·asynonym ol 9 is a But my Jaina friends who are versed in these things assure me that thcre is no divinity of the name of an either in the Am or in the feet hierar hy of the Jainas On the other hand Futas a que or Buddhist Missionary who lived in Nepal Ho is variously called मश, मझयो, मञ्च नाय मधघोष & worshipped by the Buddhists of the महायाग sect Images and pictures of this fe can be seen in Buddhastic Iconography The deser ptions of this God also exist in there iconology Such works as HIY**761183 Thorgeile TAAI, W995 c contain the prayers to and rulcs of worship of Fs471 A treatise of this sect begins thus FU,TIUTI ATENT FE,919 mar 10 &c Again me is also recognised as a god by those who follow the religion dictated by the Tantras The ways of his worship and his accounts are quoted in the सन्सार by महामहोपाध्यायशचाहन्दमहाचार्य from the भागमोचर, भरवसन्य, and ta: Hence (dl) it appears that : Trantric sect of the Hindus, worshipping this god, prepared once in Bengal at least, if not anywhere else Quotes ভাল in his মন बायोतिमिरवसी ससारा वसारक । 9 999 $199 FT 1 धन्य ध्यान यथा- rauca TH payasafir. Hoferar27 993 TAI U17 99Agata Fafazonu 2018 Pll(+) So, if 48,94 mentioned by trap be hes god, he was either a Buddhist ara Tantric But the general opinion is that hag was a Buddhist Nothing mord is known of his life, parentage or birth place Maitreya ealogises the HET IN 7 ? 12 of his parts, with the remaks that traff& 7 nigelfes fa seyfe ea E HICIETATE লজ্জা লাগি তুমি স্বী। বন্ধাবাঘিন্ধকাৰখা যায় মাখিয়বর্মলা। খাদ্ধা'- (d) 17 had the title 1 He was a resident of als in distric Nadia and coeval wih Chaitanya-(AD 2485-AD 1533) He was a fun in the author of a compendium of the Tantras It contains the rules and regulations of the Tantac religion current in Bengal The beginning of his **IC is at 4* sifatini taman saat yang 12 STRMIS forget garis gênia a gero 1482 ne The colophon 1: $fi HPIRETTSitem&enu 977 EGIT!

·SONE ACCOUNTS OF THE MSS OF THE vigalu Fro3 WHICH THE PRESS COPY OF THE TEXT HAS BEEV PREPAPED Each page I have got altogether six VSS to prepare th- press copy of the agria They are marked 9,7 9, and y (*) This VIS is sa Bengali character Cach page of it contains 7 lines It is a very good copy, but mutilated and breaks up suddenly at the path root y (183) It belongs to the Rajakahı college Library It extends from the beginning up to the root ye, only 7 Jeases in ali () This is an exact copy from () It breaks up also at the same root * Even the very mistakes in the copying made in (tr) are repeated here. of it contains 8 of 9 tines Only 6 leares are found in it from the beginning This VS also belongs to the Rajshabi college It is in Bengali character () This TS 15 a copy obtained from the eri Library of Vizsgapatam, Madras The Library had also a copy It is from the VS no 371% of the Asiatic Society of Bengal at Calcutta which has the following-net går græfpzni fana? *i **17" 182*134 777In tkc si library it is no 6924 The copy supplted from the trof Library is in the Dormaggraha weser, EMS * sogna ss ssssbosby lengas Sat 1$ 1568 A D (a) It is a copy from the Government Ossenta) V$S Library of Vadras This Library too had a copy of the aforesard Ho which had once belonged to 1977 Futandus from the Asiatic Society of Bengal, Calcutta Our copy from it is in the Devanagar character But the original is in Bengali character So and q are from the one and same VS (*) This is a very good and correct VS It u complete and in Dengali characters There are 9, leaves 12 1 la tach pave there are 6 lines It belongs to the Varendra Research Society of Rajshahi It was procured from Pundit hshitish Chandra Bhattacharya of the Village Salikha an District Rajshah It is marked po 597. Vareodra Rescarch Soci ty (1) Ibis MS, a'so belongs to the Varendra Research Society, Rajsbahis and is marked no 643 It contains 6t leaves fp each page there are 8 linat Paper 4 X 11 But it is mutilated The first 10 leaves are wanting The fragmentary copy begins with the root atat rfs (195) It was procured from Puod halssaran Sms bitintha of villa_e Halsa, Distrit Rajban It is of course sa Beogale characters so the ensuing text is really from on's the Bengal 455 ·MM Pandit Ganapati Sasin of Trivandrum wrole to the undersigned that he had got a copy of the stored But it is also a copy from the pri Library of Vozigapatam Hence it was not taken in and consulted as a copy has already been procured from the same source Dut a very substantial amount of help has been found in the field galit In its edition printed at Benares, very often quotations are found from Maitreya's 97492 Most of them have been found to precisely tally with the passages in our copies marked 3 and In fact the MS 3 is quite enough for determining the text of thc b of and though it presents only the Bengal recension, it may fauly and reasonably be taken as a genuine representive of the 24 as it had come fronu its author, an account of its aforesaid unity with the quotations given by सायनाचार्य in his धानु अति । DACCA NOVEMBER, 1919 SRISH CHANDRA CHAKRAVARTI ·शहिपतम्। पृष्ठायाम पहतो 21 2 शुद्धम् भ्राघरग्रहणं अनेकाच्वादाम दिनमा अघ्रपतन 37 26 47 2 53 8 61 6 अशुद्वम् धाम अनेकाच्वादाम् विनाम यद्यपतन पाल, वनुः परन्धनुः विरहित अघाति सयनि वस्तु पटो 104 13 वपन्न, देलुः दहम्मतुः विवहिपति अवाति 22 109 128 20 सट्टयति 1 136 138 10 वस्त मटी 151 28 ·अथ महामहोपाध्यायग्रीमैवेयरचितविरचितो धातुप्रदीपः । - मनुषीपप्रसादेन धातूनां वत्तिमारमै । (१) बहुमोऽभून् यथा भौमः (३) मोक्षवांस्तइदागमात् ॥१॥ (b) पाषाविद यो मा वामगदी युटम्। मिमियाध्यापयन्दत मिरमयनीपमम् ॥१॥ पवि शानुपावधिमानि ददादिश्यामाण्यवाध्याय एकागद यानि । यो पनि धदरवस एसो. भार यादीनि सम्पदायानुसतीपर्दयत्। तानि पिचिनविधानानि कानिचिद पायम होयते । सवादावितम्याणि। १। परोऽजन नामिक इत् । (२) उपदेशानुनासिको जितमसः स्थान्। उपदेय पायोचारपम्। म च धातुपाठमा शिपदिकपाठी मुख वार्षिक च। एस शन्दा उपदिश्यते। एवं पदं। पवात्योऽकारीऽनुमासिक । सूत्रकार कम दानीमयममार्मिकपाठः परिवष्टः। तेग Eि"प्रतिचानमासिकया पाशिमीया ।" नगरपदेशा देवामानामिन धानमिन्यर्थ । भवता बोकापऽनुनासिका उपदेश कि ची पप । লাবিননানুপৰিকল্প। অশাকি কি? বিৰিবি। জিযিকি। মক্ক সুর (4) भोमोज्य पाणिनीयधातुपाठस व्यापाठविशेष वैयाकरणः कथित धातूनामान भू मचायाम एवं हरी पर दयम यम परम इत्यादौन निर्दिद।। भूद्रकार संघ लाई प्रत्यारोप पपाठ। एव हि पूर्व धातुपाठः सिक । तपाहि धातून क्रियावाचित महोषि:-" या प्रापण इत्यायनिदेशी नियामका सापादि नीयत्वाता भीमसेनादयो हाय गिरिदिपरिति सश्यते । पायिनित त्यासाठीदिवि माधवाकियो स्पष्ट्रम. शिध अभियरधि शनिदेश नाथानामिनिपर... सुषमानुभवही त्यामानवप्रमाणात किशमिवमाणातुमेको प्रति प्रयोगात सिया भनेकार्याहि वामद ३॥ तिर अहरव कुर्द रतुद गुर्द गुद सोडायादेत्येवकार पन्यते। सिप बासिर (यादि मवाथपी मापकानि। इति (अदकौस्तम श)।

·२ धाराप्रदीपः। सप्रयुक्तत्वात् (१) पत्तालक्षणस्यार्थस्य सर्व धावप्यापकलेन (8) सोपा व लोप थनेन (स), पोजनामात्र तुम कस्यापोत्सना । दियाभावान् सिमिति (श, पा, ७, पा) वानिककारगमनात्। यथा पाल्पादियादिना (MR) पिस्सिस्य भस सकारख नखोपः। प्रयोजनाभापान। परम। पम्पमा । 21 सिपम्। () सपदेशेऽन्य दिन स्यात् । यथा मोड़। झत्र । धूम्। जा। हम्म् । । र । नर। पक्दिा दाय। देर । हा०) डाक् । गादि) । म विमती सुखा। (२) विभक्तिरसाम्सदमकारमकारा तो र स्। पचरम्। मतः। पदावम्। विभकिमि (४) निडा विभक्तिभा। स्टोऽदिन्यत्र (२१) रुखमुखार्यम्तकाः। पवित्सक । तिसरापी । । भादिजिंटार । (i) उपदेश आदिमूना निर इत्येते समय । मिाधी रह । टुप पर। हुप उप विमम् । छपदेश किम् । विकारौयनि। धादि. किम् । पयति । अस्ति हि पृथ्वादिषु पशब्दस्योपदे । (क) र उपसख्यानम्। (१२००, वा)। मा स्यात् । यतिर् अवागत। भुषिर् अधुपत्। दृशिर् पदत् । (1) पाच इन्फलानित । पादितय। (१८)। घासीराकारती निष्ठायामिएन स्थान। त्रिमिदा मित्र मियाम्। बिलिदा लिय सिषान् । मिचिदा खिन सिवान। । विमापा भाषादिकर्मयोः। (११) भावं पादिकमणि धादिलो पानीमा निहायामिट् स्यात् । मित्रमनेन मेदिवमनेन । मिन्न प्रमदिन । । इदियो लम् थायो। (OS) अदिती धामोम सात् । मिलादबादचा पर । स्कुदि सुन्दते । टुनदि नन्दवि। कदि पिता। लिखितम्। वदि चन्दते। स्पदि पदते। स्पन्दितव्यम् । वन्दनम् । ८। बौदिती निहायाम् । अयनेरीदितय निठायामिन स्यात्। त्रीशिगन भगवान्। श्रीलजी सन लपान्। प्रोविजी शिव विषयाम्। दीपो दी । इन्दौ . उन । । सदिती । (शार) (1) प्रचत्वादिति मिशिगापचनमान्दागपुसतक योपारः। म च लिपिकरविममविभूति एव प्रतिभादि। परत्वपरीषु पुस्तक सर्वत्र सुप्रयुतावादिति हिपाठः। वकयिन् पुरुके कारणमप्युवम् । मधुप्रयोगविषयत्वादिति। (५) सर्वपदायापकानानि मान्दाजपुस्तकाचे पाठ । A ·३ धाहप्रदीपः। प्राधान्याद धातुसंधायाम् भवतेरनुवादेन च कारवतो सदित परण काड वा यात्। पम् मामिला गया। दिउ देविला एना। अनु मिला कारवा हमा समामिला ज्ञाता। दस दमित्वा दाख। 11 खतिमनिस्यतिदितो का, (४) सरलादेशदित पर पवादेरावधानुकरमर का स्थाना विध सेवा मेधिता। चीनगीन पधीत्। व्यम सेधितव्यम्। मार माहा गाता गाहियो बाह्यते गाई गाशिम्। गुपू गोमा गायिका गोपाधिता। सूखता सरिता। बडू सोता कविता सोथते सवियते। धूल धोका पविता । १११ गाग्लोपिमासृदिलाम् । (२) पिपग्लोपिन मातेर दिवायोपधाया इसी न साइपर थी। घषा मालामापात् पममानन्। मानरमाखात पममातरम् । गास भन्दशामत् । बाट शवबाधत् । थानु पथयाचा ढोल पौवान् । खोज अनुसोषन् । सोचू अधोचन् । १५। षादिपतादित परमपदेषु। (1) प्रसनविकरणपुपादियुताद दिमय परस्त्र परत म्यान् परोयदेउ। धनरघमन्। गपगमत् । पपता एक भगवत् । भार भापत । पुष अपुष । मम शामत् । त पागत् । हतु पात्। परमपदा निम्। अधीविता पनि १५। धान पासायशिवादिताम् । (१२५) हमपानस्य च शार्दपर्यन्तस्य चयने रदिलय बहिन स्वादिहादा मिचि । ग्रह यौन । यम अधमोन्। टुवम मौन । व्यय अध्ययीन् । पर प्रचीत्। स धोन। जाट भारत। गुनाप । कर पीनयीत् । इल ऐलयो। आर्दयीत्। इन्दस्यैव बन्नस्यौदाहरणम्। भाषायान्तु चहु खात्। बीमगत्। (मनाकर लौनिनन्।) ऐतिपत्। "येगादिदद देन्यपुर पिणाको पहि। लियोन पदिताम्। कटे फटौत । रंगे परमीत् । इसे सौत। कच् कलोत् । १४। बोदिक्षा (B) मोदिती निष्ठासकारण भकार स्यात् । बोनम्नौ ला खग्रवान्। श्रोवित्री दहिग्रः हरिमान् । चोप्यायो पौन भाप्यान । सत्रो मुम । रुनो रुप । भोलि मा बोजाक होमः। योहार भागम् । भादय भोहित हि गपस्वम्। पर सूम। दूर दून। दौर दोन । डीर वडोना) १५। सम्बनधुमि चपरेऽनम्लांपे। (OER) पडपरे श्री यद हस चोभ्यासी लनुपरस्य मनीय कार्य थाह पावनलोऽसति। चौकरत् । चोकमत। पोपचत्। अपोपवत्। प्रसौषत् । अभिवक्त् । पपश्वा स्वनि किम ! पागवत् । पररचन् । प्रमजागर करे किम् ! कई पत्र) पर किम्? म टि एव मा भूत्। चकमत । नम्लपि कि पचयत् । पात्। इषदमाखान् पक्षापत्। चागलोपे हमद भारमियध फलम् । परिमी (Atme) . - -- ·1 धातुप्रदीपः। भुप्रभृतिशब्दसन्तानवाचकस्य भूवादिशब्दस्य निपातनात् साधुखार्थ- इरिसो धातो रड वा सात परौपद पर। युतिर् अछुत अच्योतोत्। भिदिर पभिहत भत् सीत् । छिदिर अच्छिदत् अत्सीत् । इशि प्रदर्शन अद्रादौत् । परमपदे किम्। भित्ता छिन । १७। बीमः । (श[) बीती धातोपत माने का सात् । मिमिदा मित्र । मिया ,विभीड । विलिदा दिन । ११ हितोऽशुध। (१६८९). ट्रिनो धातीरथुच स्वाद भावे। वे वैपः । चीनिया। मज्जथु' । नन्दः। १ डिसनि' । (IEE) डितो धातो मिशः स्यात मावे। मम नित्यमिति (१४४।२०) सको गप। हुपमा पनिामम् । सुदाम् दक्षिमम्। धाइ हितिमम् । डवप विमम्। लधिमम् । १० मि इख: () मिलासुस्वाहा इस पाणणी परे। मपयति । घटयति । व्यवति । ननयसि । शमयति । १। चिया मुलीचोऽन्यतरस्याम् । (२) चिगापरे गालपरै च शौ मिनामुरझाया दौर्षी वा स्यात् । प्रशमि प्रभामि । शम शमम् । शाम शामम् । अवनि पचानि न चश्नम् । क्षान पाचम् । षटि अघाटि। घट घटम् । घाट घाटम्। २२॥ पिभिदादियोऽड् । (१०४) षिदभ्यो भिदादिम्पच स्त्रियामड सान । बृष जग। बपूर्ण नपा । चमूम चमा । डुपचय । पना) भिंदा । जापान २३। अनुदापदिस भावनेपदम् । (१३) अनुहात उपर्दछ यो डिल सदत्ताच धातोख स्थाने 'भात्मनेपद यात्। अनुदायती पावलो धातु पाठान ज्ञातव्याः। पास थालें । यस पते। टू स्ने। सूयते । शीद ने शिष्य। मूडी डिव सरार्थम् । घियते टुंउलिडोति (१९३६) पात्मनेपदगियमात्। चरिडो डित्त्वगन्ये कारस्वपरिमापार्यम् । तन सदन नुम् । पटे। चनाते। चचचे। अनुदातच सादी। (२२१४१)। अनुदातर इलादै रककाद युच् स्यात्। चतु दत्तमः। ध पर्वगः। विपदः। अनुदानेगः किम् । भविता । इलादः किम् ? एधिता। पादियण किम् । नुगमनः। मीमांसन । प्रककात् शिम् । भषिका पत्रम्। ९५ । स्वरितत्रित कवभिप्राये क्रियापचे। (२)। खतितो विसर धातोरामनेपदं स्यात् कगामिनि क्रियाफले। यजते यति। पचते पनि । श् मुदत मनीदि । शुक्ला कुरुते करोति। डुदा हो ददाति। सरितेती धातपो थाहपाठादवानन्या । १६ फलितम्। धनुदामेट शतुराबनेपदी। सरितद अभयपदो। उहाले परीपदीयथ । उदात्तच पातु धातुपाठे एवं निहि। भानुम्न भ्योऽपर कैचिन किन पित् पिच हस्यने। सब रणदायी थियो। पाक चकिती। दा देषी पितो। .

·धासुप्रदीयः। मजन्तधातुवर्गमुण्ड्यापि भवतिमेव प्रथमं निहि गति । भू सक्षायाम् । (III) पय गचपलामि। अदादि-२६) आदिभूतिया मप ४२१३/०३), लुङ्ग स्यात् । प्रति न्ति। चुरादि-२०१ मत्यापपाशरपोचालयीकमेकालोमतपयमवरचूतचुरादिभ्यो पिच (शा)। जुन्यादि ---१८ भोव्यादि)। प्रपो खोप स्थाहित्य । जुहोति । ददानि हो। दिवादिः-४ दिवादिय । (३) सोमवाहा। दीव्यति । भवति । विश्व । खादि-२० खादिभ्यः (२) सनीति अनुते । मिनीति मिनुते । तुदादिः-२१॥ तुहादिया शः। (१००)। दक्षि दहते । नुदानि बरते। रुधादि-२२॥ स्वादिस्य यम () शिर मिति मिन्न । ममादि-१३। शमादिवश्य है । शर) मोहि महो। करोवि कुछने । २५। अनुदानोपदावनमितगोन्यादीनामनुनाहिकलोगो झखि डिति। etc)/ त । गर । रत । ततः। कादि-11 कादिया पार (1) कौवाति कोपोत। पुनामि भोले। माति लुनोले। गम्त्येतच गयोऽयवाद। मदादि- सदादिः मधातु (१२।७) वलादेरिद सात् । रादिति। द प प पर भवति दादि। रोदिन सपिविष मिति प्राविति तया। अविनि ति पियो सदादिः पक्षको गण ति। फणादि:--१०। फणाय सधानाम्। (१९४एत्याभ्यामोपी किनि स्लिष्टि मैटिक गि। फपती रात धाजमारधामा तथा सम । वननिनि विजेयी पद्यादि मप्रको गति अनादि-१८। पचिसपियनादीनां विनि। () मरमारय स्वात्। यो वा वाव देशबीर्यान था। पसी तिरपपत्रादयी नव मृताः ॥ भवादि-- ममामिला (194)1 भलमारोड़ाहिति मादयः । पित्रादि-रिजानां बयाई गुरमी(00101)। दिगिर दिभिर विनि विदया। चित्यादि। विवादमा पट (), "चिएस्टिाणे पहास माहोरे । दोधारणीय मानांविदाएपपu विरा:- प (ANS): मनमाना राति किदि।

·धातुमदीपः। सतो भावः सत्ता। तत्परं सामान्यमपि भवत्यादिपटैः सत्ता साध्य- स्वभावतयोच्यत इति क्रियावचनानां भूवादीनां धातुसंज्ञा विधीयमानास्यापि भवति । कथं पुनर्जायते भवत्यादिपदैः सत्ता साध्यस्वभावतयोच्यत- इति ? साधनानां सविधामात्। एकाकिना पदेन क्रमेण कालत्रययुक्ता- यास्तस्या अभिधानात्। -कदाचित् क्रियाप्रयेऽस्यादिभिरतरदानाच । धातुसंज्ञायां धातीरित्यधिकार (३।११८१ ) वर्तमान लडिति (२२।१२३ ) -पादि-४॥ चादौनाम (१५१)। मसात् । मुञ्चति लम्पतियेव विन्दति लिम्पति स्तथा । मिति लन्नतिरेव खिदिः पिशि मुंचादयः ॥१॥ तुगादि-४४। नुनादीनां दौ?भ्यासस्य (६।१०)। छन्दस्येव । नतीन । मामहान । हम्मादि-व) ये हम्पादीनां नुम् वाचा (पातिक) हफ हम्फ प्लावित्यती ये गादी नकारानुषकाले तम्पादय । "रघाति-४५। धादिभ्यश्च (०१२।४५) वलादरार्धधातुकर बैट्सात् । रधिशिपियेव पिहिहिहिहि । मुहिनि भपये से देवादिका रधादयः ॥१॥ शमादि-३॥ शमामटाना दी शनि (१३०४)। ४७ । शामित्यहाबी चितुण ( २३१५१) शामिस्तमिमि व मिमि क्षमि कमि । इत्येते मदिना साईमष्टी शमादयता au पलादि:-४८। पलिति शसनेभ्यो यः (शा.) खान वा। परी अन् । ज्वल ज्वाला। भवादिषु चलादयः पश्यन्ते । पादि-(४८) पादीमा प्रस (RE)। मिति परे। पानि यान्तर्गण । पुनाति पुनोत । वादि-(५.) खादिभ्यः । (४४)। सदय एकविंशतिः क्यान्तर्गण । तेभ्यः निष्ठातस्य था। दूमः। शोर। (IV) अपसकोण- कसरि शप। सावधानुक यक् । चावाद प स (६६४)। यो न (IN)। पार्दन उपदेशमिति (O) कादी (बस)| रलो व्युपधाडवादीमय (NR) इत्यादयी विधयो पातम्यो यथायोग प्रयानवाः। पटाध्यायीत एव तरचार्या। विरमयावावाले खिषत । सथा सदाच मेनुदास पनिट । परभाष परपदी। चामनेभाष भामनेपदी ! चायतोभाषः पया विभाविक मयपहीत्यर्थः । दिनि म समान इत्यर्थ ।

·धातुपदीपः। लट् प्रत्ययः । पात् कर्तरि परस्मैपदमिति ( ११३७८) परस्मैपदम्भवति । भवति । भवतः । भवन्ति । कर्तरि कर्मभ्यतीहार (१।३।१४) इत्यामनेपद भवति । व्यतिभवते । भावकर्मणो (१।३।१३) रित्यात्मनेपदम् । भूयते । एवमन्यचापि लकार वैदितव्यम् । लोट् भवतु । भवताम् । मवन्त । भावे भूयताम् । विध्यादौ लिड् भवेत् । पाशीलिहि भूयात् । सद अभवत् । लुड् अभूत । लड् अमवियत् । लिए वमूव । लट् भविष्यति । भावे भविष्यते भाविष्यते। कर्मणि अनुभविष्यते अनुभाषिष्यते। सुर भविता | मवितारो। भवितारः। भावे भविता भाविता। मानची। भवन् भवन्ती भवन्तः । व्यतिभवमानः। च । प्रार्धधातुकरोड, दला- रितीद ( २३५)। भविता। भवितुम्। भवितव्यम् । प्रचो यत् । भवतीति भव्यः। भवनमिति वा भव्यम् । भुवो भाव इति (३।१।१०७) क्वप् प्रत्ययः । देवय भावो देवभूयम् । ओरावश्यक इति एयत् (३।१।१२५) । भाव्यम् । भवतेशेति वक्तव्यमिति पक्षे (५) गमत्ययः । भवतीति भावः भवः । आगिने भुवः करणभावयो (२२१४५) रिति खच । आमितम्भव प्रोदनः। प्राषितम्भव वसते । करि भुवः खिशुधसुकत्रो ( २२२१५७) पाठाभविष्णु' । प्रायम्भावुक. । भुवश्चेत्यनुष्टमी (३।२।१३८ ) ग्लाजिस्थय नुः (३२२।१३८)। भवनगीलो भुपएः (६)। लपपतपदस्थापनकम- गमध्य उकम् (२२।१५४)। भावुकः । जिक्षिवियोवमाव्यथाम्यम- परिभूप्रसूभ्यचेतौनिः (३।२।१५७) । भुवः संभ्रान्तरयी. (शरा१७e ) इति कि । अधिभूः। परिभूः । प्रामभः । प्रतिमू । इन्भू. 1 विप्र संभ्यो संधायाम् (३।२।१८०)। विभुः। प्रभुः। सः प्रकरणे मितवादिम्य उपसंप्यानम् (IN) रघ्नः बघुन (उए,२।२३०) इत्यनुत्तों भूमधूनजिभ्य चन्दामि (उण २२२३८)। परिभवी। स्वयम्भा (1) द वाशिफोक' पार्तिकम्। शकिपाठे तु नाक्षि। भाव पनि मासाचुरादिश्यताद। मप मेचमारे मगायो पानिजामनो। (0 ग्कारप्रषात् वितीयमेन (NR) नामे । भुवयन (१९५८) चन्दति भविषः। विश्व प्रभाविच इति समनुप्रभोरप्रभावित पामित्यादौ त कयौना निरशलान् ।

·धातुप्रदीपः। बहुलयवनाद (३।१।१) क्युन् भाषायामपि । भुवनम् । त्रिभुवनम् । मृतभूशपि. मुषिभ्यः कक (रण, २३२१)। भूकम् ()। गमेरिनिः (धण, ४१४४६) । भाडि पिच (उया, ४।४४७) । भुवय (उण, ४४४८)। भावी। थिणी- भुषोऽनुपसर्गे ( ३शश२४) इति च । भवनं भावः । प्रभाव पति तु प्रादि. समामे । स्तियां शिन् (३३३८४) । भूतिः । विभूतिः। सम्पदादिभ्यः किए • पलव्यः । भावेऽधिकरणे च । भुः। स्युट च (३।३।११५)। भवनम् । परिभवनम् । न भाभूपू इति (८।४।३४ ) पत्वनिषेधः । करणाधिकरणयोच (३२११७)। भवनम् । पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण (३३३३११८)। प्रायेणेति सपाधिव्यभिचाराद् भयः । कत्तुकर्म योग्य भूशनोः (३।१२७) खल् । ईपदाढाम्भवं भवता । तूणीमि सुवः (३।४।६३) । शाणमुली! तूणीभूयास्ते तूष्णीभूत्वा तूपीभावम् । सन्। मनियहगुहीयेति (७॥२॥१२) इण निषेधः । बुभूपति । यड् । गुणो यड्लुकोः (७४।८२)। बोमूयते । बोभवीति योभोति । बोभूविति (१४।६५) (८) सापकाद भूसपोस्तिडीति (शक, गुणप्रतिपंधी यड्लुकि न भवति । णिच् । भावयति । अवीभवत् । भू माता- यात्मनेपदीति चौरादिकः । तस्य तु सुखं भावयते । अथें भावयते । परसी- भाष इति परसौपदिनः पूर्वाचार्यसंज्ञा । उदात्त इति मेटः । मेड़यं धातुः । तेन भेटस्वादस्य डागमो भवसि ॥१॥ ततो मङ्गलार्थमानेपदिपूदाशेष्वेधति तवर्गान्त्येषु नियिति । एधैं दी। एधते । एधायके । ऐधिष्ट । ऐदिधत् । मा भवानिदिधत् ॥२॥ स्पद मंघ । स्पईते । पख.! स्पर्धनः । मर्दा ॥३॥ गाध प्रतिष्ठालिसयोन्य च। जगाधे। अजगाधन। - । गाधते । गाधनः ॥४॥ बाट लोड़ने । बाधते । बाधा । अबाधत । अबवापत् । बाधनः ॥५॥ (6) भूक छिमित्यर्थः। (4) दावमाविस्वे (१४१६५) बोभूनियेव पाठ । सप छन्दस्वेव। अची भाषापा भूमवो तिडीति (E) गुनिषेधीन। छन्दस्व गरदिवेध.। "मराव पगभाषायामपि सि इति भीनिः।

·धातुमदीयः। पाट नाथ यात्रोपतानाशोःषु। पायो गोपदेशः । नेतरः । तथाचोक्त (9) सर्वे पादयो गोपदेशा वृतिनन्दिनहिनक्किनाटिमानुवर्ज- मिति। नाधते । प्रपाधते । (10) अननाधत । नायते । प्रनाथते । नाथः । प्राविपि नाय इति (१।३।२१, वा) नियमादन्यवाशिषः परस्मैपदम् भवति । नायति । अर्थानुरोधेन धकारान्तप्रकरणे नाथतिरुपदिष्टः ॥१७॥ दध धारणे। दधने दधेते दधन्ते । देधे । देधाते । देधिन ८ स्कृदि प्राप्रवणे । स्कुन्दते । धुस्कुन्दे । विदि खेले । शैत्य इत्येत । विन्दते । गिश्विन्दे ॥१०॥ यदि अभिवादनखुल्योः । वन्दते । वन्दे । बन्दाकः । धन्दी। बन्दः । वन्दना । ११ । भदि कल्याणे मुखे च । मन्दते । बमन्दे । भन्दः । भद्रम् । भन्यते। "भद्रः पंसि व मतः।” १२ ॥ मदि सुतिमोदमदस्वप्रकान्तिगतिषु । १३ । मन्दते । ममन्दे । मन्दः । मन्दुरा । मन्दिरम् । स्पदि किश्चिञ्चलने । १४ । स्पन्दत । पस्पन्दे । स्पन्दनः । किदि परिदेवने । १५ । किन्दते । चिलिन्दे । किन्दः। परम्पदियु पाठात् लिन्दतीति भवति । उभयपदिप्वयं न पश्यते । एभिप्राये कियाफले- ऽपि परसौपदमकभिप्राय चात्मनेपदं यथा स्यात् । मुद हथें । १६ । मोदने । मुमुद । मुदितमनेन मोदितमनेन । प्रमुदितः प्रमोदितः । मुदिता मोदित्वा । मुमुदिपते मुमोदिपरे। मोमुद्यते । मुन् । मुद्गरः । मुदगः । मुद्रा। मुद्रितः। दद दाने । १०। ददने ददेते ददन्ते । "प्रसध ते माधुधियं ददन्ते"। ददद। पद स्वदं श्रास्वादने । १८ । आद्य पोपदेग। नेतरः। तदुताम् (11) (७) भाष्यति (10) पोतु नाधने कोपिदेशव न सोचक । तन्मने मनाया निदनन्यपत्र । (11) माध्यति मेष २ ·- 'धातुप्रदीपः । अजदल्यपराः पादयः पोपदेशा: मिष्विदिष्वदिप्वनिवपयश पिसजि- स्तृस्त्यामेरुसवर्जमिति । खदते । यसिवदत् । सः खिदिखदिसहीनाक्षेति मत्वस्यापवादः (३२६२) सखम् । सिखादयपति । स्वदृते। स्विस्वर्दय. पति । इववातप्रकरणो स्वदति निर्टिग्य रेफवतृसंयोगान्तप्रकरणे स्वईति निश्विान । खादतिस्तु दीर्घोपधप्रकरण पथरीव निर्देष्टव्यः । उर्द माने। क्रीड़ायाछ । २० । जईते । ऊर्दाञ्चके। कुर्द खुर्द गुद क्रीड़ायामेव । २१२२२२२३ । कूदते । खूईते 1 उपाधाया वेति (८२१७८) दीर्घत्वमत्र कैपित्रेप्यते । तमते उर्दौ । कुर्दते । खुर्दते प्रति । गोदते । गोदः । गोदौ इदी। क्रीडायामेवेत्येवकारादन्यत्रार्थ निशे- प्वनियमोऽनुमीयते । (12) पूद क्षरणे । २४ । सूदते । सादे । सूदिता । मधुसूदनः । नन्यादिः । डाद अव्यक्ते शम्दे। २५ । इादते । अादे । दुन्दुमिहादः । इदी जम्नाशयविशेषः (13)। पृषोदगदित्वाद इव त्वम् । द्वादी मुख च । २६ । नादते । जनाद। प्रजनः। मनवान् । आहादः प्रसादः। स्वाद पास्वादने । २० । स्वादते । सखाद। असिवदत् । सिस्वादयि- पति । प्रयोपदेशोऽयमिति पत्वं न भवति । पद कुमिते भयदे । २८ । पर्दते । पईनः । (14) यती प्रयत्ने । यतते । येते। यत्यम् । यत्तः। यत्तवान् । श्रायत्तः । यवः । २८॥ युट जुट भासने । ३०६३१ । योतते । युयुते । अयुयोतत् । जोतते । विथ वेच याचने । ३२।३३ वेधते । विविथे । वैविध्यते । अविवेधत् । विष्यते । वथते । विवेथे । विवेष्यते । वेष्यते । (12) गुदात्यन्ये अधिक पठति । (13) अगाध जलाशय नि पुस्तके पाउ। (14) पोचे कति पटत गुहा रेषेनि वारके इसे इति श्रवे भवप ही पति पति च।

·धातुप्रदीपः। थि। गैथिल्य । ३४ । यन्यते । यन्यात । गयन्ये । शयन्याते । अशयन्यत् । शाययाते। नधि कौटिल्ये । ३५ । अन्यते । अन्यात । जग्रन्ये । जग्रन्याते । अन्य मोचनातिहर्षणयोः । ग्रन्थ सन्दर्भ इति यादौ । तयोस यथाति । यष्यते । प्रथाति । अध्यते इत्यादि रूपम् । अन्य ग्रन्य सन्दर्भ इति दुरादी विकल्पितपिच्मकरणे। यथयति यन्यति । ग्रन्ययति ग्रन्यति । वाद- शुदिशामिदितः। अन्यिग्रन्यिदम्भिस्वनीनामिति लिट: कित्व' सति येयतः येथुः । यतः। युरिति भवति। केचित तु- वाग्रहणमस्मिन् वाक्यं कुर्वन्ति । तथाच सदिखताः परस्य लिटीत्यर (वाश११८) असावुझं स्वतः परस्य लिटो विकस्पेन कित्त्वमिच्छन्तीति । सन्मनै. तयोरपि पचे शयन्यतर्जग्रन्थतरित्येवं भवति। सर्वत्र यिन्थि ग्रन्थिआमने- पदाकर्मकाणाश्चेति (३१, वा) कर्मकर्तरि यकचिणोः प्रतिषेधः । अन्यते स्वयमेव । ययीते। अयन्यिष्ट । ग्रन्यते । अथीते । अन्पिष्ट । कात्य श्लाघायाम् । ३६ । कत्यते । विकयो। विकत्यनः । पात्मनेभापत्यात्मनेपदिना पूर्वाचार्यसंयम्। उदाता इति मेट्लार्य- मुनम् । अनुदासेत इत्यनुदासेत् संजैषामित्यर्थः। तस्य फमममुदातडित इत्यात्मनेपदम् (२०१२)। एवं तवर्गान्तानात्मने दिन: परिसमाप्य तवर्गान्ताः परोपदिन उयन्ते। प्रत सातत्यगमने । ३०। प्रतति । प्रात । श्राततुः। श्राता दिगः । इअञ्चतिभ्याम् (उण, ४१५६८)। यातिः । स्वातिः । मौवातः । पदातिः । । . प्रतमी। चिती संज्ञान । ३८ । चेतति । चेततः । चित। चेतनः । चित्तः । चियाम् । चेसिता। चिनिया चेतिया। चिचितिपति चितिति । चित् । चिद्रूपः । चेतः। चितः कणः कश्च (उ, ४।६१५)। चिकणः । पैक्कलम् । (15) (15) विधानिदधानाने जगत्येक म चेनौति सध।

·। १२ धातुप्रदीप:1 युतिर् बामेचने । ३८ । योतति । अच्युतत् अच्योतीत् । श्रुतिखा योसिखा। थुतिर धरणे । ४० । योतति । अयुवतत् । प्रथयोतीत् । दत्यादि- रयमुपदेश इष्यते । मधुश्चोततीति मधुशुवत् । तमाचक्षायो (16) मधु- गिति यथा स्यादिति। श्रुतिरित्यध्येके पठन्ति । चुतिर् हासन इति च । चोति । अचुतत् प्रचीतीत् । (17) मन्य विलोड़ने । ४१। मन्थति। मप्यते 1 मथितम्। मन्यनी। यादिष्षम्ययं पव्यते माति । मथीतः । कुथि पुथि लुथि मथि हिंसामझे शनयोः। ४२-४५ 1 (18)! कुन्यति । कुन्याते । पुन्यति । पुन्याते । लुन्यति । लुन्याते । मन्यति । मन्याते । कन्य संलश इति कादौ । कुधाति । कुथ्यते । पिधु गत्याम् । ४६ । सेति । सिषेध । अभिषेधति । "हिषी पन् परिमेधतः"। मेधतेर्गताविति पत्वप्रतिषेध: (८।३।११३) । प्रतिपेधति पापात् । अनेकार्थत्वादवाप्रतिषेधः । प्रत्यपेधत् । प्रतिपिपेधिपति । उदितो था (२०५६) । भेधित्वा सिडा सिधित्वा । यस्थ विभाषा (७१२।१५)। मिदम् । केचिदस्योकारमनार्षमिच्छन्ति । उपदेशेऽनु- दासादित्यत्र (०२३१०) हत्ती निष्टाया सिधितमित्युदाहृतम् । पिधू शास्त्र माङ्गल्ये च | ४७ । शासनं मास्त्रम्। मेति । सिपेध । जादित्वादिशिकस्यः । सेधिता सेवा । सेधित्वा सिधित्वा सिद्धा। कादिनियम- (१२।१३) प्रत्युज्जीवितस्यैटो बलीयस्त्वमियते। तेन स्वरतिस्तिस्यति धूदितो वेति (७।२।४४) प्राप्तस्य विकल्पस्यापवादो नित्यमिड़ागमो भवति । सिबिधिव। सिपिधिम । अल्पत्याइकारान्तयोर्दकारान्तेभ्यः पूर्व निर्देशः । प्रथमं हि लघुरुपदिश्यते । . । तथाच एकाच (16) पत्र माधव :-"प तिवामपदम नरीममताकारमदादिभिराम्" इति। (17) भामने पति का पाठ । भाषए इयत्री । (18) त कचित् मघौलबान पर मायोति च पश्यते । तस्य मास मान्यात इति रूपं दशिवम् ।

·धातुप्रदीपः। साह भयो । ४८। गडादति । चखाद। अचखादत् । खुद स्वैये । हिमायाञ्च । ४ । खदति । बुदिरः। यवस्खदा । (18) बद स्पैथ्ये । ५० । वदति । बबाद वेदतु बंदु: । बदरम् । बदरीकुणः1 (20) गद व्यक्तायां वाचि । ५१ ! गदति । मणिगटति । प्रपगदन् । गद्यम् । प्रगामिति यति । निगादः निगदः । अनुगदः । रद विलेखने । ५२ । रदति । रदः । रदनः । पद प्रयो गन्दे। ५३ । नदति । प्रयदति। प्रपिनदति । निनदः निनादः। पचादिषु नदडिति पठ्यते । तत्मामाददन्तादपि टिड- दापति (8१६१५) डी। नदी । शैपिनेषु नद्यादिभ्यो ढक (1169) । नयां भवं भादेयं जनम् । गोदायाच नद्यायेत्यनेनाच् समासान्तः । पञ्चनदम् । मदोगोणमासीत्यादिनाऽ(५।४।१२०)व्ययीभावे टच । उपनदम् । परिनदमिति क्षुभादिः। अई गतौ याचने च । ५४। अर्दति । पार्दिदत् । पर्दिदिपति । अभ्यर्णा शरत् । (21) नई गर्द गन्दे । नर्दति । प्रनर्देति । अणोपदेगोऽयमिति पत्वं न भवति । गर्दति । जगई। गर्दिता। गईभः । क्लयशलिकलिगाईभ्योऽभम् ।, (डगा, १४०२)। ५५५६ ॥ तर्द हिंसायाम् । ५७ । तर्दति । तसई । पूर्वकेश हिंमार्थधातुना महास्य निदेयो न छतः। रेफवतृसंयोगान्तप्रकरणात्। एवमन्यत्रापि व्यतिक्रमे हेत घेदितव्यः। कार्दै कुमित गरे। ५८। कई ति। कईः। कर्दनः । कर्दमः। खदं दन्दभूले । ६८। दन्दशूको दंगनगीनः स्वमावभूतगहिसदेगन क्रियाकर्ता। अनेन तत्समवेता स्वभावभूमगस्तिदंगनक्रिया लक्ष्यते । (19) यवास्तिन्य तिमि छ । यवान महमा मिच। मटुंगध्यान मिले। (20) मरियादति चितीवि शिरोमबतीत्वयं । पोहादिरयम् । (21) मा नाहि पापकोपोनि रघुका यापने वन कारसानु ममुहालात पोहाया यो । सदाच रक्षः सहमाणि मनुजन्दरिनि प्रयोग । .

·। धातुप्रदीपः। धातोः कियावचनलात । एवमन्यत्रापि द्रव्यनिशे क्रिया लक्ष्यते । दन्दंशन इत्येतत्रोक्तम् । नाच्छोल्यार्थस्य संग्रहो (22) न स्यादिति । खर्दति । चखई । प्रति अदि बन्धने । ६०६१ | अन्तति । अन्तः । अन्दति । अानन्द । भानन्दतः । अदिदिषति । अन्दूः । अन्दुकः । इदि परमैश्वव्ये । ६२ । इन्दति । इन्दाञ्चकार । इन्दिदिपति । पन्द्रः। इन्द्रवरणेत्यादिना (81१18) डीपानुको । इन्द्राणी। अतइञ् (४।१५) ऐन्द्रिः । मास्य देवता (४।२।२४) । ऐन्द्रं हविः । छ च (४।२।२८) । महेन्द्राद घायौ च (४।२।२८)। महेन्द्रीयम् महेन्द्रियम् माहेन्द्रम् । तस्येदमित्या (०२।१२०) । ऐन्द्रं धनुः । शिशुक्रन्देत्यादिना (४२८८) छः । इन्द्रजनन- मधिकृत्य तो ग्रन्य इन्द्रजननीयः । इन्द्रियमिन्द्र लिङ्गमित्यादी (५।२।८३) निपात्यते । इन्द्रियम् । विदि अवयवे । ६३ । विन्दति। विविन्द । अस्यापि विन्दुरिच्छुरिति (२।२।१६८) निपातनमिच्छन्ति । जयादित्यस्तु विद ज्ञान इत्यस्यैव तनिपातन- माह । (23)। णिदि कुत्सायाम् । ६४ | निन्दति । प्रणिन्दति। निन्दकः । निन्दा । अस्य नोपदेशत्व वैचित्रमार्थम् । वा निस निक्षनिन्दामिति (८18|३३ ) विकल्पविधानात् । केचित्तु कति प्रत्यये विकल्पमिच्छन्ति । तिडि पुनरूपसर्गा. दघमामेऽपी (८१४।१४) त्यादिना णोपदेशत्वानित्यमेव णलं भवतीति व्याचक्षते । महिकाव्ये तु तिब्यपि विकल्यो दर्शितः । “मणिन्दिप्यति नो भूयः" इति । टुनदि समृदौ । ६५ । नन्दति । प्रनन्दति । नन्दकः । नन्दनम् । नन्दयुः । नन्थ्यतीति नन्दनः । पचायच् । नन्दः ! स्त्रिया नन्दा । धन् । भानन्दः । आवश्यक णिनिः । नन्दी। (24) (22)। परिग्रह मि कचित् पाठ । (231 एव गड द नेकदाति कनिदपाउ। यतो दकाराने डकारानच पाठ सन्दिग्धः । गहि पदने का इति माधवमट्टीभिप्रचपि नास्ति। अतो मेयमतेऽपि अय माति एव । (24) नन्दते च कुल सामिचि देवीमाहामा। पार्षी प्रयोग 1 बपकार्यानियत्वादिति मा मायस्व मनीरमा। विशिष्ट का भीमनरेन्दगन्दननि पधे ।

·धातुप्रदीपः। चदि याद्वादने । ६६ । दीप्तौ च। चन्दति। चन्द्रः। चन्दनम् । चन्दिर: । चन्द्रिका । (25) वदि चेटायाम् । ६७ | वन्दति । तवन्द । कदि ऋदि कदि पाहाने रोदने च । ६८.७० । केन्दति। चकन्द । कन्दः। बहुलवचनादरन् । कन्दरः। कन्ट रा। कन्दनः । गोरादित्वात् कन्ह ली। क्रन्दति । चक्रन्द । प्राक्रन्दः । कन्दति । चलन्द 1 (26) हिदि परिदेवने । ७१ । किन्दति । चिक्लिन्द | हिन्दितः । किन इति इति त लिटू पार्टीभाव इत्यस्य क्लियत रूपम् । शुन्ध शती । ७२ । शुन्धति । शुन्ध । शधितः । गरि शुद्ध इति तु ध्यते रूपम् (97) । संयोगान्तप्रकरणानुरोटेन पूर्व धकारान्तप्रकरणे नायं निर्दिष्टः। परमीमापा उदाता उदात्तेत इति । उदात्त इत्सक एपा- मित्यर्थः । एतेनानुदास इतनक एषां नास्तीति यात्मनेपदमेषां न भवती. व्युतम्। मनानुरोधेन तवर्गान्तानुपदिश्य प्रथमभाविनः कवर्गान्तानुप- दिशति। शोक सेचने । ७३१ शीकते । शिणीके। अगिणीकन् । शीका । गोकरः । अट्टाहागीकेत्यादिना (३।१।१७, वा) क्यड् । गीकायते । नोज दर्शने 108 | लोकते। अलुलोकत् । लोकः । "समानस्य तदादेव अध्यामादिषु चेयने । कई दमाच्च देहाच्च लोकोत्तरपदस्य च ॥१॥ (81३६०, वा) इति ठप । इह लो भवमेडलौकिकम् । अनुगतिकादित्वादुभयपद- हहिः (३२२०)। शोक संघाते । ७५ । शोकते । शुसोकत्। शोकः । देशक गोतमाइयोः। 91001 टेकते । अदितकत् । धेकते । पदिधेकत् । (25) किरपिदिाचम्रीि दीपचन्द्रपोरिति । चन्द्रीवासोति टनिवदिशा कीमुदौ । (16) हि पदव कुदौलत पडनि। हप्ते फन्नति । परदा इन्द। (ग) योमान् पश्यति मन्येनेति इलावधः। प्रथ्यथा पनि किडनि। ।

·।
-
धातुप्रदीपः।
रेक शहायाम् । ७९] रेकते । परिरेकन् । रेका । रकः ।
सेक लेस वे कि थकि कि गत्यर्धाः । ७६-८४। सेकते ।
सिके । असिमेकत्। नेकसे। येकते। अझते। अद्यते । अक्षते ।
वझते । (28)
गकि शङ्कायाम् । ८५ । गगते । शशझे। गाते । पक्षा।
अकि लक्षणे | ८६ । अझते। प्रामझे। अद्यते । अङ्गः। मन्दि-
धासिमयीत्यादिना (उण, १३८) उरच | अङ्गुरः ।
वकि कौटिल्थे । ८७। बदते | ववढे । अवववत् । वयते । वहः ।
मकि मण्डने । ८८। मङ्गते । युच। मनः ।
कक लोलो। ८८। ककने । चकले। काकयति। काकः ।
कुक सक पादाने 2०1८१। कोकते। चुकुके । कोकः। धर्कते।
वकः। वरीयते । इगुपचनाप्रीकिरः कः (३।१।१३५)। कः। साथै
हकाण्यण (५।।११५)। वाकै स्थः। वर्करो मेषशावकः ।
धक हप्तौ प्रतीधाते च 1 ८२। चकते। चेले । चकितः। कठिचकि.
भ्यामोरच (उण, ११६४)। चकोर: ।
ककि धकि वकि कि दीक तौल ष्वका वस्ल मस्क तिल टिकटीक
रघि लघि गत्यर्थाः । ३-१०६ । कसते । कहः । बढ़ते । वहः। खते।
वक्षने। ढोकते। अडुढौकत् ! नौकते । अतुनौकत् । प्वकते ।
करते। सुब्धातुष्ठिवष्वक्वतीनां प्रतिषेधो (६।१।६४) वक्तव्य इति धात्वादः
पकारस्य सत्वप्रतिषेधात् सत्वन्न भवति । (29) वस्कते । मस्कते। नेकते
अतितेकर । सिकः । तिकादित्वात् फिन्। तैकायनिः। टेकते । अष्टि
टेकत् । टीकते । अटिटोकत् । टीका । रहरी | रर । लहाते । ललो ।
लहिवंधोनलोपयेसुधमत्ययः (उण, १२८)। मधुः । यानमूनलघनौना था
लो रत्वमापद्यत इति (८।२।१८ वा) रपक्षे रघुः ।
अघि बघि मघि गत्यापे। १०७-१०८ | अवले । पान । वद्यते ।
(28) माधवमीजियव्ययो. शानिनास्ति ।
(29) पकमि पाठानम्। बेन बकते। शापशाव ति।

·धातुप्रदीपः। पवा। विधिपत। महन्ते । मधि केतवे च। पूर्वमस्य पाठ; कैतवार्य- म्यान्वाचितवद्योतनाय । (30) पष्ट वाट दाट सामर्य। ११०-११२ । राघते। रराध । राधा नाचते। उलाघः। द्राद आयामे च । ट्राधते । शाह कत्यने । ११३ । साधते । साधा। इति आमनेभापा उदाचा अनुदात्तः। अय कषर्गान्ताः परम्पादनः। फक नीचर्गतौ । ११४। फकति । पफक । फारः । फक्षिका । (31) तक हमने । ११५ तकति । तक्यम् । सकि कच्छजीवने । ११६ । सहति । धातहः। शुरु गतौ । ११७ 1 गोकति । शुकः । शुक्रः । शुझाद घन (४२२८)। शको देवताय शक्रियं इविः । (32) वुक भपणे। ११८ । कति वा । कक्ख हमने । ११८1 कावति । भकादिभ्योऽटन् (उण, ४५२०)। कक्डटः । (33) श्रोष राख लाख ट्राख धाश् गोपधानमर्थयोः । १२०-१२४। पोखति। श्रीखाञ्चकार । पोखति। मा भवानुचिखत् । राखति। परराखन् । लाखति । प्रललाखत् । दाखति । प्रदद्राखत्। भाखति । पदमावत् । गाग्वृ माख व्यासो । १२५ ॥ १२६ । गाति । प्राशाखत | गाया। प्रावति । उख नानु पख मख रख दुख पखि नषि इखि देखि वना रगि दगि लगि पगि मगि तगि बगिगि लगि अगि शगिरगि रिगिलगि गत्यर्थाः। ७) बैतपाय माहितत्वोनमायति कारकै पाठः। (31) परिमविवादपशिविधमाकुममापितति । (3) पर्यमासमानियादर। (33) भोगिमले बम हमने। पमिकसति । एवं माया ३ ·१८ धातुमदीपः। १२७ - १५१ | पोखति । पोखति। उपोख। अभ्यासस्यामवर्ण (६।४।७८) इतीयडुवडोविधानसामर्थ्याटु हलादिशेषो न भवति। अखतः । भत्रैका- देशस्थ पूर्व प्रत्यन्तवत्वादभ्यासग्रहणेन ग्रहणे सति इस्वत्व प्राप्नोति। तदभ्यास- प्रवरयवयवयोरेकादेशस्य बहिरङ्गत्वेनासिहलादभ्यासमावाश्चयं इखत्वं न भवति । उखा। उचिखिषति । औचिखत्। श्रोणे दिनकरण जापर्क नित्यमपि दिवचनमुपधाकाव्येण वाध्यत इति लघूपधगुणे लते दिवचनम् । मा भवामुचित् । नखति । नखः । वखति । मखति । मखो यत्रः। रखति । लखति । वदति । लवति । इसति । प्रेक्षणम् । इति । वला ति । वलिातम् । गुरोय हलः (२२१०३) । वल्मा | रङ्गति । रङ्गः । वनति । वङ्गाः । लङ्गति । विलति । इलयोरेकत्वस्मरणाद विडङ्गः। लनिकम्मोरपताप. शरीरविकारयो (६।४।३४, वा) रुपसंख्यानमित्यनुनासिकलोपः । विलगितम् । अङ्गति । अङ्गाः । पृषोदरादित्वायत्वम् । अङ्गणं चत्वरम् । अङ्गिमदिमन्दिभ्य आरन ( उण, २१४१४ ) अङ्गारः। अजारसमूह पाशादिभ्यो यः (8|२१४८) । अनार्यः । मङ्गति । भनेरल ( उप , ५१७४८)। मङ्गलम् । तत्र साधुरिति (४१४।८८) यत्। मन ल्यम् । तङ्गति । सनः । त्वगि कम्मने च । त्वति । तस्वग। (34) त्वङ्गः । बङ्गति । वङ्गति । थगति । श्वङ्गति । इङ्गति । इजादेः सनुम इति (३२) एवम् । प्रेङ्गणम् । इङ्गितम् । रिङ्गति । लिङ्गति । लिङ्गम् । युगि जुगि रुगि वर्जने । १५२-१५४ । युगति । जुङ्गति । गङ्गति । दधि पालने । १५५ । दवति । (as) बघि शोयणे । १५६ । लक्षति । ललन् । लामम् । लक्षात इति गत्यर्थ. स्थात्मनेपदिनः । अस्यापि गतो हत्तिश्यते। तयाच महिः "अन्ये चालचिषुः शैवान् गुहावन्य न्यनेषत।" इति (36) (34) अखि मखि नषि रवि इखि इत्येते कायमोनिभ्यामधिका पटित । बगि भगिनि भयो गंगेतु नाति (35) पर्य माधवमोजियो न पठितः। (36) माय माधवादिमि पठितः।

·धातुपदीपः। घध हसने। १५७ । धधति । अघाध । मधि मण्डने । १५८। मङ्घति । शिघि पाघ्राणे । १५८) भिवति । आपको लूभूभिनिधाभ्यः ( उण, श२६३)। शिड्डाणकः । इति परम्ममाषा उदाता उदातः । अथ चवर्गान्तान् आत्मनेपदिनः प्राइ। वर्ष दीसो । १६० । वर्चते । धर्च । वनवर्षसम् । राजवर्चसम् । पच मेपने । १६१ । सचते । असीपषत् । सनवः । लोचू दर्शने । १६२ | लोचते । अलुलोचत् । नोचनम् । पालीचयतीति लोक लोच पद कुप तर्क बत धधु भाषार्था इति (37) चौरादिकात् । पालोयइति एयन्तादेरच (३२२५६)। नेवलाहि एयति धषि च फुत्वं स्यात् । एरजण्यन्तानामिति तु तन्मतेन यैर् आधधातुक पति (२।४।३५) णिलोपविधी विषयसप्तमीयते। शान व्यताया वाचि । १६३ । शचते । मेचे। इन् सर्वधातुभ्यः (उगा, ४१४४६)। चिः। उभे वनम्पत्यादिविति सूत्रे (६।२।१४०) कदि- कारादशिन इति डीपन्तः (४११६४५, गण) शचीशष्ट उदाहतः । मतान्तरे तु शारवादित्वान् डीनन्तः । शची। खच पचि गतौ । १६४ | १६५ । वचते । शखचे । वचते । वञ्चरते। कच बन्धने। १६६ । कचते। चकचे। अचीकचत् । पचाद्यच । कचः । विकचम् । कर्मशि पत्र । न वादेरिति (२२५८) कुत्वप्रतिषेधः । काचः । एयन्तादेपजिति वा | एरजस्यन्तानामिति वार्धधातुके (३।४।२५) प्रति पिलोपविधी ये सप्तमी मन्यन्ते तन्मते इति पूर्वमेवोक्तम् । कचि दीप्तिवन्धनयो। करते। चकले। गौरादित्वान् डीप। काची। युट। काञ्चनम् । उभयत्राम्यन्येषामपि दृश्यत इति (१२१३०) दीर्घः । (38) दीनो चेति वक्तव्य बन्ध्रनग्रहण विस्मष्टार्थम् । १६७ । (37) चुरादिश्चिम परिताः। (२१०-२४३)। (38) प्रषौदादिलाइ दौर गौरादिौषि काशीति पक्षले पाठ । काधि तितु माथपभोशि ·३० धातुप्रदीयः। मच मुचि कल्कने । १६८१६८। कल्कनं दम्भः गाठ्यश्च । मचते । मेचे । मुचने । मुमुचे। मुच्चयते । मचि धारणोच्छ्रायपूजनेषु ! १७० । मञ्चते। मञ्चः । पचि व्यक्ती करणे । पचते । पसः । बहुलवचनात् कनिन् । पड्भ्यो लुक (१।२२) पञ्च। पञ्चमः । पञ्चक इति संख्याया अतिशदन्तायाः कन् (५।१।२२)। पक्तिविंशतीति (५।१५८) निपातनात् । पतिर्दशसंख्या । प्रपञ्चति प्रपञ्च इति तु चुगदिपाठात् । १७ । टुच प्रसादे । १७२ | स्तोचते । तुष्टुचे । तोटुयते । स्तोकः। पोटा- युवतीत्यादिभिजातिः समस्यते (२१६६५)। अग्निस्तोकः। संस्तोज इति वर्णविकाराभ्युपगमात् । (39) ऋज गतिस्थानार्जमोपार्जनेषु । १०३ । अर्जते । ऋकारस्थोऽपि २फो दिहलग्रहणसामयाबल्ग्रहणेन गृह्यते । तस्मानुडिति ( ५४४७१) नुट । पान्जे। ऋजि भूजी भर्जने। १७४।१७५। ऋजते । ऋनासके। नुमागम- निमित्तापि यस्य गुस्मता ततोऽप्याम् भवति यथा पृन्दाञ्चकार ! केचित् त भातृ इति प्रत्युदाहरन्ति । तधिभवतिभ्याति (१।२।६) इन्धिप्रहपोना- नित्य भामिति ज्ञापितमेतत् । तदनित्य प्रामिति न भवतीति यथा कथञ्चित समाधेयम् । भर्जते । बजे । भर्जिता । विभर्जिपते । भृताः भत्तवान् । पख- मनिटत्वचास्य नास्तीति भ्रस्जो रोपधयोरित्यत्रोक्तम् (६।४।४७) । एंज भेज माज़ दीप्तौ १७६-१७८ । एजते । एजाञ्चके । अगामेजयः । मा भवाने जिजत् । एजतीति एज कम्पन इत्यस्य भवति । भेजते । विभेजे। प्राविञता माजतो बभ्राज। पावनजत् अवधाजत् । धाजत रनुदासत्व- प्रतिपादनार्थमकारानुबन्धे कर्तव्य ऋकारानुबन्धकरणमात्मनेपदमात्र. फलकम्। ऋकारानुवन्धप्रकरणात् । नाजति चायं फणादिसप्तकेपि पठि- । - भ्यामधिको धातु पठित। सन्मने सम्मान काची काश्चमिति। कधुकमिति कचिधातो "बालकादक" प्रतिमा (39) पोटादियात् ।

·. धासुप्रदीपः। २१ यते। तत हिच्याउफलं अवते धादिसूत्रे (२२३६) राजिसहचरि. तस्य भाजे ग्रहणमं यथा स्यादिति । तेन भ्राष्ट्रिः भ्रातिरिति यमुप- पद्यते । बामनेपदानित्यत्वार्थमित्येक । तहिकल्पन यथाभिधानं बोधयति । तेन लभते नमति सेवते सेवति मोदते मोदति इत्यादि मिध्यति । ईज गतिकुत्सनयोः। १७८ । ईजते । ईजाचके। वौज्यते । इति प्रारमनभाषा उदामा अनुदानेतः । उदासा: मेट इत्यर्थः । अथ चवर्गान्ताः परस्पदिनः । शुच गोके । १८०। शोचति । शुशोच । शोकः । शुक् । शुक्रो मासः । तथा शुचिः। कुच शन्दे सारे च । १८१ । कोचति । कोच । कुदः । कुध संपर्धन- कौटिल्यप्रतिटनविलेखनष्विति व्यलादौ पठिष्यते । पुनरिहार्यभेदेन पश्यते । कुनच कुन्च नौटियाल्पीभावयोः । १८२।१८३ । कुहति । 'चुकुच्छ । कुचितम् । कश्चित्वा। कुश्चिता। कुचिका। कुक्। क्रुश्चति । क्रुड। गुखौ। स्त्रियां क्रुश्चा। चो: कुरित्यत्र (२.) वोपधत्वमस्योलम् । तेनो- पधालोपो न भवति । अन्येत ऋत्विगादिसूत्रे (३।२।५८) निपातनैः सह निर्देशाबलोपामावमाहुः। लुच्च अपनयने । १८४ । लुञ्चति । लुलच । लुच्चित्वा लुचित्ला । लुचि तम् । ष्टलुचितम् । लुक् । तुक्काययति । अक्षु गतिपूजनयोः । १८५ | प्रवति । पानछ । अञ्चित्वा प्रका। प्रमाः । अशोनापादने इति (१९४८) मिठानलम्। समनः ! उदय मुदकं कूपात् । अञ्चिता अस्य गुरवः । माड्। सधाड,। पूजायां प्राधा प्राड्. भ्याम् मामिः . गती माचा मागम्यामित्यादि। जिया मतेरुपसंख्यान मिति डीम् ( ४११६६ वा)। प्रचइत्यकारसोपे (६४१३-) धाविति (६२१३८) दीर्घत्वम्। प्राचो। उदईदीति (181३८) ईकारः । उदीची। थाहादिपूटश्चगम्दः पयते । प्रौदधिः । शैषिके द्यु प्रागित्यादिना (४।२।१०१) यत् । प्राचि जातः प्रायो गजः । विभापाचे (५181८) रिति खः । प्राचीनो घर: । प्राचीना नाही।

·धातुमदीपः। वधु पक्षु तछु त्वचु नुशु म्नच मुच स्तुत्रु गत्याः । १८६-१८३ । वञ्चति । ववञ्च । वनीवच्यते । वनीवञ्चः। वा वञ्चन्ति वणिजः । वाम् । वचिवा वञ्चित्वा वडला। वक्तः। वक्तवान् । चञ्चति । चचच्च। चञ्चित्वा चक्का । चकः । चकवान् । पचाद्यच् चनः । चचा। उपादिभ्यः कलम् । (उण १।१०४) । चञ्चलः। मृगयादित्वात् कुचञ्चुः । कथै चञ्चरोकः। चार्यड्लुकि फर्फरीकादयश्चेति ( उण, ४।४५) ईकन् । (40) तञ्चति । ततम् । त्वञ्चति । मुश्चति । नुश्चति । बोचति । अमुचत् अम्रोचीत् । मुचित्वा मोचित्वा मुक्का। सोचति । अनुचत् । असोचीत् । म्युक्तः । ग्रुचु ग्लुच कुजु खजु स्त्रयकरणे । १८७-१८७ । ग्रोचति । ग्लोचति । अग्लुचत् अग्लोचीत् । कोजति । कुजः । अतः । कुतावान् । खोजति । ग्लुक्षु षस्ज गतौ । ग्लुञ्चति । अग्लुचात् चालुचीत् । अयस्यापि केचि- दनुनासिकलोपामावमिचान्ति अग्लुश्चदिति । ग्लुचित्वा ग्लुजा । सन्नति । सिसज्जिपति । सिपज्जयिषति। सज्जः । सज्जत इति भाष्यकारवचनादस्यात्मने. पदम् । १८८१८८ गुनि अव्यक्तमन्द । २००। गुजति । जुगुच्च । गुजितम् । गुरोध इल: (शश१०२) गुन्ना। अर्च पूजायाम् । २०१ । अर्घति । भान । अशिचोत्यादिना (उण, २।२६५) एम् । अर्चिः। युजादिष्वव्ययं पठ्यते । ततस्तु कर्चभिप्राये क्रिया- फले विवक्षित आत्मनेपदमस्ति । परम्मैपदार्थमिह पठ्यते । युजादिषु हि कतिपये धातकः कर्चभिमाये कियाफले आत्मनेपदिनो वक्ष्यन्ते । सत्र वेद- मेव लिङ्गम् । पूर्व चकारान्ता इखोकारयुता इति पृथगस्य निहेंगः । ब्लेच्छ अव्यसायां वाचि ।२०२। म्लेच्छति। मिम्लेच्छ । सुधादिसूत्रे (१२।१८) निपातमान् विष्टम् । म्लेच्छितम् । लछ लाछि लक्षणे ।२०३२०४। लच्छति। लाञ्छति । लाछनम् । तुद । लाको नारः । मत्वर्थे इनिः । लाब्छिनी । 1 । (40) पश्चरौको चमरवः ।

·। 1 धातुप्रदीपः । २३ वाछि इच्छायाम । २०५ । बान्दति । वाया। आछि आयामे ।।२०४ाशति । प्राञ्छ । एतबासकारम्य मतम् । केचित् तु अत प्रादेरिति (181७०) तपरकरण' मुखसुखार्थ मिति याच- चाणा ग्रानान्छ इत्युदाहरन्ति । होच्छ लज्जायाम् । २००। होच्छति । डीजा। हुळ कौटिल्ये । २०८ । इति चौरः । कौटित्यं करोति । अपसरती- व्यर्थः । मुहर्छ। हर्णवान् । हमनेन । हच्छितमनेन । प्रहः। प्रचितः । हः । हुरौ। हुर। मुळ मोहसमुच्छ्राययोः । २०८1 मूर्चति । मूर्तः। मूर्सवान् । म ध्याख्येति (८।२।४७) निहामत्व निपेधः। मूर्छितमनेन। मूर्समनेन । प्रमूर्तः प्रमूर्छितः । मूर्खा । तदस्य सनातं नारकादिभ्य इतच (५।२।३३) मूर्छितः । स्फळ विस्तुती । २१० । स्फूर्छति । पुस्फूर्छ । युच्छ प्रमाद । २११ । युच्छति । युयुच्छ । उछि उल्के । २१२ । उम्छति । उच्छाचकार । उचिच्छिपति । निष्ठा पोञ्छितम् । तदादावप्ययं पठिप्यते । गपोऽनुदात्तवार्थमिद पव्यते । (41) उच्ची विवामे । २१३ । उच्छति । उधिच्छिपति । व्युच्छा। व्युटम् । अयमपि तदादौ पठिष्यते। ध्रज धजि धज जि ध्वज ध्वजि गती । २१४-२१८। धनति । दधाज । ध्रजति । धर्जति । दरीज्यते । धन्नति । दरीचाते । वति। श्वजति । कून प्रयत्नशम्दे । २२० । जति । चुकूज । पनि न कादै (आश५८) रिति कुत्वनिषेधः । कूजः। अर्ज पर्ज पर्जने । २२१ । २२२ । अर्जति । पानर्ज। स्वर्गः । ऋजु: (42) । अर्जिजिपति । सर्जनि। सिसर्जिपति । सिपर्जयिपति । (47) छ' का शाहान कधिमा, शिलमिति याद छन्दति उधिनीत्या पदण्य दति पादरिकःयामाकिकः। (42) पशिकमौन्यादिना (उच, ११२०) इश्यय समय।

·२४ धातुप्रदीपः ।, गर्ज गन्दे । २२ । गर्जति । जगज । गजः । तर्ज भत्सने । २२४ । तर्जति । ततर्ज । सर्जनी। कर्ज व्यथने । २२५ । कर्जति। चकर्ज। कर्जः । खर्ज मार्जन च । । २२६ । खजति । चखनः। खर्जनः । खजूरः । खर्जिपिचादिभ्य करोलचौ (उण, ४५२८)। कपिवमितनिधनिसर्जि- खर्जिभ्य अः ( उण, १.८१) । खः । अज गतिपणयोः । २२७ । प्रजाति । प्रवेता मानिता (43) | प्रवयण पाजनम् । समजः समाजः । व्याजः। वेवीयते इति यडि आर्धधातुक- विषये वीभावः । संज्ञायां समजेत्यादिना (३।३।५८) का। समन्या । अनिरशिशिरेत्यादिना (उण . ११५३) किरच । अजिरं चत्वरम् । प्रजः । जातिलक्षण्डीघि प्रासे टाप । प्रजा शगी। तिज पालने । २२८ | तेजति । तेजः । खज मन्ये च । २२८ । खुजति। खजः । खाजकः । खजाकः। खुजाका। खजि गतिवैकल्ये । २३० । खन्नति । चखन्न । खन्नः। खननः । एज कम्मने । २३१ । एजति। एजाञ्चकार । मा भवानजिजत् । अङ्गमेजयः। टु श्री स्फूर्जा ववनि!ये । २३२ । स्फूर्जति । स्फूर्जयुः । स्फुर्ग पणः । स्फूर्णमनेन (44) स्फूर्जितमनेन । दीर्घाकारस्योपदेश उपधायाश्चेत्य. (८१२१७८) स्यानित्यत्वज्ञापनार्थ इति । तेन मुति हुईति म्फु कृतीत्यपि भवतीति केचित् । M (43) अजर व्यपत्र पोरियन ( १५६) बलादाशवेधातु ति भाथम्। पता नव नामपसारधी- विवादात "एवं हि कश्चिद रेयाकरण पाइ कोऽस रस प्रवेमि। मृत पार पहमाद्रस रपश प्रजितति। याकरण पाद पद ताव आइ प्राधिजो देवानाम् यि । नदिष्टिमः। पथर एतदति । वैयाकरण बार पड़ी सूचनेन दुरुतेग दाभ्यामद रहि। त पाचन खलु नेत्र, मूल । मुपदेष सम । यहि पकने कुनमा प्रयोक्रन्या दमनेदि कन्यम् । इति । महाभाय II 456) (44) स्फमिति प्रामादिकम्। दो करिति (परा३०) गकारलोपत्र शास्त्राभाशा

·।
धातुपदीयः।
२५
चिचय | २३३ । चयति । निठायामखदर्य इति दोघः (३१४१०)।
चीयो दोधांदिति (५२१४६ ) नवम् । बीपः। धितम् । घेता। घि
निवामगयो: चिप हिंसायामिति ॥ गणान्तरे पश्यते । चियति। शिणोति ।
उसरधातुमाधम्यानुरोधेन चाजस्तोऽप्ययमव निहिन्यते । (45)
चीज भव्यतो यद। २३४ । तीजसि । प्रम्यानन्तरं कूजतिनं निहिंग्यते ।
कूजते: स्वरप्रयुतत्वात् पृथड् निगः । अन्यावाद चीजजोः पृथक
करणादर्धमेदोऽनुमन्येयः। तथापि फूजन्ति कपोता इत्यु ने मनन्तोति
गम्यते । चीससि दामीत्युत मग्नेदं म्बनतीति गम्यते । एवमन्यवापि धातु-
भेदेथिभेदोऽवगन्तव्यः ।
नज नजि मजने । २३५२३६ । लजति। नन्नसि । नरः
इलः। रनयो उलयोरकत्वम्मरणमिति ।
मंज्ञायां शुन् (६३।१०८)
ननिका वैग्या।
नालाजि भत्मने । २३०१२३८ । चकारी भिवक्रमः । एतायपि
भर्जने पोते इत्यर्थः। नामति । नानाः। नाघ्नति ।
अन जनि युहे । २३८४२४० । अनि । जघ्नति । जरः। मानम् ।
सुज शि हिमायाम् । २४१९२४२ । तोप्रति । ततोष। सुधि पानने ।।.
तन्नति । तुतुन । उनः।
गज गति सज रनि मुज ममि गन्दाः । २४१-२४८ । गम मदने
छ । गति । जगाज । गजः। गाजः । गन्नति । गन्ना । गन्नः । गर्मति ।
जगज | जमशः । वशुः । गजः। ग्टनति । जरीना । मोशति ।
मुशति । मनः। प्रध
वा प्रभ गो।२४८०२५. । पतति । शात्र । पायाभ्यामनोपनि
चंपाय चान्द्रबदाज । परमतुः । वशुः परभीत् । पामोत्। वामः ।
प्राप्ति । मान । मानीत । प्रमषितः । परियाद । मनः । याया।
(4) nrrr-"Irrrrrrr
४

·घटा1
धातुप्रदीपः।
इति परस्मैभाषा उदाता उदाशेतः । उदाचतमिदं चिधातुवजम् ।
तस्य त्वजन्तत्वादनुदातेवमित्यागमः । सर्कुग्रामन्यायनोदाप्त इत्युक्तम् । (46)
अथात्मनेपदिनष्टवर्गान्ताः।
अ अतिक्रमणहिंसयोः । २५१ । दोपधोऽयं मयते । अहो । पानहे ।
आहिट । अडिटिपते । अट्टयति । अदायते । टुना घुरित्यत (८४४१)
न्यास कारण तकारोपोऽयमित्युक्तम् । तथाच अतिषिते । आनिदिति
भवति । (47)
वेष्ट वेष्टने । २५२ । वेष्टते । विषेष्टे। अधिवेष्टत् । अववेष्टत् । वेष्टः ।
चेष्ट चेष्टायाम् । २५३ । चेष्टते। परिचेटत्। अचपेटत् । चेष्टा ।
गोष्ट लोट संघात । ३५४।२५५। गोष्टते। गोष्टः । लोष्टते । लौटः।
-- घट्ट चलने । २५६ । घट्टते। जघ.। घटः।
स्फुट विकसने। २५७। स्फोटते । पुस्फुटे। स्टतीति विशरणे भविष्यति ।
अति गती । २५८। अपहने। पानण्ठे ।
वठि एकचऱ्यायाम् । २५६ । बण्ठते । वण्डः ।
मठि कठि शोके । २६०१२६१ । मण्ठते । मठाते । कण्ठते । कण्ठः ।
उत्कण्ठ । उत्कण्डाते । उत्कण्ठा )
मुठि पालने । २६२। मुण्ठते। मुमुण्ठे ।
हेठ विबाधायाम् । २६३ । हेठते । जिहेठे | विहेठितः । हेठो वधः ।
एठ च । २६४। एठते । एठाञ्चके।
हिडि गत्यनादरयोः । २६५ । हिण्डते । जिहिण्डे । हिण्डनम् ।
कुडि दाहे । २६६ । कुण्ड़ते । कुण्डः । कुण्डा । कुण्डी।
हुडि संघाते । २६७। हुण्डते । हुण्डा। हुण्डनम् ।
वड़ि वेष्टने । २६८ । वण्डते ।
मड़ि च। २६८।। मण्डते । मण्डनम् । मण्डः। हपादिलात्
(46) मायामन्यायादिति डपुस्तके पाठ ।
(a) माधवादिमते तु सोपवेपिपडिटिपते इत्येव कम मिहिपते। जोडि पाटिन् । मन
.
शामिदर्शिता

·२७ धातुप्रदीपः। कलम् । मण्डलम् । गोरादित्वान् मण्डली । माइतीति भूपायो भवति । महि परिहासे । २७ । भण्डते । भगः। भाण्डम् । (48) यिडि संघाते । २७१ । पिण्डते । पिण्डः। गोरादित्वात पिण्डी। हुडि पिडि संघात इति नोक्तम् । पिडे: पवर्गायनुरोधात् । मुडि मार्जने । २७२ । मुण्डने मुखम् । मुण्डनम् । मुण्डतीनि खण्डने अत्यति । तड़ि तोड़ने । २०३ । गण्डते । तुतुण्डे । तुण्डः । तण्डा । इन भर्ष- धातुभ्यः ( उपा, ४१५५८)। तुण्डिः । तण्डिभः । पडि गती । २७४ । एपड़ते। पण्डा । पण्डितः । कहि मद। २०५ । कण्ड़ते । नकरडे । हुडि हरपि । हुण्डते । २०६ । घडि कोपे। २०७। चाड़ते । चण्डः। पतिचगिडभ्यामालम्। (सा, ११११४) चण्डालः । म्बार्थेऽण । चागडानः । गडि रुजाय संघात च । २०८ । शाइते । गगगडे । गण्डः। पाम- गण्डः । कुण्डिका। सहि ताड़ने । २७८ तण्डते । ततण्डे । वितण्ड़ा। खट्टि मन्ये । २८० । खण्डले | खण्डः । खड़ खड़ि फडि भेद नि क्षुरादौ पठ्यते । तस्य खण्ड्यति । खण्डना । हेडूको पनादरे । २८९॥२८२ । हेड़ते । त्यनतीत्यर्थः। पणिहड़त झंडा । हेना । होहते। जुझोड़े । होड़ा । होड़ः । विछोड़ने । विछोडायो । (19)हैड घेटन रति घटादी पठ्यते । इति। यिति। पनादी तु हेडयति । वापामाथ्ये । २८३ । याहते | वधाई ! बाड़ा। 148) मरिभर भुइमुछे। महावि पडाने। (49) पनि पा चार frantum)। शासनाम्।

·धातुप्रदीपः।
ट्राड, भाड़विशरणे । २८४।२८५ । द्राइते । घाइते । धाइः ।
गाड़ साधायाम् । २८६ । भाड़ते। शशाड़े 1 भाड़ः । शालः। रूप.
शाली। शाड़ा। शाला।
इति प्रात्मनेभापा उदाता अनुदासेतः ।
अथ टवर्गान्ताः परस्मैपदिनः कथ्यन्ते ।
गौट गवे । २८ । भोटति । प्रशशौटत् । गोटीरः । (उण, ४१४६८)।
गोटीरस्त्यागिधीरयोः।
यौट संबन्धे । २८८ । यौटति । अयुयौटत् । यौटः। पृषोदरादिलाद
इस्वले योटनमिति।
मैट्ट मैटू स्तृट उन्मादने । २८८-२८१ । मैटति। अमिमेटत् ।
मेटकम् । मेटति । अमिनेटत् । स्लेटति । अमिनेटस् । (50)
कटे वर्षावरणयोः। २८२ । कटति। अकटीत्। कटिः। करः ।
कटक बलयोऽस्त्रियाम् । कटनगरे जातः। शैषिकन्छः। काटनगरीयः।
कटघोपीयः । (51)
अट पट गती। २८३।२८४ । घटति । पाट । पाटः। अटाव्यते।
पटति । पटः । पठी। पाटः।
रट परिभाषाएँ । २८५ । रटति । क इति शब्द रटति करटः।
लट बाल्ये । २८६ । स्लटति । लाटः । लट्वा ।
वट वेष्टने । २८ । वटति । वरः। वटकः । वाटकः। वटिः। तुण्डि.
बनिटे: (०२११३८)। वटिमः। वाटः। इलश्चेत्यधिकरणे धन
(३२१२१)। वाटिका।
गट राजाविशरणगत्यवसादनेषु । २८८ शटति । शशाट | भाटकः ।
गाटः । पाटी।
किट खिट खासे | २८८।३०० । केटति । खेटति । खेटः ।
गिट पिट अनादरे । ३०१ । ३०२ । गेटति । सेटति । सिपेट ।
(50) उपस मेड मेड इति पाउः। आरितमिति कृपन्यये। "टान्तमध्ये पाउन्नमाम्बादिति
s1) मात्रा क्यारिति (घ१)
-पणीपवादः ।
माधा।

·धातुप्रदीपः। जट झट संघात । ३०३ 1 ३०४ । नरति । जटः। जटा। भारति। भारः। कर्मगि घन्। भट भूती । ३०५ । भटति । माटः । भरः । मटितम् । तर वच्छाये । ३०६ । तटति । तटः । तटम् । तटी। तटिनी सरित् । खट काहायाम् । ३०० । खटति । खटः । खाटः । खदा । पपट तृती। ३०८। नति। प्रषटति । नटः। नाटः। नाटकः । नाठिका। पिट शन्दसंघातयोः। पटति । पेटः । पेटक: 1 पेटी। पिट: । पिटकः । बनाकादयश्चेति (उप ४।५३) प्राकः । पिटाकः । ३०८. । घट दीप्तौ । २१० । हटति । नहाट । हारः । हाटकम् । पट अवयव । ३११ । सटति । सियाटयिपति । साटः। मटा। लुट विनीड़ने । ३१२। लोटति । लोटः। दिवादिष्वप्ययं पठ्यते । लुष्यति । चिर परमेष्ये । ३१३ । चेटति । चेटः । गोरादिलाच चेटी। चेटकः । विट शब्द । ३१४ । वेटति | विटः । गुपधात कः। विटप: । वैटः । बिट विड़ आक्रोगे । ३१५ । ३१६ | बेटति । बेटः । वेति । बिडालः। इट किट कट इ गती। ३१७ ३२.। एटति। इवेट। एटः। कैटति । चिकट । केटः। कटति। अकटीत् अकाटीत् । कटिमिदिनमक पठन्ति । सन्मते का एटति । कण्टः । कण्टकम् । अयति । इयाय । इयतुः । वात्महत्येह कार्याणि क्रियन्त इति यदि कला स्थानियवाद दिवचन- मत्र । इकारवत्प्रकरणादयति कंपदिष्टः। तदनुरोधेन चान्ये । अयति दीर्धमिच्छन्ति चान्द्राः । व्यपदेशिवभावेन गुरुमत्वादाम्प्रत्ययमुदाहरन्ति च । अयाचकारीसि । मड़ि भूपायाम् । ३२१ | मएइति । मण्डकम् । मण्डनम् । मण्डनः । शलिमण्डिभ्यामूकण (उप ४४८८) । मण्डूकः । कूपमण्डूकः । पात्र - ममितादिलात् । + ।

·पुरानम् । धातप्रदीपः। कुठि कुडि वैकल्ये । ३२२ । ३२३ कुण्ठति । कुण्डा । कुण्ठः । कुण्डति । कुण्डा । कुण्डम् । मुट प्रमईने । मोटति । मोटनम् । ३२४ । (52) चुटि अल्पीभावे । हुण्यति । पुचण्ट । चुएटः । १२५ । चुट इत्येके । चोटति । चोटी। मुडि खण्डने । २२६ । मुण्डति । मुण्डः । उकारवत्पवर्गादिप्रकरणाद इहायं निश्यिते। मडि भूपायामिति उकारवान्न भवतीति डकारान्तोऽप्य- कारववादादौ निरिः। पुडि वेत्येक । पुण्डति । पुण्डः । पुण्डरीकम् । ३२७। वटि विभाजने । ३२८ । वएति धनम् । वएएनम् । वएटः । रुटि लुटि स्तेये । ३२८६.३० ! कण्टति ! रुण्य । लुण्ठति । मुण्टाकः । लुण्टयतीति चुरादिपाठात् । स्फुटिर् विशरणे । ३३१ । स्फोटति ! अस्फुटत । अस्फोटीत् । स्फोटः। स्फुट विकशन इति कुटादौ पव्यते । स्फुटति । अस्फुटीत् । पठ व्यक्तायां वाचि । ३३२ । पठति । पपाठ । पाठः। वठ स्थौल्ये । ३२३ । वठति । वठः । वाठः । वाठरः । मठ मदनिवासयोः । ३३४ । मठति। मठः । माठः। कठ कृच्छ्रजीवने । ३३५ ।। कठति । कठनम् । कठः। प्रोक्ताधे कलापिवेशम्मायनान्लेवासिभ्यश्चेति (४२१०४) णिनिः । तस्य कठपरकानु। गिति (४।३।१०७) लुक । ततस्तदधीत इत्यण् । तस्य प्रोतानुगिति (४।२।६४) लुक । ततस्तस्येदमित्वधे गोवचरणाद वृन् (४।३।१२६) काठक' छन्दः पाखाविशेषः । रठ परिभाषणे । ३३६ । रठति । रराठ । रेठतः। राठः । हठ मुसिशगुवन्धनयोः । ३३० । इठति | नहाट । हठः । हठनम् । (a) अव माध-"सुद्धति धनपाला पुड इति पशारादिक्षान्त इति प्राकटायनः ।ौर. म्वामी तुहायपि रदिमी पपाठ। मैचतमु टानमत्र पठिता मुडि पडने दसि धाग्रे पदित्वा एक्षिच ·नोठति । धातुपदीयः। रुठ सुठ उपधात । ३३८५३३८ । रोठति। लोठः। नि ठति । निौठनम् । उठ इत्येके । २४०। भोठति । उवोठ [ मोठः। पिठ हिंसासंलगयोः । ३४१ । पठति । पिठः । पेठः । शठ तवे च । ३४२ । ठति। शठः । राठ गतिप्रतीपाते । ३४३ । गोठति । गोठः । कुठि च | ३४४ । कुण्ठति । कुण्ठः । लुटि पालस्थे । २४५ । गतिप्रतिघातऽपि हत्तिरस्य । लुण्डति । लुण्ठः । राठि शोषणे। ३४६ । शुण्ठति । शुण्ठः। भण्ठो। पचाद्यजन्ताद गौरादिडी। रुठि खटि गतौ । ३४७१३४८ । रुण्यति । रुण्ठः । लुण्ठति। लुण्ठः । चुड्ड भावकरणे । ३४८ । घुड्डति । बुड्डा ! किपि चुत् । अड्ड अभियोगे । ३५० । अड्डति । अडिडिपति । अड्डा । किपि पत्। दोपधावती। तथा याडिरपि । ३५१ । कड्डति । कड्डनः । विपि । कत् । कन्जनम् । कीड विद्वारे । ३५२ । क्रीडति । पाकीड़ने । संकीड़ते। अनुकीड़ते । परिक्रीड़ते। अचिकीड़न । क्रीड़ा । तड तोड़ने । ३५३ । तोति । अतुतोड़त। तोड़ः । हड्ड होड गतौ । ३५४४३५५ । हडति । अजुम्हड़ा। होइति । अजु- छोड़त् । होघम् । रौड़ अनादरे । ३५६ । रोति । अहरौड़त्। रोड लोड़ उन्मादने। ३५७२५८ । रोति । अरोड़ा। रोडः। रोडक; । रोड़ा। लोड़ति । अजुनीइत् । लोड़ा। लोडः। डलयोरकत्व- स्मरणाल लोलः। अड़ उद्यमे । ३५८। अति। पड़ः । व्यडः। व्याडिः । अत इन् (१४)। खागतादित्वादेप्रतिषेधः ।

·३२. धातुपदीयः। लड विकागे । ३६.1 लड़ति। ललति । लालयति। सालनम् । डलयोक्यात् । कड़ मदे । ३६१ । कड़ति । कड़। कलः । कलनम् । निष्कल: (63)। निष्कला। कलं जायते रक्षतीति कलत्रम् । कड़वम्। तुदादावम्पर्य पठिष्यते । विकलः । कलति । कड्ड कार्कश्ये । ३६२ । कड्डति । चकड्ड । क्रिपि कत् । गड़ि वदनेकदेशे । ३६३ । गण्ड ति । गण्डः । सर्वधातुभ्य इन् । पुपो. दरादिलाहीः। गाण्डि: । गाण्डाजगात संज्ञायामिति (५२।११०) मत्वर्थे वः । गाण्डिवम् । “अधिरोहति गाण्डिवं महेषौ।" कदिकारादिति- डीम्। गाण्डी। तुत्या हि संहिता गाण्डाजगादिति। तस्मादतोऽपि वः । गाण्डीवम् । (54) इति परसौभापा उदाता उदात्तेतः। उदात्तत्वमयतिवर्जम् । भह सामः न्यायेन तूदाता इति सामान्योतिः । अथ पवर्गान्ता आत्मनेपदिनः । तिए नए टिपष्टेप क्षरणार्याः । ३६४ -१६७ । तेपते । नेप्ता । अतितपत् । तिपः । वे कम्पने च । तपते। अतितपत् । नेपः । स्तेपते । तिष्टिपे । तिष्टेप ! ग्लेए दैन्ये | ३६८ । ग्लेपते । अजिग्लै पत् । गेप च । ३६८ । गैपते । अजिगेपत् । टु वेट कम्मने। ३७० । वेपते । विवेपे । वेपथुः। न भाभू इत्यादिना त्वप्रतिषेधः (८४३४ ) 1 प्रवेपनम् । (55) के गेप ग्ले पृ च । ३७१। कम्पने इत्यपेक्षते । केपते । अचिके पत् । गेपते। अजिगेषत् । ग्लै पते । ग्न्त प्रधातुः पुनः पश्यने । दैन्या- दर्थान्तरार्थम् । 153) पुस्तके तुगीरादित्वाम् डौष । निष्फलौति पाठ । (54) गाजीवी कनकगिलानि भुजाभ्यामिति च भारवः प्रयोगः । (55) एतस्यादनन्ना कप च । कुवेपते । कुवैपति विद रायते । एतरु माधवादी मास्ति। नापि म धातुमदीपपुस्तके।

·धातुप्रदीपः। पेड़ पेड़ मेवने । ३७२६३०३ 1 पेजते । अपिपेवत । सेबने । रेष्ट मेच गतो। ३७४५३ २५ 1 रेवते । रेवा । सेवते । (56) नमूप् लज्जायाम् । ३७६ वपते । बेमे । बपिता नप्ता । बया । अप- बपिणः ! एयत् । अपलाम्यम् । कपि चलने । ३७७ कम्पते । चकम्मे । कम्पानि । कम्पः । अनुकम्मा । कम्पः । नमिकम्पोत्यादिना (श२।१६७) । नाच्छो निकेषु कचिद पासरूप विधिरस्तोति ज्ञापितमेतदत्र दीपिग्रह गरेन । तेन कम्पना भाखा। रबि लबि अबि गन्दे । ३७८.३८० । रम्बते । रम्बाते । परखें। करम्यः । लवि अवस्रंसने च । नम्बतें । नलम्धे । अनायू: । नधि लम्वनलोप- शेयूमत्ययो सदिश्च । (उ, १०८०)। विहाम्यते । विडम्ब यति । "प्रभातकल्पां रजनों व्यडम्बयत् ।" उनयोरेक्यात् । अम्बते । आनम्बे । अम्बः । पचाद्यच् । अम्बा । अम्बरम्। कह वर्णे। ३८१ । कवते । चकवे। अचकावत् । मदगुरादयति (उगए ११४१) कुरच् । रमागमय । कर्बुरः । इन् सर्पधातुभ्य इति कविः । क्लोदृ प्रधाटा। ३८२ । भोवते । चिकोबे । अचिलीबत् । लीयम् । सोबासके। (57) तोब मटे । २८३ । जीवने । तप्रत्यये निपातनात् चोबः । शो कस्यने । ३८४ । शोभते | अभिशीमत् । शोभः । चौ च । ३८५ । चीमते । अचिचीमत् । रेभ पन्दे । ३८६ । रेभते । अरिभित् । विरिधः । विरेभितः । एमि कभि प्रतिबन्धे। २८१३८८ स्तम्भने । तिष्टम्भयपति। विष्टम्म । विष्टभ्यते इति स्तभातेः सोत्रधातो रूपम् । टकारपरः पकारोऽय- मित्येके । उपरम्भने । टिष्टम्भियते । स्कम्मत । चस्का । विस्कम्भ्याते (HS) । विष्कम्यत इति स्क्रमाते रूपम् । (56) चित्री प्रचति पाठ । उपभोशिमाधवाच्या व्रत । (57) कोशम्दात पी किपिलिटयाम् । (58) ६ भात नित्यमिति (२७) यानिशाद नाय बम् ।

·। धातुप्रदीपः। जम जुभि गानविनाने । ३८८।२८ । जभते । अभ्यम् । जम्मा (59)। नभितम् । जभी इत्येके | जमते । जव्यम् । नम्विधामुपदेशिवचनमिति विदितामेव नुविधाविष्यते । धातुग्रहणात् । पतो गुरोध हल इत्येतदिह (३।३।१०३) न क्रियते । जन्धिः। तथाच धातुपारायणे रभ रामस्य इत्यस्य शिनुदाहृतः । रधिः । जुमाते । जजृम्भ । जरीजभ्यते । जुम्माम् । विजृम्भम्पम् । जृम्भा । विजृम्भितम्। शलभ कत्थने । ३८१ । शल्भते । वस्म भोजने । ३८२ । वल्भते । वलिभतम् । गल्म धाय । ३५३ । गल्भते । जगलो । प्रगलरः । गल्मायते । अवगएमति । অনত্মত্ব। सन्स प्रमाद । ३८४ । संसते । सस्रंसे। पखंसिष्ट । खंसिला खस्त्वा । सस्तम्। सास्रस्यते । नीग्वञ्च इत्यादिना (७।४।८8) नौगा- गमो न भवति । तत्र वन्सुसाहचर्य्यात् स एव सन्स यंचते। योऽचि पेति (२१४१७४) लुक् । स चातोलोष (६४१४८) मकवा। सर्वविधिम्यो लुविधिर्व लवानिति न्यायात् । नातोलोपस्य स्थानिवज्ञावादनुनासिक. लोपो न भवति। सायंस इति । एवञ्च कृत्वा लोलुवार्थं न धातुलोप (१।११४) इत्युक्तम्। द्युतादावम्ययं पठिप्यते । सस्यैव ध्वन् सुचनसमाह. चान नौगित्याहुः। दत्वे पुनरसाहचर्यम् इच्छन्ति उखासदिति । मंयोगान्तसाधम्र्येण सकारान्तोऽप्ययमव निर्दिश्यते | संयोगान्तप्रकर- पागुरोधात्। टुभु स्तम्भ । ३८५ । स्तोभते । प्रतिष्टोभते । तटुभे । अतष्टुमत् । स्तुभित्वा स्तोमित्वा सुब्धा । स्तोमः । विष्टुप् । अनुष्टुप् । पानुष्टुभम् । स्तब्धम् । इति प्रात्मनेभाषा उदाता अनुदात्तः । उदाता इति तिपिवर्जम् । अथ परसौपदिन: पवर्गान्ताः । गुपू रक्षण | ३८६ । गोपायनि । जुगोप गोपायाचकार । (59) रचिजमीरचीति नुम् (१।६)।

·धातुप्रदीपः। धूप सन्तापे । ३८७ । धूपायति । दुधूप धूपायाञ्चकार । जप नल्प व्यसायां वाचि । ३९८ १३८८। जप मानसे च। जपति । भाषगर्भायां यड्। जनप्यते । जम्यम् । कणेजपः खलः | जपः । जाप्यन्तु बहुलवचनात् । जल्पति । जल्पाकः । जल्पः । चप सान्त्वने । ४..। चपति। पोहचः। तस्य विकारः । चापी धनुः । तासादिभ्योऽग्पिति (४।३.१५२)। पप समवाये । ४०११ सपति । सिपापयिषति । रप लप व्यक्तायां वाचि । ४०२।०३। रपति। राम्यम् । लपति । लाग्यम् । पासयु इत्यादिना (३।१।१३६) ण्यत् । अदुपधाः पूर्वोक्ता यतं भजन्ते । इमौ तु पातमित्यर्षसाम्येऽपि जपिजल्पिभ्यां पृयगेतयोर निर्देशः । चुप मन्दाया गतौ। ४०४ | चोपति । चोप। सुप तुम्म बुय त्रुम्म तुम तन्म्स वफ त्रुन्त हिंसाः । ४ ०५.४१२ । तोपति । तुतीप। सपिपति तुतीपिपति। तुपितमनेन । तुम्पति । प्रात तुम्पती गवि कसरीति पारस्करादिपाठात सटि (६।१।१५७) प्रसुम्पको सपः (60) । तपितः । तपितवान् । वोपति । ब्रम्पति । तोति । तम्मति । फित्वा तुम्फिवा । बीफति । त्रुम्फति । पर्प रफ रफि अर्थ पर्व वर्ष मर्द पर्व कर्ब खर्च गर्दै गर्व चवं गतौ। ४१३ । ४२५ । यर्षति । रफति । रम्पति । रम्फित्वा रफिला । अति । भान । पर्वति । वति । मर्बति। संबंति । कार्बति । खर्चति । गति । शर्वति । ६. चर्वति। कुषि पाच्छादने । ४२६ । कुश्यसि । चुकुम्ब | कुम्बा । खनि सुबि पदने । ४२०१४३८ । लुम्पति। तुपति । तुम्बी । लुम्ब. यति सम्बयतीति चुरादिपाठात् । (60) गीति विम्, अनुमति मेकः । अत्तनि किम। पति को पछ' । नुम्यताविति में सिर लानुकरणम्। अपि च धानिर्देश। प्रस्तुपका मन्नम्पो मौ। द्धिमानुभ्यौद गी । पूर्व धानु रुपसर्गप युज्यते । अन्तराखात सर । नतो डिलम् । तेन लिटि अतुम्तम्ब से। सनि मनु स्तुम्पिति गौ । निपा निशाद घड्लादिन। प्रतोतुभ्योति गो।

·धातुपदीयः। चुधि वक्त संयोगे । ४२८) घुम्वति ! चुचुम्ब ! चुम्बनम् । चुम्यः । भु प्रभु हिसार्थो ! ४३०४३१ । सर्भति। सिसभिपति । सर्भिवा सुमा। सिपयिषति । मुम्भति। पिभु पिम्भु इलेके । मेभते । सिमाते । विभु थिभ्र, इत्यन्ये । येति । थिति । शुभ शुभ भाषणे हिंसायाश्च । ४३२१४३३ । योभति । शुम्भति । शशम्म । शुम्भयति । इति परम्भाषा उटाहा उदानेतः । अयानुनासिकान्ता पात्मनेपदिनः । घिणि पणि घणि ग्रहणे । ४३४-४३६ । घिसते । जिधिसे । जेधि- सात । घुम्मसे । घुमे । जोमाते । घपते । जघणे । जरीघणयते । घुण धूर्ण भ्रमणे । ४३७॥ ४३८ । घोणते। जुधुणे । जोघण्यते । घुणः काठकोटः । घोणा। घूर्णते। जुधू! 1 घणति पूर्णतीति तदादिपाठात् । पण व्यवहार स्तुती च । ४३८ । पपायति । पपायिष्यति । प्रकार पेणे । पम्मण्यते । पण्यते । पणितम् । पण्यम् । पणः । पापणः । परिपाणः । स्तुती पनाति गुरुम। प्रायप्रत्ययान्तादात्मनेपदं न भवति । धावन्तरत्वात् । अनुदात्तेक्वं केवले चरितार्थम् । स्तुत्यर्थेन पनिना साहात् स्तुत्यर्थव पणेरायप्रत्यय इति केचिन्मन्यन्ते। तन मतस्य पणते । सहस्रस्य पणत इति भवति । अन्येतु सामान्येन स्मरन्ति । तथाच भष्टिः न चोपलेभे वपिजा पणाया रति । पन । ४४.। पनायति । पनायिष्यति पनिष्यते । भाम क्रोधे । ४४१ । भामते। मामे । भामिनी। भाम्यते । न्यास- कारस्तु नुगतोऽनुनासिकान्तस्येति (७४।८५) नुकमिच्छति बम्माम्यत इति । अन्ये त्वत इति तपरकरणात्रुकं नेच्छन्ति । बाभाम्यते । (61) समूप महने । ४४२ । चमते । चक्षमे। चमिता क्षन्ता । क्षान्तः । चान्तवान् । चाम्यतीति दिवादियाठात् । पणाया- चमा। . (61) डपुस्तके वावश्यकाधमर्ययोचिनि: ( श२७०) भामिनीति पाठः। कखमान्दार पुस्तकंधु तु भावश्यक रस्यादि नास्ति । माघवेन तु भामः क्रोधोऽसा यस्तोति मामिनौति उत्पादितम् ।

·धातुप्रदीपः।
कम कान्तौ । ४४३ 1 कामयने । कामयाच चकर्म। प्रचोकमत
प्रचकमत | कामयित्वा कमित्वा कात्वा । कान्तः। कामुकः। कामुकी
कामुका। कनः । कमनः। कामः।
इति प्रामनेभाषा उदात्ता अनुदारोतः ।
अथ पम्मै पदिन उयन्ते।
अगरण वण मण मणं का कण व्रण भ्रण शम्दार्थाः । ४४४ ४५२ ।
पणति । पापकः । भणः । अणकः। रणति । रणः । राणक: (69) ।
वति । ववाण ।
ववतुः । वपुः । भवति । प्रमाणीत अभपीत् ।
बभएते। मगति । मणितम्। इन् मणिः। मणिकः। ईदादिपरावे
मणीवादीनां प्रतिपेधी पक्रव्य इति "मणीयोट्रस्य लम्बेते प्रियो वतम.
तरी मम।" कणति । चकाण | क्षणति । चकाण | निकषः निवाणः ।
व्रणति । श्रपति।
श्रोण अपनयने । 8५३ । प्रोणति । मा भवानोगियत् ।
गोष्ण वर्णगत्योः । ४५४ । गोणति | अगोयत् । गोण गोणी।
श्रोणू संघात । ४५५ श्रीपति । श्रोधः। सो च { ४५६ । लोगति ।
पैग गतिश्लेषणप्रेरणेषु । ४५७ । पैति । (63)
भगए शब्दे । ४५८ । घणति । उपदेश दन्त्यान्तोऽयमिति प्रागस्य निर्देशो
तस्य प्रयोजनं यड्लुकि दन्ध्रन्तीति यथा स्यात् । अन्यथा
टुत्वात् दंघण्टीति भवति ।
कनी दीप्तिकान्तिगतिषु । ४५८ । कनति । कान्तः । कनकम् ।
टन वन गन्दे । ४६०1४६१ । स्तनति । तिष्टानयिपति । अभिनिधानः ।
वनति । ववान । ववनतुः । ववनः । अस्यै स्वाभ्यासलोपनिषेधयान्द्ररुदासः ।
नछतः।
(6a) उपुलवो सब कुमल (II) इत्या! न सामिवचन मति (५) जापकात खान
कदित्यधिक पाठशत।
163) पुस्तक पतति ए|

·1 । धातप्रदीपः। वन पण संभक्तो । ४६२।०६३ । वनति । ववान । ववनतः । ववनुरिति । अर्थभेदात् पुनः पठ्यते । सनति । असोपणत् । सातिः सतिः सन्तिः । प्रम गत्यादिषु । ५६४ । अमति । अभ्यमीस् । प्रामा श्रामयति । संभतिशब्दयोरनन्तरयोग्रहणार्थमादिशब्दमिच्छन्ति । द्रुम हम्म मीम गतौ । ४६५-४६७ । द्रमति । नित्यं कौटिल्ये यह ट्रेद्रम्यते । दन्द्रमणः । इमाति । जइम्म । मीमति । अमिमीमत् । मीमा । चम छम जम झम अदने । ४६८-४७१ । चमति । आचामति । भाचा- मयति । चमित्वा चान्या। प्राचान्तः । प्राचामः। छमति। जमति । संजमनम् । झमति । जिमि केचित् पठन्ति । जेमति । जेमनम् । क्रमु पादविदेपे । ४७२ । कामति । काम्यति। क्रमते । कम्यते । प्रकम्यते । प्रक्रमते । प्रक्रम्यते देवदत्तः । इन्प्रत्यये बाहुल्यादुपधाया एत्वञ्च । क्रिमिः । क्रमः । संक्रमः । संक्रामयति । संक्रामः। वा चित्तविराग इत्यतो (६।४।८५) वेत्यनुत्तेयवस्थितविभाषावान् मिता इस्ख इति (६।२८२) न भवति । (64) इति परस्मभापा उदाता उदात्तः । अथ यरलवान्ता आत्मनेपदिनः । अथ वय यय मय चय तय गय गती। गय रक्षणेच। ४०३-४०८ । अयते । पलायते । पलायाचके | पल्ययते । पल्ययितः । पलायितः । प्रायः । असन् प्रयो लौहम् । अनोगमायेत्यादिना (५४८३) अप् । कालायसम् । वयते । ववये । वयः । नौवयेत्यादिना (४४८१) यत् । वयसा तुल्यो वयस्यः । ययने । येये। मयते मेये। चयते । प्रेये। तयते । तेये । नयते । नये । दय दानगमिरचणहिंसारानेषु । ४८० । दयते। सर्पिषो दयते । "दयाञ्चके न रायसः।" दया । दयालः । रय गती। ४८१ । रयते । रेये। रयितम् । रयः। 1 - (64) व्यवस्थितविभाषेति। तेन प्रियदि विभीषणे विध सक्रमय्य वैरिण इत्यादि प्रयोग । धुयान् विधामथतीवादापनि व्यवस्थितविभाषा।

·। धातुमदीयः। ३८ जयी तन्तुसन्ताने । ४८२ । जयते। जयाप ! अमिता। अतः । पातवान् । नितम्। पूयी विसरणे दुर्गन्धे च । ४८३ । पूयते । पुपूये । पूतः । पूतिः । पूयः । यी गन्दे उन्दे छ । ४८४ । फूयते । चुस्थे । मोपयति । चल- कोपम् । तत: सूतवान् । मायी विधूनने । 8८५ | मायने 1 चमाये । मापयति । मातः। मातवान् । मातिः । स्थायी भोप्यायो वती। ४८६४८७ ) स्कायते । परफाये। स्फायित धीत्यादिना ( उग, २०१७.) रक। स्कारः। स्फारयति । स्फोसः । स्फीतवान्। स्फातिगदादर्श पायजन्तास् स्फाता तगडुलाः । पाप्यायते । पापिये। पाप्यायि । प्राप्यायिट ॥ पीना यवाः । पापीनोऽन्ध : । पापीन 'मूधः। प्रापपीयते । ताय सन्तानपान्ननयोः । ४८८ | तायते । समाये । मसायि | अताविष्ट । शन चलनसंवरग्पयोः । ४८८ । भरते । गेले । गालः । कृमलिकलि- गदिभ्योऽमच (उण ३।४०२) शलभः । गलकम् । इभीकापाशस्य भिमर्चिभ्यः कान् । (उण, २३२३) । शालूकम् । बहुलवचनादालुच् शतालु । बलाकादय- शेत्याक. (उ, ४१४५४) । गलाका । गन्नतोति गती वध्यते । वन वझ संवरणे। ४८०४८१ । बलते। वरले । “वलिरे वलिरेचित- मध्यमा।" पलेवलादेश इप्रत्ययश्च । वलिः । पली । पालते । वलिः । बक्षी। (65) 1 रासिवप्निभ्यामभच ( उग्र, ३१५०५) । वनमः । मल मल धारणे । ४८२ | ४८३ । मलते । मेले। धवयं कः । मलम् । ज्योत्स्वेत्यादिमा निपातनात् (५।२।११४) मलिनम्। माला। कर्मणि स्वभावाद घमन्तोऽपि स्त्रिया वर्मते । संज्ञायां कुन् । गौरादिलान् डीम् । आमनको। मलते । ममले । मनः । मनिका । संज्ञायां क्वन् (,२११८०)। भन्न परिभाषपहिसादानेषु । ४८४४८५। भलते। बमले। 4 । भल (65) सपुतके अजन्तवादगोपदिपाठान जोवि वोति पाठ !

·धातुप्रदीपः। भालूकः । उलूकादयथेति। ( उण, ४१४८०) । भलते । यभन्ने । भन्नूकः । बाल शब्दसंख्यानयोः । ४८६ । कलते । चकले। कालः । कल भव्यको शब्द। ४८७ 1 कलते। कन्नः । ओलच कलोलः । व देव देवने । ४८८EL | तेवते। भतिवत् । देवते । अदिदेवत् । मादेवकः । शह पेत्र गेह ग्लेख पेह मेव स्ने र सेचने। ५००-५०६ ! शेवते । पगि- शेवत् । सेवते । सिपेवे। पसिपेषत् । गैवते । ग्लवते । पेवते । मेवते । म्ले वते । अमिम् यत् । सेब खेह ह इलेके । रस मेट गतौ । ५०० । ५०० रेवते । परिवत् । वा । लेवते । पूर्वको रहलेवी पवर्गे पढ़िती स्पान्तो। दमौ तु यरलवान्तवर्गे पठिती इंपत्पृष्टो वैदितव्यो। एवं पेवतिभवती च वेदितव्यो । लव इत्येको । लगते । मेवे । पर इत्यन्ये । पवते । पेवे । इति एने पात्मनेमाषा उदाता अनुदात्तः। अथ परस्मे पदिनः यरल- वान्ताः। मध्य बन्धन ! ५०८ । मव्यति । ममन्य । धूमय ई_ ईर्थ ईर्थार्थाः । ५१०५१२ । सूर्यति । पूर्व । ईय॑ति । चिकार । ईति ईथाञ्चकार । ईधिषिषति । ईपियिषप्ति । ई । (66) श्य गती 1 ५१३ । यति । हयः । राय अभिषये । ५१४ । शुयति । चुय इत्यपि पठन्ति । ५०७ ॥ हर्य गनिकाग्योः । ५१५ । हर्म्यति । जर्दा । हा । प्रकारः । अलँ वारणपर्याप्तिभूषपेषु । ५१६ । अस्यानुनासिकः स्वरितोऽकार इत्संजक इतीच्छन्ति । अतोऽयमुभयपदी। यरलवान्तप्रकरणानुरोधेन अयमा त्रीभयतीमापोऽपि पठितः । तदद्योतनायानुनासिक उच्चायते । अलति अलते । कुन् । पलकम् । अलका कुवेरनगरी। इण अलि: । अली । ईकन् प्रलोकम् । + (66) लिपि र । ।। -

·।
धासपदीयः ।
जिफना विभरथे । ५१७ । फनति | पकान । फुल्तमस्य फलितमस्य ।
प्रफुलतः प्रफलितः। पम्फुल्यते । पम्फुलः । मुन्ता मता। उत्पुसम्मम् ।
संकुलम् । उपसंस्थानात् ।
मील मोल मोल निमेपछे । ५१८५३. । मौलति। अमिमीला
भमोमिलत् । मोलति । मोलति । मील प्रत्येके । मीमति ।
पील प्रतिभ । ५२१ । पीनति | पीलः । मृगयादित्वात् कुः ।
पोल यणे । ५२२ । नीलति । प्रपोलति । नीलम् । नीनात मायोपयो.
रिति डीप् | नोली धेनुः । नीली प्रोपधिः । वा संज्ञायाग (81१।४२ वा)।
नीला नीली या दासी।
मीन समाधौ । १२३ । गोलति । गोलम् । गीले भा हत्ति, जैनी।
शीन उपधारणे पुरादौ । गोनयति ।
"कीन बन्धे । ५२४ । कीलति । कोलम् ।
कूल पावरपि । ५२५ । कूम्नति । फूनम् ।
शून गजायां सात च । ५२६ । शूनति । शूनम् ।
तून निष्कर्षे । ५२७ । तूनति । तूलम् । तूलिका ।
पून संघाते । ५२८ । पूनति । पूनः । पक्षपूनी ।
मूल प्रतिछायाम् । ५२ । मूनति। मूलम् । नौवय इल्या दिना
(8181८१) यत् । मूल्यम् । मूले भयो मोनः।
फन्न निष्पसौ। ५३ । फलति । फलितम् । फलम् ।
मुल हावकरणे । ५३१ । घुमति । चुचुन्न । चुनः 1 चुन्निः चुलो।
फुल विकसने । ५३२ | फुलति । प्रफुल्तः । प्रफुल्लितः ।
चिल्ल शैथिल्ये भावकरम च । ५३३ । चिनति । चिचिन्न । चिन्न.पंधी।
मिल गतो। ५३४ । तेलति । तिलः । छन् । मिलकः ।
बेल चेल कल्ट खेल खेल वैल चेन चलने। ५३५-५४१ । वेनति ।
विवेल । अविवेलत् । बला । लति । चेलम् । गौरादि डी। पचादिषु
भेडिति पाठाहा स्त्रिया डीए। ली। केलनि । केलम् । केना। केलिः ।
।
aur

·।
धातुमदीपः।
कादित्वाद यक | केलायति । मेलायितम् । खेतति । खेलपति । खेला ।
खेलायति (07)। खेतति । वलति । चेनति ।
घेल फेल गेल गतौ । ५४२.५४४ । पेलति। अपिपलत्। फेसति ।
फेला। शैलति।
खल खल सञ्चलने । ५४५ ५४६ । खल संशये छ। खलति । खलः।
हवन्तति । चसवाल। मुखलितम् ।
गल अदने । ५४७। गलति । जगाल ।
सल गती। ५४८ । सलति । सालः । सलिलम् । इलच् ।
दल विदारणे । ५४८ । दलति । ददाल । दाल: । दलनम् । दाडिमम्।
(68) कुहालः।
खल खल्ल पारगमने । ५५० । ५५१ । श्वलति । अखालीत् । हाल ति ।
शम्मत । प्रखल्लीत् ।
खोर गतिप्रतिघाते । ५५२ । खोरति । अधुखोरत् ।
खोल इत्यप्येके । ५५३ । खोलति । खोलः ।
धोरफ गतिचातुर्थे ! ५५४ । धोति । अदुधोरत् । चलनशम्दार्थाद.
कर्मकाद यु । (३।२।१६८)। पाधोरणः। धोरितम् ।
तसर छमगतौ । ५५५ । तमरति । तत्सार। तसरतः। तसरः ।
अत्सारीस् । तसरः खड़गादि मुष्टिः । आकर्षादित्वात महकः ।
स्मर हाने । ५५६ । स्मरति । चक्मार । अमारीत्।
अन्न वन मभ चर गत्यर्थाः । ५५७-५६०। अभ्रति । पान ।
पाते। (70) अभ्रम् । वभ्रति । वधाते । मधाति । मभ्राते । चरति
(61) कस्यादिभ्यो यगिति (३१।१०) वा यकि केलायति खेदायतीति सिद्धम् ।
(68) दालभन्दाद अन्नादिमच ।
(69) कुदालयकोसि कद्दामः। षोदरारिरिति माधः।
(10) धार इत्व नबाचपुस्तक अभ्यास प्रत्येऊ नि ध पाठोऽधिकः। सव कमराि प्रभाते त्यत्र
(SNI) इलो यमा यमि लोप प्रत्यनेन रेफलोपानि एकै मन्छन। पन्चे बव यमा यमौति यथासंचा-
मैवेति यति। तेनादियविरित्याराव लोपः। ननु मातमय मादामामित्यादी गति वदन्ति ।

·- धातप्रदीय. भक्षणेऽपि पठ्यते । चरति । अचारीत् । चरितम् । चरितम् । उदयरः सकर्म. कादिति (१२२५३) तड्। गेहमुञ्चरते। समस्तृतीयायुतात् (१।२५४) अञ्जेन सञ्चरते। चर्यते । चर्ति चचुरीति । प्राचरितव्यम् । प्राचर- णीयम् । आचार्यः । वा चरिचलीत्यादिना हित्वमागागमश्व चराचरः । व्रत इति (३३२१८०) पिनिः । प्रचारी। सब्रह्मचारी। हि निरसने । ५६१ । टीवति । हिवरभ्यासस्य तो वेति तन्तान्तरीयम् । दिष्टेय। तिष्ठेव । त्वा ठेवित्वा ! मधुलिट ठीवति (1)। इवन्तत्वादिड विकल्पः । तिठेवियति । तिहायति । निठवनम् । निठीवनम् । जि जये। ५६२ । जयति । विजयते । पराजयते । जिगाय । जेता । जापयति । जिगीपति। अयः । जय्यः । जयः। नायः। मारजित् । जिनौति (३।२।१५७) इनिः। जयो । घरम् जित्वरः । पल मुजयः । उत्तरधातुसादृश्यानुरोधेनाजन्तीऽप्ययमन निर्षियते । जीव प्राणधारणे । ५६३ । जीवति । अजिजीवत् अजीनिवत् । जीविका । नोविकालत्य कथयति । जीवनम् । जीव्यम् । पीय मीय तीव णीय स्खोल्ये। ५६४-५६७ । पीवति । पिपीव । पीवरम् । यौवा । पीवित्वा । मीवति । तीवति । नीवति । प्रणीवति । धि निरसने । ५६८ । वति । धर्वो तुर्यो युर्वी दुर्गा पूर्वी हिंसायाम् । १६८-५०३ । ऊर्वति । सः । उरौ । उरः । कर्ण: । अपवान् । अाणिः । पूर्वति ! चूर्वति ! नि ! टूर्वा । धूर्वति । धूः । धुरो । धुरः । नदहतीत्यर्थे धुरो यड्दको (४१५७७) । पुर्यः । धौरयः । सर्वा पासो धूश्नति मधुरा । ता बहतीति खः । सर्वधुरोपः । योग- विभागादुत्तरधुरोपः । एकधुरामक च (818]७९) । एकधुरः एकधुरीपः । गुर्वी उदयमने ५७४ । पूर्वति ।। गू। गुरी । गुरः। गूरणः । गूर्णवान् । मरू बन्धने । ५७५ । मूर्यति। मूर्वा । तस्य विकारी मौर्वी । मू। मुरौ। मूर्णम् । , । - (11) मसिद्ध होवतीहि सिमिति (स) र नैनि प्रदर्शनाम् । मन्त्रामरकान् ।

·४४ । । धातुप्रदीपः। पुर्व पर्व मर्व पूरौ । ५७६-५८८ । पूर्वति । पर्वति । मति | चर्व पदने । ५७ । चर्वति । चर्वा । चर्वितम् । भर्व हिंसायाम् । ५८० । भर्षति । कर्व खर्व गर्व द। ५८१-५८३ । कर्वति। खर्वति । गर्वति । गर्वः। पूर्वका: कर्वादयः स्पर्शान्ताः । अमी त्वीपत्पृष्टान्ता इनि पुनश्च पश्यन्ते । पर्व शर्व पर्व हिंसायाम् । ५८४-५८८ । पर्वति। आनर्व। गन्धर्ष पति गकन्धादित्वात् पररूपम् । गर्वति | भवः । गर्वाणी। सर्वति । सर्वः। 1 । - - मासी। -- दवि व्याप्ती। ५८७ । इन्वति । मेन्वति । इन्वाञ्चकार । पत्यविधी -नुमोऽनुस्वारोपलक्षणार्थवं ट्रष्टव्यमित्युलावात् वनमिति नुम्ध्यवाये पावं म भवति । पिधि मिवि पिवि संसने । ५८८५८० । पिन्वति । पिपिन्न । पिन्वः । मिन्वति । निन्वति। प्रणिन्वति । निमित्व । हिवि दिविधिवि निवि प्रीणनार्थाः। ५८१.५८४ | हिन्वति । जिहिन्च । दिन्वति । दिवाते। धिनोति । धिनुतः । जिन्वति । जिजिन्व । रियि रवि धवि गत्यर्थाः । ५८५५८७ । रिवति । रखति । रण्वा । धन्वति । दधन्य । कनिन् । धन्वा मरदेशः। शवि हिंसाकरणयोः । ५१८। कृणोति । चकण्व । मव बन्धने । ५८८ । मवति । ममार । मेवतुः । मेयुः। मू । मुषो । मुवः । यलगन्तात् विप् । मामूः। रक्षणगतिकान्तिपोतिरावगमनवेशवणस्वाम्यर्थ याचनक्रियेच्छा- दौतिव्याप्तानिङ्गनहिंसादानमागहिए । ६०० । अवति । आव । जः। उनी । उवः । अधिषः । अतिः । इति एते परमा भाषा उदात्ता उदासः । उदासवमिदं जयतिवर्जम् । सस्यानुदात्तत्वात्। धातु गतिशयोः । ६.१ | धावति धावते । धाविता धौवा। धोतः परः। कथं गतौ धावितो धावितवानिति ! यस्य विभापति (७२।१५) प्रव ।

·धासुप्रदीप.।
निषेधस्यानित्यवादिटोऽनित्यता। वीनच सतितिकृतीनामीदिस्करणम् ।
तहि वोदितो निष्ठायामिति (०२११४) निषेधार्थ क्रियते । यस्य विमापेति
(१२।१५) निषेधस्यानित्यत्वे तु तेनैव सिहलादनक नत् स्यात् । षादित्वात्
कनन् । बाहुन्यादुपधाद्रवत्वम् । धवनः । धवला। "नीता येन निगा
शशावधवला।" एबुल धावकः । लाट धावनम् । लिन् धोतिः ।
उमयतोभाप इति उभयपदो मण्यने । बस्तित्त्वात् सरितदिति । स्वरित
इसनकोऽस्यैत्यर्थः। तस्य प्रयोजन स्वरितबितः कमिमाये कियाफन्न
इति (१।३१०२) पात्मनेपदम् । हिमादिपूभयपदिप्वयं न पश्यते । नेपा
कवर्गान्तप्रकरणानुरोधेन । अस्य चान्तःस्यान्तप्रकरणानुरोधात् ।
प्रय भान्ता प्रामनेपदिन, कथ्यन्ते ।
धुक्ष विक्ष संदीपनगनजीवनेषु । ६०२६०३। एक्षते । दुधुक्षे ।
मंधुक्षणम् । धिचते।
च वरपे । ६.४ वृक्षते । वृक्षः ।
गिक्ष विद्योपादान । ६.५ । गिक्षते । गिना । शेक्ष.। छत्रादिभ्योग
.(४ ४१६२)। शैक्षा।
भिक्ष याचवायां लामालाभे च । ६०६। भिक्षते । भिचा। मितुः ।
मिक्षासमूह मिक्षादिभ्योऽप (४।२६३८)। मैनाम् ।
लप व्यावायां वाचि । ६.७। लगते । चिलेगे ।
दव दो शीघ्रार्थे च । ६०८ | दक्षते । दक्षः । दक्षिणम् । [दनिभ्या
मिनन् (उणु, २२२०८)। दक्षिणा ।
दीक्ष मौण्डेयोपनयननियमनतादेशेषु । ६०८। दोक्षसे । दीक्षा।
दीचितः ।
ईक्ष दर्शने । ६६.देचते । देवाचो। ईक्षणम् ।
भाष व्यसाया वाचि । ६११1 भापते । वमापे। माषा | खत् माथम् ।
गिनिः मितभापी। भापितम् ।
पर्ष वर्ष हने । ६१२६१३ पर्षते । वर्पत । वर्षे ।
ग्लेष अविकायाम् । ६१४ । ग्वेपते । प्रजिम्वत् ।

·। धातुप्रदीपः। ईप गतिहिंसादानेषु । ६१५ । ईपते । ईपाश्चके । प्रकार: ईपा। मनस ईपा मनोमा । पृषीदरादिः । ग्रीवादित्वादिमिः मनीपी । घञ्प्रेषः । एयर पेष्यः । गनु ल ईपिका । देव इति वनन्तस्य निपातनमस्य । ईषसोत्यये वक्ष्यते । ने यत्ने । ६१६ । प्रेयने । अपिपत् । ये प्रयत्ने । ६१७ । येषते । अयियेपत् । जे यम एष हेप गतौ । ६१८-६२ | जेपते । पजिजेषत् । नेपते । प्रणेपते । प्रनिनेयते । एपने । प्रध्येपते पन्वेषते । मा भवानपिषत् । रेवते । "षा वाजिध्वनौ स्त्रियाम्" । २५ हे अव्यक्ताम्दे । ६२२६६२३ । रेषते । परिरषत् । हेपते । जिहेपे । अजिहेपत् । उपजिहेपिषते । हेपा हेपा व नि:स्खन इत्यमरः । (72) कार शष्दकवणायाम् । ६२४ । कासते। कामाचके। कासो रोगः । रोगाख्यायां ण्वुल बहुलम् (३३३३१०८)। उसकासिका। भास दीप्तौ । ६२५ । भासत । बभासे । अबीभमत् अवभासत् । भाखरः | भाभासमिदो पुरच् (३।२।१६१)। भासुरम् । ययादिणिनिः । उदभासी। किए भा:भाषी भासः । आत्मनेपदार्थमकारानुबन्धे कर्तव्य ऋकारानुबन्धक- रथमस्य नटकारानुबन्धप्रकरणात । एवञ्चानुबन्धान्तरकरणञ्च न प्रकरणानु- । . रोधेन। है णास राम पन्दे । ६२६६२७ । नासते प्रणामते । नासा! नासिका अञ् नामिकाया इत्यच् (५।४।११८) नसादेशश्च । गोनसम् । खुरखराभ्याच नस् वक्तव्यः । खुरणाः खुरणाः । अचमत्ययोऽपोप्यते । खुरणमा खरपसः । उपसर्गाचेत्या-(५।४।११८) नसादेशी। प्रणमः । वैग्रो वक्तव्य इति अमावे विपस्तु गतनासिकः। केचित्रासिकाप-ये नसाशदीमच्छन्ति । वाहनक्षत्रपुरुषमका नसाशन्दः प्रयुक्तः । भष्टिकाव्येपि विनसा इतबान्ध. वैति दृश्यते । न चासाधुपसर्गाचेति (५।४।११८) नसादेशे सिध्यति । बेनों वक्तव्य प्रति ग्रादेगेन बाधितत्वात् 1 (73) रासते । ररासे । तथाच (12) हेवा वनि अवशब्द । श्रमरकरणान। (13) मनावरे मदिमयो विनासिकाशदे यामधारय । तर सपना तीया ।

·४७ धातुप्रदीपः। पास कौटिये । १२८। नसते । मपसने । नेसे । घनोनसत् । विनसः । दिनास। भ्यास भये । ६३८ । भ्यसते । वभ्यमे । पार गसि इच्छायाम् । ६३० | प्राशंसते। आगमे। आशंप्यते । मार्गसिता। प्रारंसितम् । प्राशंसा। आगंमुः। प्रशंसति प्रथस्यते प्रशस्त इति शन्स ततापित्यस्य । ग्रसु ग्लसु प्रदने । ६३१ । ६१२ । असते । जनसे । असिवा ग्रस्त्वा । ग्रम्तम् । पिण्डग्रः । ग्लसति । वह चेटायाम् । ६३३ । ईइते । ईहाञ्चके । ऐहिट । ईहा। धहि महि हदौ । ६३४ । ६३५ । वंहते। बहरनलोपश्चेत्युप्रत्ययः (उपा, १।१८)। बहु । भूयान् । भूयिष्ठः। मंहते। महान् । वर्तमाने मृपवहन महदिति (उण, २२२२) अतिप्रत्ययः । महिठो महीयान् महिमा । अहिगती। ६३ । अंहते । पानंहै । प्राष्टि। अनिहिपिते । नन्दा। इति (२३) निषेधाद दिशब्दस्य दित्वम्। अंद. । गह गल्इ कुत्सायाम् । ६३७ । ६३८ । गर्हते। जगहें। नागते । गल्हते। जागल्धते । बल्ह प्राधान्ये । ६३८१ वल्हते । ववल्हे । प्रवल्दिष्ट । प्रवदिष्वम । अवष्टिम् । वई वला परिभाषपहिमादानेषु । ६४०६४१ । वईते । ववई। धर्हिगः । वर्षम् । वही । प्रवईः । वल्पते । वावन्धते । लिए गतौ । ६४२ । प्रहते । पिलिहे । सोहा । सीहानी । घद्रजीत वा प्रयने । ६४३-६४५ | वेहते | अविवेहत् । वैधते । हते । वाहते। वादं भृशम् । वाहितम् । मा मार्ने । ६४६ | माहते। द्राह निद्राक्षये । ६४७। दाशते । अाहत् । का दीप्तौ । ६४८ ! काशते । चकागे। अचकागत् । पाकारोपध दिप्रकरणादिशायं निर्षियते । काम्यते इति दिवादिपाठात । । ।

·४८
धातुप्रदीपः ।
जह पिसके । ६४८ । ऊहने । सहायके । समूहति समूहते । समुद्यते ।
अहः । समूहः । समूहा । सामूहिकः । अध्यात्मादित्वाट् ठञ् ।
गाह विलोडने । ६५ । गाहते । जगाहे । गावियते घायने । अगाविष्ट
अगाद। विगादा विगाहिता । विगादम् । विगाहः ।
ग्रह ग्रहणे । ६५१ । गहते। जग्टहै। गर्हिता गढी। दः । ग्रटिः।
पर्व ग्राम् । Zाः । गृहम् । गेहे क इति (३।१।१४४) पलाते: कविधान
तस्यैव गृहमिति यथा स्यादिति द्योतयितुम् । गहेर् मा भूदिति ।
ग्लह प्रत्ययेके । ६५२ । तथा चाक्षेषु ग्ल है इत्यत्र (३।३।७०) ग्लहित
प्रात्यन्तरमस्तीत्युतम् । ग्लइने । जग्ल है । ग्लहः ।
खुमि शालिकरो। ६५३ } {शते । धुंधे। यते । उत्तरा.
साधर्म्यानुरोधेनायमिह निहिंश्यते ।
इति पात्मनभाषा उदासा अनुदात्तेतः । पथ परस्मैपदिनः।
घुपिर शान्दार्थः । ६५४। घोपति । जुघोष । अधुषत् घोषीत् । षष्टम् ।
घुपिर अविश्यब्दन इति चुरादौ । तस्य घोपयति ।
पचू व्याशी संघाते च । ६५५ । अक्षति पक्षणोति । अमिता अष्टा ।
अष्टः । अष्टवान् । प्रचित्वा अष्टवा।
तच त्वचू तनूकरण । ६५६ | १५७ । तक्षति तक्ष्णोति । तचिता तष्टा ।
तधित्वा सदा । तष्टम्। त्वक्षति । तवन । चिता त्वष्टा । त्वचिवा
बदा। त्वष्टम् ।
उक्ष सेचने। ६५८। उक्षति ! उचाञ्चकार । उहा। प्रोक्षणम् ।
अभ्युमपम्।
रक्ष पालने । ६८ । रक्षति । रिरचिपति ! रारक्ष्यते ।
६६.1 निचति । णोपदेशप्रयोजनमुक्तम् प्राक् ।
प्रपिवति ।
हत दक्ष पक्ष गतौ । ६६१-६६३ । क्षति । उट । रतः । क्षति ।
तिचयिषति । (74) नवति ।
(74) भागनले नु तिम्हरिषौनि । सीनियोरेव पयोति (८१६) नियमात् घल्याभाव ।
पिच चुम्बने।

·४८
धातुमदीपः।
यन रोपे । ६६४ । ववति । ववक्ष । वज्ञ: कोड़म् ।
मच संघाने । ६६५ । बचति ।
मक्ष इत्यप्येक | ६६६ । मचति । मक्षिका ।
तब बचने । ६६७ । वचनं संवरणम् । तक्षति । तक्षिता।
पक्ष परियह इत्ययेके । ६६८ । पक्षति । पक्षः। पक्षणम् ।
पूर्व धनादरे । ६६८ । सूक्षति । सुपूर्त | सूक्षणम् । (75)
काधि वाचि माक्षि काहायाम् । ६७०.६०२। काहसि । चकाइ।
काहा। वाहति । पृषीदरादित्वात् इखे "तत्सन्धिः पशि वड्पः।"
माङ्चति ।
दाधि धानि वाक्षि घोरवागित च । ६७३-६७५ । दाइति । ददाइ।
धाइति । वाइति । वाहः।
चूप पाने । ६०६ । चूपति । मुचुप ।
तुप तृष्टौ । ६७७ । नूपति । तूया । सूपः । -
पूप हो । ६७ । पूषति । पूषितम् । पूषः ।
मूष स्तेये । १७ । भूपति । मूषकः । मूपा । मूपिका।
पूप
प्रसवे । ६८० । सूपति । सुष्प।
यूप रिमायाम् । ६८९ । युपति । यूपः । “पीते यूणि निरामयः ।" (76)
जूप च । ६८२ । जूपति ।
भूप अल हारे । १८३ | भूपति ! भूष । भूपते कन्या स्वयमेव ।
भूषणम्।
अप रुजायाम् । ६८४ । अपनि । उपाधकार । अपः । अपरम् ।
देप उन्छे । ६८५ 1 ईयति । पाञ्चकार । ईपा। मेष्यः । प्रेमः ।
कप शिप जप मप गप वप मप रुप रिप हिंसाः। इ८६.६६४ |
कपति । कपियति । समूनकाय कपति । मिमूलका कयति । मयंकपः ।
(13) पन महोगा बनाइरेनिन काचित्रकोपपाठ" हि शापामचनियमरः ।
मुचमादा ।
(76) यूपो मारमविष इति माधव ।

·। धातुपदीपः । कष्टम् । कपिलम् । निकपः। पत्काली। पति । शेष्टा। जपति । झपति । झषी मीनः । वषति। मषति । रोषति । रोपिता रोष्टा । रुयतीति दिवादिपाठात् । पति । रेषिता रेष्टा । भप भत्सने । ६८५। शब्दकर्मकः । भपति । भषक: वा। शब्दः शब्दविशेषः कुक्कुरध्वनिः कर्म क्रियास्येति शब्दकर्मकः । सोऽम्यस्यार्थः । उप दाह । ६६ । श्रीपति । तदोष श्रीपाञ्चकार | जमा । बहुल- वचनाद दीर्घः। निए विधु मिषु सेक्ने । ६८७.६८८ । जैपति । जेपिता । जयित्वा जिपित्या जिष्टा । वेपति । मेषति । मेषः । अन् । पुष पुष्टौ । ७०० । पोषति | पोपिता । अपोपीत् । पोषितः । पुष्णाति पुष्यतीति गणान्तरपाठात् । थिषु निघु प्रषु प्नुयु दाहे । ७.१-७०४ । श्रेषति । पित्वा थिपित्वा थिष्ट्वा । प्रलेषति ! प्राने पीत् । प्रोपति । प्लोमति । पृषु वपु मा मेचने । ७०५-७०७ । पर्षति । पृष्टम्। पृपितमित्यौणा- दिकम् । वर्षति । वृष्टिः। प्रविधी भयादीनामुपसंख्यानमित्य च । वर्षम् । उपमो वर्षणादिति भाष्यलेखनाद वर्षणमिति च । मृषु सहने च । तीति दिवादित्वात् । मर्पति । मर्पित्वा मृपित्वा । घषु संध। ७०८ । घर्षति । जघर्ष । पृष्टम् । इषु अलीके । ७०2 | हनि। पिताः केशा दृष्टा वा। तुष्टविनि दिवादी दृष्यति । तस इस हस रस अब्दे । ७१०-७१३ । तोसति । तुतोस । इसति । इसितम् । इवः । इसति । रसति । रसितम् मेघगर्जनम् । लसपणक्रीड़नयोः । ७१४ । लससि । विलासी । विलासः । धम्ल अदने । ०१५ । धसति । घस्ता । घसम् । धमरः । जर्ज चर्च माझ परिभाषणसन्तजनयोः। ०२६-७१८। जर्जति । जर्जन्ती । चति । भौति। चर्भ मर्म इत्येतो सुदादावपि पठ्यते । इह त स्वार्थ पठितौ। अर्थानुरोधाच, चोमान्तवर्मेऽपि एते पव्यन्ते ।

·धातुप्रदीपः। पिस पेमू गतौ । ७१६७२० । पेसति । अपिपिसत् । पिसः । पेस्लरः । पेसति । पपस्यते । इसे इसने । ७२१ । इसति । जहास । अहसीत्। सः हामः । (77) सनहसोवेत्येन् वा (६१३१६२), कस गतिमासनयोः । ७२२ । कसति । पिश समाधौ। १२३ । नेति । प्रगति । निगा। सप्तमीबहुवचने निशास निट्स निच्श । (78) मिश मथ शब्दे रोयते च । ७२४१७२५ । मेगति। मिनेग। मयति । मशकः । कुन्। शव गती । २६ । गवति । गवः । गावकः । शावः । विए शौः। कारवत्प्रकरणादयमत्र निर्दिश्यते । गग सुतगती । ७२७ । गगति । गगा रोगतः शेशः । शगः गग- भेदः । तदद्योगाच् गगी चन्दः । गसु हिंसायाम् । ०२८ । शसति । विगणास । विशणसतः । विगणमः । विशशसिथ। न शमदद (६४।१२६) वादिगुणानामित्येत्वाभ्यामलोप- प्रतिषेधः । सकियसि (२।१६८७) इति यत् अस्थम् । गम्यम् । इत्यावेति चुरादिगणसूवात णिच । शासयति । यास्यम् । शंस शुतो । ७२८ । कयने । शंसति । नृशंसः अ॒रः । ब्राह्मणा. 'सी विक् । ब्राह्मणाद वेदभागादाशष्य शंसति स्तोतीति ब्राह्मणा- छ सीत्युपसंख्यानादलुक् । (६३४३ वा) प्रशंसा । मस्तम् । शंस्यम् । शस्यम् । चह परिकल्कने । ७३० । वहति । अचहीत् । मह पूजायाम् । ७३१ । महति । ममाह । मही। गौरादित्वात् । रह त्यागे । ०२२ । रहति । रराइ । रहा । रहयतीति चुरादिपाठात् । रहि गती । ०३३ । इति । रहा रहः । पसन् । . (11) मदाय यशसा मथा पुनर्दिषा इसेंट सपथः मितहत इति औषधे । (13) बश्या यादी धातु साहदि धारिप (82036) कारण पत्तम् । मातिपदिकामा प्रकारम्य तु जमिनिमम नि ·1 । - । 4 ५२ धातुप्रदीपः। 'वह हि दृक्ष हि हह सहि हो । ७२४-७३८ । नईति ! मतई। हति । तई । दहति । ददई । हति। यते । दह । वईति । वहिः । हहि गन्दे च । वृंहति । झंयने । वह। हितम् । हणम् । परिवढः । तुहिर् दुहिर अहने । ७४०1७४१ | तोहति । अतोहोत चतुहत् । दोइति । अदुहत् श्रदोहीत् । तुहिर उहिर इलेके । ७४३ | तोहति । भोहति । प्रोहीत औहत् । अई पूजायाम् । ७४३ । अर्हति। अहति। भानह । प्रर्दा । अहः । इति परीभाषा उदासा उदातः। इति अमान्तान् परस्म पदिनः परिसमाप्य प्रविधी संकलिता द्युतादय आत्मनेपदिन उपदिश्यन्ते । द्युत दीप्तो । ७४४ । द्योतते । दिद्युते । अद्युतत अद्योतिष्ट । द्युतित्वा घोसित्वा । दिद्युतिषते । दिद्योतिपते । योतितमनेन द्युतितमनेन । देयुत्यते । द्योतनः । द्युतिः। द्युतिगमिजुहोतीनां हे वैति (३।२।१७८ वा) किम् । दिर्वचनम् । दिद्युत् । भाजभामेति (३३२११८७) क्विम् । विद्युत् । खिसा वर्षे । ७४५ । खेतते। अश्वितत् श्राखेतिष्ट । खेतः । विनम् । स्थायितचीति रक्। खितम् । वित्तमनेन खितितमनेन भन्नेतितमनेन । जितः। निमिदा मेहने। ७४६ । मदते । मिमिदे। मित्रः। मिन्नमस्य मेदितमस्य । मेदिता। मेदः । मेद्यतीति दिवादिपाठात् । निविदा मेहनमोचनयोः । ७४७ । स्वेदते । सिविदे। सिखेदयिषति । स्वितः। खिन्नमस्य स्खेदितमस्य । विद्यतीति निविदा गानपक्षरण इत्यस्य देवादिकस्य। रुच दीप्तौ । ७४८ । भिमोत्याश्च । रोचते । रुमें। श्ररुचत् अरोचिष्ट । रोचनः । इसन् रोचिः। रचिः। घम् रोकः। अरोकः। अरोकदन् परोकदन्तः । विभापा स्यावारोकोति (४।१४४) दवादेशः । घुट परिवर्तनं । ७४८ । घोटते । जुटे। अघुटत् अघोटिष्टा घोटकः । कट लुट लुट प्रतीपाते। ५०-७५२ । रोटते । लौटते। लोठते। लुट्यतीति लुट विलोड़न इत्यस्य । लोटतीति परस्पदिपूनाम् । पूर्व पाठात् । । ।

·धातुप्रदीपः। ५३ शुभ दीप्तो । ७५३ | गोभते । अगभत् प्रशोभिष्ट । शमम् । शुभम् । शोभनम् । गुरोध इल इति (२०१०४) चकारस्थानुनसमुच्चयार्थत्वात् । भीमा। तुम सञ्चलने । ७५४ । क्षोभते । अधुमे। सुधः सुमितः । तुम्नाति तुभ्यतीति गणान्तरपाठात् । एम तुम हिंसायाम् । ७५५३७५६ । नभने । प्रणभने । ने। तोभने । तुतमे । नभ्यति तुभ्यतीति गणान्तरे पाठात् । सन्सु भन्स ध्वन्स अध पतने । अप्रेसने च । ७५७-७५८ । संसते । सक्षमे ! व्यससत् । व्यस्रंसिष्ट । स्वस्तम् । मंसित्वा वस्त्वा । मनीसस्यते । मनीस सः । उखासत् । भंगते। बभथे। गित्वा भ्रष्ट्वा । मः। भ्रष्टिः । भग्यते इति भयो रूपम् । ध्वन्स गतौ च । ध्वंसते। दध्यमे । अध्वसत् प्रध्वंसिष्टा सम्मु विश्खामे । ७६. । विस्रम्भते। ससम्मे। असमत् भत्रभिट। विसधः। इतु वर्त्तने । ७६१ । वर्तते । वश्ते । वत्स्यति बलियते । अतत् अवष्टि । वित्सति विवर्तिपते । वर्तित्वा वृत्वा । हत्तम् । वर्शियः । धर्शनः । हत्तिः। वार्ता। बध हो । ७६२ । वर्धते । ववृधे । धत्स्यति पर्धिष्यते । विवाति विवर्षियते । दन्योहोऽस्य वकार इति भम्भावो न भवति ।। वर्णित्वा रहा। वहम्। शुधु गन्दरमायाम् । ७६३ । गर्धते । गधे । गईः । गर्धनहाः। स्यन्दू सवणे ७६४ । स्वन्दते । सन्दे । भविषध्यमिनिभ्य इति या पत्वम् (10/७२) अनुस्यन्दते तेलम् अनुष्यन्दते वा। सन्तस्यति यदिप्यते । अस्यदत् अस्यन्त अस्यन्दिर । स्वन्दित्वा स्यन्वा प्रस्सन्छ । कि स्कन्दिस्यायो- रिति (181) नलोपनिपेधः । स्यन्दिता स्यन्ता। प्रस्थवः। प्रयतवान् । स्वदो नमः। रुप सामये । ०६५! कापसे । चस्पे। कम्पिनामे काम्प्तामे ·५१ धातुप्रदीपः। कल्पतासि । कल्पस्यति कल्पियते कल्पस्यते । अलपत् । अकल्पिष्ट अमृत । चिक्लप्सते विकषिते चिक्लप्सति । चलौलम्यते । कृप्तः । प्रकृप्तिः । कल्पः । प्रकल्पना। । , सर्दिति । वृत वर्णन इत्यस्माद भूते किए। हन समान्न पर्यवमितमिति यावत् । द्युतादीनां परिसमालो सङ्केतो वरकरणमिदम् । सम्पति घटादयः वित्त्वार्थ मित्संज्ञार्थचोयदिश्यन्ते । घट चेष्टायाम् । ६६६ । घटते । जघटे। घटयति। अघटि अधाटि । घाट घाट घटं घटम् । घटा । उदघाटयतीति घट सद्धात इत्यस्य चौरादिकस्य रूपम्। व्यथ भयचलनयोः । ९६७। व्ययते । विव्यथे। व्यथयति । अव्यथि अव्याधि । व्याधं व्यायं व्यर्थ व्यथम् । व्यथा । प्रय प्रख्याने ! ७६८ । प्रथते । थयति । प्रथा। अपप्रथत् । प्रथिवी। प्रय: पिषन् संप्रसारण। (वण १।१४८)। प्रम विस्तार । ७६८ । प्रसते। सयति । प्रमा। म्रद मर्दने । ७०० 1 सदते। बदयति । प्रामदत् । सदा । सवद राखदने। ७७१ । खदते । चरुखदै । सुखदयति । एवंदा । चजि गतिदानयोः । ७७२ । क्षतते । धनष्ने। अक्षानि प्रक्षनि । धान धान वनं चन्नम्। चलेर्घटादौ मिस्वार्थः पाठः । तस्मामादुप. 'धागाणानुसावपि सत्यां चिणणमुजोर दीर्घोऽन्यतरस्या (३।४।८३)-मिताप. धादीविकम्पो भवति । पिवफलं तक्षश्लेत्यफलमेव। गुरोय हल (२०१३) इत्यनेमेव सिहलात । एवं दक्षिकधिकन्दिनन्दीनामपि। दक्ष गतिहिंसयोः । ८७३ | दक्षते । अदधि पदाक्षि। दादा टवं दक्षम् । दचा । दक्ष हही गीघ्राथें चेति अनुदात्तेवर पठितम् । कप रुपायां गती । ७७४ । पते । क्रपयति । यस्य घटादौ पाठो मित्त्वार्थः । नत वित्त्वार्थः । यस: रुपति कपः मप्रसारणचेति (२३१०४,ग) भिदादिपाटेनेव सिध्यति । क्रप कृपेत्येक पठन्ति । कदि कदि द द सथ्ये । २01-000 । कन्दले । कान्दि पकन्दि। 1 ·धातुप्रदीपः। ५५ कन्दा । कन्दिशीकः कान्दिगीकः । मन्दत । यकान्दि अक्रान्दि । कन्दा । एतावर्थान्तरे परस्मैपदिनानुनौ । तयोथापि घटादित्वम् । क्रदते । कदयति । कदा । लदते । लादयति । तदा । शिवरा सम्भ में । ७७ । लरते । बरयति । अतत्वरत । स्वरा । तूर्णः त्वरितः ( सूर्णमस्य सरितमम् । सूतुरौ तुरः । अनुदासेवार्थमकारे वक्तव्ये दीर्घान्तोपादानं वैचिवद्यार्थम् । रुप्यमवति (१२।२८) निठायां प्रतिपद विकस्थितव्यम् । (79) (1) घटादयः पितः । एते अनुकान्ता घटादयः पकागनुबन्धा भवन्ति । तव चितवफलं च पिभिदादिभ्योऽडिल्यडा (३३।१०४) प्रत्ययः । इति श्रात्मनेभापा उदाता अनुदात्तः । एवं घटादीनात्मनेपदिनो मित छक्का परम्रोपदिन उच्चन्ते । ज्वर रोगे । ७८० । बरनि । जवार । ज्वरयति । अचरि प्रचारि। बार वार ज्या ज्वरम्। संज्वारी। संच्यारिणी। जूः। जूरी। जुरः। गड़ सेचने । ७८१ । गति । गड़यति । गड़क: । गवुलायया दिन भवति । पिलोधस्य स्थानिवत्वात् । हेड वेष्टने । ७८२ । हेडति । छिड़यति । पहीडि अहिडि । हिई हिड़ हीड़ होड़म्। वट भट परिभाषणे । ००३१७८४ । वदति । पठयति । भटति । भटयति । बट वेटने भट भृतापित्य तयोस्तु गटयति भाटयतीति । पट वृत्ती। ८५ । नति। मपटति । प्राणाटिमापटि। नटिका । पार गतावित्य के। नताविन्यन्ये । नटयतीति नट नृत्तावित्यनेन । अवस्यन्दन इति चुरादो नाटयतीति । एक प्रतीपाते । :८६ । स्तकति । स्तकति । स्तक्यम् । तिह. कधिपति । . नट (19) पात्मनेपदार्थमकारायचे काव्ये दी पादानं वैचिवमार्यम्। पचालन मिटायाँ प्रतिपद किय यात निवपुतई पागल ·। धातुप्रदीपः । चक सौ । ७८0 1 चकति । चकयति । एक मिप्रतीघातयोरित्वस्य चकते। चकयति। कखे हमने । ७८८ । कखति । कखयति । अकवीत् । रगे शटायाम् | ८८ । रगति । रगयति । परगीत् । लग सन । ८. | लगति । अलगीत् । लगयति । लग्नं लगितम् । (80) संसात्वमित्यर्थः। ही हगे परी हरी संवरणे । ७८१.७८४ । इगति । अङ्गगीत् । इगयति । रगति । अलगौत् । गयति । संगति । असगीन । समयति । सिपाययति । स्थगति | स्थगयति । तिष्ठयिषति । कगे नीच्यते । ७६.५ । अस्यायमर्थ इति नोच्यते । कियासामान्यमण्यार्य इति यावत् । सूद शास्ते नोच्यत इत्य के। कगति । कगयति । अक अग कुटिलायां गती { ७८६१७८७ 1 प्रकति । कयति । प्रगति अमयति। का रण गतौ | SE८1922 | कपति । कम्पयति । अकणीत प्रकाणीत् । कम्पिका र रणति । परयीत् अराणीत्। रणयति । अप रोल्यादौ कण रणी पदार्थो । कति । राति । तत ताणयति । राणयनि । चप गप्प था दाने गतापिलेके । ८...८०२। चति । घणयति। शति । गप्पयति । यति । यषयति । यब झथ कय कय हिंसा: । ८०३-८०६ । यति। यथयति । अथति । प्रथयति । कयति । कथयति । क्रयति । मययति । जासिनिमाप- भाटकायपियां हिमायामित्यत्र (२०५६) नाटकायेति निपातनावृधिरिति जयादित्येनीजम् । चौरम्योत्माययति । म हि क्रयिं पुरादो न पठति । अन्ये सु क्रय हिंसायामिति दुरादौ पठित्वा तस्येतद्रूपमिति पयन्ति । स्यति । कथयति। धन च । ८००। कारण हिंसायामित्वपेक्षते । चनति । चनयति । घनकम्। (80) समाति (१) frent नम् - ·धासुप्रदीपः। ५० पनु व नोयते । ८०८ । वनति । यनित्वा वान्ता । वान्तम् । वनयति । वानयति । (81) उपवनयति । मन दलो। ८०८। वनति । जन्नान । वन पति बालयति । प्रवलयति। त्यालः । यतः । उत्तरवाश्य पाठी वनादिकार्यार्थः । (82) बलअल चलने । ८१०११ इन्नति । जवान । अवादीत् । अनयति बालयति । प्रहलयनि । अनति । नधान । प्रनयति मान्नयति । प्रलयति । स्मृ प्राध्याने । ८१२ । स्मृ चित्तायामित्युतम् । म च स्मरतिरनेकाधा- भुपेयते । पाध्याने मारपविगे मित्वार्य मिह पद्यते । सारति । मारयति । पाध्यानमुत्कण्ठास्मरणम् । अतोऽन्यत्र स्मारयति । विस्मारयति । स्मारकः शब्दार्थ इति स्परपसामान्यविवच्चायाम् । ६ भये । ८१ विदारण इति यादिः। तस्येह भये मित्त्वार्थ: पुनय पाठः। दृपन्तं प्रयुड ते दरयति । भयादन्यव दारयत्ति । धात्वन्तरा- सुरपगमे दरसीत्येके । मनये । ८१४ । इत्यये । नायति । अन्येषां नारयति । था पाके । ८१५ । यातियाययोः ममान्यानुकरणमिदम् । अपयति । शृतं चीरम् । पाकादन्यत्र यापयति । मारणतोपगनिशामनेषु चा । ८१६ । निगामन चक्षुःसाधनं नानम् । गम नक्ष पालोचम इत्यम्य चौरादिकम्य रूपमेतत् । मारणादिषयेषु जामाति- मिंद भवति । उपयति । मारयति तोश्यति नियामयतीति वा । एभ्योऽन्यत्र- भापयत्यर्थम् । विज्ञापयसि स्वामिनम् । प्रापयत्ययं भीसामान इति । मिति चुरादिपाठात् । न्यामकारन माघस्यागयां जोसामान (१।४।२४) इयत्र नियामनगटेन ज्ञानमुथार इति मतान्तरेणोमवार । तयाच सञ् नाप. यत्याचार्य इत्यादि प्रयोगा न सिध्यन्ति । मतान्तरेस समिहि वैदितम्या । (81) माघारमाण्विारमान मिता (32) अनामनामामयमतित अपमानित सा म (१) पाप । मामा वादिवार जमिनमरेमी ·न । । धातुपदोपः। कम्पने चलिः । ८१७। चल कम्पने इति बलादौ । स च कम्पने थे मित् । चलयति वातः शाखाम् । कम्पमादन्यत्र चालयति सूत्रम् । (83) चालयति शूद्र साथै वा। छदि फर्जने | ८१८। छद अपवारण इति चुरादिः। तस्योर्जने बले प्राणने च मितसंज्ञार्थमिह पाठः। छदयति । स्वार्थिको वा णिच् । छदन्तं प्रयुक्त इति वा । अपवारणे छादयति । उर्जनादन्यत्र हि च्छादयति । जिह्वोन्मयने लड़िः । ८१८ 1 लड़ विलासे इत्ययं जिमयोन्मथने मित । लड़यति लिया। जिनोन्मथनादन्यत्र लाड़यति बालकम् । उन्मथन मुस- क्षेपणम्। इलयोरक्याद् लालयेत् पञ्चवर्षीचीत्यादि साधु । मदी उपग्लेपनयोः । ८२.। इग्लेपनयोर्माद्यतिर मित् । मदयति । इर्षयति ग्ले पयति वा । (84) पाभ्यामन्यत्र मादयति । ध्वन वन शब्दे। ८२१ 1 ८२२ । स्वन अवतंसन इत्येक। ध्वनयनि । स्खनयति । शव्दावतंसनाभ्यामन्यत्र वानयति । स्वानयति । (2) घटादयो मितः । अमी घटादयो मिसनकाः स्युः । मिता शखः (८२)। चिण्णमुलोदीपोऽन्यतरस्यामिति (६४८३) मित्संनाफलम् । (3) जनीयकसरनोऽमन्ताय । जायतिजीयतिकस्यतिरक्षतयो मितः। प्रमन्ताय । जनयति । जरयति । समयप्ति । रक्षेणी मृगरमण इत्यनुनासिकलोपे (६४।३४, वा) पतउपधाया इति (७३११६) हदी मित्त्वे मितां इखः (६४।८२)। रजयति मृगान् । प्रमन्ताः गमयति । रमयति । यमयति । अमम्तायेत्यकारोपादानात् सिम टिम पार्टीभाव इत्येतस्य तमयति टेमयतीति इस्वो न भवति । (4) ज्वलालायलनमामनुपसर्गाहा । अनुपसर्गाय परेषां पना. दोनों वा मित्सना। सोपसर्गानां स नित्यमेव । पूर्व विधानात् । वलयति वाम्यति । इलयति द्वालयति । प्रलयति प्रालयति । नमयति नाम- यति । नित्यम् । प्रवदयति । प्रलयति । प्रनयति। प्रणमयसि । । (83) विपीन्य (34) मेपन टेसम्।

·- धातुप्रदीपः। (5) ग्वाघापनुषमाच। एपाचानुपसर्गाणां मित्रमंना वा स्यात् । उभयत विभाषेयम् । ग्लामा त्यतयोरप्राप्त वनुवम्योः माप्त । तत्र धनतेनु च नोधत इत्यनेन प्राप्ता वमेयामलखाद । ग्लपयति ग्लापयति । राय. थति वापयति। बनयति पानयति । धमयति। वामयति । सोप- मर्गात त ययामातम् । प्रलापयति । प्रखापयति । प्रवनयति । प्रवमयति । (6) न कम्यमिचमाम्। नेते मितः । कामयते । भमन्तत्वात् प्रासे पिडोमायप पिच्प्रत्यये मित्संनाप्रतिषेधः। कामयति । आमयति । चामयति । (7) गमोऽदर्भ ने । नेति वर्तते । दर्शनार्थ गमिन मित् । निगामयति रूपम् । अन्यत्र गमयति रोगम् । निगमयति वचः शृणोति । (65) (8) यमोऽपरियपणे। यमिन मित्। यामयति । पायामयते । परिवेयये तु यमयति आसान् । कथं नियमयति संयमयति । तस्करोतीति प्रातिपदिकाम्पित्प्रत्ययः । (१) सूखदिपपरिम्याद । अपस्वादयति । परिमूवादयनि । पाण्या- मन्यव सूखदयति । प्ररावदयति । (86) फण गती। २३ । मिदित्यपेक्षते । नेति नितम् । पनुचितत्वात । असम्भवाय । पूर्वमयं न पठ्यते । फपादिकार्यानरोधात् । फापति । फण्यति । पफाप । फेगसः पफचतुः । फेणुः पफणुः। फाएम् फणितम् । एत्। एतमान पूर्व हरमित्येके । फापयति । मंफापयति । हदिति समस्त. घटादिगपपरिसमाप्त्यर्थम् । इति परमेमापा उदाता उदातः । एते घटादिपु वनादयः परमे पदिम रस्थर्यः। राज दीमो। २४ राति राजते । रेशतः राजतः रेशात राजाते। {83) सिमानाenteो मेरा परमार्थ (36) Marathi Aur Mercurlikmerifera ।

·धातुप्रदीपः।
रराज रेजे राजे। प्राराजत् । इति उभयतोभाषः खरितेदुदातः।
फणादिका-नुरोधेन हिकादिष्वयं न पव्यते ।
टुभ्राजू टुभ्रा टुभाय दोनो । २०६२७ । वयोऽपि टितः। भ्राजते ।
भेने बभ्राजेअबभाजत् । अबिभजत् । भ्राजथुः । प्रात्मनेपदार्थमकारानुबन्धे
कर्तव्ये ऋकारानुबन्धकरणमृदितृप्रकरणानुरोधात्। भागते भ्राश्यते । भेगे
बचाये। अबभ्राशत् । भागयुः । भागते भाश्यने । बभाशे वैगे।
भवभागत् । भाशथुः।
इति आत्मनेभापा उदाता अनुदात्तः। फगादिष्वेते भ्राजमझतय
थात्म नेपदिन इत्यर्थः ।
स्यम खन बन शब्द। २८.८३० । स्यमति। सस्याम। स्मतुः
सस्यमतः । सस्यमुः स्येमुः । स्यमित्वा स्यान्वा। स्थान्तम्। सेसिम्यते ।
स्वनति । विषणति अवष्वणति मांसम् । विस्वनति मृदङ्गः । अवखनति वीणा ।
खेनतुः सखनतः। खेनुः सवनुः । खनः खानः । निस्वनः निखानः ।
एते फणादयः । छनति । दध्वान । ध्वनतुः। दवनः । ध्वनिः ।
पम एम वेलव्ये । ८३२८१२। समति । सिपमयिषति। स्तमति ।
तस्ताम । तिमयिपति ।
प्रय एकतयो चलादयः ।
ज्वल दोसी । ८३३ । ज्वलति । नम्बाल } जज्वलतः। प्राचालीस् ।
ज्वलिति कसन्तेभ्यो था: (३११४०)। ज्वलनः ।
पवनः।
चल कम्पने । ८३४ । चलति । चचाल । चेलतः । चेतुः । चालः चलः ।
।
जन्न धान्ये । २५ । जलति । जालं जलम् ।
टल टुल चैतव्ये । ८३६॥८३७ । टलति । इनति ।
एल म्याने। ८३८ । स्थसति । तिहालयिपति । स्थनम् । विठलम् ।
कुष्ठम्नम् । स्थली स्थता । स्थानम् । स्थाली।
हल विलेखने । ८२८। इलति। हलं हालम् ।

·बलम् ।
धातुप्रदीपः।
गत गन्धे । ८४० नलति । प्रणालति । प्रणास: प्रालः। प्रणालः । करणे
गर्याद धम् ।
गल गरणे । ८४१ गलति ।
पन गती । ४२ । पलनि । पालं पत्तम् । दयादिभ्यः कलच् । पलनम् ।
बाहुल्यात् कालच् । पलालः ।
बल प्राणने धान्यावरीधे च । ८४३ । वलति । बाल । बेलतः। बेतुः ।
वालं
पुल महत्त्वे । ८४४ 1 पोलति । पोल: पुलः। विपुलम् ।
कुल सन्ताने बन्धुषु च । ८४५ । कोलतिः। कोतः । कुलम् ।
शल हुल पाट गती। ८४६८४९ शलति । गालं शलम् । गललम् ।
हुल हिंसासंदरणयोध। चकारोऽन्वाचये। गतावस्य प्रायः प्रयोगः। चित्
तु हिंसासंवरम्पयोः । होन्नति । पतति । अपतत् । पापात्यो देवदतः ।
पापात्य देवदत्तेन । पतितः । यातुक: । पत्रम् । पतरङ्ग प्रत्ययः । पतङ्गः ।
पतिचण्डिभ्यामालम् (उम,११११४) पातालम् । पत स्थति इनिः । पन्याः ।
कथे निष्याकै । ८४८। कंथति । प्रकथीत् । शायः क्वथः ।
पये गतौ। ८५० । पयति । अपीत् । पायम् पयम् ।
मधे विलीड़ने । ८५१ | मथति । समयीत् । माथ: मयः ।
टुपम उदगिरणे। ८५२ । वमति । बवाम । वयमतः । घवमुः।
वमयुः । वान्तम् । (87) वामः वमः । दमित्वा ।
भमु चलने । ८५३ । भ्रमति भम्यति । भ्राम्यतीति गमादिपाठात् ।
पप्रत्ययेचि च भ्रमः। हरिनिषेधात्। स्वचादिप पाठोऽकावताविति
(६२१५७) नत्र उत्तरस्यान्तोदातार्यः। भ्रमः । भ्रान्तः । भ्रान्तिः ।
पोरदुपधादिति (२१८८) यत् । भ्रम्यम् ।
घर सन्चलने । ४ । घरति। अक्षारीन् ।
इति परमापा उदात्ता उदाखेप्तः। स्यमादयः परमापदिन इत्यर्थः ।
(87) चादिति (1) कारस्थानसमुच्याबादाबत दान दिनिवारः। सवाहिन.
पत्रमदेवामिह वामाशित बचतम् । वैव विटुधिरमिया ।

·। धातुप्रदीपः। पह मर्पणे। ८५५ । सहते। सेहे। विषहते। परिनिविभ्य इति (८)३१७०) पत्वम्। सिवादीनां वाड्यवायेऽपीति (८३।७१) वा षत्वम् । न्यमहत न्यसहत । सर्वतहः। सहिता सोड़ा। मोद इति पलनिपेधः । विसोढ़ः । विसोढम् । साहः सहः । “म एवायं नागः सहति कलमेभ्यः परिभवम् ।" "ततः प्रीदसइन् सर्व" इति तु युजादिपाठात् । (88) रम कीड़ायाम् । ८५६ । रमते । रेमे । विरमति । व्यांसोत्। व्यरं- सिष्टाम् । रन्ता। रमणः। रतिः । रामः रमः। अस्योदित्वं केचिदि- चछन्ति। तेषां मत रमिला रत्वा । इति पात्मनेमाषौ । अनुदात्तौ इमो। सहिरमी पात्मनेपदिनी । पलादिकार्यार्थमिद पठ्यते । पदल विचरणगत्यवसादनेषु । ८५७ । सीदति । निषीदति । विपीदति । ससाद। निषसाद । विपसाद । सेदतः। सत्ता। असदत् । सादः सदः । 'भावे घञ्। अवसादः । उपसे दिवान् । सद्भुः। निषहरः। नौ सदेरिति (घया, २१२८०) प्वरच । गदट भातने । ८५८ | गीयते । प्रशाद शिदतः। शल्यति । प्रशदत्। सत्ता। मनुः। गादः पदः । यादन्नः। शदन शासन इति विशीतायां पते । मातनं विषयमावन निर्दिश्यते । प्रसिद्धिवयात् । अग भाजाने रोदने छ । ८५८ । क्रोशति । चुभोग । अक्षत् । कोष्टा । क्रोशः फुयः । कुच सम्पर्धनकौटिल्यप्रतिष्टभविलेखनेषु । ८६.। कोचति । कोचिता। कोषक: कोच: कुचः । कुछ पोतीति कर्मण्यण (२१)। मन्येषामपि दृश्यत (२।१३७) इति पूर्वपदे दीर्घत्वम् । कूचधारः सोऽभिजनोऽस्येति कीचवाय:। बुध पधगमने। (बोधने )1८६१ | बोधति। बोध: बुधः । वुध्यक्ष पति दिवादिपाठात् । राह जन्मनि प्रादुर्भाव। ८६२ रोहति । रुरोह। रोड़ा। परुचत् । पोकाम् । अवरोहः। रोहः हः । पाए । (88) पुत्र प्रच मघमतदादिपाश्वोया प्रादयो विभाvिr! ।

·धातुप्रदीपः।
कस गती। ८६३ । कसति । चकाम | कसिता । कस्बरः। कासः
कसः । प्रयोदरादिलात् सिकताः । नित्वबहुवचनान्तोऽयं स्त्रीलिङ्गः (89)
हदिति। व्यलादिपरिसमानः। इति परस्पैमापा उदाता उदासतः ।
एते सदादयः परम्पदिनः। अभयपदिनोऽनकमेणोपदिश्यन्ते हिमादयः ।
हिक अव्यक्तो शन्दे । ८६४ | हिकति हिते। गुरोध हल इत्यशारे
(३।३।१०३) हिका।
पच्चु गतो याचने च । ८६५ । प्रति प्रश्वत । अधित्वा प्रचा। गता-
वस्य पूर्वपाठे फन -कभिमाये क्रियामलेऽपि परम्मैपदम् । प्रचु इत्येके ।
अचति । पचते।
टुया याबायाम् । ८६६। याचति यापते । अययाचत । याचथुः ।
याच्वा । हुया इत्यायके । याचितिमम् ।
रेट परिभापणे । ८६७ । रेटति रटते । परिरीटम् । रेय्यते ।
चते च याचने । । ८६८ । चतति । पतते । अदतीत्। चतुरः।
चातकः । चखारः। चदति चदते । प्रचदत् । अचदीत् ।
प्रोथ पर्याप्तौ । ८०० । पोथति प्रोयते । प्रोप्यते । प्रोययति । अपुपोथत् ।
प्रोषः।
मिह म मेधासियोः । ८७११८०२ । मेदति मेदते । मियते । मेदः।
मदकः । मेदति मैदते । मेद्यते ।
मिष्ट सदमे च । ८०३ । मेधति मेधते । मेधा | मध्यम् । मेधिः। मयं.
धातुभ्यः।
पिट्ट पोट कुमासनिकपयोः । ८०४८७५ । नेदति ने प्रणिवर्ग ।
नंदति नंदन । प्रद्यते ।
गृध पच मधु उन्दे । ८०६८०८ । गति गधन। मनि मी।
मृधुः । मति मर्धत । मृध संग्रामः ।
(89) प्रमोदरादिन्दादिशादि पुष्ट or morternet
नभरपाम् । एकापि मिताने निnarnirm

·धातुप्रदीपः। धुधिर बोधने । ८० 1 बोधति बोधरी । अबोधिष्ट प्रबोधीत् अदुधम् । पूर्वत्र पाठोऽस्य कर्वभिमाये सियापलेऽपि परस्मैपदार्यः । हन्दिर नियामने। ८० । निशामनमानोचनम् । वुन्दति बुन्दते । धुवन्द धुधुन्दे । अधुदत् प्रवन्दीम् अवन्दिष्ट । धुन्दित्वा बुन्या । वुन्दकः । बुन्नम्। वेष गतिज्ञानपिन्तानियाममवादिवग्रहणेषु। ८८ । वेपति वेपते । अविवेणत् । एन् । वैपिः । प्रवेषिः । खनु अपदारणे । ८८२। खनति खनते । चखान चख्ने । खानकः । खनित्वा खावा । खासम् । मुनिवम् । खुन खनकः । वनको। खनी घचेति (२२१२५) घम् । घचाधिकरणे। पाखानः । पाखनः । डोडरौ । पाखः । भाखरः। एकः । पाखनिकः । इकवकः। पाखनिकवकः । चौह भादानसैवरणयोः । ८८३। चीवति चीयते । अचिवीषत् । तीर इति केचित् । ची इत्यन्ये । चीपति चीपते । चाय पूजानियामनयोः । ८८४ । चायति चायते । अचवायत् । चेकी- यते । यडि चायः कीरिसि (६।११३५) कीभावः । व्यय गतो। ८८५ । व्ययति व्ययते । पश्ययीस पथ्ययिष्ट । दा साने । ८८ दापति दायते । पददागत । दामः । भेष भये । ८८७ । भेषति भेषते । पविभेषम् । भेषभ चनने । प्राय ! पति भेषते । भूपति अपने । भस गतिदीपादानेषु । ८० प्रमति प्रमते । “लावण्य उत्पाद्य स्वास यत्रः" पामे । अप इत्येते। अपति प्रयते । सम बाधनसानयोः। ८८५ समति स्पगते । पपस्पगत्। स्पमः। लप कान्ती । ८२ । लपति लपते । पमिनप्यति पभिलप्यते देवदत्तः । ललाम ले। पपलायी। पपे च नय इमि (०२११४४) घिनु । मिनायः । पप भक्षये । ८८३ । धपति चपते । धापः शिकीदिषिः। थकं पान- भाजनम्। कप हिंसायाम् । ८८.४ । कपति कपते ।

·"
धातुमदीपः।
कप हिंसायाम् ] ८९५ । छपति छपते ।
झप आदानसंवरणयोः । ८८६ । भपति झपते । भयः ।
मच मक्षणे । २७ । भवति भत्तते । भ्रच इत्येत । भवति भचते ।
भुच इत्येके । भूक्षति भुचते । (90)
दास दाने । ८2८ । दासति दासते । अददासत् ।
माह माने। ८८८। माइति माइते । ममाह ममाहे। श्रमाहीत् ।
अममाहत् । माहितयः । दुर्माहिसः ।
गृह भवरणे । २.०० । गृहति गूहते । निगूहिता निगोड़ा। घोच्यति
घोक्ष्यते मूहिष्यति गहिप्यते । प्रगृहीत् अधुक्षत अहिट अधुचत अगूठ ।
अगूढाः अपक्षयाः । अचूछम् अधुमध्वम् । अगुचदि अपक्षावहि । लग् वेत्या-
दिना कमस्य लुक (२०३) । सन् अधुवति । गुधम् गोधम् । काकगूहा
स्तिनाः। गुहः । गूढः । दिः । गृहिमम् 1 गुहा ।
इति विकादीन् हन्नन्तान् गुहपर्यन्तानुभयपदिनी नियाजन्तानपि
इदानीमुभयपदिनो निहिंगति ।
थिन् मेवायाम् । ८०१ । यति अयते । शियाय शिथिये। ययिता ।
शियिपति गिन्योपति। धञ्। यायः । एरच (३३५६) ययः ।
श्रितः। थिला। शिन्वचीति (३।२।१०८ वा) दोधः संप्रसारण । श्रीः
थीसि डीयन्तोऽपीति केचित् । इति एते दाताः ।
प्रतः परमनुदाताः । अनुनामप्यनुदागत्वमुपदेगपारम्पयादवगम्यते ।
हप हरणे । ८०३ । हरति हरते। जनधिमनुहरते मरः । अहार जहे।
शर्मा । शरिष्यति इरिथने हारियो । प्रधान प्रदत । प्रहट्दम् । धि घेति
(८२२२५) मिचो लोपः। प्रहारि । प्रहपाताम् पारिपाताम् । कचहरः ।
-
(90) भव भय पनि मेयमनमनाम् । इति (ant) मरिमारमा
प्रतिष पनि पार्मिकल महि दिन देवता मर्यात पिंगा दानविन गुमाष
प्रवीण कवाभाई दामना मायकारण परिवाना
ट

·धातुपदीपः।
कर्महरः । हारः । पचाधर हरः । हरिणः । इण्याभ्यामितम् (उछ ३।३०३) ।
परितम् । हरिता हरिणी।
भृ भरणे । ८०३) भरति भरते ! सनीवन्तति भनि वेट (१२।४८)।
विभरिपति बुभूपति । भर्ना | भृत्यः । माया । भारः । भूया। मृतिः ।
विभीति नुविकरणपाठन जोहोत्यादिकस्य रूपम् ।
धन धारणे । ८०४। घरति धरते। पचादिपाठाद । भूधरः ।
दुर्धरः । धर्मः । कन्याणधर्मा। घट् अवध्वंसन इत्यस्याकर्चभिमाये क्रिया.
फलेऽपि धरत इति।
पौत्र प्रापणे । ८०३ । नयति भयते । अजा नयति ग्रामम् । प्रणयति ।
निनाय निन्ये । निन्यतः । नेता । ग्रामणीः । नवम् । नीतिः । इति उभयतो-
भाषाः। ऐते हिकादय उभयपदिन इत्यर्थः ।
अथानुदासाः परोपदिनोऽजन्ताः कधान्ते ।
धेट पाने । ८०६ ) क्ष्यति । दधौ । अधासीत् अदधत् अधात् । धाता ।
पदयः । स्तनन्धयी। धय इति केचित् । धायः । धाची ।
ग्ले वर्षक्षये । ८.७ । न्वायति । ग्लाता । ग्लायाम ग्लेयात् । ग्लानिः ।
सुग्ला ग्लानः।
रसे गानविनामे । ८०८। सायति । मखो। अम्लामीत् । अन्ला-
मिष्टाम् । म्लानः (91)
ये न्यरकरणे 1400 । यायति । दद्यो। द्यान:
ट्रैवने। ८१० । ट्रायति । दद्रौ। निद्रा। ट्रागः।
ध्र हप्तौ । ८११ । प्रायति । दधी । भ्राणः । धायः ।
ध्ये चिन्तायाम् । ८१२ । ध्यायति । दध्यौ। ध्याता । पीः । ध्यातः ।
गन्दे । ८१३ | रायति कीरः। मयूरः। राविः। रामदिभ्याम्
त्रिम् । (उण, ४।५०७)।
सत्ये । गन्दसंघातयोः । ८१४१८१५ । दिपाठसामध्यदिकस्य पोप .
(91) गवषिणामः काबिहानिरिक

·1 धातुप्रदीपः। देगबम् । स्यायति तियामति । प्रस्तीतः प्रतीमः । स्त्री। कुस्ती। दुःस्त्री। तनावः । कोस्वम् । दोस्तम् । (92) खे खदने । ८१६ । खायति । पखी। क्षये । ८१-८१८ क्षायति । पायो म इति (२०५०) मत्वम् । चामः । जायति । सायति । सिपापविपति। कै गै शब्द। ६२०८२१ । कायति । चको । गायति । जगी | अगामीत्। गेयो माणवकः । छन्दो गेयं माणवकेन । छन्दीगः । छान्दोग्यम् । गायनः । गायकः । गीतम् । गीतिः । रायतिना सह निगो न कृतः । स हि पूर्व यावत्प्रकरणे निधिः । वैचित्रार्थो शास्य पृयह निशः । थे ने पाके । ८२२।८२३ । यायति । शृतम् । सायति । सत्रौ। पै बोध गोषणे। ८२४५२५ । पायति । पायाव । पपो। पास्यति। अपासीत् । पिपासति । वायति । वयो। वानम् । श्रावाययति । है वेष्टने । ८२५ । म्तायति । तिष्टापयिषति । पणे वेष्टने । ८३७ । सायति । सिष्णापयिषति । (93) देप गोधने । ८२८ । दायति । ददौ । अवदातम् मुखम् । पा पाने । ८२८। पिबति । पपौ। अपात् । पायति । पाययति पाययते । पानम्। पीतम् । पिपासति । पिपाययिपति । पातम् । प्रा गन्धोपादाने। ८१.। जिप्रति । अनी। प्रवास अनासीत् । अजिनपत् पजिघ्रिपत् । जेघीयते । या गदाग्निसंयोगयोः । ८५१ | धमति | दधो । देवीयते । उहमः। माहिन्धमः । उधानकम् । अधिकरणम्युहन्ताय कः । (७०) युवादिस्वादप। चिन तिम्यामनौति उदासतम्। माघr-" मयसाताबार- कायपदिभिक नाबानि (aum) मासिन: पादय घोषणा इति सामाशिममारयम्" इति। 193) retail द्वाति विचाप ययाति पारः । "मायाः परपश्यनजर धनम्। पा विधीस पुभारममा यति भारत पर Fitnyातमा मामा नेपाल सव ·धातुप्रदीपः। ष्ठा गतिनिहत्तौ। ८३२ । तिष्ठति। संतिष्ठते । वितिष्ठते । अवतिष्ठते । तस्थौ। अभितष्ठी । अधिष्ठास्यति । अध्यष्ठात् । स्थापयति । अतिष्ठियत् । तिष्ठासति । तेष्ठीयते । निष्ठा । भूमिष्ठः । विष्ठः । विष्ठः । उपस्थानीयो देवदतः। उपस्थानीयं देवदत्तेन । स्थानुः । स्थायुकः । स्थावरः। स्थायः । स्थितिः । स्थानम् । स्थिरः । स्येयाम् । मा अम्यासे । ८३३ । मनति । नायते । मनौ। निम्नम् । सुन्त्रम् । युम्नम् । आमायः । श्रास्नाती व्याकरये । दाण दाने । ८३४ । प्रयाति । संप्रयच्छते दास्या मालाम । प्रणिय- छति। प्रददौ। दाता । दतम् । दृ कौटिल्यै । ८२५ । हरति । जद्धार | जहरतः । जरुः । स्व शब्दोपतापयोः । ८३६ | स्वरहि। स्वळ स्खरिता। सिखरिपति मुसूति । स्कृप्तः । स्मृ चिन्तायाम् | ८३७ । स्मारति। स्मर्यते । सस्मार) सम्परतुः।- समारता । अस्मार्षीत् । यडि चेति (३०) गुणः । सास्मयंते । एयन्सानुड । असहारत्। दृ अनादरे । ८३८ । इरति । दद्दार । दहरतः । बारम् । (94) स गती । ८३८। सरति धावति । ससार । सखतः । ससुः । अपरत् । मारः। असन् सरः । गोरादित्वात् सरसी। प्रजने सत्तेंरित्यप (२००१)। उपसरः। ऋ गतिप्रापणयोः । ८४.1 ऋच्छति । पार। भारतः। पर्सा । अरिष्यति । पारत् । भर्पयति । (95) "परिनं कलिपातकः ।" ग्रह बने। 28128२ । गरति । जगार । घरति। जघार। एतम् । घणा । धर्मः । अन्य वानभिधानमित्येक । घारयतीति चौरादिकस्य । वृहईने । ८४३ । वरति । ध्वर्यते । दध्वार | दवरतः । पीर वरिषी वारिपीट । यडि दाध्वर्यते । । । (94) पति भाववादियो नास्ति। (95) माधवादिम नु भाषाला पत पम् ।

·धातुप्रदीपः। ६८. प मु गतौ । ८४४८४ | सवति । सुपावयिषति । सवति। सुनाव । असुनुवत् । मिस्रावयिषति सुसावयिषति । अमिस्रवत् असुस्रवत् । प्रस्रायः। मु प्रसवैश्वर्ययोः । ८४६ । सवति । सुपाव । सोता । अप्तोपोत् । सुतः ।, उत्सव:1 । यु अवणे । ८४७ । मृणोति । संशृणुते। शुश्रूपते । विधावः । प्रति- यवः । श्रुतिः । धु स्थैर्य । ८४८ | प्रवति । दुधाव । ध्रुवः । टुट्ठ गतो। ८४८1८५० | दवति । ट्रवति । अदुहुवत् । जि चि अभिभये । ८५१ । ८५२ | जयविगेपोऽभिभव इति विशेषार्थोऽयं पुनर्जयतिः पठ्यते । जयति । निंगाय । ध्वति | जिष्वाय । इति परसौभाषा अनुदासा उदात्तेतः । एने धेड़ादयः परमोपदिनः । अनिटः । पिड ईपइसने । ८५३ । प्रयते । विसिपिये। स्प्रेता । विस्मापयते विस्माययति । सिस्म विपते । मेरम् । विस्मयः। स्मयः । गुड् अन्य शदे । ८५४। गवते । जगुवे । गुवाकः । पिनाकादय- थेत्याकः (ठण, ५४५४)। गाड् गतौ । ८५५ । गाते । विष्यपि वचनेषु रूपमतम् । गायने । जगे। जगात। अगास्त । घड कुड़ उड़ डुड गदे । ८५६-८५८ । घयते । अधुये । कयते । पुकुट । कोकूयते । न कवते यहीसि (४२) चुस्खमिग्रेधः । परी । जये। तापिपते । डवते । बुद्धये । नोडूयते । युड छाड् न्युड मघुड, पूड मह गो। ६.६५परी । बुथुये । चिच्यावयिपति । चुयाययिपशि। शुगः । । । जुन्युवे । भययते । प्रवते । पापाप्यो देवदतः । याप्राप्य वती। भने । पुमुवे । कुड इत्येके । ८६६ की। विक्षयः । राह गतिरपणयोः । ८१०। रवी । गाये । सम्। घह पर्वमने 1 ८६८। धरते। दो।

·. धातुप्रदीपः। मेड् प्रणिदाने । ६६८ अपमयते। अपमित्य याचते अपमाय याचते। अपमीयते । मितिः । मितम् । देड् रक्षणे । ८७० । दयते । प्रणिदयते । दीयते। दयतेर्दिगि लिटौति (१४८) दिग्यादिशेन द्विवचनबाधेष्यते । दिग्ये । दत्तम् । श्येङ, गतौ। ८७१। स्यायते । अवश्यायः। शीन दृतम् । शीतो वायुः । । प्यैड् दी। ८७२ । प्यायते । पथ्ये । पप्याते। प्यानम् । वैड् पालने । ८७३ । वायते । तो। वाणः वातः। इति एते अनु- दाता: स्पयतिप्रमतयः । पूड पवने । ८७४ । पवते । पुपुर्व । पविता । पूडशेति ( ०१२।५१) वैट । पवितः पूतः । पवित्वा पूत्वा । पिपविपते । पुनातीति पूजी रूपं नयादिकस्य । मूड बन्धने । ८७५ । मयते । मविता । मूतः । मूत्वा । डीड् विहायसा गतौ । ८८६ | डयन । डिडेय । डयिता । डयिष्यते । चिणबद्वापचे डारिणते। डिडयिषते । डयितः। डयितवान् । डयते: परस्य निछामत्ययस्य पेटः किलप्रतिपेधो धातपारायणे उपसंख्यातः। हि पात्मनेमापाः। तृ अवनतरणयोः । ८७७ । नरति । सतार | तैरतः । तरुः। सरिता सरीता। अतारीत्। तितरिपति तितरोपति तितीति । तीर्णः । तीर्णधान । तीर्खा । तरः । श्रातर: 1 पातरिकः । इति परस्मभाप उदात्त, मेट्त्वादस्य प्रानियो न तः । गुप गोपनकुत्तमयोः । ८७८ । जुगुमने । निन्दानमायाधिप्रतीकारेषु सविष्यत इति वचनाविन्दायो मन् । जुगुप्साश्चके । निन्दाया अन्यवाप्यय- उम्मात सेवनादामनेपदं न भवति। अनभिधानात् । तदु "नेतेभ्यः सनः प्रागात्मनेपदं परस्पद वा पश्याम इसि" (96) तत् केयनादात्मनेपदार्थम. 196) माघमारवामिदमोहम्।

·-
थातुप्रदोषः।
७१
स्थानुदावं न भवतीति मामात् सन्नन्तादानानिपट भवति । उमरवाये
वैदितव्यम् । निन्दाया अन्यत्र (97) गोपिता। गोपित्वा ! गोपनम्
गुपितम् । गोपः।
तिज निगाने 1 क्षमायाच ।। तितिचते । क्षमाया भन्यत्र तेजनम्
असन् तेजः।
मान पूजायाम् । ८८० । मीमामते । मानयति । मानः । मानित इति
चौरादिकस्य धातोः कर्मग्गः समानकर्तृकादिच्छायां वेनि (२०१७) पाग्रहणं
पूर्वयोगस्यापि (१६) शेष इत्यन्ये मानयतीति व्युत्पादयन्ति ।
बध बन्धने । ८८१ । बीभत्सते। धीभरमं विकृतम्। पूर्वमहाग्रहणाद
बधको बध इति च भवति । इति एते पूडमभनय उदासाः।
रभ रामन्ये । ८८२ । पारभते । प्रारमे। रद्धा । रभ्यम् । पारम्भः ।
रधिः । रयुम् । रत्यः । रब्ध्वा ।
डुनम पाप्तो । ८८३ । नमते । लेभे । मया। नभयति । नभ्यम् ।
उपनगमः । नामः । सत्तमः । नथिमम् । मलमा । उपनयिः ।
प्यन्ज परिष्यने । ८२४ । बजते । परिषजते । परिपब परिपनने।
परिष्पडमा । पर्यम्बजप्त पय॑ष्वजप्त । पभिपिवान्ते । सिपनायपति ।
इद पुरीपोतमगें। ८८५ । इदते । जादै । इत्ता । इयम् । एत्वा ।
चदनम् । इम् । इदं डिपनि धिपतीति इडिपः । डिप पेप इति मूल.
विभुशादित्वात फः । इति सामनेभाषा प्रमुदामा अनुदानेतः ।
मितिका प्रयले गन्दे । ८८६ | दति । विशेद । पेदिता। लिमः ।
सिगमनेन पेदिसममेन। यिनीति मिचिदा रोहनमोचन योरियप्प
देवादिकम्य ।
शान्दिर गतिगोपपयोः। ८८०1 फदति । विन्दति विन्दति ।
।
10 RETIRRImrTrrr-win
पPिTETRA fontrnLE"
frinmarathiframinatani

·ज । - 1 धातुप्रदीपः। चस्कन्द । सन्ता। प्रस्सन्दत् । अस्कान्सीत् यस्कदत्। चनीस्कयते । चिस्कनवमति | स्वन्ता प्रस्वान्दछ । स्वावः । स्कनवान् । (18) यम विपरीते मेथुने । ८८८ । विपरीतार्थपूर्वक इत्यर्थः । (99) यति । ययाम । येभतुः । यथा । अयापसीत्। यथा । यभ्यम् । जम इत्येके । नम्मति । जम्भिता । जभ्यम् । जम्भयति । णम प्रखले शब्दे च । ८८८ नमति। प्रणामति। नमले सयमेव । नन्ता । अनंसीत् । अनस्त दण्डःखयम् । नतः । नमः । गस्तृ मृत गतौ । ८०८८१ । गच्छति। संगवाते। जगाम । गन्ती । गमिष्यति। संगस्यते । अगमत् । समगत समगस्त । जिगमिपति । हृदगङ्गमः। आगामी । गामुकः । गमः । सर्पति । मम । समा मर्म । अमृपत् । मर्पः । उपमपं: । सता । मृतः । सर्पिः यमु परमे । ८७२ | पदित्वमम्य केचिनेपछन्ति । यति । प्रायते । ययाम । यन्ता । अयंसीव । मायामयते । यमित्वा यत्वा । संयमः संयामः । यमः। तप सन्ताप । ८८३ । तपति । उत्तपते । निरपति । तता । सन्तापः । मन्तापकः । तपः। त्यज हानी। ८८४ त्यजति । तत्याज । त्यहा । त्यस्यति । अत्याधीत् । त्यहा। स्यागः । न्याज्यम् । त्यागी। व्यतः । पन्ज सने । ९८५ | सजति। अभिषजति। ससन । समजतः। मड्मा । सहरति । अभ्यपजत् । सिमहति । अभिपिपइति । सिपनयिपति । अभिपतः। पिर प्रेजणे 1224 : पयति । समयले । दर्श: दमाः । टा: पर्यत पदाची। परलोकम्वा । मट्टक। सट्टणी। मशः । वा। हटम् हरिः। (95) मायादिमते नकार किया विशमा विनिमय निकिनिष्ठायामिति (eut) पर्षदामान्। 199) MEIPI निपटानाम् ।

·। धातुमदीपः। ०३ दन्य दंगने । ८८७ १ दति । दश्यते। ददंग। ददंगतः। दंष्टा । अदाक्षीत् । दन्दम्यते। दष्टम् । ददा। दंट्रा। कृप विलेखने। १८ । कति । चकर्ष। चक्षपतुः । पार्टी का । अक्राचीत धकाधीत पक्षचत् । कृपते जपतीति त तुदादिपाठात् । दह भस्मोकरणे । ८८८ दहति । ददाह। पक्ष्यति । प्रधाचीत् । दग्धा । दयुम् । काठधक् । मिइ सेचने । १००० ! मेइति । मिमेह । मेढ़ा। अमिक्षन् । मेदम् । मेहनम् । मेढम् । कित निवासे रोगापनयने ।। १००१। चिकित्सति । मझेतः । निकीत. नम् । इति परीभाषा अनुदात्ता उदात्तेतः। अयोभयपदिनः । दान अवखण्डने । १.०२ । दीदासति दीदासते। शान तेजने । १०.३ । भीमांसति । शीशांसते । दानयति पानयतीति वाग्रहणाद। हुपचा पति । १००४ । पचति पचते । पता। पक्तिमम् । पचा। पच: । मितम्पचः । पतिः । पक्कम् । पाकः । उत्पचिप्णः । पाकिमा लता। पच समवाये । १.०५ । सचति सचते । सिमषिति । पूर्ववत्सन इत्यनेन (१।३।१२) कर्चभिप्राय सिसचिषते । सिपाचयिपति । पथ मेचन इत्यनुदात्तेत मागुतः क्रियाफलेऽकर्चभिप्रायेऽम्यात्मनेपदार्थः । भज सेवायाम् । १००६ । मनति भजते । भत्ता । भक्तम्। अर्थभाक् | भक्ताम् । भगम् । (100) रन राग। १०००। रजति रजते । रज्यति अथवा राज्यते वस्त्र खयमेव । रहला । रागी। रागः रङ्गः। रताः। रजः । रनकः । रक्षा रडवा। रतकः ।.रजकी। रजनम् । रजनी। पर पाकोश। १.०८ । पति पते । ती गपते । यता। गापः। (100) सनी पनि चन्दात् । कुलम् । भगम् (०२११५) ति माधयः । पकारमानुक मगुपया दृष्टमिया ·७४ धातुप्रदीपः । शपनः । शवलः। प्रबली। शबलगुः। रजिसपी दिवादावपि पठाते उभयपदिनौ। विष दोती। १००८। त्वेषति त्वेपते । लेष्टा । लिट् । अवपूर्ण दान- निरसनयोः । अयत्वे पति अवलैपते । यज देवपूजासन तिकरपदानेषु । १.१०। यजति यजते । इज्यते । प्याज ईजे । ईजतुः ईजाते । यहा। अयाचीत् अयष्ट । यागः । इष्टिः । पूज्या । अग्निशीमयाजी। यनः । ऋत्विक् । इष्टम् । इक्षा । डुवप धीजसन्ताने। १.११ । पति वपते । उप्यते । उवाप जपे। ऊपतु: आपाते । वप्ता । उप्तम् । उप्तिमम् । वर प्रापणे । १.१२ । वहति वहते । पुरुषवाई यहति । भार वहति । प्रवति । उद्यये । उवाह अहे । महतः जहाने। वहिथ उवोट । कोढ़ा । अवाचीत अयोढ़। वह। प्रवाहः। वह प्रापण इति सकर्मकोऽयम् । घर्थान्तरे उसे स्यन्दनेऽर्थे वर्तमानोऽकर्मका नदी वहतीति । इ त जीपति प्राणान् धारयतीति पटमिच्छति पटीयतीति धात्वन कर्मण उपसंग्रह- ऽकर्मकत्वम् । इहारते शेत इति प्रसिदितः । दुइ सङ्गच्छते संपश्यते पाहत प्रति फर्माविवक्षायाम् । तदुक्तम्- "धातोरर्थान्तर से धात्वर्थेनोपग्रहास् । प्रसिहेरविवक्षातः कर्मणोऽकर्मिका क्रिया" ॥ इति । । इति उभयतोभापाः स्वरिततोऽनुदात्ताः । दायान्सचयस्तदाताः । यस निवाने । १०१३ । वसति । उच्यते । उवास । जपतुः। वस्ता । मत्स्यति । प्रवासीत्। वाताम् । उपिसः । एपितवान् । उपिधान् । इपित्वा । वसते सिर्वधकिमाण्डम् । पनिटप्रकरणानुरोधन यजादिका-नु- रोधेिग घ एते यहिप्रभृतयो हलम्ता अपि यथायथं वर्गेषु पूर्व नोपदिष्टाः। प्रयमुदातेदनुदात्तः परमो मायः । वे तन्तुमताने । १.१४ । वयति घयते । वयो श्वे तयाय लये को। वयतः वाते कयतः जयाने जासः अपाते । वपुः पविरे क्युः मयिरे मय:

·धातुप्रदीपः। अविरे | जयते । वाययति । उतः । निरुतम् । अतिः व्यूतिः । प्रोतकम् । मोतिका । छत्वा प्रवाय। ध्ये संवरणे । १.१५ । व्ययति व्ययते । विव्याय विथे। वियतुः विव्याते । विव्युः विधिरे । विश्वयिय विधिपे । व्याता । वैवीयते । प्रध्याय वीत्वा। परिवीय परियाय ! हैन स्पर्धायां गन्दे च । १०१६ । यति हयते । नियते । इयते । जुहाव जुहुवे। जुहुक्तः नुडुयाते । दाता । अवास्त प्रवत् अक्षत । नोहयते । जुड़पति जुहपते । नुहायियति । अहवन । प्रहः । इतः । निहवः । ६ । प्राइवः । इतिः। मित्रायः । एने विमापिता इत्युभयपदिनः । अनुदात्ता अनिटश्च । पद व्यलायां वाचि । १०१०। वदति । उद्यते । उवाद । मदतः । पदिता । उदित्वा । चदितम् । अवधम् । अनुद्यम् । अनुवाद्यम् । अपवाघम् । अनयादी । वदनम् । वावदूको वाचालः । वदान्यः । टुयोज्नि गतिधीः । १०१८ । वयति । शिवाय शुगाव । मिश्वियतः शुशयतुः। सयिता। शूयात् । अम्बत् अगिलियत् अवयीत्। शहीयते गोशूयते । शमावयिषति | मिजाययिपति। अगूगवत् अगिग्जि यत् । वयथुः । शूनः । शूनयान् । इति परमभाषाविति । परस्मैपदिनावेतो उदाको च। अदिति । यज्ञादि परिसमातेः । न्याय्य विकरणा स्तु भवादयोऽपरिसमामा एव । अतकरग्यात्। तेनावान्येपि धातो र लुम्मप्रभृतयो ट्रष्टव्याः । तेनेदमपि मिति "कलां नाईन्ति पोगो" मिति । (ior) इति महामहोपाध्यायधीमेवेपाशिततो धातुप्रदोये . मादीनां । . (101) य पाकशापदापे विधिसमनिता। मु ते पवनय का नाईनि गैडमीम् ॥ ITB मानवधर्मशाम् । सवार धानुर पूजापानियबाद भिवरव। एक मवेयमतम् । अनि मात्र ति। नमान्य थानापि न ममा भानोति कुक । अनि प्रायमूत्थर गने वर्तते । गन्दात् यि पानीतिमहिमघातिदि।

·अथादादय उच्यन्ते। यद भक्षणे । १ । अति । अत्तः । अदन्ति । श्राद जघास । लिव्यन्यतर. स्याम् (२।४18.)। पादतः जबतः। इत्यतिव्ययतीनाम् (२१६६) । पादिय जघसिथ । अत्ता। अतु अत्तात् । अहि। आदत् । प्राताम् । आदन्। अधसत् । व्यत्यघत । व्यत्यधसाताम् । अमर। सस्यात् काव्यात् । कथादः । (1) अदती। अवम् । जग्धम । जग्धवान् । प्रजग्धा । घासः। प्रघसः। इन हिंसागत्योः । २ । इन्ति । (2) थाहते । हतः। प्रन्ति । जधान। जनता चन्ता। हमात् इन्तु । जहि। अहन् । हन्यात् । वध्यात् । अवधीत् । घातयति । जघीयते जहन्यते | भिघांसति । वाहत्या । अग्वहत्या । हवहा । हतहणौ। एकाजुत्तरपदे ए; (४।१२)। जहा। अहल्या । इति परमेभाषायनुदाती। दिप अमीती । ३ । देटि हिटे । हेरा । दिपन दिपाणः । विदिट् । दिष्टम् । दुइ प्रपूरणे । ४ । दौग्धि पयो गाममे गोपः। टुग्धे । दुधले गोः दीरम् । प्रधाने कर्मणि लकारः । “वयं प्रदुग्धेस्य गुणैरुपसुता।" दोह दुदुहे। दोग्धा । ' पचक्षत् अनुचत प्रदुग्ध । मधुषः प्रदुग्धाः अधुघयाः। पचमध्वम् पधुचवम् पधुचथ। पदुहहि अधुधावधि मधुधाव ] स्वयमदुग्ध स्वयमदोधि स्वयमचत । (3) गोधुक् । कामदुघा गौः। (1) समादिदीगो वि (1) विट। पोपपद तु बहाद । कर्मप्पा (१०) पाहिति पति (II) विद। दोनशा (शरा) मि पुनर्विवान वारुपपपिचिवाध दाम्। नयाद Aतिपकमामादपपदे। पदादित्यादुपपदस प्रथमार। कम्पादोऽसप चार सयमा कनारमा हया निगरिति । दिपम्। माममाम दावादी कसा लिहान (७) भवदी महादसायशि मुस्।ि शामिरेमामि मुहाग . Fair () पानिपगा ·। धातुप्रदीपः। दिन उपतापे । ५। देग्धि दिग्धे । धेचि धिचे। देग्धा। दिधात दिशीत। पदिग्ध अधिचत अधिक्षत्। अदिग्धाः अधियाः पधितः । अधिगध्वम् अधिक्षध्वम् अधिक्षय | अदिदि अदिचावहि अधिचावः । देशः। देहो। दिग्धम् । लिह पाखादने । ६ । लेदि नीदे। लिलेइ लिनिह । लेदा । अलेट पनीर । भलिक्षत् प्रतिशत अलीद। अलीदाः प्रतिक्षया: अलिक्षः। अलीदम् प्रतिदध्वम् बलिषय । अलिहि पनिधादि पनिपाव। सोढ़ः । वन्निट् । इति उभयतो मापाः स्वरिततोऽनुदात्ताः। पतेऽदिमभृतयो.. इनुदासाः। पविद् व्यक्तायां वाचि 1 0 1 इकारोऽनुदासेतच हलादेरिति (३।२।१४८) विशेषणार्थो युजर्थच । यो तत एवात्मनेपदं मेस्यति । किं डिस्करणेन ? अन्तेदित्वाम् स्यात् । नुम् मा मूदित्यर्थः । एवं तर्धकारोऽस्तु । तत एवात्मनेपदं युजपि भविष्यति । वैचित्रार्थमनुबन्धयस्योपादानमित्येके । आत्मनेपदानित्यत्वज्ञापनार्यमित्यन्ये । पाचष्टे | पाचवाते । आचचते । वा लिटीति ( २१४५५ ) (4) प्यानादेशविकल्पः । पाचस्यो पाचस्ये पाचचक्षे । अस्थतियप्तिस्यातिभ्योऽइ (२१५२) प्रख्यत् अस्यत । प्रियास्यः । मून- विभुजादिकः (२२।५, पा)। गोसंख्यः । पशुसंख्यः। विचक्षणः । नृचक्षाः। असन् । सञ्चया दुर्जनाः । वर्जनीया इत्यर्थः । ईर गती कम्पने च ।।ई। ईराते । ईरते। ईरान। ईस: मेचिदामभावमिपन्ति । २ (5)। ईरयति । समीरितम् । समीरणः । निम्नमी रति नीरम् । गुपधकः (३।११३५)। खैरम् । वैरी। ईड स्तुती ।। है। ईडाते। इंदते । इडाचो। इडिये । इतिध्वे । इंडिच्च । ईडिवम् । इंद्य. । ईड़ा । । (4) सामाशाय शादिय । अता मिटि भी पारी । सुधि शमौन रपि रूपम्। (6) रचरणादिभिरीपिपरा ति च मयांग । वापसन्द एव । माश्यवामिविरोधान् ।

·धातुप्रदीपः।
इंश ऐश्वये ।१०। इंटे। ईशाते। देशते । ईशासके। ईशिये।
ईशिवे। ईशानः । ईजरः । ईखरा । "विन्यस्तमङ्गलमहौषधिरीखराया।"
खरीतिौणादिको वरट् । ()
पास उपवेशने । १।। आस्ते। पासाते। भासते। आसाच के ।
आसीनः । आस्या। (7) अासना।
पाड् गास इच्छायाम् । १२ । उकारोऽस्य नाग्लोपिशाखदितामित्यत्र
(७.४।२) सामान्यग्रहणाविघातार्थः। उदितो वेति (१२।५६) विशेषणार्थच ।
वाप्रत्ययस्य च प्रयोग छन्दस्येव सम्भवति । तत्र ल्पपोऽभावः फलम् । नापि
छन्दसीति (११३८, अनादेशः । प्रयोजनान्तरमिड्विकल्प च । आगामित्वा
भागास्वति । पाशास्ते । प्राशासाते । श्राशासते । प्रायास्से । आपणासे ।
पाशासिष्ट। पाशशायद । प्राशास्तः । अाशास्तवान् । पायासर्याप्त ।
যাষা (4) স্বাষনিয় গাধৰি অহা খায় অনুষিঃী দু
ग्राणं प्यत इति शास इद, हलोरितीत्व' (६४।३४) न भवति ।
पाशीरिति तु मापकात् सिहम् । (9)
वस पाच्छादने। १३ । यस्ते । वसाते । वसते। ववसे । पसिता ।
यसितम् । पसित्वा । वसनम् । वासः । धर्मषः ।
कसि गतिनिशानयोः। १४ । कस्ते । साते। कंसते । चकसे। कंसः
मुरारिमेदः । कांस्यम् ।
पिसि चुम्बने च । १५ । निस्ते । निस्से | निमे । प्रणिस्तै प्रमिस ।
निनिमे । मिमिता।
पिजि शही। १६ । निडले । प्रणिहो । निनिघ्ने ।
गिजि भव्यक्त गन्दे । १७ । गिडको । गिनाते । गिनते । गिगिने
गिना गिलान: । शिक्षितम् ।
(७) सौद विशेगरि पालि विमिति देवीमाहान्यो।
(1) वाहपपिदिन यत्।
(8) मंत्र (A) यह।
19) बिदा पनि गिन (11)

·९८ धातुपदीयः। पिजि व । १८ । पिड़ने । पिनाते । पिपिछे। पिञ्जरः। पिङ्गलः । पङ्गली। -- । पृजि इत्येते । १८ । पृडत । वजी वर्जने । २० । बक्तो । हजाते ! बजते । वहजे। वर्जिता । लम् । (10) पूची सम्पर्फे । २३ । पृत्त । यपृचे | पृताः । सम्पर्क: । पृणीति रुधादि- पाठात् । चूड माग्निगर्भविमोचने । २२ । सूते । सुवाते । सुवते । सुपुर्व । सुपुयाते । सविता सोता । सूताम् । सुवाताम् । सूष्व । सुध्वम् । सुवै । सुसूपते । सूतः । स्तवान् । सूवा । रतिः। अद्गदरः । सूतका सूतिका । गोड स्वप्ने । २३ । गते । शयाते । शेरते । शय्यते । गिये। शिण्याते । गिरियरे । भाशय्यते । मयनम् । शयालुः । शय्या । प्रति घामनेभापा प्रति । प्रात्मनेपदिन इत्यर्थः । यु मियपे । २४ । योति । युयाव । यविता | अयावीत् । यियविपति युयूपति । यूतिः । योचम् । युतः । र शम्दे । २५ । रौति । रुराव । रविता । संरावः । रवः रावः । कतम् । पु स्तुतौ । २६ । नौति । प्रणोति । प्रधुनाव । नविता । नुतः । रख पन्दे । २० । चोति । चुनाव । इविता । पवः । धवयुः । शुतम् । उत्तरसंयोगवतप्रकरणानुरोधेन रु शब्द इत्यनेन सहन निश्यितेऽयम् । पशु तेनने । २८ । णोति । संहणुते गस्तम्। चुक्षपाव । पविता । पणु प्रस्रवपे । २८ । सौति । सूयते । प्रघुते गोः सयमेव । पाम्रोष्ट स्वयमेव । सुष्णाय । सविता । मुम्रपति । सुपा। इति पते परस्मेभाषाः । योतिप्रभृतयः परस्पदिन इत्यर्थः । जणु पाछादने । ३० पोति अौति गर्णते 1 प्रो'नाय प्रोर्णनुवे । मोरणोत् मौत । प्रोवीन मौरं पीत् मौर्णयौन पोर्णविष्ट मौर्णविष्ट । (ro) पथमिदिक्षित मय पति कैवर्म मादीयधातुरोहिग्यते । मन्बाभिः संग्रहीत. विपि पुसके। दिवे दर। बसे1 धिता। पर्छ । पाश्चिट। भियते । करीवति । प्रियनित पात्रा ति पारि।

·1 । धातुप्रदीपः । ऊर्जुनूपति अर्जुनविपति अर्जुनवियति । जर्गोनूयते । अर्णावयति । औरणु- नयत् । () ऊर्युत्वा नोयीत्य ! पोर्णतः । जो । अायुः । इति उभयतोभाष इत्युभयपदी अयम् । उदात्ताय चचिड प्रभृतयः । धु अभिगमने । ३१ । यौति । द्युतः। युवन्ति । दुद्याव । योता । यौतु । घु प्रसवपर्ययोः । ३२ । सौति। सुपाव । सोता । सपतौति स्वादिपाठात् । कु शव्दे। ३३ । कौति । कुकाव ! कोता। चोकूयते । कुपतेरपि घोकूयत इति । कवतिरव्यक्ते शदे। कुवतिराखरे। कौतिः शब्दमात्र एवेत्याभिधानन्यवस्था । (12) कोकूयत इति भीवादिकस्य कवरेवाभ्यासस्य चुलमतिपेध इष्यते । पनिड़य मिति रौतिना सह नोपदिश्यते । इति परस भाषा इति । थुप्रभृतयः परस्मैपदिनः । छुप वती। ३४ । सोति सते। तटाव तुष्टुवे । स्तोता । प्रस्तावीत् " प्रस्तोट । राष्ट्रपति तथ्यते । सत्यम् । सुतः । स्तयः । प्रस्तावः । संस्ताप- छन्दोगानाम् | तु इति मोवो धातुर् पर्यः । हिंसार्थ इत्येके । तौति तयोनि । छान्दमो ऽयमित्यापिगतिः । भून व्यसायां वापि । ३५ । पीति से पाह। भूतः मुवान पाहतः । मुपन्ति ग्रुपते पाहुः । अयोपि चूयं पात्य । ब्रूयः पाये आस्थः । उच्यते । वाच जपे । नपतः अपाते । ऊचुः अधिरे । पयोषत् पयोधत । पापि चूने कथा म्वयमेव । "वयमयोचा था स्वतः 1 (13)" उत्तः । उमा । लिः। रति पती उभयती भापौ इति । उभयपदिनी रत्यर्थः । इप गतो। २६ । एप्ति । इतः । यति । इयाय । ईचतुः । युः । पगात् । गमयति । पाययति। जिगमिपति । इपिपति । इत्य: । इति पयं परम भायः। परस्मेपदी इकारान्तोऽयम् । कः पूर्वेण वा परेण वा निय्ये पृथगस्य परमेपदिनो निर्देश डिकोरभेदाः । सो धधिपूर्वकायेव प्रयुज्येसे । पयन्तु शिवलोम्योपमगंपूर्वोऽपि । (11) ममतेन पीकदिति भामहोत्रम् । (13) पनि गत सामा। मरेकसिरिश एरिया (13) सारिकापति रोका।

·. । धातुप्रदीपः। इड अध्ययने । ३७ । पधीते । प्रधीयाते । पधीयते । पधिजगे । पधि- जगाने। अध्यगोट अध्यैट। अध्यै प्यत अध्यगीप्यत। अध्याययति। अध्यापिपर अध्यजीगपत् । अधिजिगापयिपति प्रध्यापिपयिपति । अधिजिगांसते । प्रधीयानः। अधीयन् पारायणम् । अधीतः। अधीत इति अध्यायकः। अध्यापयतीति अध्यापकः । सन्तामन्त । कठयासा. वध्यापकयेति कठाध्यापकः । प्राधणाध्यापक इति याजकादिभियेति (२१२१८) कारकपठीसमासः। अयमात्मनेमापः । पात्मनेपदीत्यर्थः । इन स्मरणे । ३८ | ककारोऽधीगर्थदयेगां कर्मधीति (२१३९५२) विगेप. पार्थः । प्रध्येति । यधीतः। अधीयन्ति । शेविसु इयो यमिति (६।४।८१) यपादेशमिछन्ति । अधियन्ति । (14) प्रधीयाय । अध्यगाए । वी गतिप्रजनकान्यसनखादनेषु । २८ । पैति । वियन्ति । विवाय । विव्यतः । विव्युः । वेता। या मापणे। ४.। याति । प्रणियाति। ययो। यामी यान्ती। यायावरः। था गतिगन्धनयोः । ४१ । वाति । वयो। पाजयति वापयति । निर्वाणः बीसः। निर्यात भा दीप्तौ । ४२ । भाति । बभौ। प्णा गौचे। ४३ । नाति । सस्रो। मिष्यासति । सिप्णापयिषति । निणातः । प्रतिणात स्वम् । नदीणः । 'या पाक । ४४ । याति । भयो । तं नीरम् । थापा यवागूः । द्वा कुम्मायां गतौ । ४५ । ट्राति। प्रषिट्राति ! दद्रौ। निद्रा। निद्राणः । निद्रालः। (14) यो यनियन (EUR) कारोवार शमिडि कोनिस्च्यमिति न्यासकार । ये स्वादक रति (१.१५, वा) मा धातु का धातुकयो. सामान्यनातिदेनिन्ति तेषां मते इह पत्र निदत्ययम् । इकल भवितव्यमेव यथा। अधियन्ति । अभियन् । मताचरे सावधानुक एवं यण् । पौयाय। भतु साधातु मैं अभीति) 'ममोमो राधायोरपायनिहि भटि। अधिकमयति । परिनिगमिषति ।

·- धातुपटीपः। प्मा भक्षणे । ४६ । माति। प्रषिमाति । पसो। अप्मामीत् । असा- सिष्टाम् । सातः । ट्रसः । (15) पा रक्षणे । ४७ । पाति। पायते राना लोकः। पपौ। अपासीत् । पालयति । पायः | पायकः। रा दाने । १८ । राति । व्यतिराते । व्यतिरामे | व्यतिरे। ररी। ला प्रादाने । ४८ । लाति । व्यतिलाते। ललौ। लाता। अलासीत्। दाप लवने । ५.। दाति । मणिदाति प्रनिदाति । दायते हस्तक्ष्णा । ददौ। अदासीत् । दापयति । दातं वहिः । दात्रम् । ख्या प्रकथने । ५१ । ग्याति । चख्यौ । प्रख्यत् । चचिड: ख्याजिति (२४५४) ख्यात्रादेशे आचख्ये आचख्यो। इत्थञ्चाकभिप्राये कियाफले धात्मनेपदं मा भुदिति। कभिप्राये तड् यथा स्यात् । मा पूरणे । ५२ । प्राति । परो । प्रायः । मा माने । ५३ । माति । मीयते । ममौ । मितम् । वच भाषणे । ५७ । वति। वक्षः। वक्षि । वच्मि । अन्नपचनस्यान भि- धानमाचक्षते । उवाच । जचतः । अचुः । उवक्थ उपचिय । वाता! पोचात् प्रयोचताम् । प्रयोचन । यो पचिरित्यादेशे (२१४१५३) उमि प्रयोचत अवोचत । प्रवचनीयो देवदत्तः प्रयचनीयं देवदत्तेन । वाक् । पाचौ । इति धनुदाता इति। धौतिप्रभृतयः । विद माने । ५५ । वेति वेद । विवेद विदाधकार । संविते संविदते । वैदिता । वे विदाहरोठ । (16) विदितम् । बाह्यपवेदं भोजयति । मस भुवि । ५६ । अस्ति । स्तः । सन्ति । असि | स्थ: । स्य । सः। व्यतिम । व्यतिह। व्यतिखहे । व्यतिस्महे । इह नित्यत्वादेत ऐ. इति (३।४।८३) ऐकारादेगे । एतीति (18}५२) न भवति । न्यायसे । व्यत्यमावहै । व्यत्य- मामहे । यस्तु पधि । प्रचामि । प्रसाव । प्रसाम । पासीत् । पास्ताम् । 1 (15) पान कामीयो द्रमः। पत्रक 1 पतरादिवार द्वादशः। (16) यस मन नाचनेन चपने परेवास दा तल रेप पिदांकरोतु भगवान शिनी ·1 । धातुप्रदीपः। प्रासन् । बभूव । अभूत् । सन् । कारयामासविदामामेत्यनुप्रयोगे भूभावो नेष्यते । (17) केचिदनुप्रयोगादन्यत्रापि नेच्छन्ति । (18) मृजू शहौ। ५७ । मार्टि। नृटः। मृजन्ति मार्जन्ति । ममार्ज। ममाजसुः ममजतः । ममार्जुः समृद्धः। मार्जिता मार्दा। माष्टुं । मृटाम् । मड्टि । अमार्ट । अमृष्टाम् । श्रमार्जीत अमात् । मिमाजि- पति मिमृतति। मृज्य मार्यः। मृजा। तुन्दपरिमृजः सुन्दपरिमार्जः । पपामार्ग: । अहिमार्गः। रुदिर अयुविमोचने । ५८ । रोदिति । रुदितः । रुदन्ति । सरोद । रुरुदतः । कन्दुः। रोदिता। अरोदीत अरोदत् । यदत् अरोदीत् । रुदिखा । दिपति । रुद्रः । रुद्राणी । इति उदाता इति विदिप्रभृतयः । विश्व भये। ५८ 1 स्वपिति । सुष्वाप सुषुपतुः। म्वप्ता । मुस्खप्ता । मुतमस्य । सुषुप्सति । सोप्प्यते । असुषुपत्। सुप्वापयिषति । स्वना । अनुदात्तोऽप्ययं रुदादिकार्यानुरोधेन चात्र पठ्यते । मस प्राणने । ६० । नसिति । खसिता। अनमीत्। विश्वासः । बस्त: जसितः । वसनः । नमूप सहन इति वटादिपाठेनेव सिहे पित्त्व ज्ञापकमनित्य गणकार्यमिति । तेन न विश्वसेत् पूर्व विरोधि. मस्येति पो सुइ न भवतीति व्याचक्षते । भष्टि काव्ये च प्रयोगो दृश्यते "पानसे युनिशाचरा” इति । अन च । ६१ । प्रापन इत्यपेचते। प्राणिति । पाण। प्राणिणत्। मापिणिपति । अपान । प्राणितः । जन मवासनयोः । ६३ । जक्षिति । नधित। जनति । जनत् । जवतो । जनः । तत् । इति । कदादिः समास इत्यर्थः । जाण्ट निद्राक्षये । ६३ । नाग।ि जाग्रतः । जाग्रति । जागर्यते । (1) अनुपयोग न समापन यानि कईचान् मन पितनि चित छन् (ARE) पिचिकन (18) माराम यादवादी या मम । प्रश्वास।

·धातुप्रदीपः । नाग्यात्। जागरयात् । जजामार जागराञ्चकार । जजागरतुः जागराच- कतुः । जागरिता । अज्ञागरीत् । प्रजागः । जागरयति । जाग्रत् । जाग्रतौ । जागरितः । जागरः जागरूकः । जागा जागरा। दरिद्रा दुर्गती । ६४ । दरिद्राति । दरिद्रितः। दरिद्रति । "कली सर्वे दरिद्रति ।" दरिद्रिता । दिदरिद्रासति दिदरिट्रिपति । दरिद्रत । दरिद्रतो । दरिद्राणम् । दरिद्वायकः। दरिद्रः। दारिद्री। चकास दीप्तौ । ६५ । चकास्ति । चकास्तः । चकासनि | चकासाश्चकार । प्रचकासीत् । अचीधकासत् अघचकामत् । चकासत् । चकासतौ। चकासप्ति कुलानि धकामन्ति फुलानि । शास अनुशिष्टौ । ६६ । शास्ति। शिष्टः। शासति । शासिता। शाम्त । शाधि । गासानि। अशिषत् । प्रशासत् । शासित्वा शिष्ट्वा । शायनम् । शिष्टिः । शिष्ट: । शास्ति रित्यौणादिकम् । वसे स्तिरिति ( उण, ४।६१८) पादौ योगविभागात तिप्रत्ययः । इति परमेभापा इति । इफ कारण इत्यादयः। दीधी दीप्तिदेवनयोः । ६७ । दीधीते । दीधीः। दीधितिः । दीधिता। दीधितम्। वीड वेतिना तुरये । ६८। बेबीते। येविता ! एती छान्दसाविति मायकदिवति । इति पात्मनेभापावित्यात्मनेपदिनी । हदिति नचित्यादि परिसमाशेः। पस पस्ति स्वर । ६८७० । मस्ति । समास । सेमतः। सेसः। सस्यम् । सस्यको मणिः । संस्ति । संस्त: । स्कोरिति (२०२८) संयोगादि. लोपोडल नेते। यानां समवाये दयोः संयोगसंधान। संसन्ति । संस्तिता। वय कान्ती। ०१ । वष्टि । उट: । शन्ति । वधि! उग्यते। धापश्यते । उशित: । वगः । वयः । गोरम् । इति उदात्ता इति बसातयः । (1) चरोतश्च (19)। यड लुगन्नस्येयं पूर्वाचार्य संज्ञा । या लगता (19) दक्षिणपने गामशम्।

·। धाप्रदीपः। वादादिकाः परमेपदिनो विज्ञेया इत्यर्थः । तेभ्योऽपि गपो लुक् परसौपदश्च । बोभवीति । वाक्दीति । इति पमप्रभृतयः परसौभाषाः । इड अपनयने । ७२ / गते । इवाते । ए वते । पुत्रायापगते वणिक । देवदत्तायापते। देवदत्तमपद्धते । निवे। होना । निजङ्ग पते । अतः। अपहतिः। इति प्रात्मनेभापोऽनुदासः । अयमात्मनेपदीति पूर्वमुकारान्तमध्ये ऽजन्तवगें नोपदिश्यते । बदित्यदादिपरिसमाः । इति महामहोपाध्याययोमैत्रेयरचितकृती धातुप्रदीपेऽदादीनां हतिः ॥२॥ अथ जुहोत्यादय उच्यन्ते हु दाने । पादानेऽप्येके । १ । जुहोति । जुहुतः । जुवति। अत्राहिवचन- निमितेऽपि यणादेगः कृत इति चिनेऽचीति (१1१,५८) स्थानिवदभावो न प्राप्नोति । ततयानच्कलादृष्टिर्वचनं भवितुं नाईतीति न शनीयम् । शते हि हिवचने एरनेकाचोऽसंयोगपूर्वस्येत्यनुत्तेः (३।४।८२) हुनुवोः भार्वधातुक इति (६४.८७) यणादेशविधानात् । जुहाव जुहवाञ्चकार । जुहुवतु' । जुहुयुः । जुहोतु । जुधि । जुइवानि। अजुहोत् । अजुहुतां । अजुवुः । अहौषोत् । अहौष्टाम् । अहीपुः । जुद्धत् । जुद्ध तौ। होता । हुतम् । इविः । अिभी भये । २ । विभति। विभीतः विभितः। बिभ्यति । विभाय मिभयाञ्चकार । अभैपीत् । भीपयते मुण्डो मापयते वा शरैर्भाययति भीममस्य । भयम् । भौतिः । मीः । भियो । (1) - (1) गातिम्यायपाभ्यः सिष पर पर्दषिव्यव (२ श) पद रिमतहसी निर्दश इत्याई । तर परनेकाघ उनि {१२) यम्। तैनास शुष्टि प्रमदित्यदौति प बदन्ति । अतएव मा में नगर मम गोधनि माथि राहरिति । अन्य क्षत्र महो। सपाच मशित मात्र भैपोलयाव जतायौँ दृश्यत पतिरिति । मा भयो पुषि मौने प्रति मम पुगे पट्टा दुरामेति च महानाटके। वस्तुतन्तु मा भरि त्यादि पद प्रामादिकमेतति पहा । एशाना समर्थनार बागमशासनमनियमिति वा कधित समाधम् ।

·। ८६ धातुप्रदीपः। गी लब्लायाम् । ३। जिहेति । जिीतः। जिशियति। निहाय जियाञ्चकार । हता। अयोत् । इयः । झीएः जीतः। श्री। पृ पालनपूरणयोः । । पिपर्सि। पितः । पिप्रति । पपार । पमतः । पनुः । पसी । पुणाति पूर्तमिति कादिपाठात् । दीर्धान्तं केऽपि पठन्ति । पिपसि। पिपूर्त: । पिपूरति । एते परम्ौभाषा इति परसोपदिनः । डुभृञ् धारणपोषणयोः 1५। विभर्ति। विभृते । विमृतः विधाते । बिधति बिभ्रते। बमार बिभराम्बभूव बिभरामास विभरावकार वझे बिभराचक । बिभ्रत् । बिभती। अविभः प्रबिसन । अविभताम् अवि. भ्राताम् । अविसरः अबिधत। भर्ता। भरियति । भृत्यः। भार्या । भारः। भरणम् । भृत्या। भूतिः। भृत्रिमम्। भरथुरित्यन्ये (2)। इति उभयतोमाष इत्युभयपदी । भृयामिदिति (७४।७३) कार्यानुरोधेनायमन्ये - भयपदिषु न पश्यते । माङ माने गम्दे च । ६ । मिमीते । प्रणिमिमीते । मिमाते । मिमते । मीयते । मणिमीयते । ममे । ममाते। माता । मिला। मितः । धान्यमायः । व्योममायः । पोहाड, गती। ७। जिहीते । जिहाते । जिते । उहायते रविणा । हाता। हाला। हान: । हानवान् । इनि पात्मनेमापी । पोहा त्यागे।८। ककारी इश्व नोहिकालयोरिति (१९४८) सामान्यग्रहणाविघातार्थः । (5) जहाति। जहीतः जहितः । जहति। हीयते । जही। जहतुः । जहुः । जहिहि जहाहि जहीहि। जवात् । नधाताम् । अहामीण। अहासिष्टम् । सार्या हीनः । हानिः । हिवा विहाय । इति परस्प्रभापः । भाकारान्तप्रकरणानुरोधेन पूर्व न निश्यिते । डुदान दाने । ८ । ददाति दत्ते । दीयते । ददो ददे। ददतः ददाते । भददान पदक। प्रदताम् अददाताम् । अददुः अददत । देहि दत्स्व । - (1) भादाम टुभति पनि। (3) मा एकानुवाद पहरा खात्। जहाति मावान् निदान प्राति का सायनो वर्षम् । हाति निबंदसायनारिण ·८७ धातप्रदीपः। दद्यात् ददीत । टेयात् दासोट । प्रदान अदित । अदाताम् अदिपाताम् । बदुः पदिषत । ददत् ददानः । दविमम् । दवा। प्रदाय । दकम् । मतम् . प्रदत्तम् । प्रदः। प्रदा। डुधान धारपोपपयो: । १० । दधाति धत्ते । धत्तः दधाते । दक्षति दधते । दधासि धत्मे । धीयते । विहितम् । संविधानम्। हित्वा विधाय । हिनिमम् । धान्यम् । (4) दानेऽप्ये "हिपता विहित"मिति । निजिर शौचपोपपयोः ।११। नेनेति नेनि । नेनिह ननिजाते । नेनिजति नेनिवते । प्रणेनेति । नेला । अनेने धनेनिन । अनैनितान् भने- नित्राताम् । अनेनिजुः अननिजत । अनैक्षोत् पनिजत् पनि । नेजयति । मनोनिवत्। प्रणिनिधति निनिनते। नेनिजत् नेनिजानः । नेनिजती नेनिजानी । नितम् । निजकः । निजम् । विजिर् पृयगमा । १२ । देवल्लि वैविक्ते । विवेज विविजे। वेता । पविजत् अवैधीत् अविता । विप्ल व्याप्तो। १३ । वेवेष्टि वेविटे। विटः वैवियाते। वैविषति वेविपते । वेवेष्टु वैविष्टाम् । देवेषापि वैविपे। वेष्टा। पविक्षत अविषत् । विषम्। वेषः। वैयो नटः। परिवेषः। विष्णुः । इति उभयतो भाषाः । विमापिता इत्युभयपदिनो डुदाआदयः। हदिति निजादिपरिसमाः । हत्करपमिदं वैचित्रपार्थम् । गिजां त्रयाणा मित्यत्र (018|७५) वयापामित्य- स्योपादानादिति न्यासः। ग ह चरणदीत्योः । १४ । १५... नगर्ति। जिघर्सि। (5) घरति घारयतीति गणान्तरपाठात् । हमसधा करणे । १६ । जिहर्ति। हतम् । पश्यतोहरः । (6) 14) दाते यन नीति यत् (एप, २०१५)। (5) रहनञ्चन्दसौतौचम्। (115) म वि माझानपञ्चायं नासि। म धमाधमोनि- अन्ययो। अवविध पौयपुर कचित् इत्व होगा पाठः । एवं परन च । 16) वापोलम् । १ मुधोऽमिशिनि होमादिप्ति प्रयोगात् ।

·धातुप्रदीपः। ऋ स गतौ । १७११८ । इयति । इयतः । इयुति । समियते । ममियाते । पार। भारतः। पारुः। आरत् । भारताम् । पारन्। (7) समारत । श्ययात् । ऐयः 1 ऐयुतान् । ऐयरः । समर्ति । समृतः । ऋच्छति सरतीति भ्वादिपाठात् । भस मत् सनदीयोः । १८ । बस्ति । वमस्तः । वममति । भसितम् । भस्म । नमः । (8) कि कितनाने । २०२१ । चिकेति । चिकितः । चिकाति । चिकत्ति। चिकित्सः । चिकितति । तर त्वरण । २२ । ततोति । ततः । सुरः । तुरगः तरङ्गः तुरङ्गमः ! तुरितम् । तरति। धिष शव्दे । २३ । दिधेष्टि । दिघिटः । पिपितम् । धन धान्ये । २४ । दधन्ति । धनितम् । जम जनने । २५ । जजन्ति । गा स्तुती । २६ । जिगाति । (1) छन्दसीति ()। इमी जनगाधातूच्छान्दसा वित्यर्थः । प्रमतयो- पिचन्दसीत्यनेन सम्यध्यन्त इति केचित् । दिति जुहोत्यादिपरिसमासः । इति महामहोपाध्याययीमेवेयरचितलतो धातप्रदीप जुहोत्यादीनां वृत्तिः ॥ ३॥ (७) समारस ममा मायास्तापगत रति भक्षिा मानपदव (105) मि पनि पिपरायोति (105) विविधामादयं मायामपनि पो भयम् । (8) बम बमोति पाठयेत नाई भयायाममिनि यथा वन्धिसमम्। बा सिममी समिति(OER) पदपिकासमतीति सायाम्। पतम्हनाय भाराया पलते। (9) समधिन्चमाकम्।

·धातुप्रदीपः। अथ दिवादय उच्चन्त। दिवु क्रीडाविजिगीषाव्यवहारद्युतिस्तुतिकान्तिमोदमदखागति' । । । दीव्यति । दिदेव। दिदिवतुः । दिदेविषप्ति दुदूरपति । देवयति । देवः । पक्षपः । दीव्यन्ती । देवित्वा दूबला । दूतम् । प्रादूग्नः । क्किए । दयूः । दयौ। देवा । (1) पियु तन्तुसन्ताने । ३ । सोष्यति । सिपेव। सिसेविपति सिस्यूपति । सौवनं (4) सेवनम् । सूपतः। सूरतिः। मेवित्वा स्थला। स्यौतिकः । स्योनः। । ! सिवु गतिगोषणयोः । ३ । स्रीव्यति । सूः । सुवौ । सुवः । (3) ष्ठित् निरसने । ४ । ठीव्यति । तिष्ठेव । तुष्ट्रपति तिष्ठेविषति । तेष्ठी- ध्यते । ठीवतीति वादिपाठात् । पणुस अदने । ५ । स्नुस्थति ! सुयोस । सुपा। (4) पास निरसन इत्येके । ६ । मिच। मुस्यति। सुसयति । असणुमत् । सुसिपति । सुष्णमयिपति । कसु क्षरणदीप्तयोः । ७ । कस्यति । चक्कास। कसयति । घनथें कः (३॥३२५८, वा) । जानीनां को दे (६।१।१२, वा) चतसः । सिवा सस्वा । . - दुप दाहे । ८ । युष्यति । वुप्योष । पित्वा व्योपित्वा । व्युपितः । सुप च । । नुप्यति । मुपित्वा मोपित्वा । नृती गानविनेपे । १० । नृत्यति। ननर्स। नत्स्यति नर्तियति । नृत्यम् । नृत्तम् । नरीमृत्यते । नत्ति नतीति नरिवृतीति नरोतृतीति नरिनर्ति नरोनर्सि। निवृत्सति निनर्तिपति । ईदित्त्वफलमुलमय । (1) दिवझ ( रा "स्वामिनी दादेव' इति । (२) पृषीटानिया दौति माधः। () को कठाचनादाद। (4) पक, समादिगत् सम् ।

·20 धातुमदीयः। उसी सद्देगे । ११ । बम्यति वसति। तनास । तवमतुः सतः । वस्तः । वस्तवान् । कुथ पूतीभावे । १२ । कुप्यति । मुशोय। कुथः । कुधितमनेन । प्रथितः । कोथित्वा। नोपधात् तफालाडेति (१।२।२३) नोपधग्रहण. सामयाब्रियमकित्वमिच्छन्ति । पुथ हिंसायाम् । १३ । पुष्यति। पुपोय । गध परिवेष्टने । १४ । गुध्यति । गुधित्वा । जुगोध । क्षिप प्रेरणें । १५ । चिप्यति । चिक्षेप । क्षेत्रा। प्रक्षेपसीन। क्षिपः । क्षिपकः । चिपका। परिक्षेपी। विपते क्षिपतीति तुदादिपाठात् । पुष्म विकसने । १६ । पुष्पाति । पुपुष्प । पुष्पम् । तिम टिम छीम या भावे । १७१८१ तिम्यति । हितम । तिमयति । स्तिम्यति । तिष्टेम । स्तीम्यति । तिष्टीम। बीड़ चोदने । २० । लज्जायाञ्चाभिधीयते। ब्रीद्यति । विव्रीड़। ब्रीड़ा नीला इप गतौ । २१ । यति । दयेष । पिता । मेपियति । (5) इपितम्। अन्वेषणा । पर्यापणा परीष्टिः । एपित्वा । इपु पायाम्। उप प्राभीण्ये इति गणान्तरे। इच्छति । दृप्णाति । प्रहपुर शक्याथै (6) । २२१२३ । महति । विषयति । ससाइ । सेहतः । सिमाधयिषति । सुधति । सुयोइ । अधेः प्रमहन इत्यत्र (१३१३३) सध्यतेः सहने वा निर्देश इति गतापेचायाञ्च उदाहृतं नमधिषके इति । (7) अप झप वयोहानी । २४।२५ । जीर्थति । जजार । जजरतुः जेरतः । जरिता सरीता । मजरत् अजारोत् । जिजरिषति जिजरोपति जिनीयति । जरा । जीर्णम् । जरित्वा जरीत्वा जर्जरः। झीर्यति । झरः । निर्भरः । - भरा भरा। हिरे (acceसाहित्वा एपिररूपमिति (AIR) गुणः । (6) सात माधकादि पाडः। चाहि। फलानो हितः । (1) समविधा पनि निकारपोसाइतम् । नसिमरामुपेशक विषा तम्या ति भाष; } ·८१ धातुमदीपः। इति परस्मेभाषा उदाता एते । चिपिस्वनुदासः । अनिट्प्रकरणेऽजन्तप्रकरणे च साहणाः परीपदिनो भविष्यन्ति । पूड प्राणिप्रसवे । २६ । सूयते । पन्दे अब्दे वा प्रसूयते । प्राणिग्रहाय- मतन्त्रम्। प्रमाणिप्रसवेऽपि वर्तते । सून धान्यम् । सुपुवे । सविता सोता। प्रसूनम् । प्रसनवान् । सूने सुवतीति धात्वन्तरयोः । दूड, परितापे । २७1 दूयते । दुदुवे । दूनः । दीड क्षये । २८ । दीयते । उपदिदीये । उपदाता। दास्यते । अदास्त । दीनः। दिदीपत इति दाधा दाविन्यत्र (१।१।२०) भाप्ये उदातम् । कालापास्त दीडः सनीत्यात्त्वमिच्छन्तो दिदासत इत्युदाहरन्ति (8)। देदीयते । दीवा उपदाय । डीड विहायसा गती। २८ । डीयते। डिद्य। उड्डीनः । इयतः परस्य निहाप्रत्ययस्य कित्त्वपतिषेध इड़ागमथैवत इति डयितो उयितवानिति मादी व्याहृतम् । धोड, अनादी । ३० । धीयते । दिध्ये । धुता। धोला। धीनः । दिधीपते । मोड, हिंसायाम् । ३१ । मीयते । मिम्ये । मेता । मीनः । मीनवान् । मीला । मैतुम् । मित्मते । (9) निमाता प्रमातति मिलमीनो पम् । रोड, यवणे । ३२ । रीयते। रिव्य । रीणः । लोड सेपरे । ३३ । लीयते । नित्ये। विलेता विनाता। विलेथने विलायते । जटाभिरालापयते । घृतं विलीनयति विनाययति विनापयति वितासयति । लिनीपते । नीनः । विलयः । विनाय पिनीय लीवा। नीनानीप्ति काटिपाठात् । बीड वणोत्ययें । ३४ । नीयते । विद्रिये । प्रयः। वीणः । (1) मादय पोदितः (10)। प्रोदिवस फनमोदितयेति (१२।४५) निठानत्वम्। (6) दिदामत तितिर पाठ। माविसम्मति ( PAR) विभिभारा हरित नगरपम् । वाचा। (9) पदमियत मनिस समय (10) मनमनम्।

·८२. धातुप्रदीपः। पोङ पाने । ३५। पोयते । पिये। पैता। पीतम्। पेयम् । पापीया माड- माने । ३६ । मायते । मीयते । ममे । मिन्नते। मितम् । ईड, गती । ३७ । ईयते । अयाचको। केचियपदेशिवदावमनादृत्या. मोऽभावमाहुः । ईये। ईयाते । ऐछ । ऐपाताम् । सपेयम् । यत् । इणस्तु उपत्यम्। प्रोड, प्रीती । ३८ प्रीयते । पिप्रिये । प्रियः । प्रोणातोति यादिकस्य पीको रूपम् । इति भाग्मनेमाषा एते। दीडादय प्रात्मनेपदिनो डीड वर्ज मनुदात्ताः । (11) शो तनूकरणे । २८ । स्यति । श्यतः । गशी। शगतुः। अशात् प्रशासीत् । गाययति ! निशात निशितम् । शाला शित्वा । छो छेदने । ४ । यति । व्यतः । चच्छी। अपवाच्चायते । चिच्छासति । छाया | छात्वा छित्वा । अवच्छितम् अवच्छातम् । यो अन्तकर्मणि । ४१ । सति । पमिष्यति । मणियति । सीयते । स्यतु । स्यताम् । स्य । अतो हेरिति (६।४:१०५) हेलृक् । स्यानि । स्येत् । अवसितम् । सिवा अवसाय। दो अवखण्डने । ४२ । यति । प्रणियति । ददौ। देयात् । प्रदान । देदीयते । दित्सति । दित्वा अवदाय । दितम् । परीक्तम् । निर्दितम् । इति परभाषाः । एते परम्मै पदिनः । मनी प्रादुर्भाव । ४३ । जायते । जजे। जनिता। अनि अजनिष्ट । जाजायते जनन्यते। जिजनिपते। जनयति । जातः। जातिः । जनः । जनता । लबो घटः । मन्यं श्टेन । जन्या ! जन्तुः। प्रजनः । प्रजनिः। मना । समजाः । सुमजसी। बीजम् । दीपो दौती। ४४। दीप्यते । दिदीपे। दीपिता। अदीपि प्रदीपिष्ट । अदौदिपत् अदिदीपत् । दीप्तः । दीप्तिः । प्रदीप: । दीपः । । (1) प्राममाया राशिमास प्रयोग।

·- । तप्ता। तपतेश्वर्या पत 1 धातुप्रदीपः । ८३ पूरो प्राण्यायने । 8५ । पूर्यते । पुपूरे । पूरणम् ! पूरः । पूः। पूर्णम् पूरितम् । पूर्तिः । पूर्णिमा । तूरी त्वरणहिंसयोः । ४६ । सूर्यते । तुतूरे । अरिष्ट । तूर्णः । तूय॑म् । धूरी गूरी हिंसागत्योः। ४७४८ । धूर्यते । टुधूरे । धूर्णः । गूर्यते । अगरे । गूर्णः। पूरी जूरी हिंसावयहान्योः । ४६५० । चूर्य्यते । जुघरे। घूर्णम् । मर्य्यते । जुजूरे । जुर्णः । शूरी हिंसास्तम्भनयोः । ५१ । शूर्यते । शुधरे। शूर्णः । पूरी दाहे । ५२ । घूर्यते । तुचूरे । चरिता। पूर्णम् । तप ऐश्वये वा। ५३। तप्यते। तेपे । देवादिकत्वम् । प्रात्मनेपदित्वञ्च । वाग्रहयादेखयेऽपि तपतीत्येक । इति चैके। पत्यते पतति । (19) अपरे त वात वरण इति परस्मिन् वाग्रहण सम्बध्य धातुमेकार्थमनकातं मन्यन्ते वाहतु वरण इति वाहत्यते । "तो पाहत्यमानासौ रामशाला न्यविक्षने"ति । (13) हतु परणे । ५४ । मृत्यते। वहते । वर्तिवा हत्त्वा। तम्। लिय उपसाप । ५५ । लिभ्यते । चितिगे। केशिता । किष्टः सिगिनः । क्लेग्यम्। केगः। सिथित्वा किया । क्तियातीति किशू विधाधन इति क्रादिपठितस्य । फाश दीप्ती । ५६ | कास्यते । चकागे। भचकागत् । कामत इति भ्वादावुक्तः । पाय शब्दे । ५७। पाश्यते। बवाये पधी। भववागम् । वाणितम् । इप्ति पात्मनेभाषा अनुदातेत इति । एसे जनीप्रभृतयः । मुप सिमिक्षायाम् । ५८ । मृप्यते सप्यति । परिमयति । ममर्प ममपे । मर्पितः । अपपितम् । दुर्मर्पणः । पमर्पपः । (11) सापि ऐ नानी ॥ प्रथेप पर पदछ । (3) मानि01 ·८४. धातुप्रदीपः। ईशचिर पूतीमावे । १८ । शुयति शुच्यते । शुशोच शुशुचे। प्रशचत अशोचीत् अशोचिष्ट। शुचिता शोचित्वा। शुशचिपति शुशोचिषति । शक्तम् । शक्तिः । शोचतीति शुच शोक इत्यस्य रूपम् । गह बन्धने । ६० । नद्यति नद्यते । प्रपद्यति। नना नेहे। नेहतः नहाते । नहा। नत्स्यति नत्स्यते । समनातमीत ममनह। समनाहाम् समनात्साताम्। समनात्मः समनत्सत। निनत्सति निनसते। नानद्यते । नही। उपानत् उपानहो । सन्नधतेऽनेनेति सन्नाहः। नइम्। नहुम् । नहा मणध। रन रागे । ६१ । रज्यति रज्यते । ररन ररजे। रक्तम् । रङ लम् । रड का रखा । रजति रजत इति स्वादिपाठात् । शप पाकोगे । ६२ । शयति शम्यते । शपति शपत इति स्वादिपाठात् । इति उभयतीभाषाः । उभयपदिन एते भूषप्रभृतयः । पहादयस्वनुदासाः । पद गती। ६२ । पद्यते । पैदे। पता । पदनः । पादुका (14)1 पादः । सम्पत् । सम्पत्तिः। विपादिका | पदम् । उपपादक. । उपपादुकः । उत्पनः । खिद दैन्ये । ६४ । खिद्यते। चिखिदे। खेता। खित्त्वा। खिमः । खेदः। खिो प्रति रोधादिकस्य । लिश अल्पीभाव। ६५ । लिप्यते । निलिगे । 'लेटा। लेष्यते । अलिचत । सेगो माता। लियतीति तौदादिकस्य । विद सत्तायाम् । ६६ । विद्यते । विविदे। वेत्ता । विवः । निर्षिणः । बुध अषगमने । ३७। दुध्यते । बुबुधे । दोहा। भोक्यते । प्रमोधि अबुध। प्रभुत्सासाम् । प्रभुत्सत । माणवक धम्म बोधयति । बोधति योधत इति भौवादिकस्य । युध संप्रहार । ६८ । ध्यते । युयुधे । योहा । युयुत्मने । योधः । भनो रुप काम । ६६ । भनौ उपप्सगे रुधेः कामहत्ते दियादिलमामने- पदित्वच । अनुरुप्यने । अनुरुषधे । पनुरोधा। अनुरोधः । . . + । (14) बिमिपरिहि यशग) | an मायति (१९८०) सम्। टार'। (पादुका।

·धातुप्रदीपः। 24 अन प्राणने । ७० । अन्यते । प्रान। अनिता। अनतीति वादी रूपम् । (15) मन जाने । ७१ मन्यते । मैने । मन्ता। मत्वा । मतमस्य । मतिः । दर्शनीयमानी भार्यायाः। शूरम्मन्यः शूरमानी । मनः । युज समाधी । ७२ । युज्यते । युयुजे । योक्ता । सृज विसगें । ७३ । सृज्यते । ससृजे । स्रष्टा। असृष्ट । (16) इति पात्मनेभाषाः। 1 राधोऽकर्मकादशहावेव 1981 बहिग्रहणमकर्मक क्रियोपनक्षणम् । अतएव सकर्मकक्रियाव्याहत्तयेऽकमर्कादित्युक्तम् । एवकारेण च सकर्मकक्रियाव्याति- दौत्यते। राध्यति तरुणता राध्यत्योदन स्वयमेव (17)| देवदत्ताय राश्यनि । “यमद्यमपराध्यति” (18)। राहा। रातस्यति । परात्सीत् । मकर्मकत्वे हदेरन्यन रानोति । ष्यध ताड़ने । ०५ । विध्यति । विव्याध । विविधतः । व्यहा । व्यतस्यति । भयातमीत् । अयाहाम्। वियत्सति । वैविध्यते । व्याधः । विडा। मृगायित् । व्यधः । उपव्याधः । पुष पुष्टी । ७६ । पुप्यनि । पुपोष। पोष्टा । पोध्यति । अपुपत् । अपुषताम्। अपोपि । अपुतानाम् । व्यत्यपुचत। अयूपपत् । पुपुक्षति । पोपुप्यते । खपीपम् । पुष्यः । रुप मोपये । ७७ । शुष्यति । शुगोप। गोष्टा । शोश्यति । अापत् । शुष्कम्। सुप तुटौ। ८। तप्यति । तुतीप। सतपतुः । तोटा । तोयसि । प्रपत्तुष्टः। (15) पर्य न्यायो। तब वर्ग या वाणानुपर ममान। पक्षी सदस्य। विमानानपुट पि तदा। निति मात्रामा चिः। (16) अमते मामित्रचार भिरिति पाये प्रयोग। (11) अमरताना भादकाग्न प्रगः। पसि (18) , मादनमा गमभान सिभिकार जिनमेन - दि भारमिदम् । पतिद्वति। सिंगान मनि। '

·धातुमदीपः।
दुप वैत्ये ! । दुथति। दुदोष । दोटा । अदुषत् । दोषयति
दूषयति । दोषी। दोपणं दूषणम् । दोपः ।
शिप पालिङ्गने । ८० लिप्यति। विश्लेष । लेष्टा । श्लेष्यति । मरिचय
कन्याम् । समाविषज्जत काष्ठम् । व्यत्यग्निचत । विश्लेपः । (19)
शक विभापितो मर्पणे । ८१ । शक्यति शक्यते । शयाक शेके | शता ।
प्रत्यति शक्ष्यते । अशकत् अगमा 1 शन्ना | | शक्तिः। मर्पणं क्षमा।
ततोऽन्यत्र शकोतीति । विभापिलेष्वये न पठाते। अशकदिति मर्धो
पुपादिकार्थार्थम् । गत्यर्थस्य तु कर्चभिप्राये कर्चभिप्रायेऽम्यश्यकदिति।
जिविदा गावप्रक्षरणे 1 ८२ । खिद्यति। सिम्बेद । स्वेत्ता । र
अस्विदत् । खिन्त्रम् । स्विन्त्रवान् । खिन्नमस्य । प्रस्खेदित,
खेदत इति निविदा सेहनमोचनयोरित्यस्य रूपम् ।
अध कोपे । ६२ । क्रुध्यति । चुमोध । क्रोधा।
मोधनः । कुद्धा । जुद्ध । क्रोधः ।
दुध बुभुक्षायाम् । ८४। तुष्यसि । चुधोध । धोता
पशुधत् । क्षुत् । क्षुधा । धितः ।
राध गोचे। ८५ । शुध्यति । गोध। शोहा।
विरुद्ध विशुद्धि।
पिधु संराही।। सिध्यति । अभिसिध्यति।
प्रसिधस् । मेधित्वा सिधित्वा सिधा । सिक्षम् । सिध्यः ।
साधयति । इति नप्रिभृतयोऽनुदाना: अन्यतिवर्जम् ।
रध हिंमासंराहो.। ८७ रध्यति । ररवाररन्धतुः।
नित्यत्वात् परत्वाम मि सने संयोगान्तलाख कित्त्वं नाता।
।
(19) कवि शालिङ्गमै कम । मानिने मित्र। एकयधने
wiपि । निचानाम् । एप्रियन। पत्र पति। अनिष्टाम्। पश्चित ।
(10) जात पापदिन्नन् । पहिसात् तथापि मुहिमचरि
भवति समक्ष दिदिभवति। मिषित भयपदार।
रा०पट मारिन न रहिमचटिव रिपोग।

·८०
धातुप्रदीपः।
परधत् । लभा। उपभ्यत इत्यादी ननोपो भवत्येव । निमित्तप्पानुपधा-
तात् । रपिता रहा । रतम्यसि रविवति । परन्धित पकः । स्थनम् ।
रहः।
पग पदर्शने। ८८1 नाति । प्राध्यति । ननाग। नगतः । मंटा
नगिता। नाति नगियति । धनगत् । नवा नवा नगिला प्रपन्न ।
नावरा जीवनागं मायति । प्रनदः ।
पीगने । यति । प्रताति प्रवासोत पतीत् पटपत् ।
नपित्वा मा टR: । रमिः । मादिपाठात् वमोनि पितः । न्यामता त
सादावपठितत्वात् योतीति शुमादिपाउनापकान माधितम् ।
उप पंचमोचनयोः । ८० । यति । पदपत् पदाति प्रदामीत्
पदीत्। सः । दर्पणः। दर्पकः ।
द जिघांमायाम् । ८५ हसि। ठोहिता द्रौटा ट्रोधा। भोयति
द्रोहियति । अत् । ट्रोहिला हित्वा धावा। हुग्ध' टम् । मिव.
धुर मिनधुक । द्रोही।
मुह घेचिये । ८२ । मुद्धति । मोधा मोढ़ा मोदिता। मोरिपति
मोध्यति । पमुहर । मुग्ध. मूदः । मुक मुद। मोहमः ।
शुरु ठगिर। ८३ । मुद्धति । सुगोह। प्रोधा पोटा पोहिता।
पन इत् । मुसोहिपनि सुध पति मुन हिपति र
निमोसो | ८४ | मिति । "न च वितति कम्यदित" | मिगे।
घोषिता रोग्धा टा! पवित्। प्रिय घोटम्। विक पिट् ।
हरिए।
हदिति रमादिपरिसमाप्त.। रधादयोऽहो गताः। तम्यो रपादिम्पये.
तोषिक-प, (१३४५)। पनका गमादयः। संपादीत घिनु ।
दिपायन्सर्गपण पुपादेरिमावनगयो। पचविधानि (1) या दुरादीना.
मिति गमिगो न मियने । पेपियामिन्ये । पानुगनिटामिन्यो ।
गमिमदिवासियते। तथाहि-
(n) Reprammarriorittent,

·दापयात ८६ धातुप्रदीपः। टुप वैकत्ये । ७ । टुथति। दुद्दोष । दोष्टा । अदुपन् । दूपयति । दोषी। दोषणं दूषणम् । दोषः । विष प्रालिने।८० लिष्यति । शिोष । श्लेष्टा । श्लेष्यति । भनिक्षत् कन्याम् । समाविषज्जतु काष्ठम् । व्यत्यविक्षत । विशेषः । (19) शक विभाषितो मर्षणे । ८१ । शक्यति शक्यते । शशाक शेके | शला | शक्ष्यति शक्ष्यते । अगकत् अशक्त । शवा । शप्तः । शकितः । मर्पणं आमा । ततोऽन्यत्र शमोतीति। विभापितष्वयं न पश्यते। अशकदिति मर्षणे पुषादिकार्थम् । शक्त्यर्थस्य तु कर्चभिप्रायेऽकर्चभिप्रायेऽप्यगकदिति (20) सिविदा गानप्रक्षरणे 1 ८२ स्त्रियति । सिम्वेद । खेत्ता । स्वेत्स्यति । अखिदत् । विनम् । स्विद्रवान् । खिनमस्य । प्रस्वेदितः प्रखिन्त्रः। खेदः । खेदन प्रति निविदा स्नेहनमोचनयोरित्यस्य रूपम् । अध कोपे । ८३ । क्रुध्यति । चुक्रोध । क्रोधा। क्रोत्स्यति । अधत् । कोधनः । क्रुद्धा ) क्रुद्धः । क्रोधः । तुध बुभुक्षायाम् । ८४। शुष्यति । घुघोष । बोता। बोत्स्यति । भक्षुधत् । क्षुत् । क्षुधा । धितः । शुष गौचे। ८५ । शुध्यति। शशोध। शोडा। शोत्स्यति । अधत् । विशहः । पिरहिः पिच संराधी। ८६ । सिध्यति । अभिमध्यति। मिषेध । महा। पसिधत् । सेधित्वा सिधित्वा सिद्धा। सिघम् । मिध्यः । सिद्धिः। अनं साधयति । इति नहिप्रभृतयोऽनुदात्ताः अत्यतिवर्जम् । राध हिमासरायोः । ८७ रध्यति । रसम्म ररन्धतः । ररन्धिः । ररधिम । नित्यत्वाय परवाच नुमि कृते संयोगान्तत्वात कित्त्वं नास्तीति ननोपाभायः । (19) कर्मपि काशिने कम । पनातिाने तु मिनेव। एकवचन तात्यये चिण। परवान। पि । अभिपाताम्। परिपत। पत्र पोधि । अनिष्टाम् । पश्चित । (१०) पति पर पदिलान्। दिवान् तथापि सुधि करि पकदिति भवति। विभापितो ममता कम पई विवादिएक्षि। रिभाविध मयपदोस। जमाभरमिया विभाषित Tी अर्थ मारिन नहि मदरटिकल कारियोग।

·धातुप्रदीपः। प्राधत् । लभा । उपनभ्यत इत्यादी ननोयो भवत्येव । निमितस्यानुषधा- तात् । रधिता रहा । रतम्यति रविष्यति । प्राधि। रथकः । रन्धनम् । पग प्रदाने। ८८। नश्यति। प्रणश्यति । ननाग । नेगतः । नटा नशिता नापति नगियति । अनगन। नहर नंष्ट्वा नगित्वा ममग्न । नापरः। जीवनागं नम्नति । अनटः । हप मीणने । र । यति । यताति भनासीत् पतपीत् पट पत् । सर्पिला THE ITE: समिः । स्वादिपाठाव टपोति पितः । न्यास कसा त सादावपठितवार रोतीति चुनादिपाठशापकान माधिनम् । हप हपमोचनयोः । ८.1 दृष्यति । अपत् अन्दाति प्रद्रासीत् प्रदीत। दृप्तः । दर्पणः। दर्पकः । दृध जिघांसायाम् । ८१ । हृद्यति। ठोहिता दोढ़ा द्रोधा। प्रोष्यति द्रोधिपति । पट्टष्ठत् । ट्रोधित्वा हृहित्वा हाधा टूटा। हुम्भ दग। मिन- धुर मिनधुक । टोही। मुह वैचित्य । ८२ । मुद्यति । मोग्धा मोढ़ा मोहिता। मोरिपति मोयति । पमुहम्। मुग्ध, मूदः । सुक मद । मोपकः । पशु उदगिरणे । ८३। मुधति । सुणोइ । योग्धा गोड़ा घोधिता। पन्न । सुघोहिपति सुध पति सुख हिपतिर पिह प्रीती 1८४ | मिति। "न च विधति कस्यचित्"। मिरोह। मेक्षिता घेधा स्रदा। परिहा । सिध' घोटम्। चिक घिट् । इणिक् । हदिति रधादिपरिममाः। रपादयोऽटो गताः। तम्यो धादिम्पये- सोविकपः (०१२३४५)। प्रनता गमादयः। संपादीत घिनु । दिशातगंपग पुपादेरिमावतर्गयो। पचविधानि (21) वा दुादीना. मिति गमिहंगो न नि । विनायमित्ये थे। यानुगनिहरयमित्यपरे । गपमिटी पियासियते। तयाहि- an) tarimmitt(Gall ·शशाम धातुप्रदीयः। "तिपा गपानुबन्धेन निर्दिष्टं यद् गणेन च । यच्चैकाग्रहणं किञ्चित् पञ्चैतानि न यलुकि ॥१॥" इति । (22) शमु उपशमे | 2५। शाम्यति रोगः । शमिता। अयमता शमी । शमित्वा भान्वा । शान्तः । शान्तिः । उपशमः । शमनः । प्रशान् नरति । स्वरादिपाठादव्ययम् प्रगानिति । तमु काहायाम् 1 ८६ । नाम्यति । अतमत् । “प्रतान् । प्रतामौ । प्रतामः । तमी। तमिता। दम उपगमे । १७ । दाम्यति । अदमत् । अरिं दाम्यतीति अरिन्दमः। "दमिलाप्यरिसंघातान" इति मष्टिः । दान्त्वा दमिला । दमितः दान्तः । दमी। सकर्मकोऽयमिति भाम्यतिना सह नोपदिश्यते । अस्मार्थनिर्देश हि एटान्तस्य उपशम प्रति रूपम् । यम तपसि खेदे च । ८८। थाम्यति । अयमत् । यमी। अमणः । कुमारथमणा । भाग्यमः । विनमः । वियाम इति चान्द्राः । भ्रम अनवस्थाने । ८८ । भ्राम्यति भ्रमति । अचमत् । भ्रमी । भ्रमः । भ्रान्तिः । भ्रमरः । भ्रम्यति अनमोदिति स्वादिपाठात् । चमू सहमे । १०० । चाम्यति । नमिता घन्ता। अक्षमत् । चमित्वा चान्ला। धान्तिः । शमूए सहन इति भौवादिकस्य । दो चमते। अचमिष्ट 'मस्त । चमेति । (23) लम ग्लानी । १०१ । लाम्यति । चलाम । लमिता । अलमव । लमी। मदी हई।१०२। माद्यति। ममाद। मदिना । मदिष्यति । अमदत् । मत्तः । मदन:1 मदित्वा । मदः । प्रमदः । प्रमाद। उन्मादी। उन्मदिष्णुः । अदिति शमादिपरिसमासः । अम क्षेपणे। १.३ । अस्यति । निरस्यति निरस्पते। भास । प्रामतुः। (23) मेगा यमुकि दोदोन्धि दोहोति दौदि, मोमीनीति मोमोन्धि मीमीदि, मीयोतीति सोचि सापटि महानि सन्धि, संदि। यहि च द्रौटुवा मोरधने। संविधते इति। (23) दिवादायित् । "अपित: दाम्यतः चानि चन्न पमते घमा।"

·८८
धातुप्रदीपः।
आसुः। अमिता। आस्थत् । निरास्यत् मिरास्वत । असिवा अस्त्वा ।
अस्तम् । प्रासः। प्रासनी।
यस प्रयने ।।०४। यति यसति । संयस्यति संयमति । प्रयस्यति ।
यस्यतु यसतु। यस्यात् । यस्य । यस्यानि। अयसत् । यसिला यस्त्वा ।
यस्तः | भायासयते । प्रायासी।
जमुमोक्षणे । १०५ । जस्यति । धजसत् ।
तस प्रवेपे । १०६ । तस्यति । तस्यतु । तस्य । तस्यानि । अतसत् ।
दस च । १०७ । दस्यति । अदसत् । दस्तः दासितः। दस्युः ।
वसु स्तम्भ । १०८ । वस्यति । वसिखा वस्त्वा । वसाम् । उपितमिति
निवासार्थस्य । वसितमिति गयान्तरपाठात् ।
अप विभागे । १०८ । व्युष्यति । अप्रपत् । दाहार्थस्य न पुपादित्वम् ।
घोषीत् ।
सुप दाहै । ११० सुथति । अनुपत् । प्लोपतेः पुंणातेश अप्लोपोदिति ।
विस प्रेरणे । १११ । विस्यति । अविसत् । विसम् ।
कुस रोपणे । ११२ । कुस्थति । अकुमत् । कुमितः । कुमितायी।
धुम छामर्गे । ११३ । म्यति । अनुमत् । युसम् ।
सुस खण्डने । ११४ । मुस्थति । प्रमुखत् । मुसनम् । भुप इत्येके । (21)
मसी परिमाणे । ११५ । मस्यति। अमसत् । मस्तः ।
मसूरम्।
लुट विलोड़ने । ११६ । सुव्यसि । पलुटत् । लोटतीति भोवादिकस्य ।
लोव्यतीति धात्वन्तरे दर्गितम् । (25)
उच समवाये। ११७। उच्चति । उवाच । चतुः। औचत् । मा
भवानुचत् । पीचिचत्। मा भवानुचिचत् । उचिचिपति । प्रोचित्वा ।
उचितम् । उत्खः । (26)
मासः1-
(24) पायो दम मूर्धन्या पग) "रावसामुषः कानाम्" इति पियोगावे य गोदामात ।
(25) सोश्यतीति कलादियगनाद्रपम् ।
(26) टच्चादयापि (उस ।।५६४) रम्य व गुपामा | Bधी गमाग्य ।

·कृशः। । धातादीपः। भृशु मंशु अधःपतने । ११८1११८। भृश्यति। बर्ग। अात् । भर्शिवा पृष्ट्वा । भृष्टः । भृशम् । भ्रश्यति । अनशत् । बाभ्रश्य ते । मंगः । भ्रंशित्वा भ्रष्ट्वा । भ्रष्टम्। भंगतेस्तु अशिष्ट अवशत् बनौनश्यत इति रूपम् । कश तनूकरणे । १२० । कश्यति । अवगत् ! सशिला कर्शित्वा । क्रशिमा ] क्रशीयान्। ऋशिष्ठः । कार्यम् । हथान:। सभामुरेताः। हश वरण। १२१ । वृश्यति । प्रहशत् । जिटपा पिपासायाम् । १२२ । वृष्यति । अलपत्। पित्वा तपित्वा । बषितमस्य । वृक् । तपः । तृपणा । लट् । हप तुष्टी। १२३ । वृष्यति । अहृषत् । हृष्ट' लोम हपितं लोम । ह' अलीक इत्यस्य तु हर्षति अहर्षीदिति । रुप रोपे । १२४ । रुथति । अरुपत् । रोटा रोपिता । पमित्वा रोपित्वा रुष्ट्वा (27)। रुपितः रुष्टः । रुट् । डिप क्षेपे । १२५ । डिप्यति । अडिपत् । डिडेप । डेपः। डिपतीडि तुदादिपाठात् । कुप क्रोधे । १२६ । कुप्यति । अकुपत् । कुपितः । कोपः । गुप व्याकुलले । १२७ 1 गुप्यति । अगुपत् । गोपिता। युप रुप लुप विमोहने। १२८-१३० । युप्यति अयुपत् । रुप्यति । अरुपत् । लुप्यति अलुपत्। स्तुभ गारध्ये । १३१ । नभ्यति । लुलोभ । लोभिता लोया । अलुमत् । सोभित्वा लुमिला लुब्धा । सुन्धः । लोमः ! तुम सञ्चलने ! १३२ । तुभ्यति । अशुभत् । चोभः । क्षोभने शुम्नातोति तु गणान्तरपाठाव । पुषादेः पूर्वमस्य पाठेऽपि न दोपः । प्रचुभदिति धुवादिपाठेनैव सिद्धेः । न चाहोमोदिति सिनिहत्यर्थम् । चुनातेः सिनो- ऽवश्यम्भावात् । भकारान्तप्रकरणानुरोधेन होपदिश्यते। . । (1) पौषशहनुमत्ररिष सोड्विकन्या (२८) 1 प ·धातुप्रदीपः। 985 १०१ म तुम हिमायाम्। १३ । १३४ । नभ्यति । प्राणभत् । नमः । नमते नभातीति गणान्तरपाठात् । तुभ्यति । अतुमत् । लिदू भाद्रीभावे। १३५ । विद्यति। चिलेद। लेदिता लेता। मक्लिदत् । क्लिनम्। चिलिदम्। लेदित्वा क्लिदिला क्लित्त्वा। विमिदा मेहने। १३६। मेद्यति । प्रमिदत् । मित्रम् । मिदित्वा मेदित्वा । मिन्नमस्य मेदितमस्य । प्रमिवः प्रमेदितः। मित्रम् । मेदते अमेदिष्ट इति वादिपाठात् । निविदा मेहनमोचनयोः। १३७ । विद्यति। चिच्वेद । वेदिता। अच्चिदत। सिपमस्य लेदितमस्य । प्रविणः प्रक्ष्वेदितः। वेदितुम् । विदित्वा क्षेदिखा। ऋधु हो । १३८ । ऋध्यति । आनई । आवृधातुः । अर्धिता । पार्दत् । अदिधिपति इस सति । अधिवा महा। ऋहम् । समृद्धिः । ऋधोतीति सोवादिकस्य । ग्यधु पमिकाहायाम् । १३८ । सध्यति । जगई । गर्धिता । अग्धत् । गर्धित्वा गृहा । एकः । यध्रः । ग्रभुः । गर्दनः । इति परम्भापा उदात इति । राध्यतिप्रभृतयः परस्मैपदिनः । शमादयस्तूदाताः । हदिति दिवादे पुपादेय परिसमाः । पन्ये तु पुपादिपरिसमास्यय अतकरणम् । दिवादयस्वपरिसमासा इति धीयते मृग्यतीत्यादि सिहमित्या- चक्षते । (28) इति महामहोपाध्यायग्रीमैत्रेयरक्षितकसी धातुप्रदीप दिवादीना कृत्तिः ॥४॥ 9850 (23) तामा पपिकसमापिमित ध्यायन हा सोयरा समरपयोग।

·अथ खादय उच्यन्ते । पुञ् अभिषवे.। १ । अभिषवः सुरासन्धानं सपनं पीड़नं स्नानं मन्यन तेजन वा। सुनोति सुनते। सुन्चे सुनोमि । परसाद गुणे ते उतश्व- प्रत्ययादित्यनुत्ती (६४।१०६) लोपश्चास्यान्यतरस्यां म्वोरितरकारलोपो (६४।१०७) न भवति। इह त गुणाभावाद भवतुकारनोपः । सुन्धः सुनुवः सुनुवहे मुन्वहेइत्यादि। अभिषुणोति । सुपाव सुषुवे। सोता । अभिसोप्यति । अभ्य पुणोत् । असावीत् असोष्ट । अभि सुसूपति। अभिसमः (1)। सखा। सुत्वानौ । सोमसुत । राजसूयम् । पिञ् बन्धने । २। सिनोति सिनुते । सिपाय सिप्थे । मेपोयते । सिमीपति सिसौपते । विषयः । सितम् । सिनो ग्रासः स्वयमेव । सिता पागेन शूकरी। शि निशाने । ३. शिनोति गिनुते । गिशाय गिग्य | शेता। गितम् । डुमिन् प्रदेपणे । । । मिनोति मिनुते । ममी मिम्ये । मिम्य तुः मिम्याते । माना। मास्यति मास्यते। मिनुयात् मिन्वीत । मौयात् मासौष्ट । अमासीत् मास्त । मित्सति मित्सते । मेमीयते । प्रमाय । प्रमयः । मिनिमम् । प्रमाता। चिञ् चयने। ५ । चिनोति चिनुते । चिकाय चिचाय चिक्ये चिच्छे । चिकीपति चिचौपति । चेचीयते । चाययति चापयति । चिन्वन् चिन्वानः । कायः । निचयः । मञ्चयः । निकायः। निकाय्यम् । अग्निचित् । चिधम् । चित्रा। चित्रगुः। स्तृन आच्छादने । ६ । स्तृणोति स्तृणुते । स्तुणत: स्तृण्वाते । निम्ता । सिस्तीपति । तास्तर्यत । स्तृतम् । स्तृत्वा । साञ् हिंसायाम्।७। कृणोति कणुते । चकार चक्र। चिकीर्षति । चक्रीयते । कारा बन्धनालयः । । । । {1) अभिपूर्वान मनोने समकान छिपअभिस्वतीयन तु सौतियोरिलनेनैव (पद- च्यामि साता ·धातुप्रदीपः। मु वरणे । ८। योति हएते । “ववार वने । वरिता वरीसा। विवरि- पति विवरीपति यूपति । वैवीयते । ततम् । पतिः । इत्यम् । धुम् कम्मने । 21 धुनोति धुनुते । अधुनोत् अनुत । धोता । अधौपीन अधोष्ट । ध्रुतम् । “विधुतविपिनराजि" | न्यासकारस्तु स्वरति- सूनीति सूत्रे (१२१४) दीर्धान्तमेत मुक्तवान् । तन्मते धूनोति धुनते । अधावीत् अधोष्ट प्रविष्ट । धूत्वा । धूतः । (2) इति विभापिता एते । टुदु उपमापे । १० । दुनोति । दुदाव। दोता । दुत्वा। दुतः (3) । दवयुः। दवः दावः। हिगतौ वृद्धी च । ११ । प्रहियोति। प्रहिवः प्रहिणवः । प्रधिगमः महिणुमः। प्रजिधाय । पहिण्यात् । प्राजीयन। जिधीपति । जेघीयते । हेतुः। यः1 घमीतौ । १२ | पृषोति । पपार । पर्सा । अपापीत् । स्ट प्रीतिपा ननयोः । १३ । प्रीतिचन्न नयोरित्ये के। स्पोति । पम्पार । स्मृ इत्येते । १४ । स्मृणोति । सम्मार । प्रामु व्यासी । १५ । प्राप्नोति । प्राय। आप्ता । प्रायत् । माग्य प्रापथ्य । प्राप्यम् । पापः (4)। शक शमी । १६ । शक्नोति । शशाक । कतुः। शता। अशकत्। पता: । शक्यम् । यकः । राध साध मंसिहो। १७१८। रानोति। रराध । प्रारराधतः । पारराधुः । अपरिधतुः । अपरधुः । राहा। रावस्यति । अरातमीत् । राध्यतीति हौ दिवादिः । माधोति । माता । मिपातमति | मिपाधयिषति । माः । (5) इति परग्नेमापाः। एते दुमतयः परस्मैपदिनः। अनुदामा: स्वादयः धूब जम। (2) अरेध नीति घायुविकतयशिर, मेशिक पति मालतोमाघरे भवभूतिप्रयोग। (3) दून ति दौस्तुगतारित्यार । सानुभकता। पम दुमिनि साया "भूतया दुमयाधरले"नि । (4) पाप्रति मति (इप १२१६) चीणादिकपि । (s) मिदिममयोपदेशमा । तदछन् । पोपवाशिन। ध्याभ्य।

·धातुपदीपः।
अशू व्याप्ती । १८ । संघाते च । अश्रुते । ब्यान । अशिक्षा अष्टा ।
आशिष्ट पाष्ट । अष्टम् । अगाश्यते इति धातुपरायणे अस्यैव यड्दाहतः ।
न्यासकारस्तु प्रश भोजन इत्यस्य यविधी पक्षणमिति ।
ष्टिघ आस्कन्दने । २० । तिनुते । तिष्टिधे । तिस्तेघियते तिस्तिधिपते ।
सिष्टेधयिषति । स्तेधित्वा स्तिधित्वा । प्रात्मनेभायाबुदाती। एतौ प्रात्मने-
पदिनी । अथ सेट्पकरणपरस्मैपदिनी दयन्ते ।
तिक तिग च । २१॥२२ । चकारणास्कन्दन इत्यपेक्षते । सिनोति ।
तितेक । तिकितम् । तिकः । तेकायनिः । तिग्नोति ! तिग्मम् ।
पघ हिंसायाम्। २३ । सघ्रोति। ससाव। सिसधिपति। सिपा-
घयिषति ।
निपा प्रागल्भ्ये । २४ । धृष्योति । दधर्म । धर्षिता । पृष्टमस्य । धर्पि-
पृष्टः।
दम्भ दम्भे । २५ । दमोति । ददम्भ । देमतुः । देभुः । ददन्धतु दम्पु.
रिति केचिदिच्छन्ति । दम्भिता । दिदम्भिपति धीमति विमति । दभित्ला
दया। दवः।
अव हो । २५ । ऋनोति । पानई । अाधतुः ।
वप प्रौणने । २७ । वप्नोति । तसर्प | पितम्। अध्यति वृप्यतीति
दिवादिपाठात् ।
(1) छन्दसि । (6) छन्दसीतीदमधिक्ततमागणपरिसमाशेः ।
अह व्याप्ती । २८ । अहोति ।
दध धातने । २८ । दधोति ।
चमु भक्षणे | ३० । चम्नोति ।
रिक्षि चिरि जिरि दाग १ हिंसायाम् । ३१-३६ / रिणीति । क्षिणोति ।
चिणीतीति भाषायामप्यस्य प्रयोजन केचिदिच्छन्ति । पञ्चवाणः जियोतीति(7)
14
(6) इदमद गया स्वमेकम् ।
(1) दूरीमून प्रवमपि मा पञ्चवाथ विशीतीहि मैपर्ने । गनद यः प्रातमको चिणीतीनि मा
सदि व्यायपासचिोदिति च कालिदास ।

·धातुपदोपः। १०५ कालिदासः । चिरियोति । जिरियोति । दानोति । दृणोति । इप्ति परस्मै भाषाः। एते तिकप्रभृतयः परम्मेपदिनः । हदिति । खादीनां परिसमासेः। इति महामहोपाध्याययोमैत्रेयरक्षितकतौ धातुप्रदीप खादीनां इतिः। ५० । अथ तुदादय उच्चन्त । तुद व्ययने । १ । तुदति तदते । तोता। तुदन् तदमानः । तदती तुदन्ती। तोतम् । प्रतोदः । थपन्तुदः । नुद प्रेरणे । २ । नुदति । नुदते। प्रणुदते । नुनोद। नोत्ता। नुतं नुन्नम्। पुनः परम्मेपदिष्वयं पठिबने। कचभिवाये कियाफनेऽपि परम्म. पदार्थम् । दिग यतिमर्जने । ३ । दिगति दिगते । दिशत दिगताम् । अदिगत् अदिगत 1 दिग्यात् दिवीट । अदिचत् अदिचत । श्रादिगन् प्रादिगमानः । दिक । देशः । भाज पार्क । ४ । भृक्षति भूजते । वन वभ्रन्न वमले बभर्जे । घमर्जतः यमजात यभन्नतः वधनाते । यभन्नुः बधनिरे वमनुः वर्जिरे । भ्रटा भी। विचक्षति विमर्च नि विभर्जियति विभत्रिपति विभते विभर्जियते विनवने विभब्जियते। बरोमन्यने । भयं भम्यम् । भगः। भगः। भृष्टम्। चिप प्रेरणे । ५ । चिपति चिपते । प्रमिज्ञिपति । वैमा। प्रक्षेसोन प्रचित। परिजेपी। परिक्षेपकः । चेप: । तिप्यतोति दिवादिषु पाठात् । कृप विलेखने । ६ । रूपति रुपते । माटा की। प्रकाठीत प्राचीन असतत् प्रशस्त प्रष्ट। कांतीति मौवादिकम्य। इति उभयतोमापा: परितेत: अनुदात्ताः । १४ ·। धातप्रदीपः। ऋपी गतौ । ७ । पूर्वोत्तरघारासादृश्यानुरोधेन (1) पृथगयं परस्मैपदी निर्दिश्यते । ऋषति | ऋपतः । मानम् । आपतुः। अपिता । भर्मि- पिपति । ऋष्टः। कपिः। इति यरस्मेभापोऽयमुदासः। जुषी प्रीतिमेवनयोः । ८। जुपते । जुजुपे। जोपिता । जोजुष्यते । जुझुषिषते जुजोषियते । जुटः । जुषः । पञ्ः । मजुपो । सजुपः । घोविजी भयचलनयोः । } उहिजते । उहिजिसा । उदविविजिपते । विजित्वा । विग्नः । विग्नवान् (2)। उद्दिजितम् । करणे व वेगः । वेगितः । भोलजी श्रोलस्जी नोड़े। १०।११ । लजते । लेजे। लग्नः । लज्जते । लालज्ने । नग्नः । लज्जा। नग्नोऽवासा इति पुषोदरादित्वाद वर्णविकारेगा तवर्गपशमादिः। लजिलज्जरी स्वादिपाठामजते लजत इति मध्योदासत्वं न स्यात् (3)। इति पात्मनेभाषा अनुदात्तेत उदात्ताः । पोवश्चू छेदने। १२ । सवति । वश्च । वनश्चतुः। वशिता था। वरोधाते। विधिपति विवनति । नशिबा। कगाः। मूलपरिदृट् । व्यच व्याजीकरणे । १३ । विचति । विश्थाच । विविचतुः । विव्यचिय । विविचिथेति केचित् । व्यचिता। व्याचप्रति । वियचिपति। वेविच्यते । विचितः। विचित्वा । व्याचकः । उरुव्यचाः। उछि उक्त । १४ । उहति । उछाञ्चकार । अविच्छिषति । उन्नती उच्छन्ती । उन्छा । बादौ चास्य पाठः स्वरभेदार्थः। (4) । (1) पूर्वोत्तरधातुसाइचारीधे नेवि पुस्तके पार । (2) प्राधेगाथमुत्पूर्वः। गयाप चन्द विधा कुररोव भूय इति कालिदास । उजिना दष्टिभिपययन इति त गिन्तात् । (3) लत्रते वमत इति यदा तुदादिचहा प्रत्यये प्रत्ययावरण (२०१३) मध्योदाच । यदा तु भवादि सदा बनदानी सुपितापिति (२०१४) शपोऽनुदानस्वाहाय मस्यौदाच । पपितु वास्थनदानेन्दिपदेशा- सावधानुकमनदाचमट्टिडोरिहा॥१८)यनेन लसार्वधातु कतप्रत्ययस्पायदानले नाादानोऽयम् । (A) कपोवादिवरणे धान्धादिपरियह सह। सञ् कणा आदाम कपिार्जन शिलमिति याद । मौदा देकरथीनी यस प्रत्ययसरे भन्योदात्तलम् । धातुसरे भौकादिकस्य खादालतम् । एक मुचतीत्यस्यापित ·पान; । धातुप्रदीपः। को विवामे । १५ । उच्चति । व्युष्टिः । "युष्टं कन्ये विपागित"। अयमपि भ्वादौ पठितः । स्वरभेदाय । ऋच्छ गतीन्द्रियमलयमूर्तिभावे । १६ । ऋच्छति। पानर्चतुः । ऋच्छिता । समच्छिथते । चिछिपति । मिछ उत्क्लेगे। १७मिच्छति । "मिमिच्छ रोगिणं तदा"। मिमिछिपति । (5) जर्ष चर्च मर्च परिभाषणमन्तजनयोः। १८२० । नति । चर्चति । चर्चितम् । विधिका। झर्चति । जझत्र । जर्ज झा इत्येत । जति । जर्जरः । भर्मति। झझरः । त्वच संवरपि । २१ । त्वचति । स्वदः । खक् । प्रय माती । २२ । ऋचति । प्रान । पानृचतुः । अपिता। आर्यम् । ऋक् । प्रदर: अईम् । अर्चा । उन्ज प्रार्जवे । २३ । उक्षति । एमाञ्चकार । उमिनियति । प्रभातः । समुदगः । न्युनः। उम्झ उत्सगें । २४ । उन्झति । प्रोझीन् । उनिझिपति । उपरः । दोपधोऽयम्। लुभ विमोहने । २५ 1 तुमति । लुन्नोभ । लोमिता लोया। लुमित्रा लोमिला। वितुमितः । (७) लुम्यतीति तु लभ गाध्ये इत्यस्य । रिफ कत्यनयुद्धहिंसादाने । २६ । रिफनि। रिफ। नोपधात् तफान्ताद्देति (१।२।२३) नोपधग्रहापसामानित्यमकित्त्वमिच्छन्ति । रेफित्वा । रेफ:1 हफ टफ तो । २०२८ । एफति । तपिता। तम्विा । हम्फसि । सम्म । सम्फिता। फित्वा तम्फित्वा । तप तुम्म तुफ तुम्फ हिमायाम् । २८॥२२ । सुपति । तम्पति । तुफति । हम्फति । तपसम्पग्रह वादी स्वार्थम् । (७) समोसा (6) भी रिमोहन ति (Rs) शानियोनियमिद ।

·समतुः। उभौ। १८ धातुमदीयः। हफ हम्फ उनलेश । ३३१३४ | फाति । डम्फति । वामनस्तु पिपी पान्ताविच्छति । यदुनं तुदादौ यो पिपी ताबुदात्तावेवेति । ऋफ इन्फ हिंसायाम् । ३५१३६ । ऋफति। पानफ। प्राफतः । ऋम्फति । ऋम्फाञ्चकार | ऋम्मिफिपति म्फित्वा अफित्वा । गुफ गुन्फ ग्रन्थे । ७७१३८ । गुफति । गुम्फति । गुम्फः । उभ उन्म पूरण । ३८४४० | उमति । उवोभ । उभयम्। उम्भति। उम्भाञ्चकार । उम्भिता । उग्मित्वा । उम्भः । कुम्भः । कुम्भी। अयस्तु नः । शुभ शुभ शोभार्थे । ४११४२ । शुमति। शुशोभ। शशुभतः। प्रयोमीत् । गोभी। शोभत इति भौधादिकस्य । शम्मति । शुशुम्भ । दिस्यतो नुविधौ हम्मादयः समाप्ता इत्यर्थः । हमी ग्रन्थे । ४३ । भति । ददर्भ । दद्दभतुः । दर्मिता । दर्भ: । द्वन्धः । वृती हिंसाग्रन्ययोः । ४४ | चूतति । चचरी । चर्शिता। चतिष्यति चत्स्यति । अचीत् । चिचषिति चिन्तसति । चरोवृत्यते । वृत्तम् । यस्य विभापत्यनित्वे (७१२।१५) सिडेऽस्येदिवेन तस्यानित्यत्व- सायनाधावित इति सिद्धम् । (7) विध विधाने । ४५ । विति । विवेध । विविधतः । वैधिता । वेधिन्ना घिधित्वा । वधः। विधिः । (8) जुड़ गतौ । ४६ । जुड़ति । जुजोड़ । मड़ सुखने । ४७ । मृड़ति । ममई । ममड़तः । मर्डिता। मृड़ितः । मृडिला । मृड़ः । मृडानी। मुडातीति नैयादिकस्य रूपम् । पृड़ च । १८ । पृडति । पपई। पृश प्रीणने । ४८ । प्रगति । लोकम्मृणः । चर्यम् । + (1) दिल यवत्ताविधायामिटवाईम्। नेन च घृत चरीतवानिधये । (8) भाय दन्यथा। याहि समस्ये (1) भाथम्-"विधिति कोयं शद, विपूर्वाद धानः कर्मसाधम कार' इति । मरे भेद । इन्प्रत्ययालय मिलान "भनित्यादिनित्यमिति (AIR) भागवम् । किप्रययानस्थ मन्ययवरेशानीदासत्वम् ।

·धातुप्रदीपः।
१०८
मग हिंसायाम् । ५. | मृगति ! मृणितम् । राणालम् ।
तुण कौटिल्थे । ५१ । ति । तुतोग।
पुण कर्मणि शुभे । ५२ | पुति । निपुणः । पुण्यम् ।
मुण प्रतिनाने । ५३ । मुणति ! मुषितम् ।
कुप शब्दोपकरणयोः । ५४ । कुणति । चु कोग । कोणः। कोणित्वा
कुणिला। कोणिका।
शुन गतौ । ५५ । शुनति | शुनकः ।
गुण हिंसागतिकौटिले पु । ५६ । द्रुणति । दुद्रोण। द्रोणः। द्रोणी।
द्रुणः । एपी । कुट्रोणी। विद्रोणम् ।
घुश घूर्ण भ्रमणे । ५७ । ५८ । घुगति । जुधोण। घुपती घुगन्ती।
पूर्णति । जुचूर्ण । पूर्णती घुर्गान्ती । घोणते घूर्णत इति भौवादिकयो रूपम् ।
पुर ऐखयदीयोः । ५८ । सुरति । सुपोर । मोरिता। सूथ्योत् ।
असीरीत्। सुरः। सुरा।
कर शब्दे । ६० । कुरति । कूर्य्यते । चकोर । कूर्य्यात् (9) । अकोरीत् ।
खुर च्छेदने। खण्डने च। ६१ । खुरति । चुम्वोर। खोरिता ।
न्यखोरीत् । खुरः।
मुर संवेष्टने । ६२ । मुरति । मुर. | मुरारि ।
क्षुर विलेखने । ६३ । चरति । चुक्षोर । तुर ।
पुर भीमार्थशब्दयोः । ६४ । परति । जुघोर । घोरः । धुरः। (10)
पुर अग्रगमने । ६५ । पुरति । पुरम् । पुरी।
वर उद्यमे । ६६ । वृहति । बर्हिता वर्दा । यहियति व_ति । अवनि
अक्षत्। वरीयते। विवाहपति विक्षति । वहितम् वर्द्धम्। वृदः ।
*
यदिखा बट्वा ।
यह स्तृह छह हिंसाः । ६७ ६८ । हति। तर्हिता त । अतीत
(७) हलि चैति (१९७७) ६ः। न भरहरामिति (1) तुलसव करीतरव
यदया।
(10) अनादौना के हैं भषन इप्ति (र पा) स्त्विम् । पौराहिवाचन सादिशेप (80),

·1 । ११० धातुप्रदीपः। अलचत् । तरीलधते । तहित्वा हवा । तृढः । स्तृहति । तस्त है। स्ताहाता स्तर्ग। स्तहियति स्त_ति । अस्तीत् अस्तु क्षत्। तिस्तईिपति विस्तृचति । तिष्टयिपत्ति । तरीष्ट्रहाते । स्तहित्वा स्तुद्वा। स्तट.। इति । तरह। तहिता लहा। हियति बड्यति । ध्यात् । अहीत् यता चीत् । अटहिष्टाम् अताण्टाम् । ति हिपति तिटक्षति। (11) तरीटचते। 'हिस्सा लण्टा । बढ । हणम् । इषु इच्छायाम् । ७० | उकार स्विषुगमीति (३२७७) विशेषणार्थः । (12) इति । इयेष। ईपतः। ईपुः । एटा एपिता। इच्छेत् (18)। इष्टम् । दृष्टिः । एषण । एपणी । “नाराची मेपणीमाहुः ।" एपित्वा इष्ट्वा । मिप पायाम् । ७१। मिपति । मिमेप। मेषिता । निमेप. । मेष । मिपः। किल्ल ग्वैत्य क्रीडनयो । ७२ किलति । चिकेल । केलिता | कलिः । तिल नेहने । ७३ } तिलति । तितेत । तिलः । चिल क्सने । ७४ । चिलति । चिलम् । घेलम् । प्रारणिचेली। चल विकसने । ७५ । चलति । चलती चलती। ज्वलादिकस्य तु चल थाल चलन्तीति। दूल खप्रक्षेपणयो । ७६ । इलति । इयेल । ईलत' । एलिता। इला । बिल भेदने । ७७ । विलति । विलम् । दिल गहने । ७८1 निलति । प्रणिलति । निनेल । हिल धावकरणे | | हिलति। हिलः । शिल पिल उछ । ८०।८ । शिलति शिगेल । शिलम् । सिलति। सिपल । सिलयिपति । पिल संवरणे । ८२ 1 बिलति । बिलम् । पाबिलम् । मिल श्लेषणे । ८३। इति परस्मैपदिविह केचित पठन्ति । तेषा (1) हलमाचे नि (११.) मनि हल्ग्रहणस्य जातिवाधित्वात पित्वं नलोप । (12) मान्द्राण पुलके तु दोषसहभपरिष इति (ब२/४८) विशेषार्थ इलिन पाउ । (13) पछामो विभाषा माम अति (६६।१८०) पत्तैमाने दिइ। लट् च ·धातुप्रदीपः। कभिप्राये क्रियाफलेऽपि परस्मैपदं फलम् । मिन्नति । मिमेन । मलिता । मिलितम् । मनः । (14) लिख प्रक्षाविन्यासे । ८४ । लिखति । निलेख । स्लेखिता। अलेखीत् । तिखिला लेखिवा । (15) हल्लेख: । लेखन। लेखनी। प्रायेण लेखकः । । लिखनं लिखिष्यति लिखितव्यमिति तु संज्ञापूर्वकविधिरनित्य इति (प,८४) । गुणाभावं मन्यन्ते । कुट कौटिलो । ८५ । कुटति । चुकोट । कुटिता। अशुटीत् । पुकुटि- पति | कोट्यम् । कुटिला। पुट संसपणे । ८६ । पुरति । पुपोट । पुटिता । पुरिला। पुटम् । कुच सकोचे । ८७। कुचनि । कुचिता । संकोचः । गुज गन्दे ।८। गुजति । गुजिता । अगुजीत्। गोजयति । गुजः । गोजः । - गुड़ रक्षायाम् । ८८ । गुडति । गुड़िता । गुडः । गुडितः । डिप क्षेप ८० । डिपति । डिपिता। डेप्यम् । डिम्यतोति दिवादि पाठात् । छुर च्छेदने । ८१ । कुरति । कुर्यात् । कुरणम् । कुरितम् । कुरिका । स्फुट विकसने । ८२ । स्कुटप्ति । पुस्फोट । स्फुटिता । अस्फुटीत् । भ्वादिषु पाठात् स्फोटति । अस्फुटत अस्फोटीत् । स्फोटत इति । (14) कथं नहर दिल्य मिन मिति चेतो ददति में यमरुस्तके समीम व्यस्यान्नः परिमिन्दा मप्राप्त हरितमिनि रतावच्या शालनियमिलनेन गरलभित्र फनयति मलय समोरमिति गीतगोविन्द । नहि सत्पुरुषायरेय मिल मेष लिम्च अक्षरविन्यास इति करती। पासतुपाचकनिष्वावमा रति (१२) निदेगात्। अन्तु मिलनगदम्याने मात्र नाच मिलित शब्द पठनि यथा केचिद विधामभन्द म्याने विद्यानिशब्द पठनि। (15) पवेद कषाचिन समाधानम्। गाइ कुगदिग्य व्यव (१।२१) कु-स्वादि कुट पादिवश मित्यक्ष शेषशया बहुप्रीहितत्पुरुषयोयोरप्याययशाल "लिखित विमजोऽपि विज्ञपिरिति "सयमेव निसियत इति निच भरतीति। अन्तु वैशिचा लिखित्वा लिखिपनि विश्लेखिनुमित्यादि निकार (१।२।२।२६४१) प्रयोगदानादालेखन इति (६३|०२) निर्देशाच सत्पुरुषायणपक्ष दुष्ट एवेति मन्यमाना कशापूर्व की विधिनित्य इति (प, २3) परिभाषया कैयन डिखित लिसिथत प्रदभियनप्रयोगश्य कर्याचा मामध्यने। मिलिनियोस्तु कुटादित मानभाव वेति व्यवम्यापनि च।

·- । धातुमदोष । मुट पाईपप्रमईनयो । ८३ । मुटति। मुटिता। मोटक । गणान्तरे मोटति । मोटयति। वुट च्छेदने । ८४ | बुटति व्यति । तमोट । त्रुटिता। तट कलहकर्मणि । ६५ । तरति । तुटिता। तुट । चुट छुट च्छेदने । ६६८७ । चुटति । चुटिता। छुटति । छुटिता । जुड बन्धने । ८८ ६ जुडति । जुडिता । जोडितेति गत्यर्थस्य । काड मदे। 2। कति । डगर (16)। काड । कडे. कुटादि- कार्यभावादन्यत्रापि पाठ न दोप । एव कुटादिपाठबन्नादकडीदित्यनायि नतो हलादेलघोरि (२७) त्यनिग्लक्षणाया सहेरप्यभाव इति केचित् । अपर तटवर्गान्तानुरोधे नेह निश्यित इति ब्रुवते । भ्वादिष्वस्य पाठस्त स्वरभेदार्थ (17)। लुट सम्लेषण । ९०० । लुठति । लुठिता। अलुठीत् । लुड इत्येके । १०१ । लुखति । लुडिता । हुइ सहने । १०२ । हुडति । हुडिता (18)। कुड वाल्य । १०३ । कुइति । कुडिता । कोद्यम् । कोड । पुड उत्सगें । १०४ । पुडति । पुडिता । घुट प्रतिवाते । १०५ । खुटति । घुटिता । घोटा । तुड तोडने । १०६ । तुडति ! तुडिता। धुड छुड सवरण । १०७।१०८ । थुडति | धुडिता । थुडति । स्थुडिता। खड छुड इत्यके । १०८।११ । खुडति । खुडिता । "पीड खने त्रिपु मृत ।" छुडति । छुडिता । हुए मंधाते । १११ । हुडति । हुडिता । (16) मतानर कडइरशदोश्यम् मथाच हरतच.कड मद। कड़तोति कड । कड करोतो बचपद निपातनात खूच। करो मुगादि का मुच्यत इति। करो सोच यमर । करदक्षिणाछ चति (UR) छप्रथये कडङ्गामति करङ्गरोयी वष । मौलारप कादिकडरौयरिति रघुकाव्ये। (11) पवियत्। उचिव इत्यत्र टोका दृष्टया। (18) माधवमहानिन्ध मय न दच । ।

·। धातुप्रदीपः। ११३ .बुड़ चुड़ इत्येके । ११२।११३ । ब्रुति । त्रुड़िता। भुति । भुड़िता । स्फुर स्फुरपणे सच्चलने दीप्तौ च । ११४ । स्फुरसि | स्फुरिता। निष्फ रति निस्फुरति । स्फोरयति स्कारयति । अस्फुरत् अमुस्करत् । पुस्कोरयिपति । पुस्फारयिषति । स्फर इत्येके । ११५ । अदुपधः । स्पारति । पस्कार । स्फुह वुड़ संवरणे | ११६।११० । स्फु उति। स्फुड़िता । वुडति । (19)। क्रुड़ निमन्जने । ११८ । अहति । क्रोडः। क्रोडा। भृड़ इत्ययके । ११८ । भृति। वभई । मुड़िता। ध्रुड़ इत्वपरे । १२० । ध्रुति । स्फुन्न सक्षलने । १२१ । स्फुलति । पुस्फोल। स्फुलिता । निप्पफुलति निःस्फुलति । इति परमेभापा उदात्ताः । गुरी उद्यमे । १२२ । गुरते । जुगुरे । गुरिता । उद्गुणः । उद्गूर्णवान् । इति प्रात्मनेभापः । अयम नुदात्तेत् । गू स्तवने । १२३ । नुवति । प्राविता | न्य नुवोत् । नत्वा । नतः । धू विधूनने । १२४ । धुवति । धुविता! धुवित्रम् । केचिदत्र गुप- -मिछन्ति । विवम् । धूतम् । गु पुरीपोत्सगें । १२५ । गुवति । जुगाव । जुगुपतुः । गुता । गुप्यति । अगुपीत् । अगुताम् । अगुतम् । गूनः । गूणवान् । धु गतिस्यैर्ययोः । १२६ । ध्रुवति । धुविता । अध्रुवोत् । ध्रुवः । इति कुटादिप्वजन्ता एते परन्मे पदिनः । कुड़ गन्दे । १२७। कुवते । कुता। अकुत । चोकयते । कूडिति दीर्घान्तोऽयमित्येक इच्छन्ति । कुवते । कुविता । आकूतम् । विकृतमिति । हदिति । कुटादि परिसमासः । पृड् ध्यागमे । १२८। व्याप्रियते । व्यापप्रे। व्यापा। व्यापरियते । व्यापुपूर्वते । व्यापारयति । व्यापीपरत्। व्यापत्य । ध्यापृतः। व्यापारः। संपारः। (19) "मेव ने न पत्र्यने।' इति मात्र 1 पक्षमतवान ने मन।

·। ११४ धातुप्रदीपः। मृड् प्राणत्यागे । १२८ । नियते । ममार। म । मरिष्यति । घमियत । मृपोष्ट | अमृत । नमूर्पति । मरोमोयते । मारयति । अमीम- रत् । मृखा। मृतः। मृत्युः। मरः । अमरः । इति पात्ममेभापौ। अजन्ताविमावामनेपदिनी। रिपि गतौ । १३० १३१ । रियति । रिराय। रिय॑तः । रता । रीयात् । परैपीत् । रिरीपति । रीयते । पियति । पिपाय । पता । धि विधारणे । १३२ । धियति । दिधाय । दिध्यतः । घेता। क्षि निवासगत्योः । १३३ । चियति । चिचाय । क्षयः । प्रतीय । वीर्ण चितम्। चयी। घू प्रेरणे । १३४ । सवति । अभियुवति । सविता । सूर्यः । सूतः । कृ विक्षेपे। १३५ । किरति । अवकिरते इस्ती स्वयमेव (20)। अपस्किरते कृषभः । चकार। चकरतुः । चकरुः। करिता करीता। प्रकारोत् । चिकरिपति (21)। धेकीर्यते । विकिरः विकिरः। उत्कारो धान्यानाम् । उत्करी रजसाम् । की। कीणिः। गृ निगरणे । १३६ । गिरति गिलप्ति | प्रवगिरते । संगिरते । विजि- गरिपति । निजगिल्यते। उदगीर्णम् । उदगारः। तिमिशिलः । गरः। गलः । इति परसौभाषाः । परमोपदिन इत्यर्थः । पूप्रभृतय उदासाः । इड् आदरे । १३७ । प्राट्रियते । पादत्ता । आदिदरियते । दैट्रीयते । पाहत्यः । पादरी। पाहतः। • ४ अवस्थाने । १३८ । भियते (22)। दधे । धर्ता। दिधरिपते । धर्मः । श्राधारः । इति प्रात्मनेभापौ। किरादिकार्यानुरोधेन एड्मृडोर- नन्तरं नोपदिष्टौ एतौ । (10) भूषाकर्मकिरादिन नाचान्यगन्मनेपदादिति (२१८० छा) कर्मकरि बचिोमिधः'पा कोट अपाकरिष्ट अवाफरीट वाइसी स्वयमेव । वह पावादिनावकिति छ आयोमित्यर्थ । (21) किरण पक्षम्य इति (२१०५) सनि नियमिट । नाव तो देति (०२२) प्रपनने वामगहरहन मते। भागतिकारस्ववापि दोधविकल्पमाह। मान्द्राजपुसके चिकरोषनौति होचोदाहरणमपि हाम्। पुस्तके तु केवलइखोदाइरपमिव । (22) "जियते मैदलबीदगमोऽपि ते इति रकान्ये । “धियते कुसुमप्रसाधनम् इति कुमार। ।

·" 1 . प धातुप्रदीपः! प्रच्छ जीप्सायाम् । १३-1 पृच्छति । पप ! पाणः । पाः । प्रहा। प्रन्यति। अमातीत् । अपाटाम् । पिचिपति। पीएन। पृष्ट्वा । पृष्टः । प्रश्नः । पृच्छा । गदपाट । यदमागी । गदमागः । अनि पत्र ने किरादयः । दिति किरादिपरिममाः । (23) मृज विसर्ग। १४ । सृजति । समन । समजः । म्रा प्रति । अनासीत्। सिम्वति । मरीसृग्यते । गुज्यते यड्या माला धार्मिकः (21)। अमर्जि मालां यहया धार्मिक; 1 मर्गः । गृष्टिः। मम्। सभी। सग्यो। टुमम्जो शुदी । १४१ । मन्नति | ममन्न | महा। गद प्रति । प्रमाहीत्। अमाइनाम् । मिमदति । मामाने । मानः । मगमम् । माधुमक । मन्जयः। मडला मका । महुः । महरः । रुजो मझें । १४२ | मनसि । रोमा । गणः । गफ । गमा। मेगः । रुता । कुनमुनुजः। मुमो कोटिन्थे । १४३ | भुयति । भोला । युभुगि। धीम। भुक्ता। भुग्नः1 छुप नगें । १४४ । छुपनि । चुच्छोप । छोला । शोमाति । प्रजाणीत। छुपमति । चोप्यते । शुमा । शुमः । रुग रिग हिमावाम् । १४५.1 १४६ । गमि। गेटा । गिगति । था। विग मतो। १४॥ निगति । निग। प्रनिटा । अनिमन! मग मग! १४। मृगतिः पन। श्रष्टा पटी| Infe सध्यनि । अप्रादोत् अम्मान प्रस्ता प्रश्नाटाम् अपार्टीम् अम्गाम् । पिस्चति । परीमन्नन । मया । : । : । मन्त्रम्पक : इति परम्प्रेमापा अनुटासा प्रश्नमगया । । ना Mr-aur- ·धातुप्रदीपः। विछ गतो। १४८। विच्छायति । विच्छे सुदादिपाठसामर्थ्यांदाय- प्रत्ययान्तादपि शो (25) भवति यघा जुगुप्सात्त इत्यत्रात्मनेपदम् । एकदेश- पाठान्। पत्ये तु अन पाठसामध्येन सार्वधातुकेऽम्यायप्रत्ययस्य विकल्प विधानमाचचते। तथाच कोः शूडनुनासिके चेयर (६४१८) गां विच्छतीति मोविडिति न्यासे दृश्यते । एवञ्च विचति विच्चायति । विविच्छ विधायाञ्चकार । विच्छिता विछायिता। विच्छायन्ती विच्छायती। विच्छयति। विच्छाययति। अविविच्छत् अविविच्छायत्। विच्छिता विच्छायित्वा । विच्छितः विच्छायितः। विश्नः। इति परम्भाप उदासः। विध प्रवेशने । १५० 1 वियति । निविशते । वेष्टा । अविवत् । विष्टम् । 'वेगः । वेगनम् । मृग भामर्शने । १५१ ॥ मृगति । सहा मर्दा। मध्यसि मयति । अनासीत् प्रमात् अमृचत् । प्राचाष्टाम् अमार्शम् अमृताम् । नुद प्रेरपी । १५२ । नुदति । नुनोद। नीता । पदल विचरणे । १५३ । सीदति । ससाद। सत्ता। असदस् । सिपक्ष्यति । मौदती सौदन्ती । सादः द इनि ज्वनादिपाठात् । (26) पदस्ट भातने । १५४ । शीयते । शमाद । शता । प्रसस्यति । गिगत्- सति । स्वादिष्वयं पहितः । स्वरार्थं पुनरव पठ्यते (27) । इति परमेभाया अनुदाताः। एते विशिप्रभृतयः । इलाहा अध्येतेऽनिमकरणे पुनः परस्पदिन उत्ताः। मिल सगमे । १५५ । मिनति मिलते । न्यमेनीत न्यमेलिष्ट (28)। अयमुदात्तः। (25) तुदामियन (१।११००) सत्य । (26) व पाठे प्रयोजन सौदनो मे दनानि नुमकिप। भादौ पाठ ज्वमादित्वात् चार पद इति सदा । मरमेश भदौ मदन ऋच यतिरदान वाद चालो (ARIES) रिदातस्यम् । दादी प्रपनाच मधोदात्तत्वम् । vi) शितल (10) विधान अमविकन्यायोजनमामि । मरदम प्रयोजनम् । गादीपच मदासम् । (18) माना।

·धाराप्रदीपः ।, सच्ल मोक्षणे । १५६ । मुश्चति मुचते। सुमोच मुमुचे। मुमुवतः मुसंचाते । मोता। मोप्यति मोयते । अमुचत् अमुक्त । मुमुक्षत मुमुक्षति । मोघ वत्सः सयमेव । मुनम् । मुक्तिः । निर्माकः । नखमुचं धनुः । मुक। मुना। मौक्तिकम् । मोक्षः । लपल चौदने । १५७। लुम्पति लुम्पते । लुलोप ललपे। लोता । लोप्स्यति लोम्यते । अलुपत अलुप्त । सोलुप्यते । लोपः । विदल लामे। १५८विन्दति विन्दते । वैशा। वक्ष्यति । मतान्तरे वेदिता। वेदियति । अविदा अवित। विनम् । कला पतन्वेऽप्यस्यानिट- खमियते । येता। वित्रः। वित्तम् (20)। लिप उपदाहे ।१५८ लिम्पति लिम्पते । लिलेप लिनिये। लेता। भलिपत् अलिपत प्रनित । लेप्यम् । लिम्मः । पिलेपिका । पिर धरणे । १६ । सिञ्चति सिञ्चने । निपिच्चति । सिपेच सिथिचे । मता । मेष्यति सत्यते । न्यपिञ्चत् । प्रसिचत् असिचत अमित। सिपिचति सिसिक्षले । निपिपिचति । मेसिच्यते । निमेसियते । अमिपेकः । इति उभयतोभापाः । स्वरिततः मिलप्रभृतयः । अनुदात्ताः मुघलप्रभृतयः । साती केदने । १६१ । सन्तति । नकल कर्तिताकस्यति कतिप्यति कदमोष्ट कर्तिपोष्ट (30)1 चकीत् । चरीसत्यते । कर्शयति । अचीसतत अकातत् । शत्तिः । कातम् । कृत्तवान् । विकर्तन: (31)। खिद परीघाते । १६२। खिन्दति । चिखेद । खेत्ता। खेत्स्यति । प्रवेत्सीत् । अखिताम्। चिखितसति । धेखियने । खिला। खिनः । खिद्यते खिन्ते इति गणान्तरपाठात् । - (29) व्याधतिमतेऽय मेट्। माथमते लगिट । (30) कर्मष्यथ प्रयोग । सत्र मासिवि कृतवृतच्छ्वदमन इनि (०२०) वैर खम्। विड मिचा- वान्मनेपपिति (INR) कलादिखिडा किलम् । ननक्षमीष्ट । पर्व कनिमोनि। (1) कथ "पिरहिनिकमनकुनमुखाइतिकमकीदन्तुरिताश' ति मयदेव उणादिषु द्रव्य । हादिमिरान पता ·धातुपदीपः। पिग अवयवे । १६३ । पिंशति । पियेश। पेशिता। पिशितम् । पेशी। इति परसै मायाः । एने कतिप्रभृतयः परमोपदिनः । उदाताश्च खिदिवर्जम् । हदिति । मुचादेखदादेव परिसमाप्तः । मुचादयतदादयश्च वृत्ता: समाप्ता इत्यर्थः । इति महामहोपाध्याय (32) धीमे लेयरक्षितकतो धातुप्रदीप तुदादीमा हत्तिः॥६॥ अथ रुधादय उच्यन्ते। रुधिर श्रावरणे । १। रुणडि । नित्यबाद विकरणेन गुणो बाध्यते । रुन्थे । रुरोध राधे । रोधा। रोस्यति रोक्यते । अरुधन अरोत्सीत् अरुद्ध । समरध विक्रमः स्वयमेव । भिदिर विदारयो । २ । भिनति भिन्ते । अभिदत् अभेत्सीत् अभित । भिदा । भेदः । मितिः। डिदिर वैधीकरणे । ३ । छिनति छिन्ते । चिच्छेद चिच्छिदे । अभिप्रदत अच्छी सीत् अप्रित | दधि चिच्छित्सति । रज्जुच्छित् । रिचिर विरेचने । । रिति रिडले । अरिचत प्रक्षीत अरिक । रिरिक्षति रिरिक्षते । रेरिच्यते । विरेकः । रिक्यं द्रव्यम् । पिचिर पृथग्भावे । ५ । विनति विके । अविचत अवैचीत् अविक्त । विविक्तः । विवेकः मुथगात्मता । विवेकी। शुदिर सम्मेपणे । ६ । सुपति सुन्ते । अक्षुदत् प्रनीत्सीत् प्रत्त । सुखम् । शुद्रः। युजिा योगे । ७। युनक्ति युङले । प्रयुड्लो। नियुडहो । संयुननि। प्रयुजत् प्रयोचीत् प्रयुक्त । युद्ध । युनो। योगः । अनयुक । युग्यम् । युगम् । युज्यत इति युज समाधाविति देवादिकस्य । (1) (3) पसरी याकरतापयामा प्रत्याधिक मत। (1) प्रजाति यमयादितमिनिमलियात मा।

·। धातुपदीयः। ११८ उवृदिर दीप्तिदेवनयोः । ८ । कृत्ति छन्ते । पच्छद चच्दै । छर्दिता । छर्दियति छय॑ति छर्टियते छत्स्यते । इद्याग छर्दिपीट कृतृमीट । पच्छूदत् पच्छीत पच्चर्दिष्ट । चिच्छदिपति चिच्छृतसति । परीच्छद्यते । छर्दिवा कृत्वा । छुष्पम् । कर्टिः । उदिर हिंसानादरयोः।। हपत्ति यन्ते । ततर्द नबद। तदिना। सर्दिष्यति न स्यति तर्दियते तत्स्यते । यद्यात् तर्दिपीट एमीट । घवदत् प्रवर्दीत प्रतर्दिष्ट । तिर्दियति निटसति । तरीटद्यते । तर्दित्वा टत्वा । ग्यम् । बग्णवान्। इति उभयतो भाषाः सरितेतः । दिनदिवर्जमनुदात्ताः। कृती वेटने । १०। सपत्ति। कर्तिता। कर्मियति कस्यति । प्रतीत् । चिकर्शिपति विक्षसति। चरीत्यते । कत्तम् । इति परस्मेभाप उदासः । दुपधनकारान्तानुरोधेन पृथगयं परम्मैपदी निश्यिते । विधि दीठो । ११ । इन्धे । इन्धाने । इन्धते । इमाचके। इन्धिता। इन्दिधिपते । इदमस्य । इन्धित्वा । समित् । इन्धानः । खिद दैन्ये । १२ । खिन्ते । खिन्दाते । खेसा। अखित । खिन्दानः । खिद्यत इति देवादिकस्य । खिन्दतीति खिद परिघात इत्यस्य । विद विधारणे । १३ । यिन्ते । यिन्दाते । वेला । विनम् । वित्तम् । इति प्रारमनभाषा अनुदात्तः । इन्धिवर्जमनुदात्तौ। शिष्ट विगरणे । १४ । विशिष्टि । गेष्टा । शेक्ष्यति । शिनटु । शिपिट । गिनपाणि । अशिनर । अगिपत् । तडि व्यत्यगिचस । गिगिचति । मिष्टः । वियपः। विशिष्यते । चौरादिकस्य तु विशेष्यत इति । पिल मचूर्णने ! १५ । पिनष्टि | चौरस्य पिमष्टि । धानाः पिनटि । पिंटः। पेटा । पिनष्टु । पिगित । अपिनट् । अपिपत्। व्यत्यपिचत | पिपिक्षति । चूर्णपेषं पिनष्टि । उदपेयं पिष्टम् । भन्नो श्रामर्दने । १६ । मभक्ति। बमन्त्र ! भड्का | भड् क्ष्यति । अभनक । प्रभाड्क्षीत् । प्रभाजि भन्चि! विमइति । बभन्यते । भन्ना भड्का । भगुरम् । भग्नः । मङ्गः । भन्यम् । भङ्गा कुम्भम् । भागीनम् । भगाकटम् ।

·धासुप्रदीपः। भुन पालनाम्यवहारयोः । १७ । भुनक्ति पृथिवीम्। अन्नं भुङ्क्ते । सुख- मनुमुड़ते । भोला । भोयति भोयरे । भुनजानि भुनजे। भुनजाय भुननाव है। भुनजाम भुनजामहै। अभुमक धभुत। अभौचीन अभुक्त। बुभुति बुभुतते । बोभुज्यते । भोज्यम् । भोग्या लक्ष्मोः । अन्ना । भुक्तम् ! भोगः । इति अनुदासाः। एते शिषिप्रभृतयः। दह हिसि हिंसायाम् । १८ ! १८ णेटि। बरहः । ततई । तर्हिता। होटु । करिए। बणहानि। असणेट | भनीत् । हिनस्ति । बिहिस । हिसिता । हिनस्तु । हिन्धि । हिनसानि । अहिनत् । अहिनस्वम् अहिनत, त्वम्। अहिनसम् । अहिंसीत् । जिहिसिषांत । जेहिंस्यते । हिंसकः । हिंसः। हिंसा। उन्दी सेदने । २० । उनकि । सन्दाकार । भौन्दोत् । इन्दिदिपति । समुन्न समुत्तम् । समुद्रः । इति उदात्ताः । हिमभृतयः । अन्जू व्यक्तिक्षणकान्तिगतिपु । २१ । पनक्ति ! घड्तः । अनन्ति । पानन्न । घड का अनिता । अनियति अधाति । पानक ! प्राप्नोत् । पनि जपति । अनयति । पानिजत् । अजित्वा प्रकला अकापतः । भावान् । भाज्यम् । व्यञ्जनम् । व्यक्तिः । व्यनरम् । पङ्गम् । अनिका । तन्यू संकोचने । २२ । तनप्ति। ततश्च । तञ्चिता तड़ता । तच्चि- यति तड्यति । पवनक, प्रतक्त । प्रताड्रोस् प्रवीत् । तितश्चिपति । तितक्षसि । तातयते । तश्चित्वा तसा । ततः। तमावान् । पातहः । तकम्। प्रोविजी भयचलनयोः । २३ । पिनधि। पितः। विनन्ति । पियेज। विजिता। विजिष्यति । अविनीत ! विविजिपनि । विशित्वा । उदविग्नम् । उदिजितमिति पूर्यकस्य रूपम् । (2) 1 (2) पहन शिलमिति सपिपूर्णवते । मोहोमादिकशि भाये यानिट सारिणीभमारिति तदादिषस रोपारिशम चौदा निहायामिन्यनेम (१)निया मारिएबान्।

·। धातुप्रदीपः। हजो वर्जने । २४ । पाक्ति ववर्ज वहनतः । वर्जिता । पर्शियति । अषक् । वर्जित्वा । वृतम् । पृचो सम्म के । २५ । पक्कि | पप । पर्षिता 1 अपृषक । सम्मृतम् । मधुपर्कः । मधुपके महति मधुपर्यः । पृक्त इत्यदादिपाठात् । क्त इति च । इति परमेभापा उदाता। हनिप्रभृतय उदात्ताः । हदिहि रुधादिगणपरिसमाप्नेः। धातपारायणे तु गणसमाप्तिनेष्यते । तेन लुनति पुननि लुनती पुनतोति सिध्यति इति महामहोपाध्यायग्रोमैत्रेयरचितसतो धातुप्रदीपे रुवादीना इत्तिः ॥ ७॥ अथ तनादय उच्यन्ते । तनु विस्तारे । १। तनोति तनुते । तायते तन्यते । ततान तेने । तनिता । तनोतु तनुताम् । तनु तनुष्व । तनवानि तनवे । व्यतानीत व्यतनोत् व्यतनिष्ट व्यतत! तितनिपति तितांसति तितंसति तितनिषते तितासते तिसंसते । संमन्यते । तन्वन् सन्तान. 1 तनिन्वा तसा । ततम् । सतत सन्ततम् । सातत्यम् । विसत्य । ततिः । तन्तिः। परोतत् । वितानः । प्रतान: । तितमः। पण हाने । ३ । सनोति मनुते । मायते सन्यते। सनियति पनिष्यते । सायात् सन्यात् । असनीत् असानीत असनिष्ट प्रभात। सनीः असानीः असनिष्ठा: पसायाः। सिषासति सिमासते सिनिपते सिसनिपति । सामायते संमन्यते । मनित्वा सात्वा । सातम् । सातिः सतिः सन्तिः । क्षण हिंसायाम्।३। शपोति नएने । चचाण पक्ष । पषिता। अक्षणीत प्रचत अक्षणिष्ट। चिक्षणिपति । चहण्यने । क्षाणयति। पचि. चयत् । क्षत्वा पणिवा। ततम् । इति । प्रयोपदेशे दमयनकार इति धातुपारायणे व्याख्यातम् । तेन यड्लकि चड्झन्ति। चड्झान्तः ।

·१२२ धातुप्रदीपः। क्षिण च । ४ । हिंसायामित्यपेक्षते। क्षिपोसि हिणते । संजापूर्वको विधिरनित्य इति विकरयापितः लघूपधगुणो न भवति (1) 1 चिदेश चिक्षिण । क्षेणियति क्षेणिप्यते । अक्षणीत प्रक्षेपिष्ट अक्षित । चिक्षिणिपति । क्षेषयति । चियते । चेोन्ति (2)। हिनः । शितिः । जिगित्वा क्षेणित्वा हित्वा । ऋए दीप्तौ गमने च । ५ । अर्कोसि अर्गते । पानणं पानणे। प्रारणतः पानगाते। पKिष्यति भर्णिप्यते । अर्णोतु अणुताम् । अहि अणु च । पार्षीत् प्रापिष्ट पार्त । पत्य स्थासिद्धत्वादकतणवस्य दिवचन धातुपारायण दर्शितम् । अर्णिनिपति अर्णिनिपते । पर्णयति । भार्णिनत् । अर्णित्वा जटत्या । मतम् । प्रतवान् । वर्ष सुवर्णम् (3)। सर्वत्र विकरणापेक्षो गुणः । अन्ये तु संज्ञापूर्घ कविधे रनित्यवाद् गुणाभावं मन्यमाना ऋषोति ऋणुम त्यादि रुपमाहुः । एवं मतान्तरणव क्षेणोति शेणत प्रत्यादि। तृण प्रदने । ६ । नोंनि तर्णते। मतान्तर रणोति टणुते । ततर्ण तवणे । तर्णिष्यति तर्णियते । तरीटण्यते । केचिदस्योपदेश मूर्धन्यान्तमाहुः । सन्मते तरीलगिट । अन्येषां तरीवन्ति । तरीटणीति । तर्गिला दत्वा । टरः। टणम् । कत्तुपम् । (1) घणु दीसौ.1 0 पोति घणुले घर्गाति घरगुते । जघर्ण जहणे । धर्णि- यति धर्षियते घर्पोतु घृणोतु पुणताम् धर्यताम् । घण घणुहि घणुष वर्णव । जरीधण्यते । इति विभाषिताः । एते तनादयः सरिततः । उदाताः । पत्त याचने ।। वनुते । बन्चति । पन्वते । धवने । वनिप्यते। अव. + . ( मलामी गुण पति परवन् वासावतम्। (2) पथमप्यपदी नवा पश्य एवन लादरिकम्। (3) स्वमिति पचादध् । एमित्या माधन:-"नन्दादीमान्कन्दमुपमण्यामिति (18)२०, पा) सपतर्गस्वीर मामदवार भाषायामम्यक्ष प्रधाम. साधरियाय यमेव यो। शोममी पावपि मकात पापादयितुम् ।। 14) समिति धन क.(शक पा)। पततिवियेतः । पलो का झयो म पनि समिपमा ·धातपदोपः। निष्ट अवत। चवनिष्ठाः पवधाः। विवनिषते । वंवन्यते । वनिला बत्ता । वतः । क्तवान् । वनोति वयान ववनतुः वयनुरिति चान्द्रा (5) उदाहरन्ति । दस्योष्ठ्यादिरयम् । मनु बोधने । ८। मनुते । मैने। मनियते ! धमनिष्ट अमत | मनिला मला। इति प्रात्मनेभाषाबुदात्ती। डुक्क करण । १०। करीति करते। कुर्षः कुर्वहै । कुर्मः कुर्महे। कियते। चकार चके। का। करिष्यति करिष्यते । करोत कुरुताम् । कुरु कुरुष्व । करवाणि करौ । अकरोत् अकुरुत। कुर्यात् कुर्वीत । कियात कपीष्ट । पकाति प्रकृत। अकाम् यक्षपाताम्। धकारि। प्रकारिपाताम् अलपाताम् । चिकीर्षति चिकीर्यते। चक्रीयते । कृतिमम् । कारः। चक्रम् (6)। क्रिः (7)। कारिमम् (8)। शुचः करः शूकरः । पृषोदरादिपाठात् (हार) चकारलोपः। अन्येषामपि दृश्यत पूति (६३२१३०) दीर्घश्चेति । उचारविट्.शूकरः। इति विभाषितः । पद्ययम् । अनुदात्तः । नकारान्तेभ्यो भित्र रूपमस्यानिट्वकारस्यो त्यति पृयनिर्देशः (१)। दिति ।। तनादिगणपरिसमाप्त:: इति महामहोपाध्यायथीमवेयरचित कृती धातुप्रदीप तनादौना इत्तिः ॥ - अथ यादय उच्यन्ते । डुक्री द्रव्यविनिमये।।। क्रीपाति क्रीगीते । परिक्रीयोत । विक्री- धीते । चिकाय चिकिये। कता। केप्यति वेष्यते। अक्रोणात् धक्रोशीत । अक्रोणीताम् अक्रो गाताम् । अनौशाम् अक्रोणि। अपीत प्रक्रेट । चिक्रीपति चिक्रीपते। चक्रीयते । झापयति । अचिकपत् । क्रययम् क्रेपम् । क्रेता। क्रायक, क्रीणन् क्रीमान; । मोवा) क्रीतः। नीतिमम् । वाया।

·1 १२४ धातुपदोपः। प्रौन तपैने । २ । प्रीयाति प्रीयीते। पिमाय पिप्रिये । प्रौणयति। अपिनीषत् । प्रियः । छातप्रियोऽध्यायः । श्री पाके । ३। यीणाति श्रीपीते। वेता। प्रथेपीत भरेष्ट । बाययति । पशिययत् । मौष हिंसायाम् । ४। मीनाति मौनीते । प्रमीणाति । प्रमोणीतः । ममो मिम्ये। मिम्यतः मिम्याते । माता। मास्यति मास्यते। मीयात मासीष्ट । प्रमासीय अमास्त । मित्सति मित्सते। ममीयते । मापयति । अमीमपत् । मोखा। मीतः । प्रमाय । समयः । मयः । पिञ् बन्धने । ५ । सिनाति सिनीते | सिषाय सिये। मेष्यति मेष्यते । सिसीपति सिसीपते। सितः। सिनोतीति सौवादिकस्य । स्कुञ् पाप्मयने । ६ । स्कुमाति स्कुनौते स्कुमोति स्कुनुते। चुस्काव चुस्कुये । स्कोता। स्कूयात् स्कोपोष्ट । अस्कोपोत् अस्कोष्ट । धुस्कूपति स्कूपते । चोस्कूयते । स्कापयति । स्कुवा । स्कुन, । युज बन्धने । ७ । युनाति युनौते । युयाव युयुवे । योता। युयूपति युयूपते । मिरतबन्धकस्य यौने “रथो युनुक्ष्णव" इति (1) मेट पव सनी. घम्तवेत्यत (१२।४८) ग्रहणम् । इति उभयतोभाषा अनुदासाः । सूत्र, गद्रे ।। स्कूनाप्ति स्कूनीते । चुनाव चुवे । कविता । भनापौत् । स्कृतः । सर्वखे त अन, गब्द इति (2) । (s) चान्द्राति पर पदिनमः। (6) पमिति पत्र के (२९, वा) कनादीनां के (१२, ६) इति विचनम् । () भाषायां धामगमिमनिममय इति (२०११, वा) किकिमी। (S) भारमन्ययानादिमर पक्रय रवि (२, पा) कारगम्दादिमम् । (७) समयसमा सिटि कोऽतर पति (रा., दा) पश्यादि । सशसार मधमकान सशसपि समरिहि। सय सयोगादरिति (013119) गुण । (1) गणम्दमूह मामुताशनी तोति मयो युसन पप इति न्याभूतिकारिकामाऽयम् । (a) पर दात पार । मायमनिट । औषौदिनि सहिदाहरण FDI कोचलिरमादित दामा ·। धातुप्रदीपः। १२५ दून सिंमायाम् । ८ । द्रूणाति द्रुणीने । द्रविता । अष्ट्रावीत् प्रविष्ट । द्रुतः । ठूला । दुद्रूपति दुद्रुषतं । द्रवितम् । मूत्र पवने । १० । पुनाति पुनीते । पुपाव पुपुर। पविता । पविष्यति पविष्यते । अपावीत् अपविष्ट । पुपूषति पुपूपते 1 पोपूयते । पूत्वा । पूताः । विनारी पूना यवाः। लूब् वेदने । ११ । लनाति जुनीते। नविता। अनायीत् पलविष्ट । अलाविष्ट पलविध्वम् अलविदम् । लूत्वा । लूनः । लूनिः । लवितम् । स्तन पाच्छादने । १२ । स्तृणाति स्तृनीते । तम्तार तस्तरे। स्तरिता स्तरीता। स्तीर्यात स्तीपोष्ट स्तरिमीष्ट। अस्तारीत प्रस्तीर्ट प्रस्तरिष्ट प्रस्तरीष्ट । तिस्तीति तिस्तरिपति तिस्तरोपति । स्तारयति । अतस्तरत् । एयतालुड्। म्तीा। विस्तीर्णम् । पुष्पप्रस्तारः। कोर्सिविस्तारः । वाग्विस्तर, । विष्टरः। विटारपड क्तिश्छन्दः । विस्तृणोति विस्तृतमिति स्तृनः सोयादिकस्य रूपम् । कम हिंसायाम् । १३ । कृणाति वाणीते। कीर्ण: । कीणि: । वृन वर ये। १४ । हयाति हणीते। ववार ववर। परिता वरीता । वर्ध्यात वर्षीष्ट वरिपीट । प्रवारीत् अपरिट वरीष्ट अबूट। वियरिपति विवरोपति बुमूर्षति । योयूय॑ते । पूर्ण: । पूर्णिः । धू कम्मने । १५ । धुनासि धुनीते। धोता विता। दुधाव दुधुवे । अधावीत् अधोष्ट अधविष्ट । दुधपति दुधूपते । दोधूयते। धूनयति । अधुमत् । धूत्वा । धूनम् । धूमिः । धोतुं धवितम् । धूतमिति धात्वन्तरस्य रूपम् । इति उदाता विभामिताः । एते कून्प्रभृतयः । गृहिंसायाम् । १६ । शृणाति । भीर्यते । शशार } गशरतुः गयतुः । गरिथति शरीष्यति। गीयात् । अयारीत्। शिरिपति शिशरीपति शिशीर्षति । मेथीयते । शीर्णम् । शोणिः । पु पालनपूरणयोः । १७। पृयाति । पपार । पपरतः पातुः । पूर्यात् । अयारोत्। पिपरिषति पिपरीपति पुपूर्वति। पोपूर्यते । पूर्तः। पूर्ण व्यायतमिति धात्वन्तरस रूपम् ।

·धातुमदीयः।
खु हिंसायाम् । १८ । स्वृणाति । सूर्णः । स्वर्णिः। पवर्गीयवकारात
परो न ऋकारोऽयमिति तत्प्रकरणानुरोधेन अन्यत्र गृहिमायामित्यवापि
नोपदिष्टः । (३).
य वरथे । १८ । हणाति । पूर्णम् । पूर्णिः । (4)
भृ भर्त सने । ३० । भृग्णाति । सूर्णम्। भूर्णिः। भरः। निर्भरः ।
भरिमम् (51
दृ विदारणे । २१ । दृणाति । ददार । ददातुः दसः । दारयति ।
एयताल्लुङ, पददरत । दीर्णम् । दरः । दरी। दीणि: । दाराः।
तृ वयोहानौ । २२ । जृणाति । जजार । जजरतः जेरतः। जीर्णम् ।
जोदि।
च इत्येके । २३ । वृणासि । वीर्णम् । पीपिः। (6)
नृ नये । २४ । नृणाति। ननार। ननरतः। नोर्णम्। नौणि:।
नरः । नारी।
बी प्रत्येक । २५ । बिनाति । बीन बीनिः।
ऋगती। २६ । ऋणाति । राषकार । प्ररिता परीता। आत।
इंात् । चारीत् । भरिरिपति परिसरीपति ईपिति । ाि। समीणंम् ।
1
समीणि
गुगन्दे । २७ । गणाति । जिगरिपति जिगरीपति जिगोति । गीः ।
गोणि: । गीः। गिरो। गिरः।
क हिंसायाम् । २८ । कपाति। की। कीपि । कमियने मेव
.
.
(3) मा यादती भरियेगा।
14) पमपम् । पिनाथ मारपदी । कभि हिमपि पापा १
पक्षामा
(७) मा frieमित मागमान (OR...।
(6) मिति २८ । तितो दिम : ferraje
"Im

·धातुप्रटीपः। सिहे क इत्येतस्य खादिवट् द्दिष्पाउफन कनभिप्राये क्रियामलेऽपि परम्मै- पदार्थम् । एवं वृ इत्यस्य च । मृ इलेके । २८ । मृणाति। मूर्णम् । मूर्णि। (7) इति उदासाः परस्पदिनः शृप्रभृतयः । ज्या पयोहानो। ३०। जिनाति । नीयते । जिज्यो। ज्याता । ज्यास्यति । जीयात् । अन्यासीत् । जिज्यासति । जेजीयते। न्याययति । नीत्वा । जीनः । ज्याय । ज्यानि. । नान्यः । (8) श्री वरणे । ३१ । विनाति । विवाय । बेना। धवं पीत् । विवीपति । यीयते । ये पयति । बीत्वा । बीनम् । वीनिः । री गतिरपणयोः । ३२ । रिणाति । रिराय। रिय तुः । अपीत् । रपयति । रीणम् । रीणि । ली श्लेषणे । २३ । लिनाति । लिनाय ललो। निन्धतः । विलास्यते विलेप्यते । लीनम् । लोनिः । शो च । २४ | झेपण इत्यपेक्षते । तिनाति। नीनम् ()। हदिनि । ल्वादिपरिसमारोः । पादयस्वागणान्ताः । नेपामपि समात्यर्थ- मन हत्करणमित्येक । तेषां वीणाति मीणानीति दोघः। आगणान्तत्वेऽपि भ्रीपर्यन्ता एव चतुर्विगतिरुपयुज्यन्ते । (10) मी वर ये । ३५ । ब्रीपाति । बीतम् । ब्रोतिः । भ्री भरणे । ३६ । भीग्णाति । भीतम्। भीतिः । वीप हिंसायाम् । चीणाति । धिया। नीत्वा । चौतवान् । (11) क्षोतम् (1) अब माधव - रिमायामि देके पति ममेय । एक वदतोऽस्थ पूर्व प्रणात. पाठीऽभिमत रति प्रतीयते। हि (8) मनजिनातीति कविधी सल्लव प्रसारदिभ्यो नमि ( १ ) वऋथाद न्यथः । (७) गघस-च पुसदेषु "यो च । अषण इत्यपैवते । विनाति । व्योगमति पाठ । (10) "गारपि भीपर्यना एतते धनुर्वितिर बग्मने। पत्रामनुपयोगादिवि मान्द्राम पुमकाये पाठः। (1) चियो दोषादिति (11) जनदोघय चियनरैया। बौधोपिति "एष व्यापमः। केशभिनेतन।" इति भोगि। .

·। १२८ धातुपदोप.। ज्ञा भवबोधने । ३७ जानाति । प्रादीनां इस्व इति (७।३।८०) इयत्वमिह नास्ति । दीर्घातादेशविधानवलात्। इखत्वे यातो दो? यषीति (२०११) दीर्घत्वम् । सर्पियो नानीने। मधुनो सानीते । जो । माता । प्रनासीत् । जिज्ञामते । जाज्ञायने । ज्ञापयति। जाति: । जातम् | सर्वतः । प्रधानम् । प्राजः । सना । पधिपनः । मनमानायो। वन्ध बन्धने । ३८ वनासि | बबन्ध । बन्धा । भन्तस्यति । बधातु । बधान ! वध्यास वधीन। प्रभान्तसीत् । विमनससति । बाबध्यते । वन्धयति । बन्धः। बद्धा। उध्य । वः। प्रजन्तपरसोयादिषु चास्योप. देशोऽनिदपकरणानुरोधात्। ति परम्भापाः । ज्याप्रमृमय एते परमी पदिनः। अनुदानाः। घड समतो । ३८ घणो । यो । यरिता घरीमा। परिणी घरो- प्यते। परिपीट हपोष्ट । पहात घवरिष्ट पपरीष्ट । विवरिपले पुर्पते । वेधीयते । वा । यराकः। भातानमाप: । उदासः । अन्य मोचमहर्षणयो: । ४.। अयाति । अयोते मेखला स्वयमेव । भयन्य । गयन्यतः यतः। ययिष्यति । यथ्यात् । पयन्योन् । पयन्यिर मिना स्वयमेव । गियधिपति । गायथ्यसे । अन्यना। ययित्वा यथवा । मन्य दिनोडने । ४१ । मयाति । मध्यते । ममन्य । पमन्यीत । पमन्यि । मन्याः । मन्यानो। मयतीति वादिपाठात् । अन्य प्रत्य सन्दर्भ । ४२१४३ । प्राति । पपीते माला स्वमेघ । पपन्यष्ट माना वयमेव । यिः। पर्यमेदाम् यय: पुनः पाठः। यथानि । कुय महापरी । ४४ । कुधानि । पुकुन्य। पुचिस्या कन्पित्या। सन्या । (12) मदद।४५ । महानि ! ममदं। मदिमा। मृदिला। मटमम् । गह प । १६ । मडानि । ममई । महित्वा । मडनीति तुदादिपाठात् । --- (1) TRAike पाउ ·धातुप्रदोपः। १२८ गुध रोपे । ४७1 गुनाति । गुधित्वा । गुधितम् । गुध्यतीति गणान्तरे । कुप निष्कर्षे 1 ४८। कुपाति। चुकोष। निकोपिता निष्कोटा। निकोषिष्यति निकोयति। निरकोपीत् निरकुक्षत् । नियुकोपिपति निश्च कुचति । निकुपितम् । कुष्यति पादः स्वयमेव कुष्यते पादः स्वयमेव । शुभ सञ्चलने । ४८ सुधाति । सुधीतः। तुम्नात। सुमाया प्रक्षोमीत्। शोभते सुभ्यतीति गणान्तरपाठात् । यम तुम हिंसायाम् । ५०५१ । नम्भाति । प्रणमाप्ति । प्रणनाम । प्रषभतः । प्राणनात् । तत्राप्ति । नभने नभ्यति तोमते तुभ्यतीशि गणान्तर- पाठात्। क्लिशू विवाधने । ५२ । तिनाति। तोशिता लेष्टा । चिोशिपति चितिगिपति चितिक्षति । लिगित्वा लिया। क्लिशितं लिष्टम् । लेगः । रुग्यम् । क्लिग्यत इति देवादिकस्य । श्रश भोजने । ५३ । प्रश्नाति । पाश । अशिता । प्रणिति । अचात । अशान । अस्यात् । याशोत् । अशिणिपति । अशाश्यते । अनाश्वान (13) । अशितम् । अशनम् । अनन् । उधम छ । ५४ । ध्रसाति। दधास । प्रमिता। सित्वा भ्रस्वा । 'धम्तः । उदितो वेति (२०१६) विगेपणार्यमुदितत्वम् । केचिसूतपूर्वस्य प्रमे गंगापाठमिच्छन्ति । तथाच उधमातीति रूपम् । नतु भ्रमातीति । इप पाभोक्षग्थे । ५५ ॥ दणाति । इयेप | एपिता। विप विप्रयोग 1 ५६ | विणाति । विपम् । पुप 'नुप स्नेहनमोचनपुरणेषु । ५७ । ५८ । मुणाति । प्रोपियति । प्रोपित्वा गुपित्ला । पुषितम् । प्नुपणाति । भोषिष्यति । भोपित्वा मुपित्वा । भूषितम् । दाहायें स्वादिगये एतौ उदिता को। पुष पुष्टो । ५८ । पुष्णाति । अपोपीत् । पोषिता । पोपतीति वादी। पुष्यतीति देवादिकाम्य । (13) Vतजधृतराव उनि भारविप्रयोग ।

·धातुपटीपः । मुप सेये। ६० । मुखाति। मोपिता। मुमुर्षिपति । मुपित्ता। मुषितम् (14)। खच भूतप्रादुभावे । ११ । खनाति । चखाच । खचिता । खच्गत । चलान । खुयात् । अखचोत् अखाचीत् । खचितम् । खष पूरे के । ६२ । खोनाति । चखाव । खविता । खोनातु । खौनीहि । अखौनात् । खौनीयात् । (15) खवितम् । खु इति केचित् । खुनाति । इति परस्मैभाषा उदाता. । हलन्ता एत अन्यादयः परस्मैपदिन: सेट: । (16) ग्रह उयादाने । ६३ । ग्हाति गृहीते। जयाइ जगरहे । जग्रहिय जग्रहिवहे । ग्रहीता । यहीष्यति ग्रहीयते । अग्रहीत अग्रहीष्ट । अग्रहीटम् पग्रहोवम् अग्रहीट। निष्ट नति जिते । जरोग्यसे । ग्रहोतम् । सहीतम्। सहीतिः । ग्रह.। उदग्राहः। ज्योतिषि ग्रहः। जलची ग्राह । ग्रहम् । ग्राहो । इति विभापित उदासः। अयं तरिदिति- पृथमस्योपन्यास: । हदिति क्रमादिपरिसमालेः। इति महामहोपाध्याययोमैनेयरक्षित क्षतो धातमदीये कादोनां सतिः ॥८॥ अथ चुरादय उच्चन्ते। धुर रोये ।१ । चोरयति । (1) चुरादि पिजन्ताए पियेत्याने पद (१।१०४) न भवतीत्येके । धासुपारायणे खात्मनेपदमुदाहतम् । चोरयत (14) मैचरणमुषिताकदीधिनिरिनि र कार्य। कथमरि मुट पनि याहयता समई पावीकृती दरिवामि यति माकुने ? पिच्यम् । पादितथे यन { २0१६) पकारस्थानमा सुचपायलादारस चातादिवदियके। पर उपाधि मुटमिति द्रष्टव्यम् इत्याह 1 (15) खौगातीवार ते ११) एचवामिति (re) हि । (16) मा पर इ7 चनि धातु महानि पठति। 'चित हेठ पनि पठ्यत' इगि तु माथय । (1) मयामीमादिगा ( १२५) माय धुदिभ्यो विविधामादविधराद प्रयोगा । मिनायादय पति के । एमा मायविदाम्। पिरविसदन र विचार मापयन्दाला freने अधिकाभिपत नि। विनतम मापने भजनम्? मसापालपच अता पत्र पुष्पमाप TA प्रयोग प्रपा माता ति ममता मिशिट असलम अग्मिय नलस्यामिधानात् । तपा ति बरामदेवदाम्।

·- - . धातुपदीयः । इति । चोरयाचकार चीरयानके। चोरयिता । चोरयिष्यति चोरयिष्यते । घोरयत चोरयताम् । अचोरयत् प्रचोरयत । चोरयेत् चोरयेत । चोर्यात चोरयिषीष्ट । अधूचुरत् अधू चुरत । पुचोरयिपति चुचोरयियते । कर्मपि चिण्वदिट्पने तस्यासिद्धत्वास्मिनोपः। चोरयिष्यते चोरिष्यते । घोरिता चौरयिता । चोरयिषीष्ट वा चोरिपीट धनं देवदत्तेन । एवन्तेभ्यो यड्नास्तीति भूचिमूत्रीत्यव (३।१।२२, वा) न्यासकारः। रूपावतारे तु पिलोप प्रत्ययोत. पोः प्रागेय कते सत्येकाचत्वाद यडुदाहतचीचर्यंत इति । चोरः। चौरः (2)। चोरणा। चुरेसिच्छवादिगणपाठात् सिध्यति । चिति स्मृत्याम् । २ । चिन्तयति । चिन्तयाञ्चकार । चिन्ता। चिन्ति- पूजिकधिकुम्बिचश्चेति (३।३।१०५) अकारप्रत्यये विधातव्ये यदविधान तद्गुणाभावार्थम्। तमामात् कदाचिपिलोपो नास्तीति तन चिन्तिये- सोयड्दाहर्तव्यः । एवं पूजिया । 'यत्रि संकोचे । ३। यन्त्रयनि । यन्त्रणा । स्फुड़ि परिहासे । 8 । स्फुण्डयति । स्फुरिडका । नक्ष दर्शनानयोः । ५ । लक्षयति । लक्ष्यम् । लक्षणम् । लक्ष्मीः । लक्ष्मीत्य पि केचित् । लक्ष्मणः । बस्तित्त्वमस्य केचित् प्रतिपद्यन्ते । लक्ष्यति लक्षयते इति । एवञ्चास्य स्वरितत्वं नापकं णिचशेति ( १३०४ ) चुरादि- णिजन्तादात्मनेपदं न भवतीति । कुट्रिप्रवृतभाषणे । ६ । कुन्द्रयति । घचुकुन्द्रत् लड उपमेवायाम् ।। लाड़यति लाड़यावकार। मिदि मेहने । ८। मिन्दयति । लाड़ि माम21 बोलण्यति। पोलगडमः। घोलण्डा, । पोलगिहत: 1 (3) (०) चोर शि पचासम्। धौरवि ग्रादित्वात् मा । 13) चिदुकारदिएनौ। अलसएनौशादि। पुस्तकमुष्यति। म त पते। सब भाषा-"कैपिदाक्षित पशि का मते बन्नति पर बागदि परमा चार शाम्बयपदारता मे यादोगाम, मंजकतमभिवता प्रदेशाध, मब पाममभिमतम् ।' पनि ·१३२ धातुप्रदीपः। जल अपवारणे । १० । जालयति । जालम् । पीड अवगाउने । ११ । पीड़यति । अपोपिड़त अपिपीड़न । पीड़ा । नट अवस्यन्दने । १२ । चौरस्योबाटयति । पनारयति । (4) शथ प्रतियने । १३ । वाथयति । अशियधत् । (5) बध मंयमने । १४। बाधयति । अवीवधत् । पूरणे । १५ । पारयति । पार्यते । पारयः । पारकः । जार्ज बलप्राणधारणयोः । १६ । जर्जयति । श्रीजिंजत् । अर्जियिषति । ऊर्जा । अर्जखी। अर्जितम् । ऊर्क । जौं। वर्ण चूर्ण प्रेरणे । १७१८ । वर्णयति । चर्णयति ! वर्ष टणणाति वर्ण- यति । चूर्णरवध्वंसयति चूर्णयतीति व्युत्पत्यन्तरम् । प्रथ प्रख्याने । १८ । प्राथयति । अपप्रथत् । प्य प्रक्षेपे । २० । पर्थयति । अपोष्टयत् अपमर्थत् । पम्प सम्बन्धे । २१ । सम्बयति । सम्बयाञ्चकार । अससम्बत् । शम्ब च । २२ । गम्बयति ! शम्बलम् । मक्ष यदने । २३ । भक्षयति । भचयाकार। अबभक्षत् । कुष्ट छेदनमत सनयोः । २४। कुष्टयति मातम् । मुटकः । पाकन् कुटाकः । कुटाको। कुः । कोष्टिकः । कुहनम् । इष्टिमम् । पुट घुट अस्पोभावे । २५।२६। पुट्टयति । चुट्टयति । अह घुष्ट अनादरे। अध्यति । अहिटत् । पटियपति। मध्यति । सष्टयाशकार। असुपुत् । सुपुयिषति । लुण्ठ सेये । २७ । लुण्ठयति। पाकन स्तुण्डाकः । लुण्ठाकी। गाठत संस्कारलाको स्तन माध्याति। अध्याति वठि इत्येके । ३. | खण्ठयति । . . (4) पर्दछ। (5) सोनिमते गप प्रयोति। माघ "गय प्रमान वियरता या पुस्तकात एतानि पान सरव धनिया इतिचाही लाते।

·धाराप्रदीप ।
१३३
तजि पिजि हिसाबनादाननितनयु। ३१॥३२॥ तुम्नयति । पिच
यति। एतो पटादिदण्डले गगान्तोऽपि पठितो।
पिस गती । ३३ ।
पसयति।
यान्व सामप्रयोगे । ३४ । मान्लयति । प्रमसान्त्वत् । मियान्ययियति ।
भरस्क यक परिभापणे । ३५३६ । वत्कयति । वल्कयति ।
पिणह ने इने । ३० । मेहयति । अमिपिएहत् । मिपणेयिपति ।
मिट अनाटरे । ३८ । सोटयति ।
मिड् इत्येक | ३८ । स्माययते । (6)
शिप आलिङ्गने । ४० । पयसि ।
पथि गसी। ४१ । पन्ययति ।
पिच्छ कुटने । ४२ । पिच्छयति ।
छदि मवरणे । ४३ । छन्दयति ।
श्रण दाने । ४।। श्राशयति । विवाशय । वियागानम् । थायतीति
हतमम्मिच (7)।
तड प्राधाते । ४५ 1 साडयति । प्रतीतडत् । ताडित 1 तडित् ।
खड खडि कडि भेदने । ४६8८। खाडयति । खण्ड्यति । कण्डयति ।
कुद्धि रचणे । ४२ । कुज्यति । कुण्डम् ।
गुडि घेष्टने । ५० 1 गुण्डयति ।
वटि विभाजने । ५१। बण्यति। वटि विभजन इति स्वादी पच्यने ।
सती हेतच्यापार पिचि विभाजने ये वगटयतोति सिध्यतीति । किन्लमो
वाभिमाये क्रियापले आत्मनेपदी। अनेन पुनम्तवापि घण्टयतीति
परमपदं स्यात् । अन्ये तु पुनर्वचितरार्थ मस्योपादानमिच्छन्ति ।
चडि कोपे। ५२ । चायति । चण्ड ।
मडि भूषायाम इपे च । ५३ । मण्डयति । मण्डना। मण्डन ।
माइयन्त ।
(6) च पुस्तक मिस रच छाययनायनि। माइवस्ताइ बिडो प्रति मंत्र य इति ।
17) घारिपाठान्मितम् ।

·धातुप्रदीपः।
भडि कल्याणे 1 48 | भण्ड्यति । भण्डयाकार।
छई वमने । ५५ । छयति । प्रच्छर्दिका ।
पुस्त दुस्त पादरानदरयोः । ५६५७ । पुस्तयति। पुस्तकम् । वुस्तयति |
चुद सञ्चोदने । ५८ चोदयति । चोदयामास । चौद्यम् ।
नक्क धक्क भागने । ५८६ । नक्कयति । प्रनकयामास । धाम प्रति ।
चक चुछ व्यथने । ६१६६२ । चक्कयति । चकनम् । चुक्यति ।
क्षल शौचकर्मणि । ६३ । क्षालयति वस्तम् । प्रचालयाचकार । चालः ।
घवचाल:1
तन प्रतिष्ठाकरणे । ६४ । तालयति। सालम् । तलमित्यपि भवति ।
चुरादिणिचो यथाभिधानमनित्यत्वात् । तत्र घुपिरविशब्दन इति विशब्दने
प्रतिपेधमेव जापक सामान्य मिच्छन्ति । (8)
सुल उन्माने । ६५ । तोलयति । तोलयामास । पिचोऽनित्यत्वारा तुला।
तुलां करोति तुलयति । (9)
दुल उत्क्षेपे । ६६ । दोलयति । दोला। दुलिः । दौलेयः ।
पुल महत्वे । १७ । पोलयति । पोलकम् ।
घुल समुझाये । ६८। चोलयति । चोलः ।
मूल रोहणे । ६८ | मूलयति । मूलम् ! मूलकम् ।
कल पिल क्षेपे । ७०७१ । कालयति । कालः । पलयति । पेलः।
बिन भेदने । ७२ । बेलयति ।
तिल स्नेहन । ७३ । लयति ।
बल भृतौ । 03 1 बालयति । बालः । बाला । (10)
पल रक्षणे । ७५ पालयति ।
(8) पौन जिभावेऽचि भयेमते तलगन्दा । अन्ये तु अशापूर्वकविधानियत्वादाशमाऽचि
असमिति म्यादमा
(७) मताभरे गच्याति निदेशाद () निपातनेाडि शिव के दुलेगा। निभाये
प्रमावाभावात्।
(a) कोयल भती। क्षयहामि पायानाम् । तदेभानियावादिमकाम।

·धातुप्रदीपः। १३५ सूप हिंसायाम् । ७६ | लूपयति । लूपकः । पूर्व माने । ७७ । शूर्पयति । शूर्पः । चुट च्छेदने । ७८ । चोटयति । मुट ससूर्णने । ७५ । मोटयति । मोटनम् । पसि नागने । ८० | पंसयति परम् । परिपंसनम् । पासुः । पांसुरः । वज मार्गमस्कारयोः । १२ । गतो च । वाजयति । (11) चपि गत्याम् । १२ । चम्पयति । चम्पयामास | चम्पः । नपि शान्याम् । ८३ | बम्पयति । नजि तच्छ्रजीवने । ८४ । नयति । नयामास । हतं गत्याम् । ८५ । वर्त्तयति। वर्तयासकार। बर्तयामास । जप मिच । ८६ । अपयति । जिनपयिपति जीप्सति । सप्तः अपितः । जापने मारणादिषु चाभिधानमस्यैव । सत्र घटादित्वात् सिध्यति । कर्चभि- प्रायेऽपि कियाफले परस्मैपदार्थ तवाप्यस्य हसिरियते । (12) यम च परिवेषण। ७ । चकारण मिदित्यनुरुप्यते । यमयति । यमयावकार। । . चप कल्कने । ८८। अनापि मिदिति वर्तते । चपयति । बल माणने । ८21 सिदित्येव । बचयति । (1) नान्ये मितोऽहतो। (13) जपादि धातुभ्योऽन्ये चौरादिका अहेतो णिचि स्वार्थिक पिचि मितो न भवन्ति । तेन अममिप्रभृतिषु मित्त्वाभावं अपादिभिनेषु चौरादिकपूपदर्शयिष्यते । घट्ट चलने । ८०। चयति। घटना। खड संवरणे । १ । खुट्टयति। अचखत् । (1) इपुच्चकै बज मार्ग सस्कारगयो । दाजयति! मागेपनि इति पाठ, गपुक यज माग मत्कारगत्योः । वामयति भयोवजदिति पाट' पक्षक दाजधान प्रवीन नदिति । (12) वा दानेत्या (० २२२२) जम इति विपातन धरैरिति मिष्टायां गेल्या (२) केयरपद मोकशालादरमः शशित इति मययोदाहरएस प्रशममथुऋमिति माधयः । (13) লজিঙ্গিীর না। হ মনুষ্যাথি সম্ভাব্বানি।

·।
धातुप्रदीपः ।
पट्ट स्फिर कुवि हिंसायाम् । ८२८४ । सध्यनि! सिषयिषति ।
स्पोटयति । चुम्मयति । चुमीत्येके । चुम्भयति ।
पूल संघाने । पूलयति । ८५ । (14)
पुस अभिवर्धने । ८६ । पुंमयति पुंसयामास ।
पुस्त संघात । ८७ । पुस्तयति । पुस्तकम् ।
टकि बन्धने । ८८ रवयति। रङ्गः ।
दूस कान्तिकरणे। 241 धूसति । धूसयामास । धूसरः । धूप
इत्येके । धूपयति।
कोट बन्धने । १०.। कीटयति । कीरः ।
चूर्ण संकोचने । १०१ । घूर्णयति ।
पूज पूजायाम् । १०२ । पूजयति । अपूपुजत् । पूजा। पूगः ।
थर्क स्तवने । १०३ । अर्कयति । यः।
शुठ पान्नस्ये । १.४। शोठयति । गोठः।
गठि गोप। १०५ । शुण्ठ यति ।
जुड़ प्रेरण । १०६ । जोड़यति । जोडितम् ।
गज मार्ज परदे । १०११०८ । गर्जयति । मार्जयति । (15)
संप्रस्रवपि । १०21 धारयति । घारयामास ।
पचि विस्तारे वचने । ११०। पवयति ।
प्रपथः।
भौवादिकम्य पञ्चतः ।
तिज निशाने । १११ । तेजयति । तेजनम् ।
कृत संगदने । ११२ । कीर्तयति। अचीतत् अचिकीत् । पच.
कीदिति त धासुपारायणम् । कोक्ति । कोत्तनम्। कोनिति युजपि
कालारिष्यसे ।
।
(14) समान भागमा यात म्युम (५) तुम (प)। प्योमति (बोपर्यात) बप (आय)-
। rate (शाय1ि विदापयामास। भार पनि पडितम् । मामा पसान भवपदया
(15) राति EAR.पर!

·। धातुप्रदीपः १३८ गूर उद्यमने । १५५ । गूरयते । गूरणा | मम लक्ष पालीचने । १५६।१५७, गामयते । अयोगमत। लक्षयते असलवत । भालोचनादन्यत्र लघयतीति परम्मैपदमेव । कुस भवक्षेपने । १५८। कुदायते । अकुत्मयत । अनुकुत्सत । कुसा। भल पामण्डने । १५ । मालयते । उदभासयत । कूट प्रामादे । १६० । कूटयते । कुट प्रतापन इत्येके । कोटयते । भन्यत कोटय ह । बुट च्छेदने । १६१ । त्रोटयते । वन्चु प्रलम्भने । १६२ । वञ्चयते । अवश्चत। वश्वना। वक्षतीति भ्वादिपाठात् । हप शक्तिसम्बन्ध । १६३ । वर्षयते । अववत धवोपत । वर्पणा । अन्यत्र वर्यतीति। मद रतियोगे । १६४ । मादयते । अन्यत्र मायति । दिव परिकूजने । १६५ । देवयते परिदेवकः । अन्यत्र दोव्यतीति । यत्रु- प्रतिमुदितं पठति । स एवायं पातुरन्तर चुरादिरित्येवबोधनार्थम् । (20) विज्ञाने । १६६ । गारयते । अन्यत्र गिरति । गणातीति । विद वेदनाख्याननिवासेषु । वेदयते । १६७ । निवेदयानक । वेसि वेद । विद्यते । विन्दत विन्दति । विन्ते । (21) मन स्तो। १६ । मानयते । अन्यन मन्यते । मनुते । यु जुगुप्सायाम् । १६८ यावयते । अन्यत्र यौति । युनाति । कुस्म कुस्मयने। १७० | कुलसितस्मयनेऽस्य वृत्तिरियते। कुम्मयते । कुम्मारिता ! पकुम्मायत । अधुसम्मत ! चुकुस्मयिषले । कुम्लपितः । कुमकः । कुक्ष्मयते: किप । कूः । कुस्मो । कुम्मः 1 (8) कुम्म नामो वैति । कुस्मयत प्रन्यत्र (10) तो मध्यमते दिल' प्रत्यभिज्ञानाम् । नचिचो दिकम्पायें भवति। प्रत्यभियानाचमन समिति भाव। "मला विज्ञान तिदिनी विचारले। पिदते पिन्दति प्रायोग्य सुधिद क्रमात ति।

·१३८
धातुपदीयः ।
चित सचेतने। १३४ देतयते । चेतयमानः । चेतयामास ।चिचेवयिषते ।
दशि र्दशने । १३५ । दंगयते । (18)
दसि दर्शनादियोः । १३६ । देसयते। दंसितम् ।
डप डिप संघात । १३१३८ । डापयते । डेपयते ।
तवि कुटुम्बकारणे । १३८ । तन्वयते । तन्त्रम् । स्वतन्तः ।
मनि गुप्तभाषणे । १४ । मन्त्रयते । अमन्नयत । श्रममन्तत । मन्त्रः।
स्पश ग्रहणोपयोः । १४१ । स्वाशयति । अन्यव स्पति स्थगते ।
तर्ज भ म सन्तर्जने । १४२/१४३ । तर्जयते । सर्जना। तर्जतीति
भ्वादिपाठात् । मत्मयते । भत्सना ।
बस्तु गन्ध अर्दने । १४४।१४५ । अईने गतौ हिंसायां याचने वेत्यर्थः ।
बम्तयते । बस्तः । गन्धयते । गन्धः । गन्धकम् ।
हिक हिंसायाम् । १४६ । हिप्कयते । हिष्कितम् ।
गिष्क परिमाणे । १४७ निष्कयते । प्रतिष्कयते । निष्कः ।
लल देसायाम् । १४८ । सालयते । लामना ।
कूष्प संकोचने । १४८ । फूणयते । कूणिः ।
नूण पूरणे । १५० । नूणयते । जूणः । नूपोरः ।
भूण पाशंसायाम् । १५१ । भूपयते । भूण्याञ्चके । भूपः । भूपहा !
पहत्या।
गठ माघायाम् । १५२ / गाठयते । गाठना।
यच पूजायाम् । १५३ । यक्षयते । यतः ।
स्यम वित। १५४ 1 स्यामयते । न्यासक्त त स्य(श्योल वितर्क इति
नावाप्यराजर्खिक संयुक्तमात्याख्यम्य इति (६१२११३३) स्वररावे या (या)
लसंप्रतिपाययं पठितवान् । (12)
(18) नमा गधासपीः हि हिमायाम्। पदयो। सिम नि । सही दम
प्रतिभासदासयते। दाहिनुमिति शानदाम् ।
(9) ar (ब) स व इति । स (य)ल विजययार दिक्षितकात रमाएर । ग र (म)
माम्दीमावाहिरिरमासकारवाश्यम् ।

·धातुप्रदीपः
१३८
मूर उथमने । १५५ । गूरयते । गूरथा ।
सम लक्ष पालोचने। १५६१५७। मामयते । अगीगमन । ननयते
पललनत । पालोचनादन्यत्र लनयतीति परस्मैपदमेव ।
कुत्त अवोपने । १५८ । कुन्सयते । अकुत्सयत । अधुकुत्सत । कुरता ।
भल पामण्डने । १५८ । मालयते । उदभालयत ।
कट अप्रमाद । १६० । कूटयते । कुट प्रतापन इत्येके । कोटयते । अन्यत्र
कोटय।
बुट च्छेदने । १६१ । त्रोटयते ।
वन्नु मलम्भने । १६२ । वञ्चयते । अववञ्चत । पञ्चमा। अश्वतीति
वादिपाठात्।
हा गतिसम्बन्ध । १६३ | वर्षयते । अववर्पत अयोरपत। वर्षणा ।
अन्यन वर्षतीति।
मद ताप्तियोगे । १६४ । मादयने । अन्यत्र माद्यति ।
दिवु परिकूजने । १६५ । देवयते परिदेवकः । अन्यत्र दीव्यतीति । बछु-
प्रतिमुदितं पठति । स एवायं धातुरन्तर चुरादिरित्येवंबोधनार्थम् । (20)
गृ विज्ञाने । १६६ । गारयते । अन्यत्र गिरति । पातीति ।
विद वेदनाख्याननिवामेषु। वेदयते । १६७ । निवेदयाचक्रे । अन्यत्र
वैत्ति वेद । विद्यते । विन्दत विन्दति । विन्त । (21)
मन स्तम्भ । १६८ । मानयते । अन्धन मन्यते । मनुते ।
यु जुगुप्सायाम् । १६८ । यावयते । अन्यत्र यौति । युनाति ।
कुम्म कुस्मयने । १७०कुसिमस्यनेऽस्य वृत्तिरियने । कुस्मयते ।
कुम्मयिता । प्रकुमायत । अधुकुम्मत । पुकुमयिषते । कुम्मयितः । कुमकः ।
कुम्मयतेः किम् । कूः । कुमो । कुस्मः । (2) कुम नामो नि । कुस्मयत
(20) शो मेयमते दिल मत्यभिज्ञानाम्। अधिो विकम्पाथ भवति। इत्यभिचामावर्मत्र
शय फ मिति भाव।
(ar) "मत्तायां विधने जाने देति विसे विचारले ।
विन्दते विन्दति प्रामौ च स प्रा चिद कमातानि।

·१५० धासमदीपः। इति कुम्म इति प्रातिपदिकाहा सिमित्यर्थः । कुस्म इत्यस्मात् प्रातिपदिकात तत्करोतीति णिज्विधेय.1 इत्यं णिचि सिद्दे पूह त्वात्मनेपदार्थ पठ्यते । म च कुम्म इति प्रातिपदिक दृष्टमित्याह कुस्ममिति दृष्टमेव । (22) केचित् पुनः कुपूर्वस्य सायतेः कुम्मयत इति सिडे कुस्मधार प्रत्याचक्षते । तान् मत्युक्त कामयतिरकारित इति । कारित इति पिच. पूर्वाचायंसंज्ञा । कृपयति रकारित इति चेदण्यन्तः स्मयतिरिति दिहापि प्यादित्यर्थः । कोनित्य- समासत्वात् । अयुक्तमिदम् । अनन्ता हि निपाताः । कुशब्दोऽपि निपातो मित्यसमासविषयः प्रयुज्यते । ततोऽस्य सिडन्तसन्त्रिक प्रयोगो न स्यात् (23)। उपसर्गयोगे च। (24) तहिं कोः प्रागुपसर्गयोग इथते । लिडादिप्रत्यये इडागमे दिवंचने गुणे भेद उदाहत एव । (25) प्रतः कुस्मधातोः कारित एव काव्यः । (26) पिजेय कर्तव्य इत्यर्थः । चितिप्रभूतय एते यात्मनेपदिनः । अथ था गणान्ता धानूननूध पुनहितीय परस्मैपदिप्रकरणमधुनोच्यते। येऽपि गणान्तरे माचान्न दृश्यन्ते तेऽपि शधिकरणस्य भ्यादेराक्षतिगणवात् तत्र येदितम्याः । चर्च अध्ययने । १७१ । चयति । चर्चा | अन्यत्र चर्चति । धु भाषणे । १२ । धुक्यप्ति । अन्यत्र वुकति । गष्ट शब्दकियायाम् । १७३ । शब्दयति । भाषणेऽपि शब्दविणेपेऽस्य इति स्मरन्ति । गम्दायते । मन्दायमान प्रति तु गम्द करोतीति व्युत्पत्या । उपमर्गादाविष्कार । प्रादयति। विशब्दयति । (३) कुमदास पयतरम्पपि दृश्यत समि (१२।१.१) प्रत्यये कुगतिप्रादय पति समासेन ( १८) कुमदति भाव। (13) इगतिदय स्न्यव (२) पविहिति ।।१५) सप्रश्वाः समासः। पतो नेकपपम् । (4) मा धागोरिति (1) कुप्रययत वि सात। एषय कुक्यास स्थान मसात् । पच को पर सात पायव इति। (15) कुमायिषत रथ कोहिल न शादिय कथयितवादाविकमात्र कुमायक स्थापित मसारितएव । (26) चाता मचानुलाभाय न्यो । इम इति पातिपदिकान कारिता विपश्वर्यच धावप ( नन शरीय विकिप सम्वन मामय ।

·-
१४२
धातुप्रदीपः।
आड, क्रन्द सातत्ये । १८६ । आडः परः क्रन्दः सातत्ये णिचमुत्पादयति ।
आक्रन्दयति । पाद: । आमन्दः । श्राकन्दतीत्यन्यत्र ।
लस गिस्पयोग। १८७ । लासयति । अन्यत नमति । (29)
तसि भूष अलङ्कार । १८८१८८। अवतंसयति वतंसयति। अक्तसः
वतंसः। भूपयति । अनूभुषत् । भूषयने रप्या स्वयमेव । अन्यत्र भूषति ।
मोक्ष असने । १६० । अमन नेपः | मोक्षयति गरान्। मोक्षयति
अस्त्रम् ।
पूजायाम् । १८१ । अईयति । अहणा। अन्यवाहति ।
भा नियोजने । १८२। आज्ञापयति । अन्यत्र जानाति ।
भज वियागने । १८३ | भाजयति । भाजः। भाजा भाजी। अन्यत्र
मजति भजते ।
मृधु प्रसइने । १८४ । अर्धयति । अन्यत्र मर्धते ।
यत निकारोपस्कारयो । १८५ । यातयति । यातना । अन्यत्र यतते ।
निरश्च धान्यधनयोः । निर्यासयति । प्रतिदाने पूर्ववदुदाहृतम् ।
वस मेहनच्छेदापहरणेषु । १८६ । वासयति। वामना । अवहरणे च ।
प्रवासयत्यपराधिनन् । अन्यत्र वसति ।
चर संगये । १८७। विचारयति । विचारणा। अन्यत्र चरति ।
शु इसने । १८८ । च्यावयति। अन्यत्र यवते ।
भुवोऽवकल्कने । १८८। अवलकनं पीडनम् । भावयति ब्राह्मणान् तपः।
कृप च । २०० । कल्पयति । अन्यत्र कसते ।
रक लक प्रासादने । २०११ २०३। राकयति। लाकरति । रघ लग
इत्ये के। राघयति लागयति।
प्रक्षु विशेषणे । २०३ । अञ्चयति । अन्यत्राति ।
लिगि चित्रीकरण । २०४ । लिनयति । अन्यत्र लिङ्गति ।
मुद संसर्गे । २०५ | मोदयति सक्लून् तेन ! अन्यत्र मोदते ।
1
(69चिदया मूर्धन्धान पन्यते । पपुलके मूर्धपान ।

·धातुप्रदीप १४१ बस धारणे । २०६। नास्यति मृगान् । प्रत्र वारणे धारणगा। अन्य वसति । असति । सास बन्छ । २०७। प्रासयति । पूर्व एवायं धातरिह पश्यते । तेनाय मुदिदिति । मुच प्रमोचने । २०८। मोचयति । अन्यत्र सुधति मुन्धते । (4) पा स्वदः सकर्मकात् । स्वद प्रास्वादन इति वक्ष्यति । प्रा एतस्मान साविकर्मकादेव पिज् भवतीति मन्तव्यम् । असम्भावितकर्मले त प्यारातिः । पाब्यूर्वात खद एव सकर्मकादित्येक । अस प्रहयो । २०८। ग्रासयति फलम् । अन्यत्र असते। पुष धारणे । २१०। पोपयत्याभरणम्। अन्यत्र पोपति। पुष्णाति । पुषति। दन्त विदारणे । २११। दालयति। हालः। अन्यत दलसि । पट पुट लट सुट तजि पिनि मिजि लुजि भजि भुजि लघि पनि पिसि दगि कुसि कमि दसि घट घटि एहि घई वन गम धूप विच्छ चीय पुथ तोष नोक पद कुप नर्फ हत व मापार्थाः । २१२१२४५ । पाटयति पन्यत्र परति । पोटयति । अन्यत्र पोटति । लारयति । लोटयति । अन्यत लुटति मोटति । तम्यति। अन्यत्र सुन्नति। पितयति। पन्धन पिड्ने । मित्रयति । नुमति ! भन्नयनि । अन्यत्र मनकि ! अन्नयति । लायति । पन्धन लासे साति। वस्यति । वमनः । पिसयति । दंगयति । धन्यत दगति । मयति । कुमः। भूकमः भृकुंभः भकुंमः । कुगयति। दसति । घाटयति । अयं सातिऽपि । प्रत पुनरि' पठ्यते । पर्यभेदात् । पन्यत्र घटते घटयति। घग यति। घण्टा । इति । हैहया। वईयति । पन्यत्र मई। वध्यति । मन्यन्त्र बलइते । गोपति। पन्धन गोपायला धूपयति । पन्धत भूपायशि 1 विच्छयति । अन्यत्र विधायति । पीवति । पायन पीयते। पीययति । पपुषत् । पन्यव पुष्यति। मोचयति । अनुलोपन । पन्या लोचते । सोकयति । पन्या नोकते। नादयसि । पन्धन नदति । कोपयति । पन्यत्र कुप्यति । सति । अहेप्ययमधीयते ।

·-- १४४ धातुप्रदीपः। वयति । श्रदौहतत् अक्वतंव । अन्यत्र वर्तते । यति । अवोधत् प्रव. वर्धत् । अन्यत्र वईते । भामार्था इत्येके । भासार्था दोसपर्थाः। तेऽप्यवेत्येके । पूरी धाम्यायने । २४६ । पूरयति । अन्यत्र पूर्यते । राज हिंसायाम् । २४७ रोजयहि । अन्यत्र जति । प्यद भाखादने । २४८ । आखादयति यवागूम् । असिष्वदत् । इति खदादिः। (5) पाषाहा। धषु प्रसइन इति वक्ष्यति । एतस्मात् प्राग् वा पिजभवतीति मन्तव्यम् । चुरादिखानित्यं प्राप्तस्य चिो विकल्पः क्रियते । युजादिभ्यो ऽचापि कचिद यथाभिधानं विकल्प दृष्यते नापककरणादि- बातम्। युज एच संयमने । २४८३२५० । योजयति योजति । अन्यत्र युनहि । पर्चयति पर्चति । अन्यत्र पृणति । अर्घ पूजायाम् । २५१ । अर्चयति अति । युजादिषु जिता तावत् कर्चभिमाये कियाफले आत्मनेपद चम्। केवलानामध्यचि कथ्य ईि शुन्धयदि स्पीणा खस्तित्त्वं मन्यन्ते। नाचते इत्यपि भवति । भत्र च वादावर्च पूजायामिति लिङ्गमुक्ताम् । अन्यवार्षति । पह मर्पण । २५२ । सायति सहति । “म एवायं नाग. सहति कलमेभ्यः परिमवम् ।" सहति प्रतिभटम् । “ततः प्रोदमदन सवें।" अन्यत्र सहते। ६ चेपे । २५३ । ईरयति ईरति । अन्यत्र ई । ली ट्रवीकरणे । २५४ । विलापयति विलीनयति विलाययति लयति (80). अन्धन लीयते लिनाति । हजी वर्जने । २५५ । वर्जयति वर्जति। वर्जितम् । अन्यत्र सड्तो । पति (30) पत्र मा विभाषा लौषरित्यावविकन्य(६)मस्थापोचक न् मेयी बोली नग लुका पित्याचपये (३ ३९) तुको विकल्प माधुक चीदानधार। मावे तु तु तदभावे पायी । नदयकम् । पास्त बौनाति चोय योयंका निजाति म ये दावादस्वत्त्वामावान।" इति।

·धासप्रदीपः । १४५ इन प्रावरणे । २५६ । वारयति वरति परते। अन्यत्र योति । एते। ज वयोहानी । २५७ । नारयति जरति । अन्यत्र बीयति नृणाति । रिच वियोजनसंपर्चनयोः । २५८। चयति रेचति । अन्यत्र रिडतो . अन्यत्र शिष असर्वोपयोगे । २५८ । शेषयति शेयति । पर्यथेपयत पर्यवेपत् । अन्यत्र गिष्टि । विपूर्वोऽतिशये। विशेषयति विपति । विगेश्यते । तप दाहे । २६. ! सापयति सपत्ति । तपवे । अन्यत्र सम्यने तयतीति । ढप तो । २६१ । तर्पयति तति । अततर्मत् प्रतोपत् । पितम् । अन्यत्र प्यताप्रोति। कृदी सन्दीपने । २६२ । छर्दयति छर्दति । कहि प्यति । कतादि- माहचर्यादिविका भास्थ मन्यन्ते (31)1 कृष्णः। कृपवान् । कृपान्ति कृन्ते । भी भये । २६३ । दर्भयति दर्भति। यम् । अन्यन्न भ्यतीति। भ संदर्भ । २६४ । पूर्ववदुदाहरणम्। दृभितमिति विशेषः । यथ मोक्षणे । २६५ ! याययति यति । मी गतौ । २६६ । माययति मयति । मेता । अधीरादिक माइच-न् मिमीषति । अन्यत्र मीनाति । अन्य बन्धने । २६७ । ग्रन्थयति ग्रन्यति । अन्यत्र प्रथाति । (82) ऋथ हिंसायाम् । २६८। चौरस्योतकाययति । क्रयति क्रयते । अन्यत्र क्रथयति। भीक मर्पये । २६८शीकयति गोकति । अन्यत्र भीकते। पीक च । २००१ चीकयति चीकति । चीका। प्रर्द हिसि हिंसायाम् । २०१। २७२ । अर्दयति पति पते । मादिदद । प्रार्दीत् । अदिदिपति । हिंधयति सिति । अन्यत्र हिनस्ति । (31) चादिक इविवर। स्वर नियामनिमोदित पश्यते । (36उपस पवने सपर्याव अपतीनि हो। त्रिविकाप्रमाद त प्रतिमति माधीयानो महाभियरी चार पथ रमन सि । १८

·धातुपदीय।
घाङः पद पद्यर्थे । (33) २९३ । प्रासादयति आसीदति । पासत्ता ।
थासात्सीत् । अन्यत्र सीदति । असदत् ।
शन्ध गौचकर्मणि । २०४ । गन्धयति शुन्धति शुन्यते । धितम् । अन्यत्र
शुन्धति ।
छद अपवारणे । २७५ । छादयति छदति छदते । उछदः । छवः।
छवम् । छावः । छदिः । छन। छादिः ।
जुष परितर्पणे। जोषयति जोपति । अन्यत्र जुपते । २०६ ।
धू कम्मने । २७७ । धावयति धवति धवते । अन्यत्र धुनाति धुनीते ।
धूनोति । (34)
मी नर्पण। २७८ । प्राययति प्रयति प्रयते ।. निवफलं केवले
चरितार्थम् इति पन्तात् परस्मैपदमेव ।
अन्य ग्रन्य सन्दर्भ । २७ । २८० ! ग्रन्थयति ग्रन्यति । अन्यत्र ग्रथाति
ग्रन्यते । यययति थन्यति । अन्यत्र यथते थथाति ।
आम लम्भने । २८१ । प्राययनि आपति । भापत् । प्रयत्नापोति (35)
तनु यहोपकरणयोः। २८२। तानयति तनति । तनिखा तन्वा ।
नितान्तम् । अन्यत्र सनोति तनुते । ततः । उपसर्गाच देधा । पातानयति
यातनति । वितानयति वितनति । अन्यत्र प्रातनोति । यितनोति ।
वद सन्देशने । २८३ । वादयति वदते वदति। अन्यत्र वदति ।
मान पूजायाम् । २८४ । मानयति । मानति । अन्यत्र मीमांसते ।
इति परीभाषा उदाता।
भू मागावामनेपदी। २८५ । माकुमादानानपदीति प्रकरण
(33) परवी गति ।
(31) "गोमि चम्पकवनानि धुनीन्यजीको चर्त पुनति पुति स्युटिनातिमुक्तम् । वायुबिधूनयनि
पश्पकपुपरेषन यन् कारने अनि चन्दनमन ॥ " नि दिरहस्यग। पर वादी शादी
तुदादी खादी। सादी खोपि।
(35) अब माधव -"येशापया स्यामनेपदमपि दर्शितम्। इन्गे तु मैतन् मृष्यति। ति ।
पदधिरामपुरका नेतहासि।
प

·१४७
-
धातुमदोपः।
प्राताविति वक्तन्ये आमपटौति वचनं केवल्लाषिजन्नाचामनेपदं यया स्यात् ।
भावयते भवने । मोटगमन सम्भादयते । इत्यम्भूतः । अन्यत्र मवति (36)
पच भाषचे । २८६ । वावति पचति । वापयतः स्वतः। वीववत्
अवाचीत् । अन्यत वक्ति ।
मई निन्दने । २४० । गईयति गईति। अन्यन गईते ।
मार्ग अन्वेष। २८८ मारयति मार्गति : भममार्गत् प्रमार्गात् । (37)
कठि गोके । २८ । कण्ठ्यति कण्ट ति। अचकटत अकछीत् ।
अन्यत्र करते।
मृत धौचालद्वारयोः । २८० मार्जयति मार्जति । मार्जिता मास्टर।
माजयित्वा मार्जित्वा सवाा मुटम् । अन्यत्र माहि।
मप तितिक्षायाम् । २८१ मध्यति मर्पति । अन्यत्र भूपति मृप्यते ।
मर्पति।
प प्रसहने । २५२ 1 धर्षयंति पति! चन्दन ध्योति ।
पग बबने । २९३ । पापयति पयति ।
इति युजादी पापीयाः । एते युजादयो विकल्पितपिचः। इतोऽदन्ता
।
उच्यन्ते।
कथ वाक्यप्रबन्ये । २८४। कथयति । अचकवत् । कया।
वर ईसायाम् । २८५ । वरयति । अथवरत् ।
गण संख्याने । २८६ । गापयति। अजीगत् प्रजगत्। गएरः ।
गपनीयः । गपेयः। प्रगम्यास्ते । प्रगयो। सुगाम् । मुगाणी । सुगायः।
सुगाण्टम सगास सुगाण्ठ । (38) !
गठ बठ सम्यगाभाषणे। ३८० १२८८ गठयति । मठयति ।
(36) पुराका पालमस्यायादिममानि मदेरमदानम्। एमनेषु कपि
पर पदो। एक शकर, सुपरमादिदादि प्रपात सदा राममाया मगरमच गई।
(37) दर वरपीपरमादितिमा
(e) मा राप । डिपि तु माविका मानिस हि toms

·१४८ धातुप्रदीपः । पट पट ग्रन्ये । २८८ । ३००। यटयति । वटयति । अन्यत्र पठति । वति । रह त्यागे। ३.१ रहयति। अररहत् । विरहः। स्तन गदी देवगन्दे । ३०२ । ३०३ । स्तनयति । स्तनयित्तः । गदयति गदयित्नः । “देवो मेधे सुरे रानि इति मननाद देवशन्दे मेघध्वनावित्यर्थः । प्रथमावियन निर्देशो वैचित्रायः । (39) पत गती । ३०४ । पतयति । पतयामास। पसयालः मन्यन पतति । अपप्सत् । (40) पष अनुपसर्गे 1 ३०५ । पपयति । उपसर्गातु प्रपषति । खर पापे । ३०६ । खरयति । स्वरयिष्यति । स्वरः । रच प्रतियने । ३०७। रचयति । व्यरचयत् । पररचन् । कल संख्याने । ३०८ । गतौ च । कलयति । कलयामास । चई परिकल्कने । ३०८। चहयति । विचहः। अन्यत्र पहति । मह पूजायाम् । ३१० । मइयति । महयामास । महयाञ्चकार। अन्यत्र महति पमहदित्येके । चार छप अथ दोर्डला। २११-३१३ । सारयति । कृपयति । यथयति । स्ट ईसायाम् । ३१४ । स्पृहयति । महा। स्पृहयालुः । माम क्रोधे । ३१५ : भामयति । अवमामत् । अन्यत्र भामते। सूच पोशुन्ये । ३१६ । सूचयति । सोसूयते । सूचिः। सूचसूत्रसत्रसाम- स्तनसंग्रामसभाजस्थूलस्तनस्तोम इन्तेपासपोपदेगत्वम् । पोपदेशत्वं ोका- चामेवेष्यते । पिदिष्वनिष्वपिभि रेकाभिः साहचर्यात् । तेन सोस: यते सिस्तनयिषति सोसूचात इत्यादौ न प्रखम् । (39) अजूद नत्यपाए ति घोपदेशल दणमने का छिडादोकान्माइचयात् । नविनतीति पलभ। घभिनितनो मेघपये नि समाभावाप्न पलम। (40) पत्र पत मतो वेति माषादि पाठ । वा जिन पति वागदखाएं । वादन प्रत्येक प्रथम पचे पालयति पतति । पसायकार। पिविषयस प्रयोजनमणानकायस्वादाम्। पताकार ! प्रपती दिति नाई। पदमपी पातयति पारयति । पीपक्षन् ।

·+ धातदीया। १४८ खेट भक्षणे । ३१७ । टयति । पाटना । खोट हो । खोटयति । खोट इति च । ३१८ । नोट थेपे । ३१८ । खोटयति । नोटकः । गोम उपलेपने । ३२० । गोमयति । गोमयाबभूव । कुमार क्रीड़ायाम् । ३२१ । कुमारयति । कुमारयाच कार कुमारयामास । कुमारः । कुमारी। कुशून्न इत्येके । ३२२ । कुशूनयति । कुशूलकः । शीन उयधारणे। ३२३ । गोनयति । गोलितः । मांसगीनः । मांस. शोला। साम सान्वने । ३२४ । सामयति । प्रससामत् । वेन कातीपदेशे । ३२५ । वेल यति । वेला। काल इत्यपि धातुरिले । कालयति । अचकालत्। कालना। पल्यूम लवनपवनयोः ] ३२६ । पल्यूनयति । पल्लूलयामास । वात मुखमेवनयोः । ३२७ । पातयति। पववातत्। गवेग मागें । १२८ । गवेषयति। अजगवेपत् । गवेषणा। यास उपमेवायाम् । ३२८। वाघ यति । प्रवरासत । निवाम पाच्छादने । ३३ । निवासयति। नियामयामाम। घनिनि. वामत् । निनिवासयिपति। भाज पृथक कर्मपि । २३१ । भाजयति । अवभाजत् । भाजनम् । समाज प्रीतिदर्शनयोः । ३३२ । सभाजयति । प्रमसभाजत् । जन परिहाणे | ३३ जनयति | न्यूनः । मापीनः। श्रीनयीत्। श्रोनिनन् । (41) वन शदे । ३३ । जनयति । अदधनत् । पन्यत्र धनति । कूट परिदाई। ३३५ 1 कूटयति । कूटम् । छनः। (41) सीनयोरिति दुचादम यम्। बदाम मागविधामधMAR) पनि नि ! कामम्न मिति तदाहालम्। भामाश दिख । मागासमोर माताकदा मोमिमी पदिनि।

·-
धातुप्रदीप ।
कोत ग्राम कुण गुप चामन्त्र थे । ३३६।३३८ । चकारेण कूट इत्यपेक्षते ।
केतयति । ग्रामयति । कुणयति । गुणयति । कूटयति ।
स्तेन चौव्ये । ३४.। स्तेनयति । अनिस्तेनत् । स्तेनः। स्तेयम् ।
इति परस्मैमापा उदाताः ।
अथ आ गर्वादात्मनेपदिनः ।
पद गती। ३४१ । पदयते । पदयाञ्चके । अन्यत्र पद्यते ।
यह ग्रहणे | ३४२ । ग्रहयते । ग्रहयाचके । गृहम् । सहयालुः ।
मृग अन्वेषणे । ३४३ । मृगयते । मृगया। मुग्यतौति कण्वादि-
पाठात् । (42)
कुद विकापने। ३४४। कुझ्यते। कुष्याचके। कुहकः । कुहः ।
कुहना।
शूर वीर विक्रान्ती । ३४५६३४६ । शूरयते । अशुशूरत । शूरः । वीरयते ।
अविवीरत । वीरः । वीर्यम् ।
स्थूल परिहहणे । ३४७ । स्थूलयते । अतुस्यूलत । तस्थूलयिषत । स्थूलः ।
अर्थ याञा याम् । ३४८ । अर्थयते । अयाचको । आयत । यति-
थयिषते ।
सत्र सन्तानक्रियायाम् । २४८ । सत्रयते । सिसवयिपते । सत्रम् ।
गर्य माने । २५० । गर्वयते । गर्व । अन्यत्र गर्वति। गर्यप्रभृतिष.
दन्तत्वप्रयोजनं न दृश्यते । णिचोऽनित्यत्वेन यडोऽभावार्थमिति केचित् ।
(43) पति पदादिः।
सूत्र वेष्टने । ३५१ । सूत्रयति । सूवयाचकार । असुसूवत् । सोसूवात
मूव प्रसवणे । १५२ । मूत्रयति । मोमूनाते।
न पारुष्ये । ३५३ । एचयति । स पिनष्टि पक्षम् ।
(43) ग्याति दिदिपाठादिति वैविभबने अति मान्द्राभपुस्तकाय पाठ । न रख भविष्यति
सात दिदित तुकवि सकारा
(43) भात्रिम 'दमलकामयापिकविता धामारत उदातशि KARE

·धातुप्रदीपः। पार तौर कर्मसमाप्तो । ३५४ ३५५ । पारयति । तीरयति । पुट संसगें । २५६ । पुटयति । अपमुटत् । अन्यत्र पुटति । कन्न शैथिल्य । ३५७ । कनयति । कात्रेयकः । (6) प्रातिपदिकाद धात्वथे वहुलमिष्टपञ्च । प्रातिपदिकाहात्वथें णिज् भवति । तधि णिचि इष्टवत् (44) कार्य- मसिदिश्यते । पटुमा चष्टे करोति वा पटयति । अपोपटत् । लघयति । अलीलघत् । परबाद ही बतायां सन्धानरलोप इति अनन्लोपिलम् । केचिन पुन गन्तीप इत्यत्र (018|२) अगिति प्रत्याहारग्रहणसामर्यादसताया- मेव बदौ मन्वाक्षरलोय इत्यरलोपित्वे टिलोयमिच्छन्ति। सन्मने चापपटत् पललदिति भवति। पारि करोति पाशिपयति । प्रक्षत्यैकाजिति (६।४।१६३) प्रकृतिभावाव टिलो ।। पठन्तमाचष्टे पठयति वानमाव: यवति । सविणमाचटे सज ।। स्थिरमाचष्टे स्यापदिय बाहुल्याद प्रमावे स्य पयति च । कुमारी व शुमारयति । पट्टयति । (45) (7) तत्करोति तदाचष्टे । यद्यप्यनेन वाक्यायां निर्दिश्यते तथाप्यारयातार्थस्य प्राधान्यात प्रधान- माख्यानं करणं वैति तस्यैष प्रत्ययार्थ स्वम् । परिशिष्ट प्रत्यर्थ इति द्वितीयान्तात् प्रत्ययः । तथाचैवोदाइतम् । (8) तैनातिकामति । अग्नेनातिकामति मन्वयनि । हस्तिनातिकामति इस्तयति । (9) धातुरूपन्न । धातुः खेन रूपेधावतिष्ठते । बहुलवचनानुष्टः अमुक प्रतिषच कारक भवति । सीताहरमाचष्टे सीतां धारयति । कसवधमाचटे कई धातयति। पाख्यानात् वदन्तात् तदाचट इति सक् प्रकृतिप्रत्यापत्तिः प्रक्रमिवच- भारकमित्यनेन (२६, या) चायमा दर्गितः । (14) रक्षार्थ रिसापदिग। रविडवत् प्रातिपदिकम हातभाटिनोप-यपादिपरमार पिमती विमति (NILIT, नायि)। {45) मार पटमति। बालापन भिक पाठ दो पलक ।

·धातुप्रदीपः। १५३ सर्गसमुदायाणणिजय मिदम् । असुखयत् । भदु.खयत्। मुखं वेदयते सायसे । दुःखं वेदयते दुःखायत इत्येव भवति। मुरयति दुःस्यतीति कण्डादिपाठात्। रस पाखादननेहनयोः । ३७५ । रसयति । निरसयति । अन्यत्र रसति । व्यय विशसमुत्सगें। ३०५। व्ययति। अव्यययत् । अन्यत्र व्यक्ति व्ययते । पव्ययोत् । रूप रूपकियायाम् । ३० । रूपयति । रूपं पश्यति निरूपयति । विरूपति वस्वम् । 'छेद वैधीकरणे। ३०८ । छेदयति । अचिच्छे दत् । वण गावविचूर्णने । ३० । वप्पयति । अत्रणयस् । बग्यम् । वर्ण वर्णक्रियाविस्तारगुणवचनेषु । ३८० । वर्णयति । वर्णणामामः वर्ण रजाति वर्षयतीति च दर्शितम् । लाभ प्रेरणे ।३८१ । लामयति । लामयातकार । मलामः । उपलाभः । (11) बहुसमेतविदर्शनम् । पुरादावदन्तधातुदर्शन बहुल वेदितव्यम् । अतोऽनुक्ता अपीह धातवो सेयाः। 1 पर्णहरितभावे । ३२ । पर्ण यति विष्क दर्शने । ३८३ । विष्कयति । क्षप प्रेरणे । ३८४ । संपयति । चपितो विमः । वस निवामे । ३८५ । वसति । तुत्य प्रावरणे। ३८८ । तत्ययति। अतुत्ययदुत्थितोऽनै रिति माधः । सथितः । एवं गड़यति आन्दोलयति डलयति तुजयति तुजः शुण्ठयति शुण्ठः स्फटयति स्फरः स्फटिकः स्फठा भोजयति श्रोतः स्फुटयति स्फुटा स्फुटित: अवधीरयतीत्यादयो यथाभिधानं वेद्याः । (12) पिडाविरसने । अयाचिनः प्रातिपदिकामिचोऽपवादो पिड भवति निरसनाथे । हस्ती निरपति हस्तयते 1 पादयते । चक्षयते।

·.. १५३ धातुप्रदीपः। (10) फकरशाद धात्वर्थे क यंत् करण साधकतमं ततो पिज् भवति दावेच लुनाति दात्र यति। पिना छिनति प्रमयति ! परशना छिनति परशयति । करण स्य कांग्रहणं विशेषणम् । किमर्थम् ? चक्षुरादीन्द्रिययचनो यः करणशब्दस्तत्- परिग्रहो मा भूदिति। तत्परिग्रहे चक्षुरादिशब्दभ्य एव स्यात् । चित्र चित्रीकरणे । ३५८। चित्रयति पालेयं करोतीत्यर्थः । चित्र करोति चिनीयत.इत्याचयं करोतीत्यर्थः। कदाचिद दर्शने च । चिधयति चक्षुः । चित्रयति वचः। अंस समाघाते । ३५८ । अंसयति। अंसः । .7 विभाजने । ३६० । पटयति । वटेः पुनः पाठोऽर्थभेदान् । २५१ । लजयति। के । ३६२॥३६३। वण्यति। लनयति । लखना। अदन्तेषु पाठबनदिदन्तले वृद्धिरित्यपी। वण्टापयति । लज्ञापयति । मिथ सम्म । ३६४ । मिश्रयति । मियं करोति मियतीति दर्शितम्। संग्राम युद्धे । ३६५ । संग्रामयते । असंग्रामयत । तस्यौ सिसंग्रामयिषु: मितेपुरिति महिः। संग्रामः । स्तोम माघायाम् । ३६६ । स्तोमयति । स्तोम्यम् । अग्निष्टोमः । छिद्र कर्ण भेदने । ३६७१३६८ । छिद्रयति । कर्ष यति । कर्णेनानुभवति पाक यति । कर्पन भाषयति कर्ण यतीति व्याचक्षते । अन्य दृष्ट्युपघाते । ३६८ । अन्धयति । अन्धः । दण्ड निमारने । ३६ दयन्ति । अददत् । अह नक्षय । ३७१ । अतयति । अतः । अन्यत्राइते । 'मा पदे लक्षये च । ३७३ । बङ्गायति । अनयामास । अङ्गना । अन्या पति। सुख दुःख तक्रियायाम् । ३०३ । ३७४ । तदिति सुखदुःखमाति- पदिकार्थी निर्षियते । संजयति । त्यति । नमकरोतीत्येवं मिरे सोप- - ·धातुप्रदीपः। १५३ सर्गसमुदायागणिजय मिदम् । असुखयत् । पदुःपयत्। सुखं वैदयते उखायते । दुःख वेदयते दुःखायत इत्येव भवति । मुख्यति दुःख्यतीति कण्डादिपाठात्। रस पाखादन हनयोः । ३०३ । रसयति । निरमयति । अन्यत्र रसति । व्यय विससमुत्सगे। ३०। व्ययति। अव्यययत् । अन्यत्र व्ययप्ति व्ययते। अव्ययीत् । रूप रूपकियायाम् । ३९० 1 रूपयति । रूपं पश्यति निरूपयति । विरूपति वस्तम्। 'छेद वैधीकरणे। ३०८। छेदयति । अचिच्छे दम् । व्रण गात्रविचूर्णने । ३०८ । वपयति । भवणयत् । व्रणम् । वर्ण वर्णक्रियायिस्तारगुणवचनेषु । ३८० । वर्णयति ! वर्णयासाम: वर्ण ग्रहाति वर्षयतीति च दर्शितम् । लाभ प्रेरणे।३८१ । लामयति । लामयाञ्चकार । मलामः । उपलामः । (11) बहुतमेतविदर्शनम् । पुरादावदन्तधातुदर्शनं बहुलं देदितथ्यम् । अतोऽनुक्ता अपोइ धातवो नेयाः। 1 पर्ण हरितभावे । ३२ । पयति । विष्क दर्शने । ३८३ । विष्कयति । क्षप प्रेरणे । ३८४ । पयति । पितो विप्रः । वस निवामे । ३८५ । वसयति । तुत्य पावरले। ३८६ । तुत्य यति । अतुस्थयटुस्थितोऽद्रे रिति माधः । तत्थितः । एवं गड़यति भान्दोलयति डलयति जयति तुजः शुण्यति राण्डः स्फटयति स्फटः स्फटिकः स्फटा भोजयति भोजः स्फुटयति स्फुटा स्फुटितः अवधीरयतीत्यादयो यथाभिधानं वेद्याः । (12) पिनाबिरसने । अङ्गवाचिनः प्रातिपदिकामिचोऽपवादो पिड भवसि निरसने थे। इस्ती निरपति इस्तयते । पादयते। चक्षयते ।

·- 1 । १५४ धातुप्रदीपः । (13) खेतालाश्वतरगालोड़िताइरकाणामखतरेतकलोपश्च । णिडिति वर्तते । धार्थ इति च । खेताम्सादीनाचतुर्णा यथासंख्य- मखतरेतक इत्येते लुम्यन्ते गिड् च धात्वयें भवति । खेतावमाचष्टे तेनाति कामति वा श्वेतयते । अवतरमाचष्टे अवयते । गालोड़ित (46) माचष्टे गालोच्यते । श्राद्धरकमाचष्टे बाहरयते । प्रवाधापि पिचो बाहुलकादिति खेताश्वयतीत्याद्यपि भवति । (14) पुच्छादिषु धात्वर्थ इत्येव सिद्धम् ॥ (47) पुच्छादिय मातिपदिकम्यो धात्वर्थ इत्येव सिहम् पात्मनेपदं गिजन्ताद बहुनपचनाद विजेयम् । एवञ्च पुच्छभाण्डचीवराणि डिति (२।१।२०) न मिति । सिहशदवायं मङ्गलार्थः । श्रादौ च सदिशन्दः एध चहाविति । पर गतिमायोरिति वृद्धिशब्दः । एवं विमङ्गलमिदं शास्त्र 21 (18) . न्यामं समुद्दिश्य कृतवान् ग्रन्यपिस्तरम् । नामा तन्तदीपं यो विहता स्तेन धातवः ॥ १ ॥ (46) गालोदित गचा विम। (47) पत्र धानुपाठातर्गतगपचाथि पठारे यथा।-(8) घटादय पितः। घटादयो मित । (१) পলকুঞ্জ পুঞ্জীদলাম। (৮) অন্নপন্নলালশা। (৪) প্লাৱালুৰাধ। ৫) কাৰিবা। (0) मोऽदने। (८) समोऽपरिवैषणे। (६) मा दिपपरियाध । इति भादी। (१०) परोतसर पदादी। (11) सादय एदिन । ति दिवादी (१२) छन्दसि 1 तिवादी (१२) नान्ये मितोऽहतो। (१४) फुध गायो वा । (१५) उन्यांच। (१) मा स्वद सकर्मकास् । (१७) । (१८) प्रातिपदिकाहालय बालमिया (१९) तन करोति तदाप । (२०) नाति मसामति । (२) चातुस । (१२) करकर साहात्व 21(१६) महसगैवविदर्शनम् । (२७) गिजा परमर्ने । (१४) सायाशतरंगाला हितारकाशामतरेवक सोपण (१० पुषादिषु चाल व सिद्धम् । रति जादी। (48) एभ्योऽन्ये च केचित् मौता धातवः मन्ति । ते च यथा-- १। ऋतिः-ऋोरीयडित्यत्रोतः । ( ३१॥२८) ऋतीयते । प्रात्तीयते । उपार्जीयते । ऋतीयाश्चक्रे पानई। फतीयिष्यते पर्तिप्यति ! पायित । पार्माविष्ट प्राप्तीत् । चार्तितीयिपते पासिसिपति । प्रतीयित्वा पासिंवा ऋसित्वा । रसीया । "जुगुमा तीया था।" - ·प्राप्थ भाष्यजल पारायणच पणापाणिनियास्तवेर्द Som स्तनभनन स्कन्भुस्कुन्भु २.५ | तथाहि स्वम्-"स्तन्भुन्भु स्कन्जनभुस्कुभ्यः शुय । (शश२) सर्वे रोधनार्थाः। . माधवमते तु प्रयजीयो स्तम्भार्थी दितीयो निष्कोपहायं यतों धारणार्थः । स्तमोति ति विष्टमाप्ति विष्टनोति । अवष्ट नोति अवष्ट नाति । सम्तम्म । विष्टम्भ। स्तमिष्यति । स्तम्योग स्तमात । स्तभुद्धि स्तभान । स्तबुयात स्तनीयात् । स्तभ्यात् । अलमत् अस्तम्भीत् । तिस्तम्भिपति । प्रतितिष्ट- भिपति । तासभ्यते। स्तभयति । अतस्तम्भव । प्रतिष्टमाः । बाहुप्रतिष्ट- श्वविधतमम्युरिति रघुकाव्ये । स्तम्भित्वा स्तथा । स्तव्यः । उभः भाग तो भिरतीवतरां गिरोभिरिति माधः । २ । मनुनीति सुभाति । सुष्टुम्भ। अभियति । अनुम्भीत् । मभित्या स्तुया सुधः । ३ स्वोलि स्वाति । विष्कम्बोति विष्कम्भाति । चत्वमा स्कप्रियति । अम्कम्भीत् । स्कम्भिवा स्कया। स्वयः । ४ । रुकुमोति कुनाति । पुस्कुम्भ । स्कुम्भिष्यति ! असम्भीत् । स्कृम्भित्वा स्कुन्धा। स्कुब्धः 11 ६। सातिः- सुने। तथाच सूत्रम्-"अनुपसर्गाप्तिम्पविन्दधारिपारि वेद्युजिनिसातिमाहिभ्यय । (१९३८) हेतमसान्तः । सातयति। मातयः। विपि मात्। परमात्मेत्ययः । सात्वन्तो भक्ताः। ६ । । जु-गती वैगे च । सूत्रध-"जुचंक्रम्पदन्द्रस्यसधिन्म लशुचलप- पतपदः" (२२।१५०) अवति । जुझाव । जोता । अनन्तवादनिटलम् । जोति । प्रजावीत् । जुपति । अजीजवत् । जवनः । प्रजवी । जूः । जुवो । नवः । विज्ञावको नाम देशः । वैज्ञावका। कच्छादिभ्यशेलाय, (४।२।१२२) शेषिकः ।। जूतिः ।

·AL-17
BHAVAN'S LIBRARY
BOMBAY - 400 007
NB --This book is issued only for one week till
Thus book should be returned within a fortnight
from the date last marked below
Date
Dale

·Noti, hissed BOOK CARD Sa lot tamen shaped BHaraliya Vidya Biryan's Granibagar Cull som satta ma 7831 Tule Dheelypradi panj.col by Shrishchandia Author Mautnerja Rakshita. Date or issue Borrowers So Date of asste Borrowers NO BY DEL Onf. R. t syan Not to be issued BHAVAN'S LIBRARY Kutapati KM Munshi Mart BOMBAY-400 007

·BL-17
BHAVAN'S LIBRARY
BOMBAY-400 007
N2-This book is issued only for onc weck uil
This book should be returned within a fortnight
from the date last marked below
Dale
Date

·ilott no ieved HOOL CARD So Nordagenssare BHaralıya Vidya Bhavan's Tranbagar Call sma se trata 7857 Tulle Dhartupradipaayed by Sheesh chamodra Montreya_hakeshita. Date of Forrowers ho Ilorruwer No Ytte of laque jue BY CE! el hot syas islai Not to be issued BHAVAN S LIBRARY Kulapiti K M Munch More BOMBAY-400 7