·१४ .३ प्रस्तुत संशोधनमा वपरायेल.ग्रंथोना वे भाग पड़े छे; १ छपायेल २ लखेल. अंथने शुद्ध करवा माटे, विषयने स्पष्ट करवा माटे, सरखामणी माटे के अभ्यासमा विशाळता आणया माटे ज्या ज्या छपायेल ग्रंथोनो उपयोग थयेलो छे त्या त्यां घणी जगोए तो शरुआतमां ते ते ग्रंथोना उपयोगी पाठो चगर सेकोचे नीचे आपवामां आल्या छे. पण पणे स्थळे लाघव आदि अनेक कारणोने लीधे मात्र तेनां सळोज सूचववामां आव्यां छे. परंतु ज्या ज्या लखेल पुस्तकोनो उपयोग कर्यो छे त्या त्यां यनी शक्यु त्या मुधी तेना पाठो ज नीचे आपयानो आमह राख्यो छे, जेथी अभ्यासीने दुर्लम एवा लिखित पुस्तकोना पाठो सुलभ थाय. ४ अत्यार सुधीमा हजु क्यांय प्रसिद्धि नहि पामेल अने मोटे भागे अज्ञाव अगर दुर्लभमाय एयां सात लिखित पुस्तकोनो प्रस्तुत संशोधनमा उपयोग करवामां आन्यो छे, जे प्रथमना त्रण भागोमां अल्पमाय छे. १ हेतुर्विदुटीका २ तत्त्वोपप्लव ३ सिद्धिविनिश्चय टीका ४ न्यायकुमुदचंद्रोदय ५ विशेष पावती ६ नन्दिचूर्णी अने ७ लघुनन्दिटीका. आ साते मंथोनो फरवा धारेलो सर्वाशे उपयोग थयो छे एम रखे कोई धारे. एम फरयुं ए वर्तमान मर्यादामा अशक्यप्राय हतुं छतां आवश्यक सळोए दिशा- सूचन पूरती खास उपयोग कयों छे. ५ धीजा काण्डनी ४३ गाथाओमांनी प्रस्तुत विषय उपर महत्त्व धरावती फेटलीक गाथाओनी व्याख्या महामहोपाध्याय श्रीयशोविजयजीए पोताना ज्ञानबिंदुप्रकरणमां करी छे. ए व्याख्या मुद्रित पण हे अने गंभीर पण छे. तो ए प्रस्तुत भागमां तेनो उपयोग आवश्यक छतो कयों नयी ते एम भारीने से भिसमिर सळे टिप्पणमां फटके कटके ए व्याख्या आपकी ते करता एक ज साये समम च्याल्या आपनी ए विशेष अनुरळ पो. तेभी मथमना पण मागोमां समाप्त भयेल नयकाण्डनी अनेक गायाभो उपरनी उपाध्यायजीश्रीना भिन्न भिन्न प्रथोमां मळी आवती टूटी छूटी व्याख्याओना संमहरूपे भागर मापवा पारेर परिशिष्टनी पेठे शानकाण्डमांनी गायाभो उपरनी तेमनी व्याख्या परिशिष्ट पण ऐपटे जारवा पारीएटीए. ते साधे एमां विशेषता प रहेदो के पीना पण श्वेतांवर दिगंबर आचार्योए ने जे भने जेटनेटली गायामो उपर करेली व्याख्याओ उपलब्ध गाय छे ते पण परिशिएमा जोडयामा भावरो. बीजा काहनी गायाभो विष पण आ योजना योग्य धारी छे यी अत्यार सुधीगो राम्मतितर्फनी गायाभी सर टं ट्रष्टुं के एकमाथे लगायेलं मधुं साहित्य अभ्यागीने एक ज मळे उपलटप पाय. मनुन मागना संगोपनार्यमा पाटावर लेवा, प्रतिभो जोवी वगैरे नीरम अने कठण एतां मार किंमती कार्यमा उदारचेता प्रवर्तक श्रीकालिविजयजीना शिष्य श्रीचतुरपिशपजीए पोताना मुल मने विधायमनी विध्य पुण्पविजयजी आदि साभ ने किमती मदद आपीछे तेनी भयंत कृयाक अमे नोप सहर धीर. सुप्पलाद भने परवास.

·गुजरनपुरातत्चमन्दिरग्रन्थावली आचार्यश्रीसिद्धसेनदिवाकरप्रणीत संसतितर्क-प्रकरणस् । जैन श्वेताम्बराजगीप-मधुररतरिशिप-प्रधानन- श्रीमद-भपदेवगुरिनिर्मितया सवयोपविधापिल्या माया पिपितम्। चतुर्षों दिमागः। गूजरात विद्यापीट ·संपादकीयं निवेदनम् पूर्वभागसहभाविश्वेनैव संपादनकार्यस्य समारब्धतया साधनसागुण्य-सहकारिसाहायकयोरविच्छिनो- पनततया च प्रस्तुतभागस्य प्रकाशनं तृतीयभागानन्तरं किधिदूनेनेकेनेक वर्षेण संपनमित्यवगन्तव्यम् । १ अन्धगोचरः २ संपादनगोचरथेति द्वावेव प्रस्तुतभागसंबन्धिनी विषयो प्रधानतयात्र प्रतिपिपादयिपिती स्तः। अन्धगोचरे विपपे १ मूल-दीकयोः परिमाणम् २ प्रतिपापं तत्त्वम् ३ सदीयं पापूर्वत्वम् इति प्रीण्येच पस्तूनि पक्तव्यानि सन्ति । १मस्तुते भागे सम्मतितर्फस्स त्रिचत्वारिंशद्गाथात्मकं द्वितीयं काण्डम् तदीया च टीका संपूर्णतया परिसमाप्यते । तत्र चारस मागस पादोनमितमार्योडा: प्रथमगाथाटीकया शेपचाऽवशिष्टसमस्तगापाटीकया ध्यासो वर्तते। २ आगमगतां ज्ञानस तदीयभेदानां च प्राचीनां विचारशैलीमनुसरन्ती ज्ञानपचों विदधतः प्रस्तुना- नमूलकाण्डात् तट्टीकाया एतावान् विशेषः---आगमगतायां प्राचीनायो शैल्यामलब्धावकाशा तर्कविकास- समये न मामोद्भयप्रसरा प्रमाणचर्चा टीकाकारेण प्रथमगायादीकायां सविस्तरं संगृहीता पर्तते । तत्र प सरकालोपलब्धानि मौद्धवैदिकदर्शनाना मन्तव्यानि पूर्वपक्षतया सलिवेश्य सर्पदर्शनसंग्रहीयमार्गेण परस्पर निरस पर्यवमाने जैनदर्शनमन्तव्यान्युतरपक्षतयोपन्यम्य प्रतिष्ठापितानि सन्ति । सा पुनः प्रमाणचर्चा टीकाकारतम्य बौद्धवैदिकदर्शनसंवन्धिप्रमाणविषयकमहामन्थराशिगोचराभ्याराग्य साक्षित्वं परिपूरनि । टीकाकारेण द्वितीयामभृतिचरमापर्यवसानममस्तगाथाटीकायां गाथागतस्यैवाऽर्थस्स स्फुटीरततया ताप फेवलमागमशैलीकृताया शानमीमांसामा लब्धापकाशत्वेन न ता दर्शनान्तरीया प्रन्या न वा तदीया विपयाः सानमलभन्त । ३ आगमेपयोगं शानदर्शनरूपतया द्वेषा विभज्य तयोमोरनुक्रमेण पप पत्यारम प्रकारा वर्णिताः सन्ति । इयमेव ज्ञाननिरूपणपरा प्राचीनाऽऽगमिकीली निगपते; यदप्येनामेव शैलीमवलम्यमाना मम्मुत- काण्डगता ज्ञानचर्या समति नयापि तस्यामुपलभ्यमानमेकं तत्त्वमितरस्मिन् ममग्रेऽपि जैनवापरएचर- सया पर्यधेवा पूर्व प्रतिभाति । तपथा-प्राचीनाऽऽगमपरंपरा ज्ञानपथक-दर्शनरतुष्कयोसदीयावरणम्तकर्म- प्रकारनवकस्य च न्यावर्णिततया फेवलज्ञान-केयरदर्शनरूपमुपयोगद्वयं पिभिन्नत्वेन भिनभितममयनिन्दन चाऽभ्युपगच्छति । यदाकदाचिश पश्चादुत्पता द्वितीया विचारपरंपरा तस्योपयोगद्यस विभिनत्वं मन्य- मानाऽपि भिन्नभिनसमययतित्वमनसीहत्यकसमयपतित्वमेवाऽभ्युपगच्छति । स प पेपरोपयोगे निस. भिषसमययनित्यवद् वैयक्तिकभेदस्याऽप्यसंभवात् फेवल एक एयोपयोगो द्वाभ्यां गार्थकाभ्यां नानन्यां मा भ्यपदिश्यत इत्येष तृतीय. पक्षः श्रीसिद्भमेनदिवाकरेण पूर्वोचयोयो परंपरयोः मनासाय समर्थितः । अयं च पक्षो दियाफरोपातया नव्यमतत्वेन स्यानि गत । एप र नव्यायामादतर्फभूमि- कामयएभ्य विनिर्मितो यर्तते । आगमेभ्य म्पष्टतया प्रतीयमानापा: केपटोपयोगदानगपा: पश्चाद् विचारवलादुर्भाविनाया. फेयरोपयोगयोगपपपपरपगयाप विरोधमुन्मूलयितुं माझं मनाए सापयितुं प थीमना दिवाकरण प्रगुते काण्डेऽनुना चातुरी मतिमा चोरायोधिपाताम्, सादिवानुमदद सदाऽपि शामाधारमन्तरेण फसापि पम्नुनो शकेन साकारदिनुलगायतमवगम्य मीनदा दिवारोज

·No text on this page.

·द्वयोर्विरोधिपरंपरयोः पुरस्तात् सतर्कबलमुपन्यतोऽपि सपक्षः शास्त्रवाक्येरेव मकौगलं प्रमाणीकृतः । एषैव प्रतिपाद्यगता प्रतिपादनशैलीगता चापूर्वता प्रस्तुते काण्डे प्रतीयते । सिद्धसेनोपनत्वेन प्रसिद्धस्योपयोगा- मेदपक्षस्य सूक्ष्माणि विचारबीजानि जैनपरंपरायां प्रागमूवन् न वेत्यस्य सांप्रतं पकुमशक्यत्वेपि सूक्ष्म क्षिकया तुलनात्मक विचारणावलादेतावत्विदानी वक्तुं पार्यते यत् न्याय वैशेषिकप्रभृतिसर्वज्ञवादिजेनेतर- दर्शनसंमतसर्वज्ञत्वविषयकविचारगोचरगम्मीराभ्यासप्रयुक्तमेवोपयोगाभेदपक्षोपस्थापनं तत्समर्थनं चेति । प्रस्तुतकाण्डस्य मुख्यतयाऽपूर्वतया च प्रतिपाद्य उपयोगामेदपक्षो दिवाकरोपज्ञानामनेकेषां विशेषाणा- मन्यतमो विशेषोऽवगन्तव्यः । एनं विशेष परिज्ञातुम् तुलनयाऽभ्यसितुम् तदीयपक्षप्रतिपक्षमोयुक्तीरवंगन्तुं च गा०४ पृ० ५९७-६०४ एक टिप्पणं निवेशितम् । तत्राऽऽर्यावर्तीयसमममुख्यमुख्यदर्शनगतैः सर्वज्ञत्वसंबन्धिभिः पक्षप्रतिपक्षैः सह तदीया जैनदर्शनगताः सर्वा अपि विचारपरंपराः सशाखापार विविच्य संनिवेशिताः सन्ति । श्रीमद्दिवाकरपालविरोधिनीजिनमद्रगणिक्षमानमणकर्तृके विशेषणवतीनामकेऽमुद्रिते अन्थे प्रस्तुतविषयायाश्च या विस्तृततयोपलभ्यत्वेन तद्गतं सर्वमप्युप्युक्तं मागं -टिप्पणके समादाय तत्र चामुद्रिते नन्दिचूर्ण-नन्दिलघुटीके उपयुज्य प्रस्तुतविषयसंबन्धिनी सर्वाऽपि मुद्रिताऽमुद्रितवाइमयसामग्री समगृधत सा चाभ्यासिनां मनांस्सनुकूलयिष्यतीति संमान्यते । - संपादनगोचरे च विषये आदर्शगतत्येन, पाठान्तरगतत्वेन, संशोधनोपयुक्त- अन्योपयोगपद्धतिगतत्वेन, काप्यप्रसिद्धलिखितग्रन्थोपयोगगतत्वेन, प्रसिद्धा- त्युपयोगिग्रन्थोपयोगाविधानकारणगतत्वेन च पञ्चैव वस्तूनि वक्तव्यानि सन्ति । १ तृतीयभागवत् प्रस्तुतभागस्याऽपि संशोधने पत्रपतिमिः साधं ताडपत्रमती अप्युपायोजिषातान विशेष धेतावानेव यन् तृतीये मागे द्वे अपि ते प्रती अपूर्णे आस्ताम् अत्र तु वृहचाडपत्रप्रतिरेका पूर्णवाऽऽसीन् । २ पत्र-ताडपत्रादर्शगतः प्रस्तुतकाण्डसंबन्धी सर्वोऽपि पाठः शुद्धप्राय एव विद्यते तत्राऽपि मां० मा. वा० या० ता० संज्ञका आदर्शा उत्तरोत्तराधिकशुद्धिमाजः सन्ति । केवलताडपत्रादर्शद्वयगतेभ्यो. लघु- लघुतरटिप्पणकेभ्योऽपि पाठशुद्धेरिव प्रस्तुते संशोधनकर्मणि महानुपकारः संवृत्तः । यद्यपि पाठान्तराणां संग्रह-पृथक्करणव्यवस्थापनक्रमः प्राक्तनमागतुल्यतयैव प्रस्तुतमागेऽवलम्बितस्तया- प्यादर्शानां शुद्धतयेतरसाधनानां च सुलभतया संगृहीतानामपि पाठान्तराणां यथासंभवमल्पीकृतत्वात् प्रस्तते मागे तेषां भूयस्त्वं नावशिष्यते । ३ प्रस्तुतसंशोधनोपयुक्ता मन्या मुद्रित-लिखिततया द्वेषा विभज्यन्ते। मन्यं शोधयितुम् विषय विशदी- कम् तुलनां विधातुम् विशालमभ्यसितुं च यत्र यत्र मुद्रिता प्रन्या उपयोजितालत्र पूर्व नहुषु सलेषु सत्तद्मन्यगता उपयोगिनः पाठा निःसंकोचमधस्तादुमन्यस्ताः । पुरताचानेकेषु स्यलेषु लापवादिभिर्नहु- मिहेंतुभिः फेयर तदीयानि तदीयानि सलान्येव प्राधान्येन सूचितानि परंतु यत्र लिखिता प्रन्या उपायो जयिषन तत्र सर्वत्राभ्यासिनो सौलम्याय तत्तदशातदुर्लभमन्यगतान् पाठान् यथाशक्यं यथामर्याद वापस्तादुपन्यसिनुमामहो व्यधायि । १ इदानी यावत् काप्यमकाशिना अशातमाया दुर्रममायाथ प्राक्तनभागमंशोधनेऽस्पोपयोजितप्रायाः रात लिमितपन्या ययामर्याद मम्नुते संशोधने विमानतयोपयोनिताः सन्ति । ते मे १ हेनुबिन्दुटीका २ सयोलतः ३ न्यामकुमुदचन्द्रोदयः । सिद्धिविनिधयटीका ५ विशेषणवती ६ नन्दिचूी ७ सनी - ।

·गूजरातपुरातत्वमन्दिरग्रन्थावली आचार्यश्रीसिद्धसेनदिवाकरप्रणीतं 'मतितर्क-प्रकरणम्। जैनघेताम्बर-राजगच्छीय-प्रद्युममरिशिष्य-वर्कपश्चानन- श्रीमद्-अमयदेवपूरिनिर्मितया नत्योपविधायिन्या प्याख्यया विभूपितम् । चतुर्थो विभागः। (द्वितीयकाण्डान्तः) गुजरातपिपापीठमतिटितपुरातापमन्दिरम्पेन संस्थवसाहित्य-दर्शनशाखाप्यापरेन पं० सुखलालसंपपिना प्राकृवयामपाध्यापन अनन्याप-प्पाफरपती- पं०पेचरदासदोशिना प पाठान्तर-टिप्पयादिमिः परिपत्य संशोधितम् । गूजरात विद्यापीठ अमदावाद मिर..पर ·५ श्रीमद्वाचकयशोविजयैः सीये तत्र तत्र प्रन्ये सम्मतितकीयकाण्डत्रयगता बदयो गाथाः प्रकीर्णतया क्रमपद्धतया च विवृता दृश्यन्ते अभ्यासिनामानुगुण्याय तासो सर्वासामपि तदीयव्याल्योपेतानां गायानां प्रन्थसमाप्तिगामिषु परिशिष्टेषु सकलपिनुमिष्टतया नयकाण्डवत् प्रस्तुतेऽपि काण्डे तत्र तत्र टिप्पणके सण्डी- कृत्य नोपन्यासः कृतः । एवमेवान्यैरपि श्वेताम्बरीय-दिगम्बरीपैराचार्यः कृतविवरणत्वेनोपलभ्याखचद्गाया- सेषु परिशिष्टेषु संकलयितुभिष्टतया न कचित् टिप्पणके उपन्यासन्त । मस्तुतभागसंशोधनकोपयोगिषु पाठान्तरमहण-भतिप्रेक्षणादिषु नीरसेपु किटेषु च पहुमूल्येषु कार्येषु सहायता विदधानान् उदारचितमवर्तकश्रीकान्तिविजपशिप्यान् श्रीचतुरविजप-पुण्पविजपादीन् कृतझनापूर्वकं लराम इति । सुखलाला देषरदासमा ·लघीयलयस्य खोपना हत्तिः लिखिता। विशेषावश्यकभाष्यम् । लघीयत्र खो००लिक विशेषणवती। विशेषा०मा० विशेषावश्यकभाग्यवृत्तिः। विज्ञप्तिमात्र० बेजय धीमा० लोक या अनु० अर्याप , उपमान - " विज्ञप्तिमातासिद्धिः विंशतिका घसुथन्धरता। धैजयन्तीकोशः। श्रीमाष्यम्। लोकवार्तिकम् अनुमानपरिच्छेदः । मर्यापत्तिपरिच्छेदः। उपमानपरिच्छेदः। निरालम्यनयादः। प्रत्यक्षसूत्रम् । शब्दपरिच्छेदः। परदर्शनसमुणपत्तिः। स्फुटार्थमभिधर्मकोशव्याख्या यशोमित्रहता। " " निराक " प्रत्यक्षसू० " " " पद० स० पृ०पू० फुटामभिः

·No text on this page.

·विषयानुक्रमः प्रमापादस्या ४९७.४९८ ४५८ ४१७-११ १ उपयोगनिरूपणम्। प्पलपोर्दर्शन मानयोः लामामाभिधाय ज्यातिपदापालिका यो समापय विमय पर्णनम् । उपयोगम्य साकारानाकारले पपिया तपोमामायामामार. कताभिधानम् । २ममाणसामान्यनिरूपणम् । पैमापिक सोत्रान्तिक-योगामारमनानां निराकार-साभारपिशानापाना परस्परोपमः पूर्पपसलयोपन्यासः। पाया तहाइकं च निराकार-साकारमान मीता मितान्तिना पाकाहानमायादम्प प्रतिविधानम् । जैमिनीयसमनं भावव्यापारस्य प्रमाणत्यं निराकत दिरणस्थानपि- নায়িকা অধীনে। भोसरीचे प्रमापमामान्यलक्षणं व्यापार्य सिद्धान्तिना तश समालोच्य दूपणम् । भयापिकशिपिकसंमतसमामीमामाण्यवादस्थ पूर्वपक्षतयोपन्यासः सामग्रीषमापया प्रतिविधाय सापनिर्णीतिसमापज्ञानस्य माणसामान्य लक्षणतयोपसंहार। नैयायिकादिसमतं परमविदिनत्यपक्षमपास सिसान्तिना सोश मूनथ स्वनितिम्पमापन्यम्य व्यवस्थापनम् । पिसानदत्यतावादीसमर्थशासत्वपर निरस्य तथ घ पारमार्पियत्य प्रतिष्ठाय सक्षणेऽर्थनिर्णातिम्बमायत्यसोपपादनम् । सार्थनिर्णयसमा ज्ञानमिति प्रमाणटम प्रतिमुकामेन सोगन निर्विकल्पीय प्रत्यक्षवम्यापनम् । वैयाकरणसम्मतं फेयलसविकसायादमुपन्यस्य निर्विरसम्यादिना संसदूपणम् । मैयापिकादिसम्मत केवलमविकपम्यागुपदय निसियादिना निर्षिकरपकर्मयाभ्यसमिति मतं प्रतिनिधार विमल मुपपाय य सिद्धानिना मारियमनाशनम এনামামামা। प्रमागिपरिकाममा ५७१-४२ ४०-४५९ तस्यापि दूपणम् । प्रत्य निरूपिनसे पूर्व मंदरिया नियमाटम अदालमोरयाय. निविलकर कामदाता माविकममत मिन्टयदिशानन्।

·संमतितर्क-प्रकरणम्। चतुर्थो विभागः। द्वितीयः फाण्डः। प्रथमगाथाव्याख्या। [१ उपयोगनिरूपणम् ] [ध्यस्तयोर्दर्शन-शानयोः लक्षणमभिधाय द्न्यास्तिक-पर्यायास्तिकाम्यां तयोः समापस विभज्य पर्णनम् ] एपमर्याभिधानरूपोयम्य सामान्य-पिसेपरूपतया पात्मकन्यं प्रतिपाप 'ये पचनीपशि संयुज्यमानयोरनयोर्नपयोर्भपन्ति पाम्पसमयमापनाऽन्यथा तु सा तीर्थपदागराइना' पनि पनाम्५ तदेय प्रपञ्चयितुम् 'उपयोगोऽपि पररपरसय्यपेक्षसामान्य विशेषप्रामकृत्तदर्शन-मानमरूपा रमशः प्रमाणम् दर्शन-मानकान्तरूपस्त्यप्रमाणम्' इति दायितुं प्रकरणमारभमापो म्याधिक पदा याधिकाभिमतमत्येकदर्शन-मानसम्पप्रतिपादिकां गाथामादाचार्य:- * सामपणग्गहणं दसणमेयं विसेसिपं गाणं । दो वि णयाण एसो पाडेपं अत्यपनाभो ॥१॥ प्रयालिकमा मामान्यमेप पस्तु नदेष गृपने मनेनेति प्रहणं दर्शनमेनन उपने, पर्यापालिका तु पिरोष पप पस्तुग एप एएने येन तत् ज्ञानम् अभिधीयते प्रजम् विदो. पितम् इति विशेष प्रहामिपभिप्रायः। पोरपि मनोनयपोरेप प्रत्येकमर्थपर्यायः धर्म विषयं पति भपति यः सोऽर्थपपायाभूतार्थमायमित्यर्थः । १-मपोनप-मा.वि. १.४५५ मा. ५१६.१ "मगर भानो गुमर पिलदेसर सम माया दर्सनगरमा-.

·परम् " " ६१७ " विषयः मत्यादिक्षानयतुष्करूपे हटान्ते यत्र यत्रोपयोगे विषयभेवस्तर तत्रासार्थत्यमिति व्याप्तीवनम् । १७ गाथाव्याख्या । मत्यादिवैधम्येण फेयलोपयोगस्य असर्वार्थत्यामावेन विषयभेदामायाद. प्रमोपयोगद्वयात्मकरूपत्वसाधनम् । १८गापाव्याख्या। गमिनोपयोगयादिना स्वपक्षे समापतत मागमविरोधस्यार्थगत्या व्याप्यान्तरमाश्रित्य परिहरणम् । १९ गायाव्याख्या। समामोपयोगद्वयात्मकमेकं चेत् केवलं किमिति मनःपर्यायवदागमे तस्य शानमात्रतया न फथनम् किमिति च शानदर्शनरूपनया वैविध्यन घर्णनमिति घोघे मोद्धाटनम् । २० गाथाव्याख्या। एकत्वेऽपि फेयलस्य शान-दर्शनोमयरूपतया शास्त्रे पाठात् तस्य कथंचिदनेकरूपत्याभ्युपगमनम् । २१ गाथाव्याख्या। एफदेशिना मत्युपयोगं हटान्तीकृत्य पफस्यापि केयलोपयोगस्य द्विरूपत्वसमर्थनम् । २२ गाथाव्याख्या । पुनरप्येकदेशिना क्रमिकमेदं दूपयितुं शास्त्रीययुफ्त्या शान-दर्शनयोः कथंचिदन्यत्वव्यवस्थापनम् । २३-२४ गाथाव्याख्या। एकदेशीये अवग्रहमात्रमतिज्ञानस्य दर्शनत्वाभ्युपगमे समापततो दोपस्याभिधानं तत्समर्थनं च । २५ गाथाव्याख्या। ज्ञान एव चक्षुरचक्षुर्दर्शनप्रवादसमर्थनाय दर्शनपदस्य अर्थाभिधानम् । २६ गाथाव्याख्या । अस्पृष्टाविषयावगाहित्वेऽपि न मनःपर्यायवोधस्य दर्शनत्वप्रसङ्ग इति सयुक्तिकं प्रतिपादनम् । २७ गाथाव्याख्या। अस्पृयाविषयावगाहि शानमेव दर्शनम् न ततः पृथगिति प्रतिपादनम् । मस्पृष्टार्थावगाहित्येऽपि श्रुतज्ञानस्य दर्शनस्वाभावप्रतिपादनम् । यधिसान एवं प्रवृत्तिनिमित्तवशेन दर्शनशब्दस्यापि लम्धावकाशत्यसमर्थनम् । सिद्धान्तिना एकस्यैव केवलोपयोगस्य ज्ञानदर्शनोपयोगद्वय रूपत्वव्यायर्णनम् । सूर्यमिमायेण ज्ञानपञ्चक दर्शनचतुष्कयोः स्वरूपविभजनम् । ३१ गायाव्याख्या। एक एय फेवलोपयोगोध्यात्मक इति स्वसिद्धान्तः समयान्तरोत्पादववनं परतीधिफमतकयनमिति विभजनम् । " ६८ " " " २८ गाथाव्याख्या। ६१९ २९ गाथाव्याख्या। १२० ३० गाथाध्याया। ६२० " " " ·द्वितीये काण्डे- उपयोगस साकारानाकारते स्पष्टयित्वा तयोः प्रामाण्याऽप्रामाण्यकर्थतामिधानम् ] उपयोगस्य चानाकार-साकारते सामान्य-विशेषग्राहकते एव तत्र तत्राभिधीयते । अविद्यमान आकारः मेदो ग्राहस्य अस्येत्यनाकारं दर्शनमुच्यते । सह आकाराह्यभेदैवत्तंते यद् ग्राहकं तत् साकार ज्ञानमित्युच्यते । निराकार-साकारोपयोगी तूपसर्जनीनतदितराकारौ स्वविषयायभास- निर्यिपयतया 'योधमा फिलानुमेयः संवेदनाख्यफलानुमेयो या अनधिगतार्थाधिगन्ता इन्द्रियादिसंपाद्यः अव्यभिचारादिविशेषणविशि- प्टार्थोपलब्धिजनिका सामग्री तदेकदेशो वा योधरूपोऽयोधरूपो था साधतमत्वात् प्रमाणम्' १० इत्यादिरूपोऽयुक्तः। [२ प्रमाणसामान्यनिरूपणम् ] [भापिक-सौत्रान्तिक-योगाचारसंमतानां निराकार-साकार-विज्ञानपादानां परस्परोपमर्दै पूर्वपक्षतयोपन्यासः] तथाहि-'योधः प्रमाणम्' इति यदन्तो वैभाषिकाः पर्यनुयोज्या:-कि योधमानस्य प्रामाण्यम्, २५ भादोस्सियोधविशेषस्य ? यदि योधमावस्य तदा तलक्षणप्रणयनमयुक्तम् व्यवच्छेद्याभायात्, अयोधम्य व्यवच्छेद्यत्वेऽपि संशय-विपर्ययादीनां योधस्वभावत्वात् प्रमाणतामसक्तिः । न च संशयादीनामपि प्रमाणता लोक-शास्त्रविरोधात् । लोकप्रसिद्धं च प्रमाणे व्युत्पादयितुमार-धम् तर चेन्द्रियादेरपि प्रमाणतायाः प्रसिद्धोधस्य प्रामाण्येऽव्याप्तिश्च लक्षणदोपः। न चायोधरूपस्येन्द्रियादेलोंकः प्रमाणतां मध्यपदिशति 'दीपनोपलम्धम्' 'चक्षुषा दृष्टम्' 'धूमेनायगतम्' इति लौकिकानां व्यवहारदर्शनात् । कार ठा-वा• मा. पिना। २-पयोगायुप-आ.। ३-स्तुयि-पृ.। ४ था योधरूपो धा सा-का-पा०। ५-फत्वात् पृ. पा• था.। ६ संदो पेण येमापिकादिमततरूपमित्यं वर्णितमस्ति पदर्शनगगुपय. परता-"अभका भाविक-सांधान्तिर-योगाचार माध्यमिकभेदाचतुर्धा बौद्धा भवन्ति । सनासमितीयारनामकम पिस्मतमदः-चतुक्षणिक यमु जातिजनयति, स्थितिः स्थापयति, जरा जर्जरी, निनाशो दिनारामति । तथा आरमापि तयाविध एवं पुगल यागावभिधीयते । निराकारो योघोऽराहमा पेकगामध्यधीन. रात्रा प्रमानिति रात्रान्तिकम पुनरिदम्-प-वेदना-विज्ञान-संशाईस्काराः शरीरिणामले पर समन्धा नियन्ते न पुनरारमा । स एव हिपरलोपानिनः । तथा च नगिवान्तः-पौमानि भिक्षयः। संशामात्रम् प्रतिशामात्रम् शीमात्रम् व्याहार- मात्रम् । कतमानि पच! अतीतोऽवा, अनागतोऽध्वा, महेतुको विनाश ,भाकाशम्, पुद्रलइन, अन पुलशम्देन पसार- हरिदिशादिवर्मा सामेति। वयोध्यो नियम एवज्ञानाधारान्यनारया तु राशरगम्यते । साकारों बोपः प्रमाणम् दया क्षनिकाः सर्व मस्तारा.बलश परमार्थ । यहादुमदारिताप्रति शिरोम-रप- सगरमवीनं चीर सावमिति । अन्य पोहः शन्दा । तनाति-तदाकारता यामशरिर नेण्यमानायो रनमंटोछटो मोक्षदी। परमनं नितम्-विमानमत्री भानम्, नमि पो ज्ञानदेनमा मातिाना TEE अपरोसम्मासिस्टोनील-पीनामितिमाग' । मापनदिमागनपातम् मारहा. अपिगंल परे दु-एयमित समप्रमेययो. मग मुभियान Anan। Fr:सतम"-पृ.१५.११-7...."। मतदानमति (पृ. १८.१) शरीर । ...." - - ·- प्रथम " ६२२ १२२ विप: १२ गायायाया। যেমুসল্যানতত্ত্ব ধবনি মানবযৌত্ত प्रति वर्णनम् । ३३ गापायालया। सम्यमाने दर्शनत्यस्प नियततया दर्शने सम्यमानत्या विकरए. मीयतया सम्यग्दर्शन विशिज्ञानरूपमेय इति फरिताभिधानम् । ३४ परमारमा पुगो साथपपसितस्य शम्दशा स्पृशता केचिशमायांगां যিয়া বাহিযামাবাসি। ३५ गामामारूला। मिसातिना शेयलय पर्यपसितस्थमदर्शनम् । ३६ गावापारया। सिपागम केपलम विनारायद् उत्पादसापि प्रदर्शनम् अपयंचसितत्य. विषयकरजोतेरपेक्षाविशेपेण समर्पन छ। ३७-३८पापाचारमा स्पारणाभ्यां जीय फेयलयो दे सत्यपि योरेफरयमित्यस्या। पांचिहाराहाया उजेगा। ३५ गापामख्या। मागुतामा निरसितुमुपकमः। ४० गाथारूया। भनेकान्तात्मकरूपरयन साम्येन पत्यम्प हेतोयाशि प्रसाधयितुं रालोपन्यामः। ४१पापामस्या रशस्तगीतमाः सरपनोदन्तिफे पेपरले उपनयनम् । ४२ यायायाया। जीय-सरपर्यापणमामाणिक प्यपदारमाभिस्य ध्य-पर्याययोरे- কামনাম? ४३ गावाव्याया। मारमद्रप्यम सामापिकमायिय पर्यायः कपरिदेकानेकरयमसनम् । ६२३ ६२३ " ६२४ " " ६२४ ·शानमीमांसा । ४५९ म चौपचारिक पां प्रामाण्यम् प्रमितिक्रियायां साधकतमरवेन मुण्यप्रामाण्योपपत्तेः अत एप शालान्तरेयपि विशिष्टोपटग्धिजनकस्य योधाऽयोधरूपविशेपत्यागेन सामान्यतः "लिशि माक्षिणो भुतिःप्रमाणं त्रिविधं स्मृतम्" । ] इत्युक्तिः। किश, 'प्रमीयतेऽनेन' इति प्रमाणाम्दः पारणविशेषप्रतिपादकफरणविशेषत्वं चास्य विशिष्टो. पलन्धिसरूपयार्यजनकत्वेन कार्यस्य चाव्यभिचारादिसरूपममितिरूपत्वात् तज्ञनेकेनापरेण साधक-५ तमेन भाव्यम् एफस्यैव सान्मनि फरणप्रियाविरोधात् ततो योधायोधरूपस्य प्रमितिजनकस्य प्रमाणतोपपतेः 'योधमानं प्रमाणम्' इत्यत्राव्याप्तिलक्षणदोषः प्रामोतीति स्थितम् । अथ योधविशेषः प्रमाणम् नदाऽत्रापि यताव्यम्-कर पुनरसी योधस्य विशेषः? याव्यभिचारादिविशेषणविशिष्टयं तदा प्रमितिम्बमायस्य तस्य प्रमाणतामसक्तिः । न चाभ्युपगम्यत एवेति पाच्यम् करणविशेषस्य प्रमाणत्यव्यवस्थितेः। अन एय “निराफारो पोधोऽर्थसहभाव्येकमामध्यधीनस्तत्रार्थे प्रमाणम्" [ ] इति धभापिकोतमसंगतम् । अपि च, कर्मण्यसौ प्रमाणमभ्युपेयते । यत उक्तम्- "सव्यापारमियाभाति व्यापारेण स्पर्मणि" [ इति। कर्मता च योधसहभाविनोऽर्थस्य तदोधापेक्षया न सम्भवति, तत्समानफालस्य तत्रतविकार्य- स्यापयोगात् अकर्मरूपे च तत्र फारणे क्रियायाः पथं प्रतिनियमः तदभाये चैकसामध्यधीनताया-१५ मपि सर्वः मर्यस्य योधो भवेत् । किश्च. एकसामग्यधीनत्वम्य म्योरप्यविशेषात् यथा योघोऽस्य माइफस्नथाऽर्थोऽपि योधस्य किं न भवेत् ! तन निराफारो योधःप्रमाणं सम्भवति । थाप मा भुमिराफारो योधः प्रमाणम् साकारस्त्यमी प्रमितिमियायां साधकतमत्यात् प्रमा. पम्। ननु प योधस्य प्रमाणसरूपत्वादाकारात्मकरयमयुक्तम् प्रमेयरूपत्वापत्तः । न च प्रमेयरूपमेय प्रमाणं भवितुमईति प्रमाणस्य तझाइफारवेन प्रतिभासात् । न च तथावेन प्रतिभाममानमपि प्रमेय-२० रूपं युक्तम् प्रमाण-प्रमेययोरन्तर्वहिय॑यस्थितत्वेनायभासनात् भेदेन च प्रतिभाममानं नान्यथा- धिगन्तुं युक्तम् । न हि प्रतिभामः साक्षात्करणाकारत्यात् प्रत्यक्षरूपोऽर्थव्यवस्थापका प्रमाणान्तरा- दनुपहं याधां या प्रतिपैयते । उतंच "प्रमाणस्य प्रमाणेन न याधा नाप्यनुमः । पाधायामप्रमाणत्वमानर्थफ्यमनुग्रह" [ ति सपंदा यहिर्विच्छिमार्थावभासिनोऽध्यक्षस्याममाणन्ये प्रमाणान्तराप्रवृत्तिरेय । न चाध्यशेण पानमेय पहिराकारं घेचते न यायोऽर्थ इति कथं निराकारता तस्येति वक्तव्यम् ज्ञानरूपतया योधम्याध्यक्ष प्रतिभासनात् अर्थस्य च ज्ञानरूपतयाऽमतिपत्तेः । म घनद्दारास्पदत्वेनार्थस्य प्रति. मासेऽदवारास्पदयोधरूपस्सेय ज्ञानरूपता युक्ता, यदि त्यहारास्पदत्वेनार्थस्य प्रतिभामः पात् नदा ३० भानरूपादभिमन्यात् तदारमनः 'भदं घटः' इति प्रतिभासः स्यात् । न चान्यथाभूता प्रतिपनिरन्यथा- ..-म्य योधरूपविभा. मो.। १-क्षिणो भुक्षिामा ।-क्षिणो मुक्ति प्रहा। २"तनो यद् बोधामोधरूपस्य प्रमाणलाभिधानम्- ":सितं साक्षिणो भुफिः प्रमाणे त्रिविध स्मृतम्"- इति सत् प्रत्याख्यातम् शानमेवानुमचरितप्रमाणव्यपदेशाईलात्" लिखितम् "शासनादि के पत्रादि तत् प्रमाणम्" साक्षिण "पुरषा प्रमाणम्" भुक्तिः "अनुभव. प्रमायम्"-प्रमेयर. पृ.प्र. पं.", दि.., ४१, ४२ । पा. स. पृ. . पृ. १.४ पं. १५-१९ स्यात्-वा. बा. । ५-नकत्वेना-दा• पा। -पवि-आ. हा. पि.। -कर्मण -हा. दि.। -पताप-पृ.पा. बा.। ९-रूपार्थ-भा०।१०-पोत-भा. दा. वि.111-न नापा-(नाऽऽया-) मा. । १९भत्र भनुभहे 'मनमहः' इति इयमपि सभामहे दवि विचार्य 'भनुमद इति' इति सर्वप्रति दिनानः सन्धिः पाठो भ्यखः। ४-प.

·संपादकीय निवेदन जो के आ माग त्रीजो माग प्रसिद्ध यया पछी पूरूं एक वर्ष वीत्या पहेला ज प्रसिद्ध माप के उता एनी संपूर्ण तैयारीमा फक्त एटलो ज वखत लाग्यो छे एम कोई न धारे. भागना भागोनी पेठे मा मागनी तैयारी पण दोदे ज चालती हती. साधनसंपत्ति अने सहकारीओनी मदद पण अविच्छिन रहेली तेथी ज आ मागर्नु प्रकाशन जलदी करी शकायुं छे. (क) प्रस्तुत भागने अंगे वे बाबतो अत्रे जणावयानी छे; ग्रंथने लगती अने संपादनने लगती. ग्रंपने लगती पायतमा मुख्य त्रण मुद्दाओ छे. १ मूळ अने टीकार्नु परिमाण .२ विषय ३ अने तेनी नवीनता. १ प्रस्तुत भागमां सम्मतितर्कनुं वीजु काण्ड आखं आवी जाय छे. एमां ५३ गाथाओ छे. एपी गायामोनी संपूर्ण टीका पण आ मागमा आवी ज जाय छे. यघी गाथाओमाथी पहेली गायानी टीकाशी ज पालत मागनो मोटो हिस्सो रोकाएलो छे. लगमग पोणा जेटलो हिस्सो ए टीकार रोस्यो अने बाकीना हिम्सामा पीजीपी टेठ मुपीनी पची गाथाओनी टीका समाई जाय छे. २ प्रसव मागमो आवेला पीजा फाण्डनो विषय मान छे. जैन आगमोमो जे शानसंबंधी प्राचीन विचार भने ने तेना भेदोन वर्गीकरण 2 तेने आधारे आ पीना काण्डमा पर्चा करयामा भारी है. पर टीकामा एक विशेषता हे अने ते ए के जैन आगमनी प्राचीन शैलीमा सान नहि पामेली भने साना निशस दरमियान उद्भव तथा प्रसार पामेली प्रमाणचर्चा टीकाकारे पहेली गापानी रोशनो पर उदारतापी दासल करी है. ए चर्चामा तत्कालीन पौद्ध अने वैदिक दर्शनोनो मतन्योने पूरूष गोटनी सर्वदर्शन महनी दवे दरोभंदर एकयी पीनानुं निरसन करी छेटे मैनानना मंडलोने उसकी तेनुं जम्मापन करवामां आव्यु . ए प्रमाणचर्चा टीकाकारना बौद्ध भने वैदिक दर्शनमी प्रमागविषयक महान् ग्रंथराशिना अभ्यामनी साक्षी पूरे है. पीमीयो ऐली गामा गुपीती रामा मात्र यानी ज विषय टीकाकारे मष्ट कयों छे, एमा तो फक्त माचीन आगमशैलीए शागतो शिरर भावे हे दी तेनां दर्शनांतरना प्रयो भने तेना विषयने सान ज मनपी. ३र भागनोमा उपयोगना दर्शन अने मानरूपे थे भेद पाडी दरेकना अनुक्रमे पार भने पार परो वां भाया है, व आगमनी माननिरपणामधी माचीन शैली; प शैलीने भाधारे । प्रगत र मांशननी चर्चा है, पण आ चर्चामां ने एक सय ते ममम नया अपनी हरदन भान है. मान यागन परंपराना पांच भान ने चार दर्शनी वर्णन होगापी गेम । रोशारदा मानसून कर्मना नव प्रकारानु वर्णन होगाची दशान भने कटान बजे करा य न निमा समयानी मनाला भाव्या है. गर्म स्पारे पर पापी मन रापिमा ए बने उपयोगी जामीकार न तेन मिनिममया Ratnानकार . मागओनी गामे करने का भने मनमा मायले. लगानी पर mirat "दिपालीraenier है ·१५८ द्वितीये काटे- . [उपयोगस साकारानाकारने स्पष्टयित्वा गयोः प्रामाण्याऽमामाग्यकनाभिधानम् ] उपयोगम्य चानाफार-साकारने सामान्य-विपनाहको एयन गयामिरीयेने । अविद्यमान आफारः मेदो प्राधस्य अम्त्यगाकारं दर्शनमुच्यते । गह मारमाधमेदवनने यद् प्रानन् साकोरे शानमित्युच्यने । निराकार-गाकारोपयोगी नूरगजनीलादिनगफाग मधियायमाम. ५कत्येन प्रवर्नमानी प्रमाणम् न तु निरस्नेलगकारी, तथाभूनयम्पीयाभाग निर्दिषयनया ":कालयाधभ्युपगमः 'योधमा यापारोऽयंताग्यफलानुमेयः .::.::. अव्यभिचागदिविशेषणनिति यार्थीपलग्धिजनका साममी तदेकदेशी यो योधम्पोऽयोधरूपो या साधनमन्चात् प्रमाणम्' इत्यादिरूपोऽयुक्तः। [२ प्रमाणसामान्यनिरूपणम् ] [भापिक-सौत्रान्तिक-योगाचारसंमतानां निराकार-साकार-विज्ञानवादानां परस्परोपमर्द पूर्वपक्षवयोपन्यासः] तथाहि-'योधः प्रमाणम्' इति वदन्तो पैमापिकाः पर्यनुयोज्याः-कियोधमात्रस्य प्रामाण्यम्, ५माहोस्वियोधविशेषस्य? यदि योधमायस्य तदातासर्णप्रणयगमयुक्तम् व्यवच्छेद्यामावान्, अयोधस्य व्यवच्छेद्यत्वेऽपि संशय-विपर्ययादीनां योधसभावन्यात् प्रमाणतामसक्तिः । न च संशयादीनामपि प्रमाणता लोक-शास्त्रविरोधात् । लोकमसिद्धं च प्रमाणे घ्युत्पादयिनुमारब्धम् तत्र चेन्द्रियादेरपि प्रमाणतायाः प्रसिद्धवोधस्य प्रामाण्येऽव्याप्तिश्च लक्षणदोपः। न चायोधरूपस्येन्द्रियादेलोंकः प्रमाणतां न व्यपदिशति 'दीपेनोपलब्धम्' 'चक्षुपा दृष्टम्' 'धूमेनावगतम्' इति लौकिकानां व्यवहारदर्शनात् । १-कार डा-वा० वा. विना। २-पयोगाबुप-आ। ३-स्तुवि-पृ.। ४ धा योधरूपो था सा-या० घा• । ५-कत्वात् धृ• वा० वा० । ६ संक्षेपेण वैभाषिकादिमतसरूपमित्यं वर्णितमस्ति पदर्शनममुचय- बृहद्वृत्ती--"अथवा वैभापिक-सौत्रान्तिक-योगाचार-माध्यमिकभेदाचनुर्धा बौद्धा भवन्ति । तत्रार्यसमितीयापरनामकवैभाषिकमतमदः-चनु क्षणिकं वस्तु जातिर्जनयति, स्थितिः स्थापयति, जरा जर्जरयति, विनाशो विनाशयति । तथा मात्मापि तथाविध एव पुगलचासायभिधीयते । निराकारो बोधोऽयंसहभाव्यैकसानभ्यधीन स्वमार्थे प्रमाणमिति। सोयान्तिकमतं पुनरिदम्प-वेदना-विज्ञान-संज्ञासंस्कारा. सशरीरिणामेवे पक्ष कन्धा विद्यन्ते न पुनरारमा । त एव हि परलोकगामिनः । तथा च तत्सिद्धान्तः-पञ्चमानि भिक्षय-1 संज्ञामात्रम् प्रतिज्ञामात्रम् संवृतिमात्रम् व्यवहार- मानम् । कतमानि पश्य ? अतीतोऽध्या, अनागतोऽध्वा, सहेनुको बिनाश., आकाशम् , पुदत इति, अन पुगलशन्देन परपरि- कल्पितो नित्सलव्यापकलादिधर्मक आत्मेति । बायोऽर्थों नित्यमप्रसश एव ज्ञानाकारान्ययानुपपत्या तु सम्बवगम्यते । साकारो बोधः प्रमाणम् तथा क्षणिकाः सर्वसाकारा. स्वलक्षणं परमार्थः । यदाहुस्तद्वादिनः-प्रतिक्षणं विसरारदो रूप-रस-गन्ध- स्पर्शपरमाणको लानं चेत्येव तत्त्वमिति । अन्यापोहः शब्दार्थः । तदुपति-तदाकारताभ्यामपरिच्छेदः । नैरात्म्यभावनातो ज्ञानसंतानोच्छेदो मोक्ष इति । योगाचारमतं चिदम्-विज्ञानमात्रमिदं भुवनम् , नास्ति यायोऽः ज्ञानाद्वैतस्यैव तास्विस्तात् । अनेके ज्ञानसंतानाः साकारो बोधः प्रमाणम् वासनापरिपाकनो नील-पीनादिप्रतिमासा. । आलयविज्ञानं हि सर्ववारानाधारभूतम् । बालयविशा- नविशुदिरेवापवर्ग इति । माध्यमिकदर्शने तु-शून्यमिदम् खप्नोपम प्रमाण-प्रमेययो. प्रविमाग., मुक्तिनु शून्यताइटेखद शेषभावनेति । चित्तु माध्यमिका. स्वस्थ ज्ञानमा?"-पृ. ४६५०१२-पृ. ४७ पं० १५ । एतदर्थ सर्वदर्शनसप्रहगर्न बौददर्शनमपि (पृ. २८-14) विटोकनीयम् । -ज्यायो-भा. •णमयु-वा. या.. ९ प्रमेय.पृ.प्र.६.१। - ·मीमांसा मीपमानिने प्रामाण्यम् ममितिक्रियायां गायनमायेन गुपप्रामाण्योपपणेः भत एप बालोपपिरिशियोजना पोधामोधराविशेषत्यागेन सामान्यतः "सि गाक्षिणो मुगिः प्रमाणं प्रिविधं ग्गुणम्" [ न्युगि। रिया मीपणेऽनेन रनि प्रमाणाप करणविरमनिपारफः करणविशेषवं धाम्य विशिष्टो. पाधिगपशपंजगार कार्यपाभिनागदिगपममितिरूपायाम् तम फेलापरेण माधक-५ तमन भारम् एकीय पामनि कारणफियाविरोधात् तो योधायोधरुपए प्रमितिजनामा प्रमालोपाल'पोधमा प्रमाणम्' इत्यमामाणिोः प्रामोतीति स्थितम् । अथ योधविशेष प्रमाणम् गदाचापि धनाज्यम्-या पुगरणी पोधप विशेष:! यधव्यभिचारातिविशेषणविशिएन्य गरा ममितिम्ममापम्प र ममापनामसनिः । मचाम्युपगम्यत एयेति याच्यम् फरणविशेषस्य মালদ্বনি। भात एप "निराशापे पोधो पदभागफगामाराधीनलयाचे प्रमाणम्" [ ति धमापियोनागसंगतम् । मपि च, कर्मण्यमी प्रमाणमभ्युपेयते । यत उत्तम्- "गच्यापारमिपाभाति प्यापारेण स्पोर्मणि" [ 1रति। मंताघ पोधनाभायिनोऽस्य नदोधापक्षया न सम्भयति, सत्पमानालस्य सत्यतविकार्य- रायपोगान् भफर्मरूपे सत्र फारणे प्रियायाः कथं प्रतिनियमः सदभाये फसामध्यधीनतापा-१५ मपि पर्यः पम्प पोधो भयेन् । विश एफगामायधीनत्यम्य योरप्यविशेगत् यथा योधोऽर्थस्य प्राकाम्नपापोऽपि पोधम्म किन भवेत् ! सप्त निराकारो योधः प्रमाण सम्भवति । अथ मा भूमिरापारो पोधः प्रमाणम् साकारस्यमी प्रमितिमियायां माधकतमत्वान् प्रगा. :- २० धिगन्तु युनम् । नदि प्रतिभामः साक्षारकरणाकाररपात् प्रत्यक्षरूपोऽर्थव्यवस्थापशा प्रमाणान्तरा- दमदं पायां पा प्रतिपंचते। उत्तर- "प्रमाणस्यममाणनंग पाधा नाप्यनुप्रदः। २५ पाधायामममापात्यमानर्थफ्यमनुग्रह" ॥ [ ति मयंदा पदिपिनियसायांपमासिनोऽध्यक्षम्याप्रमाणन्पे ममाणान्तराप्रवृत्तिरेय । न पाभ्योण भानगय परियांकारं पतं न यायोऽर्थ इति फर्य निराकारता तस्येति वक्तव्यम् ज्ञानरूपतया योधम्याध्यक्ष प्रतिभामनाम् गम्य च सामरूपतयाऽमतिपत्तः । न रानदहारास्पदत्यनार्थम्य प्रति. मासेऽदशागस्पदपोधरुपम्पय भानरूपता युना, यदि स्यहारास्पयत्वेनार्थस्य प्रतिभासः स्यात् नदा ३० भानरूपादभिमन्यान् तदात्मनः 'मई घटः' इति मतिमासः स्यात् । न चान्यथाभूता प्रतिपत्तिरन्यथा. ---- योधरूपविभामा.। -भिणो भुक्षिा-भा1शिणो मुक्ति प्र-हा। १ "सतो यर बोधाबरोधम्पस्य प्रमाणवाभिधानम्- "रिसितं सादिक्षणो मुक्ति प्रमाणे विविध रमतम्"- इति मा प्रसादयाम् जनसेवानुवरितप्रमाणयादेशाईलान्" डिसिनम् "शामनादि टोके पत्रादि तर प्रमाणम्" साक्षिण. "पुरुषा. प्रमाणम्" भुषित "अनुभवः प्रमाणम्"--प्रमेयक. ५.३..", टि..,१, ४२ । पर. स. पू. १. पृ. १.७ पं. 10-11 ४-रूप. स्थान-मा..। ५-गकरना-बा• बा•-पयि-भा. दा. वि.। -कर्मण -हा. कि। -पताप-पु. बा. बा. ९-रुपाई-भा.। १०-पोत-था. दा. वि.।11-न नापा-(नाध्या-) मा। ११ भत्र भनुप्र: 'भानुप्रहः' इति इयमपि संभान्यते दवि रिचार्य 'अनुमद इति' इति सर्वपति दिपमाया एसन्धिः पाठो भ्यता ·ज्ञानमीमांसा ४६७ पस्यानुपालम्भविषयत्वेऽपि पुरुषस्य प्रेक्षापूर्वकारिणोऽधिगतविषयमपि प्रमाणं पर्येपमाणस्योपालम्भ. विषयता-स हि पूर्वाधिगते वस्तुनि प्रेक्षापूर्वकारी किमित्यधिगमाय प्रमाणान्तरमन्येपते निष्पन्न प्रयो. जनापेक्षया हेतुं व्यापारयतःप्रेक्षापूर्वकारिताहानिप्रसक्तः, नेतदेयम्। यतःप्रीत्यतिरापादेः प्रयोजनस्या- मिष्पन्नस्य भावात् तनिष्पत्यर्थमुपायान्वेषण न प्रेक्षापूर्वकारितां तस्योपहन्तुं समर्थम् । तथाहि-सुससा. धने विषये पुनः पुनः ममांजनयतःप्रीत्यतिशयजनकत्वेन सप्रयोजनत्वात् प्रमाणान्वेपणस्य न तदन्येष्टुः५ पुरुषस्योपालम्भाईता । न च निश्चिते विपये न किञ्चिनिधयान्तरेण प्रयोजनम् यतस्तदर्थं प्रमाणा- न्वेषणं न वैयर्यमनुभवेत्-यतो भूयो भूय उपलभ्यमाने दृढतरा प्रतिपत्तिर्भवतीति सुसमाघनं तथैव निभित्योपादत्ते दुःखसाधनं च तथात्वेन मुंनिधित्य परित्यजेत् अन्यथा विपर्ययेणाप्युपादान त्यागी भवेताम् अत एवैकविषयाणामपि शादाऽनुमानाऽयक्षाणां प्रामाण्यमुपपन्नम् प्रतिपत्चिविशेषस्य प्रीत्यतिशयादेव सद्भावात् । न च प्रथममत्ययेनेयार्थक्रियासमर्थवस्तुप्रदर्शने प्रयर्तितः पुरुषः १० प्रापितधार्थ इति तत्रापरप्रमाणान्वेषणं पैपर्यमनुभवेत्, पुरुषप्रवृत्तेः प्रमाणाधीनत्याभापात् विशिष्ट- ममाया एवं प्रमाणाधीनत्यात् तां च जनयत उपेक्षणीयादी विषये प्रमाणस्याप्रपर्तकस्यापि प्रमाणत्वेन लोके प्रसिद्धत्वात् प्रवृत्तेस्तु पुरुषेच्छानियन्धनत्यात् तेदभावे नोतफलजनकस्य प्रमाणत्यव्याघातः । न च पुरुषार्थसाधनप्रदर्शकत्यमेव तस्य प्रवर्तकत्यम् तत्सद्भायेऽपि भवतितोऽहमनेनात्र' इति तह- रणेच्छाभावे प्रतिपत्यनुपपत्तेन च प्रवृत्त्यभावे तस्य प्रदर्शकत्वलक्षणो निजो व्यापार पर नोपपचन १५ इति धनाव्यम् प्रतीतियाधोपपत्तेः । नदि चन्द्रार्कोपविषयमध्यक्षमप्रवर्तकत्यान् न तत्मदर्शमिति लोकप्रतीतिः । तम अनधिगतार्थाधिगम्तृत्यमपि भातव्यापारविशेषणमुपपत्तिमम् । मतोऽनधिगता. थांधिगन्ता शाहव्यापारोऽर्धप्रकटतारयफलानुमेयो जैमिनीयपरिकल्पितो न प्रमाणमिति स्थितम् । [धर्मोचरीयं प्रमाणसामान्यलक्षणं यावर्ण्य सिद्धान्तिना तस समालोच्य दूपणम् ] सौगतैस्तु 'प्रमाणमविसंयादिमानम्' इति पचनात् अविसंवादकत्यं प्रमाणलक्षणमुनम् अपिग-२० निरीक्ष्यमाणे परमार्थततु हेये मुहुमो हविकारमुस्थे । विवेकसेकाहामानसानामरोचकम्तीयतरोऽभ्युदेति । नि()यखिनी-पार्वण-शीतरोचिर्-मयूर-माणिक्यमुखे खजसम् । भादेयवानुन्यालोक्यमाने राम्प्राप्यवे प्रीतिरपः कोऽपि ।" इसादि-सागर. १.१.१. पं.-पृ.१९प्र.पं.४। १-धनवि-पृ. 8. भा. मो• पिना। १ "उत्तरम्"-. ल• रि•। एनिधितं प-म... पा• भा• मा.हा.-मपि सदा-यू.स.वा.बा. पिना । ५ "प्रात्यभावे"-.रि."मानि- ("प्रदर्शकता-"..टि.। -हणे भाषेच्या प्रति-दा. वा.। -पत्यमि-...। "नच प्रारयमा प्रमाणाप्रदर्शवलक्षणयापाराभावो वाच्यः प्रतीतिविरोधात् । मत पद रिपिर श्म- प्रवर्तरखान तत्वदर्शामिति लोके प्रतीति."-प्रमेयक-पृ.प्र.५.६।"न व प्रातरभावे प्रमापस पर. खरूपो ब्यापार एव न संभवतीति विभावनीयम् अनुभवविरोधात् । न उ मुबन्धादी प्रक्षेत्र रहेको लोकः तस्याप्रलमिति प्रतिपरवे"-स्यामादर.. दि..॥ : "भामा(त) लिवर्स रेनपानोर. (पल)शणमेतत्"-स.टि. ..जैमिनीय-बा... एतत् सर्व धर्मोत्तरीया धर्मगतिशतम्य रविन्द्वातवियते-“भरिसारक हान हमारनम् ।। पूर्व मुपदर्शितमर्थ प्रापयन् संवादक उपते तन्दशनमपि प्रदर्शितमर्थ प्रपद राते प्रति प्रापरसम् मान्यत् । तपादि-जहान जनरद् प्रपपडि बपि तुम पुरष वयर पदरूपम् भारतमपि. निविषयादर्शकसमेव । न हि पुरा प्रवदि समोडि विशनम् सात साईपिगडिरेस प्रभान शिबरे प्रति पुरपः प्रापितयाः तथा परावि बरियमार सम प्रमाणबार । मन र मनविपरिमपन देने मानेन प्रपममधिगतोऽस्नेव प्रतिः पुरष पितधाई समन्देन हनेराभिम् दिला. गम् तत्र योऽयों रटरटेनः स प्रकोषमातिपिपा रसायनिक प्रशस सरोनि- गम्यवे तसा प्रशम् तम्मदा का प्रसार अनुमति मनसिसी ·५८ द्वितीये काण्डे- - [उपयोगस्य साकारानाकारते स्पष्टयित्वा तयोः प्रामाण्याप्रामाण्यकर्थतानिधानम् ] उपयोगस्य चानाकार-साकारते सामान्य-विशेषग्राहकते एव तत्र तत्राभिधीयते । अविद्यमान आकार मेदो ग्राधस्य अस्येत्यनाकार दर्शनमुच्यते । सह आकाराहामेदैवर्तते यद् ग्राहकं तत् साकारं ज्ञानमित्युच्यते । निराकार-साकारोपयोगी तूपमर्जनीनतदितराकारी स्वाविषयावमाम - निविषयतया घोघमात्र फलानुमेयः संवेदनाख्यफलानुमेयो वा अनधिगनाधिगन्ता इन्द्रियादिसंपायः अव्यभिचारादिविशेषणविशि- पायोंपलब्धिजनिका सामग्री तदेकदेशो या योधरूपोऽयोधरूपो वा साधतमत्वात् प्रमाणम्' इत्यादिरूपोऽयुकः। [२ प्रमाणसामान्यनिरूपणम् ] [मापिक-सौत्रान्तिक-योगाचारसंमतानां निराकार-साकार-विज्ञानवादानां परस्परोपमर्दै पूर्वपक्षवयोपन्यासः] तथाहि-योधः प्रमाणम्' इति वदन्तो वैमापिकाः पर्यनुयोज्या:--किं योधमानस्य मामाण्यम्, माहोसियोधविशेषस्य यदि योधमानस तदारालक्षर्णप्रणयनमयुक्तम् व्यवच्छेद्याभावात्, अयोधमा व्यवच्छेचन्येऽपि संगय-विपर्ययादीनां योधस्वमायन्यात् प्रमाणतामसक्तिः । न च संशयादीनामपि प्रमाणता लोक-शासपिरोधान् । लोकयसिद्धं च प्रमाणे व्युत्पादयितुमारब्धम् तम चेन्द्रियादेरपि प्रमापातायाः प्रसिद्धेयोपय प्रामाण्येऽव्यामिश्च लक्षणदोपः।न चायोधरूपस्यन्द्रियादेलोकः प्रमाणतां न व्यपदिशति 'प्रदीपेनोपलभ्यम्' 'चक्षुपा दरम्' 'धूमेनापगतम्' इति लौकिकानां व्यवहारदर्शनान् । -कार -4. 4. बिना। २-पयोगायुप-प्रा.। ३-स्तुपि-पृ.। ४ या योधरूपो पा सा-4.पा.। ५-कस्यात् • पा• बा। ६ संदोरेग वेमापिसादिमनवरानि वर्णितमति षड्दर्शनममुचयः पदार-"अपरामापिट-गंकलित-योगापार-माध्यमिम्मेवाभा बोद्धा भवन्ति । तारानटीकारनाममापिष्मतमा-या वनु जतिजनयति, स्थिी. स्थापयति, जरा जरपति, निासो दिवसी । तपा ममापि तथाविध एव पुलवामाभिधीयते । निरासरो योघोऽसदमा रेसाममधीन. समाप्रमानमिति मंत्रनिताननं पुनरिम-1-वेद-मान-संशरकाराशरीरिणामेवे पर सारा नियन्तन पुनराना। तदिपरलेगीनः । दया र समिरान्नः-मानि मित्र.। ऐश मात्रम् प्रतिशमात्रम् श्रीमात्रम् मार. मम् । पतनि पछ! सीतोरया, मनापोवा, गहेतुको विनाग , मारा, पारने, अपुरमादन परतार- पारिजातीय मेलबोयों निमशहानारायागभागाने शेष: टर क्षणिक सर्व सामर परमा: । यामदाना-प्रतिक्षणं शिरको पग-गरप- गरम दो पद दवभने । भर पदासानि-नाराम नेमतो मनोरदो मोशी गरिद-हिमनदासम्, नभिजनमा नाम: सगे भारत- पीरिमाग' । अनि दिमाग भूतम् Irer- धोर PARमान समारो. प्रोग, मुन अन्य TRARE"-.".-......। रानी (प.)ोटीयम् । माहो. •समय-..." ....."

·शिवीगे या-
कारनिनिमित्त तिहेनुस्वाभिमान योनिकों ने
संगमा मनामनाया सन्यगोगोय गारिनिगुरोला
ने नगनुमाने पर नयाभूनामले न माननारमिति सेपरrammy
संगमरमलिनसम्मोन परिमाधनं धAINiri मामी
रियभिचारिलायसिनम् इतनो प्रारमेरम
नमनिसी नामस्वतिरेर TET -
मलान नदेव च प्रकल्पम् मन्या नरभाराfer
निनामात्र यपि प्रला पन्नुभयदि
Tat
नागोनमलान पर माया ति मनानTime
अनुमानम नु यम्मरया तयार पापिग भी
गोन पुगो निमिसभातीतिगम रामागुपो"।।
गरायो पालम मनियामास मानिवि mmit
Timमातिामा मा
Fागे गानोगोलागु मासिमिति गति
Earगाये गगु -
সাণায় বলা যায় যা
"infrm
तने प्राणो mp
] सामगुर-"TEmainETTETHI
Ariग प्रगोगो पर
TI. मागा मागिता | MANIFE-HTTE
१... fri"[
rint RH
vi.iTTTEE प्रमाणपत | RAM
*rrrrrriनि कणाशनीमा का मान

·तानमीमांसा। ४५९ न चौपचारिफ तेषां प्रामाण्यम् प्रमितिक्रियायां माधकतमत्येन मुनामाप्योपपत्तेः मत पर शशारखान्तरेप्पपि विशिटोपलग्धिजनशम्य योधाऽयोधापविशेषत्यागेन सामान्यतः "नितिनं माक्षिणो मुनिःप्रमाणं त्रिविधं स्मृतम्" [ न्युक्तिः। किश, 'प्रमीयतेऽनेन' इति प्रमाणसादः करणविशेषमतिपादयः फरणविशेषवं चाम्स निमि- पलम्धिसरुपयार्यजनकत्येन कार्यम्य चाप्यभिचारादिमरूपममितिरूपत्यानु तजफेनापरेप माधक-५ तमेन भाव्यम् एफस्येय सारमनि फरणशियाविरोधार गतो योपायोधरूपम्प प्रमिनिजनशमा प्रमाणतोपपत्तेः 'योधमा प्रमाणम्' इत्यत्राव्याशिलनपदोपः प्रामोतीनि मिशनम् । मध योधरितः प्रमाणम् सदाऽत्रापि पनाव्यम् यः पुनरमी योधम्म विशेषः पचव्यभियागदिगिरंपरिसिए तवा ममितिम्पमाप तस प्रमापतामसनिः । गचायुपगम्यत पयेति पाच्यम् करणविरत प्रमाणत्यव्ययस्थितः। १० मन एप "निराफारो पोधोऽर्थमदभाध्ययमामाधीनस्ना प्रमाणम्" [ भापिकोकमसंगतम् । अपि घ, कर्मण्यमी प्रमाणमभ्युप्रयने । यत उत्तम्- "सव्यापारमियाभाति प्यापारेण म्पमणि" [ नि। कर्मता च पोधमामापिनोऽर्थशनदोधापेक्षया न सम्भयनि, नाममामकाल रविणारं. स्यापयोगात् धरारुप पत्र कारणे शिपायाः प. प्रतिनियमः गदमाये पगामारपीगनाया-१५ मपि पर्यः पम्प पोधो भयेन् । किश एफगामायधीनायरपोरप्पणिया पोत प्राइफस्नथाऽर्थोऽपि बोधगम भयेत् ! रा निगमागे पोधः प्रमापं गमयति । मध मा भूमिगकागे पोधः प्रमाणम् गरापारमयगी प्रमितिमिग मापनमाण प्रा पम्। मनु प पोधम्प प्रमाणसम्पत्यायशागमगरयमयुगम् प्रमेयरुपयापणः । म परमेय प्रमाणं भवितुमति प्रमाण हाइपरपेन प्रतिभागार गएनधाधेग निमागमानमपि ममप. कर युनाम् ममाण-प्रमेययोरन्नदिव्यंयम्पिनयनापभागनाम् भेदन प प्रतिभागमानं माया धिगन्तुं युनम् । नदि मतिभागः पाधारकरणाकारधात् प्रत्यक्षपोप प्रमा तुमदं पायां पा प्रतिपयने । नि "प्रमाण प्रमाणे म पाभा मायनप्रदा। पाधायामप्रमाणापमानपपमद"॥ [ नि सर्पदा पतिविधिपायर्यापभासिनोपसम्माप्रमाणपे प्रमाणातगप्रतिरेप । म पाल नगेप पहिरकार पेचतेग पारोऽर्थ (ति कथं निगरारता नाति पगार मामाला योधम्माया प्रतिभागना गय पक्षातरूपतयाऽमतिपतः । मनागपनाrit. गारोऽपसागरायोधरूपम्प ज्ञानरूपता पुगा, परिस्पानगरपणेनामा प्रतिभाग .. भामरूपादभिपापान तयारमनः 'भदं घटः' ति प्रतिभावान् ।ग पायपाभना निमाया. १. पोधरुपपि-wt. wl.। .णिो भुतिःम-भा० ।-क्षिणो मुक्ति पर। 1 "गेपरबोधोपाप प्रमाभिधानम्- "f.fat साक्षिणो सिमरियम्"- Mmm नर नावाप्रमालार" सिनम् "रिमाणम्"क्षिण "पुर प्रम" "TR"-रा. स्पान्-...। -सहायेगा...। -शि-.r. k. । •-पताप-...--... पपेन-4•r.p.1-मारा-:-). wwो मामी कमर भर दिर राभिः ।

·। शानमीमांगा। ४६९ भाभवादियुनस्यात् । न चान्यग्ण मानान्तरम्य मापी मशियात् तदेय प्रापयामित्याशनीयम् पतो पयरनेफम्मान सागक्षणात् प्रवृत्तावर्धप्रापिलधापि पर्यालोच्यमानमर्थप्रदर्शकत्वमेय शानस्य मापय मान्यत् मय प्रथमशानक्षण पय मंपसमिति नोत्तरोत्तरशानक्षणानां तदुपयोगि प्राप्यमाणं पपस्नु नियनदेश-कालाऽऽकार प्राप्यत इति नयाभूनवस्तुप्रदर्शफयोस्तयोरेय प्रामाण्यम् न शाना. मारभ्य रोन मदनिमापकत्यलक्षणे मामाण्ये पीनराशादिनाहिसानानामपि मापकत्वात् प्रामाण्यप्रस-५ किन भवति मदिनानि प्रदर्शितम मापयन्ति पदेश-कालाऽऽकारं यस्तु तेः प्रदर्शितम् न तत् तथा प्राप्यते पच पधा प्राप्यते न तैस्तत् तथा भदर्शिनम् देशादिभेदेन पस्तुभेदम्य निधितत्यास से प्रदर्भितार्थमापकता । एपमपि प्रदर्शितार्थमापकर जलादिप्रदर्शकस्य मरीच्यादिवस्यन्तरवासी प्रदर्शितमापकायेन प्रामाण्यप्रसत्तिरिति न किशिममाणं भवेत् । प्रमाणहयव्यतिरिक्तं च ज्ञानं न नियतप्रदर्शितार्थप्रापफम् । सेन दि भाषामायसाधारणोऽनियतोऽर्थः प्रदर्शितः स च तथाभूतोऽस-१० यासमा पाय रति में सत् प्रदर्शितापमापकरधेन प्रमाणम् । अनियतार्थप्रदर्शकत्यं च शाम्दादे साक्षात् पारायण पा प्रतिपापादोदनुत्पत्तः । तत् स्थित प्रापणशक्तिखभावमविसंपादक मामापर्य योरेघ । प्रापणशत्तिय प्रमाणस्यायिनाभायनिमित्ता दर्शनपृथ्भाविना विकल्पेन निधी पारे । नयादि-दर्शनं यतोऽांदुत्परं तदर्भकमात्मानं खानुरूपायसायोत्पादनात् निश्चिन्यदायिना- भापिन्य प्रापणशनिानिमितं प्रामाण्य खतो निथिनोतीत्युच्यते न पुनर्मानान्तरं तमिधायकमपेक्ष १५ तागुभूनापिय ततोऽपिसंपादकत्यमेय प्रमाणलक्षणं युक्तम् । पतदप्ययुनम्, यतो नार्धमदर्शफत्यमेव प्रापकत्यम् पुरुपेच्छाधीनप्रवृत्तिनिमित्तत्यात् सति धम्नुन्यमानः । एनप मा प्रतिपादितम् । उपेक्षणीये च विरये पुरुषस्य तद्विपयाधित्वाद्यभाये मामि-परित्यागयोरभायेऽपि तत्प्रदर्शकरवलक्षणस्य प्रामाण्यस्य न कश्चिद् व्याघात उपलभ्यते । अथ परानिष्टसाधनाव्यतिरेयगोपेक्षणीयस्पार्थान्तरम्याभावाम तमदर्श किश्चिन् शानं समस्तीति २० फचं मापकत्याभाषेऽपि प्रदर्शकत्यस्य संभवेन दोपोंपादनं भियते! तथा च तृतीयविषयाभायमय. गत्ययोकम्-"मर्यान विवेचनस्यानुमानायत्तत्यात्" ] तथा, "हिताहितमाप्ति-परि- दारयोः" ] इति च । एतीयविषयाभावथ सर्पस पस्तुनो राशियेन्तभायात् । -पयोगी माय-मा.पा.। "तय प्रथमत एव मानक्षणे संपली नोत्तरोतरज्ञानाना सदुपयोगि तद्विशेषा- प्रदर्शदरवेन न गुरपनभेव" । तर "प्रदर्थ स्तम्" । उपयोगि "फलवन्" । तत्-"अ"- अंश-“भेद-"। भनयका• पृ. .प्र. पं. ५, दि. १२-11-१४-१५॥ २-पतार्थः .। नच त-बा. बा। ४.४६७६.५। ५-पादानं या-1 दार्शनिकमन्येषु सापदर्थविभागकम इत्यं यते- यपि म्यायसूचभाप्पकारवातिककाराभ्यामुपेक्षणीयार्थस पार्यश्येन र समर्थनं न इष्टं तथापि अवयवस्टे हानी- पादानोपेशादित्रयवर्णनेन तयोगदम्य पार्यश्ये तात्पर्य प्रतिभाति यतो वाचस्पतिमिषेण उपेक्षणीयार्थस्य हेयोपादेयपा. वन राम सा तत्ततार्य सटीकृतम्- "अप्रतीयमान कम्माविशारते ! तरवतो शातं हास्यामि योपासस्य उपेक्षिध्ये चोधि । ता एना हानोगदानी. पेक्षायुस्यत्वज्ञानस्वार्थस्सदमयं जिज्ञासवे" 1-1-२२ वात्स्या. भा.। "पुरापेश्या तु मामाप्ये चन्दतारकादिविज्ञानस पुरणानरेक्षितस्य भप्रामाण्यप्रराः । न चातिदवीयसपा सदस्य है यनया तरपि पुरुषस्यापेक्षितम् तम्योपैक्षणीयविषयज्ञात् । न चौपेक्षणीयमपि अनुपादेयवाद् हेयमिति निवेदविष्यते" न्यायवा- ता. टी.1-1-पृ.२१५.१६ तमिदनस्थानं च 1-1-पृ.१.१५.१२-पृ.१.४५.३। "ननु कोऽयमुपेक्षणीयो नाम विषयः स हि उपेक्षणीयलादेव नोपायते चेत् स तदिहेय एवं अनुपादेयलादिनि, नेनर युकम्, उपेक्षणीयविषयस खसंपेयजेन अप्रत्यायलात् । हेयोरादेययोरखि दुरा-प्रातिनिमित्तता । यौन दानोशाने भातसय देहिनाम् ॥ यामाध्यदयाभावादुभयस्यापि साधनात् । ताभ्यो विसहर्श वस्तुषसंविदितमसिना॥ उपादेये च विषये रहे रागः प्रवर्तते । इतरत्र तु विद्वेषस्त्रोभारपि दुर्लभो । गनु भनुरादेयताद् हेय एपेति, तदप्रयोगाम्, न भवति, यदेतद् नपुंसकम् स पुमार अनीता ही था नमाम् अपुल्वादिति, स्त्रीपुंगाभ्यामन्यदेव नपुंसकम् तपोपलभ्यमानला । एवमुपेक्षणीयोऽपि विषको हेयोपादेया. भ्यामर्थन्तरम् तपोपलम्भादिति । गत ·द्वितीये फाण्डे- भूतमय व्ययस्थापयितुं शक्ता प्रतिपत्तिव्यतिरेकेणान्यर्थव्यवस्थितिप्रसक्तेरतिमसतिश नीलमति- पत्तरपि पीतादिव्यस्थापनामसगात् । थथ साकारं निशानमाकारमतिनियमात् तत्प्रतिपत्ययार्थी. पत्या तदाकारतां तजनकरायंस्य व्यवस्थापयेदिति प्रतिकर्म व्यवस्था सिध्यति निराकार तु निभान धोधमाप्रतया व्यवस्थित सार्यान् प्रत्यरिशियात् 'नीलसंवेदनं गपीतस्य'इति प्रतिकर्म ५व्यरस्यानिमन्धनं न मौदिति साकार मानमभ्युपगन्तव्यम् असदेतत्। 'सर्वार्थान प्रति योधमारतया निराकारम्मानिमियात् इति हेतोरसिद्धः निराशारज्वेपि चक्षुरादिवृत्त्या योधम्य सप्रेय नियमित. स्यात् । न च नियतत्वं तर सायप, नीटादायेय तस्य प्रतीतेः समानत्वेऽपि या पुरोयतिन्येय नीलादी समानत्य सम्भयान सार्थसाधारंणी प्रतिपत्तिरिति निराकारमानयादिनो म काचित पतिः नसायात नहि होऽनुपपनं माम'। निराकारत्पे किमिति पुरोयत्तिन्येय नीलारी माते विमानम् ! चभुगदिभिनय नियमितत्यादिति प्रतिपारितं प्रांर । कंसार सस्ता समियम्यत पनि पेन् भत्र पस्नुमभावैरुत्तरं याव्यम् न हि कारणानि कार्यजननमतिनियमे पर्यनुयोगम लिना तय गन् । माशारत्वेऽपि चायं पर्यनुयोगः रामानः । तथाहि साकारमपि शानं किमिनि नानारिकमेव पुरोगरी तत्सलिहितमेय च व्यस्थापयति? तेनेय तया राम लगना दिति पत्र मानमेतभिरामारावेऽपि । सिध, पशुद्धिमन्यं तनिशान क्रिमिति पशुरा पास न भवति इति पर्पगुगेगे भवनापि 'यसभायेरमोरारं याप्यम्' इति पकायम गदम्मानिमितानमा शिमिरामंगा भगतः प्रतिभाति । गपि ग, साकारता मिशानमा कि minाले. गोमिनिगमारेण? यदि साकारेण तवो तनापि प्रतिपसागाकारागर नागलिः । निराकारेण पेा यावामापि सोनय प्रतिनिममक्तिय निविल्मामा भूनन प्रतिनिरिति पाप्यम् इतरत्रापि प्रत्यासिनियमा • दीकाशंगार माग्ने ग प्रतिनियमामाय इति पेत् निराकारेऽपि ritीनियमो मन्तिीति रिमाकारपरिकाना? करामागारमन्तरेण प्रतिनियम तम म गमगात् । नचादि-गामायादिनोऽपि कषं प्रतिनियमान PRIदपा प्रतिनियमः' इति भोगा गुनम् प्रतिनियताकारपरिषद PratraTोग्यतणावागिरिमार्गमाणात् । भागनुमानार पातोऽयः मतीने ताद, For पाहायोकदारनापि गिमा नापि तालिपयो गागाका FREE मामलोण ग गानुमानमनिरिति कथं पालागि गावांगा fল, ৪, ধারণা : মালামা। মা পৰা সকা: দানাগমনাগমস মামা * নন। # লালশাশাল সিগিস পিগনিপিগ দশ মাদার্শাল শো ', সস, লাল মণিসিপিথ। সব পাগলি: । গ পুলিশ, সাপাকা বা reो मनमापियन पोचमिनि सामान ITI ग पाin Prem गाHिITENT TAfrier TIMES माना: भयान, यमायामनी गतिलि. मनीयमान. माग पy या नि... P:"--**F-.......... ... ... ..., "RTAIT Art Tere fairkarirekAHAR"-ine. ....." 2011 Emain' Prestigatindiatrent , है ....... Pri. ... .wif ·-- ४७०, द्वितीय काण्डे, तथाहि-तृतीयं वस्तु नेष्टसाधनम् उपेक्षणीयत्वात् यञ्च तत्साधनं न भवति तस्यानिष्टसाधनराशा वन्तर्मावः पतञ्चायुक्तम् । ससंविदितयस्त्वपह्नवस्य युक्तिशतेनापि कर्तुमशक्यत्वात् । तथाहि-यथा तद् वस्तु. इएसाधनं न भवति तथाऽनिष्टसाधनमपि न भवति इष्टानिष्टसाधनयोर्यलोपादेयत्व- हेयत्वदर्शनात् उपेक्षणीयस्य चायनसाध्योपादानत्यागविपयत्यात् कथमिष्टानिष्टसाधनयोरन्तभावः ५तन प्रदर्शकत्वमेव प्रापकत्वम् । न च यौद्धाभ्युपगमेन प्रदर्शितार्थमापकत्वं क्वचिदपि ज्ञान संभवति। तद्धि सन्तानाश्रयेण सौगतैः परिकल्ल्यते । न च सन्तानः. संभवति-स हि खरूपेण या वस्तुसर भवेत् सन्तानिरूपेण या! न तावत् स्वरूपेण सन्तानिव्यतिरेकेण तस्य वस्तुसतोऽनभ्युपगमात अभ्युपगमे या क्षणिकवादहानिमसक्तिः सामान्यानभ्युपगमश्च निर्निबन्धनो भवेत् इति न तस्य स्वरूपेण प्रवृत्यादिविषयता | सन्तानिरूपेणापि तस्य सत्वे सन्तानिन एव तथाभूता न तद्वयतिरिक्ता सन्तानः प्रवृत्यादिविषयः सन्तानिनां चोत्पत्यनन्तरध्वंसित्वात् म तद्विषयस्य विज्ञानस्य प्रदर्शितार्थ- मापकत्वम् दृश्य-प्राप्ययोः क्षणयोरत्यन्तमेदात् यत्र हि देश-कालाकारमेदादमेदेन प्रतीयमान- स्थापि यस्तुनो भेदोऽभ्युपगम्यते तन सरूपेण भिन्नयोः पूर्वोत्तरक्षणयोः कथममेदः येन प्रदर्शितार्थ- प्रापकत्वं साधननिर्भासिज्ञानस्य युक्तिसंगतं भवेत् ? अथ संवृत्या सन्तानस्य खरूपसिद्धः पूर्वोक्तम- दूपणम् । तथा च प्रतिपादितम् "सांव्यवहारिकस्य च प्रमाणस्यैतलक्षणम्" [ नन्वेवं लोक- . भ्युपगमेन संभवति । तथाहि-यदेवाध्यक्षेणोपलधं तदेव सेनाध्ययसितम् न च सन्तानस्तन पूष. सतत् तृण-पर्णादि चासि पघि गच्छतः । म धीरचनादिवत् तम न च काकोदरादिवत्" । --न्यायमा..पृ. २४५.२५-पृ. २५५.१३ "प्रनिविण-दोर-माप्यरभ्यर्शनम् । गुणदर्शनमुपादेयलशानम् , दोपदर्शनं हेयलशानम्, मायाप्पदने म हेरे नदेयनिति का प्रमिति:"-[प्रत.. पृ. १९९६.१८-१९ इत्येपा श्रीधरीमान्दापि उपेक्षणीय गाय व्यवदयारामयते। "पुररस्याः पर्यन इत्यर्थः काम्यत इति यावत् । हेयोऽपः पादेयो वा । यो वर्षों हामिप्यते उपादेयोऽप्यु दामन र योगदेवाभ्यामन्यो राशिरति उपेक्षणीयो अनुपादेयसाद हेय एव"-4. न्या. टी-1-1,... "मनु प हेमोगदेयाभ्यामन्योऽभ्युपेक्षणीय भलि(योऽस्ति) तस किमिति न कथनम् ।साहप येयान । x x x किन्तु तस्यानुपादेयताद् हेयलमेवेति न पृपापनम् । वेन यदु केचिद् हेयोपादेययोः पुरणार्योपयोगिता पनम् टपेक्षासम तदयाल कपनगिति तत् प्रत्युक्तम्"-. ग्या. टी.टि.पृ.१५..। "विटारितिरिवारसमर्थ दिप्रमाणं ततो शानमेव तत्"-१-२ । "अर्यतेऽमिलष्यते प्रयोजनाभिरिका देव बायथ । रपेक्षणीयसारि परिसानीयवार हेयवम् उपादानकियो प्राी महर्ममापार भोपादेयता हाकिया ही पार सम् । व्या चोरे पति-अहमनेन धणीयतन परिप इति"भैया..... "अनिमटानभिनवालो हारतिरहारधर्म दि प्रमाणम् मनोज्ञानमेषम्"-1-1. "अभिमानमिमरपोदरपण सर निपटाननिमदोमपामावर पेरणीयोग्यायों सवितयः । रागगोवर: शनिमः पोन निम्ता दिवस नालम्बनं लगा दिएरेशणीयः दण चौपेशा प्रमाण तपेशायो ममा मेस."-पार• १.७... "अरे सम्मान हे पोर देयोरेशा पलामः हेयम पापम् उपादेयम् धणीपमोर मा. परामरदयनरायो हेस एपली देवनार हादेव एमडीया बीच मिनिस्टर भगत यम्मरमा मोरया या भूपाना ... स" -1-1-1.५५." दलान । मुवमार. न. पर-मी.की. "पदमhir! Hamiraram.* -..........

·नमीमांसा " शानेन नीयत, निराकारण पाो यदि गाकारेण ति पाला भराायपि शागाफार पपम पातिविपि मर्यालि गरिसोरधानता तथा प प्रतिपाधाप्रसियन शानाकाराद पाहा. लिशि भर निराकारेण तेन पराम्या प्रतीयत रति प्रतिबन्धारातिरभ्युपगम्यते पिण्डाण- पापान मा गन्धेष निरागरा पारार्थप्राइक सिजमिति प्य शागाकारफाल्पनम् । पपि प्रतिभागमानो पक्षो कार एयति भएरम सापयति शपि भपरापरार्थ-५ पारलगायामनवम्यामरहार पुनोऽसिमि:! मानाकारात् इति पेत्। गनु मतियभामहणे कसे मानमिशिनि पुनरपि गदेय पाव्यमिति मपर्ययसाना पर्यनुयोगापपरथा । तस्मात् निराकारा- देपाना पासिटिरभ्युपगन्नव्या । अध निराकार पानं मीलाशापप्यापारवत् मपरते, उत निर्यापारम् इति फल्पनामयम् । मामल्पनायामपि मध्यतिरिमायापारपत् उत व्यतिरिक्तव्यापारपत् रति कल्पनादयम् । आप-१० दिशपे पागलपमेय ग व्यापार परिन् । प मापार-सरतोरमेदो युक्तः धर्मधर्मितया प्रतीतः। द्वितीयपियम्पेऽपि भासिद्धिः ततस्तम्मोपकाराभापार उपकारेऽपि तस्य सपिर्तनेऽपरी ज्यापार कल्पनीय पनपन्या । व्यापारमापि चापदणव्यातायपरो व्यापार परिकल्पनीय इत्य- मापनयम्या । नियापारम्पापि ध्यापारम्पर्धव्याप्तापर्थापि हानाहणे व्यापूतिमलनिकरित्यर्थस्थापि गाने प्रतिपादकता मगर । म प निराकारो योधो नियापारोऽपि योधस्वरूपत्यादयंमादक पर्थ- गयर्थरूपतया योधं प्रति प्रादफगोपपतेः ततो प्रारारुपासंस्पर्शाध योधस्य पाहता । मय प्रासासरायमानुपपरया योधर माहफनाम्यया, इतरेतरामयदोरमसः । तथादि-प्रारूप ध्यपस्या मादकपरपाद प्राइफारूपव्ययस्थापि मालिपसंस्पादिति कथं नेतरेतरामयदोषः! गध समानकालयोनील-योधयोधमादफमायव्यपरथा, फर्म-कर्तरूपरयासिन हि समान- कान्दतापां नियं-विरा-प्राप्यरुपमर्मतासम्भयः समानफासस्य निर्व-विकार्यताऽयोगात् माप्य २० रुपमा मनातिरिता सम्मपति समानकालयोयोरपि माप्राकमायापिशेषात् । तम निरा. पारायव्ययम्यापमा पोधोति "विससिमात्रमेय मार्थव्यवस्था" [ ति विज्ञानपादिनः । भयुनतम्। समतिपरूपतयाrयक्षतो याराम्प सिविज्ञप्तिमात्रत्ये तपताऽभापमसक्तिर्भवेत् । १ए नियमतर. बहरहमेशा पम्- "ard मिसभूतं य नियात्मरण गर्नु झियमा सायमीरानानीप्सितेवर" ॥ -ने.मा.पू. १७५०१ "नियल र सिप प्राप्य प त्रिविध मतम् । ततितम कर्म पतुर्माऽम्या पलितम्" । x "सभी पा विधमाना दाही. परिणामिनी । यस नाधीयते सम्म निर्वलंत प्रपाते" "प्रवेशु निशा विकार्य पिम्यया । निवर्स व विधार्म पम ने प्रदर्शितम्"। "पसमयदे राम जन्मना यर प्राइमते । तसं शिशा परम देश भास्थितम्"। "प्रान्युरलभूत xि बाभिम्मात् । किमि गुणान्तरीलारया गुवर्णादिविधारमन्"। "विशेष विवि ने गम्यते । दर्शनारनुमानमा तर प्रापनि विकायते"। -बायप...सो.४५-५१.१.१-१.५१ म. सम्म धनापि कर्मघरमा पटते हल निकासता बोरामण सभापे कर्मचारस मामिसभ्यतम् । भामही हानि तव विशम्भर निलम् इति निराशामरा- करोति । पर्यन्यापित प्राप्यरर्मनाम् । सवारकियारहितम् इति पिकचार्यताम् । निलाम् ही स्वामितम्" -माग-1-1-पृ.११.१५ भांडणुक निरिसर गयामा निररेशि भाचार्यदेमन्द्रण-"वर पा-निरम् विमार्यम् प्राय पायस मामते जन्मापार तमिलम् । की। प्रो । प्रायुरल गुणान्तराधनेन या यद विशरिमापायते तत् विकार्यम् ही नी । यत्र किसानो विदो मस्ति तर प्राप्यम् । मारिल पति । ग"1-11...१-1-1.01... x x x - ·ज्ञानमीमांसा मुपलध इति कथमसापायपनीयते म दिसणमात्रभाविनां सन्तानिनां दर्शनविण्याचे तर - । -- न सामान्यधर्माः सरूपेणामन्तोऽभ्युपगन्तव्याः भक्षणिकस्य च पस्तुनः सिद्धः । यदुक्तं भयनि- "दुर्शनेन सणिकामाणिकरपसाधारणस्वार्थस्य विपयीकरणात् कुतधिद् भमनिमिचादक्षणिकरया. रोपेऽपि म दर्शनमक्षपिकत्ये प्रमाणम् किन्तु प्रत्युताप्रमाणम् विपरीतायसायाफ्रान्तस्यात् क्षणिक रखेऽपि म तत् प्रमाण मनुरूपाध्यपसायाऽजननात् गीलरूपे तु तथायिधनिधयफरणात् प्रमाणम्" ति, तद् विरुयते । रिश, एपंपादिन एकस्य दर्शनस्य क्षणिकरयाक्षणिकरय-१० पोरमामाण्यम् मीलादी तु मामाण्यं प्रमतमित्यनेफान्तयादाभ्युपगमो पलादापतति । न घ क्षणमहणे सद्विपरीतसन्तानायसायोत्पत्ती दर्शनस्य प्रामाण्यं युक्तं मरीचिकासलक्षणमहणे जलापवसायिन प, पतो 'यदेय मया तत्त्यतो तदेय प्राप्तम्' इत्ययवसाये तसा प्रामाण्यं व्यपस्थाप्यते । मध एस्य क्षणिकसन्तानिसम्पेण सन्तान प्राप्तिरिति मार मतिपादितम् स्वरूपेण तु सस्याऽसत्त्यात् मायधिपतयेति न धमातरमतर्यालोचनया निश्चित् परमार्थतः प्रदर्शितार्थप्रापर्क प्रमाणं संभषति १५ भता संपादकात्यमपि तन्मतेन प्रमाणलक्षणमयुक्तम् । [नयापिक-बैशेषिकसमवस्य सामग्रीप्रामाण्यवादस पूर्वपक्षवयोपन्यासः ] मैयायिफास्तु "अव्यभिचारादिविशेषणयिशिपार्योपलग्विजनिका सामग्री प्रमाणम्" इति ममापसामान्यलक्षणं मतिपमा जनकत्यं च मामाण्यमिति च । भय सामन्याः प्रमाणरये राधकतमत्वमनुपपमम् सामग्री एनेकफारफसमाया तत्र धानेककारफसमुदाय फस्य स्वरूपेणाति-२० रायो पन शफयेत ! तपादि-सपंसात् कारणकलापात् कार्यमुपजायमानमुपलभ्यते तदन्यतमापा- येऽप्यनुपमायमान कर कार्योत्पादने साधकतमस्यमादयतुनच समस्तसामध्याः साधतमत्यम् मपरस्यासाधतमस्यामापे तदपेक्षया साधशतमत्यस्मानुपपत्तेः मसाधकतममपेक्ष्य साधकतमत्व ध्यपस्थितः म प मनेकफारफजन्यरवेऽपि कार्यस "पियक्षातः कारकाणि भवन्ति" [ रति न्यापात् साधकतमस्यं शिपात इति यतथ्यम् पुरपेशानियन्धनत्वेन पस्तुव्यपस्थितेरयोगात् ।२५ अप फर्म-कपिलक्षणस्याव्यभिचारादिविरोरणयिशिष्टोपलग्धिजनफस्य प्रमाणत्याप यथोकदोपानु- पह, मसदेतत् मने कसरिधानात् कार्यस्य स्वरूपलामे एकस्य तदुत्पत्ती लक्षण्याभाषे साधकतम स्यानुपपत्तेः। तत्र फर्म-फलदाण्यमपि साधकतमत्वम् । मन चानेकपक्षानुभाव्य श्रोताराय. यनमभृतिभिः साधकतमरयं निरस्तम् ते घ पक्षा प्रन्यगौरवमयामेरा प्रापर्यन्ते । समिपत्यजनकत्ये १-यरवेन त-भा.। -तस्य प-या. पा.। -पृते रचाबा। ४ क्षणिकाक्षणि-4.। "रान्तान"-. . टि.। "भमभिचारिणीमसंदिग्पामघोंपल विदपती मोपाधवभाग सामग्री प्रमागम्"-लादिना सामीप्रमाणसमर्थनं हसते म्यायमा गा.प.११.६०११- 2.१५ २०११ममीप्रमागरादिरगार-याविकमजन तासनम् डिमालित सत्प्रतिविमानं च धई मेक- मलमार्तडे दतते ...। मायामाबन्दीइये न सरेर रामतिरतुटता विषधितम् लि. • r •. -.10.पं. ४ । स्वादमाकरेऽपि न्यायमुश्बन्धोपरगतो सरणीमाभिरीव पुनरावेर सविशेषतया राष्टीत यते, तत्र प रामप्रौप्रमाणवादप्रदर्शनारा भाजयन्तककालगताः सप योषा अपि समुदताः सन्ति- "विशिष्टार्थोलिन्धि-"३.स.टि.। शाक्यने वा.पा.। हैम....- ४-१२। प्रमाणस प्रमाव-प्रमेयाभ्यां साधकतमलेन बैलाचे दर्शवितुकामेन उद्घोतकरण सामनाः सप्तथा पर्शितः । दयादि-". सतमार्थ. सापकतम प्रमाणमिति केवल वाक्यमभिधीयते नार्थ शी।। भावामार- योसाता प्रमातरि प्रमेये पाउमति प्रमा भवति सी तु भवति न पुनः सति भवत्या प्रमाणे तु सति भारती भरत्येव सोऽयमविश्यः साधतमलमुच्यते । १ यशान वा प्रमिमीवे शोऽधीशमः किंपान् प्रमिगीते ! प्रमाण प्रमिमीते प्रमाणे सती प्रमिमीते नासतीति । रातोवोडाले यदभावात् यस पाभावार प्रमान-प्रमेये न प्रमा करता ] ·अतः - द्वितीये काण्डे-- न घाध्यक्षता सप्रतिययाह्यरूपतया प्रतीयमानम्य 'विमप्ति इति नामकरणे काचित्रः पतिः শামসমন্বিত राप्रतिघत्यवाहारूपत्यादेरर्थधर्मम्याच्यावृत्तेः । सप्रतिधन्वादियो पायोऽर्थः शहिपरीतश्चान्तरो योधोऽभ्युपगन्तव्य इति कथं विज्ञप्तिमात्रम् ? म च सप्रतियाकार: तया योधप्रतिपत्तिः तद्विपयतया तु तस्य प्रतिपतिरस्त्येव नीलविषयो योधो मयाऽनुभूयते' ५ति निश्चयोत्पत्तेः । न च प्रतिभासनिश्चयमन्तरेणापरं पदार्थस्वरूपव्ययस्थिती नियन्धनमुत्पश्यामः ततो निराकारादेय पोधा पाघार्थसिद्धिरभ्युपेया, असदेतत्। यतः 'निराकार प्रानमर्थव्यवस्थापकम्' इति कि प्रत्यक्षतोऽवगम्यते आहोस्विदनुमानतः उनार्थापत्तरिति विकल्पाः । तत्र न तावत् प्रत्यक्षतः स्तत्मतिपत्तिः प्रतिभासमानशरीर-स्तम्भादिव्यतिरिक्तम्यापरस्य शानस्यानुपलम्मेनासत्यान् । नच सुखाद्यान्तररूपेण अहहारास्पदतया संवेदनाध्यक्षतो मानरूपं प्रतीयन पयेति कयं तस्यानुपलम्भः १० यतः सुखादयो नान्तःस्पष्टव्यशरीरव्यतिरिच्यमानतनयः प्रतिभान्ति 'अहम् इति प्रत्ययोऽपि तथा भूतशरीरालम्बनतया संवेद्यत इति । न च तस्यतिरिक्ती योधामा समेऽप्यनुभयविषय इति न प्रत्यक्षतो ग्राह्यव्यतिरिक्तवपुर्णाहकस्वरूपमवभातीति न तत् प्रत्यक्षायसेयम् । गाभ्यनुमानाधिगम्यम् प्रत्यक्षाप्रवृत्ती तत्पूर्वकस्य तत्र तस्याप्यप्रवृत्तेः । नाप्यापत्तित्तत्सद्भायमवगमयति तस्याः प्रामा ण्यानुपपत्तेः । किञ्च, अनुस्मरणमात्रमापत्तिः न च 'इदं तत् इत्युल्लेखयदनुस्मरणमऐऽथे प्रवृत्ति १५मासादयति । न च शानस्वरूपं कदाचनापि इएम् दृष्टी या तत एव तत्सिद्धः किमर्थापत्या भय 'मर्थस्य शानम् इति निराफारस्य शानस्य प्रतीतेस्तत्समायः । नयाग्राहकत्वेन सर्पदा 'अर्थव्य शानम् इत्येवंप्रतीयमानस्याविसंवादिप्रत्ययविषयस्य तस्याभावः संवेदनमाप्राप्यमायप्रसक्तः । गतो निराकाराऽधिसंवादिप्रत्यययिषया युद्धिः सिद्धति युक्तमुक्तम्-"निराकारा नो युद्धिः"[ इति असदेतत् । यतो निराफारा अर्थयुधिया प्रतीयत इत्यपरा युद्धस्तद्यम्य च प्राविका पुद्धि २० प्रसज्येत तथा च सति आकारमन्तरेण केनाकारण 'बुद्धिरर्थस्य इति संयोज्य प्रतीयेत? नहि र तत् त्यनिरूपिताकारमाकारान्तरेण नियोजनामहति । तथाऽमतीयमाना 'युरिति व्यपदेशमासादयति शमादेरपि पुद्धित्यप्रसक्तः । अथापि स्यात् 'ममार्थयुधिरासीत्पति नार्धापारव्यतिरिक्ता सा प्रतिभाति किन्तु पृथगपोदारपरिकल्पनया प्रकाशरूपतया व्यवस्थापिका 'युद्धिः इति व्यपदिश्यते, अयुक्तमेतत्, यतो गाव्यतिरेकेण प्रतीयमाना युद्धिर्विकल्पनापोर्तुं शश्या २५ घ पृथक प्रतीयते सेत्युक्तम् । अथ सुख-स्तम्भाधाकारतया यचन्त(न्तः स्पष्टव्यरूपादिकोप शानं प्रतिभाति न पुनस्ततो व्यतिरिक्तमपरं शानम् तथामति संवेदनमानमेव मसत्ताम् पर्व घ 'चा रादिना मया रूपं प्रतीयते इति सम्यन्धाभावात् कथं प्रतीतिः अस्ति घेयं प्रतीतिः तस्माउपतये रूपादियो अभिमुखीभूतं चस्तत्यकासत्यं विदधाति सा च युधिरुच्यते । म च नीलाघाकारमणिय मानमेय तर प्रकाशत्यमुत्पामिति पतव्यम् विधमाननीलादिविश्यम्य पशुगदिव्यापारादपियः ३० माना प्रकारात्यय तनोत्पत्तेः नीलादेनु पूर्वमेय भाषान् तथा च गति 'गर्थम युरिति म्यपदेशः सिद्ध एव । भन एयोक्तम्-"युद्धिरूपलग्धिशनमित्वमर्थान्तरम्" न्यायद: १-१-१५ति, मतदप्यमत्। यतो न मकाराव्यतिरेकेण नीलादिपलभ्यते इति कुतः पूर्वव्ययस्थिो एप मीलादी प्रकाराता चधुरादादयतीति पा रास्यम् न हि प्रकाशनारक्षित कदाचिदपलाधं गीलानि कम् उपलम्मे या सर्यस्य सर्वदलित्यप्रसनिः अथ नीलम्य प्रकाशति व्यतिरेक उपनयत पथ, ३५मा 'शिलापुनक्रम्य शरीरम्' 'नामसपम्' यत्रापि प्यतिरेकोपलाधेव्यतिरेकामगार प्रकारा प्रकाराताति चौदा प्रकाशनायाः म्याम् । अयाय प्रकारातोपलभ्यते मापरेति गमकार: भार:प्रकाराः व्यतिरेकोपलामा प्रत्यायाधितायान् नहिं नील-मायोरपि ग माली मेव इति नत्रापि ममानन्यायतो व्यनिरकगासिनीलापाकाय ना माय बुधिगि सिका सातामानम्य। मा- माता-मामा-! -TATT' पुरोगा दर्प पारा बुद्धि प्रगान गन्ययावsfer पर है। • पचनार-... पंतापट-नागा.. १. . . .fiग संम्प.। म .....। पyr... ११.मरा-... ५मदीना...यो. पपणा-.. पचय- 1.- भ...

·४७२ द्वितीये काण्डे- पूर्वोदितदोषामांवः । तथाहि-अनेकसनिधी कार्यनिप्पत्तेः साधकतमत्वानुपपत्तिः तसिस्नु सति यदा नियमेन कार्यमुपजायते तदा कथं न तस्य साधकतमत्वोपपत्तिः? असदेतत्, एवं प्रमाणत्यस्या- व्यवस्थितिमसक्तेः तथाहि~दीपादेःप्रकाशस्य सामंध्येकदेशस्य कस्याञ्चिदवस्थायां प्रमाणत्वेनाभि- मतस्य सद्भावेऽपि प्रमेयाभावात् कार्यानिप्पत्तौ तत्सद्भाये तु तन्निप्पत्तौ तस्यापि प्रदीपयत् सग्निपत्य ५कारकत्वात् प्रमाणताप्रसतिर्भवेत् तथा प्रमातुरपि मूछाद्यवस्थायामनवधाने याऽन्यकारकस- निधानेऽपि कार्यानुत्पत्ती तद्वधानादिससिधाने तजन्यकार्यनिष्पत्तेः सनिपत्यजनकत्वेन साभ- कतमत्वमसकिः। भत्र कारकसाकल्यस्य साधकतमत्येनाभ्युपगमात् पूर्वोक्तदोपाभार फेचिन्मन्यन्ते । तथाहि- नेकस्य प्रदीपादेः सामन्यैकदेशय फरणता अपि तु फारसाकल्यस्य तदभाव कारसाकल्यामाने १० नाभिमतकार्यासत्यमिति प्रमात-प्रमेयसद्भाये कारकसाकल्यस्योत्पत्ती प्रमितिलक्षणस्य कार्यस मात्र एव । अथ मुरयप्रमाव-प्रमेयसद्भावेऽपि पूर्यादितस्य नियमस्य तुल्यता, ना फारफसाफल्यभायाभार- निमित्चन्यात् तन्मुस्यगौणभावस्य । तथाहि कथंचित् कारकवैकल्ये तयोः सोऽपि गोपता तत्सा. -कल्ये कृतचिद् निमित्तान्तरात् यथोकममितिलक्षणकार्यनिष्पत्तावगीणता प्रमात-प्रमेययोः सयोधा- नुपपत्ती साकल्यस्यासत्यम् अतः कारकसाकल्ये कार्यशावश्यंभार ति तशय साधकतमत्यम् । १५ अनेककारकसन्निधाने उपजायमानोऽतिशयः समिपत्यजननं साधकतमत्यं ययुच्येत तशम कधिर दोषः। तथाहि-सामन्यैकदेशफारफसद्भावेऽपि प्रमितिकार्यस्यानुत्पतेरेफदेशन प्रमाणता सामग्री सद्भाये स्वपश्यन्तया विशिष्टप्रमितिस्वरूपोत्पत्तेः एकदेशापेक्षया तस्या पर ससिपत्यजनकरयेन साधकतमतानि चात्र क्रिमपेक्षया तस्याः साधफतमत्यं भन्यसिमसाधकतमे साधक साधकतरे या सति तपेक्षया तस्याः साधरुतमन्यमुपसमिति प्रेरणीयम् यतो म सामध्पलगतानामेकदेशाना ২০ প্লাবধায়নে বহু মম যাবেন না মাগল খাম। रपात् प्रमाणायमुपपममेर । एतेन यत् परः प्रेरितम्-"किल सामेमी करणं तय कर्माशिम सामाजनकम्यन रायोन्यांपरर्थान्तरभूतयोरभायात् किमपेश्य साधकतमयमासादयेत्" ] रति सदापि निरस्तम्। कर फर्मणोः गामनीजनकत्येन सिनयोः फथममलम् । तरानाथ तपेशा क म सम्मः करता? अथापि सात् तसास्तबन्यत्वे करणयन्यामानः भन्यतः सिक्षम २५पारपत्यमझापा, ममता। यतो पयत पय प्रदीपादेलजन्यम्यापि करणयागदाप इति । খুখি বাঘালবশ্ববলম্বী। মানিয়া বিশ্বকাঘাখিৰিকা কামনা খােম্বাধনমায় যমুনাকের সমাগমু। যাপিকা নয় মালামাল নিবলি। বাংলা খা যীকৰিালৰিহিgী িমমালা গালাগা বা ধাদের প্রশ্নমালা অতিসাৰশান্ত বিশ্ববিসমিথিলা । १.समाप शिसमिति धितं सामनी प्रमाणमिति। Prer गरमपदावा यथामा प्रयोग पनि प्रम प्रमो. २. पयः। ५माननामा प्रमाणानन Amia A NITA TRate कानाम् या मोम समाRTERT EICमनमरमTATTITोमा. रगं हरममावरमादरच-ir. 1-1-11.11... 4.111 FVERA an anty rain. a.... १४.१९- पृ. ३६..। 1-1-4. : "Are'-...। पाने ... ft.r ....... - Er.ft.. R: RAI"-1..hti Art • मr-r.. "":.--... ful. I...

·मानमीमांसा अध परोक्षा तिनिराकारा घ तनः सागरचमुभयस्यानितम्, मासदेनन्। निरागारमा पोधा 'युद्धिः युति ति विकल्पऽयमतिभागनान् अर्धापनेच प्रक्षया प्रकारामाणार्धन्य गिद स्याद् थ्य नदपरयुतिपरिकल्पनम् ननय यदुनाम्-"निराकारमेय ज्ञानमयोन्मुगमुरतम्यमान प्रतिनियमेन कथं सर्वसाधारणमिति पिसः मनिकर्म प्रत्ययः" । सदप्ययुनम् । यतो मरिधिपीटापाकारमाराताध्यतिरेयोपोपटम्यते:परमिति कम्मा प्रत्यापनमा५ परः परिकारयते प्रकारातानु यदि निराकारागात् मनिकम यम्या म मरेन् म एणतोसमामा. मिधिगयटारिरूपेण गदपप्रकाशन युक्तम् कर्य गदि पशुरादिना रुपमुपलभ्यतालि प्ययस्या। पासार्थयादिपरिपरिपते परोक्ष रुपाद तदाकारा प्रकाराना प्रभुरादिगा अन्यत रवि गयावशः संभरी प्रकारांना या पोसापशिपायानादियायनानियमाद मिपा यापतिपत पनि কিমি যা বুমামাবাবায়ায়া ধূলিমাখালাল বিমান प्रयधीननयोगधाग्यपदेशाः-पते दिनदीप-मादायोः ममानकालयोः 'महीन पटनमोशियः' इल्यकामापधीनतया प्यपदेशःमयालयोरत्रापि प्रशाश-प्रशारोः काशशरणमाय . पचतो मनु परि गामा विनमभ्युपगम्यते तदा प्रभुगादिकोऽर्थः प्रतिमिम एवं मधेन पशु লাধাহীন সামাদ্বধলাখ মাস। ধসী প রাখার पपिनानं यमुपलभरिएप ररे या भानीय, प्रापि साकारम आरम पुनरप्पुट-१५ যুৰ মাঝাইল গণি খালি লাগাথঘিষ্টা সাধনাঘল, ইসল। कार्यमनिरपेण पासायपरिवाना अर्धापरया पा पोषामभिमति मादर्थम्ममा সামন্তন্নধিং মিখানা ঘাবীবাণঃ ঘ ঘিন্নাথাঘোদিমিদ : मापनया म दोषपदमिति माकाग्मेप मानं माणमभ्युपमा मानिस योगागागः। [पापा पदाहकं प निराकार-साकारणानं सीकुता मिद्धान्तिना माफारमानप्रमापदम. प्रतिपिधानम् । पर प्रतिषिधीयत-निगा शिक्षानापासमिति ARTre with fr-rment पातियाणापाम्मतम्यागापारिति गम्यागरमा गिरा पान गुमा शांतिवेदनमायभूगमान गायान् । म प पायेदनिगरगारम মাস্কায়া২ি মাসলামাযমনঃ স নিলিমাৰিােথাখি খায়, म 'गदम्' इति मग्यो रमण्यारीगालामा nimनिमrefrreir पायागमयतया गुवाईमन्यपिया पायाप्रतिधामन्यापन गुग्ग:भापविण्यापात् 'भदं एसापारियलम्यनाए पयागपमा urr. नियाभरपर प प्रार, प्रतिपादिनस्यात् तेन नि र मायामा यतिरिमंपादकम्प प्रतिभाति' निभागुणम् । नाम tranirn. पनिरिकप पानापानीमानाममिरपामा धान गुमा मामा परिरगुटपपुर स्पशिक्षिका मनिमारि पुरातत. farmirt TRIOTrt प्रामामानि गुगामायायोगादिति पराव्यम पतोनि fare मादकपमभ्युपगम्यले गदि गुग्गयो मापनोपनेयममा निरिधिपि नः पदार्थोगा नियमेनोदपोतरायपु पर्वपरितस्यापापा era Infosy frein पहिगुलाममयः पापभाग भरपप-मतिमा गरीपान पनि Netry एपायुपगमाया गुपादियद विपरिपतमा पासोमा परम Errr. -माणे-मान... fari . mer (-पने ....... ANTARAIरितुर ..................... १५- marria-t...भ..। ना..........

·ज्ञानमीमांसा [सामनवमानवाई प्रतिविधाप स्वार्थनिर्णातिसमावहानस प्रमाणसामान्यलक्षणतयोपसंहारः] भर प्रतिविधीयते यत् मापदुकम्-कारपसाकस्यरस करणत्येगाभ्युपगमे पूर्वोत्तदोषामायः' ति, मापसाव्यम्-किमिदं कारफमाकस्यम् । किसकलान्येव कारकाणि, भादोखित् तममा, एत तत्का, यिा पदार्थान्तरमिति पसाः । तत्र म सापत् सफतान्येव कारफाणि साफल्यम् कर्त- कर्मामा तेषां करणरपानुपपतः तत्समापे या नान्येषां परीकर्मरूपता सफलफारफथ्यतिरेकेणा-५ ज्येषाममावात् भाषे याम कारपसाकस्यम् । मप सेपोमेघ फर्व कर्मरूपता, मातेषां फरणत्याभ्युप- गमात् मचका-कर्मरुपाणामपि तेषां करणायम् तेषां परस्परविरोधात तियादि-मानचिकीर्षाधारमा सातस्य पाकर्दता, नित्यादिधर्मयोगिता कर्मत्यम्, मधानप्रियानाधारत्यं करणत्यम् एतानि परस्पर- विस्तानि कायमेकत्र संभवन्ति। मथापरापरमिमित्तमेदादेकत्र कर्व-कर्म-करणरूपताया मविरोधा: मनुतान्यपि निमिसानि कि सकलकारकेभ्यो घ्यतिरित्तानि, उताव्यतिरिक्तानीति धाव्यम् । यघण्यति-१० रिकानीति पक्षलवा सदभेदे तेषामप्यमेवः तेषां या मेदे कारफस्यापि मेवः भन्यथाऽध्यतिरेफासिद्धः। मय व्यतिरिवानि तदा सम्यन्यासिद्धि: मघ समयायलक्षणः सम्यन्धः तस्य निपिद्धत्याह निपेत्स्य- मानत्याय, नव एकान्तभेदे विशेषणपिरोप्यभायादिकोऽपि सम्पन्धः कधित्.संभवति तत्रापि सम्बन्धान्तरकल्पनातोऽनपस्थामसके, न च सत्य सम्बन्धरूपस्यात् सम्यन्मान्तरमन्तरेणापि सम्पत्यानानयस्या एकान्तभेदे सम्पन्धरूपताया पयायोगात् । कथञ्चिनिमित्तानां कारकेभ्योऽ-१५ मेरे अनेकान्तपादापत्तिः।तन्त्र सकलकारणानि साफल्यम् । अध कारणधर्मः साकल्यम्। ननु सोऽपि यदि कारकाव्यतिरिकस्तदा धर्ममात्रम् कारकमा पा । अथ व्यतिरिक्तस्तदा 'सफलकारकधर्मः साकल्यम्' इति सम्पयासिसि सम्रन्यपि यदि सर्पफारणेषु युगपदसी सेग्यभ्यते तदा यहत्य- माया देव प्रपत्य-संयोग-विभाग-सामान्यानामन्यतमस्यरूपापतिस्तस्येति तषणेन तस्स दूषितः स्वात् न साधकतमत्यमुपपत्तिमत् । भए तरकाय सापत्यम्, ताप्ययुक्तम्। नित्यानां साफल्यजननसमायस्पे सदा सदुपतिप्रसा ततकममाशोत्पत्तिसमये सशलतदुत्पाचप्रमाणोत्पत्तिमसति जनकपमापस्य कारणेपु प्रयोत्तर- कालमाविनतीष भावाद । तथाहि-यश यजनकमस्ति तत् तदोपसिमर पधा तत्कालाभिमतं प्रमाणम् भस्तिव पूर्पोटरकारमाधिनां सर्पप्रमाणानां तदा नित्याभिमतं जनकमारमादिकं कारण- मिति कवय सकलतदुपाचप्रमाणोत्पत्तिप्रसतिः। अथ मारमादिफे सत्यपि तदा तानि १२५ मन्तिमसर्दितत् सत्कारणम् मापि तानि तरकार्याणीति सरपि तानि ततो म भयेयुरिति सफल जगत् प्रमाणविकरमापयेत । म च मारमादिक तरकरणसमथै सत्यपि सयमेष पाकालं तानि मान्ति इति थकव्यम् तेषां तत्कार्यताऽभायप्रसता तलिन् सत्यपि तदाऽभापात् स्वयमेयान्यदाय मावात् ।मष स्वकालेगापि कारणे सत्पेष भवन्तीति सत्कार्यता गगनादिकार्यतामसंसर-गगनादायपि सस्पेन रोपा भावात् । गगनादेरपि तत् प्रति कारणत्यस्यटेनोय दोरा, ममितिलक्षणस्य तत्फल ३० स्थापि व्योमादिजन्यतया भात्माऽनारमविभागाभायप्रसके । मप यन प्रमिति समवेता स एय मारमा म ध्योमादिरिति न तद्रिभागाभाया। मनु समवेता' इति फोऽया समयायेन संपति घेता मनु तस्य नित्यसर्पगतेकरधेन प्योमादायपि प्रमितेः सम्यन्धान शरपरिहारेणात्मनो विभागः म समयायाविरोपेऽपि समयायिनोपितोपाभायं दोपा, समयायस्यामापमस । भय मदा पत्र पपा:: २० ११.१.२पत्र पाएँगीमि परसावल्यम्' विप्र विपीडभानो पक्षणासा- सधीकरणाय समायसोपर 1-1-1-1 इलेवमहा अपि लिसिता. अन्यत्रापि एता पले तरी पनित् चित् महा प्रदर्शिताः सन्ति । १-पामेककर्व-स. दिना । " मन्ये बापटा ठेकामेर -(ना-अदम्येषो सहलगरहस्पतिरेकेगान्येसमभावात् भावे कान समयम् नापि पामेल गर्नुस्माता मलाभ्युगमात्"-प्रमेय. ए. दि.०१ -मित्या क- "निर्वलतारिश्मयोगित . सम्"-प्रमेयक.........संपंधमतरेणापि । संबंधाया-ल. .पापंधाना-बा-वि. या का-या।"धर्ममा बारसमा वा साद"-प्रमेक-पृ.1 हि... सम्यन्भ्यते भा.वि. १. पृ-भा••वि.।

·द्वितीय काण्डे- तयाऽभ्युपगमविषयः । तदेवं ग्राह्याद् व्यतिरेकेण निराकारज्ञानस्य स्वसंवेदनाध्यक्षसिद्धत्वाद मानमपि तत्सत्वप्रतिपादकत्वेन प्रवर्तत एव विप्रतिपत्तिसद्भावे । यच 'अांपत्तरप्रामाण्याद् ना स्तत्प्रतिपत्तिः' इति, तत् सिद्धसाधनमेव । यदपि 'निराकारा मया बुद्धिः प्रतीयते इति बुझेरप्यप बुद्धिाहिका' इत्यांद्युक्तम् तदप्यसंगतमेय; यतः स्वपरार्थग्राहकं युद्धः स्वरूपम् तेन च रूपेण खसंवि ५प्रतिभासमाना कथं शशशृङ्गादिवदव्ययस्थितस्वरूपा भवेत् ? यपि तदव्यतिरिक्ततया प्रतीयमा न विकल्पेनाप्यपोद्धर्तुं शक्या' इति, तदप्यसङ्गतम्, प्राद्यार्थखरूपविविक्ततया वरूपेण ती भासनस्य प्रतिपादितत्वात् । यदपि प्रकाशतारहितं नीलादिकं नोपलभ्यते तथोपलम्मे सर्वः स दर्शी भवेत् ईति, अत्रापि यदि शानं विना नीलादिकं नोपलभ्यत इत्युच्यते तदा सिद्धसाध्या तदन्तरेण तदुपलम्भस्यानिऐः । अथ नीलमेव प्रकाशरूपमिति प्रतिपाद्यते, तदयुक्तम्। नीलर १० जडतया प्रकाशरूपत्यानुपपत्तेः परस्परपरिहारस्थितलक्षणतया जडाजड़योरेकत्वायोगात् । यदा 'नीलस्य प्रकाशः' इति व्यतिरेका 'शिलापुत्रकस्य शरीरम्' इत्यादाधिवामेदेऽपि संभवति' इति, तदा न सम्पर; दृष्टान्ते हि प्रत्यक्षावगतोऽमेदो मेदप्रतिमासस्य वाधकः न तु दाष्टान्तिके प्रत्यक्षारूढ उमेदभतिभासः समस्ति । तथाहि-ग्राह्यरूपं स्तम्भाधनन्यव्यापृतत्वेन ग्राहातयाऽध्यक्षे प्रतिभाति प्रका शता तु स्तम्भादिकर्मणि व्यापृतत्वेन प्राहकतया प्रतिभातीति न स्तम्भ-तत्संवेदनयोरमेदापमासो १५ऽध्यक्षारूढोऽवभाति । न केवलं ग्राहकाकारोऽन्यव्याप्तत्वेन प्रतिभाति किल्याहादादिस्वभावतय अहङ्कारास्पदश्च प्रतिभास-निश्चयाभ्यामवसीयते तदाधस्तु तद्विपरीतत्वेन । न चाध्यक्षसिद्धभेदयो नील-तत्संवेदनयोः कुतश्चित् प्रमाणादेकताऽवसातुं शक्येति न भेदप्रतिमासस्य याधान च नीला दिरेव ज्ञानरूपः 'अहं नीलादिः'इत्यनयगमात तेन 'नीलाघाकाय प्रकाशना सा च युसिरिति साकारता शानस्य' इति यदुक्तम् तदपि निरस्तं द्रष्टव्यम् । यदपि 'प्रकाशतामारणार्थस्य सिद्धत्या २० व्यर्थं तदपरवुद्धिपरिकल्पनम्', तदपि सिझमेय साधितम्। अर्थप्रकाशताया अर्थव्यतिरिकाया बुद्धि- त्वेन तदपरयुद्धिपरिकल्पनाया असिद्धत्वात् । यदपि नापरं नीलाघाकारप्रकाराताव्यतिरेकेणो. पलभ्यत इति फस्यायें प्रत्यासनता परैः परिकल्प्यते तदपि नीलाधर्थग्रहणपरिणतेशांना ससये. दनाध्यक्षतः सिद्धरयुक्ततया स्थितम् । 'प्रकाराता तु यदि निगकारा मयेर मतिकर्म व्यवस्था ग स्थात्' इति यंदुतम्, तदप्यसंगतमेय यतः प्रकाशता कि गीलायाकारा, आदोम्पिद् प्रागकागऽभ्यु २५पगम्यते! यदि प्रथमो विकल्पलदा वक्तव्यम् किमेकदेशेन नीलायाफारा प्रकाराता, भादोम्पिम् सात्मनेति। तत्र यकदेशेन तदा मांशशा प्रकाराता प्रगनस्यनेशान्तसिद्धिः । भय गयांगना मदा प्रकाराताया अहरुपनीलादिम्यमायत्याद विशषिरूपताऽभायममगि जग प्रकारांसपता- योगात् । भए प्राधाकारा एयमतिरेनराश्रयस्यम् । तथाहि-प्रामा प्रतिनियनगगिती सदाकारा प्रकासना सिम्पनि नन्गिनी म प्राय प्रनिनियतापगिधिरिति प्यामितीतरामयम् । ३०मदि पदनम्म प्रतिनिपनाकालातिनी पदमा बदामालागिधिरंटा । न काता. বখালােিিমললােদি সায়খ মনিনিসিসি নিরাল মহিমঘম্পাস प्रमनः । न च 'पद् यदाकार त तग प्राहकम्' इनि मागिगिदि. भगोनरनीलामा पूनालमानस प्रारका स्यात् । म यतमानानम्पयामायं दोषः पालनीदशान यात नीलसानमारनाशनः । नम यो कार्यकारणमापामायाजा पोरा गागमननामानार्ण ३५मायुनानानानन्य प्राहातापनः । भय नर नायिधगामायामाय पोषः, गनु नाr पारूप्यं यदि स्यधिमासयमभिपीपले मानेकानाशानिः । म गांगना गाया. सारा समापनासारनिरियामा गर्ष सम्मानो मरेत् । न म पार पmir नियमनिपालनः सारयं संमति मेदररे गामाययागनः भानु मायर ------ 11.rr... free २५.१२.११.१५.७४-4नि प..c..! ...११.३ १.६१६. मीनि.... ...- सान... गनी... । .. मा.. मा. ... ४. मान....."

·७४ द्वितीये काण्डे यद् भवति तदा तत्र तथा तदात्मादिकं कर्तुं समर्थमिति नेकदा सकलतदुत्पाद्यप्रमाणोत्पत्तिप्रसक्तिः को स्वभावभूतसामर्थ्यभेदमन्तरेण कार्यस्य कालादिमेदायोगात् अन्यथा दृश्यपृथिव्यादिमहाभूतकार्य नानात्वस्य कारणं किमष्टं पृथिवीपरमाण्यादिचतुर्विधमभ्युपेयते? एकमेवानशं नित्यं सर्वग नयमेद उपपद्यते शक्यैकमनेकाः विधास्तीतिन शक्तिभेदपरिकल्पना, असदेतत् यतो न जैनस्थायमभ्युपगमः यदुत भिन्नाः शकीः कयाचित् प्रत्या- सत्तिलक्षणया शक्या एका कश्चिद्धारयतीति किन्तु तत् तदात्मकम् तदपि तथाविधं न कस्याचित् शक्तेः अपि तु स्वकारणवशात् । न चैकस्यानेकात्मकत्वमाष्टमेव परिकल्प्यते अनेकरूपाद्यात्मक १० स्यैकस्य पटादेः प्रमाणतः प्रतिपत्तेः अन्यथा गुणगुणिमाय एव न भवेत् समवायस्य तन्निमित्तस्या- भावात् । ततो नित्यानि धेर् सकलकारणानि साकल्यजननखमावानि, सकलकालभाविसाकल्यस्य देवोत्पत्तिप्रसकिः । न चेत् तजननस्वभावानि नेकदापि तदुत्पत्तिः अतजननसभावात् सदपि - नि तजनयन्ति नित्यस्यानुपकार्यतया सहकार्यपेक्षा- रहकारित्वम् एकान्तनित्ययादे तस्यापि निपिद्धत्वात् । । किञ्च किमसकलानि कारणानि साकल्यं जनयन्ति उत सकलानि? न तावदसकलानि अतिप्रसङ्गात् । नापि सकलानि साकल्यमन्तरेण 'सकलानि इति व्यपदेशाभावात् भावे या अकिञ्चित्करं साकल्यमिति तत्परिकल्पना व्यर्था- किच, या मत्यासत्त्या तानि साकल्यं जनयन्ति तयैव ममितिमप्युत्पादयिष्यन्तीति व्यर्था साकल्यपरिकल्पना अंथ साफल्यस्य साधकतमत्वात् वदभावे नाकरणिका प्रमित्युत्पत्तिस्ताहि साफल्योत्पशायपि २० तेपामपरं साकल्यलक्षणं करणमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा अकरणिका साकल्यस्यापि कथमुत्पत्ति अथ तदुत्पत्तावपि करणमभ्युपगम्यते तर्हि तदुत्पत्तावप्यपरं फरणमभ्युपगन्तव्यमित्यनपस्या । अंध करणोत्पत्ती नापरं फरणमभ्युपगम्यत इति नानवस्था तर्हि उपलव्युत्पत्तावपि न करणमभ्युप- गन्तव्यमिति न साकल्यप्रमाणपरिकल्पना युक्तिसङ्गतानि च साकल्यस्य अभ्यक्षादिप्रमाणसिद्धत्या अध्यक्षयाधितोऽयं विकल्पकलापः, आत्माऽन्तःकरण-तत्संयोगादेः कारणसाफल्यस्यातीन्द्रियाना- २५ध्यक्षाविषयत्वात् तत्पूर्वकत्वेन पूर्ववदादेरनुमानस्याप्यभ्युपगमान ततोऽपि साफल्यसिभिः केपलं विशिष्टार्थोपसम्धिलक्षणमध्यक्षसिदं कार्य करणमन्तरेण नोपपद्यत इति तत्परिकल्पना, वयं साफल्यमिति न कल्पयितुं शक्यम् मारमादिकरणसद्भावे कार्यस्योपपत्तायपरपरिकल्पनेऽपरि- कल्पनामसतितोऽपरापराएपरिकल्पनयाऽनयस्थाप्रसते । तभ सकलकारणकार्यमपि साकल्यम् । भए पदार्यान्तरं सकलकारणेभ्यः साकल्यम् तदा यत् किश्चित् पदार्यान्तरं तत् साकल्यं प्रसज्यत ३०.ति मस्य कस्यचित् पदार्थान्तरस्य सद्भाये अर्थोपलग्धिर्भवेदिति सर्वदा सर्पस्य सपंरतामसक्तिः तर कारफसाफल्य प्रमाणम् । तेन प्रमात-प्रमेययोरभाये साकल्याभायः' इत्यादि प्रतिक्षितम् तत्सद्भावेऽपि मयदमिप्रायेण साकल्यानुपपत्तेः। पदपि 'मुख्यगोणमायस्य फारमसाफल्यभायामानिमित्तत्यात्' इत्यादि, तदपि प्योमकुगुमा पतंसम्मायामापरतदेयससौभाग्यासीमाग्यमयं द्रष्टव्यम्। एतेन 'सन्निपसजगनं साधकतमत्यम् ३५यत् प्याल्यातम् तदपि निरस्तम् तस्यापि साकल्यार्थत्वात् । यदपि साकल्यं हि पामेय धर्ममात्र नेशान्तेन यस्यन्तरम्' इति तदपि भनेकान्तपादिमतानुमपेशं मयतः परपति भन्यथा पास सकलेभ्योऽमेदं धर्मिमात्रमिति ने साकल्यम् धर्ममात्र या भयेदिति न धर्मिणः । एकातिमेरे पल्यातरमैप तत् इति न यस्यन्तरम् स्यमिपैपाल्य यया स्यातपो न दोगः प्रतिपादिनी पर । पदापि मारमेयान्यन्येऽपि पामध्यान करणयन्यादतिः ति, तपिन राहतम् शामपा. नपसन. मा. ..। "प-अप्यन्त राम्"... -कार: मपथक-आ.... ५ "मनुमन"-4.8"मनु"-...! १.०१.१.. कारजम.मिना . Sगया-मा..R!

·No text on this page.

·मानमीमांसा ४७२ सजन्यत्वेऽनवस्थापनेकदोपापतेः प्रतिपादनात् । यदपि 'मन्यभिचारादिविशेषणविशिष्टार्थोपलब्धि अनिका सामग्री प्रमाणम्' इत्युक्तम् तदप्यसङ्गतम्। अन्यभिचारादेपलधिपिरोपणस मयदमिमाये. णायोगात् यथा च तस्याऽयोगस्तथा प्रत्यक्षलक्षणे प्रदर्शयिष्यामः । सामंत्री च सननिका ययान संभवति तयाभिदितमेय साकल्यं विचारपद्भिः। या 'अयोधसमावस्यापि प्रदीपावनमापन्य मति- पाधते, तदप्यसहतमेयर भयोधखमायस्य नस्य प्रमितिक्रियायां माधकतमन्यायोगात् । पप लोग-५ . ..... . 1 . .. योत्पत्तेः अन्यथा कार्यकारणभापविरोधात् इत्यसरत् प्रतिपादितत्पात् । एतेन 'लिपितं साक्षिणो भुक्ति प्रमाणे त्रिविधं स्मृतम् ।' रेति यत् भारमान्तरेषु पोचायोधरूपस्य प्रमाण पाभिधानम् तदप्युपबारेण प्यारपमिपुन: भयति मन्यया प्रमाणपिरोपः प्रदर्शितन्यायेन । यदपि 'तकार्यभूना या इदिनविशेषणोपरियाणा५५ सामान्यलदाणम्'ल्युतम् तदप्यसहसम्म दिययोनविशेषणोपलधिः पगम्युपगमेन संमति । नापि पराभ्युपगतप्रमाणकार्यतयासी सिदा येन स्वकारणं प्रमाणामामेभ्यो प्यपपिपा र पाद-कणमुग्मनानुमारिपरिकल्पितमपि प्रमाणमामान्यलक्षणमुपपत्तिसमम् । नम्मान प्रमाण पग- निणीतिसमायं मानमित्येतदेप प्रमाणमामान्यलक्षणमनपपम् । [नैयायिकादिरांमतं परसंपिदिवत्वपक्षमपास्य सिद्धान्तिना रक्षणकदेशभूवस सनिीति- २. खभापत्रस्य प्यवस्थापनम् ] मनु चापि स्यप्रणयिपुरम मानम्य मैयायिकादिभिरभ्युपगमार पौडेयरपyिrift सायनिणीतिम्पभापताऽसिदा । तपादि-गायिका प्रतिपादयनि-राशिल बम मति झानान्तरमा पा, शेयापाद् घटादियत् । मत्र प्रयोगे देवःम्परूपासियामाधयासिध धर्मिणो हामायातिपनी गाभिनयम-१५ भनिपोरम पाभयासिरम्य पर्गिमयमभ्युपगम्यते भन्यथा गामाम्पादिनि गामाaraft परं प्रत्यायपासियो हेतुः' इति दोषणेमापनमयुक्तियुग, भवेत् । भए पनिभान प्रमादि मायं दोषः। मनु नत्मसिसिरायक्षता भनुमाननो पा प्रमाणातावानभित मनाला तन्दिपारविजयाम्युपगमात् म घशानभय पागदीन्द्रिपेण शनिवार मिन्द्रियान्तरमस्ति । मप मनोलक्षणमत कारणमति पाने मेनगमपापा गdिit. तापमपमध्यक्षता प्रपतन रति । पादि-मिमा मनः संयुतम् मामनि र म मिति १.4.10 -मनी ह... ... Reमरी पिदित- "भन्नपि ARTAN निगम्यते । तरपा-"पोर month | "मोदर पपरोगः" पादरोगनिमिणती गम्यते । “wst भार ARE-1-1.01. HTRA.मा.१.६पास ५....१२.१४.समरमर मेरसमतो भापमा गुप दERMAN..... Fat.1 testrengerrrrrr pre erre- PROमसनल AIMERO घोरर KAREERemenाम".....

·द्वितीय कारडे-
माकारमानानुमायंबासा । मशालतानुमरिता चायांकारलायुक्तप पस्यन्तरानुशारी
भगाव संनो या प्रकारातारा मपि चैतन्यरूपनायाः पृयिमापनमशान परलोकाप दसो जलायनि-
मंत् । कदापि 'मयंगदिन पाय दोगे मानसरेनु सिमसान्यता रति, तदपि न्यायपाहिटतम्।
मतिमासामायो यदि न दोगर मवेत् भानामायोऽपि मदोगप स्यात् । न च शून्यताम्यु:
५गनार नावोऽपि न दोगावह पति यकम्पम् तवतिगएकममागाभायाम न्यतेति म साकारता
नामावादगम्युग्मनाहों नेकदोरदुपत्यारिति सितम्।
[मिनापसंमत शान्यापारस प्रमाग निराम तदिशेपणसानधिगवाधि-
गन्तृत्वस्य व्यपोहनम् ]
उन्निीमाभितम् तु मारमापारमा फलानुमेयस्य यथा ममाता म रोमगारी तथा सा
१०मा निणदेशिामिति म पुनः प्रसन्यते । पापि मनभिगताधाधिगत भागमागर
शिवेन मोगादितम् सत्यमानमेवा यतः प्रमाण पशुन्यधिगतेऽनधिगते पापभियारा
मिलि उन्मोगलमा महाधिगने परतुन कि कुषत् तत् प्रमाणामामोतीति
परम विनिमगिमातम प्रमाणाप्रतिपादनामय पूर्वोपरीय ममा तेज गगने, ममि.
माया मग प्रमिलाकरऽपभिगो रिपे तयाकिधिनरागो
मनिभिभिगमनधिगतं या परयधिगयनोशाकारितो
लोनिभिभिगार प्रामाण्यं तवायगा शायम रा.
Mer पीने तोंगरानतिः । न पानभितायाधिगतरेप
rrma पात्रमाणेन संतापणपेग मानन मामा पापा
Herm wilyn पिनाधिगगुपियानि गिमानण प्रागापमा
marrrrrयम नामानाशतानि एकाग्नतोधिगता.
Prernstartीमना Trifणामेवा तय मगधिगतापमान
FarmeTM प्रभागातुशवाहा । म शाकारितामा

·द्वितीये काण्डे- तमुत्पलपत्रशतं युगपद् व्याप्तुमशः। क्रममेदेऽप्याशुवृत्तेस्ता यौगपचाभिमान इति बुजय नस्तु क्षयोपशमसव्यपेक्षस्य युगपत् सपरप्रकाशनसमावस्य स्वयममूर्चस्यामाप्ताभप्राहियो युगल खविषयग्रहणे न कश्चिद् विरोध इति किं न युगपद् शानोत्पतिः ? न च मनोऽपि सन्यप्रवन्मूलनि न्द्रियाणि तूत्पलपत्रवत् परस्परपरिहारस्थितखरूपाणि न युगपद् व्या समर्थमिति न युगलामो- ५त्पत्तिः तथाभूतस्य तस्यैवासिद्धेः। तथाहि-सिद्ध तद्विभ्रमै मनासिदिः तसिसी व युगपजागोष त्तिविभ्रमसिद्धिरितीतरेतराश्रयत्वान्न मनःसिद्धिः। ननु "जुगवं दो पत्थि उपओगा" [आवश्यकनि० गा० ९७९] इति घचनात् मैयतोऽपि पुर पंज्ञानानुत्पत्तिः सिदैव, न; मानसविकल्पद्वययोगपनिपेयपरत्वादस्य नेन्द्रिय-मनोविशनपोयोन पद्यनिषेधः । न च विवादास्पदीभूतानि शानानि फ्रममावीनि भानत्यात् मानसरिकसपर १० इत्यतोऽनुमानाव तद्विभ्रमसिद्धिः अस्य प्रत्यक्षबाधितकर्मनिर्देशानन्तरप्रयुक्तत्वेन कालात्यपाल त्वात् । न चैतदनुमानयाधितत्यात युगपत्यतिपत्यनुभयः प्रत्यक्षमेय न मयति 'मायण रात्र सवात् घटवत्' इत्यनुमानयाधितत्वात् श्रावणशदानस्याप्यमत्यक्षतामसके । न च सौगामा मेतत् न.जैनमतमिति वक्तव्यम् "सहमायिनो गुणाः क्रमभाविनः पर्यायोः" [ नैरमिधानात् । तथा च सहमावित्वं गुणानां प्रतिपादयता दृष्टान्तार्यमुक्तम्- "मुखमाहादनाकारं विज्ञानं मेययोधनम् । शक्तिः क्रियानुमेया सार यूनः कान्तासमागमे ॥" [ तदेवं मनसोऽसिन घटादिनानं तेन सभिलएमिति फुतस्तमायक्षसानोत्पत्तिः। ति याला स्नन् प्रतीयेत न घान्यत् तदुत्पत्ती पराभ्युपगमेन निमितमस्ति सद्भाये येन्द्रियार्थसमिकराना दिना तक्राहिमोऽध्यक्षता यिस्येत । अयशानान्तरस्थानध्यक्षत्येऽपि घटानमादकता मरिष्यतीति २०न पयंसिराधयासिनो देवमविप्यति घटशानस ततः सिद्धेः, असदेतत्। सपमसिमेन मानेर गृहीताप्यगृहीतरूपत्यात् अन्यया सनशानदीतस्य रण्यापुरमशानदीतल्यं भोरिति हगापि सर्पशवाममनिः । न च सगनदीतं तहहीतमिति गायं योगा ससविदितमानामारे सधानम्' इन्दीपारिकः । परिसन् गमयेतं स्मशानमभिधीयते इति नापं दोपति पेन मा सामाचार मारेऽपरिशिष्न्याय । म य सोपादितं 'सम्पति पत्यम् तमाम पपने साधेपर लि - -तिम... गर्न दोगयि सभोगासनानवर मार समानमणिरये गानोतर दिर-मनोशनयोक ही सम्मतितार ... गा..... raमएमवायरममा गानो भोगा".- rand 1151 मुकामmhanton" TARA Rectronment.........NITaart+ Premपदभी- riferint"....

·सालमीमांसा । प्रसिद्धत्वात् समवायाभावे च तस्याप्यसिद्धत्यानित्यस घेश्वरशानरोपरमानन्यासिदानघ स्वसंविदितमानपावेऽपि स्वसंविदितत्याविरोपाद् देयदवसानं यमदतहानं प्रसग्येत यमदतमानस्य देवदत्तासंविदितस्यात् सझानस्य कश्चित् खात्मना तादात्म्यात् तस्यैव सदूपतया परिपतेरिति प्रसाधितस्यात् । सानान्तरेण तस्य संवेदनात् नागृहीतरयमिति घेद, ना तस्यापि पानान्तरेण प्रहणेऽनयस्थामसक्तेः अपणेऽगृहीतवेदनेन गृहीतस्स द्वितीयमानस्यागृहीतरूपत्यान तेन 'मयम- प्रहणमिति सदयस्था धम्पेसिदिन घटादिकानस्य धर्मिणः द्वितीयेन तस्यापि हतीयेन प्रहलादर्थ- सिद्धनापरमानकरपनमिति मानवस्था' इति पदुतम् तदप्यसतम्। हनीपादानस्थामदणे पपम- स्याप्यसिदेयकन्यापात् यदि पुनस्पतीयज्ञानेन सपमंसिदनापि नितीय गृपने द्वितीयेन तयार प्रथमम् तेनापि सथाभूनेनेयायों प्रदीप्यत इति द्वितीयानपरिकल्पनमपि व्यर्षमासन्येन । म "विदितोऽति शानविशेषणसार्पस प्रतिपत्तः "भगृहीतविशेषणा च विशेष्ये पुदिनीरजापरे रति विरोपणमाहिमानं द्वितीयं परिकारयते । मप विशेषणभ्याप्यपाविशेष विशिएता प्रतीयते येन हतीयादिमानपरिकारपना युक्तिसहता भयेदिनि धनम्यम् विशेषण और एतीयादिशानपरिफरपनामन्तरेण प्रणासंभयादिन्युनः स्थापिदिनमानाम्पुरगम पानपिs. विविधाप्रतिपतिः संमयिनी अन्यथा तदपोगादनपस्यानिवृतः । न च विषयानरममारा. पनपस्थानिवृत्तिः पतो धर्मिज्ञानविषयात् साधनादि विषयानरम् तर मानमोनियंग्याला शारः म धापरापरवानप्रादिसामसन्तरयुत्पत्ताषयमायिधारामाधनादिमिरपारम्रिपानम् . देन तर मानस समारो मषेत् समिधानेऽपि "मगर-दहिगायोराणाहर जीपाला नान्तरमाविषयपरिहारेण पापयिषये मानोपनिषदिति पुनोना. निवृत्तिः। म पाएपवादनपण्यानिवृत्तिः स्वसरिदिनमानाभ्युपगमेनाप्यनयान मार अन्य काऽनुपपद्यमानेऽपरिकल्पमाया उपपत्ता यायेमेऽपि चार राशिमालमा एलेन भ्यरादेरनपस्थानिवृत्ति रति प्रतिपिदिनम् नमनाया भनिपिपोनि. प्रसपायर्पशानादेनुपरमपरथानिवृत्तिः पर्मिटणीयममाया। किश, सनि: ष्यतिरिका वातरक्षपे मारमनोऽपि यापनि यतिरिका ये तर पचहामीपनारा भवेत् । न प सातस्यति मारमानर्थषयम् गमयायामाचे 'तम्यारागिरिधान. मायागपग्णानिवृत्तिा पाराविषयमपि ज्ञानं न भवेत् निमायादेव पारि सासरेप प्रयोग यापाविषयमान युगपरमेषतपमाषान् भारे या युगपmir rifm पदकार्यपापि नित्यम्यारभयिनीति प्रतिपादितम् । अमेण शक्तिमा पुनः तन पापम् । मारमन ति पेट, ना अपरमातिपिपासा मतभाषा भागिपरिपा प्पपराजिपरिवारएनमित्यनपणा । स तसविदित विनोकायुपगमे Er. भानसासिरायपासिद्धा परपोदरतिर बापारिस्पति परमान समाजागमिति। । | "सोयालयोगे"-.. 1 परब--...। धर्माशि-..। धर्मणि-मा-मपिसि.। . "kar kirt krt. प्रमग्द-मी. 1-1...Ant.tt.R... Artist विनिvिtil-AATEI. भा.... पण, तर रापिARIKET Palkre kymer: प्रा"-. भ. भवरणि..................। mer ....। (-पारते-...

·शानमीमांगा पररानी कानन भाति बोराना(फया) याबाधामका पालन पििालिका थपि तु निीिरिय युनिरनिविषयला भाविपेदन शिप्रिमायुपपने नता पारम्परार्ममगद पियार! पापमं पिरन सदा पारगमेग्मादिकम् निरिक मियानानानापमामि दिनीय विधाम, मणिः परः मन पारनाकामयभाविनि निमादिनि ननिय मनिपा. प्रतिः पो मगधगृषिपदाग्लिोगनमपिरये परिमलादीनिंEET एप मायाम गुनगद मिलादीनि नगि विषयमेदारिमपनवेदमं मात्रामाMir frm Prer গগাবাগমা নিধিবাল দিয়ে। निगारिफादिगम्मत फरनगाविसम्परावादमुपायात निािगि ATTI मान् शानियालो गरपिनियन referrirmirrome मंगणादिविyिervimarनिनिEिrfrrentireformeriom पारगानं पापोन merimentariminirme.nirom अनुमगार पतिसिएना farrierfi rrrrrrrotes तिप्यमान free filmprriarrint... योगमाया। m, animal ganr Merritorin remove गमगा nfcfavni Termist in merry rrrrents पिनnfriminaryanmmmntAITINETV frimath grammarrrr Pt R Krina Hai Name rintun Train rain rur me minit karterfinar amitrin Virformin firgam Priynthan inumerumfarmer in RREnwinterestirnwr. पणा misginefifar farte rankre... गानीयो misernama Imana vare.... Farminोगmmumtammntrater thentinued... Nainarilanma -... hti'... . . . . . . . . गा:mirm in team I mutt wrwinnr raturari re AnemantalayaMilanterariater arreti, Prop........ Imhemma maanyaranteentether etmta ramanart Intervointory... wantaram mark inut the rrrr.rr... .... ANrn givestmik rtama malne. ..... HEAnternating gre ... ' . - ·द्वितीये पाण्हे- [विज्ञान-शून्यवावादीपमर्थवासचपदं निरस वस च पारमार्थिकत्वं प्रतिष्ठाप्प सध- पर्धनि तिखमावत्वसोपपादनम् ] माह सौगतः-भवतु ससंविदितं ज्ञानम् अर्थमहणसभावं तु तन युक्तम् अस्यैयामापराव हि-पद् मयमासते सद्धानम् यथा सुनादि अयभासते च नीलादिकमिति समायहेतुः । मन्यत्र कि खतोऽवभासो देता उत परतः, आदोसिदयमासमात्रमिति विफल्पा । पप पहासान युका, परं प्रति तस्यासिदत्याद नीलमहं श्रेमि' त्यहमहमिकया मीला पिनि रूपतया प्रतीपमान मानेन नीलादेमंदगाभ्युपगमान परानपेक्षनीलाधयभासः परस्य सिनः तुपरनिरपेक्षो नीलापरमासः परस सिद्धो मयेत् किमतो देतोरपर साध्यमिति यकन्यम् रूपतेति चेत्। ननु सा यदि प्रकाराता तदा हेसिसी सिदेय न सान्या । भय साम सिम इंतोनासिदिः । भय भ्रान्तेः पुरुग्धर्मत्यात् सतोऽपभासमं मीलादिप्यम्युपगमपि भानरू नेटेदिति साम्यते तहि भ्रान्तरेय मायधर्ममिवानपि कथित् मापं मेटेदिति "नागिने धोऽति। स्यत्र कयमुक्तम्-"को दि मारधर्म हेतुमियान मा मस्त इति । मयापि साह पनि मिन मानेग मीलादेप्रदणमुपपत्तिमर मरेत् तरा नियमाद में परम् । तपाहि- मिकालस्यासन प्रणं समरति मापि समानकाला मगिरे, मावि भिमाभिमायापारपता, सया, परोशेण, नापि मराविपिना, नापि मनि मतियार तोगतरिति ममतोऽपमासयमणो देवरगिमा भगवा परमभ्यु- onानुमानोप्पगरुपादि-. तरमागम् एषादियत् तथा ·द्वितीये काण्डे- विषयां मध्यमा वामवगमयति तामन्तरेणापि गुसंविदो मावात् । संहतारोपपणादिवि केवलं बुधुपादानमरूपानुपातिनी । प्राणात्तिमतिकम्य मध्यमा पार अपर्वते । अविभागा तु पश्यन्ती सर्वतः रोहतकमा । स्वरूपज्योविरेवान्तस्मैया बागनारिनी सैया संकीर्यमाणाऽपि निसमागन्तुहमलेः । अन्या कलेव सोमस नालन्तमभिभूयो । तसा रखरूमायामधिकारो निर्वते । पुरुष पोडशकले तामाहुरमता कलाम् ।। रवि येषा यी वाद चैतन्यप्रन्यिविपर्ववदनास्येयपरिमाण तुरीयेण भागेन मनुष्य प्रभाव"--... पं.1-g+५पं. "एवेन- यापूरता चेद् व्युत्कामेदवबोधस पाती । म प्रायः प्रमशेत सा हमलामर्शिनी । इति कास्टव सकलार्थस्य संवेदनम् इति शानिमतं गिरसम् भने मासूखास तापस च वर्सस्टार्थप्रहणनिति अन्योन्याश्रयात् भगृहीतसंकेतस्स र शलस पागसेसरोनार्यामहगमा महामासा घ सामान्यमहरि विशेसमहात् । फिय, सरी वा न नायनं ज्ञानमुम्पुति तमाः मोरमापास। नापि स्मृति विषयो मध्यमाम् तामन्तरेणापि गुदरीविदो भाशत् । सेहतारोदिविभागा पसन्दी भावि पहाता वारय रूपजानु मतो न वपुष प्रवितिः अपि तु किnिtim"-याया- HTT. पृ. १५५दि.01.-पृ.१५६.पं.। बेसरी मनिपतिमपमा भुगिोवरा । पोतितापां व परसाती परमा भागनायिनी"। -मारणे..१.00 गुरमेर मान्दिनामिना TITLET यमाभFT ताल तमोती लोको स-पप-डि-लिया रिलागताmudrat - "निरीमधमा पसी मामा -1... १४.५०५। "Fat नाममा निर्णायक देपा प्रशार्यायोला। HTRATIMAntaru सरा TT TEmire प्रयाम्मनगामी सामागिनी । मानिकपनमायोगितामा परी rimarriartantra.. नएमा गानTTI HT RATEFITमनमाना" Amit RITA MATTA मा Tr. mirenा पानाirenitamannim REArtirrestmethunTMENan" itam Reacher in Treer nath रार मारदाना mani RITUA इसrat: नोमा imeg RITALI MITA treetware Agat 1114thi.MUM Magemarvartterriti Irrent eye.wikitrate is attest MEINitam WRITTEr Artihar kirtamorrent terruariurther421strar riram NEHATRANE माntratiment MARAwkwearinarartimem.inram.* ·शमीमांसा ४८१ murgमान गर जन्मनामामलिङ्गम् शिपयान्, म भनुमानयतिरे- रजन्यनाया अमीरः । म पगापामेप अन्यमा निरऽपि म्परूपरसङ्गायेग जन्यनाम- पपरसपाजन्यता पुगापि म परेनरेलगायाक्षणो दोस। भप स्वरानिशेपेऽपि पानशेग्नगाग एप सपना लिशापेक्षा म पुगनि पेशा मेति तर्हि गील-सायेदनयो. पिप गीदमेष मदनापेक्षा माता मगु सरसंघेदना मीलापेशा रोति' परामः ! मप लिकमनुमानोपतिकरणापादकम् पनो यात्पत्तिरतुमानादनान्तरभूना मानुमानमेपनि एनं भयेन् मधा घनतिजमेप प्रमगम् लिङ्गजन्यायादुत्तरलिहाणपत् । मानोपादानावपात् तदनुमानमेय, पनरतदप्यमानोपादानकारणं पुत्तो जायते इति में 'मपानिमायुरमभिधानीयम् ताप तम्य लिक गन्यापालिमापतिरिति पर्यनुयोगे भनुमानोपादानन्याइनुमानयमिन्युरारपर्यनुयोगानपस्याप्रतिः स्यात् । अप तथाप्रतीले १० पत्यारिपेऽपि क्रिशिशिम भारमनुमान सदि शानजन्यायाविशेपेऽपि किशिमानम् ' ति गिमात् ! तनम नीलादि पानं कार्यत्वात् उत्रमानपत्' इत्ययुक्ततया गम् । पापि पपा प्रत्यासत्या सरूपं विषयीकरोति मान सयेप घेद् अर्थम् तयोरेफ्य. कायमापपेपमनेक युगम् मन्यधेकमेप न किश्चिद् भयेर गथान्यथा, सभाषद्वयापत्ति- गपेन् तदपि प म्यभापद्धयं यपपरेण स्पमापश्येनाधिगच्छति सदाऽपरापरसभाषद्वया १५ नयमा भन्यथा स्वार्धयोरपि मरक्षा न स्यात् स्वसंवेदनलक्षणत्याध मानस्य नासंविदितं जाम् न्युक्सम, तदपि निरस्नम्। लिगम्य समानक्षगानुमानभरणेप्यस्य समानत्यान् । तथाहि- ग प्रन्यामत्या सोपादेक्षणानरं जनपति नयेय घेदनुमानम् नयोरेफ्यमिति रिक्षा- रन्यगरदेय भवेत् । न घलिकामायेऽनुमानम् सदभावे या निमित्यन्यतरस्याप्यभावः । न च जातीया गोपजनयति भनुमानममये नीलाधयभासाभायमसत्तेः । अथान्यया स्योपादेय-२० "अपरया पानुमानं तहि लिइफम्य रूपद्धपमापातम् तत्र चायभासन लिङ्गम् नथ शानमेय । 'सानग्याविदितं रूपं संमपति विरोधात नवेदनं चापरेण तमयेनेति मैयात्राप्यनवस्था । अपि न यमायेनेकां शतिमात्मनि यिभनि लि सेनेय घेदपराम् तयोरेफ्यम् अन्येन पेत् सभाय- म् तत्रापि पापरं स्पमापदयं मानानन्यायेनेत्यपराऽनयस्था । अथ तत्करणेकसभापत्यालि सम्पभाष कार्यद्वयं निपतयेत् नदि मानमपि परस्परविपिनारूपयोः सार्धयोरेक सद् प्राहकमस्तु२५ दणेकम्पमापत्यात् ततो यदि लिनानुमानस्योत्पतिरनान्तरभूता क्रियते तद शानेनास्या- सन्तरभूना दीतिः मियत इति समानो न्यायः । अथार्यान्तरभूतोत्पसिलिंकनानुमानस्य क्रियते दिनानुमानसमापः सद्भायेऽपि 'लिङ्गम्' 'उत्पत्ति' 'मनुमानम्' पनि परस्परसंसनामितपस्य निभामा "भ्रान्तिरपि सम्पन्धतः प्रो" इति न युक्रमभिधानम् । अथ 'पाप्युत्पत्या अपराधान्तरमूनोत्पत्तिर्विधीयते यदि तयापि तथाविधापरोत्पत्तिर्विधीयत इत्यनय-३० रानासानुमानसमायः । फिञ्च, लिनोत्पतिः स्पसमया भिमसमया या विधीयेत! भिमसमर्या ऐद् प्रहणपत्रसक्तिः । समानममया घेत् सव्येतरगोषिपाणयदन्योन्यमुपकार्योपकारफभायाभापा जन्यजनाभाषः तनाये पातदुत्पत्तिजन्यता लिङ्गस्य प्रसज्येत ततथ लिहमुत्पतिर्मयेत् तत्कार्यन्याम् उत्तरोपनियत् । न घरिहनोत्पत्तिर्विधीयते न नया लिहं तस्यामेय कार्यतामतीतेरिति पत्ताव्यम् तस्पनिरकोण कार्यताऽभतात. प्रतीतो पा 'लिङ्गम्' 'कार्यता' 'उत्पत्तिः' इति त्रितयं परस्परासम्बद्ध ३५ भवेत् । न च तत्परूपमेय कार्यता लिनस्यापि ननस्तदायापत्तेः । अथ तदपिशेपेऽपि प्रतिनियतः कार्यकारणभाय उत्पत्ति-लिङ्गयोस्ताद सानार्थयोः स्वरूपायिशेपेऽपि नियतो भाधप्राहकमाघः 5# न स्यात् ? एपमन्यदपि प्राधप्राइकभायपक्षोदिनदूपणं लिङ्गानुमानयोन्यजनकभाषाभ्युपगमे । "अनुमान" - २. रि०। १-नकार-पृ. । "न चेति योग "-.टि. ४- सईये- पु.ल.द्वये-या। ५ "भ्रान्तिरपि संबन्धन, प्रमेति पत्"--सिसिवि.री.लि. पृ.१.। "तस्मितही प्रान्तिरपि पधानत प्रमा"-पद• स. • • पृ.१५.१-या घेतवर्ष-1.1

·No text on this page.

·१८२ मिली काई- मनाननग योन्यम् । अथ मस्तानुमानान्कामा रियारोन मुलामा पिन नमान्य विचारमा समदमहारोज्छेदकल्यात् । म परमार कार पत र सारिजनम्नानुरोधेन तमानीकरणादिति पकान ने भारी भिमानामिना मानेन नीलादेनिम मिले सोचमा ५पदः । न न पनि महाराभय निति मुलम् मापा मगर । म मनुमानका नेता र प्रामामागगर कार्यकारणभावारिधिार पर सागरिकमारिकानात् तदपि सो मारनुमान सरिता frient मनानामित कुमोनिका! न मानुमान मिथिा रिपीकरोती मार सकरपा र प्रमाण मानापमागमा १.प्रामामान भिमन्मनासामोशीपाने पामगोगमा राजा गमनागेमिति गमागेगारमा anोमो भिगिर ते most Ama नविन गोगो मार । व मmrintfor MR WATER Per ifrrTRATMAITRImater Trmniनिमाले infrre thr rrrrrrr. Tो मत पनि FarmerrrritraMTRATirant nirgamfer rani .mmmmm मागोमा Hari mittini.im. in Metermin.ninा। -- . . 4 47r+ ra Ri HRITI IIT ATTA Mur LAUTTART 1 Antrtant its: 41:21. ता! १ २11111 11.11 न R 4 1 - . r 4 ·. १९४ द्वितीये काण्डे- योग्यदेशस्थप्रतिपत्तृणां दण्ड-पुरुषरूपयोरिव तुल्याकारतयाऽयंभासो भवेत् न चैवम् । तेन दण्डः पुरुषसरूपमेव स्वतन्त्रमध्यक्षायसेयम् विशेषणविशेप्यभावस्तु फल्पनाविरचित एव । येन हि दण्डोपतपुरुषजनितार्थक्रिया प्रागुपलब्धा तदर्थी च स तत्र विशेषणत्वेन दण्डं विशेष्यत्वेन व पुरुष प्रतिपद्यते प्रधानत्वात् येन च पुरुयोपरतदण्डेन फलमभ्युपेतं स तत्र दण्डं प्राधान्या ५ विशेष्यमध्ययस्यति अपरिगतफलोपकारस्य प्रथमदर्शने स्वरूपमामनिर्भासात् ततोऽन्यय-व्यतिरे. काभ्यामवगतसामथ्र्य दयमासाद्य विशिष्टत्यप्रतिपत्तिः प्रागवगते च सामध्ये नेन्द्रियस्य व्यापारः तस्यासन्निहितत्यात् । न च व्यापाराविषये तत् प्रतिपत्तिजननसमर्थम् । न च पुरःसम्मिहितेऽयें प्रवर्तमानमिन्द्रियं तत्रापि प्रतिपत्तिमुपजगयितुं समर्थम् वर्तमानकालालीढनीलादिदर्शनप्रवृत्तरा चिरातीतभावपरम्परादर्शनप्रवृत्तिप्रसक्तः सकलातीतभावविषयस्मृतेरध्यक्षता भवेत् तथा सगोचर १०चारिणी स्मृतिरपि स्फुटमर्थ वर्तमानसमयमुनासयिप्यतीति सर्यासमतिः स्मृतिर्भवेत् । न च धर्त मानमर्थमध्यक्षमेवोद्भासयतीति किं तत्र स्मृत्या? या हि दर्शनागयतारस्ता स्मृतिपरिकल्पना फलवती स्पष्टदर्शनावतारे तु वर्तमागसमयभाविनि रूपादौ स्मृतिप्रवृत्तिरसंभविनी विफला घेति न तत्परिकल्पना; नन्वमतीते विशेषणादौ स्मृतिरेव प्रयतिप्यत इति किं तत्र विशदसंविदयतारेण! सा हि सन्निहितमेवार्थमवतरति न च तदा विशेषणायः समिहितास्तानवलम्ममाना निरालम्पनर १५भवेत् ततो विशुद्धरूपमाभप्रतिभासादध्यक्षसंविनिरस्तविशेषणमर्थमपगमयति विशेषणयोगना । सरणादुपजायमाना अपास्ताक्षार्थसमिधिग्री । पर्तमानार्थमारिणीति पृक्तव्यम् तामन्तरेणापि स्फुटग गदि निराइननुरारमा प्रतिभातीति न तस्य प्रालिका : | विषपायगतिरनीति उपमपि पिण्यप्राति न स्यात् यनं २० पदकाः समापयरािनसरूपन्यात् रागम् शसान्याव्यतिरेकानुभिधागिन्यो शिवरात्रि पर .....ावा गुमायो गार्धा- पहिरायमारिकाः पृषगयगीयन्ते सुगादिभ्यरता एप रावमासिकाला विकल्पोऽपि गार्थ- साक्षात्कारजमाव इनि। मनु परिग पुर.म्भिनामंगादी विकलः कथं रातस्तत्र प्रतियेत् ? परेप विशेषणादिकं प्रात गंगानुभूत तप ततः प्रतिमयेन् गरि म्यागानमनास्ले प्रतिनिधापि विज्ञानगुणाम् २५पन्या गामधगपतरन्नी विशाला) प्रपतिमा भनेत् । गगनिर्विकल्पमोग गंवेदनं यांगाने में अनिश्चिापि, रियासगारेणापि गन प्रतिमारतः । म प गुणगाधयनिधपगतोप पुर: प्रशासनमाल फधिन् प्रयतंग निकिता पर पुगेव्यगलितामादी प्रयागरात sing गारितया पग पयाम्पसमिति गुनं पंहष्ट-गागादिविशेषगमाही निभा पति, पतपय गानम्। धूमनासायनिरिहारष्टायनामापनुमानाकारीप पिगदर्शनो:यांदागर पतिfrom • पिकलमलिग्यमानासामाग्य नदाननुभयान । गगो लियो पिकामयोग गलना न पुनानदा विरामतिः पणिमात्रामापिनी पुगेगनिपिगमार भागागारिदय मेदतिमामामायादिति, भगत यतो परिणाम पुगेपनिगम form मनिगोपि ममपनि नयापि न नत्र पनि प्रतिषियनापियामागमा नदरमासने गिगार्थिनां प्रमिका । न यार्थकितामा पांमागमापियो ना दारिनु गर्यःनदानी नम्मा भनिधानात निधी गमत्र मामांr: गण मागायनासानान घालमाचारमाय गायनः नियमात IT मिनि मसानोनिनि गया. परमरिया प्रमाण र संयमिता विरामदारमा मिरान, गली में प्रागनियमितile भरिमांपामगर. नितिन गायगापिनी नाग मनात पर am मागतान प्रालिमा TITAT THEAT २- TA. ... Tirint..... . --...HTMITH...• • .

·शानमीमांगा। परिणामिगरलपान TA:प्रविभागाविरोधात् सर्पविफल्पातीलस्य तम्या गुपगमे गील-मुपादि. स्यतिरिनाल त प्रामपापपर गरप्रतिभामगमेय पिरोधः गीर-गुगापात्मफरपेऽपि नीलगुरा- अनिमासेन पीन-पातिभागाविषयीकरणान् पील-दुगमतिभासेन नील-सुराप्रतिभासयोधा. संवेदनाए परलोपपदमावेन मकानपनापनि किश, गीलादिप्रतिमामानामेवेनाणुप्रतिमारोन संद सो गाविषयीकरणादायप्रमानिः सनोऽपि फेपलपरमाणप्रतिभायशासंपेदनान १५ थप मीर-मुगदीनां गाभायः सयमुपलम्भात्, गा सन्मानान्तरानिषेधामते तरभ्युपगमे फथं मा-परमातम्यापारनिपेयोऽनुमानाभायात् । म पनिचापत् नयापानिपेधा न तदाविषयी फरणे न तनिषेधः विषयीकरणे प्राधमादफभापसिद्धन तनिषेधः इति न सकलपिकाल्पातीनेत्य- संभपः । न च तस्यम्यान्यन न भायः नाप्यमायः पर्पत्र तथाभाषापतेः सन्तानान्तरपत् ततः रसूलेकन्यादिविषात्परदितम्य पदाचिदप्यमतिमासना जडपद्जस्यापि न सतोऽयमासनं परा-१० भ्युपगमेन संभवति । परनतम्यापभासने जरममापि ततोऽपभासद्धिविमानमारताऽसिद्धिः। न च परेप समानकालेनामतिपन्धात् परस्परमहाप्रमश गार्थमणम् भिमफालेनाप्यतिमसगात्मा तेन तापम् अन्यथापि समानयात् । अत एव "स्वरूपस्य सतो गतिः" [ मुक्तम् तत्रापि समानकाला गतावर्षपरममाात् । न च सरूपश मानतादात्म्याायं दोषः नादाम्येऽपि समानेसरफालयिकरण नतिपृतेः । अथ सरूपं शानमेवेति न भेदभाविधिकल्पावता-१५ रस्नत्र, नासधामतीतेः तत्तथाप्रतीतिय पद्यमाणं नातः सरूपय सानतासिद्धिःप्रमाणं घेत नदि रूपरप्रापपरूपतापि मानस तत पय सिद्धेति ग तत्रापि नविकरातार प्रत्यक्षविरोधात् । तर समोश्यमारने देतुः असिद्धत्यात् । परतोऽपमासनं घेत्, न तस्यापि पापसिद्धरयात्- "नान्योऽनुर्मान्यो पुख्यास्ति तसा मानुभवोऽपरः। २० प्रारमाहपायेधुर्यात् सयं सैव प्रकाशते" [ त्यभिधानार पोगताभिमायेण परप्रकाराता कसचिन सिका। न च प्रकाशनलक्षणय तोनित्वेन च्यातिमिनियंत: स्परूपमाप्रपर्यवसितं ज्ञानं मर्षमय- मागनं मीन(मत्य)व्याप्तमिति नरधिगन्तुं समर्थम् । न च राफलसम्पन्यप्रतिपत्ती सम्बन्ध प्रतिपतिः। उप- "द्विष्टसम्पन्धसपित्ति शरूपप्रवेदनातु । दयस्परूपपणे सति सम्बन्धवेदनम् ।" [ नप वियधिनमान पानस्यमयभासनं चात्मन्येय प्रतिपय तयोाप्तिमधिगाति । तयानुमानप्रवृतेः सत्र च तत्प्रर्वपप्पम् मायस्गभ्यासिमपान् । नप सफल पानमात्मनि तयोन्याति प्रतिपयत "नीटारिप्रतिमासानामिति योग"-१.दि. । “तदन्येषां नीलादिनविभागानानिवि योग."--.रि। २"नीरनिविभ."--भू.ल.टि.।। "एकप्रतिभाग"-पु. ल.टि.। "विचारेण"-.स.टि. ५-तस्य बाप-पृ.। "न वादिन माप समोवीपटते"। एवंादिन"रामाटो मिशालोपयों न मान हरेकदिनोगामा" | ARE "हानम"। रात ""-प्रमेय क. पृ. १४.पं. २,टि.९-१.-"। ७ नान्या-ल... मा. गा.। -भापी पुस...। १ प्रमेमक. पृ. ३४ प्र. ५.५, अन्य अर्ध । अनुमची - । अनुभगे "E"-टि. १५- १४-१५ । म्यादादर ५. ५.५.१३। नयाऽनु । -sfot x xxयमेव दाते"-RE. मा.पू. ५.. ५.१५। .........."मनस. ६.२१.१.१५ परद.स.पू.1...4.१३। १. नगनु स्वरमा एमित नलिम सम । नयापनमा गमम्"-प्रदा. पृ.१४ प्र. ५. ।। १४. . ५, २५, टि..। .in बरेना।"S:- ५.१५ वागे. स. पू..२१५." '. पृ. १.९९.९.१.in. पृ.१५. स.1.14.11.4.6। मनस'-..रि.। ] .

·शानमीमांसा ४९५ भाषान् । नयाध्यक्षलापसाया मधमाक्षभिपातयेलारामेय मीलादिरूपनाया तसिसोदय- प्रमनः। मतो ग कम्पनाध्यक्षविषपरतत्वम् भाषदर्शनामधिगवत्पात् । अध महफारिपफरयार पपप्यायदर्शनायभासिम सत्य तथापि न राधारित न हि तीक्ष्णांशुकर- नियरोपदनदशां गर्भगृहाचतुप्रवेशागन्नरमप्रतिभासमाना भपि घटाइयो भावाः स्वस्थीभूतनेप्राणां म प्रतिभान्ति, गप मागप्रतिभामगार सन्ति पथा घे गहफारिवशार पूर्वमप्रतिभाता थपि पचात् ५ प्रतिभान्ति तथानाप्यायर्शन सुद्धार्थापभासि यपपि रा नानुभयति सरणरादायाधप्रभपातु प्रत्यभिा सदनु भविष्यतीति न तत्वस्परपम् माध्यमान्ययव्यतिरेकानुविधापिनी प्रत्यभिशा ग प्रत्यरामिति, समोच्यो पक्षमभपा संविदापागारवमयभासयति पश्चादपि तदविषयायालाय. भापयेत् यथा पक्षमविपयत्यारेकरचे प्रतिपनि विदधाति राधा सरणसदरुतमपि ग तम तां विधास्यति भपिपयरयाविशेगत् नदि परिमटरसरजसदायमपि लोयगं गन्धे प्रतिपत्तिरादुपलब्ध.१० मिति न तत्वप्रणमरक्षात् । फिश, कि कुर्याणा स्मृतिरिन्द्रिय सदफारियं प्रतिपय? पूर्णपरम्प टीफरमिति घेत्। ननु निऐऽप्यर्थं स्मृतिपरयन्ती दृष्टेति फथं तत्समिधापिते पौर्यापर्ये प्रपनमानाध्यक्षपीः सत्यार्था भयेन् । थथ यदुपरतं पस्तु तमाहिणी पुद्धिर्न सत्यार्थप्राहिणीति युक्तम् मनुपरसं त्यर्धमयगच्छन्ती फयं सा ग सत्यार्थीअयुक्तमेतत्। पतः मर्यमाणग्यार्धम्यानुपरतिः. फुनोऽपगता! सरणात् प्युपरोऽपि स्मृतिप्ररित्युक्त-१५ त्यात् । न च सरपोपनीतपौर्यापर्यस्य दर्शने प्रतिभासगात् तदमच्युतिः इतरेतराभयदोपप्रमत्तः । तपाहि-सर्यमाणभ्यार्थसानसामयसिमेस्तदुपनीते ता पर्शनप्रवृत्तिः सिक्ष्यति तत्सिद्धी च सरणो. पनीलस्यानस्तमपसिद्धिरिति पय नेतरेतराधपत्यम् । मथ स्मृतिः संपति प्रतिभासविण्यादाद् मिसं विश्यमभ्यवस्थन्ती निरालम्यना स्यात् प्रतिभासविषयं समेवार्थमुलिन्ती तु याथमसदर्थ- विपया ना दर्शनगृहीतमेपार्घमुहिरातीत्या प्रमाणाभापारा सरणोपगीतकरयायमागिन्य पशमति:२० सत्यार्थ प्राहिणी सिमा । न च पूर्वदर्शनमेय पूर्वरूपसातमर्थगनुभयदेपारखे प्रमाणम् यतो यदि पूर्व- रूपनामधंसा पदर्शनमेयापभासयति तथासति पूर्वापरफर गदेयायगमयिप्यतीति तत्र स्मृतिः प्रपनमाना सर्या । न च सदपि पूर्वरूपता तस्यापभामयितुं समम् सम्म समिद्वितगामविषयत्यार पूर्परुपमा दि पूर्वदेश-काल-दासम्यन्धिता पदेशादीनां च तदर्शने भरगिभामनार न सत्सं- शिरूपमतिभासत्तर संभवी नदि सदमतिभासे तत्सम्बन्धिपक्षार्थरूपप्रतिभामः भन्यथा नीलताऽ-२५ प्रतिभासेऽपि पीते नीलमम्यन्धिताऽयगतिर्भवेत् । तर मरयमादिण्यध्यक्षमतिः। यय 'दएता प्रत्यक्ष माग' इति परैयच्यते मम टएना यदि नदृशि प्रतिभानना तदा परमाननंय । भय पूरदिश प्रतिभातता तदा पूर्वदशोऽमतिभामने पर्थ तत्प्रतिभातनापभामः संप्रति संवेदने! महि सरएतया सशिहित रूपमामातीति मैय तम युना पूर्वदर्शनं तु प्रत्यरत गितमिति गहरातापि प्युपरतयेति फधंसा पनमानशि प्रतिभासेत! तदभ्युपगमे घा तहशो निरालम्पनरयमसनिः।३० म प पूर्वदयमानता नत्र पुपरता टएना तु तदेयोत्पति फथमसती पेन गां मतियती प्रत्यक्ष मतिनिरालम्बना भयेत् ! यतो यदि एता तत्र सपिहिता भवेत् गदा प्रयामागतो नीलादि रूपतामिय नामप्यधिगच्छेत् चाधिगच्छतीति शासभायोऽसाधारणतयाऽसी मार्थपरपगिति पुनोऽयक्षायसेया। तथादि-पूर्वदर्शनमनुस्मररोय पूर्वएतां प्यपहारी मारोपपति रिसरणे तदनभ्ययसायात् यथ स्मृतिरप्पयत्यति सरूपं ग तदर्शनपयोपगुजम् भागारमेशत् । न च सदर्शन-मरण एवं विपपं विभृतः 'पूर्यदएं पश्यामि' सम्पपमायात् । यतः सर्पमापं दय. मानतया रूपं प्रतीयते, भादोखिद्यमानं स्मर्यमापतयेति शिल्पदयम् । तत्र याच पक्षानथा- सति सार्यमाणं परिपुटतया रुपमाभातीति कथं न परोक्षता! भय द्वितीयस्तत्रापि समान स्मयमाणेन रूपेणापमातीति स परोक्ष भवेदिति न काचिदायक्षमतिः सत्याची पात् । मनोरक्षपी- नमानमेय रूपं प्रत्येति स्मृतिरपि सदसंस्पर्सि परोक्ष कामिति न गयोरक्यम् मतिभासमेदम्य मना भेवकन्यात् तस्य च विसदाविसदस्पतपायभायमानयोर-गर्यमापयोः सझायाम् फन मेद। १ च पूर्वसह-भीमा। -भानेपि यू. सा. बा. रिना। यानु-पृ.। -गमे न ५-रण'ए-लसचिरवि लसंस्थापोन दिवसनमारनाय तो निमि।

·४८४ द्वितीये काण्डे- उति पत्ताव्यम् सफलमानायेदने यादिनयंप्रतिपगुमशनः । नयन परमार्थनम्नयोध्यातिः कवित ध्ययबारेणेति यतथ्यम् व्यवहारमापि प्रमाणन्याभ्युपगमे उनदोगानति वृत्त । अयाप्रमाणे विकल्प ममात्रमसी, नन्यनुमानमप्यतः प्रवृत्तिमामादयत् तथानमिति मानोऽभिमनसिसिः । मिथ्यायिकल्पविषयधूमाग्निव्याप्तिप्रभवाम्यनुमानयदम्यापि समाध्याध्यमिचारिन्यम् मिथ्याविक ५ल्पायगतव्याप्तिमभयस्य तस्य ससाघ्याव्यभिचारित्यच्याघातान् न हि माध्यमाय एव मापन भावलक्षणव्यात्यभावे साधनप्रभयानुमानस्य कस्यचित् समाध्यान्यभिचागेऽविरुद्धः । न चारिष मागव्याप्तिलिङ्गममपादनुमानात् सौगतस्य समतसिद्धिः परस्यापि तथाभूतात् कायांचनुमाना ईश्वराघभिमतसाध्यसिद्धिप्रसनः । न च मानन्य-सतःप्रकाशनयोः साध्यसाधनयोः कुश्चिन प्रमाणाद् व्याप्तिसिद्धिः पारमार्थिकी शानयजडस्यापि परतोग्रहणसिद्धहनोरनैकान्तिकन्यासक्तः । १० जडस्य प्रकाशायोगोऽप्यप्रतिपन्नस्य प्रतिपतुमशक्यः शक्यत्वे वा सन्तानान्तरस्यापि स्वप्रकाशायोग प्रेतिपत्तव्य इति तस्याप्यभायः प्रसक्तः तथा च परमतिपादनाथै प्रकृतहेतूपन्यासो व्यर्थः । अथ प्रतिपक्षस्य जडस्य प्रकाशायोगस्तथापि विरोधा--'जडः प्रतीयते प्रकाशायोगश्च' इति । अया- दृश्येऽपि जडे विचारात् तद्योगः प्रतीयते; ननु जडस्य तेनाप्यविषयीकरणे पूर्ववदोपः-विचारस्तत्र न प्रवर्तते तत एप च प्रकाशीयोगमतिपत्तिः' इति । विषयीकरणे विचारवत् प्रत्यक्षादिनापि तस्य १५ विपयीकरणात् प्रकाशायोगोऽसिद्धः । न च सुखादी प्रकाशनस शानवेन व्यासिनिश्चयात स्वव्यापफरहिते जडे न तस्य संभयोऽन्यथा कृतकत्वादेरष्यनित्यत्वविकल आत्मादौ संभव इति सकलानुमानोच्छेद इति वक्तव्यम् यतस्तत् तत्र तेन व्याप्तमिति कुतो निश्चितम् ? तलिन सति दर्शनात्' इति यद्युच्येत पुरुषत्वं किश्चित्वेन व्याप्तं तत एव सिद्धयेत् विपक्षे थाधकामावर प्रकृतेऽपि समानः । अपि च, ज्ञानत्वेन व्या प्रकाशनं सुखादी स्वयमेव प्रतिपनं यदि तदेव भीला. २० दावपि कुतश्चित् प्रमाणात् प्रतीयते तदा ततस्तत्र साध्यसिद्धियुक्ता न पुनः साध्यन्याप्तधर्म- विलक्षणादपि 'धर्मात् प्रतिभासः' इति शब्दसाम्येऽपि अन्यथा बुद्धिमत्कारणभ्यासघटादिसन्निवेश विलक्षणादपि पर्वतादिसन्निवेशात् तत्र बुद्धिमत्कारणसिद्धिःस्थादिति “वस्तुमेदे प्रसिद्धस्य" । इत्यादेरभिधानमसङ्गतं भवेत् । न च नीलादी सुखाद्यवभासनं परस्य सिद्धम् सिमी या विप्रति पत्तेरभावान्न तदवयोधार्थ शास्त्रप्रणयनं सौगतस्य युक्तम् । जडतासमारोपव्ययच्छेदार्थ तदिति २५चेत्, न स्वप्रतिमासेऽप्यन्यथाप्रतिभाससमारोपोऽस्त्येव आत्मनोऽनेकरूपेण खताप्रतिभासाभ्युप- गमात् स कुतो व्यवच्छियताम् ? न चौयं न समारोपः स्वात्मनि सकार्यकारी साध्यपत् 'स्वप्रति- भासो नीलादिः अन्यमाहकाभावे सत्युपलभ्यमानत्वात् सुखादिवत्' इत्यतोऽनुमानात् स ध्यय. छिद्यते अन्यमहकाभावश्चानुपलम्भादिति चेत्, न; स्वसंवेदनप्रत्यक्षतोऽहमहमिकया अन्यनाइको- पलब्धेस्तेदभावस्यासिद्धत्वात् । अथ स्थूलोऽहम् 'कशोऽहम् इति प्रतीतेः 'अहे'प्रत्यपः शरीरमेय ३० न च तत् नीलादेहकर स्वयं तस्य प्रमेयत्वात्, न अन्धकारापवगुण्ठित शरीरामहेऽपि सालोक- घटादिग्रहणोपलव्धेः शरीरात् तद्भेदसिद्धिस्तथाप्यभेदे न किश्चिद भिन्नं भवेत् । ततो भिन्नोऽपि न नीलादेनाहक इति चेत्, न; अस्य प्रतिविहिनत्यात् । ततो न दृष्टान्तहष्टसाधनधर्मस्य साध्यमि- ण्ययगतिरित्यसिद्धो हेतुः । न च नैयायिकादीन् प्रति मुरारादेर्शानता सिद्धति साम्यविफलता दृष्टान्तस्य अथात यय हेतोनिता सुयादेः सिद्धति न साम्यविकलतादोष मन्यत्राप्यप निदर्शनगुण. ३५ऐयम् तप्राप्येतयोघे निदर्शनान्तरमित्यनयस्था । नीलादेर्निदर्शनत्ये इतरेतरामपत्यम्-गुगादि- सानतासिद्धी नीलादेस्तदूपतासिद्धिः तम्याथ तनिदर्शनपशान् गुरसादेनदूपतेति कर्य नेतरेतरा. थयत्यम्! न च सुपादी दृशन्तमन्तरेणापि तद्रूपतासिद्धिः नीलादायपि तथैय तदापत्तेः । अप एखादेजडत्ये प्रतिभासो न भये जान्य प्रकाशायोगात्। ननु गीलादायपि प्रकाशतासियायेतदेय "प्रमाणभूतम्"-.टि.। "प्रमाणाम्"-.रि.। १ प्रतिपद्यत इति इ.। "पियारे"- • स... शापोगान-वृ.। ५ "टानात्-यू.म.दि.। (मतीयेत त..। शात् ."oी. • "प्रणयनम्"-द.ल.दि.1-मारामारो-4. गो. मा. मिना । भरिमो प्रते"-..टि.। " "धन्यपदास"-..टि.। -स्वापारा-.. ११ " पसमिना"-प्रमेय. पृ. १४..॥ . तपु.का.बा.. १-रपानाधका-स.।

·द्वितीय काण्डे- किच, यदि शुद्धमेव दर्शनं स्मृतिनिरपेक्षं पूर्वरूपताप्राहि; नन्वेवं भाविरूपताप्राहि प्रथमदर्शनी नोपेयते न हि भाविभूतयोरसन्निहितत्वे विशेषः येनैकाध्यक्षवृत्तिरपरत्र नेति भवेत् मच पूर्ण पश्यामि' इति व्यवसायात पूर्वरूपे एवं दर्शनव्यापारः पूर्वमेवेदं मया दृष्टम् इत्यत्ययसागद् भाई रूपेऽपि दर्शनव्यापारप्रसक्तेः । अतोऽपाकृतम्-"इदानींतनमस्तित्वं नहि पूर्वधिया गतम्" इति । ५पूर्वदशा तदा भाविकालताया असन्निधानादग्रहणम् संप्रति दर्शनकाले पूर्वरूपनाया अप्यसलिये स्ततोऽग्रहणप्रसक्तेः। यदि पुन विरूपतामप्यध्यक्षमनुभवति 'पूर्वमेवेदं मया दृष्टम्' इति व्यवाति दर्शनात् तहि प्रथमसंवेदनमेव मरणायधिरूपपरम्परामधिगच्छतीति तदेव मृतो भवेत् । म स मृति सद्भावे मृतो भवत्युत्पत्तिसमये तु नासाविति कुतोऽयं दोषः यतो यदि तदासी नास्ति कथमसती सो दर्शने प्रतिभाति? तदप्रतिभासने तु कथं माविरूपपरिगतो भायोऽयमातो भवेत् । पदेय तर १० वर्तमान रूपमाभाति तदेवाध्यक्षमस्तु न भावि यदि तु तदपि तदाध्यक्षं तदायाध्यक्ष एवं मृत्युपा सकलविपयस्य प्रतिभातस्यास्तमयात् तद्विषों तदुत्तरकालमायिनी सर्या मतिर्निविंग्या मरेत् । किञ्च, भावि-भूतयोरध्यक्षविषयत्वे भिन्नमपि तदध्यक्षविपयं भवेदिति सर्पत्रिकालदशी भरेदिति "भत्रियश्चैपोऽर्थो न शानकालेऽस्तीति न प्रतिभाति"I इति निरारुतं मध्यम भावि-भूतकालताय भविष्यतो धर्मादेर्दर्शनकालेऽसतोऽपि प्रतिभासनात् । म चाभियोर्माधि- १५भूतरूपयोः प्रतिभासेऽपि भाविधर्मादेर्मिन्नत्वान्न प्रतिभासः मेवेनाध्यक्षमतिभासनाविरोधात पन्त एवं हि मिनरूपण घट-पटादयोऽध्यक्षप्रतिभासमादधानास्तम भाविभूतरूपताशायसेयेति स्मृतिः विषयः पूर्वरूपता दर्शनायभासिनोऽर्थस्य माविरूपता चानुमानायसेया। तेज "न च सरणतः पधादिन्द्रियस प्रवर्तनम्" । "यार्यने केनचिनापि तदिदानी प्रदुप्यति"। [श्लो० या प्रत्यक्ष लो० २३५-२३१) रति निरस्तम् पतो यदि स्मरणादाय यसमानरूपे इन्द्रियम्य प्रयत्नमभिप्रेरा तथासति यत्तमागमार परिप्रेदात सरपोपटीफिकन्यमहः। मय पूर्णरूपे तत्रापि यथा माह स्मृतेनं पेपनाम: मिरपरयाम प्रपनने तया मदुतरकालमपि विषयत्याविशेगा । "ता प्रवर्तने योगदो" पत्रापि यचममिहिने स्मरणोपदीरिते गयनं प्रयत ने तहांनियमानपिपापा २५तदासम्पनं मान निर्विचर्य भवेदिति कथं म दोपः निगिरोहताशोऽयमगर्शनमेश दो पापि माननिनि कथं न दीरःमप पतंगाने रमायुक्तरकालं तत् मयतमाममा नाई मेलाप मतातिः।नय परंप पत्रमानं नदेय पूर्वमिति मेवाभावात् तस्यामहा ममेवमाशिव- जमान -सर्यमाणपोरमेसिभिः समान नः सयंमाणे ग मोगयतागत् ।। णाणोपनी पूर्पको दोगमायादिपानं युगम् धुमपरांनोगरका स्पषमापित पायोनि रोग १०मायादिन्द्रियनियमन राहावापि याम- না:গয়াপল । चार तिनिधारितस्विनी प्रगति मानिमावारमा मायनामाव्यतिरिना नियमानुमिति प्रशिक्षितीति मसर का रिसादापामगर गणतया पूर्वपहिलाम्दी गाना aft. १५ दिन या िmaraगवम् नमः मुनाकापाminity- मानवाभिहता शिलापामत: free mainlery रहनिमय पर पूर्वीयामा • नवं का मनः मानिrati frre निरनिराल, लार नामा २० । ..! . ... ... ... ... ...

·पादिसायनपत् नि माम माया पापकम् भरपलायपिया गmriyar मिलोपलभ्यमान प.गोदुकादि विकासमापसेर्य माEिETTE - लाभानुमानगपगपगमेन मामाण्यापोगादिति प्रतिपादितrefreemerror ममममry Rherer-ar irr र सरेपमपम्-१.. साभारनामोत."-प्रमेयस..१४R.......... शानमीमांसा ४८५ वक्तव्यम् किं सुगादिनिदर्शनेन न चोगामेय दूषणम् । अथ मुरादग्नये नोगुनारको भवेत्, गनु गुगमेयानुप्रदः, उन ततो भिन्नम् !. प्रशम मावेनामी न मारे गम्यान ध्याएकामाये हि नियमेन प्यायामायः परम्पामाएः भन्यथा मापद: मामान नित प्यास्यसियापयामामाये मग मोदिति प.पदव्यतिरेरिदेन्यामागमयुग, मोन् । प्रथमः पक्षः । नापि द्वितीया यतो पदि माम पुये मानताsमायः मातरमनानुदामा ५ किमायातम् ने हि यमदनम्य गीरनाममा(ताऽमा) देवदनाभायोरयः मालामा भाय रति पैन्, मा पर प्रति नदसि । किश, प्रामासमाययत् समानसमय मिनमा कार्यकारणमायो दुरपय इति माक प्रनिपातितं न पुनराच्यते । गन्न नयापिकाटीन मीभागा एगादः पुनधित् साधनात् मिया । प्रत्यक्षतामरिमपिरिति पेन. म. गायन गम्मियिनमगरनुमानोपन्यासमय तन्माधनाय पंफल्यमापारया नापि गन्ना मायापनि गनगाधनाय सम्योपन्यामो भये गतिमीमादिकमपि म्यापेपमिमी पगमपिसमा जगागमारोपाद नहायच्छेवार्थमनुमान प्रयगानं मान गप्पिासायपि नाप भयामानं क्रिमियनर्थकं भयम् । गरिन यसपापि गायिकादीनां जलागमागेर म पने दोः प्रतिपादित पय । ग घ विपरीतारोपयनियो भाग rrfarmer सिदिति । म मुरादीनां मरनगा ये सालाना । मगर प्रमा तररान्तमा माधनोपन्यापम्पापि नमेय प्रति मगननकानगोडांभापः पन : पोगनिराकरसाद जैनग्यापि विमिति सभा मंत्र पनिremir. योग विरोधादिति , पुना पुल निधय.! प्रमाणrrru तपस्यान्तरपायोगात प्रमाणनधेत नीलादी जानिरामपि am rare rrire मापनोऽगुमानोपन्यागोपनिषदाय नीलामाया लाrn Barfarmint पत्रानुगानोपन्याम नि मुगादी पुलनमियानो लागणानिमार ! MITTEE निजिरिति धेर, मातापित पप गागि पनिrict rint ममपनि हारत्रापि ममगा भवाधिनायमुभयत्र गमाग गपना TEN Rum गया प्पा प्रसिमिति मेग लम्मापानमा गाभ्यन निर्मित ITEIrfire: पियारेण प्रयोग पा THATI IRRIORAI m marne rime मान्यगिती हेतुः RATE पर प्लान पE भयानमा लाभापमान योऽपि TIRITE TEE: म मकानलक्षणो देवानरूपा सम्भा गायति भितम् । পথ মালান মাহমমালামাস, ঘামোশন = महादिमानमनिणानि यायाधिपरियRite पनपादि-गाप्रदपमानोमालदिपाय firstNEHATI Maraमात्र प्रतिनं मामा EYE Teir Evere अनुमागमापारमागिता गुणगान - reme ·না। পপিলো বাওয়া বিরান যামাগার ল পাসনালা- পি পি তার পন্থি 'লা রিমাগী পানী জানি? বিশ্বনবি বসিয়া সামান্তা মাটির বাকি দিবাকারা মন মা মৰম লাথি সামিল খালা সামনি সানি নিয়ে এft বিমান বালাখানা। ঘষা লাঃ শবগ্ন। বা নিবধি নিমি স গ ম প তা রুবি রাবি নিখিল মায়া হয়বি 'স' দি বিন্তি নিকেতসাধ্য মধ্যম গণ, যান। অপিনিবিধি নিৰিখসাািনিমিয়ামিম ঘা নি লাঃ গিনিনে ব সামিয়া সিনিয়মতান্ত্রিক বিঘা ফখ বিনিবনা গুনা বিগ পল সে বিষয়টি কিমবয়সিগন। যথা বা যা শিo লােমশলবি বানিম খাই নিথলি বা মায়াখালথালাগাদি কর এ ল'লে মনির তানযিম্মলি মিয়া খরিদ্দান্য। সল্প আনিশান অবমান বা খোমাখি ধন পা দুনিমালি কন্যুহমর্মিলেকিত্ব গান প্রথম প্রলমিেিগনিমতন্যমান্ত। মান্নাকামনা জানি বসা। কাবিলায় দ্বিধামিবি গ লালসারিয়াণি শাখাবিনি ন য়দিবা। যাও যুল-মিষশ্নবিমানবনিনি সাল্লিয়া বিশেষামন্তমখলি। সিংগেল যন্ত্রমােস হ মা অথবঃ হা হি ইযইখাশ- যখন সায়াদখা তো সব বিষয় বিথম, , অধী থাৰ বিত্তবধম খবি যা বলি সস দিন নিসামান্য কাফন দুম্বল বি ননীবাবা মা খাদিসখানিই প নিৰ ক্ষমা । লগ-০ প্ৰাহৰ খোদ নিশি মানভেমথনি মিথেংগামাক নিয়- যারা বিশ্ব। এ নিয়মনােবা ঘর নির্মান কামখিধ্য দাদিযৗথ- সমঃ ধারায় স্ব সৃবি: মাঘলা সমিনাস সাপিলারি দিবথেল নয়। যথা-প্ল্যামামাল সৰি পূৰ্বাডিযবসার নামে ()মিল্লা সমিথিদাবি ক. ব-খোয়াথ। ময় অযথবিমা শুনি, খিলাম সুধিযে হমম্ এ্যামাই যা বিশ্ব নষ্ট। ন আয় মা-“মান্য অটে" { } মাহাথির সহায়ণমুক" বখিলাহ, শাবনু। শীৰ ব মাল খেলায় বই না কিন্তু যারা এগার গিন্নিানঘবিষযে প্রনব মমি বা আমাধ্যমিরি নিয়া এবং ময়নাঘ মামাখ্যরি নষ্টযমধি যা নিয়ম হ্যর প্রতিমা স্ব ঈশ্ব -বরি-৪’• • • ১-যার-• •। “ব-” হি। ২ • -বধি ৰ ৪-ঘূ•। ५५ ५AR नान नागानइतने प्रखर मह व परिनाम वेयुपलभ्यते ।। প বধু এক খ ম থ থ ছাকিনা । যাৰ হ'লাম' পম কৰাৰ ৰন { শপন। ৭ , ব ব ম ৫শ । হক *#* ৪৭ শ ২ পুত্র, এবং, ই হল নবে' » ~~ৰ ৰূ' ৩ ২;} • মা? • {ি -না। ; “ইঞ্জিবা-মৃ• ঠি। -লাম-মৃ• • • • • বি । ৭১-বর্য যয়ায় সন্তু মা • • • টি । ২ ধূ। ৫ । 'দেশ'- 2 । } ·४८८ द्वितीय कोण्डे-- याध्यवाफभाषाभावेऽपि तदभिमानो लोकस्वेति मनीतिभिवावभ्युपगन्तव्यः स इति वाध्यापक भावः स्थमोपलग्धौ घटादौ सिद्धो न प्रकृनहेतोय॑भिचारः । नापि विरुद्धता परमार्थमनाभाग व्याप्त्यसिद्धेः अन्यथाऽपारमार्थिक स्वसंवेदनमात्रमपि भवेत् तान्यपरहेतोः पारमार्थिनमा कस्याभावात् विपर्ययव्याप्तश्च हेतुर्विरुद्धो भवेदिति असिद्ध-विरुद्धानकान्तिरुत्वदोरहिना मा पंत्यतो हेतो पदयस्योपलभ्यमानस्य घडादेः परमार्थसायसिद्धिः । तेन 'संवृतानुमानसाया शून्यता यदा परेण यः कश्चिद्धर्मः पदार्थस्याभ्युपगम्यते स प्रमाणामार्यान सिध्यति प्रमापव्यासी प्रमेयन व्यावृत्तेरभ्युपगमार्हत्वात् इत्याद्यपि परोकं निरस्तं द्रष्टव्यम् । उक्तदूषणामकारस्थावापि समानन्धान। यय प्रतिमासाविशेषप्रतिपादनं कृतम्, तदप्ययुक्तम्। ससंवेदनमात्रवत् प्रधानादेरपि सा सिद्धस्तदभाये खसंवेदनस्याप्यभायापत्तेः अन्यथा प्रतिभासाविशेषायोगात् तस्याप्यमान शिशिर ३० तत्यं स्यात् । शून्यताभ्युपगमात् तत्त्वाभायः समिप्यत एवेति चेत्, न तदभ्युपगमस्यापि तत्व त्यात् । न च सापि निप्रमाणिका अभ्युपगन्तुं युक्ता प्रमाणभारे या फर्य शुन्यता र तार रूपत्वात् । न चान्यपरिहारेण तस्य शून्यनाव्यवस्थापकत्वे प्रतिमामाविशेषसिभिः । अयन शुला नाम फाचित् यद्यवस्थापकं प्रमाणमन्विप्येत अपि तु प्रतिभासोपमत्यं सर्पधर्माणां सेति । उलं च-"मायोपमाः स धर्माः" [ इति, असदेतत्। प्रमाणामाये सर्वधर्माणां मापोगमार ५स्यैवासिद्धः । यदपि 'भतिभासमानस्यैकानेकन्यरूपतयाऽयोगः' तदपि प्रतिभासामारे अराजाम तत्सद्भाये या यथा प्रतिभासास्तियं तधेकत्याने कायादेरपि धर्मफलापम्पारख तनिषेधायुति पालापार निरस्नत्यानु प्रतिभामा च विद्यमानत्यात् इत्यलमतिःसहंगेति शिक्षा पिशव-पाया पाइनिपेपेन अर्थ निविगायता प्रमाणा। [सार्थनिर्णपसमा मानमिति प्रमाणलक्षणं प्रतिक्षेनुकामेन सौगतेन तिकिल्पसेर प्रत्यासस्थापनम् ] पारगः-पतु मानिणीतिमायमगुमान प्रत्यक्ष निकिTrया पिर মাঘ। সয়াশিং মানি সােলনিমাধ্যমিমানদা दिगम गानागापिचिननया पास गयेदनमामातीति ममापदेवः मारिष सन्दिरसिंगधार पर गानाकारिमागमभ्यालया स्टोरेगिम करियप লিমাঘমাণ থিস সানায়া মাহি বাপ্লিসিলা গালিখি ন तपोजनानुमटम। 1-म... माय-मा.। १ " Tी RTI ami. ---... | ".-1.f.]".... । -बारिप.... Arr.roiter ....... ...itra.. पर ananthapurgart- "परदहा परयनrantter- +........................." Trai MIT R 4 Ruins PART-ram.......attain at Arrrrrrrti rat girta.... retent.........-..-

·No text on this page.

·शानमीमांमा। ४८९ वैयाकरणसम्म फेवलसविकल्पकवादमुपन्यस्य निर्विकल्पकवादिना तस्स दूपणम् ] पशाह धेयाकरणः- यासंस्पर्शरदिता काचित् प्रतिपत्तिरति शम्दानुपिशायास्तस्याः प्रति- नात् यदि तु तत्संस्पर्शथिकला साऽभ्युपगम्येत प्रकाशरूपनापि तस्या हीयेत पापता गायती मत्ययमर्शिनी च तदभाषे न तस्याः किश्चिदपरं रूपमवशिष्यते । सदुकम्- "पापता घेद् प्युत्नामेदवयोधस्य शायती। म प्रकाश कारोत सादिप्रत्ययमर्शिनी" [पास्यप० प्र० का लो० १२५] निरस्नोलेसं ससंघेदन व्यवहारयिरनचतुरमिति सविकल्पमम्युपगन्तव्यम् । असदेतेत् यतोऽयसं पुर सपिहितमेव भायात्मानमयमासयति तत्रैयासाचे पाम्पता चन पुरसन्निहितेति न सात प्रतिभाति । न च व्यापितया पदार्यात्मतया या अर्थदेशे सन्निहिता पागिति तदर्शने साप्ययमाति, पाचामर्थदेश सपिधेरयोगात् । तथाहि-यदाक्षान्यये संवेदने १० पुरस्यो नीलादिरामाति न तदा तदेश एप सदात्मा पत्तामुपदेशस्य तस्यायमासनात् । न धान्य देशतयोपलभ्यमानोऽन्यदेशोऽभ्युपगन्तुं युक्ता मीलादेरपि तयामायमसकेः । यतो पाग्यिविनम्य नीलारयमासनामार्षदेरो पाफ्सन्निपिरिति न तत्संस्पर्शयत्यक्षमतिः । न घ पदार्यान्मता पायो युका, तपेनापतिमासनात् । स्नम्मादिदि सदाकारथियिका पुरः प्रतिमाति सदोऽप्यविनित सरूपेण थोरानेऽयमातीति न तयोरक्यम् प्रतिमासमेदतो मैदार तथाप्यमेदे न कचिद् भेदो १५ भवेदिरयापदं दविधिकरूपादिविषयं न पाभूपतासंएएं तर तम्या असन्निधानात् । व्यवदिताया मपि पाया प्रतिमासे सफ्टव्यवहिनभावपरम्परा प्रतिमासताम् अर्थमनिधाने पि पा पाचो लोपनमतावर्षप्रतिमासे न तस्याः प्रतिभासः तदविषयत्वात् नहि यो यदविषयः स रापिदितोऽपि तत्र मतिमाति ययाऽभ्रम्पप्रतिपत्ती सदसः अपिषध लोचनबुद्धः शति । लोग्नरियांऽपं. मगराती सविषयमेपायमासयति नेन्द्रियान्तरविषयं ममिहिनमपि पा रमनाममुद्रपा मधुगादि-२० प्रतिपतिस्तरेप ग परिमलादिकं लोचनममयप्रत्ययेनेय भुतिपिपयशदप्रतिपक्षी मपनपुरिरेप सपाक्षविषयमादिका रतीन्द्रियान्तरपरिकल्पनायर्यम् । शदात्मऽपि पदाऽम्युपगम्यमाने धुनि. रेप सदपरिणतिमधिगच्छति लोचनं घ रुपयियत पर्यतीत्यम्युपगन्तव्यम् अन्यपैकमेपालं पिण्य. पक्ष विपपीकरोतीति तत्राप्यमपञ्चककल्पना विपदनामनुमयेत् तना पालमसदनं पापा पिकलं सविषयमेयायलोकपतीति निर्षिकरपकम् ।म घार्थगनिधाना पाय:-प्रियापयशावर २५ पत्यमरसता सोयनमती पदिमाम नगदसविधिमनिता रानाकारता तथाप्युपादाना दोष. रूपतेय पापतापि पावरतिजनिता तर भविष्यति पतो पदि सरजनितो पापाठोपना एएलोयममारतो मिस पप मषे कारण-विषयमेदान् । तपादि-लोचनव्यापागनुगारिणी पर्तमानकालं रुपमा विशदताध्यमामयति विकारपस्तु दादलरणामयोसनिदिनां पापुरता मध्यपस्थति कपंन हेतुविषयमेदान् नयोभैद ! पप पाक्परिप्पन गामधिगम कामिदमक संवेदनमापदस्थतिजन रति कम तयोरेयम् । नेता, पतः कपमिदम् तिन पामरता. पमा पार्या गृरन्, मियाभूपताविशेषणविशिशपा! प्रथमप टोपनं पापना िम प्रमर तीति नानुमारिण्यापरमतिरपिता प्रवृत्तिमती ततः कपममाया पालामपिगावं पामेरपन्यैपाक्षमतिनांमोहपात् । महिनीया पानदापि नयनरंग दिये गुर एष पुगेव्यपम्पिा संगिने - प्रमेयमसाग समना -पृ.16.4.1-1 ..." भारतकारीदर्शन-माwिer र पनि मोज ......" •rrry" fre ने पदुत्तम् ......। मरने कि-... .-विद. 1.। ४.चनाप-भ.. मरा.....। पार्थे स-r...। पार. .वि..

·मोnime ममम मयेर गधाग-"पादिमायणरिश्यमिन्द्रियभागम् भारोत्सनमा पोरं घोमिालम्" यादि गनुपायसोपपर्णनमराहतमनुपयेरा । म सिमिया भार्थमप्रियायोग्यतामधिगपानि मारे म प्रशिरियापर्नभरपा पो ममा गुमागमपि नारियामासिमपभागपति तस्ापरतुविषयागात् सा प तदपि कथे rain! मनायिनया समोपसेरादिन्याभायेऽपि अपनशता, असदेतत्। वाय-५ पापित्यायनुपपणे तयादि-गापयायियं प्राहकाकारः, उन प्राकाराति म पनि मापारमामा मादक ग्यपं मयाराम मशिधापयतीशि मतदयपसायो गुमामाय: MA MA: मोऽपि भारपारपतीति क मदपगमे गातार्थास्यनिति 'नुमामालम् ! नदेयममितः यायेदनमारपर्पयमितायामानारेण अपकता पुका। Tregमामे गति प्रतिशमदमारे पामरऐति सत्कार्यामी निधीयते तर्षभ्यासदशाणं निक शिकले ने रति पनि प्रतिएशेपा नत्र किरानासंपेनेऽपि पुरारिमारप्रतिभासमात्रा- ऐप अपयुषपणेनालाऽसी वि म यस्याप्यते। भयानुमानादनभ्यामशायां प्रतिपलम्पेति मदनीमा भाषेत ! मा मन्दायासेऽनुमानादेय प्रतिः अभ्यामा पालोधनलक्ष- पानुमानव्यतिरेणापि यस्तदर्तनमाादेव समस्तु तथादर्शनात् मन्यथाऽनभ्यासमायामनुमानात अगिरांमान् पर्पदानुमाननीय प्रतिजनक अत्याग लिपदणाभायसस्तानिधयपरमनु-१५ मागमस्युपगनव्यम् नत्राप्यनुमानान्तरातिनिधयति सप्रियपदपरमानुमानमित्यनपस्यामसहतो লম্বিং গান। গাষ্ঠি মায়ায় প্রবালেখা পুঘামাতামালায়। গত বাধ্যবয়মি দয়ালিমাখামাকা কমে কালাম শাপমায়ামমালা, মাস শেয়ার ব্যায়ােমর प्रयम् । पर संस्था लिझमतिमाह मायक्षमभिमतम् लोकस्य होयमभिमानः तदेय साध्य.९० প্রনিং রুম বংযােমি'rনি সংমিমনায় ঠিকমনিয়া কাকে বলে- पालोचनया तुम मन्यनुमादा मापि व्ययधारा संवेदनमात्यात समपञ्चस्य । ससंदर्भ पसपास विफरपरिषलमिति पय पार्थनिर्णयस्वमाय नं प्रमाण सिसिमासादयेत् । [निर्विकल्पकमेराध्यक्षामिति म प्रतिविधाय सविकल्पयाध्यक्षायमुपपाध व सिद्धान्तिना स्वार्थनिर्णयसमावमानस्य प्रमाणसामान्यलक्षणत्वव्यवस्थापनम् ] भर प्रतिविधीयो-स्या निर्णयसमा प्ररपसंग भवति' इत्येतत् कि तमाममाणामापार भिधीयते, मादोम्पि नाप्रमाणरामायान् ! तर म नायदापा पक्षोऽभ्युपगमाई स्थिरस्पूल. যখন নাস বিল পালনযাকগমাথায় আবার নিয়াহু सांराम्बा निर्णयाग्मनोऽध्याय पसंवेदनप्रत्यक्षसितापात् सनादकप्रमाणामायोपियाद्वि- শয়া মহাখা বহুখ)৪া খুন যমুঘল মাল গৰিষ্ঠ সনি- पन्याध्ययम्यति म धेय प्रतिपत्तिनिपक्षा विशदम्यभायनयानुभूतः । न च विकरपाऽविकसयोर्म- मसोयुगहने समाधिनालंधुपलयां पकन्यमध्ययस्थति जनस्तरस्यविकरसायक्षगते येरा anान समय मणसम्म पालम विराम निराशय निर्विकल्या- किमानय मन मन पर 15th to मन र म्यूपयायशाचम्या Ram मा ६६ हरिष्य र स्या विकारापनीतर २५ स Tere arलिराम गोत्र भदरष म प्रमेयमारतो मातपडत स. ARREE मम दर पुरन ५ लवकर्मा बाबादामको रहे-. v५-44क्षा-साक्षर स्थावाद.१५... - २-पद-आ.... • सादर. १५६ दि. ५. 11-भाषिनोल-1...।

·. म न १.८ ट rn . 4. . hthalniti.inanteth Hiriniti irani ant........ httituation antian attrin initia .. Vintinuinth +Urintinenti-trinattn antar rotramargintrum My tity.it witthah an intrkuntainty LexinxnjurikRituti 1,'t feministita bude dobar it. Whabito da son dakika sonra tamen non prior that you cannot sense Khuniya nayakalam . fi म NirITTEE THIRA tun THMANTritraining समीरो RTIrrit karat تحت عننت تدي للطلا، به فنلنشمندانه من المدار شما به ارم منننعنا هلند نشانا ثننلهلي بلند نان هلال ، همه पिपिसोपी मानुलभ utpant तिने मचत TETheor. सानुनिः।सोकमानेका सामना परगी पगार दिलमनीतगारोन श्री लाल रमिनमतिमानि तानि स्मृती प्रीति format मनमानपनी तरिशितल मामी भने न पानि, तर गागमाला कसं तनिधि मोर ·४९८ द्वितीये फाण्डे- गमस्ताद प्रवृत्तिकरणानिश्चय पय प्रमाण मयेन् नच दर्शनगृहीत नील निधियनुपजायमानो विकल्पो हीतमाहितया अप्रमाणम् यनोऽर्थक्रियामपन्धिनामुहिगन्ती दर्शनारगतम्याथम्य कराना प्रवृत्तिमारचयति । न च निराशार्थक्रियासाधता नम्यावगति फयं कल्पना न मिनविण्या? सर्वत्र च कल्पनैव प्रवृत्ति विरचयति दर्शनामाग्रेऽप्यनुमानान् प्रतिदर्शनाद् दर्शनमद्भावेऽपि ५क्षणिकावी व्यवसायाभावात् प्रवृत्तेरभावान व्यवहारमुपरचयन्ती मतिः प्रमाणमिनि न निर्विकरिसका साप्रमाणं किन्तु विकल्पिय । ननु न विकल्पस्यामामाण्यम् किन्यसी प्रत्यक्षं न मयति अनुमानता. भ्युपगमात् । भथ लिङ्गजत्याभायादपरोक्षम निश्चिन्वन् कथमनुमानं विकल्पः? नैनवा यती नापरोक्ष- मेयार्थमसी निश्चिनोति अर्थक्रियासम्बन्धित्यस्य परोक्षस्याप्यध्ययसितेलदाये च प्रवृत्तेरयोगात् । सा च फलसङ्गतिः परोक्षाऽनुमानमाहा दृश्यमान इत्र प्रदेशे परोसदहनसङ्गतिः । न च तत्र धूम- १० लिङ्गसद्भायावनुमानावतारेऽपि फलसम्बन्धिनायां लिङ्गाभाधानानुमानप्रगृत्तिः प्रतिभासमानरूपीव लिसस्यात् । तथाहि-उपलभ्यमाने जलरूपे शीतस्पर्शादयस्नन्सहचारिणो यदि निश्चेतुं शक्या कालान्तरस्थायितया तदा तत्र प्रवृत्तियुक्ता रूपप्रतिभासमात्रस्य तु तदैवोदयान तदर्या प्रवृत्तिः सङ्गता प्रवृत्ती या तदविरतिप्रसक्तिः स्पर्शादीनां चैकसामध्यधीनतयोपलभ्यमानं रूपं हेतुः स्थैर्य चोपलभ्यमानं कालान्तरस्थिती लिङ्गमिति कथं न निश्चयोऽनुमानम् ? न च सम्बन्धलरणपक्ष- १५धर्मत्यनिश्चयापजायमानमनुमानमनुभूयते क्षेत्र तु भैरूप्यपर्यालोचनमन्तरेणापि नीलानुमवानन्तरं 'नीलमेतत्' इति निश्चयो हगित्युदेतीति नानुमानतास्य यतो न सर्वदानुमितिौरूष्यपयांलोचन- मपेक्ष्य प्रवर्तते अत्यन्ताभ्यासात् कदाचित् सम्वन्धसरणानपेक्षलिङ्गस्वरूपदर्शनमात्रादुदयदर्शनाद् धूमोपलम्भादभ्यासदशायामग्निप्रतिपत्तियत् । अयात्राधिनाभावपयांलोचनं प्रागासीदनयगतसम्बन्धस्य धूमदर्शतादेवाप्रतीतेस्तर्हि मन्दाभ्यासे प्रकृतेऽपि पालोचनमस्त्येव एवंजातीये पूर्वमप्यर्थक्रियो- २०.पलब्धा इदमप्येवंजातीयं प्रतिभासमान रूपम्' इति । अभ्यासदशायां तु रूपदर्शनादेव पर्यालोचन- मन्तरेणापि झगिति फलयोग्यता प्रतीयते इति व्यवस्थितमेतत्-दृश्यमान रूपं धर्मि तत्फलयोग्यता साध्या तद्रूपसामान्य लिङ्गमिति न प्रतिक्षार्थंकदेशत्वमपि हेतोः अतो निश्चयः स्वरूपावभासादुदय- सासादयन् परोक्षमर्थक्रियायोग्यत्वं निश्चिन्यन्ननुमानमेय । व्यवहारोऽप्यते एव न प्रत्यक्षात् । आदच- २५ "तदृष्टावेव दृष्टेषु संवित्सामर्थ्य भाविनः । स्मरणादमिलापेण व्यवहारः प्रवर्तते" ॥[ ] प्रति सरणादनुमानरूपाद् व्यवहारः प्रवर्तत इत्ययमर्थः। मन्वन्यगतचेतसोऽभ्यस्ते परिमलादावविकल्पाक्षमतेः प्रवृत्तिदर्शनात् कथं न निर्विकल्पक मवर्चकम्। किञ्च, यद्यनुमितिरेव याचे सर्वदा प्रवृत्तिमारचयति तर्हि तत्र नाध्यक्ष प्रमाणमिति ! "सविकल्लिका"- बृ० टि.। २-भावे प्र-आ• हा. वि. विना । ३ “उत्तरम्"-.टि.। रूपे"-वृदि. ५अनुमानरूपानिधयात्"-बूटि.। ६ “येन मार्तिककार एक्माह" इत्युलिख्य विभिन्नोत्तरार्ध- कमेतत् पर्व न्यायविन्दुटीकाटिप्पण्यामुदतमित्यं वर्तवे- "तदृष्टयवेव दृष्टेषु संवित्सामर्थ्यमाविनः । स्वव्यापारलकरणात् स्मरणादित्यादि"-पृ. ३, पं. ५-६॥ "तदुसम्" इति फूखा इदं पर्य सिद्धिविनिश्चयटीकायामुपन्यतमस्ति-लि. पृ. ९. पं०१८ सिद्धिविनिश्चयटीकायां "कारिको विवृण्वनाह" इत्युपकम्य “'तदृष्टावेव' इत्यादि"प्रतीकं निर्दिश्य च व्याख्यातमेतत् पामिरयं दृश्यते-"निर्विकल्पिका दृष्टिसहष्टिस्तस्या सत्या पुनर्ये घरास्तेषु व्यवहारः । प्रवृत्तावतीक्रियमाणाया पुत इत्यत्राहू- संवित्तीत्यादि-सवितेलं सामर्थ्य तस्माद् या सजातीयस्मृतिसस्या अमिलापः आदिशब्देन द्वेपपरिप्रहस्तस्मादिति"-लि. पृ०1१८५.१९-२२ । सिद्धिविनिश्चयटीकाव्याख्यानत एतत् पद्यमित्यं कल्पयितुमुचितं भाति- तदृष्यवेव स्टेषु सवित्तिबलभाविन । स्मरणादभिलापादेयवहार प्रवर्तते ॥ - "यदुतम्" इत्युलियोद्धृतं पद्यमिदं धर्मसंप्रहण्या वर्तते-पृ. २६ दि. ३० पृ. 14.३६ । न त्वन्य-पृ.विना ।

·maमीमांगा। पोरं योगिभानम् .:::..:....." निविपरमायर्स . .....r ममा गनुमानमपि मारियानानिमयभामति तथपरतुषिषयात् तथा घसदपि कथ मपतकम् ! अपसायितया सम्योपोर माहियाभावेऽपि प्रवर्तकता, असदेतत् । तदेष्यप-५ मापियम्पाप्यनुपपनेः । नयादि-दायवसायित्वं तग भाकाकार, उत मायाकार इति पनामा पनि प्रादकाकारला तम्य प्राइफ सपं मयाराम सिधापयतीति म तदभ्ययसायो सुमागास प्राकारः सोऽपि मारपसरपीति क नदपगमे बाधाययसिति- मामफलर मदेयमनुमितेः स्यसंवेदनमारपर्यपसिनापासार्थप्रदर्शनद्वारेण मयर्तकता युक्ता । मन्यनुमाने गति प्रसिदभावे मामऐति सत्कार्यासी नियीयने सहान्यामसायां विकल्प-१० रिफले दर्शने प्रति प्रतिध प्रतिपदोधार तत्र विकसनासंपेदनेऽपि पुरगरिएट प्रतिभासमात्रा- देय मत्युपपरोलाकार्याऽसौ कि न व्ययस्थाप्यने मधानुमानादनभ्यासरशाय प्रवृत्तिमपलाधेति तदन्तरजमा कथं भयेद ! ना मन्दाभ्यासेऽनुमानादेय प्रवृति: अभ्यासदायां तु पर्योलोधनलक्ष- আনুমারিইবি যনেমায় গাম খালা গলায় नुमानात् minA "" --..- ::- पानामधारणानुमानानयतारा । म व पौर्यापर्यऽमवृत्तिमा सशिद्वितमात्रायभास्यध्यक्ष कथं ताहर लिम यतोऽनभ्यासापायामनुमानात् प्राय व्यवहार पचावयाभ्यासदायामिति प्रयम् । पत संपत्या लिकतिवन्धमाहि प्रत्यक्षमभिमतम् लोकस्य शेषमभिमानः तदेव साय-२० प्रतिलिकमदं पक्ष्यामि' इति तदमिमानाय लिगमतिवन्धमाद्यम्य व्यरद्वारपदभ्युपेय परमार्थ- पर्यानोयनयातुन प्रत्यक्षानुमानमेवा नापि ध्यपहारा संवेदनमात्रत्वात सपश्वस्य । संवेदनं घरकलपिकल्पविकसमिति का निर्णयसमा शानं प्रमाणं सिशिमासादयेत् । (निर्विकल्पकमेवाध्यक्षमिति मतं प्रतिविधाय सविकल्पस्थाध्यक्षत्वमुपपाय प सिद्धान्तिना सार्थनिर्णयसमावज्ञान प्रमाणसामान्यलक्षणत्वव्यवस्थापनम् । मन प्रतिविधीयने-'स्वार्थनिर्णयस्थमाय प्रत्यक्ष म मति' इत्येतत् किं तमाममाणाभापाद- भिधीयते, भादोम्पित् तदाधकममाणसद्भायात् ! तर म तापदाया एक्षोऽभ्युपगमाई: खिरस्थूल- साधारपाम्य स्तम्भादेरर्थस्य पहिरन्तध हव्यचेतनायाधनेकपांफ्रान्तस्य मानसरोकदा निर्णयाद सांधायार्थनिर्णयामनोमयदरम्य स्यसंवेदनप्रत्यासित्पात् तापममाणाभायोऽसिश संपादि- अन्तयविध स्वरलक्षणं पश्य(य)होकर स्थूलमेकं म्यगुणाययपात्म मानं घटादिकं च सरप्रति-३० पत्यायपश्यति, न पेयं प्रतिपत्तिरमध्यक्षा विशसभायतयानुभूतेः। न च पिकल्पाऽपिकल्पयोर्म- मसोयुगपत्ता मामायिनीलघुपधेर्या एफरयमापपस्पति जनस्तस्यविकल्पाअयक्षगत पेश +ীষেই বললসমর্থয়াগোমী বালিসামাণ্য য নিয়ন্ত দিলে विकल्पकोभमप्रामा स्पस्वामित कुमारिलेन यी कृताऽनि-मो.वा. प्रत्यक्षसू...1-141 मेव व तीमान कनिदिन पद्यान्युपशुन्य बारमाह मश्नण मेक्षिल्या ददारिया शस्पा विहामुपनीता मात्र rurt प्रस्नु अन्य निगा रमजदेव शेरे भापतोल प्रमेयाममा बत- 1. माण्डगत प्रक्षरए माइप पुनानक पल र वर्णितः समारमा .५-24Totact. स्यावादक. १. १५४हि..- -...mom.mx.........

·No text on this page.

·o हितीये काण्डे-- विकल्पे सांशस्वाभ्यवसायिन्यध्यारोपयतीति वैशवावगतिः एकस्यैव तथाभूतखार्थनिर्णयान्मनो विशदज्ञानस्वानुभूतेरननुभूयमानस्याप्यपरनिर्विकल्पकसा परिकल्पने युद्धेश्चैतन्यस्यारस परिकल्पना प्रसङ्ग इति साह्वयमतमप्यनिषेध्यं स्यात् । किञ्च, सविकल्पाविकल्पयोः कः पुनरैक्यमध्यवस्यति । तापदनुभयो विकल्पेन आत्मन ऐक्यमध्ययस्यति व्यवसायविकलत्वेनाभ्युपगमात् तस्य अन्यथा ५भ्रान्तताप्रसङ्गात् । नापि विकल्पोऽविकल्पेन सस्यैश्यमध्यवस्थति तेनाविकल्पस्याविषयीकरणात अन्यथा खलक्षणगोचरतामाः अविपयीरतस्य चान्यत्राध्यारोपाभावात् न हामतिपन्नरजतः मुक्ति- कायां रजतमध्यारोपयितुं रजतमेतत्' इति समर्थः। न च यथेश्वरादिविकल्पस्तविषयीकरगेऽप्य. ध्यवसिततद्भाय उपजायते तथानाप्यध्यवसिताविकल्पसमावो विकल्पः समुपजायत इति स तयो. फ्यमध्ययस्यति, उत्तोत्तरत्वात् । तथाहिन तायदनुभव ऐवंरूपमात्मानमयगच्छति तेनास्यास्या- विषयीकरणात् एतत्'रूपतया तस्यासिद्धेश्वान हि मरीचिका जलरूपतयाऽध्ययसिता तदूपतया- सिद्धार्थफियोपयोगिन्युपलब्धा एवमनुभवोऽपि विकल्परूपतयाऽध्ययसितस्तथाऽसिद्धो नायकियो पयोगी नातः किञ्चित् सिध्यति । नापि विकल्प तस्याऽवस्तुविषयत्याभ्युपगमात् । यदि पुनर्विकल स्तद्रूपमात्मानमध्यवस्येत् तर्हि परमार्थविषयता तस्येति "विकल्पोऽवस्तुनिभर्मासाद् विसंवादादुपप्लयः" [ ५इति असङ्गतं स्यात् । अत एव न मिकल्पान्तरमपि तमध्यवस्येत् तस्यापि तुल्यदोपत्यात् । किश तयोरेक्य व्यवस्थतीत्यय यदि विकल्प निर्विकल्पकतया मन्यते व्यवहारी तदा निर्विकल्पकमेप से मानमिति विकल्पव्यवहारोच्छेदादनुमानप्रमापामावः । अथारिकल्पं विकल्पनया तदा सविस्तर मेव सर्व प्रमाणमिति अविकल्पप्रत्यक्षवादो विशीर्यत । यथा हि शाराभिमायेण मणिप्रभा मनिशानं 'य एव मणिर्मया दृष्टः स एव प्राप्तः' इत्यभिमानिनः प्रत्यक्ष प्रमाणम्-अन्यथाऽभ्यासरशायी मायिनि दश्य-प्राप्ययोरेकत्वाध्यवसायात् प्रत्यक्षमेय प्रमाणमिति न भवेत् अन्यस्य तक्षिपन्धन तप्राप्यमावात्-तथा सर्व निर्विकल्पं विकल्पत्वेन निश्चित्य सपिकल्पकमेव सर्व शानमिति यो पर हरति तस किमिति तदेय न प्रमाणम्! यया हि दृश्यं प्राप्यारोपात् प्राप्यम् तथाऽपिकल्पो पिक पारोपाद् विकल्पो भवेत् न्याय समानत्यात् । अय यया प्राप्यमणिप्रभा-मणिप्रतिभासपोरेकाया- प्ययसापेपिन मनिमाती सत्यतिमासस्थामायः अन्यथा मणिः प्रतिभातो म प्रातः स्यात्-तथा रेयं मांशस्लैकगारतिमाग तदेय निर्णयप्रगतिः । अय - 1 निर्णयहि सिममाय. थप विकला पीयस्यापिकामा म पदत्या नेम ना तिराकार, गनु कुतो शिकार पटीपस्न्यम् ! गुरविश्यमादिति येन, न; अधिकाविलय एय प्रत्यागमा भन्यथा गृही ·गामय ना गृहीत frनु मायेदनय "गर्गनिननेगानामामवेत प्रत्यक्षमविकम्' । इति पचनात् मरिफायनमिति गीतम्याल्पामा विवाद गंभयालय माह प फोति:-"पयनपि न पश्यति" [ इत्युच्यते, अपदनन् । यो यदि तमामणे निर्यिकरमाध्यमविषयत्वात् गृहीनमायगृहीनफा नहि नपिनमपि नत पर क्या ५मयेत् अनिमेषान तथा च यद् दानादिचितं गद् अजनसेव्यतानियन्धनम् यया स्यागिनापनिचित्तम् दागादिचित्रं च वियसितम्' इत्यायनुमानगगमेकम्-आश्रयासिमन्यादिदोगन्-असत्येन । अयात्र विकल्पोपत्तेन दोपः, अगदेतत्। यतो यद्यहेनुको विकल्पश्चित्तवन् तरमामध्येऽपि मनेन् अथ न, तत्र चित्तेऽपि मा भूत भविशेषात् । अनुभवाद् विकल्पोत्पत्तिनानिमित्तति चेत् उमपत्र म्यान या कचिद- प्यनुभवस्याप्यविशेषान् । नव चेतोविकल्पमय एयानुभयः समयों न तमामध्यंविकल्पोपत्ताविति १० पत्ताव्यम् यतो येग सभावेन तशिचचेतनादिकं स्वसंवेदनाध्यक्षमनुभवति नेनैव चेत् तत्मामय तामयापि विकल्पस्ततः प्रादुर्भवेत् । अथ रूपान्तरेण त भयरूपनैकस्यानुभयम्पत्यविकल्पककान्त यादव्याघानः। न चैकेनेय समायेनोमयानुभवेऽपि नसामध्ये न विकल्पमुत्पादयत्यनुभयोऽकरन्यत्र तदुत्पादयति विपर्ययादिति धनव्यम्, एकस्य तितररूपयायोगात् । न चैका शक्तिरेवान्यत्रा शक्तिस्तस्येति ईश्वरम्यापि ममाविकार्यविधायिन एकत्र शक्तिरेवापरत्राशक्तिरिति स्वभावमेदोन १५भवेदिति न नित्यकारणप्रतिक्षेपो भवेत् । अथ नानुभवमामाद् विकल्पममयः अन्यथा निर्णयात्मकानु : भयवादिनोऽपि विस्तीर्णमयकादी वर्णपदयाफ्यादेः सकलम्य निर्णयात्मनाऽध्यक्षेणानुमवान् मरण- विकल्पानुदयो न भवेत् । अधा दर्शनपाटयाभ्यामप्रकरणाद्यपेक्षा तहन्यित्रापि सा तुल्येति, एन. दप्यसत् यतो दर्शनस्य पाटवं सचेतनादौ तद्रहणयोग्यता तासामध्ये अपाटवं तदग्रहणयोग्यता तय दर्शनस्य दृश्यस्य च सांशतायामुपपत्तिमदिति कथं न सविकल्पकता? विकल्पजननाजनने तत्पपटवा- २० पाटवे अपि नाभ्युपगमनीये सांशतापत्तिदोषादेव । अधाभ्यासादिमहायं दर्शनं विकल्पमुत्पादयतिः नन्वेवमपि यदेव सचेतनादी दर्शनं तदेव चेत्, अन्यत्रोभयत्र विकल्पोत्पत्तिर्भवेत् अन्यया नित्यस्यापि सहकारिसचिवमेकदेकत्र यरूपं तस्यांन्यवान्यदा सद्भावेऽपि न तत्कार्यकरणं तदा तत्र' इति तय यद् दूपर्ण तसङ्गतं भवेत् । किञ्च, यदपरमपेक्ष्य कार्यजनकं वचिद् दृष्टं तत् तत्सहकृतं फार्थ M १-दने प्र-वा• बा। २ मत्र धर्मकीर्तिकृते न्यायविन्दी “सर्ववित्तवेत्तानामात्मसंवेदनम्" इत्येतावर सूत्र दृश्यते-प० १ सू०१० पृ. ११ ततः "प्रत्यक्षमविकल्पकम्" इसरस्वत्स्त्रीयनुसारी समुद्धृतो योन्य । साप टीकेयम् वर्तते-“तच ज्ञानरूपं वेदनमात्मनः साक्षात्कारि निर्विकल्पकमधान्तं च तस्मात् प्रत्यक्षम्"-पृ. 1.४१ तहीकाटिप्पण्यपि यथा-"तत् प्रत्यक्षं खसंवेदना निर्विकल्पकं तत्र शब्दादियोजनाभावात् । कुतः । शन्दे संकेता- भावात् । अभ्रान्तं च तद्विज्ञानं खरूपेऽविपर्यस्खला बाधवाभावाचेति"-पृ. ३३ पं. ५-६ । "शचित्तवतानाम रम• संवेदन प्रत्यक्ष निर्विकल्पकमिति"-सिद्धिवि० टी० लि.पू. ५.५० २० । ३१.२५५५०१४-१५ : "अथक्षणिकलादेनिर्विकल्पककवेयजान् तद् गृहीतरपवाद न दोष ," तदाइ धर्म कीर्टि- "पश्यपि न पश्यतीत्युच्यते" इति न दोष इति चेत् । न, चिताशेऽपि तपालप्रसवात् । तत्र विष्पोततेन दोष इति चेत् । न, स्मरणपतदनुत्पत्तेरन्तरतात् । तव विस्तीर्णप्रपाकानुभवै सकलवायलाणवदुषपत्तिरिति चेत् । न, गम विस्तीर्णप्रघकस्थले वर्णादीनो तरज्ञानानां २ व्यफिमेदाद् दृढसरकारसव निश्चयस स्मृतिजनरलेन नियमसंभवार, तर निरेशानुभवस्यादौ विकल्पजननाऽजननस्खभाग्मेदस्य, शक्तिमेदस्य, पाटवाभाटवादेवो न संभव युवालान्, 'एकापि सहकारिताचियेन तद्विकलस्सैव जनकत्वं, नान्यविकास' इत्यभ्युपगमे स्थिरस्थापि सहकारिगापित्याउमापियाम्यो वार्यजनालाजनकलाभ्युपगमप्रसा; कुम्मकारादिसहकृतस्य मृदादेशयन्वय-व्यतिरेकदर्शनाभ्यामादिमदातम्य aff. পর বাড়ি বিলাবলৰিধৈীনত্বেরাহিমালয়বিহাৰ বিহুৰোধা শ্বকাথ"- पासवाद.१.१५८...1 “मर्गप्रापण-" पु. ल. टि.। ५ "गायतनवादिस्पे"-.स.दि.। "टिमानार-यू. म. टि. ! "रितीपाशी-प. दि. "-2... -शायदा मां म...R•t । रितीपदी मारणानु.

·५०३ ] भानमीमांसा। इति चेत्। मनु यमायग्शायां पुरोपत्तिहस्त्यापपभाममेकं भानमनुभूयते भपरं तु रणज्ञानम् तत्र पूर्वोतपतयोपजायमानमा यदि पैसधयेकल्यम् मेतायता सर्यविकल्पस्य पुरोयर्तिस्तम्भापुल्लेखवतो पादाभाय. तर तेस पसंवेदनाध्यक्षतःमतीतेः । न चाविकपकं तदिति घरव्यम् स्थिरस्थल. पुरोध्ययम्धिनग्न्याययभासिनः स्वमदसामानस्थीविकल्पकार मनुमानस्यापि सांशवस्यध्यपसायिनो निर्यिकरपकन्यप्रसतेर्पिकल्पयार्वाघिरतिरेय स्यात् । अत एव 'प्रथमं निर्विकल्प निरंशयस्तुग्राहकं ५ तदर्थगामप्योभूतत्यात् तदुत्तरफालभापि तु निर्विकरपकशानप्रभवमर्थ निरपेक्षं सांशवल्यध्ययसायि सविकल्पफमविशदं लघुत्तेस्तु निर्विकल्पकसानवराद्याभ्यारोपाम् तत्रात्यक्षत्याभिमानो लोकस्य' इति एतदपि निरस्तं द्रव्यम् विकल्प पर पूर्वोतन्यायेन वैक्षधोपपत्तेनिफिरपकस्य च निरंशक्षणिक- परमाणुमात्रायसायिनः पदाचिर्दप्यनुपलम्धेस्तत्र येशयकल्पनाया दूरापालन्यात् । भप संहतमफलविफल्पायस्थायां पुगेयर्नियस्तुनिभसि विशदमक्षमभयं ज्ञानमविफल्प संवेद्यत १० पप तथा चाप्यक्षसिस एप मानानां कल्पनाविरद इति मात्र प्रमाणान्तरान्वेषणमुपयोगि। तदुक्तम्-~- "प्रत्यक्ष कल्पनापोर्ट प्रत्यक्षेणेय सिम्यति" [ त्यादि। तथा पुनरप्युकम्- "संहत्य सर्वतधिन्तां स्तिमितेनान्तरात्मना। स्थितोऽपि घापा रूपं यीक्षते साक्षजा मतिः" । [ म यस्यामपस्थायां मामादिसंयोजितार्थोडेखो विफल्पस्वरूपोऽनुभूयते । न च विशल्पानां स्वसंविदित. १-दस्नाच-. । २ "सनसाने पुरोबर्खनेकपावभासरूपतया"-. ल.टि.। ३ "वैशास्स"-. ल.टि. ४.दनाप-प• । "सासामामपि सरणविलक्षणस पुरोत्तिहस्त्याचवभातिनो बोधस्य निर्विकल्पकत्वे अनुमानस्यापि सशिवस्नुपाहिणस्तथालप्रम विकल्पवातीया एव भ्युपरमप्रमाात्"-मानवा• स्याद्वादक• पृ. १५७ द्विक पं.४-५। ५-रपेक्ष सां-म• भा• मां। -दतु-आ. हा• वि.। ७ "प्रत्यात्मवेयः सर्वेषां विकापा मामसंश्रयः ॥ इति परिमाधम्"-पृ.टि.।"प्रत्यात्मवेयः सर्वेषां विकरूपो नामसभयः ॥ इति"-.टि.। "यदाद न्यायवादी- प्रत्यक्ष कल्पना प्रत्यक्षेणैष सिष्यति । प्रत्यात्मवेद्यः सर्वेषां विकलो नामसंधयः॥ सेहत्य पर्वतश्चिन्ता तिमिरोनान्तरात्मना । स्थितोऽपि चनुषा रूपमीक्षवे साजा मति. ॥ पुनर्विकल्पयन् किधिदासीट् मे कल्पनाशी । इति वेत्ति न पूर्वोजावस्थायामिन्दियाद् गतौ ॥ इत्यादि, तदपाकृतमबसेयम्"-अनेका• पृ. २०७५०११-१८ । "यदाइ न्यायपारी धर्मकीर्तिर्वाति के प्रत्यक्षमिलादि तदपानमवसेयमिति योगः । प्रत्यक्ष प्रस्तुतम् कल्पनापोरमि- लेतत् प्रत्यक्षेणव सिध्यति । कमिलाह-प्रत्यामवेद्यो यस्मात् सर्वेषां प्रमातृणाम् , विकसो नामसभ्रयः शम्दानु विद्ध इस ॥ स्था, सदत्य सर्वधिन्तो विकल्परूपाम् , तिमिवेन अन्तरात्मना प्रसमानापारेण, स्थितोऽपि सन् , चक्षुषा रूपमीक्षते पश्यति यया युद्धपा सा लक्षजा मतिः॥ईक्षिला पुनर्विकल्पयन् किमिन् पचात् भासीद् मे कल्पना ईशी एवंभूना इति घेति, न पूर्वोकावस्थायां चक्षुषा स्पेक्षणलक्षणायाम् इन्द्रियाद् गतौ ॥ इत्यादि यदाह न्यायवारी तद् अाकृतम् भारतमा इसेयम्"-बनेका- टी• पृ. २.८ पं० 11-२.. प्रमेयकमलमार्तण्डे "विकलो नामसंध्यः" इति पाठो वर्तते । नामसंश्रय. "शब्दः संश्रय कारणं यस्य विकल्पस्य स"-पृ.१दि.4.टि.३०। भय श्लोकः सिद्धिविनिश्चयटीकायामुदतोऽस्ति-लि• पृ.३१ ५.१९ । “ययाह" इति निर्दिश्य वाचस्पतिमिधः लोकस्यास्य पूर्वार्धमुदतवान्-न्यायवा० सा• टी• पृ. १५४ ६.९-१० । स्याहादर• पृ. ८२ पं० १९-२० मा । शास्त्रवा० स्याद्वादक.पृ. १५७ दि..। सप्तमं टिप्पणं विलोकनीयम् । "सहत्य सर्वतधित तिमितेनान्तरात्मना । स्थितोपि चक्षुषा पखंच स्पष्ट व्यवस्पति ।" तलार्यलोकवा. पृ. १८६ धो. १६ । प्रमेयक-पृ. दि. पा."परेण हि यासी तपस्थोपवर्णिदा सिदत्य सर्वत्र चित्ताम्" इलादिनानिदिवि० टी०लि. १४९०१५। सादर १०.१५.११-१ षा (धानमा स्थादादरु. पृ.१५५ दि. ५.41 :-जिवोर्थो । ..

·No text on this page.

·द्वितीये का मपि भानं तथैवं संविषय विषयीकुर्यादिति तदुत्पत्त्यादिसम्बन्धकल्पनमनकमासन्यताम लाया स्म्यलक्षणस्तप तस्य सम्बन्धः तदाकारे विकल्पकत्यस्य अविकल्पकत्वे वा तदाकारत्वस्य प्रमः । तदुत्पत्तिसम्बन्धवशात् तेन तद्रहणम् इत्येतदप्ययुक्तम् तदाकारस्थ तज्ञानोत्पादकत्वेन खलक्षपन्ध प्राप्तेस्तज्ज्ञानस्य संविषयतामसनिन्दोपात् । न च स्वपासनाप्रकृतिविभ्रमवशादतदुत्पन्नमतदाकार व ५तेत् तद्विषयीकरोति अक्षसमनन्तरविशेषात् अन्यस्याप्युपजातस्य तथास्वविषयीकरणप्रसके सर्वत्र तदाकारतदुत्पत्तिप्रतिबन्धकल्पनावैययनसक्तः । अतस्तदाकारधिपयीकरणासंभवाद् विकल्यार्थ भावतो दृश्य-विकल्ल्यावर्यावकोशल्य प्रवर्तत इलायुक्तममिधानम् । ततो न वलवान् विकल्प इति कर तेनाविकल्पतिरस्कार इति अविकल्पकनिश्चयस्तदेय भवेत् न चैवम् अतो नाविकल्पस्य विकल्पकता ध्यवसायः। किञ्च, विकल्पेऽविकल्पकस्यैकत्वेनाध्यारोप इति कुतो निधीयते? अस्पातलक्षण- १० पाहिणि स्पखलक्षणग्राहित्यस्य प्रतीतेस्तध्यारोपावर्गतिरिति चेत् गर्नु यदि नाम तत्र तत्प्रतीतिः अविकल्पारोपस्तु कुतः? स्पष्टत्वादेस्तद्धमय तंत्र दर्शनादिति चेत् तदम स्परत्वादिरित्येतो कुतः। तत्र दर्शनादिति चेत् । अत एव विकल्पोऽप्यस्तु अन्यथाऽविकल्पस्यापि मा भून निव विकल्पव्यतिरेकेणायिकल्पमपरमनुभूयते यत्य स्पष्टत्यादिधर्मः परिकल्पेत एवमपि तत्र तत्परिकल्पने ततोऽप्यपरमननुभूयमान विशदत्यादिधर्माधार परिकल्पनीयमित्यनवस्थामसक्तिः । अथ किजिना १५सविकल्पकमपरं निर्विकल्पकं राश्यन्तराभावात विकल्पस्य चार्थसामध्योद्भूतत्यासंभयान्न विवाद त्यादिधर्मयोगः अविकल्पस्यापि तद्योगाभावे विशदत्यादिकं न कचिदपि भवेदियविकल्पस्यैव तर भ्युपगन्तव्यम् । भवेदेतत् यद्यर्थसामयंप्रभवत्वेन वैशधादेाप्तिः स्यात् तदभाव तम भवेत् । चैवम् अर्थसामोद्भूतेऽपि दूरस्थितपादपादिशाने पेशवादेरभावात् योगिपत्यो चार्थप्रमयत्या भावेऽपि च भावात् । न च तदप्यर्थसामोंभूतम् तत्समानसमयस्य चिरातीतानुत्पन्नस्य चार्थस्य २० तद्रहणानुपपत्तेः । तथाहि-प्रागसर्वशः सन् सुगतो विवक्षितक्षणे सर्पक्षतामासाद्यस्तत्समानसमय भाविनां मायानाम्-तज्शानं प्रत्यजनकत्वात् तपाम् ग्राहको न स्यात् एवंमुत्तरोत्तरतद्विगनणा मपि समयार्थग्रोहका न भवेयुः चिरतरविनय मायकलापस्थासत्वेन तदकारणत्या त प्रति प्राहकता भवेत् अनुत्पन्नस्य च पदार्थसमूहस्य कारणयासंभवात् त प्रति प्राकता तस्य दूरोत्सारित तैव । अथ चिरातीतं भावि च तत्कारणमभ्युपगम्यत इति नाय दोष मन्यत्राप्यभ्युपगमे पेन २५स्वभाधेन तत् तदनन्तरमावि कार्यमुत्पादयति तेनेय यदि सुगतानमिदानीन्तनकालभार्थि जनयति तदेकखभायत्याग्नित्यादिवत् कार्यक्रमायोगात् पूर्वमेवैतदप्युत्पधेत । अथ समनन्तरप्रत्ययस्य उगतः सानहेतोरिदानीमेय मायान पूर्वमुत्पत्तिः, असदेतत् यत मालम्बनकारणं चिरातीतसमयभारि Armomeमिति विकारणसामर्याविधायिनः रति तदाक्षिणोऽपि ज्ञान व्यम् । ता पोपित्या. - मर्थसामध्यममयमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा पूर्वोक्तदोपप्रसक्तः । तप तदप्रभयमपि यथा विशाम: अन्यथा प्रत्यक्षल्यानुपपत: यो निमसामभयमपि यदि विश भयेत् तार को विरोध: शिकलश रायमेय शिरोधः । तदुक्तम्- "न विकल्पानुपरस्य सप्टाप्रतिमासिता। सऽपि सपने मातम य तत् साहगट" [ १-पप निधि-सायं शि-मा० । 'सपियम्' ही पदय बरसीया पाया प्यारो हिटमन्दार समापन समन्वयः ही स्थापनाय भा. प्रदीप PARATI मस्रिोधी भ्यान १-कार विकसकम्ये पा.. पा.मो. मना-कलाय.. -वार-मा.मां. दिना । ५ "धिय"-1 ... "I". • ""-4 ... .-करयेत ..। in-riमतिमा....amt Marath... | khet ४ ... "पाग-.....

·० चिमानयम् । द्वितीयेऽपि विविक्तभानपरमाणुमतिमागम्पायेदनात् सफलशून्यताप्रगतिशी द्वितीये काण्डे- तदपि न यकव्यम् तथा च विज्ञानाद्वैतमपि कुतः? न चान्यग्रहणविमुखमानसंवेदनादेवमुच्यते अन्यत्राप्यस्य समानत्वात् । तदेवं चित्रप्रतिभासमभ्युपगच्छता चित्रमेक झानमभ्युपगन्तव्यमिति अभ्यासदशायामपि व्यवसायात्मकमध्यक्षं सिद्धिमासादयेत् । यदपि 'यद्यर्थग्रहणं व्यवसायोऽविकल्प तथा नामकरणमथ जात्यादिविशिष्टार्थप्रहर्ष सन् ५प्रत्यक्षेऽसंभवि' इत्युच्यते, तदपि निरस्तं द्रष्टव्यम् ; अर्थग्रहणस्य विकल्पसौवनान्तरीयफस्यात् । यदि होकपरमाणुनियतभिन्नदर्शने तमाम क्रियेत तदा स्यादेतत् न चैवम् स्थूलैकप्रतिभासाभावप्रमतः। यदपि 'जास्यादिविशिष्टग्रहणं प्रत्यक्षेऽसंभवि' तदपि सशपरिणामसामान्याभ्युपगमे सिदम् तथाभूतस्य तस्याध्यक्षे प्रतिभाससंवेदनात् तथाभूतस्यापि तस्य निराकरणे “नो चैज्ञान्तिनिमित्त-" ईत्यादेस्तथा “भर्थेन घटयेदेनाम्" इत्यदिश्चामिधानमसङ्गतं भवेत् । तथाहि-शुक्तिका रजतयो १० कश्चित् सदृशपरिणामाभावे रूपसार्धय॑दर्शनाभावाद् अन्यथाऽतिप्रसङ्गादाअथ मरीचिकामु यथा जलाभावेऽपि तदर्शनं तथा तयोभविष्यति न च तयोस्तदर्शन सत्यम् तत्परिणामस्य परमार्थतस्ती भायात् इतरेतराश्रयदोपप्रसक्तः। तथाहि-तत्परिणामस्य परमार्थतत्तयोः सत्ये तदर्शनस्य सत्ता ततश्च तत्परिणामस्य पारमार्थिकत्वमिति व्यक्तमितरेतरायत्यमिति चेत्, असदेता। सभारे प्वेयमव्यवस्थाप्रसङ्गात् । तथाहि-स्वसंवेदनमविकल्पमध्यक्षं तथाप्रतीतेयदि सिद्धिमासादयति हा १५एव सदृशपरिणामोऽपि सेत्स्यति अनवगतसम्बन्धस्यापि खण्डमुण्डादिपु समानप्रत्ययोत्परः तल भ्रान्तस्ये संवेदनेऽपि तत्मसक्तः । अथ सत्येव स्वसंवेदने तदर्शन मिति न प्रान्तम्, न इतरेतराभर दोपप्रसक्तः । तथाहि-स्वसंवेदनस्य सत्यत्वे तदर्शनमभ्रान्तम् अतश्च तत्सत्यत्यमिति कथं नेतरेतरा यदोषः। अथ याधकासदायालाय दोपः सपरिणामस्य किं यामिति वक्तव्यम् । विशेष भ्यस्तस्य मेदे सम्यन्यासिद्धिः अमेदे विशेषण एव न तत्सद्धाय इति वाधकमिति चेत्, ना काम २० मेदाभेदपक्षस तत्रानिष्टेस्त पय विशेषाः कश्चित् परस्पर समानपरिणतिमाज इत्यस्लवम्युपगमा न च चिकविशानयत् समानासमानपरिणतरेकत्याविरोध: देवाहमदासं तदेय पनि आस्सादयामि जियामि' इति प्रतीतेगुणगुणिनोरेकत्वमतीतः। न च यदेय रूप राष्ट्र तदेय कथं सपने रोिधात् । तथादि-दादिदर्श सहकारिणमासाधकोऽपि भूगोऽदितयेन्द्रियजे प्रत्यये प्रतिभार २५प एय निकटादिदेशसचियो मिशदतयेत्युपलब्धम् । न चाविशदं दर्शनमयस्तुविषयम् तर विषयतया प्रतिपादितस्यात् । न च चभुम्ममये प्रत्यये रूपमेय कास्ति नापरस्लशानिति पतध्यम पतोत्रापि लामध्यपदेशादै सर्प किमेकं प्रतिभाति, उतानेकानंशपरमाणुमयपमात्रम् । प्रमः पयोमायोप्यामिककापसापामेलामसिसिदितीयोsपि किमेकमनेकामा पार धनुशनम्, उत्तकपरमायाकारमनकम् ? प्रथमपो पाकिस्तुगिरिमानित प्रतिवादितम् एतेन क्रियायोपि मापाप्याविषयता निपादितान कम देशाद् देशात प्रामिहेनुः गिय न केनचित् प्रमाणेनाममातुं शक्येति धनव्यम् पूपयांवमहणपरिणाममा मनोसापपरसात् यथा लामादायोमागमायतीदिमागप्रहनेने अन्यथा गड भन्यतयुक्तस्यात् । यदपि- HTTARम्मानदन पालो तिम्"... tats torre "शीबवानस मारममग मेर"-. ल... पलान् .r.R.I-मायानालगायान् । ....... -पायांव-1.। -feA REET are .......TAurat म... mitr... अपने किया ... fri + "ng : ««x}', ·शानमीमांगा। ५०३ इति न्। मनु यमायारां पुपेपरियापपभारमेकं पानमनुभूयते भपर शुगरणशानम् तत्र प्रयोगमयोपजायमानमा पनि परापकत्यम् मैनापना सर्पविकल्पय पुरोपर्तिस्तम्भागुतेरायतो शपामाप सर नेयमारंपेनाध्यक्ष प्रताः । न चायिकरप तरिति याव्यम् स्थिरस्यूल पुरोख्यपम्धिनात्याचपभासिनः स्मशानानम्माविकपकार अनुमानम्ापि सांशवस्त्यध्ययसापिनो निर्विकल्पमसत्तेल्पिया पिरतिरेप भगत् । मत एप 'प्रथमं निर्विकल्प निरंकायस्तुप्राहकं५ तदर्थगामप्पादनापात् तदुत्तरकालभापि तु निर्षिकपकमानप्रभयमनिरपेश सांगवस्त्यव्यवसायि सविधास्पकमपितरं सपूर्णस्तु निर्विकल्पकसानयशपायागेणत सभाध्यक्षन्याभिमानो लोकस्य' इति एतदपि निरस्नं द्रव्यम् विकरण एय पूर्योनन्यायेन पायोपपत्तेनिर्विकल्पकस्य च निरंशक्षणिक परमाणुमात्रायसायिनः कदाचिईप्यनुपलग्घस्तर येसपकरपनाया दुरापास्तत्वात् । अथ संलमफलविफल्पायभ्यायां पुगेयनियस्तुनिभसि विशदमक्षप्रभयं मानमयिकल्प संयेचत १० एप सपा चाप्यासिर एप ज्ञानानां कल्पनाविरह इति नात्र ममाणान्तरान्वेषणमुपयोगि। तदुक्तम्- "प्रत्यक्ष कल्पनापोदं प्रत्यक्षेणैव सिम्यति" ॥ [ 1 स्यादि। तथा पुनरप्युकम्- "संहत्य सर्वतचिन्तां स्तिमितेनान्तरात्मना। स्थितोऽपि चक्षुश रूपं धीक्षते सातजामतिः" [ नराम्यामपस्थायां मामादिसंयोजितायोंढेगो विकल्पस्वरूपोऽनुभूयते । म व विकल्पानां स्वसंविदित- १-दस्ताच-. । २ "समज्ञाने पुरोग्रेकपावभास्पनया"--. स.टि.। "वैश्यस"-. ल-दि। ४-दलाप-. : "शायामपि स्मरणविलक्षण पुरोवृत्तिहालाधवभासिनो दोषस्य निर्विकल्पकत्रे अनुमानस्वापि सौरानुपाहिणस्तपालम विरसाया एर सुनुपरमघसार"-शानका स्वाद्वादक-पृ.१५.नि. पं.४-५। ५-रपेदर सां-.भी. मा.। -दनु-आ• हा• वि.। "प्रत्लात्मवेयर सदेवा विकारा मामधयः ॥ इति परिमार्यम्"-.टि.। "प्रसान्मरेयः सर्वेशी विकलो नामसंध्या इति"-~ल.टि.। "यदाद म्यायदादी- प्रत्यक्ष पनागो प्रलोणेष रिष्यति । प्रयत्मवेयः सर्वेशी विकलो नामसंधयः ॥ पेहल सर्वतधिन्तो विनान्तरमना । स्थितोऽपि चशश रूपमीक्षते साक्षजा मतिः।। पुनर्विकल्पयन् किचिदासीर मे कल्पनेरी । इति वेति न पूर्वोकावस्थायानिद्रियाद् गतौ ॥ इत्यादि, तदपातमबसेयम्"--अनेका. पृ. २०७५.11-101 "पदा न्यायकारी पतिवति-प्रत्याहीलादि तपाहतमबसेयमिति योगः । प्रत्यक्ष प्रस्तुतम् पदापोउनि. खेतत् प्रत्यक्षेणव मिष्यति । कपलियाह-प्रत्यान्मयो यम्मान् पर्वेषां प्रमातृणाम् , विकल्पो नामसंध्य सम्दानुविधाल ॥ तया, संहत्य पर्वतधिन्तो विकल्पहनाम, मिमितेन अन्तरात्मना प्रसधनिम्योपारेण, स्थितोऽपि सन् , चाषा रूपमीक्षते पश्यवि यया पुस्पा सा अक्षजा मतिक्षिला पुनर्विल्ययन् किचिन पक्षात् भासीद मे कल्पना रिशी एवमूना इति पेति, न पूर्वोकावस्थाया चशा स्पेशणलक्षणायाम इन्द्रियाद गतौ । हलादि यहाह न्यायवारी तद्भपातम् पातमा बसेयम्"--अनेका• टी•• २.०५.१-३.। प्रमेयकमलमार्तडे "विकल्पो नामसंधयः" इति पाये वनवे . नामसंधय "दाद क्षय, वारण यस विकल्पस्य रा."-पृ.दि.प.टि.१८ भयं शोक सिद्धिविनिश्चयटीकायामुदतोऽस्ति-लि. पृ.३१ पं.१९“यपाह" इति निर्दिश्य वाचस्पतिनिधः लोकस्याप पूर्वार्धमुक्तवान्-न्यायवा• ता. टी. १.१५४ ६०९-१० । स्यादादर-पृ. ८२५. १९-२० भा.। सालमा स्थाबाद.पू. १५७ दि.पं." सप्तमं टिप्पणे पिलोकनीयम् । "सदस्य पर्वतश्चित्तं निमितेनान्तरात्मना । स्थितोपि भुषापं च स यशपति।" -स्वाधटोकया. पृ. १८५ो.। प्रमेयक• पृ. १ दि. ५... "परेण हि सासी वस्त्रोपवर्णिता सदल सर्व चिन्ताम्" इत्यादिना)-सिद्धिवि... लिपृ. १४.१५॥ सासर 1.... -" था । प्राया• स्याहाद• पृ. ५५ दि. पं.। -जिवोयो-न।

·. - ۰۱ دلار و ۱۰:۰۰ ۱۱" ar" - {{۰ ۱۹ ۲۰ ۲،۷۹۰ ۱۹۱ ۱۰ ۲، و عللها ده ده . ( ۱۱-طريه . . . . ۱-ربنا ا.. فيها د. هر انداها . . و. ۱۰اعتدلة. haruana LM LIMuasaaja bjart 2ut lineais a zerinde har hatt ادج المنحدر منهتنهرهمند گسترده پارمرية , مدلهابطہ ah ها سرلیا۔ ومافيه امله د رد المطلة عامر مره فإنريد د ددغنلللهراب hun جريد منه هل غزة• له ذهنهمر ممه باحالنا ماهها ئللتسلية . همره را تعطیلد ۱ به به اداره .{:همه دردهه همه {{هبانان مهران اما نمره منللعملاء قدمته له هه ماه تا ۴ بامداد امدنها يمه|ملاعبا نهاية لها ق مدة عملاء به همراه دارد، همدا د هارد نمازعملدرهم بنسزمزمههلملمسنارشدهاند. ها و مهر به هلمره ياهلا اهرم مالهمدمج هاماه هلنترترالطما شما را نه تنها مايله م ، عمه المره ما بدا يشمشفرة للهطنرل محمد رابع ننشستحالتهللههلند • ،د : عدم دنیا و مهنده مهرند همه مرا بدسلونا با مزه بدهنده: احترم د. يحدها و حته الشهدها هه دلمه ما درباره ما مردم عزیزتريد ماشا در مرحله نیمه ماهنة امين عام اهدار داده هاشا هشتني ما بدهند همه و همهمه فيه. { { انا ما قدمه المكمل الطاردهم نلمنا المدند۱ 14 ه ه ا لام هه رده مه ندامة ، مدد : محزمه ماه خانه محرهمند نشسته؛ مینامند هم به همه دیده به مهارت خدماذا هدد ه مازنههرحشان زحمه ته ، هما منه ما شه، چه مدله، په وجه الامه ي هه مه 14 منه..انند عطا نه در هتلمتسلطزحمه مشددهنیمده وم ، حده. همه و به همه ما به محضه به به ادامه ماعندها مدنية اها د ربه قلعه مستند مسداد ۰۶ همه دمره، اهي ازمه هم واسه همه مردانه ئه { وده دمنده مننهننهسعاد ذهنتا۔ هممممه هامه عهد وجد اعداد مهور به مه کلمه نچ فلم * : همان ست لحزم امشية هم هنشته و هم د ده په نه هه ، 3، من همید هذه المعلومه منها 1 با هم از من پا ۹ مه له مدسنتمنظره . همه ت مهدد. هدم لمدة مهند : و مامسة ابها المندم دهند و مسلمه اما د مینم و به همه دا له هه هما ده ، نه د متر شنیده شده و همه درد ودلهممممعهه هلمشمشده ۱۱ ه... همه و همه به په هله جديده عليه وهمه هملمهم هنا هنعزه عسلشوند ... مه مه سه هه رسد مميط م د. حته هو ومعه دهنده ! دهنتشالهندرة مرقد مش معتنقید مهام ۱۰۹ مهب هوم که بنده ، ده . ددهمما، منه، فيما عدة وسهدممفنسه مهما قاد سندرو نمط اهمساندند ممممم ممد و بهره همه سوه ، وه ره قه نهم هم المهم هو مدمقليمية مهمة درهم و ده م و به ده، دد، خم، اه به مشهد به ، الحمد و مه لمر ته له خمامه يوميا وهولندا هنوخنته هدهد سليم ليه وه ، به میهمهمه همه میده و برنامه مستسلمه كما لمبا :خذي مسه المهتمند وه . په همد. به هجه، مه وه د دوه شم هه هه نه ممنمها و مهمي شه مهديه :: مممممممممم به pritar bandarina dijadikan ditanjujinis vaistas it up a new tale for at به .. به ده ، په پټهر هوشه و كما م - . ... . «معه شهر سه وم، په سمه ده په لمده منده شده بود در مستسهمه ·-- द्वितीये काण्डे- रूपतयाऽननुभूयमानानामपि संभव इति विकल्पविकला सावस्था सिद्धा, असदेतत् यतलस्यामर स्थायां स्थिरस्थूलस्वभावशब्दसंसर्गयोग्यपुरोव्यवस्थितगवादिप्रतिभासस्थानुभूतेः सविकल्पमानानु भय एव । नहि शब्दसंसर्गप्रतिभास एव सविकल्पकत्वम् तद्योग्याषभासस्यापि कल्पनान्या भ्युपगमात् अन्यथाऽभ्युत्पन्नसंकेतस्य शानं शब्दसंसर्गविरहात् कल्पनापन्न स्यात् । न च पूर्षकाल दृष्टत्वस्य वर्तमानसमयभाविनि संयोजनाच्छन्दोल्लेखाभावेऽप्यसदर्थग्राहितया विशदप्रतिभासवान तत् सविकल्पकम्, पूर्वकालदष्टत्वस्य पूर्वदर्शनाप्रतीतायपि व्यापकामतीती व्याप्यस्येव प्रतीतेरसाया- सिद्धस्तत्सम्बन्धित्वग्राहिणोऽसदर्थताऽसिदेशवाभावस्य तभानुपपत्तेः शब्दसंसर्गयोग्यप्रतिभासस विशदतया विकल्परूपस्याप्यध्यक्षतोपपत्तः शब्दयोजनामन्तरेणापि स्थिरस्थरार्थप्रतिभासं निर्म- यात्मर्फ शानमध्यक्षमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा तस्य मामाण्यमेवानुपपन्नं भवेत् । तथाहि-योगी नीसादौ विधिप्रतिषेधविकल्पद्वयं पायासं तजनयति तथैव तस्य प्रामाण्यम् तदाकारोपत्ति मात्रेण प्रामाण्ये क्षणिकत्वादावपि तस प्रामाण्यप्रसक्ते क्षणक्षयानुमानयेफल्यमन्यया भवेत् विकसय शब्दसंयोजितार्थग्रहणं तसंयोजनाच शब्दमरणमन्तरेणासभयिनी तस्मरणं च प्राक्तत्समिप्युर लम्धार्थदर्शनमन्तरेणानुपपत्तिमत् तदर्शनं चाध्यक्षतः क्षणिकत्वादात्रिय निथयजननमन्तरेणासभरि निश्चयय शब्दयोजनाव्यतिरेकेण नाभ्युपगम्यत इत्यध्यक्षस्य कचिदप्यर्थप्रदर्शकन्यासंभयात प्रामाप न भवेत् । तसात् शब्दयोजनामन्तरेणाप्यर्थनिर्णयात्मकमध्यक्षमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथाऽकिया ध्यक्षेण लिङ्गस्याप्यनिर्णयात् अनुमानात् तनिर्णये अनयस्थाप्रसक्तेरनुमानस्याप्यप्रवृत्तितः सकल प्रमाणादिव्ययहारपिलोप: स्यात् । अत एव "अन्य विकल्पयेतो गोदर्शनात् न तदा गौशनसंयोजना तम्गालाननुभयात् युगपदिकल्पद्यानुत्पत्तेध निर्विकल्पकगोदर्शनसदायस्तदा" [ रति निरस्तम् गोशम्दसंयोजनामन्तरेणापि तदर्शन निर्णयात्मकत्यात् अन्यथाऽभ्यधिकरणका • प्युरिथतम्य गयि क्षपिकत्ययत् सदस्सरणासंभवतः स्मृतिनं भयेत् अभ्युपगमनीयं चैतत् भन्या गोसदसरणम्यापि मिकरारूपस्यादपरतच्छदसरणमन्तरेण राघोजनारूपा तशासभपा तास रणमभ्युपगन्तव्यम् तम्गापि चापरतादमरणमन्तरेण तथाभूनसानुपपरोररतममरणमिण मपन्यानाप्न प्रथमावस्मरणामिति न चिद् विस्मयो भवेत् । अयापाशसरणमन्तरेणापि समयानानयम्या तदि प्रथमदरसरणं तयोजनं च व्यतिरेणाप्यभ्यविकसनगमपे गोदना निर्णयारमनः संभयात् कपमशाकिस्पापता सिदिगुपगन् ? पापि निश सामप्यान्तरपार मयमाक्षगग्निपात निरंशयरतुप्रादि निर्षिकसकम्' ति, ताराम गंगानुनो मायेन तमामोलायम निर्षिक कायदेतोपामिनः । म यत् निगम मानिसमाहि. प्रिमायुत्तरपक्षणा मादित्यादर्शनात् । मय माना निल मिनियपि यापन: अपनी या दिनानितिन निनामनिर्णयेन सहयोसनियरिया गानाभापा , " TFTET बाटो तथा पशिनातीना पाप "शनण"-4..टि.. 1", हम मनमान: यो पाप- निरी R, RAMER, RATीना, AAMANARTH refreeर पोरन दरमर पर ETमा नाम writer Manas Mag F- बटोरी RETAITAmainer NAATEELER पप ATTITANT aur aurTHE #. EN५............ human ..."

·No text on this page.

·शानमीमांसा। ५०५ मर्गप्रापणसामादेरपि तद्गतस्य निधयात् तत्र विप्रतिपत्तिर्न भवेत् । अधानुभयस्यैयायं यधापस्थित- पस्तुप्रहणलाणः सभापविशेषणे म विकल्पश तेनायमशेषस्तहि यथा दानचित्तानुभवः स्वसंवेदना पक्षलक्षणलगतं सरन्ययेतमादिकं विषयीकरोति तथा स्वर्गमापणसामर्थ्यमपि तत्स्वरूपाव्यतिरिका त्या विषयीकुर्यात् ततध साव्यचेतनत्वादानिय संत्रापि विवादो न भवेत् । न चासो मास्तीति शक्यं परम् चाकादेस्ता विप्रतिपत्तिदर्शनात् । तथाहि-"यावजीवेत् सुखं जीव" । इत्याधमिधानाप स्पर्गः नापि नत्माप्तिहेतुः फधिद् भाव इति चार्वाकाः। "नेय दानादिचित्तात् स्वर्ग: यदि ततो भवेत् तदनन्तरमेवासी भवेत् अन्यथा मृताच्छिखिनः केकायितं भवेत् तस्मात् ततो धर्मस्तरलाय स्वर्ग:"[ इति नेपायिकादयः । “इष्टानिष्टार्थसार्धनयोग्यतालक्षणी धर्माधर्मों"[ ] इति मीमांसकाः । उक्तं च शायरे-“य एव श्रेयस्करः स पर धर्मशादेनोच्यते" [मीमांसाद० १-१-२ शाय० पृ. ४ पं०१५] अनेन द्रव्यादीनामिष्टार्थसाधन-१० योग्यता धर्म इति प्रतिपादितं शरस्वामिना । महोऽप्येतदेयाह- "थेयो दि पुरुषप्रीतिः सा द्रव्यगुणकर्मभिः । चोदनालक्षणः साध्या तलादेप्वेव धर्मता॥ पपामन्द्रियकरऽपि न सौदूप्येण धर्मता । श्रेयःसाधनता रोपां नित्यं घेदात् प्रतीयते। साभूप्येण च धर्मत्वं तसापेन्द्रियगोचर" ॥ [सो० पा० सू० २ श्लो० १९१-१३-१४] इति । पथमनेकधा विवाददर्शनास विवादाभायः स च स्वर्गापणसामर्थ्यश दानचित्तादभेदे पस्तुस्वरूप- प्राविणा च वसंवेदनाध्यक्षेणानुभवे सद्रव्यचेतनत्वादायिय म युक्तः । अथ तचित्तादभिर्य सत्मापण. निर्णयात् का..। २-द्रव्यं पे-स. भी• मो.। ३ "दव्यत' परमातश्चेतनतम्"-१. स.टि.। " "वर्गप्रापणसामध्येऽपि"-.ल.टि.। ५"पिवाद"-यू. ल.टि.। "यथाद- यावजी मुरां जीवेसालि गृत्योरगोचरः । गम्मीभूतस्य शान्तस पुनरागमनं बुत ॥"-न्यायम.भा.. पृ.४६.पं.२४॥ "तदेतत् सर्व हसतिनाऽप्युक्तम्" इत्युटिख्योदते स्पेककदमके "यवबीवेत् सुखं जीवेत् णं कृला पृतं पिबेत् । भस्मीभूनस देहस्य पुनरागमनं पुनः ॥" इन्युरन्यनवान् सायणमाघर--सर्वदर्शनसं• पृ. १४६.१६० १२१ । गुणरमरिरपि वापतमतविवेवने परावर्नितर्वार्धमेनमेव श्रमियमुदतवान् "वदुतम्" इति रुला- "यावनीवेर मुस जीवेत् सावदेषविक मुराम् । भस्मीभूनस देहस पुनरागमनं कुतः ॥"-पइ.स.१... पृ.३.१५.२.॥ v-स्तस्मात् स ख-भा• हा• वि०।-स्तन्मते च स्व-पा.बा.। -धनायो-आ• हा. वि. पद स.... २८९५.२-11। तपसपजि.पृ.५८३.11-1.1"यद्यपि गोशेहनादिव्यम् , यागनिकिया, नीचेस्वादिगुणष पल- साधनलाद् धर्मशम्देनोच्यते नापूर्वाश्य इति परकरभाष्ये पवे, तथापि तेषां फलसामनरूपेण धर्मसात् फलम्प प जन्मान्तरादिभाविताममखरूपेण प्रसाविषयलं न भवति"-1-1-1 शारीपिरा पृ.१९ प.10श्री.दा. पार्थच्या पृ.४४०११। "य एर यसरः स एव धर्मशाइनोयते । पसरगम्यते । यो हि यागमनुतिष्टविसं धार्मिकमिडि वि समाचते। यथ यस पर्ता स तेन म्यपश्यिते यथा पारको लाइक इति । सेन य. पुरुष निघेरसेन संयुनधि प धर्मशब्देनोच्यते । म केवलं सोरे, वेदेऽपि "यझेन रहमरमन्त देवासानि धर्मणि प्रथमान्यासन् इति संजविराम्दवाच्यमेव धर्म समामनन्दीत धेयस्करभाष्ये पक्ष्यत इलयं."-1-1-२ शावपिरा युरि हारमोनिशन्त....। १. "इन्स्यिगोचररूपतया"-.स.टि.। पूर्वार्धमत्यम्-इस-किया-गुणानां पर्मल परिपत।

·सानमीमांसा ५१७ "पापना घेद्प्युमामेत्" इत्यादि दोषाभिधानम् तदपि सिरसाध्यतया निरस्तम् । यय समान फाल्योर्या भाषयोपिरोपणपिसेप्यभायमिन्द्रियप्रतिपत्तिरधिगण्ठति भिनफालयोर्या' इति पक्षद्वयेऽपि दोगभिधानम् तदप्यसङ्गतम् यत्र हि समानासमानकालपिशेषणविशिष्टोऽर्थः अयाधिताफाराज- प्रतिपत्ती प्रतिभाति सा तदादिकाऽभ्युपगम्यते नाऽन्येति पुत्तोऽतिप्रसद्दोपायकाश! यथा च लम्भाषारोपकपरमाणुमहणप्रवृत्तं संवेदन भिपदेशं परमाण्वन्तरमपभासयति-अन्यथा प्रति-५ भासचिरतिप्रमहात्-तथा विशेषणप्राणप्रवृत्तं भिन्नकालविशेप्यायभासि तदभ्युपगन्तव्यम् भन्यथा विशेषणयिशिष्टार्थापमासाभायो भवेदित्युक्तं प्राक । न च विशेषणविशेप्यभावस्ानवस्थानान समानकालयोरपि तयोम्सलायमतिपत्तिःमनेकधर्मफलापायान्तस्य पस्तुनो यिशिएमामग्रीमभयमति- पत्या प्रतिनियतधर्मविशिएनया प्रदणात् । न चाहदर्शने भरधर्मायासितपस्तुस्वरूपमति- भागः पाम्पचित् कश्चित् पयाचित् प्रतिपस्या यथाक्षयोपरामं प्रहणात् । न च तत्पतिपरयाऽगृ.१० माणसात्यन्तिकस्ततो भेदः असत्यं पा क्षणिकरत्यादेरपि नीलप्रतिपत्त्याऽप्रतीयमानस्य तथोत्यप्रसन- रित्युनत्यास् । यदपि पुरोवत्तिनि रूपे प्रथममक्ष ययतीते पिशेपणादौ प्रतिपत्तिमुपजनयति अति- चिरमुपगतासु पदार्थपरम्परास्वपि प्रतिपत्तिमुपमनयेत्' तदप्ययुनाभिधानम् यतो यदेय पक्षमती परिम्पुटमयमाति तयाक्ष मतिपत्तिमुपरचयतीति व्यवस्थाप्यते अन्यथैकस्तम्भपरिणत्यापकपरमा- . सुप्राहणमानमननप्रवृत्तम तदपरपरमाणुप्रदणमानजननपत् सफलपदार्थमाहिमानजननेऽपि प्रतेत १५ भेदायिोगत् भपदभ्युपगमेनानन्तरातीतक्षणमहणमानजननप्रवृतं या सफलातीतक्षणाप्राणशान. जनने पा प्रर्पतत मतीतत्याविशेषात् । अथ यदेप तमाने प्रतिमाति तजनन एव तस्य व्यापार परिफरयते तदितरंगाऽपि समानम् । न च विशेपणादयस्तदाऽसन्निहिता पपैकान्ततो येन तान् प्रति प्रत्यक्षयुरिनिरालम्पना भयेन निरन्धयक्षणक्षयस्य निपिद्धत्यात् फशिदनुगतस्य च प्रसाधि. तन्यात् । यदपि 'मुपादिव्यतिरित्तास्याक्षमभवसंवेदनस्यार्यापभासकत्वं प्रतिपादिनम् तदपि सिद्ध-२० साधनमेय । पथ मुसादियद् विकल्पोऽपि नार्थमाक्षात्करणस्यमायः' इति, भष यद्ययिशेपेण विकल्पमात्रमभिपीयते तदा सिद्धसाध्यता । अथ प्रस्तो विकल्पस्तदाऽसिद्धम् तमन्तरेणापरमार्थ साक्षात्कारिणोऽपिकल्पस्याभायात् । यदपि 'यदि नाम पुरोवर्तिनम विकल्पमतियद्योतयति तथा प्पक्रियासमर्परूपापरिच्छेदाम तर प्रवृत्तिमारचयितुं समाति, तदप्ययुक्तम्। भक्रियाममर्थ- रूपम्य नस्या एय परिचोदकत्येन प्रवर्तकरयात्-अन्यथा प्रवृत्तरभाषप्रसङ्गात्-तामन्तरेण कम्पचित्र २५ प्रत्ययम्य सदूपपरिच्छेदकत्येन प्रपतंकत्यायोगादिति प्रतिपादनात् । मत एप 'यदि नयनप्रसरमनुः सरन्ती प्रथमा मतिने तत्वं प्रत्येति पश्चादपि नैय प्रत्येप्पति सरणसहायस्यापि लोचनम्यापिपपतये- कान्वे प्रतिपत्यजनकरयात्' इत्यादि सर्व प्रतिक्षितम् स्थिरस्णूपर्यायभास्यक्षमभपसंवेदनस्य प्रातिपयं. पमानफलनिमित्तम्य भ्यसंवेदनाध्यक्षतः प्रसिद्धेस्तथापि तस्यस्पाक्षमतिपत्यपिपपरणे संघदनस्य स्वसंवेदनाध्यक्षविषयताऽपि न भवेन् । अपाधितप्रतिपत्चिविण्यत्यादिकं च सर्पमन्यत्रापि समानम् ।३० अप स्पसंवेदनं संवेदनाभाषे न मिति तत् तद्विषयम् संघेदनं तु विपर्ययास तद्विषयम्। ननु कि क्षणियानिरंशपरमाण्याफारसंवेदनाभाषे तर एम् उन तद्विपरीतसंवेदनाभाषे! पचायः पक्षः मन युनः मर्यदा तदभाय पय सम्म ऐः । अथ द्वितीयस्तदा विपर्ययसिद्धिः । यथा स्थिरस्थूराकारसंघदनाभावेऽभयत् ससंवेदनं तद्विपयं सिध्यति तथा स्थिरस्परााभाषेऽभपात् संवेदनं नि तद्विषयं सिध्यति येन लोचनाविषयस्यं तस्यस भवेत्। यथा च पूर्षदेववादांना-१५ नामपणेऽपादानीन्तनदर्शनेन म्यमाद्यम्य तद्विषेक प्रतीयते तथा तेन तस्य संरएका किमिति माघगम्यत इति न युक्तं पूर्षदर्शनापप्रतीती नद् एतादिक वसन प्रत्येतुं राफ्पमित्यापभिधानम् । यदि ध भाप्यामतीतापपि यदर्शनेन स्वप्राधस्य तदेवाश्यं प्रतीयते अन्यथा तस्यापिसंपादकस्या- 1पृ.१९१५.१२.११.१६-"भालन्तिभेद"4. म. टि. । ४.४९४ पं. ५-पर्तते मे-मा.हा.वि.। -पर्तते भ-भा. हा• मि.। - "पिरोषणेऽपि"-4.रि.। ' पृ. ४९४ पं. १९ पृ.rr...पृ. १५४ पं. ११।""सविसरमविम्"-1..टि.। १२-नस पि-.ल.पिना । ११.४९५५. १४ "एकवस"-... टि.। १५ "देशर पारि"-..टि.

·द्वितीये काण्ड-- रूपतयाऽननुभूयमानानामपि संभय इति विकल्पविकला सायम्या सिद्धा, असदेतत् । यतनम्यामव स्थायां स्थिरस्थूलखभायशब्दसंसर्गयोग्यपुरोव्यवस्थितगयादिप्रतिमासस्यानुभूतेः सविकल्पकमानानु भय एव । नहि शब्दसंसर्गप्रतिमास एच सविकल्पकत्वम् तद्योग्यायमासस्यापि कलानान्त्र भ्युपगमात् अन्यथाऽव्युत्पन्नसंकेतस्थ मानं शब्दसंसर्गविरहात् कल्पनायन स्यात् । न च पूर्वकाल ५दृष्टत्वस्य वर्तमानसमयभाविनि संयोजनाच्छन्दोलेखाभावेऽप्यसर्थमाहितयाऽविशदप्रतिमामन्या तत् सविकल्पका, पूर्वकालदृष्टत्वस्य पूर्वदर्शनाप्रतीतावपि व्यापकाप्रतीती व्याप्यस्येव प्रतीतेरसत्त्वा सिद्धस्तत्सम्बन्धित्वग्राहिणोऽसदर्थताऽसिद्धवंशवाभावस्य तभानुपपत्तेः शब्दसंसर्गयोग्यप्रतिभासः विशदतया विकल्परूपस्याप्यध्यक्षतोपपत्तेः शब्दयोजनामन्तरेणापि स्थिरस्थूरार्थप्रतिभासं निर्ण यात्मकं शानमध्यक्षमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा तस्स प्रामाण्यमेवानुपपन्नं भवेत् । तथाहि-यौवाई १० नीलादौ विधिप्रतिपेविकल्पद्वयं पाश्चात्य तजनयति तत्रैव तस प्रामाण्यम् तदाकारोत्पत्ति मानेण प्रामाण्ये क्षणिकत्वादावपि तस्य प्रामाण्यमसक्तेः क्षणक्षयानुमानवैफल्यमन्यथा भवेत् विकल्प शब्दसंयोजितार्थग्रहणं तत्संयोजना च शब्दस्मरणमन्तरेणासंभाविनी तत्सरणं च प्राक्तत्सनियुप लम्धार्थदर्शनमन्तरेणानुपपत्तिमत् तद्दर्शनं चाध्यक्षतः क्षणिकत्वादाविव निश्चयजननमन्तरेणासभा निश्चयश्च शब्दयोजनाव्यतिरेकेण नाभ्युपगम्यत इत्यध्यक्षस्य क्वचिदप्यर्थप्रदर्शकॅन्यासंभवात् प्रामाण्य १५न भवेत् । तस्मात् शब्दयोजनामन्तरेणाप्यर्थ निर्णयात्मकमध्यक्षमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथाऽविकल्या ध्यक्षेण लिङ्गस्याप्यनिर्णयात् अनुमानात् तन्निर्णये अनवस्थाप्रसक्तैरनुमानस्याप्यप्रवृत्तितः सकल प्रमाणादिव्यवहारविलोपः स्यात् । अत एव "अश्य विकल्पयेतो गोदर्शनात् न तदा गोशब्दसंयोजना तस्यास्तदाननुभवात् युगपद्विकल्पद्वयानुत्पत्तेश्च निर्विकल्पकगोदर्शनसद्भायस्तैदा" [ इति निरस्तम् गोशब्दसंयोजनामन्तरेणापि तद्दर्शनस्य निर्णयात्मकत्यात् अन्यथाऽधविकल्पनाद् २० प्युस्थितस्य गवि क्षणिकत्ववत् शब्दस्मरणासंभवतः स्मृतिनं भवेत् अभ्युपगमनीयं चैतत् अन्यथा गोशब्दस्सरणस्यापि विकल्परूपत्वादपरतच्छब्दस्सरणमन्तरेण तद्योजनारूपस्य तस्यासंभवात् तन्म रणमभ्युपगन्तव्यम् तस्यापि चापरतच्छब्दस्सरणमन्तरेण तथाभूतस्यानुपपत्तेरपरतच्छन्दस्मरणमित्य- नयस्थानान प्रथमशब्दमरणमिति न कचिद् विकल्पमसयो भवेत् । अथापरशन्दस्मरणमन्तरेणापि शब्दसरणसंभवामानवस्था तर्हि प्रथमशब्दसरण तद्योजन व व्यतिरेकेणाप्यभ्यविकल्पनसभये २५गोदर्शनस्य निर्णयात्मनः संभयात् कथमस्याविकल्परूपता सिद्धिमुपगच्छेत् ? यदपि निरंशयस्तु उदप्यसातम्: निरं चे यत् निरंसमम 'ज्ञानत्ये सति रति . १ विशेषणासायं दोषः प्रत्यक्षप्रभवविकल्पस शानत्वेऽपि तद्भावानुपपत्तेः उपपत्ती या हिंसाविरतिरान ३० वित्तस्वसंवेदनाध्यक्षमभवनिर्णयेन तहणोपपत्तनिधयविषयोशतस्य धानिधितरूपान्तरामापान 'यथा व्यापाप्रतीतो व्याप्यप्रतीतिर्नेति वैषHदृष्टान्तोऽयं तथा पूर्वदर्शनाप्रतीतावपि पूर्वकालावस प्रतीमत्त मैति भाषः"-भू.ल.टि.। १"प्रत्याशानस्य"-4.म.दि.। ३ “किय, एतस्य प्रामाण्यमेवानुसतं स्यात् । यत्रैव हि पाचार विधि-निषेधविहार्य तमनमति और सम्प मामाभ्यम् , निलय शम्दयोजितार्यप्रणम् , वर्मयोजना च शब्दमरणाधीना, तथ सम्बन्धितापच्छेदासकामावन्धि प्रहरपीजन्यनिति, न देवम् गानुभवाद् गोशब्दमयोजनावत् क्षशिलानुभवान् पिस्तराम्दयोजनानि सर एतेन 'म विभयतो गोदर्शनेऽपि तदा गोसदसयोजनाभावात् युगपणियानुष मन ' इति निरस्तम्, गोन्दसयोजनामन्तरेणापि तदर्शनस निर्णयामानान, मन्या मरणार, मानप्रकारानुसार মন্তাললেই, এখয়শঃ কাস্তোৰমৰ নম্বৰগীঘি, সখ পিক भरमसंघसा-या. सादर.पू. १५. ft.५.११। -काल-म• मा.। यतो गोदन। -गुपने ५.स. वा... ftos --... भा. मो. ..यनि-..-सम-4.....ये तया...Mer-":... . गरेनशि- दार-मो.tr.rft.t ·५१८ द्वितीये काण्हे- योगात् प्रामाण्यं न सात् किमित्यर्थफियाऽदर्शने तत्समर्थरूपांऽमतिपत्तियन प्रतिमा प्रवृत्तिन भवेद । यदपि 'सर्यमाणयार्थ सत्त्वासिद्धस्तत्तिस्मृत्यनन्तरमापिनोमयसस सला इत्यादीनरेतराश्रयत्वं प्रेरितं तत् ससंवेदनेऽपि समानम् । तथाहि-संवेदनस्य सत्पत्ये सरांगना सत्यवेदिता तसाच तत्सत्यतेति फयं नेतरेतराययत्यम्। 'यथा च तिनिधया विणतोड ५मितिरविशदायभासा पृथगवसीयते न तथा प्रातरिकल्पात् पृयगरिषिका मतिः मालिश नुभूयते' इति संत सत्यमेव, निरेशसलिकेपरमाण्यमासंस्थासत्यप्रतिपादनात् । पापिन लिहतः पश्चादिन्द्रियर प्रवर्तनम्" इत्यादि प्रत्यंगि(प्रत्सगि)रयोपन्यतम् तत् समय सिनम् । यदपि 'जात्यावरमायात् तदिशिप्रार्थमतिपत्तिः सविभरिपका ने संभात गाणे प्रतिक्षितत्याग्न पुनः प्रतिसमाधानमहति । यथ फलयोग्यता पति नापशमतिनिशानिया १० तत्र प्रयन्ते' इति तदपि प्रतिनिहितमेय । यश दर्शनपरिणयनवर्ग फलसन्धियमापी न मिप्रविषया ति, तत् सिद्धमेय साधितम् तदरतिरेकेण दर्शनपरिणतेरविkिri Home पदपि रूपदर्शनातिकात् परोक्षायप्रियायोग्यताध्यमायानुमानमुदयमाय पीमा सनि ति, तदप्ययुकम्। फलजननयोग्यतायाः परोक्षयासिद्धी प्रतिमागमाना पानिभा लिजन्यायोगादनुमानान् तनिधये मनपस्याप्रतिणनात् मायाभिधप गिर निगमा १५मायाम् । यदपि 'अनिएपानरमायामन्यासयों मसिमुपरयया एम' तगार भादोलेगात्यापि माययकरपाणधिगतिसमाश मनिया प्लाना माता ग्राममायामपि प्रत्यनुपसे या पुनः गदा गुमाना गरम गुरगमे नाम: নালোবাসায়াবি স খ্রম। যাবি ‘খামখমল কাগ ব্যাধি मा समम्' नियाय शोकाभिमागारेयाय विप्रादि सपना RomaITH Emनुमान युगाभिमागम, तामा भाषा पामादि ममामामाधिकातिरिति FिETTE मारो मानन गारिभिधान गुनितम् ममाणमा प्रमाणात तो TATERImये गावाप्रमाणात Imtiminutमा मानिणीनिभायमानमिति । umari: MIT मागमा नपण স্পিকা মামাগমিলানে নি না থাকা HEATRE पन " नामधाल" इति ITEMint. माम् । प्रमाशिंपनिम्लाम] sto 1 ·मानमीमांसा। ५०५ स्वर्गमापणसामध्यांदेरपि तद्गतम्य निधयात् तत्र विप्रतिपत्तिर्न भवेत् । अयानुभवस्यायं यथावस्थित पस्तुमहर्षलक्षणः स्वभापतिशेषो न विकल्पम्य तेनायमदोपस्तहि यथा दानचित्तानुभयः ससंवेदना- यसलक्षालगतं साईव्यचेतनादिकं विषयीकरोति तथा स्वर्गप्रापणसामर्यमपि तत्स्वरूपाव्यतिरिक्त- ग्यात् विषयी कुर्यात् ततश्च स व्यवेतनत्वादाविव तंत्रापि विवादो न भवेत् । न चासो नास्तीति शाक्यं यम् चार्याकादेस्ता विप्रतिपत्तिदर्शनात् । तथाहि-"यावजीयेत् सुखं जीय" । त्यापमिधानान स्वर्गः नापि तत्माप्तिहेतुः कश्चिद्भाव इति चार्याकाः। "नेव दानादिचित्तात् स्वर्ग: यदि ततो भवेत् तदनन्तरमेयासी भवेत् अन्यथा मृताच्छिसिनः फेकापितं भवेत् तलाव ततो धर्मस्तैस्माय सर्गः" [ इति नैयायिकादयः । "इसनिष्टार्थसाधनयोग्यतालक्षणी धर्माधो" रति मीमांसकाः । उकं च शायरे-“य एव धेयस्करः स एव धर्मशादेनोच्यते" [मीमांसाद०१-१-२ शाय० पृ०४ पं० १५] अनेन द्रव्यादीनामिष्टार्थसाधन-१० योग्यता धर्म इति प्रतिपादितं शरवामिना। मट्टोऽप्येतदेवाह- "थेयो दि पुरुषप्रीतिः सा द्रव्यगुणकर्मभिः । चोदनालक्षणैः साध्या तलादेवय धर्मता । एपामन्द्रियकत्वेऽपि न तोंदूप्येण धर्मता । यासाधनता होपां नित्यं वेदान् प्रतीयते। ताप्येण च धर्मत्वं तसानेन्द्रियगोचरः" । [को० पा० सू०२ श्लो० १९१-१३-१४] इति । एवमनेकपा बियाददर्शनाप विवादाभायः स च स्वर्गमापणसामर्थ्यस्य दानचिचाददे यस्तुखरूप- माहिणा च स्वसंवेदनाध्यक्षेणानुभये सद्रव्यचेतनत्याहारिवन युक्तः । अय तशित्तादभिभं तरमापण- निर्णयान् वा••। २-यं पे-ल• भा• मो.। ३"इयत. परमार्थतश्चेननलम्"-पृ. ल.टि.। ४ "सायमामधी"-.ल.टि.। ५"विवाद."-य. ल.टि.। पारची मुरां जायेगास्ति गृपोरगोरः । मम्मीभूतस ग्रान्त पुनरागमने कुन ।"-ग्यायमा. बा.. पृ.४४.पं.२४॥ "तदेतर सर्व स्पतिनाऽप्युक्तम्" स्युदिस्योदते दमके "यापहीवेत् मुख जीवेन् र सवा घृतं पिबेन् । भस्मीभूतम्प देहम्प पुनरागमनं कुतः ॥" युमन्यन्तवान् सायममार:-सर्वदर्शन• पृ. १४९.१५.१२२ । गुणरजापरिरपि स्वायतमविवेचने परावर्तनधिमेनर चोमियमुदतवान् "तटम्" इति कला-- "सावनीवेर मुसंडीवेन वावपरिकं मुरान् । मस्सीमनस देहस पुनरागमनं पुनः॥ --पाहस... पृ.३.२५.३.। -स्तस्मात् स स्व-पा.हा.वि. सन्मते च ख-दा..। -धनायो-आ• पद- स...पृ. १८९६.२-"। १ तत्त्वसे. पजि.पृ.५८१ पं०११-१.। "यदपि गोदोहनापिदव्यम् , मायादिविया, नीरंत दिएपप फल- साधनतर धर्मसन्देनोच्यते नापूर्वादप इति श्रेयस्करभाष्ये वाते, तथा या फटसाधनरूपेण पर्मसात् फलम्य च जन्मान्तरादिभाविलासमखस्पेण लक्षाविषयलं न समाति"-1-1-1 विद्या प.१९ ५.१८.पा. पाया-पू.४८ पं० १२॥ "य एवं पसर स एव पर्मशम्देनोच्चा पमवगम्यते । यो हि यागमनुविधति पार्मिरनिति समारते। यष यस पर्दा स तेन यादिश्यते यया पारने सावक हति । देन र पुरष नि मनेन संयुनडि स पसन्देनोभो। में केवल लोके, येदेऽपि "यझेन सहमयजन्त देवाभानि धर्मनि पमन्यास" इति विरदायने धर्म सममनन्टी धेयस्करभाष्ये मयत इल"-1-1-1 पि दुरिमेहसार सन्त 'पृ.१०५। १. "दिपोरररूपतया -..टि. पूर्णमषम् -"स-किया-माना संविध। ६५.त.

·मानमीमांसा ५१९ रूपायला" ] इति तदर्थलक्षणयात् अर्थ इति लक्ष्यनिशा तदर्थत्यं लक्षणं तदर्थत्यं पेन्द्रियार्थरयम् । गतु तदर्याः' इत्येतापदेयास्तु सलक्षणं पृथिव्यादिगुणपक्षणं तुम कर्तव्यम्, म तदान रक्षणेन ये संग्रहीनास्तेगं विभागाध पृधिच्यारिगुणप्रणम् । कथा घोलो- तरर--"पृथिव्यादिग्रहणेन त्रिविधं द्रव्यमुपलग्धिलक्षणमा गृसते गुणप्रणेन पर्यो गुणोऽसदा. गुपनधिलक्षणमात भाधितत्य-पिशेषणत्याभ्याम्" [ एपंच पृपिय्यादिगुणादणं५ उपयविभागयोपरक्षणार्थम्। नन्धर्वमपि रूपादिप्रदणं व्यर्थ गुणाहणेन संगृहीतत्यात्, म विशेष लक्षणप्रतिपादनार्धयात् । तथा च प्रतिपादितम्-पृपिच्यादिगुणम्य पतभाशयमेय यस तरूपं 'पशुआ या सद् रूपम्' त्यभिधीयमाने घटादापतिप्रसक्तिस्तविहत्यमर्यधारणम् तथापि रूपत्वेऽतिप्रमाः तमिपत्य पृथिव्यादिगुणमाइणम् एपं रमादिप्यपि । “एकादिव्यपदारहेता सापा" [मरास्त० मा० पृ० १९९६०३] इत्यादिविशेषलक्षणं पैशेपिकमतप्रति सर्वत्र एव्यम् । मन्ये १० रूपादीनामपि पिरोपटक्षणं न पाच्य तय भसिमरयार, गा भविप्रतिपशिनापनार्थत्यात रूपाइयो दि यहुभिपिश्यत्येन संमतिपमा इति पचानामपि लसणाभिधानम् पुरुषम्य तेऽतिरायेनासक्तिः देतपः एतापरयनोपयुज्यते इन्द्रियविषयभूतोऽर्थः अर्थशदेनाभिप्रेतः नार्थमात्रम् । सेन समिः प्रत्यासत्तेरिन्द्रियम्प मासिः तस्य च व्ययदिताानुपलाया सद्भायः सूत्ररता प्रतिपादितः तत्समाये घसिने पारिशेप्यात् तस्संयोगादिकल्पना: परितोपवेन्द्रियेण सा व्यस्य संयोग एप गुंतसिद-१५ स्यात् ।। गुणादीनां व्यसमवेतानां संयुनेसमयाय एव भव्यरये सति भय समयायात् २ ॥ सतमयेनेपु संयुनासमवेतसमयाय पय अन्यस्यासंभवात् प्राशय प्रसाधितस्यात् । सादे समाप पयाफाराम्य श्रोत्रमधेन व्यपस्थापितत्वात् सदस्य च गुणभापात् गुणरन चाकारालिहल्यादाकारा. समयायियं निश्चितमिति समपाय एघेत्युलम् । सदरये समयेतसमपाप पय परिपात् ५। समयायामापयोग पिशेपणयिरोप्यमाप पय परिशेगत् । लक्षणय पिण्यात् कथमेतत्क्षणे २० ध्यन्छिनतीत्पन्यव्यवच्छेदार्थमिन्द्रियार्थसभिका कारणमित्यभिधीयते कारणरयेऽप्यसंमयिदोय. सभापरिजिहीर्पयाऽन्यामनुपायि कारणपचनं न स्यन्यायायिकारणनितिः पयंभूतस्य इन्द्रियार्य- सनिकर्षरोध कारणयाभिधानम् मरयन्तःकरणेन्द्रियसम्बन्धस्य तम्पाऽव्यापकरपात् भव्यापकर्ष शु गुरादिसानोत्पतापसंभपात । अथ 'निक'प्रदणमेपारत संग्रहणं प्यर्थम्, गा संपादिमान- लक्षणनि-बाबा १ "भत्र मोरेशममस्मारिता मी सायतया प्रतिपत्तन्यः तेषी लक्षणं तर इति । तरिति मान्नरलक्षितानीन्द्रियाभि पराशति । शानिन्दियाणामा इन्दिरगानलमांना Bणम्" पाया. तारी•• २५४.१-१०॥ तदर्पस्य पेन्द्रिया-.स.। एतदर्थत्यं पधेन्द्रिया-या। "पियादिमहणेन पृथिव्यतीशिवारणमायापि भारिश्यन्ते, गुणप्रहणेन प प भाधितो गुण विसारा- परिमाण-पृपक्ता-योग-दिमाग-परतारल-मेह-पेग-बमसामान्यविशेषा अनाधिनर रामपायलरमलान गुण " -म्यायका पृ.11.2-1.भ्यायका.का.टी.पू. १९५६.१७-1 ५"गए-रस-ए-सर-दाम्दाराहि पृषर मरणयाः महणेन प्रहार पियादिगुणास ती र पन्यम् । पर्व गवतीति स एवार्यः परस्पतीदिन कम्यम्। गन्ध-रा-रूप-प-दादानी पगमिमिय. विशेषनियमापनार्थम् । इन्दियानि गन्ध-र-र-पर्श-शम्देश तमामान्येशु मितानि भन्यत्रानिया मित्र पि. व्योमोनि दौद्रियप्रामाणि, शेषध गुणराधि. पत्ता-गुणरये पपवेन्दिरप्राय समायोऽमावष तथा' -परा.. ३.1-0पायबा.तारी..१९५६. "चतुर्यानमेवेति"-. ..। -भूतोऽयंत-म• गो• पिना। -कर्ष प्रा. . । "पृषर"-.ल.टि.म्पसमा पृ.14.1-1 म्यायरा. ता.सी......-1 म... .मा... १९५५. 141. "न्दियादिना"-4.8.ft.in"ये इनिरगुने गुणानाम् - पु.ल.टि. ११ "हरसारिपु"-. ल. टि. "मरायोऽभावध विशेषणविशेष्येण "-.. B.दि. १४ चर्षियात् । अत्रायमभित्रायो मा-बारगर्भलेन कागवेन रुपामावर चलणस्य नेवि यायातलाशमीमोगायो प्रारम्बालापला जाहरणदिदि कारणगर्भ कार्यगर्मम् सरूपगर्भ प पटस सक्षण भारत ।मन्ययेदमियरो FACTC साराट- रायः। १५-लक्षणव्य-मा. मा. भायं प्य-रंपदा...। मन्पन्या-ना.. पिना। १७ गुनया-पा.बा. ।'

·५०४ द्वितीय काण्डे रूपतयाऽननुभूयमानानामपि संभय इति विकल्पविकला सायम्या सिद्धा, असदेनत यनलम्यान स्थायां स्थिरस्थूलखमावशदसंसर्गयोग्यपुरोव्यवस्थितगवादिप्रतिमासस्यानुभूनः सविरुत्यामानानुः भव एव । नहि शब्दसंसर्गप्रतिमास एव सविकल्पकत्वम् तद्योग्याबमासस्यापि कल्पनाबा भ्युपगमात् अन्यथाऽव्युत्पन्नसंकेतस्य धानं शब्दसंसर्गविरहात कल्पनापन्न स्थात् । नत्र पूर्वकाल- ५हएत्वस्य वर्तमानसमयमाविनि संयोजनाच्छन्दोलखामावेऽप्यसदर्थप्राहितया विशदमतिमामात् तत् सविकल्पकम्, पूर्वकालदृष्टत्वस्य पूर्वदर्शनामतीतायपि व्यापमाप्रतीती व्याप्यस्येव प्रतीतेरमत्या सिद्धस्तत्सम्बन्धित्वग्राहिणोऽसदर्थताऽसिद्धवंशधामावस तथानुपपत्तेः शब्दसंसर्गयोग्यपतिमामा विशदतया विकल्परूपस्याप्यध्यक्षतोपपत्तेः शब्दयोजनामन्तरेणापि स्थिरस्थरार्थप्रतिमासं नि यात्मकं ज्ञानमध्यक्षमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा तस प्रामाण्यमेवानुपपन्नं भवेत् । तथाहि-ययात १० नीलादी विधिप्रतिषेधविकल्पद्वयं पाथासं तजनयति तत्रैव तस्य प्रामाण्यम् तदाकारो पति- मात्रेण प्रामाण्ये क्षणिकत्वादायपि तस्य प्रामाण्यप्रसक्तः क्षणक्षयानुमानवैफल्यमन्यथा भोत विकलय शब्दसंयोजितार्थग्रहणं तत्संयोजना च शब्दलरणमन्तरेणासंमदिनी तत्सरणं च प्राक्तत्सग्निपुर लम्धार्थदर्शनमन्तरेणानुपपत्तिमत् तद्दर्शनं चाध्यक्षतः क्षणिकत्वादावित्र निययजननमन्तरेणासंमार निश्चयश्च शब्दयोजनाव्यतिरेकेण नाभ्युपगम्यत इत्यध्यक्षस्य चिदप्यर्थमदर्शन्यासमवाव प्रामा १५न भवेत् । तस्मात् शब्दयोजनामन्तरेणाप्यनिर्णयात्मकमध्यक्षमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथाऽविकरा- ध्यक्षेण लिङ्गस्याप्यनिर्णयात् अनुमानात् तन्निर्णये अनरस्थानसक्रनुमानस्याप्यप्रवृत्तितः सकल प्रमाणादिव्यवहारविलोपः स्यात् । अत पय "अश्व विकल्पयेतो गोदर्शनात् न तदा गोराब्दसंयोजना तस्यास्तदाननुभयात् युगपद्विकल्पद्वयार्नुत्पत्तेश्च निर्विकल्पकगोदर्शनसायस्तदा" [ रति निरस्तम् गोशन्दसंयोजनामन्तरेणापि तद्दर्शनस निर्णयान्मकत्यात् अन्यथाऽश्यविकसान २० प्युस्थितस्य गरि क्षणिकत्ववत् शब्दसरणासंभवतः स्मृतिनं भवेत् अभ्युपगमनीयं चैतन् भन्यथा गौशब्दसरणस्यापि विकल्परूपत्वादपरतन्छन्दस्सरणमन्तरेण तद्योजनारूपस्य तस्यासमयान ताम रणमभ्युपगन्तव्यम् तस्यापि चापरतच्छन्दस्सरणमन्तरेण तथानानुपपत्तरपरतच्छन्दस्सरणमिस्स- नयस्यानान प्रथमदरसरणमिति न चिद् विकल्पप्रसवो भवेत् । अयापरसादम्मरणमन्तरेगापि सम्दसरसंभयानानवस्था तहि प्रथमशदेसरणं तयोजन व व्यतिरेकपाध्यश्वविकसनमध्ये २५गोदर्शनस्य निर्णयात्मनः संभया कयमस्थायिक पापता सिटिमुरगच्छेन् ! यदपि निगम सामथ्योदतत्यात् मयमाशसन्निपातजं निरंशयस्नुपाहि निर्विकल्पका रति, तदप्यसलतमा निर न यत् निशान - -- समय सानाये गति पानी या हिंमाशितिदान ५०चिचस्वसंवेदनाध्यक्षानमयनिर्णयेन तरणोपपत्तनिधपविरतम्य चानिधितालगायत * ব ম বাবর হেলীল কথা বলবে পুলিশ দুষ্ট मी मरः-4.स.टि.। १"प्रारम्य"-4..हि.। ३", एवं दस प्रमय स्थान; यर पार विधि-विधानसतजनो का मन, मिष दयविदार, लमेयोजना व मम्मरणधीना, तप गEिnt भनित, नौगन् मानुभागोन्दर्मयोमा अभिननुभार रायो। एंव ब विपद गोदरं दादोजगभर युगामिण Revr गरेर Thre, सोलोमन दान किया, ARIES EKATARTer, REETHER MEHTrirat Wirewar मास...... । ... गोन। 1.... hr re ................Mrret.......।

·५२० द्वितीये फाण्डे- निवृत्त्यर्थत्वात् 'संशन्दोपादानस्य । तथाहि-सम्यग् निकपः संनिकः सम्यक्त्वं तु तस्य यथोक्त- विशेषणविशिष्टफलजनकत्वेन, नैतत् अव्यभिचारादिपदोपादानवैयर्यप्रसक्तेस्तदर्थस्य संशब्दोपादा- नादेव लब्धत्वात्, न; अव्यभिचारादिविशेषणोपादानमन्तरेण तत्सम्यक्त्वस्य ज्ञातुमशक्तेः कारणस्य हतीन्द्रियस्य सम्यक्त्वमसम्यक्त्वं वा सम्यगसम्यकार्यद्वारेणैव निश्चीयत इति तत्फलविशेषणार्थम- ५व्यभिचार्यादिपदोपादानं कारणसाधुत्वावगमाय न व्यर्थम् । मन्येवमपि संशब्दोपादानानर्थस्यम् अव्यभिचारादिपदोपादानादेव तत्फलस्य विशेपितत्यात्, ने, 'संग्रहणस्य सनिकषाप्रतिपादनार्थ- त्वात् एतदेव सनिकर्षपई ज्ञानोत्पादे समय कारणं न संयुक्तसंयोगादिकमिति संग्रहमातम्यते । मन्वयमपीन्द्रियग्रहणानर्थफ्यम्, ना अनुमानव्यवच्छेदार्थत्यात् । तथाहि-'अर्थसभिकर्षादुत्पनम् इत्यभिधीयमानेऽनुमाने प्रसङ्ग इतीन्द्रियग्रहणमिन्द्रियविषयेऽर्थे सग्निकर्षाद् यदुत्पद्यते शान सद् १० प्रत्यक्षमनुमानादिभ्यो व्यवच्छित्ति न चानुमानिकमिन्द्रियसम्बन्धादिन्द्रियविषये समुत्पयत इति । तथाप्यर्थग्रहणमनर्थफमिति चेत्, न स्मृतिफलसन्निकर्षनिवृत्यर्थत्यात् । तथाहि-आरमाऽन्तःकरण: सम्बन्धात् स्मृतिरुपजायत इति तज्जनकस्यापि प्रत्यक्षत्यं स्यादसत्यर्थपणे न पेन्द्रियार्थसप्रिकर्षमा स्मृतिः अतीतस्याऽपि सर्यमाणत्वात् तस्य च तदाऽसत्वात् । उत्पत्तिाहणं कारकत्वसापनार्थम् । शीनग्रहणं मुखादिनिवृत्त्यर्थम् । .. १-कपः२स-आ. २ "कर्नुभूतम्"-पृ. टि.। ३ स्मृतिस-म.। -हणं न मा । ५ोग:- दिसत् कारग्रेऽसमिकर्षः पारिवद व्याकः"-.टि.। "अथ शानदणं किम ! मुसादिव्याच्छेदार्यम् । इन्द्रियारामिकांत पुरातु से मरि भातः ता. यामाहाननिति"-म्पायका.पू. ३६५. १२-1 "पाधि मप शाने प्रयासमाशातश्यानुवादेन लक्षणे विधीयमाने शायत एवेतम् शानमिति, मोके सा सरहानदेनोः प्रदामाती मायः । गत मुरादिगुदाताम् । तदेव हि लक्षाणायमुच्यते यस मसानोरीया सदासिरगोलसम्म र प्रतीयते । मयानुरोधेन तु लक्षणयास्थापनेऽन्योन्याश्रपरलमगीत भात । गुणनो नानिदेनुमान विज्ञानात म्यानमिति चेत् । न । गामिनहेगनाविकाम पन्दननदोगनी समीर गुममापीत, ममि हि शीतासंस्थापि यादवप्रिययोगाची तसशानमीतारण पुरारि भोर । भान्तरणमनी मेरे सीन्द्रियार्थमनर धारणलार शानशातीयतामिति ।। मिकामेोधी मेनामिनोरने तय रणमैदानुगरणप्रयाग । न योगदानाभेदभेर ती युफम् गिजातमी शाजार मेरममनम्नर सोनल भरिभ्युपगातार । अपि थोपादानामेष पुनधि रणभेरा कायमेथी। 14 TAमनदेश्युरादनगरमोश्याराहास प पहियोगमा पूर्वमादिप्रय गानो कारगाना मेर भिरामा मलहोता तसादागेन्यो जाने वाला मनीष परयो रमग्दा भिगेरन्योन्यमपि मेदालमीतगोगितया प्रभागानोमानमशनी मणीपर"। म्याया• ता.दी..01.1-4 "ATT या नारनम् । नयागxिetहि मुगमी मा Mit want रिमारामन समिति नपानम् । कालानन मुभा दिया। इस पोसgram THAT.. और जीन RT IN 44471 सरे नंबर निसरीretHI124 पम् । पर भरोसा RESIta " Er. Preeबम् । amrit पापभानाNREATrav१५44.... KRITrer ATRam Pr TerrerantrARAN... Estram..rearrantaran ki ·शानमीमांसा । मध तुल्यकारणजन्यत्यार पान-गादीनामेकात्यमिति तमित्यर्थ पानमहणं न फार्यम् मुन्यकारणजन्यरयस्यासिनत्यात् । पश्यति च चतुर्भेयाये-"पायोनयध पाजा" [2-1-4 पात्या भा०] मघ सेपामेशत्यमिति व्यभिचार । प्रत्यक्षविरोधच सुमसिद पय । तथाहि- भान्दादादिस्पभायाः पादयोऽनुभूयन्ते प्राततया च सान स्पर्धावगमसभायं प्रादफनयाऽनुभूयत पति मान-पुरगयो दोऽयक्षसिद्ध पय । विशिवारएकारणजन्यत्यात् सुगादेः सुरगदिमात्युत्पाध.५ स्या न भिपहेतुजत्यमसिद्ध मान-सुपायो अतो योषजनकस्य प्रापनार्थ युक्तं शानप्रदणम् । थप्पपदेश्यप्रदपमप्यतिव्याप्तिनिवृत्यर्थम् व्यपदेश सदा तेन इन्द्रियार्थसपिफर्पण घोत्पादित. मापसम्-दादेऽनन्त यात्-स्यात् सप्रित्यर्षमव्यपदेश्यपदोपादानम् । गम्विन्द्रियविषये शादस्य विपर्ययादी विषयानुभपसभादसमनुस्यूतमभाडि रहयो दि विषपमहणामधेनुभ्यते अनिधितं वयं राति विपर्य- योऽपि विषयमहणात्मक एवं विपरीतमयन्तं वा विवर्य एकाबि न तु विषयग्रहणसमावं सुरां दुरी पानुभूयते । अन्य एवार्य मायकरपभाष भान्तरो धर्मः मुरादु सादिरिति पदकानवादिषयतयैव शानं भिनतिन समावभेदेन संशयादिति । ततत् पात्र सप्रशाशलान् मुनादेनं प्रासभावलम् । अतध माअप्रहमयसभावलाज् शानमेव तदिति । मै पोच । प्रकाश मानेऽपि प्रविक्षिप्त प्रतिक्षेप्यते तत् पुनः सादौ भविष्यति। न हि प्रहणलभावं कथित गुरामगुभववि ज्ञानवरिती ।नन्याय प्रसारासा- मभ्युपगमे गुसादेवपादानुत्पादयोरपिशेषात् सदा मुरितं न काविस स्पारिति । नैतदेवम् । उपमेव पपरि पूर्व एयवे शानेनेति कपमनुपशाम विभिप्यसे । प्रत्युत सरासादिनामेष दोषः सभासदः सर्वान् प्रसपिपिरखान्पचित् सन्ताने सप्रकारामुमोगदार देनेव सप्रकाशेन गुसेनान्योऽपि सुखी सादयस्यापि गुरां नोटरसमिति । किच कमेकमेव शान मुगदुरावशेषाकारभूपितमिप्यते उत रिविर मुगमकं किंचिद् सात्मकं शानमिति । आये पक्षे साकारराचितशानो- पजननादेकम्मिभेव क्षणे परस्परविरमारा सादिधर्मप्रधटनासरः । उत्तरस्मिनु विचित् मुसमान किचि राजानमिति यत्किचिदमुरादु राषितं विषयानुभवसभावमपि शानमनुभूयमानमेषितव्यमेव । तथ न वाम् अपि तु फेनचिर पदिना विषयेणोपरकमन्यन्यतिरेकाभ्यो प पटापजननापायेऽपि बोधसमावमनुवर्तमान प्रतीयते । तस्दिानी गुगलमप्यनु. भूयमान मुधन विषयभाषशुपा पटारिनेकोपरज्यते इति गम्यते न स्वरूपेणेच मुगात्मकं तनो भितपस्य पोपमाघमारस्य शानस्यान्यदा रखादिति । तस्मान बोधस्पाः मुसादयः । भनिन हेतुजवादिति चायमतितो हे ममका विधारणस्थात्मनः समवायिकारणात्मनः संयोगय भमेदेपि निमित्तकारणस्य मुगलमानलादभिमसात् । मनु मुरोदार पूर्वमनाये गुरालसामान्य रूपं तर स्यात् । पापि मुसहेतुभिः कारको समर्ग अय पर्यकारक स्यात् । उचो । पररागतम गामान्य नि साधयिष्यन्ते इति सन्ति तत्रापि मुरालानि योग्यतालक्षण एव चैपो गुपदेशभिः कारक: ऐमर्ग. पोपमेयर । धर्माधौं हि रायस्व प्रागिनो मुख राहेतोः जायमानसशापादेः कार्यस्य कारणं तयोष सवारणः पीजदिविगल लिमिः सहयोग्यतेव सेरार्ग. एवं पुरालादीनामपि सात् । सम्मानिमित्तकारणमेवा मिशानि शानगुशारीनि कार्यति । निमित्तारणान्यमपि कार्यरत भेदाम् । विलक्षणा दिसते पटादी पारमा गुपः ॥ भरि पाननियन्ति म शानपूर्वकम् । पुरानुसारि स विषयज्ञानपूर्वकम् ॥ विषयानुभवोत्पापा यत्रापि न पुसादयः । तत्रापि तेषामुत्पत्तो कारण विषयगतिः ॥ वित्त पोऽपि गुरास कारणता प्रतिपय । दसार पर्ष गुसादि शानपूरमेर हनमपि मानपूर्वक.मेरी पर उपरिशमिराकरिष्यमाणसात् । न हि गर्भाती मदमूचनमार या नमुनापमानं ज्ञानान्तरपूर्वक भरती सामान पुरानो पेलण्योरपादनार मुसादिनरपोरस सिमसाल" दायमा.मा.१.४६.11-1 "एकप्रसनीय पिया सामादयोऽमिसयोगेनन एकयोनस्थ पारजाती"--..। "यभिचाराददेवः ॥ एस्प्रत्यनीकाय सादयः एमियोगपिरोधिनः न पेरभेरखी बनेपन्निम् । एएसो. निखादेकं रागास रापपरियप्यनेनेत प्रभम् । एषयोनको सदयो म कामेरीति"म्या......। "एस्योनयो हि स्पाइरोम रमेहतं, यदि पुनरात्र पाना परसरमेदतिर पपिपरपने पापीरदेस रागारिपरि रामान इति भावः" । म्यायपा.तारी.पृ.५८९५.४। २"शनस्य कारमायुपायतान"-4. स.हि । समपदेससार भाष्य-मतिकारी उत्तरोनरमपिता पिविधतया पप स्यटे-1-1-1. मा. . . ६.१ म्याया• पृ. ३६.९४ परमा.ना.री. पू. १७. अन्तत मी पई संपर समीक्ष्य पापियामार-म्पारमन. १.... -म...." .

·rinांगा पापम् निनागyिim M फागण प्रमाeा, पु Tamilienागnिfrary गय पापम्न माध्यमानजनरयेगा. Prem गारमाधमोऽयम् गुमानिकाल समानानुमागमापाता। मानमिट्रिपादाधिक गिरमिहिकाया शनि कारिकारमार. mer गामिलिमिति गापमाणले गगनायजाममिति केचित् । अपरे १५ ifierranपिरणे मनः प्रपती मनोहरन्द्रियागजिमय- माग मिलि निषा मापमानाम् मारमाणीिविरयाना. AII गय मनामिदियाया भनिन्दिपायं मम इन्दि गरिदिनार warrantraryमापने, गागरेण मगर दियधर्मापनयनेपियार गधि- भिकामिन्द्रियधर्मः ॥ मनणि विधन एव नियमपिनमा समय म नियमाणेनायोः ना मात्र पनिशा मग शिम मिमी प गाणा: पोप मनमोऽपा सा मानापे इन्द्रियाणां पारपार गानागापा गाद एपोपो न मानसमूदोदेशार्थ तरबम् । तपा सिमरनेगेनि मातंगधोपी कारणम् 'माला' [भिषीपमाने राधिकरें महातभिः Amirmirmirrom1ि५ " .. এই মহাগলাম। নানান প্রণােনুবইয়া যাও কম মূল্যমালা भूगमाभाधनेलियानि पvिधने "भनेर" [न्याय १-१-१२] रति अपनाते न तु मनस २० लन मत पप पर्पविरमा मनाम यिन्त्रिपालि पानि पविषयाणि तम्प्रयुतपा या मनोनिभिधानम् परमनमसिपिलममतमिति कितनपुतिः। पेयं प्राणादीनामाभिधाने * অসিমান মসন। ধনমিনি মা! কি ঘ "युगपानापणिर्मनायो तिम्" (म्याप १-१-१५] ति परनात्मनसोऽभिधानमिन्द्रियरयेन दिपानात पनभिधान पंपादियुनाम् । समायोमिदोष इति शिवम् । २५ प्रयम् । दिसामा फरम् विपसगिरसार। उर्फ पर दानादिइरस रवि । मातीपाद पत्रिपाभिशी सोमादेशेश उपेनीयो शिविर समिकमेव प्रत्यक्ष दर्णयन्ति न ताया प्रभावार-निकल प्रमागमति प्रमाणात उभय इपुर्ण परियार उभय परिषदका समिणे गाने पाएर दिनानुदोराय-पृ.१५.1- III.हा.• पृ.1.12.1-पृ.१०५२.१९॥ " पर पार्न प्रमाणे नाशिकः धि 1 घदेवं फसविशेषगाशे यतः शनायाहारेण पम् बन इन्द्रियानिकलाविशेषणविशेषित शनाय फलं भावि र मेधि"यायम. बा.११.१६. -स्पक्ष पापिना। २ सय मो. मां-नापिरोधाल. बा. बा. थाहा दि.1 -एच पि-. । ५-मागे पा-4. "मनम,".... टि-। - "प्राण-रमन-ब- सा-मोवाणीन्द्रियालि भूतेभ्य" विमत्रम् । वा-पृ. 4-1 पाया• ता. टी-पृ.१११ यायम. 'मारिए मुरादिषु च प्रशलक्षण वायम् अनिन्दियागनिकपडे हिसमिति इमियाय गो मनगरियेन्य. धादेशो धर्मभेद भाविकानीन्द्रियाणि नियविधानि गुणानो शामिल दियभाव इति, मनस्वभनि मशिय नाय मागम्यन्धिमभाव त । मति चन्दियामाग्रक भनिधिमामिा बास पुलमानुपतिवारणा स्याम ( 4.4.1 मृ.१६) इति । मनगन्द्रियभाडान त पाय मातामिति। तमन्नागमा प्रसनन्यमिति । पामतमप्रतिषिमनुममिति हि तन्युकि "मास्सा पृ. ३१६.१४-1 "इलियामनियम दिलक्षणमामादिषु शुमा च नाहि मनगोनिन्दियवादयारकमेतत् प्रलय. नमपि पुनरिदिय भयो न भवति । इन्द्रियानिवान् । परिपठिनानि प्राणानीप्रियाणि । म प से मना ·म ननु शादमा ५२२ द्वितीये काण्डे-- सामान्यविषयत्वेन व्यापारासंभवादिन्द्रियस्य च सलक्षणविषयत्वान्नोभयोरेकविषयत्वमिति न तजन्यमेकं ज्ञानं संभवति, न; तयोमिन्नविषयत्वस्य "व्यस्याकृतिजातयस्तु पदार्थः" [न्यायद०३- २-६५] इत्यत्र निपेत्स्यमानत्वात् तद्भावमावित्वाचोभयजन्यत्वं शानस्थावगतमेव । तथाहि-चक्षुगों- शब्दव्यापारे सति 'अयं गौः' इति विशिष्टकाले ज्ञानमुपजायमानमुपलभ्यत एव तद्भावमावित्वेन ५चान्यत्रापि कार्यकारणभावो व्यवस्थाप्यते तयात्रापि तुल्यमिति कथं नोमयजं ज्ञानम् ! न चान्तः करणानधिष्ठितत्यदोषश्चक्षुषः तेनाधिष्ठानात् शब्दस्य च प्रदीपवत् फरणत्वात् । न च पाहत्यकाले शम्दस्य करणत्यमयुक्तम् थोत्रस्यैव तदा फरणभावात् शब्दस्य तु तदा प्राधत्यमेव गृहीनस्स चोत्तर कालमन्तःकरणाधिष्ठितवक्षुःसहायस्यार्थप्रतिपत्ती व्यापार इति भवत्युभयजं 'गो' इति मानम् । चास्य प्रमाणान्तरत्वं युक्तम् उभयप्रिलक्षणत्वात् शान्देऽव्यपदेश्यविशेषणस्याभावात् प्रत्यक्षे व १०भावादस्य शान्दत्वात् । न च शन्देनैव यजन्यते तच्छान्दमिति शान्दलक्षणे नियमः अपि च सन्देन यजनितं तच्छान्दम् अस्ति च प्रक्रान्ते एतद्रूपमिति कयं न शाब्दम् ? न चैतमास्ति न चाप्रमापन अव्यभिचारित्यादिविशेषणयोगात् । न चानुमानम् पक्षधर्मत्वाधभावात् । प्रत्यक्षमप्येतन भगते शब्देनापि जन्यत्वात् । नाप्युपमानम् तलक्षणविरहात् । पारिशेप्यात् शान्दम् युक्तम् इन्द्रियेणापि जनितत्वात्, न; शम्दस्यात्र प्राधान्यात् प्राधान्यं च तस्स प्रभूतविपयांपेपर २५यतोऽसौ न चिद् व्याहन्यते-तथा च प्रत्यपादि भाप्यता-"यायदा घे नामघेपाना' [१-१-४ वात्स्या० मा०] इति। न त्वेयमिन्द्रियं तस्य स्वगादी प्रतिहन्यमानत्वात् । तस्मात् प्राधान्य पन्देनेय प्यपदेशः। व्यपदेशकमंतापनमाननिवृत्यर्थमव्यपदेश्यमिति विशेषणमिति फेचित् प्रतिपमाः । तथादि इन्द्रियार्धसमिकर्णदुपजातस्य शानस्य शदेनाऽनभिधीयमानस्य प्रत्यक्षत्यम् अयुक्तमेतत् प्रदीपेन्दिर २० सुपातीनामभिधीयमानत्येऽपि प्रत्यक्षत्यानिवृत्तः । न य शानस्याभिपीयमानत्ये फरणग्यव्याति मानिनिमिया कारकादम्य । न धभिधीयमानापोऽन्यत्र तदेय परिच्छित्ति न विदधाति ।। पापं न्यापो नेपापिनाम्युपगतः "प्रमेया च तुलाप्रामाण्यवत्" [न्यायद० २-१-१८ या प्रतिपादपिण्यमापल्यात् । फलयिशेरणेपसेऽप्यभिधीयमानस स्वकारणव्ययच्छेदकरयमस्त्येर शाम नित्यमनदिति, एतदप्ययुक्तम्। गश्तयात् । शब्दप्रमेयत्येऽपीन्द्रियार्थसनिकोपर २५शाना संभपति किमनेन विशेषणेन कन्यम् । तथाहि-न्द्रियविषयभूतेन रूपेण शम्देन या शनि मानमिति कोऽत्र प्रत्यक्षन्ये विशेष: सर्पया लक्षण युक्तिमय विशेषणं पातिव्याप्त्यादि। नित्य साग उपादेयम् न पलक्षम्युदासार्थम् । रन्द्रियामधिकगंदुपजातं राम्देन चाजनितं व्यभिचारिशानं न प्रत्यशव्ययच्छकमियानि यारिपशेगदानम् । इन्द्रियजत्यं च मरीचिकशानस तदायमादित्यनारमीयते । मरीप्यान ५मवावा १“-दोनयरिट यम प्रमाणान्तर "-.टि.। "प्रणा-गोमय गगनस मानिधेया नगर"-.रि.. "वाई के नामपरी पटोमा न्यायका ला... ११५५.१।। मारामार-दादर..१५ । "वषा दुमा त माया प्रमे पी. भागेर-4...। ४"मनीतमपटपसे नवलम्"-...। बारपन नमामIME TARRENT साब ATMITRAAVAT MERIT HAR rre ETAIL Nuri arrert .'चर-दादा................। ----.-....................... • *-4......My ....-11.mam............." Sampr ·द्वितीये काण्डे . - पठितम् । तस्मान्मनो नेन्द्रियम् । पृथक् चानभिधानाचास्ति मनस इन्द्रियले प्रमाण ततव नेन्द्रिय मनः । न चैवं प्रसार सुखादयो भविष्यन्तीति । प्रत्यक्षाचैते नानुमानिकाः लिङ्गाभावात् । न हि लिगमन्तरेगानुमेयों गम्यते । नापन्या प्रभार प्रतिपादकमस्ति सुखारीनाम् । न च वेषामनुमेयलम् । न चान्या गतिरसि । तस्मात् कर्तव्यं सुसानो प्रयोग प्राओपने ख्यानमिति । कश्चैवमाह न प्रत्यक्षाः सुसादय इति । इन्द्रियार्थयनिकर्षजन्यप्रलक्षवायाह । नैष दोषः । मनस इनिसहर न्द्रियार्यसनिकषात्पमं सुखादिज्ञानमिति । यत्तु सूत्रेऽनभिधानं सद्वैधात् । किं सदैव ! राविषस्लामविपरो । विषयं मनोऽसर्व विषयाणीतराणि । सर्वविषयं तु मनः स्मृतिकारणसंयोगाधारलात भात्मवत् सुसग्राहकसयोगाविरमा समतेन्द्रियाधिष्टातृलाच भात्मवत् । भौतिकाभौतिकतं तु म, पिरोधात् । न हि भौतिक मनो नाप्यभौतिकमिति । कार्य बेतो भौतिकलमभौतिकलं च । न च कार्य मनः । समान भौतिकं नाप्यभौतिकमिति । भोमे चासम्भाः पदि भोमिया भौतिकवलक्षणाद् वैपादपरिपाठः स्ने मनसः, श्रोत्रमपि सूत्रे न पठितव्य तह, न हि यो भौतिक नापतिक नीति । साथै प्रलयरिधानमिति चेत् । न । प्रलयवयात् । स्यादेपा युद्धिः सार्थिक एप प्रत्ययो भूतमेव भौतिकभित । ता॥ प्रत्ययवैयात् । न हि मौखिकमिलनेन कवित्ततितार्थों लभ्यते । तस्माद् अर्धमेत साथै प्रत्यविधानमति । पुनर पृथगभिधानं नास्तीति । न नास्ति युगपरशानानुपारिति । युगपरशानान्पतिर्मनसो लिङ्गमित्युच्यते । शेन Marate भेतन्मनसः करणसमिति सगुणानामिन्द्रियभावो वैधमिलताप्ययुक्तम् । श्रीमाननिभानप्रमादेश । तमासा साराविषयसमेव धय॑मिलतदेव ज्यायः । तत्रान्तरसमाचारपत्रान्तरे मन इन्द्रियमिति पगते । तमाम . प्यते । अप्रतिषेधानुपातं तदिति न । पेषाभिधानवेयर्षात् । शेरापीन्द्रियाणि तः परिपठितानि तसार तानपि पन्यानि पपप्रतिषेधापादान स्यादिति ।म। तत्रयुज्यनामोधार । न मयता वायुक्तिः परिमापते । परमामप्रतिसाग मतमिति हि पनि समरिमो मालित समतं परमायामयते । मसाप परमानुरोपेर समाजमारमा सम परमतमिलतदेव मसाला मनसिप पी।सामन्त्रिता सविसं गुणामितिमा मणम्"~य मा०.१५ " भलेन मशयोnt मापारमारिजियादि सारे । इन्द्रियादी । देशपति । पुनरी । पर यायर पाडरिपाधिसलक्षणमान्तर मनस्यत आह । वह पीय शुस प्रन्टरपति सम पारशेपारशिप्रशासन साह । प्रगति । ननु म प्रमेयार, मानवितान समेत प्रयोगाभारा देशमिताननीनाया न प्रमाम्भा एनामिया ranसमरेलगाम को पोनमियुक्तमपमारिति भाषः । मामुपसतम्मना ANTी निगनिवानिवार्य वर्गप्रयमारमगुराग नारयो निता भनिसाय प्रमाणाप RI १. - मुमारामोपानम्।' Rem.rममगारेण निरोगी भतः Prireateriaस्मिाभिमायः पुतीमानी er Triniमरेगामा मनशाने tent HTTE REAniमाद । यी । प्रमTRAI timeteriotherHAT, Hia HTrta' हमारा TAIMगमTHRITUAter MARAR ARACTET मनमrrittent totart सीमmarathमनि raf RAJatt Artist artistkommamat.Int बाराहीlant ram at irirst TAKE ITEMORRHa Ram 14.RE THARAT TIMe NutanArr. HTurintaitriment ...५६- 10:424m 1st Runner * RLYRaat.-4..nuint - ·शानमीमांसा स्वमपि . । . अवर्तते घेत्म न स्मृतिः । मनु कथमुदकसानस्थालम्यनं मरीचयोऽप्रतिभासमानाः? उक्तमेतत् सेपु सत्सु५ भाषादम्य । मनु यघेतद् अनुदके उदफप्रतिभासं भयत्यन्यत्र किमिति न भवेत् । न भवत्यन्यस्योदकेन सारूप्याभावात् तसादुदमरूपा मरीचय एय देशकालादिसव्यपेक्षा उद्फशानं जनयन्ति । तथाहि- सामान्योपममं विशेपपर्ययसानम् इदमुदकम्'रत्येकं ज्ञानं तस्य सामान्ययानः स्मृत्युपस्थापितविरो पापेक्षो जनक तिरस्कृतस्याफारम्यागृहीताकारान्तरम्य सामान्यविशिष्टस्य पस्तुनो विपर्ययजनकत्ये सथाविधस्पेन्द्रियेण सम्पन्धोपपत्तेः कथं नेन्द्रियार्थराधिकर्षजो विपर्ययः! नन्यस्य शब्दसहायेन्द्रियार्थ-१० सनिकर्षजत्न नाम्यभिचारिपव्ययच्छेचत्यम् भव्यपदेश्यपदेनेय निरस्तत्यात्, ना प्रथमाक्षसंनिपात- जस्य सम्दसरणनिमित्तस्येन्द्रियार्पसभिकर्पप्रभयस्याशादजन्यस्याव्यभिचारिपदापोखन्याभ्युपगमात्। अभ्युपगमनीयं घेतत् अन्ययोदफाप्दस्मृसेरयोगात् “यत्समिधाने यो एस्तै दृष्टस्तानी स्मृतिः" रति न्यायात् । म च तरङ्गापमाणयस्तुसमिधाने उदकराम्दस्य रहिः किन्तूदक- समिधान पय मतो मय-जंगलादी देरो कचिदस्थस्य निदाघसमये तरहायमाणपस्तुनः सामान्य-१५ विशिएस्य दर्शनम् तदनन्तरे तत्सदचरितोदकत्यानुसरणम् तस्मात् सामान्यताभ्यारोपितोदक- प्रहणम् तत उदकरादानुस्मृतिः ततोऽप्यनुस्मृतोदकसहायादिन्द्रियार्पसग्निकर्षात् 'उदशम्' इति शानम् अतो यत् पूर्वमुदकशम्दस्मृतेनिमित्तं तत् इन्द्रियार्थसन्निकर्षजत्येनाव्यभिचारिपदापोरामिति फेचित् संमतिपाः। अपरे तु मर्यमापशप्दसहायेन्द्रियासप्रिकर्पजमप्यव्यभिचारिपदापोहमेप मरीचिषु 'उदकम् २० इति सप्दोलपपमानं मन्यन्ते मव्यपदेश्यपदव्यपच्छेचं तु पत्र प्रथमतः एपेन्द्रियसमिर संकेतानभिसस्य भूपमापाप्टप्दात् 'पनसोऽयम्' इति ज्ञानमुत्परते तर शप्दस्य तदयगती माधा- न्यात् इन्द्रियार्थसभिकर्षम्य तु पिचमानस्यापि तदपगतायप्राधान्यात् तदेवाव्यपदेयपदव्यपच्छेचं न पुनरपगतसमयसर्यमाणाप्दसबिषेन्द्रियार्थसनिकरप्रभवम् तत्र सस्सनिकर्षस्य प्राधान्याद् पारगम्य थ तद्विपर्ययात् । मनु सामायां फस्य व्यभिचार फर्नु, फरणम्, कर्मपो था! तत्र २५ स्याकरिसंचरणेनाकारान्तरेण भानजननात् फर्मणो व्यभिचारः कर्म-करणयोस्तु तथाविधकर्मराह कारित्यादसापिति मन्यन्ते । भयरपयं व्यभिचारः म अनिन्द्रियासप्रिकर्षजत्यादेय तप्रिसिसिद्धः । नदि तस्माद् पद् मतसिलदित्युत्पद्यते तद् व्यभिचारिमान प्यभिचारिपदसंप्रायम् ।नन्धेयमपि मानपदमनकम मव्यभिचारिपदादेष मानसिक प्यभिचारित्या दिशामरीय तम्यपच्छदार्थमव्यभिचारित्यमपि तस्यैवेति सानपदमनर्यकम् मा दिपासमिकरों- त्पमस्यामानरूपस्यापि गुराख्याव्यभिचारात् तमित्यर्थ ज्ञानपदमर्यपत् । पुनः गुसं प्यभिचारि ? . . "तावभाषितात."-. . दि.। "परः"-4. स.रि.। "पदा"-.स.टि.५"वनु"-.. रिजालो नि" परि-रैम बनेल. ३. यमाया.। -कार सं-भा• • वि.। . "मभिररः"-1.रि.."t- मरीरिचय जलशनसन्द्रिशासनिकर्षो मासि तदि जलं परिधिनतिन जल कर विवे पेन ससहित र रोन समितभिरिपदंम कार्यमिति"-1..नि."."-..रि.. "व्यभिचारान्यभिचारो हि नस धर्मो न मुखोलापादन र तमोवि सतनाव । नेतदेवम् । गुसमापि रायभिचारस एल । पुनः पुस अभियावद् सम्! परेर परपरमिमादिनिरिसर- संभ मुर्ग दद् व्यभिचार । मनु मुसल परयो सभिकर हरपापियो भिररा! बस एस. स्पापि मतम्मितपाभाव एव । परपुरनिधारिरम्भसंभर सुमं सुख न भरdि IRNri पाप मा!ि कानं मुल भाति किन्तु नियामपि दुख भाई नुमा । मनु म पुरा निम्मा सरपिहिमानन्दसमस्या ·शानमीमांसा नियायिकविनयंपासीयप्रत्यक्षलक्षणस निराकरणम् ] "श्रोत्रावित्तिरपिकल्पिका" इति यिन्यवासिनत्यशलक्षणमनेनैव निरस्तम् । गायिकल्पिफा शापयरष्टयाऽयक्षमतिः प्रमाणन भयति तथा पियवारिपरिकस्मिताऽपि सा भनिभानुपात पेन्दसते !' तापिपुरन्मदिन होगी। सदसूपपी।म तयुतीति । सयस तत्रान्तरे मोर खिलापरवाया समतमपि मारिया हि महान न पाननुमते निषेपमा दाय कमभावस भावनिरूपणाधीननिस्पपजाहिती भावः । विस्मरसेहरति । तस्मादिति । प्रहामुपसंहरति । तदिति" पायवा• सा•री-पृ.१६६.१-1 सापकारिकाप्रमुखेदानीतनोपलभ्यमानमादरदर्शनमन्येषु प्रसारि तिमलि- "प्रतिविषयाभ्यवसायोयम्"--HTER.५॥ "पिप विषय प्रडियोऽयवसायो नेपानामिवियाण पदानो पारिपु पचमु सत् प्रला प्रविपत्तिल स्पम्"- माटर-पृ.१4.101 "xxx विषय विषय प्रति वर्ग हति प्रतिविषयम् । कृतिय सालिकर्ष. असनिकरनिन्दियनिसर्प । सम्मिन् पप्पणायः तदाधित रस। मप्परमायय पुस्यिापारो ज्ञानम् उपासविषयायामिन्द्रियाणां तो सलो पुरेगमोऽभिमरे राति यः सत्वसमुदे घोऽपवमाय इति इतिविधि मानमिती पाल्यायदे । तर प्रमाणम्-ag• 2. - . X "मर प सदसदाचारोसि विशान तर प्रलसम्"सार १-८९ ॥ "बई माद सेवसाधारपारि भारी मद् विहान पुतितिसर प्रल प्रमाणनिल "-z. मा. ४.६५.11-1 "मला भोगादिपरक लोचितसम्हारियणमाहाम्"-सारम• ग्राहरवि. १.१७.५ पथपि निर्दिशनि सारमतं प्रललक्षणं पूर्वनिर्दिष्स सरपन्थेतुन करापुरलभ्यते सपाप्य समालोर. rituaमिदियो 'भोपातितिरपिकनिका' इति पाठीमेवाऽविलाया विप्लतया रोदस्तावश समालोपित . पन्त ना प्रोत्रातिनिरविकलिका एतदपि प्रयुकम्"-सारि पोर.लि.... १०-१.१.५ "तथा भौशातितिरिति भरणम् ! पापरिग्रहेण प्रअशलामु पन्यापारो शिर प्रलमा"-यायदा....1 "बागम्यस्यापि सक्षणमयुपमित्यारयोरविशतिरिति । पयानो समितियाण भाचारेण परिनामा दतिरिष्यवे, पावसंधारियापकलादल"-प्याका-तारी..१५५६.111 "भोवाशितिरपररविवपिकवि प्रलालपणमपर्मि सरयासम् । साम्पा मसन पविण्यात दिसल्या तमात्मन पिादित प्रमे यायमज-म....... "INITY प्रविविषयाध्यातायो रमिक प्रलमोर । तदपि मनोहम् । अनुमाननामपि विषयाध्यमायराभादतनामिन्यसे । यनु रमा मातरम् प्रतिराभिमुल्ले हेरभिमुशि. मितिदपि अनुमान दायासे साहित्यमा.११.१.१५. ४-१.। "धोत्रादिलिप्यतेनRATE RAINR मण , सयम "नरमा विनायमाणाधोत्रादि सामाना दुका:--14. 'एमनियाति प्रमाणनियमिदन सब घर "तपादिगो प्रत्यक्षमिति प्रचणमा. "धोशारिरिक माह मितीभरण 'यदि-प्रमाणी.पृ.१९५--101 "चामन दानदातर या मान.ETRोरम- 'सरियमनगर Real ११.१९तापम.....पृ० १२ । का ·द्वितीये काण्डे- यत् परयोपिति । ननु कस्तस्य व्यभिचारः ? ज्ञानस्य क इति वाच्यम् ? अतसिंस्तदिति मावास सुखेऽपि समानः । किं परागनोत्पन्नं सुखं न भवति? मरीचिपूदकमानं किं न झानम् । अथातसित- दितिभावाद् शानत्वेऽपि तद् व्यभिचारि असुखसाधने पराङ्गनादी सुखस्य भावात् समान बनि- चारित्वमिति सुखनिवृत्यर्थ ज्ञानपदमर्थवत् । एतच केचिद् दूपयन्ति-नहि तापादिखभावं पराङ्गना ५ सुखमुत्पद्यते अपि त्वाल्हादस्वरूपम् यथा खललनायाम् सुखसाधनत्यादेय चासक्तिहेतुन्वादयो- त्पादकत्वेन तस्या भाविनि काले दुःखसाधनत्यम् । न च यस्यैकदा दुःखजनकत्यं तस्य सर्वश तद्रूपत्वमेयं अन्यथा पायकस्य निदाघसमये दुःखजनकत्वांच्छिशिरेऽपि तजनकत्वमेव स्थान पर देशाद्यपेक्षयापि न नियतरूपता भावानाम् । उक्तं च माप्यता-"सोऽयं प्रमाणार्थोऽपरिसबेन [वात्स्या० भा० पृ० १६० १२] इति । ततो व्यभिचारामायान्न सुखनिवृत्या भानपदोपादानम १० यत् । न चैवमनर्थकमेयैतत् धर्मिप्रतिपादनार्थत्यादस्य ज्ञानपदोपात्तो हि धमा इन्द्रियार्थसविल जत्वादिभिर्विशेप्यते अन्यथा धर्म्यभावे वाऽव्यभिचारादीन धर्मास्तत्पदानि प्रतिपादयेयुः। नच विशेषणसामर्थ्यार्मिणः प्रतिलभ इति वक्तव्यम् तथाभ्युपगमे 'प्रत्यक्ष प्रत्यक्षम्' इत्येव यकी शेपस्य सामर्थ्यलभ्यत्वात् । यथोक्तविशेषणविशिष्टं संशयमानं भवति 'व्यभिचारिप्रतियोगि मध्य भिचारि' इति कृत्वा न चैतत् प्रत्यक्षव्यवच्छेदकम् न चास्येन्द्रियार्थसन्निकर्षजत्वं नास्ति तदापितया १५तजन्यत्वस्य तंत्र सिद्धेः भतस्तद्व्यवच्छेदाथै व्यवसायात्मकपदोपादानम् । व्यवसीयते मनेनेति व्यर सायो विशेष उच्यते विशेषजनितं व्यवसायात्मकम् संशयमानं तु सामान्यजनितत्याग्नैयम् मया निश्चयात्मक व्यवसायात्मकम् संशयशानं त्यनिश्चयात्मकम् अत एव विपर्ययाद् भिन्नम् व्यवस्पति व्यवसायः अन्यपदार्थव्यवच्छेदेनैकपदार्थालम्यनत्यमस्य तद्विपरीतस्तु संशयः। [निर्विकल्पकस्यैव प्रत्यक्षत्वमामनता सौगतानां नैयायिकसम्मते विकल्पप्रामाण्ये प्रतिक्षेपः] ननु च विकल्परूपत्वान व्यवसायात्मकस्पेन्द्रियार्थजन्यम् फयमस्य प्रत्यक्षफलता न. व्यवसायात्मकस्याप्यध्यक्षता जैनमतानुसारेण व्यवस्थापनीया सेनानेनाकान्तात्मकस्य वस्तुको एनत्यान भयतस्येकान्तवादिनस्तयुक्तितः तव्ययस्थापनासंभयात् । कुतः पुनर्विकल्पस्यानर्थजन्यम राप्दार्थप्रतिमाससमात्यान् । नहि विकल्पोऽर्थसामापेक्षा समुपजायते निर्विकल्पकं त्यर्थमनि धानापेक्षं तत्सामर्थ्यसमुद्भूतत्वात् प्रत्यक्ष प्रमाणम्।तदुक्तम्-'यो शानप्रतिभासमन्ययव्यतिरेकाग्नु २५कारयति" [ इत्यादि । अथ शब्दार्थप्रतिभासित्वेऽपि फिमिति विकसान नाधजन्यम् ? रूपादेरथस्य सलक्षणन्येन घ्यावृत्तरूपत्यात् शदात्यानुपपत्तेः विकराप्रतिर्माण फारस्य नु तद्वयतिरिकम्पार्थत्यानुपपत्तेः सदमदूपस्य नित्यत्यामत्याभ्यां तस्य ज्ञानजनकरयनिग्धीन अनुगतम्य चाराप्दार्थत्यात् स्वलक्षणस्य च सर्वतो व्यावृत्ततयाऽनुगतत्यासंभवादनशा पिकपाः । दो निकायां रजनज्ञानमपि न प्रीच्या तदपि विषयानुभवस्वभावमेव । ननु विषयानुभवस्तभावमपि तद् न त मानवाति । मुन्नमपि सहि इदमनन्दसभावमपि पिय व्यभिचाया। मिगुसमाधन ता अनितम् । शमी न निमानेन भनितम् ! मनु शनशाना नियममा गुणगानेन मोम सन न पानि परवदिनादिना । पिसानतादि न राजम् । तत्रापि ज्ञानजनयसम् भगवं प्रयवासिता पर मुखमपनमम ATTREATMENT | Enet मिले हरायो । गत मुसम्म विमध्येति हपाप्यते । य. मुसहेतुन गी! या र र हेटाया मोदी साम्य गुस्स दारी या गुगमी या writh बरमांटिना"-यानमत्र.भा.११.१.16-1 वाशि-ल. का..। -नपदोनो दि. मोगली दि. : ""-.टि. "मय"-.दि.मा..... 1.4.1 पर................ ममत-म• INR * सरकारमा मी"-4.. --.r.k.. " पोत निम मिला in mant २० -मागमा..

·द्वितीय फाण्डे- प्रमाण न युक्ता । न च सांख्यदर्शनकल्पितस्य भोत्रादेः पदार्थस्य सिद्धिः सत्कार्यवादसिद्धौ तत्पदार्थ- व्यवस्थितेः तस्य च निपिद्धत्वात् । किञ्च, श्रोत्रादीनां पृत्तिलेभ्यो यद्यव्यतिरिक्ता तदा श्रोत्रादिकमेव तश्च सुप्तमत्ताद्ययस्थास्वपि विद्यत इति तदाप्यध्यक्षप्रमाणप्रसक्तिरिति मुप्तादिव्यवहारोच्छेदः । अय व्यतिरिक्ता तेभ्यो वृत्तिस्तदा वकाव्यम् किमसी तेषां धर्ममानम् माहोस्विदर्थान्तरम् ! यद्यायः पक्ष- ५स्तदा वृत्तेस्तैः सम्बन्धो पक्तव्यः यदि तादात्म्यं तदा श्रोत्रादिमात्रमेयासाविति पूर्वोक्तो दोपः । अय समवायस्तदाऽयुतसिद्धिप्रसक्तिरिति व्यापियोगादिसद्भाचे सति नियतदेशा वृत्तिरमिव्यज्यत इति संवते । अथ संयोगस्तदार्थान्तरप्रसक्तिरिति न तद्धमों वृत्तिर्मवेत् । अथार्यान्तरं वृत्तिस्तदा नासो वृत्तिः अर्थान्तरत्वात् पटादिवत् । अथार्थान्तरत्वेऽपि प्रतिनियतविशेषसद्भावात् तेपामसी घृतिः। मन्यसी विशेषो यदि थोत्रादिविषयमाप्तिस्वरूपस्तदेन्द्रियार्थसनिकपॉऽमिधानान्तरेण प्रतिपादितो १० भवेत् । स च यद्यव्यभिचारादिविशेषणविशिष्टार्थोपलब्धिजनकः प्रत्यक्षं प्रमाणमभिधीयते तदा असत्पक्ष एव समाधितो भवेत् । अथ तथाभूतोपलभ्यजनकः न तर्हि प्रमाणमसाधकतमत्वात् । अथार्याकारपरिणतिः थोत्रादीनां वृत्तिस्तदायापि वक्तव्यम् किमसी परिणतिः योगादिस्वभावा, उत धर्मः, आहोखिदान्तरमिति? पक्षत्रयेऽपि च यहोपाभिधानं विधेयम् । न च श्रोत्रादीनां विषयाकारपरिणतिः परपक्षे संभाविनी परिणामस्य व्यतिरिक्तस्राव्यतिरिक्तस्य चासंभवादिति प्रति- १५पादितत्यात् । प्रतिनियताध्यवसायस्तु थोमादिसमुत्योऽध्यक्षफलम् न पुनरध्यक्षं प्रमाणमसाधक- तमत्यात् । विशिष्टोपलब्धिनिर्वर्तकत्वेनाध्यक्षत्वेऽसन्मतमेव समाधितं भवेत् । तन सांख्यमतानु सारिपरिकल्पितमप्यध्यक्षलक्षणमुपपन्नम् । [नैयायिकैमिनीयम्सोक्तप्रत्यक्षलक्षणस निरासः] जैमिनिपरिकरिपतमपि प्रत्यक्षलक्षणम् “सत्सम्प्रयोगे पुरुषम्येन्द्रियाणां युद्धिजन्म तत् प्रत्यक्षम" २०[मीमांसाद० १-१-४] इति संशयादिपु समानत्वात् यातिर ·-- शानमीमांसा ५२५ इतोऽप्यक्षार्थशा न भवन्ति अक्षार्थसतिपातयेलायां प्रथमन एप तेषामनुभूनेः यदि हि तदुभयाते स्युर स्मृतिमन्सरेणानुभयत उत्पपेरन् । म चार्थोपयोगेऽपि तामन्तरेण उत्पधन्ते । तदुक्तम्- "धोपयोगेऽपि पुनः स्मारी शमायोजनम् । अक्षधीयधपोत सोऽर्थो व्ययदितो भो"।। यो हि यजन्यः मतदापात पय भयत्यधिकल्पपत् न भयन्ति च तदापातसमये विकल्पा ति मायं ५ जन्यत्यं तेषां स्मृतिव्यपद्धितरयात् । न चार्धम्य स्मृस्याऽव्ययधानं सस्थास्तसहकारित्यादिति पाच्यम् यतो पर्थम्यानजनकत्वं सदा सजनने किमित्यसी स्मृस्यपेक्षः। न च तया विना मानस्योत्पत्ति स्तमार्यलजनकः । न च तदपेक्षस्य तस्य समनकरवं तस्यास्लम व्यतिरिकाप्यतिरिक्तोपकारजनक स्वेताकिश्चित्करस्यात् । तदुताम्- "यः प्रागजनको युद्धरपयोगाविदोपतः। सपथादपि सेन स्वादापायेऽपि नेत्रधी" [ 1 अपि च, जात्यादिविशेषणयिशियार्थप्राहियिकल्पमानम् न घ जात्यादीनां सम्मापः संस्थेऽपि सदि. शिष्टप्रदर्ण पहप्रयाससायमायक्ष न भवति । उत्तं घ- "विशेषणं विशेष्यं च सम्बन्ध लोकिफी स्थितिम् । गृहीत्या संफलम्यैतत् सथा प्रत्येति मान्यों" [ "संकेतमरणोपायं रसङ्कलनात्मकम् । पूर्यापरपरामर्शशून्ये तयाभुपे कथ।"॥ [ ] इति। अतोऽर्थसमिधानाभाषेऽपि भायात्रार्थनमया विकरपा । अथ मा भूयन राज्यादियिका यर्थमभयाः दंतायिकल्पास्यर्थमन्तरेणानुपन्तः कथं नार्थप्रभयाः। तदुतम्-"नान्यथदंनया"[ ] इति पेस्, मादताविकल्पानामपि पस्तुमतिमासित्यासंभयात् म दिशादरसंसर्गयोग्यार्थमतिभासिनो २० विकरपा यस्तुनिमायका भन्दा राम्दप्रत्ययस्याध्यक्षमतीतिनुल्यता भवेत् । उकच- "शदेगाध्यापुताक्षस्य थुदायमतिमासनात् । अस्य यायिय तदनिर्देशस्य दफैम्" [ रति। समाधाक्षमभयायं प्यपसायस्थति प्रत्यक्ष्त्यमयुक्तम् । नियायिक सौगवाक्षेपस प्रतिविधानम् ] अत्र मेयायिकाः मतिविधति-किमिदं विकल्परयं परम्याभिप्रेतम् ! शिदनगयोग्यपस्तु. प्रतिभासित्पम्, भादोस्सिदविधमानार्थप्राहित्यम्, कि विशेषणयिशिपापभासित्यम, उताकापन्न- रानुषक्तयरूपवभासकरयम्। तर पधापा पक्षलदा पक्तव्यम् किमिदं वाइसंसर्गयोग्याति. भासित्यं विफल्पत्यं पारिभापिकम् उत पास्तयम्! यदि पारिभादिकम् तदा म पुतम् परिभाशया मरा.. १९.५ वयोप.लि....११॥ सिदिकि.....। ज्यायका तारी..."। म्यासमन मा.११.१९.५. मन. पृ. ११७.१.. तस्पोप.नि.पू.५14.1 रिदिपि.री.दि...। यहा- 2..10. म्यायमा बा.१.९१६.७. सारा -पायेऽपि वपी." इति पाऽमामिल भन्मालामपि ससातार: BR मानतो पवे। ३ "पायी-..टि.. विक्षिति.टी...... त•••• 4.3ाम्यायमजभा• ११.१.३.५.५६.1.1 ५"मामकम् । पारगम्य त पम्-"पसमजा. १ पृ. ... "तन सार मिविया मिनौरपतिमाहिय बोलविलसतरमा मन प्रमाण पसेपनिरपेशजन्मम प्रारमिनिस-हिना समिना सरकार भा. ११.१५.९. .. ११.०१.टि."

·ज्ञानमीमांसा - "सम्यगर्ये च संशप्दो दुप्पयोगनियारण"। (लो० पा० २०४ प्रत्यक्ष लो० ३८] इत्यादिना तलक्षणं व्याख्यातम् तेषामपि प्रयोगस्यातीन्द्रियत्वात् सम्यपत्यं न रिशिष्टफलमन्तरेला सातुं शक्यम् फलविशेषणत्वेन च न किश्चित् पदं भूयत इति न कार्यद्वारेणापि तत्सम्यक्त्यावगतिः। धुद्धिजन्मनः प्रमाणत्वं तु न सम्भयत्येव युद्धेर्माहव्यापारलक्षणायाः पूर्वमेय प्रमाणत्वनिषेधात् । येस्तु "नेदं प्रत्यक्षलक्षणविधान फिन्तु लोकप्रसिद्धप्रत्यक्षानुवादेन प्रत्यक्ष धर्म प्रत्यानिमित्तत्यविधानम्"५ ] इति व्याख्यातं तैरपि वाच्यम् कतरस्य प्रत्यक्षस धर्म प्रत्यानिमित्तत्यं विपीयते? "सरसेप्रयोगे पुरुषपेन्द्रियाणा बुदिजन्म क्त प्रलक्षम्" इलादिना जपन्तकृतं मिनिप्रत्लालक्षणगमालोचनमाला मर्वया चर्चेया रामानप्राय वर्तते-न्यायमा.आ.११.१...१७-पृ.१.८ पं.१५॥ तदेव च तरवार्थ शेकपानिक-सादादरनार-प्रमाणमीमामादितोऽपि कमेण समवगन्तव्यम्-पृ.१८.लो.." प .१५.१५-पृ. १४२. २५ मा०11-1-1. पृ. १७६.१९-पृ. ३९५.७॥ अशोकवार्निक "प्रयोग दियाणां च व्यापारोऽषु रम्यते"-इत्युनराधम् । "सम्यगर्षे च शम्दो इप्रयोगनिवारणः । दुष्टताराफिकायोगो वार्यतामशजेशणा"-म्यापमा.आ. १. १.१.३॥ "पार्यते रजतेक्षणा"-सातार• पृ.१२ पं. ६ मा०, प्रमाणमी..16.1 २.१.५.१प्रमेक-पृ.प्र.५.१५-ग.दि.पं. १ पृ. ४४ ६.१ "भवदागनेता एवं दिया कला समप्रयोगे इलेवमादि तर प्रारमिलेवमन प्र. परम् भनिमितमिलादि पवस पर्म प्रसनिमितबारे यस्यानम् तापत्यम्य ए"-.पा. पया-पु .॥ 4.१५-पृ.११४५.१ "भत्र माप्यकारेगेतन सूत्र सकलमेव प्रत्यक्षस्यानिमित्तानपरत्र मारफतारतो र समप्रयोगे परपस्पेन्द्रियाणां दिजन्म सन् प्रत्यशमितावर प्रबक्षलाणारलेन सम्मानम् मानिस मत्सनिमित्तावेन । तदस सणारले परोमावितं रणमर पारदरि" -पिका इनि पृ.३५५०11-1.ओ.पा.पु. ९टि.11 "तरस्य प्रत्यास धर्म प्रत्यानिमित्त प्रतिपाय हिमम्मदादिप्रयशस्य योगिप्रससम्म सपाले सर्वेषामविवाद एवेति तिरेयता धमेण । योनिप्रस भवतामगिरना सम्म पश्यनिमितम् । एवं च धर्मिणोऽभावादाध्यासिस्नो स्पृशेत् । विद्यमानोपसम्मलालक्षवादिसाधनम् ॥ परप्रतिस्पा तसिसिरिती परकेयं प्रशिरिनाम । प्रमाणपूला तरिरीता पाये पो प्रमाTHATIR मेर सापि तस्विवियु । मप्रमाणमूलले धन प्रसविदप्पी प्रविधिः। योगिकन परेषा यत्सिद सदनुभाषणे । दियोरेर मापार शमम्यते। पई पर्ममाहि रोगिज्ञानमभ्युपगतम् तदनुभाषणे धर्मप्रान धर्ममा मिति । परशिपमूल मनुमान प्रकलदे । उकं भवदिवेद निरालानपणम् ॥ पपिदिया माति परदिन हेतुना । विमल परिकारको सतरस्यात् प्रगाणाधनमिदं प्राव माम पशिदेन परम्पानिधारानगुप्यो । परम्प विमानोरलाम राम जन्य प प्रत्यक्ष प्रसिसम् । मतस्यैव धर्मेण देवना धर्मानिमितनं तस्पोरस ती दोष । गम् । प्रगान मामले परमार्थात पिना महिमभ परामर पारभारमविचारो पुति मिलेग मासिमपनम् । तत्रापि तुमतिप्रतीनिरिरमाताम् । म धादिशमि तिर मरप्रसमस धर्मपदणे वि भान जानीते लपश्मपि म पम ने भRA RA- भाषप्याराम जानीरहे। सपाइपदिपक प्रसारसोपीयोगिनोशिश: प्रमानितिमाहिय धोत्रिय उarमारव पुर। प्रमादिनापिर श्मापदे पार । निरसोइयान पुगपदमन्दिरमा एप सपनर मोहमीप्रीतये तास-KIR...1.1.11.1 ·द्वितीये काण्डे- अत्रानवतारात् । अथ वास्तवम् तदपि न, प्रमाणाभावात् । भवतु या तस्य तद्रूपत्यं तथापि कथमन- ध्यक्षत्वम् ? अथार्थसामोद्भूतत्वात् तस्येत्युक्तम् विकल्पानां च तदसंभवानाध्यक्षता, ननु नीलादि मानवच्छन्दार्थप्रतिभासित्वेऽपि कथं नार्थमभवत्यं तेषाम् ? स्पलक्षणातिरिकशब्दार्थस्याभाग तत्प्रभवत्वं तेषामिति चेत्। नन्वेयमसदर्थसाहित्यं कल्पनात्वं प्रसक्तम् तथ सामान्यादेः सत्यति ५पादनान्निरस्तम् जातिविशिष्टस्यार्थस्य शब्दार्थत्वेन प्रतिपादनात् तद्वमासिनो ज्ञानस्य कथमसर विषयत्वेन कल्पनात्वं भवेत् ? न चार्थाभावेऽपि विकल्पानामुत्पत्तेनार्थजत्वम् अविकल्पस्यात्यया भावेऽपि मावादनजत्वप्रसक्तः । अथ तदध्यक्षं प्रमाणमेव नाभ्युपगम्यते तर्हि रिकल्पानामबरे न्यायः समानः तेऽप्यसदा अध्यक्षप्रमाणतया नाभ्युपगम्यन्ते असदर्थत्वं च विकल्पारिक योर्याधकममाणावसेयम् तच यत्र न प्रवर्तते तस्य कथमसदर्थता? एतेन द्वितीयो विकला प्रति १० विहितः । अथ विशेषणविशिष्टार्थनाहित्वं कल्पनात्यम् तदा किं तयाभूतार्थाभावात् तदाहियो मानस विकल्पकत्वम्, आहोखिद् विशेषणविशिष्वार्थमाहित्येनैवेति यक्तव्यम् आधविकल्पे सिद्धमाता असदग्राहिणः प्रत्यक्षप्रमाणत्वेनानभ्युपगमात् । न च द्वितीयपक्षादस्य पक्षान्तरत्यम् मितीयपासप प्रतिविधानं विहितमेव । अथ द्वितीयः पक्षोऽभ्युपगम्यते सोऽपि न युक्तः नीलादिशानस्यापि मर क्षत्यप्रसक्तेः । अथास्य न विशेषणविशिष्टार्थग्राहिता, ननु विशेषणविशिष्टार्थोदकरयेनात्यायसको १५विरोधो येन तदाहिणोऽध्यवसायस्यानध्यक्षता? अथ विशेषणयिशिष्टार्थमाहित्ये विचारकरयम विरुद्धम् अर्थसामोद्नसरा विचारफत्यायोगात, असदेतत्। विशेषणविशिष्टाविभातिनका विकरपयत् विचारफत्यायोगात् सरणायनुसंधान संधान समर्थस्य प्रमातुरेय भिचारकरया विशेषयमाणादिसामनीममय तस्याप्रत्यक्षता? मिशिष्टसामग्रीप्रभवस्यास्यासत्यभाये या रसोकमनरकारमापेक्षम्गारिकल्पाप्रत्यक्षताप्रसक्किानय विशेषणादिसामध्यमपेशवादस्य प्रत्यक्ष २० प्रतिनियतमागामध्यस्य विशेषणविशिष्टायभासिनोऽपि प्रत्यक्षरयाविरोधात् मन्यया का म्गलोकायसम्पायसन्ये रसमा सामन्यन्तरसापेशमय पिभिसमायसामग ग्यात्मक गिरिशिधापणे विशेषणविशेष्यसम्बन्धलौकिकाशितीनां परामर्शः यतो विशेषण पिगम्यपानांम मा प्राणां विशिष्टाहणात् मागमभासः अपि तु यशुरादिव्यागरे साल मारामापत् विशेषणविशिष्टापदणं सवेष फेयलं तर 'पम्' इति प्रतिभामो विशिशरण २५ दयामाया कप्यते । म य यथास्थितयस्तुपवणं कल्पना अतीतादिमवर्णम् सल्लावियाभिना मेदाध्ययमाया दण्ड-प्दयोभियोरमेदाप्ययसापो पा कापना गंगा नपादन मायादित्रयमा पम्नुनोऽव्यतिरेकादमामले मेदापमा प्रयोत्या पजामाईरभेदे मगरये या समायरियायरमहणसमयः भालोमिया माग पाटमपननिमासेऽपि प्रतिभागविषयमद्विवन्द्रादेरिय प्रमाणाधितान तापनि ३.मालोमा तीन हियन्दारिय जायाद किश्चित् बाधकम् पृत्तिविकारेन रिप । न जानादियशामिना मेदातिमोगः कराना । मापदायोमेशा पनि नरामयतिभिनंदेकातिमामेकावटेपमान प्रक्षण म मरे Him पहाडे या मर्यालयात तो यातिप्रति निमामो मेरमन एवं पायाभ्यापि पावतिलायम । यायाधिपतिमा नानन्यवन नगरपायक पाया पाया प्रतिमानानि मंदारमार्ग दान पत्र. । भरि थ, पपंवादिना निसागर त धनु मागतो भान याममा upat पर मानी रिदिशाम HARITTAITHUTTARTY भरिम्नाम- ..पा. PREM...............

·। द्वितीय काण्डे किमसदादिमत्यसस्य, उत योगिप्रत्यक्षस्येति ? तत्र यद्योधः पक्षः सन युक्तः सिद्धसाध्यताप्रसके। द्वितीयपक्षोऽप्ययुक्तः योगिप्रत्यक्षस्य स्वमतेनासिद्धायात् । न चासिद्धस्यानिमित्तत्वविधानम् अन्यथा परविषाणादेरपि तं प्रत्यानिमित्तत्वविधिवेत् । न च योगिमत्यक्ष परेणाभ्युपगतमिति तं प्रति तस्य सदनिमित्तत्यं साध्यत इति यकव्यम् यतो यदि प्रमाणतस्तत् सेनाभ्युपगनं ता प्रमाणप्रसिदस ५मयतोऽपि प्रसिद्धत्यात् कथं तस्य तदनिमित्तत्वं साध्येत सग्निमित्ततयैव योगिप्रत्यक्षस्य प्रमाण: प्रसिद्धत्यात् ! अथाप्रमाणतस्तत् सेनाभ्युपगतं तदा प्रमाणाभाषादेव मासारभ्युपगम पति कर्ष सतस्तस्य तदनिमित्तत्यसिद्धिः? भत एवातीन्द्रियं घस्त्यनङ्गीकर्पता परप्रतिपने यस्तन्पतीन्द्रियेऽसी प्रमाणे प्रष्टव्यः-सचेत् तत् तत्र ते तदा तदस्त्यहीकर्तव्यम् । अथ न मुते तदा तस प्रमाणा- मायादेवासिद्धिःन तदुक्तप्रमाणप्रतिपेधात् न हातीन्द्रिये यस्तुनि प्रमाण प्रतिषेधविधापि मपतिः १० मुत्सहते धम्यसिसत्यादिदोपैरामातत्यात् । अथापि स्यात् भवेदेष दोपः सतप्रसाधनपरे मरिया स्वतन्त्रसाधनम् अपि न प्रसङ्गसाधनम् तथ स्वतोऽप्रसिद्धेऽपि यस्तुनि परमसिशन परस्पानिपाइन' मिति परैरभ्युपगतं यथा सामान्यादिनिषेधे, एतदप्ययुक्तम् ष्टान्तस्याप्यसि।पया प सामान्या दिनिपेपेन प्रसङ्गसाधनं प्रवर्तते तथा नैयायिक प्रतिपादित सामान्यादिपरीक्षायाम्। किश, मरा साधनानुपपचिरत्र, यतः मसह सयोऽपि विपर्ययफल इति पूर्व प्रसाः प्रदर्शनीयः। स य क मार १५पर्यत इति वक्तव्यम् । मप योगिप्रत्यक्ष धर्मप्राहक नभपति विद्यमानोपलम्भनरयार मा देतोरीय स्यात् । मप तेरिसन्चर्य देत्यन्वरोपादानम् । तथादि-विद्यमानोपलम्भनं योगिप्रत्यक्ष सराप्रपोगा स्यार, मा माध्यमित्यात् । अतरिसमये हेत्यन्तरमुपादीपते-विवादास्पदं ससंयोगगं मत्या स्वाद प्रत्यारा मलवादिनस्यशपदिति शान्तः सर्वत्र पत्तयाधमोदिमाफरपे या धर्मा. माया पिमानोपलम्मायमिति विपर्ययः गायियमानोपलम्मान्ये च म सत्संयोगमा मा २.गोगा पा न गापि तप्प्याच्यम् गनु भपत्येपंप्रमानपूर्वको विपर्यया तापनेन fk गामिनि त माया माये विकणे धर्यशिलता देनगामित्युणम् । मितीपेऽपि तण मानानिभिगोम्पगुमानलाणायात् । मादेत पिशाप्रतिषेधे धर्मिण (परिपातपंपापुषगमान्य पायरियापारियो यरिगणापगमार भगोन। म मगाम विपर्ययण प्रणेमच मग्यशरा तयणपाठपणा यो गीन मारिणिमिचित जाता। मग प्रगागाधनमामिनि गिविस्तथापि पोर नारयेनापि न यशात पति प्याशिसिदिः तपादि-या प्रमाणात मानिसमा गालागंभम तुंगोपि गगनगरातमहिनामानि भने এমী। গাছি গাশালায়াগননিন সখিনা যায়গা দেয় पागलनार । सानियाकपि गभारतादीनां प्रमाणता गिय । गरे रिशरनंदा शिशुपदापि तप्याश्यपेपि था भिणमा ......। पूर्व प्र--••itना विनि-मा. I afarn... •सार... समाया.म. समानांETAIT girit -rn. . . . . . . ५पयामि .. पर. TETaara-rमाम.भा......। • eart tourist attai.. retarrer Rautel. Rntraitre kxi rituantitie rewarrangam wherrr- ९rn.htm..! Ara, ...12. taweixrawerein antag rat arar - - ·शानमीमांसा । ५२७ لا "भ्रान्तिसंवृतिसंशानमनुमानानुमानिकम् । स्मार्ताभिलापिकं घेति प्रत्यक्षामं सतैमिरम्"[ इत्यत्र 'मार्ताभिलापिफ चेति' इति' शब्दपरिसमापिताद् विकल्पवर्गात् पृथक 'समिरम्' इत्यनेना. विकल्पस्यैयंजातीयफस्य प्रत्यक्षाभासत्वं प्रतिपादितम् । कल्पनात्वे पास्थाऽभ्रान्तपदोपादानमेतद्वय- घच्छेदाथै प्रत्यक्षलक्षणे न युक्तियुकं स्यात् । तम चतुर्थपक्षाभ्युपगमोऽपि न्यायोपपम इति नार्थ-५ सामानुभूतत्वादप्रत्यक्षता विकल्पानाम् । यच 'अर्थोपयोगेऽपि इत्यादिदूपणमक्षजस्वे से प्रतिपादितम् तदप्यसङ्गतम्। यतो युधा निर्विकल्पोत्पादकसामन्यन्तर्भूताथभुरादयः सहकारिणोऽ- न्योन्यमव्यपेक्षा अपि कार्योत्पादनेनैव परस्परतो व्यवधीयन्ते-तजननसभावत्यात् सेणं-तथा सविकल्पोत्पादका अपि । न चान्त्यावस्थाप्राप्तं निर्विकल्पोत्पादकं चक्षुरादिकमन्यनिरपेक्षमेव स्वकार्य- निर्तकमन्यसमिधिस्तु तत्र सहेतुनियन्धनो नोपालम्भविषय इति वक्तव्यम् "न पे किश्चिदेक १० जनकर्म" ] इत्यादेर्पिरोधप्रसक्तेः । अतथभुरादिवान स्मृत्याऽर्थस्य व्यवधानम् । न च क्षणिकत्यात् स्मृतिकाले अर्थस्यातीतत्यात् तया तर व्यवधानं क्षणिकत्वस्यामा प्रत्ये. सिद्धत्वात् स्पैटिफस्ने निराकरिप्यमाणत्वाय । यदपि अर्थस्य स्मृतिसापेक्षत्वे दूपणमभ्यधायि यः मागजनक-इत्यादि, तदप्यसङ्गतम्। उपयोगादिशेपस्यासिद्धन्यात् । तथाहि-मायानां द्विविधा शक्तिः प्रतिनियतकार्यजनने एका वरूपशक्तिरपरा सहकारिस्वभाया । तम मापसरपात् स्वरूपरानि:१५ फेवलान कार्य जनयति, यदा तु समासादितसहकारिशचिः स्वरूपशक्तिर्भवति तदा कार्यमायिर्माय- यत्येव । न च स्वरूपशक्तेः सहकारितक्या व्यतिरित्तोऽव्यतिरिनो या पाशिदुपकारः क्रियते किन्तु संभूय ताभ्यामेकं यार्य निप्पाचते । तथाहि-अन्त्यावस्थाप्राप्तक्षणयन् सहपत्यमेय सर्पप सद फारार्थो न त्यतिरायाधानमिति क्षणभामा विस्तरेण प्रतिपादयिप्यते । यदपि 'विशेषणं विशेष्यं च' इत्यादि दूपणमभिहितम् सथा, 'सङ्केतस्मरणोपायम्' इत्यादि च तदपि प्रागेच निरस्तम् । २० यदपि 'विकल्पाध्यक्षयोरेकविपयत्वे प्रतिभासमेदो न स्यात् दृश्यते च तदुक्तम्-शाम्देनाव्यापृताक्षस' इत्यादि तदप्यसतम्, शब्दाक्षमभयमतिपरयोधिपयमेदस्य मसाधितत्वात् । शप्दजमतिपत्ती शब्दावच्छेदेन पाच्यस्य फैधित् प्रतिभामोपगमा कारणभेदादेकविषयत्येऽपि प्रतिभासभेदम्प य फश्चिदभ्युपगमाकान्तेन तयोभित्रविषयता ! तस व्ययसायात्मक विफल्परूपत्यादमक्षार्थजम् । ध्ययसायस्य ज्ञानरूपत्याद् शानदणं न कार्यमिति चेत्, म धर्मिनिर्देशाधू सानपदोपालाना २५ पतित्वात् । व्यवसायात्मकप्रदणं तु धर्मनिर्देशार्थमिति न पुनरक्तम् । [फेचिन् न्यायसूत्रीयप्रत्यक्षलक्षणे प्रतिक्षेपः] ननु फल-स्परूप-सामप्रीविशेषणन्धेनासंभयादं लक्षणम् । तपादि-मत्यक्षालविदोरपत्ये इन्द्रियार्थसनिकर्पजत्यादिपु सान प्रत्यक्षराम्दयोः सामानाधिकरण्यानुपपत्तिः फलममाणाभिधाप करना शान हि फलं प्रत्यक्ष तत्साधकतमरयात् प्रमाणमिति कपं तयोः सामानाधिकरण्यम् । न घ३० पवंभूतं फलं यतस्तत् प्रत्यक्षम्, 'यतः' इत्यस्याभुतत्वात् । तर फलविशेषणपदः । अधतोपपरिजिदीपया स्वरूपविशेषणपक्षः समाधीयते सोऽप्ययुनः एतदिशेपपरिशिप प्रत्यक्षनिर्णयम्याफारकस्य प्रत्यक्षत्पमसत्ता, न चाकारपस्यामाधकतमन्यात् प्रत्यक्षन्यं युक्तम् । भय पारपत्य विशेषणमुपादीयते नापि संस्कारजनके प्रसः। अविशिष्टपलब्धिसाधनं यत् तत् प्रत्यक्षम् । मन्येयमप्यभुतपरिकल्पनामसक्तिः । सामान्यलक्षणानुपादद्वारेण पिरोपलक्षाविधानाचा-३५ शुलफल्पनेति चेत्, म पधमपि द्वितीयलिङ्गदर्शनेऽपिनाभाषस्मृतिजनके गोत्यपदर्पदर्शने व सोत. -क्षाभासित्वं वा. पा.-क्षायमासिस्य मो. मो.। "कल्पनापोडपदेनर सारिवार"-. ३४. ५२५ ३.३।४ पृ. १२५० ५। ५पुटि-वा. • मो• मा• विना । "रसहिद परापरोत्पत्ते. क्षणिकला पपीनामहेतुः"पायद.१-२-१. पृ. ५१५ ५.1.1.4.५२५९.४। पृ.५२५ पं. ९ "रान्दविशिश्तया"-पु.ल.टि.। १.-- कर-पा. . भा. मरिना। "पृ. ५१४५...। १५"शन"-..रि.। | "नोति खरूपबिशेवरसे-4. स.टि.। १४ "सहि संस्कार जनयन् कारक एवेधि प्रामोती अस्स प्रस्ता"-4.ल.टि."

·. नमीमांगा। सोगि मरिप्रिनिधादिभावोऽपि मागाधनयोगशिनिधाम मायेऽपि KAHMAनिनिगा न दि गादी पदाचित् प्रगतले तया पोगिमायापि पतिपय पपातिगयो भविष्यति ।मला- "पाप्पतियो"ल्याविना. "पेऽपि गाविसमामेधातिभिर्नरः" यादि । मेन किन्नु तिमि मपक्षम् पानिपजम् मान । पूर्वसंगतीतादिमादकरयनिषेधे गदिमादकालामिप लरेगरपिपयापदणे सिमागायता । मानराण पतीतादिपि विषयः तस्म विषयान् I यातिपादि-प्रतिपादिनोर्मामरस स्पधाभ मातंमतीतार्यमादि विज्ञान सिमम् पप. HAITrयपि माना पादि-प्रतिपादिनोस्नपाधि द्रव्यम् । तस्य चाभूतार्थम्यापि स्पष्टामता मापना काम-लोक-भपादिक्षाने प्रतिपादिता। यत् पुनर्भूता प्रमाणदेयपूर्वक भावनाप्रकर.१० मान्तं तार मेयादात् प्रमाणम् विशश्याप प्रत्यक्षम् समाव्यते च तथाविधं प्रत्यक्ष योगिनाम् पानादीनां मातिमम्-'भ्यो मे भागा भागन्ता' पनागतार्थवादकम् । म य सन्दिग्धस्यमाप- नाम निधितपेनोपादान याधामापा विपर्याततापि । अथ सर्या प्रतिभा सत्यापन सिद्धति मममा मातिमंदादियामपि सयनरत्याप सिसमिति तदप्यममाणं भवेत् । अयमा भूत् प्रमाण मापते परंतु (तरत्)प्रमाणम् प्रातिमेऽपि समानमेत । अथ प्रतिभाया न प्रमाणफलता१५ जयापरतः।नपादि-कर्मतिः कःकरणसदश्ता क्रियानितिका फरकरणशक्तिरिय कर्म- निगारला । न पामती स्परूपेणानागता पर्तमानकालपर्व-करणाभ्यां सद कर्मशतिर सकाएँ ध्याप्रियने । मापि करकरणशतितमानसमयसम्पन्धिनी भाविकर्मशपत्या तदा विद्यमानया सह स्वकार्ये पानिपत ति कपमगागतार्थविषपार्यमा प्रतिभा ततो न ममापफलं सेति, भयुक्तमेतत्। अरमानफालरऽपि प्रतिमाविषयम्य कर्दकरणस्यापारसमानकालनोपपत्तेः । तथाहि करणं प्रति २० माजन न पर्तमानसमयपस्नुपरिरहेदक किन्त्यनागतस्य तेनालागते यस्तुति करणय व्यापाराद् पम्नुनय तेन रूपेण सस्यान कार्य प्रतिमा निर्विषया! यदि सामाघिमायविषयं शानं निर्विपये तद धोदनासनितं मानं पास्यममयं पापकाले कार्पस्यार्थस्यासस्याग्निर्षिपपमासज्येत । अप पतमानापदणस्पमायोऽध्यक्षम्य नशदादेउन "सम्पर पर्तमानं च पृयते यधुरादिनी" [लो. या प्रत्यक्ष सो०४] "पए प्रत्यक्षधर्मय पर्तमानार्थतेप यो" [सो० या निरासो०११४] "समिशधापत्तित्य में नु मानान्तरेप्पर्यम्"लोया निरा० लो०१५पति १.१.१.स.१८७.दायम.सा. ११.१.४५.३१.४ पं... 1 "हामेपारलेनरा"-तापस... पृ. ८१५ : "प्रशामेधावले गाम्"-यायम.मा. पृ.१.४५.. -कर्णद का... "भपि बानागतं ज्ञानमम्मदादेशिविर प्रमाण प्रातियो मे भ्रातादेवियो। भानन मेदिग्ध माधविधुतम् । न दुकारनं चेति प्रमाणमिदमिप्यताम् । परिषयोगदमु तसाप्रमाणता । यत्रापरेपुरभ्येति भ्राता तर किमुचनाम्" । न्यायम........। -प्राति सक दा. का। "मनीलक्षणम्"-. ल.दि. मामा.विन । 'मरर वर्नमन च धनं धादिना । मामान्य का विशेषो वा नसोप्यो । सो. म्याय लि. पृ.वि. १. १० । 'मरिहित वर्तमान के गृपने पापना'-मिलिवि.टी. १. "तम्योन्यात शति पृषियन का प्रथम वर्तमानार्थ ने सो. "ननुमा । "समिशालय न तु हानान्तरेवियम् । कथमुपायेज जान नपाऽसगुतोवियम्'..' ११ "वर्तमान शाम्प प्रत्यक्ष ' -.ल.दि.।

·५२८ द्वितीये झाडे- स्मृतिजनो प्रसनःतिप्रिवृत्त्यर्थमोपलधिजनमत्याध्याहारे रिपर्ययमानजनके प्रमावि दि मान्यज्ञानादुपजायते यथोक्तविशेषणशिपितात् तम्य पार्थोपलब्धियमिन्द्रियार्थमभिजन प्रतिपादनान् सूपकारस्वाभीष्टमेव । अघ सध्यावृत्तये अव्यभिचारिविशिष्टशेएलम्धिउनलाया हारस्तथापि संशयमानजनके प्रत्यक्षवमसक्तिः अथ तनियनये व्यवसायात्मकायापार ५जनकत्याध्याहारस्तधान्यनुमाने प्रसङ्गः यस्मात् प्रा प्रतिपादिताशपविशेषणाभ्यासिन पिसि पलग्धिजनकं च परामर्शशानमध्ययनादिमिरभ्युपगम्यत इति तस्यानुमितिफलजनकम्यानमा प्रसकिः । अथेन्दियार्थसन्निकर्पजोपलचिजनकस्येत्ययाहारस्तथाप्युभयजमानजनकस्य महान मसतिः यसादिन्द्रियजस्वरूपमानात् फेनचिद् देवदत्तोऽयम् इति शब्द उद्यारिते इन्द्रियगन्द व्यापाराद् देवदत्तोऽयम्' इति सङ्केतग्रहणसमये मानमुपद्यते ययोचाविशेषणविशिष्टमिति तना १०फस्य स्वरूपशानस्य प्रत्यक्षतामसति । तनिवृत्यर्थमव्यपदेशपदाध्याहार इति चेत् सर्वश्रुतर द्वितीयसूत्रस्य कल्पनाप्रसक्तिः । सत्यामप्यश्रुतमूत्रकपनायामव्याप्त्यतिव्याप्योरनिवृत्तिः तुला सुपर्णादीनामयोधरूपाणामप्रत्यक्षत्वप्राप्तः सनिकपेन्द्रियादीनां च । न च सग्निकर्षस्य मामा सूत्ररता नेष्टं “सन्निकर्पविशेषात् तद्रहणम्" [ J इति वचनाद ग्रहणतोद प्रामाण्यम् । न च कर्म-कर्टरुपता तस्येति कर्म-कर विलक्षण मानजनकन्या कथं न तर १५मामाण्यम् ! एचमिन्द्रियाणामपि प्रमाणत्वं सूत्रकृतोऽभिमतम् “इन्द्रियानि अनीन्द्रिपाणि स्वविषय ग्रह्णलक्षणानि" ] इति यवनात् । न च प्रमाणसहकारित्यात् तेषां प्रमाणन्यम अन्यस्येन्द्रियात् मागुपप्राहकसोपप्राहिणोऽमावात मावेऽप्यमानरूपन्याद तसन प्रमाणता भवेदित्य- व्याप्तिस्तदयस्यैव । प्रदीपादीनां चाहानात्मकत्वेऽपि प्रमाणत्वं प्रसिद्ध लोके तथा सुवर्णादेः प्रमेया च तुलाप्रामाण्यवत्" न्यायद० २-१-१६] इति-प्रामाण्यं प्रतिपादित सूचकता । स्त्रस्य पार्ष:- २० यथा सुवर्णादि परिच्छिद्यते तदा तुला प्रमाणम् प्रमाण चानुमानमागमपूर्वकम् दशपलादिमानमा निन्द्रियार्थसन्निकर्षपूर्वकत्यात् तदभावश्च वस्त्रादिव्ययहितेऽपि भावात् तथा प्रमेयं च र्यदा सुवोदिना तुलान्तरंमितेनानुमीयते तदा सुवर्णादिद्रव्यं प्रत्यक्ष प्रमाणमिन्द्रियार्थसनिकजसानागार इन्द्रियार्थसन्निकर्पजं च पञ्चपलरेखादिशानं तद्धायभावित्वात् अत इन्द्रियादिसहकारि तद मुदि पञ्चपलरेसादिक्षानमुत्पादयत् प्रत्यक्ष प्रमाणम् । सुवर्णवदिन्द्रियार्थज्ञानमुत्पादयन्तः स एव भामा २५प्रत्यक्षप्रमाणतामाविभ्रति । स्मृति-संशय-विपर्ययादीनां चेन्द्रियार्थसन्निकर्षण सह व्यापारे विशिष्ट फलजनकत्वेन प्रत्यक्षतोपयते। तथाहि-संशय-विपर्यययोरपि बाहो विषये स्वालम्बने सारदेवकन्दै न्द्रियार्थसनिकर्षेण सह व्यापारादात्मप्रत्यक्षवादिना चात्मनो विशेषणत्वेन विशिष्टप्रतीतिजनकन्वर प्रत्यक्षत्वात् । न च तयोः सूत्रोपात्तविशेषणयोगिता सन्दिग्धविपर्ययस्वभावत्वात् । अतिव्यानि ३० कर्षलक्षणालालम्बन नाशिफलन प्रत्यक्षतामसङ्गात् । एता पन्द्रियस्वार्थ: यदेन्द्रियार्थसनिकांतिहाद गतिमदिन्द्रियं प्रतिपद्यते तदा सालसूत्रोपात्तविशेषणयोगात् समिः प्रति समासौभ्रमणे दूपर्ण द्रष्टव्यमिति सरूपविशेषणपक्षे अनेकदोपापत्तिः । अथ शानप्रामाण्ययादिमिनिर्णयस्य प्रामाण्यमिप्यत एवेति मानिएप्रेरणायकाशः । तपाहि तरसदाये विषयोधिगतिरिति लोकसाभिमानः पय तयाविधाविषयाधिगमे करणे शत् प्रमाणम्। निर्णये च सति तदधिगतिरति स एप प्रमाणम् अत एव नातस्मान्तरकल्पनादोपानुपोऽपि १५मैतत् साम्, यतो निर्णये सति योऽयं विषयाधिगलभिमानः सकि साधकतमत्यातिपय उन "पियसाम"-. ह.दि.। १ "भनुमानजनके प्रसासर्थ."-..रि.. वर्ग"--- स.रि.। ४ "हिन्दियात् प्राव शिविन्यापि गरेरal RREER SI दिन प्रति तदा रामप्रसाभापार-ल.टि.। ५ "सारिमाणशानयापन सामान भरीरको र द प्रमेयम् । ना तर थापालान्तरतिरको माग दन्तर प्रय" morer. भा.. in...MARA.. 14. ! er. them. १९४५.११-2.1. पा..."-..hot म. रमेना... TET"...पारित ·वस्तु तस्या विपयन चैतावति याहोन्द्रियच्यापार इति मानसं प्रत्यभिज्ञानम् तद्वत मातिममपि। योगा पर्मविशेष यन् प्रातिभ यथार्थनिवेदनं ज्ञानमुलायदे तदार मिसारभवे । तत्तु प्रस्वारेण देवाणामी १३८ द्वितीय काण्डे- असदेवत्। मनोविज्ञानम्मानीनानागतार्थप्रदणे व्यायानामावान् नगदिनमषप्रतिपनीनां युग प्रय धर्तमानार्थग्रहणलक्षणो धर्मः न तु मानमय अन्यया चोदनाजनितम्यापि में न्यादिन्युनम् । नन्येयमपि भाविपना मायस्य सायधिः प्रागभायः न च मिन्नकालन्याद् वववस्तुनो सम्बन्ध इति कथं तस्य भाविकपता? अब केचिदाहुः-- तयोरमभ्यन्धिता विशेषणविरोन्यतया Aमतिपत्ते, नैतत्। न हि सम्यन्यपूर्वको विशेषणविशेष्यमावः किं तदि मारिता मायम्योपो ! बुझौ प्रतिभासमानस्यामारम्य फुतशिग्निमिनान् प्रागभावविशेषणता तश निमिनं भोजनादिकाय भ्रारकतम् तद् भ्रातुरनागतम्य नोपपद्यत इत्यनागमनकाल एय कार्येण युद्धगुपस्थापितन्य मानुः ध्वस्तनागमनविशिष्टना प्रतिपद्यने । सम्यवहारनियन्धनं च सत्त्वम् तय विधिप्रतिमाम एवं अतो विधिप्रतिभासस्वभावत्याग्न निम्पिया प्रतिमा । मा भूग्निविषयत्वं तम्याः तेन त्वयंत सह मन्निका १० इन्द्रियस्य याच्यः इन्द्रियार्थासनिकपंजस प्रत्यक्षयानुपपत्तः । अत्र केचित् प्रतिसमायति-'यो मे भ्राताऽध देशे भागन्ता' इति प्रतिमोत्पादाद् देशादेथेन्द्रियेण संयोगान् तद्विशेषणत्याच श्वस्तना- गमनविशिष्टस्य भ्रातुः संयुक्तविशेषणमायः सन्निकर्षः। एतत् परे नाऽनुमन्यन्ते विशेषणविशेष्ययो, रेकविपयत्यान्न भ्रामा विशेषणेन चशुरादेः सन्निकर्षः तंदमाद विशेषणाग्रहणे कथं विशेष्यबुद्धि अपि च, श्वस्तनागमनविशिष्टभ्रातृमानं प्रतिमा न देशादिशानम् ने चेन्द्रियस्य तेनं कश्चित् सम्बन्धः । १५अत एव आर्पमपि शानं न प्रतिमा । यतः- "ऋषीणामपि यद् मानं तदयागमपूर्वकम्"। [वाक्यप० प्र० का लो० ३०] थनेनोपायजत्यमाषस्य दर्शयति उपाय सनिक-लिङ्ग-शब्दसभावः आगमग्रहणस्य मार्ग नार्थत्वात् । नापि धर्मविशेषात् सन्निकर्ष दिनापि प्रतिभायाः समुद्भवः यतो धर्माधर्मयोः फटजनक साधनजनकत्वेनेव यथा सुखादी जन्ये शरीरादेजननम् एवं प्रतिमाया अपि धर्मविशेषजन्याने २० केनचिदिन्द्रियार्थसन्निकादिना साधनेन धर्मविशेषजनितेन भाव्यम् । अत एवं सिद्धदर्शनमपि न प्रतिभा रथ्यापुरुपस्यापि भावात् । अनियतनिमित्तप्रभवत्वनाप्रमाणे प्रतिमेति यत् कैश्चिदम्यधारि तनैयायिकनिराक्रियत एव मनसस्तनिमित्तत्वेन तत्र तत्र प्रतिपादनात् । नाप्यस्या लिङ्ग शाह प्रभवत्यम् तदभावेऽपि भावात् । उपमानजत्वाशा रोत्सारिता अतः प्रत्यक्ष प्रतिमा । यो तदुत्पत्तावक्षं वक्तव्यम् किमत्रोच्यते मनसः सन्निहितत्वात् तस्य विशिष्टार्थग्रहणे विशेषणविशेष ९५भायः सन्निकर्षः नियामकत्वेन पूर्व प्रदर्शिता यया प्रत्यभिज्ञानोत्पत्ती सर्यमाणप्रतीयमानानुभवविशेषण १ "वर्तमानार्थतारूपः प्रत्यक्षधर्मः"-पु. ल. टि.। २"मनु मावितया प्रहणमघटमानम् भाविलं हि नाम सावधिः प्रागभावः अभावस्य च भावेन भावा सह सम्बन्ध । वस्तवसुनोविरोधात् । तदेतदसम्यक् । तदेशसंबन्धस तत्र भागभावो न तु धर्मिणः । स हि वियते एवं प्रागभावतः । स च तधिदोजनोत्कण्टादेः कारणात् स्मरणपदवीमुपादानामविशिष्टत्वेन प्रतिभाटीवि प्राप्त भय रा एक जनक इति । तस्मादनजलाभावात् प्रमाण प्रातिभम्" न्याममा • भा० २ पृ. १०६ पं० ११-। ३-पता पृ.। -ते सिक्ष्यव्यय-मा मा०। ५ "सन्निकर्षाभावात्"-३० स० टि । -या वि-इ पा०या०-चादवि-था. हा. वि.। "मात्रा"-वृ. ल.टि.1 "न पागमाइते धर्मस्तण व्यवतिष्ठते । ऋषीणामपि यद् ज्ञानं तदप्यागमहेतुकम्" ॥ वाक्या। ९ “उपायय"-पृ. ४. ठि। ,. "यया मुखादेर्भविशेषजन्यत्वे शरीरादेर्मविशेषजनितस्य भावत: ५. स. पत्येन प्रभाव-भाये मा-wice at ३ प्रशापादाज्ये तपसभापधियां च प्रातिमस्य वर्णनमित्यं दृश्यते- "आप्नायविधातामृपीणामदीनानागतदनमानेष्वीन्द्रियेवर्षेषु धर्मादिषु अन्योपनिषदेष्वनुपनियदेषु याममनी न्यायमज. सा.२.१.७५. सिनो पषा कन्या प्रवीतियो मे भ्राताशगन्देति हदयं मे कषयतीवि"।

·शानमीमांसा रिपयाधिगतिखभावत्यादिति सन्देह विशेषत्वभायात् साधकतमत्ये च सिने नत्मामाण्यावर्गतिः। अध विपयाधिगतिवमायत्यनय निर्णयस्प विपयाधिगत्यभिमानो न साधकतमत्वेनेति भपतोऽपि विज्ञहत्यमायः, ना अयोधसभापानामप्यर्थोपलग्भनिमित्तानो भाये विषपाधिगतिसि तथा व धुमाज मातोश' इति यपदिशंतोफ उपलभ्यते नासिमानादिति एवं चक्षुषः भदीपादेयान्धकारे विषयाधिरातिनिमित्तताव्यपदेशो लोकमनिट रति परिच्छेदेयोधसभायस्थ तजनकस्प सापकतम.५ त्याशार्थमानस्य प्रमाणता । अधापि स्यात् माधकतमझानजनकत्वेनापि धूमादीनां ताव्यपदेशा संभपीति न तेषां रातः साधकतमत्यसिद्धिः नया च धूममलापेऽपि विपयाधिगतिरित्यभिमाना- भाषा सेति त्याने प्रत्येकास्तेपामावेऽपि भायाद् विपयाधिगत्येमिमाने अनन्तरपृसमर्धवानमेष साधशतमम् विषयाधिगती मानस सायातमता विषयाधिगतिसरूपरयात् नस्य मध किभिवस्तु स्वरूप साधकतम तेद्विशेशभिधानं च ममापदम् मय स्वविषये सव्यापारमतीततामुपादाय पले. प्रमाणतोपचारत- "सव्यापारप्रतालत्या प्रमाणं फलमेच सत्" ।। तथा "समापारमिपामाति व्यापारेण सफमणि"11 ति घेत, ना मुख्यसद्भाये उपचारपरिकल्पनात् । शेरपक्षे तुन मुल्यं साधक्तमत्व विपि सिमिति मोपचारः अलरते तु धूमादीनां साधानमत्यं विशिष्रयगतिहेतुत्पात् मानस्य तु म सद्युक्त रा स्वभावत्यात् अभिमानपात्तस्य साधनमात्ये प्रमाण-फलयोमेंदः मराज्यले समपतोऽनिए। पर धूमादिमायेऽपि पिपपाधिगतेभायात् तदारे व भाषा' न्युजम हदसंगामापतो मैप सनसमा फाचित् तनन्या विषयाधिगतिः धूमादिमझाये तु तस्याः समारोऽनन्तरमुपदम्प पर भतो धूमायेय साधकतमम् अभिमानरतु मानानन्तरमुपजायमानो घूमादिमायेऽप्यनुपजायमानो मानस्य ग साधकालमत्यं प्रकाशपति मपि पर्याधिगमम्परूपताम् । तपादि-अर्थाधिगतापोऽधिन. इत्यभिमानः प्रमपति ननु घूमादिमा । भलो विश्याधिगत्यभिमानम्यानेन प्रकारेण मापान ताप. गनो माधशतमत्वं नीति निर्णयेऽयक्षतामसति मेरा तदयस्थय । किया सुसायम्योत्तरलाल घटादिशानोरपती पपपोषरूपं वजन प्रमाणे नेप्यते तदा प्रागपरमानम्मापापात् बार पलं भवेत् । घटत्वसामान्यमानस्य घटसान फलगिति चेत् मनु घटस्यमाने रि प्रमाण नदेवेति पेत् एक प्रमाण-पतामतिः । अभ्युपगम्यत एपेति येन् न, विनानेऽपि राम प२५ विशेप्यमानोरपसी विशेषATTER ममाण एमिति ततस्तरिमभ्युपगम्पर नि पनाया इन्द्रिपारिधिकारीनन्तरं घटत्पादिमामान्यज्ञानमा दुर्शनात् सत्र पनि प्रमाणायनमः। मसानरयापति पत्न, विशेषणान विशेष्यमानोत्पत्ती मानापान पिनोप्पपिएयरवेम ममामा, पहादिप्यते विशेषणपिसोप्यालम्पनभिसानयादिभिः यतो या विशेषणशान विशेषगनोत्पत्ती प्रामापं सपा सपिफरम्यापि विशेषणशानोपसी तदभ्युपगतमम् । नादि-गपिका प्रमाणे विशिरक्षानोत्पत्ती कारणत्यात् विशेषणमानयत् । सानत्वात् ममात्यायुपगमेऽभार निर्ण- पादीनां प्रमाणत्यं स्यात् गप स्वसंधेद्यत्वेन रामजनशानामपि प्रमाणत्यम् मर्यातरफमारित्या परिकार बनेपरिनतर शसरिए सलमयुरप्रामे Warry- निरासादयमपि निरात पय मतो रममाणपादिनः सुपुमाएम्पोजरका पाशिनामा. प्रसनयटादिमानमध्यभापत्रमा पशेषम्य जगा थानयासि । मम सुपुमापदायां पान-1 मनापामाय दोष अपेपमान पायां समझापासिम । म मा प्रत्ययेन नामापो. उपसीय सम्म सम्मतिबन्धामिरे । कार्यन्यात् तरप्रतिशधाति पेत् न पापि माना । १-तिभाय.8... दिना, रि.. -भपतीनि......। मधिकर्षमाने ... । -मापि मादेषिया- भिधान ब... 'R.....। "भाममा... १५. मदिर: समय, तर Urst सदा पाभुमेर माया १. विधिमाप "-... ft. ५गपुग-स.ई ·-- नमीगोगा। ५ ] . ] पापभाषो पापांग्युपगमे मनःष पूर्ण निगरगाएपं गानसम्म मयसम्पाविधमानो. परामर मागाधने जाणिमिनि । गधा सम्पप त्यादेः क्रियमाणपस्तुग्रहणं माता पिरमेष । कित कर मिनीयाः पिरप्राणयादिगो परांमागविषयीय प्रत्यक्षं चक्षते! लिदिपान एवं भाति परि पर्नमानपिशिएगातीतानागतकालविशिष्टप्रणम् गन्यथा जिजामायः गया पोनाम्- " पामा दिपिरण्यायोति पाने"। TRE पपरयातायामिधानात् परिशिदेतत् । तदेयं ग प्रत्यसम्पातीन्द्रियार्थप्राणनिषेधा जॉननीया, मायने पानीन्द्रिामाणमयसम्म । पथा त रामपति तथा रामशिक्षा प्रति दिलमिगिग पुनराप्यते किस गर्गपोगमायाद परि विधमानोपलम्भनरपगुच्यते तत्र 'गता सीदता साधुना सद्भिपां' १० ल्गार पसान प्युवम्याभिमनपसयापनं एतम्-सति सम्प्रयोगे, प्रयोगध द्विधा प्रदर्शिता- मप्पिन्द्रियाणां प्यापारः योग्यता पा ग तु नयायिकाभ्युपगत एप संयोगादिः । स विविधोऽप्य. गीतानागतादिलक्षणे अन्तःकरणमा पोद या इय फायेंऽर्थे न पार्यसे । भधाविद्यमाने कर्य फरणव्यापार! फरणधेनाभ्युपगतायाधोदनाया मपि कथं काय ततो नान्तःकरणस्य विशेषः नाप्रमेयम्य त्रिकालापपिउनयात् भाषिरूपस्यपि पा सदूपत्येन सतो पर्तमानत्यापत्तिः । तथा १५ पोतं. प्यासेन- "अवश्यं भायिनं गाशं विधि सम्प्रत्युपस्थितम् । भयमेय हिते पाटः पूर्वमागीदनागतः" ॥ [ यत् पुनः कार्य कालत्रयापरागृएं शरमायं तत्र कयं प्रेरणारपकरणव्यापार:! अधायाधिन- प्रतीसिजनकन्येन प्रेरणापास्ता प्यापारस्तान्तःकरणेऽप्येतत् तुल्यम् । ततोऽविद्यमानोपलम्भनस्य २० मानमायक्षम्य महायान मगरमाधने प्याप्तिसिद्धिरिति न प्रथमा व्याया। द्वितीयव्याख्याने समतोव्यत्ययेऽपि चग संशयमानप्युदासः । तत्र यमों प्यपतिष्ठते परिपयं पिज्ञानं तेनेय संप्रयोगे इन्द्रियाणां प्रत्यक्षम् प्रत्यक्षामासं स्यन्यसंप्रयोगजमिति । तत्र संशय. मानं सम्यग्ज्ञानयत् यत्मनिभासि तेनय संयोगे भवति । ननु उभयालम्यनत्याभपतिमासि संशयमानम् न घोमपारमफेनेन्द्रियसम्बन्धः यपि नोभयात्मकेन तेनेन्द्रियसम्पन्धस्तथापि तत्वतः२० सामान्यपान पुरोऽपस्थितो धर्मी प्रतिभासमानान्यतरपिशेगायः मतो यत् प्रतिभाति तेन सहे. रिद्रयम्य संयोगे मंशयमानमुदेति न घेतापच्छेदाय किश्चित् पदमुपासमिति नेतसक्षणात् तेवपुवास इति न जैमिनीयमपि प्रत्यक्षलक्षणमनयद्यम् । चायर्यास्तु प्रत्यक्षमपि न तस्यतः ममाणमभ्युपगम्यत इति म तद्वियारणमयासः सफल इत्यक्षपादविरचितमेय प्रत्यक्षलक्षणमनपपमिति नैयायिकाः। "इन्द्रियविनायभावे यदप्रतिभान या प्रतिभा प्रतिभव प्रानिभमिन्युच्यते तत्र भवति । तस्योरतिरनुपमा कारणाभावादिन्यनुपयांग मति इदमुक्तम् धर्मविशेषाशि । विशिष्यते हरि विशेषो धर्म एवं विशेषो धर्मविशेषः विद्यालय समाधित प्राधी धर्मसम्मान प्रतिभोदय । ननु प्रमारेण बाहुल्योन देवणा भाति कदाचिदेव लगकिकानामपि यष कन्या प्रदीनि यो म भ्रातऽऽगन्तेति हृदय मे क्थयनीति । न चंद्र सशय उभयकोटिमम्मीभावात् न च विपर्य- संवादादत प्रमाणमेव"-प्रशानक. . ५.८ पं.१-। "प्रातिम ज्ञानमा यथा यो मे अनाऽऽगमिष्यनीति"-जस्वम . पशि पृ. ८.५.१। 1"सूत्रधारादे "-2. ल.टि.। २ "यथाह भी रजत गृशम हि विास्थयति पते इति"--न्यायम् ३५ ५३ सयपऽपि न मा. विन। ५ अर्धन्द्रि-आ.हा. ६-मा-भो•मा । "व्यापार हनि योग"-. ल.टि.वमान "-...-थम भी• मा० । १..सतोव्य वा. रा.। ११-त्ययोऽ-मा मा० । १२ "अमिनाये "-यु.ल.टि.।।" भान-"...टि.. -यप्रत्यक्षलक्षणमप्यनय-मो•म• भा. ७.४६२५.१७॥

·ति- নামালামাগী লিন্নানিল বিশ্বনা। गोधराला प्रनियम इमि भेग ग, मोrभागी गोगलगंधाया ममतनाग दमोलानिनं भवेन् । नम जननममारपारानि मेग ग, माया ममाना । गगादि भगोधामिका कायामप्री गोपजननममाणलार में जनपिणनीति म प्रतिदया। ५माशोधाममापि प्रमाणलमभ्युपगलगमिन्ययार नागौर मागिन पक्षोऽपि गुनिसंगतः। मापि मामीविवरणपतः राजामौतारिफयार । नादि-गामप्रीमिंग इन्द्रियार्य- रामिफरोपममिगुपयनमिति ध्यायेगा तगायनम् अगितषण मापनिपली प्रमिचन्यात् । तथा मानवोऽपि गामग्रीविशेषण मानजनाया 'मामयं गानम्' इति व्याम्येयम् एन. १०ध्यमिवारियरमावाम ग सामन्यम् गयापियफलजनस्यात् अव्यपदेशसमपि तसन्देन महा प्यापाराम् । तदेयं सूत्रोपाराविरोरणयोगियं सामध्यस गाविधालजनकल्येन न सत इति नयुत्तालपोऽपि। निपापिकः फलविशेषणपक्षाश्रयेण प्रतिशेपमुदस प्रत्यासोक्तलाणस समर्थनम्] तहनियंक गुलम्, गा फलपिरोपणपक्षम्योपपत्तेः। ननु तत्रापि यतः' इत्ययादारोऽस्त्येव दोष, १५म, तायन्माण सफलदोरपिकतामिमतपक्षसिद्धः । मलयाविधं शानं यतो मयति तत् प्रत्यानिति सफलदोषयिकलं प्रत्यक्षलक्षणं सिद्धम् । नन्येतस्मिन्नपि पक्षे भानस्य प्रामाण्यं न लभ्यते इटं व तल प्रामाण्यम्-"यदा शानं प्रमाणं तदा दानादियुद्धयः फलम्" [१-१-३ यासा० मा०] इति ययान, नेप दोषः भानस्याप्येयंविधफलजनकत्येन प्रमाणन्यात् । तथा थानुभयसानयंशजायाः स्मृतः 'तश १ "इन्द्रियाशियोस शानमन्यपदेशमयभिचारि व्यवसायात्मक प्रत्यक्षम् न्यायद.१-१-४] प्रत्यक्षमिति लक्ष्मनिर्देशः इवरलक्षणम् । रामानायमानजातीयव्यवच्छेदो लक्षणार्थः । समानजातीयं प्रमाणतया पर मानादि, विजातीय प्रमेयादि ततो व्यवरिट प्रत्यक्षस्य लक्षगमनेन सूत्रेणोपपायवे। भर चोदयन्ति-इन्द्रियार्थसनियोत्सनलादिविशेषणः सरूप वा विशिष्यते, सामग्री वा, फलं वा! वत्र सम्म शेषणपक्षे यद् एवंखरूपं शानं तत् प्रत्यक्षमिति तत्वरूपस विशेपितलात् फलविशेषणानुदानाच लणमव्याप्ति-अतियादि भ्यामुपहतं स्यात् । थव्याप्तिम्वाददु मतथाविधखरूपस्य योषस्य इन्द्रियादेश निर्मलफलजनतया लम्पप्रमाणभावसापि प्रामाण्यं नोकं भवेत् । पतिव्याप्तिश्च तयाविधखरूपस्यापि ज्ञानस्याकारकस्य वा संस्कारकारिणो या स्मृति जनयतो का मेधय- मादधानस्य वा विपर्ययमुत्पादयतो वा प्रमाणलं प्रामोति फलस्याविशेषिवलात् । तद्विशेषगाभिषाने पुनरश्रुतस्त्रान्तराध्याह रासक्तिः अव्याप्तिच तदस्थेति न खरूपविशेषणरक्षः"-न्यायमचा. २१. पं. ४-1 २"नापि सामग्री विशेषणपक्षः तत्र हीन्द्रियार्थसमिकर्पोत्पन्न मिति इन्दियार्यसन्निकर्पोपपनं सामन्यमिति व्याख्यातव्यम् । अध्यादेशमयभिचा व्यवसायारमकं ज्ञानमिति च तजनकलादुपचारेण तथा साकल्यं वर्णनीयमिति हिष्टकल्पना" ।-न्यायमन सा. पृ०६५५०१७-३-न ख-दृ.ल.। ४ "फल विशेषणपक्षोऽपि न संगच्छवे ज्ञान-प्रत्यायोः फल-करणवाचिनोः सामानाधिकरण्यप्रसजान् । प्रमाणलक्षण प्रस्तावात् प्रत्यक्षं प्रमाणमुच्यते तच करणमिति वर्णितम् । शानं तु तदुपजनितं फलनिति कथमेकाधिकरण्यं तसाद पक्षत्रयस्यापि भयुक्तियुकलात् पक्षान्तरस्यापि असंभवादयुक्तं सूत्रमिति । अत्रोच्यते-खरूप-सामप्रीविशेषणपसी तावद यमोकदोपोपहतलाशाभ्युपगम्यते । फलविशेषणपक्षमेव संमन्यामहे । तत्र च यद् वैयधिकरण्यं चोदितं तद् यतः', शब्दाध्याहारेण परिहरिप्यामः । यत एवं यद् विशेषणविशिष्टं ज्ञानाख्यं फलं भवति तत् प्रत्यक्षमिति स्वार्थः । इत्यं चं म कचिद् भव्याप्तिरतिव्याप्तिवा न काचित् लिष्टकल्पना 'यत.'शब्दाध्याहारमात्रेण निरवद्यलक्षणोपवर्णनसमर्पसूत्रपदसंगति. संभवात् । ननु समानाधिकरणे एव ज्ञान-प्रत्यक्षपदै कथं न व्याख्यायेते कि 'यतः'शब्दाध्याहारेण ! उक्तमत्र करणस प्रमाणलाद् शानस्य च तत्फलतात् फल-करणयोच खरूपभेदस्य सिदलात् । तदत्र- प्रमाणताया सामापातज्ज्ञानं फलमिष्यते । तस्य प्रमाणभावे तु फल(लं) हानादिबुद्धयः ॥” इलादि-न्यायमा था. ३१. ६५५०२१-५झानं न य-वृ•। “यदा समिकर्षम्पदा ज्ञान प्रमिति यदाज्ञानम् तदा हानीपादानोपेशावुद्धयः फरम्" वारस्या• भा• पृ. १७५०२॥ "सर्व प प्रमाण सविषयं प्रति भावसानं प्रमितिः प्रमाणमिति । विषयान्तर प्रति करणसानं प्रमीयते भनेनेति . .

·२५भावः सन्निकर्षः नियामकत्वेन पूर्व प्रदर्शितः यथा प्रत्यभिज्ञानोत्पत्ती सर्यमाणमतीयमानानुभववि वस्तु तस्या विषयः न चैतावति वाद्येन्द्रियव्यापार इति मानसं प्रत्यभिज्ञानम् तद्वत शातिममा १.म.रि.. "-यत्येन प्रन्या. बा.. ११-भाये मान्य. भा.हा. सि. ११ योस् ETV पर्मियपार्थ निरोदर्न नमुनापते तालावते । ता प्रबारेण देवयानमार "धीनमदीनानामनवर्तमानपतीन्दियेपर्थेषु धर्मादिषु प्रन्योरनिष्पनुपनिवदेन मारमा A३८ द्वितीये पाण्डे- असदेतत्। मनोविमानस्यातीतानागनार्यग्रहणे व्याघातामायान् चरादिममवप्रतिपत्तीनां तु युग पच पर्तमानार्थग्रहणलक्षणो धर्मःन तु मानमन्य मन्यया चोदनाजनितम्यापि से स्यादिन्युक्तम् । नन्वयमपि भाविरूपता भायरस सावधिः प्रागमायः न च मिन्नकालन्बाद् यस्ववस्तुनोः सम्बन्ध इति कथं तम्स माविरूपता ? अत्र केचिदादुःन तयोरमम्पन्यिता विशेषणविशेष्यतया मप्रतिपत्तेः, नैतत् न हि सम्बन्धपूर्वको विशेषणविशेष्यमाः किं तहिं माविता मावन्योच्यते ? बुद्धी प्रतिभासमानस्याकारस्य फुतश्चिनिमित्तात् प्रागभावविशेषणता तथ निमितं मोजनादिका भ्रावरूतम् तद् धातुरनागतस्य नोपपयत इत्यनागमनकाल एय कार्येण बुद्धयुपस्यापिनस प्रानुः ज्यस्तनागमनविशिष्टता प्रतिपद्यने । सम्यवहारनियन्यनं च सत्त्वम् तच विधिप्रतिमास एवं अनो विधिप्रतिभासखभावत्वान निपिया प्रतिमा मा भूमिययत्वं तस्याः तेन त्वयन सह सविस १० इन्द्रियस्य वाच्यः इन्द्रियार्थासनिकजस प्रत्यक्षत्यानुपपत्तेः । अत्र केचित् प्रतिसमादधति-नो मे भ्राताम् देशे आगन्ता' इति प्रतिमोत्पादाद् देशादेन्द्रियेण संयोगात् तद्विशेषणत्याच स्तना गमनविशिष्टस्य भ्रातुः संयुक्तविशेषणमाः सन्निकया। एतत् परे नानुमन्यन्ते विशेषणविशेष्यो रेकविपयत्यान्न भ्राता विशेषणेन चक्षुरादेः सन्निकपः तेदमार्याद विशेषणाहणे कथं विशेष्यवृद्धि अपि च, श्यस्तनागमनविशिष्टभ्रातृशान प्रतिमा म देशादिमानम् न चेन्द्रियस तेन कश्चित् सम्बन्धः । १५ अत एव आर्पमपि ज्ञानं न प्रतिमा । यतः- "ऋषीणामपि यद् मानं तदण्यागमपूर्वकम्"। [घाक्यप० प्र० का को० ३० अनेनोपायजत्यमार्पस्य दर्शयति उपाय सन्निक-लिङ्ग-शब्दखभावः आगमग्रमस्य मा नार्थत्वात् । नापि धर्मविशेषात् सन्निकर्ष मिनापि प्रतिभायाः समुद्भवः यतो धमाधमयोः फलजनरव साधनजनकत्वेनैव यथा सुखादी जन्ये शरीरादेननम् एवं प्रतिभाया अपि धर्मविशेषजयो २० केभचिदिन्द्रियार्थसन्निकर्षादिना साधनन विशेषजानतेन माव्यम् । अत एव सिद्धदर्शनमारक प्रतिभा रथ्यापुरुषस्यापि भावात् । अनियतनामनाममा प्रतिमति यत् कैश्विदभ्यधार तन्नैयायिकैनिराक्रियत एव मनसस्तन्निमिवत्वेन तत्र प्रतिपादनात् । नाप्यस्या लिङ्ग दान प्रभयत्वम् तदभावेऽपि भावात् । उपमानजत्याशा दूरोत्सारिता अतः प्रत्यक्ष प्रतिभा ! पर तदुत्पत्तायसं वक्तव्यम् किमत्रोव्यते मनसः सन्निहितात तस्य विशिष्टार्थग्रहणे विशेषाविदोर “वर्तमानार्थतास्पः प्रत्यक्ष्यमः"-.ल.टि.। १ "ननु भादितया प्रहणमघटमानम् भावित्वं हि नाम सावधिः प्रागमावः अभावस्य च भावेन मात्रा सम्बन्धः । वस्वरतुनाविरोधात । तदेतदसम्यहा तशवत प्रागभावो न तु धर्मिणः । । ६ मिले । भागभावतः । स च उतथियोजनोत्कण्ठादेः कारणात् सरणपदवीपाडा समागमनविशिष्टत्वेन प्रतिभावीधि प्रकिया स एव जनक इति । तस्मादनगलाभावात् प्रमाण प्रातिभम्" न्यायमन था. १ पृ. 1. पं. ११-- -पता .। ते सिद्धयव्यय-भा०मा०। ५ "सालि भावात्"-.स.टि.। (-या विक पा. वा. 1-यादयि-आ. हा. वि.। - "मात्रा"-.ल.टि.। "न पागमाइते धर्मखण व्यवतिष्ठते । ऋषीणामपि यद् ज्ञानं तदमागमहेतुकम्" । पाया। “उपायय"-.स.टि. १. "यया मुखादेधमविदोषजन्यत्वे शरीरादेमविशेषजनिस भास - न्यायमा.भा. १४......। समाप्रार्या च प्रातिमस्य वर्णनमित्य एयदे- वरना कपो में प्रतातिर मे पयशी"।

·नमीमांगा। ] . J भाभापमाणे viryामे मनगमपे पूर्व निगान मानमा प्रत्यारागाविधमानो. GIReपागामे निr | माय गया। किरमाणपस्नुपहर्ष गिरमेप । यि, मिनीपाधिपाणयादिना यांमागविषयमेण मय वक्षने? Form परतुम मत परि पर्वमानविशिएशनीमानाकालनिशिएपदणम् मन्या NिTRITHILI पोगम्- "rai marma चिस्पानि पा" गा CITITUAEनिधानान् परिधिदेना । नदेयं ग मायामागीन्द्रिगाहणनिषेधः पोगानीमा वर्षभारने पाणीन्द्रियार्थप्राणमय पथाना समपति तथा रापगरिधी पति- पारिलमितिम गारयते । विश, पायोगमाया पति विद्यमानोपलमनायगुप्यने तत्र 'पता सीता साधुना सनियां'१० सिगार पसार गुरुमाभिमनपक्षम्यापन एनम्नाति गायोगे, प्रयोग जिया मशितः- भचिन्धिपाणी प्यापार योग्यता पातु नापिकाभ्युपगत एप संयोगादिः । स द्विविधोऽप्य- नागागादिगाणे मनपर घोर पाप काई न पार्यते । मधाविद्यमाने फर्ष कालव्यापार करणानाम्युपगतापाचोदनापा अपि फर कायें। सनो गान्तःकरण विशेष नासमेपमा विकासापटियमापात् भायिकएरापि पा सदूपत्येन पतो पर्तमानत्यापतिः । तथा १५ पोग प्यासेन-- "अपापं माथिनं गा पिदि मामत्युपस्थितम् । भयमेप दिले पालः पूर्वमागीदनागनः" ॥ [ पन् पुनः कार्य कालवयापरामर गमात्र तत्र कथं प्रेरणाएपफरणव्यापार.? अयायाधित. प्रतातिजनकरपेग प्रेरणायाला व्यापारस्तान्तःकरणेऽप्येता मुल्यम् । ततोऽविधमानोपसम्भनस्य २० मानसायदान पलापार नगदगाधने व्याप्तिसिद्धिरिति न अर्धमा प्यारया। द्वितीपल्याल्याने सन्तोव्ययपेऽपि घर संशयशामव्युदासः । तत्र यमों व्ययतिधने पनि पिहानं तेनप संप्रपोगे इन्द्रियाणां प्रत्यक्षम् प्रत्यक्षाभासं स्यन्यसंघयोगामिति । तत्र संशय. पानं पम्पमानपत् पानिमासि तेनैव संयोगे भपति । ननु उभयालम्पनन्याभयप्रतिभासि संशयमानम् म पोमवारमधेनेन्दिपसम्पन्धा यद्यपि नोभयात्मकेन तेनेन्द्रिपसम्पन्धस्तथापि तस्यतः२५ सामान्ययान पुरोऽपस्थितो धी निभासमानान्पतरविशेषाधयः भतो यत् प्रतिभाति तेन सहे. द्विपमा संयोग संशयज्ञानमुनि म घेतध्ययच्छेदाय किश्चित् पदमुपसमिति नेतलक्षणात् तद्रपुदास तिम मिनीयमपि भापक्षलक्षणमनपनम् । धापास्नु प्रत्यक्षमपि न तस्यतः ममाणमभ्युपगम्यत इति न द्विधारणप्रयासः सफल रस्यक्षपादविरचितमेय मरयक्षलक्षणमनयमिति नेपायिकाः । "हन्द्रियविनायभावे यदप्रतिमान सा प्रतिभा प्रतिभव प्रतिभमित्युच्यते तत्र भवद्भिः । तस्योत्पतिरनुपमा पारणाभावारिस्पनुपयोगे निदरमुक्तम् पर्मविशेषादिशी। विशिष्यते इति विशेषो धर्म पर विशेषो धर्मविशेषः पिघाता- समाधिर प्रायो धर्मस्तस्मात् प्रतिभोदय । ततु प्रभारेण बाहुल्येन देवीणा भवति कदाचिदेव लोकिकानामपि यथा उभ्या अपीरि यो मे भागाऽऽगन्तुति दयं मे स्थनीति । न चेर साय उभयकोटि स्पीभाषात् न प विपर्ययः बादादत प्रमाणमे"-प्रास्तार• पृ. २५८ ५.१-। "प्रतिम ज्ञानमा यथा वो भै भ्राताऽगमिप्यनीति"-तत्वसं. पत्रि.१.८.६.२१ । "प्रधारादे "-.स.टि.। "यथाह मा - गृधमाण हि चिरम्भायीनि गाते ह-पायमा मा ..... ५१-१७ ४ यद्यपिभी मा• पिना। ५ भन्द्रि-आ-हा- मि. -मा-मामा। • "व्यापार पनि योग"-. ल. टि.। "वर्तमान."-.स.टि.-धमव्या. मां. मा.। १.-सतोय-बा. मा. 11-स्ययोऽ-मा मा। १९ मिनीये "-.ल.दि.य. हान-"..ल.टि.. १-यप्रत्यक्षलक्षणमप्यनए-मौ• मो.। " .

·नधीमोगा। मालिका एमाधान रोपगमा । योगविषयमाधि गतिमान লাগোনালী রে সাথী মবিলটি সাদাঘমলাবে- पदोगमागमनकम् । योभपजपा प्रमाणानामा माति भगोराणे, ना भामा. धान्ये माता राधान्य माविका प्रमाणानरमानगोभयोगपि प्राधान्यम गामा. मेकाप नाशामाया नयनामापापिनामिनारिमाननियर्थमयभिचारिपमुगा-५ मानापमाम्। मागिपायगागपामगेनामानेमादि-भएकारणमभयायं गाधारहिमत्यं पा अभियारिय गिगामांगमयतिर ममा गामिनि मनःप्रामाणनिगकरणप्रनारे मनिपादितमिति प्रतिगाममेयायभिचारिग्यम् । निरमाया पिशानाभिरित्यं मायमानं किमनिभातविषयमास्यास्यगम्यते माहोमितिमातरियमा! यदि प्रतिभानयिय- माया तदोदरंगाने विगुकापपयी निभाता प्राप्यने उत नगामान्यम् भाहोयितुभयमिति पक्षाः।१० गा ययययी प्रतिमा मायनानि पान युक्त भएपविनोऽसत्येन प्रतिभासं प्रति विषयस्या- संमगन् परोऽपि न न पगगुणगेन प्रतिभातम्ग प्रालित पाविषिर्यन्नाभिगातोपतातापपय- शियादिमामेण संगरंभयात् । अयायग्धितम्यूतिपयगम्य ना नधातीयतया प्रतिभानस्य मामिः मन्देवमपन्यः प्रतिमातोऽन्यध प्राप्यत इति कथं नदयभासिनो मानम्याव्यभिचारिता न धन्य. प्रतिभासनेऽन्यत्र मानायव्यभिचारिता भन्यथा मरीचिकाजलभतिभासे देयात् सत्यजलमाप्ती तदप-१५५ भागिनम्नम्गऽप्यभिचारिता भवेन् । नप नशजलमापकगाभिचारितेति नायं दोषः यतो देश. पि मागफरफरानुमयेशादिनाऽयययभित्रमेण नाशात् तत्वानुपपत्तिाने यमप्यभिचौरपादिनः दादिमानं यिनस्यदयम्पपदार्थोत्पादितत्या( दिन या) तदप्यभिचारि भयेत् । अथ प्रतिभातो. समामान्यमाया तदाभिचारीति परः मोऽध्ययुनः एकान्ततो व्यक्तिभ्यो भिन्नाभिनय या मान्यम्यामरयेन प्रतिभामाश्यालम्पनन्यायोगान् सत्वेऽपि तम्य नित्यतया सप्रतिमामशानजन-२० सन्यायोगाइजनकम्य च परेप मानविपयत्यानभ्युपगमात् मानविषयत्वेऽपि तस्य पानायगाहनापर्थ- मियाऽनिषशासायप्रियाधिनी तमानात् जलाधुपादानार्थी प्रवृत्तियेत् । न च समयायात् सामान्यायगमेऽपि स्पनायप्रियार्थिनां प्रतिः अन्यप्रतिभासे मन्यत्र प्रत्ययोगात् योगे पाऽति- प्रमहात् । न प समयापस्यातिमूक्ष्मतया जाति-व्यक्त्योरेफलोलीभावेन जातिप्रतिपसायपि भ्रान्त्या ग्पनी प्रवृतिः नसानसातलिस्तद्रहणपतया भ्रान्तिरूपत्याव्यभिचारित्यायोगात् । न च२५ समयायोऽपि जातेयंती संभवति संभऽपि तस्य प्यापितया सधैकस्य प्रतिनियतव्यक्तिप्रवृत्ति. निमित्तत्यानुपपत्तिः। न च नित्यस्य तम्मानजनकन्यमपि संभपीति स्पप्राहिणि माने अप्रतिमास. मानम्य फर्य भ्रान्तिदेतुनापि तरी संभयति! प्रतिभासनेऽपि स्वरूपेण प्रतिभासनात् फयं भ्रान्ति- निमित्तता नप मामान्यम्य प्रतिपनी सामान्यसाध्यार्थक्रियार्थितया दधिना प्रवृत्ति मानाभिधान- १"इन्दियसनिभावन"-.स.टि.। २-समाधान्ये तु शाम्दतेति कथं बु. ल. भा.-क्षमा धान्ये नु मानतेति कहा. दि.। ३ "शन्देन्दिययो."-.ल.टि. "यभिचारिपद-"पु. ल.टि.। ५. -11-कमानेन कि-य. था.हा.शि.। तत्त्वोरट (लि. पृ. ३-३.) इन्द्रियार्थमनित्य इनमयादेश्यमयभिचारि व्यवसायान्मकं प्रत्यक्षमिति नयाविसमतप्रचक्षलक्षणस्य विचारामहलादमिका मरिसरा पर्चा रश्यठे, नत्र यो योऽश शन्देनार्थेन च प्रस्तुतटीच्या समानभाव बिभर्न मोऽधन्यत्र च नमान्थले समुदनोऽस्ति। ' अथ वगत नदवगतेभिचारिता क्थमवगम्यत इति पूर्वेनमनुगर्न व्यम् । उदकमा या पूर्वोत्यमोदकविज्ञानम्या- व्यभिचारमा व्यवन्यप्यने । प्रतिमानादात्या आहोखिन नजानीयोद दक) प्रत्या नशजजलग्राण्या वा तपदि प्रतिभानोदकर तदयुनम प्रतिम नादाम्पवयन नोरयते । अपमहिमपरिवर्तनाभिधानोरज्ञानावयक्रियान्य येन प्रखम्तमय संभव न अब नीमोदय एव बादशज नेपि जने अविर गेयमामादयन्ति पुमामनदापि अविनय स्थान द...तचाप लि. ५ ८-वनमानाभि- • पियवामिल व्यभिचारिलायने"- ११-पादिनन्यानद १२ 'ममन्यम्य"-वृ. ल. टि. १३-नाना 1. निप्रतिनिमि- 4 । किनिमि.. ब, भा. मा १५ "समवयम्य" 'समवगम्य -1.टि। १७"अर्थरिय धनाम -३.न.टि.। दि 5 1 ७'मा - १ -चागवा 'मा ·• 'पो. मागाहीमा श्रममममी.1111 माधानमानेर पपा गुगादी जन्ये शरीरादेखननम् पर्व प्रतिमाया भपि पीने ..पिदिग्दिपागनिमगदिमा माधनेग धर्मविशेषजनितेन भाव्यम् । भर एशियाली मनिममापि मागन् । भनिपतनिमित्तमभयंत्येनाममा प्रतिमेति परमाने धिनियामान प्रदर्शितः पणा मानिशानीललो मयंगातीपमानाgalfit पनायम् हिमोग्या मनगाभिहिताया तय शिशिरापणे nिt ."ntrमरमरम्मी मम र प्रागमा अभागT द्वितीये काण्डे- असदेतत्। मनोविज्ञानस्यातीतानागतार्यग्रहणे व्याघातामाया चक्षुरादिप्रभवति र पर वर्तमानार्थग्रहणलक्षणो धर्मःन तु मानसस्य अन्यथा चोदनाजनितरापि संसादिनम्। नन्येवमपि माविरूपता भावस्य सावधिः प्रागभावः न च भिनकालन्या पत्ता सम्बन्ध इति कथं तस्य माविरूपता? अत्र केचिदाहुःन तयोरसम्पन्धिता शिका प्रतिपत्तेः, नैतत् न हि सम्बन्धपूर्वको विशेषणविशेष्यमायः तदिभाषिता भावनाई प्रतिभासमानस्याकारस्य कुतथिग्निमित्तात् प्रागभावविशेषणना तप निमितं मोरीन भ्रातरुतम् तद् भ्रानुरनागतस्य नोपपद्यत इत्यनागमनकाल एप कार्यग युरपुरासपियर वस्तनागमनविशिष्टता प्रतिपयते । सयवहारनियन्धनं च सत्ता सय विधिनमा रा विधिप्रतिमाससभापत्यान निविण्या प्रतिमा मा भूमिययत्यं तस्याः तेन स्यन भात १०इन्द्रियस याच्या इन्द्रियासिन्निकर्षजस प्रत्यक्षत्वानुपपत्तेः । अत्र फेचित् प्रतिगामी मे भ्राताऽय देशे यागन्ता' इति प्रतिभोत्पादाद् देशादेन्द्रियेण संयोगान् तमिरोमा गमनविशिष्टस्य भ्रानुः संयुक्तविशेषणमायः सन्निकर्षः एतत् परे नाऽनुमन्यन्ते निगर रेकविन्यन्यान भ्रामा विशेषणेन चक्षुरादः सन्निकः तदमाशंद पिरमाणे क गि मपि च, यस्तनागमनविशिष्टभ्रातमान प्रतिमाम देशादिनानम् मे पेन्द्रियम तेन कपि गार १९ मत पर मामपि शानं न प्रतिमा । यतः- "क्रमामपि यद् शानं तदप्यागमपूर्णम्"। [पायाम का मनेनोगमायमा यति उपाय समायः भागमा मायां । मानि धर्मनिरोग गरिदिनापि प्रतिमाया: समय यतो धर्मापणे कापा मपि भाग । उपमानजयादा गोत्मारिता New FRER तापनि यान्दियव्यापार पनि गानां ममिवाना तार nirtu TR-1 ...। * mari inerturमय प्रवीना"-यामान. मा. ....- from-t.... माता मनिभा मानिया ५ "fair"... ther amentaritratrint TRY.......1. ......marrian airpotram km ·f ५४८ द्वितीये काण्डे- लक्षणायास्तदर्थक्रियायास्तदेव निप्पत्तेः । व्यापकत्याच सामान्यस्य न प्रतिनियतदेशकालाकि विषयतेति प्रवृत्त्यभावात् न तत्सामर्थ्यम् तदभावान तयमासिनो ज्ञानस्थाव्यभिचारितावगतिः। प्रतिभाततदर्थप्राप्त्या तव्यभिचारित्वमिति पक्षः सोऽप्यसङ्गतः अययवि-सामान्ययोरभावे तर स्पक्षस्य दुरापास्तत्यात् । अथ प्रतिभातावयवमात्या तस्याव्यभिचारिता, न; अवयवानामपि व्य यावदवयवित्वात् परमाणूनां चार्वाग्दर्शनेऽप्रतिमासनान कथंचित्पतिमातार्थप्राप्त्या झानस्याव्यमि चारितासंभवः । किञ्च, प्रवृत्तिसामर्थ्येनाव्यभिचारिता पूर्वोदितमानस्य किं लिङ्गभूतेन शाक्ते, 'उताध्यक्षरूपेण? यद्यायः पक्षःसन युक्तः तेने सह सम्बन्धानवगतेः अवगतो या न प्रवृत्तिमाम प्रयोजनम् । अथ द्वितीयः सोऽपि न युक्तः घ्यस्तेन पूर्वमानेन सह इन्द्रियस्य सनिकमावात् तंबित यज्ञानस्याध्यक्षफलतानुपपत्तेः केशोन्दुकादिज्ञानवत् तस्य निरालम्पनत्याच कथमव्यभिचारिताबा २०स्थापकत्वम् ? न चाविद्यमानस्य कथञ्चिद्विपयभावः संभवति जनकत्वाकारार्पकन्यमहत्वादिधों पेतत्यसहोत्पादसत्वमात्रादीनां विपर्यत्वहेतुत्वेन परिकल्पितानामसति सर्वेषामभावात् । अथात्मा- न्तःकरणसम्बन्धेनाव्यभिचारिताविशिष्टज्ञानमुत्पन्नं गृह्यत इति तद्व्यभिचारितावगमाः मन्यत्राय व्यभिचारित्वं किं शानधर्मः उत तत्स्वरूपम् ? यदि तद्धर्मस्तदान नित्यः सामान्यदूषणेनोपोदित वाद। अनित्योऽपि यदि ज्ञानात् प्रागुत्पन्नस्तदा न तद्धर्मः धर्मिणमन्तरेण तस्य तद्धर्मत्यायोगात् । १५सहोत्पादेऽपि तादात्म्य-तदुत्पत्ति-समवायादिसम्बन्धामा 'तस्य धर्मः' इति व्यपदेशानुपपत्तिः। पश्चादुत्पादे पूर्व व्यभिचारि तद् ज्ञानं स्यात् । किच, अव्यभिचारितादिको धमों मानाद् व्यतिरिक अन्यतिरिको वा? यदि व्यतिरिक्तस्तदा तस्य शानेन सह सम्बन्धो याच्यः । सेन समवायलक्षण तस्यासिद्धेः सिद्धायपि ज्ञानस्य धर्मतया अव्यभिचारितादिधर्माधिकरणताऽयोगात् धर्माणी धर्माभि फरणताऽनभ्युपगमात् अभ्युपगमे वा तस्यापि धर्मिरूपतामसक्तिः । अथ समानधर्माधिकरणका २० धर्माणां नाभ्युपगम्यते विजातीयधर्माधिकरणाविष्यत एव अन्यथा ज्ञाने 'अव्यभिचारि' इत्यादि प्यपदेशानुपपत्तिर्मवेत् तान्यभिचारितादीनामपि धर्माणां सव-प्रमेयत्व-ज्ञेयत्वाचनेकधर्माधि फरणतया धर्मिरूपतेव प्रसकेति कस्यचिद्धर्मस्यापरधर्मानधिकरणस्याभावाद् धर्मामायतो धर्मिणो:- प्यभायमसक्तिः । नापि विशेषणविशेष्यभावलक्षणोऽसौ तस्याप्यपरसम्बन्धकल्पनया सम्पन्ध(२) - "पानादिरूपा वर्ष किया ततः कयं प्रादु.ध्यात्"-. टि. । २ "शातिमाया"-. स.टि.। ५ "क, प्रातिसामध्येनाव्यभिचारिता पूर्वोदितज्ञानस्य ज्ञाप्यते कि लिमूवेन आहो अध्यक्षारमकेन । यदि निजभतेन सदगुणम् तेन साकं संबन्धानवगतेः अवगतो वा अलं प्रतिसामध्येन । भयापक्षात्मकेन तदयुतम् पूरितपयनमिवेन যা লিখমার রথিষণিয়ান নম্বর নিলেনৱাৰ কয়দিৰৰব। ৰ বিয়নগৰীম भावतभावान् । भविद्यमानम्य विषयार्थों वलयः । माकाराष(१)कत्वेन या महत्तारिधर्मोपेतवेन का रातमाग का सहोलान या सर्वस्य प्रत्सनामितलात् कथमसौ प्रयतद्विषयत्वे केशोग्नुचारिविज्ञान प्याले भीमरणीयम् सामसत्तामात्रेम मप्यान्वे सर्वस्य मध्यालमापयते ततखलोपला. सात् । अपाग्यपाध्यमिवारि सम भामण रणबन्धेनोगर्म विज्ञानमयमिवारिताविधि प्रयोसते तयुतम् तदयभिचारिक तो का तमगा! यी परमः स नियोऽनिलो पा! यदि नित्यस्तदा गाविदोषणापोगे(नापो)रितो वेदितव्यः । मथानियः स पूरा पपार पाबादः! पनि तोपत्रता कम्पासो धर्मः ! नदिधर्मिगमन्तरेण धर्मो मधिनुमाईश गौतो याTTI पति पस्यम् । अव पोषाः एनयोः संबन्ध इति कथम् । तमाम्यपति-गमवायमेधारे की परों परयातम्याव्यभिचारितमिति । अथ पृष्टोगमाह पूर्व यभिचारिता विज्ञान प्रानो न वामा पनि पनि धोति मुखादिव्यतिरिसम्पनी यसभन मयमनभ्युपगमात् । पति बाध्यनिकरायो धमो भयानरः सम्पुरगम्यत देवरिष्ठई विज्ञान समस्या मास्थामुदाप्यते तपानुषपणम्"सादि-tt. . ." “ महास"-1.. टि. । ५ "पूर्वहन विषय."-.म.. xr. मादि-4...... " पाप"..." . "Awata.vir... "(य)नि.प"-..। 19-धर्मा--.c...नपान.... १. "arn."-... ११-गापमान.r.rat.. - ·मोगा। ५ - - RPETभायो TATA TIMEI पूर्व निगा। मानसमा मारिषमानो. minापार माने जापिति या पंप गया। शियमाणपागुमणं Fifeमेष । शिमिनीपा लियादिको पगंमागशिपमेय प्रत्यायाने। FreeMyन पी पति पतंमागविभिगनीनानागनानिमिष्टप्रादणम् गन्पा FREERIHITE IT मोगा- "Imमा गियानि " mः पानामिधागा पनिशिगन् । दे ग मायामागीन्द्रियाग्रहणनिषेधा प्रोममा माने पाणप्रियाप्रमापरा पानागपति तथा सर्पमसिसी प्रति- साहिरमिनि पुगाप्यो। शिमोगा पा पनि विपमानोमन राप्यते नत्र 'पना सीदता साधुना रानियां'१० गान् पसार प्युपामिनपाण्यापनं काम्-रनि पम्प्रयोगे, मयोगप विधा प्रदर्शितः- भपिडियायागार योग्यता पाम पापिकाभ्युपगल एप संपोगादि । स विपिधोऽप्य HTTPानि भगारपर घोदनापाप काय म पाते । भयापिधमाने कई पापारा करतागायुपगतायाधोदनापा थपि कर्ष काय ततो नाम्नःकरण विशेषः हममेपमा शिकारपछिमापात् भाविकपम्ापि पागदूपत्वेन सतो पर्तमानत्यापतिः । राधा १५ पो प्यागेम- "अपश्यं भापिनं मा पिसि मम्मगुपस्थितम् । अपमेप दिपालः पूर्वमानीदनागतः" । [ पन् पुनः पाय फालयापराएं दारापरयं नत्र का प्रेरणापरणव्यापार! भगायाधित- प्रतातिजमायेन मेणापानर प्यापारस्नम्तःकरणेऽप्येतत् मुल्यम् । ततोऽनियमानोपलम्भनस्य २० मानास्पक्षरापार प्रगमापने ग्याप्तिसिद्धिरिति ग प्रर्थमा प्यारया। द्वितीयच्याष्याने तोव्ययपेऽपि य ग परायमानम्युदासः । तत्र रायमों व्ययतिष्ठते पनि विज्ञान तनप संप्रपोगेन्द्रिपा प्रत्यक्षम् प्रत्यक्षामासं स्यन्यसंप्रयोगामिति । तत्र संशय. मानं सम्यग्लानपान् पत्मतिमासि तेनैप संयोगे भपति । ननु उभयालम्पनत्यादुभयप्रतिभासि संतापाहानम् म पोमयामोनेन्द्रियमापन्या ययपि नोभयारमकेन तेनेन्द्रियसम्पन्धस्तथापि तत्त्वतः२५ सामान्यपान पुरोऽपस्थितो धर्मी मनिभासमानान्यताविशेशभयः भतो यत् प्रतिभाति तेन सहे. गिदपस्य संयोग संशयमानमुपैति म पैतापदाय किचित् पदमुपासमिति नैताक्षणात् तेदपुदास तिम जमिनीमपि प्रत्यक्षदक्षणमनपयम् । पायरिस्तु प्रत्यक्षमपि न सत्यता प्रमाणमभ्युपगम्यत इनिन तद्विधारणापासः सफल इस्पक्षपादविरचितमेय प्रत्यक्षलक्षणमनयमिति नैयायिकाः। "नियरिमायभावे यदप्रतिभान पा प्रतिभा प्रतिमेव प्रातिभनियुष्यते वर भानिः । तस्सोसतिखापना परणाभाव दिनुपयोगे सति मुचम् धर्मविशेषादिति । पिभिप्यते की पिशेषो धर्म एव विशेषो धर्मविशेष: विशातपः- समपिर प्रा धर्म तस्मात् प्रतिभोदयः । दत्तु प्रमारेण बाहुल्येन देवीगो भवति कदापित किमानामरि यया पम्या प्रवीति को मे मानान्तेति हदयं ये रुपयतीति । न चे संशयः उभयटिसंस्पर्शाभावार न प विपर्ययः सादादन. प्रमाणमे"-प्रशसई, पृ. २५८५.१-। "अतितुशानमार्प सपा को भे भ्रातामिप्यतीति"-तत्वसपति-.८.६.१। १ "सूत्रधारा:"-.स.टि.। २ “यपाह मा.-रस्त प्रमाणे हि चिरस्थायीति गुपते इति"-न्यायमत्र. भा...१५.१०. ५५-६९। ४ यपाधि-भा मो• विना। ५ अर्थेन्द्रि-आ.हा... -मार-मा.मो.। ७ "यापार ति योग"-. ल. दि.। "वर्तमान."-म•स• टि.-चमच्या- मा. मा.। -स्सतोव्य-बा. रा.। 11-स्ययोऽर्भा मा । । "जैमिनीय."-पु.ल.टि.शय- हान-"...रि. १-पप्रत्यक्षलक्षणमप्यनयन्मां• मा.। 2- । .

·No text on this page.

·हितेन पर्वतादिना स्वविपयेण सह चक्षुगोलकस्यानुपपनः तत्प्रसाधकसमानामा योऽपि कथंचित् पदार्थाव्यतिरिक्त संश्लेपलक्षणः काष्ठ-जतुनोरिय सम्बया मिनीस १.तत्प्रसाधक प्रमाणम्। ननु तत् कि प्रत्यक्षम्, उतानुमानम्। न तारन् मलागिरे मुत्सहते न हि 'देवदत्तचक्षुस्तद्विपयेण पर्वतादिना सम्पदम्' इत्यलबार अयानुमानं तत्सग्निकर्पप्रसाधनाय प्रवर्तते । ननु किं तदनुमानमिति पतव्यम् ! RATri प्रकाशकम् वाहन्द्रियत्यात त्यगादिवत्' इत्येतदनुमानं तत्समिकर्षमसाधनम्, न पान १५पदिष्टवान् अवयविलक्षणस्य च भुपोऽसिद्धेराधयासिध हेतुः । भापास थोरण्यक्षेणैवासविरुष्टयोः प्रतिपत्तेरध्यक्षयाधितकम निर्देशानन्तरमयुक्त वेगास तो अप चसुशादेनान तद्ररमयोऽभिधीयन्त इति न मागुक्तदोगकाराः, नागमणि एविधमानस्थापयविनो याथेन्द्रियत्यमुपपाम् त्वगादियत्' इति निदर्शनमपि सामान नुमानम्प कन्यापत्तराधयासियो हेतुः। मथात एगानुमानात् तस्मिनायोमरो २०यनामिनरेतरापरयम् मत पय सापारिदिपि देतोः सेगमसिसी सदाभपया' दोगमाता तथाहि-सदाश्मिसिद्धायाश्रयासिद्धत्यदोपपरिवार तलिय सपो तो पति पुनगायकाद् यहिभूता रमपथरावाच्या अर्थकाराकास्ताहि गोजमाtarr २""-.....याशि attentप्रापमन्यते । बोसारना-प्रण-रगनाना पापागम् TamirritHI defitीनीयबीड-नत प्रन्ये प्रायकारितारामहरिमोरीत AT Jलग-प्रग-गन-मोकामा प्राप्यचारितार बोसया मालित द्वितीय काण्ड- [सिद्धान्तिना न्यायसूत्रीयप्रत्यक्षलक्षणस सडनम् ) [प्रसङ्गादिन्द्रियाणां प्राप्यामाप्यकारिलचर्चा ] असदेतत् तदभ्युपगमेनेन्द्रियार्थसन्निकर्योत्पन्नत्वादेरघटमानवान् । तपाई चक्षुगोलकादिकमवयविरूपमभ्युपगम्यते तदा तस्य सविश्रण व्यवहितदेशेन परिरको ५कर्णेऽसिद्धानहत्यन्तव्ययहितयोहिमवद्विन्धयोरिव चक्षुगोलक तदर्ययोः सहित र लक्षणः सिद्धः । न चाययविलक्षणं गोलकादि यस्तु सिद्धम् तद्राहकाभिमनप्रमाण मित न च तदाधारः संयोगादिका सम्बन्ध समस्त पराभ्युपगतस्य तस्य निपिचन्यात मिरगा "भार"-.म.लि. पानमा yि मर...१ .. 1. पृ. १९14.१-१९॥ 14141444t...."018- . . . . ...................." 171... . . .

·द्वितीये फाण्डे- सम्बनन्यम् तदेवस्वमालम्बनत्यप्रसन्न व प्रतिमासमानान्यासशिकर्षजत्वं सानप यो दफनाने अस्साहः । न चा(घा) प्रतीयमानसनिकजन्यस्य तस्य तेजस्वमभ्युपगम्यं भार अन्यथानुमेयदहनमानस्सापीन्द्रियार्थसभिर्यजत्यं स्यात् । अथ मन पर सन्द्रिय सामान मह प्रनीयमानेन नास्ति सम्बन्धः हापि तर्हि प्रतीयमानेनोदकेन न सम्बन्ध मरीमीन म ५प्रतीयमानन्धमिति तामिरपि कथं तस्य सम्बन्धः? यश 'सामान्योपरम मिशेरपयमानम् परम इत्येक भानं तस्य सामान्यवानर्थः स्मृत्युपस्थापितविशेगपेक्षो जनकः तिररहनसाकारमा परि गृहीताकारान्तरम्य सामान्यविशिष्ट पस्तुनो जनकत्वे तथापिधन्द्रियेण सम्भोगरतरित यार्थमनिरूपंजो विपर्ययः' इति, तदत्यन्तमसम्यनम् पराभ्युपगमेगामापरः । धादि सामान्य परममिति यदि सामान्यनिग्यम् इदम् इति भानं सदा मरीज्युदयोः साधारण मामा १०पदम् इति मानस पियो यक्तव्यः । न चैकान्ततो व्यक्तिभिगमभितां या मामाकी संभवेऽपि सरवदन्यत्ययतिरिनस मरीव्युदयसाधारणश तय न समाया गरम पारेभ ज्यटनादायपि सद्भाय इति न मरीज्युकसाधारणत्यम् । तरफ़ायमाणत्यं भयगाधर गामान्य पराभ्युपगमेन न संभवत्येय संभवेऽपि न तेस तदुभयनियतव्यम् भन्यत्रापि रामापोर 'विमानम्' इत्येतदपि यदि विशेषमादकं तदा सामान्यप्रादायानुपपत्तिः गम- १५ायेनम मानम्य शिरमातिनाउनुभूपते रासे या सामान्य-पिरोपयोपियार कर गालाम माताम! मा उदफम्'ति शान निरोगप्रादि ताहि भिजायभायम गम्' 'मति प्राननम् प्रतिभागमेशमायापि भेनियन्धनान् तर पानापि मागत् । गाताने सीमामानामागि गाभिमभयम् कम्पति विद्यमाशिपामा গ মিম বা ল ব প(থ)বলীয়ানথাম বমি ..wiki पगमिफाग गामापा र प्यभिचारि म भणीति मापभि पारित म सम्पयुतमेशा दि गामान्य ता प्रेमी प्रमाणे efini ITIEnी जानMITTAM गाणामाणमा ! Rashmi wri परमगुरागाने तहीन्द्रियागजिनामा मा {াশ firশগ মামারই শামিমালাশ। মস্ি গু লগাই: শিFদায়ীল সনাঃ গাল গালা মিয়া frrer:: मतियार ाि निशिm fire ream मातो नमको पेन गामापानमाMAIT **: মা এখন পি সান্নিসাগণ নাসা। রুপ নগন্য বাধা fি{স লাম “নাগিr" m.... "प्रमाणम"[-1-मामा पनि THMममा निगमाणिमालामाल F Fror-fmलेन मात्राणानि नलाfrrinar Friमाणमा प्रतिमा faft Interarma पाणिना frient ang Pariwar at harma पर मनाTMARATrue 1 - . 4m . .

·Prime Timemumheingपये । marati naram Intपा माkिrritainr mmm मा ने PrimarianitarNTIRIYA HINimarathi arriaTETTHIनि पापि ' गोमोरातितिालो' पुण गमागमापापिyMRENTum MIT maranRRIER IRR HAIRAT नानिमा मारणे पन्दिता मा II InfoTRUITATIपि प्रार पोmarSE रिमाल पारितामा नरमीनमानि गतिमि मला. HTTARTISTHAIकि परिगोNिINNEnोsil Frei पाप पेण प.पnि AIIM परिषत् ता . मापा लिमिलामापान नपोप परभणमालाम ! भात. पारण मि पेत् . पुणगाप- जोधणगुपm n कापमा भो! पते पोरपि ANTET-पपोग िहगोतुतिमा स्वर्ण-मारपोररोजागा. सिगारेषपातुपाचागभापकरपना सभपति मग ती मा रातोऽपि मोपनापने पालापरपयाापनरिमपपिपि कारगाम पापि नापना गयो-१५ ममी पापगुमान नीपले भनुमा मगोपगिपत्पादीगो गये पक्षीय HTrai मदीपिरिति परिमारप्रतिपारसम्म भारतमतिमा सपा पामनुमागमति, निशाण पेशामरा गोरामप्रकाश पार दिया गया दिल्यागनुमागास पी नागापप्रतिपाकिम भापात् । शारेमा जोडालोयगिन किशि भाकररपोतिगतरूपेण प्रापिता त गनुपातीमागपि. संगीति किमतरूपेण पोजगाने रुषम्। भप प पपारपते तत् तथाऽभ्युपगम्गत रवि मनुष्यादीमा गापगं सीप तेजो शिक्षाकारणं पते ताप तर कागते राणी मानापानांपगमेपरस्पते मातरतरेण तार भरप्यते नसी मधेरे पति माग रात पापना पचा रात्री भारपसागपा शिपागापरसपान मा पारिषा भारकरताप मान तपासा नेपालकापसोना पिपम्-एका भारारमपोशाया गाए २५ मानेऽयमेषा रति । RIMITRधनितीपिगीसगमेऽपि भारतरकारसाये गणागि गावामपि पनि गगन, गतोऽपि तकरागगराणा रूपार्शगमनमा मात पर पागरे उदमादीनाम् भापणीना विपित्रस्यात् । तसापरामात पाया गया ग भारकर कराता मापना रामपोऽरितिषितम् । पापि परेणाकोणम् 'पूरणियाविमतिफलिता. मामलतले गानां प्रदीपरपीमा रानागप्पगुलामासंगानुपाए रमापरिशिश' ति. तयप निराणम्। र पिपगीनामपि गपामभाषाणिपिwiniकिश, योगिग भारमागासयोगो पामगाजामनगेफ ने जनपति तथा वर्गलागेर सहकाoft पात् भमाणम्" [पारमा भा० १] "मी सफारी पण निशिएममिती मारेगामा मर्थान्तर वर्षयत् ममाणम्" Jउति विकायते। राकारी पेशी देशापत्तिोऽपि तादि तरादा प्रभागुरतयोरपती प्रदीपो देशणपहितोऽपि सफारीति गाम्लगले तारिगतिमि ततोगभिणारा भल एप गाप्पागागा गर्व तेज उतारिणदितागुण जनपिपतीति गोरे उष्णरर्शोषलारवगतभालरका मेजसः सिमि।पपिग परगि सम्पया प्रकारा जरापात् प्रदीपपशिषनुमानम् गमेगगो एमपा सायन्ते मान्यता सिद्वानां माहापराम्पमार्ण सापत इति । भाये पसे तरुणणारीगयगागा गुग्धपणतपा भार - प्रल-1...पि. नाम्पारप ..। पा-१. मा ... "माधुर्ण पेत्र"-. ल. दि. ५ गाणाधिना -1. स.हि.1 (-पप-n ...। . "पि-"..रि.. "ने"4. स.ft.। -गुटपारि-म• • रिमा - गज- मा.पा. मा. मा. पिना। 11-गुपलम् -मा. 1-पाधए-मा। -- ·पाचिन् । । नानामिना नापि माग IITTARITER निमामि मात सामानविषयमिति नामनियारपदोगदान मर्प मधे मार पिशित परतुन यि दिया पती नाEिDIT पापालाममा महिषयाय मागम प्रमागिय मवेगिम्। परपि "पसमिधाने पोत्या. गप्पयुगमा पापपरेन 'ना'नि भागमा नहुदम्पम् शादोऽप्पाने पिरणभूनो मा प्रतिमानि यामनारमाया पिशि. पोदकमतिमागायुपगमेऽपि यदि दशरणागोण मानिसप्रनिशानान तनिम्मृतिभवेत् । भय सादरसायनरेणापुकानिधनदा जगमगानुप्रयेगा दोगमनिता एवं संायगव्यरदाय व्यायामपदोपानमपि म कांग्या इम्निमार्थमिक.. अपदेनेय तम्यापि निरस्नग्यात् न दि पगम्युपगमेन 'माणुपा पुगो या इति परापमान गुभयो। हेगीन्द्रियार्थमपिक संभपति भर्गमयकारय पदयात्रापि पतयः । माधिकरणका प्रगाधनप्रकारकान्ताक्षणिकपरे म सम्भपायेय "यः मागतनको गुरः" एपादिगण तत्रापिथ. दिनम्यरूपन्यान् यथा पाणियाने मकापा मसंभपति भापान तथा प्राक प्रतिपारित. मिति न पुनराप्यते । पदपि संशयमानव्ययगोदाय व्यायामपदम्' इण्यभिधानम् नत्र सामा-१५ न्यमत्यक्षात निरोपामत्यक्षान् विदोषम्मनेघ ििम्पयनपधारणारमशः प्रत्ययः गन्देदो व्यपच्छे । पनयाभिमः तत्र प्रतिभाति धर्मिमात्रम् धर्मो पा! पनि धर्मी पस्तुरान् मतिभाति तदा भास्याऽपनेपना सम्यमानयात् । भयापस्तुमगायत्र प्रतिमाति ताऽप्यभिचारिपदव्यापर्तित. त्याप तस्यायनाय व्ययमायपदोपादानमपत् । भय धर्मः प्रतिभाति तदाऽत्रापि पक्तव्यम् किमसी म्याणुन्य पुरसत्ययोरन्यतः उमयं पा परि म्याणुग्यलक्षणो पस्नुमन् कथमस्य शानसा ज्यपच्छेपना सम्पाशानन्यादिति ! भयापारमार्थिकोऽमी मात्र प्रतिभाति तथाप्यव्यभिचारिपदापोहा- तप मिप्यासानन्यान् । एवं पुरस्त्यलक्षणप्रतिमासेप्येतदेय दूषणं पाध्यम् । उभयस्यापि तात्त्यिास प्रतिमासे न तन्मानम्य मन्देमपतेति नापोचता । उभयभ्याप्यतात्त्यिकस्य प्रतिभासे तद्विषयज्ञानरू, विपर्यय पता न सन्देशात्मकतेत्ययभिचारिपदापोडनेप । भयकस्य धर्मस्य तात्त्विकत्यम् भपरस्पाता- विकायम् एयमपि तास्थिधमायभासिग्यात् तज्ज्ञानमव्यभिचारि भतात्यिकधर्मायभापित्याच तदेव २५ प्यभिचारीति एकमेव मानं प्रमाणमनमाणं च प्रमनाम् । न च सन्दिग्धाकारप्रतिभासिस्यात् सन्देह- पानमिति पापम् यतो यदि मन्दिग्धाकारता परमार्थनोऽय विद्यते तदाऽयाधितार्यगृदीतिरूपत्यार सन्देइमानता सत्यार्थभानयत् । भषम थियते तदाऽध्यभिचारिपदेन तमाहियानस्यापोदितत्यादू प्पथमायमरणं समायटेदायोपादीयमानं निरर्यकम् । अपन किश्चिदपि तत्र प्रतिभाति नतर्हि तस्पेन्द्रियापनिजत्यमिति म तम्पयन्टेदाप पपसापारमपदोपादानमर्यपत् । तस तदपि ३० प्रत्यक्षलक्षणे उपादेयम्। यदपि पलम्परूपसामग्रीविशेषणत्वेनासंभया लक्षणम्' ति, तानमेपामिद्वितम्। भस्य पक्षत्रयेप्यघटमानग्यात् । पदपि 'यनः' त्यापावागत् फलपिशरणपक्षाथयणम्', तदप्यसातम्। पतोऽपरिच्छेदम्यरूपम्याध्यक्षमाणता विशिरममितिजनकत्वेन भमेय-प्रमायोरिषासाना । म प्रमाव-प्रमेययोरधान्तरस्ये सति यिशिएममितिजनां यत् नत् प्रत्यक्षमिति विशेषणात्ममाट-प्रमेय-३५ प्यतिरिनास्य तस्य प्रमाणता, अधिकादिममाणस्याभिमतप्यतिरिक्तस्य तमनकस्य प्रमाणतेस्पपि पतुं शक्यत्यात् । न च सामध्यभ्य सग्निकर्षम्य था साधकतमरयात् प्रमाणता, साधकतमरपस्य प्रमाणसामान्यलक्षणप्रस्ताये निरस्नग्यात् । यदपि इन्द्रियादेरपेननम्प प्रमाणत्यं प्रतिपादितम् तदप्य- ३ पृ. ५११५.१३। ४-मेकोल-त.। ५ पृ.५१५ मान्यवक्षा प्रसाद विशेषामतेष सेभय'-वैशेषिकद.१-२-१, प्रा. पृ.१७.५० २५ पृ.... । ममानाने धर्मपपमपरिपनहलानुएलाभ्यवस्थाविशेषपेक्षा विमर्श पि म्यफल-4.40. भो... ५१.५.१८ पृ. ५१.१.१४॥ संशय"-न्यायद.१-१-२३ । यस्वरू-भा. मो.। १०.११.२.।

·५४२ द्वितीये बाहे- रदिनरदिनानाननःप्रतीतेरणागधिनामनिर्देशानन्तरमयुक्तरमेन कालाल हेतुः। पदाम्पसहयोग्य सामान पर तत्र नोरलभ्यते सत्र साधा मंगा यथाऽनुष्योऽसिता दिनि न वापसहपयोग्यानापना समयसदातेगमदरसत्यान्ना पियारिममेऽपि सर त्यामनेः। तपाद-दिनरन्नो मूम्यादयः सत्वात् प्रदीपरहिलनुमा शासवायरल छदार रसियतमा यातमुस्तम्ब नया सत्रामपि । मान्मधाऽपि संभावना जातिको दिमाग मय भूगारेनसाधनेमागधा मा दुग्धालशालालोयनानामपि साने ती रोधः ममानः । मय गंगवगेगातो पीयन्ते रसमय पति फर सानिरोपी मनु परिसरात न्यत्र किमासतम्! तत पवायर गसाधने देशि पीरतीती रजरे पापा मनानापनमुना नुन्नम् । मय तंत्र मीनावर सोन ते साने गपि रपगुमान १.जनमात्रम्। नया नेत्रवान् इति परि हेतुः 'तेजस' TRANSSनाम मा परमार कि मला नागपि नासिर जमाया'लादेनरे प्रदीरमानेगशिर शनिमकम् । न च तमा नगर परे प्रति सिममिति साधनागार सानोमानम गदिमनमा रिहाललोना सेमस गिमम् मण्यादीनामपि तमगः । मीनानविनमाम् मूनोजरमा पर मायाम् मन्यथा तहणारा १लीमin IRR नातीनानानां सैगमा सिमामिलामो हेतुः।म परिमार HTTो:-गिने मानाप्रमाणे रोजगविधि मार ARTr! गादीनां गये पर महागा रेलगोर मर गाने को Meri Krisी पगामा तम तेजमाधो पि' HTTTTTTTTE नियादि-मा- पानी को HTTTTTTTTTTT मा प्रतिनिगिनोतिरिक frofrrenाधि, मेष REATMENT Horreritrim का मजाकमायान् गाना Marrier Tariकामा पानेकानिकहेगा १txmeriARAT firi निर्गत Tree "লেশসাশ্যাল সাল মদ ঢোলাপি। HTTET TM मशागन निगाः । पानी पानी marurfrom TITAMITRA rartwareri नाम" माMI- मा...]Mara .inr 1 मममी frir কিং খালে। শশা গালগল সাশ re! - in Mara TaTREna TAITRITTAR MARATTIMIRM - 2.2M ·द्वितीये फाण्डे- लम्बनत्वम् तद्देशस्वमालम्पनत्वप्रसक्ते ने च प्रतिभासमानान्यार्थसन्निकर्पजत्यं तन्नानस्य सलो. दकशाने अस्याहऐः । न चा(घा) प्रतीयमानसग्निकर्षजत्वस्य तस्य तेजत्वमभ्युपगन्तुं युक्तम् अन्यथानुमेयदहनमानस्यापीन्द्रियार्यसग्निकर्षजत्वं स्यात् । अथ मन एव तन्द्रियं तस्य च ददनेन सह प्रतीयमानेन नास्ति सम्बन्धः इहापि तर्हि प्रतीयमानेनोदकेन न सम्बन्धचक्षुषः मरीच नां तु न ५प्रतीयमानत्यमिति ताभिरपि कर्य तस्य सम्बन्धः? येच 'सामान्योपक्रमं विशेषपर्यवसानम् इदमुदकम्' इत्येकं झानं तस्य सामान्यवानर्थः स्मृत्युपस्थापितविशेषापेक्षो जनकः तिरस्कृतस्याफारस्य परि. गृहीताकारान्तरस्य सामान्यविशिष्टस्य बस्तुनो जनकत्वे तथाविधस्येन्द्रियेण सम्बन्धोपपत्तेरिन्द्रि- थार्थसनिकपंजो विपर्ययः' इति, तदत्यन्तमसम्यद्धम् पराभ्युपगमेनास्यानुपपत्तेः । तथाहि-सामान्यो पक्रममिति यदि सामान्यविषयम् इदम् इति शानं तदा मरीच्युतकयोः साधारणमेक सामान्य १० इदम् प्रति मानस्य विषयो पनव्यः । न चैकान्ततो व्यक्तिभिनमभिनं या सामान्यं संभवति संभवेऽपि सस्यद्रव्यत्यव्यतिरिक्तरा मरीच्युदकसाधारणस्य तस न सद्भायः सत्त्वदन्यत्यादेश वन्दनादायपि सद्भाप इति न मरीव्युदफसाधारणत्यम् । तरझायमाणत्यं मयसाधारणं सामान्य परान्युपगमेन न संभवत्येव संमयेऽपि न तस्य तदुभयनियनत्यम् अन्यत्रापि सदायोपपतेः । 'विठोपपर्यवसानम्' इत्येतदपि यदि विशेषमाकं तदा सामान्यग्राहकन्वानुपपत्तिः न हि दम्'- १५त्येतर मानस्य विशेषप्राहिताऽनुभूयते तत्त्वे या सामान्य-विरोपयोर्भिन्नस्वरूपत्यात फथं सामान्य प्राहिनाऽस्य? अथ 'उदकम्पति शानं विशेषग्राहि तर्हि भिशायभासम् इदम्' 'उदफम्' इति पानव्यं प्रसकम् प्रतिमासमेदस्यान्यनापि भेदनियन्धनन्यात् तस चानापि मापात् । शानदये य 'पदम्पति सामान्यायमासि सत्यार्थविषयं सन्निकर्षप्रभवम् 'उदकम्पति त्ययिधमानविशेगपभागि न नत् मनिकर्षप्रमवम् यदसत्याय न तद् व्य(अन्य)भिचारिपदोपादानन्यवच्छेचम् सभिषों २०३पप्रादनापोदिनत्यात् यप सन्निकर्षजे सामान्यज्ञानं सद् व्यभिचारि म भयतीति नाध्यभिचारिपर. पपडेघम् । मय पदमुदाम् न्युगद्रययुक्तमेकं ज्ञानं तर्हि सामान्य तर प्रत्यक्ष प्रमाणं च विरो अनायाममा घेति कयमे मानमध्यक्षानन्यसरूपं प्रमाणाप्रमाणपं घनाभ्युपगतं भो! पप गामान्यापि नाध्यक्ष प्रमाणं घेदमभ्युपगम्यते तहीन्द्रियार्थमनिकमत्यामायादम्य गाय. भियारिषदारोपना विशेऽप्यन्य प्रामाण्येऽयत्वे चान्यभियारिपदमपार्थकमपोचामायात् । यति २५ मामान्यपानयंः रमायुपम्यापितविशेषाशोऽस्य जनकः कथमा लिपस्नता विद्यमान शिर विपापा! मप म्ययुगम्यापितल्या विशेषम्य विधमानविशेषविण्यतया सम्म पिस्नला। मनु नराधिपमानः मृत्युषम्यापितो विगेरः कथं समानको येन सामान्ययागर्थलमलमा परिगीपन! तपापि तजनकन्ये इन्द्रियम्म स्वदेशकालारानिहितार्थापेक्षा शानमनपान पविकसना नाप्रमाणम्य यायपासना विसीयत तपाय "इन्द्रियागशिकरपणम्" ३.त्यापद० १-१-५] इति "मय प्रमाणम्" [१-१-याभ्या० मा ०१] ति यस पव्यंगात्। माधानका तत्र प्रतिमाम पनि मृत्युपश्यापितम् तातमनकता तपिचमानशगजनकारक मिति शिधमानशिशेरविश्यवेन तज्ञानम्माविपर्यस्ननेति नारळेवामप्यभिषारिपनोपावाग मन भरन् । मामान्ययतो यलम्य तजनक तप तत्र प्रतिमारा गान् । यदपि लि. रहनसाकार परिहानाकारान्तरमा नानमनग्यम्' सत्रापि यातुनः माकारतिरकारे पातु. ३५स्यमेव नादिनि जयमामान्यपिनियता तथाहि मरीधीनां मरीयाकारतालिागे या. स्वमेव परित्यहं भरे माकारलगायाद्यानुनः न यामागरम परिप्रदमपनि पापा ! " सोनियाजमारनपोराने भाजदानाने मानभंगाना wei मममन मषि प्रदीयमानानेन मा मनमानी र वामम भनितिन युगम् antetwetitITTTT"- 1.2 (-)ना। जिया मन... C .. न... free Part-1 ..:..

·शानमीमांसा मदीपे सति प्रतिनियतप्राणिनां रूपदर्शनसंभवात् तग रूपप्रकारात्यम् अनादिसंस्कृतवभुषण नदभावेऽपि रूपदर्शनसनापात् । न च यदन्तरेणापि यद् भवति तत् तरकार्यम् लरत् साकारणम् अन्यपव्यतिरेकनिधनात्यात् नापस । अब प्रदीपे सेति यद् दर्शनं तम् तदमाये गमपति यमु तेदभापे भवति न तत् तथापि तत्सरशम् । न चान्यस्य व्यभिचारे अन्यन्यासी अतिसार, अमदेना। यतो यादरामेष रूपदर्शनमालोके संस्थतयागम् तदभाषेऽपि गादशमेय तद्देदानय-५ धारणात् । नेयादि तदेदकल्पने न किञ्चित् कस्यचिद् पस्तुनः समिति सौगतमतानुसपेशः स्यात् । रूप-मदीपयोग्य सहोत्पनयोर्युगपदर्शने प्रदीपवन रूपस्यापि प्रदीपप्रकाशकत्याद् रूप तेजसं भवेद् अन्यथा में प्रदीपोऽपि तेजसः सात् तजनकस्यापिरोपात् तयोः । न चान्यदा प्रदीपश्रीय ANTत्योपरन्धेः स प्य तदापि प्रकाशकोऽन्यदाऽप्यअनादिसंस्कृतवक्षु तदभावेऽपि स्पर्शनमदापात् तस्य तस्मात्यासिद्ध अथ सस्मिन् सति कदाचित् काचित् रूपदर्शनात तम्य तत्वयं तदि नकंचराणां संतमसे रूपदर्शनात् नंदभाव व तेदभापार हेतुफलभाषण सर्षध तभिबन्धनन्यात् तमोऽपि पकाशकत्यात मदीपयत् नेजस भयेत् । अन्यथा हैलोरनेनै व्यभिचार था। [अनुयात् तमसो भावामावत्वपक्रयः पालीकामाय एप तम इति चेन्, न; भालोकस्यापि नमोऽभायरूपताप्रसके । आलोकमा १५ सरतमादिरूपतयोपलमा नभायरूपतेति चेत् न, तमस्ययस्य समानत्यात् । यथा चालोकः प्रति- मामविषयस्तया नमोऽपि तद्विषयान चालोक तिमामाभाय एव तमामतिमासः इतरत्राप्यस्य समानयात् । न च पर्यापारामावेऽपि तत्प्रतिमाससंवेदनादालोकप्रतिमासाभार पय तमप्रति. भामा प्रतिनियतमामप्रीप्रमवविज्ञानावमानित्यात प्रतिनियतभावानां तमसस्तदतत्प्रभवविशानाय. मासिन्यात् मालोकम्प च तद्विपर्पयात् यहा आलोकस्याप्ययनुले सत्यसकाने प्रतिमासनात २० तमोपानामावरूपना मवेत् । अथालोक पतिपती हेतुभायानाभाषपता ताई नमसोऽपि नतंजामतिमी नभायो पिचत रति नामावहता भवेता नदेवमालोकस्य पस्तुत्ये नमसोऽपि १ . नायराणामालोकमायेऽपि रूपदर्शनादालाकस्सार art. . "मारे"--.स.रि.. "यमियर"-..रि. 'लपापि पार सम्पदा -तास-..। ५"रायो."-ल. दि. "बायोकामाये*-T........ c-2-4 ....ि. "हम -"..रि... "न".. ""पारिलय"-8.12.1"तमसा".. मतः सा पश्यम्-त् तमो भार मचन्ते ree asxe. সিয়ালা প্রণখেমযা, ঘা বিশ্ববিখশ গমৗয়খ সয় বধমঘী म पियारि-सेपिरीमाsभारपार पालः । हमारामार INATANनि -५, मा.....७.१५ v Entre पृ.1.1-11 . १६ । प्रर..1५३.०६.१ ५. दर....१५-- ६...१, रा. . (-attara-.५१.१६. .-11 "साविता मेदन IT बारेम पर. समयमा प्रयोग परम्परामर १५' पर भ प प्रा re*....। ""entert:1...।

·५५१ शानमीमांसा। सम्पत्यात् तदापत्तिरूपत्वे पामरीचय उदफरूपतामापपा इति सत्प्रतिभासिमानं चपिपर्यस्तमिति तदापच्छेदार्थमव्यभिचारिपदोपादानं न कार्य भवेत् सामान्य परतुन इन्द्रियसम्यरम्य विपर्ययशानजनकत्ये यत्रांशे तस्येन्द्रियसम्बन्धोत्पावत्यं रमाणता च भन्यत्र तद्विपर्यय इत्येकं शानमापक्षं प्रमाण मद्विपर्ययरूपं च भवेदित्युक्तम्। प्रधाने यो एः" इत्यादि, नदप्ययुगम्। शादापच्छेदेन 'उदकम्'ति मानस्थानुत्पत्तेः ५ शन्दोऽप्या पाने विशेषणभूतो प्राततया प्रतिभाति नथाप्रतीतेरभापात् । शप्दयिशि- बासाभ्युपगमेऽपि पदि दशम्दसरणापन्तरेण नार्थनिधयस्तदाऽनवस्थादोपप्रतिपादनास तयेत् । अथ शम्दसरणाधन्तरेणाप्युदकादेनिधपस्तदा जैनमतानुप्रयेशान दोगसक्तिः संशयमानव्यवच्छेदा व्यवसायारमफपदोपादानमपि न कर्तव्यम् इन्द्रियार्थसन्निकर्योत्प-१० तस्यापि निरस्तत्यार न हि पराभ्युपगमेन 'स्थाणुर्या पुरणो या' इति संशयभानमेकमुभयो- यार्थसभिसर्प संभपति मसंभवप्रकारथ पूर्षयदनुएत्यात्रापि यक्तव्यः । मविकल्पकाध्यक्ष- प्रकारकान्ताराणिकपक्षे न सम्भवत्येय "य. प्रागजनको घुरेः" इत्यादेषणम्य तयायिच. रूपन्यात् यथा पाक्षणिकान्ते सहकार्यपेक्षा न संभपति भावानां तथा प्राक्ष प्रतिपादित. न पुनरुच्यते । यदपि 'संशयमानव्ययच्छदार्थ व्यवमायात्मकपदम्' इत्यभिधानम् तत्र सामा-१५ क्षात् विशेषाप्रत्यक्षात विशेपस्मृनेध किंपित्त्यनवधारणात्मकः प्रत्यय. सन्देहो व्यवच्छे. भिमतः सत्र च किं प्रतिभाति धर्मिमात्रम् धमों या! यदि धर्मी पस्तुसन् प्रतिभाति तदा अपनेयता सम्याज्ञानरपास् । भयापस्तुमारसायन प्रतिभाति तराऽव्यभिचारिपदव्यापर्तित न तम्यापर्तनाय व्ययसायपदोपादानमर्थयत् । अप धर्मः प्रतिभाति नदाऽत्रापि पक्तव्यम् सो म्याणुत्य-पुस्पत्ययोरन्यतरः उमयं पा! यदि स्थाणुत्वलक्षणो यस्तुमन् कथमम्य मानसय २० बच्चता सम्यमानत्यादिति ! अयापारमार्थिकोऽमी तत्र प्रतिभाति तथाप्यव्यभिचारिपदापोट- मिप्यामानन्याम् । एवं पुरुपत्यलक्षणप्रतिभासेप्येतदेय दूषणं वाच्यम् । उभयम्यापि नायिका तभासे न तमानस्य सन्देहरुपति नापोहाना । उभयस्याप्यतारियकस्य प्रतिभासे महिषयमान वपर्ययरुपता न सन्देवारमकनेत्यव्यभिचारिपदापोतिय । अकस्य धर्मस तास्थिकरयम् अपग्म्माता- यफत्यम् एपमपि तारियाधर्मायभासित्यात् तम्मानमव्यभिचारि मतात्विकधर्मापभासित्याप तदेप२५ व्यभिचारीति एपमेय मानं प्रमाणमममाणं च प्रमत्तम् । न च सन्दिग्धाकारमतिभासिरयात् सम्देश- मानमिति पाच्यम् यतो यदि सन्दिग्धाकारता परमार्थतोऽर्थे विद्यते सदाऽपाधितापग्रहीतिरुपयान सन्देशमानना सत्यार्थमानयत् । मध न विद्यते तदाऽम्यभिचारिपन तनादिभानापोदितम्याद प्ययमायप्रणं सदापच्छेदायोपादीयमानं निरर्यकम् । भय न किचिदपि तत्र प्रतिभाति नादि तस्पेन्द्रियार्पमधिकरंजत्यमिति न तम्पपच्छेदाय प्यपसायारमपदोपादानमर्यपत् । तर तापित प्रत्यक्षलक्षणे उपादेयम्। यद िफलस्वरूपमामनीविशेषणत्नासंभया लक्षणम्' इति, तथुनामेयाभिदिनम्। भम्य पक्षत्रयेऽप्यघटमानत्यात् । यदपि 'यतः' इत्यम्यादारात् फलाविशेषणपक्षाभयणम्', तप्यताम्। यतोऽपरिच्छेदम्परूपम्पाध्यक्षमाणता पिशिएममितिजनकत्येन प्रमेय प्रमात्रोरिपासङ्गता । म ये प्रमात प्रमेययोरान्तरये मति विशिष्ममितिजनकं यत् तत् प्रत्यक्षमिति विशेषणात् ममाव-प्रमेय-१५ प्यतिरिनाम नम्प प्रमाणता, सनिकादिप्रमाणन्याभिमतव्यतिरिनाम समनाम्य प्रमाणनेलपि पत्तुं शक्यत्यात । न च मामाया सधिकाम्प या साधकतमन्यात् प्रमाणता गाधनमायय प्रमाणसामान्यलक्षणमस्ताये निरस्तापात् । यदपि इन्द्रियादरचेतना प्रमाणग्य प्रतिपादितम् तदप्य- ५. ... ..। मंशोह-त. .. १-रापन. राशय ·घटरूपेण संयुक्तसमवायप्रतिवन्धस्याभावात् तद्रूपाप्रकाशकत्वात् कथं नासिद्धो हेतुः तपादीनां किच, यदि प्राप्तार्यप्रकाराकं चक्षुः स्फटिकाद्यन्तरितवस्तुप्रकाशकं न स्यात् तद्रादीनां विषयं, २०परमाणयो रश्याः फस्यचिदाधारभूता या अवयविकल्पनायर्यप्रसक्तेः । अन्यस्यारयविन आशुत्त स्फटिकादेय॑यधायफस्यादर्शनप्रसङ्गात् तदुपरि व्यवस्थापितस्य चाधारविनाशात् पातप्रसक्तेश्चमी तेरदोपश्चेत्, न; तदा तद्व्यवहितस्यादर्शनप्रसक्तेःतथा च यदा व्यवधायकदर्शनं न तदा व्यवहित देर्शनात् । अथार्त्पत्तेर्निरन्तरं व्यवहितप्रतिपत्तिविभ्रमस्तर्हि तेदभावस्यापि आशुवृत्तेरमावप्रतिपनि दर्शनम् यदा च व्यवहितदर्शनं न तदा व्यवधायकदर्शनमिति प्रसज्येत । न चैवम् युगपर दो- विभ्रमस्तथा किं न भवेत् ! भावपक्षस्य यलीयस्त्वादिति चेत्, न; भावाभावयोः परस्परं सकार्य २५करणं प्रत्यविशेपात् । किञ्च, कलुपजलाधावृतस्यार्थस्य किं न ते प्रकाशकाः स्फटिकादेरिव जलादेराणि भेदे तेपी सामर्थ्याप्रतिघातात् ? न च जलेन ते प्रतिहन्यन्ते स्वच्छजलेनापि ते प्रतिघातार वेत्र घहितस्याप्यप्रकाशंनप्रसगात् । अथ तेषां तत्र प्रकाशनयोग्यता तर्हि तत एव तेऽमाप्तमप्यय प्रकार यिष्यन्तीति व्यर्थ संयुक्तसमवायादिसन्निकर्पप्रकल्पनम् । अपि च, समयायसम्बन्धनिषेधे व्रभुणे ३०मध्ये रूपस्यैव प्रकाशकत्वात्' इति? अथ 'इह तन्तुपु पटः' इति वुद्धिः सम्बन्धनियन्धना तदुनित्यान 'इह कुण्डे दधि' इति घुद्धिवत् इत्यतोऽनुमानात् समवायसिद्धेः न संयुक्तसमपायसम्बन्यामार, ना 'इह'युद्ध्या सम्बन्धमानसाधने घट-तद्रूपयोः कथञ्चित्तादात्म्यसम्बन्धाभ्युपगमात् सि ३५कथञ्चितादात्म्यसम्बन्धी विरोधान्नेप्यते तर्हि भावाभावयोः कथञ्चित्तादात्म्यामारे समयापारे साध्यस्तर्हि समवायेऽप्येतत् समानम् । तथापि ततस्तत्साधनेऽन्यत्र कः प्रद्वेषः! अप घट-सदूपयोः साध्यताप्रसङ्गात् । अथ कथञ्चित्तादात्म्यसम्बन्धः तनुचिनिमित्तत्वेन न प्रतिपन इति कथमतोऽसौ विरोपणविशेप्यभावस्य भावामाययोः सम्यन्धस्य भावान्नायं दोष इति चेत्, न, मायामाशयां संभवादसम्यन्ध: स्यात् तथा च अभाषेनाक्षाणां सन्निकर्पाभावानाक्षतस्तत्प्रतिपत्तिः स्यात् । तिमिमामानं नमाति! मगमगणायामानाकानम् । f# नेति ग गलामोयानागार गीतिगतिमान् । प्रदीपोतदानं . पातम् मन पगायत्रोतम्- "तमोनिगेगे पीसने तममानागं(गृतं) परम् । प्रटीपम न पटणाभागामोऽभनेगवे 'तेज गट पादीनां मध्ये रूपन्देव पटादिकम्"। त्यादि। प्रदीप ति गापनलियाापानम निरस्तं द्रश्यम्। म मान्या एक तमामयः मियाः केवलमनेन प्रासायप्रकाशरुत्वं ते साध्यत तत्सदायप्रतिपादकमा प्रमाणामागान् । मय यद्यमामार्यप्रकाशकं चक्षुः १०ना मायानां नियतशलिस्यात् । यनो य य यत्र योग्यः स एय तत् प्रकाशयति अन्यथा समयायाविशेगारीया फुयलगम प्रकाशयति तथा तदन्यमपि प्रकाशयेत् तथा धेकत्यम् । मध योग्यताऽमायाम तम् मन्यमयमामयति तदि योग्यताऽभावात नातिव्ययदिनमतिसपिराष्ट्र या सदुपं प्रकाशयतीति सर्वय योग्यतया जीया नापरं । प्रकरानेन कृत्यम् 'रएमयो या कुतो म लोकान्तमुपयान्नि'? इति प्रेरणायां १५इतरत्र तु योग्यता प्रतिविधानत्येन यतव्या। तथा, यस कारणाद् मिन्नमय कार्य तस्य सर्प सर्पस्मात् फुतो नोत्पयन इति चोधे योग्यतानो नापरमुत्तामिति सेवात्राप्यम्युपगमनीना' गच्छतों स्फटिकादिना प्रतियन्धात् । न च तस्तस्यै ध्यलत्यादयमदोपः C "जना."-वृ. ल.दि.। शुटि-स. वा. मा. 1.म.वा.बा.विना। "भवधि-"..दि.। "प्य समया-4. भा. हा• मि.। रयम्-१.१५-11५. १५-मम-वा.बा." २-पस्य व्य-भा. मो.। ५"प्रतिबन्धस्य"-वृ• स. टि.। 1-मये स्फटि-स. वा. था। तर व्य- पानतावाश्रम.-प्रमेय. . १. "एमय"-. ल. दि.. ३-शुः सुटि-ल. वा. वा. I r-ता -स्य पाधा- "-काः शुटि-वा. वा.। र 47 प्रान.. समायनिता

·No text on this page.

·- शानमीमांग। ज्नधान्तर नाषेय स एप पा स्यात् । भाग्तर मायामागलायेऽपिन विशेषणविरोण. पामाभ्यां नमामयन्धान मन्ये पागाभ्यां तमापरेण मम्मानिमित्त शिरणपिरोय. बेन भवितव्यम् । तथापि सम्पन्धनिमिसेनापरेण तेनेयनयया भवेन् । मम्मा फश्चित् नमो. दाम्यमभ्युपगन्तव्यम् । अन्यथाऽभापम्पायसममाणमाता न भवेत् । मदे ममयायामि । प रूपेण सम्बन्ध इति न तेन तस्य प्रहणं परपक्षे भवेदिति "धभुषणे घटेन योग एप गुगसिस-५ गान् द्रव्यसमवेतानां गुणादीनां संयुक्रममयाप एवं" [ इत्यादि पोदा मनिकर पनिपादनमयुक्तम् संयोग-समपाय-विशेषणविदोप्यभायमाधानाममापेन तरनुपपराः संयोगा- देधामायः प्रतिपादित एय यथायसरमिति न पुनः प्रतिपादने । भय ययाऽस्माकं चक्षुषः माता प्रकाशकायं प्रमाणामापान सिहं तथा भयतोऽप्यनाशार्य- प्रकाराकन्यं तस तत एपम मिद्धमिति कपम्- "रुषं पुष पासा यपुढे न" [मापश्यफनि० गा०५] इत्यभिधानं युक्तिसङ्गतम्, न तस्यामाता प्रकाशने अनुमानसशापात् । तपाहि-मप्रामार्थप्रकाशक चक्षुः अत्यासमार्यामकाशकत्यात् यत् पुनः प्रामार्थप्रकाशकं तदत्यासमप्रकाशकमुपलम्धम् यथा थोत्रादि अत्यासमा प्रकाश च चक्षुतसादमासार्थप्रकाशकमिति व्यतिरेफी हेतुः । न चायमसिनो हेनुः गोलकस्यस्य कामलादेः पदमपुटगतस्य चासनादेस्ते प्रकाशनात् कथमन्यथा दर्पणादेः परो-१५ पदेशस्य या तत्प्रतिपत्यर्थमुपादान मधेत! अप साध्यनिवृत्ती नियमेन यतः साधनं निवर्तते स पेपयंदृष्टान्तः जीयर साये साप्पट व भामशरीरसंयोगविशेपे सात्मकत्वे निवर्तमाने नियमेन ततः माणादिमत्यनिवृत्तेः म च धोत्रादेप्राप्तार्थप्रकाशकत्वे निवर्तमानेऽत्या- समााप्रकाशकत्यं नियमेन व्यावर्तते चाय तस्याप्यत्यासनार्याप्रकाशकत्वात् ततो मायं व्यतिरेकी हेतुः, न, कर्णालीप्रविष्टकादिशदस्य तेन प्रकाशनात् स्पर्शनादी त्यविवाद एय।२० "चमुः-थोत्र-मनसाममातार्यकारित्वम्" ] रति पचनादप्रामार्थप्रकाशक श्रोत्रमिति न साध्यनिवृत्ती साधननिवृत्तिलन इति नायं व्यतिरेकी हेतुरिति सौगत. पथा सर्पगतामपक्षे सात्मक जीयरीरं माणादिमत्त्यादिति हेतुः, ना अप्राप्तकारित्वे श्रोत्रम्य चक्षुष यात्यासन्नयिषय- मकारकन्यं न स्यादिति मकादिशप्दम्य प्रामस्य प्रत्यक्षतः प्रकाशकन्येन प्रतीयमानम्यामातार्थ- मकारकन्यं तस्योध्यक्षयाधितम् अग्नायनुप्णत्ययत् । अप 'दूरे शब्दो निकटे शब्दः' इति प्रतीते:२५ मांताधांप्रकाशकम् मालार्थप्रकाशक व घोमिप्यते, न सतत् . पतः साकारतानपक्षेऽनाकार पानपक्षे याऽयमभ्युपगम रति पाच्यम्! न तापत् प्रथमः पक्षः शम्दाकारस्य भानगतस्यायभासे पूर-निकटव्यपदारानुपपनेः अन्यथा स्वसंधेदनाकारेऽपि तत्पमक्तिर्भवेदिति सर्वधासमदूरव्यय- रोऽपटमानक. म्यात् । अथाकाराधायकशासनादिन्यात् तदरपहारस्तदि परपक्षेऽप्येतदुचरं समानं भवेदिति कितप्रतिक्षेपः! माश्यं हि परेणान्येपमभिधानुम् कर्णशपुस्यनुमयिएम्य शब्दस्य ३० प्रणेऽपि तापमकारणस्य दूरस्याद् दुरव्यवहारो विपर्ययाय विपर्यय रति । द्वितीयपंक्षल्ययुक्तः सोगतम्यामभिमतस्यात् । मेष परापक्षयोऽमानार्थप्रकाशकं थोत्रमित्यभिधीयते दुरादिव्यपदापत् १-ययोलमा-मा. मा. विना । १-पताभ्यां भी. मा. आ. ह. । ३ पृ. ५१९. १५-२.रि.. -- ४.१५.१२ नथा.१.६१.१.। 'पु गुण सह पुण पामह मगध रस र फार्म पर वियागरे" ॥ इति सेपूर्णा गाथा । , 'घटा मशान -1- ल.टि. ८ "प्रमप्रकाशकावे- भोग -2+R.ft... 'सत्रण 4. ले. 12.। "'पात्रम्य 4.स.टि.. ११मासान... काr. अत्र प्रभाकर इत्यक्षम्य असलमतया भसमाबन्दा बाप रेमो निक! ती प्रगत प्रपा प्रम- पो मन भनि प्रप्यावे AH कनिमेषम्योरम -2.12. कारहवप. -8.12. ११ या प्रा...।

·मानमीमांसा प्रव्यपर्यायात्मनोऽर्थस्य पिपपिणध नियुपंफरणलक्षण प्रपेन्द्रिय लायुपयोगसभायस्य च भाषेन्द्रियस्य विशिष्टपुद्गलपरिणतिरूपस्याप्रहणयोग्यतास्वमाषस्य च यथाक्रम सन्निपातो योग्यदे. शायस्थान तदनन्तरोत सचामात्रदर्शनसभा दर्शनमुत्तरपरिणाम स्थविषयव्यवस्थापन विकल्प रूपं मतिपंचमानमयप्रदः । "पुनरंपादीतपिपयाफारणमीही" [ ] "तदनन्तरे सदीदितपिशेरनिर्णयोऽधायः" । "भषेतविषयस्मृतिहेतुस्तदनन्तर धारणी" 14 मत्रच पूर्वस्य प्रमाणता उत्तरोत्तरस्य च फलनेत्येकस्यापि मतिमानस्य चातुर्षियम् फश्चित् ममाणफल वयोपपमः । यथा च मंतिभासमेदेऽपि प्राधप्राहकसंविदों युगपदेकत्व तथा कम. भापिनामयप्रदादीनां हेतुफैलरूपतया व्यपस्थितसरूपाणामेकत्यं कथंचिदविरुखम् अन्यथा हेतुफल- मायामायमसतिरिति प्रतिपादितमनेफरः । धारणासरूपाप मतिरयिसंयादस्वरूपस्मृतिफलस्स हेतुन्यात प्रमाणम् स्मृतिरपि तथाभूतप्रस्पवमर्शसभायसंभाफलजनकत्यात्, संमाऽपि तथाभूततर्क-१० खभायचिन्ताफलजनकरयात, चिन्ताऽप्यनुमामलक्षणामिनियोधफलजनकरवात, सोऽपि दानादि- पुद्धिजनकत्यात् । तदुक्काम्-"मतिस्मृतिसंभाचिन्ताऽभिनियोधय॑नान्तरस्" [तस्थार्य०१-१३) मनान्तरमिति कचिदेकविषयम् । "मानाप्ययोजनात् मतिमानमेतम् दोपमनेकामेद(६) सप्द- योजनापजापमानमविशद पान भुतम्" । इति चिन् । सैद्धान्तिकास्तु भय- प्रदेशापापभारणाप्रमेदरूपाया मतेयांचा पर्यापशप्दा मतिः स्मृतिः संज्ञा चिन्ता थमिनियोध१५ रस्त्येते सदा रति प्रतिपमाः । स्मृतिसंशाचिन्तादीनां तु पशिदीतनादिग्धेऽप्यपिसंपादकम्पाउनु मानपत् प्रमाणताऽभ्युपेया । म पानुमानम्पायहीनस्सलक्षणाभ्ययसायात मामाण्यं न पपोत स्मृत्वाद दानित्यत्पादिपु लिहलिहिधियोरममाणताममहान् प्यानिमादकप्रमाणेन साकायेनानविगत. स्खलक्षणायपसापिना संरयानिस्यन्यादेहणे तयोः समधिगतस्यलक्षणपिपयायाम् । पत्र सविषारपकमध्य प्रमाधपद्भिधिन्तितम् । अत्र च यत् पसंयोजनान् प्रा स्मृत्यादिकमापि-२० संपादिप्यपदारनिर्वर्वनक्षम अपनते तन्मतिः पसंयोजनान् मादुर्भूतं च स भुनमिनि पिनार्गः। "मायोगे दर्शनानन्तरमहणमामहः" । प्रमाणमी.1-1-20॥ त्रियस्य लक्षणवाक्यानामपि कमविकासमदगनुकारतेभ्य एव पन्थेभ्यमातुलना दिया। भावसनियुधि-विशेषावश्यकमाप्ययोनुभवमहारीना धो लगानीत्यम्- "भरपाणे उगवर्ण अवरगई र वियालणे ईवसायं चमबार्य धरणं पुणधरी"P ... पामण्णत्वावग्गणमुग्गो भेसमग्गणमहेशातगावगमोशओ पवित्रु परणा स्म"..." "मण पुलिरूपरणेन्दियम् पदम्सगोलकापासारा पुराईन्दिपनि ईम-....। स्यन्द्रिय-भावेन्द्रियसप-संस्थान-पृथुवादित प्राप्नोपागवेन्दिपारसन्न-7.३९६६- 10.1 -पलक्षणम्य पा. बा. भा. मा.। -प्रदर्शनमुनर-....- रहीनविशेषाहणमीदा" -सपीयन्त्र मो• • दि. १३०५०। ५ दशकमर सपीयन.मो.... १... "दर कमर द ए-रसंग..... "प्रमाणमिति सर्वत्र सरा"-...। टन्दिर... दिना । पप्पपि नाम्बरीय-दिगमरीये पसन्दा रा सिनियपरीक्षायामपि तव समुरल पद-..१९. मन्द्र बोधनम्"। मपीपल...। २"प्रर् मामयोजना पदानुसार ईल...12.हर प्रमाणे भारा प(िस्पति.) रूपाः प्रहरिटरसाद रंग- माधुहरमनेयमेरम् --.सो...हि..... पतर पदमादाय दिनन्दिा पम्-१...र..reet... ::: 1. विशेषा.पा. १९६1.1 पृ. २१६-१७I, द. ८...ci.:- .मा.द.दिर। १३" -...। 1-पु. सारंग,ties लोऽपसेर पिरो... (10.m....." to-mit .

·. मिरामा म माति! मग कमल f; नेीि र गलनमोगामानात सीमा प्यपदार्थम् । भा गानाधोनम- "नमोनिगे गीले नमानानं): पटादिक" [ त्या प्रदीप प पटसंगमागमनमोऽगनेयो रोग व कप प्रदीपयति गाधनीलगा एमाला निरम द्रष्टव्यम् । मचान्या गय नारदमयः मियाः फेयलमनेन प्रामार्यम रात्मनारमतिपादसम्म प्रमाणामागान् । मथ यधप्रामार्थप्रकार १० ग, मायानां नियनसकिरात् । गनो य पय पत्र योग्यः स एय समयायाविशेगमसुर्यथा पुयलग प्रकाशयति तया तद्वन्धम वैफल्यम् । मध योग्गनाऽभावान गन् तमन्यमयभामयति ता नातिव्ययदितमतिराभिम या तयूपं प्रकाशयतीति मर्पत्र ये प्रकरसनेन पत्यम् 'रश्मयो या पुती म लोकान्तमुपयान्ति'? दर्श १५इतरत्र तु योग्यता प्रतिबिधानन्येन यक्ताव्या । तया, यस्य कारणाद सर्व सर्पस्मात् कुलो नोत्पयन इति चोघे योग्यतानो नापरमुल किश, यदि प्राप्तार्थप्रकाश चक्षुः स्फटिकाद्यन्तरितवस्तुप्रकाशक गच्छनी स्फटिकादिना प्रतियन्धात् । न च तैस्तरी ध्यस्तत्यादयम स्फटिकादेर्व्यवधायकस्यादर्शनप्रसन्नात् तदुपरि व्यवस्थापितस्यै चार २० परमाणयो दृश्याः कस्यचिदाधारभूता वा अययविकल्पनायैयर्थ्यप्रस तेरदोपश्चेत्, न तदा तद्व्ययहितस्यादर्शनप्रसक्तेः । तथा च यदा य दृर्शनम् यदा च व्ययहितदर्शनं न तदा व्यवधायकदर्शनमिति प्रस- दर्शनात् । अथाशूत्पत्तेर्निरन्तरं व्यवहितप्रतिपत्तिविभ्रमस्तर्हि तेदभा विभ्रमस्तथा किं न भवेत् ? भावपक्षस्य यलीयस्यादिति चेत्, नः २५करणं प्रत्यविशेपात् । किञ्च, कलुपजलाधावृतस्यार्थस्य किं न ते प्रका भेदे तेपां सामर्थ्याप्रतिघातात् ? न च जलेन ते प्रतिहन्यन्ते खच्छा पहितस्याप्यप्रकाशनप्रसङ्गात् । अथ तेषां तत्र प्रकाशनयोग्यता तहि र मिप्यन्तीति व्यर्थ संयुक्तसमवायादिसन्निकर्षप्रकल्पनम् । अपि च, घटरूपेण संयुक्तसमवायप्रतिवन्धस्याभावात् तद्रूपाप्रकाशकत्यात् कः ३० मध्ये रूपस्य प्रकाशकत्वात्' इति ? अथ 'इह तन्तुपु पटः' इति बुद्धिः रू. 'इद फुण्डे दधि' इति पुद्धिवत् इत्यतोऽनुमानात् समवायसिद्धः न र ना 'पद'युद्धया सम्यन्धमाप्रसाधने घट-तदूपयोः कश्चित्तादात्म्यस साभ्यतामसात् । अथ कथञ्चित्तादात्म्यसम्बन्धः तद्बुधिनिमित्तत्वेन न : साध्यस्तदि समयायेऽप्येतत् समानम् । तथापि ततस्तत्साधनेऽन्यत्र का प्रो. ३५फपश्चित्तादात्म्यसम्बन्धी विरोधानेप्यते ताहि भाषाभाषयोः कश्चित्तादा संभयाइसम्पन्धः स्यात् तथा च अभावनाक्षाणां सन्निकर्पामाषामाक्षन विशेषणविशेष्यमापस्य भाषाभाययोः सम्यन्धम्य भाषामा दोष इति घेत • पम्प व्य-मा. मा० । -शुः स्फुटि-स. ५ "प्रतिवन्धम्य" .ल.टि.। ६-मये स्फुरि- ल.पा.५ तर व्य-वा• • I "निरन्तरस्फरिकातिविधम."-प्रमेय 11-काः शुटि-वा. . 'अना."-4.ल.टि.. भाटि. विना। सम्न्... •एमय'.... । य्यधैं गमया-4.ा. हा.पि.। . नम-41.बा.. १४भत्र प्रान.

·द्वितीये काण्ड- [प्रत्यक्षेकप्रमाणयादिनः चार्याकस्यानुमानप्रामाण्याशङ्का] अनाहुधार्याका:-भवतु सांव्यवहारिक विशदमध्यक्षम् अनुमानादिकं तूपचरिनरूपत्याद्विषया. भावाच प्रमाणमनुपपन्नमिति कथं शब्दसंयोजनात् श्रुनं स्मृत्याद्युपपत्तिमत् । तदुक्तम्- प्रमाण- . स्वागीणत्वादनुमानादर्थनिर्णयो दुर्लमः" [ ] तथा "अनधिगतार्थपरिच्छित्तिः ५प्रमाणम्" । .] न चानुमानमर्थपरिच्छित्तिसमायम् तद्विषयामिमतस्य सामान्या. देरर्थस्याभायात् । भावेऽपि यदि विशेषत्तद्विपयोऽभ्युपगम्यते तदा तत्र हेनोरनुगमामायः श्रय सामान्य तद्विपयस्तदा- सिद्धसाध्यतामसक्तिः । तदुकम्-"विशेपेऽनुगमामायः सामान्ये सिद्ध साधनम्"।। ] इति । किञ्च, व्याप्तिग्रहणे पक्षधर्मतायगमे च सत्यनुमान प्रवर्तते न च व्याप्तिग्रहणमध्यक्षतः संभवति तस्य समिहितमानार्थग्राहकत्वेन सफलपदाक्षिपण १०व्याप्तिग्रहणेऽसामर्थ्यात् । नाप्यनुमानं तद्रहणक्षमम् तस्यापि व्याप्तिग्रहणपुरग्सरतया तत्र प्रवृतेः अनुमानात् तद्हणेऽनवस्थेनरेतराध्यदोपप्रसक्तः। प्रत्यक्षानुमानव्यतिरिक्तस्य च व्याप्तिग्राहकत्या. योगात् विशेपविरुद्धानुमानविरोधयोश्च सर्वत्र मुलमत्वात् कुतोऽनुमानस्य प्रामाण्यम् ? [ सौगतैरनुमानप्रामाण्यसमर्थनेन चार्वाकाशकायाः प्रतिविधानम् ] अब प्रत्यक्षानुमानप्रमाणद्वयवादिनः सौगतः प्रतिविधति-प्रमाणेतरसामान्यस्थितेः परवुद्धि- १५परिच्छित्तेः स्वर्गापूर्वदेवतादिप्रतिषेधेस्य चाशवलंक्षणामिः स्वसंवित्तिभिः कर्तुमरातः प्रमाणान्तर: सद्भायः सिद्धः । यच 'प्रमाणस्यागौणत्वात्' इन्युक्तम् तत्र यद्यगौणत्यमनुपचरितत्वमभिप्रेत तदानुमानमप्यनुपचरितमेव अस्सलिलघुद्धिरूपत्वात् अथ धर्मिधर्मसमुदायस्य साध्यत्वे हेनोः पक्षधर्मत्यम् अन्ययो वाऽसंभवीति धर्मिणः साध्यत्वं पक्षधेर्मत्वप्रसिद्ध्यर्थ धर्मस्य चान्वयसिद्ध्यर्थ- मुपचरितमित्युपचरितविषयत्यादनुमानमुपवरितम्, असदेतत् यतो यत्र धर्मिणि धूममात्रमग्नि २० मानव्याप्तमुपलभ्यते तत्रैवाग्निमतिपत्तिर्मवन्ती लोके दृश्यत इति फस्यानोपचारः? समुदायस्याप्येवं साध्यत्वं सिध्यत्येव । यदाह "केवल एवं धर्मो धर्मिणि साध्यस्तथेष्टसमुदायस्य सिद्धिः कृता भवति' ] इति । पुनरप्युक्तम्- "धर्मस्याव्यभिचारस्तु धर्मेणान्यन्न दश्यते । तत्र प्रसिद्धं तद्युक्तं धर्मिणं गमयिष्यति ॥ इति। २५न चानुमानविषये साध्यशब्दोपचारे अनुमानमुपचरितं नाम । न चांगौणत्वादभ्रान्तत्वात् प्रमाण स्थानुमानस्य च भ्रान्तत्वादप्रामाण्यम् भ्रान्तस्याप्यनुमानस्य प्रतिवन्धयलादुपजायमानस्य प्रामाण्य- सिद्धेः। तथाहि-प्रत्यक्षस्यापि अर्थस्थासंभवेऽभाव एवाव्यभिचारित्वलक्षणं प्रामाण्यम् तथ साध्य प्रतियद्धहेतुमभयस्यानुमानस्याप्यस्तीति फयं न प्रमाणम् ? तदुक्तम् - १प्रसप्रमाणसमनप्रवर्ण बाकिमतं प्रमेयकमलमार्तण्डे द्रष्टव्यम्-पृ. ४५ दि.६.५ १.०५.२५ टि.१ "तया चाहुः-प्रमाणस्यागीणवादनुमानार्थनिश्यो दुलंमः" न्यायमन्त्र मा. पृ. 11८ पं० २१॥ ३ "विशेषेऽनुगमाभावान सामान्ये मिसमाधनात् । तदनोऽनुपपणनादनुमानकया कुतः" ।-ज्यायमन सा. २ पृ.१९५०४-५ । "येऽपि मन्यन्वे--विदोपेऽनुगमाभावः सामान्य सिमाभ्यना"-1,1,५ पानीपिरा .. १५.१.. ४ भत्रायें कारिकेयं वर्तते-"तदु धर्मकीर्तिना- प्रमाणेतारणामान्यस्थितेरन्याधियो गये। प्रमाणान्तरसद्गाता निषेधाच कस्यचित्यमा...4.11-11 प्रमेय. पृ. ६ दि.६.१ "तया योकं संगी." इति लोपनोऽयं श्रीः प्रामादकन्दस्याम्-पृ. १५५ पं.1-18 | "धर्म की रप्यनदाहति निदिस्योदलोडसं शोकः प्रमाणमीमामायाम-1-1-11. nt. 1, ५-धम्यार-अ..वि.....। धर्मत्यं प्र-मा.मा. आ. ह. दि.. धन"-.ft. सिभिवरम् धगया हदसते । तत्र श्रीरंतन धर्मिण गमविप्र-यादाटी..' १४... । ८"साप्य ·हामीमा "मगारांभये भायाण मयोऽपि प्रमाणता। प्रतिपद्धनमायग्रस्तुरे गांद्वपम्" इति। मेगा मगधिगनापरिधिलि प्रमाणम्' यादि पगम् माप्रपालम्। यता मर्प एप मेरायान प्रवृरिकामा प्रमाणामधेपने भणिपिपार्थप्रदर्शकम् । भक्रियामा प्रतिविषय । भना- गनं घमतिलायमप्रियागमन मायामधिल पाम् भापिनि प्रमाणगारांभ.५ पात् तत् फरामनार्यपरिप्डेरमात्रात् प्रामाण्यं गुगाम् । भविश्ये भाप तनुपाया 'पर पूर्व मया पानापंक्रियाकारि प्रतिपक परतु तदेवेदम्' इति निधयं पुत् भपकारयात् प्रमाणम् मनुमाने पिता समानर यतोनियामारियेग निमितादात् पारपर्येणोरपगिरेवाप्यभियारि- स्थलारण मामाज्यमनमानेऽप्यापापयन् कथं गाविमतिसिपिया प्रतिपयन पर्ष पापमानम्य तापत्या पाराहपापपमान लोगोययन प्रामाण्यम् । अपयशमपि प्रमाण नेप्यते सदि१० लोकमतीतियापा भपन्तमनुपाति मध्यभानुमानपो प्रमाणतया सोफे प्रतीतरपात् । गए माr- सानुमानयोः भामाण्यममाभिनिफियते किन्तु वि पनुलक्षणं पा लिझम फेचित् प्रमाणेन मयतः मरिमिति नुयोगे पपनुमान साधकमभिधीयने ततस्तथापि स एप पर्यशुयोग स्वयं सत्र पनुयोगपराप्येष पदरपतेः पूर्वाणीनि वक्तव्यम् पता परधर्मान् साम्याग प्रमाणतोऽप. गतान् सायप्रतिपलिनुमानम् पक्षधर्मनानिधपध कचि भरपसात् परिभानुमानान् पत्राप्यतु-१५ मानात् विषयलापि मानपस्यादिशुपणम् मत्यक्षादेय कचित समिभयादनपस्थादिदोषव्यात तसाव्यासिनिययय कायदेतोः कस्यचित् समापदेनोय विशिएप्रत्यक्षादेय । स्वभापतोरप्यनि- स्थत्यस्यायोगय प्रतिपरोमियरधन एय तमिययः । मायक्षायतेऽपि च साणिकत्ये सध्यपहार. साधनाय पर्वमानमनुमान न पेपर्यमनुभषे शिशपाया पक्षात्यानुमानपत् । न च सत्य-क्षणिक- ग्ययोस्तादाम्ये सत्यनिधये शतकत्यस्यापि नियात् तदनियये या सत्यस्याप्यनिधया-भन्यथा २० सत्तादरम्यायोगात-साणिकत्वानुमानपप्पम् पतो निश्यापेसो दिगम्यगमकभाषः निश्चयभानुभ- पावियोपेऽपि सय पपन सपिफरये पनारपस्यादेान्तिनिमितस्य समायान् विपर्यये साधकममाणस्या सत्पशपिकास्यपोलादारम्पसिद्धर्याधाप्रमाणभ्य च प्रतियन्धसिद्धिाभ्यक्षत इति जानपस्यादिदोषः । न च निर्षिकरपकं स्यात्या प्रतिपयमदणाक्षमम् विकल्पोत्पादनहारेण तप तत्र सामध्याभ्युपगमान (म पाप्रमाणवेने पर पर्यनुयुज्यते पादिप्रतियादिनोः पर्यनुयोगस्य प्रमाणत्वे २५ मासिद्धः। मप यथा पचनात्मकमनुमान म यह प्रमाणम् मप चाऽनेन पत्ता परान प्रतिपादयति तथाऽप्रमाणन पर्पनुरोगा विपत स्पयुक्तमेतत् यतो यचनाद् योरप्पमतीतिः प्रमाणभूतयोw. पनेऽपरिचयापान पलं परधिगमभ्य निष्पापान प्रमाणं नोच्यते न पुनरप्रमाणे मपति मप्रामाण्ये पायोरणप्रमाणमिति तपाईंमतीतिः। यदपि 'पप्पसिनाचमानेन सदेष निपि. पते' एयुयते तदप्यतेनेए निरस्तम् । पण 'तद्विषयस्य सामान्यादेरभाषानुमानाप्रमाणम्' ३० साम् सप्यापपरापूनपल्लुमानमसापकत्वेनानुमानय प्रतिपादनात् प्रतिविहितम् यथोक्तस्य च सामान्यस्यायोगव्यपदेन प्रतिनियनदेशादिसम्बन्धितयाऽनुमानेन मसाधनात् । 'विशेऽनुगमा- भायः सामान्य सिमाधनम्' इस्पैपि प्रतिविदितमेय । भयगततादाम्पतदुत्पत्तिप्रतिपन्धस्य च लिस साध्यगमकर विशेषपियशानुमानपिरोधयोः सहभायदर्शनमात्रमतिपादिनाभापलिकमम “मागहेतु"-.रि. २१. १५६.९नाम पप्रि.पृ. ७५ पं. १७. पृ. १५. "11-1-११ प्रमाणी-पृ.१४." " प्रप"-.रि. ५-पत्तिर्वि- ६-यधा-२.व, विना । लोरे-किना। शिश. बा. भा. मा. दिना । पृ.११.१९६ पापर्यनुयायणि दमने कही ३१ ~-प्रमार. १. ११ १.१। ११- प...। 11वपनाम हि अनुमान पग 11 म । न नम २ins पासपति"--. स.टि. । निस्योरपर-प. स. । १५ का पितथार्थ :-- १६५. ५५४ ५.५ १.rt.. ११ नय-मा- मा.न ·५६७ शानमीमोगा এ বিষ। হাল ধন ল লাঠিয়েলী ঘনিষ। যা मा गाधनापूगिापि प्रमाणावरादेषापगता ! म घधितयारिमाप मयूरोन सामा. मनोरनामपि शु पूर्णपरेकगनुमान प्रगणमिति घनायम् धर्मिणि पारामा सदाऽमस्य- सपा महीपाली मिति पदापिन् पारगम्यं प्रपाम् परमप्रियान्यात् । भनेन परिशेपेणे. रात् मायदेशमापादयति । धर्मिक सायसाधनयोगा सर्वदा प्रत्याये गमकाहासिसी५ गमायासिसामान्यतोएमनुमानमेव न भवेत् । गरे पन्नोपपत-सामान्यतोरशना परस्परता को विशेषः उध्यतेन प्यावे. पारतम्य- मापतिपती गुणाचे कार्ययं या एपंपत् तदेय पापातायाधया विशिधाययरपेन पाधकेन प्रमाणेनापीयमानं शेपयनः फलम. r"::.सरे अपत्यापि सत्र धर्मिणि राशा मेयोदाहरणम् शेपयतध शिप्प.१० मा ....::.....: सदेतोः प्रतिपसमाध्यान्तराद् पापा:-.. .:..:. फलम् । एपंच पते. सर्वत्र । पताप्रमकोरा मनि जनयत् तत्पूर्षफं सन नुमागलाणम् । पता:प्येतदेय प्याप्यानम् । भयं तु विशेष-पूर्वसिलिमकारमेय लिगमनुमानव्ययः१५ सम् पूर्वपापपरत धिप्रकारविज्ञपिरोपमाः । उरलिस्तु सर्वमेतदनुमानव्यवच्छेदार्थम् उपपादन पूणेय न्यायेन । म प सूपश्ये प्रथम मध्ययनप्रभृतीनाम् गुना गण मदतोऽयम्स साकार -.". याख्याने पतिः । गे यादद ...44 यम- ছে। গিন্তু সমাৱমানও दर्शनार्थम् । भनुमानस्य च विषय [मांगनप्रणीतानुमानलक्षणाश्रयेण नैयापिकोक्तानुमानलक्षणस प्रतिक्षेपप्रकारः] फै पुन मागणीमरक्षणादम प्रति.' उच्यते-तापूर्वकमिति प्रत्यक्षप्रमाणफलपूर्वक पनो भवति नानुमानमिनि धनगरव्याख्यानमसगरमेव परोक्तलाणलक्षितम्य प्रत्यक्षमा प्रमाण-३० चनागिरं तत्पूर्वपल्यगानुमानटक्षणभ्यासंभवाम् । नदसंभवे च म्न्यादिजनकव्यवच्छेदाय যাখাহায্যানোন । সর্দি (শ মানি মনুমান नमनिमरणम् नदप्यमानम न फरमेय प्रत्यक्षप्रमाणवेन व्यवस्थापित चान् अयोधरूपम्य प्रमाण- ननिधान् । यदपि विविधप्राणमनुमानविभागाधम गुपयदादिप्राण व विभागविषयमापनार्थम्' न्युनभ नदायमारम कारणादतियगामायात प्रदर्शितन्यायन पायानुमाने कार्याध्यक्षता पन्यायिनलिनमपन्यात् । था च 'अनुपमाययक्रिययान्यनन्लोर्यदा क्रियानी विभाग.' इत्यादि- यus २ र मरस ले. दि. 1- यतोऽर-पृ.। माधान व मा.जि । पत्तिनिपत फ- भा.वि. र मिनि जनय कार मिति जनय ..। कार्गमति जनय-दा-विशेष. ... भा. ह. पि. 1-मपून। 'भत्र प्रसिदीय - र.। १३-मान ल-11 १५.५६१५.१ ५१०,५६१. २.५६२ . ३३। पूरपश्वेलोर. दि. १.४.५.१५॥ ५ 4 .

·ما द्वितीये कारे- चयोः कथमयकाशः तेन 'विशेषविरुद्ध'-इत्याचप्यसङ्गतमेव अतोऽनुमानस्यापि प्रामाण्योपपते "प्रत्यक्षमेवैकं प्रमाणम्" इति चाकमतमयुक्तम् । अत्र च- "पक्षधर्मस्तदंशेन व्याप्ती हेतु निधेष सः । अविनामावनियमादेत्यांमासास्ततोऽपरे" ५६ति पचनात् पक्षधर्मस्तदंशेन व्याप्त इति लक्षणनिर्देशः हेतुरिति लक्ष्यनिर्देशः त्रिधैव स हेतुरिति तत्ममेदनिर्देशन १पृ.५५४५.११ २ कचित् क्वचित् सण्डितोऽपि हेतुबिन्दुतर्कटीकागतः पाठः समानप्रायत्वेन परसरशुद्धीकरण-गुलनयोरुपयोगितया सटिप्पणिकत्वेन च अर्थवेशद्योपयोगितया ताइपत्रप्रत्युपऊयावस्थ एवान समुद्रियते-- "एप चार्थः पक्षयमस्तदंशेन व्याप्तो हेतुः कस्स परोक्षा.पि च व्याप्ती सलो तेत्र नियतं भरतीसभिप्रावत विपर्ययव्याप्ति प्रदर्शयितुमिदमुकम्-"देलामासस्ततोऽपरः" इति तनैतत् स्यात् क्षणिकविपक्ष विपर्ययेश व्याप्तिरिक प्रमाणपशादवधिताह तु मिसाबाह्यानामर्थानां हैलामासरवेन म्याप्तिः कतरेण प्रमाणेनावसिदेला अविनामा नियमान इति । त्रिविधहेतु व्यतिरिक्त लिहतयोपगदे शलमाने वावस्तुनि पक्षभर्मतासमावेऽयविनामावामा.. तथा च यश्यति- "न स त्रिविधा तोरन्यत्रास्तीत्यत्रैव नियत उच्यते" इति । मपिनाभाववैकल्यं च हेताभारलनाशिविरुदाने का विरुसामान्य व्याप्त प्रमेयसादौ निश्चितमिति हेखाभासले साध्येऽविनाभाववेकम्यं सभावहे गविनामाववेकल्य र प्रिविधहेतण्यतिरिपालादेव त..."गता मापि हेतुलं ठेषु निषिष्यमानं केवलं व्यामोहार हेतुखमन्यत्र प्रतिस्मे तारो पितमाचरितं मा हिरोपलम्भादपसार्यते । तत् किमुच्यते "यिनः कयं विरोध इति म य राहानरस्थानलक्षण एष विरोधो येन तस्यायः सर्वत्रोपर्यत । नाऽपि यद् यत्र प्रतिषिभ्यते तस तत्रैव विरो- ( प्रति) पत्तथो येन "काऽम- यतः फेनचित् विशेषतः" इति चोयत । नहि नात्र शीतसोऽमेरिति साम्यवर्मिन्येर शीतसर्गस्यामिना विरोध को यमा सस्पान्यत्र प्रवीतपिरोपवामिना साध्यमिक निधः तया देलामामलोपलम्भाव हेतुपयायेभयपु हेवननिराम ...तोऽपि साक्षणिको पिरोपा प्रतीयते । यथा क्षणिकनाशमिकलस्य तस वस्तुनि हरिदयसम्मवार । मावेन का पदमावस यसनि... दागसेसल दुर्मनि विसन्दितेषत्वादरेणेति स्थितमेतत्-निये हेतुल मियन्यमान कानुपनधिना रियम् । तथाहि-वादरम्य-तपत्तिभ्यामविनाभायो भ्याप्तः, त्योसविसमावात् । तस प होरेर मावापत समावस्तुपयादयभिचारपियसामागत् । .. सहारमा समता नियामकान् । भविताभावनियमोमोज न दशेरा AREरम्यादयो पोः"मनेन्तरनिनिया में पासशिरापर यति ॥ समिति रमादेरविवाभायो न स गायभिचारमारत इति । तदारणोलतिरेशाविनाभापनियनम् । भर्ना কৰণ বগল-ফলব যা বলব ধৰি থানাশা , অবিশ্বাণ। ধমকায়সাশ रमरिमन , ननु समायोऽप्यापार्या. भूना मुल्यते । स पापावयदीरमा से लिया सरमामायामयरम. योग्य वा बहुमतः संवग्भोग या पा प्रस्तावित तर एरधान । सन का अपनाया तक नामलो नवलपरशुराधरेमोनर थम् । भान्ति समिः " पेर, मासिft ar पनि सहनादेशालय नेयमो युक्त । महिनी नाम पिस्तमस्त REPTETरदेदवारस्यीय दमन मा...र पर येनापिनाम सने तस्य देगामगिरी विभिनयम्, नबीया मिरसारणम् मोकार मोती , ranta . . मेयोत मा "गरस. Herमरे "पारे ...।

·द्विवीये पाण्डे प्रकिगणिता सा.पि प्रमाणाधिनत्यानुलोमा । पया च क्रियाविभागादीनां प्रमा पाधिन नया मा मनिगदितन प्रतिगादपियते च यथावसरम् । यदपि मेघानां मशिनात कार्यविगविशिरचमुमतत्यादिना धर्मेन तहतेन सायते' इत्युतम् तदन्यसंगतम् ममसमीति निगमायुगमवादिनां प्रदर्शितन्यायेन मायसिरपपरिसयोगशिरशिरमान र पुननिदानोपर-सपालासिसिदोग चाया पकापांभापारमा मनितिरिति रन्दिग्धव्यतिरेको हेनुः मातिपक्षसाश कारविरोमानियासी नामनिवास मानवं कारणसोमनायादिधर्मविशिश मा राम् माती या कारना भने युदं प्रार। पदापि 'योति माविमायाभिचारिणमुलायादिमि समत पदम् नामनुमिनोनि लुदम् तापमानम् तदनुमितेः प्रागेय काश प्रा : मिस्जुिनवाना पनि गम्भीरताना सति' PARIगि नदी रिम्न् मनुमति तमानुयोगित्या भागाला प्रतिगयापार सहरमीरितम् नर नदीविरोगे धनी मारिलोगिनः मानिनादि का माननोऽनिमासंयोगसामान प्रतिगागा पापि रिकार्पme मरासिननेन प्रतिम तापि प्रमिलाया मशिलाशिताम् । 'मकान मनगिनानोमल गामान्यजरम' इति पार्मिपागम् ताTAR Kr मार form गमामिलामानिमिराश ताnिary को मार नाम मांगी amaririkनाभागाला चालमा पारेर Priti पर RTो मातम माना RamRITA रातोनियो गुना | arrian rierra .mar TET या गाणभy riteratTTAनमिण भोर Irregi mrrittentirmira गोनाम मोनि Poem writraari-t * * were rekrware traf मारे गाना और "reranamat गाना - मानाtm *"mr.umramना नियमाftirna wr.tra Tomnamamare गाणे गामा Gramima Nimantity aurti Terrrrrr: Nirma ritten im. मानना krar ranArInirmityamantar . म . है 11 ·-- भप त्वन्तराभानिधये विधेय स इति नियमों का प्रतिशेषमाविमायालु सौम्या पसि परिधी EIR हेताममिलारस मकान की । कर रोगर रस का दायरालीम को मापा प्रमेयमारनियतनाम, सारामती समयकायतमामयनामिवि भानुमान मोका दमस्त "टम र प्रतिगमः । मारमारापी : argRRENT मापस दसौसममममी भारा निरपेर भार पसारantr हराला स्थानिसमापदमत्र के सिदिवि या विषयी परिस सनिलम्मासन मतो मायr watन मात्र पेश गमाया मानामा समार । पिनामावस मःनितिष एव पक्षपमें लिययभारत पक्षपसादिनामादे मममार्नर मगर नुम्लाममविनियमव्यतिरिच्य न तशेन व्या विविध पातभावानुलप: पा. पसन मा एधि न सातत्वमि यु मावि । समिविश्वगाग्रेपविरोभानुयाहार का विधि देवाविसमावसावरगम्भारमाय मरया मरन्ति । सरवर स्थान देलामासानामनि "दि इपितम् । * ময়মৰীৰিামৰ মই ভাই এর সায়াখব ন বৈমানঘা যত বা গন্ত শ" ক্ষণ বিষয়। শুদ্ধ ৰালি ধৰাৰ माया मातमारायद्धीप्यते वरमसन्तामावदयोपपतमनु अन्तरूपम् यदि दियाया- RAVerस सार मालन्दामा परमधील मयन्यापाभावे भरतः । सिन्दEAmar rel सम्मावि पर खरमा गमपिप्पतः । निरोधोऽप्यरिकत..... मरम्पमापेमावादारी निरोपमाप्यसम्मादिनी | सम्मरेशरणानुपयानोभमसन्तनिरोपः। रसार-सासरे इति 1 सिविकासोन्ये देशामाया यतसविधासति । एवं मन्यते- रममारते रगोस नियमविपति यथा यत् सन् एणिकमेति । यस क्षणि- निय रुपमा सत्तविपर्यासन अनिशिखानिकस यातो लिप्यत । एतमिहापि रिले रेनियम : यो रेपिपेपरेकामान लिया समाप्तो निराकार निषा भवति । तप्रिपिपरेनुयतिरिका. नामकी देताबापत पार । हेव समापसलमानासम्मतिरिकामको हेतुनामावनियर सामसोम परिस्थितकतर मेरो विकास र प्रविधि मनियतप्रति मामाभ्यामरामासनाती परसरमिनरेवरसामा ! पर प्रिमियदेव्यतिरिवषु पतलमुहारमा खविस मिकरोति । हेरामा यो नासन्त मिपानीयम् सरयाणा पारमा लामोnt"MIT पक्षपमेनन यात इति हेतुलक्षणादरपिकला तममा पन्त र समुदबाहि-यभर युके एक पता भाटिरेसन परेका मतिपको विपरमाटेपासमा सम्बाकायावान् हे गुरूपविकलापमा लाभाशा भारत का पहिये दोऽपस ादिक साधणविरहित सार मwि.पहारेयर र उपन् माति । मत्रत्यारेलामामम्यु-: न हम्मदाटील प्रारम् विपुलमानवितिय प्रणीतम् "Ra:* शी बनात् । एष हि सोपोक पर मार पर Rधमिधानमन्तोष चारित्रमापार । मत एपायाशितोन्या- terbrea तिमिलि । माने हेतु सम्मानियमा १ सय विक्षिण Reets TRE... मराननिकायलाई पनि परेन -- MRI मकर पिम् । १५ बर्ष । तो सम्मान RE.mmasir लिए । १... मोगले।.१ र ११ सोमपस परिसरमा

·No text on this page.

·द्वितीये काण्डे- [अक्षपादीयानुमानस्वस विविध व्याख्यामपन्थस तदीयानुमानलक्षणस अनेकधा नितपणम् ] अत्र घर "तत्पूर्वकमनुमानम्" इत्येतायदनुमानलशणमिय। "तपूर्वकं त्रिषियमनुमानम्" इति चान्ये । “तत्पूर्व त्रिविधं पूर्वयत् शेपयत् मामांन्यनोदष्टं चानुमानम् इत्यारे । माघे मो लक्ष्यलक्षणविभागमुपदर्शयन्ति-अनुमानमिति लक्ष्यनिर्देशः तत्पूर्वकामिति लक्षणम् अर वैकन्य ५पूर्पकरानस्य समानश्रुत्या "प्रमाणतर्कसाधनोपालम्भ-" [न्यायद०१-२-१] सूरयन् साधनशमन्य लुसनिदेशं मन्यन्ते । तत्पूर्वकम्' इत्यत्र तच्छन्देन प्रत्यक्षं प्रमाणममिमम्बध्यते । तपूर्वक तत्फलं तत्फलपूर्वकं तरपूर्वकं तदनुमान व्ययेच्छितीत्युच्यमार्ने संस्कारे अतिप्रमाः तम्य तरकन्ट- पूर्पकरवेऽप्ययोधरूपत्यान्नानुमानव्यवच्छेदकत्यमिति तनिवृत्तये मानप्रहणं कार्यम् अय प्रत्यारे मानमहणं प्रशान्तं तदिहापि सम्बध्यते नन्येयमपि मानक तापूर्वकं यतो मवति तदनुमानमित्यु १०ध्यमाने स्मृत्यातिप्रसङ्गः द्वितीयलिङ्गदर्शनपूर्णिकाया भयिनामावसम्बन्धस्मृतेस्तपूर्वकत्वात् तजन पूर्ववदापनमानविश्यायुदाहरणानि अत्यन्त विमिमानि वर्तन्ते । उकारिकाव्याख्यायां सामनावको मुया पावसतिमिश्रित पूर्ववदादित्रित्रकारमेव तद् वीतावीतभेदेन संगृहीतवान् तरखरूपं व संविसर वितवान् । जैनागमपन्थेषु भगवती-श.५, उ..] अनुयोगदार[.. २१२-२१५ स.] प्रतिषु पूर्ववादिभेदेनावमा- नविभागः कृतो श्यते परन्तु तत्र सामान्यरट-विशेपटोमयभेदमि तृतीयमेनुमान साधर्म्यवनामा ज्ञापितमन्ति । 'प्रत्यक्षं च परोक्षं च इति स्मयन्तः धीसिद्धसेन-समन्तममादयो जनताकिका इममामिम्मनुमानविमांग न वर्णितवन्तः । चरकसंहितायां श्लोकस्थानै सानुमानवैविध्यमित्यं प्रदर्शितम्- "प्रत्यक्षपूर्व त्रिविधं त्रिकालं चानुमीयते । पहिनिगूढो धूमेन मैयुनं गर्भदर्शनात् ।। एवं व्यवस्सन्त्यतीत थीजात् फलमनागतम् । दृष्ट्वा बीजात् फलं जातमिहर सदर्श धुपाः" । अ.11लो. २८-२९ पृ. २६.। प्रशस्तपादभाष्ये "तत् तु द्विविधम् दृष्टं सामान्यतोदृष्टं च" [पृ. ३.५] इत्यादिनाऽनुमानविध्यं प्रदर्शितम् । मीमांसादर्शने शायरभाष्ये "तत् तु द्विविधम्-प्रत्यक्षतोदृष्टसंवन्धं सामान्यतोष्टसंग च" [...] इत्येवमनमानद्वैविध्य प्ररूपितम्। इदमेव मीमांसकसंमतमनुमानद्वैविध्यं तत्वसमहे इत्य निरूपितम्-~ "वैविध्यमनुमानस्य केचिदेवं प्रचक्षते । विशेषदृष्ट-सामान्यपरिदृत्वमेदतः" ॥-तत्व का• m२ पृ. ४२२ । "केचिदिति कुमारिलादयः" । तत्त्वसं० पशि० । अत्रार्य सविशेषमाबुभुत्सुभिः श्लोकवार्तिकगतोऽनुमानपरिच्छेदोऽन- धारणीयः। जैनागमे सामान्यदृष्ट-विशेषदृष्टे अनुमानस्य प्रभेदौ मीमांसकनये तु ते एवानुमानस्य मेदाविति बोद्धन्यम् । १“अत्र हि प्रथम लिङ्गदर्शनं ततः प्रतिबन्धस्मरणम् ततः केषाचिन्मते परामर्शज्ञानं ततः साध्याप्रतीतिः ततः प्रत्यक्षलक्षणावसरवर्णितेन क्रमेण हैयादिशान मितीयति प्रवीतिकलापे यथोपपत्ति कार्यकारणभावो वकव्य इत्येवं तत्पूर्वकपदमेव केवलमनमानलक्षणक्षममिति गुरषो वर्णयाचक्रुः। अन्ये पुनः उपमानाद्यर्विव्याप्तिव्युदासाय विविधग्रहण व्याख्यातवन्तः । तत्पूर्वकमनुमानमित्युच्यमाने सति उपमानादी प्रसाइवि विविधग्रहणम्"।-न्यायमा. आ. २ पृ. १२६५०२१-पृ.१२७५.१॥ "तदेवं लक्षणे कधित सर्व सूत्रमयोजयत् । एवं तु स्यापितं न स्यात सूत्रकारस्य कौशलम्" ।-न्यायमज. पा. २ पृ. १२७ पं. १५। २"प्रमाणतर्कसाधनोपालम्भः सिदान्ताविरुद्धः पयावयवोपपक्षः पक्षप्रविपक्षपरिप्रहो वाद" इति पूर्ण सूत्रम् । ३ "तानि ते तत् पूर्व यस तदिदं तत्पूर्वकम्" इत्यादिना 'तत्पूर्वक पदस्य व्युत्पत्तिविचारणा न्यायवार्तिके वर्तते- पृ. ४३५०१९-1 एपेव विचारणा न्यायवार्तिकतापर्यटीकायामपि चर्विताऽस्ति-पृ.१५६६. 1-1 न्यायमभयो त मेर मजयन्तरेण विशेष विशदतया सुललिततया च निहपिताति-आ. २, पृ. १२१५.-1 ४ तत्फलपूर्वकं तत्पूर्वकपूर्वकं ल. मा. वि.। तत्फलपूर्वक तत्पूर्वकपूर्वकपूर्वक का का। तत्फलपूर्वकं तत्पूर्वक पूर्वकं । तत्फलपूर्वकपूर्वक हा । ५ "विशिष्टि'-.ल.टि.।"यदि प्रत्यक्षपूर्वकमनुमानं संस्कारे निर्णये च प्रसङ्ग इति । प्रसवपूर्यको भावनाम: स्पति हेतुः सरकार निर्णयच प्रत्यक्षपूर्वकलादनुमानं प्रमन्यत इति । नैष दोषः विज्ञानस्साधितत्वात् । इन्दियासनिकमा * ज्ञानमिति ज्ञानाधिकारो वर्तत इति नन संस्कारेऽतिप्रसानिये उमया" इत्यादि न्यायपा••nt. १९- न्यायवा• ता.टी.पृ.१७.६.२.-1 मम्पमिहापि भी. मा।

·द्वितीये काण्डे- अनुपलब्धेश्ये पक्षधर्मत्वं नोपपत्तिमत् अन्योपलब्धिस्वभावायास्तस्याः पुरुपंधर्मत्वात् । स्थानच्येण धर्म्यनपेक्षत्यात फुतः पक्षधर्मता? समावहेतोः पुनर्मिरूपत्वाद् भेदनियन्धना पक्षधमंठा दूरोत्सारितैय । न च कल्पितस्य पक्षधर्मस्य कार्यस्खायहेतुत्वं साध्यव्यातिश्योपपत्तिमती । ततो न पक्षधर्मत्वं हेतोर्लक्षणं भवदभिप्रायेण युक्तिसंगतम्, असदेतत्: ५यतो यद्यपि सर्वोपसंहारेण साध्यसाधनयोाप्तिप्रतिपतिस्तथापि न तत्प्रतिपत्तिमात्रात् 'इदानीमिद साध्यधार्मिणि साध्यधर्मः' इति विशेषावगमः तेनाप्रतिपन्नविशिएदेशादिसम्बन्धि साध्यार्थप्रतिपादकत्येनानुमानं नाप्रामाण्यमश्रुते । न चान्यदेशादिस्येन साध्यधर्मेणान्यदेशादियः साधनधर्मः सम्बन्धमनुभयति रोन प्रतिनियतदेशादिविशेषितसाधनप्रतिपत्तियलादेच प्रतिनियत देशाधवच्छिन्नसाध्यप्रतिपत्तिरेयानुमानमिति न पक्षधर्मत्वमन्तरेणानुमानसंभवः । न च धूममात्रा १०वलिमात्रस्यायगतिरनुमानम् व्याप्तिग्राहकप्रमाणफलत्वात् तस्याः । नच हेतोः पक्षधर्मत्य 'यत्र साधनधर्मस्तत्र साध्यधर्मः' इत्यविशिष्टावगतिमामात् सिध्यति साध्यमिधर्मतया साधनधर्मस्या- प्रतीतेः सामान्येनाभिधानात् ततो विशिष्टदेशाद्ययन्छिनसाध्यावगतये पक्षधर्मत्वं प्रदर्शनीयम् भतः 'यत्र यत्र धूमस्तत्र तत्राग्निः' इत्यनेनय पक्षधर्मत्वस्योक्तात्यात प्रदेश विशेपे अनिसिद्ध्यर्थं 'धूमधात्र इति न पकव्यमुवार्थत्वात् इति यदुक्तं तन्निरस्तं द्रव्यम् । एतेनैव यदुक्तं कुमारिलेन- "नदीपूरोऽप्यधोदेशे एः सपरि स्थिताम् । नियम्यो गमयत्येव वृत्तां वृष्टिं नियामिकाम् ॥ एयं यत् पक्षधर्मत्वं ज्येष्ठ हेल्पगमिप्यते । रात् पूर्वोक्तान्यधर्मत्यदर्शनाद् व्यभिचार्यते ॥ पित्रोथ ग्राह्मणत्वेन पुनमायणताऽनुमा सपलोकप्रमियान पक्षधर्ममपेक्षते ।। रोन पक्षधर्मत्वं यस्तथापि प्रकल्पयेत् । न संगच्छेत तस्यैतलक्ष्येण सह लक्षणम् ॥ यथा लोकप्रसिद्धं च लक्षणेरसुगम्यते । लक्ष्यं हि उदाणेचैतवपूर्य ग प्रसाध्यते" [ २५तदपि मन्युनतम् यनः किमित्यधस्तारादीपूरगुपलभ्योपयग पृष्टानुमान गान्या! तथा, शिशुरुष मालती मातापित्रोग्रामण्यादिति किमिति यय शितोः प्रासपणे सायं वरीय मातापित्याब दशमो धर्मः सम्याधी गमको न मानापियारण्यगाथम्? म नदीसोपरिदेशसम्बन्धित अन्यगावधिमातापिरमासण्या धामकरयादेयमनुमान सहि नदीपूगे यतः समायावतोय भन्दयामा यत्रतत्रयेग किम् । नान्यथानुशासन यत्र तत्र प्रयेण हिम्।। टिस्टम् । पदमागम्यत न घेत् पात्र गरिणा दिने हामी पमरगम्या व प्रभाव । पर गमनम् । समयत्र कया च महतो गुरास तहत प्रमाणा(प्रामाच्या)यामागे तीर era: करण ती पर हर देशानं तदपि च सियाणामेन मितिमा सभीवन मोन देन भय लामा गरि अन्यनगर सादेनत(Are পপুঞ্জ এলাকায়গৈ সব আয়শষণ। শ খুব বৌ ’ मानसी मशीने"-निधि री...... १-११। TATA दरमपितमदिरा सती प्रमावर यो साAnd मरर-मार्गशयन. १-१ पात्रो गरिया। * धधन ४२.म.हि.। १-मा...। ARTI, Attrina rat 1. मूरिन माTTE wwer • •.५ १.१.६ । • "REETE PITRat writiement ....... " RTE MARAT Jीति,

·No text on this page.

·६७१ शानमीमांसा धानुमान मात्र प्पभिनागर सय सम्माधिस्यनिधये गमगर मान्यथा भने शान्तिकार प्रगो एपंप क म पाधर्मवानिधयो हेरपाम् । सन्मातापिरमााण्यापि पक्षधर्मत्वं समिधया समस्येपायथागमताऽयोगासामापि शेन पराधर्मत्यापना। मधमा प्यभिचारनिमित एव धो हेनुर्गुतो धूमस्याशिमार्पत्यपन् प्रासपमातापिपजन्यत्वं प. मायानिमिरा शिमोरिति तदेय हेतुर्युगोऽन्य ताकल्पनाया मशः स्यादेय । पपं पन्द्रोदयात् ५ रागुपएम्पगुमान किमिति सदेय म पूर्व मापि पधार ! तय व्याशेर्मदणादिति पेत् सईि साय धनयोत्तत्कालसम्बन्धियमेवेति स एप कालो धर्मी तरसम्पन्धितमन्दोदयात् तवेष साध्यानु. मानमिति कपममाप्यपक्षधर्मन्यम् ! फासानभ्युपगमे च मैतरनुमान व्यभिचारात् । न प सौगतः पालानन्युपगमाशास्गनुमान सम्भवः । पूर्णमारिप्रत्ययविषयस्य महाभूतविशेषस्य फालान्द- . पाप्परगन्युपगमात् । पर्ष शिशिएपिपीलिकोत्सर्पपादेरपि पक्षधर्मता पोज्या । मन्येवमपि सदंश-१० प्याशियगनेनय गतत्यात् परामर्म इति पृथर सक्षण ग पाव्यम्, मा भपक्षधर्मस्ापि साभ्यव्याप्तस्य ऐनुल्यनिरापरणार्थत्यात् तस्य भन्यथा मदानसोपलधधमा मदार्पये पापकानुमान प्रसज्येत । मथ महानगरपो धूमो ग तत्स्थेन पापरेन ध्यानः पपमेतत् किन्तु 'साध्यव्यामो हेनुः' इत्येतापन्माने सक्षणे पप सापगधर्मरतय सापधर्मानुमानमिति न प्राप्येत इत्यन्यमापि साम्पानुमानारामा भवेत् सतराधिपत्य पर पक्षधर्मवचनम् । पदाच भूतलादेपलब्धिजननयोग्यताऽनुपलब्धि-१५ स्तदाऽसी भूतलादिररभाषेति कथमनुपलम्धेरपक्षधर्मस्यम्! पुरुषधर्मरुपापास्त्पनुपलम्धेरन्यभूत. सादिकार्यरयमेप तदर्मस्पम् परमार्धतलस्वातशयत्तत्यात् एतफत्यादेस्तुशम्दादिधर्मत्यम् परमार्थत एपरयेऽपि मेदान्तरपतिक्षेपार्ममेदव्यपस्थापनात् । धूमादेरपि कार्यस्य प्रदेशादिधर्मत्यम् तरार्य- तपालदायतयात् । तेगं च विकरपेन तत्सम्पन्धिसरूपमेय पक्षस्यायं धर्मः' इति व्यवस्थाप्यते। पासन्मते सपॉपसंधारण व्याप्तिपणेऽनुमानानुस्थानम् । नापि देतोः पक्षधर्मत्याभिधानं व्यर्थम् २० याच पक्षधमतानिधयो प्यातिनिधपय यतच प्रमापतः संभयति तथा प्रदर्शितमेप ममाण- "तिकादो मन्थगीरपभपाद मते पिलरतः। पदपि शिपयतुल्यतया क्रियानुत्पत्यं परो भयोगनियन्धनमभ्यर्धायि रादपि प्रतिभासमेदस्य "पमेदमन्तरेणानुपपपमानरयप्रतिपादनात् प्रतिक्षितम् । तर पूर्पयदिति पति प्रयोगाभपणेनापि पानं युक्तिसङ्गतम् । परपि पूर्णपतः दोपपतुमानस भेदमतिपादनाय शेषयमाम परिशेप: २५ पभिधानम्, तदपि सपशिपोपपर्णनमात्रम्। यत इमादीनां गुणत्यसिद्धी पारतश्यसि रादिपु मम.ए प्रसिपे सति परियोगदारमसिदिः तय गुणत्पमियादीनां द्रव्याभितत्यसिसी जापति तय समयायामापतोऽयुक्तमिति प्रतिपादितम् । यदपि 'सामान्ययस्ये सति भयातुर यसत्यात रमपत्' इत्यादि पहादीनां गुणत्यसिायनुमागमपन्यस्यते तदपि न युक्तिक्षमम् गदीनामपि गुणत्यासिस्तिो स्यान्तासिनः । म च सेरामपि गुणन्यसिसी प्रान्तान्तरमस्ति ३० दादीनी तान्तरले तिरेतराधपदोषासन । पदपि पठाइयो गुणाः प्रतिपिपमानामधे पाद्रव्ययात् साम्रपत्' इत्यनुमानम् तत्रापि स्टान्तासिविलथादि द्रव्यम् देवियं परोपियो वादितम्-घटापनेजद्रष्य द्रव्यम् गद्रव्य चाफाशादि।दस्तु प्रतिपिपमानसमये सत्येकमव्यः द् रूपाविपद् गुण स्पेय दादा गुणत्यसिसी स्टालसिजिभधेत । न चैतत् सदगुणत्यसिसी मुपपत्तिमा राम्दा हि गुणत्यसिसी निगाधयम्य गुणम्पासंभाभतेन गुणिना भवितव्यम् ३५ बादेध ताणत्यनिषेधात् परिशंगदासासाधय राम मानन्द दादनिहाविशद् विशेष पाए ततो गुणत्यसिझी शम्दयशव्ययमिति ततध यशोद गुपयसिसिरिती- अपत्यार ना टालत्यमिति ! 'ध नानेन प्रशारेपव्यय सादा मायने किन्न सत्यापन कार्यम कार्यम्य न पियनिफेरे ग्नाधारभ्यालयात समयपिशरणेन हादि- -चम-...। -

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·८ . -- . Maini पृष्टयुमान मान्यप प्यभिचाप गश च तत्सम्बन्धिायनिधये गाणं गायधा अनेगानिमात्य मोर पंप फार्थ म पक्षधर्मतानिधयो यहम्। तगातापितमापण्यस्यापि पक्षधर्मत्वं तनिधपध समस्येयान्पयागमयताऽयोगासाप्रापि शेर!' मधया व्यतिm गमातापितजन्याय प. मासण्यनिमिरा । पं पन्द्रोदयात् ५ रागुनपुग्नुमा समदणादिति पेत् नाद साध्य. साधनयोलाकार :::::::::५५ कालो धर्मी तामनिधनचन्द्रोदयात् तत्रेय साध्या- मानमिति कथममाप्यपक्षपत्यम् ! कालानभ्युपगमे च सदनुमान व्यभिचारात् । न च सौगतः पालगन्युपगमाPIYमानस्य सम्भयः । पूर्णमादिमत्पयविप मानविशेर फालशाद पाप्यस्यायुपगमात् । पर्व विशिएपिपीलिकोत्सर्पणादरपि परधर्माता योगा । नन्येषमपि तवंश-१० माप्तिपचनेनैप गतत्यार पक्षपति प्रधा लक्षणं ग पपव्यम्, गा भपक्षधर्ममापि सापच्यासस तुल्यनिरापरणारयात् तस्य मन्पपा मदानसोपसम्माद् मदापये पायानुमानं मराज्येत । अथ मानसरमो धूमो म तत्स्थेन पायथेन च्यातः एपमेतत् किन्तु 'सायव्यामो हेतुः' इत्येतायन्माने साणे पत्रेप माधगधर्मरतप सायधर्मानुमानमिति न प्राप्येत इत्यन्यमापि सायानुमानारामा भषेन सतापिपरप पृथर पक्षधर्मययनम् । यदा च भूतलादेगपलचिन स्तदाऽसी भूतलादिसभापति कथमनुपलम्धेरपरधर्म' सादिकार्यत्यमेय तमस्य urmer एकात्वेऽपि भेदान्त तथा तदापत्तरपात् लाय धर्मः' इति गवस्थाप्यते । सामन्मते सर्वोपर हेतोः पक्षधर्मग्याभिधानं पर्थम् २० यथा पक्षधर्मतान:.. सभिपति तथा प्रदर्शितमेप प्रमाण- पातिकादी प्रत्यगौरयस्ततः । पदापि विषयतुल्यतया शि: तदपि प्रतिभासमेदरा पिपा पति'प्रयोगाधयणेनापि शेषयाम परिशेषा' पिडादीनां गुणत्यसिद्धी पारतम्यसिद्धः गुणन्यमिष्ठादीनां द्रव्याधितत्वसिनी .... । यदपि 'सामान्यवरये सति अयापुर : पादानां गुणन्यसिचायनुमानगुपन्यस्यते सपि म युनिक्षमम् रसादानामपि गुणायासिस्तिो स्टान्नासिर । न च मेगापि गुणन्यसिद्धी दृष्टान्तान्तरमति ३० रादीनां यात इनोतगथयदोपप्रसनः । यदपि इच्छादयो गुणाः प्रतिषियमानामधे सत्येकद्रव्यायाम प्यानन्यनुमानम् तत्रापि शन्नाति । तथाहि द्वगग इनिध्य यशपि प्रतिपादितम-घटापनेमा दव्यमदिव्य नापासादि। मादप्रतिपिध्यमानार्म ये सत्याच्या तस्मादमपादियाद गुण इन्यप नाम्दा गुणमिती स्पादिमोन । न तनावगुण पनिती साधनमुपपनिमत सदगहि गुणत्यगिमा निगश्यम् गुणम्याग्यमादाभयभूतेन गणना भवितव्यम् ३६ पृधिव्यादेध नाणन्यनिषेधाम परिपादापाशाप्रय शद तम्ग चार दरगाविशद विशेष लिहाभापाप ततो गुणयसिजी दोपदव्यत्यमिति ततध ययोनवितागणाद गुणयसिद्धि तरेतगयन्यान मापदण दयानन्यादि ! ! बयनानेन प्रकारेशायनादम्य साध्यते फादाचियायापान कार्यम् कार्यम्य च धणिकलनिषेधे नाधारमार्गमवाट समवायि 1-हादि-अ . . . . दिन । ...म्' इति भाग्यम् । "देतूनाम् 1.2. दाम्पसि-५० वा. वा. विना। -ना-1 • ६. वि . .". . . + म .. ,, ·५६४ द्वितीये काण्डे रूपादिभिः सहोत्पादस्तदधिकरणानाम् रूपादीनां तत्कार्यत्वात् कार्यकारणयोच सहोत्पादे निर्हेतु कत्यमसकेः । न चान्त्यतन्तुक्रिया अन्तराले प्रतिवन्धसंमयात् त्रिचतुरक्षणव्यवधानानावश्यं विवक्षितकार्योत्पादिकेति वक्तव्यम् यतोऽनुत्पन्नावयवक्रिये तन्ताविति विशेषणोपादानं छतमिति नाधारबिनाशात् फियाविनाशः क्रिया चाविनष्टा स्वकार्य विभागमवश्यमुत्पादयति स च सप्रति- ५वन्धकाभाये स्थाश्रयसंयोग नियमतो निर्वतयति अन्यथा क्रियायाः स्थैर्यमसक्तिर्निसाधारयोथ नित्यत्वासतिर्भवेत् स च क्रियामभवः संयोगो नियतो द्रव्याविर्मायका सति तस्मिन् द्रव्यमभयो- पलम्मात् । ततोऽन्त्यतन्तुक्रियातोऽन्त्यतन्तोर्विभागविशिष्टस्योपलम्मान कार्यानुमाने न कार्य- प्रत्यक्षतादोपः । येषां तु परामर्शज्ञानं न संभयति तेषां कार्यप्रत्यक्षता दूरापास्तव । यत् पुनः समपात फारणात् स्यात्मभूतस्य योग्यताख्यधर्मस्यानुमान न कार्यस्य तेन समायहेतुप्रमवमेतदनुमानम् इति, १० तदसगतम्। अमेदे गम्यगमभावस्थासंभयात् । अथ यप्रापि साध्यसाधनयोर्यास्तयोऽमेदलप्रापि स्खलक्षणेन व्यवहारायोगात् लिङ्गसाध्यधर्मिसाध्यधर्मनानात्वप्रतिपत्तिरूपो व्यवहारोबुद्ध्यारुढ एव । तदुक्तम् “सर्प एपायमनुमानानुमेयव्यवहारो वुझ्यालढेन धर्मधर्मिमेदेन"[ ] इत्यादि। असदेतत्, यतो यदि बुद्धिकल्पितो धर्मधर्मिव्यवहारस्तहि कल्पितादेतोः साध्यसिद्धिर्भवेत् । तनय याधान हेतुदोपः स सर्यो भवत्प्रयुक्त साधने प्रसज्येत । तदुकं कुमारिलेन- "यदि वानिधमानोऽपि मेदो युद्धिमकल्पितः। साध्यसाधनधर्मादेर्व्यवहाराय कल्पते । ततो भवत्प्रयुकेऽसिन साधने यावदुच्यते । सर्पोत्पयते युद्धिरिति दूपणता भवेत् ॥" [लो. या० निरा० सो० १७१-२७२] इति । २० यय धर्मधर्मितया मेद य धुरिपरिफरिपतो नार्योऽपि लिङ्गलाणः विकल्पमेदानामिच्छामाानुरो धिन्येन सतत्राणामांप्रतिपद्धत्येन तदप्रतिपादकत्वात् विफपरिपतातोरर्थप्रतिपत्त्यम्युपगमे अर्यातिलम्म एय न भोत् ततोऽर्थ एपाय गमयति, असदेतत् । यतो यदि तकन्यादिलक्षणोऽयों- इनिन्यायादेपंग गमालदा तयोलादारयाद् गम्यगमभायोऽयुनः इत्यसरदावेदितम् । सतिभामी शतकत्यादिका मामान्यलक्षणोऽयोऽभ्युपगम्यते तदा नमायनुत्येन माश्यप्रतिभाया २५भायात् पस्नुत्वेनास्ययसितम्यापि फुतो गमकत्यम् ! योहिं प्रतिमन्धोग तयार इति न गम्पगम- पभापः पयोच मेदाप्यवसायो म तयोः प्रतियन्धान पय-विकल्प्ययोरेफल्याप्ययसापानुमाना- गुमेपप्यपदाराददोषः तथाभ्युपगमे तदेय फल्पनाविरचितलिङ्गमभन्यमनुमेयप्रतिपत्तः संयोदपिरोधि समापातमिलि पुतः परोक्पणम्युदासःम घ समारोपव्यपच्छेदः समायहेतोः फलं संभानि प्रतिपादितममरदिति न पुनः मतन्यने ततोऽमतिपदसामर्थकारणनात् कार्यशैयानुमानं पुनः २० सम्मेभ्यः सामप्यांनुमान युक्तम् । न च ममर्थकारणम्य धर्मिभूतानन्तरमाणिनागरिशिष्टये मीयमाने समत्वेन तद्नेन साधनधस हेतुरपि यधिकरणः । मनः हेतुना यः समप्रेण हरायाधयु मेर । मत्र व पूर्व कारणमस्थानाति पूर्वयन कार्य माभिधीयते किंतु कारणधर्म मयादिः तेन पारधर्म पृष्टपुत्पादकत्यम्गनुमानम् न तु परम्-कार्यात् कारणानुमानम् मेन 'पूर्वयन् सापांव रसानुमानं मानोनि' पनि यद् गोगायाण प्रेरितम् तपिराहत नष्टयम् । १.rik"-1. .। १"मन."-1.ft.। - माध-मा. भा. निर्म.. -मान का ...माना-1.। । देर " र बामनुमानानुवमा : Arketती र पुन 'रे.. १.....। १.हरप.....। ".. रिधि-. ..पर गाया। दिमागाचा परिमाणापा...... भय निक- -- t -

·५७२
द्वितीये कोण्डे-
भवितव्यम् पृथिव्यादेश्व समयायिकारणस्यनिषेधे भाकाशस्य रामवापि कारण तरीकन
द्रष्टव्यम् । अत एकद्रव्यत्वं सवस्य सिद्धमिति प्रतिविम्यमानमत्वे एकदमायार पारिनपुर
शब्दः सिद्ध इति न हयान्तासिद्धि प्रतिषिष्यमानकमत्वं च शम्दा कम भरति भागमा
आकाशयत्' शम्दान्तरहेतुत्वं च शब्दस्य कार्यत्यायापकत्वाभ्यां सिम कार्य गरी
५कारणापेक्षम् पृथिव्यादेश समयायिकारणत्यनिषेधात् ज्योसतं प्रति समाविकार
प्रत्यक्षात्यान्यथाऽनुपपत्या सन्तानकल्पना सन्तानय म्हातरतुन्यमनरेगानुनी
हेतु-दष्टान्ती । प्रतिषियमानमत्य घेछादीनां कर्मस्थानधिकरतातला
एकद्रव्यत्यं च यमदत्तेच्छादीनां देवदत्तादायतुमयाभारतो पलिमेर। मगर का
समयापिकारणमभवत्येन सदादायसिस्न पूर्वानमाक्रिययाऽप्ये रुद्रमयतिलिः। मा
१० हेतुत्या कमत्यप्रतिपधः शम्दा हेतु योरसिल का me
সমই স্বীয় ধমবিকালেইন বন হলঘমেয়াদে
घसम्दप्रत्यक्षताऽन्यथानुपपरया सन्तानना युक्तिमा तामगरेगापि mmm
মনিমালা।
এবষ মনিবিমানমহসীন্যায়ামাগান্না,
गुणरूपतापा भपि रात पप सिमेनुमानोरन्यासम ये मानाTEmail
१५ प्यपद्वारमाधना सदुपन्याममाफल्यम् गहना समायरो का
मारामार । पतेन 'गुणापयोगात कमायो गुणा: तिमि RAI
माYि गुपलागाभागाशियः । पालमा Triator
पूर्वपरिमारिवानामति देना भागेनोmarATarinition
भगार पानी HTTATRIMI int
TITTTTTTTTTTTrain frugnt arram Frm at
Hिarirtin"[MARRI... Marimarilyan Tht
प्रमाTER TITamirmir RAHATTI
iacrime Parimmunm.mfor infrint
Liring THISITI

·शानमीमांसा। रोपपदिग्यप्रापि कारण-कार्ययोलित्वेनोपक्षेपे भनुपयुन कार्य शेषः तद् यसास्ति सच्छेप. परिति तहत एप साधनधर्मः कधिदुनाः मनु पारणम् तेन हि कार्यगतेन धर्मान्तरमप्रत्यक्ष एपिमदेवासयन्धियादिकं कार्यगतमेयानुमीयते । मत एव फारणगमकत्यपक्षोक्तदोपप्रसपत्य- भापोऽधापि एयः । तथादि-गदीशपयाच्यो गर्न विशेषो धर्मी तस्योपरियष्टिमदेशसभ्यन्धित्यं मामोधर्मः उभपलटव्यापिरयादिवस्तु साधनधर्मःभनेकफल-फेनसमूहयरव-शीघतरगमनत्य-कलु.५ पत्यादिका तम्प विशेष साप्पान्यभिचारी पदा निधितो भयति तदा गमफरयम् नोभयतटव्यापित्व- मात्र तोपम्प । मा एयम प्रतिमार्थकदेशताऽपि दोषः । न चोभयतटव्यापित्यमुदफसर कथमपामधापातलक्षणाया ऐः कार्यमिति पनाव्यम् पारम्पर्येण तस्य सत्कार्यरयात् । तथादि- दयन्यादापः भूगरपृधा रपन्दन्ते स्पन्दमानाय संयुक्ताः परस्परं महत्कार्यमारभन्ते तदपि स्पन्दमानं म्यान्मनि पेगमारभते क्रियाकारणापेक्षं तथ तपामवृत्तं नदीशप्दयाच्यं गत यिदधाति । तत्र पूर्वोदक-१० रिलक्षणम्पोदकम्पोभयतटसंयोगः पारम्पर्येण पृष्टिकार्य इति कार्यात् कारणानुमानं शेषयत् । शेषमत्र पूर्वपदनुमान एप चिन्तितम् । सामान्यतोहएम् मकार्यकारणभूतेन लिनेन यत्र लिहिनोऽयगमः। मायिनाभावित्यं त्रयाणामप्यविशिष्टम् । वियसितसाध्यसाधनापेक्षयाऽकार्यकारणभूतत्यादिकस्तस्य विशेषः । भन्यप्रास्यान्यत्रदर्शन मज्यापूर्वकं देवदत्तादेः तथा धादित्यस्यान्यवृक्षोपरिसम्यन्धितया निर्दियमानम्पान्यपर्वतोपभागसम्बन्धितया निर्देशो हटः तेन च गत्यविनाभाविना भाव्यम् । अन्यत्र १५ दर्शनम्य बन गतिफार्यत्यम् गतेः संयोगादिकार्यत्वात् । अन्य प्रदर्शनं धर्मि गत्यविनाभूतमिति साप्यो धर्मः भन्यप्रदर्शनशादयाच्यापाद् देवदत्तान्यत्रदर्शनयत् । नन्वन्यप्रदर्शनस्य रोपपत्यन्त यो गतिजन्यस्यात् । मधान्यदर्शनं न साक्षाद् गतिकार्यमपि तु पारम्पर्येणेति न शेपयत्यन्तर्भावस्ताए- भयतटव्यापिन्यमपि न मावाद् पृष्टिकार्यमिति म शेषपदुदाहरणं भवेत् । अथ नान्यत्रदर्शन हेतुः किन्नु ताम्दयाव्यत्यम् नन्यत्रापि यताव्यम् मि तद् भन्यप्रदर्शनमेय, उत तच्छक्तिः पूर्वसिन २० विकल्पे शेपयत्यन्त यः। उत्तरलिपपि 'अन्यत्रदर्शनम्' इत्येवंविधा शब्दो विशिष्टप्रत्ययजनने अन्यत्र- दर्शनस्वरूपस्य सहकारी हेतुः स च पारम्पर्येण गते कार्यत्वात् शेषयान, असदेतत्। अत्र बन्यत्र दर्शनत्यं हेतुः न सच्चपदयाच्यत्यम् तैप स्यरूपसहकारिभेदेन द्विरूपा शक्तिः अन्यदर्शनं म्यापानिस्तदर्शनापं महफारिशनिः मा घाममनःसंयोगोऽष्टादि च । तत्र केषांचिनित्यत्वे संगंचिदनिम्यन्येऽपि न गनिकायंतति कुतः पयत्यन्तभापः? पनदारे दूषयनि-अन्यपदानमिन्यनेन सपिनुः किमप्यधिकरणं निर्दिष्टम् । न च निरूप्यमाणं सत् संभयतीति तदर्शनमात्रमेयावशिष्यते न 'अन्यत्र' इतिशप्दयाच्यम् । अधोदयसमयेऽन्यत्रदर्शनं ततोऽन्यत्रदान सथितुरस्तमयसमये न च ९एम्यापलापो युक्तियुक्तः सत्यम् अस्त्ययं प्रतिभासः स तु 'अन्यत्र' इत्यधिकरणस्य निर्देष्टुमशतरयुक्कर । न च तत्सद्भाधेऽप्यन्यत्रदर्शनत्यमनुपलभ्यमानं हेतुः । म च तेम्योपलम्मा संभवति भान्ममनःसंयोगाहटादेः सर्पस्थातीन्द्रियत्यात् संयोगस्यैन्दियफत्वेऽप्य.३० प्रत्यक्षद्रव्यपत्तेः प्रत्यक्षामत्याद्रव्ययत्तेध तस्यातीन्द्रियत्वात् । अतोऽसिदत्यानान्यत्रदर्शनत्यं गत्य- नुमापफमिति न सामान्यनोहएशनुमानोदाहरणमेतद् युक्तं किन्तु समानकोलस्य स्पर्शस्य रूपाद्- कार्यकारणभूनास् प्रतिपत्तिः सामान्यतोरएशनुमानमभया । न च रूप-स्पर्शयोः कार्यकारणभावों नैयायिकदृष्ट्या प्रसिद्धः अविनामावस्तु तमन्तरेणापि तयोरपपत्र एव । न च सौगतप्रक्रियया "पूर्वमप्रतिपादितम्"-.टि.। २ "अनुपयुक्तकार्य"-वृ• टि.। ३ "वेन गोगाचार्यदोषो नासि वारणा. नभिधानात्"-.टि. ४-म्पन्धत्या.ल.पा. पा. । ५म्यायम. आ. १.१.१.२३-1 ६-तसाधना-या.पा.हा.वि.। -नं प्रम-आ. ह. वि.। “गमनपूर्वकम्"-.टि.-यि १."संयोगादि कार्य यस्य सद्भावः"-..टि.।""खस्पतिराममन सेयोगः सहकारि- शकिरदशादि मण्यवे"-.टि.। १२ "अन्यत्रदर्शनस्य पारम्पर्येण गतिकार्यवाह"-वृ.टि.। १३ अत्र वा.. था.हा. वि. "भन्यत्रदर्शनलम्"-वृ.टि.। १५-र्शनस्स-ब.। १६-भषीति भृ.। १७"अधि- करणराहावे"-.टि.। १८ "अन्यत्रदर्शनस्य तस्वस्य बा"-.टि.। १९-कालस्प-या.बा.भा.पि.। -कार्यस्य स्प-भा• मां. । २० "प-स्पर्शयोविभिन्न गुणवान् ततो रूपं रूपसबारम्भकम् न सयंस एवं सर्थोऽपि"-पृ.टि. -- माच्य-पा.बा.।

·{ নয়। ( মর্মানিয়ে [ সহপিঙ্গালি সমাখনুমানামীয়া সমাধান না বিন্যাফিয়া } সময় স্বার্থ মান নিয়ে ও না বলি: বামাক্ষায় সরিযেং মহাবিশ্ব মা মানলিনিনি মাহমানী ৪ ( সর্ত। যানি যৗধ যা হব ধাবা মায এখান ব্যাব। কিংবা ঘ যন যাবিশ্বমান্যা মরিয়া বামবামায়। ল যন হিমূলীয ময় বিমাঃ মিরানৗংহত্যাণ মনৰ মধ্যবিনিময় বা ধর্থ বিদ্যার। ঘর্ঘবিয়ানিবাৰিখন মা সন্তান সহ শ্বা ও ঘা- এবং যা গৱমাানিমুনম যথা নিয়ন্ত্রি মন্ত না ধ খাবি সনাতনবেনাঘমালমিৰি যযন্ত। হয় যান বা নং মিয: খ মারমাণবি যাধি মনন স্বর্য সব মা- মা বিধিটি সমাব-ঘমিয়ে: শাবিল্লায়িনব্য প্রয়াস। এর ‘বানাবালিয়ায় বন এoাগানঘোর খায় নাই কার্ব- মাথানান্তনালা ফাহময়ীবিহিষাঘলনামাবাধন থামার পাশে, সাধাগ্ৰী খন্দনধষবার মালমােৰগে বাবা যব মাই বাবধাৰ গ্যৎ এ ধাধর। ববীয় দাবাজেবেলুকােমা বিদায় ঘাবিবিথিবঘাষম্য শানববনশ বিঘাষনার্যকারিত 3 বাঘ বাঘের সব দুল ফাত্তাইন বাঘষিয়াখায় আহা! হাস মধু ধাবিঘর এনামালিয়া গাথিব স্ব বা মাহন, না ময়মবাৰামৰা মহলে সময় মাথায় প্লাবনেশোর মাগনিনি বা নি সাবলয়রিঃ। বয়শেহির- মাদ ন ল এলাম যে ঈমাস্তফাবিয়ান বিমময় এ সমযধানিবিবি পথযান ম্যােনামিবি ফাসোনুলঃ সমষ্য কাহালু থাকে যা সমখে সরি খালেবানু। নন-“মানন্তয়ােবনি কাকা না বিষয: { 1 इति । मघ प्रत्यक्ष परोक्षातिरिकममेयान्तरामापप्रतिपादकप्रमाणान्तराभापादसिसो तुरिति २५ যশ রণব মনোমেথিলা। বাশ্বেরাননাথান বরাষ- নিয়নমৰিগাৰবন্যই বশ মন্ত্রকােণে মথর নানা যুব মলিন মৰ সৰু ঘাত প্রবন্ধাবলু বেলায়মা ঘ ঘর বধ্যমায়াব বেতপার্থসাবান বা মতাময়ী মা বামনাথষ্ট সব বিধীন নি । বিকাল } মনিনিকৰা দি মাথালা মাগী সবমি বা ধপ ধৰাণখানি. এবিনিবনযামলিম। না হয়ে শয়ান কিম দ মণ বশবানদিন বার্থহামারা মর্মবালমাবঃ প্রাঃ- বানি থ। অনুগননা কয়, নয়র হব নীলমোমিবঙ্গালয়ৰ বনায়ন। প্রায় এ ধান সংবাদ্ধারা প নষ্ট কা, নথং বা লিন্নান্যান্য গান ও ২; বর ঘশ্বাসঘালনায় সবমিনোবিধান য. ল্পে সময় নি দ্বিাণ বন্যা, হাবিশ্বনগশ্বাস। পর। যালয় মাথা } 3 - - ৪ , , ৫ বামনা স + + ম ম। -- • • মা+ ল য়ালা মা- ৩ । 2 ।

·द्वितीय काण्ड- रूपस्य स्पर्शकायता तकार्यतया लोके तस्याप्रसिद्धः । न चाप्रसिद्धमपि तत्काययं गमकरवान्यया- नुपपत्या तस्य परिकल्पनीयम् प्रतिवन्धस्य सौगताभ्युपगमेन तादाम्यतदुत्पत्तिलक्षणस्यासंमयात् संभवेऽपि तद्राहकप्रमाणायोगात् क्षणविशरारंध्ये भावानां सर्वस्यान्यस्याघटमानत्वेन प्रतिपादि- तस्यात् । ततो रूपेण स्पर्शानुमान सामान्यतोदृष्टमनुमानम् । अथयों पूर्वण तुल्यं वर्तत इति पूर्वयदिति पतेः प्रयोगः । न च क्रियातुल्यत्ये पतिप्रयोगम्य चैयाकरणैरिऐरत्र च सम्बन्धप्रतिपत्तेः स्पष्टत्वादनुमेयप्रतिपत्तेचाविशदेतया तंदमावतो विषय- तुल्यत्वस्य च तप्रिमियत्वेनानिष्टेयतिमयोगोऽनुपपन्न इति वक्तव्यम् यतो यद्यपि प्रत्यक्षानुमान- प्रतीत्योर्मेदस्तथापि विषयतुल्यत्वात् कथंचित् क्रियाया थपि तुल्यता समस्तीति न बनेः प्रयोगोऽनु. पपन्नः तेन पूर्वप्रतिपस्या तुल्या प्रतिपत्तियतो भवति तत् पूर्वयदनुमानम् नन्वेय शेषयत्-सामान्यतो. १.योरपि पूर्ववस्वसक्तिः । तथाहि-साध्यसाधनयोः प्रत्यक्षेण दृष्टान्तधर्मिणि सामान्यरूपनया प्रतिवन्धग्रहणम् अन्यथाऽनवस्थामसकेरनुमानस्याप्रवृत्तिरिति तत्रितयस्यापि पूर्वेण तुल्यन्यात् पूर्ववत्वम् । न हि यादृग्भूतेन साध्यसामान्यन लिङ्गसामान्यस्य दृष्टान्त अध्यक्षतोऽविनामावग्रहस्ता- हाभूतस्यैवानध्यक्षस्य साध्यस्य क्वचिद्धर्मिणि हेतुसामान्यात् शेपयत्-सामान्यतोदृष्टयोरप्रतिपत्तिः । अतो विपयतुल्यतया क्रियातुल्यत्याद् यतेः सर्वत्रय संभयात् कुतः शेपयत्-सामान्यतोदृष्टयोः पूर्वयतो १५मेदसिद्धिः? असदेतत्, प्रत्यक्षेणागृहीतान्ययं केवलव्यतिरेकबलात् प्रमा निर्वतयत् शेषयदनुमान- मित्सभ्युपगमात् । तथाहि-शेपवनाम परिशेषः यथा गुणत्वाद् इच्छादीनां पारतन्ये सिद्ध शरीरे. न्द्रियादिपु प्रसक्तपु प्रतिषेधः शरीरविशेषगुणा इच्छादयो न भवन्ति तहणवैधयोत् तय रूपादीनां खपरात्मप्रत्यक्षत्वेऽपीच्छादीनां स्वात्मप्रत्यक्षत्यमेव नापीन्द्रियाणाम् इच्छाधुत्पती तेषां समवाय्यादि- कारणत्वायोगात् नापि विपयाणाम् उपहतेप्यनुस्मरणदर्शनात् न चान्यस्य प्रसक्तिरस्ति अतः परि- २० शेपादात्मसिद्धिः । प्रयोगश्चात्र-योऽसौ परः स आत्मा इच्छाद्याधारत्वात् ये विच्छाचाधारान भवन्ति ते आत्मशब्दवाच्या अपि न भवन्ति यथा शरीरादयः आत्मशब्दश्च यात्मत्वसम्बन्धिान द्रष्टव्यः । न चैवं पूर्वेण तुल्यं पूर्ववदिति पतिरप संभवति सपक्षे मदृष्टत्वात् । न चैवं सामान्यतो- दृष्टात् पूर्ववतोऽविशेषः यतो यत्र धर्मी साधनधर्मश्च प्रत्यक्षः साध्यधर्मच सर्वदाऽप्रत्यक्ष साध्यते तत् सामान्यतोदष्टं यथेच्छादयः परतन्त्रा गुणत्वात् रुपवत् उपलब्धिर्या करणसाध्या क्रियात्यात २५छिदिक्रियावत् अंसाधारणकारणपूर्वकं जगद्वैचिन्यं चित्रत्वात् चित्रादिवैचित्र्ययदित्यादि सामान्य- तोदृष्टस्यानेकमुदाहरणम् । उक्तं च ईश्वरकृष्णेन-"सामान्यतस्तु दृष्टादतीन्द्रियाणां मसिद्धिरतमा. नात्" [सायका०६] इत्यादि । ननु साध्यधर्मस्य सर्वदाऽप्रत्यक्षत्वे तेन हेतोाप्तिप्रणासंमवात् कथं तत्प्रतिपादकलिङ्गप्रवृत्तिः। नैप दोपः केनचिदर्थन सामान्यात् । ननु लिङ्गं गुणत्वं कार्यत्वं याऽत्र सामान्यस्वभावम् न च तस्य सामान्य केनचिदर्थेन संभवति “निःसामान्यानि सामान्यानि" 1 इति वचनात् । यत्र केचित् प्रतिसमाधानम्-नच्छादय एवात्र लिङ्गत्वेनोका इच्छादेश्च रूपादिना सामान्य गुणत्वं कार्यत्वं चोपपद्यत एव । अपरे तु लिहाधिकरणत्वादिच्छादयो लिङ्गत्वेनोका इति व्याचक्षते । तेषां च पूर्ववत् सामान्ययोगः प्रतिपत्तव्यः ततोऽप्रत्यक्षस पारतस्यय प्रतिपत्तिा सामान्यतोदृष्टम् । अत्रापि च धर्मिण इच्छादेः प्रत्यक्षमतिपनत्वं गुणत्यकार्यत्वादेयपि साधनस्य -सिद्धिःपा.का.1 २-न या ता-मा. मो.। "अथवा पूर्वदिवि भाष्यम् । तस्याः पूर्वेग मुल्य पर्वत इति पूर्ववत् । किसानुल्यतायां च पतिरति कियानुल्यता दर्शिता"-न्यायदा. ता.टी.पृ. १७७६.१७॥ *"ठेन गुरूव किया चेद पनिः" पाणि ५-1-11५। "स्सादेरिवे"-हेम.-1-५२ । ५ "पूर्वप्रविईि देवता मनुमेयप्रतिपतेनु नास्तीति"-.:.टि.। "कियानुस्यजामावतः"-वृ.टि.। "कियानुत्पबमारत.*-स.टि • "पतिप्रसयनिमिततेन"-.ल.टि.। -हीत्यान्य-वृ.। -रेकात्म-म• बा• हा. वि.। १. "परमाम परिशेषः स च प्रमुख्यतिधेऽन्यत्राप्रमडारिणथ्यमागे मप्रत्ययः" इत्यादि-1-1-५ पाया. मा...16+न्यायका. पृ. ५१६.१ म्यायवा• ता. टी. पृ. १८२ ६.३ . ५ पस्तत्व.पृ.१...-1 -पापादि-ना. मा. भा. मा. दिना। ११-दिकका-यादा।

·. पति। ] द्वितीये का "न प्रत्यक्षपरोक्षाभ्यां मेयस्यान्यस्य संभवः। तलात् प्रमेयद्वित्वेन प्रमाणद्वित्वमिप्यते"" [सौगतसमतं प्रमाणद्वित्ववाद प्रतिवदित मीमांसकने शाब्दस्य प्रमाणान्तरवस्थापनम् । अत्राह मीमांसफः-"शब्दशानादसन्निकटेऽर्थे बुद्धि शाब्दम्" [१-१-५ शायरमा० ] प्रति ५वचनात् । "शम्दादुदेति यद् शानमप्रत्यक्षेऽपि स्तुनि । शान्दै तदिति मन्यन्ते प्रमाणान्तरवादिनः" [ इतिलक्षणलक्षितस्य प्रमाणान्तरस्य सद्भायात् कथं वे एव प्रमाणे? न चार्य प्रत्यक्षप्रमाणता सविकल्पकत्वात् । नाप्यनुमानता विरूपलिङ्गामभवत्वात् अनुमानगोचराविषयत्वाच । तदुकम्- "तस्मादननुमानत्वं शाब्दे प्रत्यक्षपद् भवेत् । रूप्यरहितत्वेन ताइग्विपयवर्जनात्।। श्लो० या शब्दप० ९८] तथाहि-शब्दस्य पक्षधर्मत्यम् धर्मिणोऽयोगात् । न यार्थस्य धर्मित्यम् तेन तस्य सम्पन्यासिये। न चामतीतेऽर्थे तधर्मतया शम्दस्य प्रतीतिः संमयिनी मतीते चाय मर्मताप्रतिपत्तिःशदस्योप योगिनी मिन्तरेणाप्यस्य प्रागेय प्रतीतेरन्यथा तमतया प्रतीत्ययोगात् । मयतु पार्थो धर्मी १५तथापि किं तत्र साध्यमिति वक्तव्यम् । सामान्यमिति चेत्, न तस्य धर्मिपरिच्छेदकाल पर सिसत्यात् तदपरिच्छेदे घर्मिपरिच्छेदायोगात् “नारदीतविशेषणा विशेष्ये पुरि" इति न्यायार । न य सामान्य घर्मि गर्थविशेषस्तत्र साप्यो धर्मः उदोगनतिक्रमात विशेषण पानग्ययात् । मय शप्दो धमी मर्पयानिति साप्यो धर्मः शम प य हेतु, म प्रतिसागरात्य प्रामे अपशपत्यं देगरिति म प्रतिसादेशत्यं दोषा, गा शप्पत्यम्यागमकरयाद गोरामत्या २०४ निषेत्रामानग्येनारिदयात् । मत एवानुमाननुल्याविषयताऽपि म शादे भयनि । तस्म- सेण्टरमकोमध्य पूर्वपनिला जमतमान प्रायुक्तम् - प्रतिकार मार्ग व अनाम्यः प्रमागमेश्य हेतुपुरसभेला ॥ चिमनोयतयRTHI सलमान नियमाप्रमापरियामाः" सन्दरम्-'.-110 गटात पोधिनपिरिमारिलमान र "उस्बर: तिम्"।

·No text on this page.

·ज्ञानमीमांसा ५८५ भारितः अन्यथा पूर्वानुभूतोकारपरामर्शन दृश्यमानस्य 'अयमसौ गरयशपयाच्या इति प्रतिपत्तिः कथं भवेत् अतिदेशयाफ्यभ्रवणसमये विशेपे सम्पन्धापतिपः ! मतिपत्यभ्युपगमे या विशेपेऽपि सामान्ययत् स्मृतिरेषेति पुता मामाण्यमुपमानस्य यदपि गौरिय गययः' इति गो-गपययोरतिदेश. पाश्चात् सारयमात्रप्रतिपत्तिः 'संशासंमिसम्बन्धमतिपतिस्तुपमानात् तदप्यसमीक्षिताभिधानम्, पतो गपयदर्शनानन्तरम् 'भयंस गययशादयायः' इति प्रतिपतिरुपजायते यं च नाध्यक्षपतिप.५ सिफलम् मधुनातिदेशयास्यस्य प्रभएसंस्कारस्य था तत्सद्भावेऽप्यस्यानुत्पत्तेर्यिोपशम्दयाच्यत्वस्या ध्यसविषयत्वानभ्युपगमाए । अतिदेशयास्पस्सरणसदायस्य गपयदर्शनस्य तत्मतिपत्तिजनकारये मर्य. माणमतिदेशवाफ्यमेय तजनकमभ्युपगतं भयेप दर्शनम् न हि यत्राध्यक्षमप्रवृत्तिमत् तत्र सन्द- सरणसहितमपि मपर्तते पपा पचान गन्धरसरणसवायं परिमलप्रतिपत्ती अतिदेरायाफ्याचं सम्य- म्यामतिपत्तायपरस्य सत्प्रतिपसिनिमिसम्याभायात् 'भयं स गयपराप्दयाच्या' इति पूर्वानुभूनपरा-१० मर्शन प्रतिपत्तिर्न स्यात् अपि तु 'मयं गोसाशः' इत्येयं भवेत् । म चैतत्रातिपस्यन्यथानपरत्येय. प्रमाणान्तरमुपमाण्यमेतत्मतिपत्तिजनकं प्रकल्पनीयम् 'यः कुण्पली स राजा' इति भुनातिराषा- क्पस तदर्शनानन्तरम् 'भयं स राजराम्दयाच्यः' इति प्रतिपरप्युपमानफलस्यासक्तः । मधात्र तेच्छदयाच्यता पतिदेरायाफ्यादेय प्रतिपति मातिप्रसक्तिस्तईि 'गोरिप गपयः' इस्पतिदेशया. क्या गोसास्याम्पि गयपरामपाच्यताऽपि प्रतिपति नोपमानप्रमाणफलता 'अयं स पपयश-१५ प्दपाच्या' इति मतिपत्तेः । तस्मात् स्मृतिरूपरयादस्याः प्रतिपत्तेर्नेतम्या जनकास प्रमाणनेति मनु.. मानानन्तापप्रतिपादनं मदोपायेपलमतियिस्तरेन । मर्यापतेस्तु पद्मकारापार प्रत्यक्षादिममाणमसियोऽयों येन दिना मोपपद्यते सम्मान प्रफापनमापति' ति साणं मोपपतिमत् पतोदकरयेन पिनाशिन्यं मोपपयन निशा दाइफम्यं परिफरयते यदि तपोः कधित् संबन्धो भयेत् मसनि घनत्र सत्यप्पी दाहकरपम्पामाय:२० भसत्यपि प माय इति कथं दादकत्यमन्तरेण परमायसिद्धिरिति दाहकापपदायमपि पारपनीयं सात् । अता सम्पन्धे निधिते सति एकमविनाभूतं साधिनमुपलम्प द्वितीया सम्प धिना प्रकल्पना युक्तिमती । एपंप मकरने मनुमानापमेय सम्बन्धनिधपपूर्वपरपाद पालाद् द्वितीयपरिपालनस एनकारयदर्शनपूर्वकाऽनिरयस्यानुमानयत् । सदरमपापापतिम् मागेर तयोः प्रतिपत्तव्यः । एवं पर्यापरयुत्यापरमार्थस्थानन्यथाभायोपिनेराम्या सितो मवेत् । गए अफरप्यमानानन्यधामपनमयांपायुरधापकस्यार्थम्प तदेव सिमित्यनुमामानरम मा परि तम्पानन्यथाभपनं प्रमाणान्तरात् मतिपत्रमापत्तेपभयानदाऽनुमानेनभाषा भय मिना मापतिमतिरतिमसहायुिनाम् । मधापनिरेष प्रकार यामन्यधामपनं पुनम पाप मारयति तीनोतराधयरयम्-मनन्यपाभपनगिनी तामानिनिः माध सम्मानन्यथाभपनप्रसिद्धिरिति प्यममितराभपत्यम् । ततानाशाप-तापनिनिभान... म्पपाभपननिधयमन्तरेणान्यता सम्पापी भन्यतोऽपादपाया प्रसस्पपिनापन - यतिरेषारियिरपरधर्मता स्वर्षापनिसमाभयोऽयों पत्र धर्मिलि प्रमाणतो रिचार- करय प्रमाणपतीति म दुप्पपादाकारण-व्यापकपोरेप मतिराधान्तपोधापत्र सारेरा-मार. पोरसरमापेमपात् । यमपपत्तेतुमानेऽन्तर्भापात् तारणमनुमामलाणार पधगयुनra. -सानागा--- "गरसदाये"-.."-."ETERPR". दि. प्रमेवरमतमातंगे समिरामनगुरमाने प्रीपिपरेषा भामिन -प....... ५१.५१t.1- (-पूर्षिानि-ना..।-पूर्षकानि-न.भ...। ५.fमपत्र-... सिद्धात..पार...... " "तर नकिमान R. Trrettree. मपितहारपयोग Bha मसिरियसभा

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·बानगीगांगा। पतिमाप तपादि-पीनो देपदको दिया म भोगवार गर्थप्रत्यायनद्वारेण रात्रिभोजनान्तर मुपारपतीय युपगमा । म प गमेन् प्रतिपादयति पदिर सपानां प्रतिबन्धाभायता प्रामाण्यानुपपणे मप पुनभित् प्रमाणा दिपाभोजनप्रतिपेथे भोजनका पीलताविशेषण मीपसिन त yिापनि पेन कार्यतो पत्रिमोशनकारपतिपरतुमानेऽनर्मापात् । पापया पापयातरमतिपणिस्पयुगापन पद पापम्प प्रतिपाभासंभपार गदि दियामोमनमतिपेप-५ पारपारारिमोशनपापयेन चित् कार्यकारणभाषादिका सम्पधारभवतीरपुरम् ।तपापांपत्तिा प्रमाणातरम्। मावाल्यं तु प्रमाणं शिप्रारम्-'प्रमाणपक्षकाभापः सदन्यन मानम् मारमा पा शानयिनि- मुक्त' न्युजम् । तत्रापार तापत् परम्पासंभव एप पता प्रमाणपतभापो निदपायरयास किञ्चित्। स क प्रमेयाभाय परिचिन्मात् परिघियमांगधर्मत्यात! गप प्रमाणपक्षमायो १० पत्यमायविरयज्ञानं प्रमाण जनपचपचारादभापाज्यं प्रमाणमुच्यते मन्येयमपि प्रमाणपशा. भायापस्तुपाद् अभापमानजनकल्यायोगान् प्रमाणत्यमनुपपतम् । तथाहि-पररषेय कार्यमुरपाद- तम् सालमामध्यविफलत्याए सामध्ये पा सम्म भायरूपतामसते तथा पाभाषा भपति मानमिति 'भायाप भपति' इति देतुप्रतिपेध एप तप एप्तः स्यात् परं च देशकालादि. प्रतिनियमो न स्यात् । अपि च- "शब्दम्य वृत्तः सर्प पश्चानामपि न फचित् । प्रमाणानामभापोऽतो मार्पामायपिनिधयः। मगृदीताप पाभायात् प्रमेयाभापनिर्णयः। तहदोऽप्यन्यनो भाषादनयस्था दुरुत्तरा। मेवाभायात् ममामापनिर्णयेऽन्योन्यसंश्रयः। २० मेवाभायात् ममाणस्य तसात् तस्य यिनिर्णयात् ।। भज्ञातस्थापिघाक्षस्य ममाहेतोःप्रमाणता। प्रमाभायस्पसामानाशातोऽभायवेदक" [ द्वितीयपक्षे तु यत् तदन्यैशानं प्रत्यक्षमेय सत् प्रमाणम् पर्युदासवृत्त्या घ तदेयामाचप्रमाणशब्द- पाच्यतामनुमपति । तथापिधेन घ तेन तदमायलक्षणो भापः परिच्छियत पय । यत् पुनः 'पद२५ घटो नास्ति' रति मानं तत् प्रत्यक्षसामर्थ्यप्रभयस्यात् स्मृतिरूपतामासादयन्न प्रमाणम् । तयो हि सपालटोपपच्यावृत्तपदार्थसामोभूततदाकारदर्शनानन्तरं विकरपद्वयम् 'दमनास्ति' 'दं नास्ति' रति दर्शनमामध्यमाथि सतुदीतमेपार्षतिपदुपजायते । तत्र दर्शनमेय भाषामाययोः प्रतिपाद. फत्यात ममाणं न तु विधिप्रतिधियिकरपी गृहीतमाहिस्यात् अन्यभाषलक्षणस्य भायाभायस्थाध्यक्षेणेय सिद्धयात् । व्यपहार पपान्योपलमपाऽपि साध्यते स्वयमेय या 'मास्तीद घटः' इति विकरपयति न३० घ तायता प्रमाणान्तरत्यं पचाएर पिकल्पनात् । सकललोक्यव्यासस्वरूपस्याध्यक्षेण प्रदणेऽपि प एप निरापर्नुमिरो घटादिकोऽर्थः स एव व्ययसियते नान्यः तेन 'न प्रत्यक्षेण पदादी. १ "पीनो दिवान भो त्यस्मिन न निषयः । देषमोहादिमियोपादन्यथाऽपि परेत पुमान् ॥ भगवनपेक्षेण यदि पास्यान्त पुनः । साथमाक्षिप्यते ठेन स्वाक्षेरो योन्तरे ॥ भयोपगमरपेण वागविरिप्यते । प्रमाणान्टरतो परा भरतगतिखतः" में -तापर.का.१६२.-११५.४१४॥ २"पीनताविशेषरूपात"-.टि.। धाभाया-माम। भांपत्तः पृपप्रमाणतो प्रविपित्याना भनुमाने च तस्या अन्तर्भाव समयमाना सविसरा पर्या प्रमेयकमलमार्तणे सादरकाको पसते-ग.५... १.-पृ. ५४ पृ.१८१.१२-पृ.१.९५० २१ भा.। ५भभावस्य प्रामाण्य प्रतिक्षिपन्ती विसरता पर्श तत्वममहे मार्तणे न्यायमर्शम् रमाकरे पा.१t.-१९९१ पृ. ४-..। प्रमेयरु. १.५४ प्र.प. प. ५.नि..१४. पृ.५१६.१.-पृ. ५४ प. सा.प.11.4.1-पृ.११.१.मा. - ·'प्रमियमापन प्रfrifiar NIREET THE TIPान प्रनिदेशमा पनि मि rrriti irrrrrr Trum भमन् गमागम गात नाiram : गोगा। गययालयका निमाविमति भन्द्रि ५मिकरंजवात् प्रयाला देगागोमाhिimAhiriमान गोगाम्य भागापमानम् । तीये हे गदिगनीलामायानानन्द যাপ্লিাগানবাল সাসমানানস। গ গ ন া গান যৗনস্যা মামৗ গন্যালো। দিন যায় সার प्रायम् । गोषमन्यमाने मगहा गा गोनाल्या. न गरिनामामाम्पत्यम्मृति- १० पूर्यफम्य पराममान शिलवानुमान । म गोलियाविनामामात्यः स्मृतिपूर्वकम् गोगदाय गमध्यगानमामिलागोगा गरगदः मंगा' इति भागमार प्रतीतिरिनि पे नाराण गसिपीगमागोमणिविषयीना गुपपनेः निधित- मान्यपः सायप्रतिषाहा नप सोलम्यमाना गोगमपिण्डार व्यतिरिनगोगहरामझायः निथाप ममाणमलि । धान पतिरपि हेनुः गमस्ति गानागस्यमनिपादाममाणामानात १५भतो गाविनामापसम्पन्धानुस्मृतिः। यामिहिनेऽपि गागमे 'गोमहशो गत्यः' इति माधारित उरारकालं गोरापानार 'मयं गगराया ति प्रतिनिर्भरतीति नानुमानमेत संसाससिसम्यान त्यागामिन भायमान माया गदानितं च शोध प्रमाणमिति व्ययस्थितम् । ग्राम शम्दमतीतत्यान शामिति पेन्, गन्यमानस्या येवमभावसचिः अग्निसामान्यस्य प्राय प्रत्यक्षेण प्रतीतत्यान नोनीने महानसादायग्निमामान्येऽनुमानप्रवृत्तिरिति २० अप्रतीतार्थाप्रतिपादकत्यादतुमानं न प्रमाण मोत् । नवशिष्टदेशापच्छेदसाधकन्येनास प्रामाण्यम् इतरत्रापि समानत्वात् । तथादि-सभिधीयमानपिण्डविषयावेन स्वप्रतिपाद्यमिदं प्रति पादयति मागमस्त्यसग्निहितपिण्डविपयत्येन । न चागमात् संज्ञासंसिसम्बन्धः प्रतीयते ततः सारूप्यमानमतीतेः । यम च शब्दस्य साधकतमत्यं तदेव शाफलम् न य विप्रतिपत्यधिकरणे संशासंशिसभ्यन्धमाने एतत् समस्ति । प्रत्यक्षफलं तु न भवत्ययेतत् संसासंशिसम्बन्धस्यन्द्रियेणा- २५ससिकर्पात् तदसन्निकर्षधेन्द्रियाविषयत्वात् तसा तदेवं संशासंसिसम्बन्धमतिपत्तिरूपं फलं यतः समुपजायते तदुपमानम् माह च सूपकारः-"साध्यसाधनम्" न्यायद०१-२-६] इति । साध्य विशिष्टं फलम् तस्य साधनं जनकं यत् तदुपमागम् । एवं सारूप्यशानयत् सारूप्यस्याप्युपमानत्वं न पुनः संघासंशिसभ्यन्धशानस्य फलाभायात् । न च हेयादिशानमस्य फलं प्रत्यक्षादिफलत्वात् । तथाहि-हेयादिशान पिण्डविषयं तथेन्द्रियार्थसनिक दुपजायते यथा प्रत्यक्षफलमनुमानं विशिय ३० फलजनकत्वात् । एवं प्रमाणान्तरानिप्पाद्यविशिष्टफलजनकस्यात् प्रमाणान्तरमुपमानम् । [ मीमांसकेन अर्थापत्तेः स्वरूपव्यावर्णनपूर्वकं प्रमाणान्तरत्वसमर्थनम् । अर्थापत्तिरपि प्रमाणान्तरम् यतस्तथा लक्षणम्-"अर्थापत्तिरपि यः श्रुतो यार्थोऽन्यधा नोपपद्यत इत्यदृष्टार्थकल्पनी" [१-१-५ शायरमा | कुमारिलोऽप्येतदेव भाप्यवचनं विभजनाह- "प्रमाणपकवितातो यत्रार्थों नान्यथा भवेत् । ३५ अदृष्ट फल्पयत्यन्य" सार्थापत्तिरुदाहृता ॥ हएः पञ्चमिरप्यस्माद् मेदेनोक्ता श्रुतोद्भवा। प्रमाणग्राहिणीत्वेग यस्मात् पूर्यविलक्षणा" [लो० वा० अर्थाप० श्लो० १-२] १ "गवयरूपम्"-. ल. टि.। २ तथेन्द्रि- वृ० । ३-मानत्वमिशि-आ० हा० वि० ।-ज्ञानविशि- -ज्ञानाविशि-य। -रिक्तागो-वावा. ५ शाब्दप्र-१० । ६-सक्तेः भा. हा० वि० । -नप्रति- मा. बा. मा० मा. विना। विधिम-मा० मा विधि प्रबृ०।९ पृ. ५७७६०११।१०-रूप्यं ज्ञा-वृ०। "तरवसं. पशि.पृ. ४५६ पं० २३-२४ । १२ “यत्रार्थोऽनन्यथा भवन"-ल. दि. "यत्राओं नान्यथा भवन भष्ट कल्पयेदन्यम्-पाटान्तरम्"-पृ. ल. दि० । १३-रुपयन्त्यन्यं वृ० मा. दा. -"पदन्यं"-लो. वा० । १४"अर्थम्"-बृ. ल.टि.। प्रानुना टीका होमारिल लोकार्तिकमनुरारति-लो. वा० अर्याप० श्लो. १-८८ पृ. ४५०-४७२ ।

·No text on this page.

·शानमीमांगा। ५७९ मापारादिमिनमा मसिलो योऽर्थः । येन दिगा गोपपद्यते सम्माधम प्रकल्पनमा- पतिः पधारोहफापम् । स मायरार्यकाधापतिः पधारे प्रत्यशेणोपस्पर्शगुपलभ्य दादकरानि- .. . गोरयसीयायोगात्। रतिपूर्यिकार्यापत्तिः ::.:.. सम्यन्धायोगार । सभापर्पियाधारणिः यथा जीयतो देवमा गृहे मार्शगादर्धाद् यहि यः। भर पतसृभिरपि. शिभिनित पामते, पञ्चम्यां नित्यता, पायं गृहाद् यदि नो देपदरा एप साध्यत इस्येयं पट्म-१० कारा भापतिः । अन्य तु भुजार्धापतिमन्ययोगादरन्ति पीनो देवदत्तो दिपा म मुझे इति याफ्यथ- पपाद् रात्रिभोगनपापयातिपणिः भुनार्धापत्तिः । गययोपमिनस गोस्तवानप्राथताशक्तिरपमान- पूर्षिकापांपत्तिः । रानुगाम्- "मात्र प्रत्यक्षनो परताय पादादहनशक्तिता। परनुमिनात् मू पानात् तच्छक्तियोगिता" ॥ [लो० पा० अर्याप० लो०३]१५ "पीनो दिया न भुरे प्रत्येपमादियचाभुती । रात्रिभोजनपिशान भुतार्थापत्तिरच्यो"॥ [लोक पा० अर्थाप० मो० ५१] "गययोपमिनाया गोलनानप्राशक्तिता" ॥ [सो. या अर्थाप० श्लो०४] "अभिधानप्रतिस्पर्यमांपत्यायोधिनात् । शदे याचफसामप्यार समित्यत्वप्रमेयता" । [लो. या अर्थाप० लो०५] २० "प्रमाणाभापनिीतचैवाभापपिरोपितात् । दाचप्रमादिमायसिरिया विददर्शिता"॥ "तामभायोस्थितामन्यामापत्तिगुदादरेत्"। [सो. या० अर्थाप० श्लो० ८-९] इत्यादि । इयं च पट्मकारापर्धापति यक्षम् अतीन्द्रियशवयाच विषयत्वात् । अत एव नानुमानम् प्रत्यक्षा-२५ यगतमतिवद्धलिकामभपत्येन तम्योपवर्णनात् अर्धापत्तिगोचरस्यार्थर कदाचिदप्यम्यक्षाविषयस्यात् तेन सदापत्युत्थापकम्पार्थस्य सम्रन्धाप्रतिपत्तेस्तदेयापस्या सतस्तस्य मफल्पनात् प्रमाणान्तर मेधार्यापत्तिः। [ मीमांसकेन अमावस प्रमाणान्तरत्वसमर्धनम् ] "अम्पासचिएएमय प्रसिद्ध्यर्थं प्रमान्तरम् । प्रमाभायमभायाख्यं पर्णयन्ति सथाऽपरे" [ प्रमाणान्तरपरीक्षायामपतिविचारे पूर्वपक्षप्रगो शान्तरक्षित ईरव अर्षापतिसरूपं तनेदोध निरूपितवान् तपान दरवारिकारे निर्दिश्यते-तस्वस. का. १५८७-१९.पृ. ४५-४११। प्रमेयम्मरमार्तण्डनु प्रस्तुतटीया RT साम्य विभाति-पृ. ४८ दि.० (-पृ. ४९.प्र...॥ धौधरोऽपि तामनुमानेऽन्तर्भावयन् व्याख्यातान-प्रशस्व.के.पृ. २१२-२१५। धीधरानुगारी जयन्तनु भापति यावर्णयन् नोगितवान् प्रस्तुतटीमसाम्यम्-प्यायम• आ.1.14. ८-पृ. ४९.४॥ १-तसा-मा.हा. पि• पिना । २ तत्वसंग्रहे ही एप पारिका-1५८८ । “शानाद् दाहागनरापता ।हे. रनुमिता में पानात्तच्छफियोग्यता"-मो.पा.३ "गश्योपमिता या गोसनमान्यता मता"-मो.वा.1"गवयोप- मिता या गौरवानप्रायशकता"-तत्त्वस. का. १५९९।४ "पदे घोषसामान तमिललप्रकचनम्"-को-पा ५ भापतिवर्ग यानिव मत्र अभावच यामपि समानप्रायानि स्वातिक-तत्वसंप्रह-प्रमेयमलमापनन्दी- ग्यायमगरीणामभावनिरूपाणि तत्तपस्थिलानि अवधारणीयानि-शे. १-५८.४१-४९११ १९५९ पृ.ru.प्र.४९.६.९-ग. ५.. पं. 14. १२५-१५.। - ·1 शानमीमांसा। ५८९ कविष्यति । वस्तुनः सर्पस सकलसजातीयविजातीयव्यावृत्तत्वात सामान्येन तत्साधने केशो. पुकादिभिरनेकान्ता प्रतिपन्धाभायतः सन्दिग्धविपक्षव्यावृत्तिका हेतुः कल्पनासमारोपितस्य च पलवसाधनेऽभ्युपगमयाधः । 'ममेयत्या इत्ययं पुनरनेकान्तिको हेतुः प्रसज्यरूपेणाभायेन तथापि प्रमाणतः कपश्चिद्विषयीफरणात् । न तुच्छरुपस्थामापस्याभायासाय दोपः यतो यदि ममाणतस्तस्याभावोऽयसीयते कपंन तस प्रमेयत्वं तशामापरूपतया प्रमाणेन विषयीकरणात् १५ भवन ममाणतस्नस्य विषयीकरणं फथमनमाणकं पच उच्यमानं शोमेत! तुच्छरूपस्य चामावस्यान. भ्युपगमे प्रागभाषादयोऽपि यस्तुरूरा मभ्युपगना न सिष्यन्लि पर्युदास पवैको ममर्थध स्पर सोऽपि पाम भयेत् कमचिनियर्तनादिन्युनं माइक्षीरादिम्परूपध यदि दयादीनां प्रागभावादि स्तदा सिद्धसाध्यता । अप ततो भिगोऽमापसदंशानदाऽनपरशादिदोपलोऽयुन इति "धीरे दयादि यमास्ति" ज्यादि मागमायारिसरूपप्रतिदिनमयुगम् । यदपि "धीरे दधि भवेदेव" इत्याधभिधा-१० मेम् तदप्यमहतम् यतो यदि नाम नत्प्रतिपादक प्रमाणे न प्रवृत्तं नथापि कथं धीरादिपु दण्यादिस- माया तापम्प फारणायत्तस्यात् । तदसत्यमादकप्रमाणामापादि तदमहरयदारनिपुत्तिमात्रफमेय स्थान तर दयादिग्गनायः । निरकमायरूपत्वे च पदार्थम्य "सम्प-पररूपाभ्यां नित्यम्" इत्यादि सय निरस्तम् । पप 'यमा यत्र यदोदतिः' इत्यादि 'उद्याभिमन्मत्यात्' इति च तत्र सहमदं शयोः सरयेऽपिम्पल एप यधुझ्याभिभयो तदा अपरनिमित्तानपेक्षणात् सर्वदेय माता महानि-१५ मिमस्य कम्पचित् कदाचिद्योऽपर पाभिभयो युनः । न चैकाभिमपनिमित्तोऽपरम्पोदयानदुः अनिमियोपा परम्यामिमय इतरेतराधयममता । भभिभयप सरूपवण्टनम् तच पिनातःग धानुकरति गोभूपनिमितोऽभिभपः शिनाशय घ मर्पमामयिकलतया कपमभिमानिमितोऽ. परम्पोनपाम पाभिभयापरथायामनुपलब्धम्प तीयोद्भपायथायामुपलम्भः सिसी येनोपाभि भपाया भयेन म च प्रत्यभिज्ञानादेकन्यसिदेनाय दोषः समदर्थमादिनया कम्य भानग्यात् । म२० पधर्मिणः पदाउपन्थानात् समादिनया मत्यभिधानम्ग मायं दोग तम्याप्यापनोभूनसभापर. पोपलम्पमानम्म पुगएतुपलम्भपूर्वकमुपलधग्गानुपलम्भगमगत:-मन्यथा नाप्यपदम्ममरा. हात्-यत् मत्यभिमान तम्गामदिनयतया प्रान्तत्यानतिमामात् । म चापायाव्यतिरिपोपम्पाला सिमा अपलब्धिलक्षणमासस्य तम्पानुपलम्मात् भनुपलभ्यम्पमापाये पा पुमान मनिमानम् । भयसिरिनायपाविना गम्गापि पिनाशनमः अविना विपरधर्मापयामा भेदः भन्यत्रापि तनम्मानिधनापात् । पथा पमयभिमा म ममाणं या प्रतिपादितमेप- पुनाप्यने यामापा ममेयाराभपात् मधेऽपि न मियासामध्ये पिकालापा भिजन. मायोगासहायाममापापं ममाणं भवतीति पितम्। एलेन गंयुनविदोषणमाषादमायमाहीन्द्रियार्थमिकममा पाविरमाणिपि IT. स्गम् तथादि-तान् मापदनिमिगंग भपनि पादापिकायात् । नामापरिमि नामावान् ।।. जमकरऽपि गामापानिपतया पदार्यपाध्योगात् पर्षदा नमानसनमा समापो भवेत् । कार्यापयातितपाये पामाप मारुपता मेरे पिसार मापण । पगुंदागरूपानगाशुपगमाददोष, ना स्पषितानविरोधात नापि गाभार तमाशुपगमे प्रतिविपिकमरेशानिय सम्पायुएगा भवेत् मताधि पाणिपान. जापतिएम एपेनि पीतमादिना नापाभाधिनः पनामा ५ ज्या भावविपापं या भवेत् । तस्मान् प्रगम्यतिपातपाभापायुपगला हy भूतार घटादिमा धाभापात् 'परमाभाप:'तिथं परतिप्यता परेनापी मानितिगमतीतिर्भवेत् भपि प्रभाषान्ति' स्पर्ष प्रतिपनि गत् ri लिपिन् हतं गान् । पाभाष प्रशारपितोष भवति भामा सभामा - तापत् नारायणालपो समय: भन्योम्पप्रधान पायोपामादार. ११.५.......-पम्गमावापान.....r. १.महानि-...r.Reur-...

·:५८० द्वितीये काण्ड "भभावोऽपि प्रमाणाभायः 'नास्ति इत्यर्थम्यामभिशष्टम्य' [१-२-नायरमा०] इति वरना । 'अन्ये पुनरमायारयं प्रमाणं विधा यर्णयन्ति-प्रमाणपत्यकामावलदाणोऽनन्नरोनोऽभावः, प्रनिविष्य- मानाद् या तदन्यसानम् भात्मा या विषयमणानमिनिय(नि)समाय इति अनेन चामात्र प्रमाणेन प्रदेशादी घटादीनाममायो गम्यते । तदुक्तम्- "प्रमाणपञ्चकं यत्र यस्तुरूपे न जायते । यस्तुसत्ताययोधार्य तत्रामाषममाणता" [लो०या० ममावपन्लो०१) "प्रत्यक्षादेरनुत्पत्तिः प्रमाणामाव उच्यते । सात्मनोऽपरिणामो या विमानं पान्यवलुनि"। [लो० चा समावप० लो० ११] इति । १०न च प्रत्यक्षेणयाभायोऽवसीयते तस्याभावविषयत्यविरोधार भाषांशेनवेन्द्रियाणां संयोगाद । तदुतम्- "म तापदिन्द्रियेणेषा मास्तीत्युत्पाद्यते मतिः। भाषांशेनैव संयोगो योग्यत्यादिन्द्रियस्य हि"। [श्लो० वा० सभायप० लो०१८ इति । १५नाप्यनुमानेनासौ साध्यते हेत्वभावात् । न च प्रदेश एय हेतुः तस्य साध्यमित्वेनाभ्युपगमात् । न चैवमपि हेतुः प्रतिक्षार्थकदेशतामाः न च प्रदेशविशेषो धर्मी तत्सामान्य हेतुः तस्य घटामाय: व्यभिचारात् न हि सर्वत्र प्रदेशे घटाभावः शक्यः साधयितुं सघटस्थापि प्रदेशस्य संभयात् । मय घटानुपलब्ध्या प्रदेशे धर्मिणि घटाभायः साध्यते, असदेतत् साध्यसाधनयोः कस्यचित् सम्बन्धस्या भावात् । तस्मादभावोऽपि प्रमाणान्तरमेव । न चाभायस्य तद्विषयस्याभावादभावप्रमाणान्तरवैययम् २० मागभावादिभेदेन चतुर्विधस्य वस्तुरूपस्याभावस्य भावोत् अन्यथा कारणादिविमागतो व्यवहारस्प लोकमतीतस्याभावप्रसङ्गात् । तदुक्तम् - "न च स्याद् व्यवहारोऽयं कारणादिविभार्गतः। मागभावादिभेदेन नामावो यदि भिद्यते" ॥ [लो. या० अभावप० लो०७] अभावस च भागभावादिमेदान्यथानुपपत्तेरपरया वस्तुरूपताऽवसीयते । तदुक्तम्- "न चावस्तुन एते स्युर्मेदास्तेनास्य वस्तुना। कार्यादीनामभावा को भावो यः कारणादि न"। [श्लो० वा० अभावप० श्लो०८] इति । अनुमानममाणावसेया वाऽभावस्य वस्तुरूपता । यदाह- "यद्वाऽनुवृत्तिव्यावृत्तिवुद्धिमायो यतस्त्वयम् । तस्माद् गवादियद् यस्तु प्रमेयत्वाय गृह्यताम्" । [श्लो०या० अभावप० लो०९] इति । "तत्र कुमारिलेन त्रिविधोऽभावो वर्णितः-आत्मनोऽपरिणाम एकः पदार्थान्तरविशेषज्ञानं द्वितीयःxxx प्रमाण: नितिमात्रात्मरस्तृतीयः"-तत्व पशि. ५३५. 11-12 २-नभिनिवृत्त-मा० ।-नभिवृत्त-स. मा. या। “अपरिणत-"पृ.टि.। "सात्मनोपरिणामो वा विज्ञानं वाऽन्यवस्तुनीति । सा-प्रसमादेरनुत्पत्तिः निषेध्यामिमतपटादिपदार्थज्ञानरूपेणापरिणतं साम्यावस्यमामव्यमुच्यते घटादिविविक्तभूतलशा का" शादर्स-पधि.......... -पानं धान्यमा मा. "सामनः परिणामो का"-टो.पा.वाय.प. vitra दिन्दिरमा मासोन्युत्पद्यते मतिः" सोबा.५५.। ५"प्रमेयतया"-..रि.रा "नामावो भियते यदि"-सत्त्वसं. १९५४ पृ. mi औरवारिकरि नामाको मियते परिणी भासदर शिवने। -रणादित मा.वि. रणोदिता. “योऽमानः दिन."-.दा."यो मा ना"-TR..५५१.१15-स्पोमसोमवयम्" AL.T.१५t.tt -- ·५९४ द्वितीये काण्डे- तदुत्पत्तिलक्षणानं चापरसम्बन्धमन्तरेण तयोविशेषणविशेष्यभावः सम्भवत्यतिमसात् । चैतत्प्रतीतिसामर्थ्यादेवाभिप्रेतसम्बन्धप्रकल्पना प्रतीतेरन्यथापि सिद्धेः । तन्नाक्षस्य । मावादेतत्प्रतिपत्तिजनकत्वं युक्तम् । किश, 'इह घटस्थाभावः' इति सतम्रो यद्यध्यक्षप्रत्यः दर्शनानन्तरं भवेत् ? न च मानसाध्यक्षवत् सातन्येऽप्यानन्तर्य भविष्यति तत्र सविषयानन्तरावर ५यसहकारित्वादेस्तदानन्तर्यनिमित्तस्य सद्भायात् अत्र च तस्यासंभवात् । तदेवं घटविविक्रमदेशमा मोद्भूतेनाध्यक्षेण तत्सरूपग्रहणे 'सघटात् प्रदेशादयमन्यः प्रदेशः' 'नायं घट्वान् इह घटो मास्ति' इत्यादयः प्रतिषेधविकल्पाः प्रवर्तमाना गृहीतग्राहितया स्मृतिरूपतां विधाणा न ततः पृथा प्रनाम तामासादयन्तीत्यभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा शुक्लभावदर्शनानन्तरं 'शुक्लोऽयं भावः न नीलः' इति प्रत्ययो दर्शनात् पृथक प्रमाणं भवेत् । एयमन्येपामपि युक्ति संमयानुपलम्यादीनां प्रमाणान्तरत्वेन पर १०पितानां यथालक्षणं प्रत्यक्षानुमानयोरन्तर्मायो निराकरण या विधेयम् । तदेयं शदादीनां देवाधि प्रामाण्यमेव न सम्भवति अपरेषां त्यनयोरन्तर्भाव इत्यालोच्य न्यायविदोकम्-"प्रमाणस्य सतो. यान्तभावाद् द्वे एव प्रमाणे"[ ] इति। [सौगतकृतां मीमांसकादिसम्मतप्रमाणान्तरपतिविधानप्रक्रियां यथासिद्धान्तं स्वीकृत्तामात्य च सिद्धान्तिना प्रत्यक्ष-परोक्षतया प्रमाणद्वयव्यवस्थापनम् ] थप प्रतिविधीयते यत् तायत् पक्षधर्मत्यादिपिलक्षणयोगिनो हेतोः सायप्रतिपत्तिनुभान- ममिहिनम् तत्र विलक्षण हेतोरविनामायित्वं नाययंमामि तत्पुमादेस्रलक्षण्येऽपि गया दर्शनात् । भय पत्राविनामानित्यं तत्र लक्षण्यमपश्यंभावीति देतोस्ताक्षणमुच्यने, भरा। 'गमनेकान्तात्मकं क्षणिकं या सत्यात्' इति साधयतः कचिन्वयाभायेऽपि सत्यम्याने कागाम फायेन शनिकत्येन या मिनाऽनुपपस्या गमकत्यदर्शनात् । तथा, परिणामी प्यनिःक्षणिको या भाग २०यान्' इत्यत्रापि न फचिदन्यपसद्भाय । न चानिस्यत्यमन्तरेण थायणाय संभपति निया भर Fनयागंमा पसिन रास्येय यद भयति पदमाये यश अवलंय काय मत तय गमा भो! नया गोऽपि मोऽसिमन्तरेण न कदाचित् प्रमयतीति प्यातिमाधने माग्यरः रोमा नरसिमी गपुनोमिमतप्रदेश थमा गिनिधयः? मतखिलारिकपनायो प्यागिनिमाण गशामा फाप-ममायहेतुन्यमापि गमक मसात् । तथा नास्तीद पा उपाधिलाग- २URIनुपलाय पापि शतामायाताययः सियाम यशयादिको रातः गमतीति दन पम् नमापि शान्तिकानारामनययागनेः । अप लामान प्रता मारमापि महा अनुगदम्यमाने.पि प्रशविशेष घटादी यन प्रयापति र सिमित दार नर प्रयनाति मरत्येक शादिमापययक्षारे गायेनपणारोकियो मगरलाभेनामाण्यवहार प्रानामहाराजाशिलरलार प्रमाधना प्रोग घटाना गिरण्या, भमरेता पो पटामानिधिटाभागनिर्णप अपने गये খি সংঘাষাবি শিঘ নানিগযানিলোনায়য়াখানা। স থ মী কােন বিষয়ে সদা fuর ঘশিয়তান মাশরাপি বাগান Fri निनो यं नोपारयेदिनि ना देय ना तो গৰ নাম্বাশা শাসমাঘী বালাসা হল না। बरस... नि.. २-टा-ग.rt Trray- Atitute meir rani ARRAHAprt-1.1....... Wr or Tre arrerikrritmaniraurat.... 17..............urm.....

·जनमोगोरा समानुपाति-मापभाव मारामायः जोतरामाया भयनामापति- "शारदापारि सानिमामास उपयो মাচি বা ধা মাথাগ। हरियोजयारामानुसोऽन्योन्यामाय उच्यते। शिमोऽचपा मिस इद्धिकाटिन्पयनिता। दादिरूपेण सोयनाभाप उपयो" [सो. या मभायपो०२-३-४] पदि REATREममापार प्रसार म गये तदा प्रतिनियतपरतुण्यपस्था रोसारिसेप : ...::.:.:.'.. प्योरि संस्पर्शता ते पम पेदा प्रमाणा" ! सोपा ममाय सोय ५-६] इति । म निरंधमारपरयाद पस्तुमालसामादिणाऽपरेण तस सारमा प्रहणादयहीनस १५ मायाम सभामापान कार्य सम्पपस्थापनाय पपरमानममायास्यं ममाण प्रामाण्यमभुत पति पापम् यतः पदमधामके पस्नुनि प्रापक्षादिना तर सदशपदणेऽप्यगृहीतस्यासदशम्य ध्यपल्यापनाय ममासमायस्य प्रयतमानस्सन मामाण्यव्यादतिदुक्तम्- "संरूप-पराभ्यो नित्य सदसदाम। 14 २० उभयोपि संपिापोपमपानुगमोऽस्ति हु। प्रत्यक्षापयवारय मापांश पते पदा। यापारस्नुपमेरमायांश जिक्षित" । सो० या० ममाप लो०१२-१३-१४,१७) इति । न भाषांशादमियादमायांसमा महणे नथापि प्रति, समयदेशयोमेदेऽपि भेदाभ्युप- गमात् । उप- ३० उदयाभिमयामित्या महणं चायतिधते"सोपा अभापप०१९-२०] इत्यादि। ११.१.१५.११ टि. तव पनि.१.४४१. १४-141 "नो गन्धरणो"-. तर.1 मार्शता भा.मौ. हिला । "संसशिना"... ""पस पनि•m नयम. .. . "सेविकाकुभयो". पा.। ताप.0.98411 . "अभावमणस्य".ल.टि-: "परमानुपति"-धो.. "arinlae HATभव -मान्यापृ. ४७४ । "व्यापारलइनुग" लावी. का. समनुपयापार-तपा मारा- मनुतारमावसेति सावत्"-तत्पन- पकि.....। जिमिक्षत इति .. "जिपरिवे". Int."अभाशशे हातमि?" नाव • • ..... 1| ""मान".. दि. १२-पिन सिते हा विका-विना स्थित भी• मा १३ उसन..)

·मानमीमांगा। ५६१ भय न मायादिनाभनाइनुपलम्भावना पागमागरमन्तरेणाप्यभापनिर्णयः सवादिगया मा प्रकृतिलानुपलाधापन्यमन्नोमापिगमरयमपिनाभाषमाप्रारक मागुपगतं भवेत् । एनेग 'व्यतिरेफम्यान्यपेन विनामायादगमाना पायपातम् तेन मे निराम जीपष्ठरीरम् ममाणादिमत्वमहादिति तिरेषयपि देगुर्गमका निरः। मगथा परोक्षम्याग्मनोऽनुपलम्भाः भाषासिद्धानात्मपनया पटादीनां गन्देश व्यतिरेकानिमितोऽग हेनोरनेकान्तिकरयम्। मन्येयं कथं सत्त्वादः क्षणिकायच्यामिसिमित पायी पनि सिम्पन्! भगात्र विपर्यये पाधाममाण- पलान् पश्यम्य क्षणायित्न यानिमिसिगात्रापि पाचप्रमाणपलादेष निरामयाद् घटादेरवि- चरितम्यरूपादामन, प्राणादीनां निपुणेः सात्मकत्येन तेग प्यासिसिदित माभ्युपगम्यते । अवमपि परेसनिरम्पयविनायरयुरिमानन्यायाम प्राणादे(दिमन्नानेन च्यातिप्रसक्तिः, मसदेतम् । शुचिरणय अमान्य कार्यकाले निरपशिक्षणम्य त उत्परसंमयात् सन्सानव्यायः १० पुनम्न माणादेनिः! पन्तानसावेऽपि नितम्यभापम्य शतिनानात्यमन्तरेण फायनानात्या- संभयात् पुनधित्तमपत्तियणान्तरजना मन् माणादेपकारका सात् । अध कारणराक्ति भेदामावेऽपि कार्याध्येय भिषन्ते क तशवितायामप्रियाविरोधः सिम्पेत् नामयोगपया- भ्यामबियामापात् सदभायो पा युक्तिसाता मात्र नियसाधारमनोऽसंभषे कथं तेन सारमकरवं घटादिपु सन्दिग्धं येन निरामफाद्धटा प्राणामियादेः सन्दिग्धो व्यतिरेको भवेत् । तस्मात् १५ परिणाम्यारमध्यतिरेषेण जीयरम्य प्राणादिमत्यमनुपपणम् निरंशस्यकपरमाणुयत् तदुपकारा संभयाथ कूटस्थेन निरंशमणिकपिभानपरमाणुसन्ततिरूपेण पारमना सात्मकत्वसाधने तस्पेष्टविधा. तरद् घिरा प्राणादिमत्यादितुः प्रसज्यते । मप गापामा सर्प साधनाभायो व्यतिरेक साधनसद्भायेऽपि साध्यसनापाभावे व्यति. फपए म भषेत् साधनाभावेन माध्यामात्म्याव्याप्तत्वात् य प प साध्यसनाप एय साधनस-२० जायः स एयान्ययः सघ स्थानधर्मिषमन्तरेणापि सायधर्मिण्यपि विपर्यये साधकममरणयलानि- श्रीयमानः कथमसन् ! न ध पसायनेच्छाव्यपस्थितलक्षणेन तत्र पारमार्थियस्य मपक्षत्वस्य थाधा- अन्यथा माध्यधर्मिण्येय हेतुः भविषमानसाध्यधर्म धर्तमानो पियक्षः सात् इति त साना एप पर्तमानः फर्य नमसतितिपयतिरेफगमापातापायमन्ययः यत्र चासो नत्रावश्य भाषी व्यतिरेक रति नेकमाये द्वितीयस्यामायः मन्येवमपि 'म्य उदेष्यति सरिता मयतमादित्यो-२५ पार' जाता समुद्रदिशाहोदयदर्शनात्' इत्यादिमयोगेषु देतोः पक्षधर्मत्यामायेऽपि गमका- रपोपलाघेर्न पक्षधर्मत्य तलक्षणम् अपात्रापि कालरा देश पातायता पक्षत्वमिलि पक्षधर्मता, मा कालम्याकाराय य परन्येन सांगतस्यानिटः। अद्यापि भूतसंक्षोभादिलक्षणः कालः आकाशे या पक्षरवेनाभ्युपगम्यत एवेति नापरधर्मता, ना लोफम्य सायान्यपानुपपमहेनुप्रदर्शनमापादेय पक्ष. धर्मन्यापनुसरणमन्तरेणापि साध्यप्रतिपत्तिदर्शनात् लक्षण्यस्य तत्र सतोऽप्यकिचिकरपात् । ३० मध सांगताभ्युपगमेन हेतोः पक्षधर्मता सम्भयति सामान्यस्यापस्तुतयाऽभ्युपगनभ्य हेनुत्पे नाराकादरिष पदाधर्मताऽसम्मपात् स्पलक्षणस्य प हेतुत्वे पक्ष एप हेनुरिति मैतरमों देनः ममेरे धर्मिधर्मभाषानुपपत्तेः सलक्षण धान्पत्रानयुगमानापयसिदिः यतपपरावृत्तस तस्य देतु- स्पेऽपि सलक्षणपभाषी दोपस्तदपस्थ एप मतदूपपरावृत्तेः स्वलक्षणाव्यतिरेकात् प्यतिरेके मनुग तत्ये पारमार्थिकत्ये य सामान्यस भनान्तरेण हेतुत्यमभ्युपगतं भवेत् करपनापिरचितस्स हेनुले ३५ 1-प्रमाणादी-ल. मा. वि.। १"प्राणानाम्"-..रि. "सोसर"..रि.। -रसनिरन।लो तोयानापुरुषको भातः । ५ तत् उ-म• मो• बिना। -धिस णान्त. ल.पा.बा.बिना। पटासोसाद प्राणादि-मा.हा. वि. ( ब "सोमावि वतीयरिणनई पाठ प्रविध भाति । पोरेन । हो पायेकानसूनी बोयो । मत्थान पटकवानपुचहावदो हातन्यो। १-धनाऽस-पा-पा०।-धनास-भी• मा! - या पामा- दिना। ""मार्मिणि साप्पथम"--..। ११""• ft.। मोसमयम्-१. स. हि-पस प-म.बा.देरेप भी..।

·No text on this page.

·। द्वितीये फाण्डे- पुतः पक्षधर्मता? कल्पनायाः परमार्थतो परत्वसंपादित्युनः प्राय । न च संभवति पक्षलक्षणीयासंभवान् । "जिमासितविशेषो धर्मी पक्षः" [न्यायरि०२. घेत् नेतत् यतो न तावत् शदे यादी अनित्यत्वं जिज्ञामितुमईति सनिश्चयवदन्येप तेन साधनप्रयोगात् । नापि प्रतियोदी, प्रतिपक्षप्रसाधनाय याद्युक्तसाधनप्रतिघाता ५नापि प्राश्निका तेगं विदितयेद्यतया तब जिमासाऽसंमयात् । सार्यानुमाने चहे- चित् तद्युक्तितः खयमेव तय जिशासनात् । एतेन "प्रतिपिपादयिपिनाविशेषण धर्मा' इत्यपि लक्षणं प्रतिविहितम् यदर्थमनुमानमुपन्यस्तं तेन तत्र जिलास्यविशेपो धर्मी पदर हेतावपि समर्थनात् प्राय जिशासनीयविशेषत्वात् पक्षत्वमाः । साध्यत्वेन युमुत्सित पक्ष इति चेत्, न चुभुत्सितग्रहणस्यानर्थकत्वात् । साध्यविशेपो धर्माति चेत् तथापि १० पाहणेन धर्मिग्रहणेन या प्रयोजनमिति न पक्षलक्षणं परोदितमनवद्यम् । तसाद् यदन्न पद्यते तत् साधनमितरच साध्यमित्येतायदेय पक्षादिलक्षणमनवयम् । “सरूपेणे ] इत्यादिकमपि पक्षलक्षणमेकान्तयादिनोऽसङ्गतम् धमिधर्मभायर कथंचिदप्यनुपपत्तेरित्यसकृत् प्रतिपादनात् । तदेवं लक्षण्यस्यासंभयात् संभवेऽपि सति नाभावित्यमाणैव हेतोर्गमकत्वान्न किश्चित् पक्षधर्मत्यादिना रूपान्तरेणेति । तथाहि- १५धूमसत्तामिबिनाभाषिनीति सिद्धमविनामावित्वम् तत्सिद्धौ च सत्यपि पक्षधर्मादिवचने त कत्वम् न हि वास्तवं रूपं साध्यापिनाभावियलक्षणं हेतोरुपलभ्यमानं पक्षधर्मत्यादिवचनेऽ खसाध्यं न साधयति न हि वस्तुबलायातां वसाध्यतिपादनशक्ति लिहं नाद् या मुञ्चति वस्तुशक्तीनां वचनादव्यावृत्तेः। अथ त्रैलमण्यमपि हेतोः संभवतीति तदपि स्वेन प्रकल्प्यते सत्यं संभवति किन्तु अविनामावित्वेनैव हेतोः गमकत्वं सिझं नकि २० नेन । तथाहि-यद्रुपानुवादेन हेनोः स्वरूपं लक्ष्यते नदेय पानुवादमात्रेण हेतुलक्षणस्य परिसमाप्तेन पक्षधर्मत्यादि विधेयमनुवदितव्यं या लक्षगत्वेन । तत् तब संभवतीति लक्षणत्येन वाच्यम् तथाभ्युपगमे अयाधिनविषयत्यमपि तानिधे देती यतीति लक्षणान्तरत्वेन पचनीयं स्यात् । अयाविनामायित्वं सदपि ruit व्याहतत्यात् । तथाहि-अविनाभायित्यं स्वसाध्येन विना तस्यासंभव उच्यते भगमकत्यं नु २५साध्यं संभवस्तभ्योति कयं नान्योन्यविरुद्धयोहितिः । अय धर्मिणोऽन्यत्राविनामादित्य पुनर्विवादाधिकरणे धर्मिणीति न पक्षधर्मत्वाधमाये तय गमकत्यम् तत् किमयं तपस्वी फरणो() धर्मी शण्डमुदाय पुत्रं मृग्यते । तथाहि-अन्यत्र तदविनामाधिस्यम् । तमालीति कथमन्यस्तहानुच्यते । न च धर्मः फेयलो यदा हेनुस्तदास केपलो न तापन्मात्रस्याविनाभावित्यमिति यतो धर्ममात्रययनेऽपि साधारम्येयाविनामायित्वम् ३० मनित्यत्यमन्तरेणानुपपद्यमानं शतकत्ययात्स्वेप मायेपु घ्ययतिष्ठते न हन्यत्र तास्ता भाषीति एतान्यायाविनाभायित्वमाशिमियरूपमेयेति सामध्यंसिद्धम् । तेन मा पचनेन विधानव्यं धर्मापरकर्मिणि पृथपक्षधर्मत्यवचनमन्तरेणाप्यन्यथानुपपत्य अरू जानानस्तदुपलेभमान एय तदपिनाभाविनमपरं समाय इगित्ययगति यतो म थानुरपतिरुपनिश्चयममयेऽन्यत्र व्ययस्थितो धूमोऽन्यत्र व्यवस्थिनेन यहिना । 1. . 'मनुमेयोऽत्र शिविरोधम' पनि न्यायविन्दुपुत्रपांग वचनमेल गेम। . सानप नयागादन बुध । पर्थ मनमानाचारत". .a tandan nirयम् । -वारा.. PursuitaPRIL मामाभा-या या -पापानिमामा . तिम '-..'. जानातिन-मनमानी • • * ...।

·No text on this page.

·शानमीमांगा। ५९५ भाया प्रीतः गाऽपि गयोगधाविधः प्रतिवन्धः मम प्रदेशव्यवम्गितं धूममुपलभमानोऽयस्यतया का एक पमना गाsfe'नि 'नया पेह धमः' इति परागृश्य 'यसिमान्' इति मत्येति किन्तु परिधानापिनाभाषी मानागनां प्रगतिरत्र' इति मातनागुभयहादाम् सरति 'असत्यत्र पड़ी धूम एक मग नि निरूपानुग्मरणं मलसरणस्य सपाभापमन्तरेणाभायप्रदर्शनार्थम् । अधाऽपन्यधानुपपनं पंहगोः कचिदनेन निघेतगम् यत्र परिधीयते स सपक्षा५ पुनमगधाविधापयदिनां पत्रासी हेनुनय तो देतोलंदन्यप्रतिपतिरिति पक्षधर्मान्ययव्यतिरेफर- पदेप हेतुर्गमका इति, भगत् माग्म्। यतोऽपिनामायित्धरूपेणेय सपो सत्यमत्राक्षिामिति म रूपा- नाम्। तपादि-भपिनाभाविर पंपात मद् गमकमिति तत् फचिद् सातव्यम् तेन सदूपपरिणा- मोपाययात् गदरूपापिनाभापित्यमेधक देतो रूपं विधीपमान सामन्यन्तर्भापति शेयसत्ताया पानगपानियधनत्यान् सानं पपा म पृथपूर्ण नधा कचित् मपक्षे सत्यमप्यपद्यतः तदायिनामाविरू-१० एमाणामापति मदेयक समिधीपमानमन्यत् सर्पमाक्षिपतीति म तस्माखेतोरन्यदूपं युक्तम् । अथ सर्पिना गये रुपं देनोन मायत इति रुपान्तर कल्प्यते तर्हि न केयतं सपक्षे सत्यं विना सदूपं न भायते शिन्तु पुदीन्द्रियादिकमपि विना तमझायते इति तेषामपि तदूपतामसक्तिः। भत पय "अप- सधर्मग्यापि देनोर्गमकर चाशुपत्यमपि शरे नित्यत्यस्य गमकं स्यात्" [ इति पगेलामपानम् यतयाधुरमनित्यत्यायिनाभावि शप्दयाचपणे न भवतीति कुतोऽत्र दोपावकाशः ११५ यदपि 'यदि धूमोशायमिनाभापित्यमा गमयेत् महाम्राशी किं न गमयेत् !' इति चोधम् तदप्यमहनम् पनो मान्यदेशो धूमोऽम्भोनिधिपायकापिनाभायी सिखः तदेशसाध्यायिनामावित्यात् सम्म । अत एप यमप्यन्यदेशस्थो हेतुर्नान्यदेशस्थमाध्याधिनाभाषी तथाप्यपक्षधर्मोऽसौ गमको म मयतीस्यम्पार्थम्प मापना पृय पक्षधर्मत्ययचनं लक्षणे विधेयमिति न पक्तव्यम् साध्यान्यथानुपप- प्रत्येकापमतिपतेरेप तंदर्यस्थ लम्धत्वात् । एतेन न स प्रियिधादेतोरन्यत्रास्तीति अग्रेप नियत २० उच्यते इत्यपि निरस्तम् पपोकप्रकारेण साध्यापिनामावित्यस्य नित्यव्यापफत्यात् तदिफलस्य तम्प पिचमानस्याप्यकिश्चित्करल्यात् किश्चित्कररयेऽप्ययिनामावित्यैकरूपनिर्णयनिमित्तत्या दृष्टान्ता- दियद्देश्यनारयात् । सभापशायर्यानुपलम्भकल्पनामन्तरेणाप्यन्ययानुपपत्तिमात्राटेतोर्गमकत्योप- पसेनापिनामापःघिसंख्येन हेतुना व्यासः । तपादि-वृक्षाच्छापानुमान लोके प्रसिद्धम् न च पृक्षस्त- पायाकार्य महमायित्वात्, मापि समायः सभायमेदोपलाधेः । एतेन तुलादेर्नमनाद् उमामाचनुमान २५ चिन्तितम् 'परभागपान न्दुः मयांग्भागवत्पात् घटादियत्' इत्यत्रापि न तादात्म्यं तदुत्पत्तिर्या पराभ्युपगमेन संभपति अर्षमागपतामधोमागयतां च परमाणनां समायमेदात् सदभायाथ। एक सामध्यधीनतामतियन्धकल्पनायां रूपादे रमादेरियानुमानं कारणात् कार्यानुमान प्रसक्तम् । तथाहि- समानकालमायिनो रूपादेयंद्र सतोऽनुमानं तत् तत्कारणाद् रूपजनकादनुमितादगुमानम् । न च- समानकालमाथि रूपजनकत्यानुमानं रसदेतोरेतदिति देतुधर्मानुमानम् फारणात् कार्यानुमानेऽप्ये ३० दोरामाषान् । न चाय लोकप्रतीत्यमायदोषः हेतुधर्मानुमानेऽपि लोकमतीसेरभायात् । तथादि- तथाविधरसोपलम्मात् तत्ममानकालं तथापि, रूपम् माग्भागदर्शनाए परभागं लोक प्रतिपचते म पुनर्षिशिष्टं कारणम् । प्रथाप्रतिपदादेकतोऽन्यमतिपत्तापतिमसरा, ना भयिनाभूतान्यतोऽन्यत्र- तिपत्पभ्युपगमात् । मध प्रतिवन्धमन्तरेणान्यम्पान्याविनाभाय पय कुनः ननु मतियन्धोऽप्यपरम- तियन्धमन्तरेणान्यम्पान्येन पुतः अप प्रतियन्धोऽपि न यास्तयः प्रतियजयोरल्या किन्तु कारणान-३५ न्तरमपरस्य कायांभिमतस्य भाषो यस्तुखरूपमेध तथ प्योत्तरपस्तुखरूपप्रादिप्रत्यक्षानुपलम्माभ्यां निधीयते तमिययनमेष कार्यकारणभावप्रतिपन्धनिधयनम् । नन्येषं प्रत्यक्षानुपलम्माभ्यामन्येनान्य- १-भायम-पू.बा.दा. वि.२ "अविनाभारः"-.दि.1३-धान्य-मा. मो.1r"साम्य"-.रि.। ५कल्पते भा.वि.। शम्दनित्य-वा. बा ७"पश्पर्मत"-.टि.। ‘स दिपि-. "अविना- भाव."-.टि.। ११.५५८१.३-1 तथा पृ.५५६रि..१५। १."पक्षपाद:"-.टि.! ""सहभाविनो(मो.) कार्यकारणभावाभावात् तत्र च तावादिति"-• दि.। १२-मन्तेभाग-1. विना। ११"रसधारणान्"-4. टि. १४-य तं सप्तम्या तय क्षा• हा.- स तं सप्तम्या तय वि. मित्र किमपि टिप्पणमन्न प्रविमाभाति । १५ पूर्योना प-. । इद पारन्तर न मुलडेखरेन लिसित किन्तु वापति र स्थाने पधान रेनचित् पूरितमिति लिपिमेदार मनीमेदार सहायते । १६-रणाभा-मा..पि..

·द्वितीय काण्डे- नैयायिकोपर्वर्णितमप्युपमानमनधिगतार्याधिगन्तृत्वाभावात् प्रमाण न भवति । तथाहि-यथा गोस्तथा गवय इति याफ्याद गोसशार्यसामान्यस्य गययशब्दयाच्यताप्रतिपत्तेः अन्यया विसरा महिप्याद्यर्थदर्शनादपि 'अयं स गययः' इति संशासंशिसम्बन्धमतिपत्तिः किं न भवेत् । तस्माद् या फश्चित् 'योऽङ्गदी कुण्डली श्रीस राजा' इति फुतचिदुपश्रुत्य अङ्गदादिमदर्यदर्शनात 'मयंस ५राजा' इति प्रतिपद्यते । न चासौ प्रतिपत्तिः प्रमाणम् उपदेशवाफ्यादेवाङ्गदादिमतोऽर्यश राय प्दयाच्यत्वेन प्रतिपनत्वात् तयेदापि 'यथा गौस्तथा गवयः' इत्यतिदेशवापार सम्बन्धमयगत गययदर्शनात् सङ्केतानुसरणे सति 'मयं स गवयशम्दवाच्योऽर्थः' इति प्रतिपत्तेरममाणमुपमानम् । यदि पुनरतिदेशवास्यात् सम्बन्ध प्रतिपत्तिाभ्युपगम्यते पधादपि 'भयं स गयपराध्याच्या हाल प्रत्ययो न स्यात् तदपरनिमिचामावाद् दृश्यते च तस्माद् गृहीतप्रहपानेदं प्रमाणम् । भेयानिदेगा १०फ्यात् पूर्व गोसदशार्थस्य गवयशदवाच्यता सामान्येन प्रतीता गदर्शनानन्तरं तु गपयरिग तच्छन्दवाच्यत्वेन पूर्वमप्रतीतं प्रतिपयत इति न गृहीतमाहिता, असदेतत् समिहितगययविशेष- पयस्य शानस्य प्रत्यक्षतयोपमानत्यानुपपत्तेः । गमयदर्शनोत्तरकालभावित 'मयंस गयरामया- ध्योऽर्थः' इति यद्शानं तत् प्रत्यक्षपलोत्पात्यात् स्मृतिरेय न प्रमाणम् । किया गययपिरोपण गययरान्दवाच्यता यचतिदेशवाफ्यान प्रतिपन्ना कयं नादि गययविशेषदर्शन उपजीतेऽकलारस १५नच्छन्दयाच्यता प्रतिपद्यते ? यस्यैयास सम्बन्धमणकाले येन सह सम्बन्धोऽनुभूतस्रार्थर । तेन सह सम्बन्धे तच्छन्दवाच्यता कालान्तरपि रयते ततः सामान्येन सतकाल पप समापन प्रतीतः पयाद् गययदर्शन उपजाते स तमनुएस "मयंस गययशदपाच्योऽयः' इति प्रतिपयले इत्यभ्युपगन्तयम् । एरोन "उपयुनोपमानस्तु तुल्यार्थहणे सति । शिशिष्टविण्यत्येन सम्बन्ध प्रतिपयते"।। पि निरनम् विशेषमा मतकालानुभूतस्य व्यबहारकालागनुगमादयाच्यापाय । यप शान पनि प्रतिमाति स यशपाध्यामा विशेष प्रतिभाति गान परिगाभा परमानात रोहने या पिनादिरशाम्यानुकारात संशयासरित दायान् मंगामप्पंरम यमाने भगतस्ता समस्याप्रतिमामना विशेष शमयोप्या या पर ६५ो नाम ति शिपाध्यतातिपति साकिलस्योपोरेकीकरणार - १.५..... १ निरनाळातम्यदिशा तरमाणे मी ॥ मापात प्रमणता परिवोपमानमरणानियोगः". -राम- १५१४-१५१५१.५॥ ३५ सपोहती at. reीप्रदिपले । मध्य यम्म म्या संशा संगीता रामायाम्मरे । दमाम धुनमनtty" "र"tertait- REx-मसमन्वatrIRAMHATREtixxx पनि रामna पापमपम सोxks परमantantrgiarra Navrriterature if-.........

·५९४ द्वितीये फाण्डे- स्थायिनाभाविन्यनिश्चयेऽपि न दोषः । अधेकदान्येनान्यम्यायिनामाविन्यदर्शनेऽपि सर्वदा सर- रेयमेय भाव इति न दर्शनादर्शनाभ्यां निधेनुं शक्यम् प्रनियन्धग्रहणे तु नायं दोषः कर्पूरोणांदी- भावानुकारिधमम्वरूपप्राहिणा यिशिपाध्यक्षेण मादपि प्रवृनेनाग्निधूमयोः कार्यकारणमापनि 'सर्पदाऽनग्निव्या नाग्निजन्योऽश्रमच्यावृनो धमः' इनि निश्रीयने अन्यथाऽन्यदेकदाप्यनेधूमभ्यो ५न भवेत् अहेनोः सदायभायान मात्र या निहनुकताप्रपनः । तदुनाम्-'कार्य धूमो हुनभुजः । धर्मानुवृत्तितः' इत्यादि अयुक्तमेतन परपने कार्यधमांनुवृनेरेयायोगान् । एकदेशेन कार्यधर्मानुय बनेकान्तयादप्रसनेः मर्यात्मना नदनुवृनी कार्यम्य कारणानापनेः कार्यकारणमायामायममहा इत्युक्तत्वात् । किञ्च मर्यदा मर्यत्राग्निजन्यो धमति न प्रत्यक्षमनुपलम्ममहायमीयतो व्यापारान फर्तुं समर्थम मन्निहितविषयवलोत्पत्तंगविचारकन्याश । नपृष्ठभाविनोऽपि विकल्पम्य नाबायें साम- १० र्यम् तदर्थ विपयतया तभ्य गृहीतग्राहिन्वेनाप्रामाण्याभ्युपगमान । अनुमानमपि नैयं प्रतिबन्धप्राह फम् अनवस्थेतरेनगश्रयदोषप्रसनः । न च भवपक्षेऽप्यविनाभाविन्यग्रहणे हेनोग्यं समानो दोषः यतोऽन्यथानुपपनैकलक्षणो हेतुरिन्यस्माकं हेतुलक्षणम अन्यथानुपपन्नत्यं च नादात्म्यतदुत्पर पूर्ववत्-शेपवत्-सामान्यनोपमित्येषां च नथैकार्थसमयायि-संयोगि-ममवायीत्यादीनां च ता घीतमवीतं वीनावीनं चेत्यादीनां च सर्वहेतूनां व्यापकम् सति गमकन्ये मर्येपामध्येषां साध्याविना १५भायित्वात् तहिकलानां च गमकवायोगात. नस्य च ग्राहकमूई प्रत्यक्षानुपलम्भमभवः प्रमाणम् तथाविसंवादकत्वादनक्षजन्वालिगाजत्वाच स्वार्थाध्ययमायरूपं मतिनियन्धनमम्माकम(कम्) प्रमाणाः न्तरं परैः प्रमाणान्तरन्वेनावश्यमभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा व्यानिग्राहकप्रमाणाभावतोऽनुमानस्याप्यतः वृत्तिप्रसनः । अत एवानुमान प्रमाणमभ्युपगच्छना 'प्रत्यक्षमनुमानं चेति द्वे पय प्रमाणे' इति न वक्तव्यम् अनुमानाभ्युपगमे यथोक्तन्यायेन प्रमाणान्तरस्याप्यापन । यदपि गोन्याद् विपाणी' २० इत्यादी समुदायव्यवस्थायाः कारणं समुदायिनः' इत्यभिहितम नत्रापि व्यवस्था यदि शेग्दात्मि अथ विकल्पामिकाभ्युपगम्यते उभयथाऽपि नार्थेन प्रतिबन्धमिद्धि तो न कार्यहेतुर्गमकः ना स्वभावहेतुरबिनाभाववैकल्ये इति स्थितम् 'उपलब्धिलक्षणप्राप्तम्य इत्यनुपलब्धी विशेषणोपादान चानर्थकम् परचैतन्य भूत-ग्रहादीनामदृश्यानामपि क्वचिदभायसिद्धर्दाहादिव्यवदाग्दर्शनात् । यदि पुनरनुपलब्धिलक्षणप्राप्तानुपलधेरभावो न सिध्येत् नेद निरात्मकं जीवच्छरीरम् अप्राणादिमत्वास हात्' इत्यत्र प्रयोगेऽदृश्यानुपलम्भादभावासिद्धर्घटादीना नराम्यासिद्धिनो यत् मत् तत् सबै क्षणिकम्' इति व्याप्ते. साकल्येनासिद्धी प्रकृतोऽपि क्षणभह्रो भावाना न सिद्धिमामादयेत् । यथा व नादारम्यतदुत्पत्तिलक्षणप्रतियन्धग्रहण परपक्ष न संभवति तथा अमरन् प्रतिपादितम् तेन विसं व्यहेतुव्यतिरिक्तेषु नथाविधप्रतिबन्धाभावादयिनाभावम्य हेतुत्यव्यापकम्याभावादन्याभासत्यम्' इति दुक्तं ननिरस्तं द्रएव्यम् यथोक्तप्रतिवन्धेन त्रियम्याधिनाभावम्य चाव्याने उक्तन्यायेन तेनैव तये प्तिः । अन. 'संयोग्यादिषु येप्यम्नि प्रतिबन्धो न तादृशः' इत्यादि ममयुननया व्यवस्थितम्। होनहेनुप्रभवस्य च साध्यनिश्चयम्यानुमानन्येऽन्यत. सम्बद्धान मामान्याकारेण प्रतिपत्तिरनुमान न्यादि प्रमाणान्तरम्य नपान्तर्भावप्रतिपादनमयुनम यथोकन्यायान । शन्दम्य चाममणीतरवेन न्यविशेषात्मकवाधार्थविषयम्य या प्रमाणान्तरन्य तथा प्रा प्रतिपादितम् । अर्थापत्ते दत्यनानुमानेऽन्तर्भावनं सिसमाधनमेय । अभावमय न पृथगप्रामाण्यप्रतिपादनमस्माफमभीष्टमेन दामकयस्तुतत्त्वप्राहिणाऽध्यक्षेण यथाक्षयोपशम भायाशदभावाशगापि प्राणान् । केपलं उपमनीरनमदशम्य प्रधाननयाऽमदशम्य प्रहण चिच विषय येण । न च मदशामदशयोरे गृत्यागि ना. ६..। न तुम बमदमा अपि तुमतो । 4.2.1 म मनमनमामिना 11 "अपाम। दीनां स. सन मन: यमन4. दामयम् -..." बालिग पाणयमा- गायमा , मिड- दार गि । 11 प्रामाणमनमा । , . A . । 4 . मा मा. पिना।

·नगीमोगा। माग मेदो मेसो पाममाया गायनर यानुनो निरोधारितोगविकासमाधिम. पान मानहाधियागययादि पकलमेश रणजातमनापाम् ममापप्र. पिपदाम पागुनि गगरणानेगाभिदिलायामागल्याम् । उपमागारेरप्यपियार पमप्रमाणादे पर्यन पोरेगांपाम् भन्यारंगयाप्युबरामेन भय पोधेति ये एप प्रमाणे युगगन भरपायामपगिन। [एर पारया संम्पयहारेण च परोधप्रमागस गरूप पिमजनम् ] frपुरिद पगोम् । प्रपितामयिरंपादि मा परोसम् । नेग- "गुरुपरम्पपदारेज यादि विशाई मतम्। मागमपरि पोशामिति राम"nt ति। "पद् पपापिसंपारि प्रमाणं तत् तथा मतम् । विपापप्रमाणं घ तयार-परोक्षयोः" | तिमिरातुप पानं पन्द्रादायपियावकारपात प्रमाणम् तसंख्यादी तदेष विसंपादकरयादममाणं प्रमाणेतरलपम्पापानापरयात् यतो मानं पाप्यनुकरोति नत्र म प्रमाणमेय समारोपव्ययप्रेदा पेशत्यात पन्यथा र प्रमाणान्तरपत्तिर्न स्यात् एतर करणायोगात् सदेकान्तदाने फवंचित् कर- मानिः तदस्य पिरयादोऽप्यपरनिर्भासाचन्द्रादिपस्तुनिर्भासादयिसंपादोऽपीत्येमस्येप पानस्य १५ पत्राधिसंपादलत्र प्रमाणता इतरत्र तदाभासतेति प्राक प्रतिपादितत्यान पुनरुज्यते । स्थितमेतत् प्रत्यक्ष परोपदे एप प्रमाणे। गर धमति-भुताऽपधि-मनःपयाय-फेयलमानानां मध्ये मसि-भुते मुख्यतः परोक्ष प्रमाणम् । मधि-मनःपर्याय-केपलानि तु प्रत्यक्ष ममाणम् । तदुतं याचकमुल्येन "मति-धुताऽपधि-मनःपर्याय-केयलानि सानम्"। "तत् प्रमाणे"। भापे परोसम्"। "प्रपशमन्यत्"। [तरपार्ष० १-९,१०,११,१२] मम्य च सूत्रसमूपम्प प्यारया गन्धदस्लिमभृतिभिर्विदितेति न प्रदपर्यते । परोक्षप्रमाणता च मते एयवृत्याऽत्र प्रदर्शिता । संव्यपदारतस्तु पिशदएर मतिमेदस्य प्रत्यक्षताऽभ्युपगतैय ॥ १॥ २५ २० , एलपपगतो भारः धीमन्तभोण "तत्वज्ञान प्रमाणं "ग-आगमी.को..पारिकारोन प्रतिपिपा. दमिपिता, स एव भारकलीन भाया परीतः। उपपा- "दुखेरनेकान्तात् येनापारेण तत्परिटेदखलपैशया प्रामाम्पमिति तेन प्रसदाभासमोरपि प्रमशः मा. माध्येतरम्मिलितल्या प्रतिमानुपहन्द्रियरटेरपि चन्द्राकादिषु देशप्रयासत्यायभूनाकारावभाधनात् तपोपहनावादरपि ख्यादिविसंवादेऽपि चन्द्रादिभावतत्वोपलम्मान् तरप्रकर्षापेक्षया म्यपदेशयवस्था गन्धरत्यापित् तपानुमानादेरपि कचिन्मिप्यासीभासेपि तत्त्वप्रतिपस्यैर मामाभ्यम्" भरा. रा. पृ. ११५.१५- १-सयो मलि. समि-भो• 1-सयोः ।। अस्ति तिमि-मा० ।-प्युपक-भा• मा. "मरि-भुते"-.रि.। ---- ·ज्ञानगीमांसा। .६०५ । बीरे" कमित् मुवते "यदा जानानि मदा न पदयनि जिनः" इति सूत्रंम् -"केपली भने मिरपणापमं पुपि भायारेदि पमाणेहि देऊदि संठाणेहिं परिपारेईि जं समयं जाणा नो संगमयं पालामा गोयमा केयली "[ ] इत्यादिकम्-अवलम्यमानाः। मर प पूषा किलापमर्थः-फेयली सम्पूर्णयोधः 'जाति प्रश्नोऽभ्युपगमगुचकः। भन्ते । इति भगवन् ! मां रसमभामन्याभिधानां पृथ्वीमाका समनिसोप्नतादिभिः प्रमाणादिभिः देनुभि-५ रमलानन्तमदेशिय स्कन्धः संस्थानः परिमण्डलादिभिः परिपार पनोदधिपलयादिभिः 'जं समयं पोस समय रति घ "कालाधनोरस्यन्तसंयोगे" [पा०२-३.५] इति द्वितीयो मधिकरणससमी- पाधिका तेन पं समयं जानाति पक्ष जानातीत्यर्पः 'जो तं समयं पश्यतीतिन तदापश्यतीति भायः। विदोपयोगः सामान्योपयोगान्तरितः सामान्योपयोगध विशेगेपयोगान्तरितस्तत्स्वाभाव्यादिति प्रक्षार्थः । उत्तरं पुनः 'दंना गोयमा ! इत्यादिकं प्रक्षानुमोदकम् 'दंता' इत्यभिमतस्यामन्प्रणम् 'गौतम'१० रति गोशामरणम् मक्षानुमोदनाथै पुनस्तदेय एत्रमुधारणीपम् धेनुमक्षस्य पात्र सूत्रे उत्तरम्- "साकारे से गाणे भगागारे दमणे" ] साफार विशेशपलम्यि भस्य केयलिनो सानं भपति भना- कारमतिमान्तविशेष सामान्यालम्यि दर्शनम् । न पानेकमत्ययोत्पत्तिरेफदा निरापरणस्यापि तत्सामा. प्यास् म हिचानकाले थोत्रानोत्पत्तिरपलभ्यते । न घातत्यात् तदा तदनुत्पत्तिः ससमयेऽप्य. गुम्पत्तिममहात् । ततो युगपदनेकमत्यपानुत्पत्ती सभाय पय कारणम् नायरणसद्भापः। समिहितेऽपि १५ चम्पान्मके विषये विशेषांशमेय गृहन् केयली तत्रैप सामयात् सर्पस इति व्यपदिश्यते सर्पपिरोप- सरयात् सर्वसामान्यदर्शित्याच सर्पदी । यथैवव्याख्यायामकिचिन्नत्यं फेयलिनः होटेदानं घेति दूपणम् तन्ना पतो पदि तत् केयलं शानमेय भषेद् दर्शनमेय पा सतः स्यादकिश्चिन्नता न चैयम् मालदानमपि न संभपति 'समय' रस्यायुक्तव्याख्यायाः सम्प्रदायापिच्छेदतोऽपव्याख्यानत्यायो. गान् । म घ दुःसम्प्रदायोऽयम् तदन्यव्याख्यादणामविसंपादात् “जं समयं च गं समणे भगयं महा-२० ] इत्यादायप्यागमे असरदुपार्यमाणस्वास्स शब्दस्यैतदर्यत्वेन सिद्धत्वात् । ततो दुव्याख्या- समझ पन्समकमिति भपतय होन्दानं कृतम्। [ फेवलोपयोगस्यस क्रममावित्वं प्रतिपेध्य तत्सहभावित्वपरवया आगमस व्याख्यानम् ] एते व प्याख्यातार तीर्थकरासादनाया अभीरवः तीर्थकरमासादयन्तो न यिभ्यतीति पायत् । सा च न किञ्चित्रानाति तीर्थएदित्यधिक्षेप' भन्यथोके तीर्थरतवमुकम्' इत्यालदानंम् ।२५ तपाहि-यदि विषयः सामान्यविशेगारमकस्तदा पिपपि केपलं पिरोपरमकं या भवेत् सामान्या- रम पा । यदि पिशंगरममिति पक्षस्तदा निःसामान्यविशेषमाहित्यात तेषां च सदिकलानाम- भाषात् निर्यिपयतया तदयमासिनो ज्ञानस्याभाप इत्यकिश्चिन्तः सर्पशस्ततो भवेत् । अप "देवली भइम रयणपमं पुर्वि भागारेहि हेहि उपमाहि दिटुंते हि वगेहि पेमणेहि पमाणेहि पोयारेहि समय आणति त समयं पासह समय पायातं समयं जागह। गोयमा! नो विगढे समझे। से रगडेण भवे । एवं पुरति-देवली ग म रपण पुडपि भागारेहि समयं जाणति नो तं समय पासी, समयं पासतिनो समयं जागति। गोपमा ! सागारे से गाणे भवति, अणागारे से ईसणे भवति से देणटेणं जाय गो से समय माणति एवं आव महे- सप्तमं । एवं सोहम्मकर्ष माग मधुर्य गेविनगविमाणा भणुत्तरविमःणा ईसौपरमारे पूर्व, परमाणु पोग्ग दुपदेधियं संजारर्णतपदेवियं सं" संपूर्ण सूत्रम्-प्रसाप...सू.१४.५३-1 एनत्साम्यन्यानि सूत्राणि भगवतीस्त्रीयरर्दशादरातकान्तर्गताभ्यो दमामोत्यकाभ्यो सपाध्यमा. गन्तव्यानि । २ "कालावनोमाप्ती"-हेम.१-१-१।१-या सप्तमीपा-स.पा.बामा• मो• पिना! 'बाम-स. रि०। ५"भालदानम्"-.ल.रि.। "सिरसेनदिवाकरेष"-.टि.1 • "जिनभागनिक्षमाधमणमतमुलम् सम्प्रत्युत्तर शतम्"-.रि.। ८सामभा.द.वि.। -नंबत-मा.मा.बिना।

·द्वितीये काण्डे-- [दर्शनविपपीभूतस्य प्रमेयस्य न विशेपाकारेण शून्यत्वम् न या ज्ञानविषयीभूतस्य सामान्याफारेण इति निरूपणम् ] सामान्यविशेषात्मके च प्रमाणप्रमेयरूपे वस्तुतत्वे व्यवस्थिते द्रव्यास्तिकत्यालोचनमा विशे. • पाकारत्यागि दर्शनं यत् तत् सत्यम् इतरस्य तु विशेषाकारं सामान्याकाररहितं यद् शान तर ५पारमार्थिकमभिप्रेतम् 'प्रत्येकमेपोऽर्थपर्यायः' इति पंचनात् । प्रमाणं तु द्रव्यपर्यायौ दर्शन मानसर- पापन्योन्यायिनिभांगयर्तिनाविति दर्शयन्नाह- दवहिओ वि होऊण दंसणे पञ्जवहिओ होइ । उपसमियाईभावं पडुच णाणे उ विवरीयं ॥ २॥ अस्यास्तात्पर्याधः-दर्शनेऽपि विशेषांशो न निवृत्तः नापि शाने सामान्यांश इति । द्रव्यास्तिकोऽपि इति आत्मा द्रव्यार्थरूपः स भूत्वा दर्शने सामान्यामके स सामा चेतनालोकमानसमायो 'भूत्या तदैव पर्यायास्तिको विशेषाकारोऽपि भवनि । यदादि पिरो. रूपतयाऽऽत्मा संपद्यते तदा सामान्यसभायमपरित्यजय विशेषाकार विशेषायगमसभायं माने दर्शने सामान्यपर्यालोचने प्रवृत्तोऽप्युपात्तशानाफारः न हि विशिष्टेन रूपेण विना सामान्य संभाति । एतदेवाइ-औपशमिकादिभावं प्रतीय इति औपरामिफ-क्षायिक-क्षायोपशमिकारीन - मायान् भपेक्ष्य विशेषरूपत्वेन ज्ञानसभावाद वैपरीत्यं सामान्यरूपता प्रतिपद्यते विशेष गन् म पय गामान्यरूपोऽपि भयति न एस्ति सामान्य विशेषविफलं यस्तुन्यात् शिपकादिविलय. पिप विशेषा पा सामान्यायिकला न सन्ति असामान्यत्वात् मृत्यरहितशियकादियत् ॥ २॥ •~ - [उपयोगमामायादेव हासिकयोनि-दर्शनपोः क्रमवर्तित्वम् न पुनः फेरलिगवपो. सायोः सवर्तित्वात् इति प्रतिपादनम् ] भर पगामान्यविशेगरम प्रमेयपस्तुनि तनादि प्रमाणमपि दर्शनशाना तथापि हान्यो पोगमामाया काचिद् भानोमनी दर्शनोपयोगः काचिन दर्शनोगगनो मानोपयोग नि प्रगमनानीरगी क्षायिक तु मानदर्शने युगपर्तिनी इति दर्शयनाद गरि- मणपनयोणतो गाणस य दरिसणस प विसंगी। पंपलगाणं पुण दंसणं निणाणं ति य समाणं ॥ ३ ॥ मनःपक्षानमन्तः पर्षयमानं या किमतपोका मानगर दर्शनगन विरा मामलादिषु गनु मानदर्शनोपयोगी फ्रमेण मयत इति यार I amrat Train-mm-s. रोगामाज्ञानपान yri" --.. निंग मनःपमानमा दानमिति वा मानमिति वा यन्ट नगमानं माता पि गुगतान । दर्शनोपयोगी मानिनामा THAN दी जानातिनदेय पदानि गोमिनाया।" . .. कंबारतानं पुन:

·मरणालायभयान केन' की परप्राम मोहमयतो जनतयः गादी मनामनाभनयोः कमायो हिगतं कदापि मा दर्शनाले जनाभराम नाम पता नविन मन रावदर्शितं य सायागते केनशानदर्शने नामादिीि पानिनिमेवा माहमिरित्रमानेन पुनरसोध्यो । केवलहानदर्शनयोगाद्वारा कुरा शिरीर, गामाय-विशेषतामोमिनारयोरयुगर तिमामा. योगात् प्रतिवापानरामा सामान्यशीमागोरिदर्शन शानिमामो भातम् । ताप्रतिवन्ध नरमं दर्शनवर य। यदयादम्मदादेः केवलसनदर्शनानाविभातः तयोष गुगादामीभिप्राविशेषार परिप्रयागः पयभिवानुमा प्रतिमागर्न मामान्यविशेषयोः सात् प्रशीनाशेपमोहान्तरापण नियन्मान्तर मशा ममायत पेन युगातदितर्य न सान भतु नाम केरलं तत्तमान युगागांमागनम्, मताधिमनःपर्गगज्ञानं कामयुच्यते"। -अय. मग पृ.२०१६.५- "तोपयोगस्यानेजस ज्ञानसेष योगायनने दिनमान्तविरोः पारम्प न पुनलायोगा सह बायोगी न शवि पनना ॥ सोपयोगयोसनयोः राह प्रतिरोधारित नियन्ति- क्षायोग्रामिशानं गोपयोग क्रमादिति । नायस न्याहतिः काचिन कमसानामियादिनः ।। निरूपयोगस्यानेकस्य ज्ञानस्य हमारवनसामान् सोयोगस क्रममावः क्षायोग्रामिकसेन्युक्तं भवति तयार नास हानिः समभाविज्ञानावयोधास सम्भाव्यते । भारतमा निराधार- मोपयोगी सह साताभिस्यार्याः स्यापयन्ति ये । दर्शनशानरूपी तो न तु शानामाविति । सानानो सह भावाय तेषामेतद्विरुक्षपते । कमभावि प यहानमिति युकं ततो न तन"। १-१.सो.६-८पृ. २५१ ५.३०-। "जुगर्व वारणाणं केवलणानिस दंसनं च तहा। दिणपरपयाथ- साह वाह तह मुयन" ॥१॥ "सिसाणं लिखगई केवलणाणं च दंसणं सपियं । सम्मतमगाहार, उपजोगा | कमाउसी" mon "दंसणपुष्वं गाणं, छदमस्याणं ण दोणि उबउग्गा । जुग जम्दा केवलि-गाहे जुगवं तु ते दोनि ॥ma दसणपुलं गाणं उदमत्याण" सत्तावलोकनदर्शनपूर्वकं ज्ञान भवति छमस्थानां संसारिणाम् । कस्मात् "ण दोणि उपउग्गा जुगवं जम्हा" ज्ञानदर्शनोपयोगद्यं युगपन्न भवति यस्मात् "केवलिणाहे जुग तु वे दोऽवि" केवलिनावे । युगपत्ती ज्ञानदर्शनोपयोगो द्वौ भवत इति"-पृ. १६९५०३-८। अत्रैदमवधातव्यं विशेषावश्यकभाष्ये नन्दिचूर्णा च पक्षत्रय पुरस्कर्तृणां नामानि अनिर्दियैव सामान्यतो वर्णितम् हरिभदीयायां मलयगिरीयायां च वृत्तो क्रमोपयोगपक्षः श्रौजिनभद्रगणिक्षमाश्रमणादिसत्कलेन युगपदुपयोगपक्षः श्रीसिस्ना- दिसत्कलेन एकोपयोगपक्षश्च श्रीद्धाचार्यादिसकत्वेन उपन्यस्तः परन्तु सम्मतिटीकाकारैः श्रीमदमयदेवैः युगपदुपयोगपक्षः थीमलवादिसकलेन एकोपयोगपशव प्रकरणकार-सिद्धसेनदिवाकर-सत्कलेन वर्णितः- श्रीहरिभद्राभयदेवमलयगिरीणा पक्षदयपुरस्कविषयोऽयं मतमेदः वावचयः धीमयशोविजयैरित्यं परिहतः- "इदमिदानी निरूप्यते-फेवलज्ञानं खसमानाधिकरणकेवलदर्शनसमानकालीनं न वा, केवलज्ञानशणलं खसमानाधिकरणदर्शन- क्षणाव्यवहितोत्तरलव्याप्यं न वा! एवमायाः क्रमोपयोगदादिना जिनभद्रगशिक्षमाध्रमणपूज्यपादानाम् , युगपदुपयोगवादिनां च मालवादिप्रभृतीनाम्, यदेव केवलज्ञानं तदेव केवलदर्शन मिति वादिनां च महावादिधीसिद्धसेनदिवाकराणा साधारण्यो विप्रति- पत्तयः । यत्तु युगपदुपयोगवादिलं सिद्धसेनाचार्याणां नन्दिवृतावुकं तदभ्युपगमवादाभिप्रायेण न तु खतत्रशिद्धान्तामिप्राण, क्रमाक्रमोपयोगद्वयपर्यनयोगानन्तरमेव खपशस्य संमतावुद्भावितलादिति टव्यम्"-मानवि• पृ. १५४ दि० ५० ५। साश्यविषयकोतपक्षत्रयगतः पारस्परिको बलीयान् विवादस्तैरेव नयवादाश्रयेण इत्यं समाहितः- "मैदमाही व्यवहविनयं संश्रितो मल्लवादी पूज्याः प्रायः करणफलयोः सीनि शुद्ध स्त्रम् । मेवोच्छेदोन्मुखमधिगतः संग्रह सिद्धसेनखसादेते न सलु विषमा. रिपक्षानयोऽपि ॥ चित्सामान्यं पुरुषपदमाकेवलाख्ये विशेषे तद्रूपेण स्फुटमभिहितं सायनन्तं यदेव । सूरीरशैः क्रमददिदमप्युच्यमानं न दुष्टं तरसूरीणामियमभिमता मुख्यगौणव्यवस्था ॥ तमोगमपिबनु क्षणभिदा निदानोमवाः भुना बहुत धुते नयविवादपक्षा यया । तथा क इस विस्मयो भवतु रिपत्रये प्रधानपदवी थियो क न दवीयसी दश्यते" । -मान.िपृ. १६४.० २,३,४,।

·मानमीमांसा १९७ [केवलज्ञान-दर्शनयोः सदमारित्वे विप्रतिपयमानानां पोचिन्मतस साधिक्षेपं निर्देश:) भयं चागमपिरोपीति गंपिग्मतमुपदरापनाद- कई भनि “नाया जाणइ सहया ण पासह जिणो"ति । सुत्रामवलंयमाणा तित्यपरासायणाऽभीरू ॥४॥ १"जिनमदरामाधमणानाम्"-.टि.। प्रणा पेरलान-केवलदर्शनोपयोगप लगाया ऐEिचाभ्यरितु अनेतरदर्शनगतो गर्षशतमी. पास पूर्व पेमात्र पसीपविभागारगरगुपन्मस मनन्तरं अनदर्शनगता सा पिर विसरता प्रदर्शवितमभिप्रता। तपाहि-प्रथम सापत् भारतीयानेषु सर्वशलगम्भरासम्भवविषयापेर दो पक्षो खः । पानांघ जैमिनीयाध सर्वश. सगम्भसाहिण [भीमा-1-1-2 शारभा• तथा ओ.बा.शे. ११ प्रति, भीमा-1-1-1 थायरमा.लो. मा.स. १] ततिरे प प दार्शनिकाः रातभरपसमाहिणः सन्ति । गस्तमम्भरपक्षप्राविपि केविरमादिनः रेपिसानीभरपाश्निः । तत्र भरवारिनो वैशेषिक-नैयायिक-पात. लोसिदा मनीपरमादिनय सव-बोद-अनाः । ईपरपारिन रे मनायनन्त-नित्य-रामहल मन्यमानाः योगमकथंपरा कायासेपु केचिद् जीवात्मलपि शादि- सान्त-भनिायरस सोते हन्दी पृ. ५/५. १४, प्रशसपा. पू.१४. तपा कन्दसी पृ.१९५ • प्यायद• ४-१-११पारस्या- भा• म्पाय- म्यायदा.ता.टी. । भ्यायम. भा. १.१.१५.५ पया था ......१४ योगद.१-१५,३-४९, ५५४-11 भा.री मनए-1-1-1,४,५,२-1-1, १४,३-1-1८ारमामा. धीमा.10 परन्तु भनीभरवादिनः केचिद् योगिमूर्धन्येवेव जीवारमा सर्वशतमा भ्युपगमन्ति-["पुरना हि सा भगवता मर्वप्रहार गोचरः सर्वाहारसर्वहयज्ञानाविपातादिति"-का• ११ विज्ञप्तिमात्र. ...14.1"हेशा हि मोशमाप्रावरणमिति मनखे महोणेषु मोक्षोऽधिगम्यते यावरणमपि यस्मिन् ये जनप्रतितिभूतम् xxx तस्मिन् प्रदीणे सर्वकारे येऽसतमप्रतिहतं च ज्ञान प्रश्तेत इयतः सशसमधिगम्यते: -का-विशिापिझ• मा-पृ.१५4.0-11। "मपित्तोऽगुपलम्भोगी शान लोकोत्तर पत".१६निशिकाविशः। "भायम हेरापीमम् लास यापरणवीस तासातात् सर्वज्ञतावाप्तिर्भवतीति"-डा. निशिकापिझ मा पृ.४.१७-101 भत्र मुख्यतया दो विशेषी हानन्या तत्र प्रथमो निखानिसलाविषयः पया साहलयसम्मतं सकल जन्यलेन सारिक देदादिपर्यन्तस्यामिन्येन र सान्त बोस्यम् अनसम्मत च साश्य सादिकमपि प्रवाहस्पेणापिनरलाद विवावस्थायामपि सदा सरवन अनन्त बोरव्यम् । द्वितीय वल्पविषयो विशेष. रा पायम्-वैशेरिकादिमकलनेतरदर्शनसम्मतगीपरीयमनीपरीया सावश्य सामान्य-विशेष पलोमालिकोपरमेशविधमेव । जेनगम्मत सार्वय सामान्यपिशेषामकरासालिकरा. गोवर सदपि गोणप्रनमान सामान्यागाहितया विशेषावाहितयार मिपमान केबलशान बलदर्शनसंहारयेन पारिश्यते। सत्र जेनयादिनः सपि सर्पशाय सर्वदाशिव र निर्विवादमभ्युपगन्तोऽपि तीये खरूपे विधिपपन्ठे-केपित बलशान केवलदर्शनो कर्म समर्पमन्ते । पित् तपोयौंगपर्य व्यपस्थापयन्ति । विष तमोरक्यं प्रस्थास्यन्ति । भगी प्रयोऽपि पहाताम्बरीपनारम्येषु परिता मापावामा स्यन्ते । दिगम्रीयवासयेषु : शिवाय एप पहर्षितो लम्पप्रतिस्थावेदयते । इमे प्रयोपि पक्षा. विशेषणस्याम्, विशेषावश्यकमाध्ये, मन्दिरुवाम् [लिं. लि...-.] हरिभी- पायाम् [.जि.प. २१-] मलयगिरीयायो ९ मन्दिसूत्रपतो, [.नि.- ..] धर्मसदार व्यम्, तरवार्षभाध्यात्तो [...] प्रज्ञापनारतो [.५११.०-पृ. ५१४.] ज्ञानविन्दी [.१५४५.] सविसर सन्ते । अत्रोमियमाणा सो भपि गापा विशेषगवलन्तर्गता भपोरमा तासु पासा विरामसम्माष-मन्दिस्वर्ण- मन्दिपूत्रलपाति-धर्मसंग्रहणी-मन्दिसूत्रमलमगिरिराति भागमा तात्र तत्र तत्तद्रायनाना एपिताः । गापा-RR. एणप्रधिविशेषावश्यकमापारि अभिधमुग्योगि व बर्तवे तदपि तत्र तत्र रिपको अमुपश्यतम्- ·मरे भगवन रगन्तानन्दन्तिम पाधिोनT.IN मसाएटर पुनः रति गोशाक सन्तोष "साकारे से पारेमा . फारमतिशालविकास प्यान नदिबाटेमोन मुपसिमकाराततो पुग्ने पहसालगिपरिरमा मन्यात् सदसागर मार स पणम्, तप, पतोपरि हरदा मालदानमपिन संगति ram गाव व दुसन्यास ततो दुव्यांगला [फनोपयोगास समन्दिरमा पोच पालटार नीयमान Hirent पायन् । साँपन विधवार टेटस तपादि-पदि nिe. सा- स्मकं या! यदि विशेगमास्ति पाना भाषान् निविता समातेरो मन न. rir Re में मदरसर मरेटीस trg समय रस्ते !! पेपर मेटिहे। से के तंदुरी-बारridiatri एमय पापतिमोर साद! पोदम सरे टेसर का मदरसirrint. सतमं । ए राम Hennai एक बार सरस......पान एमासी एमे सारं rearr मन्दमदि। २ "लो....Nirror.rr.ki.ra. th.1 ५ "अवदन्न...ना frirmirmwares सम्मान Carr...........

·द्वितीये काण्डे- कई मति जुग जाग पासह य केवी नियमा। अणे एगंतरिम इति सुओबएसे ॥ १rn नन्दि• धूः। नन्दि. स. धर्मसं• मानन्दि..। अग्ने पेव धीमुं देसमिच्छति जिगारिदस्स ।जविय केवलमा त विय से दरिस fan 01 -नन्दि.पू.। नन्दि• स.धर्मसे• गा.दि.म.। जेहकर सीगावरणे देसगागा कोण जिने । उभयावरणाईए तइ केवलदंगसानि -मन्दि• • । नन्दि.स.धर्मसे. गा. ११५२ 1 मनि.म.। 'देसम्यागोवरमे जह फेवलगाणसंभको भनिओ । देसासणविगमे तर कालमर्ग होर 1000 -मन्दि.पू.। मन्दि..! धर्मसे. गा.१५३ मन्दि.म.1 यहं देगमागमविगमे तुह केवल मयं नागं । न मयं केवल सगभिणमेत गनुतरे 40 -मन्दि..नन्दि• स.। पर्मसे. गा.११५४ मन्दि... देममायामातो जह भाविगविसयलिंगलिंगिता । जुतो निगम्मि एवं न उगलसगाभा सहवास पर देसाणामावो निम्मिक जागरजेग जिसे सिधिगए मारिए सहविय गपंचगाणी भरणा समयम्मि मा हु होजाहि । केवलगाणासिनपगोगो जिगर 100 पुणे महातलागे परिय पभुतं तदंतातीर्ण । जह सेसतलागाणं जिणम्मि तहसेसगाणा stu माता जर संचालन गइ-ताराईग दिगारम्भुाए । न पहुक्तमेवमग्णयाणा भए । माता राभोरमनिमतगण एउमायभारतीपि । केवलगाणं राइब गेग निगे(s)ो तर १९४७ सराईमा उमपे गयि त भो राइस रतनषि निगम्मित करप तय गहेप 11 मम्मि निगम्मिनपी रागवत गरिय 1 शिदं च पानिया व मन सामगो 150 भरनर रामगो घिर गणो गघि दंगण गाणी देमण वि स एलियतmamun भोगताओगया जुत्ता बरा फुटमणतं पुणहत्त गिरणा ॥ ५॥ महोरोगत ! पारागार शिवाण हा पर -विशेषा• मा. गा...। Artmentोगे हे पापा समयगम भायधीर पणिता इर्म गla"-..। *मायोगनिमाया कमोगयोगादी गणागने या विद्यापतिरला तो नितानुपा। traftr"-जनि...। " पर परमा-गन लिगेनागापादयो मन्ति किए। युगामि ने जानकी पारी और सिमेना भन्ने धिनमनिमामणमग एकाला माना को समनुपरेननः । अन्गेनार्या: पा शान्ति नियम मा .Netोरेशन होनी द गुसते भीगारला देशानामा Hrithrपरवर मायापनि... 1. मालिकांमध एनएन मी"-नलि... पर पारंपानिनन्मन्मायण"-AE... समान मनी (1) मा और गोरा गयो रोगमागने तर समय -.." राrerate Thatmaitr- Newer ataurant RERATE24t.."

·द्वितीये काण्ड- सामान्यामकम् पयमपि विधिकलमामायापपिपामायतो निर्षिय नयापमान किञ्चिर फेयली पश्येत् । अयायुगपत् मागदर्शने तमगान्युपगम्येने नयापि या जानातिना पश्यति यदा च पश्यति ननदा जागातीयेफरूपाभाये अन्यतरमागमायान पुयाशियोकि शिदीच भार । उमयर या पस्नुनयन्यतरम्गय प्राहकान्यान् केयलोपयोगी विपर्यनी वा मोन्। ५ तथाहि यद् उभयो यस्तुनि सामान्यीय प्राहक तम्पियनम् यथा मांगवानम नथान सामान्यप्राहि फेयलदर्शनमिति तथा, यद् निमगायमापय नयाभूते येस्तुनि सदापि विपर्यनम् यथा सुगतमानम् सया च फेयलमानमिति यथा नसामान्यनिगम यस्तु नया प्रतिपादितमनेकधा। होढदानमपि पम्पान्ययायारयानादुपपन्नम् । तथाहि-न पूर्वप्रदर्शितस्तत्राः किल्ययम्- केयली मां राममां पृपियी येराकारादिभिः समकं तुल्यं जानाति न तैराकारादिभिस्तुल्यं पश्यतीति १० क्रिमेयं प्रापम् ! 'एयम्' इत्यनुमोदना । रातो देती पृष्ट राति नन्प्रतिवचन भिन्नालम्बनप्रदर्शक पार-शानं साकारं भवति यतो दर्शनं पुनरनाफारमित्यतो मिनालम्पनायेती प्रन्ययायिनि । वं चोदाहरणमा प्रदर्शितम् । पयं च एवार्थव्यरस्थिती पूर्यायंकयनमालदानमेय । 'समय' इत्यत्र "जादे 'भम्'मायः प्रारुगलक्षणार- णीया लोयमभूया आणीया दो वि बिंदु-दुग्भावा । माय यति त चिय जो थिय सिं पुन्यनिदिहो। अभून पय बिन्दुरिदानीतः। यथा 'यत्तसुरुते' इति "जंक्यमुकर्य" । इति लोकप्रयोगे ॥४॥ २० [ आगमैन केवलज्ञान-दर्शनयोर्योगपयमभिधाय अनुमानयुक्त्या पुनस्तत्प्रतिपादनम् ] आगमेनाभिधाय योगपचं शान-दर्शनयोरनुमानेनाऽपि तयोस्तद् दर्शयितुमाह- केवलणाणावरणक्खयजायं केवलं जहा णाणं । तह दसणं पि जुबइ णियआवरणग्वयस्संत ॥५॥ केवलज्ञानावरणक्षये यथोत्पन्नं विशेपाययोधस्वभापं ज्ञानं तथा तदैव दर्शनावरण- क्षये सति सामान्यपरिच्छेदस्वभावं दर्शनमप्युत्पद्यताम् न घधिकलकारणे सति कार्यानुत्पत्ति- र्युक्ता तस्यातत्कार्यताप्रसक्तरितरप्राप्यविशेपतोऽनुत्पत्तिप्रसवेश्च । धानकाले दर्शनस्थापि संभवः तदुत्पची कारणसद्भावाद् युगपदुत्पत्यविकलकारणघटपटयुगपदुत्पत्तिवत् । ननु च हेतौ सत्यपि हामित्यनकान्तिको हेतुः, ना भुतादी :। भिन्नावरणत्वादेव च श्रुतावधि- . ॥ [सर्वज्ञे छामस्थिकक्रमोपयोगाभावात् तदृष्टान्तेनैव तत्र केवलज्ञानादन्यदा केवलदर्शना- भावप्रतिपादनम् ] यजातीये यो दृष्टस्तजातीय एवासायन्यत्राप्यभ्युपगमाहों न जात्यन्तरे धूमवत् पावकेतरभागा- भावयोः अन्यथानुमानादिव्यवहारविलोपप्रसङ्गादित्याह- भपणइ खीणावरणे जह महणाणं जिणे ण संभवइ । तह खीणावरणिन्ने विसेसओ दंसणं नत्थि ॥६॥ 1"धारमके"-.टि.। २ नीती लोपमभूतो भानीतो दावपि रिन्दु-धिर्भावौ । भयं वहन्ति तमेव य एव तयोः पूर्वनिर्दियः ।। ३ "यदविकलकारणं तद् भवत्येव ययादित्यप्रकाशसमये तदविनाभावी प्रताप विकलकारणं च ज्ञानोत्पत्तिकाले दर्शन मिति प्रयोगः"-.टि.। -कतोम-वा. बा। ५योयोह-..

·ज्ञानमीमांसा । माणस जानिमध्ये विसओ जा सणस्य टुप्पे । जुत्तं तो इहरा पुण छायणवेहम्ममावण १..॥ मह पा जाणाणेण विसरणाय सणेणावि । एवं तु गाणसणपस्षणा कप्पणामेतं ॥२.10 एवं च सेसदंगणणाणाण विणाम पत्तमेगतं । शिक्षाणि पत्ते दंगणणाणामि समयम्मि ११.१॥ कहा जिणेण भगिय दोणि अहं नाणदंसणवाए । सोमिलाए जा दसगणाणाणमेगतं ॥१.१॥ भाह जो थिय जीवाणण्णाई वेण सिमेगतं । मण्णा तो सेताण विणाणार्ण पत्तमेगतं ॥२४ साई पि जीवमाताणगाई जे य सेसया भावा । अण्णोष्णलिंगभिण्णा सोपसमिभादओ च ॥ १.५॥ राजीवाणण्णते गाण तक मर्य महोसिएमय केवलदसणणाणाणं एव मिरछा । १.६॥ जह जीवाणहार्ण नाणतं ऐसभावमेयाणं । तह जीवाणण्याणं णापत्तं केवला पि॥१.७॥ बह भगिर पजिणमए जण पासह य केवलण्याणीण विदंसण तितम्दा पाणं पिय दम तस्स १.८॥ भगा जहोहिणाणी जाणइ पायद य माशिय मुने । ण य भाम भोहिदंगणणागतं हम पि...॥ नन्दि.पू. मन्दि ल. धर्मर्स गा• ११५५ । मन्दि.म.। बंपासद तिमपिर्य उम्दा संगण घेत्तम जेण पिरोलियममं पणवापदणासनेमु ॥१1.2 सोणे विहम्मि पिणाणावरणम्मि जाणइ जापाराह य दंगणावरण विपणागम्मि रावण 110 मरणाणाणत्यंतरभूयस्म बि पाउदंगणासह । जादंगणोवपारो जनो ताकेपलरमावि भण्णा पातराणमानाणत्तमिह कालभेयय । जय दंगण तय गन्धि पातम्मि गार्ण जादा शुगर पाखणमहणाणपिरायया होखा । तो जुगर उमा वि रोगपभोगनुपमे RITE तम्दा भयापुराणमिद दमणमिहमुग्गोहाभो । सव्वाप भाभो धारणा र पुर मणा ॥१५॥ भारहिमोग्गहमेत गराणे रोड सेगमे गाणे भन्या एगगमाभोजमोग्गयो गोवमोगो TO तोमुत्तमेत उपभोगो नियमिओ जो गते । तम्हा रंगकाणे गोपुरमोग्गद्देदो जहगणापदंगणणानंतर निम्मिनमणिटुणाणतरेपलमाणदंगणागलापभो.११ गाणं बन गणमयत मणीय समए । तो माणदंगणार्ण मिणम्मि विभग १९ भगा केपलरपणमपतंग होगकोदेऊ। मामाभो भरतप.. जह गर्म विष्णे गाणेण जियोऽमल विमाणे । तर रागेण पासह नियमन गर्न ११॥ जेरिमणि दंगणमण्यं णाणा हि जिणवरिदास देवि पास निगो राधिरापदिय जोबन माह पिहभाम्मि वि उपउतारागे म गाणे या भणिय तो गर्व को मनु मनि. भागमागमणिरोपागामामोमिनो रिसरमा भररा पुमगिरमिथिएनो पिर परमिनमो....। तोमरमणिय तामणेरमाणे सगुणाबरपर मानिस जमपसमा गोमशेषभोगोतिभा निममो बिषभोग...... एयरामानेरसमरियाणभन्न मागवि समपमेगो ...। मोतो तमोगरसनापि दोषोnिet. भनि गुरमिक रोपनीमेशRAMIRE. भोपागालमोलाई समागमगर.. तपुरमरपyanen.. शेर-मोपभोग गोमात... परमेशरेतो.tware.. eNareer Reatment...।

·मोमो ६०७ गधा भीणापरणे मनि-भूताऽपधि मनःपर्यापज्ञानानि जिने न संभवन्तीत्यभ्युप- पम्पने नपा गय क्षीणाधरणीधे विकोपमो मानोपपोगाइन्यदा एर्शनं न संभवतस्य रगतम् प्रमोपयोग मागापामान्या गदमा दमायात् ॥ ६॥ [मामयादिमनेऽनुमानविरोधवदागमविरोधोऽप्पापततीति प्रदर्शनम् ] म पेप बामपादिमोऽनुमानविरोधा मागमविरोधोऽपील्या- सुगम्मि पेप गाई अपजयसिपं लि पेयलं युरो। सुतासारणभीमहि तं पदव्यपं होई ॥ ७ ॥ पापपाने पिलशानदर्शने कमोपयोगे न द्वितीयममये तयोः पर्पयमानमिति फुतोऽपयं. पगिता मेन ग्रामोपयोगपादिभिः सूघासादनाभीमभिः "फेयन्दणाणे पं भंते !" [ दिआगमे पापपर्पपमाननाभिधानं केपलानम् केपलदर्शनम्य घ द्रष्टव्यं--पर्यालो. १० पनीर्ष भयति । गतागादना पात्र मर्पणाधिोपदारपदव्या थपेतनम्प ययनम्माधिपायोगात् । मघ यापेरयापपगितापम मप्यविश्यमभोजराथुतेः । भव भयतोऽपि फयं तयोरपर्यप- मानता पर्यायामागुत्पादपिगमात्मकन्यान् ! न च यापेक्षपेतदिति पाच्यम् असत्पक्षेऽप्यस्य गमानवात् । तद्विषयमसमतियचनाभापानेति चेत् सहि भपतोऽपि द्रव्यापेक्षयाऽपर्ययसानस्थनम- युनाम्, भरदेगन्। तपोयुगपद् रूपरमपोरिपोपादाम्युपगमार काययकनापत् । पयमपि १५ तपयमानमति पेन्, म पचिर पलिण्याव्यतिरेकतलयोरपर्ययसितत्यान् । म चामेका नेऽन्येयं मयियस्यनेकान्तविरोधात् । न पाशापि तपाभायः सथाभूतात्मफेयलिद्रव्याभ्युपगमात् हपरमपदव्यपत् ममरूपये प द्रव्य तदात्मकन्येन तयोरप्यफम एप । न च सयोस्तदूपतया Iो सम्पप तांऽनेकालरूपतापिरोधानिरापरलारामस्य प्रमापत्यविरोधाच तया. परतापात् । विश, यदि पपा प्रमेय तयोरत्पत्तिरनेशान्तविरोधः । अय कक्षित् तदा युग-२० पदुपतिपक्षोऽप्यभ्युपगतः । म द्वितीये रणे तयोरमापे अपर्यवसितता धामस्थिकमानस्य गुप्ता । पुनम पादादपर्वपरितस्ये पूर्णपस्याप्यपपंपतिततामसक्तिः दिव्यार्थतया सत्वे द्वितीयक्षणेऽपि तयोः सहापोऽन्यथा यार्पस्यायोगात् ॥७॥ [ सोपसंहारमागमविरोधस्स स्पष्टीकरणम् ] व्देषं प्रमाभ्युपगमे तयोरागमविरोध इत्युपसंदरगाह-- संतम्मि फेवले दसणम्मि णाणस्स संभवो पत्थि । केयलणाणम्मि य दंसणस्स तम्हा सणिहणाई ॥८॥ प्रमोत्पादे सनि फेयलदर्शने न तदा ज्ञानस्य संभवस्तथा केपलज्ञाने न दर्शनस्प तस्मात् सनिघने केपलशानदर्शने ॥८ [प्रकरणकारेण समोपयोगद्रयवादिनम् सहोपयोगरयवादिनं च पर्यनुपम्प स्वपक्षसोपन्यासः ]३० अप प्रकरणकार क्रमोपयोगयादिनं तदुमयप्रधानापामोपयोगपादिनं च पर्यनुयुज्य स्वपक्षं दर्शयितुमाह- 1-भीन्यम्यु-आ. ह. वि.। ३ "गाणी गं पुच्चा, गोममा ! साविए अपमानिदे"-प्रक्षाप. प." मु. १४१ पृ. ३९पाषेनेका- पा.मा.दा..ि।

·१००. द्वितीये काण्डे- - - जह पासह तह पास पासइ जो जेण दसर्ण तं से । जाणद भ जेश अरहा तं से गाणं ति येत्तन्वं ॥१२॥ -नन्दि• चू० । मन्दि० ल.1 धर्मसं. गा० १३५६ । नन्दि० म०। ज केवलाई साईअपजवसियाई दो वि मणिआई । तो विति केइ जुगवं जाणइ पासह य सवणे ॥२४॥ नन्दि० चू०। नन्दि ल । धर्मसं० गा.१३३८ नन्दि.म.। इहराईणिहणत्तं मिच्छाऽऽवरणसओ ति व जिणस्त । इयरेयरावरणया अहवा विकारणावरणं ॥२२५॥ -विशेषा० भा० गा० ३१.२ । नन्दि० चू । नन्दि० ल• । धर्मसं० गा० १३३९ । नन्दि• मा। तह य भसवण्णुतं असम्बदरिसत्तणप्पसंगो य । एर्गतरोवओगे जिणस्स दोमा बहुविहीया ॥२२६॥ -नन्दि० चू० । नन्दि.ल.धर्मसं. गा० १३४० । नन्दि.म.। लिइकालं जह सेसईसणणाणाणमणुवओगे वि । दिमवहाणं तह ण होइ कि केवलाणं पि ॥२२७॥ -विशेषा. मा. गा...। तुल्ले वि गाणदंसणसम्भावे किह शु जुगवमुवओगो । छउमत्यत्साणिटो इट्टो य जिणस्स दुविहो वि ! ॥२२८॥ सव्वक्खीणावरणो मह मण्णसि केवली ण छउमत्यो। तो जुगवमजुग पि य उवभोगविसेसणं वेसिं ॥२२९॥ -विशेषा. भा. गा. ३१.४ । देसक्खए भजुत्तं जुगवं कसिणोमओवओगित्तं । देसोमओवओगो पुणाइ पडिसिग्मए कीम! ॥ १३ ॥ -विशेषा. मा. गा. ३१.५। अह णेवं सो घेप्पउ जह छउमत्यस्स तह जिणस्सावि । दोहं उवओगाणं एगयो एगसमयस्मि ॥ २३॥ तो भणइ एव मिच्छा उभयावरणक्खओ त्ति केवलियो । उवउत्तरसेगयरे जेणेगयरस्स आवरणं ॥ २१२॥ भण्ण भिण्णमुहुत्तोवओगकाले वि तो विणाणस्स । मिच्छा छावट्ठीसागरोवमाई खओक्समो ॥ २३३ ।। -गन्दि० चूनन्दि.लधर्मसं. गा. १३१नन्दि• म. १"एवं पराभिप्पाए पडिसिद्ध एगंतरोवयोगता सिखा । तहविमं मण्यति" नन्दि• चू। २"तत्य जे ते भणंति जुगवं जाणइ पासह य ते इमं उववति उपदिसंवि"। नन्दि..। "सांप्रत युगपदुपयोगवादिमतप्रदर्शनायाह"-नन्दि.ल.। २ “यस्मात् केवलज्ञानदर्शने सादपर्यवसिदे दे अपि भणिते ततो हुवते केचन मिसेनापार्यादयः किम् । देकस्मिन् काले जानाति पश्यति च कः? सर्वश इति गाथार्यः"-नन्दि. "इतरयान्यथा भादिनिधनलं सादिपर्यवसानलं केवलज्ञानदर्शनयोरुत्पत्त्यनन्तरमेव केवलज्ञानोपयोगकाले केला नाभावादेव केवलदर्शनोपयोगकालेऽपि केवलज्ञानाभावात् । तपा, मिष्यावरणक्षय इति वा जिनस-नापनीतापरणो हो प्री क्रमेण महास्य प्रकासयत इसमिप्रायः । तश इतरेतरापरणता-सारणे क्षीणेप्यन्यतमभावे अन्यतमामातरिति भावना । अपना निष्कारणावरणमिवारणमेप अन्यतरोपयोगकालेऽन्यतरस्यावरणम् तया च सति सर्वदेव भावागावा. सपा पोलम्- निलं या पत्तमगत्वं वादेतोरग्यानपेक्षणान् । भपेक्षातो हि भावाना कादापिकवसंभवः ॥ इति पाय." नन्दित.. ५"मस्या-तथा व सति असर्वज्ञवं असर्वदर्शितप्राय पाक्षिक वा असर्वशवम्-या मशीन सदा सरशी नोपयोगामायादेव, या सर्वदा न ता सर्वशः हानोपयोगाभावात् । एवमेकान्तायोगे गुरगम्यमाने पी विनय कैदिनः दोपविधा पति मापाच" नन्दि.ल.। "एवं परेण बहुधा मनि भागमा उत्तरनिममर"। नन्दि..। “ल परेको सरगम-नन्दि...। ."स्या : या मिटरमादिनिधनमति । तददिती दर्शयति-पयोगानुपयोग हालात पर सपनारनोरमायो न बनता पम् ! भन्यो भन्दा विनियोगका मन मा. या पानाममा यो प्रविन गाव गणपयोग । ए बारिती विभनेपभिरय"-नि...।

·६०८. द्वितीये काण्डे दसणणाणावरणक्खए समाणम्मि कस्स पुन्वअरं। होज समं उप्पाओ हंदि दुए णत्थि उवओगा ॥९॥ सामान्यविशेषपरिच्छेदकावरणापगमे समाने कस्य प्रथमतरमुत्पादो भवेत अन्यतरस्योत्पादे तदितरस्याप्युत्पादः स्यात् न चेदन्यतरस्यापि न स्यादविशेषात् इत्युभयोरप्यभारः ५प्रसक्तिः मक्रमोपयोगवादिनः कथमिति घेत समम् एककालम् उत्पादस्तयोर्भवेत् सत्यक्रमकारणे कार्यस्याप्यक्रमस मायादित्यक्रमो साघुपयोगी। भोकोपयोगवायाह हंदि दुवे णत्थि उवओगा इति दायप्युपयोगी नकदेति सायताम् सामान्यविशेषपरिच्छेदात्मकत्वात् केयलस्पेति ॥९॥ १० [ केवलनान-दर्शनयोरमेदपक्ष एव सर्वत्रत्व सर्वदर्शित्योपपत्तिरिति प्रकटनम् ] यदेव मानं तदेव दर्शनमित्यसिय पादे सर्पसतासंभव इत्याह- जह सव्वं सायारं जाणइ एकसमएण सन्यपणू । जुन्नइ सयावि एवं अहया सव्यं ण याणाइ ॥१०॥ पदि माकारात्मक पस्नु भयनं मयनारमकं या माकारात्मकं सामान्यविशेषयोरपिनि गति स्यात् सर्व साकारं जानतदात्मकं सामान्यं तदेय पश्यति तत् पश्यन् या तदव्यतिरित विशेष संदेय जानानि उमपामफयत्यययोधेकरूपस्यास् सर्पशोपयोगस तदा सर्पसत्यं गरेपनि ग १५ सर्यकालं युज्यते प्रतिक्षणगुभयान्मकैकरूपत्यात् तस्य । अथया सर्व सामान्य साकार पा पातु म परपति न जानाति य तयाभूतपोस्तयोरसत्यात् जास्यन्धयर माशारापा गया स मलानागोरयोगमित्याद् मतिशानियत् । युगपत् कमेण धैकान्तभिन्नोपयोगव्ययारिमते " गाना पवा पेयाराय मायार्पण। [पमाप्रमाऽभेदपश्यपग्राहिण आचार्यान् नामग्राहं निर्दिश्य के सम्पपरापोरवपा प्याख्याताना पाणां रामचनम् ] मतपजिनमदाक्षिमाप्रमगारपानामयुगागुपयोगपमिमतम् । महादिनानु पुग- माहिरपमिति । मिजालयाश्यान्यपि "गागारमणागार मेयं तुगियो" [HI दि.१०.मा. १९.] तथा “कपलणाणुवाता जाणनि"[Hamशित ५५ ०१५] मार्गनि युगानुपयोगवादिना समतावादकस्येन याव्यातानि । ममोपयोगवारिया ५७ सायोमीयो विमा गा. ३०८० लादीनिशमनापाकात मारणारोगि सपनगरानटायन्यारिय व्याश्याला १०० गया-4.... कार मानता-1...... रिटर-4.। * Matrimariमम्मान....... मानtner".-ar... me adivaj merator 10t. mi... ..............१९९. • Raacripriternet Airimurt ·शानमीमांसा। ६०१ नवितो गुष और नीतानी भरता येते विभागसम्म पTurn -मन्दिा मन्दि..धर्म.पा.१४मन्दि.म.। पर पराग उगीय रामपाम देहाय शरतहेर एवं पि॥३५॥ -मन्दि.पूमन्दि..धर्मरी• m.मन्दि.म.। देशम सतरण यjaR जिणारय एस गुणो । सीतापो से पिपंग मार ॥१६॥ -मन्दि..दि.म.धर्म. गा.मन्दि.म.। उपरोमेव य पाणमिराणाम्म रविणरग । सीमापरणगुणोऽयं गं गुणा पापा ॥१३॥ -मन्दि.पू.मन्दि..। धर्मसे. गा• ११४५ मन्दि.म.। तो भणारेपलाण पत्तो इयरेयरावरणदोसो । मन्या पाणानिरग वि स एव दोसो समापिसा ॥११ एवं पिणा धिणाम कारणमुपायविगमरा पत्ता । एवं प स पिण्णाणुम्भवो एणु विमाणं! ॥ ११९॥ जुगवाणुषभोगिते युग पाणाणिणो विणा हे । पिगमुष्पाओ जह तह जिम जाहोमपो दोसो ॥२४॥ महरातीणापरणे जिणम्मि विकारणावरणदोसो। उ जुमा एउमत्ये सेतावरणे ति से दुखी ॥ १४॥ ॥ भण्यामपस्य विभागयरोपभोगिभावतेवेसिभोपसमे सेसावरणेन भवः ॥११॥ जेणं जसा प जाण गमुणं तदा तदावरण । म संग ग जाणर मियावरणसभोवसमो ॥ २४३ एवं कास ववमा जम्मि अम्मि गाणम्मि । जुतो सस्तारणासभोवरामो ॥१४॥ टिकालविवागो गाणार्णनीयदेपागाणी। एवं राति उमथो अत्थिन जासणी रामए ॥२४॥ -विशेषा. भा• गा.२१.७॥ पासवोगाणा आण रग पास जानिदो।एवं गाइ पि सो रापणू सम्पदरिसी य ॥२४॥ नन्दिनन्दि.8.1 धर्मख• गा. ४ मन्दि.म.। जगदममाणतो विपउदि गाणेदि वह बडगाणी । भण्णइ तहेव अरहा सपण्णू सवदरिसी ॥१४॥ -मन्दि..नन्दि.ल.धर्म• गा.१७ नन्दि.म.। २ उमयावरणासम्म पुमपरमम्मयो बरम। दुबिहुपभोगाभावे जिगरण जुग वि पोएं। ॥ २४ ॥ -नन्दि..नन्दि.ल. धर्मसे..१४८ नन्दि.म.। भैगन एस नियमो जुगनुपायेगु जुगर मेवेदा होयष्पं उपभोगेण एप गुण ताप दिलु ॥२९॥ नन्दिपूनन्दि.ल. धमैसे-गा.मन्दि.म.। १"जातो तत्थस्स पतिमुतावपिणापेक्ष भेवमुकुत्तो कालोपयोगसैभवो उपयोगाणुवयोगेण यावढिमागरा से द्वितिलो दिहो जिणस्स गाणराणा सादिअपनवसाण उपयोगाणुवयोगेण भवति तोको दोसो जाति एवं ते गाणुमयं तो हम अणुमत भविसति"-नन्दि..। "पक्षयकार्येव भपश्यमनवरतमे भवितव्यमिति दयना" नन्दि.ल. १"पुणो पर भाद"-मन्दि.पू.। "व्याख्या--पयनपि म जानाति जानन मन पसार यदि जिनेन्दः । एवं नापिदपसी सशः सदशा प पुगपदम्पतरोपयोगबाटेऽन्यारोपयोगानुभावारिति गापा."मन्दि..। ३“उत्तरमाचार्य माह"-मन्दि.पू.. "मिसान्तवापानन्दि.स.। " दुनिगदसिदवा मवर क्षायिभावमाधिपति गाथा."-दिला। ५"पर एवाह"अन्दि.पू.। "यादा-जुम्यै उमयापरणक्षये पलसानदर्शनावरणक्षये पूर्ववर प्रथमतरमुपः उत्पाद स! गरि हानस निरन्धन तिमाच्यम् । तदाररणश्यनिबन्धन इति पेत् पानेऽपि मुल्य हावि तसाप्पुरमधमाः । एष दर्शनेपियः। मतः सावरणायेऽपि दर्शनाभाषण मानाप्यभाषसः । विपर्यो र एवं विविधोपयोगाभारे जिनस युगपति पोश्यलय गापाय."न्दि... "उत्तरमाचार्य भाद"-नन्दि..। "भत्र निशान्तवापाह"-नन्दि.ल. स..

·शानमीमोगा। [ मानाकारोपयोगयोरेशानिफमेदागंभवप्रदर्शनेन अनेकान्तस समर्धनम् ] गावरानापागयोगपोलो भेट पनि याद गरिरा- परिगुरं मागारं अथिया राणं अणायारं । ण गनीणावरणि जुना सुयियामपिपरा ॥ ११ ॥ यदि प्याला वर्णन पुनरयणता न पक्षीणापरणे गईति घ्यरानाव्य-५ तल पुग्ने । सामान्य विषयागी उभषेशगभाय पपाय केपलिप्रत्ययः । ग घ मारादि- पार प्रामयिमिति गर्गमापना गुणा पोपलवान प्रानन्त्येनानम्ततापरोः । भन्योन्यातु- Fिerrimपमेदार प्रादकरा गावापने पकल्यानतियामास दोष इति । गरेरयममिप्राय:- गंवग्यभायमा मन्यमशीनोपरपयत् परस्परयिभिनसभायन्यायि.. गोधो दर्शनरांगानिसयामदेवायत् पभापमपारमपेकप्रत्ययस्य फेपलिन्यपिरोधात् मनेका माया ममाणोपपपापात् ॥ ११ ॥ [प्रमाममोपयोगग्यपक्षे शाससिद्ध शात-दष्टभापित्वं भगवतो न पटते इत्यभिधानम् ] भामाफमोपपोगदयाभ्युपगमे मु मगपत दमापसमिसि दर्शयति- अदि अण्णायं प फेयली एप भासइ सया यि । एगसमपम्मि इंदी पपणयियप्पो न संभयह ॥ १२॥ अष्टमेपला जात्याधदलिपरिशानपत् अज्ञातमेप घ एमलातयक्रदर्शनयत् । सर्वका. स्टमेष फेवटी भापत येतदापसमप्रमोपयोगपर्छ । प्रामव[पयोगपो तु एकस्मिन् समये सामाति यत् नदेय भापते पानं मपएएम् ममयान्तरे तु यदा पश्यति रादौपि ६ भापते न शातम् पोधानुरूप्येण पायः प्रपतनात्।पोधम्य पैशायलस्थिरपादनमोपयोगपरे, कामोपयोगपोतुतयोद् मिरासमपत्याप तर एकस्मिन् समये शातं च भापत इत्येप पचनविशेपो भयदर्शने १२० संभयनीति गृहराताम् ॥ १२॥ [प्रमाममपक्षन्ये भगवतः अनावदर्शिवया अष्टशायितया च सर्वशत्यासंभवप्रदर्शनम् ]. .. तपा व सर्पसत्यं म संमयतीत्याह- अण्णायं पासंतो अदिदं च अरहा बियाणंतो। किं जाणइ किं पासह कह सव्वण्णु त्ति पा होइ ॥१३॥ अज्ञानं पदयनदृष्टं च जानानः किं जानाति फिपा पश्यति म किञ्चिदपीति भायः। कथं या तर सर्वज्ञता भवेत् । ॥ १३ ॥ ३० [आगमसिद्धसमसंख्पकविषयायगाहित्वयुक्त्या फेवलशानदर्शनयोरभेदसमर्थनम् ] सानदर्शनयोरेकसंख्या(स्य)त्यादप्येकरयमित्याह- फेवलणाणमणंतं जहेव तह दंसणं पि पण्णत्तं । सागारग्गहणादि य णियमपरित्तं अणागारं ॥१४॥ ,"जुमा सवियत्तमविगत"-मानवि. १. १५८ प्र.६.९॥ १-पक्षे पक-हा.।।दा-या-बा। -स्यादभि-पा.मा. 1 ५"एकोशावलम्बिलान्"-. टि. "एकपल्यानालिसात्"-ज्ञानवि.प. १५९.. रात.

·द्वितीये का- - माइ जुगारी गुरो सम्मान गोमोगो गागु नही केवठियो ।२५॥ नन्दिा नदि । पर्मग• गा.१५. नन्दि. म.। गनियं लिप पागणी-यमवगाईगुजा निगोममयं । जागानी पागात पशु-स्यगरमाई ॥१५१० ~विशेषा. मा. गा.न्दिन । नन्दि..। पर्मम. गा, १३५11 नन्दि. म.। वसरमणथयो। तंति के एमये । म पु परनिसियमिण तंति ॥ १५॥ -विशेषा. मा. गा.३011 अंमत्यायोहियरमावहिणो विमेगिडं कमगो। निरिगद के पलितेग तस्ग छ उमन्थया गरिय ॥१५॥ -विशेष मा. गा.१४॥ गय पारा मामयो उमरपो मोमोहिमरणं । ततो जो परमावहिगागी ततो पि हिंगो ॥ १५४ । -विशेषा. मा. गा• ३११५॥ वे दो वि विरोसे भयो एउमायवती को सो!। जो पागह परमा गहणमिदं वत्स होना हि ॥३५५३ -विशेषा. मा. गा.३११।। देसि चिम एउमस्याइयाण मग्गिनए जहि मुते । केवलजम-संवर-बमाईएहिं निवागं ॥ २५ ॥ -विशेषा• भा• गा.३११७॥ तिणि वि पडिहे तीस वि काळेमु केवती तप । शिझिम शिग्मइति म सिरिसस्सह या विनिदिवा २५७॥ -विशेषा-भागा.11101 एवं विसेसयम्मि वि परमयमेगंतरोवओगो ति।ण पुण जुगोरोगो परबत्तव्यं ति का युद्धी ॥ १५८ ॥ -विशेषा. मा. गा.३१७। अर्ण च इमा गाहा रामए सिदाहिगारपरिपढिया । फुडरियडत्यं साहइ जिस्म एर्गतरुवओगं ॥ २५ ॥ गोणम्मि दंसम्मि य एतो एगतरगम्मि उवडता । सवस्म केवलिस्सा जुगवं दो गयि उवओगा ॥२६॥ --विशेषा• भा० गा. ३०९६ । नन्दि चू । नन्दि.स.। धर्मसं• गा• १३५५ । मन्दि• मा। विद्धाण वि एगयरोवओगवसितणं वि एईसे । पुष्वदेणं सिद्ध अच्छउ पच्छदामह ताव ॥ २९॥ परवतव्यमिणं ति य भनिज एवं पि कोइ तंग मवे । पणतीए विसे सियमेयं जम्दा नियंठेमु ॥ २६॥ उवओगो एगयरो पणुवीसइमे सए सिणायस्स । भमिओ वियत्यो चिय छहुरेसे पिसेसेउं ॥ २६३ ॥ -~-विशेषा• भा• गा.३१२० । नन्दि० ० । नन्दि.ल.। धर्मसं. गो. १३५८ । नन्दि. म. । पण्णवणाचरमपए भणिओ सिद्धो विसुद्धनाणीहि । सागारे उवउत्तो निनाद जह तत्य गंतूर्ण ॥ २६४ ॥ अह भणसी सर्व चिय सागार से अओ भदोसो ति। ता सिद्धलक्सणं कह भणियं सागौर मागाई ॥२१५ एवं फुडवियाम्मि वि पुत्ते सम्वष्णुभासिए सिद्ध । कह दीरइ परतित्यियवत्तनामिण तिवोत्तुं जे ॥२१॥ -विशेषा. मा. गा.-३१३,। सम्वत्य सुत्तमत्यि य फुडमेगयरोवउत्तसत्ताणं । उमओववत्तसत्ता सुत्ते वुत्ता ण करपद वि ॥ २॥ -विशेषा. मा. गा. ३१२२ । फस्सह वि णाम कत्यह काले जद होज दोवि उबओगा । उभओवउत्तसत्ताण मुत्तमेगं पिता हुआ ॥ १८ ॥ -विशेषा.भा.मा.३१२|| दुविहाणं पि य जीवाण भणियमपबहुयं ससमयम्मि । सागारऽणगाराण य ण मणियमुभोवउत्तण २६९ -विशेषा. भा. गा. ३११४॥ और केवलीण जुगवं उदोगा होब होब दो एवं । सागारऽणगाराण य.मीसाण य तिदमप्पबई ॥ १० ॥ -विशेषा. भा• गा.३१२५ . "चि, सिताधिकारे एतरोवयोगदसिगा इमा पाहुडा गाहा"-नन्दि• घू.। "मरमे समर्थनायव निशान्तवायाह"नन्दि.ल.। "प, मावोए"-नन्दि• घू•। "नवर भगवस्या पनि राजिनमे आते [श. १५ २०६ पृ. ५६ दि.स. ४६७] भविकारोपलशिवे दिलायम ति सातास विनिः"-नन्दि.ल.। ३प्राप..९.१.७.३९।

·विनीगे काण्डे- - ५ अंत्र तात्पयार्थ:-योकत्वं शान-पर्शनयोन स्यात् ततोऽल्पविषयत्या दर्शनमनन्तं न स्यादिति "अणन्ते फेयलणाणे अणंते केयलदसणे" [ इत्यागमविरोधः प्रसज्येत । दर्शनस्य हि शानाद् मेवे साकारग्रहणादनन्तविशेषयर्तिशानादनाकारं सामान्यमानायलम्यि केवलदर्शनं यतो नियमेनकान्तेनैव परीतमल्पं भवतीति कुतो विषयमेदादनन्तता? युगपदुपयोगद्वययादी अनन्तं दर्शनं प्रशप्तमित्यस्यां प्रतिज्ञायां 'साकारग्गहणाहि य णिय मऽपरितं' इत्यकारप्रलेपात् साकारे विशेपे गतं यत् सामान्यं तस्य यद् प्रहणं दर्शनं तस्य निय मोऽपश्यंभायस्तेनापरीतमपरिमाणमिति साकारगतग्रहणनियमेनापरीतत्यादिति हेतुमभिधत्ते । यथा- परीतं तदनन्तं यथा फेवलशानम् अपरीतता च दर्शनस्य द्रव्य-गुण-कर्मादेः साकारस्य च सफलस द्रव्यत्व गुणत्व-कर्मत्यादिना स्वसामान्येन तावत्परिमाणेनाशून्यत्वात् सामान्ययिकलस्य पर्यायस्यासंभ. १० धात् । यिशेपतादात्म्यव्ययस्थितसामान्यस्य दर्शनविषयस्यानन्येन दर्शनस्यापरीतत्यं नासिद्धमिति भवति तस्यानन्त्यसिद्धिरिति व्यवस्थितः॥ १४॥ [ अमेदवायुक्तस केवले अपर्यवसितत्वादिदोपस क्रमवादिना समुद्धरणम् तस्य च पुनरमेदवादिना प्रतिसमाधानम् ] क्रमयादिदर्शने शानदर्शनयोरपर्ययसितत्यादिकं नोपपद्यत इति यत् प्रेरितमेकत्यवादिना १५ तत्परिदारार्थमाई- भण्णइ जह चउणाणी जुन्नइ णियमा तहेव एवं पि । भण्णइ ण पंचणाणी जहेव अरहा तहेयं पि ॥१५॥ यथा क्रमोपयोगप्रवृत्तोऽपि मत्यादिचतुर्ज्ञानी अपर्ययसितचतुर्मान उत्पधमानतज्ज्ञानसर्पदो 'पलब्धिको व्यक्तयोधो शांतदृष्टभापी शाता द्रष्टा संशेययौं घावश्यमेव युज्यते तच्छक्तिसम- २० न्ययात् तथैतदपि एकत्ययादिना येदपर्ययसितादि फेयलिनि प्रेर्यते तद् युज्यत एय। मौकत्ययादिना प्रतिसमाधान भण्यते यथैवाहन पञ्चज्ञानी भयति तथेतदपि क्रमयाः दिना यदुच्यते मेदतो शानयान दर्शनयानिति च तदपि न भयतीति सूत्रकृतोऽभिप्रायः। [ मुक्ति-क्रमोपयोगयोश्छमना व्याप्ति स्वीकुर्वता केपीचिन्मतस्य व्यापर्णनम् ] म च छपस्थे किलोपयोगक्रमस्य हटत्यात फेयलिनि च भाभापान क्रमयान शानदर्शनोप- २५योग इस्ययममार्यो यियक्षित इति फेचित् प्रतिमान हि यो यातीये एटः सोऽतमातीपेऽपि भवति मतिप्रसनात् अन्यथा छमस्था अपि केयलियत् प्रमोपयोगित्यात् सर्पशाः स्युः सोऽपि पाम भयेत् तत पय सर्पक्षयषिरावरणास्ते सोऽपि या सापरणः सत एप एफशानिनो या ते सोऽपि या [केयरिफयलाहारचर्चा] [ फलाहारनिपेघवादस्य पूर्वपक्षतयोपन्यासः ] थत एप एमधे भुजिक्रियादर्शनात् फेपलिनि राद्विजातीये भुजिक्रियाफरपना ग युका-मन्यधा पनुशंनिरपा फेयलिरय संसारिरथादयोऽपि तस्युः-- देहित्य तमुक्तिकारणं तथाभूतराफ्यापु: "आणते नाणे केवनिस्स, भगवे राणे केवनिरग, निम्युरे नाणे केवगिरा, नियुठे दमणे केवगिरस -भगवती: २-फार पि-.पा.दा. पिना। -दणे नि-प.। -लम- ५-स्थितिसाना..। -स्थिती-या..। -समनेकरय-म• भा.. पि.। उपयोग"-RI TEEमापी ताप निममेन"-ज्ञाननि. ४.५९.4.11.ती यार: ""यरतिसाद मोरयोग केसिनि"-मागवि.. १५५..। -भाभा. रा... पर स्मशानाको भान्तरेण पारिता परी-IR• • १५ . चतुर्मानी स्पात् । 10 ८.५२.४.१८५१.१ १.r.m.t. पिना । १.५ १. "रेलिय".रि..

·शानमीमांसा असम मधे पाप सुगरियो गोपिने जुना सम्पमतर्गसाहिगारोऽ ॥ २१ ॥ -विशेषा.भा.ग.""। काम पता समेहलमहर्ण जातं कारण पधं ॥११॥ -विशेषा. भा. गा.१७ भरमा पिरोपियं पिय जीवभिगमम्मि एतमापाहुं । इपित ति सपनीषा सिमा शिक्षादिया जाय ॥१४॥ -विशेषा. मा. गा.१९८॥ किर दियाए जोगे घेए कगाय ऐसाय । णापोगाहारगमासा य सरीरचरिमे - nwu -विशेषा. भा.गा.१११९ मनोगतमेव व कासो भपिओ तदोवोगरस । साई भाबालिओ ति पत्थि वापर पि गिरिलो ॥२७५॥ -विशेषा.भा.गा.३१.। बहसाईयाणं भगि पाईपमावियत । ताजावोगा हम तो होम से जुग ॥१४॥ -विशेषा. भा• गा.३१७१ गदमयमिण निणरगाहोद दो पि उपओगा। पूर्ण न होति जुगर्व जओ णिसिमा गए बहुसो॥ --विदोषा- मा. गा. नन्दिनन्दि• स. । धर्मसे. गा.१३५ । नन्दि.म.। "दि अभिनिवेगासोबर एतरोदभोगम्मि । तह वि भगिमीण पाए जंजिणमयमण्णहा कारw.in -विशेषा. मा. गा.३१५। मोतूण हेरचार्य भागममेत परिणो हो । सम्ममतिणि जुत्तमजुत्तमेयम्मि। ॥ १९ ॥ मालाण सध्वयो बिय समं जिगमपमहेयं भनिय । किनु भयत्तमाणो अण्णत हेउभो भणह" ॥१८॥ अन धीमावादियवस्थापितलेन सिट एक एव उपयोगयोगपरपस दिगम्बरीयेषु प्रावनसार-आप्तमीमांसा अष्ट- पाठी-अमाहस्री-सत्तार्यपातिक-नियमसार-गोम्मटार-बायसेनहेषु समालभ्यते तरी सपनीयत्वेनापि । अनुक्रमेण तपा- "टेकालीप नियम रहले समयसेभ पिता जुग जाणदि जोण्डं अहो हि गाणस्स मारणं ॥ झानाधि.१॥५॥ "तावानं प्रमाणं वे युगात्मभासनम् । कममाधि य परमानं सादादनयसंस्कृतम् ॥ १.१॥ परि..पृ.४ सत्र सकलशानावरणारिक्षयविम्भितं केवलशान युगपत्मविविषय करणकमव्याधानाविवर्निवाद युगपत्सर्व. भागने तत्त्वज्ञानसात् प्रमाणम् । तथोक्तम् 'सर्वश्यपर्यायेषु केवलस्य' इति सूत्रधारः । फेवलशानदर्शनयोः समातिवाद पारारिकानानवयुगमरमरंभासनमयुक्तमिति पेन, तपोयोगपात, तदारणक्षयम्य युगपदावात् 'मोरक्षयारहानना. सिद्धान्तकायेषानुस्तबमागममक्ति व परो स्यापपमाह-इन्दि.स.। तो धर्मसपाहयामिमा गाया अघिका वर्तन्वे- बंदगणणाभाई सामनविसेसगणस्पाईरेण न रावण सो गाया ग य सम्पदारसी वि। समुदितमुमयं सर्व अण्णवरेण न घेपति सर्या मेदामेदे दि महो एसो एलु होइ जातो ति। सामनमिहकांची पेय भन्भटरीस्यविसेस वे वितरेण एवं उभय पिण जुजारा। एवं च उमयस्वे निदे सम्वम्मि पापुडायम्मि । सुषणाणे विकसि थिय सम्वविसए ति ॥ बं एत्य णिम्बिसेस गहो विसेमाण दंपर्ण होति । सविसेसे पुम पाणं ता एयलरपे तो दो दि ॥ समताधम्मविसि पेपति वंदंसपेण सन हुन रिसमताए ता रह सबलत्यमिति बत्त एवं विवसामेण गाणरस वि भायलत्थया गेया । उभयगाहणे [य] दोदावि अविसेसो पावती नियमा । एमएतरधम्माण मेदामेदम्मिण सल भयोग । गिरवैश्यमेव गहणं इय सयसत्पे तभी दो वि. सामग्णयहाण गह इतरोवसम्मणे व अस्यास्स दंस विपरीय होगाणं ॥ जीवमहाबातो पिय एतं वं वदोई गातर्ष । अदितिम्मि विनत्ये जुग विर उमयर वि। मध्ये सब गेयं जाणति सो जेण टेग सम्म । सर्मचारिराणि पासह ता सम्बदारपि ति। या विसेस पिय सामर्श पेर हरिसनिय भनेरणाणे वि तस्स गोदनिदिति गा ..-11) धर्मसे...। -~- ·ज्ञानमीमांसा ककर्मणोस्तदेतत्यादेकयैकल्ये तदभावात् । भौदारिकव्यपदेशोऽप्युदारत्यान भुक्तः । यदपि पंथे. न्द्रियादीनामयोगिपर्यन्तानामावारिणां सूत्रोपदेशात् फेयलिनः कयलादारित्यं फेचित् प्रतिपन्नाः' तदपि सूत्रार्थापरिज्ञानाम् तत्र केन्द्रियादिभिः सद भगवतो निर्देशानिरन्तरादारोपदेशाध शरीर. प्रायोग्यपुद्गलग्रहणमाहारत्वेन वियक्षितमन्यथा भणययमात्रमपदाय समुदातापस्थायां निरन्तरा. हारो भगयांस्तेनादारेण भवेत् । यदपि 'यथासंभपमाहारव्ययस्थितेः सह निर्देशेऽपि फयलाहार एप५ फेपलिनो व्यवस्थाप्यते युफ्त्या अन्यथा तच्चरीरस्थितेरमायादिति तदपि न युनिक्षमम् पतो यदि नामास्मदादेः प्रतादारमन्तरेणीदारिफशरीरस्थितेःप्रभूतकालमभायान् केयलिनोऽपि तथाऽनुमीयते सर्दि सर्पमतापि तस्य कथमयसातुं शपया एव्यतिक्रमप्रकल्पनायोगात् भूयते च मरताधारमन्तरे- पाप्यौदारिफरारीरस्थितिधिरतरकाला प्रथमतीर्थत्मभृतीनाम् । न च तदियत्तानियममतिपादक भमाणमस्तीति सूधमेदकरणनिमित्तासंभयात् पचान्याममेय सूत्रार्थपरिकल्पनमस्तु पयं च निरन्तरा.१० दारपचनमप्यनुलवितं भवेत् । अथापि स्यादतिशयदर्शनाभिरयशेपदोगायरणदानेरत्यन्तमुखा- स्मस्वभाषप्रतिपत्तियत् भरताहारपिकला भीदारिकरारीरस्थितिरात्यन्तिकी कचिद् यदि मवेद सदाऽसंभयन्मुक्तीनां केयलिनां प्रमाणतः प्रतिपत्तेः "ममीरा जीया" इत्याचागमविरोधः प्रसज्येत, मसदेत। यतः किमेयं सर्पज्ञस्यासत्यं प्रतिपादपिनुमभितम् उतातिरायानस्य सदहेतुन्यम् ! म तापदायः पक्षः धर्मिणोऽभावे तधर्मभ्य प्रस्तुतम्य साधपितुमसतेः । नापि१५ द्वितीयः भीदारिफरारीरस्य चिरतरकालायस्थायित्वस्याविरोधात् । न पातिरापदर्शनस्स हददे- नुन्ये फेपलिभुनिसिद्धिः । न च यदतिरायपत् तदात्यन्तिकमतिरायमनुभयनीति सर्वत्र साम्यते किन्तु च्याशिदर्शनमात्रमेतत् अतः क्रियत्कालापस्थितिमा केयलिनां शरीरस्थितेरिष्टं मात्यन्तिकम् । म संपोगस्यास्यन्तिफी स्थितिः संभयति मत्पपि प्रदर्शने जीपकर्मणोरनादित्षेऽपि निगमतिर संपम्यितिनियमम्य चानिऐरसंख्येयकालादू पुद्गलपरिणतेः सर्पमा अन्यपाभयना मोहारि:५० कसरीरम्प च निराधारम्य चिरतरकालभ्यापिन उत्तरकालमशेषकर्मक्षयान् विनियशायग्नि गानं सुनिधितासंभयदाधकममाणत्यम् इदमेय च तस्यव्ययस्थायां सर्वत्राभ्युपगन्तव्यम् न यक्षापग- तम्पाप्यर्थम्यतदन्तरेण सत्यव्यरस्थितिः अनुभूनम्यापि पाधकमत्ययप्रपती मिप्यायपतया मर. स्थापनात् । ततः मुनिधितासंभपराधकममाणपादेष प्रमाणपतषसिदिः यापकप्रमाणनियपान् तद्विपरीतार्थमतिपतिः उभयोरनियये एभुतयोरर्थयोः संशीतिरिति प्यपग्था गनिधिनामपदार.१५ कममाणत्यं परतावारपैशापेऽपि मर्पशोधारिकारीरचिरस्थायिरपप्रतिपादपागम समावेनि नफिश्चित् तम्स कपलाहारपरिकल्पनया । केयसी ए कयलादारमान् कि मुसया उन लि. न्यथाऽनुपपरया भाहोम्मित् रूपमापनोऽनातीति वक्तव्यम् ।म तापदापा पक्षः भुषापा गा. स्पात् मन्मूलदोपराशिनिवृत्ती तस्या पसंभयात् भनिवृत्ती या तरमपर गरमूर पहारे भारयन्तिकमीषयानुपपतिर्भगपति स्यात् । न य धुनुल्या शरीरषेदनेम्युनम् । भुसामनोपारित शरीरं स्थापयितुमिरहुरातीति पेन्, म अनन्तवीर्यम्य भगपतः दागरस्थितिमिप्यो माला म्तरेणापि तथापनामामध्यांविरोधात् शरीरतिपापयिऽपि पुभुक्षापत्र एपंतिम मम- दस पिइति न मितीयः पयोऽपि । नापि पतीयपक्षाभ्युपगमोऽपि पुनः मरनादारशिप विपक्षितफालभाविशारीरस्थितिखभाषायनयेय दोगभाषा भन्यथाऽशिरप्यपहारप्रापि तमा. कल्पनायाः प्रमहात् । तीर्थमपतनम् तु व्यापारयादारलाणमा तरकालभारिविषमाविकीर्णमा-१५ वेऽपि मनायो म पिकापने तीर्थमवर्तनम सगापनापिशेयोपविशिलपा ! सालोर- रमेऽपि तीर्यमपन्न स्वयमभ्युपगतं परेण महताहारादिष गोरामनाय तामाता फरपयितुं युनाम् । म प भगपति हेसः मापि तदुपरामनपाम् नति कापलारिसमा भगपसि पात्रयेऽपि दोपानतिवृत्तः प्रकारान्तास चालभपाप तत्र प्रकाराना पुतिमाना। स्व. पु. ४५८ ६.४-५। ११.... १.५। "रिस्थिति भर."-.रि.। -भपयोर-आ...। "पसमा मथि बसमा एक मरने विभुभाषितम् । (-पिधुनिभुशा-म..। सतमान...हिर।

·द्वितीये काण्डे- - परणानारायशयाच केवलम्' इति पत्र प्रयम मोइशयसनो हानावरणादित्रयमयः सहदिति व्याख्यानात् । तम्हानरर्शनयोः फमवृत्ती हि पर्वशतं पादाचित स्यात् दर्शनशाले शानामावात् तताले य दर्शनाभावात् । सनतंच भगवतः केवलिनः सर्वत्र सर्वदर्शिलं च सायपयासि वे केवलज्ञानदर्शने इति यवनान् । कुन गतिविरिति चेत् निला स्तिमेतत् सर्वसिदिसावे न पुनरिहोच्यते । केवलज्ञानदर्शनयोयुगपद्मावः कुतः सिद्ध इति चेत् , सामान्य-विशेषविषययोगितावरणयोरयुगप्रतिमामा. योगात प्रतिवन्धकान्तराभावात् । सामान्यप्रतिमासो हि दर्शन विशेषप्रतिमामो ज्ञानम् । तत्यतिबन्धकं ज्ञानावरण दर्शनावरण च । यदयादमदादेः केवलशानदर्शनानाविभावः तयोय युगादात्मविशुदिप्रकर्षविशेषात् परिक्षयनिः कथमितायुगा. प्रतिभासनं सामान्य विशेषयोः स्यात् प्रक्षीणाशेषमोहान्तरायस्थ प्रतिबन्धान्तरं च कथमिव ममाव्यत येन युगातद्वितयं न स्यात् । भस्तु नाम केवलं तत्त्वज्ञान युगपतरावेमारानम्, मतिश्रुनावधिमन पर्ययज्ञानं तु कमिन्युच्यते"। -अटश असि.पू. २०१६.५-1 "सोपयोगस्याने कस ज्ञानस्यैकत्र योगपयवचने हि विद्वान्तविरोधः स्त्रकारस्य न पुनरनुपयोगस्य सह दावुपयोगी न स्त इति वचनात् ।। सोपयोगयोशानयोः सह प्रतिषेधादिति निवेदयन्ति- क्षायोपथमिक ज्ञानं सोपयोग क्रमादिति । नार्यस्य व्याइतिः कात्चित् क्रमशानाभिधायिनः । निरुपयोगस्यानेकस्य ज्ञानस सहभाववचनसामात सोपयोगस्य क्रममावः क्षायोपथमिकस्येत्युकं भवति तया व नार्थस्य हानिः झमभाविज्ञानावयोधकस्य सम्भाव्यते । अत्रापराकूतमनश निराकुर्वनाह- मोपयोगी सह स्यातामित्यायोः ख्यापयन्ति ये । दर्शनज्ञानरूपो तो न तु ज्ञानात्मकाविति । ज्ञानानां सह मावाय तेपामेतविरुद्धपते । क्रममायि च यज्ञानमिति युकं ततो न तत्" । 1-1.लो. ६-८ पृ. २५३ पं०३०-1 "जुगवं वार गाणं केवलणाणिस्स देसणं च तहा। दिगयरपयास-ताप बह वाह वह मुणेयवं" ॥१०॥ “सिद्धाणं सिद्धगई केवलणाणं च दंसणं खयियं । सम्मवमणाहार, उवजोगा ण कमपउत्ती" ॥ ३.॥ "दंसणपुव्वं गाणं, छदमत्याणं ण दोष्णि उवउग्गा । जुग जम्हा केवलि-गाहे जुगवं तु ते दोनि ॥४॥ दसणपुवं गाणं छदमत्याण" सप्तावलोकनदर्शनपूर्वकं ज्ञानं भवति छद्मस्थानां संसारिणाम् । कस्मात् "ण दोणि उवउग्गा जुगवं जम्हा" शानदर्शनोपयोगद्वयं युगपतं भवति यस्मात् "केवलिणाहे जुगर्व तु वे दोऽवि" केवलिना । युगपती शानदर्शनोपयोगी द्वौ भवत इति"-पृ० १६९५०३-८॥ भत्रेदमघातव्यं विशेषावश्यकभाष्ये मन्दिचूण्यां च पक्षप्रयं पुरस्कर्तृणां नामानि अनिर्दिश्यैव सामान्यतो वर्णितम् हरिभद्रीयायां मलयगिरीयायां च वृत्ती क्रमोपयोगपशः श्रीजिनमगणिक्षमाधमणादिसल्कबेन युगपदुपयोगपक्षः धीसिस्ना- दिसत्कलेन एकोपयोगपक्षच धीद्धाचार्यादिसत्करवेन उपन्यस्तः परन्तु सम्मतिटीकाकारः श्रीमदमयदेवैः युगपदुपयोगास. श्रीमालवादिसकलेन एकोपयोगस प्रकरणकार-सिद्धसेनदिवाकर-सत्कलेन वर्णितः- धीहरिभद्राभयदेवमलयगिरीणां पक्षद्वयपुरस्कर्तृविषयोऽयं मतभेदः वाचकवयः धीमयशोविजयरित्यं परिहतः-- "इदमिदानीं निरूप्यते-केवलज्ञानं ससमानाधिकरणकेवलदर्शनसमानकालीनं न वा, केवलज्ञानक्षणत खसमानाधिकरणदर्शन- क्षणाव्यवहितोत्तरलव्याप्यं न वा ! एवमायाः क्रमोपयोगवादिनां जिनभद्रगणिक्षमाभ्रमणपूज्यपादानाम् , युगपदुपयोगवादिना च मावादिप्रमृतीनाम्, यदेव केवलज्ञानं तदेव केवलदर्शनमिति वादिना च महावादिधीसिरसेनदिवाकराणां साधारण्यो विप्रति. पत्तयः । यतु युगपदुपयोगवादिलं सिद्धसेनाचार्याणां नन्दितावुकं तदभ्युपगमवादाभिप्रायेण न तु खतन्त्रपिसान्तामिायण, कमाक्रमोपयोगदयपर्यनुयोगानन्तरमेव खपक्षस संमतायुनावितलादिति इष्टव्यम्"-मानवि• . १५४ दि. ५.५। साश्यविषयोकपात्रयगतः पारस्परिको बलीयान् विवादरेव नयवादाश्रयेण इत्यं समाहितः- "भेदमाही व्यवइविनयं संश्रितो मशवारी पूभ्याः प्रायः करणफलयोः सीनि शुदउँसूत्रम् । भेदोच्छेदोन्मुसमधिगतः संग्रह सिद्धसेनससादेते न स विषमाः सुरिपक्षानयोऽपि ॥ चिरसामान्य पुरुषपदभावलाख्य विशेष तपेण फुटमभिहितं सायनन्त यदेव । मिशः कमवदिदमप्युच्यमानं न दुष्ट सासूरीणामियमभिमता मुख्यगौणयास्था । तमोजगमतिमनु शामिदा निदानोददाः ध्रुना बहुतः धुते नयविवादपशा यथा । नपारस विस्मयो भरतु मरिपक्षत्रये प्रधानपदवी पियों कनवीयसी रयते"। -मानवि.पृ. १६/प्र.को.२,1,।

·.३.१४ द्वितीये काण्डे- , . अंत्र तात्पर्यार्थः-यद्येकत्वं ज्ञान दर्शनयोन स्यात् ततोऽल्पविषयत्वाद् दर्शनमनन्तं न स्यादिति "अणन्ते केवलणाणे अणंते केवलदंसणे"[ ] इत्यागमविरोधः प्रसज्येत । दर्शनस्य हि शानाद् मेदे साकारग्रहणादनन्तविशेषयर्तिमानादनाकारं सामान्यमात्रावलम्बि केवलदर्शनं यतो नियमेनैकान्तेनैव परीतमल्पं भवतीति फुतो विषयमेदादनन्तता ? युगपदुपयोगद्वयवादी अनन्तं दर्शनं प्रशस्तमित्यस्यां प्रतिक्षायां 'साकारग्गहणाहि य.णिय मऽपरित्तं' इत्यकारप्रलेपात् साकारे विशेपे गतं यत् सामान्य तस्य यद् प्रहणं दर्शनं तस्य निय मोऽवश्यंभावस्तेनापरीतमपरिमाणमिति साकारगतग्रहणनियमेनापरीतत्वादिति हेतुमभिधत्ते । यञ्चा परीतं तदनन्तं यथा केवलज्ञानम् अपरीतता च दर्शनस्य द्रव्य गुण-कर्मादेः साकारस्य च सकलमय द्रव्यत्व गुणत्व-कर्मत्यादिना स्वसामान्येन तावत्परिमाणेनाशून्यत्वात् सामान्यविकलस्य पर्यायस्यासंभ १० वात् । विशेषतादात्म्यव्यवस्थितसामान्यस्य दर्शनविषयस्यानन्येन दर्शनस्यापरीतत्यं नासिद्धमिति भयति तस्यानन्त्यसिद्धिरिति व्यवस्थितः॥ १४ ॥ [अमेदवायुक्तस्य केवले अपर्यवसितत्वादिदोपस्य क्रमवादिना समुद्धरणम् तस्य च पुनरमेदवादिना प्रतिसमाधानम् ] कमयादिदर्शने शानदर्शनयोरपर्ययसितत्यादिकं नोपपद्यत इति यत् प्रेरितमेकत्यादिना १५ तत्परिहारार्थमाई- भण्णइ जह चउणाणी जुज्जइ णियमा तहेव एवं पि। भण्णइ ण पंचणाणी जहेव अरहा तहेयं पि ॥१५॥ यथा क्रमोपयोगप्रवृत्तोऽपि मत्यादिचतुर्ज्ञानी अपर्ययसितचतुर्शान उत्पधमानतन्मानसर्पदो पलब्धिको व्यक्तयोधो शांतदृष्टमापी शाता द्रष्टा संसेययती चावश्यमेव युज्यते तच्छक्तिसमः २० म्ययात् तथैतदपि एकत्यवादिना यंदपर्यवसितादि फेवलिनि प्रेर्यते तद् युज्यत एय। अनेकत्ययादिना प्रतिसमाधान भण्यते यथैवाहन पञ्चज्ञानी भवति तथैतदपि क्रममा दिना यदुच्यते मेदतो मानयान दर्शनयानिति च तदपि न भवतीति सूत्ररतोऽभिप्रायः। [मुक्ति-क्रमोपयोगयोश्छमना व्याप्ति स्वीकुर्वतां पांचिन्मतस्य व्यावर्णनम् ] सत्रं च एमस्ये किलोपयोगक्रमस्य त्यात केयलिनि च मामायाप्त क्रमपान शानदर्शनोप २५योग इस्पपमनायों वियक्षित इति फेचित् प्रतिपमान हि यो यजातीये डष्टः सोऽतभातीयेऽपि भयति अतिप्रसङ्गात् अन्यथा छमस्था अपि केयलियत् क्रमोपयोगित्यात् सर्पशाः स्युः सोऽपि पार भवेत् तत एप सर्पक्षयनिरापरणास्ते सोऽपि या सापरणः तत एय एकतानिनो या ते सोऽपि या चतुशांनी स्यात्। [फेवलिफवलाहारचर्चा] [ कालाहारनिपेघवादस पूर्वपक्षयोपन्यासः ] थत एप एपम्य मुनिक्रियादर्शनान् केयलिनि तविजातीये मुजिक्रियाकल्पना म युमा भन्यथा पतुनियाऽयलिन्य-संमारित्यादयोऽपि तत्र स्युन देदिन्यं तमुक्तिकारणं नयाभूतराषा: “ग द टिस्म, भगते बमोरिग, नियुडे नाणे संवठियम, निम्युरे दंगणे करि-II २-फार वि.का.बा.धिना। -दणे नि.....। 4-स्पिनिमा-र..! ६- पिती-पा.बा.। -तमनेकाप-4.भा...ि। antr-t..."मलाप नियमेन"-..१५९ प्र.4.11.-सी पार: "" मला मोरयोग नि"-tt .. १५९.4.1 rnak..c..। सारे HIT 4 -..." १.नि.... "पा.

·शानमीमांसा। फकर्मणोस्तद्धेनुत्यादेकपैकल्ये तदभायात् । भौदारिकव्यपदेशोऽप्युदारत्वान्न भुक्तः । यदपि 'के- न्द्रियादीनामयोगिपर्यन्तानामाहारिणां सूत्रोपदेशात् फेयलिनः कपलादारित्वं केचित् प्रतिपन्नाः' सपि सभापरिहानात् तत्र होकेन्द्रियादिभिः सह भगवतो निर्देशानिरन्तरादारोपदेशाध शरीर प्रायोग्यपुगलग्रहणमाहारत्वेन विधक्षितमन्यथा सणप्रयमात्रमपराय समुदातायस्थायां निरन्तरा- हारो भगवांस्तेनाधारेण भवेत् । यदपि 'यथासंभवमादारव्यपस्थितेः सह निर्देशेऽपि फयलाहार एय५ यलिनो व्यवस्थाप्यते युफ्त्या अन्यथा तच्छरीरस्थितेरमायादिति' तदपि न युक्तिक्षमम् यतो यदि नामासदादेः मताहारमन्तरेणीदारिकारीरस्थितेः प्रभूतकालमभायात् केपलिनोऽपि तथाऽनुमीयते तदि सर्पमतापि तस्य कथमवसातुं तश्या व्यतिक्रमप्रकल्पनायोगात् भ्रूयते च भरताहारमन्तरे. पाप्यौदारिकारीरस्थितिधिरतरकाला प्रथमतीर्थरात्मभृतीनाम् । न च तदियत्तानियमप्रतिपादक प्रमाणमस्तीति सूचमेदकरणनिमित्तासंभवात् यथान्यासमेय सूत्रार्थपरिकल्पनमस्तु एवं च निरन्तरा-१० दारपचनमप्यनुल्लक्षितं भवेत् । अथापि स्यादतिशयदर्शनाग्निरयशेपदोगयरणदानेरत्यन्तगुदा रमस्वभाषप्रतिपत्तियत् प्रहलादारविकला औदारिकशरीरस्थितिरात्यन्तिकी चिद् यदि मवेत् तदाऽसंभयन्मुक्तीनां केयलिनां प्रमाणतः प्रतिपत्तेः "असरीरा जीवया" इत्याचागमनिरोधः प्रसज्येत, मसदेतत्। यतः किमेयं सर्पस्यासत्यं प्रतिपादयिनुमभिप्रेतम् उतातिशयदर्शनस्प सदधेनुम् ! म तायदाधः पक्षः धर्मिणोऽभावे तमस्य प्रस्तुतस्य साधयितुमशक्तः । नापि १५ द्वितीयः भीदारिकरारीरस्य चिरतरकालावस्थायित्वस्याविरोधात् । न घातिरायदर्शनस्य सदहे. नुन्धे फेयलिभुक्तिसिद्धिः। न च यदतिशययत् तदात्यन्तिकमतिरायमनुभयतीति सर्वत्र साप्यते किन्नु च्यामिदर्शनमात्रमेतत् अतः क्रियत्मालापस्थितिमा फेयलिनां शरीरस्थितेरिएं नात्यन्तिकम् । मय संयोगस्यात्पन्तिकी स्थितिः संमपति सत्यपि प्रफदर्शने जीयकर्मणोरनादित्वेऽपि निरोपप्रतिपत्तेः संसेपम्पितिनियमम्य पानिऐरसंश्येयकालादू पुगलपरिणतः सर्वम्या अन्यथाभयना मोदारि-२० फशरीरम्य च निराधारस्य चिरतरकालायिन उत्तरकालमशेषकर्मक्षयान् यिनिवृत्तायलि साधनं सुनिश्चितासंभयदाधकममाणत्यम् इदमेय च तस्यव्ययस्थायां सर्पवाभ्युपगन्तव्यम् न पक्षापयग- तस्याप्यर्थस्यैतदन्तरेण तस्यव्ययम्थितिः अनुभूनभ्यापि पाधकमत्ययप्रवृत्ती मिथ्यात्यरूपनया प्र. स्थापनात् । ततः मुनिधितासंभयदाधकममाणत्यादेय प्रमाणप्रमेयतत्यसिदि पाधक्रममाणनिपपार नदिपरीतार्थप्रतिपत्तिः उभयोरनिधये श्रुतयोरथयोः संशीतिरिति प्ययम्या मुनिधितासमपटाप-१५ फप्रमाणत्यं च प्रस्ताद्वारपैकल्येऽपि सर्पशीदारिफशरीरचिरस्थापित्यप्रतिपादकागमन समस्येवेनि न किश्चित् तम्य कपलाहारपरिकल्पनया | केपली च पलादारमनन् युिभुक्षया उत शारीरविल्या न्यथाऽनुपपत्या भादोम्बित् म्यमायतोऽमाप्तीति पक्तव्यम् ! न तापदायः पक्षः पुमुदाया दुःपरुप. स्यात् तन्मूलदोपराशिनिघृती तम्या पसंमयात् भनिवृत्ती या सम्पमयर हुगसमूदम रडाये भास्यन्तिकारीण्यानुपपत्तिभंगपति म्यात् । मधुचुल्या शरीरपेदनेन्युक्तम् । मामलोपारि. शरीरं न्यापयितुमिच्दुरग्नातीति पेत्, न अनन्तवीर्यम भगयतः शरीरस्थितिमिच्योः प्रताधारमा स्तरेणापि तत्स्थापनामामण्यांविरोधात् शरीरतिधापपिपाऽपि युभुक्षापदहश एवेति म प्रथमपा. दम्य विपरति म द्वितीयः पक्षोऽपि । नापि कृतीयपक्षाभ्युपगमोऽपि युक्तः प्रानादारविरंप चियक्षितकालभापिशरीरस्थितिसभायकरपनयेय दोभापा मन्यथाऽशिष्टयपदारेप्यपि तपमाप- करपनायाः ममहात् । तीर्थप्रपन्नम्य तु प्यापारव्याहारलक्षणम्य तरकालमापिथियाचिकरामा-१५ पिसापो म निरभ्यते तीर्थप्रयर्तनम्य सनापनापिदोपोत्पनयिशिएलरूपाया मोर- रमेऽपि च तीर्थप्रपननं स्वयमभ्युपगनं परेण प्रश्नादारादिकं तु शोपामना तत्समापन: फाल्पयितुं युनाम् । न च भगपति लेशा नापि तदुपशमनपाम्छा तस्पति कपलादारपरिकासमा भगयति पसत्रयेऽपि दोषानतिवृत्तेः प्रकारान्तरस धासंभपाप तर मताहारपासना पुतिमंगना। 'स्वादादर.पृ.४५८१.४-५॥ १पृ.६.८.११.५। १ "शरीरभिरोइरविसपारमिती भार."-.टि.। -भपयोर-मा...। ५“पंयामा गरि बरा तहाममा मानने विभुतं सुभाषितम्। इपिद्रिाभुरा-भामो.। -२२ तला-र.. दिया।

·५ हामीमांगा। ६१७ [सामोपोगापारमामेक पेन फेयर्स किमिति मनःपर्यायदागमे एस शानमारतया न कपनम् किमिनि १ पान-दर्शनरूपापा विध्येन वर्णन मिति घोघे मोबाटनम् ] पासमोपयोगापामगर पेय फिमिति मनापोयमानयत् सद् भागवेनय ग निर्वियम् । समान "परमाणे पांगणे" रति मेरेग सूचनिदेशार प्रमेण युगपना मिनमुपयोगस्य रेपलापोधापमिया- जण मणोपिसागपाण दंसणं णस्थि दव्यजायाण | तो मणपक्षणार्ण णियमा गाणं तु णिदिदं ॥ १९॥ पतो मनापमानविपरगनानां परमनोगव्याविरोधाणां विशेषरूपया पास चिन्त्य मापदादेलिहिनो गमकतोपपणे दर्शनं मामान्यरूपं नास्ति द्रव्यरूपाणां चिन्यमाना. ন্যামলীলানী বিদ্যাবিয়া বিন হামকান্ত সহি সুনঃবধা-০ माग निरोगकारापाद मानमेय पानामायाद् माहफेऽपि तदभापः ततो मनःपर्यावाल्यो पोधो निपमाद् शानमेषागमे निर्दिष्टो न तु दर्शनम् । आयलं तु सामान्यविशेयोपयोगकरूप- पार पयलं शान पलं दर्शन घेन्यागमे निर्दिएम् ॥ १९ ॥ [एकत्येऽपि केवलस शान-दर्शनोमयरूपतया शाले पागल तस्स फयंचिदनेकरूपत्ताभ्युपगमनम् ] सपा पुनरप्येषरूपानुषिद्धामनेफरुपतां दर्शयपाह- परसुअपरशुअयहिफेपलाण समपम्मि दसणविअप्पा। परिपटिया फेयलणाणदसणा तेण ते अण्णा ।।२०।। पारपधुरपथिकेयलानां समय दर्शनविकल्पा भेदाः परिपठितास्तेन दर्शनमध्ये पाटार दानमपि पन्दम् शानमध्ये पाटाद् भानमपि अतो भिम्ने एय फेवलज्ञानदर्शने न पान्तं तपोभेद एप केपलान्तर्भूतान तयोरमेदात्, न चैयममेदाद्वैतमेप सूत्रयुक्तिविरोधात् २० तत्परिप्रोफखमायतया कथंचिदेकरऽपि तथा सयपदेशात् ॥ २० ॥ [एकदेशिना मत्पुरयोगं दृष्टान्तीकल एकसापि फेलोपयोगस्य द्विरूपत्वसमर्थनम् ), पतदेय स्टान्तमारेलाह-~ दसणमोग्गाहमेत्तं 'घडो' ति णिव्यण्णणा हवइ गाणं । जह एत्य फेवलाण वि विसेसणं पत्तियं चेय ॥२१॥ अपग्रहमानं मतिरूपे योघे दर्शनम् इदम्' 'तत्' इत्यव्यपदेश्यम् 'घटः इति निधन वर्णना निधयात्मिका मनिसानं यद तदापति दान्तिक योजयति जह पत्य इत्यादिना फेपलपोरप्यतन्मात्रेणव विशेषः एकान्तमेदाभेदए तरस्यभाययोः पूर्वोकदोपप्रसन्नाद् मज- हत्यकरूपयोरेयाभिनियोधिकरूपयोस्तत्तदूपतया तथाव्यपदेशसमापादनात् कथंचिदेकानेकात्मक- त्योपपतेदेकान्ते तयोरप्यभायापत्तेः ॥ २१॥ चिन्त्यतापि-मो. मा. चितितावि- पारा। चित्याधि-हा. पि. एमतिमा-भा। इति निधयेन वर्णना तदाकारामिलाप इति यावत् । कारणे कार्योपचारा घटाचारानिलारजनाई पटे यथाऽनेत्र तथा केवलयोरप्येतावन्मात्रेण विशेषः - नरि० पृ. १९• • • 31, २०:०१० .

·द्वितीये काण्डे- अंत्र तात्पर्यार्थः-योकरवं ज्ञान दर्शनयोन स्यात् ततोऽल्पविषयत्वाद् दर्शनमनन्तं न सादिति "अणन्ते केवलणाणे अणंते केवलदसणे" [ ] इत्यागमविरोधः प्रसज्येत । दर्शनस्यह शानाद् मेदे साकारग्रहणादनन्तविशेषयर्तिज्ञानादनाकारं सामान्यमात्रावलम्बि केवलदर्शन यतो नियमेनैकान्तेनैव परीतमल्पं भवतीति कुतो विषयमेदादनन्तता ? युगपदुपयोगइयवादी अनन्तं दर्शनं प्रशसमित्यस्यां प्रतिज्ञायां साकारग्गहणाहि य णिय- मऽपरितं' इत्यकारप्रश्लेषात् साकारे विशेपे गतं यत् सामान्य तस्य यद् ग्रहणं दर्शनं तस्य निय. मोऽवश्यंभावस्तेनापरीतमपरिमाणमिति साकारगतग्नहणनियमेनापरीतत्वादिति हेतुमभिधत्ते। यथा- परीतं तदनन्तं यथा केवलज्ञानम् अपरीतता च दर्शनस्य द्रव्य-गुण-कर्मादेः साकारस्य च सकलस्य द्रव्यत्व-गुणत्व-कर्मत्यादिना स्वसामान्येन तावत्परिमाणेनाशून्यत्वात् सामान्यविकलस्य पर्यायस्यासंभ- १० वात् । विशेषतादात्म्यव्यवस्थितसामान्यस्य दर्शनविषयस्यानन्त्येन दर्शनस्यापरीतत्वं नासिद्धमिति भवति तस्यानन्त्यसिद्धिरिति व्यवस्थितः॥१४॥ [अमेवाद्युक्तस्य केवले अपर्यवसितत्वादिदोपस क्रमवादिना समुद्धरणम् तस च पुनरमेदवादिना प्रतिसमाधानम् ] क्रमयादिदर्शने शानदर्शनयोरपर्यवसितत्वादिकं नोपपद्यत इति यत् प्रेरितमेकत्यवादिना १५तत्परिहारार्थमाई- भण्णइ जह चउणाणी जुज्जइ णियमा तहेव एवं पि । भण्णइ ण पंचणाणी जहेव अरहा तहेयं पि ॥१५॥ यथा क्रमोपयोगप्रवृत्तोऽपि मत्यादिचतुर्ज्ञानी अपर्यवसितचतुर्शान उत्पद्यमानतज्ज्ञानसर्वतो. पलग्धिको व्यक्तयोधो शांतदृष्टभाषी शाता द्रष्टा संशेययौ घावश्यमेव युज्यते तच्छक्तिमम २० म्यपात् ततदपि एकत्वयादिना येदपर्यवसितादि फेयलिनि प्रेर्यते तद् युज्यत पय । मौकत्यपादिना प्रतिसमाधानं भण्यते यथैवाईन्न पञ्चज्ञानी भयति तथैतदपि क्रमश: दिना पदुच्यते मेदतो शानवान् दर्शनयानिति च तदपि न भवतीति सूत्रकृतोऽभिप्रायः। [ मुक्ति-क्रमोपयोगयोश्छमना व्याप्ति स्वीकुर्वतां पांचिन्मतस्य व्यावर्णनम् ] यत्रं च एनसे किलोपयोगक्रमस्य रस्त्यात् केयलिनि च मामायान क्रमपान शानदर्शनो २५योग इलयमापों वियक्षित ति फेचित् प्रतिपन्नाः न हि यो यजातीय स्टः सोऽतभातीयेऽपि भयति मतिप्रसन्नात् अन्यथा एमस्या अपि केयलियत् क्रमोपयोगित्यात् सर्पशाः स्युः सोऽपि थान मोतु तत एय सर्पलयभिरापरणाले सोऽपि या सायरणः तत एष शानिनो या ते सोऽपि या घनुशेनी सात् । [ फेयलिफवलाहारचर्चा] [ कालाहारनिपेघवादस पूर्वपक्षतयोपन्यास:] भन एर स्म्य मुनिक्रियावदानात् फेयलिनि तद्विजातीये भुजिक्रियामानाम पुका-न्यथा अनुगनिवारंपरित्य संमारित्यादयोऽपि तत्र म्यु:-न देहियं तदुनि.कारणं तथागतरामा: देणे टिम्म, अगले दमणे शिम, नियोनणे पालिए, मिरे दमणे केवदिरण"-HTTER: कार वि... मिना । -हणे नि-4.। ....। -गिपरिमार..1 नीतीदा.बा.। -तमनेपाल.मा...। 4..मनीलासानियमेव"-.१.१५प्र... ती पार ""बrate inf-TAI.T. १५::...। १-९...। Minat HEART -1.." .. १.

·[पुनरप्येकदेशिना क्रमिकमेदं दायितुं गाग्रीययात्या शान-दर्शनयोः कथंचिदन्यत्र- प्यरम्यापनम् । ET फश्चिद् मेदा- दसणपुष्यं णाणं णाणणिमित्तं तु दसणं णत्यि । तेण सुपिणिनिमयामो दसणणाणाण अण्णतं ॥ २२ ॥ दर्शनपूर्व ज्ञानम् , जाननिमित्तं तु दर्शनं नास्ती गुनं यतः सामान्यमुपलभ्य पश्चाद् विशेषमुपलभते म विपर्ययेणेयं छमशायथायां हेतुहेनुमदायक्रमः । तेनाप्ययगच्छामः कथ श्चित् तयोर्मेंद इति । अयं घायोपरामनियन्धनः क्रमः फेयलिनि च तदभावादक्रम इत्युक्तम् ॥२२॥ - ५ [एफदेशीये अपग्रहमात्रमतिज्ञानस्य दर्शनत्वाम्मुपगमे समापततो दोपस्यामिधानं तत्समर्थनं च] १० यदुतम् 'भयप्रहमा मतिशानं दर्शनम्' इत्यादि सदयुक्तम् अतिव्याप्तरित्याद- जह ओग्गहमेत्तं दंसणं ति मण्णसि विससि जाणं । महणाणमेव देसणमेवं सह होइ निफण्णं ॥ २३ ॥ एवं सेसिंदियदसणम्मि नियमेण होद ण य जुत्तं । अह तत्थ णाणमेत्तं घेप्पइ चक्खुम्मि वि तहेव ॥ २४ ॥ यदि मत्यवयोघे अवग्रहमानं दर्शनं विशेपितं ज्ञानमिति मन्यसे भतिज्ञान- मेव दर्शनमित्येवं सति प्राप्तम् न चैतद् युक्तम् । “स द्विवियोऽष्टचतुर्भेदः" [तत्वार्थक मं० २ सू०९] इति सूत्रविरोधात् ॥ २३ ॥ एवं शेपेन्द्रियदर्शनेप्यप्यवग्रह एव दर्शनमित्यभ्युपगमेन मतिशानमेव तदिति । न च 'तद् युक्तं पूर्वोक्तदोपानतिवृत्तेः । अथ तेपु श्रोत्रादिप्पिन्द्रियेषु दर्शनमपि भवत् तद् ज्ञानमेव, २० मानशब्दस्य दर्शनव्यवच्छेदकत्वात् । अत एव तत्र 'श्रोत्रज्ञानम्' इत्यादिव्यपदेश उपलभ्यते 'भोत्र दर्शनम्' 'माणदर्शनम्' इत्यादिव्यपदेशस्तु नागमे फचित् मसिद्धस्तर्हि चक्षुप्यपि तथैव गृह्यता 'चक्षुर्शनम्' इति म तु 'चक्षुर्दर्शनम्' इति । अथ तत्र दर्शनम् इतरत्रापि तथैव गृद्यताम् । शान: दर्शनयोरपलम्मरूपत्वे अविशेपमसहस्तयोरिति चेत् पर्वमेतद्रूपतया स्वभावमेदात् तु भेद इति ॥२४॥ [शान एव चक्षुरचक्षुर्दर्शनप्रवादसमर्थनाय दर्शनपदस अर्थाभिधानम् ] नन्यवाहस्य मतिमेदत्वाद् मतेश्च ज्ञानरूपत्वाद् अवग्रहरूपस्य दर्शनस्यामाप एव भवेत् उच्यते- णाणं अपुढे अविसए य अत्यम्मि दंसणं होइ । मोत्तूण लिंगओ जं अणागयाईयविसएसु ॥ २५ ॥ अस्प(स्पोटेऽर्थरूपे चक्षुषा य उदेति प्रत्ययः स चक्षुर्दर्शनं ज्ञानमेव सत् इन्द्रियाणाम ३०विषये च परमाण्यादौ अर्थे मनसा शानमेव सद् अचधुर्दर्शनम्, मुक्त्वा मेघोशतिरूपा- पृ १६.३। २.६१७ गा. २१५.२६ । १-णमित्तं । ५-यमेततरूप-चा. बा. "मटे"मानवि. पृ.वि. पं. १ ४३.पू.५०१५॥ ++ ·ज्ञानमीमांसा कर्मणोस्तहेतुत्वादेकवैकल्ये तदभावात् । भोदारिकव्यपदेशोऽप्युदारत्यान्न भुक्तः । यदपि 'पके न्द्रियादीनामयोगिपर्यन्तानामाधारिणां सूत्रोपदेशात् फेयलिनः कपलाहारित्व फेचित् प्रतिपन्नाः' तदपि सूत्रार्थापरिज्ञानात् तत्र होकेन्द्रियादिभिः सह भगयतो निर्देशानिरन्तराहारोपदेशाध शरीर प्रायोग्यपुद्गलग्रहणमाहारत्वेन विवक्षितमन्यथा क्षणप्रयमात्रमपदाय समुदातावस्थायां निरन्तरा. हारो भगवांस्तनाहारेण भवेत् । यदपि 'यथासंभवमादारव्यवस्थितेः सह निदेशेऽपि फपलाहार पय५ फेयलिनो व्यवस्थाप्यते युफ्त्या अन्यथा तच्छरीरस्थितेरभावादिति' तदपि न युक्तिक्षमम् यतो यदि नामासदादेः प्रकृताहारमन्तरेणीदारिफशरीरस्थितः प्रभूनकालमभायात् केयलिनोऽपि तथाऽनुमीयते तहि सर्वशतापि तस्य कथमयसातुं शक्या दृष्टव्यतिक्रमप्रफल्पनायोगात् भूयते च महताहारमन्तरे. णाप्यौदारिफशरीरस्थितिश्विरतरकाला प्रथमतीर्थत्प्रभृतीनाम् । न च तदियत्तानियमप्रतिपादक प्रमाणमस्तीति सूत्रमेदकरणनिमित्तासंभवात् यथान्यासमेय मूत्रार्थपरिकल्पनमस्तु एवं च निरन्तरा-१० हारपचनमप्यनुल्लक्षितं भवेत् । अथापि स्यादतिशयदर्शनामिरवशेषदोपावरणदानेरत्यन्तगुदा- स्मस्वभावप्रतिपत्तियत् मरताहारपिकला थोदारिफशरीरस्थितिरात्यन्तिकी कचिद् यदि भवेत् तदाऽसंभपन्मुक्तीनां केयलिनां प्रमाणतः प्रतिपत्तेः "असरीरा जीवघणा" इत्योचागमविरोधः प्रसज्येत, असदेतत्। यतः किमेयं सर्घनस्यासत्त्वं प्रतिपादयितुमभिप्रेतम् उतातिरायदर्शनस्य तदहेतुत्यम् ! म नावदायः पक्षः धर्मिणोऽभावे तद्धर्मस प्रस्तुनस्य साधयितुमसतः । नापि१५ द्वितीयः औदारिकशरीरस्य चिरतरकालावस्थायित्यस्याविरोधात् । न घातिशयदर्शनस्य तदहे. तुन्वे फेयलिभुक्तिसिद्धिः । न च यदतिशयपत् तदात्यन्तिकमतिशयमनुभवतीति मर्यत्र साप्यते किन्तु व्याप्तिदर्शनमात्रमेतत् अतः कियत्कालावस्थितिमा केयलिनां शरीरस्थितेरिटं नात्यन्तिकम् । नप संयोगभ्यात्यन्तिकी स्थितिः संभवति सत्यपि प्रकर्पदर्शने जीवकर्मणोरनादित्वेऽपि विलेपमनिपतेः संखपस्थितिनियमस्य चानिएरसंख्येयकालादूय पुद्गलपरिणतेः सर्पम्या अन्यधामपनाद् यौदारि:२० फशरीरम्प प निराधारस्य चिरतरकालम्पायिन उत्तरकालमशेषकर्मक्षयाद् यिनिवृतापस्ति मापन सुनिधितासंभयदाधफममाणन्यम् इदमेव च तस्यव्यपस्थायां सर्पाभ्युपगन्तव्यम् म पक्षापयग. तम्याप्यर्थस्यैतदन्तरेण तत्त्यव्यवस्थितिः अनुभूनस्यापि बाधकप्रत्ययप्रकृती मिथ्यात्यापनपा प्यप स्थापनात् । नतः मुनिधितासंभवदाधकप्रमाणत्यादेय प्रमाणप्रमेयतत्यसिद्धिः पापकरमापनिधयार तद्विपरीतार्थप्रतिपत्तिः उभयोरनिश्चये एश्रुतयोरर्थयोः संशीतिरिति प्ययम्या एनिधितारमपदाध२५ फप्रमाणत्यं च भरतादारपैकल्येऽपि सर्पसौदारिकशरीरचिरस्थायित्यप्रतिपादकागमम्म पमन्यति न किश्चित् तम्य फयलाहारपरिकल्पनया । केयली च कपलादारमान कि घुमुक्षया उत शरीरपिार- न्यथाऽनुपपत्या भादोस्पित् स्वभावतोऽन्नातीति पक्कय्यम् ।म तापदाधः परः पुमुक्षाया दुपार. म्यात् तन्मूलदोषराशिनिवृत्ती तम्या मसंभयात् अनिवृत्ती पा सरमभयम्य दुगसमूहम पहाये आत्यन्तिकमीख्यानुपपत्तिर्भगवति म्यान् । न च धुतुल्या शरीरषेदनेन्युनम् । भुशामन्तरेणापि१० शरीरं स्थापयितुमिच्नुरश्नातीति चेत्, न अनन्तवीर्यस्य भगवतः दारीरस्थितिमिप्योः अनाहा. न्तरेणापि तत्स्थापनामामाविरोधात् शरीरतिष्ठापयिषाऽपि युभुक्षापत् हरा एपेति म प्रथमपा. दम्य विशेष प्रति न द्वितीयः पक्षोऽपि । मापि तृतीयपक्षाभ्युपगमोऽपि युनः मरनापारविस्टर विषक्षितकालभाविशरीरस्थितिस्वभावकल्पनयेप दोगभायाद् भन्यथाऽसिएप्पपदारेप्यपि तत्समाय. कल्पनापाः प्रसहात् । तीर्थभयतनम्य तु प्यापारयादारलक्षणस्य तरकालमाविशिवराचिसा:मा.१५ घेऽपि सनायो न घिसभ्यते तीर्थप्रवर्तन बनायनाविशेषोत्पनयिशिएमसरूपत्वात् । पटसोर. रमेऽपि च तीर्थमयनंनं म्पयमभ्युपगतं परेण मरताहारादिक हिशोपामना नामापता पाल्पयितुं युनम् । न च भगयति लेरामापि तदुपदामनपाम्मा तस्येति कपलाहारपरिपसमा भगपति पत्रयेऽपि दोपानतिकृतेः प्रकारान्तरप घासंभधार मात्र प्रताहारकपना पतिरंगता। स्यालादर.पृ.४५८६.४-५ १४... पं. १५.५। "परिस्थिति भाष."-.2.। -भपयोर-आ..दि.। ५“पमा मथि बरा सामान बने विभुने हुभाषितम् । (-पिरिषभुषा-म• • - तला-... दिया।

·५ नमीमांसा। ६११ लिका भविष्याती गीपाद चोपयगीतरी पापिहिविश्य पदू कानं शोधापि पचागिप्पागापार ॥२५॥ [अरमाविषयागाहित्येऽपि न मनापीपयोपसदनित्यप्रसन इति सयुक्तिकं प्रतिपादनम् ] पपगापिपासा दगमभिपीग्ने ता-- मणपनपणाणं दसणं ति तेणेद मोह ण प गुत्तं । भपण गाणं णोदिपम्मि ज घडादो जम्हा ॥ २६ ॥ एतेन मन मनःपर्यायशानमपि दर्शनं मा परपीपमनोगताना घटादीनामालम्यानां समागापेनाऽविषये च घटादाय तस्य भाषात् न तद् युगम् भागमे तरा दर्शनत्येना. पाटात् । भण्यने भयो रम(म्) णोई दियम्मि मनोपर्गपाएपे मनोविशेष भयर्तमान मनः- पाययोधरुपं शानमेय म दर्शनं यम्मादश घटादपो नास पिरयो लिझानुमेयस्यात् तेपाम् ।१० सण पागमः "शापा पोऽणुमाणाभो" [दिरोगा भागा०८१५] मनुध परफीयमनोगतार्था- पारविकल्पोमपसारपान झिमिति समादिको मनापायापयोधप न दर्शनरूपता ! न, मनो- पिपरपासचिन्तनरूपम पिकल्पामकरपेन मानरूपत्वात् तमाहियो मनःपर्यायानस्यापि सपनेप पटादस्तु र परोक्षयेति दर्शनामाप एप मनोविमरपाकारसोभयरूपरयेऽपि छान विषोपयोगस परिपूर्णपस्तुपादकत्यासंभपाप न मनापर्यापसाने दर्शनोपयोगसंभयः ॥ २६ ॥ [ अस्पृयाविषयावगाहि शानमेव दर्शनम् न ततः पृथगिति प्रतिपादनम् ] मायणाणणिमितो एउमत्थे होइ अस्थउवलंभो। एगपरम्मि वितेसिं ण दंसणं दंसणं फत्तो ॥२७॥ मनिशुनज्ञाननिमित्तानास्पानामपिलम्भ उन मागमे। तयोरेफतरमिपि२० नदर्शनं संभपति म तापपपदो दर्शनं तय मानात्मफरपास्ततः फुतो हर्शनम् । मास्तीत्यर्थः। भरपूऽविषये बाथै कानमेष दर्शन मान्यदिति प्रसकम् ॥ २७ ।। [ अस्पृदार्थावगाहित्वेऽपि भुतज्ञानस दर्शनत्वाभाषप्रतिपादनम् ] म धुनमएरे विषपे किमिति दर्शन ग भयेत् स्याह- जं पपापग्गाहणं णन्ति सुपणाणसम्मिया अत्या। सम्हा दंसणसहोण होइ सपले वि सुपणाणे ॥२८॥ यम्मात् श्रुनज्ञानममिताः पदार्या उपयुक्ताध्ययनविषपानपाभूतार्यपाचकरपात् भुत. शम्दम्य प्रत्यक्ष न गृहान्ने अतोन श्रुनं पर्दर्शनसंशम् मानसमयधुर्वर्शनं भुतं भपिप्प. तीत्येतदपि नास्ति भषमदम्य मतित्येन पूर्वमेय पानतया निरस्तरयात् ॥ २८ ॥ विश "साराधाविषयार्थसापि दर्शनलेनायवहारात्"-.पु.प्र... -सरे मनो-मो. मा। 1-इंद्रियम्मि भा.मा.विना । . "दबमगोपनाए जाण पागह य तग्गएऽणते । रोगापभासिए रण जागा मोऽyमाणे" - विशेषा.मा.पृ.८१४-1 ५.गस्यो परिपू-दा. पि.। म चाय-1. भा.द.वि.। दार्प उभा. मा. मिना। -एने म.बा.वा. पिना। प्र.पृ.६.१.।

·द्वितीये काण्डे- [पूर्वपदं प्रतिविधातुमुपयोगक्रमसामान्यस छमना व्याप्ति निरस भुक्तरपि तेन सह व्यापमा वात्सर्यख्यापनम् ] अब मंतिविधीयते यदुकम् उनसे उपयोगक्रमस दृष्टत्यान् फेरलिनि च छमामायादुपयोग शमामायः तत्र फमोपयोगस क्षयोपशमकार्यत्वात् फेवलिनि च तदभायात् झमोपयोगमावि ५ तत्कार्यस्थामायः । तथाहि-यत् यत्कारण तत् तदभाये न भवति यया यरमावे धनानम् सो परामकारणय ममोपयोग इति क्षायिकोपयोगति केवलिनि क्रमोपयोगामायः । अपना भावे भवतु तत्र मतिसानादिक्रमपदुपयोगाभावः केपलमानदर्शनयोस्तु दायिकन्यार कप सपोर समामा तयोः क्रमामायः? उच्यते, यद् यदाऽविकलकारण तत् तदाऽययंतया प्रादुर्भगति या मन्त्यायस्यामातनित्यादिमामप्रीसमयेऽङ्कर भरिकलकारणं च फेयलमानोपपोगकाले सेयवार १० नम् मावरपक्षपलसणाविफलकारणसद्भायेऽपि तदा तस्यानुत्पत्तायतस्तुकताप्रमशकानाकार: नियमो न भवेत् । अनापतम्य तंदसंभवान् इति प्रतिपादितन्यात् । क्रमोपसिम्यभायराना सायिक तसा परित्यतं स्यात् अध्यक्ष सिर च क्रमे तसभायल्पना युनिसंगता भन्मयाति ममममायव्ययारिलोपासतः । न च यो यजातीये : सोऽन्यातजातीपे न मगति तात्र नियमित तदि कारणामारे कार्य न भवति मयिकलकारणं धापिलपिनोपसिम्मे १५नदर प्रतिगादपिनुमभितमाचार्य। [फालिनि करताहारमुपादयितुं पायापमाणनिरासपूर्वक साधकप्रमाणप्रदर्शनम् ] जन परिचालितो मुगि.कारणामायः सिदो भवेत् प्रतियदत्यं पापकार्पफरणे कारण पर भरे नाममापनिधया मनात न घेतानुभयमपि भाशयलिनि निमम् अप्रतिपयमान रमनीमात्र गायत्तेनावनातीयत्येऽपि फेयतिनि भुनिमारानाथ मानकालो मुक्तिकारणस्येय ततारण प्राभायामिनिमिण पप गाभा । पर अमातीपय कपलिन प्रतिपादितं तर किममा NEETITANI? नत्राथै विकली सिगाताीियपि HTTनन् नमागायत पाहोमिन मुनिलिमिनाया! Hit rি Rগ সব বল যুকিনি গনিমল অখিল fir: সাদিপু। লিথিয়াগো মালীগাথাণিৱস্য সমি yिी मामालिनि पनगम यातुः । यणि 'न वेदिय भुनिका तपा भाषामना पाकस्य नरमाया पनि नयागतम पो म दिपमा रामोदयादिगामी समय तोप्या TIMER: Praमांगापि यानिकिकरी नदमागणगिसम्म trut मनपा मुंः' इति, दमि न दोगदम् भावाग्निरिये ममापी । दादानिमियर निमिननिनिय पी गिरनामा गत वाभिधानम्, नायot मारfrau.() Tetrammar TerenTMATRAPHit rrora reTRAINEERITAPEETHriratne try पraru. ft.t. ६-4..fht..। writin... rt MainR...............raf. .

·६२०' द्वितीये पाण्डे [अवधिशान एवं प्रवृत्तिनिमित्तवशेन दर्शनशन्दसापि लन्याकाशवसमर्धनम् ] मन्येयमयधिदर्शनस्याप्यमायः स्यादित्याह- अप्पुट्टा भाया ओहिण्णाणस्स होति पचाया। तम्हा ओहिण्णाणे दंसणसो वि उपउत्तो॥२९॥ यस्मादस्पृष्टा भाषा अण्यादयोऽयधिज्ञानस्य प्रत्यक्षा भवन्ति चतुर्दशनस्य कर. सामान्यम् ततस्तत्रैव दर्शनशन्दोऽप्युपयुक्तः ॥ २९ ॥ ५ [सिद्धान्तिना एकस्य केवलोपयोगस शानदर्शनोपयोगद्वयरूपत्वव्यावर्णनम् ] केपलायोधस्तु शानदर्शनोपयोगरयात्मको मानमेय सन् दर्शनमभ्युच्यत इत्याह--- जं अप्युट्टे भावे जाणइ पासह य फेवली णियमा। तम्हा तं गाणं दंसणं च अविसेसओ सिद्ध ॥ ३०॥ यतोऽस्पृष्टान् भावानियमेनावश्यंतया केवली चक्षुप्मानिय पुरस्थिनं चक्षुपा पश्यति जानाति चोभयप्राधान्येन । तस्मात् तत् फेपलाययोधस्वरूपं ज्ञानमप्युच्यते दर्श नमप्यविशेषत उभयाभिधाननिमित्तस्याविशेषात् न पुननिमेय सदविशेषतोऽभेदतो दर्शन- मिति सिद्धम् । यतो न शानमाप्रमेव तत् नापि दर्शनमात्र केवलम् नाप्युभयाक्रमरूपं परस्पर १५विवितम् नापि ममसमावम् अपि तु शानदर्शनात्मकमेकं प्रमाणमन्ययोक्तयत् तदभावप्रसङ्गात् । [सूर्यमिप्रायेण ज्ञानपश्चक-दर्शनचतुष्कयोः सरूपविभजनम् ] छमस्थायस्थायां तु प्रमाणप्रमेययोः सामान्यविशेषात्मकवेऽप्यनपतावरणस्यात्मनो दर्शनोपयो- गसमये ज्ञानोपयोगस्यासम्भवाद् अप्राप्यकारिनयन-मन:प्रमवायांवग्रहादिमतिमानोपयोगमाकानी भ. वस्था अस्प(स्पोटावमासिमाहामाहकत्यपरिणत्यवस्था व्यवस्थितात्ममयोधरूपा चारचभुदर्शनव्यपरे: २०शमासादयति । द्रव्यभावेन्द्रियालोकमतिज्ञानाचरणकर्मक्षयोपशमादिसामग्रीप्रमवरूपादिविषयप्रद णपरिणतिधात्मनोऽयग्रहादिरूपा मतिज्ञानशम्दवाच्यतामभुते । श्रुतमानापरणकर्मक्षयोपरामपाय श्रवणादिसामग्रीविशेषनिमित्तमादुर्भूतो वाफ्यार्थग्रहणपरिणतिसमायो याश्यश्रवणानिमित्तो पापा स्मनः श्रुतशानमिति शन्दाभिधेयतामामोति। रूपिद्रव्यग्रहणपरिणतिविशेषस्तु जीवस्य मवगुणप्रत्ययाः यधिशानायरणकर्मक्षयोपशमप्रादुर्भूतो लोचनादियानिमित्तनिरपेक्षा अधिशानमिति व्यपदिश्यते २५ तले भवधिदर्शनावरणकर्मक्षयोपशमादुर्भूतस्नु स एव तद्रव्यसामान्यपालोचनसमायोऽधि- दर्शनव्यपदेशमार भवति । अर्धवतीयद्वीपसमुद्रान्ततिसकलमनोविकल्पपरिणतिर्मनापर्याय सानावरणकर्मक्षयोपशमादिविशिष्टसामग्रीसमुत्पादिता चक्षुपदिकरणनिरपेक्षस्यात्मना मनापर्याय मानमिति पदन्ति विद्वांस छानस्थिकोपयोग चारमा सप्रदेशावरणक्षयोपशमद्वारेण प्रतिपयले যৌবাম হয় মধ্যবিমৰমূল্য আখ্য বিস্তাবন্দী লুলিয়ার মায়- पूर्व वर्तते । तद्यथा-- "दपि केवलज्ञान केनं च तस्योच्यठे समापि तयो विशेष इत्यभिप्रायवला प्रो सुविकारेण एवं पहिएतमेदमप्रतिहतं सर्वशतालाहनं सर्वेषा तमसा निहन्त जगनामालोकन शावतम् । निसं पश्यति पुष्यते च युगपद् नानाविधानि प्रभो । स्थित्युत्पत्तिविनाशवन्ति विमलान्याणि हे केवलम्" । -g.11104.1.1 मपि इदं परं गभ्यागु एविशनी सिरसेनीयानिमिधाम न रस्ते तयापि तत् सिद्धसेनप्रपौतमेवारते দাষ দম রব মরিবার বহর নিন্দাৰখানীষীষযমােণর বিধুখ। १-मार-मांगा। -17-1 ·शानमीमांसा ।। दियादिगदगीतावनिरमायारोपदेशयाचलरेणापि “विग्गदगामायण्णा" पादित्रसंदर्भर फेयलिमुनिप्रतिपादास्यागमे मनायाम् । म च तस्यामामाण्यम् सर्पशमणीत. पेनाभ्युपगनराधव मामाण्योपपत्तेः । न च तमणीनागमेकराश्यता प्रतीयमानस्याप्यस्यात- रमणीनापम् अन्यत्रापि गानसनः । यदपि शरीरमायोग्यपुद्गलपदणमाहारत्येनाभिमतमत्र' इत्यभि. धानम् तदप्यासंगाम्। विप्रहगत्यापनममयतफेयल्पयोगिसिद्धयतिरिकाशेपमाणिगणम्य शरीर-५ भायोग्यपुगनप्रणमेवाधारसाम्दपाध्यमिद सूत्रेऽभिप्रेतमिति फोऽन्यः सामयिकशम्दार्थविदो भव- तोऽभिधातुं समर्पः। पर्दपि 'निरन्तराहारस्य फेपलिनस्तेनाबारेण समुमानक्षणप्रयमपदाय भवेत्' न्युजम् पदयसंगतम् विशियादारस्प विशिएकारणप्रभवत्वात् तस्य च प्रतिक्षणमसंभवात् यस्तु पुमलादानलक्षणो लोमावाधारस्तम प्रतिक्षणं साधेऽप्यदोपात् । यदपि यथासंभवमाधारव्यव- बितेपलिना कपलाहारः मन्यथा शरीरस्थितेरभायात व्यवस्थाप्यते' इत्यभिधानम् तद्युतमेय न१० दि देशोनपूर्पकोटिं यापद् विशिष्टादारमन्तरेण पिशिष्टोदारिकशरीरस्थितिः संभयिनी । म च मराम्यायस्थातः बेपत्ययस्थायामात्यन्तिकं तच्छरीरस्य निजातीयत्यं येन प्रताहारविरहेऽपि तहरीरस्थितेरविरोधो भवेत् मानापतिशयेऽपि माक्तनसंहननावधिष्ठितस्य तस्यैवापातमनुवृत्तेः । मलदायीदारिपारीरविशिष्टस्थितेपिंशियाहारनिमित्तत्वं प्रत्यक्षानुपलम्भप्रभयप्रमाणेन सर्पप्राधि. गतमिति विशिष्टादारमन्तरेण तरिस्थतेरन्यत्र सद्भाये सरादपि सस्थितिस्तन्निमित्ता न भवेत् १५ भद्देतोः गरादपि मनापामायात् । यदि पुनर्षिशिष्टादारनिमित्ताप्यस्मदादिषु विशिष्टशरीरस्थितिः पुरान्तरे नतिरेणापि भषेत् तदि महानसादी घुमध्वजप्रभयोऽपि धूमः पर्वतादी तमन्तरे- गापि भवेदिति धूमादेण्यापनुमानमसगतं भवेद् व्यभिचारात् । अर्थतजातीयो धूम एतजातीया. सिमभपः पर्पर सहमपृतनय समाणेन व्ययस्थाप्यते तत्कार्यताप्रतिपत्तियलादग्निसमायादन्यत्र राम्य भाषे सरदप्यानि भावः स्याद् अग्निस्यभायाजन्यत्वात् तस्य भवति चामिखभाषान्महानसादी २० धूम इति मत्र सदा तत्पमायादेय तस्योत्पाद तदुत्पत्तिकस्याधूमस्वभावत्यादिति न धूमादेर. यापनुमाने व्यभिचारस्तरीय प्रकार: भरतेऽपि समानः विशिष्टोदारिफशरीरस्थितेर्षिशिष्टादारम. म्तरेणापि भावे सरीरस्थितिरेपासो न भवेत् । न चात्यन्तविजातीयत्यं तस्या इति प्रतिपादितम् । सपंथा समानजातीयत्यं तु महानसपर्वतोपलम्धमयोरप्यसंभयि । ततोऽस्मदादेरिय फेघलिनोऽपि मरनाहारमन्तरेणीदारिकशरीरस्थितिधिरतरकाला न संभवतीत्यनुमान प्रवर्तत एव अन्यथा धूमा-२५ देण्याचगुमानमपि न म्यान् । यदपि 'कुतस्तस्यैयं सर्पमतादिसिद्धिः' इत्यभिधानम् तदप्यसङ्गतम् घातिधर्मक्षयमभयसर्पसनादेः प्रानादारेण तत्कायेंण पा चिरफालभाग्योदारिफशरीरस्थित्यादिना विरोधासमयात् सर्पमतासिद्धिनियन्धनस्य च प्रमाणस्य प्रतिपादितत्यान् प्रस्ताहारप्रतिपादकस्य घ । यदपि निराधारीदारिकारीरस्थितेः प्रथमतीर्थफरमभृतीनामतिशयथवणात् तदियत्तानियम- प्रतिपादप्रमाणाभाया' इति तदप्यपालोचिताभिधानम् तस्य प्रामाण्ये तदियत्तानियमस्यापि ३० तम एप मिशः तदधिकनिराहारतारीरस्थितेः सूत्रे निषेधाधिरशनकालस्य तावत पयोत्रएताप्रति- पादनात् । यदपि 'मूवमेदफरणकारणासंभयात्' इत्यादि तदप्यसंगतम् चिरतरकालस्थितिरेय तच्छरीरस्य सूत्र मेदकरणकारणं प्राताधारमन्तरेण तरिस्थतेरसंभवस्य प्रतिपादनात् । भूयांसि च प्रताधारप्रतिपादकानि फेपलिनः सूत्राण्यागमें उपलभ्पन्ते प्रतिनियतफालप्रयताहारनिषेधकानि "विग्गगमावमा केवतिणो समुहया अयोगी या । सिद्धाय अणादारा सेसा पाहारगा जीवा" ॥ इत्येषा पाया रामकता सूत्रटीशाकृता प्रीशीलाइन तत्स्त्रद्वितीयथुतस्कन्धस आहारपरिज्ञानाग्नि तृतीयेऽध्ययने व्याख्यायामुदनाऽस्ति- पृ.१४४नि.पं.१-२ । तस्या विशदा व्याख्याऽपि तत्स्थानत एव बोरव्या । प्रमेयकमलमार्तण्डेऽपि एपा उदनाऽस्ति- पृ.८५.६.११ । स्वादादर.पृ.४१२५०२४।२.६१५.४।३रप्रयो-यू ...। ५५.११५.५। ६तस्याभा-ल.से.. ७ अत्र-पादेऽतदुत्पत्ति'-इति सावमह. पाटो युनते अन्यथा 'साधूम' इति पर्सगर्न स्यात् । प्र.पृ. ५.१२।९.१५.१.-स्तस्यैय स-भा.मौ.विना । 1.५१-६९ । १२ पृ. ६.१ पं. 11-माण्यात्तदिय-पृ.।-माण्यं तर्हि तदिय-आ० ।.1 4.१०।१५ सूत्राणि धैनानि सूत्रतासूत्रान्तर्गतद्वितीयधुनस्कन्धे माहारपरिज्ञानानि सुतीयेऽध्ययने, भगवती श्यमशनीयप्रथमोरेशके, प्रशापनासूत्रे च माहारपदे लभ्यन्ते-म• ३४२-16.1.8-1.। .९८-५२४ ।

·ज्ञानगीगांगा। ६२९ मनभायमारमा पलदेव प्रतिपतिलक्षणं पारमार्थिक रूप ामान्यविरोपाम- वापरनुप्रिमरणापि युगपपरिप्रेदम्यभाषद्वयात्मकोयलाययोधतारिखकरूपत्वात् तस्य । राप तस्य पापं पे.पामागदर्शगाधरणकर्मक्षयापिभूतं करणामध्यपधानांतिपर्तिसकललोकालोकपिपत्रिका साभाषपरिणामभेदागन्नपदार्थयुगपसामान्य विशेषसाक्षात्करणप्रवृतं पिलशान फेयलदर्शगमिति घ सारिपते । सेग 'मयमहरूप भाभिनियोधो दर्शनम् स ऐप घेदादिरूपो विशेषमाइको भानं ५ समयतिरिणामापरम्य प्रादफयाभापात् तस्यका तथाप्रणात् तथाव्यपदेशावृत्फणयिफणायथा- सर्पदयपद ततालयोरपर्मयोरव्यतिरेकात् तम्य च तदूपरपादेक पयामिनिपोधो दर्शनं मतियानं पाभिधीयत इति मूत्ररनोऽभिमायः' इति यत् फैधि व्याख्यातं तदसात लक्ष्यते भागमपिरोधात् पुगिपिरोधाच महकान्ततोऽमेदे पूर्षमपदो दर्शनं पचाद्धादिफ शानं तयोघ तत्रान्तर्भाय इति रायमभिधातुम् कथंचिनेदनियन्धनत्यादस्य भारमरूपतया तु तयोरमेदोऽभ्युपगम्यत पय ।१० मधेपास्पैष मतिमानस्योभयमायपातादुभयव्यपदेशः अयमस्य दर्शनत्ये 'भपप्रदादिधारणा. पर्यन्नं मतितानम्' एपमा व्याहतेः तस्य पादर्शनाचे 'अयप्रहमानं दर्शनम्' इत्यस्य विरोधात् मागमविरोधध तम्पतिरेकेण दर्शनानभ्युपगमे सदभ्युपगमे याऽदायिंशतिमेदमतिशानव्यतिरिक्त- दर्शनाभ्युपगमात् कुतो ज्ञानमेय दर्शनं एमस्थायस्थायाम् ! फेयल्ययस्थायां तु क्षीणापरणस्याऽऽरमनो नित्योपयुकारपान पदेय दर्शनापस्या पर्नेमानपरिणतेषस्तुनोऽयगमरूपायाः पाक तयाभूतानपयोध-१५ पत्यासंभवात् तथाभूनसानाधिकालापस्थासंभवे पा मागितरपुरुषाविशेषप्रसमात् । सतो युगपक्षा- गर्शनोपयोगदयारमकैकोपयोगरूपः केपलापयोधोऽभ्युपगन्तव्य इति सूरेरभिप्रायः॥ ३०॥ २० [एक एव फेवलोपयोगो यात्मक इति ससिद्धान्तः समयान्तरोत्पादवचनं तु परतीधि- कमवकथन मिति विभजनम् ] यात्मक एक पप फेपलाययोधरति दर्शयताह- साई अपञ्जयसियं ति दो यि ते ससमयओ हयह एवं । परनित्थियवत्तव्यं घ एगसमपंतगप्पाओ ॥ ३१ ॥ अपि ते शानदर्शने यदि युगपद् म नाना भयतस्तदा स्वसमपः ससिद्धान्तः 'साय- पर्पपसिने' इति पटते यस्त्वेकसमयान्तरोत्पादलयोः 'यदा जानाति तदा न पश्यति' रत्येयमभिधीयते स परतीकिशारनं माईद्वचनम् मयाभिप्रायेण प्रवृत्तस्यादिनि सूरेरमि-२५ [एवंभूतवचभद्धानरूपस्य सम्यग्दर्शनस सम्यग्ज्ञानरूपत्वमेव इति वर्णनम् ] एपंभूतं पस्तुतत्यं भरधानः सम्परशानपानेय पुरपः सम्पगडटिरित्याह- एवं जिणपण्णत्ते सहहमाणस्स भावओ भावे । पुरिसस्साभिणियोहे दंसणसहो हवइ जुत्तो॥३२॥ एवमनन्तरोनयिधिना जिनमज्ञप्तान भावान् श्रद्दधानस्य पुरुषस्य यदाभिनिपो. धिकंशानं तदेय सम्यग्दर्शनम् पिशिष्टाययोधरूपारा र सम्यगदर्शनराम्दपाच्यस्यादिति मापः॥३२॥ 1-पिफरू-१. पि.। १-नानति-से.। एपेशा-भा. मा. विना । ४-स्थरोमेति-न। ५दर्शनरवेन म-दा. बा. दर्शने भ-।। -पर्यन्त म. वा.पा. मा• पिना । .. (10.11 4. नामे पारा-4.। - ·द्वितीये काण्डे- च । यथा प्रथमतीर्थरत एव चतुगमनानिषेधेनाष्टापदनगे दशसहस्रकेचलिमहितन्य निर्वाणगति प्रतिपादकानि सूपाणि । यपि अतिशयदर्शनानिरयशेपदोगयरणहानेः' इत्याचारावर विरुपय- मुत्थाप्य परिहनम् तत्रापि मारमामिः सर्यगायादेरमायः माध्यते येन धर्मिगोठमायान् प्रश्न साध्यसिसिनं भवेत् किन्तु यद्यतिशयदर्शनानमत्यप्रतिपत्तियद् आत्यनिकी शगरस्थितिम्नम्म साध्येत तदा मुक्तेरमायः प्रसज्यते पवेति प्रसङ्गसाधनं भवदभिप्रेतव्याप्तिबलात् फियत इति न प्रागुंतदोषावकाशः। द्वितीयपक्षेऽपि न केयलिमुनिः सिध्यति नायनादारोदारिकशरीरम्य चिर- तरफालस्थायित्यं विरुष्यते' इति यर्पणमुक्तम् तदनुत्तोपालम्मरूपम् न हो कैयलिमुत्यादिकम- स्माभिः साध्यते किन्तु प्रदर्शितप्रमाणात् सर्वसप्रणीतागमाश । 'न च यदतिशययन्' इत्यायन्य सातम् संयत्सरमाणशरीरस्थितिसिदायपि फेयलिनामतोऽतिरायात् प्रभूनतरकालस्थित्यमिः । न च तावत्कालमशताहारविरहमतिपादकमपि केयलिनां सूत्रमुपलभ्यते । ययं 'संयोगस्यायस्यान- मात्यन्तियं न भवति' इत्यादि तत् सिद्धमेव साधितम् । यर्थ 'सुनिश्चितासमवद्वाधकप्रमाणत्वं प्रस्ताहारविरहेऽपि चिरतरमोदारिकशरीरस्थितेः प्रतिपादकस्य सूपस्यास्न्येय' इत्युक्तम् तदपि प्रस्ताहारविरहे फेवलिप्रमतशरीरस्थितेः प्रतिपादकस्य सूत्रस्यैवाभावादयुक्तम् । यदपि 'आहार- विरहातिशयप्रतिपादकं सूत्रं प्रथमतीर्थशदादेः' तदपि तच्छमस्थायस्थायां न पुनः केयल्ययस्यायाम् असंभवद्वाधकप्रमाणत्वं चासिद्धमनुमानस्य तदाहारप्रतिपादकस याधकस प्रदर्शितत्वात् सूत्र- समूहस्य च व्याख्यामशाप्त्याधनेषु तद्वाधकस्योपलम्भात् । किञ्च, सुनिश्चितासंभवद्वाधफप्रमाणत्यं न प्रमाणलक्षणं तस्य ज्ञातुमशक्यत्यात् । तथाहि-बाध- कप्रमाणाभायो यद्यन्यतः प्रमाणादवसीयते तहिं तत्रापि याधकप्रमाणामावनिश्चयात् प्रामाण्यनिश्चय स्तदभावनिश्चयश्चान्यतोऽवाधितप्रमाणादित्यनवस्थाप्रसक्तिः । अथ वाघानुपलम्माद् वाधकामाव निश्चयः, न; उत्पत्स्यमानवाधकेऽपि याधकोत्पत्तेः प्रार वाघानुपलन्धिसंभवान्न बाधकानुपलम्भाद् वाधाभावनिश्चयः । न चानिश्चितलक्षणं प्रमाणं प्रमेयव्यवस्थानियन्धनम् अतिप्रसङ्गात् । अथ संघादाद- संभवद्वाधकप्रमाणत्वनिश्चयस्तर्हि संचादित्वमेव प्रमाणलक्षणमभ्युपगमाह किमयाधितत्यलक्षणपति- संवादित्वमतीन्द्रियार्थविषयस्यागमस्याप्तमणीतत्वान्निश्चीयते तत्प्रणीतत्वनिश्चयश्चागमै- फयाक्यतया व्यवस्थितस्य केवलिभुक्तिमतिपादकसूत्रसमूहस सिद्ध एवेति भवत्यागमादपि केयलिमु. १-दनादिसूत्राणि ल• भा० मा० विना । २ तचत्यम्- "ते णं काले ण ते णं समए णं उसमे भरहा कोसलिए वीसं पुव्वसयसहस्साई कुमारवासमझे वसित्ता गं तेवहि पुष्वसयसहस्साई रजवासमन्ो वसित्ता णं तेसीई पुथ्वसयसहस्साई अगारवासमझे वसित्ता णं एग वाससहस्स छउमत्य- परिभायं पाउगित्ता एग पुवसयसहस्सं वाससहस्सूणं केवलिपरिआय पाउपित्ता पडिपुण्णं पुब्बसयमहस्सं सामण्णपरियागं 'पाउणित्ता चउरासीई पुव्वसयसहस्साई सवाउयं पालइत्ता खीणे वेयगिजाउयनामगुत्ते इमीसे ओसप्पिणीए सुसमदुसमाए समाए बहुविइताए तिहिं वासेहिं अनवमेहि य मासेहिं सेसेहिं जे से हेमंताणं तचे मासे पचमे पक्खे माहबहुले तस्स णं.माहबहुलस्य तेरसीपवये पं उप्पि अट्ठावयसैलसिहरसि दसहि भणगारसहस्सेहिं सद्धि चोइसमेणं भत्तेणं अपाणएणं भगीइणा नक्वत्तेणं जोगमुवागएणं पुवाहकालसमयंसि संपलियंकनिसणे फालगए विते जाव सव्वदुक्सप्पहीणे"-- म. कलसू.सू. २२७ पृ.४९ दि.। ३ पृ.६.१५० ४ पृ.६१५० १४-१६। ५-त इति ल. दा. वा. भा. मा. विना। ६.६.१५.१३ ७.६11 पं. १६॥ ८पृ०६१.७ १.पृ.१५.११। "पृ.११.९॥ १२ पृ. ११५०३४ तथा टि. १५ " भगवतीविनाना प्रविदे व्याख्याप्रज्ञप्तिसूत्रे द्वितीयशतकीयप्रथमोदेशके स्कन्दकतापसाधिकारे सर्वशस्य भगवतो महावीरस्थ शरीर वर्णयता सूत्रकारेण तस्य नियमोजिलमपि वियडभोती' इति विशेषणेन सूचितम् । तचैत्यम्- "वणं काटेगं तेणं समयेणं समणे भगवं महावीरे वियहभोदी या वि होत्या । तए गं समणस्स भगवभो महावीरस्स पियाभोगियरस सरीर ओरालं सिंगार कल्ला शिवं धनं मंगलं सरिसरीय भणलंकियविभूसिय xxx सिरीए अतीव अतीय वमोममा चिट्टर"-पृ.१७प्रतथा पृ. ६११ टि. १५ १४ "यापद् भाविन्या बापाया अमावः"-पृ. स.टि.। १५ “भनिधित एवं बाधकामावो मानलक्षणं भविष्याती- सई-नी"-.ल.टि.। शानेन तच. ११.६14081 ·द्वितीये काण्डे- [अवधिनान एवं प्रवृचिनिमिनक्शेन दर्शनशन्दसापि लब्धावकाशवसमर्पनम् ] मन्येयमयधिदर्शनम्याप्यमायः स्यादित्याह- जं अप्पुट्टा भावा ओहिण्णाणस्स होति परक्या । सम्हा ओहिण्णाणे देसणसहो चि उपउत्तो ॥२९॥ यम्मादस्पृष्टा भाषा अण्यादयोऽयधिज्ञानस्य मत्यक्षा भवन्ति चक्षुदर्शनस्येय कप सामान्यम् ततस्तत्रैव दर्शनशब्दोऽप्युपयुक्तः ॥ २९ ॥ १० [सिदान्तिना एकमेव केवलोपयोगस्य ज्ञानदर्शनोपयोगद्वयरूपत्वव्यावर्णनम् ] फेवलाययोधस्तु शानदर्शनोपयोगद्वयात्मको शानमेव सन दर्शनमध्युच्यत इत्याह- जं अप्पुढे भाव जाणइ पासह य केवली णियमा। तम्हा तं गाणं दसणं च अविसेसओ सिद्ध ॥३०॥ यतोऽस्पृष्टान् भावानियमेनापश्यतया केवली चक्षुप्मानिय पुर स्थितं चक्षुषा पश्यति जानाति चोभयप्राधान्येन । तस्मात् तत् केलाययोधसापं ज्ञानमभ्युज्यते दर्श- नमप्यविशेषत उभयाभिधाननिमित्तस्याविशेषात् न पुननिमेय सदविशेषतोऽमेदतो दर्शन- मिति सिद्धम् । यतो न ानमात्रमेघ तत् नापि दर्शनमात्र फेवलम् नाप्युभयाक्रमरूपं परस्पर १५विधिक्तम् नापि ममसमावम् अपि तु भानदर्शनारमकमेकं प्रमाणमन्ययोक्तवत् तदभावप्रसङ्गात् । सूर्यमिप्रायेण शानपश्चक-दर्शनचतुष्कयोः स्वरूपविभजनम् ] छमस्थावस्थायांप्रमाणप्रमेययोः सामान्यविशेषात्मकत्वेऽप्यनपगतावरणस्यात्मनो दर्शनोपयो गसमये ज्ञानोपयोगस्यासम्भवाद् अप्राप्यकारिनयन-मनःप्रभवायांवप्रहादिमतिमानोपयोगमावनी अ. घस्था अस्प(स्पावभासिमामादकत्यपरिणत्यवस्था व्यवस्थितात्ममयोधरुपा चक्षुरचक्षुर्दर्शनव्यपदे: २०शमासादयति । द्रव्यभायेन्द्रियालोकमतिलानावरणकर्मक्षयोपशमादिसामग्रीप्रमवरूपादिविषयमा पपरिणतिश्चात्मनोऽयमहादिरूपा मतिशानशब्दवाच्यतामभुते । श्रुतज्ञानापरणकर्मक्षयोपशमवाक्य श्रयणादिसामग्रीविशेषनिमित्तमादुर्भूतोयाफ्याग्रहणपरिणतिसमावो वाक्यथवणानिमिचो पा मा. त्मनः भुतक्षानमिति शब्दाभिधेयतामामोति। सपिद्रव्यग्रहणपरिणसिविशेषस्तु जीयस्य भवगुणप्रत्यया पधिशानापरणकर्मक्षयोपशमनादुर्भूतो लोचनादिवाशानिमित्तनिरपेक्षा अवधिज्ञानमिति व्यपदिश्यते २५तीः अवधिदर्शनावरणकर्मक्षयोपशमभादु तस्तु स एव तद्रव्यसामान्यपालोचनसभाषोऽयधि- दर्शनव्यपदेशमाए भवति । अर्धतृतीयद्वीपसमुद्रान्ततिसकलमनोविकल्पमतपरिणतिर्मनःपर्याय शानापरणकर्मक्षयोपशमादिविशिष्टसामनासमुत्पादिता चारादिकरणनिरपेक्षयात्मना मनापर्याय शानमिति पदन्ति विद्वांसः । छामस्थिकोपयोग चारमा प्रदेशावरणक्षयोपशमरेश प्रतिपयले । লুপথযাধুবান মৰিগৰৱলৈ যাহা বিহীংযমাণী শুনিবে - एवं वर्तते । तयथा-- "यदपि केवलहान वानं च तसोच्यते तत्रापि तयोर्न विशेष इत्यभिप्रायवदा प्रोकं तिसरेण एवं कसितमदमप्रतिहत सर्वशतालाननं सपा समयो निहन्ट जगतामालोन शावतम् । नियं पायाने दुष्यते च युगपद नानाविधानि प्रभो ! स्थित्युत्पत्तिविनाशवन्ति विमलयागि के केवलम् ॥ m.111..1 पथरि पर्ष गम्याग एशितो सिनीयवानिशिवायु न परे हयापि तत् सिरसेनप्रपीतमेशीयो সংখস দুৰৰ মাহৰ বয় ঋমিলাৰীষীযৰথঘাবন বিপ্ললখ। ५-मार के.गो. मा...पाप- हा• Hel ."

·शानमीमांमा। तिसिद्धिः तेन 'मत्रभेदमति फयलाहारपरिकल्पनायां फेयलिनः' इति दोगमाया यथोचन्यायात् तत्सिा पदपि कयली मरतमाहारमनन्' इत्यादिपक्षश्यमुत्थाप्य तत्र दोषाभिधानम् तदप्यसंगतम् यतामथमपक्षे युभुक्षयाऽन्नतोदुसितामसक्तिदोष उगापितः स चादोष एव ममातानुमयम्य वेदनीय कर्मममयस्यायोग्यवस्थायरमाणं यायत् संभवात् तत्कारणस्यासातवेदनीयकोदयस्याप्रतियभायात् अविकलकारणस्य च कार्यस्थोत्पत्यप्रतिपेधात् अन्यथा तेस्य तत्कारणत्यायोगात्, न च दापरन्जुर्म-५ स्थानीयत्यात् तस्य सकार्याजनकत्यम् तत पय सातयेदनीयभ्यपिस्वकायांजनात्यप्रमत्तः सुग्गनुभय. सापि भगवत्यभायमसहात्। यथा च दम्परन्जुसंस्थानीयायुष्ककमादपकार्य प्राणादिधारणं भगति तथा प्रकृतमप्यभ्युपगम्यतां विशेगमायाम् । म य युभुक्षाया परपत्याद् भगवत्ससंभयः प्रतिपा. दायितुं शक्यः "एकादरा जिने" [ सत्यार्थ० भ० ९, सू०१५] इति सूत्रात् सुदादिपरिषदकादराकम्म केपलिनि सिद्धः। यदपि 'अनन्तपीयरयं प्रश्नादारमन्तरेणापि शरीरम्यितिकारणमभिधीयने' नपि उमस्थायस्थायां भगपत्यपरिमितयलमयणात् समस्त्येय न च प्ररनाहारमन्तरेण तत् तम्पामयम्यायां मयम्बाया- सायिक मापनोए. घेशादियत् मरताहारस्याप्याविरोधात् । न थोपयेशादिकमपि शरीरम्यिन्य तत्रासिद्धम् समुदाता-१५ यस्थानन्तरफालं पीठफलकादिमस्यर्पणभुनेस्तहदणमन्तरेण तरप्रायपंपमारंभशत् तमामा ग पयोनामयोजनमन्तरेणामापात् मन्यथाऽप्रेक्षापूर्वकारितापः । यदपि 'प्रभुक्षया देदं निष्टापयियोः हरायवे न फधिद् विशेषः तदप्यसारम् सम्य मयस्यचायागुनिगमनान पर्षया अनियूनः तत्समापपरिकल्पनया दोपप्रसअनमम्युपगमादेप निरस्तम् । तदेयं पाधापमानामापात पापा घसनापात् सिद्धा केपलिभुक्तिरित्य प्रसकानुनमसया ।। १५ ॥ -- १. ५ [मत्यादिमानचतुष्करपे स्टान्ते यत्र यत्रोपयोगे विषयमेदमा वागर्थयामिति प्यालेविनम् । अमेण युगपदा परस्परनिरपेक्षम्वयिश्यपपसितमागदर्शनोपयोगी परियारलाग्मन्दादि ज्ञानयतुष्टयपन तातिशतभापनायाद- पपणपणिमा भाषा समत्तसुपणाणदंगणाविपओ। ओहिमणपज्जयाण उ अपणोण्णपिलरपणा पिएमओ ॥१॥ मतिधुनयोरगर्पपर्यापसर्पद्व्यापिण्यनयाऽभिमादे धुनम्पासा प्रणमामति रपि तपा भाविनवेसि धुतमाममेष गापापामसापत्यभापना प्रदर्शिता प्रतापनीपालमा साया मापा प्रवाश्य। समस्तश्रुतज्ञानल मासाहयायामाना गरमीत जापानमायोपजाताया पुणेपिपय मालम्पनम् मनेापित एक मानभिपा रिएe: mein. कर्मजीनपेक्षम्य साना पपोतभाषशिपयण मतियात् । अवधिमनःपापपोः पुनागोय. घिसक्षणा मापा विषपः भप पुदला मनापापा मम्ममानानिमामिति मराधान्येतानि मत्यादिनानानि परस्परविलाविपयामि र मत एच निकोपदोगामा ११....... . ...... • "ORR"-1 ...। सा.वि.

·शानमीमांसा मरपनन्तरोयानापभापण्यात्मन एतदेष सा प्रतिपत्तिलक्षणं पारमार्थिक सामान्यविशेषात्म- पापस्तुविसाव्यापि युगपरपरिमोदरसभापदयारमफैकषेपलापयोधताविकरूपत्यात् तस्य । सप तस्य सहर्ष यशानदर्शनापरणकर्मक्षयाविर्भूतं फरणमामध्यपधानातिपर्तिसकललोकालोकपिपत्रिका. सभापपरिणाममेवागन्नपदार्थयुगपरसामान्यविशेषसाक्षारकरणप्रवृत्त केपलशानं केपलदर्शनमिति पपदिश्यते । तेल 'मयमहरूप भाभिनिपोधो दर्शनम् स ऐप पेहादिरूपो विशेषमाइको शानं५ सम्पतिरिकापरस्य माहमस्याभायात् तस्येशस तथामहणात् सदाव्यपदेशादुत्फणविफणावस्था. सर्पद्रव्यपद ततस्तयोरपर्थयोरव्यतिरेकात् तस्य च तदूपत्यादेक पयाभिनिपोधो दर्शनं मतिज्ञान घाभिधीयत इति सूत्ररतोऽभिप्रायः' इति यत् फेधिन घ्याख्यातं तदसातं लक्ष्यते भागमविरोधात पुलिपिरोपाय न होकान्ततोऽभेदे पूर्वमयादो दर्शन पश्चाद् दादिक शानं तयोय तत्रान्तीय इति तारयमभिधातुम् कथंचिद्भेदनियन्धनत्यादस्य भात्मरूपतया तु तयोरमेयोऽभ्युपगम्यत एप १० म कसैप मतिज्ञानस्सोभयमापपातावुभयव्यपदेशः अपमहस्य दर्शनत्ये 'अपप्रहादिधारणा. पर्यन्तं मतितानम्' इत्यस्य प्याहतेः तस्य यादर्शनत्ये 'अयप्रहमानं दर्शन' इत्यस्य विरोधात मागमपिरोपप सम्पतिरेकेण दर्शनानन्युपगमे तदभ्युपगमे यायाविंशतिमेदमतिमानव्यतिरिक्त- दर्शनाभ्युपगमात् कुतो शानमेय दर्शनं एमवापस्थापाम् ! फेपल्ययस्थायां नु क्षीणापरणस्पाऽऽरमनो नित्योपयुनरपात् सदेष दर्शनापम्या वर्तमानपरिणतेर्पस्तुनोऽपगमरूपायाः प्राय तथाभूतानपयोप-१५ कपत्यासंभयान तयाभूतमान पिकलायस्थासंभषे पा मागितरपुरपापिरोपप्रसहात् । ततो युगपक्षा- नदर्शनोपयोगस्यारमर्फकोपयोगरूपः केयलाययोधोऽभ्युपगन्तव्य इति सूरेरभिप्रायः॥ ३०॥ [एक एव फेवलोपयोगो यात्मक इति स्वसिद्धान्तः समयान्तरोत्पादवचनं तु परतीर्षि। कमतकथन मिति विभजनम्] प्रसारमा एक पप फेपलापपोध इति दर्शयाद- साई अपञ्जयसियं ति दो वि ते ससमयओ हयह एवं! परतित्थियवत्तव्यं घ एगसमयंतरप्पाओ ॥३१॥ है अपि ते ज्ञानदर्शने यदि युगपद् म नाना भयतस्तदा स्वसमपः स्वसिद्धान्तः 'साप. पर्ययसिते' इति घटते यस्त्येकसमयान्तरोत्पादस्तयोः 'पदा जानाति तदा म परपति' इत्येवमभिधीयते स परतीकिशानं माश्चमम् भपाभिप्रायेण प्रत्तरवादिति सूरेमि-२५ २० प्रायः॥३॥ [एवंभूततत्त्वद्वानरूपस सम्यग्दर्शनस्य सम्पयशानरूपत्वमेव इति वर्णनम् ] एवंभूतं यस्तुतस्यं भरधानः सम्यगमानपानेय पुरुप सम्पटिरिस्पाद- एवं जिणपण्णत्ते सद्दहमाणस भापओ भावे । पुरिसस्साभिणिपोहे सणसहो या जुत्तो ॥३२॥ एयमनन्तरोक्तविधिना जिनमज्ञप्तान भायान् प्रधानस्य पुगपस्य पदाभिनियो- पिकं भानं तदेय सम्पग्दर्शनम् पिशिधापयोधरूपापा यः सम्पनराम्याप्यस्यादिति ३० १-मानति-प.से. ३ पहा-मो.मा. विना। -योम्यंति-न। ५दर्शमरवेन म-बाबा-दर्शने भन। -पर्यन्तम-16 मा दिया। 4. नामे पारा-.। .

·६१६ हितीये काण्डे-- [मत्यादिवेपर्येण केवलोपयोगमा अरागीवाभावेन विषयमेदामावादक्रमोपयोगद्या- स्मकरूपत्वसाधनम् ] एयममालार्थत्यं भिन्नोपयोगपक्ष यान्नसमर्थनद्वारेण प्रदेश्योपसंहारकारेणासमोपयोगढ़या- रमफमेक फेयलमन्यथा सफलार्थना तस्यानुगपति दर्गपितुमाह- तम्हा उव्यिभागो जुन्नड़ ण उणाणदसणजिणाणं । सयलमणायरणमणंतमग्ययं केवलं जम्हा ॥ १७ ॥ यस्मात् केवलं सकलं सकलविषय तस्मान्न तु नैव ज्ञानदर्शनप्रधानानां निर्मूलितादोष घातिकर्मणां जिनानां छमस्यायस्योपलन्धतत्तदायरणदायोपरामकारणभेदममयमत्यादिचतुर्माने- प्विय शानदर्शनयोः पृथक क्रमाक्रमविभागो युज्यते । फुतः पुनः सकलविषयन्यं भगवति कैय- १० लस्थानापरणत्वात् न हानायतमसकलविषयं भवति । न च प्रदीपादिना व्यभिचारोऽनन्तत्वान् अनन्तत्वं च द्रव्यपर्यायात्मकानन्तार्थग्रहणप्रवृत्तोत्पादव्ययधोव्यात्मकोपयोगवृत्तत्येनाक्षयत्वात् । यथा च सकलपदार्थविषयं सर्वशशान तथा प्राक प्रदर्शितम् । ततोऽक्रमोपयोगद्वयात्मकमेकमिति स्थितम् न चाक्रमोपयोगद्वयात्मकत्वे कथं तस्य केवलव्यपदेश इति क्रमाक्रमभिन्नोपयोगयादिना प्रेयम् इन्द्रियालोकमनोव्यापारनिरपेक्षनिरापरणात्मसत्तामापनिवन्धनतथाविधार्थविषयप्रतिभासस्य १५तथाविधव्यपदेशविषयत्यात् । अद्वैतकान्तारमकं तु तन्न भवति सामान्यविशेषोभयानुभयविकल्पचतुः टयेऽपि दोपानतिफमात् । तथाहि न तावत् सामान्यरूपतया तदद्वयं सामान्यस्य विशेपनियन्धन- त्यात् तदभावे तस्याप्यभायात् नापि विशेषमात्रत्यात् तदद्वयम् अवयवावयविधिकल्पद्वयानतिक्रमान् न तावत् तदययवरूपम् अवयव्यभावे तदपेक्षाययवरूपताऽसंभयात् । न चापयविरूपम् अवयवाभावे तद्रूपस्यासंभवात् न च तद्धयातिरिक्तविशेषरूपम् असदविशेषप्रसङ्गात् न चैकान्तव्यावृत्तोभयरूपम् २० उभयदोपानतिकमात् । न चानुभयस्वभावम् भसत्त्वप्रसक्तः नि. ग्राहामाहकविनिर्मुक्ताऽद्वर्य स्वरूपम् तथाभूतस्यात्मनः कदाचिदप्यननुभवात् सुपुप्तावस्थायामपि न ग्राह्यग्राहकवरूपविकलेमद्वयं शानमनुभूयते ॥ १७ ॥ [अभिन्नोपयोगवादिना वपक्षे समापतत आगमविरोधसार्थगत्या व्याख्यान्तरमाश्रित्य परिहरणम् ] २५ शानदर्शनोपयोगद्वयात्मकैककेवलोपयोगवादी स्वपक्षे आगमविरोधं परिहरनाह- परवत्तव्वयपक्खाअविसिहा तेसु तेसु सुत्तेसु । अत्थगईअ उ तेसिं वियंजणं जाणओ कुणइ ॥ १८॥ परैशेषिकादिभिर्यानि वक्तव्यानि प्रतिपाद्यानि तेषां पक्षा अभ्युपगमाः "युगपद् भाना- नुत्पत्तिः" [ ]"नागृहीतयिशेपणा विशेष्ये बुद्धिः" [ ३० भगवन्मुखाम्भोजनिर्गतेषु तेपु तेषु सूत्रेषु “जं समयं पासइ णो तं समयं जाणइ" [ इत्यादिषु अभ्युपगमाः प्रतिभासन्ते । न च ते तथैव व्याख्येयाः प्रमाणाधनात् । तसात अर्थगत्यैव सामर्थ्यनेय तेषां व्यक्तिं सकलवस्तुव्याप्यनेकान्तात्मकैककेवलाययोधप्रभवद्वादशा कभुतस्कन्धाविरोधेन व्याग को शाता करोति । श्रुतायधिमनःपर्यायकेपली त्रिविधी "जं समयं पास नो तं समयं आणह"।। २५मातरिति प्रेरभिमायः ॥ १८॥ ] न त्वेयं केवलकेयली तस्थासर्पशता- - ] इत्यादयः तैरविशिष्टा अभिधा ] -योपसंहारिणामो-या बायॉपयोगद्वारेणाक्रमो-. भा. हा• वि.। ३ तन सामान ..। -पक्रममा-मा. मा. 1 -य-आ.हा. वि. --बाबा.। ६-यलं फे-आ• वि.।

·१२२ द्वितीये काण्डे- [सम्यग्ज्ञाने दर्शनवसं नियततया दर्शने सम्यग्ज्ञानतस विकल्पनीयतया सम्यग्दर्शनं विशिष्टज्ञानरूपमेव इति फलिताभिधानम् ) ननु यदि सम्यग्ज्ञाने सम्यगदर्शनं नियमेन दर्शनेऽपि सचिलक्षणे सम्यगमानं किमिति न स्यात् । न, एकान्तश्चावपि सम्परहानप्रसक्तरित्याह- सम्मण्णाणे णियमेण दंसणं दसणे उभयणिज्जं । सम्मण्णाणं च इमं ति अत्थओ होइ उवयणं ॥ ३३ ॥ सम्यगज्ञाने नियमेन सम्यगदर्शनं दर्शने पुनर्भजनीयं बिकल्पनीयं सम्यग्ज्ञानम् एकान्तरुची न संभवति अनेकान्तरुचौ तु सम्यग्दर्शने समस्ति । यतश्चैवमतः सम्यगज्ञानं घेई सम्यग्दर्शनं च विशिष्टरचिखभावमवयोधरूपमर्थतः सामर्थ्यादुपपन्नं भवति ॥ ३३॥ 2. [ सूत्रोक्तं सावपर्यवसितत्वं शब्दशः स्पृशां केपांचिदाचार्याणां गर्विष्ठतया सम्यग्वादि- साभावप्रतिपादनम् ] अत्र साद्यपर्यवसितं केवलशान सूत्रे प्रदर्शितम् अनुमानं च तथाभूतसं तस्य प्रतिपादकं संभ- वति । तथाहि-घातिकर्मचतुष्टयमक्षयाविर्भूतत्यात् केवलं सादि न च तथोत्पन्नस्य पश्चात्तस्यापरण- मस्ति अतोऽनन्तमिति न पुनरुत्पद्यते विनाशपूर्वकत्वादुत्पादस्य न हि घटस्याविनाशे कपालानामु- ५त्पादो दृष्ट इत्यनुत्पादव्ययात्मकं केवलमित्यभ्युपगमवतो निराकर्तुमाह- केवलणाणं साई अपज्जवसियं ति दाइयं सुत्ते । तेत्तियमित्तोत्तूणा केइ विसेसं ण इच्छति ॥ ३४॥ केवलज्ञानं साद्यपर्यवसितमिति दर्शितं सूत्रे इत्येतावन्मात्रेण गर्विताः केचन विशेष पर्याय पर्यवसितत्वस्वभावं विद्यमानमपि नेच्छंति ते न च सम्पग्वादिनः ॥ ३५॥ २० [सिद्धान्तिना केवलस पर्यवसितत्वप्रदर्शनम् ] यतः-- जे संघयणाईया भवत्थकेवलिविसेसपनाया। ते सिज्झमाणसमये ण होति विगयं तओ होइ ॥ ३५॥ ये यमऋषमनाराचसंहननादयो भवस्थस्य केवलिनः आत्मपुद्गलप्रदेशयोरन्योन्यानुषे. २५थाद् व्यवस्थितेः-विशेषपर्यायास्ते सिध्यत्समयेऽपगच्छन्ति तदपगमे तव्यतिरिक्तस्य केबलशानस्गप्यात्मद्रव्यद्वारेण विगमात् अन्ययाऽयस्थातुरवस्थानामात्यन्तिकमेदप्रसक्तेः फेयलमान ततो विगतं भवतीति सूचकृतोऽभिप्रायः ॥ ३५॥ १-शनि-प. था. हा..। १-यमेतो- द. भा. दा. पि.। -मित्तोमणा मा।-मित्तो. मुमा पि.मिचोपूणा हा ' उपमा हप्तवाची देय. । “दरिए चतुण सामुद-रघुगुबाट उमुस्सिीओ"- बा.प्र..गा.११.१.

·५ शानमीमांसा [अक्रमोपयोगद्वयात्मकमेकं घेत् फेवलं किमिति मनःपर्यायवदागमे तस ज्ञानमात्रतया न कपनम् किमिति च शान-दर्शनरूपतया दैविध्येन वर्णनमिति चोघे मर्मोदाटनम् ] याकमोपयोगलयात्मकमेकं केपलं किमिति मनःपर्यायसानपत् तद् मानत्वेनय न निर्दिम् ! तसाम् "केपलनाणे फेयलदसणे" [ इति मेदेन पूर्वनिर्देशात् कमेण युगपदा भिन्नमुपयोगद्वयं केपलाययोधरूपमित्याशवाह- जेण मणोविसपगयाण दसणं णत्थि व्वजायाण। तो मणपज्जवणाणं णियमा णाणं तु णिदिदं ॥१९॥ यतो मनःपर्यायभानविषयगतानां परमनौद्रव्यविदोषण विशेषरूपतया पाप चिन्त्य. मानस्य घटादेलिहिनो गमकतोपपत्ते दर्शनं सामान्यरूपं नास्ति द्रव्यरूपाणां चिन्त्यमाना- लम्बनपरमनोद्रव्यगतानां चिन्त्याविशेषाणां विशेषरूपतया पायागमकस्यात् ताहि मनापयाय-१० शानं विशेषाकारत्वाद् शानमेष माघदर्शनामापाद् प्राफेऽपि तदभापः ततो मनःपर्यापारयो पोधो नियमाद् ज्ञानमेपागमे निर्दिष्टो न तु दर्शनम् । रेयलं तु सामान्यविरोषोपयोगकरूप त्याद फेयलं ज्ञानं फेवलं दर्शन घेत्यागमे निर्दिष्टम् ॥ १९॥ [एकत्वेऽपि केवलख ज्ञान-दर्शनोमयरूपतया शारो पाठा तस्स कथंचिदनेकरूपत्वाभ्युपगमनम् ] तथा पुनरप्यकरूपानुषिक्षामनेकरूपतां दर्शयमाह- पक्सुअचक्सुअवहिकेपलाण समयम्मि दंसणयिअप्पा । परिपढिया फेयलणाणदंसणा तेण से अपणा ॥२०॥ चक्षुरचक्षुरयधिफेवलानां ससमपे दर्शनविफस्पा मेदाः परिपटिनाम्नेन वानमध्ये पाटाद् दर्शनमपि फेयलम् शानमाये पाटाद् ज्ञानमपि अतो भिग्ने एप फेयमानदर्शने न पास्यन्तं तयोर्मेंद पर केपलान्तभूतत्वेन तयोरमेदान्, म घेषममेदाटेनमेप गरयुनिपिरोपान२० तरपरिमोदासभापतया कयधिदेकरवेऽपि तथा तारपदेशात् ॥२०॥ [एकदेधिना मत्युपयोगं रटान्ठीहल एकसापि फेलोपयोगस तिरूपत्वगमनम् ) परदेष स्यान्तद्वारेणाद- दसणमोग्गाहमेत्तं 'पदों' ति णिपण्णणा पदणाणं । जह पत्थ फेघलाण पि पिसेसणं पत्ति पंप ॥२१॥ अपग्रहमानं भतिको पोधे दर्शनम् सम्' 'नई' या पनि निक वर्णना निपयामिका मंतिमानं यद तपापीति दार्शन्तिक योजयति मा एप सादिमा केपलयोरप्पतन्माणय विशेषः एषाम्नभेदाभेदप ताम्वभाषदोः पूषीनदीमा पर पहुयेकरूपयोरेपाभिनिदोधिकरुपयोलत्तपतया तथाध्यपदरासमासाना विदेशमा स्योपपत्ते देशान्ते तपोरप्यभायापत्तः ॥२१॥ . चिन्नाशि-मा.. चितितापिर... चिन्याशि..। मनित: TRषनरनारमिप ती पावर सरकार पतालोकमरे AT-Tr... दि. ६.11।1.:....। स..

·नमीगोमा। [सिध्यत्समये कैवलस विनासर उत्पादसापि प्रदर्शनम् अपर्यवमितपरिपक- स्नोत्तरगंधारिशेपेण समर्थनं प] पिनारायत् केवलहानम्योत्पादोऽपि विधासमय दाह-~- सिदसणेण य पुणो उप्पपणो एस अस्थपनाओ। फेयलमायं तु पटुप फेयर हाइ मुत्ते ॥१६॥ सिद्धत्यनारकर्मविगमराकल पुनः पंपदुपात एप लामाकोपर्याय उपा. दरिगमाiteriarपाद् पग्नुनः मन्यया घरनुन्यदानः । दन् पनि सूने माग दर्शितं तर सास फेयलमा घामात्रमादित्य कथंचिदामापनिरिकत्या मामय दिव्यरूपतया निस्परयात् ॥ २६ ॥ [स्वरूप-लक्षणाम्या जीय-फेवलयो मेंदे मत्यपि कथं तयोरकर मिला येत. पिदारवाया उल्लेया * বৈমানামালামাঙ্গির শশীদাৰিদায়া বৈ * বসা : कपरटरूपतेति गुलानकारेण तय तायिस्या- जीयो अणाणिहणो यादणाणं गुमायमर्षतं । अधोरम्मि पिसं कार जीयो कायर हो | तमहा अपणो जीयो अण्णं पाणापपा सम्म । उपसमियाईलामयिरओबरल १८॥ जीपोनादिनिधनः परसान पार्षपमिणमिति Erroritem सरणे विशेपे पाएपदण्यानभेदान कार्य जीप: पल भर treric mee Arm पता भारंगमा पुरानादनमादेति भायः ॥७॥ समार विनयधाभ्यासतोऽन्यो जीयो गारिया : पर्याया राणमेदाप गयोभैर।। पाद-em दमियो: hr: lefri তো গযল বিনিখাতিথী পানি খান। পেস্যা, বিল। { मागुणामाor1 निरगिरः] एसिधायार- अह पुण पुष्पपयुत्तो जरो गगनपति। तार पि उपारणमिण विपरिमाअार पर एमेव परांपादकानिkus: लो - 'पार-fr-ttomom. १९] पदमा अमेरि krri नेपालमmmनुगमपमाReker. गाथपा पक्षणे । Marat... । मोर-t...... + -Te.....

·द्वितीये काण्डे- [मत्यादिवैधhण केवलोपयोगस्य असर्वार्थत्वाभावेन विषयभेदाभाषादक्रमोपयोगद्वया- स्मकैकरूपत्वसाधनम् ] एवमसकलार्थत्वं भिन्नोपयोगपक्षे दृष्टान्तसमर्थनद्वारेण प्रदश्योपसंहारद्वारेणाक्रमोपयोगदया- स्मकमेकं फेयलमन्यथा सकलार्थता तस्यानुपपग्नेति दर्शयितुमाह- तम्हा चउचिभागो जुज्जइ ण उ णाणदंसणजिणाणं । सयलमणावरणमणंतमक्खयं केवलं जम्हा ॥ १७ ॥ यस्मात् केवलं सकलं सकलविषयं तस्मान्न तु नेय ज्ञानदर्शनमधानानां निर्मूलितारोप- घातिकर्मणां जिनानां छद्मस्थायस्थोपलब्धतत्तदायरणक्षयोपशमकारणमेदप्रभयमत्यादिचतुर्माने प्विय शानदर्शनयोः पृथक् क्रमाक्रमविभागो युज्यते । कुतः पुनः सकलविषयत्वे भगवति केय- १० लस्यानावरणत्वात् न हनावृतमसकलविषयं भवति । न च प्रदीपादिना व्यभिचारोऽनन्तत्यात् अनन्तत्वं च द्रव्यपर्यायात्मकानन्तार्थग्रहणप्रवृत्तोत्पादव्ययधोव्यात्मकोपयोगवृत्तत्वेनाशयत्यात् । यथा च सकलपदार्थविषयं सर्वशशानं तथा प्राक प्रदर्शितम् । ततोऽक्रमोपयोगद्वयात्मकमेकमिति स्थितम् न चाफमोपयोगद्वयात्मकत्ये फथं तस्य केवलव्यपदेश इति क्रमाक्रममिनोपयोगयादिना मेर्यम् इन्द्रियालोकमनोव्यापारनिरपेक्षनिरावरणात्मसत्तामात्रनिवन्धनतथाविधार्थविषयप्रतिभासस्य १५ तथाविधव्यपदेशविपयत्यात् । अद्वैतकान्तात्मकं तु तन भवति सामान्यविशेषोभयानुभयविकल्पचतु एयेऽपि दोपानतिक्रमात् । तथाहि-न तावत् सामान्यरूपतया तदद्वयं सामान्यस्य विशेषनियन्धनः त्यात् तदमाये तस्याप्यभावात् नापि विशेषमात्रत्वात् तदद्वयम् अवयवावययिविकल्पद्वयानतिक्रमान न तावत् तदयययरूपम् अययव्यभाये तदपेक्षायययरूपताऽसमवात् । न चावययिरूपम् अयययामात्र तद्रूपस्थासंभयात् न च तदयातिरिक्तविशेषरूपम् असदविशेषप्रसङ्गात् न चैकान्तव्यावृत्तोभयरूपम् २० उमयदोपानतिकमात् । न चानुभयस्वभावम् असत्यप्रसक्त निच प्राद्यप्राहकयिनिमुक्ताऽदर्य स्वरूपम् तथाभूनस्यात्मनः कदाचिदप्यननुभयात् सुपुप्तावस्थायामपि न प्राधमादकसरूपविफलेमन्द्रय पानमनुभूयते ॥ १७॥ [अमिनोपयोगवादिना स्वपक्षे समापवत आगमविरोधस्सार्थगत्या व्याख्यान्तरमाश्रित्य परिहरणम् ] २५ शानदर्शनोपयोगदयात्मककेयलोपयोगयादी स्वपक्षे आगमविरोधं परिदरमाह- परयत्तव्ययपकग्याअविसिहा तेसु तेसु सुत्तेसु । अस्थगई उ तेसि यियंजणं जाणओ कुणह ॥ १८ ॥ परतिषिकादिमिर्यानि वक्तव्यानि प्रतिपाचानि तेषां पक्षा अभ्युपगमाः "युगपत् शान जुत्पति" "नागृहीतपिशेरणा विशेप्ये पुद्धिः" [ ३०भगमन्मुताम्मोजनिगनेषु संपु सेपु सुप्रैपु "ज समयं पासा णो तं समयं जाणा" [ इत्यादिषु अभ्युपगमाः प्रतिमागन्ते । न च से तधेय व्याप्येयाः प्रमाणाधनात् । nा अगस्य मामध्यनेय संपां व्यक्ति मकरयस्तुव्याप्यनेकानामपलायोधनमयनारा iryस्कन्धाविरोधेन प्याको हात करोति । भुनायधिमनापर्यायवेधणी विविधी "समरं सागर मोसमयं जागर"[ म ये फैपदोपदी तमागला. १५निरिति गमिवायः॥१८॥ ] इम्यादयः तैरयिशिष्टा मिया 1 पारोमानिारमा--..योगशारणामी-म... HISmart c..THERAI-HATTARAI -पर्स क... ' ·६२४ द्वितीय पाण्डे [अनेकान्तारमकैकरूपलेन साध्येन सत्वस हैतोाप्ति प्रसाधयितुं दृष्टान्तोपन्यासः] तदेवाह- जह कोई सद्विवारिसो तीसइवरिसो णराहियो जाओ। उभयत्य जोयसो परिसविभागं बिसेसेइ ॥४॥ यथा कश्चित् पुरुषः पष्टिवर्पः सर्गयुष्कमाश्रित्य त्रिंशदर्पः समाधिपो जात उभ. पत्र मनुप्ये राजनि च जातशब्दोऽयं प्रयुक्तो वर्पविभागमेवास्य दर्शयति । पष्टियर्गयु. फस पुरुषसामान्यस नराधिपंपर्यायोऽयं जातः अमेदाप्यासितमेदारमकरयान् पर्यायस्य नराधिपप- यापारमकत्वेन चायं पुरुषः पुनांतो मेदानुपक्काभेदात्मकत्यात् सामान्यस्य एकान्तभेदेऽमेरे पा तयोरमापमसानिरामयस्य पर्यायप्रादुर्भावस्य तद्विलस्य या सामान्यस्यासंभयात् संशयविरोधये. १०पधिकरण्याऽनरस्योभयदोषादीनामनेफान्तपादे च मागेप निरस्तत्वात् ॥ ४०॥ ५ . [ष्टान्वगृहीतव्याप्तः समदोर्दान्तिक केरले उपनयनम् ] रान्तं प्रसाध्य दार्शन्तिकयोनापार- देवं जीयव्यं अणाइणिहणमविसेसियं जम्हा । रापसरिसो उकेलिपनाओ तस्स सविसेसो॥४१॥ एपमनन्तरोतरयातयनीयद्रव्यमनादिनिधनमविशेपितमव्यनीयरूपं सामान्य पतो राजपपपपसरत: पलिपपर्यायस्तस्स तयाभूतजीयद्रव्यम्य विशेषतरमात् तेग पेण पीपदयामायापि कचिदुपले सामान्यमयुगानं प्राक्तनरूपस्य विगमा सामान्यमपि तर. मि पनि विगतं पूर्वोत्तरपि पदपपायपरित्यागोपादानमोकगद्रव्ययत् केपलरूपतया এখন যা নানিখনপালি সমাস মুনিয়ােমাধিগুণাগা ধ २. गरमINोऽनुभून पानामिदिनामा केयलं कथंचित् सादिकपंपिदनादि केपिन् सपपंपणानं कपंनिदपपंयमानं यादमादिति स्थितम् ॥ ५१ ॥ [-तपारगनं प्रामाणिक पदारमाश्रित्य द्रव्यापीपपोरेकान्तमेदनिराकरणम् ] ল থঘারপা নিন- जीवो अणाइनिहणो जीय'ति पणिपमओण यत्तव्यो। जं पुरिगाउपजीयो देवाउपजीविगयिनिहो ॥ ४२ ॥ जीरोनादिनिधनो जीर एल विविकल निनियमनोन या गत पुष पापुरजीवो देयायुषतीय विशिष्टो जीप पर निलमरे गुरुजी लामेिरो , বা কামাল বিভিনানিষাদাগিনিপি বিলালগালিগা र मंच मामायापन्धिानापि निनिमिमगर मा मिनामान्य मादिति मगर । म friram पायातलमारि मिणाशिनानादि समरिति निदान।४। भ +दो. नि... Amr.kee ............r: मारत. न। भ............fites ·५ शानमीमांगा। "६२५ [आत्मद्रप्पस्य साभाषिकवभाविकैध पर्यायः कचिदेकानेकतप्रदर्शनम् ] पपनसानम् कपंचिदात्माऽव्यतिरेकादात्मनो पा फेवलशानाव्यतिरेकात् कथञ्चिदेकर पोरित्याद- संग्वेजमसंग्वेज्ज अणंतकप्पं च फेपलं गाणं । तह रागदोसमोहा अण्णे यि यजीवपज्जाया ॥४३॥ मारमन एकरपात् कश्चित् तव्यतिरित थे.यलमप्येकम् केपलस्य पा शानदर्शनरूपतया विरू- परयात् तदव्यतिरिक्त भात्माऽपि दिरूपः भसंस्पैयप्रदेशात्मकरयावात्मनः फेयलमप्यसंख्येयम् मनन्ता विषयतया केयलस्ानन्तरपादात्माऽप्यनन्तः । एवं रागद्वेपमोहा अन्येऽपि जीवप- पोयामस्थायस्थाभाधिनः संप्येयाऽसंस्पेयानन्तप्रकारा मालम्म्यमेदार सदात्मकत्याम् संसार्या- रमाऽपि तदत् तप स्यात् । सोमिलयामणप्रसप्रतियचने पागमे एतदर्थप्रतिपादपंच सूत्रम्-"पंगे १० भयं दुषे मपं"रत्यादि "जाय अणेगभूयभायभविए भयं" पनि प्रक्षे उत्तर-"सोमिला! पगे यि भई जाय मणेगभूपभापभयिए य मदं । से फेण्डेणं भंते ! पपं घुथा। पगे पि भदं" त्यापुत्तरतुमने तुमतिपादनम् । "सोमिला! दस्यपाए एगे भदं, पाणदसणट्टयाए दुपे मई" [भगवती० २०१८ उ० १० १० १४७] इत्यादि प्रमृतार्थसंपादि सिटम् । रागादीनां चैकापनन्तमेदत्यमारमपयोयत्यात् पो चारमपर्यायः स ममापनन्तमेदो पपा फेयलापयोधस्तथा च रागादय इति स्थित्युत्पत्तिनिरोधा-१५ रमारपमहत्यपि सिद्धमिति यत् परेणोक्तम्- "भनेकान्तात्मकत्याभाषेऽपि फेयलिनि सत्यात् पत् सत् तत् सर्पभनेकान्तात्मकमिति मतिपादफस्य शासनस्याव्यापकत्वात् कुसमयपिशासित्यं तस्या सिद्धम्"। रति तत् प्रत्युकं एव्यम् ॥४३॥ तत्यपोधविधायिन्यां सम्मसिटीकायां द्वितीयं काण्डम् । 1"एगे भवं दुवे भवं भाराए भवं मम्वर मर भवहिए भवं भोगभ्यभावभानिए भवं! सोमिला। एगे विभई जाव भणेगभूमभावमपिए वि महं। सेकेणदेणं भंते । एवं दुर जाव-भपिए कि महं! सोमिला ! दपट्टयाए एगे महं, नाण-दरागट्टयाए दुबिहे भई, एएगट्टयाए अपराए विभा, भमए पिर भपहिए विभई, उपयोगट्टयाए भणेगभ्यभाषभविए पि भई । से ठेगद्वेणं गाव-भरिए वि मई"- पर्ण सूत्रम् भगवतीसू.पृ.01.प्र.। २-चितिरो-भा. रा.नि.। सिपिरो-मा. मो.। - मयुक्तं -मा. मा. प्रत्यरंद्र-म. भा• हा. पि. । ४ (प्रत्याप्रम्) १५...। 2. स.त.

·No text on this page.

·शुद्धिपत्रम्
शुद्धिः
शेल्या
प्रशस्त०६०
तत्यार्थलो.
५५३

·हानमीमांसा [आत्मद्रव्यस्स साभाविकैर्वभाविकच पर्यायः कथंचिदेकानेकन्तप्रदर्शनम् ] फेयलझानस्य फर्यचिदात्माऽमतिरेकादात्मनो पा केयलमानाव्यनिरकान् कधिकार्य तयोरित्याह- संग्वेज्जमसंग्वेज्ज अणंतकप्पं सफेवलं पाणं । तह रागदोसमोहा अण्णे वि य जीवनापा ॥४॥ आत्मन एकरयात् कशिनु तदातिरिन फेयलमायकम् गलग या भानmfar. पत्यात् तद्व्यतिरिक्त भारमाऽपि हिमपः भारंगयेषगाग्मकायापारमनः कयामरस्टायम अनन्ता विषयतया केयलम्यानन्तरवादामान्यनग्नः । गयं गागदपमादा अहीर- पोयापउमस्यायन्यामायिनः संप्येयाप्येयानम्नप्रभाग धालयमदान रहामा ems .. - स्तुतिपादनम् । "सामिला दहाणपण मा.xgnant Engin उ० १० १० १४७ यादि प्रहलामादि | mri TRAITRETTPRAries, यो घारमपापा स एकापणमेलो पण पाप गाय in hamritiirani रमरयमईग्यपि सिसमिनि पापणीकाम-कानाPRATARutanArum पत् तत् समनेकान्ताममिनि प्रनिगामाIITTruwanriumun. सियम्" तित मरण प्रणा तापपोपविभापि मानिनीfilament "एंगे काम काम भए मा भर 44TAAYARI सेलेनिंगमरमपिए कि हेरंटेपरप-मगर ! सेवाबरले-सरपछि भरपरगणा पy hat, writ. भर दिया, पगार एबमामदिए दिल से टेमण ना-ilamha"Ithi मगर ...... -चितिरो-भ... निdिii-ttent MATH • प्रपन.मा...RI (पम्) ....

·गूजराती साहित्यने दीपावनारा अन्यो. किं. ३- ३ आर्यविद्याव्याख्यानमाला-डीटनी पट्टी. "कि०२-०-० चामडानी पट्टी. किं० २-८ ४ प्राचीन साहित्य-(औरवीन्द्रनाथ टागोरना पुरानो अनुमाद), पिं० ०-७-०.' ८ आर्योना तहेवारोनो इतिहासले० प्रग्वेदी छपाता ग्रन्यो प्राचीन गूजरातीगद्यसंदर्भ-सं० श्री. जिनविजयजी. प्रबन्धचिन्तामणि- सम्मतितर्क भाग ५-सं०५०म० तथा पं० ये. गूजरात विद्यापीठ द्वारा प्रकाशित : श्रीरायचन्द्र जिनागमसंग्रह , भगवतीय भाग १-(मूल अने टीकाना गूजराती अनुवाद सहित) अनु० ५० के. जी. दोशी - २-- "" " ,३-छपाय छे) अनु० ५० भगवानदास दोशी, पुरातत्त्व प्रकाशित भाग १-२-३-४-५. पुरातत्त्व त्रैमासिकना आज सुधीमां प्रकट थइ चुकेला १,२,३,४ अने ५ पुस्तकोनी पाका पुंठानी वांधेली थोडी. नकलो तेयार छे, ए दरेक पुस्तकमां जैन, बौन्द अने हिंदु साहित्यने लगता अनेक प्रकारना जने उच्च कोटिना अनेक लेखोनी उत्तम संग्रह थयेलो छे. प्रत्येक पुस्तकभंडारमा भने विद्वान् अभ्या- सिओर गृहसंग्रहमा ए पुस्तको अवश्य संग्रहवा योग्य छे. मुन्ध दंक मर्नु रु. ५-१२-० टपाल गजुदो, গ্রাrিuান-- मंत्री जगन पुरातत्वमंदिर, अमदावाद

·No text on this page.

·गजरानी साहिदाने दीपायनारा प्रन्यो ३ आपतियायामानमानीटनी पड़ी. मि०२-०-० कामदानी पड़ी. fसं. २-८-० ४ प्राचीन साहित्य--(परतीन्द्रनाथ टागोरन पुग्नो भागर) ...-७-० ८ आयोना तहबानो इतिहासले कन्येदी ६. ३-८०१ सपाता अन्यो प्राचीन गुजरातीगगर्भ-सं० ० जिनजिपी. अन्यचिन्तामगि- सम्मतितर्क माग ५.० ५. मु. सया ५०० गुजरात विद्यापीठ द्वारा प्रकाशित भीरायगन्द्र जिनागमसंग्रह भारतीय भागर-मनमनेटमा गूजराती अनुवाद गहित) अनु० ५०वे. जी. दोशी सिं०९-... " " 2.) भनु, पं० मालाना दोसी. " पुरातत्त्व प्रकाशित भाग १-२-३-४-५. पुरातत्व गामिकना आज मुधीमां प्रकट थइ चुकेला १,२,३,१ भने ५ पुन्नकांनी पाका पुटानी बांधेली थोडी नकटी तयार . ए. दरक पुन्तकमां जैन, बौद्ध अने हिंदू साहित्यने समना अनेर. प्रकााना अनं उच कोटिना अनेक रेसानो उम मंग्रह धयेतो छ. प्रत्येक पुस्तकभंटारमा अने विद्धान अध्या. निर गृहनंग्रहमा पुन्तको अवश्य मंग्रहया योग्य ले. WA मान- मंदिर,

·No text on this page.

·गूजरानी साहित्यने दीपावनारा ग्रन्यो किं०३-८:: ३ आर्यविद्याव्याख्यानमाला कीटनी पट्टी. कि०२-०-० चामडानी पट्टी.. किं०२-८-०: ४ प्राचीन साहित्य-(ोरवीन्द्रनाय.टागोरना पुस्तकनो अनुवाद), किं. 'आर्योना तहेवारोनो इतिहासले वाग्वेदी. छपाता ग्रन्यो प्राचीन गूजरातीगयसंदर्भ-सं० श्री जिनविजयजी. प्रपन्धचिन्तामणि- सम्मतितर्क भाग-५-सं० ६० मु० तथा पं० ० गूजरात विद्यापीठ द्वारा प्रकाशित श्रीरायचन्द्र जिनागमसंग्रह भगवतीक्षत्र भाग १- (मूल अने टीकाना गूजराती अनुवाद सहित) अनु० पं०. जी. दोशी किं. 2 " (छपाय छे) अनु० पं० भगवानदास.दोशी. F पुरातत्त्व प्रकाशित भाग १-२-३-४-५. पुरातत्त्व त्रैमासिका आज, सुधीमा प्रकट थइ चुकेला १,२,३,४ अने ५ पुस्तकोनी पाका पुंठानी वांधेली थोडी नकलो तैयार छे. ए दरेक पुस्तकमां जैन, बौद्ध अने. हिंदु साहित्यने .'लगता अनेक प्रकारना अने उच्च कोटिना अनेक लेखोनो उत्तम संग्रह थयेलो छे. प्रत्येक पुस्तकभंडारमा अने विद्वान् अभ्या- सिओए गृहसंग्रहमां ए पुस्तको अवश्य संग्रहवा योग्य,छे. मूल्य दरक पुनगर्नु रु० ५-१२-० टपाल सर्च जुदो. प्राप्तिस्थान- मंत्री-गृजरात पुरातत्त्वमंदिर, अमदावाद

·No text on this page.

·गूजरानी साहित्यने दीपावनारा अन्यो . ३ आर्यविधाव्याख्यानमाला-छीदनी पट्टी. किं० २-०-० भामडानी पट्टी. ४ प्राचीन साहित्य--(गैरवीन्द्रनाथ टागोरना पुस्तकनो अनुवाद). . ०.०-४० ८ आर्योना तहेवारोनो इतिहासले० -ऋग्वेदी.. किं० छपाता ग्रन्यो प्राचीन गूजरातीगासंदर्भ-सं० श्री. जिनविजयजी. प्रवन्धचिन्तामणि- सम्मतितर्क भाग.५-२० पं० मुतया पं० ० गूजरात विद्यापीठ द्वारा प्रकाशित श्रीरामचन्द्र जिनागमसंग्रह भगवतीयत्र भाग -(भूल भने टीकाना गूजराती अनुवाद सहित) अनु० ५० के. जी. दोशी हिं०९-० 8 " , ३-(उपाय छे) अनु० पं० भगवानदास दोशी. पुरातत्त्व प्रकाशित भाग १-२-३-४-५. पुरातत्त्व त्रैमासिकना.आज सुधीमां प्रकट थइ चुकेला १,२,३,४ अने ५ पुस्तकोनी पाका पुंठानी वांधेली थोडी नकलो यार.छे. ए दरेक पुस्तकमां जेन, वोन्द अने हिंदु साहित्यने उगता अनेक प्रकारना अने उच्च कोटिना अनेक लेखोनो उत्तम संग्रह थयेलो छे. प्रत्येक पुस्तकभंडारमा भने विद्वान् अभ्या. सओए गृहसंग्रहमा ए पुस्तको अवश्य संग्रहह्या योग्य छे. मुय दक पुनगर्नु रु.५-१२-० टपाल स जुदो. ग्रामिम्मान- बी-गुजगन पुगतत्वमंदिर, अमदावाद