calc eamropana", CDCBIT Bamrobina. Unter dem Feinde dessen TIerrschaft erst seit kurzem besteht und in den llerzen der Unterthanen noch nicht fest wurzeit, 10t lajnacena za verstehen der beim Tode deg Olems sich der llerrachaft a Vidarbla bemiclitigt kat Jlerrschalt gleicht einem Baume, der nach dem ersetzen (eainropana) desselben auf einen anden Boden noch keine neden Vorzeln getneben hat Ueber gokara, yokt, varam und as colin = Infin pass a za Tik S 227 217 7 8 9 Danathan idam eri tantra. Tardtam mantraracanam nimittam upadara, T idam eradaya nim – Deenacakram Teens Van Jüll och arili taptrp imperatirisch zu facten mit verstandenen bharata ( 8 al suho etc ut rude Image) 1 19e solche Arslastung des imperativa reretūszt gegen die Granmatik oder w14 bser dasselline Seine junge ·132 Anmerkungen (S 10 ) gegen ein logisches Denken Bekanntlich wird die sogenannte Copula oder das formale Band zwischen Subject und Prädicat haufig weg gelassen. Wenn dies auch in den l'ormen des Indicatiys zulassig 80 müssen wir doch diese Freiheit in den bedingten Sprachformen zurück weisen, denn ein bhavatu, syat ist nicht mehr nackte Copula, es fügt dieser vielmehr etwas Neves hinzu, eine besondere Forbung der Aus sage, als da ist Wunsch, Befehl, Bedingung, Moglichkeit und mit der Weglassung wurde auch diese Furbung der Auggage schwinden, also 2 Dinge auf einmal, nicht bloss das formale Band zwischen Subject und Aussage, sondern auch die besondere bedingte Art dieses Bezoges, also ein Theil der Aussage des logischen Gedankens selbst Ausrufe, Zurufe, Anrufe, Grūsse, Befehle, Wünsche us w werden haufig in elliptischer Form ausgedrückt, auf die daher die Gesetze des aus gebildeten Satzes keine Anwendung finden Za disbțya, svasti, sragstam, aviha, accaryam, kashtam erganzt man eben so wenig etwas wie bei „Glück auf Guten Morgen u dg!“ Bei Prohibitivpartikela steckt der modus schon in diesen 2 B ma tavat, ma maivam nicht doch! tantrako bezieht sich auf die in Str 8 ausgesprochene allgemeine Walr heit samudyojyatám erklart Kat durch pravartyatam di werde an getrieben zum Handela Z 11 DT parijanac ca di verbinden unmittelbar mit nisbkrantah Die Dienerschaft umsteht den König zu beiden Seiten nach der Ordnung ihrer dienstlichen Obliegenheiten vgl vibhavatas 21, 1 Z 13-16 Dam vidushakah BbT tattahoda, D tatthabhavada, die aa tattabhº, in fehlt s E vaasgena för ranna - T cindebi - Ejaha alle aa Jala D me cittadıtthapadıkıdı, T jadichchiam diththapº, Calc jadicchádiſtapo, E jadıtthaditthapo - HabCDT padikıdı (so), C pakıdı (d i prakrti) Z 15 D bhodi tti, ABHabCalc. E hoda thi, Bb bhavetti, T bhaveitt BBCD mae vi taha kidam, om tam T mae cindidam taha kıdam a, ABHabCalc taba ko (so lies) H K dáva Z 16 A BHab Bb om it Z 17 18 T ayam api (so) aparah - Dom apasthitah und liegt agma kam karyantarasaciva Minister fur die Mussestanden, in denen der König frei ist von Regierungsgeschaften Z 19 AB batthadu ofter b mit 7 12 ABHab verwechselt, eben so eth und ddb Die Phrase entspricht unserm Gluckauf! Z 20 D die scen Bem fehlt und liest ita agamyatam S 11 Z i Dopáyadarçade (ohne apeya) HaBDCEKT opeyopayadº, ABHbCal ·(S. 11 ) Vishkambhaka. 133 wie wir ayatı, dem RO C vyayrtam, Hab vyapertam di Doppelschreibung vyaprtam and varrtam So auch Str 346 39d Katajarema erklärt upeyopaj adarcane npeyasya sadhyasya malavikásaxaddarçanasya upayadarçane sadhanajłane te prajnacaxuh pratibhadrshtih / Wir entscherden uns für apayopeya und rerwerfen sount upefa als part fut pass sadhya efficiendus, fassen upeya vielmehr als Substantiv upaya und upeya stammen beide von 7 und zwar legt dem upaya die Farm ugeya eine Form aiyatı (d i lyst y) zum Grunde Die Antwort des Vidushaka pacasıddhım verlangt fur upeya eine dem erddhi entgegengesetzte Bedeutung der Ausführung eines Planes steht gegenuber der Ertwurf desselben Dafür leset wir 32, 6 in HaT uva ovakkbero, in k blogs upakkhevo, welches Kat erklart kopatopayakalpanan das Schmieden, Entwerfen eines listigea Plaz s Unser u peya entspricht deni upaxepa, berde Ausdrucke upayapeya und upayopexa decken sich Der Sion der spitzfindigen Einklerdung lauft auf die einfache Frage hinaus hast du schon emen Plaz ersounen, catworfen?" Dem schliesst sich nun die prahlerische Erwiederung des Vid genau Die Frage des Kongs bezieht sich auf den dem Vid gegebenen Auftrag cintehı dava uviam 10, 13 14 qersione einen Plan", was offenbar unsere Deutung stützt und zwar soll Vid einen Plan ersinnen, wie der Konig die nur zufalhig im Bilde gesehene Malavika nun in Worklichkeit zu sehen bekomme Z 2 D bho payojanasıddhım (80) pe prayoga entspricht dem vorhergehenden upaya = Plan Z 3 D hat die scen Bem sabarsbarn, zwar passend, doch fehlt ee in allen ubrigen Hdschr Z4 D karne tind yia feblen - HaD evam ityar C via fehlt. E ev vain eva, Bb evap via Die scen Benityayo fehlt in B and Bb Z 5 6 D sadhu v sådhu, om nipº apakrº und danın C gipunatta rain (?) - C duradbigata - Ha vayam tvam aço, Calc vayam tvaço, in den aa fehlt tram resp tva T açansamah, om kutah 1 idanım gehört zam Folgenden jetzt d i nach einem so geschickten Anfange - vayam aço hoffen wir nāmlich paoagiddhım das Gelingen des Planes, tvam daher nicht passend Str. 9a Hab saprativandham BbKT artharp sapratıbe (karyam fehlt) AB apigantum st adhige der aa Lies Babayayan st mab d'Alle odd sacarur api und gut , trotz der Augen sieht man doch nichts in der Finsternig ohne Leachte", sprichwörtlieb Z 9 10 DT baby febit - Ha eranagar, T on era, E om arayor (eradhars), D áraşor adharabhiryakur bhe ·134 Anmerkungen (S 11 ) - BBC Z 11 12 ABCHa om akarnya -- E tvatsunıtanº (wo sumtam = 811- niti) Bb tvann tips om idam D ordnet pusl pam idam udbho Z 13 HaEK damsiadı, D airena pekkhissadı (80) die aa dekkhissası C dekkhası T dabkhıssası (so immer in KT, die dekkb) Z 14 D praviçya -T kancukiyah und so fort Z 15 12 1 3 14 Z 15 16 Tom deva - BbDT om iti das aber nothwendig da der Kammerer sich eines fremden Auftrags entled gt Str 10a AB ganadásau ubha DT odasau || ubhº HabBbT bel ar deln und zahlen das Folgende als Vers D ubhav api pavacaryyau DT ayodyatau ABHab jayeshipau Calc jayaishinau (801) b BbDT icchatah st udyatau der aa - Tvivadınau C viragari dinau (80) st çarırınau aller aa d i „wie zwei verkorperte Panto mimen“ vgl Str 5 bhavikam und Str 30 bhavo bbavam tudatı S 12 Z 4 BbOT haradattah D prathamah die aa ganadasah BbDT ava lokya. -- Bb fugt catha bt à nzu als Erole tagg zur folgenden Strophe Str 11a Hab na ca viparıcıto die aa wie wir Bb aganyaç st aratnyaç der aa - b Ha upası D upaiti – d D tatha ca st sa eva der aa Ueber doppelte Negation = nachdruckl cher Bejahung s Vikr S 261 Mal 83 96 Çak 10 Ferner uber Verdoppelung (navo navo) 8 Vikr S 306 f Z 9 BbCT ganadasah D dvit yah ahaha st malat khalu om tatha - BbT purushadh karam Str 12a Cepurushabh matapr. ABE •matah prº stomatapro der aa als Benwort zu dem in asmı steckenden aham simbasadantıkacara um den Thron sich bewegend" heisst der Kämmerer lva in d steht her seinem Begriffe voran wie ofter im Verse Z 14 C upagarpyatam ByCalcD apasarpatam (3 du imprt par) AB Habb upasarpetam (s du potent par) wie 77 11 T apasarpata bho Die Corrector apasarpatam rubrt woll daher dass man sarpeta in ſur 3 du Itm helt d es aber n cht gebraucbl ch ist Z 16 17 Dom svagº bhº - Dasanam tatrabhoom tavad Z 18 upav çatah 7 19 20 HaE ç xopadeçako - Daryabhyám st acargº CD mamo pasti anam st atrope and D fugt noch kstar 1 inzu das in Ha ale Glosse am Rande bemerkt wird Bb ácaryayor spastha T sahapasth h S 13 CDBÚT lassen su Z 12 D mazá tárat gute For tirtha und xita ·(S. 12.) Vishkambhaka 135 2 weg, E nur vor çıxıta satirtha ist ein guter Lehrer wie kutirtha ein schlechter - T dattanıyogo semi C dattanırayogaç casni, D om as Di, Bb dattaprayogo ssm (om ca) ABCDHbCalc dery a devena ca, Ha om ca Bb setzt das Lesezeschen buntes asm), Calc, ein Komma nach devena, berdes falsch, weil asmi za parigrbitah gebort, nachdem Ich" ug w Z 3 Calc D vadham st drdham, Bb C om tatah kim Z 4 5 HaCD om wam, Bb om da D tulyo ssityadhie Z 5-8 D ayam me pro, BUCT eva mayi prº ABHa ETBo parivadaratah, D parivadaparıkarah, CHbCalc wie wir Tbhavatah D ta trabhavatah C mama casy & samyE om mama ca – BD om iti - Hab om tad vor atrabhavan D statt dessen tatrabbavaptam açu çastre HabBbCD çastre prayoge ca E atrabhavan man çastre prayoge ca AB we wir = D vimrçatu desah | deva eva - HaC viçeshatah D viçeshavit Bb praçdıkaç ca, schlecht „der Konig allein ist uns ein etusichtiger Schiedsrichter“ Es geht doch etwas zu weit bei einem Könige die theoretischen Kenntnisse in Tanz und Mimik vorauszusetzen er kann nur die prak tische Ausfuhrung beurtbeilen Die Prufung findet bernach auch nur in der Prax18 statt, darum verdient çastraprayoge in AB den Vorzug Z 8 E samahkham CE pa ņnadam 2 20 T deva prath Es bezieht sich auf den von Haradatta ausgesprochenen Gedanken Z 11 12 AB om tavat, Bb tishthatu tayat T atrabbasatı deri Alle cdd manyate, micbt manyeta wie man erwarten sollte Der Konig spricht im warnenden Tone Aehnlich das fut 20 $ - Bu tat ta syal - BoT kaaçıkya salie Kat tayyo yuktah yaralaro vita dah gl 9, 16 varaharatı, 15, 12 vyarabara Z 13 D bhanadı Z 14 T ubhau et scaryan Z 15 16 D schaltet die scen Bem ein kincabina vilokya stapam ro p für wie ofter auch in der nurdlichen Gruppe 2 17 T wieder kancukıyah und 80 bernach 2 18 D om derva Bb sahaparistajikaya derta saha punah prayçya. 7 19 DE bharaty au dafür Bb sogar des dhariņi Der hammerer richtet seine Worte an die Hauptperson, die Konigin und diese spricht daber sofort / 20 21 BD der st dharımı C samtanulio BUDT samirambhe D om ganada ngen a - DT kadusu Ila pekkl 10 dehkhast alle un pekklasi - трга ·136 Anmerkungen (S 14) S 14 2 1 2 T schickt deri vorauf - T 82 st za Bb na cr parajyate ke pacit ganº – ABHaCalc E prativadino, in AB corrigirt ven 2 ter Hand ov adına auch Hb Fadına CDT pratıdvandvino vgl Vihr 44 8 pari. bradı sacıdo uod Mal 22 6 7 padichandado hadi oder mit CD parılır adi Uebers ,,furchte nicht die Entmuthigung (ayasada) deiner Partei 4 2 3 4 ET om 11 - D taha v fehlt D tassa pauttanam (so) BOCE Be pabanattanam (d 1 pradhanatyam) T pahavaattanam, die aa pa buttanam (= prabhutvam) ABHbCalc CE ubaharadı Bb Charai Ha karodi jai vi eyvam wenn dem auch so ist so verleiht ihm doch (taba v) die Gunst (pangraha 25 5) des Kovigs das Cebergewicht Z 5 6 HaE adhırajnie st ayı roder aa - D atmano mabımınam ta vac antaya (obne bhayatı und pasy ») aoch tavat et ap), sonst wie wir HaBo apı tavac c, E setzt api hinter bbajanam Tayi raju çabdasya bhajo cintayatu tavad bhº Str 13a Bb bbaşvaratyam Bt bbásur der aa CDTBÜCalc Ebbanoh parigrabad analah ABHab wie wir Jene Lesung besagt das Feuer gewoont ausserordentlichen Glanz begunstigt von der Sonne wahrend die unsrige entsprechend dem candro Spider andern Halfte bhanuh als Subject nimmt die Sonne gewinnt hobern Glanz durch den Bestund des Tageslichts auch der Mond gewinnt Majestat (majestätischen Glanz) begunstigt von der Nacht di von der Helle der Nacht Ueber diese seltsame naturvidnige Vorstellung gl Pancat I Str 266 Vihr S 322 besonders Str 158 suryah srim ardhaynty agnum agnil sury'ın sratejisa Ragh IV 1 Z 9 10 ABHbCalc CE aviha Taviha 2 Ha avida 2 in D fehlt so Vikr S 208 Dem dort uber tidh und sid Gesagkten fuge lunza trtras ya cid tidud jena marma quo (telo) vrtrae ferut corpus Ry 1 61, 6 vitragya rueda mamma 1b III, 39 4 hpdayandh herzdurcbbohrend 1b I 21 8 marmasidh AV 11 10 26 çabdabłedia und çabdas edin Ber wort Arjutas nach dem Schall treffend" Davi uratthida pitbamaddıyam pandiakoski (80) purokaria. Alle codd schreiben pitham, Bb pithamadiam E akosiam - Bb poráka dua deui, T deri dbárını Veon aber ABHabCC Calc. nach voraufge I endem deri am Ende noch einmal tattabhod: dharıpı wiederholen 19t dies en uberflusager Zusatz pithamardikn uzeichtet einleil de der Nayiká falft il ren Geliebten zu erlangen III mit spielt ltd an 80 ·(S. 15.) Erster Akt 137 auf die Beschutzerrolle, die Parıvrajika zu Gaosten Malavika's spielt Bb zu 13, 12 S 120 Z 11 Ha evam brshtah yaisha T hat nur esha Str 14a DE yativeçaya C yativeshaya -- b C trayıva Figraharatı samº, auch Ha lässt era ans, ohne dass es wie C trayıva liest mangalálamkrta im gluckstrahlenden d iin reichem Putz, wahrend Parir in ein einfaches Bussergewand gekleidet ist Auch 67, 8 wird Kauçıkı genannt jadıvesadharım und doch sagt sie selbst 78, 21 kashaye grhite di rothes Ober und Untergewand, was noch kein Zeichen dass sie Buddbistın ist denn diese trägt nicht einfar bige Gewander sondern ein rothes und gelbes Gewand Das kasha yam vastram tragen Brabmansche Büsserinnen Sap 3 18 vgl kasbayavasana Nal 24, 9 Demnach mussen wir den Dual kasbaye von zwei gleichfarbigen Gewandern verstehen, der Stoff armlich, wahrend die Kopigin in drer kostbare verschiedenfarbige Gewander ge kleidet 18 Z 14 T upasrtya Z 15 ABCBÚT bhagavaty abhiº, trotzdem es Voc., die aa wie wir Str 15a D mabavançaprabhrvayoh E mabasaraprabhavayoh sadrçoh xam b C dháranıbho D dharitabhuta - çatam gamah Die Aus gaben und die meisten Hdschr schreiben çaracchatam aber Hab çara chiatam darin und bhutadhariņi , Erhalterin aller Wesen" stehen bier in Parallele bhut dhe 3st Berwort der Erde, die darum auch sarvasabr heisst Ihre Geduld wird gepriesen und dient dem Menschen zum Vorbilde sabishnutve dbarasamah Mab I 2812 Z 19 HAD devi st dharını D jayadu 2 S 15 Z 1 ABCalc sarve up, D sarsye up', Bb sarve yathocitam up Z 2 3 C om bbagavati - Dom atrabbavator - - EHbCalc paraspa ram, HaDUCT parasparena yı°, 1B parasparenabbisijne - ABHALE tatrabharaty? AB praçmkam padam – Bb puanasamgharsho jatah ! tad atrabhavatya, T jaapaamgharshaj jato risádah tad atrabhava - Dale odbyxanayam Da der Kung seine Worte direkt an die anwesende fromme Bügec rin Parur riclitet se jet thngaratza allein zuláesig und atrabhº BUT, noch Inebr tairable ABIIab zu verwerfen 7 45 Tom BASmitom - DE om alam apº D kım sati pº, ob wohl fragend 14t das Tragewort kın doch nicht notwendig der fra. gende Ion reicht abg CT pattane saty api grº ZG7 156CT minuam Levam JIAC ul arati 8, rorher - D 9 ·138 Anmerhungen. (S. 15.) abute (1) st. abam HAC opatıpay aram abam deri ca Topatinas anayor anıyogyay aham Z 8 9 Bb ubbau st acaryad - Bb bharati D madhye bhagavati sa kbalu gunadosban chetum (so) arbati 2 10 D om raja – Cridah st Vivo BbT vividavistu 2 11 12 D om deva, schreibt era fűr bi — Hab hye st v igro BUCT om va In BbT spricht der König die Worte hatham us w Z 13 14 Hab puchası, die aa pucchº resp pochchº - Oom tnda P tatreda am (so) na me ruccai T jadi mam puccası (80) edanam OK tada - Cjeva A om na | T roayı (sa), K roayadı = rocate Z 15 16 HaCom deri, Bb na mam ders—arbati, D deu semanasıdgens parıhhavanıyam mantom arhatı, ARHabCale E oxidyatrz , Cordy atah, Bb vidyatah, D vidyen* ABHb paribhuvam, H Calc CDEBb parı bhavanıyam, 'T paribaranıyam CD mantum arhnti, Calc Imm tum arbas), Bb anumantom arhat), Calc avagantom arbus, ABHabE wie wir vidyena vidyatas und vidyata stammen alle von udya n das Wissen, vidyata ist davon abgeleitetetes subst, abstr ,die Wissenschaft" Statt parıbhavam hatte ich mit der Mehrzahl der Hdschr paribhavaniyam nis schwierigere Lesart in den Text setzen sollen vgl raxanıyam = ra xana Mal 62, 15, s zu 65, 379, 12 Wörtlich lass mich nicht er fahren die Erniedrigang durch gleiche Wissenschaft d dadurch, dass du unser Wissen gleich setzest" Z 17 18 Hab bhodi st bho ABCale, in E fehlt 8 BUD statt dessen den, in C ist davon nur die Silbe v übrig Thodu bhnavadı ABHabEBb dekkhámo, T daklıhbamo, DCalc K pekhlamo - Auari bhagamvadam, BblibCalcuarambharisamvadam (= udarambhar140), Ha samrambhas, Bb urambhase = urbhr 13, C urattasamy idah (80), DEK urabthasamvadam, T urabhbbasamyado (so) Es fallt in die Augen, dess varumbbatı Schlemmer zur Bezeich nung der Künstler ganz unmotivirt ist Zudem passt der Ausdruck auch mcht in die dramatische Fuge, wo nur vom Wettstrat der beiden Künstler die Rede In den Zasammenhang passt allein das Bild von zwei stõssigen Widdern urabbha DIKT di drabhra Diesen Bilde ron 2 Widdern entspricht nun aber samrádı Unterredung kemeswege Ich halte daber diese Lesung für verdorben und vermutbe, dnss luer Wie öfter p mit F sertauscht ist Diese Annahme führt und zu der passenden Lesong uralibhasampadam d 1 vrabhracanıp stam den Zu sammenstoss der Widder Was die königin riyada einen Wettstrut nannte, nennt hier ud witzig „Kampf zweler Böches Weiteri, in 2.20 Dennt er sie auch zwei wüthige Elephanteri ·(S. 16) Erster Akt. 139 Z 19 D om Aam und schreibt Spiyosi, T kabam kalahappıyosi (so) Z 20 21 D der ma erram, om cand), in CE feblt de garze Phrase E deyı (80) kalahº om apnonna Bb ma caodi, schlecht denn bei Kalidasa kommt ma allein in der Bedeutung nein nicht vor, sondern immer mit eyam tavat khalu, noch ofter wird ma verdoppelt ma mai vam 15, 6 BOCT 24, 6 & Haag zu d St ABC annonnakalappianam, Ha om ma evvam und annonna liest candı kalaho BT okalahıdanam (= kalabıtayos) HabCalc DEK wie C mattalatthi, Calc T .hatonam, Ha obatthanam, Hb ohatthiam Ha ekadarassim, Hb ekkado, Bb ekatarassim, D ekadarasmım, Tek kadaramm, K ekkassım - D ansude ggado st anijjide kudo Z 22 23 Bb ogaushthau abhinayam, T svungabhinayasausbthavam ABBbDT bhavatı, in Ha feblts Als Anrede an Pariyr bhavatı falsch, sie erwiedert sofort S 16 Z 1 Dom tad idanim - Bb atab kim ohne param, schlecht – E pra tyayıta yam, alle aa wie wir vgl mocayıtavya uod mocitavya 9, 13 pratısbthapayıtavya uod pratishthapitavya Str 16 Glosse bodhayita vyam — C ad evam, schlecht tad eva = dasselbe bezieht sich aufs Folgende Str 16a ABHabEK çlishta kriya, T prakriya, D çıshtah kriyah - Bam sthuh Cale Bb çısbta kriya Da çlishta keinen andern Sion haben kann als atmasamstha, so 180 es als tantologisch uuhedingt zu verwerfen und entweder mit T çıxa kriya oder poch besser mit CalcDBU çısbta zu lesen entsprechend dem parallelen vaseshayukta d i çıshta istriçishta d K pratishshapitas ya gegen die Versmags AlabF) eraat st eva Sinn die eigene, persïolicbe kunstfertigkeit des Einen ist ausge zeichnet, die Lebrgabe des Andern ist ausgezeichnet, nur wer beide eigene Kunetfertigkeit und Ledrtuchtigkeit - in ausgezeichneten Grade besitzt, verdient den ersten Rang unter den Künstlern SiTikrama gilussm Kat sigesta Anyarankan agy forgasme kr Str 19 778 Lies sudam D apehi - k bbaradıc – D 290 se pie - Calc. pinditattho Hab pındıdattho, die as wie wir – Bb avadesadamsa- Dery 1 damcane D 641mdam-agado dse aa wie wir - Com (1 aber notliut ndig weil er die lorte der Parisr abführt. pandidattho, Ilter tritt die Collation der Ildschr Ten ·140 Anmerkungen (S 16 ) „voll gelehrter Grunde“ dh sie wird dabei ihre Gelehrsamkeit auskramen pindidattho dagegen ist zweideutig, was dem Wesen des Vid angemessener ist dh es kann dasselbe bedeuten we jenes ,voll gelehrter Gründe“ oder auch voller Vortheile mit Anspielung auf die fette Pfrunde des Theatermimen, auf die er schon 15, 17 18 angespielt und die er auch 17 18-20 hervorhebt ZJ param rucitam nab, D paramarucıram idam nah Bb param ucitam, wohl Deutungen von abhimatam C param apucitam, verkehrt Z 10 fehlt in D - T devi eyam eva sthitih Bb deva evam sthitam eva E nur evam eva ,80 19t es“, womit Ganadasa sein Einverstandnuss erklart Z 11 12 Dom una, liest jadá mandamai malınchi (I odi) tada nam a ario do T jada mandamehavını malinu tadá) aarº de nam Ha ja da puna E mandameba, C amedhavin Bb amebaviņı — malınaei tada aardoso nam auch HaCE doso nam, DCalc tada nam aare doso IO ABHb fehlt nam, was dicht bindert dass der Satz als Frage gefasst wird nana na steht gewohnlich sei es fragend oder bekraftigend am Anfange des Satzes 15, 22 17, 17 18 21 5 24,5 27, 2 29, 14 32, 5 seltener in der Mitte desselben wie bier in DCalc 25, 8 19 37 6 am seltensten am Ende desselben wie hier in HaCEBIT und 80, S Çak 27, 3 Z 13 14 D om devi, liest evam evam pº Bb evam upapadyate, her pach eya st api 2 15-17 Hab atmagatam - D kadham dani prakuçarn und liest ai alam | Hab kabım st kaham Bb kabam dánın ganadusam vi lokya 1 japántikam E bloss prakaçam ohne ganado vilokya 1 janan tikam i ganado vilº daņım alaſ - puria | prakaçam | virama us w Die honigin spricht zu Parisr, ihrer Begleiterin (Janántikam) leise die Worte kaham dánım dann laut zu Ganad14a alam u svBb alarr eases (etasya) ajº Bbk uchcbuhakalanam mº, T uccahakalamanoralam, C ussahakariņam rucchahakarapam, D arvataksranam Alle cdd ohne Ausnahme manoraha, eben so in der Urwaçı CPBL KT puria, die aa. sampursa, — ABC om virama -ABCI D girat thaado, llab ņiratthaarambhado, Enirattbar lo samrambhido, Chr wie wir 7 18-20 DI samgidae padam lamblia AB samgedaa¡ adauvalamibia Ila «padam uyalambbia IIbCalc opa lovalambina L Barng danm padar aralabla C simgidaa adesena sarase, et saingidhorndesam urat 1a kisar Die nordlichen, westlic co und su lindischen Idschr lenen ohne Ausnahme modası, die 3 bengalischen modkant - U kl Adna om ·(S 17) Erster Akt. 141 Inanassa Calc D kım de mubanggahera (= mukliangro), E kım asulabangge, om de T kim de na dena salabo ABHabCBØKT sula banıggabena vivo Kat ubersetzt samgitapadam labhdhya sarasva trupayapamodakan khadatah kım te sulabbanigrahena vivadena Mit samgitakam bezeichnet Kalidasa speciell das national indische Drima, in dem die prosaische Rede mit Versen durchflochten und mit Tanz und Gesang geschmückt ist 3, 11 hiess es zrabhyatám samgita kam es beginne die Vorstellung des Drama's" samgitapadam oder noch deutlicher mit DF samgitake padam bezeichnet die Stelle als Nimenlebrer beim Theater, wie wir sagen würden, eigentlich beim Drama Z 21 22 Dr schicken aryagautama vorauf, T evayan artho BOT devivacunasya - Bb om danım, CDF statt dessen adam Ganadasa rechtfertigt sich, warum er der Aufforderung der Königin Z 15-17 nicht rolge leisten kann Allerdings, erwiedert er der Vid, ist das der Sinn der Worte der Königin, wie du sie ausleget, doch höre nun den Sprach, der in diesem Falle (idanın) angemessen 1st Wiewohl sich dies zunachst auf kim te sulabo vivo bezieht, so muse es doch anffallen, dass der klare Gedanke der Kunigin virama u. 8 W noch gedeutet wird und da auch die Fidschr im Ausdruck schwanken 80 dürfte virama niratthado arº ursprünglich nicht in Texte gestanden haben, sondern ein späterer deutender Zusatz sein S. 17 Str 176 D opexaminasya st titixo c HaCCIOT Jivikairi, ABTIBCalc wie wir d labBbT schreiben vanijam Juhay at wessen Kunst (ngama) nur dient zum Lebensunterhalt, je Thala cm die kunst nur Lebensunterhalt 19 - jenes besser 75 G Jal, airovagada, D aroyanada kkbu (80) 91499 om de Kairo Fanndne see op, die an wie wir -- BCT ungehorig ro bi des zu 7, 17 – BOT tu ararımhtho urad• Annram (T ananamanyayram), om una D avarinicetovadecu anahuunn pa ane teзарар, туа ааhаm labCalc arcdanam 7. 7 HOT om de Desbalt eben dringe ich darauſ db ben weil der Unterricht er kurze Zest gedooer: bs, mass un Frfolg um 20 glan runder für meine Begat ung nk Lelirer sprechen 7 D om dare ro - D dusedha, CK dameetha, F Jarpeeksi, }b dam nh, die na wie wir T dena 1 butars lie dure it - 7. ) 10 Ives nyavyan DrljaBUT om deri - T naisa nyavyam l. 11. 1! Alla! om janantikam - 1. sapjafranii st 365, Bb ja Bbcr 12 ·142 Anmerkungen. (S 18) ham gatim D maggantım, K jaggrdım Chic Ha jaggatım, Hb jagantım T kim pasutam (so) karesi, Bb suttam mam, Ha sutiam haioni ABHa on iti Z 14 BLT fugen vilokyı hinzu, von dem die aa nichts wissen Str 18a D atrabhayatı paro bhupati, auch T bhavati und doch atrabha vatah - b, D spi bhaito, ombi - Hab katumvinyah Zu karan 1. kop is erganze bhavanti „zürnen nur mit Grund d , nicht ohne triftigen Grund, selbst wenn sie ihre Gatten beherrschen 2 17.-20 T sakalanam 1 – Bb appano, die an attano D saca(m) gjeva attano vakkbo ro E sapakkho (s 20 68, 18) - DBT rakkbıdavvo tti, wo thi anzeigt, dass es der Gedanke der Kongen Besser fehlt tti in den ai d , Vid spricht dies in seinem eigenen Namen zur Parır - Z 18 CDETB) om D kovovadesena BbE koveviaeni -Dradıttado,---19 Dom - CDBbK uradeseņa, ABCalc uvade sadamsanena, Habr odamgane na HbKnılınádo, ABHa ņıhlado, Duvade senapılhado Calc ninnado, Eņpado oder pıhlıdo (nirnit?) Tamivuno, Bb divuno, Cniuno – B6CD bor Habtrennen mit Rechtodamsane na, 80 dass na nillado oder vielmehr na minhado=aniranojn T Wortlich. selbst ein sehr Gelehrter wird beim Zeigen seiner Unterweisung nicht geschickt“ di ungeschockt (amisuno T) ņınladı 7sbnata kundig, erfabren, geschickt in etwas e loc Çak ed B 65, 16 Wenn nishnata im PtbW auf Venato di zuruckgeführt wird, bo muss ich mein Unvermogen bekennen diese Begriffsentwicklung zu begreifen, bin vielmehr der Annicht, dass das Wort auf jna + nis zurückzuführen, dessen dentaler Inlant (d jna) dieselbe Abstreifung erfahren bat, wie im Send çna und im Slavischen çna ti r's sollte eigentlich laten nis +gnata mshishna ta, endlich ward sh durch den folgenden Sybilanten verschluckt und so entstand nishinata Dies Untergehen eines Zischlautes vor folgendem Zischlnut findet im Veda regelmässig statt vor Doppelconsonannten mit anhebendem Zischlaut llier und da geschieht es auch in gewöhnlichen Sanskrit z B nishtlyuta Çak 80 selbst ausger der Zusammensetzung z B kantha et statt kanthah st Çák 81 CVI, nipun str V 34, 161(ab S. 18 21 Deram jana grpanti (shnanti) Wie of en zu 3, ? gezuigt wordt und dieser Plural na D bestätigt ist der Ausspruch allgemein Anfassen es die Leute auf, so urtheilt die Welps Str 194 HACDI ALT dary ay tiyantam at man lezngen ARTILCalc w or -b Tartusl go sf paritynkto 75 D) frasanad, 1 11 26, Rb alna) ottishțlıntı (ohne it) 767 D almagatan i vintys į ka gadi Bir yje w In Jet AN ·(S 18.) Erster Akt 143 Ajo – fehlt diese scen Bem, die wir der Deutlichkeit wegen aufgenommen haben Ha parabbayadi, pabharal, T pahavar khu, Bb pabavadı, D palavısı, ABCalc Hb pabhavadı, das in B am Rande erklart wird prabhur bhavatı verfugt über“ c gen Had aario, BbT statt dessen D 8188lajanassa, AB 813183ajº (so) 2 8-10 D tena bi cirim pra į alam apade cankaya, am Rande ser bessert in apadeçaçankaya C nany ajnatam - D kasminn abhinaye vastupi darçıyamy upadeçam K katasmian (so) abhinaye vaslung upa deçam darçayıshyamah 2 12 13 T tac çankıtasmi, Bb tacchankıtasmi ABHaF vartate i ra ja tatah çatkito semi, eine 2 Hd tilgte in B raja und corrigirte ca nkita mi Z 14 15 BLCCT vissaddham, D viatha (so) die aa visaddham (= vi çrabdham ungestort ohne Scheu 76, 10) - T nam pahavissam, Bb nam ppahavissam BbCT om pabhu D pahavadı vahu (80) jattano (90) Pº, E pahavissadı pabuttanam pari", K pahavadı pabhu (80) atto pario Z 16 sagt der Konig zor Parivr sprich auch uber mich" namlich bat der König zu verfugen, ein Compliment fur Pariyr die er det sou der Dienerschaft ausschliesst und sie haber stellt als diese z 17 D damu Z 13 D om Parisr - ABHALF om dera aber in B von 3 Hd bin zugefügt AB çarmishthayah kştih | catusbpº, Calc Hab çarniº kr tim 1 cat, in CDBbT feblen die Worte mit Recht denn der nom giebt keine Construction und der acc kệtım cato verstosst gegen das Ge schlecht ABHabEF catushpadottham, CDBÚT catuslipadodbam, eine gute Lesart, die auch in B am Rande erwahnt wird ABF chalitam, RLT calitam, DECalc Hb chalikam, HaC chrlitikam D fugt von 2 Hd hinzu duslipray ovata 7 19 20 D tad ekarthago, 1 tatrukarthasainçrayım prayogam ubhayol picyumah - D tavatars a jn 19y ate tatrabhe auch Bilabibt tatrable aber ecl lecht, da sie ja anwesend CCrCalc richtig en trabhº T ta vata ja synta cra fuhlt 7 21 Tul hau st. acuryad - Alla l hasati (s0) I bluati, nuch B, doch corrig von 3 Hi bhag us at: 2 113 19 1 <prieht in T die devi -- T dena hi und duse P, Bb duy re vir om unggaa - AT vastaehkhagelie, Bags apekhlı gebe Ilab sapsy D raggaean gurainun karia, 1956 pulkhigi menmgdo Bb durie 11 gadus pehbat aglarac simgide, Calc si nu jeklhigehe, Trageupe kullanım aas tu asargode, I Fagsupeklie khagearc 8° ·144 Anmerkungen (S. 18) Zuriachst wollen wir uns vergegenwartigen, dass das Schauhaus prexagrha ein Tbeil des Palastes selbst ist, von dem aus das vornehme Publikum der Aaffuhrung des Scliauspiels zuschaat Die Zuschauer (samajikas) befinden sich unter Dach Die Bubne dagegen war im in nern Hofrume aufgeschlagen, doch so dass sich alır Hintertheil an das Gebaude anschloss Um auch die Schauspieler (patravarga) For den brennenden Sonnenstrahlen zu schützen, var ein zeltartges Dach da rüber ausgespannt mit der yav anka oder tiraskarın, die den Bubnenraum wo gespielt ward, den Blicken der Zuschauer entzog im Hinter grunde des Spielraumes befand sich noch ein Vorhang pata oder patı genannt, hiuter welchen sich die Schauspieler ankleideten, wohin sie sich beim Abtreten zuruckzogen und von wo sie auftraten Zam Behuf des Auftretens ward die patt zur Seite geschober, was unterblieb, wenn ein Spieler in heftigem Affect, mit Ungestäm auftrat (also apa tzwepena & Vikr S 152 ff) Dieser hinter der eigentlichen Buhne be findliche Raum wird pepathyagrha , Ankleidezimmer" genannt und wird, wie der Name besagt, ein Zimmer im Gehavde selbst gewesen Die yavanika wird nicht immer streng von der patı geschieden ber offenen Buhnen ist anch die pati eide tiraskarını Str 23 vagga oder vaggaa wie alle unsere Hdschr lesen, lasst sich nicht mit Kat durch vargan wiedergeben, dend varga bezeichnet mcht einen Einzelnen, sondern einen Verein von mehreren, eine Gruppe Eben so wenig lasst es sich mit pekkhagehe verbinden, wie aus dem Obigen einleuchtet In vannapekkhagehe vermag ich nur einen verunglückten Deutungsversucb zu erkennen denn auch varna ist ein Collectiv, zudem sind Zuschauerraum und Spielraum von einander getrennt Wir müssen da der vaggaa zunächst von pekkh gehe trennen und dann anders deuten Ich führe vaggaa zuruck auf valgaka der witzelnde Vid nennt die bei den Mimen „Springer Diese sollen im Scbauhause d ; in einem Saale des Pallastes selbst die Tanz- und Gesanges probe anordnen di das samgitam im speciellen Sinne seini S. 19. 21 ABHabFK tattabhavado, IIbCDEBU attabh D pesantu, C pe satu, B6 visapjeha 1 saddar eha at dudam pesaddlia la pesrdardhu dr Doppelschreibung pesadam und pesadh? ABHIL pesadhi Hab schreiben immer abar. und ohne Lesezeichen dahintet Bu nha V – 13b manga addo – ABHbCalc jjlova, Dyeva, Boh TilaC es va - Crom no - BHbBb utbthuvaussadı, IIa arithth, T uthavayıssadı Z 3 ABDi tatbety utt ·(S 19) Eistei Akt 145 an 2 4 Bb ganado | dex im avalokayatı | obgleich Ganad mchts spricht Auch T hat devin fur dharınım, sonst stimmt es mit uns 2) Hab jai bhodu Vjo, DK vai (K fai) hohi, alles Uebrige felilt Cale jayı blodu ažjo, E najai bhº ajjo Ja CBT fehlt dieser Siegessunsch ABHECalc haben ihn doppelt, indem sie hinzufügen A dan hr Jarparcclam ajjaega (om aham), B nam vjaapaccatthiai ham as, Calc nam vijaabbhattini nham aº, Bb na bı viaapaccaththini abam ajº na homi C devirebi vijaappaccatthını alam ajjº, C na bi jaaparıpan thimi ajjº om aham T desi | Jaappaccattbanı ayyassa (om aham) Hb DK haben nur den ersten Siegeswunsch, CBOT nur den zweiten, die beide Einer von beiden Wunschen ist uberflüssig und da bei solchen Wunschen ein kurzcrer Ausdruck uberhaupt im Drama gelau figer, so folgen wir HbDK, lassen den weitläufiger umschreibenden weg und bemerken nur, dass na hi in Ha einen Widerspruch enthalt, den Bb durch na homı am Ende hebt ich bin nicht einer, der denen Sieg nicht wunscht di sehr wunscht Doppelte Verneinung = kraftige Bejabung vgl Str 11 Z 6 D sthitau om pra Bb ubhaus prasthitau derselbe Fehler wie Z 4 Z 7 E itas tavat prexetam, BbTitas tavad acarvau Z S T acaryau lubhau vpasrtya E tag svah Z 9 10 D odlikarastba bravımı - Ha vabitanepathyayoh T viralanaipathyayoh CET om patrayoh Z 11 Ha acaryau stubhav Bb nedam apy apo Dupadeshtar yam Z 12 13 CDBbT vilokya D rajakajje, BbT jai idareshu raakajjesu ABIla om --- Ha 20192 Hb 792 D zhsı, Eer192 CT dısı Bb st dessen evvam BV uvaantunad Turaaniyunada - BC nam st tado - D tado kadham na klha sohanam BITD bhare Z 14 Bbf raja devi Str 20a 1 pravsttam st priyuktam any atha grah = anyarha kalpay (57, 15) falsch auffassen, missversichen na maya praye idam ich habe es nicht angezettelt" Z 17 AB naipathye Dies ist die gewohnliche Schreibart in sudındischen Idschr 8 / 10 and zu 25 15 – BDCDT mrdat gaçabdalı Z 18 T sarse ukamtigan's Dame Baritom (sollte Karma) ovate Z 19 Tanta prasno dam simgº | tatb. bi egba D katha st tatha S. 20 Str 21a 1 om stanıtı -b IlabCDCKTBb anungtisya Al Cale anu 82211119) ? - c. Cile upacita, slopihita, D upalsta -- Imbrado - Dmauni st murjand Ich setze zunichst die Scholien der Cale her pmutastanitaanki 12 . 10 ·146 Anmerkungen (S 20) bhih murajadhvanau meghadhvaniçankıbbih ata eva udgrıvair harshat ullasıtakandhair mayuraih anugamitas ja anunad tasya pushharasya va dyabhandastha prakste murajasya pirhradını nırhridinti madhura gambhiretyarthah | upaci (hi) tah mayurasvaranunádanena balulıbhutah madhyamagvarah tannamadheyasvarah tasmat uttha udbhava mayura syedam an 1 majuri meyuradhvanisadşçı eska (gzdyokta) marjanı táda na va manamsi madayatı harghayati Das Verstandniss dieser schwierigen Strophe wird durch die ab weichenden erklarenden Lesarten anurasıtasyr und upacita oder up? kịta wesentlich erleichtert und konnen wir nun der eigenen Deutung des Dichters uns ganz hingeben mayuri marjana 18t das Subject das bestimmt wird durch pushku rasya anugamitasya mayurais „der Pfauenwirbel der Trommel begleitet vom Geschrei der Pfauen“ und dies ist zugleich die Frklärung von ma yuri marjana im Gegensatz za den Deutungen der Scholasten may irr hita, priya oder Ogadfçı In c besummt der Dichter musikalisch die Tonlole des Pfauengeschreis und des Trommelschalls mayuri marjina nirbradiay upahıtamadhyamasvarottha ,bestehend aus dem Mittelton in Verbindung (upa hita = upacita) mit dem weit scl allenden Trommelschall d h der Mittelton oder wie wir sagen de Domu ante verbunden mit der tiefer tonenden Tonika Das Geschrei der Pfruen ertont un hohern und der Shall der Trommel im tiefern Ton Jenes verhalt sich zu diesem wie Dominante zur Tonika Zu diesem hunstlichen Vergleiche ist der Dichter veranlasst worden durch das Schallverbaltnigg zweier Pauken die eben in Dominante und Tonka gestiomt end Mogen nun noch dic Scholen kita; avema folgen jimutastanıtavicaz kıbhih j mutasya megbasy a stanıtam garjitam vi çankanta itu te tatloktah tail udguvath atkanthaih mayuraih çıkl 1 bhih anurasıtasya anudhyanıtasya pusbkarasya radyabbandamuhlasy? mayurt myurapriya marjana manamsi madayatı harshayatı | kıdry marjana | apadıtamadhyamısrarottha | upahito yojital madhyamasvaro madhyamasamjaitasvaral tasmad uttishtbaty udetit tathohti | nirhrádını atıçayıtanınadá | marjana nama pushkaravadanaviceshah | Noch citit Kát aus dem bharatiyam Folgendes máyurı cárddhamayuri tatha karmarayıtı ca 1 tisras tu marjana jucyah pushkareshu syar içrayah / gandháro vamale kary ah sha ljo daxışıpusbhare pancamas corddhratah káryal karmarasyum svara anni il c ·(S. 21.) Zweiter Alt. 147 - tasy 1s be Iliernach bilden 3 Trommeln einen wahrhaften Dreiklang in der Stimmung die linke die Terz (gandbara), die rechte die Prime (sbadja) und darüber die dritte die Quinte (pañcama) 7,5 BUCT om tagjah - Bb samayıba, C samavajiha, ABHabCalcE samajika D devi ehy asysh pratyantanbharamah (I pratyanantarible) Die Calc. schreibt bharima (imprt), alle aa bharamah zieht die Kūnigin auf die (noch abwesende) dlalayıkı, „wollen wir ihr zuschauen" Daber ihr Uomuth BUDT ataagatam ABHa Caic BW schreiben sarte ae, in DT fehlt 8 Z 78 Dom apararja ond bho Cho st bho - D gachamba, E gacch", K gachche, T dhura agacca (80) HaEK ma tattabhodi, C ma attahodi, T ma kbu attabodi, Bb ma kbkha attahod. In ABDHb Calc fehlt ma and khu Ar visambadidassadı (so) T vissamvada18. sadi und erst hinter diesem Worte steht die scen Bem Barve utto (z 6) Wenn auch má c fut (66,3 Vikr 22, 1 2 Çak 87, 6. 140, 5 ed Cb ) zulassig so reicht es doch hin, die Yorte im warneoden Tone zu sprechen geh bed ichtig, zeige keinen za grossen Eifer, sonst wird Wir treffen ferner mn c praes im Prakrit ma visumaresi Vikr 49, 1 sogar c inf Mal 47 67 c ger ma mantia Çak 55, 6, endlich c imprt = damit nicht Mal 63, 15, wofur sonst yatha na visamvad heisst widersprechen, Widerspruch erheben und das caas = simpl wie oft im Prakrit Z 9 T add atmagatan Str 22a A dhairgavilo und -badyaravo – D murajavadyo Syam, om BbT adyanido, HaCEK orrdyarago -b T sıddhipadam Z 13 Calc Bb iti prathamo sokah in den Hdschr fehlt it? Favo Zweiter Akt S 21 Z 19 DE om krtáram Cal I samgitaçalayam D samgitavana. yam asana T asanasthavayasyo - Z 2 D om ca nach bhº und schteibt paniprajikah – parivarah E panvarah, so auch 75, 6 8 Amar III, 4, 171 Hepac, 783 Vibhavatas „Dach der Rangordoung 53, 3 75, 6 Vikr 30 18 yatharyaparam „nach der Dienstordaung" 10, 11 Beide Ausdrücke beziehen sich auf das Gefolge (panvara) oder das Dienstpersonal (panijada) ·148 Anmer hungen (S 32) pul Z 3 4 ABT om blagwatı doch von 3 Hd in Bhi zugefügt DI tatrabhº, die aa atrabho aber schlecht weil die Lehrer noch nicht an wesend Gunadash tritt erst Z 10 auf Chler und DI priyo gam draxyamah, C upadeçim drçy imal 1 upa lo draxyamah 256 HabB5CDFTCalc Inadai rddhabhuse ABChic.E jnanabla ve DFCric v 1 ayovsddhatrat T raro sdhikatarats at raskartum arho samane jnanabhave ,bei gleichem Wissen und gleicher Stellung" da gegen widerspricht samine vrddhavhave dem Zusammenhange denn gerade wegen seines hohern Alters (vayo sdhikatyat) erhalt Ganadasa den Vorzug Z 7 8 HaDEFT om tena hi Hier wieder Hdschr und Dracke falsch hich atrabhavator DG atrabbº ngadyam syanıyogam Calci ni gadyam ovam atrablo Tevam atrabhavadbhain nivedya svim niyº Mit der Formel niyogam açunyım kuru oder svamıya oder svam niyo aço koru oder ihnlich d i gehe an deme Geschafte besorge deine Geschafte“ wird das Dienstpersonal hohes we medrages von der Bihne entlassen 57 7 vgl anucittha attano moam 7 1 71 11 7 11 12 Bu ganado i praviçya 1-T on deva DFCalc catushprdásti, Jab catushpadi rastukam ekam prayo CBT caturti avastuka prayo ekamann(1) crotum arhatı derth DF tasynchal kaprazo (F tas macchialikapro) ehamo I havan drashtum arhatı Calc tasyas tu cataslı padavastukum (v I varnakam) chalıkapray. T tasna (su) cualkapra ekamo bhavan drasl tum arhatı Daa catushpadavastukam 1st e ne aus 4 pada bestehende Strophe (26) die zu dem vierthe I gen Clal ka Stuck (catusl padottham chalıkam 18 18) gul rt und un mittleren Tempo (layamadhya = moderato) za singen 1st De beiden andern tempi sind druta allegro und lam but lento z 13 tat prav patram haben nur DrCalci d ch gilen sit den Grund an warum Ganadaga abgeht Olpe d ese Worte nueste in mucht nur denselben errathen sondern es ll ebe auch ie Anly rt Ga nadasa 8 Wie der Herr befehlt“ ol ne allen Bezig z 16 Tom ay sya S 22 Str 031 T nepadyagrt a k nepathy aparigalay as Tlar anant atsu kom ID idam eti stara me Iidam I tiro 14 utan få mo tiro Die tiraskariet ist hier die patur der paļi v ler der lorlarg der dino Anklerdezimp er verdeckt also nicht der Blicnror! ang ·(S 22 ) Zweiter Akt 149 Z 34 DF who usloanamaharam jadıcbım appamatto pecha Cale rl naanamahurasam jadiccham appame danim pel kba und mabu sanſhi damakkhiam ca als zweite 1 Auch ABEHabKT haben omhu sunmhidmahkhiam bald mit (lb) bald obne ra (ABHAT) Aus Vorstehendem geht bervor, dass die ursprüngliche Lesung Erweiterungen doppelter Art erfahren bat Zunachst stort das nachbınkende ca Liest man sanmhidam als Aussage, so musste ca unmittelbar darauf folgen ABHET lassen darom ca fort, so dass dun sanpidam. Bahuvrihr zu naanamahu ware ,der lugenhonig mit der Fliege (maxika) dabei Line solche boshafte Bemerkung hatte dem honige die Freude ver derben müssen, noch wemger verdiept das sonst so rücksichtsvolle Benehmen der Komgio eine solche Bezeichnung Kurz aus innern und ausgern Gründen ist die Lesung in Calc DF allein echt 25 ABCalc E acaryavexyamına DT acaryy ávexamº, BC pratyavexy. amo, HB wie wir Z 67 DT na ha, om se ABChbHaT na hu Calc Hb wie wir -- Hab CF padicho (nicht cel) CDIKT parihiadı, ABCale CHab hudi Z 8 Ila om raja hest vayisya | apavarya In E fehlt die Zeile Z 11 DF sustba fur sattvastha der aa, un T fehlt s Z 12 BUDT magatam CD saryavasthasv DFCalc v 1 rupaviçeshasya BUDT om tatha hi Str 256 D prakshte ALT nibidoo - c Calc DF to $mam cr st mtambı der a1 Cale hat letzteres als v 1 -- DF padav odagranguli d BbDFT mapa ah DF srshtam T fishtau, alle aa wie wir b samxiptam scismal die Brust wie alpabbujantara Vikr 112 pra mrsbte erh lart kat rjukste, was offenbar falsch, da es vielmehr von mar) stammt = geglattet, polirt camitam jaghanam in CulcDF eine ubertriebene Antithese zu pa m mito udagrangalı weniger gut als oral• d: Füsse mit gebogenen Zehen Kat padau caranan aralanguli aralah kuncita angulyo yayos inu tat tathoktu d chando manasah pshtam in Dr ist eine gar rortreffliche Lesung denn Valasiks steht vor ihnen wie ein Gebild der Phantasie des Kunst lers Unsere alte sten ildschr lesen jedoch chando wanası çlishtam „ein Ideal wie es nur 67thxira) im Geiste eines künstlers rorgestellt word Wenn auch weniger treffend als jene, so halte ich sit doch für die ur Artūngliche Die Vortreſllicbkut einer Lesart an sich ist noch kun Beweis fir ihre Urepringlichkeit zu s lj 7 18 DE fara upohanani hftra BLT upatahanam ks (Bb om tata), ABCllab tata (il Cale om tala) usaginam krtia - 13h catushpa du rastu, C cataslıpadas esto, DF całashpadıraroakan, ABllat Calc ·150 Anmerkungen (S 23 ) ET wie wir – HbCalc Bb lassen tatas mit Recht fort da Malavika noch nichts gethan oder gesprochen, vorauf es sich beziehen konnte Was die Scholiasten (Calc und Kat) zar Erhlarung von upagmam berbringen ist eben so unbraucbbar, wie das was das Ptb Worter buch bietet Die Varianten in DFT zeigen wie es aufzufassen upo hana stammt von uh + upa upavahana von vah + apa und bedeutet Annaherung vgl upodha Demnach leiten wir upaganam nicht mit den Scholl von} ga gaz atı sondern von, ga jigati ab Es muss ein alter Ausdruck sein den Kalidasa spater nicht weiter gebraucht upaganam kar bedeutet demnach Annaherung machen namlich zu den Zuschauern hın di in den Vordergrund der Buhne vortreten Sie tritt vor damit die Zuschauer besser horen und sehen S 23 Str 26a K dullabbo D tasmım K me tassım bho - HaCalc nira sam — b Tamho -DT aa vamam dál?)me - Ausgs und Fidschr 1 pangao Kapamgo T vangao — HUCCalc phurai AB paripphurar (corr) HaEl pariphura, DF vipphurai T vappura, Bb papphurai ABHAT kun vi D kipp, FHbCalc BBCEK ki pi ABIIabCalc C L vamao DT vame BbKT vimo Ueberdies ordnet I me vamao kim pi pariphurai c Com 60 Calc kaham una dattavvo, Bb kaham una uvanamıda vroupanantavyah) DF kadham una datthavyo ABCF Bb kal am urina duvvo Ilab ko upano T kº uvanıdavvo d DF ņr bi mam (D yam) parahº taha vi labui sataphım (T sa tapnam) - K tui pariga ar ABHabCLCalc Bb tur ganar -- ABIIab CD gataṇham BbK satımham C sanbam (80 auch B ursprunglich) T satuhna (80) Wahrend in der Cakuntala 9 Prakritstrophen in der Urwası gar 31, ist dies die einzige in der Malavika N mmt man dies als Vagsstab die Zertfolge der Dramen Kal daşa a vie bocbst wahrscheinlich 80 180 Valavika das fruhste und Urvasi das spateste der 3 Dramen Kaldasa 8 und gleicht einem ersten Versuch im Bau der freien Singstrophen Wie entstehen diese? Das Volk erfindet seine Wessen am Texte selbst Lieder obne Worte kennt es n cht Die Melod e getrageu vom Verse, scll east sich unmittelbır dem Metrum des Verscs an Lost man nun de Wenge vom Texte los so wird sie doch in ner in metric en Itl yi! men arch bewegen Da er die Vusik nur Ture lat, so ver wandelt s ch auf d ese lei e de Silbenmetrik von selbt in cine Tot metrih indem sie son oll die Silben z I It als deren musikal Ecl cn Ton gehalt berechnet Darnus entstel en die sogena aten Doppelformen dc ·(S. 23 ) Zweiter Akt. 151 es Geburtsstatte der Tonmetrik, zumeist in Maharashtrı abgefasst Diese verbalt sich zam Apabhramça wie die Çaurasedi zum Prakrit des dramatischen Dialogs Die Melodie selbst hang nun aus einem einfachen oder zusammengesetzten Satze bestehen Ist der Satz einfach, so wiederholt sich in allen Verszeilen dieselbe Silbenzalil und Silbenfolge, ist dagegen derselbe zusammengesetzt, so tritt Abwechselung ein, aber in sich wieder gleichartig So lõsst unser Dichter die Singweise von zbrem volksthümlichen Texte los und legt ihr seinen eigenen Text unter, sei es in einfacher ader zusammengesetzter Form als Haupt und Nebensatz Letzteres findet in unserer Strophe statt dena die Verszeile zerfullt zu zwer ungleiche durch eine Pause getrennte Halften, die erste Halfte besteht aus je 5 Längen und 2 Kürzen = 12 K die zweite uus 6 Kürzen und 2 Langen = 10 K. Obwohl in beiden Halften je eine besondere Melodie herrscht, so gelingt doch unserem Dichter nicht eine vollst'indige Uebereinstimmung in der ersten Halfte herzustellen findet wohl in allen 4 Stollen dieselbe Zahl der Langen (5) und Kürzen (2) stutt, aber sie folgen sich nicht in derselben Ordnung was offenbar ein Mangel ist, den der Dichter bei grosserer technischer Uebung ge wiss vermieden hätte denn allen 4 Zeilen liegt dieselbe Melodie zum Grunde, ganz wie in der zweiten Halfte Auch du stort in b phurai Limpi mao Es ist auch hier spondeischer Ausgang erforderlich, n'imlich rano und davon hangt zunichst die Wahl der Verwalform ab Phurn ist um 1K zu kurz, pripharai um eben soviel zu lang bleibt nur rappburai übrig das wir aber nach dem Beispiel pariphurai der anlautenden Lange entkleiden und vipburai schreiben müssen, ein Terfahren dng in der Prahnıtmetrih ganz gelaufig je nach Bedürfniss des Verses Ts bleibt noch erne Schwierigkeit zu leben kım ist nära licli, wie die übrigen Stollen zeigen, kurz, trotzdem dass ein honsonant folgt Die nasalauslautenden Silben am im um hünnen sor folgenden Kon sonanten nach Bedürfniss barz gebraucht werden Ig muss dics je doch immerhin ale laenahme gelten, die sich bei regelmæssigen Silbenfall auf die Senkung beschränkt Zum Zeichen der kürzung wird dns Auftselungezeichen (-) Jaruber gesctzt z B lain Vrch 157 5 im (einshr) 6 115, 20 au mb 115 17 eun p Mudr 100 Sogar im Inluut hünnen Silben mi Nasal kurz gebraucht werden, als hatha (krpy) ID 1 9 Vis S 5311 sinho (1) Pral 03 Str 23 jauh v Ping I 127 II 204 puca - Ping I, 111 d11795701 Mudr C, 5 Omail44 Vsela 11 12 Dagegen kunnen die 1124ilirten Silben aip, , um, selbst vor Vocalen das Gewicht einer L'inge erhalten, sobald sie in der Il ebung stehen 2 Blair app. es ·152 Anmerkungen (S 23) Çak uu -D Madr 9,2 otam alio Mrch 145, 16 kım ekkam Str 113 ed B Z 5 Diti tato, CBI1 fur iti ABHabCalc nui tato Dr anayati die an abhino Katayasema bemerkt tatal ganantarım yatharisam rasanukulam abhinayati Vahrend des Gesanges konnte Mal unm & lich alle dio mimischen Bewegungen ausfuhren, ohne diesen zu sturen Sie holt das nach und Alles w 19 sie im Gesinge ausgedrucht stellt sie pantomimisch dar Z 6 7 DFBb om vanssu Dr cauppaduatthaam, C caappadatthuam Bb cauppadım saththuam T cauppaavatthuam Cile indupprdavatthaam (= catushpıdavasthakam) Ha catushpadıvatthuam Hb catushprdavatthuam AB cadupaduthurm K cauppadivatht? uam T duvarım hara BL duvaram kadun D duarıkaduy? F durrikania die aa we wir tu st tu der aa DF uvannavido Bbc usakkhitto Turkhklito (so) - D tatthabho BKT tattahodie die al attahº Z 8 DF om sakhe und lesen evam evapi mama hrdo – T schaltet ja nantikam vor sikhe ein und liest evım evavayo bro Str 27a Ha iyam et imam r jº iram (so) -b Ha abhinayantyarn, schlecht es bezieht sich auf anaya Dr sar gaº zu verwerfen di die Verbindung scł on durch purvam am Ende ausgedruckt wird 713 Hab gitantare im Widerspruch mit Z 5 - Ila nihkrautum, D Disbhramitam Tashk ramitum AHb nihkrantum CCalc msikrin tum B mil stikrantum Doppelschreibung nihkro und nisl krº Bb gantum ichchati Z 14 15 BET hodi cio, DT blodi co dua cittla 2 AB cciththa tlab Calc wie wir ABCTBb kim v - BUCT vsumdaridam kammabbe dena (80) om yo AB vo vımliarito (80) kan malbedo Hab yo visu marido kan mabhedo Calcyo 1159 tatta kannabhedo Dr kım ci viaridam tae kassabhedo (F kammibho) kido ABCalc Hab tam duva poo D (kido) te puc I kawmati edena dava poº, om taip DI om tain daya Weder der nom kammabledo (ygl 24 19 27 7 8) noch der inetr oul edena fugen sich in de Construction Das allgemeine kuppi oder kimcı schliesst das specielle kamratl edo ius unlich vermag daru Dichts weiter zu sei en als eine aus 24, 12 [ ierl er verpflanzte Rand glosse Clwag ist von euch - yon Gannd und keiner Scl ulerın — Fergessen worden darnach will ich fragen * Z 16 AB tatal xapamatram sta bindre upade ye (A yayalı) HA fat x* atlitva lladre oprdeçasirudd! . () si syası iluCalc satse xº athutropadeçiriçadala y asjast om bla lrc BICT valse thiyatan up CBL visaddl au) on Xanam und bliadru Pnar upadº due farl crge lyude full DI bladie u ade yutum arl asi on Xa jan • stt 1111 ·(S 24) Erster Akt 153 Die Konfusion klárt sich, wenn man xanamº sthitva als scen Bem fasst, was man aus dem folgenden Voc bhadre folgern darf Ich glaube daher durch Annahme der scen Ben dem ursprüoglichen Texte naler zu bleiben Die Schülerin folgt dem Beispiele des Lehrers und bleibt auch ohne besondere Aufforderung stehen, sobald der Lehrer weilt Z 17 BBCT nirtya sth Z 18 19 D apavarya, Bb atmagatın, die aa spagatam - BDT sar vasvasthan - Bb çobham puo, alle aa wie wir Dom tath, hi tad - S 24 Str 28a ADFT nyastabastam C E vimangushtbº d. BÜT nrt- DF alpah st asyal T kandam si kuntum – DC urd dhváyatardbam. - sandhıstimo ho ,die Hand, um deren Gelenk das Armband fest sich fugt d i fest sitzt, so rand und voll ist ihr Arm rjvayatardham ahr Stehen, ihre Pose (stbitam) mit der geraden langgestreckten Halfte di einer Seite * Shankar P P versteht es vom Nacken! Dann hatte sie aber dem Publicum den Rucken zukehren IDរើនួen Z 5 T godamassa yo ajo hiae na karudu Unter ajo ist Ganad zu ver stehen und der Königin Rede bezieht sich auf Vid Behauptung kim pı vo visumaridam 23, 14 Z 67 DF om ma maivam, T ordnet ma mº devi, Bb devi muvam - Ha sammocyate st sambhavyate der aa Sinn , wegen des Vertraueng das der Koog dem Vid schenkt, kann man von diesem eine feine Be merkung erwarten Str 292 DF yatı st eti - b HOC nikarsbenavo alle aa nihashenaro Um den Gedanken in b zu vervollstandigen, erganze za avilam pa yalı entsprechend dem amandatam na anavılatam eti trubes Wasser geht ein in Vogetrubtheit d i wird klar und zwar dikasheha pauha chidah pbalasya durch Einreiben der Klarangsfrucht (Kitaba) indem man die innere Seite des Gefasses damit bestrich und dadurch den Miederacblag der Unreinighest bewirkte 7 10 DT aolokyº Dr tatal sro vayam Bh nur crnamo ABEI abi ttc srnumo, C cruumo 1 2 722 inasja raxit arth222, D +23uxitam ar »mm (80) arysuji 2 11, 1? CT om die scen Bem – T Aostarp B& sabikh gespa C s7 humst hosiim und trdo st pachá T D schr pacci, r paecido BOT kumabledo - DFT pekkhdo Bb lahtkludo Z 13, ABDTJIBb Josho va gano ra HbCalc Cguno sa dosho sets egl gunadosfatas IJ, S itu hier unnütz 2 15 Bb yatbaçastram, E jathadarçanam, D yathadoshtan garsam 10 ·154 Anmerkungen (S 25 ) Str 301 Hab antarnirhita - b BbDEKT layim anugritas, die ai u pagº d ACTBK nudati, dr sudh11 BHabCalc.E tudati bhavabandhah st ragabe der za Bhava 18t wie Str 5 bhavikam Str 10 hbavau Pantomime Der Grund warum es nicht etwas Innerliches - Gefühl oder Leiden schaft - bezeichnen hann liegt in vishayr das nur eta 13 A eusseres Sinnliches bezeichnet, folglich heisst es eine Pantomime verdrangt die andere aus ihrem Bereich das furwahr ist eine Reihe Kette son Affecten die jene auf sinnliche Weise ausdrucken Z 20 D om ganado, so dass dies noch Worte der Parivre CD deva katbam va manyase, T devah katham va manyate Z 21 BOOT schicken den voc. ganadasa korauf - Dobhimanah sam všttal, wegen viyam offenbar fehlerhaft S 25 Z 1 Bb atha st adya der ar – Dr parttalitásmi Str 31a DF çuklam sintas tad upado – b DFCalc vidvatsu Calc vl yushmasu Ha mlayate st cyamº der aa cyamayate als Antithese von çuddha ,der vor euch nicht schmutzig wird wie das Gold im Feuer seine reie Farbe behalt" d , der sich in eurer Gegenwart vor eurem Richterstuhle als fehlerlos bewährt Z 4 D om ditthia — DF niccidaapas kkbidurahanena apjo vo, Bb pa riklik Hakárahanenia (= parixakuradhanena) afjo vadhdba, 1 vnthibadihı Doppelschreibung •dı und ohu A od ibi in B corr von 2 Hd vad dhadu Layapurisadáral aner a ajo vaddhai (Gunst der Versammlung Beifall derselben) K apparıkkha irinner a Sin ich gratulire zu dem Beifall der Prufer oder der Zuscl nuer Z 5 feblt in Dr - Calc devi tsatp, CBLT deviparigralo Cepi me Bb ca me, T tu me die aa wie wir Z 6 C who grute, Dr tava st te Z 78 BbK pudbamo, T pudamo und so immer et pad IIa pati a moo Dr bibumanapuja BbLC bamhanassa pua (C pu) r sotti ab mhanassa mod ehim pua ABIIabCalc wie wir Z 9 ABHabCale CDF ho otaral pracnah C priyo (1) nityaç stranta rasampraçal Bb arah praçnikah nur T wie wir = meine innere Frage der Aufſuhrung“ tarah pre musste heissen , e ne Frage, die die Aufführung als Inneres hat", ziemlich sinnlos Z 10 Calc Fl prabagitali C prasmitali Dr pratulitáh, L gel zartı, T so harinti ABilal wie wir Dr om api }T ca bt api 2 11 BUDT atmagatam in C fehlts - Bb attas tra® - Calc me 851 1391 AL 18bayo nena DT cazusham esha tishaali ·(S 25) Zweitet Akt 155 Str 32a Tumçutaxyah Hab api vyakta -b D laxa st laxy? ABDBIT kesuram HabCalc CE keçaram Tucchyasitam iva Hab D schreiben uchrasad vg! tavschruyatam 67, 15 Z 14 15 DF na kbalu prathamanepatbyadarçanım idam, Calc pa khala prathamam nepathyasayanam idam dazu die Glosse nepathyadarçanan era savanam idim pa prathamam api tu cirabhyastam ity arthah | an yath prathamanepathyadarçıne ityaciyah | daxinain arlatı ch dası niyam daxınayogyam pujyam ityarthah | Bb ua kbalu nepathyasımgi faham idam T na khalu naipathyasımgitasadanım (80) Enn kbala nepathyavidbaurna idam A Bllab wie wir, - ABC dixanyam, DEBL arcanyam HabCalc T wie wir DF narccayamah, E narpvyislya mi (80) Son diese Bubnenvorstellung (Dimlich das chalıkam) 19 kein Opfer, sonet wurdest du als Brabmane deinen Antheil (an Kuchen) erhalten Anders Caic Scholl Die Regel, welche Haag aufstellt dass nepathya im Texte ber Kalı dnst nur in der Bedeutung Toilette Kostum der Schauspieler gebraucht werde erleidet lugnahmen Ranganatha (8. Vikr S 141) sagt aus drucklich kecit --- Nepathyam rat gibhumim alıuh Was die Ltymolo, gle anbetrifft so muss zuerst bemerkt werden dass Alal 17, 16 in AB uul gewohnlich in den gudindischen Hdschr nupathy a geschrieben wird Dies nai deutet hin auf niya nayaka Schauspieler also was den Schauspielern zukommt“ vozu man sowohl kleidung als Raum ergın zen kann 7 ir 17 DF eram nams mre E mae una die 23 me nama - DD Buldharadzeņadıvayjide («o) C muddharadacna (cadrena) via su mglanagahide jalo, E pamayıdajalade anto Bb muddhacadaenz va soklıhhnyapagyide T mudamgafadhanena bhakhkloa (80) madhuhn cadaena ria suo h mudhdhncadaena via suo -- DITCaleljalapipar iclada (Calc icche) Bb jalapına ichchidap jalo chad K jule kadum Islachua li L jalapåpe calº, ABHabCalc wie wir Sinn mir ist sergangen wie dem Cætaka mit dem laegertrunken in der Luft wenn a sw, di ich bin in meinen Irwartungen getauscht worden 7 18 Deram eram scl lect Cxsam sia serkehrt /19 11Cale IntCIl schreiben pross, Al T porilo49 D parut 131 juist pacen der 82 - 01 sl mai ABICT mlhajdi Ilicite udh j'eurlei aber Bb ma il 7° componitt Szlach - DI prin insit (?) as pumiinu lb.

·156 'Anmerkungen. (S. 26 ) S 26 zi Dr yadı st jadi BLT ju BBT tuttahodie, A attabhodiso T nattıdım (80), Bb ganhidam DCF idam, ABHabCalc BbKT imanı Jenes idam nicht nöthig weil imam auch als neutr gebr iuchlich DI je st se in Bb fehlt's - ABC paritosaam, E paritosjar, Hab Calc BbDFT partosiam Sian ich bin ein Thor, dass ich an Ganadasa's Edelmuth geglaubt habe Z 2 Ha puchamı, Hb paacbımı, ABCulc CE paacchamı T paacchamhi, Bb paachebami ABIIab omiti D valayam st katakam Z 3 4 D tittha 2 Est dessen avinna (> K ciththa diva --BIEK1 anto ganantaram ajº seinen hohen Werth nicht kennend - Bb 8 kim ti sẽ kinninittam der aa Z 5 Bb parakum tt karı?, T qarakıgyn tuo kara HabE parakeraam ti ko Cale parakeram ttiho In DF fehlt die Zeile pırabiam ti ko ,weil es einem(r) andern gehort" setzt vorius dass der Konig sich das Armband widerrechtlich angeeignet und dass Vid es dem Eigenthümer zuruckerstatten will gewiss hochst abge schmackt Dagegen bedeutet parakerım tu ko ,weil es für einen an dern oder eine andere" als Geschenk bestimmt ist Ir scheint das Armband der Paruyr zur Belolinung ſur Ehre schöne Redo schenken su wollen die Königin wittert eine andere (Mal) 7 G Ausgs und Ildschr trennen wa von ganadº, IlabIT verbinden DF ar fur yja – Chic.Bbc fugen ham vor dasıdº ein, den na ist es fremd - BT YO 81991, die aa richtig de 1981, de bisa $ zu 7, 17 Z 8 Cehu prarısedanım, DF vatsa ehi, Bbf vatse pratishthagvedadim, In eva li clº, 19 Dmıle sthác, T male acaryena ohne saba Z 10 BbT fügen dem jinantikam noch ryjanm yılokya hinzu, was gegen den Sprachgebrauch - DT ettio vjera me ubno (ohne madı wie zuch 16CT) AB motivihiro Hab madıysbro Tgl 37, 18 7 12 Drucke und IIdschr paricchedena oder pariche, Dr wie wir piricheda pasat weder in der Bedeutung Trennung noch in der von scl arfer Unterscheidung in den /113mmenhang chad + pari heigst verhüllen verbergen, davon parichada Verhüllung, Verler gang Verheunlichung, Verstellung, g! cuadıntı Der Sinn nico Terstelle dich doch meht tbue doch nicht als ob dein Hatz zu Inl waret Dazu paust vortremich die Antwort les lid 7 15 16 Stra Costamayacam srn, 1 estanny ynah 151 LDL draram Wie wir ·+ (S 27) Zweiter Alt 157 apıdhe gegen Sinn und Versaass DF tirobhavatam, AaKBof tiras karanam, die aa schlecht tıraskuınım Ich setze die Scholien Kata yavemrs her, die nichts zu wunschen ubrig lassen bhayastamayam ity adı , tasya malyvikiyah tiraskaranam tirodhanam axņoh netrayoh bhagyastamayam iva bhagyasya bhagadheyasya astamayam paçam 17 mahotsavisya avasanam antam iva Idbrteh priteh dvarapıdhatiam 1yr dvarapradeçamargasya pidhanam iva tirodhanam iva manye bhavayamı Z 15 16 Dom janantikam ABHa sadhu re, in den aa fehlt re BbT saba tumam do, DF sahe danıddaduro, die aa darıddaduro Ha dariddaro Bb uvanlamanam osaham ichchası, Cuaniamanan osa ham ichas, Tosahım upanıyyamanam 19, K daluddo via aduro vegje na osaham diamánam ichchasi daridra ivaturo vaidyenaushadham dıyamapam icchasi Zwar giebt Calc darıddaduro wieder durch daridraturo aber ein Subst abstr darıdra giebt es nicht sondern nur daridrata daridrutvam, darıdra wie Bb hat und vielleicht auch darıdrya So lesen wir Mrch 7, 14 dalıddado 1 darıddado und dalıddadado, aber ab 6 8 17, 18 dalıddadae = daridrataya also im Prakr darıddada Da bei uns überall dara mit kurzem 1 so ist zu lesen darıddadaduro Z 18 19 DF danın apadeçam viloko kriye praso T upadeçam avalo kitum knyo prasanch C kriyº prase sonst wie wir Bb avalokayı tum prayogam kriyº pro S 27 z 1 2 BDT atmagatam ABCDTBb om me doch in D von 3 Hd - T darçanıyo Srthah - BbDFT prakaco daxo Ausserdem liest D darinyena tam walokya BbT haradatta paryatsuka eva ayam, AB om 7 5 In ABHbCalc fehlt valtalıkah, doch baben es BbHaT und DF vai talık th in Plr Wo es fehlt muss es wenigstens hinzugedacht werden DT nyatı 2 wie Vikr 17, 5 Hier tritt wie in der Urwası 18 O nar ein Herolu naf, aber gegen Ende in beiden zwet Herolde -- Bbt nur einmal jayntu, Cvijayatım einmal Der Herold ruft wie in der Ur wası die frittagszeit aus d i de Essenszeit Di B T upr madhyam ahnalı sarita, die na wie wir Str 311 Ha saudhany atyartbapatid Dr atyantatapat tv anatıparicay widerspricht dem folgenden dieshi Ha paricaye dreshº – c ABIIab lind it sep 19 (llal Finduo), Calc Bb Ocepat Dr sından sumingine, T bindarepan - BbDF paripitati - bhrantimad daruyantrah (1) - d DF uçrul - Bb sarngr119 - DF tain st tiam componiren nſpagonair, Djnapyate at dipgate mama eva Die meistens ·(S 28 ) Zweiter Akt 159 1 VISPseoa DF ru Cayo st ajjautto BbHa majjahaa Cale HbFD majjhanna, BV mujhjhana T majana Die Formen majjhanba und maghanda sind beide richtig z B maj Jhanba (so 1) Ratn 77, 12 majjhanna Mrch 116, 6. Çak ed B 20, 4 Dagegen balte ich majbana mit einfachem n trotz Var III, 7'fur verwerflich Z 19 DTT deri (10c) st bhodí DF savses in, de aa Dr obhoanwihim duvareh, IT bboanam (ohne pana) turara, ehi AB Hab turraveda, Calc tuvaravedu Bb tavaredu Z 20 BbC om utthaya D tushtır bhnvate - BUD di (Bb obne it) saparijanay devya saba nie Csaparijana (sc parnryiha) devya 80 ABHI omiti T svasti bhavate sapariyarayeti S 28 Z 12 ET om bho, CK blo vaassa in den da feblt vaassa pasippe v jwidia mal Truppe simppe vi yad dudia, BBCTABCalc adudia Dudia und vdia, seltner una sind die Formen für dvitiya (nicht dudia, vidia), adudia oder avıdıa stehen im Sinne ron apurva di unvergleichlich, ohne Gleichen, ausgezeichnet etc Z 3 RbDT om vyasya Str 35b, BBCDET parıkalpito, die aa wie wir Z 6 7 BUDT om te, dafur C bhuata Die Phrase besagt ,Du musst meiner gedenken fur mich Sorge tragen Z 78 DF ordnen abam pi bho Thodu v ham (80 öfter) didham – diajadi Com didham Dr dadbam kkbu T didha (80) hklu die 11 didhan ohne bhu – ABHabbyChlc Dispano, Tu plionio K wie wir, weil sipanı einen einlieutlichen Begriff Iezeichnet -- DI me udarabuhantaran Tarrabllantare om me, h barnbhintaram Bb udarumbhantaranı Ha lurambh hotaran ABHbCalc we wir – BbDT db ajai Z 9 BUCT suhsdarthe, Dr suhsdarthe Spi, ABI}abCale asmadarthe Ttraret 1. 10--13 Bb ghidakhh bahomht, T giludakhklıunnolm K gal ido klano Cgdadalkbaho bm Dgabuz basmışsm (9) AB grbudalkbon 117, In gludakllano IllCalc. wie wir ABRIT hu du — Bb mne I ovnrudlidhnjoyha C meliasaruddhizjolo i meliraudlajjohna, h me 11 lutradhelbajonlia BulbCalc. wie wir rgl 63, 23 – COLT oin mal iná - BUKT bharam - Bb sur oparicaro DI Bunapitiatre I ricamorro (ofine suna) Biak sun parıracaro d , Doppelsclarei lung pursaro uod paricaro, IIbCalc. Wie wir - Ill Calc.CL giddho, illah van sy DF loluo, ABCale E folubo BUTIIab loluso E om ·158 Anmerkungen (S 27) a Sinn wegen zu grosser Hitze firehen die Tauben die Firsten der Palaste und folglich sind, diese von Tauben leer Da utxepnur subst abstr dns Aufwerfen Aufstauben“ bedeu tet kann nicht im ace plr utxepan stehen Der durstige Pfu umkreist das sich drehende Wasserrad in Folge des Aufwirbelns der Tropfen d i begierig die Tropfen zu trinken d Die Sonne strahlt mit allen Strablen wie du o Lürst von allen Tugenden Statt sarvars zu wiederholen verwendet der Dichter samr grec instr ,90 glinzest du vollst ndıg versehen mit lugenden st 60 glanzest du mit allen Tugenden sarvair usrais und sımagras -- nair bilden Parnllelen Indem der Dichter durchsımagrag tvum das Subjekt hervorhebt ist npr als voc vorzuziehen Z 11-13 A piha DC avia Calc ahiba 2 Bb avı ha 2 Ha nvidaha Doppelschreibung avida und arba omgehel rt Kauhıda aviha byc zeichnet bier wohl Dringlichkeit, während es 14 9 66, 2 em Ausruf des Schreckens – Welie! Hz nahanabhuann?, BU nhanabhoa rived 1 917207bhojo aber nh am Infange des Satres unzulassig HabrF figen simvutta hinzu – IT om atthabhavado 212r 1st es eme Gesundheitsregul fur juder mann zur rechten Zeit zu essen, doch stellt Vad mit att at lo den keng, dem ja die Einladung durch den Herold gilt in den Vordergrund unl schneidet damit jede Gegenrede ab Dallein atthablio BIC att lodo BU zielt Ls zum Vorhergehenden d, getzt das Lesezeicl en nach dem selben Battnbhajavado - ucdavela BbXT • rel dikkame Dr velatikkame – DIFT cuchna (Tocchaa) Bbl legen die Worte liaradatta bhº dem hunige Ici DF halen vor llarndo dic scen Bem haradattar valokya uin legen kın dini thasam tharai ABT13bI bla nagi aber in B verbessert 7 11 D na sanyº, C nastı sace, T nisu mama race, Bb násty aunkti n adınco Calc. asti ca ohne Sinn richtig lab asti si, denti 1 & darum steht astı sorun - gemildert durch vi = 18 eta a 16t wohl Die an lern deuten dic I rage im nentisen Sun de mil auch lat let da woll für einen andern noch Raum fir Wort" di es bedarf keiner Worte cs verstelt sich son telut 115 1fD) om die scen Bem – BIDT 0 raynıp dr. - Al Cnle Miramuntan llaran DET ratuvatám (10) 11 aran (T 11 71A1A) !!! riel tig mranratu blnran ouer viramatu ll. vgl urama lu bl avari Vikt 135 - Ischreitt die beiden letzten Wert de mal zu u 1 brat si manau blusam 1) dinyatadu I nattadt ABCaleffatCiT in altr lu = nr. Taragatu h pitatteda — nirantayato, lib pisatted Irrartarato') Trage ·(S. 29.) Pravecaka 161 Dritter Abt. S. 29. 21 Calc fügt nach paricarika den Eigennamen samabıtıka hinzu 2 2 ABBET parıcarika st samahitika - Ia bbuvadie — BbCT om samahidic DF om desassa --Dr bhriadie devie, ganz ungeborg K hat deve allein, dem widerspricht, dass Simahit die Dienerin der Parur und nicht der Königin 1st Bb jaha samadhımıdıe, AB samahitike L 3 Bb subha unattham, ABHADT urainatthum, K upaanattham, Hb Calc abavanattham (80 auch in B corr) Ich halte jetzt uvaanattham für besser ,um sie dem Kinige 70 schenken" Bb besagt dem Sinne nach dasselbe um den Konge eine Aufmerksamkeit zu erzeigen HbCalc, vajapuraam, Bbl bijp, D Fijapuram, E vapuraam, Ilava juram – KT ganhia Hb anchetti, Bb aachchettı, BCalc arcchetti, ITADT arcba tti - Cale T ta dava, HbE tam dara, die aa wie wir $ zu 7, 5 — Bb ppamadave schlecht da keine proclitica sorhergeht Z 4 Com maluariam Bb annessamı, D annesbamiti, F appesamtı nishkr Z 5 Cale alount=aralokay antii BbHECK oloant, T voloanti, ABHE annesanti, DF oduntı (80) 8 zu 6, 6 Hab mahund ᏴbᎢ cith tha, Hak caththndı, die aa wie wir - DF ta java, in dep aa fehlı ta 7 G Kuvagappamı, offenbare Glosse zu sambhavemı aller 18 Z 8 BIDTHa pratham 1 st samahıtıka – D sahı mahuarie asi suho, BUHACK nur mabuarie ohne sahı Tsah samahudie avi go – ABHIL Chle ali, wofür die aa und Calc y ) asi – HaDK avánavas uro T pavirenn, E oddanaraşıysabaro, die aa wie wir 1 erklart Hemic ed Puschel durch sah bt folglich al = salu ==sahı in DT Der Satz ist als I rage aafzaftssen git die Arbeit got yon statten?" rgl api tapo vardhate çak 12, 20 gedeiht dic Busse ? and 64 17 Z 10 HAT dsatiya et mudhuko - BOT amho, Camhe IIenac II, 205 Ammo acarje kennt hein amlo Bly samalıdıa, D samahalia T sam shuu die aa wie wir BUDIT e adam die aa 8agdam Allu cud de Z 11-13 B6 si dhuntik D eam katika - D tumam (acc wie 47, 20) antred -- 1 ariftalattheoi anlarisaaņota Z 1 1135136Cale L attableasan, Bb aththapal, T attharadi, L attabha tan attradı, DrCalc. » 1 desi, K Lattalindk.

·(S 29 ) Pravecaha 161 Dritter Akt S 29. 21 Calc fügt pach paricarıka den Eigenoamen samáhıtıka hinzu Z 2 ABBIT paricarıka st samahıtıla – Ha bbavadie - BbCT om samaludie - DI om devassa - Dr bhayyadie devie, gmz ungeburig I but devie allein dem widerspricht dass Samahit die Dienerin der Parir und nicht der Konigin ist Bb jiha samadhimadie, AB suma hitake Z 3 Bb sabhannattim ABHADT uvainattham, Kupaanattham, Hb Calc ubavanntthrm (so auch in B corr) Ich halte jetzt uvaanattham fur besser „um sie dem honige zu scbenhen“ Bb besagt dem Sinne dasselbe um dem Konge eine Aufmerksamkeit zu erzeigen“ HbCalc sijapuraam BbK bijupo Dvijapuram, E vapuraam Hn vi Jluram KT ganhia - Hb anchett Bb aachchetti, BCalc aucchetti, ITADT 11cba ti Calc T ta dava, HbE tam duva, die aa wie wir 9 zu 7, 5 - Bb pramadapo schlecht da keine prochatica vorbergebt Z 4 Com mahuariam Bb annessam, D anạeshámiti Fannesamıtı mebkr - Z 5 Calc alonntı=av alokayanti1 BbHOCK olointi, T voloantı ABHAL annesant. DF oduntı (30) 8 zu 6, 6 – HaD maluria - BOT cit) thin, Hak ciththadi die aa mie wir DF ta juva, in den aa fehlt 7 Chuvasappimi offenbare Glosse zu sambhavemı aller na 7 8 BbDTHa prathamı st gumahitika – D sabı mahuarie 151 suho, BLICK hur maburrie ohne sıhı T sahi samalıudie arı so АВНЬ Calc ali, wofur die ai und Calc v 1 ari – HaDK ujjanavwaro T avarena E uddanavan vabaro die al wie wir alı erklart Hemic ed Puschel durch sakhi folglich alt = hl • sahı in DT Der Satz ist als Trage aufzofissen „guht die Arbeit gut von statten?" tgl api tapo vardhate çak 12, 20 ngedeiht die Bosse ? und 64 17 Z WY+7 darza si malls The Cumhe New N 209 ammo aycerye kennt kein ambo BL sunndadh D sam ukla T ram il peut die af mit mir – BLDrT padam, dic al sigudam Allu cdj de 7 11-13 Bl em dhuntik Demistika D tuman (acc wie 47 20) anrıcdı – 1 Brittaliatti eni zmarisalnet a 7 11 A111nbCalc l attablasan, Bb atlat apa T atuharadi, I attabla an attarad!, Di Cale. I de K tatt hod. 11 ·(S. 30.) Pravecaka 163 2 3 Ha nalaviagadam, C malavia kadham – Bb kim ti buniadı, E om kım Cale v i kirisam st kim, DE kidisar ajja suno Z 4 Calc saham kila mpit der y l alıyam balıım khu sabilº tassim, Dr baliam kila sahº, om tassim, T balia khkhu tasım ahılıso bhº, K ddham kıla, sonst wie wir A badam, B badham, HabЕ vadham C kım du kevalam, K kim tu ke D kealam ohne kim tu Z 5 HaCK om devie, T dbaminte derie - Bb ciftam rakkbidum abi lasadamsane pahuttanam na do om attano C eittam rakkbia attano ahilasam na do, DF cittam rahkhijjinto attano pauttanam na do Eom devie und attano pahuttanam T rakkbam ino abilasam na do, K dha rime cittam rakkbanto pabu• damsedi, om attano und na Die Form rakkhianto D (vgl 31, 12) tout Erweiterung der Wurzel durch } gehört einer weit späteren Zeit an gl dijje = debi Ratn 32, 5 buje = koru Pig II, 28 dijaa = dadatu Ping II, 104 Nicht einmal das Passiv auf jadi kennt die dramatische Prosa Kalıdasa's 8 zu 60, 6 65, 13 7 6 Calc CC diageso, T divasesu, ABH1b Bb drahesu, DF imaim diha haim – AB anuhnadamutta IIb anunlad mº, DF anakudumachr, Calc ruhudamaccha, BÚCEKT anabhudamutta (d , freuden nussleer) Z 7 8 DF malumuna (so, I milo) delkhadı, alle aa lakkmadı - DF tado parain, CKT ado varam, ABCHabCalc richtig ado ayarın HACEBb na ane, T na janem, de az na jane 7 9 Bb erm sabavalambinam sujº CDFT edım - Jambram Fijo Fla vijauram (26, 3), DF vijapuram, BUKT bijapuraum, Calc IIb sijapuraam, ARE sp - T gaphia tumam gaccha, K ganhı, nichts weiter 7 10 DF taha ttu natyo wohl taha it no gro C tatha | natyo 5° Cric IIab pesalatarain Bl vipuladaram DF pesalaaram, T pesalaadarama 7 11 Dr sahdanasasthgate (80) BU lahel T labhehi D parehi, r pabıhı, Cale, pabel, FK párebi Crua hoh dic as paeh – Tom die scen Bem, ABHARU on iti und BU hat prasthta erst hinter na chuk 7 12 lla sahi due raha se DrCale Samar uera go f saha jerra gº, T samam es fa gachamo AB xhana bi, Bollal aham 11 DE aham I ainossa et im 2844. 7. 13, D kocamålaggamusa BBC koermogs, ABUR kugumagaIIb Calc wie wir - I dohadapım, CDI dohaganim 7. 14 ABat Calc predem Bb tipparım DFT FI NÁTancam, h tipe paremi detyai Sijt apaiami, sonst gewubnlich der acceder l'ereon, doch noch gar bade sinapajans $2,1 ·(S 30) Pravecaka 163 2 3 Ha nalaviagadam C malavia kadham Bb kim ti sunad: E om kım Cale v 1 kirisam st kim DC kıdısam ya suna Z 4 Calc vaban kyla mit der y l valiyam balam kbu sabılo tassim, DF baliam kıla sahº om tassim, T balia khkhu tasım ahılaso bhe, K didbam kila sonst vie wir A badam B vadbam, HabЕ vadham - C kim du kevalam K kım tu ko D kealam ohne kım tu Z 5 HAEK om deyie T dhárinie devie Bb ciftam rahkhidum abi lasadamsane pahuttanam na do om attano C cittarn rakkbia attano abilasam na do, DF cittam rakkhujjanto attano pauttanam na do Eom devie ond attano pahattanam T rakkhamano abilasam na do, K dhá rinie cittam rakkhanto pahue damsedi om attano and na Die l'orm rakkhujanto D (vgl 31, 12) mut Erweiterung der Wurzel durch Jj gehort einer weit spateren Zeit an yg dijje = debi Ratn 32 5 kije = karu Pusg Il 28 dijaa dadatu Ping II 104 Nicht einmal das Passiv auf ayadı kennt die dramatische Prosa Kalidasa s 8 zu 60 6 65 13 7 6 Calc CE diasesu, T divasesu ABHabKBb diahesu DF imaim daha barni – AB anunadamuda Ho anandaưam DF anakadastracha Calc anuhudamuccha BWCEKT anubhudamutta (d 1 freuden nussleer) Z 78 DF málaimana (80 1 mile) dekkbiadı alle aa lakkl 1adı DF tado param CKT ado varam ABEHbCalc richtig ado avaram HaCEBb na ane T na janemi de ar na jane 7 9 Bb em sabuvalambinam rijº CDFT edam — olimbiam vij. Ha vijauram (26 3), DF vjapuram BKT byapuraam, Calc Hb vajapuraam T ganłua tumam gaccha h ganbia, nichts weiter 7 10 DF taha ttu natye volil taha | iti ngro C tatha | nátyº gro Calc Hab pesalatararn Bb ripuladaram DF pesalaaram, T pesalaa. daram z 11 Dr saboadasusthagne (80) - Bb JahelT labhebi D parehi F pabil. Calc pabeh, EK pareht C prva lohi die aa paeht --Tum die scen Bem, ABIIail om iti oud BW hat prastlita erst hinter ma dhuko 7 12 la sabi tae saha DrCalc Bamam vjera go 7 Baha jerva so, T sawam eris gachamo AB shamal, Bullab al am vi DF ahap pl - Tamassa st. imzseg Z. 13 D kucamalaggamassa Bbc kusamugge ABila kusainags, IIb Calc wie wir - r dohadapıme CDH dol aparime 2. 14 IBIIabCale rist dein Bb Fiņparemi DET FI DÁTanesam, h rin. QATemi deryal Tijuaparat), sonst gewuhnl ch der acc. der Person, docb soch parisbade Tij apayámı 62, 1 ABC Viap° ·164 Anmerkungen. (S. 31) Z 15 Calc. und Bb trennen jujadi vom Folgenden durch das Lesezeichen, das in den ar fehlt DT jomu, das hier vorzuziehen T sogar juga1 ?, wodurch sich die Trennung rechtfertigt vortrefflich oder wahrhıſtıg! ein Geschift für dich“ Dahia (ro) Ilha aliam() tuhr liat list khu 2 16 ABK om itu S. 31. Z 2 E siagatam 1 atmınan yılo, ens von beiden uberflüssig Str 37a. Calc BbDFHAEKT xamam, Chlamam, ABHIV nadam L. Alle cdd ssram - c. Dr Farango -d D praçakte pr bhajasi, Bb vabaai, die ar projesi Z 7 AB bhavada, T alam dara dhiro uliin (so auch lla) bha (Lüche) parderena (so) BL parides teha Bb diththulhu, T dithth khu, C attha thu Z 8 9 BUCK tattaliodie mnlauae, T tatt ihodın ile, D nalavr pinsalu - Bb tam atthum bheidh jo ka, Ogum bhe siņudittham, om altham K sunarıdo aam attho jo , T swaradt a jo attho hoda sipdo D Bun wida tata attham lam lho eamdıtthair, C cunundo nitho jo - AR ItalCalc wie wir Z 11-14 Vid theilt die Antwort der Bikulay mit. CK am bhaftatirin, nreprünglich (elit cs nuch in B, doch von 3 Hd hinzugefist 19 ist durchnas erforderlich, da es sich eben um den gllieimen Auftrag des hongs finndelt - BICKT bintfararp - Dargahınlatalıt, AB Calc 11ab grludaglu BKT galudamli, C •gaktdamlı -- BDIIT) hur du - ABCalellab alınarım T nadaram, CK alian, C sadarnir, tb mir wir - 1 pakhantipirakkludo, Drikkujautunnarakhado InbyCalc rakkluam ina, Iln arakkuda ria mila Calc IIb rakkhdanni 914 nitupım Bb rahhikhiamina paar kukludo tur 11. C ralkhianpia arikeluar pabai DEK nila! Die meisten cdl na suhan Barn, doch ger ölnlich mit şılı serbgaden, nur Caic 1lb numar saha (ohne my) samo Sakkhs***** Piesit mx Acura Indong mati in gelandener Rede statt up! ayantelmin Vikr 75 rakklandic guit cm Peskelirten Sinn ett sun der sic streng lewachenden Kinigin schwer zu erlangen, wibrenil der Sion clotht dhe Irm treng wacht von der Kinigin 14t eshirer yu erlar gin wie ein ron Sellang n Erwacliter 7 14 Dabari Cale, tababi DK ghaffarnam, glaisap ghafaisaith, I 1 I Cale y Igła lasam tu (!!! ) Tearghattesa til BilalCalc ja sam u (Cale uto !)

·(S 32) Dritter Akt 165 om mac 11,1 Z 15–17 A bhagavatsamko componirt Calc. BODFT pratibandhavats vapı, in ABHabc fehlt ipi HaCE abhinivec, DF abhip veç zkarı kim tatha, in allen ai fehlt kin in A auch tatha – BBCDEFT prabarası, Hab prabarishy 1 - Calc na kalanto bbavatı, BODT balo na bhava ti, ABHab bhavishyatı T sasmitam, ungeborg S 32 Str 38b DF anusham st ayudham 2 56 Alle cdd sabrnije pur T salanta s zu 65, 13 HABIDELT ADIIaK urikkhevo tti (K om tt), BROC us ao ttı (Hb tu), Calc ubaobakkbebottı, BbET uvaoakkhevotti (Bb opkhkho) ig! - Bb attanam tattabhavam, Tatto attabhavam, Calc HaCK richtig bhayım denn atthahhavam and tatthabhavam bezeichnen immer eine 3 Person In DE fehlt s - HaCalc BDDKT attanam, die aa attanaam Die im Prehrt so haufig durch hinzugefugtes ka(a) erweiter ten fornen hören auf verkleinernd zu sein Wie wir oben za 11, 1 geseben, ist upaxepa Entwurf eines Planes Katayarema erklart upayopaxepa durch kapatopayakalpana ,das Schme den eines Iistigen Planega Zu pajjavatthavedu attanaam igi Vikr 7, 17 , ynvatthaveht attanaim germanpe dich fasse dich“ und 27, 6 at tina im samuratthayemı 2 78 D sakhe st atha, E om athemam und liest caramadıvasac, B an geblich dis acesham Calc BBCDET neitavy paraº, Cucitavyavaha riparanmukhena BbT ucitavy piranmukhena -- BUCT na khalu yapo 7 3–13 MBUCET nam bhuam ist als Sul ject zu acaklıldo erforder lieli D setzt dufur tumam K bharam 1ns Ende Ohne dies bestimmte Subject dis in den an fehlt, ware acıkkhidam zu lesen Hb but acakkindum ? Bb asendapudhamas darasua ini ucalam) C padla monrananızviratthakurayaál, K pu lhamayndyra®, sonst wie wir, C santaradurair lodaram padesena – Duhagai kuraviai Tosuna 11 sp (80) -D sipn isido tomam K paththido bhasam, Bb paththido olue bharam, T jedo E arrayıdo Chiuņıçıdo verstummelt ABCalc echem, Hab icbemi D chami, Bbh achcham T iccliam IUI, C cheam - Böht doladh auch richtig nach Humac I 217 – Bb ahubodum ti, C analoitti, T anabbaramdum tti Danolaviduti (80), anuhassdura ili - ABIICac sampainnidam HBUDFRT se painnº (f}b se pa lie), D taip se padine, C se pariņt want, T se ta Bretto pili - Blabr dira bt tn Calc.FbChT und ta jaia in D $BlabCalc keun, Bb jessa, I Dersa D vera – Bb gecbcbem ba C gachem! 1 h gachchema, Tti tata niggaelicata (10) om pama darapam.

·166 Anmerkungen (S. 33) u S W Z 14 xamam wud in B glossırt durch yogyam passend, angemesseri Z 15 wie wir, alle aa kaham 2 16—18 L om nisarga DF Ojipana hi stro Habt onipuna stro ohne Visarga vor Doppelconsonanz s za 17, 19 - T katham cin man ACE anasamkranta DF upalambhanahtaram stupalalay antata und sakhi tava na mam lax®, C laxayatı - Dom atah paçyami anyasamkrinta ist falsch denn die sarvadı wie para anya, sarva welche der Pronominaldeclination folgen, drucken in Zusam mensetzungen das fem nicht aus Daher prrakeram 26,5 heissen kann für einen andern und fur eine andere vgl anyasıdbirana Str 68 annny asadharanım 74 19 20 annasamkantesu 67, 9 10 annasamkantabiao 64, 14 annacıntae Vihr 33, 1 - sakbi tava in D ist wider den Sprach gebrauch Kalıdaga 6, der tava in dieser Redenbart hochstens im Verso gebraucht wie Str 71 In Prosa immer te sakhi wic brer und Vikr 7, 14 te sabhyas Mal 50, 15 oder Bakht te Çak 83, 8 9 sakhyrs te Mal 58, 11 12 61, 15 Str 3Ja DF viharttumst vihantum - CT mana vinam (eo) - dC na nu at 118 tu varam mit nom cum infin ersetzt den snfin, pass, im Gegensatze na tu, na cu (Ratu 70, 10 11 74, 1 %) nder na pumar = als das Str 51 Çak Sır 7 Vikr S 252 [ d, 1 eigentlich aber welt, und wcht, doch nicht“, wozu der vorliergeliendo Infinitiv zu wiederholen S 33 Z 1 2 Calc prr natladı - Tbhavam sampadam andlegrapadiththidam, Bor Anicurapadispherdarp (Ruthth), a pariththaduir aber in der Ucbur. Ketzung pratisljhitam, ABFabCalc wit war (doch Calendam) D daxinam, T dakhkhiniam D mishdo, C patthado T kaddum Z 3 D adarçaya. la 4 Dido einmal 7 5 AB om ubhau, wofür IIa iman 767 DI om na BoT asando kiln, C vannito kula at pdam pamadavanain der an - BD củabın payapacalıdátum, CT cilalım palle, on pasanac ABIatCalcK wie wir, nør Jana Sla lala ang Ist und K Jafur darn lirant (daracalahu BCPFKT tararedi WN1bCale tuntusedi, lla turarared: BlT tusaredi bharantam edarp fanindavanam raviselti ng! Weber Ind. St H, S 254 L. Ab Aparyam mrups, DFT sparçayukliar rupay itsá - Dap jatah klali ayasarah pesst nicht zoin 1 olgraden i kila si ktala Str 40a NCDI IKT mattatam, AbllabCalc camall - A soblaga çraraner (19, wollte çrarapall:?) i rakstaih st kujitaih der an.

·(S. 34.) Dritter Akt. 167 b DF rajah st rujah ABCalc B6CT prochatera, DEF prchativa, Ha prchate ca, Hb endlich prchate ya • DF prasabbasurabbır et pragavasu d T sandrab spo – Calc BEDEF yyappto, T vyamrto, ABC vya iſto Hab vgápvrto d 1 Doppelschreibung=syaprto and yyavrto Subject der ersten Halfte ist rasantah aus Z S, der zweiten daxino maruto der Sudwind prchateva ist gar nichts, prchatıra wenigstens eme richtige granmatische Form, doch in gebundener Rede dng Ato gebräuchlicher Hb hat das richtige prchate va dagegen giebt ca in Ha keinen grammatischen Zusammenhang Veber va = va = 1719 zu Vikr S 272 302 rgl auch die kaçika za Pan I, 1 11 Dies kurze ? erscheint öfter bei Tim Sanskrit und Prakrit z B prasahyn va Str 780 alava 41, 2 $6, 1 The va sich neben va, so findet sich an gekehrt bei A 52 9 11 neben 15d 2 14 C ehi pavisadu nam nivro Dehi parisaddha (s0) nam — 1 olahaya Ha lah 1839, DF labattham, die aa olabaa Der nrchustische Datis steht im Sinne des Terminatıvs um die Wonne des Trüblogs zu geniessen Ueber diese Form 8 zu 70 13 Z 16.-18 Bb schickt bho vaassa Forauf, DT our bho - Bb avadlo da 1a debi, T dehi dasa - ABHACT bharandam – BbEK2 lohardukº, C vilobhıduko, HaT lohayıdukº, die aa wie wir – ABHa ppa madıvanalachie, E olakšbie, T olacciya (80), K nal ulachche - Cric laynbaatiam = lajjapayıtrkan, Bh juvantesalapjaittaam, D jaanesalnya Javaittaam, E juvadie lajavaittaam (om Fesa) Tjuvarvesalajjerartta u, ABIIb lapas apittian, in B am Rande verbessert Orartaam Ilak olapas mittaani und so auch Bb cdd aeg zu 43, 3, HABICEFIT Sasantakusumaņev, E sasantanere om husuma, ABHbCalc om va sant DF ņerachan, K pevachchan, Bb neraththaam T nusatham, die an we wir -- Bb galnap TKT gahıdam, so auch ursprünglich AB, aber corr galndam E lasst es aus Z 19 D nanu vismijad esa vokayam S 34 Str dla BibTraktacoknrucu rico, DF inhuascalie veco (om nehn), E. raktacokndalaric - C DF ry 01 st brisip B6 luni at lagna - 1 Calc tbl. sullapra adlıana, Hall TABCD muklinpr Ich setze die Scholien haluarema : biar maklucokelt att i bimba dharaih timbam radharah tasmiti si esbanım vicelaena t aliulam iti anmalı alaktakalı laxarakto sinkarura raktacolahusgona"ya ruca hatta rieslutagunalı skeefiltah atic gitah tiraelsto guno raganya tat tatlioktam isyanaradatarunara çyamam ca tad aruatam aruņam ·168 Anmerkungen (S 34) ca tat tathoktam karavabam burayakapushpım i pratyabhyatıvıçeslia kam pratyakbyatam tıraskrtam viceshikam patrabbaugo yeon tat tatho ktam I lagnadvirephanjanail lagoab saktah dvirepho bhramara evınja nam yeshu tash tilakaih husumaili tilakaprıyapı tılakasya lalatıh ayah kry. hftyam akranta ullanghita paribhutetyarthalı mavi madhu sambandhını çrir laxmıl çobhety arthah | yoshitam strinam mukhapra sadhanavıdhau muh halınkarakarane 1 sivajueia aramart is hiteva 917 mananam hrtavatıvety arthah açohalıta treffen wir auch Str $1 lata bezeichnet hier die ranken den Zweiglen, woran die Blüten hunger g cutalata Spr 3980 cm lata Çah Str 17 v 1 lata wecliselt daber mit çakla und pallava 41, 10 67,19 In ab steht das Pradıcat joran, das Sul ject hinten, in b ist kurr yakam çj im. Subject die dunkel weiss-rothen Bluten“ d , die Blute ist dreifarbig (Calc Scho krslınçretaraktam kurun kam tunnn makapushpım) und eben so dreifarbig ist dis viçeshika genannte Stirn mal, wahrend der tilaka genannte Stirnfleck einfarbig ist. Auf diese Weise erledigen sich die angeregten Bedenken In a steht das Ueber treffende (ady brhuv) zuerst, dann das Uebertroffene in bed umge Lehrt das Uebertroffene zuerst, dann das Uebertreffende riçeshit? pra tyakhyata und akranta d i ubertroffen, überboten von odur wie kit deutet ullaı ghita, paribhuta sarujna c loc schatzt gering di überbietet die gemalte Gesichtszer 25 BOT abhar udyº pirvarnıyatah, Dr ubhas udyº vilohayntalı beide Groppen ohne iti ABCEHabCalc wie wir Z G BDT tatah praviçatı paryutsuka molavik Z 7 8 BU an bhinnadahiaam — BUCKT bhattiram BBC Ulasa – Bb appano vi, Kattino ohue y — DI hudo me fiho, in deu an fellt me - Bb siņiddhanassa DF gniddlı1881 11 salo att ino vutto in den ar fehlen Yi und attaho Kimum vutt – D nkh hidup Z 9 10 Nur h garum, cogiruo ABIlal Cale Rattani BUCKT kettim, beide richtig Var IV, 26 Lassen instt prac. p 125 D yea pam kitt112 (80) kalam, Bodrá marno D me aranniendi | 11 ha C mım ans1133adi T kuniçit pe Z 11 12 CET om vicintyn, D statt dessen iti snuftim abhiniya BUL ", BIAT al Cale lbk » Kat glossırt a smftau Dr apatiami BUT dolaparibhatt nn sakkunomi, om garujá mama calara málarie gndnmacaran ido dole sarujo mali calado ABPILCRIC I 89- Tujo mama (Calc Daba) calaná, IaC saruja — calana k gruj min ma calang Nun s lgt ABIICalc cin algeriesenleg na shuomi (Cale phnom), in AB eret an denRand geschieben, das in linDI LA niti - DI ·(S 34 ) Dritter Alt. 169 Lin sp ginzlich fehlt Es ist nichts weiter als der unvollendete Ansatz zu dem Gedanken wie ilın BLT uusfuhren, namlich Bb ni sahkunomi abam calone caldum oder T na sablunomi calane calidum (so) teres Cinschiebsel calana oder curanz ist bald i bild n wie bier ca lano in Dr, calanam 41, 8 9 ferner plr calina hier in ABHalCECalc, du calane hier in KBIT und 40, 21 (saroja calane plr mit da) 2 12--14 C tumam dara feblt -- DK schalten gudua Dach dota en D schreibt dobanam, I dohallam Die Hdschr schreiben entweder natten oder nusaltch), Cale, mis sattebi, Bb pispittels diyart und nirvart werden bestandig verwechselt, die Schreibart att wechselt mit yatt Die Bedeutung verlangt her misvatt = sollfuhren, bewir hen, BHa fügen Iti lunzu, das aber zu verwerfen da die Rede hier noch nicht schliesst, sondern erst but davasım Z 15 - ABBLT ,d, Ila yadı, die au jai – BhD dusel – II1Dr om trdo, Bb tadoham (so), T rado sbam de, Diabam de (ohne tido) BI CDT om i vor antara DIT nıcı asya, fublerhaft - AB "purayattnam, IJattiam Calc aitam, Dr abilasipura'im, die al wie wir Z 15 ABCalc dubo182 IIab day 31s8ım die aa duuseum BIDTH ABCalc CT tti, in K ſehits – Calc ta java D ta ohne java, AB IINBOCK java ohne to BUT dua ohnett Da bicr weder eine Auf forderung, noch em Entschluss wusgedruckt werden soll so stunt , 17 nicht aber nuch darz am Anfang des Satzes nicht gerechtfertigt Der Sinn ist namlich schon (t 11 a) bin ich so eben (padhaman) beim Asok: angelangt", nun feblt nur noch Bakal mit den Tusschunuck (Schminke und Spange), un dic Ceremonie dus dohaln zu vollzielicu anuvadam - sie muss aber gleich eintreffen us dist oder )11? 1or anavadam wird uberflugang und von C gegen die 27 ildschr ut Recht weggelassen Z 17 Calctudun schlecht DI da 11 olncti bcesor DI om mnulultiup 019 wegen nur an crforderlich – IBBUCT om iti sor parihrimali 7 19 20 DIDI om deltsi In 1BI A fehlt Ihr hatt dessen 11 chim khu B1 11 (ne kliu) C adan khau curas u Dornend'xat, 7 xw's, the 85 Origory { macchandth, Blk maclcle DIIn machanda - ward. Di aizt thd für ufana la der an dan wil idam sind beide adverbial zu fasaun liet, dort glo 190 xyah dort komt ir 43 S 3) 71 ? Bless killin, DI « Illa 167 11, in d n an foldle hliu VY nesa DI om ·1 170 Anmerkungen. (S. 35) Bb nadıpajzattro (= oraryapín), T nadsprjuttao (so), Copyjant 10, T opayzatti1º, Candiparıchadº, K nadiparinrıses 1 = natiçayapariha raro, de 27 mer – Pb usulann: ua, Tussia anni 19, L usu avaana, DI uaravn - Tekk u ni Calc 1 Dr aluratthadi (?- bhisarthte, also oth falsch st tt) st durc rattadı der 19 2 5, BUCDT as alambitum, C dhiritum Str 49 C tad st tind – b BlCalc DI IIa uklavam, 1 vihlabam So ruch AB ursprünglich, aber verbessert in jivitum vic CHIU legcn ,128,113 TIerz atbmet auf zur Leben" - IIab schreiben uclivitam, nicht uc thrasıtan wie die aa c T turuprtım (p mit verwechselt) pathie pipastali 1 Der strenge Par Jelismus in dieser Strophe beachtenswerth Dim t1 ad tritt gegenüber eitas it sc upiłably, dem fimiprgntim priti? turustam saritam, dem mama aber pathibnaya jni u thanh, beiden gemeinsam lifdayam 7 10 BUDI ath hra, T atalı hva . 11 12 BOT con nun, pr esa danı unnamuha arvanado nikho nullamandı - Bulab ido perra, CD Irado enis, ABCale do JJC 17 - Dr alms affantı st parise, fellt on BL1 - In diu el, Dr' aduse disni, Bb anchehndi, T anch 1. 13 Dic sen l,em überliefern nur Dl und vayassa fehlt in der nõnd lichen Gruppe Diu lIdschr Cale und bb pasamy ciam, in Di fellt enam Der Account19 in der That slır 1 art, wel 19 der Sir justam ominatas Ist Die Construction der Str fillol nicht you pay mo nl, dalier nun teceer thut linter ne Jus Lesezechien zu setzen Str 43 D om dece Ibila mulambalimin - Daiyaratan), I Irati tam 7 10 T 11tha At fikte Di puris947111 alisirali intanın apácala 11. 101 arudlır, 113 op ruil R, Val Cale 1 por 16 7,5 11 ber 416 DI pariulat ntra çanknyilapanilu ile ich nie ein (trochen r) Rol ratengi ülx rhaupt oder ejerell sie (in /uckerroliutano nel 11! V I. t linsantap d llla #1 basani un D reelle manijarrulern, ABCHIK niiht, die na HICHI 1B0LI ati affhin - Di 1911** ud, 1 futigali 1 Tato ·(S 30.) Dritter Akt 171 dolalapekkbi, was aber archt richtig, di apa (apexın) im Prabrit zu And wird, Z 3 DIT oneracho (Toccho) Bb ukkanthidam mum anukarel 1500, T maha asoo anuarcı, K maha asoo aņukaredi, C mae asoo anukared), C mama sonst = Ha mae asoo anuko, ABHb mama soam anuk, Calc maba soam anuko DF mama anak asoo - DF on se Unter arm so ist allerdings der acoka zu verstehen und da Malauka mt sich selber spricht bedarf es keiner Deutung asoo ist um des Wortspiels willen spater hrozugefugt Da aber asoo das gerade Geguntheil von ukhanthida besagt, so vermeidet der Dichter den Namen und deutet nui auf den Baam hin, dessen Zustand Aebnlichkeit mit dem der Malavika bat Z 4 T componirt 19lasılap BbDF sılapatte Calc niminna, Dr nimegs!, beides = nimagna (1 mayj), BbT nisanna bhavia atto und T fügt vor vinodenii noch dara ein Die ad wie wir 2 5 G C attahodi, Bb tattahodie mantıdan T tattahodie amantıdam, K tattahợdi manted), D tatthabhodı mınhedı (so), die aa attihodi Weon auch Malauka ron den beiden belduscht wird, so muss man sie doch als abwesend betrachten weil sie am Gesprich keinen Theil nimmt tatthablodt mit D besser 27 CD om bhatantam, T bharatah prasannatarkatain manye Str 452 L Drajasalı DI kuvılayırajasim Tobhedaçak alanugntah stort das Versmass Hal ogikaranugo z, 10 D malwika cintayioti upe (80) Z 11 D om enklic Bb pyasya ito T fugt am Ende die scep Bem lunzu ubhau tathn kurutu 7 12 Dr p st va und -amatthet (sn) BLT sa dure simathtben C samblaiemi, sonst wie wir Z 13 T hamalam dro Dr labdhid st drshti? C jagtalian st gra liam -D aperate AABBUT om iti In DI fehlt die scep Bem Z 15 16 Ha olanghano, I planglino de mano C mirasalımbana sam adıbhumilambinn (0) do inino DI om adıbhuo manos se lesen → ramya kim mu nasesi i mirarılambana (so) adıbhurnilo de mano si ramı B6 pipptalado (iber ad fpiraralimbilo) manoharado viramı Es fehlt ad:bhumilanghino in DrBb (in allen cild) also in 2 Gruppen und in der That ist es nur ein anderer Aue lruck für qiraralambanido aut zu sireichende Glover -- Bb 19999 (3575191) Cuenase- 81, DL nrest, dhe 11 wie wir 60, 13 Die Construction con him eger selten, kommt ater sclion im Sanskrit sor dr kim kri= kım kura warun, 1020: Die Blogal Dr iermeiden niclit nur Ar- ·172 Anmerkwogen (S 37) chaismen, son lern rach seltene. Constructionen, die der gewohnlichert Grammatik zuwiderlaufen Z 17 fühlt in D Bb vexate Z 18 BbI prije picyn ymtim snehusyn D prije samnet un suo wollte ebenfalls ramatam ABIIb schreiben malıntrum wie patra neben pattra ܙ ܙ ܝܐ:C S 37. Str 16ABIInd schreiben vercinficht tatia 9 Forher ABCD1 Orso et filmlo der 10 7 5 6 Lb blando - BUT nissams10, AB nisamsium, II nisam nim Calc HCLK WIO Wir DL ria ha de samsao 1115183ndi simi im halıssadı samsuyam barisliyati — DI esa inasnmdesuan bulo om vuite nam C est appidumadre yutte nam baulo BUCD Ilk uittinda ABHI Cile L esa npprd imar inis imdest sulle nimi (1 m) baule uvagada vuitte befindet sich Mulauka, diher muss nim - chum gefisst werden zu ihr in der I insamkeit hornmt u . w In Di fullt es jedoch ond on der seruorrenen Wortfolge, die Subject und Pridicat nus Clauder réisst - 19 sollte vor oder unter uvagad stehen - erkennt man, dass vuitte num ein eti rendles I inschebsei 1st Zuk u tritt Bahul crst 2 11 auf, ir verfruht 17 Dapı bu scd ismidabligo widerspricht dem vorhergehenden appuda man isamdesa 1 om ngind, sonst wie wr I9 Di ja nair diste do Bucr d 1910 sud., K dnsie abun, Dr Desududi die na wie wir Die aus dluhudi zusammengezog nen l'ormen Inuten duda ui 1 ahulu und nach Autossung des Dentals dhti tin ! dlhora llerac II, 125 kennt nur dhun und Jugl do dhudur. allu lue Vikr 18 7* Ja« di se dlec Vrch ? 1! 127, 23 Ratu 10,3 dubine (mmt erststerndem ha = bulutsha) Uttar 7), 13 III 1DI nm disa - Dr iu gorunm (T taliago :) Bb tular gure, k tula giraam, in der R? full mo, tuha DI&UCLI 52217, 13 Das id, Turvat garu das Subst guru DI #111114 reill, mad, 1 rumırai, du an sonra li Mach letzterem Har liten llaBUCDI h i och einen luntz und zwar 111 al tips dara (visumarat, BB at ams: d4mp cda 1 a stenutein, 01 alım dua alat u =!1,( alzit a diva ha quinato, k aliunii In ulm, Lednicu il u nicht l. 10 Irast sall art ! 24/7 11 13 331 ! T! wallsd, Aar! rm 1 AFISI 7 11-16 BCI) . tali ya ir ap: 119 - Blol vakarai valor T dohalakalare Di Jags dryic maknja), lantes IDI FUruap 1 rn irt ۲۹،۱۱۹۲۱ وله ·(S 38 ) Dutti Aht 173 7 uszc, dil den ül ngen frund ABTICtle on ti CDICh on de, wc die na schreibe1) C can im - Dr omel - Bb nam slo Com caneurim BODI I om ez ohne zu componireri w Bbf silatt inneuram richtig hint - DI karchmi $nushrit sırt den Satz, als ob s scen Bein sire yasat sal iktahavupuram karoti 2 17--19 Bb F atragatam - Com laa BUCKT sulidad se Tuch rich tig Dibit anothid ut uratthido abam (1 jam) mahı rıhao Habr Calc schreiben sıh to Tgl 26 10 BUT orduen aam ulinio usath ihdott, nach h hat ih IB habuim do riocagın in B serbessert = HD moclam Dr dan ido attanaam mollem Bb moluin, r mon am Doppelschreibung 3DOmn und poem - Tahus ? 11,9 73 2 -- DI ciam jjcid, alle 11 е: 1 - IBC lc mittama lanım, bb II Tk nucenm (Bb1 maha miccumo) Cmimandanam vcrstummt Hb muuttamo DI jasonak a (so) re havi adı, de 11 braused L haro „TV10 soll ich mich von der fremden Gewalt los machen. Die fremde Gewalt (viharo) ist der Auftrag der homgin den 1soka zum Bluhen zu bringen Das Schmucken der I usse mit Schminke and Spangen ist der Vorliufer des sisalanerattla lur banges Herz al 11 was hommen wird Sie sucht sich jedoch dadurch zu lerul igen dass sie das Schmucken der I usse nicht als officielle Einleitung zun yıld hanes attha ansieht, sondern nur als Liebesdienst einer Freundin le trachtet, miccum und mittano sind durchaus apmotvirt wie solcles Haag zu dieser Stelle vortrefflich dargelegt hat Z 20 21 Eschicht sabi vorauf Ha ricaresi - AB ugaa (40) nu Bb assua khkha DT undbaha (s0) Lihu Calc CC HabhT wie wir Ciassa asoass?, Dk massa uiala coa sa IBC kusumuggane Inbr kusumaggame, HiCalc kusomogg9mc, Bb husumasimusgami C muuluggamane KT maulaggame smukulodgame S 38 z i Cale dobalao ursprunglich auch 1B aber von 3 Hd dobıda cor rig rt wie alle aa lesen Z 3 IBH+Calc kim bhu (Cale kbha) na atast DI Im tuum 13 anks Bbc kha kha na janas1 T kì ng khu va hana (so} A gồm 22 khu janası turgam, HaCkım khu anası - Bir akalanado, ABHab Cale akarunado E mama karanado h mal a halanado C mal ak ila nado (80) bi nam anteurio DE anteuraneache na niondi tti, Eone Yatthe nyjoassadı tti Bb oneratl tl ena na sa njouissadı tti Coney at thena ojaresad: tu (om na) I nerachchena na pois adı t'i, hone vachchena joaizsadi tu (ou na) ·(S 39) Ditter Alt 173 Z 19 fehlt in C - DI attunkho, Bb attahndie Eine andere Lesung überliefern IT pabarış adı tattabodi tumam avarattham > prahari shyalı tatrabhatat1 ttam aparartham Z 20 BUT parigrhutan, schlecht Cale Dr murdulnd pratigroso [1119 (mam s zu Vikr 20, 21 murdhor ,demuthiga stimmt zwar gut zur jovalen Antwort des Kongs, ist aber immerhin ein spaterer Zu atz S. 39 Zi ABCalc HabTalada ire, DF omid ceti rasat ca Bb unmaita vesheravatı mada bezeiclinet bier wirkliche Berau chung Z 2-4 T sunomi, D sunagi om bahuso mil mndo kila BUCDT KT itthonjunassa Calb au loalor iso loro wie DH In BLE fehlt sam oder so, 212 62110 loaraa am (80), such ABCL SITO, verlesen oder verschrieben 7 5 Ilab Or do erta sacco sami utto, DF op ido gjC7 Saniprdam 49cco 89, Calc ei ra simpadam sreco so A cura saccasco 50, BUIKT pudhamnm (E padlº) loas ado essa, ajja cacco so Diese Lesung 11«at 12 Deutlichkest ichts 20 wunschen urig sampadom oder y/? fordert der Gegensatz zu pa lhamır , früher war es nur so ein Gerede, jlit ist es zur Wahrbeit geworden 2 G 7 Calc. alur mu sinehuna, Dr mulam (1 alam) aal isinclini BL1 alam sinelul banidena C huu(?) <th eittisamsini alam 'soeleni llal 81ccattis, AB saceitis, in B corr -90c11t13° -- I agandaiso Ko gumirin, Di Andhel kudo dini 1287d1d7110, Bl aragad m ' 719 sadam, Calc aragimdasam, ADHC arganidam BUT dologlar rrim pudlumun gudo bhatten, ('T Lliatto (-o) ttu) DE dollaram gado I falfa t1 (50) ABIIaLCE dolglarım padhamagndo blatt 117 kell (L na in t11), K dolgharun pudl amu gado bhatta na rett Cale besagt,Woher roll min erfahren, ob , DIII bezichen 019 porte fut pass gleich anf den hung Dagigen Blauc unlr Nerat du, dass - Aus dem /untran enhan,e gut lervor (229 diu Zofe sclion wc, 2139 der h mg ins Schubel aus vorsn sering a * Iravatı will nur wein, von wem oder wie sic die Sachricht er liniten hat Somit 13t 13 sa ol re Sinn und als spiller l'11 12 zu struchen Wir baben Iner cintuul lingee á vor u be tt len 175611, du mehrere Ildeclir luer auf ein ursprüngliches Lhatta line1-11 161 11 lata ti 85 31 in patjado Glwe blaffine sraraty is tava 2.9 11) masastha lini HIV max yalum Di napt nda!, IT najlı je nut il dan, (utellal maylalap - 11 lat 71. (alr Dhi ·176 Anmer hungen (S 39) rigahur (= parigrhya), T parigahnı», Bl genlız T ph nabi, so fast immer in dieser Wurzel ph st bli Z 10 11 Cale vasantossas abaanalolubena, Bb yasandoy npal, Kasan tos 1910 (= lasantopay alo) rjasandos aumlo, DI vasantovaunalo 1 nur us 10310 ABHab wie wir --- BUDIIT tavardu, dic an tuaradu 7 12--14 D parikramanlı Calc.lib gulaminum = giyiminum BUT mram nam = mlayantım, kilimam inım = kamyanlam Nur son gla homint auch dis Atm sor klan und mild sind nur in Acu gebruchlich, doch lesen wir milarm ina wuch 30 7 D29 I'r krit Lindet sich melit streng na dis genus des Sanskrit Der Bedeutung nach plaset blam am besten / 13 Ditandin BICT yuttau msane, DL yiuttamustner L. ynutthy isantus vadamsine – ABI turredi, 161 tuv tred, Ctus ruedi, D tuurisem (so), Calc rubl tuarai edi ABIIAC carana Calci KiBb cilin, DI calınım -- r mala st un Bunny meranti. T na isaranti, Calc mi oshlantı n prasaratalı!), I ummyants, I na majlin pzerantı, Di inal outtadı (oline on), 110 C inggu olagzıntı, Calcolagantı olne mngoc Dic Pr fixe aj 1 und ara fallen im Prakrit zusammen bude lauten 1) 15., 9va wie hier vestranti in T 3) oraranti, olagginti DSC con lrutet das Prifix pra im Prahrit ra, dal er hann oglanti Cale nicht pigerinti sei di pasaranlı K & zu Golonnte 1 15 16 17 pattunlır dole, I hmo sampattam dole hinn pittal mi «lolighurai Bh schreiben immer vol glo Di pargi rapprtalma lolagbaram AB om ontp und leren dolagital aut Mallal, aber •81 rann, 11b, egharap la l'exte line dolas rolne 16 13b unie (1 una etl tla nyo d'AI I munt (ro) auhi ny dre in C dian, di ni dinli dan li-U Cale noi flatum aloc lu - anal Lasatu 1} olaedu (m orm) bhattine – Dr om tip und lesen I baštinin non non- Ima) nelle poube Ch 91711t cloadu 1 veloa lu Iin nam bl• pulo? 11 ukedo, ler / 9 oka la – kalam gummc ga", r ha* 111 1 610 17 5 10 Com aule vraipt mo (line ") 1 Dayrisci rubun;=ame und al mo Di al mo Jan Tino !!! 219m) o T pumn, die na Hic wis 1 AllCilat, 1912, I din iti, Bb tatlin hardts als scen , 1) 6718 *1 Gale II CU Hasta laule ulohur Darslikin, 151. 1 İran ve tık, 1 pankrams anal lia ca Jl.Calc átutu (- Cale avarkasata' nie 17) 1 eu, DI RA1312 () 11. Ish D1 lalra ! 1! atjat das laarzen 11 tatal amint ·(S. 40.) Dritter Abt. 177 corr viſatanam, Calc vicianantnam, Bb vicinnandımanı Tanumham (s0, s amhmo Z 18) cudo vannittınam, DET vıcınnantıhın pi pidahım (am ambanam), CK Finantınam, Ha cinantanam, Hb vinamantinam Bb pipiliadamsanam, T pivviladamsanam, die aa wie Wir vibasya passt schlecht, da ja die Lntdeckung von etwas Unangenehmen folgt damsıdam c, instr da zeigten sich 54, 2u Vikr 11, G amhanam bezieht sich anf Iravati und Nipuknuka zugleich Wie es scheint kann Iravatı von ihrer Stelle aus nicht sofort dieselbe Walr nehmung machen Nipun muss sie erst darauf hinweisen Shankar P Pandit bemerkt zu dieser Stelle Folgendes It 19 doubtless the red ants living on trecs that are meant here They are known in Konkan by the name of humale The mango tree is a very favorite abode of them They configure its leaves into hollow globular nests for theraselves Z 23 AB habım via edam, I kaham via, Dr kim pi edam die aa wic wir Ueber him p=kim via s zu 40, 14 S 40 Z 1 2 DT orn esu und lesen asoap tavacbaae, Coprdapnch w BV puavachchuaam, T pravacade (so) Lasoacchaliu (90) om pidava ABCalc IlabKasoap davnchaue (AB occbaae, Calc purbacelos ABCalc.C mattedı 130T niveattei, FInbDr nigvattedi s zu 34, 13 Zu dem neuen Loc chalam BLC vgl kaltam 40, 17 Bb uhodam = bhavatyarn 61 1G BÝT 2 3 4 schaltet vor ablumi ein hauje nianie BU abbumi, E allumi khu - 30 km tkkes1, T kim atth tº, CK kim cttha tº ABHal Calc. wie wir abhumi iam mº „das ist kein Ort fur Megl th 101, 19 5-8 DI abam pi takkemi -- BUCT am saruja Bbor doluparıb Bhattacalan se, (Bb pariblbl) K dolaparıblıbhamsı lae sarujicalanae ABIla\Culc wie wir – ABCalc BECEK mattetti, I nivuttetı, Dilla piutta tu Ohne siruja crhniten wir den Sinn deren Füaee son der Scituber fi fallen Digegen besagt unsere Lesung vernünftiger , deren lüge krank in Iolge des Storzes ron der Schaukel parıbbhamsıdı ist subst BIKT irchnen saam ron dliárdam walirend HabCalc rerbin do= xlbstgetragen - l, om edım D anujan di alanı, sonet WK wir Le maladı kllu, lb mluklu, iT mºlbu Di malam Allu 12 T nuraju ·178 Anmerkungen (S 40) ABHaBbDFKT se, HbCCCalc, me Derselbe Zwiespalt in den Hdselr der Bb, von denen 2 me, die aa se lesen Liest man se, so ist der Gedanke eine grosse Ehre (esmbh siana) für sie“ (Mal) namlich der Auftrng der Konigin den Asoka zum Blülen zu bringen Allein diesem Gedankcu widerspricht Z 12, o Irav atı erklart ihren Verdacht (asaukida) bis ans Ende verfolgen zu wollen Sie fürchtet nämlich ein Stelldichein des Königs init Malavaha Um dies zu bintertreiben fordert Nipunika 2 10 ihre Herrin auf den könig selbst aufzusuchen Ia diesen Rahmen passt allein me sambha vann in der Bedeutung mein Verdacht" = agaukida Z 12 Z 10 DF nu st pa, das KT fehlt 2 11--13 Dr oa harije, CK dafür lila – Dr mama co annado po, O me co annado po – Dr pronttanti, C pa ndantı, beide ohne na va me co annado pas attantı AB uz pavadanı di praprtanti in m rpasattanti, Hd na pparadants, T na prasaranti (alle drei mit problitz schem na) BUCalc I na prvaftanti Die Negation durchaus erforder lich, denn ilire Trunkenheit hindert sie am Gehen (cılına mugge ola binti 39, 14) Sie han deshalb der Auſforderung ihrer Vertrauten nicht nachkonimen BUT mano maha sº, Dr mno vi vüredl, AlllabChic CLk mado mama viated, (C rakared:) Der Rausch alterırt nje dergestalt, 1994 Nie nicht lerrin ihrer l'üege Die folgenden Worte fl al c khu UAW, theilen ABC der Malavika zu mit der scen Bum pirupyatınngatan, die andern richtiger noch der Irasatı mit der roen Bein malaviham niruarnya utmo, wofür Calcllab mil mirupya Iravnt wird von der Schönheit Balasika : 80 ? ctroffen, dne ilr langt nie werde das Ilerz des hings gewen hann konnte Mali vika nur sagen, wenn sie die Anwesenliçit Iravats i emerkt un lotto letzte Aruiseerung nealkred29*7 adlant gamesai rernommen lille den nicht an, mose auch nirusa mut nirvarnya sertauerl. werden denn in der Bulinen prachc bedeutet mus v smer etwas dureli (a brnilen rranschaulicben 1418 HiT cdar, iyanti, Di mw4501 c. darçasanti, dir na ** Immert in myus man sich mulasih aynilinen linkın Aprünglich aus foods lla au roadı dıra in Bam Ilande in kip pa res ht dert, (ale lipli in ill nor Lipolino , die ar av Oranlar But dir seltene Ierlindung des milderudru n (genitivele rer. allgemeinert spinach Irage**rtern, win ener irgend kefil, kim asius *) mit Frage w'rtrin Angos roteht inlem 19801 doru +1 r Inriplung der I 1297, 22:) in fine lerrarkunk deur}len 3 on nun eins son leidra i rarfem llliger Allrin apo paths I rasa ·(S. 40.) Dritter Akt. 179 wörtern kann, wenn auch selten eine mildernde Wirkung auf die Frage uben wie sonst ya, ya, dupa u dgd i es entspricht dann dem deutschen etw 18 = ein wenig vgl kabamn pic fut 45 2 AB, kathain api c Patent == katham It? Str 70 kira pi edam 39, 23 D, wofür die na kım va edam lesen Der Sinn unserer Stelle ist also ngefallt dir ein wenig der Anftrag der Farbenlinien 24 Z 16 17 BbT schicken bala vorauf – Bb calanamgadam ti, T calanam gadotti BEDF om nam Bei Ausslassung von nam geben BÚT die nothige Nachhalfe, dass eben unter nam nicht der Fuss, sondern die aufgetragene Tarbe raareha yinnaso zu verstehen BbCT kabehı kena, DF tumam kena ABEBb Calc Hab kena sip pasadhanakalde oder sippasáh• Dr keņa eapasahena (vermuthlich st prasaho) kamme, C sippasrhanakapam om evvam Bb sipprabanaka laam, K kena pasabanakalae – Cale C abhınıdası, ABHabc abhısı nidası, T abıvnamdası (80) om evvam BbDTK ahıvınıdası BDCDFT om evvam, Drk om sippa Unsere Stelle bietet ein recht anschauliches Beispiel, we falsche Leseurten entstehen Wenn prasadhapakala schon an und fur sich heisst die hunst zu schmucken", 80 ward çılpa uberflussig , die kunst zu schmücken eine Kunst 19t widersionig Es fehlt çılpa daher mit Recht in DFK Man fragt aber doch wober 1 den übrigen Hdschr dies sippa stimmt? Um diese Frage zu beantworten, erinnere man sich dass nicht selten ppa = priim Anlaute geschrieben wyırd, ohne dass eine proclitici vorauf geht Beispiele giebt unsere var lectio in ausreichender Menge Auf diese Yeise gewinnen wir ppas udhº voraufgelende si nicht = asi erkannt, mit ppr zusammengeschrieben gicbt sippa Wir stellen ber kenasi pasalio aud es versteht sich son selbst dags nun dies si asi am Ende nicht noch einmal auftritt Die enklitischen Formen des serb subst as konnen jedein beliebigen Redetheilu angehangt werden doch muss man dabei beachten, dass a fitisvara sor folgendem m schwioden mass, an nicht Ungeheuerlich ke ten wie imhı oder mhm in die Welt zu setzen wic danımmhı Çık 37, 3, erarmt Uttar 59,4 Yan rgl damhı sattukamo Vikr 20, 2 jaren vattukumo 16 47 1 danima 15 43 7 Ratn 36 eriams me Mal 38, 3 saprenamlı dantho id 3, 17 tenamlı Vrch 173, 1 sam descnamhi pesido ab 543 nira amhı Çak 91, 7 S iamhi 16 91, ma tsian safeta \/ 8, 7 tomamsi eramyadını Vilar 54, 16 D39 UW ? 19 BIRDCI schreiben kho, BLT hoktoh Abam et *bu DE thattına ukhtidamlı Wahrscheinlich ist ble als Zoll der Dhingi einst I luge gewesen, wie der hung dieser die Füsse geschmuckt bat ·180 Anmerkungen. (S. 40.) Z. 19. D bho tayo. E tuvara dáva garound theilt diese Worte noch der Bakal 2u. Alle cdd. tuvarehi, L tuvara - C djja danim, tak dava nam, ursprunglich auch AB, dann corr, dánim Sinn: mach, dass du mit Ausschmuckung des Fusses fertig wirst, um deine Dankbarkeit gegen den Lebrer zu beweisen. Z. 20. Alle cdd. na gayvidási, also Frage bist du nicht stolz auf einen solchen Lehrer?" Weder die Worte der Bakul, noch die zweidentige Rede des Vid. machen auf Mál. einen starken Eindruck. Sie wird es so aufgefasst haben, wie wir zu Z. 18 angenommen. 2 21 DF avaesánarúe calane dán lamvia (80, F lambbia) A uvaesaquruvena calane lambhia Hab avadesánurúvena całane lambbia, K 12- padesánurúpe calane lambhua, Tuyadesanuruppe ccalanc lahia, BCalc CEBb uvadesánuruye calane lambhia, in B am Rande v, I. abadesanuúle. - Cajja dánim, Kaja ohne dánim „Nachdem ich nun zwei des Unterrichts wurdige Füsse gefunden habe, werde ich jetzt stolz sein" z. 21. E huvissam. BOT om hanta Bb sidhdham me dauccam (80) KT siddham me doccam. C nur hanta siddham, es ist vollbracht 1“ DF lianta sapbalam tuittanam (so). Die aa, wie wir. Entzuckt uber die gelungene Bemalang des Fusses spricht Bakul. für sich mein Stolz ist vollkommen“. Ich war schon stolz auf die schonen Tusse, nun mir auch die Bemalung cines Fusses (41, 1) gelungen, ist mein Stolz vollkommen. S. 41. z. 1. Dom sahi. Bb schreibt ekassa, alle aa ekkassa Calc, om. de calanassa C schreibt caranassa uud hernach oikkhero Dekkadamse (1) kalanassa und ragnikklevo, T raanikhkhedo (80) Z. 2 T kevalnm lambhaidavvo muhº, D kedalam muhamaraam lambhidavvo, E uvalambhaidavvo. CDF haben die kürzere Form lanıbhidasvo vg! mocayıtavja und mocitavya I, 9. 13, anubhavidavya und anu. thudai va 41, 6. 7. - O mahappavadam Bt. ahavá papo, - T om ev. Bb pavado evra aam paeso (=pradeça), I paváde evya padatthanam TK abaia wie 37, 13. 86, 1, sonst K wie wir. Tedaththanam om. pavadam eva, Z. 3 T paçys I mal. Str. 491. Cárdrlaktº. – T mukhamarute Spi jivita (80) Bufmárntenr "initum. CDEI v iz atalı, AllTabCalc. cosbayatalı Auf samprati liegt der Nachdruck, schon jetzt“ ist einc gar treff- Trele Gelegenheit eingetreten ihr zu dienen. va ·(S 41.) Dritter Akt 181 2,6 Die cdd kado de anusao, DF kinnam (80) de anusaena, our E anusaro anuçaya Rcue passt hier nicht da man nur bereut etwas gethan oder unterlassen zu haben Der hunig halt die Gelegenheit für pas send sich der Malauka dienstgefallig zu bezeigen Auf die Bedeutung regret „das Bedauern wie Shankar P P deutet, setzt voraus dass der Komg von der Unmiglichkeit ihr jetzt zu dienen überzeugt 1st Davon findet sich aber im Texte keine Spur und passt auch nicht zum folgenden du kannst noch lange die Vergnugen geniessen“ Die dra matische Hage fordert einen Ausdruck, der dem sevi entspricht und das ist mustra gebildet wie upasara, arisara, parisara von der Wurzel sart anu d. 1 helfen, dienen, die wir 47, 20 in dieser Bedeutung antreffen Der Sinn 1st weshalb schon jetzt dune Dienstleistung? Das Vergnügen ihr zu dienen kannst da noch lange geniessen, duzu ist spater immer noch Zeit Hiermit will Vıd die Hitze des Königs ab kuhlen Bb cırım bhavada edan anuhodayvam acirena Die Bb cdd a flesen besser kamena (= kramena) et acirena des G benannten cd T edam Inrım(?) bhavada lioduvrim k ciram bhuatla edain kareni anublin udavvım, C cdam bhrvadı sonst wic K I edam bhavada cıram kha meni anubh", D coram bhavadı edam khamena anubho Hab anabho daviam sonst wo wir cırakhamena im langen Verlauf (der Zeit) di lange Zeit hra durchi 2 89 Bb om sah: ARChIc. Hab arunam sado die aa componiren DI T osadnyattam, die ka pattan, nicht so gut weil die Zusammen setzat ennen eroheitlichen Begriff bildet vgl sattarinna = saptapır nn Çak 13, 2 Die I ormen chattaranna bet lar II, 40 balte ich ſur falecl, da chir ul erall = 6, nie = 7 CDI sohı - DI om de — Bb calano, T sogar calanas – D & Tale - Dr Oradıcattini, T aparırajtı hodo Das Schmucken der Tuise der Geliebten durch den Geliebten ist der Verliuſer der Ver bindung Indern sich Bakul in Gedanken an die Stelle des schmücken den Geliebten versetzt spricht sie den Wunsch ane dass Val Tald an der Brugt eines Gatten (oder des h nige zweideutig) rulen n ge 110 Bb pipunkamukham art xate 71 t momaises am with Der hung versteht unter la fich selbst Valauka dig gen scl eint die \l orte der Bahul allgemein nofzuſsen, also blyptu um Sinne som llatie * oler stellt sich wemgetens oce Geh pielernach fragt hava anta sa sc pix IBDI I om tala - Bu aracıgian manteer, om ma T aripaam ·182 Anmerkungen (S. 42) manttest (ohne mu) DF ma nmantanijjam mantebi, EK mi avaniam mantehi 2 13 E mantıdavvam evız mantımı, Dr mıntımajjam jeva mare manti dam Tom mae Ha munditidım (so) vgl anubhavıdıwım obavissa di 68, 21 vaktavyim uktam Çak 67, 5 6 kadhid uvam kudheh Uttar 85, 10 Frutam çrotayyım Çak 35, 9 kathanıyam kathyntam Ratn 95 2 3 7 14 Calc po kkha, Bb po khkhu, D ppiya kkhu BbDFT tuha, D tuba Ha tuva de aa tava Z 15 DF kerlam - BbDF maha, T maha Z 16 DFT om vi K kassa khu 2 17 Hier ist unter bhatta entschieden der Konig zu verstehen 2 18 BBC aliam DF edam yjeva edam fusst bescheiden die verschue denen Vorzuge in eius zusammen 7 19 20 Calc BÖLTHaK saccam ABHICDI sa vam Dr taha atthi, also positiv zusgedrückt alles das ist dırWeil edam dus gemeinsame Subject, so ist suvvam zu verwerfen gaccam adv in Wahrhert, wirk lich ist dic mcht edam d 1 die Vorzüge, ironisch Dr kisegu - Bl) isiparıpanduresu, worin ein Widerspruch s Vikr S 243 Eben so T 181rriveddresu B kısesu sundarapanduresu DD IK darpo, com dara - Dr ungesu d1821, C angesu damsıı Offenbar ist die Lesung sundara durcla eipe irrige Wiederholung der vorhergehenden Silbe su entstanden nur schliesse man nicht diraus auf den loc plr auf eum Unsere Fidschr cier Maluka kennen diese Locrtıyform überhaupt nicht Z 21 Bb padhamam bhanıdam, T pudrmabhandam, A patlamagunid urn, BIIDUCC padhamam gundam, Calc pe gandamp, K pudhamım gunu dam sprathamam gunitam), DI padidam olne padhamam Nur die Cale Ausgabe hat ginida, die Hdschr gurida Wir Inlen bereits im Sanaknt gun für gan (alinlich im Prakrit man für may) z B çatagunitera Vikr Str 63 ayam gunah ib Str 156 muktaguņn 1b Str 157 henkancigunılı goldenes Gürteiband Val Str 57 pa lhaman gandam ,vorher berechnet einstadırt" Als ob die Ant sort der Bakul vorlier cinstudirt tre, so leicht strömt sie iht son den Lippen S 42 71: IIb padlikkidai 10, HaCKT palichudario (7 cch Kchch) pa dichandailario I po lichandairo, ARDIILCale parikhludario tujinncari lap BChic DI T Juanas saņais Caughan FANDBIT, I finjadaanam 11a1UDLIT pardaşıkarchu, AllCat C paminami karchi ·(S. 42.) Dritter Akt 183 Es stehen sich zwei Lesearten gegenüber padlıcho and parikkhiday vo jenes ist pratishtaryr von jisch + prati = aufoehmen, dieses pa rixitavya yıx + pari = prufen „Liebe ist mit Liebe zu prufen“ scheint eine sprichwortliche Redens art zu sein Will man die Liebe Jemandes prufen, so muss dies mit gleichen Gefühlen geschehen Dieses Sprichwort sind eben die liebeg zarten Vorte des Konigs selbst, auf die Z 4 5 hingewiesen wird Str 50 nennt der Konig die Bakul seine Botin und man darf daraus schliessen, dass Bakul diese Worte vom Konige selbst gehort hat Z 3 Bb appaño DF chandameitena bhanası (80) Ehe Malavika dem Konige mit demselben Gefuhle entgegenkommen kann, will sie sich erst vergewissern ob Bakul aus eigenem Antriebe spricht, oder ob es Worte des Konigs sind, die seide Zartlichkeit bekunden Bb na bi 1 mal AB nahi (80) 2 Bb om khu liest edaim pa naamiaim akbkharáim bimbantarıdaim pranayamayany axarah bimbantaritanı T edanı panaasuananı bimbamtaridanı akkharani DF e (80) panaaman akkbarum visamvaccaviaim E edaim panaami duaim akkharaim (weiter nichts) Cedarm panaamiduim (so) akkba raim (weiter nichts) AB edan panaamıduanı akkbarani vippampari dant, Calc eben so aber vipperidanı Ha om akkharani Hab vippa lavidanı, songt wie AB Kedai panaamaduai akkharai vakhamtarıdar = etan, pranayamrdokany axar anı vaktrantaritani Hier uberhefera ABCalc Habt den Plural auf ani BBCDLF den Plural auf aim Kauf al Solche Archasmen gehoren nur iu die Çau rasen und geziemen sich nur fur geschulte Leute (wie Vid und Sá rasa in unserm Drama) und das nur, wenn sie den Worten einen ferer Ichen Nachdruch geben wollen Eben so wenig ist der Plr auf ar K in der Prosa richtig Hinsichtlich des letzten Wortes stimmen weder die Gruppen unter sich, noch selbst die einzelnen Hdschr derselben Gruppe, ein Beweis, dass wir es mit einem späteren Einschiebsel zu thun haben Auf verschiedene Weise suchen die Handschriften zu crklaren, wie Baku) zu dieser Mittheilung gelangt 197 Bakol sagt deutlich dass sie diese Worte nicht aus sich spricht, sondern sie als Botin des Königs aus dessen Mande gehert ce kennen den Zusatz vippalaridanı vakkante bimbante nicht und unsere Darlegung meine Ich, beseitigt sie ebenfalls Z 5 füge binzu akkhar um ZG 7 BCalc C desim AT des E deliam BUTIIab vicio? wohl nus Verechen die Silbe si doppelt geschneben – Bb hias ex palaris Chagua (s0) pablarissim, T lusam pahavissad!, D risaseadı, K visasadı Calc IlalaB risgasadı ent ·184 - Anmerkungen (S 42) Z 8 9 feblen ursprunglich in AB, doch am Rande in B nachgetrigen E mudhe Ha sampato ta BHb opado om ti copadotti Cale Dr samvadho (Cale badho) atthi tti DF atha ttı, T darmado tti, K gampado bhavissadıttı Bb sambadhdhotti allein nach G wahrend 6 Hdschr osamordotti lesen – BOHb visantodarasambhudo danım, Calo Vasantavadarosmbhudo kim na, Hi vasantayadarasavvassam kim na DF vasantaganasumbbudo kim nu, E vasantavesasavvasso kim na Bb vasanda adarasavv 1890 na, T nur vasande kim na, K vasantavadara savvassam kim na BCalc Hb pavacudappasavo, HaDIKT om na va E om navacudapp - BCalc HbT odamsınijo, HaLK odamsi davvo, DF odamsaıdıvyo Anch hier wie Z 3 4 stimmen die einzelnen Glieder der Gruppen unter sich nicht, doch lesen die meisten sampado, dann him na uvd dr vasantodarasambhudo oder ahalich nur ne werthufig Umschreibung von nava ist, die uberdies in falscher Stelle steht, so beseitigen wir dies storende Linschiebsel, wodurch der Text correct wird Durch ein Gleichniss oder eine sprichwortliche Redewerse sucht Bakul die ingstlichen Bedenken Malavika 8 zu besch wichtigen, indem sie sagt „soll der junge Mangospross nicht zum Ohrschmuck gemacht werden weil Bienen sich daran setzen?" di trotz mancher Unannehm lichkeiten soll man seine Wunsche zu erreichen streben Um eine wirk liche Ausschmuckung des Hauptes der Malavika handelt es sich schon darum mcht, weil das ganze Zwiegesprach statt findet wahrend Bakul mit der Ausschmuckung der russe Malavika s beschäftigt 19t I rst 43, 2 wird sie damit fertig l'erner soll Malavika nach 43, 10 ihr Haupt nicht mit einem Mangozweige, sondern mit einem Asokabuschel schmücken (daber E asoo odamsidavvo) und demgemuss heisst sie 43 18 racitapalla avatamsa 7 10 BHbCalc C tumam java, die aa richtig to dara IIaCalc DEK om me BbT dojj ide me DF etha dujjade, C dujadile ABIILO damsını, Cavatams uni Ha sncliandasaha irin, BLE nccintasabauni, K accantas thaa, T accandasahaini, Cale gicchuntassa sahanı odamsiai schliesst sich dem Vorbergehenden genau an Obwohl dic Torte der Bakul. nur einen bildlicl en Ausspruchi entl alten wechselt doch Malnyiha das Bild mit der Wirklichkeit (vgl 43, 8 60, 16) Nur mit dem Gedanken an den kunig beschaſtigt wähnt bie, d388 sie mit cinem frischen Slangobüschel als Symbol der Liebe, gesthmūcht werden soll Der Sinn ist demnach ser da mir die Ohrschmucktra gende di lngs dich von mir damit schmücken, sagt sie mehr ueckend als crist Dies lelint nun Rakul ab ood will sich mit der untergeord 80 YUI ·(S. 43) Drittel Akt 185 neten Rolle der Gebilin in diesem Liebesroman begnügen sabanı 18t hier eine verfrühte Glosse, die erst 2 11 angebracht wäre Z 11 ABDEFHa osurahini, HbBbCK surah, T surabhi Shankar P P bemerkt simaddasurahi gising more and more fra. grance the closer it comes in contact with us“ Bakulavalık a pans upon her own name, which literally means a garland of Bakula flowers And sbe means, that as such a garland gives more and more fragrance the longer it is worn in close contact with the body, so her sery. ceableness will be known by degrecs as Malavika comes more and more in contact with her i e becomes better acquainted with her Str 50a Tanantaraprasto - b fehlt in DF - CD vacyeneyam ka. pita (80), – d BİTHADEI kaminam, Calc HbC kamino, AB kann mdulyo kamino bezieht sich speciell auf den Köng wie dati auf Bakul ka midam verallgemeinert zwar, doch bleibt der besondere Bezug auf Bakal bestehen pratyakhyana ist die Weigerung oder Ablehnung der Baku) die Rolle der Malavika zu übernebmen nämlich als Geliebte des Königs Z 17 18 AB om haîne DF bañje nanie po and yjeva st evra Calc baulavalie edasmım padam málo BUCT baulavaliae malaviae BUT om edam Z 19 20 Bb bhattını miº, K bhattıqabiarasga componirt BbT fügen 1 (T FPI) vor ahrara era Ha om BirTiarasga und schreibt ordn deso DF riarassa bliattioigado avadeso E usvajapassa, Blus- Buaj". Bb usguattanajjacao urade autsuk fafanaka upo) Tuccaajanauvadeso K sido usado EB I BOKT om abiarazsa , dagegen lasscn Hak hiriarasga aus, was grammatisch unmöglich bbattigiabi arassa in K and bhattingado in DF greifen der Entwickelong Tor, erst 43, 5 ist dies berechtige Sina du brauchst dich nicht über die schöne Ausschmüchung der Füsse der Malay zu wundern, denn dies 18t ein feststehender Brauch vem duhala. Z 21 22 AB ybthane, D {tliane ABCalc. h khu, 136 khh ha, in fehlt s - ABHaxCalc F giktda, CDFK gılıda, BUT gabida - CT 11 Laveam at matassam S 43 21 Calc. r I eso dadio 17 de ge By eso de dudo rt B, C eso dudto • DF eso Judio si se s', E eso dudio si de, Teso duoo Be om de, K eo dudio rde - HaCK nursvitap, BUDT samattap (= 63 mápta), C sattapattap (s0) - CaleIIlk parikatumo C, DF parkam. macalano Adlar biCT »je år V&T& 12 ·186 Anmerkungen. (S 43) Saneuram Z 2 T dava ABHabK nam saneuram Cale nam bi so, r 1 ubhe bi 89 st nam bi se Bb duve vi saneura, E duve vi sincuro, Di dave ri C duve neurasanahain, T duam yi sanuvaram DF rom die aa karemi AB natye, die an matyen, und zwar Dr noch mit it davor und locy? st ámucy? ABHDF nupurayugam с jugam (80) HbET Oyugalam, BU yugulam Nach der scen Bem legt sie ein Spingenpaar an da aber fruber noch nicht som Anlegen der Spange gesprochen, so muss man schliessen dass sie beiden I ussen je erne Spange anlegt Bei der Lesung om legt sie diesem 2 Tusse ein Spangenpaar an Dem widersprechen mit Recht die meisten Hdschr die und duši vi saneurim 1st grammatisch unmöglich, es musste wenigstens mit Bb saneura heissen Di aber in den Hdschr der sgl saneuram orherrscht, so durfte nam eine Ver stummelung sein von duum oder duvam (30, 1 AB), wodurch die Stelle geheilt wird & T 2 3 Bb schaltet danım nach deyie ein ABCalc Hab asoas a die aa componiren, endlich stellt E devie vor nioum ABH4 vikasiittam Bb KT viasaittaam, CDEFHb viasaittakam T attano norm und doch vorher devie Dag ad) verb auf tar wird durch ka erweitert (trka) und findet sich nur bei caus als sampadarttro = sampadayıtrka Vikr 20 20 Es ist ein ad, dreser Endungen sttao (nicht ittio) ittia ittaam (nicht ittian) In der Urv nur das obige Beispiel in dır Çak 58 Bocht zu 9 21, in der Mal 3 pamlich lajjávajttaam 33 17 puraittaan 34, 14 15 und unger viagaittaam Z 5 ABDFKT om ti, aber in B you 3Hd hinzugefugt und besser mit HabCalc Bb, da fremde Worte devie nioo“ ingefuhrt werden – AB HabCalc E bbodo, de aa hodu 18 im Munde der Iravati besser Dic v 1 (dvih) in BC hat eine andere Personeneintheilung, mit der auch T stramt Nipunika bhattım (nur in T) sudo devie nioo (oline :) I Iravatı, bodu damm Z 67 Di ujrudli BU unbburuklikliano T upabhogrı xamo (50) dre so wie wir Bi de puria - BUKT &r kt cihadi dera? Unter eso ujarudho ist der 1soka zu rerstehen mit burs orgetrebener Rothe“ der Knospen an den herabla engenden Schusslingen bhogº der Genuss besteht in der Berubrung mit dem gesclumuchen I 199 der Jungfrau purado de constekt ror dir lasst sich nor rom Boume sigen ber nicht von herabhangenden Zwerglein Z 9 10 BEDFIT eso noagahe - I ogabalamli - IlCDI BUKT pal lavague in ABCalellbk fehlt pallaya das aber erforderlich Missverständnjeg zu verhüten, als se guc ao ein Blutenstrauss Der ura UIN 019 ·(S 41) Dritter Akt 187 - DF Asoka trigt noch keine Bluten Halo guchao, Bb guchcho, T gaccho, K gachchao, D guchalao, F guchabo, ABCalc gucchao avadamsahı st odamsehı aller ad Die scen Bem mulavka visbadam natayatı feblt in BbCDEF, die aa haben sie erst nach odo dar nam Sie steht daselbst aber am un rechten Ort denn durch die Enttauschung, dass nicht der Konig, sondern der Asokabaum vor ihr steht wird Mal betrübt Die Betrüboiss wird wieder verscheucht durch die Aufforderung ihr Haupt mit dem Asokabuschel zu schmücken Sie thut es (Z18) und dies erinnert sie an die Aufgabe den Asoka zum Blühen zu bringen 2 12 HaLK om kım, dafur BbT avı Z 13 Bb om sakbe – T fugt tatha hi nach kaminam binzu Str 51a, Bb anadarotkº – DF vishamaporagayoh st Spi samanuro A BHab samanarº, alle aa besser samaruro Z 18 DEL om salılam (anmuthig) T statt dessen vilasad drm 940 prahu. Bb avokatadanaya pº praho nach der einzigen Hdschr G vgl atra (açoke) (E asma) caranam arpayatı Str 52 2 19 Bb vayasy? pasya Str 02a L kısalıyam iyan asmai urinam arunam arpayatı, om asmad - LE byad anyonym avancitam manye Sunn ich halte mich allein für betrogen denn ich bin bei dem Thusche leer ausgegangen sadrça sagt der Dichter, weil sie dem Baume den rothbemalten Fass und die ser ihr dafur den Büschel mit rothen Knospen geschenkt hat Bei der Lesung in E findet kein Bezug auf den König statt haben sich gegenseitig nicht betrogen dorch den abolichen lausch DF pasie S 44 2 1 feblt in BDCT, - Calc Dr schicken sorauf rimo khu eso asoo jo (fellt DI) vanaņam (DI vam udabım?) paminkadua (Cale ka duy :) kugumugganam (DI mudgameni) na damsedi | und nun folgt Calc. ny yima u 8 w wybrend DFIT die ganze Phrase fortlassen ABHabt we wir In der Thut deutet die Phrase vamo hkhu u s die folgenden Worte auj dania etc. Sinn Ob die I brepeswesong (eynll wan) nimlich durch die Bt rutrung mit dem geschmuckten 1 089 wohl Frucht tragen derfolgreich sein den Baum zum Blüben Iragen wird? amhanam sagt val weil ja Bakul durch das Bemalen der 1728 Theil an der Ehrenerwenang hat 72- Calc DI BUCKT om 149m9up Calc. agar jerra nigga A 209 DI nam pern Digg A400 om nipso sam Bb agono a Digg I kusumat hedamantharo l base B kusumasamubhbhedambbare ARIIabh jo du clsm Whia, Calc lambhitah (10), C - lambhaia, E ta.

·188 Anmerkungen (S 44.) ha (st jo de) caro laha, Bb jo irisam co label (labhrte) T jo de disam co Behram (s0) DF ja kasuachcamaburo bbasc | kudo vejo de calanasak karam lattido de carapasakkaram idisam labhe Da bast keinen Grund zum Zweifeln, denn natthi de doso ,dır ist kein Fehler" di von deiner Seite ist in der Dobalaceremonie kein Tebler begangen, du hast alles erfüllt was die Vorschrift fordert Da rum ware dieser Asoka tugendlos, wenn er das Aufblühen verzogerte, er der dre Chrenerweisung deines Fusses empfangen hat Ware jo nicht da, 80 wūrde man lambhia labla, labia ohne Be denken als Absolutis fassen, da aber alle odd jo bieten, so muss noth wendig ein temp fin folgen Aach ein parte praet pase kann nicht darın stecken, denn dies musste nothwendig lambhio od lambhalo lauten Die Schwankungen lambhia, lambhara, lahia, labiam, lahe, labhe, lahe. bewersen zur Genüge, dass Abschreiber die Form nicht verstanden und zu andern suchten Da jo offenbar ein temp fin fordert, 80 verbesser ten die einen labhe, lahe =3 sgl potent, andere lahei = 3 sgl praes aber beides gegen den Sion, der nothwendig ein praeteritum fordert DF endlich bieten ein Jattido als erste Lesung (ob lambhido?), in der wenigstens die Erdung richtig Alle diese Versuche zerfallen in nichts wenn wir lambhia als praet fassen = alabhata s Lass inst: pr $121 Dies praet ist Kalidasa darchaus nicht fremd Çak 74, 7 lesen wir dekkham und v 1 dekkhja ebenso upten 68, G padbaam als 1 Person gl Hemac III, 156 1 asiaqı, padhiam, ņaviar, húsiem, pádham Die 1 og! Inutet auf iam die 3 egl auf ja Çák 74, 7 lesen M und Kat dekkhia neben dekkham das aber nicht = drshtam sondern apaçyam wie hier lambbia = 3 sgl accepit Str 53a Dr tanumadhyama "nupuravárıná - esitya eva pidyase - BUCDFT vsilin st mudba der aa - ABBb dohalam, die aa dohadam Z 10 BOOT vacunafagarap 1 11 DF pariharaissam, schlecht Calcyl paritasaresari narr ist enam Z 13 Bb bhattım, falsch DF nur Imal bhattiņi DI esa, Tepia at ettha, das in E fehlt 2 14 T om mama BBCK pa lbama, T podamacinto Z 15 16 Rb upasstya – E om bhodı Half bhodi, die an. hodi BoT na jattarp deuten die Frage und dach nama - BUT arta odo, r tattgbhodo T pataassam om asoo taam asoo param vamape BD cori vamapadena, T amena pe ABITabCalc. samnpdena ABITAB Calc I tadarium B6C tá ledum, DIT tadidam Famapáda wie carapasya rámasya Str 54 Linker Aage, Arm, C sam ·(S 45.) Drittel Akt 189 9 Fuss beim Weibe Glück verheissend Ueber die Construction von yaktano, juttam, 44, 15 çakyam Mal 59, varam Mal 39 mit nom c Infin 8 Viki 8 227 Z 17 BbT amho, DF ahmo DF jaadu 2, dm Inde febit bhatta gegen den Sprachgebrauch In BbT nur amho bbatta, der Siegeswunsch fehlt Z 18 19 BBC tue gabido — BbKTHb gahıdao, ABHaCale gibidao, C Dr gabida BUCT attabodi - CT dışam, DF disam, Eerisam, ABHabCalc irisam zu 5, 17 – DEF karenti - E kisa in DF fehlt's C statt dessen kim ma na T kim tu BOCE varida, DF mrárina Z 20 Bb nirupayati S 45 Z I B6C dekkba, DF pekkba 2 – T kim v Bb pavattam, T paj juttam (so), D padashtam (s0) ABCalc CEHab pauttam pautta kann sein prayukta und das will T oder prayštta (s0 BbCalc) Da Vzd nichts gethan, sondern nur gesprochen hat, halte ich pra yukta für richtig Man darf sich durch pekkba nicht beirren lassen, dag wie unger siehe nur die Aufmerksamkeit auf etwas lenkt und keineswegs sich auf den Gesichtssinn beschrankt Eine Glosse erklart es gat dorch janih d , höre nur was Gautama schwatzt Z 2 AB kaham vi (8 zu 40 14) E kabam hi Calc.HaUCK kaham khu in BbDFT fehlte, „Wie soll er anders leben ohne albernes Zeug zu reden ?" bezieht sich auf 44, 18 19 Z 35 BUCT ordnen devie esa ni DF ar desie pioo ea cithibai Dr aputtbaņi (80) - De edasmim and taaam pasıdada om bhatti Z 5 DIT ity atm BbT samam at saha T praņipadayati D patayatı Z 6 T anaparadhyeyam Bb radhah — BbT bh idre oti• -DF haste gr hityainám utth®, auch T laste om epam ZS BUT juar D dafür layla deri Z 9 BUDET om vibasya Str 510 T te na vádha -- BbE vamasya samoru Z 1? IaDT rupayatı Bb málo lante 7 13 Bb hat die eceo Bem sasuyam den as unbekannt Bb Amho Tahmo, C om abo und liest parapikappe 14 15 CDIT on ehi – BbDFT aņuſfhdain, die aa apuesthidam di om praesens al geleitet Com aftaņo Die Construction ist acc parle dans rou ans (attapo) der duftrag der Kunigin roll. ВЫТ ара - ingen ist ·190 Anmerkungen (S 46) Z 16 Nach T sind dies noch Worte der Malavika Bb tena vnnº DFT tena bi vinn – DF vsajjalnttı, T visajjehiti (80) 2 17 E utpannam aparam arthitvam Catitbitvam D atthitram Z 1 DI anahı (so) st sunah S 46 — una 2 1 theilen Cale und Bl lioch der Bakal zu ABHab wie wir Str 55a Calc DI drt pushpo I om api Dr api jar o syam budhno -- b ABCBb dohalam 2 5 6 E eh st des doppelten purebi BbT nam asco, DF asoo danı kuso damsel om na Bb kus• damsedi (ohne na) ABIIabCalc T kus na damsedi (T damsel) K poppham pa damsedEs beaben BbDF es verneinen ABHabCalc CKT ABHbCalc aum hhu (Calc kkhu) Bb ham una (ohne kha) Caam puno (obue l hu) Di aam na pupphai (ohne kliu una) E sam uņa (ol ne khu) Taam pabbar (ohne khu una) 7 Autoritt olae kku, 3 tone khu uạt Bb na ko alam puppl ai phala1 T nam pubhai (80) plalu a DI na pupphai phala ujeva K nam una puppladı evin Caam una plab do evi Caam puno pupphadı evra ABIIabCalc. aim kbu una uttam bhido evra Chle daneben als v I va pupphai pl ala jeva Auch B wird diese v l erwahnt, von der in lab keine Spur Es liegt auger scheinlich eine Doppellesung vor und zwar en e altero urspringliche in ABHavCale, die Asoka und homg in Parallule stelle Iruvatı verhohnt den hong, in dem sie ihn vergleicht init dem Asoka wie dieser ohne Bluten 80 stelt auch der kong di «c era blaten leerer Stamm, di beide tragen Verlangen jener nach Blöten dieser nach neuer Liebe und sind sich insofern gleich Die jungere Lesung setzt den Kunig in Gegensatz zum Asoka auf zwiefache Weise 1) Der Asoka zeigt keine Bliten, der hung aber blitt wieder, was aber entect teden der vorhergehenden Str 55 Jhstipul pain nyam api jano bhadhnati na widerspricht 3) Der Asoka zeigt Bli ten, dieser aber nicht, er glett ner I rucht Dies widerspricht piederum der Situzion denn der 1x bus och nicht zur let wo Iravati dies spricht it or kehren zor alteren Lesung zuruck ad l emerkeri d1*4 uttaan bhido ein kun uttambha „aufrechter Stum* get uldete nl 1f=UN Aufreci ter Statnin geleni olne Bluten 17 Die uld unl Cale Rarse der mirsie 7 dl jas glasalo jjera botansin auch Caler I lot tarminn ·(8 46) Dritter Aht 191 (80) dani aam Z 10 11 Bb baule sabu tue apakkantam CT baulo sadbu uvakko, Calc salu baule sahu tue ubakk D vaalavalı saha (s0) ca eta ahantam IBIlab wie wir und so auch L Dur das erste sahu fehlt Das erste Sahu ist ady folglich besser auch das zweite so aofzufassen und dann uvakk als reines pte zu nebmen, nicht als Substanta Die folgenden Forte danım karehi sind nicht mehr an Bakul ge richtet sondern an Malavika Man vermisst ungern eine Andeutung in diesem Sinne, weshalb wir aus BbT malavie tumam ufgenommen haben Ueberdies antworten beide 2 12, mussen daher auch beide angeredet sein Hiergegen verstossen DF mit kim na karesi Bb dava st danım in T fhits DT danı K saphalabhbhaththanam T sapba lwattanam DF sakalabbhatthanam Bb piphalapatthanam L statt deseen sihiam / 113 DF pasiadu - ABIICBLDFT ka, the HbCalck hao Auch 65 3 liest die Vebrzahl kr -- BbK amhe Camba (1 aml 7) alle a DF padiggah1981 E pariggahanassa Bb ppandappasangas sa pranny aprasar gasy a) ABCalcСHabTk wie wir BUT om iti Ueber die Construction ka oder kao raam (amhe) c gen subst oder c gen parte fut pass = subst act wie raxanijam 6' 10 pa ribhavanıyam 10 15 Çak 17 12 s Vikr S 608 Boeht) zu Çak 12, 9 Weber Ind St TIV S 269 f c loc subst ka amhe parittar e Çk 16 12 ed Puschel c infin Mal 65 3 Eine Aenderung in kao balte seb nicht für geboten Dr die kur zer l orm auf, bei ndy pron und subst selbst am Vosse reben der Tangeren anſ ao forkommt geschutzt darch das Versmaas g1 bilia 56 16 neben dariao C bann 10 und banba51 21 27 und im Verse dhim ina pamad. (801) Çik ed B Str 4 Indao zb Str 07 Voch will ich bemerken dass die Bengal [Idschr der Mál hier simmilch sim uberliefern wahrend de lIdschr der Cak ed Predel und die der Ur is durel gingig durch am) e ersetzen 14 BUT no 11135° - r aveagimui - DT as 1990 kbo – IT purusa die on purist Calc paris : BLT mae hlikhu (T klu) attino BUE varannan am BbDr sanennarAllCalc LT 21 asor tur 10111n * C clalt tinch haria ein ihr au lie to B41 fullen lil lortc a Tihhod 14 mil cinschliesslich also nach Laria gleich valny na. Dra Insittic (an) ft aripir 1137m sathidam 1 hias a)ankla (0) AB HalCuc C Mt wir /16 DI on ervan 1361 rahy inngularatfae auch PC hearen gi durattie ale r I DUR lagtstaxitur I emagilidac Cale ! & digihace 11Cale I!LC ghidacem grla oder gode Bb liandie ·192 Anmerkungen. (S. 46.) . via osankitae, T hare via assailidáe, DF bare vin avisankidác,'E hare ria asarhidae. ABIIa CCalc. wie wit. BOKT edam na siņņádam steht am Ende und sináso ti fellt. DF dafür siddbc tináhi. 2. 18-20 AB[labCalc.CE bho padio kim pi uttaram. BbKT padivjeli kim pl, on, bho und uttaram. Dr (om. bho) padruttaram dehi dari kur pi. ABCCalc.Hal kim na bhaņai, E na blianasi (om kiin). Die Worte kim gia blanai,bhannsi kennzeichnen sich (von der fehlerhaften l'orm abgesehen) als tautologisch mit den vorhergehenden Worten und werden in Uebereinstimmung mit BUDFKT als Gloage beseitigt. Káțas. sage kim api pratiyojaya I upapannam anupapannarr så uttaram kurr ity artha). Im Folgenden empfichlt Vid. dem Könige cine Regel des Diebs. katechismus zur Beachtung Leider führen une dic Ildschr. in <in wahres Labyrinth son Leseartın Uinung darin zurecht zu finden theilen wir zunächst die Uiberlieferungen der IId-chir. je nach ihrer Verwandtschaft in Gruppen. Erste Grappe: ABHabCalc. AB udakándamulc simabile vimalidena kumbhilena samdeso rak. khidasantti rattagglio loli. - Ila ramdhichiede ukkládamüle vigntui. deņa kumbhilens saindeso aikkhidas rotti 1 vatlagho hohi -- 11b un I andamule simabilepa kumbhulenn rapdesa rakkliidatroui , ratinglo hobi. - Calc. modakindamulc imalile imahidena kumbhilrun ran. dhicchedo çikklida 1 otti- Taltas yam boi. Zweite (ruppe: DIF. DF kammagalidena kurblutarpa prpisayuipachlifrenidikkikampirsti VOITATTAIN hoi. 1: chkladamúle nigibidros kamblularta pandhichiro nikthidas ro tti ratlarrat bondi. Dritte opre: IKT.

·(S. 48 ) Ditter Alt 195 Z 20 Dr yjeva anusaredi, T musarat tumam ist accusativ S 48 21 Hdschr und Ausgg rasanam, BbET rçanani s 2 12 - Dua om rajavam Z 2 ABHabt esha iruvati, Dr yayasya vyam ravati, Calc vayasya e sheravatı Bb nur esha und besser Die Vernachlassigung des Sandhi in ABHabT zeigt dass iravatı ein spiterer Zusatz Str 57a DF vaspaso – b Hab obimbad apy apera, C omdhyap Calc.DF bimbad apy upevao T bimb id abhyupº Bb bimbad avya pexao AB mayyapexa Die Lesung api st inayı hat keinen Sinn mayy apexa. hiesse aus Rücksicht fur mich oder gar aus Liebe zu mir“ Sie handelt aber im Zorn hre Entrüstung ist so gross dass sie den Konig sogar mit dem Gurtel schlagen wall mithia hat die Liebe kier keinen Platz Eben so wenig passt avyapexa Unachtsamkeit Wir bedurfen eines Begriffs, der dem vorhergehenden pirapexata avadbirana entspricht und das ist u pexa in DHCalc berabgefallen aus Verachtung gegen mich, aus Ent rüstung uber mich C ABHhbC candam candam ,in grossem Zorn“, B1Calc ET candı candam - DF abhyuddhata (80) die aa abhyudya ta sc esha d im Begriff zu c inf Z 7 Dr kım edam – avaraddham karesi, ABHabC kim evvam - ava dhiriam karedi T kim bhuo mam avaruddham karesi K kim mam eyva - avaradhdham karesi Bb kim mam bhuo vi avaradhdham ka Tesi E avahirdam karesi Wir ziehen die 3 Person vor mit ABHabC Diese 3 Ps lasst voraussetzen dass Iravatı die Worte fur sich spricht was wir durch at magatam angedeutet Z8 ABHabCalc lassen die scen Bem erst nach raja folgen so dass der Kong Subject Richtiger haben DFBÁT dieselbe vor raja so dass Iravatı Sabject Doch fassen sie augenscheinlich den Sinn falsch auf indem BbT hastam alambate DF bantum avalımbuyatı lesen Die Worte dandam sambarası samudyatam setzen voraus dass Iravatı die bereits zum Schlagen erhobene Hand (21) wieder sinken lasst Das Gefubl dass der Konig sie noch mehr erniedrigen will (77), beniomt ihr ganzlich den Math und sie lasst darum die erhobene Hand mit dem Gutel sinken (avalambayatı) Str 53a BOT kim udyatam - b Hab vilasinitvam Calc BUDIFT yılasıtam tram, zuch gut – DF adya at atra Den Zorn der Iravatı fasst der Konig nicht als ernst gemeint auf, son dern als gesteigertes Liebesspiel oder Koketterre (vardhayası siley IBC ylasitvam ·196 Anmerkungen (S 48) am Tom dindam samho udyatam heisst den erhobenen Gurtel ziehst du enn“, also entsprechend dem vorhergehenden aralambayatı 2 12 Bb schickt die scen Bem atmagatan rorauf der Zusammenhang fordert aber dass die Worte luut gesprochen werden DF nunam dum abbinatam Enany idam anujni die na wie 131 ABBET om it nunam idanın anujnº jetzt sicherlich brist da verziehen denn du hast den erbobenen Gürtel sinken lassen und dein Zorn ist nur schakerndes Spiel, nicht ernst gemeint Z 13 14 Bb na hu, BHab hbu Calc DF hhbi, in A feblts — АВНЗ harisam dobalan, HbC harısıdohº, Calc visesena dohalam, BbTp? risadoho (= sparçado) DF carana (I calana) de harisenım dahula ABCalc puruzesanti die scen Bem Bb sisalla misbkrº ohne it DE iti cetya saba mshkranti Z 15 BbT bho uthțbehi 2 pr utthehi bho sutthu budappasuomi (80), BoT kıdappisaosi, EK uttheht kidº, ABHabCalc C wie wir Z 16 DF om utthaya - BEDFT om vata Calc tat katham T schreibt gıtayıva Z 17--19 Bb ditthiast Vanssa DFK vanssa ditthra ET devehım, DF edaear st devvedim Bb appasarıda gadin E osarida AB apzse, Hab abuso, Calc apasaraida, Dr avisandahma, T wie wir 2 18 ABHb attana, Ha und B v 1 attano, in Calc fehlte r janta vaum, Bb ta v, T aduna (1 attiu) Java 810 (om vilm) Di nhar 81 avakkam Cile abar sº apakhamama (egl mit pir!) ABESCalc a pakkamama Ha apakkamam, Tavakkamámo Bb avakkamuma AB angarako rº, Calc angarakarasim BOT angarao ro, Dl aguarac Va ro Z 19 Bb 88 aporakkam, Tanuyo 8., in den na fehlt 81 - HlbCalc, anucakkam alle aa angrakham atiani ve attino heiset von selbst, sus freren Stüchen, ohne erst dazu gezwungen zu sein vgl 51, 11 63, 9 wo 1 attano, I attan stayam jaia na c praes = damit nicht In dem Sternbilde des Stiers bemerkt man einen gli nzı ndun Stern dessen ruthlicher Strahlenkranz mit dem leichen Lichte aliner Uin gebung lebhaft kontra tırt Die alten Luther bewunderten sein licller Licht dio Indir nannten in den glühenden ang arnka, lomtanga (4 Vikr Str 14° Scholl) die Griechen den feurigen run'ets Sl Ciccro de nat deoram 2, 20, 43 Lure (losna stellae) proximun unfefnrein or bem tenet ', quac stulla Hartis appellatur Der Dicl ter wahlt absicl tlich den glühenden Sie Angarakn weil er Sinnbill sein soll für die zornglute le fravati Dieser Um Annd wirft much I icht auf den Ausdruck nyusokkum dan welur in ·(S. 50.) Vierter Akt. 197 anucakkam zu verandern, noch durch anavakra zu deuten, sondern es 1st anupaktam wie eine Randglosse in B angiebt Der Sinn ist demnach damit meht der glühende Stern das ihn umgebende bleiche Gestirn versenge“ di übertragen damt die Iravatı den König und Vid nicht ferner mit den Ausbrüchen ihrer Wuth belastige Was endlich den Litwandel kk = kt anbetrifft s 70 64, 9 S 49 Z1 ABHa CE madanaraiebamyam, T madanyavaishº, Bb manasijava shº, Calc DF madanasya vaishº 8 63, 19 Str 5Ja T vanye — Omanah t (50) DP priyahıtamº und langbanam b BbE evan hi pranayavati çakyam, om na DF evam bi pranaya ti sa (om na) ço upeyitum sabaga om kupita Da der Köng in Iravati's Zorn nur ihre Liebe erkennt, so wird pranayavati mut Kat wohl besser=premavatı zu nebmen sein Zur Construction von çakyam c nom und inf vg Vikr 6 227 C4k Str 57 Z 4 febit in DETBb Vierter Akt S. 50 z 1, D utsukp st paryutsoko Str 60a E asadya st acritya der aa BbDFT astbaya labdhamalah ABHabCalc CE wie wir astha ,Hoffnung“ kennt Kalidasa nicbt, findet sich nur in jüngern Schriften - c Bb hastasparçe — BbDFKT mukulita st kusumita der aa Da der Konig sagt der Bauin der Liebe möge mich gertressen lassen de Susse der Tracht", so müssen dieser die Blüten vorbergehen mukulita ,knospend“ daber schlecht d Cale CK kantan Dr kamam, ABHIabCBT klantam Dieselbe Verwechselung von kanta und klánta auch Çak Str 74 — Bb Oro modgatatu it Z 8, DF jaadu 2 TBb jedu imal E nur deva asamnih ZJ ABIabCalc ah, E am, Bb aye, in T fehlt's Da sich der hönig auf etwas besinnt, sind ah und aye zu verwerfen und nur a oder am zul 18919, da nar diese beiden yon poserm Dichter in Sione von smstaa ·198 Anmerkungen (S 51.) gebraucht verden Tjnapanaya Calc DF schalten maya vor presbitah ein z 11 In Dr die scen Bem upasrtya Z 12 13 DrBb om tavat DF kyasau devi dbarını sarujacaranatvad vinº Calc kvasau devi dharını sarujacaranatvad vinº, auch E struja caranatrad, sonst wie wir mit ABHabc kva va und katham va sind beizubehalten, da die Thürhuterin 52, 14—16 berichtet wo sich die Konigin aufhalt und wie sie sich erholt va - va steht im Sinne von theils - theils, sowohl -- als auch, eigent lich sei es dies oder jenes d i berdes, das eine wie das andere Z 14 DF jam an "devo Z 15 Bb sakhe st gautama und te sakhyas tatrabhº Z 16 E om jo ABCalc HabCE vidala, BUKT bidalao ABHb Calco ogibidae, BIKT ogabıdae, Ha ogahıdae, E oggahıdae Dr vi vagvadıdae (80) Der Brahmane vergleicht die Malavika mit einem sangreichen Kokila 8 Str 40 61 S 51. Z 2 E kkhu, Bb kbkhu DF om khu - EF tae - DF pmgalachie, Bb lachchte, T laccie – ABHICE sarabhundagihake, Flb gehake, BUT "bhumigharae, DF obbumipıbae K bhugharae Calcogelamube, HaC •gebake muhe & ABHb gebuke muhe ohne a Egihake mule via, Kogharae guhae via, Togharae hovia muccuno, BL ogharae riccumube via Der Vergleich scheint ein späterer Zusatz zu sein und entweder wie Calc, muhe unmittelbar mit sarabhanda zu verbinden oder ganz weg zulaggen ABCIIVCalc parikkbitta, Ha ppakkhitta BbKT nukkhitta DF - vatthåvida ? 4 T upalambham Glogse in A upalabhy a jnátva Z 5 Calc. adha kup, ABDIIa adhaim, IIbBUKT nha im Z 6 E om ke und schaltet deso nach vimukho ein Bb scbrerbt getretint candı kia 7 7–9 r parırsa DF panierajiše (80) me kadhıdarn Bb kahe BVET om bło Dl om blio la kila AB rajuandacaranan DI rujnkilaantacaranam Bb rojárihatbtha cnl, T rujue hadacale kraj jakkantacal. (= rujakrántaco) vgl caranam rujaparstam Str 62 ABIIACH 1 sghapuchia (1BIT occhia), K bokhápuchcha IIbCalc 1b sulam pu", IIb puchidum, Calc. pucchidam Z. 10 feblt in Hb کمدة ·S. 51.) Vierter Aht. 199 11–13 In D ist die Reihenfolge 2 9 15 16 17 10 11 12 13 18 ahnlich die Störung in 1 - C devie exam pacchº Bb puchch — E appano om vi analamkido AB attano pi na alimkido cort analo Chi jano, ABHO bio jº, L pio jº, Ha hitoo jº, Calc hiaajBL kim na lakbkbıdo jimo vallahott: Thım puna labhkhido jo vallo, beide om attano » DI kim appahino yindahott: (so) Noch anders K him 112 oloido callablıajjano t = him tv(1) aralokito vallabhajana iti ho fehlt in BbDFKT mit Recht dafur Calc blaajano valle, E pro jº vallº, offenbare Zusatze jano valle oder zusammengesetzt vallahajano reichen sollkommen ans, bier = vallaha 60, 12 vgl sissajnho = çıshy 18,7 Obwohl von einem gestrigen Besuche Iravati s bei der Dharın die Rede, so wird doch der Bericht in direkte Rede ge Lleidet, welche vergegenw irtigt Wir schen daraus dass hro ein ver Lehrter Zusatz ist hergenommen aus Z 7 8 und daher einfach zu til gen jano vallaho bezeichnet die bevorzugte Geliebte, die Tavorito und vallahattanam das Favoritenthum d , das Bevorzugtsein als Geliet te astano y2 381 durcbaps erforderlich, denn es bessst von selbst, aus eigenem Entschluss und wird 63, 9 darch svayam glosgirt Dieselbe Bedeutung hat attana 48, 19 Der Sinn ist also warum ist die Favoritin ur geputzt von selbst“ di ohne alle Veranlassung? Ihre Verwunderung ist berechtigt, weil Frauen in Erwartung des Lieb habers sich sonst zu schmucken pflegen, um Ihre Reize dadurch noch zu erhohen Z 12 BbEHT einfach tae uttam DF tie via ttainam mantidam verdorben ABHab CCalc wie wir Z 13 BLE mando yo uvaaro Kamando vo upo DF kudo aam de vi So konnte nur die Konigin sprechen, aber hier wird ja die Antwort der Iravatı mitgetheilt, daher kudo va nyº ABHabCCalc allein richtig DE jam parianasamkantam vallo, Bb jan de parianassa vallo, berde obne bamkantam A BHabCalc. CE japıssadıttı, Bb tam pa jandssttt, T nr janassıttı, K na janadı obne tti Wenn auch die Calc Scholien apacara durch bhushadı erklaren kommt ihm die Bedeutung Schmuck" nicht unmittelbar zu sondern es bleibt bei der gewobolichen Bedeutung Hoflich keit, entgegenkom mendes aufmerksames Bepehmed Also ,vozu wohl die Aufmerk samkeit, namlich durch Anlegung besondern Putzes, wenn man weiss dass das Tavoritentham auf eine Dienerin übergegangen ist“ jan sgadt 3 sgl fut act giebt keine Construction, da es des Subjects dro 90 ·200 Anmerhungen (S 52) Dngegn uc - HR ermangelt Wahrscheinlich ist es nus linijjadı verschrieben Doch wird das Passis auf wadı von Kalıd 197 nicht verwendet s zu 65 13 Z 15 Bb schuckt bho rorauf, Calc Dr alo - Calc.Dr nirved id T nir deçad die ar nirbhedad - ABHabCalc Com ap BbDrik1 pte spi, 119 vortreffliche, ruch ohne Specialısırung, ol ne naherc Angabe hat erklart nirbhedad ste spi darch prtakk inn. vin ipi, folglich nirbhedr im Sinne son murdeça (9 5), dus in 1 ül erliefert wird zeichnet opany isa die Anführung Mittheilung im allgemeinen (711 kayan nacht besorgt fur c loc, I c gen 7 17 18 ABCE tae — Bb anunıbbandlınım inae, Calc Drr nnaban dhwam inae, K anubandhiamanı sa bho ABHIRUCI wie wir parigalıdtthu 1 parigalndo, Dr padigadidatthanked tattlinbhiodi 16 pangaindattire kid devi ABHOCLCalc wie wir tic sc park vajlue gedragt sc von der Königin (deric) „Benach richigt heisst entweder gıdattha 42, 21 41, 18 Vihr 31, 13 «ler parigaduttha Val GI G oder avag datth: Cik 89 3 19 AB oo nho - Dorocata pravaty alı, 1 rogata iro T tath parat 7 20-92 Bilts om ado varair Bb ndo varim him ado, tado asari 1 stehende I orucl in Prahrit, (it Sanshrit * tals intal param) z B ado avaram 20 7 78, 18 Vihr 13 3 4S, 10 tado nvaraup Val 6 % ntah pıram 16,1 53 3 Vikr 8 2 (nh 113, 5 Antalı param Vul 51 13 r 1.1 Calcib vigalapudio In piga lasandie IU nalat ndio inalán! Dl pialas and I liguliran lio IB nigalala ko h fullts - 1 uunpal. Di sijunga lam BU I • wpadari 11 ac la run - ABCalc phalavasam !Iria (Insa am S1 It) Di puilus: 111 CI 11 wie wir - BliT nurhaynna Di kar 70), dh in mi --- 1 anul: nts Di agralnianti (an) Veler den l'ural feoi aur a un 10 7 4r II 3 S52.

·(S 52) Vieitet Aht 495 201 HI 1 Ovavarid., FIbCale osv110 Tsarablundac viuda, K vapud , Bb Bb Barabhandas iuda ayuda und vauda - vyáprtı aber Oyrapyrıda ist ein von vyp rin weiter gebildetts ads jim an der Spuzı der direkten Rede deutet nur an, dneq es fremde Worte sind Vlir kunnen es fuglich durch nimlicli wiedergeben Z 5 BbDIKT malin - ABIIICL omuddasm Hadi BUKT Omuddam, Cale muddiam muurham) - ABH18 CI Calc Bb dekhina D ndikkia T dikklia KT ndhkhkhin & Vorrede Z 6 D mottavao milavı ir valavalio om tue badasa Bb mullvietti om bau] Ha a iti E ca tti I tti, 1 om tti, die aa cetti 77 ABD niçoisy? in B corr njhcpo ABITab mlipir imarçal, in Bb I fellt s Calc Dr srparunrrçım, dus gerade Gegentheil, widerspricht der Zusammenl ange nisl prramarçala 1 ist einer der sich auf nichts zı besinnen nichts vusfindig zu machen weiss, lal er = rathlos 28 ABHab om vicintyr Bb aththa 1 edda st ettha der aa Z 9 ka iva vgl ia und va s zu Str 40 Z 10 11 T sadyshtixepah DF sadrshtiv repam so auch 53 5 die aa wie wir sadrshtixepam heisst sich umsehend um sich blickend Lr sieht sich am, ob er nicht belauscht werde Calc DF sunissadi --- BbDF ta kanne Etado ko Ha om de - D kadhemni (80) die aa kahem - BbCalc fugen hinzu atyaveda yatı, DF evam evetyávedayatı in den aa fehlt s 2 12 DT raja 1 stkarsham | sushtu (so) pray T sadhu przy• om nushthitam Cale anushthey am Bb sashthu (so) ciottam pray L karyasıddbaye Z 14-16 I pavadasarnamn D eser loc ist der Prosa Kal dasa s fremd D nisuni lekva) 17. F niso sipedl 1 ratta ABHabCalc ocan dunavarina, TKT cadavadh trina Bb o atl thagahıdena 1B HabCalc O candaneni obne Sin, wofur E caranena BbDFKT calane BL parivvajide kaháhim D bhaavo kadhahi vino - Tuino diyemu a ciththai D vinodiattanı (so) citthadi Obwohl k laththagadena liest so ubersetzt er es doch mit "hasta grhiteni, cine vortreffliche Glosse de Bb in den Text aufgenommen Das Sandelol (rattacandanavarı) d ent als kublende Salbe bei Wun den und Beulen s Shukur P P P 144 cundanı dagegen ist nur das pulveitirte Sandelholz Wir bedurfen demnach durchaus viri Der Sinn ist 2130 die Knigin ruhen l auf luftigem Lager mit (instrum 80c1alıs) dem Tusse der beschmiert mit kuhlendem Sandelol u d ge halten in den Handen der Dienerschaft 2 17 E om tasmat wofur DT tena hy - Tasmahan st asmat 13* 2 na ·202 Anmerkungen (S 53 ) ABHabCCalc prayana', DEFTВb praveçao und zwar E praveșs iyam om yogyo Z 18 19 ABHabCeCalc. bho BbDFKT ta - BOT abam yı DF Calc y l syjo starittapahı aller az ABHabCalc'DEF huvissan BOKT bhavissam Z 20 feblt p T - ABHal yıdıtam HbCalc C sampiditam Bb samve dya DF tavad asmadrahasyam (editavyam kuru offenbare Erweite rang Der Vid soll sich mit Jayasena rerst ind gen um den Giftbe schworer vorzubereiten Die Geschichte mit dem Schlar genb ss und dessen Heilung durch den Schlangensiegelring muss abgebartet werden Z 21 DF taba iti pratibaryalı harne evam evetyavedya mısl krantah Rb hodi evvain via Eom Lodi S 53 21 Die Norte des Kunigs sind an Jayasena gerichtet und da Vd un mittelbar vorherspricht so findet Personenwechsel statt und darum mit BbCalc.DrT jayasene st tena hau in 1BHALCE zu lesen Aucli tenn T nach dem voc uberflussig Z 2 Bb om dero 7 3 BbT tatah pravishta ABHal pravıçja (aline tatal ) Dr parıvra Jihu ca ubinath parivaralı 74 DI raman sjam kathavatti u, rkT ramazının kaliratthu ABHIAL CCalc wie wir y 60 13 15 Di sadsspruxepam wie 2 10 Is atal para hathay shyan | pinah Bidrshtixepam 1bCalc atat am punali kotl ayzet yanı zwar mal sadel je ziel en al er jonah zum Text DHF nur imal sa drs tº 116T wie wir Parur will das Weitere ein andermal erz llen wenn eie koder allen sein werden denn sie sicht den hong kommen BI DIT om vadıça ILDI popri ptali 11'1 amlo Atutto ARIIab abiyoti atum ohne ili Calc WLI) WIC WIT alım and iu HIABLCD Cale r, dringen ler als das ciafaci e alam der an Ila sirotant harm ratll am trlati thy ein da Verma e rends I in elielse! Di slikaralambt st it at nilalle das Ternnast 1 D) rujnantam Capatujaparitam - Doklu?) la llya() et tar ca DI jaala AJA lo 11 Tajat i irrati In 16 stelt 7 Pl 11 ·(S 54) Viertei Akt 203 Z 13 BUDT om ca in der scen Bem Dom api - C redani, Ha Yedava 2 15 Dom me, Kajjų atthi me re Bb aththi me danın vigo 7 16 DF om sambhranto T •vitabuddhangushthasimbhre vido Z 17 AB paritaigsa 2, HalCalc KT parittaadu bho, pro tudo blo DF plavaasso st bhayam E parittaabır 2 Ha parittaedu , bho Bb statt dessen ayı ba 2 - Bb sappena sımdaththomht DCIT sappena dathombi (T thth) 2 ABHabCalc C wie wir s zu 40, 16 17 Z 19 BbD kashtam Imal, in ET fehlt e S 54 Z1 Calc derim ABHabCalc BCCF dekkhissim (Bb kbkh) D kek kbissam (so) da es selten von r abweicht wohl ebenfalls dekkhº KT dakkhissam DF papphaggahananımıttam KTBb opoppbaggahana kalanado Erweiterungen - Bb pp?madaº - Shankar P P bemerkt bierzu Ragh II 10 acrrapushpanı flowers which it is required by the custom of the good (acaraçıshtacara) to take with one s self when on a visit to a god or great personage Z 3 4 Bb hadhdbı 2 – DF aham jeva Calc aham jjevva, BbT aham eva ABHabCEK aham evva ABHab om bamhanassa in Calc steht es nach jada Z 5-7 E tassim Bt tahım – ABHbCalc C asoatthapupphakaranado DF asoatthavaaggahanalıkbam(!) Ha asoappasavakalanado K agoath thavaakaranado (acokastabakakarapat) Da der Asoka noch nicht bluht widersprechen sich asoa und pup pba und eins von beiden muss fallen asoa uberliefern alle puppha dagegen fehlt in DEFHART Da der Dichter wohl abechtlich den Asoka der hier eine Hauptrolle spielt gewahlt hat so lassen wir pu ppha fallen und lesen asоatthavaa d acokastabaka denn stabaka bezeichnet schlechtweg elnen Buschel so dass man je nach dem Zu sammenbange Schosslinge mit oder ohne Knospen und Bluten ver stehen kann) DF padide batthe EK pasarıde dakkhinabatthe Bb mae pasaride aggahaththe T pasarido hattho om dakkhipa ABHabCalc C wie wir -- BÚDEFK om tado, vas nich dem loc abs naturlich – BHDFKT niggadena die aa viniggadena - DF sapparuvena DFKT dat thomhi Bb daththo ohne mbi die aa wie wir Z 7 Calc damsanapadanı E edaim duve padaim Dr ededani (F?) dute damsanapadae Tedai damsanavadai (om dure) Bb edaim duy re (90) dantapadam Merke die Doppelschreibung ededani in DF di ede uod edan, wodurch also auch die Bengal den plr auf ani aner ·204 Anmerkungen (S 54) kennen (s Vorrede) Zu gleicher Zeit assimiliren sie ede duve padae ahnlich wie pidaru u dg! Z8 9 In ABHabCalc fehlen Z 8 9 DEBbEl schalten die beiden Zeilen ein und zwar DrTBb tena bi do. E nanu do, Dr pursvim ho, BUET puruzko Tom sa tai ad asya kro Die folgende Str spricht der Kong ABHabCale tbeilen die folgende Strophe der Paruyr zu, 213 nicht angeht Dem Könige kommt das Ausschneiden der Vunde nicht gelegen denn er hat schon die Intrigue mit dem Giftbescliwörer durch die Jayåsena einfadeln lassen 52, 20 Er unterbricht daher die Parivr mit Str 63, deren Spitze in etani dashtamantrinam yushy ih prattupattayah liegt Diese Müttel, sagt er, eind nur wirksam, wenn der Biss noch ganz frisch ist Zar Anwendung dieser Vittel ist es aber schon zu spät, jetzt kapn nar der Giftbeschwörer helfen Str 631 AB haben ursprünglich nanu che d i nanu ist das Anfangswort der ausgefallenen Z8 D xater traktamº, cr xate varaktu, B1 xnter va so, ABHabCal. C xitusya ro (Calc bindet sy irº) - Dr daugamitranám - Bb yushrh prato Der Plural etanı zeigt, dass mehr als 2 Mittel gemunt sind, um Inch 1) chedo damçısya das Ausschneiden des Bisses 2) duho xntisyr das Ausbrennen der Wunde und 3) raktamoxanam d 13 Blattussen D19 in xatasy steckende a reibt an das Vorige an und Brind der Kunde bis zum Battlusse ist serkelirt, weil dus Brenuen grade den Blutfluss stillt Die Lesung . BUT dalo va xater 1 to hebt war alle 7 werdeutigkeit, hann aber jener schwierigero Leguart gegenüber nicht für ursprünglich gelten 7 13 14 C ushavnigliatı (80) karma DI aniyatnin, 1 nyatam Bb ungatan dhrure, dil al Wit wir 1 16 D om alo - DIY uchunn K mclichun, f'nucuna DI gah domh, BLK ghde, ABSIILCI Calc wie wir 117 Bb omaji Draushova - IIdschr und Aug fugen hun I ndu bhavi funzn, dus llang für eine spiter Zutlint (rhlärt, dem er entweder luer und da (manchmal) 1 tler 18194 guſtios" unlea Weile blinyet unberücksichtigt oder als kint (relleicht der line Filtros sein und dann kommt da facut nicht zum Aufruck Beer kann ich die Beglyseung dee bilintet nicht begründen 2 I8 2 10 mt 118 - DI 1014(!), Way use tip -D Armadiannt I Alin anni, die an Wie wir ILK irratzaif simi im YAN!!, Cale pesmitante, best? simtematid Sunt kar 1' 1' al P 11 14 1 An sinįtatire perli, espre 14 en tresantus nn) nel 1918 rentali o prol sily consulus*, Pbo unles simusimy abla!! I onu. its - Blk turupayatj ·(S 55.) Vierter Akt 205 Z 20 T devi et dhirini Bb hi hı Tahı, DF aba Flab fugen ba lam nach sarena hinzu Fiswi Irena DT dangº sarus nm visa 1a rena K damms• asabam vareni, Bb usuhan damse starena -- Bb hala avalambo ABI12Calc avalambadhi, DERBIT obzha, im Munde der Frauen die jüngere Lautung angemessener – Calc bralımanam (50) st nam D bihoanam (s0), T bbahto inam damsidam viarena (vgl piphalım damsıdam 39, 22) es zeigt sich eine Verschlimmerung 68, 15 (vikara) opp viçesha Besserung 53, 15 Z 21 ABDI pirº (80), was die Calc falschlich in parıvrájika ausschreibt BET richtig parijanah An die Dienerschaft ist ja eben die Aufforderung ergangen Vid zu stutzen S 55 Z 1 2 T balavassomht de, om pia DI bho alam balavaasso de K bho bhavado balattanado vi piayaassombi bbayato balyad api u s Calc tue st de – BUK tam viaria = tad viçarya – Bb mud dhae st apattae T muddhaye auttiae DF auttae, AB HabCalc CE a puttae - BbKT me janº, DF maba jano ABCalc om me — Hub KT joggakkho, Bb oakhkemam, ABCalc DF wie wir DF karehi, E cavehr, K vahesu, die aa vahehi aviarena = avicarena it so viel als avicaram ohne langes Bedenker jungesamt, ohne Verzog Sinn unverzuglich verschaffe meiner sohnlosen Mutter eine behagliche Subsistenza vgl na kimad vicaritam anaya 57, 9 10 varedt 57, 11 Z 3 4 HaDF vishavaidyo - Dr ckutsyatı, BbT cıkıtsite, Calc cikit $18hyatı, HabBCE cikitsayısbyatı caus desid = heilen Ha tvam stbiro bh Dhut sthiro bhava yor acirát Z 6 7 T pratrharı Bt jayasena – BHDFK schrcken deva vorauf, das in den aa fehlt Di Jayas eben Tafgetreten ist, schickt sich die An rede an die Person, zu welcher sie spricht DF indo stanavido in BLT fehlt's - Tvinnaver Di dba pjeva AB iha jerya, Calc iba jjeyri, Bb aha pjeva, Tsha eva K sha er * C dhe 1983 (so) - DF anada godama th $0) Bb anº godamoth, faniyyadu so godamotti Z 8 9 CT om by - 116C und B 3 Hd varshadhara", die aa wie wir - Tatrabharatah Dies ginge raf Vid, wbrend es sich doch auf der abwesenden Dhruvas bezieht - Bi parigrlitam Z 10 T tndba ABC le CE taha Bb taba 7 11 12 ABHabCE om die scen Bem T dbaninim silokys und desi st bhodi 1urd devi geschrieben, so ist die scen Bem aberflüssig BK uveam viņa vd, T jai jiream na 11 Dr lassen diese Worte ·206 Anmerkungen. (S. 56.) aug — tattabhavantam in den meisten Hdschr., aber schlecht, weil der Konig anwesend BbT lesen attabhº. Dom. de. — Bb avaradhdham tam savvam avarábam maro, tautologische Wiederholung Z. 13 Die einen dbarını, die aa deyi. — T diháu, BbDFK diháú, ABO dıbáusa, Calc Habe dibấuso. z. 14. Dit misbkre vido sapratihárikah. 2. 15. DF viprakrtio osiddhim api yatharthawánam(1) siddhimantam manje E samdigdham siddhim manyate om. na Auch O lässt na aus, sonst wie wir. Z 18. 19. DF jaadu 2. — BbDFKET oviháne, AB ursprunghch vidháne, corr. vidhánena wie HabCalc lesen. -- Bb sappamuddiam kam pi annesíadattı, Tuddaam kan vi annese, Kºmuddian kim pi karpidavvam tam anneso E omuddaam kidam kim pi kappida vam DF muddiam katthidum(?) dádaı vam. áneyaduttı st. annesº. DF tam vimarasia áneadutti Nach Shankar P. P. p 146 boll der Gebrauch verzauberten Wassers zur IIerlung von Schlangenbissen häufig sein Es verschlägt übrigens wenig, ob wir vidhane oder vıdhánena lesen, der Sinn bleibt derselbe. Ein Ring mit einem Schlangensiegel ist anzuwenden nach der Vorschrift d. i. nach der Methode mit dem Wasserkrage, Ob em solcher Siegelring in das Wasser selbst gelegt oder, worauf die Lesung in G der Bl). A odakumbhnpidhane führt, nur auf den Deckel des Wasserge. fässcs unter llerengung der vorgeschriebenen Zaubermantra gelegt ward, wissen wir weiter nicht. S. 56. 7.12 IJABUT desi et dhárini - BIKT dan, Cevam et. edan Dr iani muddam, t edam muddadam, Blomuddiam Dill schreiben pachí, K pacca. - C mama bt. maha DF maha jera. Die scen Bem findet sich nicht in den nördlichen Idschr, sondern nur in den 3 andern Gruppen, wiewohl olite Uebereinstimmung: Bb fior iti prayacchati, T prayacchati (obne iti), sonst wie wir. Di' in anguriyar dadáti renthári grbstvá prasthita. Der Abgang der Jaya. suna hier verfrüht, findet erat 7.. 4 statt. 7. 3. Bu fiset karusiddhnu ,aſter the business is done that in, as soon os (Avtama is cures of the snake bite Dies widerspricht eben in sehr der Grammatik wie dem 2144mmenhange Jaşnsená erbiils der Ring, um ihn zum Behuſ der kur dem Dhruvayddhi ra Obergeben Der Locals ist hier Zweckfall wie oft. - D last prarsttim st. pratipattim. 7. 5 BEDT yatha me brie-T acerbate 2. f, DT bh eram er ·(S. 56.) Viertel Akt 207 C niput Z 89 DF jaadu 2 BØKT jedu imal E devo st bhatta taº, BCalc L nivvuta verkebrt DK niutta, AHabBbT wie wir BU D visaveo - Tom mabutten - E kidattho st pakidittho Sinn , nachdem die Giftwirkung aufgehört (nivotta) ward Gautuma augen blicklich wieder gesund - Z 10 K bat nur ditthia, das Uebrige fehlt HaBbDFT vaaniado - D pikkhakkahmi, T mukhhakkahmi, beide scheinen Doppellesungen zu enthalten Z 11 12 BbDT eso amacco vale om una ABHabCalc vahatao, I vahadao, T vahatavo, K vabadaththo D vahaao dervam (so) vinna vedi DF aja vabu mıntıdavram raakajam atthi Bbta dams anuggahıdom ichchamı ttı Shankar P P will anuggahıdum passivisch fussen, was unmöglich, da hein Triger der Passivitat vorhanden Wörtlich „Ich wünsche eine Guust durch eine Audienz di icb wünsche mit einer Audienz beehrt zu werden oder kürzer ,ich bitte an die Ehre einer Audienza Z 13 C apparutto st ajjautto Z 14 15 Dom dem DF utapaklanto - T decal st uddeçalı BUT kriya casya (om rujah) praço DF kry cagyarucah praço A BCIIab çıtakriyasyr rojak pro, Calc çıtakrıya casyarujalt pro na st tad Wenn wir çıtakriyu fassen im Sinne von „Abkühlung, so muss man billig fragen, wie cine den Sonnenstrahlen ausgesetzte lerrasse, also ein Ort im Freien abgekülilt werden kano? Auf uddeça mücgte 9ich aber asyn beziehen, da kein curanam vorhergeht Die Icsung csy racal in DI „dieses Glanzeg“ giebt keinen Sinn und scheint nur aus Asya rujah der Calc verschreben zu sein Vit der Calc Lescart erlialten wir den Sinn und doch (en) ist die Abhū ang dieses Ucbels oder Gebrestes vorgeschrieben" Wozu dann den Ort indern, worauf es gerade dem könige ankommt? Denn er wall die hongın son der lerrast entfernen, von wo sie die Auesicht in den Lustgurten liat Also auch dies genügt nicht Wir müssen sitakriya anders deuten und *** uis ,Pahang hutt huenda (30 cat's Mag) und ihr P'mast beangt nun und doch ist die Behandlung hur im huhlen ( Jan einem kühlen den Sonnenstrahlen nicht ausgesetzten Orte) vom Arzte für dice Gebresle serordnet" in Folge dieser Mahnung 11941 dehi mgui ihr Rufiebett an einen andem Ort bringen was eben der King bezweckte 16. ABCalc C palid, at de un DE fala, 1. dariao, Hals ruli, Boh Tudi lilikas Vå lehen (1 on Wala) Urinr den ple fem auf a I te- ·208 Anmerkungen. (S 57) WY und ao 8 46, 12 65, 3 – BUDEKT anucittiha, die na odlın, im Munde der Trauen die alte Laulung unpassend $ 54, 20, Z 18 ABCalc HabOE parijanas tatha prakranlah nisbkrant : dev pari yrajika parijanas ca Unnutze Wiederbolung T porijinal (Z 17) , ad ajnapryrtı devah | tatha kurianti | nishkro u s Wie wir BL we wir, nor liest es iti mshkro 2 19 Bb gudhadhapathena T patla mim pramo pro In D fehlt hier zwar 56, 19 — 53, 16, doch hat es das Fehlende much asuido 61, 11 Wir fügen hier die vlgleich her r folgt unseren Texte DF vraja st prapiya 2 20 In A spricht devi, in BODHab pratılı uri st jayıslod der ar T do blatta Ha edu 2 blavam st devo, fur cue Dienerin ganz unge horig ABHbCE edu 2 devo BbDrK ido? deto Z 21 Tom Jayasene DT nm nanu BLT snaptakrtyo DT oka radyo A saraptıkamo HabI samaptakamo Calc BC okamyo S 57. z1 BbT pratikalist jayasena D adha im, in Munde der Zofe falsch Str 64a BbDETT ekantasadhum api no -- b Calc sidhyar st sida mu aller aa-D hrdayam st cetalı samdigdham siddhaa ,bange um das Gelingen“ Den Datıv sndhya musste man mit açankate verbinden furchtet fur das Gelingen. Der Sin derselbe Z 6 K vadhdhadu bhavam 1 jedu Iml Dr om den Gruss - Isid dhan de okummal (80), 1 siddhas te okummar Bb sidelharn me oky jaim DF siddhani me okamm um ABHbClic CC siddhani de okam manı spricht Vid mit einer gewegen I cierlichkeit Nach dem Glück wunsch für den Konig passt me nicht und streitet überhaupt gegen den Zusammenhang Z7 DF svam niyogam etc & 217 tyam api ,,iuch dadi wo die Dienerschaft der Konigin nichủen sie ihren Auftrag erfullt Z 8 AB pratiban at jayasen und alled thi nhkro ( tahetu nislikro đ 1 thìa 1 chi tishkrº Z 9 10 Tom gaotini und kl alu, letzteres fehlt auch in 3 — DI vayasya Bt gruto un 1 malayki yeusika (80) in 1 in (109 grselirulen Randglosae in B midbarıka sirablandngrhrdinkarını Z 11 12 ABIIL Omuddrin, IlaC}{t #muddamn, Cale K *mud lam, I AU Guliaan, 1 angnliyyaın (beide nime murido) IaLCDU I Cale ·(S. 58.) Vierter Akt. 209 om va dekkhia, Bb dekhkbia, KT dakhkhia - D kadbam, alle aa kaham T viare, D varedu, Bb viariadı, die aa wie wir Z 13—15 AB nur mudrım adhi, HabCalc Bbc adhikrtya, DF adhigatya, I abhigamya Dr etayor dvayoh ABHabCalc tayor dyo T anayor budhdhayoh, Bb tayor badhdbayoh - Bb Onimitto yam (1 syam) Dr kim nama BbET devyah, die na derya (sc samdıshta) was vorzuziehen, da der kong seine Verwunderung ausspricht, dass die Kellerın nicht gefragt waruia die Konigro den Vid, cipen Maon des Königs, und nicht einen ihrer eigenen Diener gesandt babe kim va heisst bier ,oder warum“ anaya prasbtayyam sie musste fragen sie hatte fragen sollen Tetad st evam D drashțavyam st prasht Z 16 17 Tom nam DK om vi ABHabCalc taha, K tahım, DF tattha, in E fehlt s Dr paccauttaram (s0), BoT paccuppannabudhdhuna mae kabidam (om puno mundº vi) K paccuppanna madı AB HabCalc CL wie wir prutyutpanna gegenwartig, ich hatte darauf gleich eine Antwort fererg pratyatpaarabaddhi und Opana c mark 2st Gerstesgegennart Z 18 fehlt an BÚT Z 19 20 BWT om bbnpida mae Dr Calc bbanidam nne Jenes bla midu besser ,ich sagte zu ihr" – Dr daſı devyaçı L schreibt devaco Drnd ajja sesattamam nakkbº om vo, I se sa tlumam nakhbo (om VO) - DrCalc Bb ta so fehlt in den aa, wird aber vom Zusamnen liange gefordert Wenn aber DrBLCale dem ta noch wassam hinzu fugen, so dürfte dies spätere Zutbat sein ABIIabCalc sambandhız, die aa bandhana K srppabandhanavı mokhbho! D vadunamora kariadattı Bb kariaduttı (so) Z 21 feblt in ABIIabBb, aber DEFCalc haben's - S 58. Z 1-3 T dharine irato, Bb devie dhurine 1r, K wie wir ABHalCalc dere raradie co Die laufang der genet störend ABCIIabCalc moaadi tn BbDIT moeditt, K moeitt: BUT schalten zwischen moe ditt und abam ein T tumaņ moehitti, Bb tuam evra moo — Bb yam ditlithomhı, Tohhuhmi (80), D etthohm (alle drei obpe iti) E sam dithombattı, ABHabCalc C aham samdıtthotti (IIab 1) - Lom tado Ber jugar tti, - Bb sampadio DF tado mae juljadittı saripadito (F sampadido om táe, die aa samvadido attha Wie sir 24 L parishrajya, DrCalc priyo sham khialu Cara Der König ver- Bichiert den vid sciner Hald und Gūnnerschaft mit den Worten mich bio deia treurd, Lia dir wohlgeneigt ·(S. 59) Vieitei Akt 211 767 BLT haben vor hala den spitern Zusatz kahım Ubatta, der den übrigen fremd Malzuka rerwechselt das Bild mit der}} irklichkeit, ein beliebtes drtstisches Mittel unsers Dichters igl 42, 10 f 43, 8 Malaika thnt nimlich den Konig leibhaftig anwesend, daher ihre Freude (saharsham) and deutet namentlich pitthado, das sich nur auf die Stellung auf dem Bilde bezieht, als ob der Konig unter ihr stände Darum dreht sie sich um und schaat nach der Thür und als sie den Konig nicht sieht, macht sie dur Bakal den Vorwurf absichtlicher Tauschung BUT up ralo mam DF mim vippalım bedi trotz der Anrede hala Z 8 Bbl schicken sakhi vorauf, - A pratito ssm (so), DF pratıprito Semi Str 66b DF xanıd ute, schlecht a ya sc samavasthi Dieser sg ist aus dem Dual samavasthe zu erginzen Itse schon die vorliergehende scen Bem anzeigt und aus der Natur der gegensatzlichen Parallelen einleuchtet will der Dichter sagen, dass die Zustände d , die Stimmungen ihrer Seele, Freude und fruer so schnell nach einander wechseln, dass sie fast gleichzeitig zu sein scheinen Diber der Dual Das Oeffnen der Blüten des Lotus bei Sonnenaufgang und das Schliessen derselben bei Sonnenuntergang du gegen trennt era langer Zwischenraum Beides erscheint vereinzelt, daher der sg! 7 11 BbE eso, die aa esa - DF Calc fugin citthadı nach bhatta binzu 7 12 Die Tuschurg wird bis zur Licherlichkeit dadurch gesteigert, dass nun auch Bakril vor dem Bilde des Königs niederfallt, als stande er lebbaftig vor ihnen 7 13 11 DrBİTKT veginnen mit lala - ABCHIRbCale takım armbha me thid bhattipo DF tada sambbumatthida bhattino Itabu sasam bliamını difphia (90) bhattito Bb tada sammubathida aham bhº T tada ahım eimbumam urattinda bhe K sambhamadıţthe bhº CilabCale E rubasga Dr ruzeca, K rure, BBT ruradam onena - AD Ilab Con tala vitanhamhn, Calcinhamit, Dr sitapbohmi (80) L Ib takin na vitinhamhı 1 taha pa ritibatlımı (80) hjahn un vitanho mlı ABHabCr Calc T jala (I tha) at mae (T mare) bhando DI juha mae jharidov Nb jaha aur bharido cittagadadamsino erta l hatta taha njja si mae bhasil, ABIITUCK asitanhadamsino bhnia, I Calc ariinhadame the Um fir einu einheitliche Deatung bei diesen : leriprūcl en Boden zu gewinneti nchinen wir unsere Zuflucht zu dem obereten Grundsatze der dramatischen lug, dass das Vorbergebenıle wie das folgende sich pensa an einander srlili *sen müecen Wir & ben her son dem ·212 Anmerkungen. (S 59) Folgenden aus und fragen demgemäss was Vad gleich darauf vorbringt Derselbe zieht mit nam hım Dun 13?" d i was folgt daraus ? den Schlass aus den Worten Halsukas Der langen Rede kurzer Sin, 80 mejpt er 13t der, dass sie dich nicht so betrachtet hat sie du sie Der schnelle Wechsel son fuschung und Wirklichkeit, von Freude und Trruer hat Malavika gehindert das Bild des honigs ruhig zu betrach ten, wahrend der honig bei der lieutigen Gesange probe Gelegenheit gehabt hat ihre leibhafte Gestalt mit Musse zu betrachten Sie sind berde also nicht in derselben Lage Der Kong ist in Bezug auf ihre Person vitumhadamsano, wahrend Malavıha in Bezng apf das Bild des Konigs na taha vitanbadamsına und zwar ruvadamsanena d , der Konig ist wohl befriedigt durch die Betrichtung ibrer leibbaften Gestalt, Malavika aber 1st in Tolge der Aufregung nicht so befriedigt durch d18 Anschaven sendes Bildes Um diesen Sinn zu gewinnen, sehen wir uns vitrshna (vitanba) näher an Es sind zwer entgegengesetzte Auslegungen moglich, die sich auch in den verschiedenen Lesungen widerspiegelu Entweder fasst az va formell als Negation auf Leinen Durst trop keine Begierde, kein Verlangen habend d , positiv ausgedruckt „dessen Verlangen, Sehnsucht gestillt 18€", mithin befrie digt -- oder man fasst vi intensiv = heftiges Verlangen habend oder sehr begierig, sehnsuchtsvoll Der loc ruve und vielleicht auch der gen ruvassa lagsen auf die letztere Bedeutung schliessen, die wir aber nach dem Gesigten zuruckweisen müssen jaha aya mae bhayıdo wie Valay ha trotz ihrer Schuchternheit nach Vadchenart wohl gemerkt hat dass die Blicke des Kongs auf ihr ruhten na heates nämlich bei der Gesangesscene Alle Stucke Kalidasa s spielen nur 1 Tag Z 15–17 Ha om kim ABHb na kim, Calc nam kim, Enam kıla, in BDFKT fehlen die Vorte Während ABHabC na dittho bieten lest Cale nam dio was einen verkehrten Gedanken giebt der dem Folgenden widerspricht E bat weder na noch nam und verfallt damit dem laterdikt Ganz abweichend lesen DFBT und zwar Dr attabhodie cittae jaba ditibo pa taha da tho bhriyam soant mantett(?) K tattahodı (80citte jaha dıtbtho na tahn d ttho blarım ti mantedi = tatrabhas aficitre yatha drshto na ta tha drshto tha anı ti mantrayate Bb atthodie dithtbo jaha citte na tabr duththo bhavam ti mantıdan reben so nur citte jaha diththo und ta ka na Wenn auch DFK theilweise geschadigt sind so lusst sich doch die Vebereinstimmung mit BUT woll erkeanen Der Gedanke in 13bT 19t non dieser Tie sie dich auf dem Gemälde gesehen so hat sie dich mct in der Wirklichkeit befanden din natura krt sic dich wen ger ·(S 60.) Vierter Akt 213 reizend gefanden als ia effigie du hast also keinen Grund zum Stolz, da sie dich gar nicht fur schön halt Dieser Gedanke passt zwar vortrefflich zum folgenden mudba danım du tragst umsonst deinen Jugend stolz wie ein Korb en Kleinodiengefass“, widerstreitet aber Malavika's Worten Z 18 T om sakhe und schreibt olipa stri Die Auslassung des Visarga vor Doppelconsonanz mit anlautenden Zischlaut ist zwar im Veda die Regel, hier aber zu verwerfen $ 60 Str 671) BbT samagatanam - CAB na nu priye liy ayº, in B corr priyesby aye HabCalc E na tu, BbD na ca und dieg vorzuzielen, weil es dem ca 10 a antwortet denn ca - na ca heisst obgleich, zwar - doch nicht g zu Vikr Str 28 S 252 f - DIFCalc dyrttın, ABHabCT avartin Bb opatını Sun Zwar pflegen I'rauen das Bild früherer Zusammenkünſte vollstandig (d 1 Alles bis ins Lınzelne) zu betrachten, doch weilen ihre Blicke nur halb (verstohlen) auf den Geliebten in natura Es folgt aus diesen Worten des Kongs, dass Malay ka das Bild der Zusammenkunft des Königs mit Iravatı jetzt ge mau betrachtet Z 5 G BUT om bala - DF 1saparıdavaana (50), Bb isiparit uttryaana, T 1d19a parivattavaana EK pasaparivuttavaani E fugt noch ja hınzu ABHabCalc.C wie wir AB nujbjbaadı, CH 1bCalc nijhaadi (wo act und pass zusammenfallen) Dr njhaviadı, Bb nubbaladı (80), K T nybyhaundi = nurdhy yate, Calc Bb = nidhyaynte di seine Aufmerksamkeit richten auſ, betrachten aan in BbDCFT bezieht sich auf Sravatı ver ist diese mit ein wenig zur Seite gewendetem Antlitz Z 7 Tom nam Bb passagada, T passamgada, die aa pasagº Z8 ) Die Hdschr adakkhiņo, in B corradakkbipno adaxiņas Di buad Tom me bhatta E bhatta me pade BWT padıbha, DET padihad: – ROK derijanım, T anteurajanam B6 edne, Dr Idae ekkae sariim pariaņam verlangt den Gegensatz ekkae bandh Mxam e lug sene Birck auf was mitten aka u Tulanxail fikr 51, akave laxa bad llera Cik 31, 7 ,scillen Blick auf den I ult raum richten" di oline bestunmtes Ziel ins Blaue sehen 7 10-)IIa blatſiraam BOT paramatthain, DF parimatthagadam C paramachando - Bb gepbis, 1 gun (BO), Ja kumkatibus et samhappia der an – DE jam usuide, bb asuedi, Fhr asiadi = asuy au Bb1hr hode, die an bhodu - Al}]lal Cale CI bila14eur, BWAT Dr' kilissam ssl karancam und karissar 67, 3 halırçam Vrch 36, 13 ·214 Anmerkungen (S 61 ) kuliçiam il 06 90 – Bb om lala - Tallaho ohinc Jino falsch 8 51 12 7 13 Ddini attanam Climm il rm atlo - BUT 17semni, I 119118 sin, DI 118081 ABIIaCalc C ans11 - BUT om iti -kim c gcrund wc 36 16 altert umliche Construction semn c ger Çak 50 G oder ma c inf Mal 47 G7 2 15 T pneja te sakliye muhl an, Bb pasja sakt e te sahlıgı muhlam Str 681 1 dl rauslitt am gl bimboshtha und bimbausl tha Str 73 11 parirartay antyah er rijpiradhavishaye - Calc DIL ohupiteslır may, T uislinyeshy anay, Ha oroskite spyrnayı ora shuteshv nnayn C nugl iteshus annya, ABILT ushaje Spy anay? Is gel at allerdings zu den Ligenthumlichkeiten des drainatıscu Stils unsers Dicl ters namentlich das parte pret auf ta substantisch zu gebrauchen dies geschieht aber nor im Singular Die Crklung der Scholen der Calc kupiteshu = hopeshu wird damit hinfallig S 61 Z 1 2 BEDF ogodamo vi - Tattha Calc BEDEF ettha st pach der t I om essa Bb sevedi etthr wie pncia bezielien sich beide auf das Gemälde mit dem sich nan Malavika eingehend beschaftigt Sie will naher treten und eine andere Stellung einnehmen um namentlich den Hintergrund (pacha) wo der Honig us w abgebildet besser in Augenschein zu nebmen, woran sie aber von Bakul verhindert wird num geben Chle und har wieder durch enam was nicht angeht da Gautima der standige Be gleiter des honigs ist Malavika nennt schlau genug nicht den honig direkt sondern nur seinen alter ego nam bezieht sich nothwendig auf den honig iti fellt zwar in ABDB.CTH1 aber HbCalc haben es mit Recht Hiermt d mit diesen Worten sucht sie dem Bilde Ton dem sie sich abgewendet (60 13 11) wieder naher zu treten Z 34 E nur 1 mal na lit in D fehlt s BUT na bu K na kbi ol ne Lesezeichen di sie verb nden es unm ttelbar mt dem folgenden du zurnst jetzt wahrlich nicht was gegen den Zusammenhang Z 5 BLDFT jai Dr om ciram – BODIT om evva uni mam Calc mantes IIab manesi (80) — BbhT eso die aa esa ABCalc C paucaniadu de na onadı – Der kova exr hinter kuridam giebt hier keinen passenden Soo da kup ku vidam der Nachdruck nicht liegt weshalb in 2 Gruppen fehlt Stellt man es aber inter ciram so erl alt man einen presenden Gegensatz Wenn du meinst dass ich garlange di zu lange zorn Zu esa ·(S 62) Viei tei Aht 215 bin, so hurt der Zorn auf der Stelle, sofort (esa) auf Zu dieser Auffassung stimmt der Indicatus besser als der Imperatis 77 Dr upasstyr Str 69a T lim evam api, Bb kim esa mayı Dr kım er um main Bei allen 4 genannten fehlt kathnya Durch das Auslassen von batbaja er halten wir gewoholiche Arya 30 + 27, mut kathaya aber 1 12+90= 32 b 12+15=27 d , Sugiti 7 10 DI Juadu 2, Bb1 jedu 1 mal Z 11 12 Nacht asuido fugen die nordlichen IIdschr und Cale prahacam ein wegen des voraufgebenden atmagatan und lesen sairidas acanan, oline zu bedenken dass Malavika gar nichts sagt Bb componirt osa dan injalım karoti Vor ubergrosser Befangenbeit weiss Valavika kein Wort hervorzu bringen Ihr Schweigen setzt den König in grosse Verlegenheit und mecht ihn sogar muestraurech (Z 15) sayrıdan adan ini anjalım karoti heisst , verschamten Angesichts faltet sie die II indes Sur entweder ads oder Balut 7u anjalım 13 BUL pirupiyatı | 14 Ila om bhavam DF udasino si diszdi Calc udo va disadı (so) In allen a febit disadi 7 15 A wiçvasyanıtvat (so) avıçıasanıyıtva ist Unzuverlassigheit ZIG BLI me dava nttahodim ( lıyam loc t) a1189 430 attablodım (50) nu 118811 (50) DE r re tuha tatil abho lie avissango bhodu ABHGCalc C wie wir, nur dass Blab 1118.490 schreiben, Uller den loc auf 9m, sam s zu 40, 1 z 17 T om fruy alam Str 70a D npı st patlu T nayane BLT statya (Ital) ssaphe tirob IIa ahor, HL vahvor Calc Dr gatupı siklu a12 Tralası salas gatapı salavate (so) נס נזננר L S 62 c T Alishtray eram (80) sam gamain masaz. Cartasjana D Irujo lurslaçasj ai am, zu farblos - J BODI IT anthan 11 dit aa wie wir — DE NY) i prati 11 vrabuhan Veber katham api = 118 s zu 10, 14 I: I om salut Di tae at kila I om bintti Tuis paladdl o tue Ish dun etl tha rise apps T sah dusa elda (1 cttha) vasalla K ado dula tot atta 1148 - BUT 1918aniyo 1B[laiCile C wie wir (Cale 1145) DI aga " (st ts) appi annasan har I BUDI schicken salıı rorauf und lesen mala, das in A fehlt ·216 Anmerhungen (S 63) ISI DFK TB6 obhaae KT osama mo Bb schreibt gegen die eigenen cdd mama samagamo bhattıno meine Vereinigung mit dem Gemall igl loc socials Str 72 Z 7 A edi (i chi) bhe BCCalc Hab edu blo dehy DIBKT om edu I bhatta kahedu se no E esa bhatta dedu se uo Der plitzliche Wechsel zwischen der 3 ps edu und der 2 ps dubi Tusserst störend, unterstützt die Vermuthung d193 edu eingefickt wurde von Lesern, die bhtta als voc verkannten und darin einen nom sahen 2 8 DF haben di scen Bem sahasopasrtya, luer nicht am Platze, da der Konig schon 61, 7 binzugetreten ist Str 71a DI pancavanande bhaxıkam pancabanagnwa sax b F sabhye Z 11 A anogahıdambm, B ogıhıdamhmi Dogildohmi, Togabıdahmi Bb inuggahidambi Z 12 13 Dr om parikramya und baulavalie Dr esa balasoamanda raim alulo, BIKT eso balasoarahhkassa pallº ABHabCalc Ck asоapal lavaim (om eso und bala) Bb pallavanı nach G, aber Bb cdd palla Va, T ppallaval Bl hirino langhidum hº aachcha, T haru laklikh dum macchai DF hilambidum amechadı harano ABHabCalc CC a Bulanghaidum ichadi (resp iccho) harino und besser, denn er befürchtet die Besch'idigung der Schösslidge BUDI ta eh, kom elu, die an om to T viremi, E nivareno ABC ņivarema DI rvarelımı Z 14 ABHABOLT om it D tathehu pro L taha pattbida Z 15 1 eram asmadraxane avahitena bharita vyam bhavata Bb) eben so, DH sakhe eram eldnur traxane (s) valstena bhavit ohne bhavata sya xane avabiteyr blio ABHalCalc C wie wir, asmin raxaniye sagt er auf sich zeigend gauch in der Bewachung meiner Person musst du nicht saumig sein“ evam eben sok di wie der Asoka bin ich zu bewachen Ueber raxanıya im activen Sinne = raxana 8 zu 6, 3 - arabitena wohl nur Deutung von avılambıta L 16 Bb edam vi, Terram vi, D eram p, Ha es va 51 -Bb nam sam disgladı, T nam dissamdı, Dik samdısıadı ond Dr setzen gou lanter 8ımdıge Calc şiddısadı, C șiddbısındı ABHABC wie wir Z 17 18 Dr haben die scen Bem parikramy a und lesen ajagº apprusc aham ciº | tumam upa dovo ho Hak orakbhio 19 BUCh jujai, T jojai 2 S 63 7 1 2 T plaliadabblarn, BL phaliaththalan, I paliatlıthambham (10), Calc phajiallambl am Daham pliadsatthantan, Pahap phadsattban ·(S. 63) Vierter Akt 217 T asıdo, K assido, Bb assıdo (= acrlto), die aa samsido - BUD KT hom, die aa bhomi, Vgl samsido 68, 7 samassida 73,5 BbKT suhappagarida, DF subappamsada vila (wollten sobapphº sıla) AHa Opbarisada, BHbCalc CE wie wir pharisa uod pbamsa sind die beiden richtigen Formen fur sparça, nicht parisa wie Bb 48, 13 liest Uebrigens besteht die suhappbarisada nicht in der weichen An fublung, sondern die Annebmlichkeit bestebt vielmebi in der Küble des Steins ABHABT om iti Z 3 DF sasadhvasa Str 72b Bb und Sab D p 174 nanu st tava Dr paricayaprabbști pra nayotsuka (so) gegen das Versmass c Sah D Il pratigrhana Bb paragrahana (so) A parigrhanagate Die Strophe zerfillt in zwei selbstandige von einander unabbangge Theile, was die vorangestellten Imperative vistja und parigrhana deut lich anzeigen Mithin muss pranayonmukhe seinen regens im ersten Theile finden und das ist samgama Vereinigung mit dem (loc), der schon lange deiner Gegenliebe hart Im 2 Iberle gehort gate zu mayı şübernimm du das Verfahren der Auimukta Winde gegen mich" d 1 umschlinge mich wie die Atimukta Winde den Sabakara Statt des loc socialis hatten w oben 62 5 6 den Genetiv mama samagamo bhattino eine Vereinigung mit dem Konige wje te sam gamotsuko verlangead puch der Vereinigung mit dir Çak Str 62 Wir sehen in der Chat, wie das Suffix des instrum a auch im Locatie rerwandt wird besonders in der Vedessprache bei Wortero auf, u, in loc al fem der 1 2 3 Declination citi y am, maty am, nady am, bhuv an, vadhv am mit silbenschliessendem musw In den Dia lekten fallen loc und instr sgl fem grozlich zusammen Di sich die Sprache theilweise desselben Mittels bedient, um die Verhaltnisse dieser Casus auszudrüchen so müssen auch die zu Grunde liegenden Vorstellungen eben so wie ihre Formen unter sich nibe verwandt sein Bei solcher Bewandtnies darf man soraussetzen, dass der eine Casus für den andern eintreten kann und so finden wir einen localis socials wie umgekehrt einen instr localıs und temporalis So wird namentlich die Prneposition 8101 mat Forzugsweise mit dem Locatit verbunden Desgleichen werden die Verl a des 7 usammenkommens, crbindena, Vereinigens öfter mit dem I ocrtit verbunden, no man den regelrechten instr erwartet z B trotsuse simgatie H I Sir 107 ma bluc cu tinyi mumi samgatam Vrch 131, 16 te inayı sungatam Vali I, 3112 mstah pitsaha sumbhasanta !! 19, 4, 48 fi adrçe (loc) 114ti smantam Vah 1, 2099 taeinin jane samagama Vikr Str 30 sa mgamapa-uuduvimbe 1b St 31 Indre ulthasam agmata RT I, 0,16 ·218 Anmerkungen (S. 63.) sakhya dveshu mit den Göttern RV. IV, 10, 8 Es leidet demnach keinen Zweifel, dass hier unmukhe von samgama abhangig ist. Z. 9 10. BLKT derle bhaena, DFE desibbaena C devibhayena, In de vibhaavado verschrieben. ABHbCalc. wie wir. - Tom , K attana (obne vi) glossırt von Kat. svayam d i. von selbet, aus eigenem Entschluss wie 43, 18 oder attano vi 51, 11 Bei attano i ist eine zwiefache Auffassung möglich, entweder „ich wage nicht das mir selbst Angenehme zu thun“ oder „ich wage nicht aus eigener Macht ollkommenheit das (mir) Angenehme zu thun“. Bei attaná ist nur das Letztere müglich Alle aa, Hdschr, lesen attano Vi. T pahávemi at páremi aller an Z 11. Calc na bhetaryan 2 BLT ayı na bhet 2 Dr ayi na cetaram (80). 2. 12. F'T mánasopalambham, wo mána (wollte mála d. i mllasthu) mit der scen. Bem. zusammengeflossen In Bb fehlt letztere - E jo mam - ABIAL bháandi, Bbor bháedi, T biblcdi Calc.HK bh. Hb osamásattho, ABIICBBKT gimare, Calc. ocamattho, DEI stimattho vgl. eamavastha Slál. Str. 66. Ragh 8, 41 samas attin VA? 77, 3. 80, 9. sam ist hier = sama, aber simtthia Der ist - dinar. thya Macht, Kraft, natürlich iromscl gesagt na bio adı. - ·(S. 64) Vieitei Akt 219 uberzeugt, dass ich dir von Herzen zugethan bin und obne Hoffnung 1uf deine Gegenliebe nicht leben kann“ 2 17 BbT tad ayam anurº und lassen hernach ayam vor janah aus T cıranuraktabrdayº janah Hab eirad anuro ABHA om iti That wohl iti, lasst aber die scen Bem samcleshº aus Bb abhinayatı, E upanayatı, ABCalc CDFHab upajanayati di versucht die Umarmung 2 18 BbDrT om natyena Calc natyº panbº Z 19 BEDIT schicken atmagatam vorauf -- Bb vishayavyaparah, E madanavatarah ABDIT erishayavatarah, Hab Fisbamavataral Huer ist nicht die Rede von der ersten Entstehung der Liebe, sondern dem Zusammenbange gemass von der Bedrangaiss (visbama vgl 49, 1), in die eine Gclicbte gerath bei den ersten handgreiflichen Zumuthungen des Geliebten (vgl samçlesbam upajanayatı 2 17) S 64 Str 74a ABHabCECalc kampayate, D und Bb cdd 2-e kampayatı, T kalpayato BbF katopavati Ha rasano — ABHabCeCalc blolangulih, alle aa lolangulım b Ha svabastau gegen das Versmass Bb hastau svau DF dvau bastau T namatı für nayatı aller aa- T stanavırunatam - C Bb raxmalacaxur unn DF paxmalam un narnya nayanam - d E abhilasa In den Stollen bed treffen wir je 1 temp fin, mithio kann schon nach dem Parallelismus der Glieder auch in a nur 1 temp fin. stehen und darum ist kampayate neben runaddhı unzulass18 Zudem geben weder humpay ate noch kampay at einen rechten San hastain ist ab hengig von runddhi und so kann nur kampavatı BbF 10 Betracht Lommen keruer gehört lolangu) als Apposition zu hastam zitternd (kampu atı) hält sie die Hand ab, deren Finger sich mit dem Gürtel zu schaffen machen c pixmalapetrain 1st ad, Bah zo ánanam aber nicht selbst indiges Objekt von patum annamajatas ist abl ,81€ wendet ihr Gesicht mit dn Sangbu wimperten Augen ab son dem (mır), der es in die lidbe hebt, um es zu küssen d Durch die Vereitulung selbst bewirkt sie mir die Lust der Erfūllung des Verlangens di darch die Verertelung macht sie mir ein eten ao gro«es Vergnügen wie durch die Gewahrung LSI kavrulum rcapam anjalıp kursan mıdanakatarzatr patayatı hat sich 109 6), 19 13 leler Berloren I BUDI I Cale KT liat je niome - ABUID tatrap, die as nichts saccati - Bb tobs candire tarp latham, T taha sapdi* candiae DIY tae ramdie jı cindine, natūrlich ohne Lesczetcher. - ABIIAE giba- ·220 Anmerkungen. (S. 64.) kalo, HbCCalc egehakalº, BbT ogbarálo. - ABHabCCali, Olindasaido CK Olindam suido. Bb olindae ajugodamo esi (= ekaki) diththo tti. T samuddagharae aijage eai diththo ti Z. 8. Bb kim annaba, T kim aliam, D annabá kadham. - DT thattınie Vaanam nuvidiadı, Kyınnasemi, sonst wie wir. Bb sinnavidam. Z. 9 10 Tom iravati, so dass Nipunika auch diese beiden Zeiten spricht. BbT gachchamo, E gachemba ABHab mukkam, Calc DK muttam, C mukkum, F muttum Bb nimmattam, Tri nam uttam (1. vituttam). ETBb ajjauttassa piavaassam (Bb fügt noch piam hinzu) ABT pucchidum a, HabCalcK dum ca, C on ca Bb puchchidumca (80). Die nördlichen Hdschr ABHabC überliefern die alte Lautong mukka (vgl. pakka - pakta 48, 19) die aa. die jūngere mutta Der Lautwandel hk —kt gehört der çavrasení an d. i dem ältern Dramenprakrit und 80 sprechen bei Kalidasa die geschulten Männer, während die Frauen mutta sagen mub karosa Vikr, 43, 15(Vrd). Çák. 89, 21, (Via) S. Stenrler zu 35cl 29, 20. mutta Mál. 30, 6, 66, 10 mottarv 52, 6 Dio IIschr schwanken zwischen beiden Formen wie hier, 82, 7 und sonst. arkka = sukta, pakka = pikta sind allein üblich, da , keine zweite Form (tta) daneben existirt ca am Ende gehört noch zu pachiduni, ihm antwortet ca 2. 12 (nºnam ca). ca - ca sowobl - als auch oder theils - theils. Wenn Bb vor ca das Lesezeichen setzt, so begeht es einen Miyagriſt, dn ca nio emen Sntz beginnen kann Sisandrum lnes ung dorthin gelen, theils um nach dem aus Lebensgefahr erretteten liebea l'reunde zu fragen dl. i ung nach seinem Befinden zu erkundigen -- Iravati halt zögernd junc, 80 dae Nipunika 2. 11 magt Jic Iterrın bclicint (iv) noch etwas mungen zu wollen wismar. som (uwisesarn Dr sinnlos) raanam ist rim Rele, die nocli canca Iest hat di die noch nicht beculet, der noch etwas hinzuzufügen ist. Und nun führt Iranti ·(S. 65) Vierter Akt 221 E om -tariso Kjarigo DF parisaji danı (Calc danım) bhatta paceakkhado (=pratyarato) ananadı a (Calc ta) Lo doso Die aa wie wir Warum wird denn (nu) der Ge- Inahl so (ervam) versohnt d i nur im Bilde, nicht in der Wirklichkeit oder nach der Lesung erta kım na warum wird er nicht selber di in Person, sondern nur im Bilde versöhnt Beide Lescarten geben denselben Sinn Z 14--16 T muddhe cittago na sarıso (tar190) evva annaso ayjavatto Cjatiso et jariso, DF aha jadiso citto tarso gjera annaso om muddhe AB mugdbe tariso Hab jadiso citto nam (= nanu) tariso evva BbCalc wie wir - dum BOT abmanam st aam, das DF aaslassen Iravati erinnert an das S 59 beschriebene Gemälde, das die Zusammenkunft des Könige mit Iravati, der er sein Herz zugewandt, darstellt Daher sagt sie der gemalte König und der einer andern (mir) das Herz zugewandt habende ist eine und dieselbe Person Sie will daher den König ia efbgie versohnen, weil das Bild shr damaliges Glück darstellt sie will sho aber nicht in natura versöhnen, weil er sie jetzt aufgrebt, um wieder mit einer andern zu ballen Z 17 BODT ido inal Z 18 ABHabCBb om ubhe Bb itu parikro, D ity ubhe parikr Calc Wie wir Z 20 21 BOKT lmal jedu, D jaadu 2 Bb eso no me, om DF eso kalo Calc na eso maba T maccarassa, Bbk machcharasga kalo (alle 3 mit Lesezeichen nach kilo) C maccharagen D macha raaga F majhare, ABHOCalc massarasºa C massarakalo In ABIIab Calc fehlt das Lesezeichen hinter halo - Ha tara, BbDF tuha, T tuho (80), die an laya K tra khu – C bahumaranam, DF vachana nam sl, bahumanam der aa - Bb adl;dhidum, T vaddhidum, BK vadhdhedam, Allab ratlathedam Cale val laiduſi mit Lesezeichen da hunter vad lhaidan om lain DF vadbadam - DI Taarine, II b 57eine, K vraasae, T saasstage (10), BUCalc ABC wie wir In Buat I esczeichen nach kslo, in Calc E nach raddardom, in 1BHab fehlt. eso S. 65. 712 1 malabu lhe, di niatran lha, die ad. wie wir - pr jau tae mukkhain anumanual, T ja inannes – BT ajautta««a jiam kudur taht (T tah) karim heben «n, aber ohne taha han fur Di inat 1 lattı («n) 11 tula kae simpatiesam ti ABilal Calc.CF wie wir (Ila tahn kilt), nur fehlt am I nde ti Da mit dem letzten Worte du Botschaft der Knigin schlieast, so 14 das inführungskort ti mit BuDrKT darchaus erforderlich Aurrer- ·AB 222 Anmerkungen (S 65) dern fugen die westlichen und sūdındıschen Hdschr noch einen Sat7 lunzu welchen die na nicht kennen, namlıch BUKT jam tuha ichebi im (Bu achchidam, 1 chelıdı) tam me bhanalıttı Z 3-5 C nag irie ABH 1CBbDKI ha, HbCalc kao, in I felles & zu 46 12 AbflaboCalc raam K ahme, I tham, DF anne (wollte ahme?) AB bhattınınıtım (80) Ha bl altını (nu) 1im, Ciliattipim mtam HILCalc foliatinumdun, in den ai felolts - Bb Calc 11 bliattınım niojedum f deum moadun, DI bhattiņim moj induin II BC jedum Sinn mich vermag nicht die Güte der Königin zu uber bieten Z 4 DI pariatianugg heņa, verkehrt BUT Oniggaheņa Cale ongnhena schlecht ABIIab oņigilena Amalanena d i ngadanena 7 1 war gesagt worden nialabandhana in welchem Sinne nur ngalana stehen kann nicht aber das nackte ngadh go dass wir zwischen ngalancon und niggahaneyn zu wählen haben – BUT hasar va anpassa, letzteres fellt in allen andern In Dr fullt auch noch va (hassa piso) Z 5 AB oni )7110 Ila Fatbịhndi ti, DI Inſhadi 111 T und li litt 1}b vadh llinditti Bhl fugen ganz ungehêrig noch bh in a lunzu 2G Alle ohne Ausnalıme tnligt Di taha ttı nisl kro foi ti 7 7–9 KT bbatımı Bb filschlich linijini In den ar felelt die Anrede Sintt des einfic en duvare lesen K dusaridese dunra ie«c, Ilb «lu saruciclage drarotsauge - 131) samuddag harassa, hl stran 42 ABIIN! ogilinkagea Calc III Coguit non ·(S 65.) Vierter Akt. 223 SA CE asankanujjam, DF anisankannjjam, BbT asekaniam D pacavam I prcaram st puram Kalidasa gebraucht in seiner Prosa das Passis auf adı nicht und dies gilt naturlich auch von den Participen In memner Ausgabe der Ursaçı und in der Çah ed Peschel kommt nur je 1 Beispiel und zwar in demselben Worte harmıyjr ror Vikr 43, 6 Çak 2, Die Falle wo die Form ja in unserm Drama vorkommen sind folgende saha nijje kajje 32, 5 alle cdd und lusg, wohl um des Gleichhlanges willen -- odamsanija 42, 9 BCale HbT, aber FHah odamsıdavia DF odamsaidavva asaukaniya 65, 13 ABDEF, aber BbT asrnkaņın avissusanija 46 14 47, 14 nur in T, alle aa wissasania — anubandhi jjamana 51, 17 BbCalc DIT, die aa odbramana anukampanija 70, 4 5 Ha Bb die aa .panta - amintanjja 41 13 DF die 19 manti dnvra vahujjainan: 71 3 D, die aa Vaciamana ramanijja 53, 4 D, die al vaciamana ramamjja 53 4 D, die aa ramania Moch vi niger ist ujj im Actis zulassig rakkliyjanta 30 5 Dr oder gar rahkby jantı passiu isch 3i 12 13 DF Vgl vir hujjanto virahy amana Çak $7, 14 ed P Uebersehen wir diese Beispiele so ist nur ein einziges unbestritten sabanıyja 32, 5 Hauiger sind die Fille in der Çakuntala ed Boehtl, doch findet sich weder ein parte praes auf ujjanta und 1 jamana, noch das praes auf iyadı sondern nur das partic auf anija neben amr und imal das subst ramınijjada 82, 2 vg! 25 15 35 12 36, 1 43 4 14 48 1 77, 2 $3 10 Z 15-17 lesen wir wie DF, indem wir alle aa als Erweiterungen und Stugerungen des ursprunglichen einfachen Gedankens betrachten An soleben Stellen wo dem Vid ens angehangt werden kann, lassen sich Abschreiber die Gelegenheit micht entgehen die Farben noch starker aufzutragen Was Dr bieten genügt hoffentlich auch meinen Lesern Doch wollen wir die einzelnen Lesungen genauer prufen ABSCHLE lesen hassn a attanio la attanam B5K om va T kassa vi Calc attanino mt dem Zusatz in Calc v lesa hitaro (90) In DF lehlt der ganze Satz statt deesen sie nur eso hidayo lieten Die Lese art attano = irtaniya ist geradezu verwerflich, denn das Vitlerden lasst sich durch nichts motiuren Zudem ist art nur eine sonst unbe legte Sautra Wurzel und wenigstens attanio durch attauno atmanı 01 Jertrauter“ mt Cric Bb zu ersetzen so dass der Sinu ywer wird den vobl zu scinen Vertrauten michen?" Ctwas weit liergeholt und steht mit dem folgenden nur io losen Zusammenhange r hassa n eso attano abt harah 11951mpadap kl hi had ıso hidatok hacer eso attanio a sampadane 1758 isapio had uso | F abbhu al arasam sadaschkht kadasıblaroido say cam , C abbhaburiasamvadarekkluk. - Bb ·224 Anmerkungen (S 66.) via karo ido savo ko - AB abbhavaharjasadave akıdaggho sahkamo ido savo ko Ila abblavabarlasayyadavekhae kıdaggho salkamo ido savyo ko - Hb avvahariasadare akıdagglo sakkaroido so kº Bb abhbhavaharasamvadapekhkhí hndáso odario ido sasakkaram soth tho Zunachet ware berzustellen abbhav ahariasampadavehkhi d i abbya raharyasampatapexı uod sakkaroido di satkyrocitah Beide sind in Grunde nur Erweiterungen des durch modaehim kukkhim puria zur Genuge ausgedrückten Gedunkens zudem hat kıdaggho der nordlichen keinen Sinn Daher ich beide unterdrucke, wodurch DF hergestellt werden BbT bharia st puria der aa - T sivinaver, Bb ussivinavedı Z IS ABBb adıkkamandı, C abihkamantı D hou Z 19–21, Bb sudam st edam — BbKT bhuamgabhiruam und I setzt noch imam davor DF sappabhiruam om accabidam E bhuamgabhi daam ABIlabCalc wie wir – DF bahnanam (so) om mina BbDr bhuamgamahudilena – Tom attano und dambhantarıda bha BEDEFK tambhanto (ohne bhavia) durch einen Pfosten oder cine Saule verdeckt", l'rwerterung Calc Dr blusem (blishaya mi) Bb bbaaam bhayayami), K bhaaissam (= bháyayishvami) T bhusabıssabm (80) ABHabCD Calc 1 tad ussam Z 22 HabCBb aruhadı, Karahadı AB aluh adı DerCalc mhadi Bb fugt noch kila huzu -- ABHlabCalc CK kidagglo, BDTI ki lavo Die Uodankbarkeit ist hier eben so weng motrsırt wie vorher -- 10 I uvaddasassa = opdravasya Tupari (80) sappadamsanissa kot bemerkt upadrav neyety atra kvacid arhiteti prakrteh kurmani slihts (gen) sorst steht das Object gewohnlich im acc. S 66 Z 2 3 BbD pratibudlaga ? subodhya Bb av la 2 1 asilia 2 aridh) rauha 2 Calc. abiha 2 DI avia Imal, r artha 2 hát a vidha ity akroce Mal 14, 9 and luer ( 2 offeabar en Ausruf des Simaker N7 W. Tvarka intrarea in Puhkur. T da ukaro, I darvaro (beide mit kurzem 1), DET Jar/iro BI) DIKT pidido ABIIalCalc CF paripadido di mauf mich herauge spru gen“, was drolliger 74 BUDI schrchen sakhe vorauf Dital na lleto Z 5 6 Bbh bhiația ma do, T bhofja mido, beides richtig gl77, 19 79 14 - Tagsuma Bbh nuhkama, t) Cale v l miklamında bhafts wie wir Ueber Trả C ft + 40 , 8 - T appetti 1111, 11, € die aa ·S 66 ) Vierter Akt. 225 KDF sappotti bhaniadı (DF bhaniadi) ABCCalc EBb sappottı hhanádı, aber Hab sappo ti bbº 27 ABKTBb baddhi (Bb dhdh) 2 ABHabCalc bhatta dava, DF bbe vi dava In BbKT fehled vi und dava, die hier gleiche Bedeutung haben mussten, was unwahrscheinlich dava vielleicht aus z 5 hierher verschlagen DF do yjeva ohne dhavadı 2 8—10 DF kadham, die aa kaham DFHaCalc K edam, die aa idam BbDCFK aham una, die aa aham puna, was Dach Anusy besser ABHbCalc ane, BÚCDCFHAKT jane s zu Vikr S 191 302 Z 9 Bb kedaikandaebum, D kedaihataena, F kedaikatena, T kedaikad dachim, K kedaikandanahım (80) ketakıkandakash ABHab Calc CE kedaahandaehım - DFCalc v 1 sappadamso kido und damsam bis aaso einschliesslich fehlt BbT sappassa via damso kido (damsam karia fehlt) K damsan karia sappassa uvarı arso kido (vgl jaso m Setub 1, 4 brao Vikr 23 10) ABHabCalc.CE aaso kıdam (Calc ayaso) Ketaka m (daneben auch ketakı BbDF und ketakı K1) 1st pan danus adoratissimus, desgen sehr lange schulfartigen Stengel (kanda mn) an beiden Kanten gezackt sind Die Uebersetzung der Calc und Bb ke takakantihars ist falsch denn die Pflanze hat keine Dornen (kantaka), sondern Stachelo (kandaka) Z 10 tam me phalidum ti das ist mir vergolten worden Hierauf fol gen in Dr die unverstandlichen Worte iuemaalakaddhamsama ahamava - Bb Z 11 BOT prauçya pato, D praviçyapatixepena s zu Vikr S 152 ff. pa taxepena und apatıxepena bezeichnen hastiges ungestumes Auftreten Z 12 13 Bb hat die scen Bem sasambhramam - Bb kabım sappo ma * T kaliam Bappo ( ms – In den aa feblen diese Worte Bb ma khkinu, Cale ma kkhu, ma đava die aº ma khu –T pavigla, Bb pavisa, die ar pavisada - mac ger kann nur unpersönlich stehen, daher Da kha bbatté pavisia in T falsch vgl ma mantia Çah 55, 6 kudilaga, falsch Tom via das aber nicht entbebrt werden kann, weil sie mit den Worten auf Iravati zielt die dann sofort aus ihrem Verstech hervortritt -- BKT disai, die aa disadı Z 14 15 Bb om Bahasa DF stambhántarita rajánam upussiga siddbamanoraha dubsamhedımıhunaeea, T siddhamaporahe divagaddimo (so) milio, die aa wie vir Z 16 Cdd sarre irº Z 17 BBC om priye T syam alapopacaralı Z 1S BUT Wpul ditthia vas den an fremd - T doechadurar1921 (10) Bb doccabiaraw-ga (=dautyadbilarawelaya), EK duccah. (=dutya - Bb 15 ·226 Anmerkungen (S 66) dhikº), ABHabDF dutthahº, Cale bhattáhiaro BbT de padınna A BHabCalc K de painna C tara rº, E toha po Es ist bei alledem kaum glaublich, dass Iravati im Affekt ibre Beschuldigung so specialisırt habe, zumal sie nur ungewiss berumtappt, Wer die Scbuld tragt Nachdem sich die Bakul herrusgeredet, beschuldigt sie zuerst die Konigin der Doppelzungigkeit 67, 15 16 und zuletzt beschuldigt sic den Vid die Sache angezettelt zu haben 68, 3 4 Bet solchem Schwanken in iliren Veimuthungen stellt sich duţth-ibiarışısıá als ein alter erklarender Zusatz heraus, der zudem nicht einmal an der rechten Stelle natlich neben seinem Substantiv steht Auf simpanná liegt der Nachdruck, der durch dutthahº aufgchoben wird Die AB weichungen ducca, docca, duttha sprechen ebenfalls fur die Unechtheit dieser Lesung Ble ist wahrscheinlich dadurch bervorgerufen dass in den Worten ein Vorwurf liegen soll, fur den sonst der sprachliche Aus druck zu fehlen schien Z 19 20 ABHnCalc fugen nach bhattını hinzu kım mıc kidam 11 (tti) dero pucimaryo - Morte die in BbDrK fehlen T dagegen hat sie, lagst dafür aber die sprichwortliche Redenaart daddura u sy weg In der That können beide Sitze nicht neben einander bestchen rend in der sprichwortlichen Redensart nur son Worten die Rede 14, gestelit Bakul im vorhergehenden Sitze ein im Auftrage des Kunige gehandelt zu halen dh sie gestcht grade das cin, was sie son ech abzulehnen Bucht Bb kim daddurs ráhe ttı derio pu lasım (= prtlusal) visumaradi Dr kır duvahaam (80) u deso padunam (60) visumured! denta rú (90) raharanti tu devo sonadu(m) sume, om hurp und pul aviono pulların, lil pula519, AB pahusay, Ilai Calc. pul asim K kumi nu khu daddura ralarını iti dose pulbarn deso vardari viramedi = kır nu klinlu dardura ryabaranta akroçantats desyum prthoum elever varalituni Viranti ABIIntCalc Cl lesen sumarch, BIDI samared, und Kriramedi ti*umaredi und riramedi 1erühren sich unbi djinst nich athalien za regnen oder sumated IK**t sich daran erinnern zu regent Dr Situation sind sisumar ud siram angemeruener Mit Aani u ye 1 109a (71) apriclt Traratı da lorwurf 66 n llakal aus unr / Mmmenkunft d , hirigy mit Walauka Terar d t u I dadurclı luge tragen zu hinten al die liant des hungen erziel en Ut dies zu #ninalten 14 lart es ein * t gativen Dette umar mer iram 150 sich durch unser (irregle der k':18 allatun 8 Arn de lleno 15 fruhrt zu sein? Sie et auldr lrt zugleich dara!! Beckrn dans 11a. lebrolle Ierlaltnin pocb lau alte se 1) arcomraratin bette ·(S. 67) Vierter Akt 227 volentiae zieht sich Bakul aus der Schlinge und wendet den Verdacht von sich ab S 67 Z 1 2 Gegen die Schlussfolgerung der Bakul protestirt Vıdashaka mit ma dava „nicht doch! im Gegentheil !" Das liebevolle Verhaltniss ist allerdings gestort dena – sich an Irayatı wendend – bei deinem blossen Anblick bat der Herr die Zuruckweisung seines Fussfalles ver gesgep (8 Ende des 3 Akt) da aber sich an den Kong weddend fiodest trotzdem bei ihr keine Gnade keine Verzeihung Der Kong, meint Vad, babe im Gegentheil allen Grund ihr sein liebevolles Wohl wollen zu entzieben Ihr unziemliches Betragen (66, 17) müsse das bewirken Z 3 KT kuvda danım aham kim ki, Bb kuyida vı danım kım ko AB HabCDrCale E om vi und danım ABCKab karaissam, die aa karig sam wie 60 11 kilaissam neben kilissam Auf Iravatı macht die Logik des Vıd Eindruck und sie sucht ihr Betragen durch ihre grosse Ent rustang zu entschuldigen Z 4 BUDIT om evam etat Seinerseits sucht der kong ihr die Berechtigung zum Zorn auszureden DFBÁT leiten die folgende Str mit tatha hi ejo Str 75a T karanavęte w d Ha bbavishyası parvanı ist der Vond wenn die Erde zwischen Sonne and Mood a i in Orposition steht Eine Mondfinsterniss kaon nur in der Oppo sition statt finden, wenn der Mond in den Erdschatten tritt Steht der Yond zwischen Sonne und Erde so nennt man dies aparvan d, 1 Con junction In der Conjunction kann nur eine Sonnenfinsterniss statt finden wenn der Vond vor der Sonnenscheibe vorbeigeht grabakalush. wie sollte die helle Vacht darch Verfinsterung trube werden zur Zeit des apirvan di wo der Vond nicht in Opposition sicht? Ibun Bo wenig wie dies möglicb, ebenso wenig kapd Zom oline Grund bestehen 7 9 10 BBK schreiben ashthane tt IIab atthape ti Die Scbreibung alane an slame srbest w wielu gertsbife story BT st T bbanınm Bb bhari lam ABIIabCalc CL avadharidair, Dr. sábarı dan = vyal flam, wozu hanidam erklarende Glouse sanikandeau, la ezimkideu FID osamkedesu, Cogamkyfesu, BU osam. Llyptesu, die an wie wir 7 10 BUT jai una huppa-aiſi tado 1 1991 blas14344 h jai ana karpe tado h340 (90) W2103 DE ja una papi imt) kusidr abam baye AB anga ·228 Anmer hungen (S. 67) (om hassa) E jai una kuppe nam abam bo bbare Cale jai una kuppeam nam aham ho bhaye ABHab jadi una kuppe na aham ho bhave Anstossig sind zunachst die Doppelformen für die 1 ps Luppe bhuream (K) oder kuppeam – bbare (Calc), dann das nachhinkende na, wofür mit Calc E besser nam zu lesen und als Fragen ort zu fassen , wenn ich nun zürne, sollte ich lacherlich sein?" da ich doch Grund genug dazu habe, nachdem mein Recht auf eine andere abergegangen Formen des Potential s sind in diesem Drama 1) für die 1 ag! a) moceam 37, 18 jiream 55, 11 kuppeam 67, 10 Calc bhaream 66, 10 Kicbeam 32, 11C padheam 6s, 6 BbCalc pattheam ib HOT, pache am ib HaC, risumaream 1b T b) visumarerm 68, 7 Bb c) kuppe 67, 10 bhave ab 2) für die 3 egl hare 44, 1 bhare 65, 11 68, 7 70, G purae 73, 18 7 11, 12 DF kopastho satyam era na po, T hopanastlin anyatha hal pry falsch auffassen, urtheilen vgl anyatha grabhu Stro Str 761 DHT dandom st bandham ABparıbaddhum om jano Calc parijano bandhum - b DF pratimocite und upagate ca Liest man upagate ca 80 erhalten wir eine sonst unerhörte Gahaform nämlich n 19+-18, b 12 +-16 oder 30+. 28 Die beiden in der Çahun tala angeblich rorkommenden Formen Str 4 ben Prschel (31 +28) und Str 107 (87 B) beruhen auf falschen Lesangen vgl die Vorrede 7 15 16 Bb om gachia T gaccha deric v, K gachcha detim ®, DE gacha derim so, 1 gadur AlllabCalc C gacchia (llab gaclin) D IT falechlich bhaaradie, 1 ARIADCI fehlte Calc r I hava lie Da die Botscl alt an eine bestimmte l'erson, an Dharini, gerichtet 10k, kann es nicht entbehrt werden – BUT paklaklará httanam ti, K pakhklinrádo para avetti Calc lekalahanádittnpain Di prelha vadattanam autu (ajjatli) C padipakklaradattayam, r padipaklla Taittanam, Calc bakllavraditiaga Adilab wie wir AlabCalc rigen hinzu araladım me hiaam ay tn (ilab ajeti) 1 aslindam me laami uplai Diese Phrase arale me hi. 191 cine offenbare Frweitr. rona die in B1 DEAT fehlt und in 1 Andere lautet l'adiralkban. Dorpelzingigkeit lencer als pollbare parichache Rede litermit schliesst die Botsct aft, folglich fites in linzu, fügt wenien 7 17 ANT omitt 7.. 18 19 BODI ATCale cliero aho rorul, in 1BilalCI felte - ABC Cale sportul 1 Apao single 11x111, D1 LT nattho di rin Ingluck 14 grachtben rel llain ( 10 fanu trakta claram la fullan anaril aknama! - DP manyagablast. Jalkavlan Tariae mo (eo) I tan']! at allt via lari bilatlasle po ·230 Anmerkungen. (S. 68.) yam in inn verkirzt vorden, Aehnlich überliefert sie auch einen loc. sgl. fem, auf aam und iam als kalaam=kalayam 40, 17. chaiam = chảyayám 40, 1 (80 anch C). bhodiam =bhavatyám 61, 16 BHT. Interessanter ist die Form auf aam. Die verschiedenen Lesungen geben padheam, patthean und pacheam. Die t'path erscheint in dreifacher Gestalt als padh, patth und pach. Wo der harte Laut beibehalten wird muss er verdoppelt werden und nur im Verse ist aus metrischen Grunden die Vereinfachung der Verdoppelung gestattet Venn neben der Verdoppelung tth noch ch oder cch auftritt, 80 setzt dies ein pathy voraus, dessen thy behandelt worden wie sonst thy. Der Patential dieser 3 Formen lautet in unsern Hdschr, regelmassig padheam, patſheam und pacbeam Doch liegt dieser Form nur die Vorstellung der Zukanft zum Grunde. Nun zeigt aber samsido bhave, dass es sich um Vergangenheit bandelt d i es ist = plusgpf. conj „ich würde das gethan haben, wenn jenes gewesen ware". Um dies auszudrücken reicbt der Potential nicht aus, da er nur in der bodingten Rede bezeichnet wenn das wäre.“ Um nun das Verbältnis der Vergangenheit auszudrücken, dient das Practer, auf anm dhaam parthaam, pachaan. jadi padheam , enn ich läse“, aber jadi padhaam si legebam st. si legissem bei folgendern plusqpf. con. (observasset). Wir haben schon zu 44, 4 ein praeter. auf iam ia nachgewiegen. Ilier gesellt sich ein neues praeter, auf aam hinzu, wie man im Prakrit ein Praesens auf iámí und aámi bat Dies praeter im conditionalen Satze versandt kann zwar den Potential vertreten , Venn das wäre“, folgt aber ein conj pluegpfi, so ist es in demselben Sinno zu faasen Dieser conj pleqnf. wird wie hier umsclirieben durch das patic pract mit der Potent durbha. Das Ganze hengut also Wern ich auch nur eine Sille der Klugheitsregel gelesen (resp. gelernt) hätte, so würde (ich dern Könige eingepringt und) cr sio beobachtet biben 2. 8. T srogatam, Bb åtmagatam, in DI' fehlt's: die as, aparánya. DI' ah hatliam T Átmánam tooxishyami. L' átmánam mocarámahe. Iln átmanam mocyávale, Dr átmánam mocnyi-lyúmi. AB átma. barn mocyasalai, Caleb wie wir, Entweder mocyásala (1. du. imprt pass.) olime afaitata oder moçay araliai (1 du. imprt. Atm) mit át. magan. 7. 91 daytgan 7. 10--1? Jib derta. - Tintoan - Ilab valinn 130DT girvidá, K tasida (= tauta) ABilalCalc. Crittacida Tanke pin 1) askapisa går desse olime rorliergehende loetezi iclion i' angull«!ivde dere Calc. ankapianina * d. - RT parnde kis... In om - BUT verame dápim pi (tri) pakidup na padlıraljai Kina ·(S 69) Vierter Aht. 231 bimcı pakıdım padise, aber na kim pi und pa kimci zeigen, dags pakı dım erklarender Zusatz E na pakıdım padır yjjai DF mı kimci, AB HabCalc na kım pi Alle padevajja li oder evapjai na kımſ padipajjadi „sie antwortet nichts“, der Schrech hat ihr die Sprache geraubt vgl padipapjehı kim p = uttaram deln 40, 19 Dagegen beisst prahştım, samjham pratipad die Besinnung wieder erlan gen, wieder zu sich kommen Z 13 DEFT nur Imal hashtim Bb statt dessen katham Z 14 15 AB om saregam BOD nur Imal tavaradu T tavaredu 2 - T samaşasedum K samassasedum, Bb samassasaidum D samassa idum ABHbCalc samagasaldum Ha samasasardam ABBb haben vor ma das Lesezeichen, die aa fassen ma us w als Nebensatz damit nicht – K samtasajando samtrasajº Calc BbT samdavajº AHab vaththadu, BbB vadhdbadu, DF vattadu T vaddida Z 16 DF ayam aham ABHABT om iti - Bb parikramatı vg! Z 19 Der Konig will Vasulacbı wieder beruhigen (samjuapayamı) Z 17 18 BbKT schreiben sapakkho die aa richtig sarıkkbo, denn sapo ist svapaxa Parter 18, 17 E, aber savo — sapaxa (opp pratıpaxa pa divahkho Feind) Genosse, Freund „Du hast deinen Freund gerettet“ di mich aus der Klemme gezogen Vikr 81 13 nennt sich Vrd selbst einen Affen sakhámo Vid spricht diese Worte fur sich, daher atma gatam in BbDFT sehr passend - Tom re ET schieben samka dado nach tue ein s 2 8 -- DF oranara sahı parittado apjautto(1) tae savakkho wie unverschart Z 19 Bb mehkro vayasyena raja iráve (s0) T nshkro savayasyo ro D 111 nisbkr rája vido o 8 w E om it und liest dishkranta raja o sw Z 20 21 Malavika bleibt mit Bakal allein auf der Bubne und entweder spricht sie die Worte fur sich oder zur Freundin Letzteres nehmen BbDFKT an indem sie hala voraufschicken Bb cintaantie veu BbD na jane BbDFKT om sampadı — BbKT ado varam kom in A BHabCalc fehlt avaram Im Sanskrit immer atah tatah param Prakrit ado tado avaram -- BÚT anul odayram ti ohne bhayissadı auch Kauhod aber mit bbavissad anubbavıdayvam stelt subst und ist beizubehalten weil es eine feierliche Redeweise ist in S 69 2 2 3 BKT apupne evia - Ha pancarasai ~ CT muulel im F mu lahim ABHabCalc DEK manlebım - ABC nirredemi 24 T hrehte D prihçshte 25 ABHabCalc. asasadu, falsch BKT assasada DCF samassasada

·232
Anmerkungen.
(S. 70)
C ásassadu Die Länge deg Vokals der einfachen Wurzel falsch, nur
im caas. çásay - sasaidı, im Activ immer çvasiti sasadı. — Bb pinsa.
hi. – BLT saccapadinna, DF saccapidınná, die aa, wie wir.
Z 6 BEDFKT tena hi. --- BbKT piththado, DF pittado.
K homa, T
holima, Bb homma (= bbayávas) Dr homi, ABCalc. IIab bhomi
BbDFT lassen noch Bakul. antworten taba, DF taha.

·(S 70) Fünfter Alt. 233 mu K fügen hıoza sarasao, Tsarao und so auch im Folgenden. - KT mikhamad), D nikkamer, E mbkamaj Z 10 BODFT om bastah Z 11 BbDF baben dic scen Bem upasrtya, T upetya BUDK sarasaa, T saraka, die aa sarasa - k kaham st kahım 2 12 13 T maburie(so) gl Z i madhurika in D – Bb madhuarie BbT vijjaparaanam K vijjabharianam, DF Fijasuvinnasan. ABHab Calc CE wie wir Bb fugt dem hinzu anucıthtbantanain bambº, ranu ciththidanam bamhº, den aa unbekannt – T mitta (so) didayra | tam ajapurohrdassa hattham paripadedum h miccadakhkhına malaria ( magia") puroh hº pulissam Bb ima niccadakbhhını masa dada- We tam ajjapure ko pavadum Calcimam niccadahlbiņa (so) sum ajapure hº pabarssam AB imo nichadakh hina masiaa apjapulo laidassa hº pabaissam Ha imo, Hb imam, beide nicc dakkbinam agı a Ha appapulohidassa, Hb appapuroho, beide hattham puruesam DF ime daxinasamae asipurohidassa lattham, D paradum, r pabardani Eman dalkhinaması ajapuro bo paraissam Endlich liest Bb G imam dal binanham to puro hatthe pavarssam Diese arg entstellte Stelle ist nur in cd G der Bb Ausg verstand lich Doch bewegt sich dieser Text im Widerspruch mit allen andern Hdschr , so dass man darın nur eine leidliche Correctur erkennen darf Das allgemeine Missverstandmss rührt daher, dass die Al chreiber au cm ständiges Monatsgehalt dachten und darnach den Wortlaut inderten Es liegt aber ela ausserordentlicher Fall sor, der mit den Gehalt nichts zu schaffen bat Dafür dass die Priester für das Leben des Solnes (aussattham Z. 16) beten sollen schickt ihnen die Votter eine ausserordentliche Belohnung von 800 Goldstüchen Daraus folgt, dass mcca und masia falsche Begrifft sind Wit Recht fehlt daher nic cr in DLIG, das man zunächst tilge Danu verandere masiaa oder Vielmelor delar (denn in geburt zu dah kbına) in 491821 und l omam dallbinami 19171 Dies as19.a ist ein alter Dntas açıshe drum zu beten (für das Leben des Sohnes), welches dem negatthian / entspricht Dic E orm 2534 neben asiso VR treilen wir Sik 51, IG (93 1 Prachs) llas slen arclinistischen Datır anbetrifit, no lesen wir parıblour Cab 41,9 9 usalamuhua 1b 19, 18 uhkaun ab it, & itlinna Val -3, 14 var likt 6, 20 dunia Vrel 327, ingl sotil: bha Yadd vir -1, 15 Vreb ( 23 77, 17 Rain * 5 suparade Cth 13, Der regelrechte Cosus bleibt freilich der Genetut z 15 ottht mas Innant kr 57 saada tie salut an (ab 1), 15 Jebun diesen archar tecken Daur Endet oan du. Guretu als Glomne maler auch, wo ·234 Anmerkungen (S 71 ) - BUT 1 211 1 es der Sinn zulässt, die Umschreibung durch artham igl Weber Ind St XIV S 290 fr 2 14 BECKT om ala D atha, Ho atthia, Chim vin nimº 7 15 BKT grappabudi (in eins gefasst) Indr judo paho senu vain K sen is ndi jahna. ABHabCalc schreiben senipadina, fuseen cs als zusammengesetzten jene nis emfichen Begrit n turo niyutto K jał naturigare putto, e maturan gamare nu BLDC1 rigen oncli blenttidarao den Eigena imen des Kronprinzen vnsomitto kaza Bb vasumittao tti, AB bhathidaraodi, die einzige Stelle, wo als integrirender Theil des Wortes in di verwandelt worden 7 16 BOKI tndappnlıudi t1997 Drando pahudi po lidunhan 1947 tada polud: 1891 In ABIIabCalc C feblen todo oder indla pobudi urd lesen schlechtweg tusen aussattlızın BUT auso nimittam, kauniin ABIlal Cale uusattham, Cansuchom DLI we wir BBT aththadasa d 18, dic ar attbasadı d 1900 in der richtigen 1 rkenntu, dnes der Preis im umgekehrten erhaltrigs zum Vutzen stelt 1. 17 T .parimunun dakkhunam com pallbjad I oparimo dahliklau van der duhhlumelum parigo icdı Bb parime do desi dahlik buon lump paligsale1 DI prro do dikklıņiem desa podigs at di do dalkhine elum pediggal di AlChic IIab jnr Jullhna clin! chr ya hadi II/ 17 dakibinieri paliggabcdı : pratigrihasnts 119 entgegen nehink t1 Catec + instrra Jumand ethit aclienhen & P't- I 17 S 71 ·(S 72) Funfter Alt 235 ca 02 kıla fehlt in T, K me a, Dr mº pi bila ist nur eine müssige Wiederholung aus der vorhergehenden Zeile 1 assa st se Bb tena bi st dudo a, bat dudo erst pach karia Indo, Dr pasado T de him dudo a Z 8 DF mabasare raanai aband ABHabCalc BCEKT osaranı opahanani – T sappaddabhuiththam parianam (om ca) uvo DF sippaaniabhurtthaparianaurianam bhattıno asi pesido k sippariabhus, Calc v 1 sippakarrabhu ABEHa om Calc sippidariabhurtthaparianam BbHab wie wir, nur fehlt ca in Ha und Bb bat a st ca 7 9 BbT suvo kila st so ko K schliesst mit pesido ttı, das Uebrige fehlt bis ham pi Z 11 DF ası pesido Z 10 Bb bhattaram D bhattarı – Bb dekhkhissadt, die aa pekkhis $adi Dr pekkhº tti Z 11 12 BOT anucitbtha - BLHa aham vi, Tahan dive(?) Daham pi BbCalc D desim Alle cdd und Ausgg her pek bhıssam Man beachte, dass die Gartnerin dem Huushofmeister gegenuber sich des Fulguren dekhh enthalt Z 13 ABHABIT omiti T misbkrante AB nihkrantau Z 14 T prasecah am, D pruveçah vgl die Veberschrift in T S 72. LIT prathari 72 Caham anatto - Bb om AS070 DI tyrimasorsukkararitae (sa) Calc. osakkiras rabidae, Trandae ABHAEK arud le, Hb oruvadre, Covasvudae vladı Vişeb 4 21 und vuruda - Yaprta sind beide auch 15 der Prosa richtig es versteht sich d293 in Za sammensetzungen nach kurzun Vocal yeni gescl rieben wird 3 il in acht die 11 vint webt DF tas niasorokklıssa purpa lachen (50) Lasonppasuº om rakkla Chic rukknega piso 7 4 3 BbT pacchbhl kite lun Alle scl reiben nach Anusrara ti nur Caletti BLT omt - Dr damm sanatçl idam - D parirale T paribilemi, Ils pa lililem ABCalc CI IL pal talemt, BuhT pndirilemi - AB om it in IIAT fehlt die scen Bem 7 Allin Traseu die ar (iral sa - DF vas adan lair era ripuci ralu Olen Str 3 ruft nur 1 lerold wie vier S 17 Ratn S 15 dagegen deren wic Vihr ses çuk S 12 g zu Vskr S 217f Str 77 g! Vikr Str 43 Di trajatturati iga) om A Taftshu film arattro (0) minton b1nigiritiro ונת litr ·(S. 74) ranfter Akt 237 Z 19 13 Bb jalin dekhkhimi taha e7511h ekk, Tjaha aham dablkhi mi eklo, K jaba alım pehbhren DrCalel jahin alam pelbami taha elho ABH iha pehkli imo Chle HILCE il pchllim In B1) DIKT, die alle jala thla lesen felilt tts, dis lui dir Correlation wegfallen maa Iehlt das Satzbinde wort, so ist es erforderlich - D I buvad Idha iba scheint hier die Bedeutung hierin, in diesem Falle oder auch allgemein non, jetzt zu haben Z 14 Bb sakhe katbara 151 Z 15 Dk om dli trinie - BbFKT hosil, die ai losit 2 16 Bb jai tumam, K jim tamam T jadi ohne tunnam IICCCalc judi saccam (C sram) p2so ABHb om saccam - C rhan Dr tnmı cdinam ppacabanam osam dehidra BLKT tam dnmschi oni d1 2. 17 BbT sarire vedabhbhaam (radarbbakam) is thanepaththam t) DFKT oneracham tti (KT !), AB om ti — ABHb tada HaCulc CD I tado, T ta K tae - K sasisesrlamkıda T nur alamkıda ABHab Calc CEDF wie wir visesakodubalam adt zum Entzucken 2 18 DF tatthahodie, ABCCalc tattabbodie, I bhaaradie, Hab malariae tattabbodie BOKT tattahod k badai purie bhº a mano Tmnorabam pure , Bb hadá v bl bharado mano purer, auch DF pures aber sonst wie wir Die Paristajiha (bhaavadı) hat von der kongin den Auftrag er halten die Valavika za schmucker Dadarch wird tatthabhodie unmog lich, es müsste bhaavadıe heresen wie E liest Vit Recht lesen BEKT den nom tatthabbodi di deri dhirant und bhavado geht auf den Konig S 74 Z I 2 DF madapexayanuvsttyantya BoT madapexanursitya (Tortya) Bb missttersbyaya dhannyah po T dirvarttersbyaya dhunga pe Calc mudapexam anuvrtya anaya (so) ABHabCE(?) madspexam anupra pyasaya anuvrty a „folgend, berucksichtigend“ besser als anuprapya. apayn hangt ab von caritais 2n sambharjate erganze traya Z 3–5 BUT jedu imal dr jaadu ? - Bb bhatta st devo — DF ha sumaggaº (so) Calc kosumoggao die aa husomuggaº DF samam st saba, om tti BbKT erweitern kusumasobadamsanena maha arambbo saphalo hariaduttı KT lassen soha aus und T schreibt mahal und $7 pbali Z 6 D tatraifa tishthatı desi Z 7-9 T pratban Bb jabarabasambanasohidam anteurajanam viso ·238 Anmerkungen (S 75) T svim antepuram jabaruhaszmmunam 1190 K jalırıbasimmanasu hizm anteuran yisEjhi tuba -- purogeni sonst wie wir DI 11 17ve m ( jal a 12 jm) sabdhanassabidam vse Dr visujin pandın kos ddhhe (r pandıda! osie) milariapurogen? – sanrım padi anu (T Balt) om deram Chle samam st saba Calci prrianen pan diakosiae 1 jaba tuha sammansubam wortlich wie es deine Ehre und I reude ist - zu deiner Ehre und Freude Z 10 T aralokya D sahngratah Schreibfehler Z 11 Dom deso ABHa om iti HbCale D iti parıbrumati Fit parıkrimantı BbT sarse parikramint Weil do Thirhiterin orangebt kung und Vid ihr folgen ist der Plural erforderlich Z 19 13 Bb kim v visando - DF limei ya puuttyo vano vasante upavine 7 14 CDFT y atl aha bhº Bb yathavęttam bho aba Str Oa. Calc kuruvalo ABBb burabah 20 – Eb Ojalaubhujjamana sabakaram, Tojalalablayananaso DF vikin kuvalayam phalalıla vibh dyam zasaho Calc. alahabhidy ananas LOjulakaridy am nas ABHabC wie wir b BbDFE parinamabhimolbam T pitiphabhima BabCnle parınamamakham jenes besser „Die Jugend (Frische) des Lenzes sich zunegend (abhimukharn) dem Wechsel (d 1 dem Ende) bekummert das Herz stimmt schwermuthiga yravanam ist nom cetal acc Z 17-22 fehlen in der Grunthahandschrift des hatajavenna Z 17 18 Thut de scen Bem par krimya, die allen aa fremd – DI om bho — Tonoyachcho, D Pnevacha, r nevacho DT nalogdu E cloeda BT blondu ABHabCalc c loedu Z 19 20 BbT khalı ayam prearamanti aro sblut Di mantbaro sjan abbit BODFT setzen nach abhut das Lesezeicben ABIaL om 11- nm, dng aber nothwend g als Gegensntz zu all it – BICE!ab og Jharanam BDFCalconin Bbort udahalı et past yatı der na Str 81a BLCDEFT tarunan at latanam der an s zu Str 41 -- 11.1 om prutl 20 OC vasantm is dam - 6 T dol ale - BUDIT Lu sumani et muhulanı der na S 75 7 1 2 1 tab Bilal Cale tal? st bbo in BbDIKT Blh s 9901 db) — REDOT anlesu (T mesu) 1B1labCalccr amh 4u llab tahagadeeu vCaic (ha usagdeso » (Lesungen vereinigt ta hagadesu und ara, adesa) C tajagalesa (t tal a) BIDETI uvagn ·(S. 75) Tünftei Akt. 239 deso, eine erhlironde Leseart, wofür ki canınıhıdean, clenfalls erhlirende Glogot für alagada, mihin bedeutet des herbergchommell, erschienen, gegenwärtig igi tathagata Bername des in der Welt cracbienenen Buddha Dagegen liat tath igata 79, 9 den Sinn ,80 beschaften, in der Lage befindlich“ Bbl paesaparusattinam (40), K papir sattınım (90), DI I 1111nttrin, ARCCole Hiboutin 16 anunel = anunayati % 3 BullaCl pacja Ima! I saklie pacja imal, Deadlie pysya ? Str 82a Bu upastiut: st inutthita cdd pismsta mur Calc. istrte ABIC 11am, doch in B am Rande verbessert in laxmy, dus abgesehen von Metrum der Parallele wegen durchaus erforderlich in my 8C unutthita. „Die Königen bescherdentlich toglutet son der I reundin, gleicbsam die I'rde begleitet von der laxmi ohne Lotus in der Hand" Die Treundin so wurdig der Herrschaft erscheint ohne dis Symbol derselben Darın besteht eben die Bescheidenheit Z'G ABIla tatal pravishta dhe u s * AB om parıvrajika DE om maluuki BUT thuh pravicati parui ro den (slev dharın) malaus » - DCT prriaralı wie 21, 2 Z 7-9 Tom atmagatam, best jane ņino hodukalo Dr janimi tattam (? I nimittam) maha korlamhurassa, Calc maha kodu do, ABUCC Bb mama lui – pattagaain T pukkiravattasalılım 112 veva me hiaam – Bb dakhkhinedo », K 21 (= api cn) dakhklio vi me nanu Tavi a dakhkho v nannum DF avia 2 (d 1 Aus ruf = avida oder avha) dallho(1) pi naanam om ca lahuso - Lb Calc E phurai, T pparai, Dr vipphuradı, Bb papbphurai Z 10 11 Tom BoT bho asimdeham verahianevaththena vaivahikanepo) Tºner iccena (80) K vivah inevachchena Dr verahraņevachenn, ABHabCL wie wir BbDr om khu Bb sobar nttabodi Z 12 Bbdr erweitern pacj a my abharanalamkrtam enam, om D FT yaisha st esha Str 83b D bahubhirst laghubhir Tudayor mukhao - d BUT gatahımır anatılaml n nicht sehr herabhangend di kurz oder wie die Scho lien der Calc sagen anatıdırgbatasan lagbubhır deuten diese alpur Damit stumt dass sie in grosser Bescheidenheit als Dienerin der hagin auftritt wenn auch im Hochzeitsschmuck Z 17 BODT devi st dharini -- DI uprsstyn - BLT jedu imal, DI jaadu 2 Z 18 Bb vadbdbau, T yaddaru (so) tattabod (1) Hab vatbthada wie wir vaass esht ·240 Anmerkungen (S 77) Z 20 ABDIHabBb bhagaııty abbiº, aber Calc we wir S 76 Z i T abhipriy aso, e abbipretirthase bluprcta steht hier substantisisch = abhipraya Tunsch s zu 79, 12 2" 3 T edum – simkedagharaan sakhappidan (80) K csa do t1 runijanasaludassn aconsumedagi arıo hupido Bb esa - ogharao am lichim visajjido DI eso (om de) zmo y abarcsa (112 tarania obro sambedupiaho samo Ila taruniuna, IIb tarunijanna ABIIgthako, TILCalc gebaho Com suhed geho ABHK harpido HiCalc CD TF samhappudo T fugt nach sannko hinzu pavis du bha am 7 4 BIT who tuan rro Calc. ABIIa CE arabiosi die an we wir 25 T sarilnm Dr om satridam und lesen brutan st parikr Str Sta Dr ho Syam et najamb Teituratum JL pra jatnat 10 DIT om lho – AB vsadidlo, BUDE K 11950 Bb Lhas za zenute JOHTO - I bhul tumam josso unam no C Jornanandhim (ro) 1 jou vanadan 7 11 f hur? Di Calcol him L ham 112 Calc. hım (80) 112 BE od oakusumasohını 1 lodi tasaniy fa02489 DI' Lbodi Irra<< 07981 obliam (s0) Vhodi, const wie wir 7 13 CJJ sure oder earri 11 r kloksa D slokya Biagram -- BU hashtur njogo innnalyn Tady? Burghitija sprayogal B su Idhusogh DT nini litasiyogali und yad ndya als I inleitung zur folgenden Stroje Str «! 1 ananoje ate na rasath in (») 17 Bl tatalı prangat 19 19 Cale javali 2 dº vasatuni de I jaintu lua! CDI Attien noch eininnt dura vor afatio - Dl om inamin Calc astiat BID varblava! 330f 110110 101 Calc I darke BUI ala-açıntı algt ay ane di steif, zum Innzen richt SLIST ملدا ·(S. 77) Fünfter Alt 241 Vin 119 Bb pasida1 DF atstum imm , om Ila rukulam me, T paidatı me DI om me K pasidadi me luaum, das Uebrige fehlt - Calc. lunabbhantarusningado, Elazbbhantaragado, Ila abbhantarasamgado (ohne hiaa), BET abbhantaragado Coline hinn) Jb abe bhantasamgo (ohne laa) AB hraabuhantas ungo —A BllabBUOC appu, Tatta abbhantarıgido oder osimgado arpa „das ins Herzensinnere oder bloss ins Innere gegangene Wesen nach BLCalc EllaT hat keinen Sinn Vielmehr zu lesen haabbhantasımgado appa = hrday abbrántasamgata atma ,das in Herzenserwirrung gegangene Wegen" bhrantam steht substantivisch = bhranti Ueber apurti prachtvoll, unier. gleichlich s su 6, 13 Das zweite der Madelien bat hier 3 Nimen RA maniya, Madanla und Rajanika, Pral Josini ZS9 T nur evam Bb banje joganie (so) maha vi evram era CK 30- sinie om maha vi erram DF johne C mahatı ervan - T loa vado, Bb eso loavado, die aa wie wir - E hiaam ohne simuvatth BbDT aamı suham ra dukhkham va, Hab duhkham AB osamat tha DF kadhedi tti Z 10 Statt prathama haben DF einen Terstümmelten Eigennamen ng ka Z 11 Calc DFT upagarpatam, Bb tavad upas Die aa upasırpetams 12, 14 Z 12 13 ABHabCalc cetyru malayıkım parıvrajıkım ca drsbtva, fast ebenso DF, aber BbT wie wir (T vilokya cetyau) E ordnet ganz anders ubhe 1 upasrtya | jedu 2 bhaſtá i jedu 2 bhattını | malavıkam parıvrajikam ca drstva paraspº avalo ,,Malavika und Paruyr seben sich bedeutungsvoll an, weil sie die bei den Madchen erkannt baben Diese erkennen, wie das Folgende zeigt, die Pariyr nur an der Stimme, da deren Kleidung sie upkenntlich macht (78, 20) und auf Malavika werden sie erst aufmerksam, als die Königin deren Namen nennt Erst 78, 1 sehen die Madchen die Ma lavika an, worauf sie sie sofort erkennen“ Haag Z 15 fehlt in ABHabCE, allein die seen Bem rajajñagobhe upavishte (prayishte in ABHabC ist widersinnig) setzt voraus, dass der Kong sie eingeladen hat sich zu setzen Diese Worte (Z 15) bieten Bb Calc. Dr Z 16, T rajasamdeçat (so) upayishte Z 17 T kanyam Scbreibfehler für kasyam -- Tabhıyte, D ativinite Bb kasyam ko abbigogo bhavatyoh Z 18 KT bhatta s 78, 14 - DFKT samgide, HalCalc.BLCE samgidae, AB bamgda eva - DEF om abbhantaramba Z 10 Ha om anayor 16 ·242 Anmerkungen. (S. 78.) Z 20 Tom do ABH1bCalc dilhadara samge de ha ruccadi BbE dehhhn kadar de samgo roadı (Bb ruccai, om de) DF dekhla donnı rikadura de so raccat (F roccadı) K dalhlha kadarı de samgıdasabarini (om ruceadı) sahakanni Ohne vorherige Probe buon doch Malnuba keine Wall treffen, da mu Kunstfertigkeit im Gesange den Leuten nicht am Gesicht absehen kann Augenscheinlich ist die Lesung dahlhadara aus dekhha oder pelhba hadara verdorben Mit Herstellang derselben muss das vor raccadı eragefickte ka fallco donna v oder ve T schruibt donu si (vgl Sibr S 238) ambarum statt dennam oder donham duvenam pi=drayor api Hemac III, 123 überliefert donha (F donna) und donham, Çab 45, 23 ed Roehtl. donnam und donham Zu merken, diss diese apāte Form nicht in den Devanagarı-Hdschr , sondern nur in den Bengalischen sich vorfindet L'rst jetzt, wo Dharını die Malavika bei Namen gerufen, werden die Leiden Vädchen auf sie aufmerksam und erkennen sie S 78. Z 12 T vilobya - T amhmo (dittograpbisch amho und ahmo) BD amho, K aho, DF abme -- E bhattadaria BED om jedu jº blo ABHaBbT on iti – Bb sabataya ACalc Bb bashpam, die 17 vashpan DF rasbpam kiratah st srjatah der an vgl 80, 10 z 3 fare rismitam aral•, BbDr se $18ismasam avalo (E aloh) BCIlal Calc E wie wir 7 4 HaCET ke va bhe ka lejam Dr he ra blo, danı Lüche ABID Calc. Le bbºki veyam Bb wie wir Z 5 BUT deva ia ambo (T amhmanani s 2 1) bbº In K fehlt diese Zeile DF esa almanam ABIIab Calc CC wic wir Z 7-9 D anadu bbats Tom 80 ABHQK so jo, HbChic Bb Jo so BOT vaadapdehim DF Fidan tam vatikanan yerdorben -- A BHa kamalo - D soharasepo st. malias AS - Dr kaņaisi om inin ABIIa bhaini, CE babını, Dr yahını, IIa salunis, ABCale IIb lahrnia - Tom mana 2 10 11 Bb alio st. kalam Trundaria DF bhattiduria wie Z 5- Alle edd candanam - BLT padoaparıbloenn, K paduoraoenn CL. padukabadesena A padoaradeseña Bilal Caic padu ibadesenr. D! pıdatulaparioapbainsena Wir beginnen mit der Lesung der Bb und T candanam paduaparı blioena ,durch den Genuss der Schuhe ist der Sandel begudelt“, was Shankar P P erklärt defiled by being made mto shoes Ilang,deutet durch den Genuss der Schuhe di durch die Verbindang, Berührung t ·(S. 78) Funftei Alt 243 des Schuhes ist von mir Sandel befleckt worden“ Die Lesung in K Candanam paduovaocna padokopyogena besagt durch Anwendung der Schuhe 1st Sandel besudelt" Abgesehen davon, dass die Lesun gen nicht ursprunglich sind, lasst sich ihnen kaum ein Sınn abgewinnen Wir sind darum gezwungen, das unverständliche candanam zu beserti gen Am leichtesten bietet sich wegen der Aehnlichkeit der Schrift züge c und v vandanum d i erfurchtsvolle Begrussung Nachdrucklicher wird es hervorgeboben durch Hinzufuguug von pada z B pada vandaņam karemı Vikr $2 5 83 6 Çak 109, 20 Wegen des folgenden padua scheint pada hier vermieden zu sein Dies giebt den Sinn die schuldige Chrerbietung ist verletzt worden durch paduavadescna durch Verweigerung der Schuhe d h dadurch, dass sie nicht Malavika's Schuhe vor sich hingestellt hat“ Was die Redensart die Schuhe oder Pantoffel Jemandes vor sich hinstellen anbetrifft, so liegt darın nach orientalischer Etikette tiefe Ehrerbietung und Unter wurfigkeit vg puraskrty asya paduhe Val III 15985 agratah páduke hrtra dadarçasınam asane (bharatım) 1b III 16593 Besonders wichtig Ramay II, 113—15 wo berichtet wird dass Bharata im Namen R. mas das Reich verwaltet und um dieser Vebertragung der hochsten Gewalt Ausdruck zu geben stellt er Rama s Schuhe vor sich hin als Symbol von dessen Oberhoheit und Bharata wirft sich vor ihnen nie der als ware es Rama selbst Wenn auch die Redensart hier nur bildlich zu verstehen so liegt doch in den Worten eine grosse Uebertreibung die von einer Eben bürtigen uberraschen musste Sie erhalt aber abre Rechtfertigung durch die Annahme dass die Konigin von Geburt keine legitime Prinzessin war, sondern aus einer niedrigern Schichte der Gesellschaft stammte und erst durch die Wall des Kungs zur Gemahlın in die legitimen Re gierungskreise erhoben ward Darauf we st der Umstand hın dass ihr Bruder S, 6 devit vannávaro bhada genannt wird in Bezug auf die jetzige Stellung der Schwester Z 12 T idambbuta Bb katham avettbam bbuta D katham itthachatá(1) Z 13 ADT niçvasy90 (10 T fehlt atmagatam) Cale nihsvasy. Tal BbT vihino nioena 2 14 15 Dr rajinika st dritiya - Calc Bunadu bhatta, D anadu (80) bho BWT bhatta suņada ABCK bhatta Ha bhatta Hb bhattı Nur IIa Wetet den voc bhatja die ar kurzen das End — a oder suchen den Vocatit durch Hinzufugung Fon sun idu in den Nominatıv za rerwandeln nicht beachtend dass der Voc der Werter auf ar = nom Doch kel rt der Voc bhatta in ansero Hdschr ofter wieder (77, 18 KI 78, 14 ABCK 78, 18 KT), so dass er vielleicht zuzulassen vho ·244 Anmerkungen (S 79.) I na T dandiruim gide BbE bhaftad irae -- Bb saunatni amlım irigam (dittographisch) Dommarisam (so), r sassarısım (80) prijanim DF ujli grliam (I gudham) 1 om gudlıını 2 16 BOT wanida, Dr usanids, die ar amda Sie können nur angeben, dass Valavika weggeführt worden og aprabya 79, 9 10 Weiter nissen sie nichts, darum muss Parisr das Weitere mittheilen Z 17. T gratam purvam DIY nur tatah 2 18 BTDT ubhe st dudiya - KT bhatja ado saram is anemo BV cttiam es ra 1 ado varam na animo DI' ettim yium , inumo Jinimo sonst wie wir 19 T tutah paran mandibhagya (aucli I) katanyámı om alam Z 20 AB okogue (80), T okosit Di ankogu 117 cs nlles Uebrige fehlt - BOT suraoo, IIAC sarajogo, IIb sarasanjogo 2 21 ABCHIDCalc theilen diese Zeilo noch din ubhı zu und lassen die Mal alırım antworten IIa liest dic llortu ginz nus FbDrKI theilen diese Worte der Mal mit Recht zu un Inesen shu Jaun nus 1 un (*ie, L pm AR jjes ta, Dr nur si erva(l) oline nam 1 22 23 ljusesyo, Di ba joiņaso (ili jogini) Tókosyo Ilab dulikhept - Bb siblinnadı - KT blanadi inndama 10 duve She aihe bkn adın indamalie S 79. Hall) Thaladjah 1 bhriaty al 14) T tean la kaluhi dollaraarnli (0) Dunho frettantascsarn, das 16 tena hu kalels daytir attaliolic uttan atau dam om Jira DI teon hall du do bln nadi atthal hodil vuttattas atp (*) 17 Dabasan Bh Annikarsamt wakialam 1 tnent Bb çruntam at nie Di tac sruyatum III tarachuratat 1 Inchirpumo 91, 10 trachucadan FP, 14 Cale D351 07acirain, lab} cuascunun, C cha eritain to BUT sunatim nama rajam LAR!Calc! » slu111ak, Ila upala silan:* Di upalaxitum om 11 aylata! 11 felln in T ·579) Funfter Aht. 245 imam tathagttabbratrkım gehtauf Vilavika ,sle nebst ilirem Bruder Madharasena in solche Lige gerathen“ 12 T sa catavyantare, Bb sa catavyante, Calc sa ca ativy intare C sa citaryantare (so) DF tatah si catas yantare ABIIabC $1 ca ganta vyam autarena Tom gatadhva nach nivishto In DF fehlt nivishto — DI gatadhva vangjana isa miçramtum (I sıçro) rabdhah Calc. nivº gatadhva banigana 111 viçramitum arabdhah Bb nipe git div yangjano (s) dhraçramurto viçramitum T Dive ramgjano sdhvusra man mırgasıçrametum (80) ABHabCC nipo gatadhva ban gonh weiter nichts Es leuchtet ein, dass die Lesung catuvantare Calc Dr T= ca atası antare) emne spaters Deutung sein muss und zwar eine ziemlich ungeschickte, da der Wald gerade gegen einen Reiterungriff Schutz gewahrt Dies einsehend liest Bb atavyante am Waldess names, Die Lesung gantavyam antarena muss den gelehrten Abschreiberu wohl Bedenken erregt haben, daher sowohl die Veranderung in atavyaptare als die Glosse gatadhva in den nordlichen Die Lesung ganta vyam antarena in ABHabC halten wir um so mehr fur echt, als sie graanmatische Schwierigkest bietet, die jene za cargeben suuden Aber nach gatadhra erscheint bei dieser Lesong uberflussig und fehlt in T mit Recht Endlich leiden Calc DFTBb an Erweiterungen, die wieder unter sich abweichen Die nordlichen und E der bengal Hdschr schliessen mit bangjanah ab was nun folgt muss als erweiternder Zusatz angesehen werden Das in DrT fehlende nivishto sc astı bildet die eigentliche Ausbage ,lagerte sich“, um von der Strapazen des Varsches auszaruhen, wie BoCalc DFT hinzufugen und sich von selbst versteht Es gehort zu den Eigenthümlichkeiten des Kalidasischen Stils dns Deutrum sgt der participen substantivisch zu gebrauchen Am haufig sten findet dies statt beim partic praeter pass abhipretam 76, 1 drsh tam 10 5 upakrantam 11 5 padınnadam 13, 9 abhimatam 16,9 abbihitam 3, 15 praptam 16 29 parıbbhamsida40, 5 asinkidam 40 caritam 74, 1 bbranta. 77, 7 sessdam 87, 8 anusbtbitam 39 19 sthitam Str 28 nitam = m 6., 3 Dieser Geträch beschraxlt sich eher webt auf das inte praet pas sondern wir beobachten dies Verfahren auch bei Adj rerb auf ya a niya und tas ya deren neutr ebenfalls als subst gebrauc t werden Sie Anterscheiden sich formell nicht vom ptc fut pas und werden haulig damit verwecl selt, wiewoll das parte necessitatis secundar ist dh dieser Uebergang siel wie im Lateinischen das Gerundiyum erst spater in der Sprachentwickelong rollzogen hat vidya n das Wissen 15, 15 lekhya das Schreiben und dann 12 ·240 Anmerkungen. (S. 79) ti Vebergang ins Passir das uns geselirieben wird, die Schrift atrahy d19 Hin, Zabringen mçıtırabyayogy, zum Zubringen der Nacht geeignet Vud 3S abhivabya n dze Herbeibringen (s Pub -W) abhya harya o das Essen Vikr 39, 14 rimaniga adj reizend, schon simganınıyt pereinigend, daher simgam nyo manis Dahr Str 123 samgamanio aim mini ab 73, 6 75, 4 = Samgimaminis Vereinigangs stein 16 53, 9 rataniya n - rasann das Hüten, Beschützen Mal 62, 15 parılhaaniya n = paribhavanı Erniedrigung ab 15,15 çayamyan ay ina das Liegen, Ruben in weiterer Entwicklung das worauf man ruht oder 119 zum Ruhen dient, Ruhebett Noch öfter vcrden solche adj subst verbala aus der Endang tu des infin durch Saffis ya gebildet tarya Das lateinische Gerur dium ist syntaktisch nichts als die Declination des Infinitive Voll standiger verfahrt das Indische, indem es nach Absterben der redischen Declination des Infin (tos tave a w) ein selbständiges ad, subst auf tavya bildet mit activer Bedeutung wie die obigen crotavyum 1 danım samvitram des Hören (Zubören) ist jetzt eingetreten Çal 68,3 kım ado anubhavidavvam bhavissadı welche weitere Erfahrung wird sein, was werde ich weiter erfahren (Frende oder Led)? Val 68, 21 Eben so ist anser gantargam „das Gehen" und gintarzam (ace) antarena heisst auf dem Marsche vgl gantavye saumatam Erlaubnis zum Ge hen Ram, III, 12, S Gorr vaktavgasya kalas loquendi tempus Panic 191, 23, arthiyam (gen obj) vancayitav yam das Betrügen der Armen Hit I, 72 grahitavy am das Empfangen Mah XII, 7313 asulabbaprır thayıtavya atmı Yıkr 19, 1 2 bedarf Lerner Aenderung (8 Schutz deg! 14), nur ist es nicht Bah, sondern einfaches Attribut.,l erlangend nach-“. So sind auch visayıdavra und rundbıdırva Çak 17, 11 subst act das Wegschicken und das Zurückhalten Sac bietet alle 3 Fornien vacja vacanıyan und aktary? n mit derselben Bedeutung das Tadelu, der Tadel" Z 13 T kim ca bhuyah, A kım canyatra In BbCalc.DF spricht der honig tatastatah 2 14 Bb tataçcı, DF kim cany at Cale tatah kim cany at ABITAC E wie wir Str 86a T tumiraghattao, Bb tunirabındh70 – Dr Sparıraddhabhujº (F baddha) -- 0 C sriparshpilo und sokhz st çıkht - ein çıkha giebt s mcbt Bb ákarnalambo - Bb çıhhupiccha - Ha eyathakal', A bar hikale DER oyanavarbikale Tambighanbarlukalo - Calc. BID F1 odbari, ABHALCE obhárı -- DI ndnlat st ninndat der aa d D sampita st apata - BUT dashprº, dil aa dohpo C dulipra hasavir ·(S 80.) Fünftel Akt 247 nom Z 19 BbHa nirupay iti Z 20 21 BbABC bhaalı, T bhryahı T adıkkantauttantam attahodı plia nedi (so immer st bhan) AB adıklandım ABCalc IIabCC attabbodi oder ohodi, DT tatthabhodı Da Parıvr anwesend, ist tattha falsclı aber auch attabhodı ist nicht richtig, da die fromme Büsscria immer mit bhaavadı (wie Bb hat) betitelt wird 16, 7 79, 4 S 80 2 2 3 BUCDEF muhurtam be, T muhurtam tato be, ABHabCale wic wir ABCalc obaddlayudhas, Hab addbzyudhas, E badahnyudhas, BWT baddhayuddhas, allein richtig einen Augenblick gekampft babend“ baddhayudhas hesse die Waffen ergriffen habend" -- BUT parantniLkbikrtas die ad paranmukhibhutas - BUIDEFCalc taskarail, AB HabC taskarah Die Construction sowohl wie auch die Wortfolge verlangen den taskaras als Apposition zu yoddharas Der instr taskaraih ist nur zulässig, wenn man mit BbT paranmukhikrtas liest d , fugati bei paranmukhibhutas d i fugientes muss der nom taskaras folgen einen Augenblich gekampft habend floben sie die Schurken", 24 A bhavaty HaB bhagavaty trotzdem es voc ist vgl deva a 11 15 13, 6 maudgalya a 13, 15 deva evam 82, 1 bhagavatı a 14, 15 15 2 75 20 80, 4 devi e 16, 10 23 56, 14 sakhe e 23 8 sakhe 1 36, 11 vatse e 26 8 priye a 66 17 ehi e 58 17 Bei auslautenden Congo uanten empfiehlt es sich den Virama zu setzen und den Consonanten weder zu verdoppeln noch zu verandern z B bhagas an abhıvı Yıkı 86, 9 rajan qrupº 1b 86 17 BbT atah param idanım hashtam ABHabCC atah kashtam ido cro DI Calc hanta atah param id I ashtataram çro (Calc kashto idº gr) Nur wenn wir den Comparativ legen hat adanım Sinn Z5 Cosaudaryah in DF feuilts Str 87a DF mam primujya (F p rimubya) parabhº ( mucya) durjatam die ungluckliches K darjate = apadı! — Ha parábhitha Yakarinim paripsa zu schutzen suchend imam durjateh (abl) vor Ungluck 7 8 In ABHabC spricht Malavika in Cale BbET pruthama in Dr jyo tsuka Bedenkt mni, dass Mal bei dem Ueberfall und Kampf zuge gen war, so müssen die Worte in abrem Munde befremden Daher prathamud Jyotsnika besser, da gleich darzuf dsatıya d i Ramaniya oder Rajaniha (DT) spricht BIlabCalc C am hı, T nar ba, BbDE hamnho, I aho, h ulo DET lado tado su, Bb gado tado maranam, E bado ajagudadı AB ·248 Anmerkungen (S 81) 17169 - HabCalc Chado sum HADIK om nam, das hier behräftigt =ge Ueber die Stellung desselben & zu 16, 12 Z 9 Dr Ryanık 1 st dustiya - BUDI KI ado, ABHabCL tado T cu18. 11atthgo Dr hı st jam, om gamottu Z 10 BET bashpim, D 199pan, die aa vashp CDT vsrjati, Bb y kıratı, ABCalc IIabL sfjati 2 11 12 T bhagavati mi tirat nanu tanu. Bb beginnt gleich mit tanuº. Bbi tanubhırtım, DF tanubhajam, die 19 besser tanutyajam Eb na Jocitrsyns tatrabho Dr api ca nu çocy as tº. ABHIC bhra tſpindas tº, schlecht, die an richtig bhartrp ABIlabCalc fugen am T'nde noch tapasu hinzu, in BIDFT fehlt es mit Recht, denn es stimmt nicht zu pn çocy as saphalıkstapındas der belohnt (vergolten) hat den von seinen kriegsberrn empfangenen Sold oder wie Str s7 besagt,der durch Auf opferung seines Lebens die Schald gegen seinen Dienstherrn abge tragen hat" BUT avatirna Z 13 14 T tato moham uprgataham Tupılabhate, D labhe corr am Rande in Jabbeta wie I hat Bb upalabhe, Calc pratılabhe, AB HabC prat:lebhe T tásat (80) durlabhad"ırçanım sampravstteyam Z 15 HabT schreiben hschram, nicht krccbram wie ABCalc, dafur Bb kashtam ABHabCalc CE tatrabhas atya, BbDFT richtig bhaga vaty a 7 16 17 Bb bhartrọnrº, T shratuºrº BbET navikrtavaidhavya DIY dyadhavy ayá (om duhh haya) tvado Cad duh haya add maya vor trado, was man ungern vermisst – DF tv adıy adeçam - BEDFT ime hasháye -- DFT parigrhite Ueber hashaye 8 zu Str 14 Z 18 Dr yuktam sajjº E veçah st panthah BbT fügen nach panthah binzu tatas tatah wenn auch Erweiterung, so beweist sie doch, dass das Folgende nicht vom Konige gesprochen wird wie ABHab uber liefern Doch steht in A am Rande parze und in B vor sejam en V di Zeichen, dass etwas fehlt Z 19 20 Bb tata iam apy at Dr virasenac ca, C dafur asmad D uragata st gată der aa ABHab devagļhe, die aa besser dcvigybe, denn hier befindet sie sich unter der Dienerschaft der Kungin - DrCalc maja canantaram dssi to Dr dyshteyam itte (80) asa 8 wym ko Bb maya punar dpshta aty etad as asanam Le S 81 Z1 B om atmagatam ABHab nu Llu – DET 11 atta zampadamı ·(S 81 ) Fünftei Alt 249 blanadi (T phan idi) Calc bhatta sampadain bhe BbK sampadam Whatta bhio IN ABHabCr fehlt sampadam 7 2 TCalc Dr parıbharopabarino ABHabCC parıbhase prabarino (kampfer), am Rande in B priharino glossırt dorch sumateh! – TDi patah Bo vnipatah ABH16CCCalc pinipatah - In Dr fellt bier 81, 2 von vinipitah bis 89, 18 sthapıyı einschliesslich Die Beziel ung son pralarino auf Sumatı wie eine Randglosse in B deutet, ganz unzulassig Sel on von 80 18 an ist von Sumatı nicht melr die Rede sondern nur von Malavika auf die freilich praharino nicht passt Die Stelle ist augenscheinlich serdorben Ich stelle her pa ribbare Spiharu o unipatah Die Keime za meiner Herstellung liegen bereits in den versch edenen Lesungen Das Ganze ist ein Ausruf ,, uber das sie (Mal) in die Erniedrigung binabreissende Ungluck (vi nipatas) 1% Str Ssb T schreibt sqanız yaso – CET patrorne ropayugate AB pa trorne rapi yuyate aber in B corr Ueber va oder ya iva s za Str 40 256 T devi st dharını Kat asampratam ayuktam 278 BUT haben çantam papam doppelt T karanenuva khalu BbT pabbrtyım st pagbrnyam der aa Z 9 Tom tam Bb him via atta ko BbT schalten darnach ein raja! yadı vaktaryam kathyatam ,wenn es zu sagen ist moge es erzahlt werden“ ein spaterer Zusatz 4 10–12 T schickt rorauf çruyatam Z 11 T devaye siddhadeçena Bb lokay atragatena siddhadeçena E çıya padeçakena die aa çıxadecakena --- BCalc HbT vyad shta BOHAC I adishta vgl Ratn 95 6 siddbadeçenadishta -- E samvatsara. Z 12 ABCalc das aber nothwendig weil Pariyr damit die Wahrsagung des Mani abschliesst Was nun folgt findet sich uberein stimmend in BLET, fehlt aber in den na Dass hier in den nordlichen eine Luche zeigt der Zusammenhang 2 15 Der kong b lligt die Ruchsiehtnahme (opexa) auf den Ausspruch des Wahrsagers BUT baben hier die scen Bem praviçya ka cuki die in E mit Recht feblt B3 jetzt ist nicht gemeldet dass der Kammerer wieder abgetreten er befindet sich vielmehr noch auf der Buhde wie aus Z 14 e nleuchtet No ir sagt, 'dass er durch die zwischengetretene Er zahlung verhindert worden den l m gewordenen Auftrag des Ministers Vit sadarlbze Z 17 setzt er de Mittheilung fort Z 17 Chic I upasthitam abhut st anushthegam avadburitam 16* om iti ganz auszurichten ·250 Anmerkungen (S 82) 11 Z 18 T abbapretam st abhiprayim wie 78, 1 Bb abbimitim, beide substantivisch Z 19 20 In ABHabC fehlt maudgalya Calc BdT fugen bhrutror inch tatrabhavator hinzu allern Yajnasena und Madhavascna sind nicht Brüder, sondern Vetter bhratar kommt in dieser Bedeutung bei Kalidasa mcht vor, daher es zu tilgen Calc idanim at astirpe, in allen as fehlt es Erst her treten mit @yıtuk imo sami dr weder ein (81, 2–13 fehlen) Str 89a DI varudatire - Tsishto b AtaBOD du am at dinim der D vibhuyaitau S 82 Z 1 Bullat om deva 1 parishado, BbD medıyamı st vihupa yamı der aa Sic scherpen am Datus Anstoss genommen zu haben Wenn auch der acc ber tignap der regelm issige Casua so ist doch der D? tiv (im Prakr der Gen ) nicht ausgeachlossen s zu 30 J4 Z 2 Der hong giebt mit dem langer seine Zustimmung zu crkennen, daag der hammerer dag vom Kong Geargte dem interrathic mello Z5 T bhaffidario Bb paiththum pr prrthdam, I pocitl pharm gamido Z67 T ettar duva Dr ettdar a dara Bu bahu mantas api (ge trennt), T bahamantappar (nt Ortam) Di Lahumaad las 1011 Halı Calc bahumaņdarsam Blh bagian ayidarap Richtig sin tren taren, mandaria und manidarra Chib jo at ja der aa - II mutto, T mutta (80) DI jitiadak- ido a vinkklo (I viablo) ALL inukko, I'm rimukka III vimetto A zu 49 19 (1 9 7 8 BODI om panalı 1 kancukisah 7 9 10 ABIlal Cale hal en vor snap ein uberflüxagi derasse 4 übrigens nicht rom forbum son lern von Amatya all'ingt denn ein Sen olj bel sinapay ist nur in Irakrit statt dis Dativa zul 16 fra Sanskrit pucri ort. Talin kaly Dale kalyaum bud 11 oart) T mantrop shado-IT esa tai etalara - Di Tald katal Sir 201. T dburam 1 friyam ! DB V Yath aciar, I dhurnin Jharácia AllCalc Ilal Crin grl ituls pil sin ratitul - ¢ ifa al slutas www !IU rispati, Cale minte (vec) 1 ara!? #DI parin paranigral antrikára ? 15 til 1 senajalase I prensa - 1 siravesaya sa Iyalar, Auch Cale leki vatan IIL 11.1 ratati *t kati yasam dan 11 ir barn frers dir ll Ische rack hail ratato dai l.cerreichen gracit! mr Di kriyatám til grade den Itefil du huise ci statt und der stressth ·(S. 83 ) Vierter Akt. 251 BBT ayam - DF Jjeva beauftragt wird, dem Heerführer den Willen des Königs zu melden ,80 soll es geschehen Z 17 tatha st yad ájño de Z 18 Calc BbE pravicza -Ton anushthe prº ajna punar danım devasya Z 19 ABCalc Hb sottarıyaprabhịtako, Ha sottarıyakam prabhre, wohl Erweiterung aus dem einfachen saprabbộtako lo in BbT - T lekhas (80) sampraptah S. 83. 2 1 2 raja sabasotthaya, Bb ro sahasopasrtya T pangrhya prabbrtakam parijo B prabhſtakam sopacarakam çırası kriva parijº Calc prabbftakam sopacaram grbitra lekham parijº DF saprabbftakam lekham gbitri parijº om sopacaram E salel ham prabbrº sopaco grbº parij. ABHb wie wir – Calc DF udghatayatı BbT lekham ca udseslstayats, om parijano ABHabt wie wir Z 3-5 T devi st dharini DF atmagatam - KBb amhabe, Tahmo, DrHa abmahe, die aa ammahe Z 4 DIK guraanissa kuso - T puttassa vasum T turaarakkhanadbiare Abu Bo (om puttao) Bb ahtare adhikare) khkha me pao ABHabCalc adıbhare klu (Cale Skhu) E adıbbaregu puo Z 5 BODFT senavarne, ABHI scnapadı, Calc Hb padt -T nivvutto 8t niutto der aa Z 6-11 DF lekham Sacayatı – 7 7 T vardıkaçastham DF vardıçeslu puo andamitram (80) „Es fehlen hier in D son snehat 83, 7 bis 85, 17 Das Tehlende findet sich zerstüchelt zw19chep dem Texte ganz wild und ungeordnet durch einander Pischel In I folgt alles in re_elm issiger Ordnung und so rehen wir bier auch die Lesungen in D dieser Reihenfolge an DI parisłırajya inism amun darçayati ZS L riditas tu (0) - Trajayajñe maya dixo Bb rajasuyayapie 01X DI vadtabhiprazo $8au tajasuyayaynadıxº AB rajayajuena dux" Ila om patrn, sonst lab wie wir rajayanadıxıtena maya ,der ich z in Königsopfer die Heilie empfangen babes rájaputra, Bind Prinzin - %.9 10 BWT samrateroparartinyo DI' ratsaroparar tinio (B[labCale ratsataja pinarttanyo - T nirargala, turango (0), MU miratualns farrge, O aratgalateraugo AllCale wa galas turangamo - BU1 DI' vpshtah AbflatCalc E risarjitalı In den Aasdruck suf ein Jahr freigelauren" liegt der Begriff era- Keclito-gen da's en nach Ahlaa! dit 443 'Termins rerück zu bringen und dalier nitartanico $51€ ex ftigstens beren sollte, vollig überflyeast Ludem stört mirant die Construction, daher gebe ich darin cio ·250 Anmerkungen (S 82) Z 18 T abhipretam st abhiprayam wie 78 1 Bb abh matam beide substantivisch Z 19 20 In ABHabC fehlt maudgaly? - Calc BdT fugen bl ritror nach tatrabhavator hinzu allein lajnasena und Madhavasena sind nicht Bruder sondern Vetter bhrntar kommt in dieser Bedeutung bei Kalidasa nicht vor, daher es zu tilgen Calc dan m avasthapº allen aa fehlt es Erst hier tieten mt yatukamo ssmı DF wieder ein (81, 2—19 fehlen) Str 89a DF varudatire T çıshto - b AHABUD divam et dinam der - D vibnjyaitau in 22. S 82 Z 1 BOHAT om deva - T parishado BÜD nivedayami 3t vij apa yamı der aa Sie scheinen am Datıv Anstoss genommen zu haben Wenn auch der ncc bei vijnap der regelmassige Casus so ist doch der Da tiy (im Prakr der Gen ) mcht auegeschlossen s za 30 14 2 2 Der Konig gebt mt dem Finger seine Zustimmuug zu erhennen, dass der Kammerer das vom Konige Gesagte dem Min sterriti e nelle Z 4 5 T bhattidario Bb paiththam DF paritthidam T padiththu gamido Z 6 7 Tettiam dava DI ettidam a dava Bb bahu mantas ram (ge trennt), T bahumantappam (st o vam) Di bal umand dursam Hab Calc bahumanidas yam BEK babamaı idarvam Nic tig sind man tayva, mantıdavva und manndavvi CKHb jo st jam der na - BI mutto T mutt: (so) Di jiyinda usado a v abkho (F wakko) ABY mukko Ila vimukka Hb vimutto s zu 48 19 61 9 Z8 BDT om punah T ka culiyalı Z 9 10 ABHabCalc haben vor ve ip ein i berfluesiges dernyi das ubrigens nicht rom Verbum sonderi von amatya abl ngt dern em gen oby bei viji apay ist nur im Prakrit statt des Drtirs z ilugang im Sanskrit unerhort Tabo kalye - D al e halyanını buddlı lana(!) T mantroparıshado - LT eram esa st etad es - DIT add katah Str 901 T dhuram st Sriyam DBØViss jath çısı T dhuram dharácvár ABCalc.llabc san srl itul Bb samgral ilul c.ila srl 1 svatas — Bb nrpati, Calc nepate (100) T 1 fpatir - 1 DI raras par inigrahanırssiharau 11. 16 Mb I senapataye 1 senány aj - Dr Jiracenira si 12 ratım, auch Cale lekl zatám Bb likliyatan at kathyatám der aa Wir haben Gegn die Ildselr nach hatt yatám das Lesezeic en gesetzt weil esam krajatam iti grade din Befeld des hus as enthalt und der Vi sterratlı ·(S 83) Vierter Akt 251 beauftragt wird, dem Heerfuhrer den Willen des Konige zu melden ,50 soll es geschehen Z 17 tatha st yad ájño do Z 18 Calc BbE praviçya – Tom anushthº pro ajna punar adanım devasya 2 19 ABCale Hb sottarıyaprabhſtako, Ha sottarıyakam prabbro, wohl Erweiterung aus dem einfachen saprabbrtako lo in BbT -- T lekhas (30) sampraptah BUT ayam S. 83 om Dr Jjeva 2 1 2 raja sahasotthaya, Bb ro sahasopasștya T parigrhya prabhstakam parija B prabhrtakam sopacarakam çırası krtva parije Calc pråbhrtakam sopacaram grhitia lekham parijo DF saprabhrtakam lekham gikuti parijº soprcaram E salekham prábhrº sopaco grlº parij. ABHab wie wir – Calc DF udgbatayati BOT lekham ca udvesbtaynti, on parijano ABHabE wie wir Z 3-5 T devi st dharını -- Dr atmagatam - KBb ambabe, T ahmo, DriTa ahmahe, die aa ammhe – Z 4 DFK gururrassa kuso T puttassa vagumº T turaarak.ha nadbare hhu so (om puttao) Bb ahiare = adhikare) hbkhu me pao AlabCalc adibli re khu (Calc kkhu) E adboaresu Duº Z 5 BbDrT senarunt, ABHa senapadı, Calc Hb opadı - T divvutto 8t miutto der aa Z 6–11 DI lehham vicayatı – Z 7 T radikaçastham Dr vardıçe slu puo andamitram (50) „Cs feblen hier in D von snelat 83, 7 bis 85, 17 Das fehlende findet sich zerstückelt zwischen dem Texte ganz wild und ungeordnet durch einander Paschel In F folgt alles in re_cimiesiger Ordnung und 80 reihen wir hier auch die Lesangen in D dieser Reilienfolge an DE parishsajya imam amum darçayatı IS I riditas tu (60) T rajajajne maya dixo Bu raja quyayajhe dix® DI vaditablipravo $8&u rajasusayajuadıxº AB rajayajnena dıx In om putra, sonet Hab he wir Tijay ajoadıxıteor maya nder och Zein königsopfer die leilie empfangen habe rájaputras sind I'rinzen - 7 9 10 BØ1 89m atsaropararlanıyo DI vatsaropirartaniyo IBITabCnic ratarusa birrarttano - T mirargalas turango (90) Bl. nirargulas turago, DI nirargaltarugo ABHalCalc nirargilas turangamo BİTDI rispaçalı ABllabCalc! Tisarjitah In den luedruck maut in Jahr frugelassen liegt der llegrill ein gachlosen das «s nauli Ablauf diceme Termins zuruck zu bringen unul diler nutartaniyo, wie enigstens huren solltı illig über flusalg / udm stirt nirart die Construction, daher soll ich dann ein ·252 Anmerkungen (S 83) sein Einschiebsel, da man doch nicht sagen kann „anf ein Jahr zurückzufuhren" Z 10 11 Calc T daxine rodhası BHb daxınam ro ABbH Der dası maro BUDET açanikena yarananam Calc HbABCC(?) açyo yr vanena, Ha acro jar apena Diese Schwankung lasst vernuthen dags yavana yon Lesern der Çakuntalt und Urvaçı hier eingeschoben ist Uebrigens giebt es kein adı yavana und wir mussten entweder yarananam oder javanena lesen Bei der thatsachlichen geographischen Be schreibung sind jedoch mythologische Iiguren übel angebracht Diese Reiterschaar sind mchts weiter als Baschklepper, die den Pferdedieb stablim Grossen betreiben sindhordaxunarodhası yam rechten du sud lichen Ufer des Sindhu Dieser Sindhu kann unmoglich der Indus der durch Gebirge und eine ungeheu Sandwuste dem Gc biete des Vidıyafursten getrennt ist und der fetten Weiden ganzlich ent bebrt Auch widerspricht diese Annahme dem Sprachgebrauch denn dag rechte Ufer ist nur das sudliche ber Flussen die von Westen nach Osten fliessen Diesen Sindhu dürfen wir nur im eigenen Lande des Fursten suchen es ist der Sindhu der Truyenı, eines Gebietes das reich ist an fetten Triften und TVerden Er gelort zum Gebiete des V. disafursten und fliesst von Westen nach Osten z 11 Tubhayos s, wie ofter Z 12 In dieser ganzen Scene leben BbDF immer der st dhirini and T erst von 83 16 an - T rupayatı, Bb nirupayatı schlecht Z 13 Ha tadrçım - E vșttam - BUT çesham punar raco dann musste punar wegfallen Tgl Z 17 Str 91b Thriyyam Z 16 Ba dánım 1973a1 me he Timiņa aga7591 no hº Dr is dedim maha hu Hal asasidam me he (T maha ho) B Ásupsidami, Aasup Buddbem K asasıdam, IIb wie wir 7 17–19 D çesham punar Face H1 lekbar,eaham to T her er stämpelt - dhidi Die aa we wr -T bo shum acuppatedalla fagara praty ágatácıo) - DG ampumato vasyave putrena yaxe - Bb kalılunam, alle aa akalabinam (ndy ohne /et zu aer Tieren, unverzi glich) vigitaroshacetas i fehlt in T, alle aa hubun ce -- om bhavatt - Dr vaļujancni sárddl am - Dri yajodary * niyag, Bly yojninsandarçanáyágº, die an wie wir Vat it wird der Inhalt des Briefes abgeschlossen und anaghito semi Z 20 god die eige nen Worte des Konigs Obwohl dies im Grunde selbstreretai ji ch an haben wir doch der Deutlichkeit wegen tájå (fehlt in 116C) mit Caic BbAttila (ingescholen Der Ausdruck rigataro-lace lezielt sich auf den Unwillen, den Agnimtra empruden musste, dax4 ene friche ·(S 84) Fünfter Akt 258 Räuberschaar es gewagt, seinen Solo und dessen Bedeckung im agenen Lande anzugreifen, um ihm das Opferross abznjigen Durch den bieg des Sohnes fallt der Grund zum Zorne fort C. S 84. Z 2 BÁT devim vilokya Str 92a ACE bhart181, BD bharttası HabCalc BbXl richtig biartrasz · BbT çlaghyayam (auf dburi bezogen), schlecht - UAT tnnaya tvam, F tanayam (so) tram Sinn der Gatte het dich zur Heldenfrau, die Geburt des Sobnes zur Helden mutter geniacht Z 5 6 In BbDT spricht Vidushaka diese Worte - BODT lodi, die an bbodı, aber E richtig bhariyadı, da die Konigin zur Pariur spricht. 136 DF paritthomhi (Bb thth), weil in diesen Vad spricht AB paritut thahmi, Calc parituthtbambı CC paritutthamhi T parituralımı 1 anugao BBC anugido Danukaredi pidarum, die an ngajadno vacco, Bb vachcho HabD vachao, die aa acchao 2 7 In T spricht diese Zeile kañcuki BUI halabhena yuthapatır anu- Litoh Dom mradgalya und liest nanu halabhay uthano sonst wir wir Z 8 nur in DE Str 931 T viryavnº -b T visitam - D ad ndut, E atanoti - T Jagyapradysbtyal, E jasyapradharshyah Dr pradbyshyaprabha vantum (so) ucco - d Bb ribner st ager DF irorujany a urugarant 1st liter ets cologisch zu faesen, entsprossen aus der Lende die Anzunders des Veeresfeuerg" 13 14 loculavacanam „Schwager benannten“, weil der Figenname nicht angegeben Tálam bahishlramsa (80) - Bb orarikrtya, die na urikštya Hierzu dil Cale Scl oll shitsa tena sabetyarthah BU Scholl puraekftva yagtuneena saludaya itzarthals Ich muss dem widersprechen Die Leseart in T bahiskrimya ist freilich so ohne Sinn, 11est man alor das crue abral kramavya, so haben wir die beate Ir harung von uriktra Die alte Redenaart uru kar liesset freun Raum geben daher unkar frei gelen, befreien, zB nus der Gefangen Achalt lan anat 7 15 BU liet dun hinnerer nor ja" (tat) antworten DI yathn) Tapirati do 7 le 1: DIT des a dhann Declicks cut scen Bem 10740e mia niin ner Erlotta BUTADE I len rauad, st melakarnº {}},TCD! ! pon ) Andir 11:Calc tlab pramal 1947 II.ante IT103213 Artur lipseich pet zwar ein weill clos Weacti stalet grain. tnal.ch ein neutr deler fan ghet arş and antratiga za terworfest I art, der er le frumlete, ds«e nicht die Vstgemabla lratat yuensi ·254 Anmerkungen (S 85) von dem glüchlichen Ereigniss in Kenntniss gesetzt ward haben Irt adı fur Veliha eingeschw arzt Die letztere steht in der Spitze der weiblichen Umgebung der Kongin als Oberhofmeisterin, wie wir sagen konnten oder noch deutlicher anteuravfaggbi Çak ed Peschel 137, 8 di Oberin des Harems % 17 D redilu A nisedih Z 18 T pratıburi tatah pristhit als scen Bem Ebenso ABCale prit bari prasthita DI pratıhuri | jam dero (devi) anıredi tti prasıbıt ho Bb wie wir Z 20 DT paruoštyr 19mhmi A iam ahmi, B iam amhr S. 85 Z 1-4 DI ubhe at dhurimi 1 podiņnadam mal eda sraznayyablux nanam (Ho) on nncdın Bb tam ca se allº c , DT 11m tham niso Eh tam se abujanam ca niyo IIn tam ec abhi anaip a ARDID Calc tam se abhianım ca - T maha BK malia et manma der an T vannens puņi ir anumannehi | anugeln -- Alltue Ibu ham 80 HbCCnle am 8° BOEKT tue ahan (Bb ham) saccado D tue nhìn paccado ABCalc lab na bhamadas yott (IInlt) 1 0 parılamad leio ita k na wblhamadavia !, D un parıbblameda (om vra tu) I na blianadasvat: (vgl 39, 7) 136 px paribhamaatdisetti Die welchio aam sanrado lesen haben llapodarso t (111), dic, welclie hun oder nhan lesen haven tharsidaviá ts o ter ora ili I lue Randgloc on B bemerkt zu podiņundain rajne agmimitriga 11 laviha vah nya ifi pratinatum 75 B talin 11 mihr ·(S. 85) Funfter Akt. 255 wana khkhu sahárado tanam mama 1 aam abhbha K om nam und liest maha st sonst yie Bo Auch IDF stimmen mit unwesentlichen Ab wcichnngen mit Bb, so dass BLKTDI gegenuber dem einfachen Texte in ABHabCalc CC Erweiterungen aufzeigen 29-11 BDT Om bhattını -- BbDK fugen upa nuch yravad, ein -- K vinnused: alle aa bit kurzem a -kr om hhu CalcD kkhı, BU ABHAC puhave pahavantie, Hb puhuvic pe Calc pahuvie pahavantie Di edam devie pabavantie ir on edam ET devie pahalantie (T pala1"), EK devie pabarantie (=devyah prabarantyas) BH sarisam kuklu devi niyededı om paho tava po T sarsam do pabel ja evvam anavedi tuha vaanam u$ w devie pahayantie ziehen wir vor der herrschenden Konigin nan lich als altegter geweihter Gemablın tava vaanam, worin dies besteht besagt das Folgende ARCHalCalc samkappide lia jo DI prdhamasamkapprdam Bb pudbamım samkappidam T tuba vaanam annaha kadum na juttum ti K tuha vaanam samkappidam na jujjai annala kadum ti dr min juj jadi mandba(!) kadum iti gamkappide an dem Beschlossenen muss mau mchts andern, besser aber das fruber Beschlossene usw bezieht sich auf die frudern Worte der Kongin, die sie der Irivati katte sngen Lassen 8, 3 tuc khu dam game đo ni bl: ntsida và 2 12 13 T bhanvadie a uinadam K bhaavadı tae anumida ABIfab Calc CLB) bho tue ahumadam Dr tac anumadım tue anumadam bezieht sich nuf das Subject und ist folglich adverbial zu fissen mit derner Lrlaubmsg" Sie erbittet für sich die Erluuboisg ron der Pa dem kunige die Valafika zuzufuliren Noch deutlicher ist anumadein von dir nur gestattet will ich — Ticchum ajusuma lina pu Inma arpblavam ap tuttani samalasim pa livade den pa ihanan sambhasadamp ajauttusen malo ubi idedum (HO) Iudaina amhapdain malo ajautiassn pndisidedum Di pa illinmami spruk ajao malo, oth usaiadeduir AlCilabCnlc pa lhainnm (Calc jil) kidam njao 11 ale uvas a ledung hurip scheint dier cine erstüinmelung von Bahkap dam als eine selbulan lage Leark ritr 1 202 SC212 ¿14 liter Uricht Cah - 1 era el Apr B! hat beide np trum 13 D mit der sccm Hem rujajaits profil 1 inim un trom us Die scen 14 merhung in Di 6752 utgilin: Die Unterredung findes nar statt zwiachru 1 moi un 1 l'arniajika. Drhung aunmt daran beinen 11 il 7. 1. IC Taunutin imam inanutursam rari I slath (s) malsvatno Niccha! h Idami jautto rurain paritosiam alıclacladu 150 ayauno ·256 Anmerkungen. (S. 85.) imam pianio páritosiam málariam padichchadu E páritosiam malari. am padichadu DF ajautto si nivedanánurúvam (om. pia) pardoliam palichada málas jam. In ABHabCale, fehlt mit Recht málarinn, dns nur deutende Glosse. Auch sic schreiben páritosinm. IIal, paili. chadu, IIb padichadu, Calc. padicchadu, AB pariclada, DI' palichuu also ABIaUDCT alle mit einfachen ch. Z 17. BU sarıgami joshan siste. D nur Jajjam, hicrauf folgt 83, 7 subst. Z. 18. Dom. sasmitam. BD tam him und Joch schiebt es nebst T noch mam vor no ciin Dic na, kennen weder tam noch mam Da der König heine Danhesworte findet, fragt dic Königin ironiach, ob er sie -- Malarshi etwa verschmihe? Aus dicaem Grunde ist die Lesung der Cale. avadhiredi was bedenkt sich der Gemalıl“ nicht 80 gut and gegen alle übrigen Autoritaten.

·(S 86.) Funfter Akt 257 Auch sare es sonderbar, wenn sich Vnd bei eigener Anschauung auf die Sage der Leute berufen wollte Unter loka muss man hier nicht Menschen uberhaupt, sondern bewaffnete Månner, Krieger yer stehen und loaghana sind Kriegerschaaren Aehnlich lesen wir bei Ping I, 198 pukkaghana (= padatikaghana) in den besten Hdschr, wofür die aa gbala bieten, so dass also ghana und ghala (d 1 ghata) promiscue gebraucht sind Gewobnlicher ist das gleichbedeutende sa muha z B balasamaha Ratn 86, 3 senasamuha za Mal 10, 2 janasa muha Mrch 169, 19 Was endlich vyagbra anbetrifft, so sind nara purusbavyaghra u. dgl allbekannt Wir lesen sogar Çak 137, 8 ed Puschel antearaviagghi (so I) di Oberin des Harems Der Sinn ist also y ein Anführer tapferer Krieger wird vor Scham verwirrt(wie ein schüchternes Madchen, konnte man hinzusetzen) Z 20 fügt nach avexate binzu devi | evam via, hier ohne Sinn Der hong weiss vor Verwirrung keine Worte zu finden, um auf die ironische Frage der Köngin zu antworten Darum sieht er seinen Vertrauten an, um ihn zu veranlassen statt seiner zu antworten S. 86. Z 12 Tabava devie kidam devisaddam malo atto padigabıdum arubadı Kettba aha devie evva kidappanaarisesnm derisaddam mº attº padıgahıdum icchadı = atra devyarva krtapranayaviçesham devıçabd im malavikam atrabhaian parigrabitum icchati Bb aha va imam devic dinnadevisaddam mº attº padıggahıdum ichchadı DF om ahasa und lesen devie evva kidam pinaavisesam dınnade 18amjham (so) mº attº pariggabadum (80) chai E aha devie dinnam desaddavisesam mº atto padigenhidum icchadı AB aha derie akkıkıdappant visesam mº atto padige dom icchadı Ha aha devie erva a kıdapprivvisesam mº att padigebidom icbadi IIb aha devie ek bakıda - padigendum ichadi Calc aha derie era kıdappanis visesam dıņnadev isamjnam mº att padligaldur Icchadı kıdappanıpuisesam und spantaasisesam sind Erweiterungen des ursprünglichen kıdadevigaddam Mit adharı verbessert Vid picbt seine, soodero der hungin Worte Nein, der Köng verschmuht die Malarika nicht nur Richt, sondern er wünscht sie vielmebr entgegen zu nehmen, doch voter der Bedingung, dass die Königin selbst ihr den Titel ders beilegt, was um so gerecht ferigter, da sie als legitime Princessin geboren, was ber der Königin picht der Fall 2 3 4 Db jade rdadariš zam abbiapena erra Tjaba rom erta, sanst = BB Kedie (ohne a) dánáe abijapena erta di Eben un 17 ·Alle aa 258 Anmerkungen. (S. 86.) DF, nur aam st. erva. Die aa wie wir, nur Calc ahijanena E kin ana uttena. Z 5 feblt in ABHab, alle aa Taben's Str. 94a BLT apakarasamutpanná mamjátir asamskrtá Dr eben so, nur samutpannamany itir (an) asº. 1 tathipyaharajal sarıá manijatir. wsamshrt.. ABHubCalc. wie wir (Calc. purushitah Druckfehler) L BEIL jitirúpenn, alle an jatarº, BUDEFT nalu st. tarhı der na Die Lesung in DEBUT wade repricht der Absicht der Parisr. Die Königin lalt es für üblrflüssig der Priuccssin Mal noch den Titel deyi zu geben Dagegen spricht entschieden Parivr. Gerade weil sie dio Krone der Edelsteine rerdient sie die Linfissung mit Gold d i verdient sie den Titel Königin“. 2. 8 9. DF schicken die scen. Bem amit á voranf und lesen marisadu, marisdu. - BlCalc DrkT abbludaakabảe = abliy udnyahathaga Glüchserzälılong d 1. son der glüchlichen Errcttung ihres Sohnes im engen Anschluss an 85, 15 16 Aber ABHablabbhudah, comen die hatha im weitern Sinne. — Bb Okalác mae laughidetti T jain mae na Inkkindam. K maha udar nu lah bhindam. DF kahác sútranvagupthidam raeiņam (Ro) alahkhidam. Calt padlamam svagunghidam Vasanam nalo I halic visumridam. ABIIab wie wir. In Dl'Cule. Erweiterung, 11. – 2,9 BUT Sachcha tumam dosa hogapattonyani se sighglam uianelu. K go dira hoseas attopnajualam uo. DI' tuvaip to disa hoge paūnım uro. E' pattonnin u. Ila kose vattonnm waniha III korcan enchi. Cale boscam pattounam ulinpehi. Der 7119947 pata tonnam scheint erst nuu der folgenden scen Bem heraufgenommen zu In derselben fehlt dagegen hauceyam und dars beweist, d154 eing son beiden ausreicht. % 10. Bb taha | iting . st. Jam bolo uno. T patrorpahauces atostá pre nah praskyn Z. 11. Tilesi imam, Bb do idari tar, Donne ABCnle labk de edami 1 do edrum pattopnan, Zusatz. 7.. 1.. 13 MDFT Jánime (Dr daful) njje padlachichaila (pri cladu). 1: njº dåņi a parlichid.i. K ajo Juin inap padichchadu. Ila nje inpri podichindi, Calc. nuº jam padicchindu Bib aj japp radicchia (til othi) (1. chix) = pratishafa gertalin, willkommen. Vihr. S. 216. 2. 14. 15 Bb deri crnce. BUT traceluriannáil upratsutfará ayam II wir sind oline Erwiderung an deinen Befehl. AlllalCalc. wir wir. 1a DI' var rayam, on track pratyø, in pl.T felelt aprórya, me thulan virlmehr die folgenden Worte der l'arive 19 und Icern hanta pratiftits, wozu Kat. glossint banla banhe pratigrulta ariketa Jetrt hau Ich ale, frut ist mir meio'. AllCal llaht: In wir wir pratigr. dein ·(S 87) Fünftei Alt 259 hitam bezieht sich auf çasanam mit I'reuden angenommen, willkommen" namlich dein Befebi Der Konigin gegenüber thut er als ob er sich den Befehl nus Hingebung gefallen 1149 duin Vad dagegen spricht er seine Freude uber den Befehl zug 2 16 17 Tahmo attahodo duro, Bbaba deve attahodo k om attahodo Dr atthabhodo do Cammo derie anu ABHabCale haben den un nützen Zusatz devie dharuue und lassen dhruint in der sien Bem fort, wo es grade am Plutzt denn die Dienerschaft kann nur von sluter Gebiterin den befehlenden Hinh erhalten der Navn als Iferrin zu huldigen Uebrigeng lesen ILDILT devı si dharm D alokayati st avalo der aa Z 18 B11 nur Imal jedu, die aa 2m : DI jaadu 2 19 BODEFT wieder deu st dhirım — Bb alexate, DI I nirxite, die aa uryannyiti 20 HallT on devi Di mabadev nutie citiadı ev a(?) on tray, S 87. Bb Jestet the folgende Strophe ed mut tathlu Str 951 BT • atsalih sidbvy ili E satsala dhany uh Calc DI bhurts ecy ani niryyah, ALH : Cule WIC wir - BUT og iritim ? teri hi simudro DI jalım st tasum BUDIT abdlım st udadum der nr pratıpaxt on (ta B glossırt sipatnijanıdio ) 196 collectivach zu fassen wegen der entsprechenden Parallele s Str 90 Z 4-1 B11 jedu einmal, Dr 77du 2 ABCalc Hljum h, KDT,im oline ht C jahı ohne im Bb om jam hi T licet dofur lo Ia ja luo — Stati jam In, das keinen Sind giebt, lese ich jami pi = yad ap? oder yndy apt, wenn aucht, ol gleich wenn gleich Sinn Wenn ich mich auch damals durch Uebertretung der Ilüflichheit gegen den Gatten vergangen babe" – Dem tadi tritt zunichst anus dam dunn air dam gegenüber - was in AB|TabCale, dazwischen steht am so attano blanttá ist ein störendes I inschuet sel das mit Recht in BOKTDLI fehlt – Ksiun essa bhattuo apuulam na mac maridar T dinin a nuntapui ram anuulam annum rnm anupadan - lariam BV 1.9st ilen Satz aus pr t (80) bbaffi aparua ya mat narman 1B1lab Calc VIC I (aber ariam) – RLT om fio Lk ziehen die biçilen folgenden Sitz in c1119 I sampadanı poendam* maporabeon blutin : jira harp cic K sampada una majorohept saml brudarya tu dag Uel tige felle. DF jara (it. jao wie !) aliam pus id• satpbluri larta ttı ABHabCalc WIC wir 2.. 9 Oline tipparehus tam, dss ja din cdj ſebili, müsste ach te aar Um dich vs Festinatu 40 con liệt B tốc ecs: pun beziehen ·260 Anmerkungen (S. 87.) dam 6 Nun baben aber die edd. am Ende tti, folglich muss eine Meldung angezeigt werden. ABHab pasan de verstummelt aus ajassam de der Calc Tavassam samdesain ajavutto sevdum (s0) janassadi tti nivedeli Bu arassam tae sevidam anujánissadi apjautto. E sevidam avasgam ajautto jánıssadi (ohne ttı wie in Bb) DF avassa (80) de ser idan ayjo júnissadı tti und doch fehlt rinnavehi. Obwohl Nipunika die Botschaft geradezu an den Kunig richtet, antwortet doch die Konigin in seinern Namen Man darf annehmen, dass der Konig um seine junge Gattın zu sehr beschäftigt ist, um darauf zu hören. apjautto jánissadı er soll es erfahren apijanissadı Bb er wird es gut beissen, billigen d i. anerkennen. 2. 10. T anugabıdahni, K anuggahidahmi, D anugadilmi, T anugıdahmi. ABCalc. EHab wie wir. Rb statt dessen jam des í ánavedi. Z 11. 12. ABH) tvaduktá trats, Calc. amuktatrats Ha amumtára tvatse. – Taham amuna tro, Bb aliam amuná bha atsambo. Dr (on. deva) amuni yuktasambandhena I deramuní (80) tvats'. -- Tmá. dhavasenam sambhavaitam (80) gacchámi yadi me tava prasádah. Bb mudhe babhájayitum clichami yadı mayi tava prasadah DF madhe anbha ... alles Uebrige fublt. A BHabCalc wie wir. 2. 13 i avasidahajjáe blaavndie na jo nlimo paricchaiduin Aelinlich BU nur amhe pariccardum na juttam Dr blaavadi jattam pariffligidum dage telrige fehlt I bhaavadi na juttam ambanam pariccio (aber juttani!) parity ágak K blo na juttam alime pariccaidum ABHab Calc. ma juttam bhansadh amhránam pariceattum Die Stelloug dk 9 roc. in der Mitte lässt auf den ursprünglichen gen llinavadie schliessen. Die Form ambipanist bei Kalidasa sonst nur gen, doch erkennt eine Glosse in B auch den ace nn amháņam asmuikam asmán parityuhtum. Im Prakrit de Pingala gilt es auch als acc. nemán II, 12 Z. 14. 15 T madıys eshu - tntrabhavate t án ngocya tatsapdesixarảụi pátay ishy úmi. Bo wie Taveger sabhájanáxardini puítº. DI' intrnblinvatám sabhajanaxaráni pat. E obharntas tyø uddle anbhájanaxaránt pratipadayishyámah. Ha puttreshu st lekhcelu ABCalc. baratas tr* udd• sahılájanáni yátny ishyával, evengo llat, nber patayislámalı. Die 1. pers. plr. steht im Widerspruch mit madiseshu yatayislıyami würde beiseen mich will f'reundlelikeit ihm sergrllen oder erwidern in Berog auf dicks, was wider den Zusammenhang: dagegen pálny styámi ich will in mcinen Dritte an Mádharasena l'rcondlichkeiten d. f. Frupfehlungen für dich mit einfacssen lassen, nimlich om su seinen Dank für dae was rie an ihm und Malarika getkan zo brihtigen ·(S 88) Fünfter Akt 261 Z 16 Bb mebeda, die aa snehat, beide Casus richtig bei para at Z 17 18 Ha anavebi ajjautta – T kim bhuvo piam anucithtbarı kım de bhuo piam opaharapi (50) Bb bhuo vi kım po anucițhtbamı In DF feblts E eben 80, nur uvakarissam ABHalCalc uvaanissam apakarıshyami Z 19 BÁT kim atah param tathapi bhavatv eram tavat DF atah param api priyam asti tathapıdam astu E devi mama tavad etad era priyam Ha mamaitavad eva priyam ABHbCalc wie wir S 88 Str 96c DF açasyam ityadhigamat prabbştı d DF na kbala gopanam atra çasyam E nagpivarme pratıpaxa ist hier collct wie Str 95 = saapatni wie B glogsırt „um der Mitgemahlinnen willen Ueber na - na = gewiss & Str 10 83 Der Dichter schliesst mit dem Eigeonamen seines Helden Er heisst aber agnimitra und nicht agn varma wie E liest - Drark Gabr Dager. Orlos) to Berity, kteeberger #114