Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner

Prakarat Katha Sangrah

Muni Jin Vijay · 2011/04

PDF Proofread

Front matter

No text on this page.

गुजरात पुरातत्त्वमन्दिर प्रन्थावली प्राकृत कथासंग्रह (प्रथम भाग-भूळ पाठ) संपादक- मुनि जिनविजय ( आचार्य, गुजरात पुरातत्त्व मन्दिर ) 卐 गुजरान पुरातत्त्व मन्दिर अमदावाद विक्रम संवत् १९७८ : मथपावृत्ति ति १५००] ** पित, १२ आना रसिकलाल छोटालाल परीख मंत्री, गुः पुरातत्व मन्दिर, अमदावाद.. मुद्रक- फेशप रावजी.गोंधळेकर, 'जगद्वितेच्छु' प्रेस, ६०७, शनवार पेठ, पुणे.

प्रास्ताविक नोंध V . गुजरात विद्यापीठ द्वारा प्रस्थापित आर्यविद्यामन्दिरना अभ्यास- क्रममा संस्कृत साथे पाली अने प्राकृत भापाना सामान्य अभ्यासने पण आवश्यकीय स्थान आपवामां आवेलुं होवाथी, ए मन्दिरना विद्या- थियोने प्रथम वार्षिक अध्ययनमा प्राकृत भापानो साधारण परिचय करावयामाटे आ प्राकृत कथासंग्रह तैयार करवामां आव्यो छे. अहिं प्राकृत भाषार्थी ते भापा समजवानी छे, जेने भापा- शास्त्रियो ' महाराष्ट्री प्राकृत ' कहे छे, अने नेमां मोटे भागे जैनधर्म- नुं प्राचीन साहित्य प्रयित थएलू होई, जेनु संपूर्ण व्याकरण गुजरा- तना प्रसिद्ध जैन विद्वान् आचार्य श्रीहेमचन्द्रे पोताना सिद्धहेमशब्दा- नुशासन नामना व्याकरण अन्यना अष्टम अव्यायना प्रारंभम आपेलु छे. आ संग्रहमा आवेली कथाओ मूळ उत्तराध्ययन नामक नसूत्रनी देवेन्द्रगणी ऊर्फ नेमिचंद्र सूरिकृत टीकामां आवेली छे. ए टीकाकार विद्वान् विक्रमनी १२ मी शताब्दिमां थई गया छे. तेमणे ए टीकानी रचना गुजरातनी गौरवशाली राजधानी अणहिलपुर पाटणमा करेली छे. आ कथाओमांनी १ ली कथा जर्मनीना विद्वान डॉ. फिके Eine Ssinistische Bearbeitung der Sagar-Sage RIHAT निबन्धमां आपेली छे, अने बाकीनी कथाओ तेन देशना प्रसिद्ध पण्डित डॉ. हर्मन जेकोबीए खास प्राकृत भाषाना अभ्यास माटे ज तैयार करेला Ausgerahlte Erzahlungen in Maharashtre : Zur Einfuhrung in Das Studium Des Prakrit 5 7741 पुस्तकमा छपावेली छे. -मुनि जिनविजय

अनुक्रमणिका
.
....
१. सगरसुअ-कहाणय
२. उदायण
३. सणकुमार
४. घम्भद
५. मूलदेव
६. मंडिय
७. आडद
....
....
७०
....
७२

" ॥ णमो त्धु णं समणस्स भगवओ महावीरस्स ॥ प्राकृत कथासंग्रह सगरसुअ-कहाणयम। अत्यि अओझा नयरी । तीए इक्खागकुलुब्भवो नियसत्तू राया । तस्स च सहोयरो सुमित्तविनओ जुवराया विनयाजसमई- ओ य ताण भारियाओ । विजयाए चोदसमहासुमिणसूइओ पुत्तो उववन्नो भाजिओत्ति नाम बीयतित्थयरो । जसमतीए वि बीयचक- 5 वट्टी सगरो उववन्नो । पत्ता ते नोव्वणं परिणाविया उत्तमनरिन्द- दुहियाओ। कालेण यजियसत्तुरण्णा ठविओनियरज्ने अनियकुमारो, सगरो जुवरजे । अप्पणा य ससहोयरेण दिक्खा गहिया । आमिय- राया वि तित्यपवत्तणसमए ठविऊण रजे सगरं निक्खन्तो। सगरो वि उपन्नचोद्दसरयणो साहियछखण्डभारहो पालेइ रज्नं । जाया 10 य तस्स सूराणां वरािणां पुत्ताणं सही सहस्सा । तेसिं भेट्ठो मण्हुकुमारो । अन्नया तोसिओ नण्हुकुमारेण कहवि सगरो । भणिओ तेण 'जण्हुकुमार, वरसु यरं!' तेण भणियं 'साय, आत्थ मम अभिलासो, नइ तुम्भेहिं अणुन्नाओ चोदसरयण- समेओ माइबन्धुसंनुओ वसुमई परिममामि । पहिवन्न राणा । सव्व- 15 मलेणय पसत्यमुहुत्ते निग्गओ सव्वसहोयरसमेओ। परिन्भमन्तीय अणेगे नणवए पेच्छन्तो गामनगरागरसरिगिरिसरकाणणाई पत्तो अवाक्य- गिरि । हेहा सिविरं निवेसिङण अरूढो उवरि । दिदं भरहनरिन्द- कारिय माणिरयणकगमयं चउवीसजिणपडिमाहिटियं शुभसयसं- गयं निणाययणं । पन्दिऊण य निणिन्दे पुच्छिओ मन्ती केणेयं २ सगरसुअ-कहाणयम् मुकपकम्मुणा भइसयरमणीयं कास्यि निणभवणं ? कहिओ तेण भरहवइयरो । तं सोऊण भणियं जण्हुकुमारेण निस्वेह अन्नं अट्ठा- वयसरिस सेल, मेण तत्य चेझ्यहरं कारवमो। निउत्तपुरिसेहि य समन्तओ निरूविऊण साहियं जहा नत्यि देव परसो अन्नो गिरी। 3 तेण माणयं नइ एवं ता करेमो एयरसेव रक्खं, जो होहिन्ति कालेणं लुता सदा य नरा । आहिणवकारावणाओ य पुवकयपरिपालणं वरं'। तओ सब्वे वि सगरपुत्ता दण्डरयणं गिम्हित्ता समन्तओ महीहरस पासेसु ते लम्गा खणिडं, तं च दण्हरयणं सहस्सं नोयणाणं भिन्दिउण पतं नागभवणेषु । 10 भिन्नाई ताई । तं च अचभुयं पेच्छन्ता मीया नागकुमारा सरणं मम्ममाणा गया जलणपभनागरायस्स समीयं । साहिओ वड्यरो, सो वि संभन्तो उढिओ ओहिणा आभाएत्ता आसुरत्तो समागओ सगर- सुयसगासं, भाणियं च । भो भो, कि तुन्भेहिं दण्डरयणेण महिं मिन्दिऊण कओ भवभिन्दणेण उपदव्यो नायलोयस्स ! ता अप्पर- हाय तुमहिं कयमेये, जो अपवहाए नूर्ण होइ वलं उत्तुणाण भुयणम्मि । नियपक्खवलेणं चिय पडइ पयतो पईचम्मि ॥, तो तस्स उवसामणनिमित्तं भणियं नण्हुणा भो ' नागराय, करेसु पसाय, उवसहरसु संरम्भ, खममु अम्ह अवराहं एयं । न अम्हेहि 20 तुम्होवद्दवानमित्तमेयं कय, अट्ठावयचेयरक्खट्टा परिहा कया एसत्ति। न पुणो एवं काहामो । उपरान्तकोयो गो सट्टाणं जलणपभो । तम्मि य गए भाभयं जगहुकुमारेण : एसा परिहा दुलहा न सोहए जलविरहिया, ता पूरेमो नारेण 'ति। तओ दण्डरयणेण गङ्गं भिन्दि- ऊण आणियं जलं । भरिया परिहा । पत्तं तं नागभवणेसु जलं । 25 जलप्पवाहसंतत्तं नायनाइजिणं पलायन्तं पोच्छय पउत्तोवहिको- वाणलपठित्तमणो आसुरत्तो नरणप्पभो भाग पयत्तो 'अहो महा- पाषाण नइ तेर्सि अणुकम्पाए समिओ एकास अवरहो भए, तो तेहिं अपियरं उबद्दवं काउं भादत्तं माहं । महवा दण्टेण चेष 15 ३ . 5 माकृत कथासंग्रह नीयाणमुवसमो, न सामेणं । ता दंसेमि संपद अविणयफलं' सि। पेसिया तत्य हणणत्यं नयनविता महाफाणणो । तक्खणं चिय नीहरिऊण तेहिं नलन्तनयनेहिं पलोइया समागा भासरासीभ्या सव्ये वि सगरसुया। तं पेच्छिय जाओ हाहारवगम्भिणो महाकन्दो सिविरे । विमुक- केसाओ भगतलयाओ तोटियहारलयाओ हा देव, देव ति पलव- न्तीओ लोलन्ति महीए अवरोहनुवईओ एवं विलवमाणं संटवियं से मन्तिणा नहा ईइमो चेव असारो संसारो, अणिवरािणजो दिवपारणामो । किं एत्य बहुणा विलवणेणं । कजे मणो दिजइ, 10 न सोयाणिज्ञा कुमारा, नओ बहुतित्थवन्दणेणं, इमस्सनिणालयस्स रक्खाकरणेण बहुमणोक्यारेण य उवज्जियसुहकम्मा । तेण दिजउ तरियमेव पयाणयं, गच्छामो महारायसीवं । अणुमन्नियं प मन्तिवयणं, सव्वेहि वि दिशं पयाणयं । कमेण पत्ता नियपुरमासनं सामन्ता, सव्वेहि यमन्तियं तत्य ' कहमिमं रायस्स कहिडं पारीयइ, 15 नं कुमारा सब्वे एकपए पेच्छन्ताण घेव अम्ह दड्डा, वयं च अक्खयदेहा समागया । रज्जाकरमेयं, ता पविसामो सव्वे चेव नदन्तनलणं'। एवं तेसिं मन्तन्ताणे समागओ एगो दिओ, मणियं च तेण 'किमेवमाउलीहूया, मुञ्चह विसायं, नओ न संसारे किंचि सहम- 20 सुहं वा अघन्मुयमत्यि, भणियं च कालम्मि अणाईए जीवाणं विविरुकम्मवसंगाण। तं नस्थि संविहाणं संसारे जं न संभवद ॥ अहं साहमि राइणो इमं वइयर' । पडिवन्नं तं तेहिं । तओ सो अणाहं अण्डयं भेत्तूण हा मुट्ठो मुट्ठो' ति कलुणं वाहरन्तो 25 गओ रायदुवारं । निसुओ राइणा तरस विलवणसहो। वाहराबिओ । 'कण मुट्ठो सि' ति पुच्छिओ वुत्तन्तं । तेण आणियं देव, एस एश्लो व . मे मुओ। अहिणा दट्ठो य इमो जाओ निचेट्ठो । ता काऊण 10 - सगरसुभ कहायणम् करुणं नावावहे इमं । एपम्मि अवासरे पत्ता तत्य मान्तिसामन्ता, पणमिऊण उपविहा अत्यागे । नरिन्देश य आणत्तो वेजो कुणत निविसमेयं, । वेजेण मुणियनरिन्दसुयमरणेण माणियं निम्मि गोत्ते कुले वा कोइ न मओ, नइ ताओ भूई आणिज्जद, ता जीवावेमि 5 तीए इमं । मणिया दिएण भूई जाव, सहस्ससो घरे नायाई बन्धु- मरणाई । साहियं - देव, नस्थि विज्जोवदित्यो भूइए लम्भो' । राणा मणिय जइ एवं, ताकि नियपुतं सोएसि! सव्वतियणसाहारण- मिम भरणं, भणिय च कि अस्थि कोइ भुवणम्मि जस्स जायन्ति ने पाया। नियकम्मपरिणईए जम्पणमरणाइ संसारी ता माहण, मा रुयसु, मुञ्च सोय, कज चिन्तेसु, कुणसु अपहियं, नाव न तुम पि एवं कपलिजसि मच्चुसीहेणं । विप्पेण भणियं आगामि अहमय, परं पुत्तमन्तरेण संपइ चैव मे कलक्खओ हो । दुहियाणाहवच्छलो अप्पडिहयपयावो सयलपयापालणनिरओ देवो, 15 ता देसु पुरानीवावणेण माणुसभिक्वं'। रना भणियं भद्द, असकप- डियारं विहिविलतिय । मणिय च सीयन्ति सच्चसत्थाई एत्व, न फमन्ति मन्ततन्ताई। अधिपहरणम्मि य चिहिम्मि कि पोरसं कुणउ १ ॥ ता परिचय सोगं, करेनु परलोगहिये । मुक्खों चैव करेइ हिए 20 नहे. मए वा सोगं । विप्पेण भणिय - महाराय, जइ सञ्चय, न कायको एत्य आणएण सोगो, ता तुमं पि मा करेजसु सोग। असंभावणिज तुम्ह सोयकारणं जायं। तओ संभन्तेण रत्ना पुच्छिये 'भो विम केरिस सोयकारण ! विप्पेण मणियं देव, सहि पि तुह भुयमहत्सा कालगया, । सोऊण इमं राया विज्नुप्पहारहओन्द 25 नहचेयणो सिंहासणाओ मुच्छविहलहलो निवडिओ धरणिविटे। मुच्छावसाणे सोगारियमणो मुक्कण्ठं रोविजण पलावे फाउ .आढत्तो ' हा पुरता, हा हिययदया, हा नन्दलहाहा मुसहाना, हा विणीया, हा सयन्दगुणनिहिणो, माकत कयासंग्रह • में अणाहं मोत्तण तुम्भे गया ! देह मे सुम्म विरहदृष्टस्स दंसणं । हा निम्धिण पावविहि, एकपए चेव सव्वे ते मालए संहरन्तेण किं तए अप्पणं पूरियं ! हा निडुरहियय, किं न फुलसि असजासुयम- रणदुक्खसंतत्तं पि किं न वचसि सयखण्डं । एवं च विलवमाणो 5 मणिओ तेण विष्पेण 'महाराय, संपइ चेव ममोवइससि संसारा- सारयं, ता किं अप्पा गच्छसि सोयपरवसत्तं ! अहवा परवसणम्मि सुहेणं संसारानिच्चयं कहइ लोओ। नियवन्धुजणविणासे सबस्स वि चलइ धीरत्तं ।। दुसहं च एगबन्धुस्स वि मरणं, कि पुण सट्टीए पुत्तसहस्साणं । 10 तहा वि 15 सप्पुरिसचिग वसणं सहन्ति गरुयं पि साहसेफरसा। घराणिच्चिय सहइ जए वज्जनिवायं, न उण तन्तू ।। अओ अवलम्चेसु धीरयं । अलमेत्य विलावएण, जओ सोयन्ताणं पि नो ताणं, कम्मवन्धो उ केवलो। तो पण्डिया न सोयन्ति जाणन्ता भवरूवयं ॥ एवमाइवयणविन्नासेण संठविओ राया विष्पेण । भणिया य तेण मन्तिसामन्ता 'साहेह जहा क्तं राइणो'। साहियं च तेहिं पगलन्त- वाहनलेहिं । समागया पहाणपउरा, धीराविओ सध्वहि वि राया। कयमुच्चियकरणिज । एत्मान्तरे पत्ता अहावयासन्नवासिणो नणा । पणयासिरा विन्नवेन्ति नहा देव, जो तुम्ह सुएहिं अट्ठावयरवखणत्या आणिओ गङ्गाजल. प्पवाहो, सो परिहं भरिऊण आसन्नगामनगरे उवद्दवन्तो पसरह । तात निवारेउ देवो, नत्यि अन्नरस तन्निवारणसत्ती' । राहणा मणिओ भगीरही नियपउत्तो 'वच्छ, दण्डरयणेण नागरायं अणुन- -25 विय नेसु जयहिाम्म गॉ। सो वि गओ अट्ठावयं | अहममत्तेणा- राहिओ नागराया आगओ कयभीसणभुयङ्गहारके.उरो । मणइ कि संपादेमि !' भगीरहिणा भणिय पणामपुव्वयं ' तुम्ह पसाएण 20 ६ 5 सगरसुभ कहायणम् नेमि गहें समुद्दे, उबद्दवो महन्तो सोयाम । नायराएण मणियं 'विगंयमओ करेसु समीहिय, निवारिस्सामि अहं भरहणिपासिणो. नागे' ति मणिऊण गओ नागराया। भगीरहिणा वि कया नागाणं मलिकुसुमाईहिं पूया । तप्पभियं च नागरलिं कुणइ लोओ। राय- सुओ वि गरमागरिसन्तो, दण्डरयणेण भान्तो वह थलसेलवणे नणाराहाए पत्तो पुन्वसमुदं । नत्यावयारिया मेहन्ती अणेगाई नइसहस्साह गया, पुणो वि विहिया तत्थ नली नागाणं । जत्य य सागरे मिलिया गङ्गा, तत्य गङ्गसायरतित्यं जायं। अज्ज वितं लोए विक्सायं । गङ्गा वि जण्हुणा आणीयति तेण नव्हवी 10 नाया, मगीरहिणा विणीयत्ति तेण भागीरहित्ति । सो विनाहिं मिलिऊण पूओ गओ अओझं । पूइओ राइणा तुट्टेण, टविओ नियरजे । अप्पाणो य निक्सन्तो अनियनिणसगासे, सिद्धोय। अन्नया पुच्छिओ भगाराहराइणा अइसयनाणी ' भगवं, किं कारणं जण्हुपमुहा ते सहि पि कुमारसहस्सा सममरणा संनया? ' भगवया 15 माणिय महाराय, एगया महन्तो सबो चेहयवन्दणत्यं सम्मेयपन्दए पहिओ, पत्तो य अरण्णं उलहिऊण अन्तिमगामं । तन्निवासिणा सव्वनणण अणारिएणं अचन्तमुवहविओ दुव्वयणनिन्दणेणं वत्यन्न- घणाहरणच्छिन्दणेण य । तप्पच्चयं च नद्धमसुहं महन्तं कम्मम- णेण कुम्भयारेण एगेण पयइमद्दएण' मा उवद्दवेह इमं तित्यनत्तागपं 20 नणं । इयरनणस्स निरवराहस्स परिकिलेसणं महापावहेऊ, किं पुण एरिसम्मियनणस्स । ता जइ सागयपडिवत्ति. इमस्स न सकेह काऊं, ता उवद्दवं पि ताव रक्सह 'ति माणऊण निवारिओ सो गामनणो, गओ य सङ्घो । अन्नम्मि य दिणे तन्निवासिगा एगेण नरेण रायसन्निवेसे चोरिया कया । तन्निमित्तेण रायनिउत्तेहि पुरिसे- 25. हिं दाराई पिहेऊण सो गामो पलीविओ । तया य सो कुम्भयारो सयणहिँ निमन्तिओ गाममन्नं गओ आसि। दड्डा य तत्थ साहिजण- सहस्सा, उववन्ना पराडवीए अन्तिमगामे माइवाहत्तार ते सव्वे,

पाकृत कथासंग्रह
कोदवियत्ति नाओ लोए मणन्ति । कहिं चि तत्यागओ करी,
तचलणेण मद्दिया ते । तओ नाणाविहासु दुक्खपउरासु कुनोणिसु
परिममिऊण सुइरं, भणन्तरं भवे किंपि कऊण तहाविहं सुहकम्म,
उववन्ना सगरमुयत्ताए सहि. पि सहम्सा, तक्कम्मसेसवसेण य पत्ता
इमं मरणवसणं । सो वि कुम्भयारो नियआउखए मरिऊण जाओ
एगम्मि सन्निवेसे धणसमिद्धो वणिओतयणन्तरं कयसुकयकम्मो संजाओ
मरिऊण नरवई। सुहाणुवन्धसुहकम्मोदएण पडिवन्नो मुणिधम्म,
काऊण य कालं गओ सुरलोयं । तत्तो चुओ नण्हुसुओ नाओ सि
तुमं "ति
च भगीरही सोऊण संवेगमुवगओ मयवन्तं वन्दिऊण
सभवणं गओ।

उदायण तेणं कालेणं तेणं समएणं सिन्धु-सोरेन जणपरम वीपमए नाम नगरे होत्या; उदायणे नाम राया, पभावई देवी। तीसे नेढे पुरे अभिई नाम जुब्ब-राया होत्या; नियए माइग्रेजे केसी नाम होत्या । से गं उदायणे राया सिन्धु-सोवीर-पामो- 5 क्खाणं सोलसण्हं नणवयाणं वीयभय-पामोक्खाणं तिहं तेव. हाणं नयरसयाणं महसेण-पामोक्खाणं दसण्हं रायाणं बद्ध- मउडाणं विइष्ण सेय-चामर-वायवीयणाणं अन्नेसि च राईसर- तलवर-पभिईणं आहेवचं कुणमाणे विहरइ । एवं च ताव एवं इओ य, तेणं कालेणं तेणे समएणं चम्पाए नयरीए कुमारनन्दी 10 नाम मुवष्णकारो हाथि-लोलो परिवसइ । सो जत्य मुरुवं दारियं पासइ मुणेइ वा, तत्थ पञ्च-सया सुवण्णास दाऊण तं परिणे । एवं च तेण पञ्च-सया पिण्डिया। ताहे सो ईसालुओ एक- खम्भं पासायं करेत्ता ताहिं समं एलद । तस्स य मित्तो नाइलो नाम समणोवासओ । अन्नया य पचसेल-दीव-यत्यवाओ वाणम. 15 तारीओ सुरवइ-निओएणं नन्दीसर-वर-दीव जत्ताए पत्थियाओ। ताणं च विज्नुमाली नाम पञ्चसेला-हिवईः सो धुओ । ताओ चिन्तन्ति कं पि दुम्गाहेमो, जो अम्हं भत्ता भवइ । नवरं वद्य- न्तीहिं चम्पाए कुमारनन्दी पच-महिला-सय-परिवारो उवललन्तो दिट्ठो । ताहिं चिन्तियं 'एस इत्यी-लोलो, एयं दुग्गाहेमो' । ताहे 20 सो भणइ काओ तुम्हे !' ताओ भणन्ति अम्हे हासा-महासा-मिहा- पाओ देवयाओ। सो मुच्छिओ ताओ पेच्छइ । ताओ मणन्ति 'नइ अम्हेहिं कन्नं, तो पञ्चसेलग दीव एजाहित्ति मणिऊण उम्प. इऊण गयाओ । सो तासु मुच्छिओ राउले सुवष्णं दाऊण पंड- इंग नाणेइ । कुमारनान्दं जो पञ्चसेलग नेह, तस्स धण-कोडिं सो ९ उदायण देह। थेरेण पडहओ वारिओ। वहणं कारियं पच्छायणस्स भारियं । थेरो तं दव्वं पुत्ताण दाउण कुमारन्दिणा सह नाणवत्तेण पत्थिओ । जाहे दूरं समुद्दे गओ, ताहे थेरेणं भण्णइ । किंचि पेच्छसि ?' सो भणइ कि पि कालयं दीसह' । थेरो भणइ ‘एस वडो, समुद्दकूले 5 पव्यय-पाए जाओ; एयस्स हेट्टेणं एवं वहणं जाहिद, तो तुम अमूढो वडे विलग्गेज्जासि; ताहे पञ्चसेलाओ भारुण्ड-पक्खी एहिन्ति । तेसिं जुयलस्स तिणि पाया । तओ तेसु सुत्तेसु मझिल्ले पाए सुलग्गो होज्जासि पडेनं अप्पा नन्धिओ । तो ते पञ्चसेलयं नेहिन्ति । अह तं वडं न विलम्गसि, तो एयं वहणं 10 वलयामुहे पविसिहिड; तत्थ विणणस्सिहिसि । एवं सो विलग्गो नीओ पक्खीहिं । तहि ताहिं वाणमन्तरीहिं दिह्रो । रिद्धी य से दाइया । सो पगहिओ नीओ ताहिं भणिओ न एएण सरीरेण भुनामो किंचि ; जलणपवेसाइ करेहि ! जहा पञ्चसेला-हिवई होज्जामि-त्ति, तो किह जामि ?' ताहे करयलपुडेण नीओ स 15 उज्जाणे छड्डिओ । ताहे लोगो आगन्तॄण पुच्छइ । किं तुमे तत्थ अच्छेरयं दिलु !' सो भणइ दिढे सुयमणु-भूयं ने वित्तं पञ्चसेलए दी। इसयच्छि चण्डवयणे हा हासे हा पहासे-त्ति ॥ आढत्तं च तेण तयभिसन्धिणा जलणासेवणं । वारिओ य मित्रण 20 भो मित्त, न तुह काउरिस-नणो-नियमेयं चेठ्ठियं' । ता महाणुभाव दुलहं माणुस-जम्मं मा हारसु तुच्छ-भोय-सुह-हे । वेरुलिय-मणी-मोल्लेण कोइ किं किणइ कायमाणि ।। अन्नं च। जई वितुमं भोगत्थी, तहा विसद्धम्माणुट्ठाणं चेव करेसु!जओ धणओ घणत्थियाणं कामत्थीणं च सव्व-कामकरो सग्गा-पवम्ग-संगम-हेऊ जिण-देसिओ धम्मो ॥ एवमाइ अणुसासणेण वारिज्जन्तो वि मित्रेण इङ्गिणी-मरणेण मंओ पञ्चसेला-हिंवई जाओ। सड्ढस्स वि निव्वेओ नाओः भोगाण कजे किलिस्सइ-त्ति - 25 ।

5 १२ माकत कथासंग्रह नासन्तो वण-मण्डे साहवो पेच्छड़, तेसिं सरणमुक्लीणो । मा भा- यसु-त्ति समासासिओ । तेहिं नियत्ता ते तावसा । अणुसासिओ साहूहिं धम्मो चेवेत्य सत्ताणं सरणं भव-सायरे। देवं घम्म गुरुं चैव धम्पत्थी य परिक्खए । दस-अह-दोस-रहिओ देवो धम्मो उ निउण-दय-साहिओ। सुगुरु य वभ्वयारी आरम्भ-परिग्गहो-चरओ ॥ एवमाइ-उवएसेणपडिबुद्धो पडिवन्नो जिणधम्मं । देवो अत्ताणं दरिसेइ । धम्मे य पिरी-काऊण गओ सुरो । नाव अत्याणीए चेव 10 भत्ताणं पेच्छइ । एवं सड्ढा जाओ। इओ य गन्धाराओ सावओ सव्वाओ निणजम्माइ-भूमीओ य- न्दित्ता वेयड्डे कणग-पडिमाओ सुणेत्ता उवयासेण ठिओ 'जइ वा मओ दिवाओ वा' । देवयाए देसियाओ । तुट्ठा य सन्वकामियाण गुलिया देइ सयं । तओ नियत्तो सुणेइ वीयभए नगरे निण-पडिमं गोसीस 15 चन्दण-मइयं । तन्वन्दओ एइ वन्दइ । तत्थ पडिलम्गो देवदत्ताए पहियरिओ। तुद्रेश य से ताओ गुलियाओ दिनाओ। सोय पन्वइओ। अन्नया गुलियमेगं साइ मे कणगेण सरिसो वण्णो होउ-त्ति । तओ जाय-परम-रूवा धन्त-कणग-सरिस-वण्णा भाया; सुवण्ण- 20 गुलिय-त्ति तीए नाम नायं । पुणो सा चिन्तेइ भोगे मुनामि एस राया ताव मम पिया, अन्ने य गोहा । साहे पज्जोय रोएछ । तं माणसी-काउं गुलिय साइ । तस्स देवयाए कहिये 'एरिस रूवयद- ति । तेण सुवण्णगुलियाए दूओ पेतिओ। तीए भाणय पेच्छामि ताव तुर्म'। सो नलगिरिणा रति आगो दिट्टो तीए अभिरुहो । सा भणइ 'जइ पहिम नेसि, तो जामि । ताहे पडिमा नत्थि ताण अयण-जोग-ति रत्ति पसिऊण पडिगओ; अन्नं निण-पडिम- रुवं काउण आगओ । तत्य ठाणे ठविता नियन्तप्तामि सुवष्णगुलियं 25 उदायण १३ .. । च गहाय उज्नेणि गो। तत्य नलगिरिणा मुत्त-पुरीसाणि मुक्काणि। तेण गन्धेण हत्यी उम्मत्ता तं च विसिं गन्धो एइ, जाव पलोइयं, नलगिरिस्स पयं दि@ । किं-निमित्तं आगओ-त्ति । नाव चेडी न दीसह । राया भणइ । चेडी नीया नाम, पडिमं पलोएह ! नवरमच्छइ निवेइयं । 5 तओराया अच्नण-वेलाए आगओ पेन्छइ पडिमा-पुप्फाणि मिलाणाणि । तमोनिवण्णन्तेग नाय पडिरूवगं-ति,हरिया पडिमा तओ तेण पज्जायरस दूओ विसज्जओ न मम चेडीए कज्नं, पटिमं विसज्नेह ! सो न देह। ताहे पहाविओ जेट्ट-मासे दसहि, राईहिं समं । उत्तरन्ताण य मरु खन्ध- वारो तिसाए मरिउमारतो । रन्नो निवेइयं । तओ तक्सणेण पभा. 10 वई चिन्तिया आगया । तीए तिष्णि पुक्रसराणि कयाणि अग्गिमस्स पच्छिमस्स मज्झिमस्स य । ताहे आसत्यो गओ उज्जेणिं । भगिओ रन्ना कि लोएण मारिएण! तुज्झा य मज्झ य जुझं भवउ, आसेहिं रह-हीत्यपाएहिं या, मेण रुच्चइ तव' । पज्जोओ भणइ रहेहिं जुज्झामो' । ताहे नलगिरिणा पडिकप्पिएणागओ, राया राहेण । 15 तओ रन्ना भाणिओ 'असच्चसन्धो सि, तहा वि ते नत्यि मोक्खो । तओ णेण रहो मण्डलीए दिन्नो । हत्यी वेगेण पच्छओ लग्यो । सो य करी जं जं पायं उविखवइ, तत्थ उदायणो सरे छुभइ, जाव हत्थी पडिओ । ओयरन्तो बद्धो पज्जोओ। निडाले य से अंको कओ 'दासी-पइ-त्ति' । उदायणराया य पच्छा नियय-नयरं पहा- 20 विओ । पडिमा नेच्छइ । अन्तरावासेण उरुद्धो ठिओ ताह खन्दय भएण दस वि रायाणो धूली-पायारे करेत्ता ठिया । च राया नेमेइ, तं च पज्जोयस्स वि दिज्जइ । नवरं पज्जो- सवणाए सूएण पुच्छिओ • किं. अज्ज मेसि ? सो चिन्तेइ मारिज्जामि' । ताहे पुच्छइ 'किं अज्न पुच्छिज्जामि:' 25 सो भणइ अज्ज पज्मोसवणा, राया उपवासिओ' । सो भणइ । अहं पि. उपासिओ, वि मायावित्ताणि संजयाणि न-याणिहं मया, नहा अज्न पज्जोसवणं-ति । रन्ना काहिंय 'माणामि, जहा सो धुत्तो; किं पुण मम एयमि बद्धलए मम १६ मांकृत कथासंग्रह नाम पट्टणं तस्स नामेण कयं । तत्य सो अवहरिऊण ठविओ। वीयभयं च सन्दं पंसुणा पेलिय । भन्न वि पंसुओ अच्छइ । तए णं अभिई-कुमारस्स पुश्वरत्ता-वरत्त-काल-समयसि एवमजा, थिए जाए 'अहं उदायणस्स जेट्ठ-पुत्ते पभावईए अलए; में रज्ने अ- हावेत्ता केसि रज्ने ठावेत्ता पवइए । इमेणं माणुसेणे दुक्षेण अभिभूए समाणे वीयभयाओ निमच्छित्ता चपाए कोणिय उपसंपज्जित्ताणं 5 विउल-भोग-समन्नागए यावि होत्या । सेणं अभिई कुमारे समणो- वासए अभिगय-जीवा-जीवे उदायणेणं रन्ना समणुकद्ध-वेर यावि होत्था । तो अभिई कुमारे बहूई वासाई समणो-वासग-परियागं पाउणित्ता अद्धमासियाए सलेहणाए तीसं भत्ताई छेएत्ता तस्स ठाण- स्सा गालोइय-पडिकन्ते कालं किच्चा अमुरकुमारताए उववन्नो। 10 एग पलिओवमं टिई तस्स; महाविदेहे सिज्झिाहि-ति ।

। ३. सणकुमार -- । अत्यि इहेव भारहे वासे कुरुमंगले नणवए हत्थिणाउर नयरं । तत्य कुरु-वंसे आससेणो राया, सहदेवी भारिया, चोद्दसमहास- मिण-सूइओ चउत्थ-चक्कवट्टी सणंकुमारो नाम । सो सह पंसुकी- लिएण सूर-कालिन्दी-तगएण महिन्दसीहेण सह गहिय-कला- 5 कलावो भोन्वणमणुप्पत्तो । अन्नया वसन्तमासे रायउत्त-नागरय- सहिओ गओ कीलणत्यमुज्नाणं । कीलिऊण य तत्य विसिट्ट- कीलाहिं आस-परिवाहणत्थं आरूदा तुरंगमेसु रायकुमारा । सणं- कुमारो वि गलहिकल्लोलाभिहाणं तुरंगमारूढो । मुक्का समकाल- मासा । तओ विवरय-सिक्खत्तणओ पंचमधाराए लग्गो कुमार- 10 तुरंगमो अइंसणी-हूओ खण-मेत्तेण । लम्गो विनाय-वृत्तन्तो राया सपरियणो मग्गे । एत्यन्तरंमि लग्गो चण्ड-मारुओ। तेण मग्गो तुरय-पय मग्गो । महिन्द-सीहेण विनत्तो राया नियतउ महाराओ; अहं कुमार-सुद्धिं लहिऊण वलिस्सं' । नियत्तो राया । महिन्द- सीहो वि लग्गो अणुमग्गेण कुमारस्स । पविट्ठो मसिणं महाडई । 15 हिण्डन्तम्स अइगयं वरिसमेगं। एगदिवसंमि य गओ थेवं भूमि- मागं । ताव निसुओ सारस-रवो, अग्याइओ अरविन्द-परिमलो, पयट्टो तय-भिमुहं, दित्यं च सर-वरं, निसुओ महुरो गीय-वेणुरवो। हरिसुप्फुल्ल-लोयणो जाव गच्छइ, ताव पेच्छइ तरुणी-यण-मज्झ- संठियं सणंकुमारं । विम्हिय-माणप्तो चिन्तेइ कि मण-विन्ममो एस, 02 किं वा सच्चं चेव एस सणंकुमारो !' वियप्पन्तो जाव चिट्ठर, ताव पदिय बन्दिणा जय आससेण-नहयल-मयंक कुरु-भवण लग्गणे खम्म । जय तिहुयण-नाह सणंकुमार जय लद्धमाहप्प ॥ तओ सणंकमारो-त्ति कय-निच्छओ महिन्द-सीहो । पमोयाऊ- १८ माहत कथासंग्रह रिय-माणसो य अपुग रसन्तर-मगुहपन्नो गमो सगरमा-दाग- पहं । दुराओ पेप सगंसुमारेण परियाणिउभा अन्भुटियो । पाय- पणुहि भो य उपउदो गाई । दुये नि पमोयारंग-माणसा उपाश. दिलासणेगु । विज्ञाहर-लोगो य उआन्त-गेयाइ-कन्टयलो पासेगु 5 अद्वीणो। तयणन्तरं च फुसिजण गाणन्दनन्तभरिग नगणनुगट भाणिय सणंकुमारेण 'गयंस, फहं तुममेगागी एत्य भीमणा-रणे आगो, कहं च एत्य-हिट्टभो पियाणिभो हं, किं वा करेइ मम विरहे महाराओ अम्बा य! कहियं महा-गतं महिन्द-सीहण। तओं मजा- विओ पर-विलामिणाहि महिन्द-सीहो । कयमुनिग-करगिज। 10 भोयणा-यमाणे य पुढो गेण सगंकमारो, गहा कुमार, सुरंगमेण अवहरिओ तुमं तया फहिं गो. कहिं विभी, कत्तो या एरिसी रिद्धी !' सणंकुमारेण निन्तिगः न जुत्तं निय-चरिय कहाँ निय- मुहेण सम्पुरिसाण, ता कहामि परमुहेणं । तओ. भाणिया कला- सय-मझा-गया परिणीया रायरिन्द-घूया निय-दया गउलमई 'पिए, 15 नासेसं मह पइयर विज्ञाए आभोएऊण माहेमु महिन्दसीहस्स; मम पुण निहाए घुम्मान्ति लोयणाई-ति भणिउणुवतन्नो ररहरे । पउलमई वि साहिउमादत्ता कुमार-नरियं । तत्य तया तुम्ह नियन्ताण पेव अम्सेणावहरिओ कुमारो पवेसिओ तेण घोराए अइविए । पीय-दियहे वि तहेव पचन्तस्स 20 आसस्स जाओ माण्हसमओ । बुहा-पिवासाउलेण य आसेण निल्लालिया जीहा, उद्घाहिओ नेव सासाऊरिय-गलो, यको, उत्त-.. रिओ कुमारो । छोडिया पट्टादा, ऊसारियं पल्लाणं, गाव घुम्मिऊण , नियंडिओ आसो, मुक्को अकज-कारि-त्ति कलिउण पंच-पाणेहिं। तं नुकपेसणं च मोतूण गओ कुमारो, उदयण्णेसण-परायणों य 25 हिण्डिउमाढत्तो । न कहिं पि आसाइयमुदयं । तओ दहिदाणयाए सुकुमारयाए य मज्झण्ह-कालत्तणओ य दव-दट्टयाए ‘य रणस्त अईव हलोहली-हो । दूर-देसंमि दट्टण सत्तच्छर्य पहाविओ सणंकुमार तयभिमुहं, पत्तो य तस छायाए उवविट्ठो, पडिओ लोयणे भनिऊण घरणीए । एत्यन्तरंमि य तप्पुण्णाणुभावणं तन्निवासिणा नक्खेण आणेऊण सिसिर-सीयलं जलं सित्तो सव्वंगेसु आसासिओ। लद्धयण य पीय सलिलं । पुच्छिओ तेण सो को तुम, कत्तो 5 वा एयमाणियं सलिल'ति । तेण भाणयं 'अहं नक्सो एत्थ निवासी; सलिलं च माणस-सरवराओ तुह निमित्तमाणियं' । तओ कुमारेण भाणिय एस मह संतावो परं माणससर-मजणेण जइ अवगच्छइ.' त्ति । तं साऊण भाणयं 'अहं संपाडेमि भवओ मणोरह'ति भाणिऊण काऊण करयल-संपुढे नीओ माणससर, माजओ विहिणा । तत्य . 10 य वसणावडियं-ति काऊण कुद्धेण वेयड्ड वासिणा अप्सियक्ख- जक्खेण सह गुजां संवुत्तं । तेण य पढमं गुरु-सकरोह-निव्मरो मोडिय-तरुवरो पवणो मुको । तओ नहयलं बहुल-धूलीए अन्धा- रियं । तओ विमुकट्टहासा जलिय जलण-पिंगल-केसा महुणिन्त- जाला-कराल-पिसाया मुक्का । जाहे नेहिं ने भीओ, • तओ मुक- 15 नगण-माला-फुलिंगेहि नागपासेहिं बद्धो । तओ अण्ण-रज्न इव तेण ते तोडिया-दट्ट-कर-धाएहिं लग्गो । तओ मुडि-पहारणे सण्डाखण्डि कओ। पुणो वि रक्खसेण गुरु-मच्छरेण घणलोह- जडिय-मोग्गरेण हओ वच्छत्थले कुमारो। तेणावि महाकाय. चन्दण-तरुं उम्मूलिकण अत्योडिओ उ वन्तो उरुएमु; छिन्न- दुमो-व्व पडिओ भूमीए । तओ रक्खसेण दूर-मुक्खिविऊण गिरि- दरो कुमारस्सो वरि मुक्को । तेण दृढपीडियंगो जाओ निच्नेयणो कुमारो । लद्ध-सलो य समं बाहु-जुद्धेण लग्गो । कुमारेण कर-मोग्गराहओ सयसकरो ब्व कओ। अमरो-त्ति काउं न मओ; विरस-माराडिऊण नट्ठ । कोउग-दंसणत्य-मागएहिं देव-विजा- 25 हरेहिं पुप्फ-बुट्टी 'मुक्का अहो जिओ नक्खो कुमारेण ति । तो जिणिऊण रक्तसं पच्छिम-दिसाए गए सूरे. उल्वलिओ सरवराओ अग्नउत्तो, गओ. थेवं भूमि-भाग 1 दिहाओ तत्य नन्दश-' 20 भाकृत कथासंग्रह 10 वणस मज्म-गयाओ मणोरमाओ अट्ट दिसा-कुमारीओ-व्व दिव्वाओ माणुवेग-विज्जाहर-धूयाओ । पलोइओ ताहिं ससिद्धिाए दिट्ठीए सो । तेण वि चिन्तियं काओ पुण इमाओ-त्ति पुच्छामि उपसप्पिऊणं । गओ तासिं समीवं । पुच्छ्यिं महुर-वाणीए एक 5 कन्नग-मुद्दिसिऊण, 'काओ तुम्भे, किं-निमित्तं इमं सुण्णमरण्णमालं. कियं तुम्भेहिं !' ताहिं मणिय ‘इओ नाइदूरंमि पियसंगमाभिहाणा अम्ह पुरी अत्थि ! ता तुमं पि तत्थेव ताव वीसमसु'-त्ति भणिऊण किंकर-दरिसिय-मग्गो पयट्टाविओ अज्नउत्तो । अत्यमिओ य रवी, पत्तो य नयरिं, नेयाविओ य ताहिं कंचुइणा राय-भवणं, दिवो य राइणा अन्भुट्टिओ य । कयमुचियं करणिज्नं। भणिओ य भाणुवेग-. राइणा, 'नहा महा-माग, मह इमाओ अट्ठ कन्नगाओ; एयाप्तिं च तुमं पुत्वं चेव अचिमालिणा मुणिणा वरो आइटो; महा जो असि.. यक्खं जक्खं निणिस्सइ, सो एयासि भत्त-त्ति । ता परिणेसु इमाओ! अज्नउत्तेगा वि तह-त्ति पडिवज्निऊण सव्वमणुट्टियं। तओ पउत्तो 15 यावाहो, बद्धं कंकणं, सुत्तो य रइ-भवणंमि ताहिं सद्धि पल्लंके । नाव निद्दा-विरमंमि भूमीए अप्पाणं पेच्छइ, चिन्तियं च तेण किमे- यमिति । पेच्छइ य करे कंकणं-ति । तओ अविसण्णमणो गन्तुं पयहो । दिलु च रण्णमन्झमि गिरि-वर-सिहरे मणिमय-खम्भपइडियं दिल्लं भवणं । तेण चिन्तियं । इयं पिइन्दियालप्पायं भविस्सइति । 20 गओ य तयासन्ने इत्याए करण-सरेणं रुयन्तीए सदं निसामेइ । पविट्ठो य मवणं गय-मओ, दिट्ठा य सत्तम-भूमियाए दिव्व-कन्नगा करुणेणं सरेणं रुयन्ती भणन्ती य 'कुरु-कुल-नहयल-मयलन्छण सणं- कुमार अन्न-जन्ममि वि महं तुमं चेव नाहो होग्नसु'-त्ति भणन्ती पुणो पुणो रोविउमारधा। तओ दिनासणेण निय-नामासंकिएण 25 पुच्छिया अज्नउत्तेण "किं तुम तस्स सणंकुमारस्स होसि, नेण तए एयरस सरणं पडिवनं' ! तीए मणियं सो भत्ता भणोरह-मेणं-ति, नेणा हं साकेय-पुर-नरिन्देण सुरहेण नन्दनसा-जणणीए इटा धूय: त्ति काऊण धूया-नीय-तडीय-नित्तफल-रव-विमोहिया तमा पुग्न 10 सणकुमार उदय-दाणेण दिना. न य वित्तो विवाहो-ति । ताव य अहमेगेण विनाहरकुमारेण कुहिम-तलाओ इहमाणिया । गओ र सो इमंमि विज्मा-विउविए धनलहर में मोत्तूण कह पि । नाव एवं जंपइ सा कलगा, ताव य तेण असणिवेग-सुय-विज्ज-वेगेण विज्नाहराह- मेण आगन्तूण उक्खित्तो गयण-मंडलं अज्नउत्तो । तो सा हाहा- 5 रप कुणमाणी मुच्छा-पराहीणा निवडिया धरणीवटे । ताव य मुहि- प्पहारेण यावाइऊण तं दुठ्ठ-विज्जाहरं समागओ अतखय-सरीरो तीसे समीवमग्नउत्तो । समासासिया (साहिओ निय वुतन्तो तेण) विवाहिया य । सा य सुणन्दामिहाणा इत्थी-रयणं भविस्सइ । थेव वेलाए य समागया वज्जवेग-भगिणी संझावली नाम, चावाइयं च दहण माउयं कोवमुपगया । पुणो वि सुमरियं नेमित्तिय वयणं, जहा भाइ-वहगस्स भज्मा होही, अग्नउत्तं विवाहत्थमुवटिया । सा वि तस्सा णुमईए तहेव वीवाहिया । एत्यन्तरे समागया अजउत्त-समीवं दुवे विज्जाहरा । पणामपु. व्वयं भणियं तेहिं 'देव, असणिवेगो विजाहर-बलेण जाणिय-पुत्त- 15 मरण-वुत्तन्तो तुम्हो वरिं समागच्छइ । अओ चन्दवेग भाणुगेहि पोसिया अम्हे हरिचन्द-चन्दसेणा-भिहाणा निय-निय पुत्ता; रहो सन्नाहो य पेसिओ; अम्ह पियरो वि तुम्ह चलण-सेवा निमित्त पएसं पत्ता चेव । तयणन्तरं च समागया चन्दवेग-भाणुवेगा अजं. उत्त-सहेज निमित्तं । संझावलीए दिन्ना पन्नत्ती विजा । तओ 20 अजउत्तो चन्दवेग-भाणुवेगा य निय-विजाहर-बल-समया असणि- वेग-बलेण समं जनझिउ पयत्ता । तओ भग्गसु दोसु वि बलेसु अजउत्तस्स असणिवेगेण समं महा-जुज्झे समाडिए तेण मुक्क महोरगत्यं; तं च कुमारेण गरुल सत्येण विणिहयं । पुणो मुकं नेण अग्गेयत्य, तं पि कुमारेण वारुणत्येण पडिहयं । पुणो वि मुकं 25 घायवं, तं पि सेल्लत्येण पाडिपल्लियं । तओ गहिय-गण्डीवो नाराए मुचन्तो पहाविओ सो । कुमारण निजीवं कयं तस्स चावं ।

'२४ प्राकृत कथासंग्रह . रना भणिओ ' अन्न-पुरिस-पिटीए भुजावेमि' । तओ मुणिणा जम्मन्तर जणिय वेराणुबन्धेणं वुत्तो राया 'नअन्नहा मेमि' । त रन्ना अणुरागेण पडिवनं । सेट्टी विपुंहि-द्विय-पत्तिदाहं दिक्कय कम्म फलमेवमुवष्टिय-ति मनमाणो सम्म सहइ' । तओ भुत्ते ससोणिय 5 हारुमंस-वसा-पट्टीओ उक्खया पत्ती । तओ घरं गओ सम्म णिऊ- सयण-वर्ग सामेऊण य चेड्य-पूर्य काऊण घेत्तूण समण-दिक निम्गओ नयराओ, गओ गिरि-सिहरे । तत्य अणसणं काऊ- पुच्च-दिस-मद्धमासं काउस्तम्गेण ठिओ, एवं सेसासु वि दिसा अद्धमास अद्ध-मास । तओ पिट्टीए गिद्ध-काय-सिवाईहिं खज्जन 10 पीडं सम्म सहिय नमोक्कारपरो मरिउ सोहम्म-कप्पे इन जाओ। भगको वि तस्सेद वाहणं एरावणो जाओ । तेण आभि गिय-कम्मुणा तओ एरावणो चुओ, नर-तिरिएसु हिण्डिय अपि यस्खो जतखो जाओ । सक्को वि तओ चुओ हथियाउरे न सणंकुमार-चक्की नाओ। एयं च वेर-कारण-ति । ते मुणिणा एवं सिट्टे मए तुह अन्तरवासनिमित्तं भाणुवे विसज्जिय पियसंगम-पुरि निवेस-पुव्वं तुर्म अट्ठ भाणुवेग-कन्ना विवाहाविओ मुको य कारणेणं तत्येव कज्ज-समतीए सेव करेहाम ति । खमेज्जह अवराह, जे मुक्को वर्णमि ! ता विनवेमि । मन्त्रह कला-सयस पाणिम्ग-हणं-ति; ताओ वि तुम्हह यहओ पेच्छन् 20 सामिणो मुह-कमलं'-ति । एवं होउ-त्ति मनिए समागयाओ ताओ महया-विभूईए विवाहियमजउत्तेण कन्ना-सयं । दसुत्तरेण देवी-सए सहिओ मुजए भोए । एवं क्वड कालो । अन्ज पुण अन्नउत्ते- एवं समागतं, जहा गन्तव्वमज्ज, नत्य जवखेण सह जुझियं, सरं-ति। तओ एत्यागयाण मन्झ तुम्हेहिं सह पेच्छणयावर 26 देसणं जायं-ति। एत्यंतरंमि उहिओ सुह-पसुतो रइहराओ सणकुंमारो । गर य महया-वडयरेण वेयहूं । विनत्तो य अवसरं लहिऊण महिन्- 15 ।

गया . सर्णकुमार सीहेण नहा 'कुमार, दुक्खेण तुह जणणि-जणया कालं गमेन्ति; ता तइंसणेणं करिउ पसाओ अम्हारिस जणस्सत्ति विन्नत्ताणन्त- रमेव महया-गय-णिट्ठिय-नाणाविह-विमाण-हय-गयाइ. वाहणारुट-विचित्त---वेताहरण---भूसिय--विजाहर---वन्द्र--सम्मदेणं 5 हत्थिणाउरं-ति । आणन्दिया जणाण-जणया नायर-जणो य। तओ महया विभूईए रन्ना आससेणेण सणकुमारं पयइ सम- ग्गेण रज्जमि अहिसिञ्चिऊण महिन्दसीहं सेणावई निउजिय धम्म-तित्थयर-तित्थे तहाविहाणं थेराणं अन्तिए पन्चज्जा-विहाणेणं सकज्जमणुट्टियं ति । सणंकुमारो वि परिवड्ढमाण-कोस-बल-सारो 10 विकन्तो रज्नमणुपालेइ । उप्पन्नाणि य चक्क-पमुहाणि चोद्दस वि रयणाणि नव निहीओ य, कया य तेसिं पूया । तयणन्तरं चक्क रयण-दसिय-मम्गो मागह-वर-दाम-पभास-सिन्धु-खण्ड-प्पवायाइ कमेण मरहं उयविय वास-सहस्सेणागओ गयपुरं । दिवो ओहिए सक्केण 'पुट्विं सुहम्मवइ मह सरिसो आसि'-त्ति । बन्धु-नेहेण आणत्तो 15 वेसमणो करेह सणकुमारस्स रज्जाभिसेहं, इमं च हारं वणमालं-छत्तं मउडं चामर-जुयं, कुण्डल-जुयं, दुस-जुयं, सीहासणं, पाउया-जुयं पाय-पीढं च पाहुढं ढोएज्जह । वत्तव्वं च तए जहा 'महाराय, सको तुम्हें वत्तं पुच्छइ । वेसमणो वि एवं होउ'-त्ति पाहुडं सफ-विइण्णं घेत्तूण गओ गयपुरं । रम्भा-तिलोत्तमाओ य पेसियाओ सकेण 20 अभिसेय-महसव-करणत्यं समाप्पियं पाहुदं । विलत्तो वेसमणेण चक्की 'तुम्हाभिसेय-निमित्तमम्हे सकेण पेसिया, ता तं अणु मन्नह तुम्हे । एवं-ति पडिवन्ने चकिणा विउन्धियं जोयण-पमाणं मणि- पीठं । तस्सोवरि रयण-मय-मभिसेय-मण्डवं तम्मज्झे मणि-पदिया तीए उवरि सीहासणं । तत्य निवेसिय खीरोय-जलेण रयण-कणय- 25 कलसावज्जिएणं जय-जय-सह-सम्मिस्स-गीय-रव-मुहलं अहिसित्तो- सुरेहि; पणचियाओ रम्भा-तिलोत्तमाओ । सव्वालंकार-विभूसियं करता पवेसिऊण महा-विच्छड्डेण गयउरं, गओ सुरलोयं धणयाइ- सुरयणो । चक्की वि भोए भुन्नन्तो गमेइ कालं । । १ प्रा.क.नं."

२६ मारुत फयासंग्रह अमया र सोहम-समान तिहासमाययो मोहम्मिन्दों सोयामणि नारयं पेच्छन्तो अच्छद एयम्मि अन्तरे एगो इंसाण- कपाओ संगमाभिहाणो देो सोहमिन्द-पासे भागो। तस्सय देह-प्पमाए सभा-दिय-सब-देवाणं तेओ नहो; आदम्योदए चन्द गहा इस निप्पमा जाया मुरा । गए र मि मुरेहि विहिएहि सोहम्मिन्दो पुचिो, जहा फेण कारणेणं, मामि, इमाम संगम- देवास भारतासोदगाहिओ लेओ'तिइन्देण मणिय रमेण पुल. भवे आगम्विन्टलद्रमाणो नाम नयो कमो-ति । तो देवेहि इन्दो पुणो वि पुच्छियो, नहा 'अन्नो वि कोइ एरिस-तेय मल-संपलो कि 10 अत्यि'ति । इन्देश भणियं, नहा 'हरिगणारे कुरुखसे अत्यि सर्ग- कुमारो नाम नफयही नम्स तेओ रुवं च देवाणं पि अहियम्-इति।' तमो विनय-जयन्त देवाअमद्दहन्ता भण-रक्षण गया तो पडिहारेग मुकदारा पविट्ठा राय-समीवं । दिहो य तेहि राया गन्ध तेल- अभंगण-किय कुणन्ता । विम्हा मझगाष्णिय-रुल-सिरीओ 15 अहिययरं स्वाइ-संपयं दर्छ । पुच्च्यिा य रना किमत्यमागया ! ते भणन्ति नहा 'तुम्ह रूवं निहुयगे वि वणिजद तहसण-कोउगेणं ति' । पुणो वि रत्ना अइ-फल-गलिएण वुत्ता भो भो विप्पा' कि मझ रूवं तुम्हेहिं दिदं! येवं कालं पडिसह नाव अत्याण उव- विसामि ।' एवं ति गंपिय निग्गया दिया। नफी वि लहुं मजिउण 20 मण्डण-विहसणं सिंगार न काउण उवविट्ठो सिहारणे । वाहरिया दिया । ते सरीर दट्टण विसण्णा । मणियं न तेहिं 'अहो मणुयाणं रुख-लावण्ण-जोदणाणि खण-दिह-नट्टाणि । तं सोऊण भाणेय चमिणा भो किमेवं तुम्हे वि सोयपरा मम सरीरं निन्दह ? तेहिं माणियं 'महाराय, देवाणं रूव-जोबण-तेया पदम- 25 समयाओ-जाव उम्भासाउग-सेस ताव अवडिया भवन्ति, तओ हीयन्ति; मणुयाणं पुणो ते य वड्डमाणा भवन्ति नाव जीविय- मझो, तो परण होयन्ति, तुम्ह पुण रुव-जोवण-सिरीए अच्छे- २७ . सर्णकुमार रयं दीसह, नओ संपइ चेव सा खल-मत्तिल नहा खणेण । रना भाणियं कहं तुम्हे जाणह ! ' तेहिं परमत्यो सक-पसंसाइओ सिहो । विम्हिएण य केजर-भूसियं बाहु-जुयलं पलोयन्तेण विच्छायं दिद्वं, यच्छत्यल पि हार-विभूतियं विवष्णमुवलक्खिय। तं च पेच्छि- - 5 जण चिन्तियं 'अहो अणिच्या संसारस्स, असारया सरीरस्स, एत्तियमेत्तेण वि कालेण रूव-जोवण-तेया पणट्ठा; ता अनुत्तो भवे पडिबन्धो; अन्नाणं सरीर-मोहो; मुक्खत्तणं रूव-जोन्वणा- भिमाणो, उम्माओ भोगासेवणं,गहो चेव परिग्गहो। ता उज्झिऊण- मेयं करेमि पर-लोय-हियं ति चिन्तिऊणमभिसित्तो रज्जे पुत्तो। 10 अणुहरियं धीर तुमे चरियं निययस्स पुन्व-पुरिसस्स । भरह-महा-नरवइणो तिहुयण-विक्खाय-कित्तिस्स ॥ इचाइ उवहिऊण गया देवा । चकी वि तरखणमेव तणं व पडिलग्ग उन्मिय सव्वं परिगहं रायायरिय-समीवे पव्वइओ। इत्पी-रयण-पमुहाणि सव्व-रयणाणि सेसर-मणीओ आमिओइय-सुरा महा-नरिन्दा निहीओ सव्वहा, किंबहुणा, समत्य-खन्यावार-वासियो विनणा छम्मासे नाव मग्गाणुलग्गा, भरिया न सीहावलोइएणा वि तेण सञ्चाविय ति । तओ छट्ठ-भत्तेण भिक्खा-निमित्तं गोयर पविट्ठस्स पदममेव चणिा-कूर छलिया-तक्केण दिन्नं । तं भोत्तूण पुणो वि छट्टोववासो कओ । तत्काल-पभिई तेणेव दोसेण, कच्छू, नरो • 20 सासो, सासो, भत्तच्छन्दो, अक्खि-दुखं, पोट्टदुक्खं, एयाओं सत्त वाहीओ दारुणाओ सम्मं वास-सए सत्त आयासिय उग्ग-तवेतत्त-तवे घोर-तवे करे माणस्स आमोसहि-खेलोसहि-विप्पोसहि-जल्लोसहि-सव्वो- सहि पभिईओ लद्धीओ उप्पन्नाओ । तओ वि सरीर-पडियारं न करेई । पुणो वि सकेण पसंसिओ 'अहो सणंकुमारस्स मुषिणो 25 धीरया ! वाहि कयत्यिओ वि न करेइ तप्पडियारे' तमसद्दहन्ता ते चेव देवा सवर-वेज-रुवेणागया । भाणयं च भयवं, तुह वाहि, पसमं करेमो । भयवं तुहिक्को अच्छइ' । जाहे पुणो पुणो भणन्ति.. ताहे मुणिणा मणिय 'तुम्हे किं सरीर-वाहिं । फेडेह, उयाहु कम्म- 15 २८ माकृत कथासंग्रह । वाहि' ? तेहिं भाणयं 'सरीर-वाहिं' । तओ भयवया निट्ठहणे घसिऊण कणय-वण्णा कया अंगुली दंसिया; भाणयं च 'अहं सय मेवइयर वाहिं फेडेमि, तुम्हे नइ संसार-फेडण-समत्या, तो फेडेह-- दो वि देवा विम्हिय-मणा 'तुम्हे चेव संसार-वाही फेडणे परम-वेज्ज 5 ति पसंसिऊण सक-सन्तियं वइयरमावइऊण देव-रूवेण पणमिऊण गया सहाणं | भयवं च कुमारत्तं मण्डलियत्तं च पन्नास-पन्नासं वास-महस्साइ, 'वास-लक्खं च चकवहितं, वास-लक्खं च सामण्णमणु- पालेऊण गओ सम्मेय-सेल-सिहरं । तत्य सिलायले आलोयणा- विहाणेण मासिएण भत्तेण कालगओ । सणंकुमारे कप्पे उववनो; 10 तओ चुओ महाविदेह-वासे सिन्झिहि त्ति ।

वम्भदत्त सोमे नयरे चण्डवडिंसयस्स रन्नो पुत्तो मुणिचन्दो नाम आसि । सो य निविण्ण-काम-भोगो सागरचन्दस्स अन्तिए पव्वइओ । अन्नया उम्गं पव्वज्ज करेन्तो, गुरूहि समं विहरन्तो, देसन्तरं पयट्टो, भिक्खट्टा गामं पविट्टो, सत्येण मुक्को, पच्छा अडवीए पन्भट्ठो । 5 तं पि तण्हा-छुहा-किलन्तं पेच्छन्ति चत्तारि गोवाल-दारगा। तं पडि- यरिय तओ तद्दसणाए पडिबुद्धा पव्वज्नं पडिवज्जिया । दो दुगञ्छ काऊण देवलोगं गया । तओ दसपुरे नगरे सण्डिल्लस्स माहणस्स जसमई-दासीए दो वि पुत्ता जमलगा तेणेव वम्भणेण जाया । अति- कन्त-बाल-भावा जोव्वर्ण पत्ता । अन्नया खेत्त-रक्खणट्ठा अडविंगया। 10 तत्य वडपायवस्स हेवा पसुत्ता वडकोट्टाराओ निगन्तूण डको भुय- ङ्गमेण एगो दारगो । वीओ वि सप्पोवलम्भ-निमित्तं भमन्तो तेणेवा- हिणा दट्ठो । तओ अकय-पडियारा दो वि मया सन्ता कालिञ्जर नगे मिगीए जमलत्तेण जाया । पुज्व-पीइ-संबन्धाओ आसन्नं चरन्ता वाहेण एगेण चेव सरेण दो वि विणिवाइया । तओ मया गङ्गातीरे दो 15 वि हंसा एगाए हंसीए गर्भमि उववन्ना, नाया, कालकमेण अइ- कन्त-बाल-भावा । अन्नया तहेव समं भमन्ता एगेण मच्छबन्धेण एगाए पासियाए झत्ति गेण्हिऊण खन्धारं वालिऊण विणिवाइया । तओ वाणारसीए नयरीए महाधण-समिद्धस्स भूपदिन्नाभिहाणस्स पाणाहिवइणो पुत्तत्ताए उववन्ना। तहेव अईव पीइ-संजुत्ता चित्त- 20 संभूयनामाणो य मायरो नाया। इओ य तंमि विसए वाणारसीए सझो नाम राया, नमुईनामोय से मन्ती । अन्नया कह वि तहाविहे खूणे गाए नण-पच्छन्नं वहट्टयाए तस्स भूयदिन्नो पाणाहिवई आणतो राइणा । तेण वि पच्छनो विहिओ भाणओ य । रक्खामि अहं तुमं, जइ भूमिहर-ठिओ मम भाकृत कथासंग्रह पुत्ते पादेसि । जीवियत्यिणा पडिवन्नं तेण । तहा करेन्तस्स भइ- फन्तो कोइ कालो । अन्नया भूयदिनेण विनाय, नहा ' मम पत्ती, एएण सह अच्छइ । मारेउमादत्तो चित्तसंभूएहिं । उवयारि-ति काऊण नासाविओ । पच्छा हत्यिणाउरे नयरे सणंकुमारस चकव- 5 द्विणो मन्ती जाओ । इओ य नेहि वि चित्त-संभूय-मायग-दारएहिं रूप-नोव्वण-लायण्ण-नह-गीयाइ-कला-पगरिस-पत्तेहिं विसरय-येणु- वणिा-सणाहं गन्धवं गायन्तेहिं मयलो वाणारसी-जणो हय-हियओ. कओ । अन्नया मयण-महूसवे जाए पपन्नासु नाणाविहामु लोगच. चरीमु नचन्तेमु तरुण-तरुणी-गणेसु चित्त-संभृयाइ-पाणाणं पि पचरी 10 निगया । तओ तेसिं साइसय गीय नर्से न सोऊण पसूण वि नितं. हरं सव्वो विनयरी-लोगो विसेसओ तरुणी-जणो ताण समीवं गओ । तओ पउर-चाउव्वेज-लोएण ईसालुयाए रायाणं विनवियं, जहा देव, एएहिं सव्वो वि लोगो विद्यालिओ'त्ति । निवारिओ ताणं नयरी-पवेसो । गओ को वि कालो । अन्नया कोमुई महसवंमि 15 लोलिन्दियत्तणओ कोउहल-परा विस्तारिऊण राय-सासणं अग- . णिऊण निय-भूमि पविठ्ठा नयरिं । तओ पेच्छणयं पेच्छमाणाणं अइ. रसओ कोल्हुयरसिअं सोउं भनेऊण वयणं निग्गयं गेयं । तो वत्थावगुण्टियमुहा गाइउं पवत्ता एगमि देसे । तओ तं समाय- णिऊण सुइ-सुहं ताण गेयं समन्तओ परियरिया सव्व-लोगेणं, 20 भणियं च • केण एवं किन्नराणुकारिणा महुरगेएण अमयरसेणेव सवणाण सोक्खमुप्पाइयं ?' तओ कड्डिऊण उत्तरिजाई पलोइयं मुहं जाव ते चेव एए मायङ्ग-कुमारे-त्ति, तओ हण हण' ति भण- न्तेहिं पाय-प्पहार-चवेडाईहिं हम्ममाणा निग्गया नयरीओ, पत्ता बाहिरुज्जाणं । तओ विसण्णा दुम्मणा चिन्तिउं पवत्ता । धिरत्यु 25 अम्हाणं रूद-जोवण कला-कोसल्लाइ-गुण-कलावस्स, जेण · मायङ्ग- माइ-कलङ्क मेत्तेण सव्यो सेो दूसिओ, लोग-परिभूयाय नाय' त्ति गुरु-वेरगं गया । अकाहिऊणं वन्धवाणं मरण-कय-निच्छया पयट्टा । स .

घम्भदत्त + . -दुक्ख-बीय-- दाक्षिण-दिसामुहं । तो दूर-देसन्तर-गएहिं दिट्ठो एगो गिरिवरो। तमारहन्तेहिं एगमि सिलायले विकिट्ठ-तव-सोसियङ्गो सुहज्झाणो- वगओ वग्वारिय-पाणी काउस्सम्गेण आयावेमाणो दिट्टो एगो महामुणी। तं पेच्छिय नाय हरिसा गया तम्स ममीवं । तो भत्ति-बहुमाण- 5 पुत्वयं वन्दिओ भयवं । तेण वि झाण-समत्तीए धम्म-लाभ-पुव्वयं कुओ भवन्तो समागय'त्ति संभासिया । तेहि वि पुव्व-उत्तन्त- कहणा पुत्वं साहिओ निययाहिप्पाओ, जहा एत्य गिरिवरो पडणं करेमो' । नओ महरिसिणा भाणियं ' न जुत्तं तुम्हारिसाण अणेग-सत्थावबोहावदाय-बुद्धीणं पागय-जण-चेट्ठियं ति । करेह 10 सारीरमाणसाणेय-दु --भूय--कम्म-वण-दहण--सहं निणिन्द- पणीयं साहु-धम्मति । तओ महा-वाहि-पीडिएहिं व आउरेहिं सुवे- नस्स व निस्सङ्कियं पडिच्छियं तस्स वयणं, भाणये च 'देह, भयवं, अम्ह निय-वयं । तेण वि जोम्पत्ति कलिऊण दिन्ना ताण दिक्खा । काल-कमेण य जाया गीयत्या । तओ छट्टम-दसम-दुवालसद्धमास- 15 मासाइएहिं विचित्त-तवोकम्मेहिं अप्पाणं मावेमाणा गामाणुगामं विह- . 'रन्ता, कालन्तरेण पत्ता हथिणाउरं । ठिया वाहिरुजाणे । अन्नया मास-खमण-पारणए संभूओ साहू पविट्टो नगरं । गेहाणुगेहं इरिया- समिओ भमन्तो रायमग्गावडिओ दिट्टो नमुइ-मन्तिणा, पच्चभिन्ना- ओ, जहा एसो मायगदारओ रन्नो अन्नेसिं च जाणावेसह-त्ति 20 अप्पभएण निय-पुरिसे पट्टविऊण जहि-मुहि-लउड-पहारेहिं कयत्थिय -- निद्धाडाविओ । तओ तस्स निरवराहम्म हम्मन्तम्स कोव-करालि- - यम्स तेओ-लेसा तेसिं डहण-निमित्तं मुहाओ निग्गया। तओ कसि- णभ-पडलेहिं व धूम-निवहेहिं समन्ता अन्धयारियं नयरं । तओ भय-कोउहलेहिं आगया नागरया वन्दिउं, सपरियणा पसाइउं 20 पयत्ता । सणंकुमार-चक्कवट्टी वि तप्पसायणत्यं आगओ । पण- मिऊण कयञ्जलिउडेणं भाणयं तेण भयवं, खमेह अम्हारिसे- हिं मन्दभम्गेहिं अणेज्जेहिं अवरद्धं ति, संहर तव-तेय, करेह पसायं नीवियप्पयाणेणं ! भुय्यो न एवं करिस्सामो 'त्ति । जाहे न पसीयइ, gra ३२ प्राकृत कथासंग्रह ताहे चित्तसाहूनण-वायं सुणिय बहुल-धूम-छाइयं च गयणं दगुण तम्स समीवमागओ । भाणो तेण · भो संभूय, उवसमतु कोवाणलं ! उपसम-पहाणा चेव महरिसओ भवन्ति; अवरद्धे वि न कोवम्सा- वगास दोन्त, जओ दुरन्तो सव्वाणत्यहेऊ चरणिन्धण-दवाणलो 5 कोहो । भाणयं च जह वणदवो वणदवं दवस्स जलिओ खणेण निदाइ । एवं कसाय-परिणओ जीवो तवसञ्जमं दहइ ।। अन्नं च 10 15 कोहो पीई पगासेइ कोहो दुग्गइ-चढणो । परितावकरो कोहो अप्पाणस्स परस्स य॥ मासुववासु करइ, विचित्तु वणवासु निसेवइ, पढइ नाणु झाणेण निच्चु अपाणं भावइ । धारइ दुधरु वम्भचेरु, भिक्खासणु भुञ्जइ जसु रोसु, तसु सयल एउ निष्फलु संपज्जइ ॥ एवमाइ उवसमप्पहाणेहिं निणिन्द-वयणजलोहेहिं विज्झाविओकोह- ग्गी । गओ वेरग्गं । तओ नियत्तो तप्पएसाओ। गया य तमुजाणं । चिन्तियं च णेहिं कय-सलेहणा अम्हे, ता एण्हि जुत्तमणसणं काउंति । ठिया अणसणे । तओ सणंकुमारेणं नायामच्च-वुत्त- न्तेणं कोवमुवगएणं दद्ध-रज्जु-बद्धो नेयाविओ सो ताण समीवं । 20 तेहि वि अणुकम्पाए मोयाविओ नमुई । सणंकुमारो वि तेसिं वन्द- णत्यं सन्तेउरो गओ तमुज्नाणं । वन्दिया ते भत्ति-बहुमाण-पुव्यं अन्तेउर-साहिएण । तओ इत्थी-रयण-सुणन्दाए पाएसु पडन्तीए साइसर्य अलग-फासमणु-भवन्तेणं काउमारद्धं नियाणं संभूएणं । तओ चित्तमणिणा चिन्तियं - अहो दुज्जयत्तं मोहस्स ! अहो दुद्द- न्तया इन्दियाणं ! अहो उम्माहयत्तं विसायणं । नेणेस सुचरियत- वो वि सुचिइय-निणिन्द-वयणो विजुवई-बालग्ग-फासेण वि एरिस- मझवसइ' । तओ पडिमोहिउ-कामेण भाणिओ सो मो. उवरम 1 5 10 यम्भदत्त ३३ एयाओ असुभज्झवसाणाओ। जओ असारा परिणाम-दारुणा ' संसार-परिभमण-हेऊ काम-भोगा; निविजन्ता वि करेन्ति अहि. यगुम्माहय, दुहरूवा य ते परमत्यओ; सुहाभिमाणो तेसु मोह- विलासियमेव । भाणयं च- जह कच्छुल्लो कच्छु कण्डुयमाणो दुई मुणइ सोक्खं । मोहाउरा मणुस्सा तह कामदुहं सुई वेन्ति ।। किं च • भोग-निबन्धणं माणुस्सयं सरीरं केवलासुइ-रूवं चेव सव्वं, अओ न किंचि तमि राग-कारणं । जओ भणियं- सुक्क-सोणिय-संभूयं असुई-रस-वडियं । तय-रत्त-मंस-मेयटि-मिज-सुक-विणिम्मियं ॥१॥ नवेण रस-सोएहिं गलन्तमसुई-रसं । अमेज्झ-कोत्थलो देहं छवि-मेत्तं मणोहरं ॥२॥ आढयं रुहिरस्सेव वसाए अद्ध-आढयं । कुंडवो पित्त-सिम्भाणं सुक्कस्स य तदद्धयं ॥३॥ सिरा-संयाइ सत्तेव नव पहार-सया भवे । न सरीरमि एयंमि सुइत्तं किं पि विज्जए ॥४॥ मणुन्नमसणं पाणं खाइमं साइमं वरं । सरीर-संगमावनं सव्वं पि अमई भवे ॥५॥ घरं वत्थं वरं पुप्फ वरं गन्ध-विलेवणं । विणस्सए सरीरेणं वरं सयणमासणं ॥६॥ उल्ली दन्तेसु दुग्गन्धा मुहे वि असुई रसो। विलीणो नासिगाए वि सिम्भो वहइ निच्चसो ॥७॥ अहीसु ईसियाई ति कण्णेसु असुभो मलो। झरेइ रोम-कूवेहिं सेओ दुरभि-गन्धओ ॥८॥ एयारिसे सरीरमि सव्व-रोगाण आगरे । मनिच्छियागमो होउ मा मुज्झ मुणि-पुंगव ! 15 20 + 25 भाकृत फयासंग्रह एवमाइ अणुसासिमो दिन पटिबुद्धी एसो । मोहम्म . उक. टयाए, कयं च नियाणयं संभूरा । नद इमरस तवम अपि फलं, तो नम्मन्तरे नकवहीं होजाहं 'ति । सननिय मं तेण, नहा- 3 15 आविसमो मोहतरू अणाइ-भव-भावणा-वियय-मूलो । दुक्खं उम्मूलिज्जइ अच्चन्त अप्पमत्तेहिं ।। तओ मरि सोहम्मे कप्पे दो वि देवा नाया। तत्तो नित-नीती नुओ पुरिमताले इन्भ-पुत्तो नाो । संभूय-जीयो तो नुओ सन्तो (कम्पिलपुरे बम्भो नाम राया, तस्स मुलगी नाम देवी ) तीए 10 उदरे चोदस-महा-सुमिण-सइओ उप्पन्नो नाओ य कमेणं । कयं प से नाम वामदत्तो ति। यड्डेिओ देहोवचएणं कला-कलायेण य। तस्स य बाभराइणो उत्तम-स-संभ्या महारायाणो नतारि मित्ता आति। तं जहा--- कासि-विसयाहिबई कडओ गयउर-बई फरदत्तो। कोसल-विसयादिवई दीही चम्पाहिचई इफचूलो ति ।। ते अच्चन्त-नेहेण परोप्पर विरहमणिच्छन्ता समुहया चेव पच्छरमे- केक परिवाडीए विविह-कीला विसेसेहि-सरनेमु चिट्ठन्ति । अन्नया ते समुइया चेव चम्म-समीवमागया। चिन्ताण य ताणं मरण-पग- वताणपाए जीव-लोयस वभस्त मन्त-तन्तोसहाईणमसको उम्पनो 20 सिर-रोगो । तमो तेण वाहाविया कडगाइणो मित्ताताण उच्छ) मुको बम्मदत्तो; वुत्ताय ते, नहा~~'तुभेहिं एस रन कारेयचो' एवं रज्जचिन्तं काऊण कालगओ । कयं से. वयंसेहिं पेय-किचाइयं । तओ कडगाईहिं भाणिय : नाव एस कुमारो रज-धुरा-वहण-गोगो होइ, ताव अम्हेहिं एवं रज्ज 25 पालेयव्यं ति मन्तेऊण सत्व-सम्मएण दहिं उविऊण गया स-रज्जेसु. सेता गएतु य तेसु सो दोहो परिवालेइ सयल-सामग्गियं रज्ने, पलोएड भण्डारं, पविसइ अन्तेउरं, मन्तइ समं चुलगीए; तो बम्भदत्त ३५ 5 , . दुनिवारयाए इन्दियाणं, अगणिऊण वाम्भमित्तत्तणं, अवमन्निऊण वयणीययं, संपलग्गो समं चुलणीए । एवं पवडमाण-विसय-सुह-रसाणं गच्छन्ति दिणा । तओ बम्भराइणो बीय-हियय-भूएण धणु-नामेण मन्तिणा अक्तिहं मुणियं, चिन्तियं चणेण, जहा जो एवंविहं पि अकज्जमायरइ, सो किं वम्भदत्त-कुमारस्स उदयं इच्छत्ति चिन्तिऊण वरवणु-नाम कुमारो एगन्ते माणओ, जहा · पुत्त, एयस्स माया दुचारिणी जाया; ता एयस्स रहसि जाणावेहि एयं वइयं कुमारस्स' ति । तहा कयं तेण । तओ कुमारो माउदुच- रियं असहमाणो तीए जाणावणा -निमित्तं काय-कोइला-संगहणं 10 घेत्तूण अन्तेउर-मज्झे गन्तुं मणइ · अन्नो वि जो एवं करिस्सइ, तस्सा हं निग्गरं काहामि'त्ति भणइ । अन्न दियहे मद्द-करिणीए सह संकिण्ण-गयं घेतण तहेवागओ । तओ दीहेण एवं मुणिय भणिया चुलणी · अहं कागो, तुम कोइल त्ति' । तीए संलत्तं बालो कुमारो, जं वा तं वा उल्लवई' । तओ तेण वुत्तं न एवं अन्नहा; ता मारिजउ कुमारो रइ-विग्ध-करो; ममंमि साहीणे तुह अन्ने सुया भविस्सन्ति'त्ति । तओ रइ-नेह-परन्वसाए एरिसं पि 'मणसा वि अचिन्तणीय पडिसुयं इमीए । नओ- महिला आलं कुलहरं महिला लोयंमि दुच्चरियं खेलें । महिला दुग्गइ-दारं महिला जोणी अणत्याणं ॥ मारइ पिय-भत्तारं हणइ सुयं तह पणासए अत्यं । नियगेहं पि पलीवइ नारी रागाउरा पावा ॥ भणियं च तीए । जइ कहवि तेण उवाएण मारिजइ, जहा जणाववाओ रक्खिजइ ' । तेण वुत्तं ' एवमिमं कन्न, कुमारस्स विवाहं करेमो; तस्सामग्गीए सह अणेग-सम्भ-पइट्ठियं गूढ-निग्गम- 25 पवेस करेमो नउहरं । तत्य विवाहाणन्तरं सुह-पसुत्तस्स अग्गि- दाणेण अलक्खियं कजं करिस्सामोति मन्तिऊण एगस्स महा- • राइणो धूया परिया, पारद्धा य विवाह-निमित्तं मयला साममी। 15 20 .

प्राकृत कथासंग्रह इओ य धणु-मन्तिणा वम्भदत्त-कज्जावहिएण विनत्तो दोहराया, जहा ' एस मम पुत्तो वरधणू कुमारो रज-धुरा-चिन्तण-समत्यो वट्टइअहं पुण परलोग-हियं करेमि'त्ति । तओ तेण कइयवेण मणिओ अलं अन्नत्य पउत्येणं ! इहडिओ चेव दाणाइणा धम्म 5 करेहि 'त्ति । इमं च पडिवजिऊण धणुणा गंगा-तोरे महई पवा कारिया। तत्थ पन्थिय-परिवायगाईण पकामं अन्नपाणं दिजिउं पवत्तं । दाण-माणोवगार-गहिएहिं य पञ्चइय-पुरिसेहिं दुगाउय- पमाणा सुरंगा खणाविया, जाव जउहरं पत्तं ति । इओ य सा वहू विविह-नेवच्छ-परियण-परिगया पुर-वरं संपत्ता, पवेसिया ।. महा: 10 विभूईए नाव वित्तं पाणिग्गहणं । तयणन्तरं विसजिऊण जण: समूहे पवेसिओ कुमारो सह वहूए नउहरं । तओ तत्थ वहू- सहिज्जस्स आसणोवविठ्ठ-वरवणु-सहियस्स विसज्जिय-सेस-परियणस्स गयं जामिणी-जाम-दुर्ग। तओ समन्ता पलीवियं वास-भवणं उच्छलिओ हाहा-रवो । तओं 15 किं कायन्नं 'ति मूढ-माणसेण पुच्छिओ वरधणू : किं एय' ति। तेण भणियं, जहा : सा राय-धूया लेह-पेसणेण विणिवारिया; एसा काइ अन्ना; इमाए पडिवन्धो न कायन्वो त्ति । एत्थ जउहरे पण्हि-प्पहारं देसुनेण निम्गच्छामो ' । तेण तहा कयं । तओ भेत्तूण तं सुर- झाए निग्गन्तूण दुवार-देसे गया । इओ य धणुमन्तिणा पुन्वमेव 20 दो पञ्चइय-पुरिसा सुरङ्गा-दुवारे तुरङ्गमारूढा घरिया । ते वरघंणुस्स संकेय-मिलिय-आसेसु य ते कुमारे आरोविय गया। कुमारा विय पयट्टा गन्तुं, गया यपन्नास-नोयण-मत्तं भूमिमार्ग। दिहरद्धाणखेएणं निवडिया, तुरङ्गा । पाएसु चेव गन्तुं पयट्टा, पत्ता. य कोट्टाभिहाण-गाम । तओ कुमारेण वरचणू माणिओ, जहा ' छुहा वाहति, ददं परिसन्तो 25 म्हि । तं तत्य सण्ठवेऊण पविट्टो गाम; मुण्डयं घेत्तूणागओ। मुण्डावियं कुमारस्स सांसं, परिहाविओ कसायवत्यो । चउरअल- पमाग-पवन्धेण सिरिषच्छालतिय-छाइयं वच्छत्यलं । वरघणुणा . . .

धम्मदत्त ३७ 5 किमयस्स मुक्ख- . विकओ वय-परावत्तो । पविट्ठा गामन्भन्तरं । ताव य एक-दिय- : - घर-मन्दिराओ निम्गन्तूण दास-चेडेण भणिया ते एह, भुजहत्ति । तओ गया तत्य रायाणुरूव-पटिवत्ति-जुत्तं भुञ्जाविया ते । - तदवसाणे य एका पवर-महिला वन्धुमइमुद्दिस्स कुमार-उत्तमङ्गे अक्खए पक्खिवइ । भणइ य ' एस इमाए कन्नगाए वरो 'त्ति । एयमायाणऊण भाणियं वरघणुणा । बहुयस्स कए अप्पाणं खेएह ?' तओ घरसामिएण भणिय 'सामि, सुन्वउ ! पुन्वं नेमित्तिएण साहियं अम्हं, जहा-इमाए वालियाए जो पट्टच्छाइय-वच्छो समित्तो भुञ्जिही भोयणं, स होही 10 भत्तारो' ति । एवमाइ भणिओ तमि दियहे काराविओ पाणिग्गहणं कुमारो त्ति । वीय-दिणे भणिओ कुमारो वरधणणा 'दूरं गन्तव्य'ति । तओ बन्धुमईए सम्भावं कहिय निम्गया । गच्छन्ता पत्ता दूरगा- मन्तरं । तत्थ सलिलत्थी वरधणू पविठ्ठो । लहुमागन्तूण भणइ जहा 'दीहराइणा बम्भदत्तस्स सवओ पन्था वन्धाविय ति जण-वाओ एत्य मए सुओ । ता कुमार, नस्सामो । तओ पयट्टा उम्मग्गेणं । पत्ता महाडई । तओ कुमारं वडस्स हेहा ठविउ तिसाभिभूयं गओ वरधणू जलट्ठा । ताव य दिगा- बसाणे दिवो वरधणू जम-भडेहिं व दीह-निउत्त-नरेहिं हम्ममाणो दूर-देसमागओ । कुमारस्स सन्ना कया । पलाणो वम्भदत्तो, पडिओ 20 य दुग्गम-कन्तारं । तओ तण्हा-छुहा-परिस्सम-किलन्तो अइक्वमिङण महाडई तइय- दिणे पेच्छइ तावसमेकं । दसण-मेत्तेणेव जाया तस्स जीवियासा । पुच्छिओ य से भयंव, कत्थ तुम्हाणमासमो ?' तेण वि कहिउँ नीओ कुलवइ-समीवं, पणमिओ कुलवई । भाणओ य सेण । वच्छ, • 25 कहिं ते आगमणं ! बहुपञ्चवायमरणं । तओ तेण सव्वं जहावत्थि- यमवितहं साहियं । तओ सो भाणओ कुलवइणा ' नहाहं तुह जणयस घुद्धताओ ति; ता नियं. चेवासमपयं तुम्ह; नहासुहं चिट्ठहत्ति । मुणिऊण तस्स चित्ताहिप्पायं अच्छिउँ पयत्तो । ताव -15 . .

प्राकृत कयासंग्रह य समागओ जलय-कालो । तत्थ सो अजएण सयलाओ घणुव्वे- याइयाओ महत्थ-विजाओ गुणाविओ । अन्नया सरय-समयमि फल- कन्द-मूल-कुसुम-सामिहेय-निमित्तं अरण्ण-परिसरे गच्छन्तसु तावास- कुमारेसु सो वि कोऊहलेण निरुभन्तो वि कुलवइणा गओ 5 रणं । तत्थ सरस-फल-कुसुम-समिद्धाइ पलोयन्तण दिहो तेण महा- करी । कओ य तेण गल-गज्जिय-रवो। तओ अणुमम्गेण चलिओ करी तयभिमुहं । तओ तेण तस्स पुरओ वेण्टली-काऊण पक्खित्तमुत्तरीयं। तेणा वि तक्खणं चेव सोण्डाए गहिय खित्तं गयणे । जाव कोहन्यो जाओ, साव तेण छलिऊण दक्खत्तणओ गहिय । तओ तेण नाणा- 10 विह-कीलाए परिस्सम नेऊण मुक्को करी । तओ पयट्टो गन्तुं पडिपहेणं मूढ-पुल्वावर-दिसा-भागो। इओ तओ परिभमन्तो पेच्छद गिरी-नई-तड-सन्निविष्टुं पुराण-पडिय-भवण-खण्ड- भित्ति मेत्तोवलक्खियं निण्ण-पुर-वरं । तद्दसणंमि य जाय-कोऊ- हलो दिसि दिसि निहित्त-दिही पलोएन्तो पेच्छड् पास-परिमुक्क-खे- 15 डय-खग्गमेकं वियड-वंस-कुडङ्गं । तं च दट्ठणं कोउगेण खेलं वाहियं तमि वंस-कुडङ्गे तं खग्गं । एक पहारेण निवडिया वंस-कुडङ्गी । वसन्तरालट्ठियं च निवडियं रुण्डमेगं दर-फुरन्त-उढ-उडं मणोहरा-- यारं सिर-कमलं । दट्टण तेण तं ससंभन्तेण ' हा ! धिरत्यु मे वव- सियस्स' ति निन्दियं अत्तणो वाहु-बलं । तओ पच्छायाव-परद्धेण 20 पलोएन्तेण दिडं बद्धं उद्धं-चलणं धूम-पाण-लालसं कवन्धं । सम- हियं से अधिई जाया । पुणो वि पलोएन्तण दिटुं पवरमुज्जाणं, तत्य य समन्तओ असोग-वर-पायव-परिक्खित्तं सत्त-भूमियं पासाय- मवणं । दळूण य तं अवलग्गो कमेण सत्त-भूमिगाए दिवा य तत्य वियसिय-कुवलय-दलच्छी विज्ञाहर-सुन्दरि व्व परिगलिय-विज्जा एका 25 पवर-महिला । पुच्छिया य सा तेण · सुन्दरि, का सि तुम?' तओ सा समझसमेव जंपिउं पयत्ता, नहा : महाभाग, महन्तो मईओ वइयरो ता तुमं चेव साहसु को तुम, कहिं वा पयहो। तओ .

३९ यम्भदत्त सोऊण तीसे कोइलालाव-महुरं वयण-विन्नासं समावज्जिय-माणसेण अवितहं भाणयं तेण · सुन्दरि, अहं पञ्नालाहिवणो वम्भराइणो पुत्तो वम्भदत्तो नाम । तओ तब्बयण-सवणाणन्तरमेव आणन्द- वाह-परिपुण्ण-नयणा सहसचिय अन्मुढ़िया, हरिस-फुल्ल-नयणा पडिया तस्स चलणेसु, रोविउ पयत्ता । तओ कारुण्ण-गहिय-हिय- एणं तेणुनामियं वयणं मा रुवसुत्ति भणन्तेण संठाविया पुच्छिया य 'सुन्दरि, कासि तुमति । तओ फुसिय-नयणा भाणउपयत्ता 'कुमार, अहं तुह माउलगस्स पुप्फचूल-राइणो धूया तुम्ह चेव विइण्णा । विवाह-दियहं पडिच्छमाणी निय-घरुजाण-दीहिया-पुलिणे कीलन्ती दुष्ठ-विजाहरेण इहाणीया । नाव य बन्धु-विरहग्गि-संपलित्ता चिट्ठामि अहं, ताव तुमं आचिन्तिय-हिरण्ण-बुद्धि-समो सहसच्चिय आगओ। ता नाया,मे जीवियासा, जे तुमं दिट्टो सित्ति । तओ तेण वुत्ता 'कर्हि पुण सो मह सत्त, जेण से परिक्खेमि बल-विसेस?' तीए * भाणियं ' सामि, दिन्ना में तेण पढिय-सिद्धा संकरी नाम विज्जा, 5 भणियं च-तुह सा सुमरिय-मेत्ता सहि-दासाइ-परिवारा होउं आएसं काही, पच्चीयं तुज्झन्तियमेन्ती निवारेही, साहिस्सइ य मम चेट्टिय तुह पुच्छिया सन्ती । सुमरिया य सा मए, ता साहेमि । नट्टमत्तो नामेस विजाहरो, नेणाणीयाहं । न य सो मह पुण्णाहियाए तेयं सहिउं सक्कइति मं मोत्तुं विजा-निम्मियंमि सिय-रत्त-पडाया-भूसिए पासाए, पेसिउं च मह वइयर-जाणावणत्यं निय-भगिणीणमन्तिए माणावणिं नाम विज, सयं गओ वंस-कुडझं, विजं साहिय निग्गओ य में परिणेहि ति । अजं च किर से विजा-सिद्धि भविस्सइ ।' तो एयं सोऊण बम्भदत्तेण पुष्फवईए सिट्ठो तन्निहणण-वइयरो। 'सहरिसं च भाणयं तीए · अज्नउत्त, सोहणं कयं, जंसो दुरप्पा निहओ'। तओ सा तेण गन्धव्य-विवाहेण विवाहिया । ठिओ य कंचि कालं तीए समं । अन्नया निसुओ तेण दिव्व-विलयाण आलायो । पुच्छिया सा तेण : कस्स एस सहो ?' तीए वुत्त अज- ४० प्राकृत कथासंग्रह उत्त, एयाओ तस्स तुह वइरिणो नट्टमत्तम्स भगिणीओ खण्ड-विसाह- नामाओ विज्जाहर-कुमारीओ तन्निमित्तं विवाहोवगरणं घेत्तूण आग- याओ । ता तुम्भे ताव अवकमह लहुं, नाव एयासि भावं ' उवक- मामि ति । जइ तुम्हविरि राओ भविस्सइ एयासिं, तोऽहं पासा- 5 ओवरिं रत्तं पडागं चालिस्सामि त्ति, अन्नहा सियं ति।' तओ थेव-वेलाए धवल-पडार्ग द सणियमवकन्तो तप्पएसाओ पत्तो गिरि-निउज-मज्झमि । दिद्वं च महा-सर-वरं । मन्जिओ जहा. विहिं तमि, उत्तिण्णो य उत्तर-पच्छिम-तोरे । दिवा या तत्थ एका वर कामगा । चिन्तियं च तेण · अहो ! मे पुण्ण-परिणई, जेणेसा 10 दिहि-गोयरं पत्ता' तओ सो वि सिणेह-निब्भर पलोइओ . तीए । तओ पलोयन्तिया पत्थिया सा तप्पएसाओ, जाव थेव-वेलाए तीए चेव पेसियाए चेडीए समप्पियं वत्थ-जुयलं पुप्फ-तम्बोलाइयं च । भणिय च तएि । जा सा तुमे दिट्ठा महा-सर-तोरे ताए पेसियमिमं । वृत्ता य अहं तीए-हले वणलइए, एयं महाणुभावं अम्हं ताय-मन्तिणो 15 मन्दिरे सरीर-ट्टिई कारेह । ता एह तुम्हे ? ' तो कुमारो. पसा- हियालंकिओ गओ नागदेवामच्च-मन्दिरं । वुत्तो य तीए मन्ती एस. तुम्ह सामिणो सिरिकन्ताए धूयाए पेसिओ, ता सायरं दहव्यो ।' मन्तिणा तहेव कयं । वीय-दिणे नीओ राय-समी । तेणवि अब्भु- हिउण धुरे दिन्नमासणं । पुच्छिओ सो वुत्तन्तं । भुत्तुत्तर-काले य 20 | अम्हारिसेहिं तुम्हें न अन्नं विसिह सागय-किच्च काऊँ तीरइ' 'ति भणिय सायरं दिना सिरिकन्ता कनया । पहाण-दिणे 'वित्तो 'विवाहो । अन्या कुमारण पुच्छ्यिा पिया 'किमत्यं मन्झ एगा. गिणो दिना तुम ? तीए वुत्तं : अज्नउत्त, एस' अम्ह नाओ मलिय-दाइय-मल्लिओ इमं विसमं पल्लिं समस्सिओ । सो यनयर 25 गामाई हन्तुण दुग्गे पवितह त्ति । सिरिमईए तायम्स पत्तीए तउण्हं पुत्ताणं उवरि अहं नाया बलहा अईव पिउणो । नोवणत्या ये अहे वुत्ता रत्ना '' पुत्ति, सम्बे विरुद्धा मम राहणो; ता इहतियार . 4 ४१ 3. । यम्भदत्त चेव जो तुह मणोरमो वरो, सो कहियब्वो' ति । तओ अहं पल्ली- ओ निगन्त्रण महा-सर-वरं गन्तूण पुरिसे पलोएमि जाव, तुम दिवो पुण्णेहि ति । एस परमत्योति । तओ सिरिकन्ताए समं विसय-सुहं माणन्तस्स गच्छन्ति दिणा । अन्नया सो पल्लि-नाहो निय-बल-समिओगओ विसयं हन्तुं । सो वि तेण समं गओ । ताव य दिट्ठो तेण तग्गाम-बाहिरासन्ने कमल- सर-तारे सहसच्चिय वरधणू । सो वि तं पच्चभिनाणिऊणं अस- 'भावणीय-दसणं रोविउं पयत्तो । संठविओ तेण । सुह-निसण्णेण पुच्छिओ वरधणुणा कुमारो मम परोक्खे किं तए अणुभ्यं ?' तेण 0 वि सव्वं सिद्ध ति । तेण वि पुच्छिएण वुत्तं ' कुमार ! सुव्वउ, सया हं नग्गोह-हेट्ठा तुमं ठविय जलट्ठा गओ । तओ दिढ मए महासरं । तओ पुडए घेत्तूण जलं जाव तुहन्तिए पयट्टो ताव य सहसच्चिय सन्नद्ध-बद्ध-कवएहिं ताडिओ दीह-भडेहिं रे रे वरवणू, कहिं बम्भदत्तो त्ति' भणन्तेहिं । मए भणियं 'न याणामि ।' 5 तओ तेहिं दढयरं ताडिज्नमाणेण भणियं मए जहा वग्घेण भाक्खओ'। तेहिं वुत्तं । दंसेहि तं पएस ' । तओ हं इओ तो भमन्तो कवडेण गओ तुह दंसण-पहं । पलायसु'त्ति कया तुह सन्ना। मया वि परिवायग-दिन्ना मुहे कया गुलिया । तप्पभावेण य जाओ निच्चेयणो । तओ मओ त्ति नाऊण गया ते । चिरेण य 0 कविया मुहाओ मया गुलिया । तओ तुम गवेसिउं पयहो, न य मए दिहो । गओ एगं गाम । तत्य दिट्ठो एगो परिव्यायगो । तेण वुत्तं . तुह तायस्स अहं मित्तो वसुभागो नाम' कहियं च तेण नहा-धणू पलाओ; माया य ते मायन-पाडए पक्खित्ता दोहेण ।' तओं एवं सोऊण महा-दुक्खेण अहं गओ कम्पिल्लपुर । कावालिय- 5 वेस काऊण वश्चिऊण मायण-मयहरं अवहरिया माया । तओ एगमि गामे पिउ-मित्तस्स देवस्सम्मस्त माहणस्स घरे मोत्तूण मायरं तुममपणेसन्तो इहागओ।

૨ प्राकृत कथासंग्रह एवं मुहं दुत मसन्ता नाप भच्छन्ति, ताय एको पुरिसोसम गओ । नेण वुत्तं नहा- |~~-महा-माग नकाहि नि हिण्डियन्त्र तुम् प्णमणत्यं वाह-निउत्ता नरा दहागय'ति । तमो दोषि मई या गहाणाओ निगन्तुंभमन्ना गना कोमधि । तत्य नयरी-माहिरबागी 5 दिटं दोहं सेहि-सुगाणं सागरदत्त-बुखिल-नामाणं पणी-कार सय-महम्मं मंगलग कुकुर-जुजामो सागरदत्त सडेण मुसिर कुक्कुडो; पुणो यि युसिल-कुनकुडेण हो सांगरदत्तं कुतकुडो तओ भन्गो सागरदत्त-कुक्कुटो बुखिल-कुताइरस समुहं कीरमान वि णाहिलसइ जुझिाउँ ति हारियं सागरदत्तण लारा । एत्यन्तरनि 10 य वरधगुणा भगिया सागरदत्त-बुद्धिला, ' किमेसो मनाई . भगो कुस्कुरो वीय कुस्कुराओ ! ता पेच्छामि, गइ. न फुप्पह तुन्भे' । सागरदत्तो भगइ भो महाभाय, पेच्छ पेच्छ, नभो नत्येत्य कोई मम दल-लोभो, किं तु अभिमाण-सिद्धीए पोयणं ।' तओ पलोइओ वरधगुणा बुद्धिल-युरफुटो । दिवाओं यतथल- 15 ण-निवद्धाओ मुझलाहाओ लोहमय-सूईओ । लविराओं य सो- समीवमागन्तुं जइ न जपति सुई-वड्यरं तो दाहं तुह लालद्धं' ति निहुयं साहियं यरधणुणो । तेणा वि • भो निरूवियं मए, परं न किं चि दीसइत्ति जंपन्तण वि, नहा बुद्धिलो न लखइ, तहा कह चि लोयणगुलि-संचार-प्पांगओ जाणाविओ.सागरदत्तो । तेणा- 20 वि कड्दिउणालक्ख पिव सूई ओभेडिओ, निय-कुक्कुडो । तेशा य पराजिओ वीय-कुक्कुडो ति हारियं बुद्धिलेण वि लपखं । तो • “नाया दोण्ह वि सरिसरी । परितुट्टो य सागरदत्तो पप्फुट-ययणो, 'अज्नउत्ता, 'गिहं गम्मउ' त्ति योत्तुमारोविउ रहवरे दोवि गओ निय- :-गेहं । कय-उचिय-कियो निञ्च पेच्छर पीईए । 25. तन्नेह नियन्तियाणमन्नयर-दिणे आगओ एगो दासचेडो । सदिओ • चाणेण वरधणू, नीओं एगन्ते । तो सुइ-पइयरानपणे जे ते सुक्खियमासि बुद्धिलेण अद्धलक्ख, तन्निमित्तमेसो पेसिओ चालीस- - .

चम्भदत्त- ४३ साहस्सो :हारो ति योन्तुं समप्पिडं च हार-करण्डियं गओ दास- पेडो । वरध वि तं घेतणागओ यम्भदत्तन्तियं, साहिय-सख्यो य दरिसेइ से कराण्डियाओ कवित्तु हारं । पलोइन्तेण य कुमारेण तदेग- देसावलम्बिो दियो यम्भदत्त-नामसिओ लेहो, पुच्छियं च ‘वयंस, कम्सेसो लेहो?' वरधणू भणइ · को नाणइ ! वहवे वम्भदत्त-नामगा परिसा सन्ति; किमेत्य चोज ? तो अपहेरी-परे कुमारे वरधणुणा एगन्ते ने विहाडिभो लेहो, दिट्ठा य तस्स मामि इमा गाहा- पत्थिज्जसि जइ विजए जणेण संजोय-जणिय-जचेण । तहावि तुम चिय धणियं रयणवई मुणइ माणे ।। चिन्तन्तस्स य 'कहमवगच्छिस्समिमीए भावत्य'ति वरधणुणो बीय-दिणे आगया एगा पत्र्याइया ।सा य पनिखविऊणऽक्तय-कुसु- माणि कुमार-उत्तमङ्गे पुत्तय, वास सहस्साऊ भवसुत्ति भणन्ती वर- घणुमेगन्ते नेइ; मन्तिऊण य तेण समं किं पि पडिगया । तो पच्छिओ. कुमारेण वरधणू : किमेसा जपई ?' सो भणई : एयाए 15 इमं संलतं, जो सो तुम्हाणं वृद्धिलेण करण्डमि हारो पसिओ, तेणं समं लेहो समागओ; तस्स पडिलेहं समप्पेह।' मया भणियं । एसो यम्भदत-रायनामङ्किओ दीसइ, ता साहह, को एसो वम्भदत्तो ।' ताए भणियं । मुम्मर, किं तु न तए कस्स वि साहियव्वं । अत्यि जइहेब नयरीए सेहि-धूया रयणवई नाम कन्नया । सा य बाल-भा. 20.वाओ घेय अईव मम नेहाणुरत्ता । जोवणमणुपत्ता दिट्ठा य मया अन्न-दिगंमि सा किं चि झायमाणी । तओ हे गया तीए समीवं । भणिया य मया : पुत्ति रयणवइ, किं चिन्तेसिः' परियणेण भणि- यं बहुणि दिणाणि एवमेईए दुम्मणाए' । तो पुणो पुणो - पुच्छिया वि मए नाव न किंचि जंपइ ताव भणियं तस्स सहीए 25 पियङ्गुलझ्याए ‘भयवह, एसा लज्जन्ती न किं पि तुझ साहिलं सकइ, ता, अहं कहेमि । इओ गयमि कमि वि दिणे कीडत्यमु- जाणगयाए भाउगस्स -बुद्धिल-सेटियो : लक्ख-पणेणं जुझावेन्तस्स - कह वि तप्पएसागओ : दिवो ,.अपुल्यो .को. वि . वर-कुमारो ।

पाहत कथासंग्रह तं न दणेमा एरिसी नागा । । तर मर सोऊ लकिराओ तीए मयण-वियारो । भणिया य ससिणेहं पुतिः साहमु सम्भावं !' तो कहा हवि सभायमुनगया भणइ भयावह तुम मम नगणी; ता नवि किंपि तुम्हें अकहपाय । एपाए 5 पियगुलगाए नो कहिओ, सो यम्भदत्त-युमारो नइ मे पई न होइ, तो नूणं मरामि । तभी एयनायणिण भणिया सा मए 'बच्छे, धीरा होहि ! तहा करिस्सं, नहा तुह समाहियं संपवि- सइ । तओ सा किंनि सत्या नाया बड-दिमि य हिययासा- सणत्यं भणिया मए । वच्छे, दिडो सो भए वम्भदत्त-कुमारो' । 10 तीए सोउमेवं समूमसिय हिययाए भणियं । भयवह, तुम्ह. पसाएण सल्लं सुन्दरं भविस्सइकिं तु तम्स विस्सास-निमित्तं बुद्धिल-यवए: सेणेम हार-रयणं फरण्डए पक्सिविऊण पेसेहि बम्भदत्त नामाङ्क्षय नेयं लेहं । निरूवियं च तं तहा काठ भए । ता महाभाग, कहिओ तुहेसो लेह-वइयरो । संपर्य पडिटेहं देहि ।' मए वि समप्पिओ तीए, 15 इमो पडिलोहो- गुरु-गुण-वरघणु-कलिउत्ति माणिउ मुणइ यम्भदत्तो पि । रयणवई रयणवई चन्दो चि य चन्दणी-जोगो ॥ सोउं चेमं वरघणु-साहियमदिट्टाए वि रयणवईए नाओ कुमारो तम्मणो । तइंसण-समागमोवायमण्णेसमाणस य गयाणि कइ. 20 वय-दिणाणि । अन्नंमि य दिणे समागओ बाहिराओ वरधणू :संभन्तो भणिउं पयत्तो, जहा : कुमार, इह नयर-सामिणो कोसलाहिवेण अम्हाण गयेसण- निमित्तं पेसिया पञ्चइय-पुरिसा, पारद्धो य नयर-सामिणा उवक- मो त्ति सुम्मइ बहुसो घुणाहुणी। तो नाउमेयं वइयरं सागरदत्तेण- 25 गोविया दो वि भूमिहरए । समागया रयणी । भणिओ कुमारेण; सागरदत्तो 'तहा कुणसु,जहा अम्हे अवकमामो !' एवं चायणिऊण निगओ नयरीओ सागरदत्तो गया थेवं भूमि-भाग, तओ अणिच्छ- ६५ । बम्भदत्त माणं पि कहकहवि नियत्तिऊण सागरदत्तं पयट्टा कुमार-वरधणू । गच्छन्तेहि य नयरीए वाहिं जक्खाययणुजाण-पायवन्तराल-परिसं- ठिया पहरण-समन्निय-रहवर-समीवत्या दिहा एका पवर-महिला । तओ तीए सायरमभुडिऊण भणियं . किमेत्तियाओ वेलाओ तुम्हे समागया ?' तं च सोउं कुमारो भणइ · भद्दे के अम्हे ?' तीए भणियं · सामि, तुम्भे बम्भदत्त-वरधणुणो । कुमारो भणइ ' कहमेवमवगय? ' तीए भणियं ' सुम्मउ ! इहेव नयरीए धण- पवरो नाम सेट्ठी । तस्स धणसंचया नाम भजा । तीएऽहमहण्हं पुत्ताणमुवरि धूया जाया । अइक्वन्त-बाल-भावाए मज्झं न रुचइ 10 को वि पुरिसो । तओ जक्खमिममाराहिउमादत्ता । जक्खेण वि मह भत्ति-तुट्टेण पच्चक्खेण होउं भणिया 'वच्छे, तुह भविस्स-चक्क- वट्टी वम्भदत्त-कुमारो पई भविस्सइ । मए भणियं । कहं मए सो नायव्वो ? ' नक्खेण भणिय : पयट्टे बुद्धिल-सागरदत्ताणं कुक्कुड- जुझे जो दिवो तुहाणन्दं जणेही, सो नायव्वो वम्भदत्तो 'त्ति 15 साहियं च मे तेण, जं किं चि कुक्कुड-जुज्झ-कालाओ वरघणु-सहा- यस्स, सामि, तुहेह वित्त, जं च नहा मए हार-पेसणाइ-किच्चमेव- मायरिय ति। सोउमेवं साणुरागो कुमारो समारूढो तीए सह तं रह- वरं । पुच्छिया य सा · को हुत्तं गन्तव्वं ? ' रयणवईए भणिय । अत्थि मगहा-पुरंमि मम पिउणो कणिह-माया धणसत्यवाहो नाम 20 सेट्टी; सो य मुणिय-वइयरो:तुम्हमम्हं च समागमणं सुदरं मनिस्सइ । ता ताव तत्थ गमणं कीरउ; तदुत्तर-कालं, जहिच्छा तुम्हाणं ।। । तओ रयणवइ-वयणेण पयट्टो तयभिमुहो कुमारो । कओ वरधणू सारही । गामाणुगामं च गच्छमाणा निग्गया कोसम्बिनणवयाओं संपत्ता गिरि-गहणमेगं । तत्य य कण्ठय-सुकण्ठयाहिहाणा दुवे चोर- 25 सेणावइणो । ते य दगुण पहाण-रहं विभूसियमित्थी-रयणं च अप्प- परिवारत्तणओ निझिऊण पयत्ता पहरिउं । कुमारणावि विविह- भङ्गेहिं पहरन्तेणं नित्ता ते पलाणा दिसो दिसि । तओ · पुंणो कि .

तओ भाकृत कथासंग्रह रहबराख्दो चलिमओ कुमारो, भगिमओ वरधगुणा कुमार दढ- परिसन्ता तुम्हे, ता मुहुत्त मेत्तं निदा-सुहमेत्येव - रहे सेवेह!' तओ रयणवईए सह सुत्तो कुमारो जावच्च्छ, : ताव गिरि नइमेगं पाविऊण थका तुरङ्गमा . .. कहवि पडिबुद्धो कुमारो, उट्टिओ वियम्भमाणो । पलोइयाई पासाई । न दिडो वरधणू । पाणिय-निमित्तमोइण्णो भविस्सइ त्ति कलिऊण सद्दिओ ससंभम । पडिवयणमलभमाणेण परामुसिय रहधुरग्गं, दिक्षं च तं बहल-लोहियालिद्धं । तओ,वावा. इओ वरचणु त्ति कालऊण - हा हओ सि ति; भणमाणो निव: 10 डिओ रहुच्छङ्गे । पुणो वि लद्ध चेग्रणो, ' हा भाइ वरघणु ति भणमाणो पलावे काउमादत्तो । कहकहवि संठविओ रयणवईए; तं : भणइ, जहा मुन्दरि, न नजइ फुट; किं वरधशू मओकिंवा जी- वइ । ता अहं तस्सण्णेसणत्यं पच्छओ वच्चामी । तीए...बुतं - ' अन्नउत्त, न एस अवसरो पच्छा-वलियन्यम्स; कुओ जेणहमे- 15 गागिणी चोर-सावयाईहिं भीममिममरणं । अन्नं च इह नियटः वत्तिणा वसमेण भवियत्वं, जेण परिमलिया कुस-कण्टया दीसन्ति ।' ..तओ-तहेव पडिवजिऊण तीए सह पयहो मगहविसयाभिमुहं कुमारो। पत्ता य तविसयसन्धि-संठिय एक गाम । तत्य य पविसमाणो : गाम-सहा मझ-लिएण दिवो गाम-दक्कुरेणं । दसणाणन्तरमेव न.एस 20 सामन्नो ति कलिउण सोक्यार-कय-पडिवत्तिणा पूइओ, नीओ निय घराभिमुह ति । दिण्णो आवासो । सुह-निसण्णो य भणिओ तेग कुमारो 'महा-माग, गादमुव्विगो विय 'लवरखीयसि कुमारेण भाषण । मन भाया चोरेहिं सह भण्डणं "कुणन्तो ने नजइ, किमवत्यन्तरं पत्तो । ता मए तयणेसण-निमित्तं 23 कय गन्तव्य' तेण माणियं । अलं खेएण; जइ इहाडवाए भवि स्सइ तो लहिस्सामो त्ति भाणऊण पेसिया नियय पुरिसा, गय-पञ्चा. गएहि सिहं तेहिं जहा अम्हेहिं कोई कहिचि न सञ्चविओ। केवलं 12 चम्भदत्त 2 5 ? TiF पहे निवडिओ एस वाणो पाविओ । तन्वयणायण्णणंमि य ' नूणं विणिवाइओ'त्तिः परितप्पिऊण गुरुसोयाउलिजन्त-माणसस्स जाया रयणी; पसुत्तो य रयणवईए सह कुमारो । एक-जामावसेसाए रयणीए सहसा तंमि गामे निवडिया चारे-धाडी । सा य कुमार- पहार-कडुयाविया भग्गा परम्मुहा कया । अहिणन्दिओ कुमारो सयल- । गामाहिडिएणं गाम-पहुणा । गोसम्मि य आउच्छिऊण गाम-ठक्कुरं । , तत्तणय- सहाओ पत्थिओ रायगिह, पत्तो जहाणुकमेण तत्थ । नयर-बाहिरियाए एक्कमि परिवाइयासमे ठविऊण रयणवई पयट्टो नयरन्भन्तरं । तं पविसमाणेण य दिढ़ एकमि पएसे विविह- 10 कम्म-निम्मियं धवल-हरं । तत्य दिट्ठाओ दो पवर-कन्नाओ। ताओ य कुमारं दट्टण पयडिय-गरुयाणुरागाओ भाणउ पयत्ताओ 'किं जुत्तं तुम्हारिसाण वि महा-पुरिसाण भत्ताणुरतं जणमुज्झिय परिभमि ? ' तेण वुत्तं ' को सो जणो, जेणेवं भणह ? ताहिं वुत्तं । पसाओ कीरउ आसण-गणेण । 15 निसन्नो; कओ मजण-भायणाइओ उवयारो । तयवसाणे य भाणि पयत्ताओ ,जहा महासत्त,अस्थि इहेव भरहे वेयढ-गिरि-दाहिण-सेढीए सिवपुरं नयर, जलणसिहो राया, तस्स य विज्जुसिहा नाम देवी । तीए, अम्ह दुवे धूयाओ । जेहो य अम्ह नटुमत्तो भाया । अन्नया अम्ह पिया आगिसिहाभिहाणण मित्तेण समं गोट्टीए चिट्ठइ नाव, 20 ताव पेच्छइ गयणे अट्टावय पव्वयाभिमुहं जिणवर-वन्दण-निमित्तं गच्छन्तं सुरासुर-समूहं । तं दद्वण राया वि मित्तेण धूयाहि य सहिओ पयट्टो, कमेण य पत्तो अट्टावयं । वन्दियाओ निणिन्द- पडिमाओ । कप्पूरागरे-धूवय-बुद्धारविन्द सुरहि-गन्धेहिं : कओ. उपयारो । तिप्पयाहिणं काउं: निग्गच्छन्तेण . एगस्स 25 असोग-पाययस्स हेहा दिहूं चारण-मुणि-जुयलं, । पणमिऊणं । तओ तेहिं पत्थुया धम्मकहा, नहा- भङ्गुर सरीरं, सग्यमानि कि , 'तओ an . प्राकृत कथासंग्रह विलसियाणुगारि जोव्वणं, किंपाग-फलोवमा भोगा, संझा-राय-समं विसय-सोरवे, कुसम्ग-जल-विन्दु-चनला लच्छी,सुल्हं दुक्ख, दुलह मुंह, अणिवारिय-प्पसरो मच्चू । ता एवं टिएछड्डिजउ मोह-प्पसरो, कीरउ निणिन्द-पणीए धम्मे मणं ति । एवं सुणिय लद्ध-सम्मत्ता- 5 इणो जहागयं पडिगया मुराइणो । तओ लद्धावसरेण भाणिय अगि सिहिणा मित्तण जहा भयवं, एयाणं वालियाणं को मत्ता भविस्सइ ति ।" तेहिं भाणयं । एयाओ भाइ-वहगस्त भज्जाओ भविसन्ति ।' तओ एवं मुणिय साम-मुहो जाओ राया । एत्यावसरे वुत्तो अम्हहिं । ताय, संपर्य व साहियं मुणीहिं संसार-सरूवं । अल 10 अम्हाणमेवविहावसाणेण विसय-सुहेण ति; पडिवन्नं च तं ताएणं । एवं च बल्लहयाए भाउणो चत्त-निय-देह-सुह-कारणाओ तस्स चेव व्हाण-भोयणाइयं चिन्तन्तीओ चिट्ठम्ह जावन्न-दिणे अम्ह भाउणा प्रहविं भमन्तेण दिवा तुम्ह माउलगस्त धूया पुष्फबई कन्नया । तं च स्वाइसित्त-चित्तो हरियागओ । तदिद्विमसहन्तो विज साहिउँ 15 गओ। अओ उपरि तुम्भे नाय-वुत्तन्ता ताहे महाभाग, तमि काले तुमन्तियाओ आगन्तण पुप्फवईए सामेण वुत्ताओ अम्हे, साहिओ भाउ-वुत्तन्तो। तं सुणिय सोय-निम्भराओरोविउं पयत्ताओ। संठवियाओ महुर-वयणेहिं पुप्फईए । अन्नं च संकरि-विज्ञा-सया- साओ विड्य-तुम्ह-वुत्तन्ताए भणियं तीए । सुमरिजउ मुणि-वयणं, 20 मानिजउ वम्भदत्तो भत्तति' । नमायाणऊण जायाणुरागाहिं मन्नियमम्हेहिं । तो रहस-पर-वसत्तणओ पुप्फवईए चालियाए सिय-संकेय-पडागाए, अन्नत्य कत्यइ पउत्थे तुमंमि नाणाविह-गाम- नगराइसु भमन्तीहिं तुम न जाहे कहिंचि दिट्ठो ताहे विसप्याओ इहागयाओ । तओ अप्पत्ताकय-हिरण्ण-बुद्धि-विन्भममेत्य तुह 25 दसणं जायं ति! ता भो महाभाग, सुमरिउण पुष्पवइ-वइयर, कीरउ अम्हाणं समीहिये ।एवं सुणिय सहरिस मनियं कुमारेण । निन्द- त्तिऊण गन्धन्व-विवाहं ठिओ रत्तीए ताहिं समं । गोस-काले य वृत्ताओ. मच्छह तुम्मे पुप्फवइ-समीवं, नाव मह रज-लाभो होई। . .

5 . घम्भदत्त एवं काहामो' त्ति भाणिय गयाओ ताओ । गयासु तासु जाव पलोएड पासाई ताव न तं धवल-हरं नय सो परियणो । चिन्तिये व तेण, एसा विनाहरी माया; अन्नहा कहमेयं इन्दियाल-विन्ममं ताण विलासयं! तओ कुमारो सुमरिय रयणवईए तयणेसणनिमित्तं गओ आस- माभिमुहं । जावन तत्य रयणवई न य अन्नो कोई, तओ के पुच्छामिति कलिऊण पलोइयाई पासाई , न य कोइ सञ्चविओ। तओ तीए चेव वइयरं चिन्तयन्तस्स खणन्तरेणागओ एको कल्लाणा- गिई परिणओ पुरिसो । पुच्छिओ सो कुमारेण 'भो महाभाय, एवं 10 विह-रूव-नेवच्छ-विसेसा कल्ल-दिणे अज्ज वा न दिट्ठा का वि एत्य बाला ! तेण य माणयं · पुत्तय, किं सो तुमं रयणवईए भत्ता !' कुमारो भणइ । एवं ! ' तेग भाणयं । कलं सा मए रूयन्ती दिवा अवरण्ह-वेलाए; गओ य तीए समीवं पुच्छिया य सा मए-पुत्ति, कासि तुम, कओ वा समागया, किं वा सोय-कारणं, कहिं वा 15 गन्तव्वं ?' तओ तीए किंचि कहियंमि पञ्चाभन्नाया भणिया य 'मम ञ्चिय दोहित्ती तुम होसि ।' मुणिय-वुत्तन्तेण य मया तीए चुल- पिउणो गन्तूण सिहं । तेण य जाणिय-विसेसा सायरं पवेसिया निय-मन्दिरं । अण्णेसिया सव्वओ तुम्भे, न कहिंचि दिहा ता संपयं सुन्दरमणुट्टियं जमागया। एवं चालविऊण नीओ तेण कुमारो 20 सत्यवाह-मन्दिरं । कय-सव्वोवयारस्स य रयणवईए वित्तं पाणि- ग्गहणं । तओ तीए सह विसय-सुहमणुहवन्तो चिट्टइ । अन्नया वरघणुगो दिवसओ ति पकप्पियं भोज्नं भुञ्जन्ति बम्भ- णाइणो जाव, सयं चेव वरघणू जणिय-बम्भण-वेसो भोयण-निमि- तमागओ भणिउं पयत्तो, जहा भो साहिज्जउ तस्स भोज-कारिणो 25 जहा, जइ मज्झ भोयणं पयच्छह, तो तस्स परलोय-वत्तिणो वयणो- यामि उवणमइ । सिद्धं च तेहिं तमागन्तुण कुमारस्स । विणिग्गओ कुमारो । सहरिसं च पलोइओ सो कुमारण, पच्चभिन्नाओ य । आलिङ्गि पविट्ठो मन्दिरं । निवत्त-मजण-भोयणावसरम्मि य - प्रा.क.सं..

मांकृत कथासंग्रह विलसियाणुगारि नोवणं, किंपाग-फलोवमा भोगा, संशा-राय-स विसय-सोक्खं, कुसग्ग-जल-बिन्दु-चञ्चला लच्छी,सुलह दुनस, दुलहं सुह, अणिवारिय-प्पतरो मच्च । ता एवंटिएछडिजउ मोह-प्पसरो, कीरउ निणिन्द-पीए धम्मे मणं ति । एवं सुणिय लख-सम्मत्ता- 5 इणो जहागयं पडिगया मुराइयो । तओ लद्धावस्तरेण भाणिय अन्गि प्तिहिणा मित्तेण जहा भयवं, एयाणं वालियाणं को भत्ता भविस्सह त्ति । तेहिं भाणयं । एयाओ भाइ-वहगरस भजाओ भविस्सन्ति ।' तओ एवं सुणिय साम-मुहो जाओ राया । एत्यावप्तरे धुत्तो अम्हेहिं । ताय, संपर्य व साहियं मुणीहिं संसार-सरुवं । अलं 10 अम्हाणमेवंविहावसाणेण विसय-सुहेणं ति; पडिवन्नं च तं तारणं । एवं च वल्लहयाए भाउणो चत्त-निय-देह-सुह-कारणाओ तस्स चेव पहाण-भोयणाइये चिन्तन्तीओ चिट्ठम्ह नावन्न-दिणे अम्ह भाउणा दुहविं ममन्तेण दिहा तुम्ह माउलगस्स धूया पुष्फबई कनया । तं च रूवाइखित्त-चित्तो हरियागओ । तदिहिमसहन्तो विज साहिउँ 15 गओ ! अओ उवरि तुम्भे नाय-वुत्तन्ता । ताहे महाभाग, तमि . काले तुमन्तियाओ आगन्तूण पुप्फवईए सामेण वुत्ताओ अम्हे, साहिओ भाउ-युत्तन्तो। तं सुणिय सोय-निभराओ रोविउ पयत्ताओ। संतवियाओ महुर-वयणेहिं पुप्फर्वईए । अन्नं च संकरि-विजा-सया- साओ विइय-तुम्ह-वुत्तन्ताए भणियं तीए ' सुमरिजउ मुणि-वयण, 20 मानिजउ वम्भदत्तो भत्तति' । तमायाणऊण जायागुरागाहिं मन्नियमम्हेहिं । तो रहस-पर-वसत्तगओ पुष्फईए चालियाए सिय-संकेय-पडागाए, अन्नत्य कत्यइ पउत्थे तुममि नाणाविह गाम- नगराइसु भमन्तीहिं तुमं न जाहे कहिंचि दिवो ताहे विसण्णाओ इहागयाओ । तओ अप्पताकिय-हिरण्ण-बुद्धि-विभभमेत्य तुह 25 देसण नायं ति! ता मो महामाग, सुमरिऊण पुष्पवइ-वइयर, कीरउ • अम्हाणं समीहिये ।' एयं सुणिय सहरिस मन्नियं कुमारेण ! निव्य. त्तिऊण गन्धव्व-विवाह ठिओ रत्तीए ताहिं समं । गोस-काले य बुत्ताओगच्छह तुम्भे पुष्फवइ-समी, नात्र मह रज-लाभो होई। . .

5 यम्भदत्त । एवं काहामो त्ति भाणिय गयाओ ताओ । गयासु तासु जाव पलोएड पासाई ताव न तं धवल-हरं नय सो परियणो । चिन्तियं च तेण, 'एसा विनाहरी माया; अन्नहा कहमेयं इन्दियाल-विन्मम ताण विलासियं!" तओ कुमारो सुमरिय रयणवईए तयण्णेसणनिमित्तं गओ आस- माभिमुहं । नाव न तत्य रयणवई न य अन्नो कोई, तओ के पुच्छामि'त्ति कलिऊण फ्लोइयाई पासाई , न य कोइ सञ्चविओ। तो तीए चेव वइयरं चिन्तयन्तस्स खणन्तरेणागओ एको कल्लाणा- गिई परिणओ पुरिसो । पुच्छिओ सो कुमारेण 'भो महाभाय, एवं 10 विह-रुव-नेवच्छ-विसेसा कल्ल-दिणे अज्ज था न दिट्ठा का वि एत्य वाला ? तेण य माणयं । पुत्तय, किं सो तुम रयणवईए भत्ता !' कुमारो भणइ । एवं ! ' तेण भाणियं । कलं सा मए रूयन्ती दिवा अवरण्ह-वेलाए; गओ य तीए समीवं पुच्छिया य सा मए-पुत्ति, कासि तुर्म, कओ वा समागया, किं वा सोय-कारणं, कहिं वा 15 गन्तव्वं ?' तओ तीए किंचि कहियमि पञ्चभिन्नाया भणिया य 'मम चिय दोहित्ती तुम होसि ।' मुणिय-वुत्तन्तेण य मया तीए चुल्ल- पिउणो गन्तूण सिहं । तेण य जाणिय-विसेसा सायरं पवेसिया निय-मन्दिरं । अण्णेसिया सव्वओ तुम्भे, न कहिंचि दिहा ता संपयं सुन्दरमणुट्टियं जमागया। एवं चालविऊण नीओ तेण कुमारो 20 सत्यवाह-मन्दिरं । कय-सव्वोक्यारस्स य रयणवईए वित्तं पाणि- गहणं । तओ तीए सह विसय-सुहमणुहवन्तो चिट्टइ । अन्नया वरघणणो दिवसओ ति पकप्पियं भोज्नं भुञ्जन्ति बम्म- पाइणो जाव, सय चेव वरधणू जणिय-बम्भण-वेसो भोयण-निमि- तमागओ भणि पयत्तो, जहा । मो साहिजउ तस्स भोज-कारिणो महा, जइ मझ मोयणं पयच्छह, तो तस्स परलोय-वत्तिणो वयणो. यरंमि उवणमइ । सिद्धं च तेहिं तमागन्तूण कुमारस्स । विणिग्गओ कुमारो । : मंच पलोइओ सो कुमारण, पच्चभिन्नाओ य । *दि । निवत्त-मज्जण-भोयणावसरम्मि 25 लक्ष प्राकृत कथासंग्रह पुच्छिओ तेण वरधणू निय-पउत्तिं । साहिउँ पयत्तो, जहाँ । सीए रयणीए निदा-वसमुवगयाण तुम्हाण पिढओ धाविजण निविड-कुड- अन्तरविय-तणुणा एकेण चोर-पुरिसेण पहओ बाणेण । तप्पहार- वेयणाए परायत्तत्तणओ निवडिओ महि-यलंमि । अवाय-भीरुत्त- 5 णओ न साहियं तुम्हें । वोलीणो रहवरो तमन्तरालं । अहमवि परि- निविड-तरु-अन्तराल-मज्झेण सणियं अवक्कममाणो कहकहवि पत्तोतं गाम, जत्य तुम्हे निवसिया । साहिया य तग्गामाहिवेण तुम्ह पउत्ती । समुप्पन्न-हियय-तोसो य पउण-पहारो भोयण-पत्यण-वव- एसेण समागओ इहइं जाव, दिहा तुम्हे । एवं च सहरिसमविरत्त- 10 चित्ताणं जन्ति दियहा । अन्नया य मन्तियं परोप्परं नम्भदत्त-वरधहिं । केत्तियं कालं मुक-पुरिसयारेहिं अच्छियन्वं ?' एवं च चिन्तयन्ताणं निगमोवाय- मुस्सुयाणं समागओ महु-मासो । तमि य पयत्ते मयण-महूसवे निग्गए नयरि-जणवए उज्जाणेसु कोउहल्लेणं गया दो वि कुमार-वरधण् । तओ 51 पयत्ते निभरे काला-रसे कीलन्तेसु विविह-कोलाहिं तरुण-नर-नारी- सत्येसु अतष्क्षियं चेव मय परन्वसो गालिय-मिण्ठो निरङ्कुसो विय- रिओ राय-हत्थी । समुच्छलिओ कलयलो; मग्गाओ कीला-गोट्टीओ। एवं च पयत्ते हल्लोहलए एका बालिया समुन्नय-पओहरा वियड- नियम्ब-बिम्बा मत्त-करि-करोरू-मय-वेविरङ्गी सरणं विमम्गमाणा 20 पडिया करिणो दिद्वि-पहं । तओ उच्छलिओ हाहा-रवो, कूइयं से परियणेण । तत्यन्तरे दर-गहियाए तीए पुरओ होऊण हकिओ 'कुमारेण करी, मुयाविया एसा । सो वि करी तं वालियं मोत्तूण रोस-वस-वित्यारिय-लोयणो पसारिय-धोर-करो तड्डविय-कष्णो झति तदभिमुहं पधाविओ । कुमारण वि संपिण्डिय उवरिलं परिख 25 तदभिमुहं । तेणावि निमरामरिस-पराहीणेण घेत्तुं तं पक्तित्तं गयणे, निवाडियं धरणीए । नाव करी तत्य परिणवइ, ताप दक्तत्तणओ समारुहिय कन्धराए निबद्धमाप्तणं कुमारेग, ताहिओ । .

- 10 बम्मदत्त तिक्खङ्कसेण, अप्फालियो कुम्भ-भाए, महुर-वयणेहिं मेधाविओ मच्छर करी । तओ समुच्छलिओ साहुक्कारो; जयइ कुमारो-त्ति पदिय बन्दिणा । नीओ खम्भुट्ठाणं, आगओ तमुद्देसं नरवई । दट्ठण तं अणण्ण-सरिस-चेद्वियं विम्हयं गओ भाणिउ पयत्तो · को उण 5 एसो! ' तओ कुमार-वइयराभिन्नण साहिओ वुत्तन्तो मन्तिणा । तओ तुद्रुण राइणा नीओ निय-भवणं कुमारो, काराविओ मजण- भोयणाइ-उचिय-करणिज्जं । तओ भोयणावसाणे दिनाओ अह धूयाओ कुमारस्त । सोहण-दिण-मुहुत्तेण वित्तं पाणिग्गहणं । जहा सुहं ठिया तत्य कइवय-दिणे। अनया एगा महिला आगन्तूण कुमार-समीवं भाणउं पयत्ता, नहा 'कुमार, अत्थि तए सहवत्त व्वं किं पि'। तेण वुत्तं मण ' तीए युतं । अत्थि इहेव नयरीए वेसमणो नाम सत्यवाहो, तस्स धूया सिरिमई नाम । सा मए बाल-मात्राओ आरम पालिया, जा सुमए हत्यि-सममाओ रक्खिया। तीए हत्थि-संभमुचरियाए उशि- 15 ऊण मयं, जीविय-दायगो ति मुणिऊण तुमं साहिलासं पलोइओ। तो अच्चन्त-सुन्दर-रूव-जोवण-लायण्ण-कला-कोसल्लाण रिसो ति काऊं समुप्पन्नो ताए तुझोवरि दढमणुराओ । तओ तप्पभिई तं चेव पर्लोएमाणी थम्मिय व्व लिहिय ब कीलिय व्व टङ्कु- फरियन्व निच्चल-निहित्त-लोयणा खणमेक ठिया । वोलीणे हत्यि. 20 संममे कहकहवि परिनणेण नीया निय-मन्दिरं । तन्य वि न मज्जण- मोयणाइयं देह-ट्ठिइ करेइ, केवलं मोणेण अच्छइ । ताहे भए वुत्ता 'पुत्ति, कीस अयाण्डच्चिय असमाविणी जाया, मेण मझ वि अवहीरोस वयणं ! ' ताव सविलक्खं हसिऊण मणिय तीए 'किम. म्व! तुम्हाण वि अकहाणजमत्यि ! किं तुलज्जा एत्यावरझहर ता सुन्वउ, नेणाहं हत्यि-संममाओ रक्सिया, तेण सह पाणिगहणं नह न होइ, तो मे अवस्सं मरणं सरणं ति । तमो एपमायण्णिऊण य कहिओ तीए पिउणो वुत्तन्तो । तेणावि तुह सभीवे अहं पेसिया पग- 125 .

5 माछत फयासंग्रह ता परिच्छम इमं नालियं ।' मनियं न तेग । पसत्य-दियहे वित्तो विवाहो । परधणुणो वि मुमुद्धिनामेणामच्नेण नन्दाभिहाणं को दाउं कयं विवाह-मालं । एवं च दोण्ह पि विसय-मुरमणुहवन्तागं अइयन्ता कपि वासरा । उच्छलिया सवओ तेसि पउत्ती। तमो गया वाणारसिं । तमओ रम्भदत्त बाहिं टनिय गो पर- घणू कडय-समीयं । हरिसिओ एसो सम्ल-वाहणो निम्गओ सम्मूहो । तो समाइच्छिणारोपिउं हत्यिसन्धे परोसिओ निय-भवणे । कमेण य दिसा निय-धूया कडयावई नाम अणेग-गय-हय-रह- भण्डार-समेया । पसत्य-दिणे वित्तो विवाहो । तीए समं विसय- 10 मुहमणुहवन्तस्स पयर कालो । तओ ध्य-संपेसगेण समागओ सपढ- पाहणो पुप्फचूलो राया, पणू मन्ती, कणेरदत्तो, अन्ने य चन्दसीह- भवदत्तादओ बहवे रायाणो । तेहिं वरघणू सेणापइ-पए अहिसि- चिऊण पेसिओ दीह-राइणो उवरिं, पयत्तो अणवरयं गन्तुं । एत्यन्तरे पेसिओ दोहण कडगाईण दूओ । निभच्छिओ सो तेहिं । 15 अप्पणो वि अणवरय-पयाणएहिं गच्छन्ता पत्ता कम्पिलपुरं । तओ समन्तओ निरुद्ध-निगम-पवेसं कयं तं । तो सो दोह-राया केत्तियं कालं बिले पविटेहिं अच्छियवं' ति साहसम- वलम्बिऊण निग्गओ सम्मुहो। समावडियं महा-समरं दोण्ह वि सेनाणं। तओ भगं निय-सेन्नं दहण दीहो, काऊण पोरसं अन्नहा वि 20 नत्थि मोक्खो त्ति कलिऊण सम्मुहमुवट्टिओ । तओ तं पेच्छिऊण यम्भदत्तो संधुकिय कोवाणलो चलिओ तदभिमुहं । लग्गमाओहणं तओ गण्डीव-खम्ग-कुन्त-गया-भिण्डिमाल-पमुहेहिं पहरिउण मुकं बम्भद- तेण चकं । तेण दहि-राइणो कबन्धी कयं सरीरं । तओ जयइ चकवट्टी' त्ति उच्छलिओ कलयलो । सिद्ध-गन्धन्वेहिं मुक्का कुसुम- 25 वुट्ठी । वुत्तं च, नहा---'एस वारसमो चक्वट्टी उम्पन्नो । तओ पुर-जणवएण नागारिय-लोएण य अभिनन्दिज्जमाणो पविट्ठो निय- मन्दिरं । कओ सयल-सामन्तेहिं महा-चकवट्टि-रज्जामिसेओ । पसा- वम्भदत्त हियं चिरन्तण-चक्कवट्टि-कमेण छखण्डं पि भरहं । समागर्य पुप्फवइ- पमुहं सयलमन्तेउरं । एवं चकवट्टित्तणं कुणन्तस्स गच्छन्ति दिणा । अन्नया नडेण विन्नत्तो, जहा 'महाराय, अब महुयरी-गीयं नाम नविहिं उवदंसिस्सामि त्ति । तेण वुत्तं : एवं होउत्ति । तओ 5 अवरण्ह-समए पारद्धो नचिउं । एत्यन्तरे दास-चेडीए सयल- कुसुम-समिद्धं बम्मदत्तस्स कुसुम-दाम-गण्डमुवक्यिं । तं पेच्छन्तस्स महुयरी-गीयं च सुणन्तस्स वियप्पो जाओः । एवंविह-नाडय-विही दिह-पुव्वा मए ।' एवं चिन्तन्तस्स सोहम्मे पउमगुम्मे विमाणे दिह- पुव ति सुमरिओ पुन्व-भवो । गओ य मुच्छं पडिओ य भूमीए । 10 तओ पास-परिवत्तिणा सामन्त-लोएण सरस-चन्दणालिम्पणेण समासत्थीकओ । राइणा सुमरिय-पुत्व-भव-भाइ-वइयरेण तयण्णे सणत्यं रहस्सं गोविन्तेण मणिओ निय-हियय-निव्विसेसो वरण नाम महामचो, नहा, 'लम्बिऊण इम सिलोगद्धं घोसावेसु नगरे तिय-चउक-चच्चरेसु; जो इमस्स सिलोगस्स पच्छिमद्धं पुरेइ, तस्स राया नियरज्जस्स अद्धं देई' त्ति । एवं च पइदिणं पयत्तमाघोसणं, लम्बिओ य बहुसु पएसेसु पाओ। अत्रावसरे सः पूर्वभविकश्चित्राभिधानस्तत्सहोदरनीषः पुरि- मतालनगरादिम्यपुत्रो भूत्वा संजातजातिस्मरणो गृहीतव्रतस्तत्रैवागतः समवस्तो मनोरमाभिधाने कानने । तत्र यथाप्रासुके भूभागे निक्षिप्य 20 पात्राद्युपकरणं स्थितो धर्मध्यानोपगतः कायोत्सर्गेण । अत्रान्तरे आरपट्टिकेण पठ्यमानम् आम्ब दासौ मृगौ इंसौ मातङ्गावमरौ ततः। इदं श्लोकाध निशम्य प्राह मुनिः- एपा नौ पष्ठिका जातिरन्योन्याभ्यां वियुक्तयोः । ततोऽसावारघट्टिकस्तच्ट्रोकार्धं पत्रके विलिख्य प्रफुल्चास्यपंकमो गतो राजकुलं । पठितः प्रभोः पुरतः सम्पूर्णः श्लोकः । ततः स्नेहातिरेकेण गतो मूछी राजा । ततः क्षुभिता सभा । रोपवशगतेन 15 25 ५४ . -- , भाकृत कथासंग्रह परिषज्जनेन एतद्वचनेन रानेशी दशां गत इति चपेटाभिर्हन्तुमा- रब्धोऽसौ । हन्यमानो न मयाऽयं परित ' इति विलपन्नसौ विमोचितः कदर्यकेभिः पृष्टश्च : कोऽस्य पूरक ' इति । स प्राह अरघट्ट-समीपवर्ती मुनिरिति । ततो राजापि चन्दनरससेकादिभिर्ल- • 5 ब्धचेतनोऽवगतमुनिवरागमवृत्तान्तस्तदाक्तस्नेहाकृष्टचित्तः सपरि- करो निर्ययो । ददृशे च तेन मुनिरुद्याने । तुष्टचेतसा वन्दितः । 'सविनयं उपविष्टस्तदन्तिके मुनिनारब्धा धर्मदेशनां, दर्शिता भव- निर्गुणता, वर्णिता कर्मबन्धहतेवः, श्लावितो मोक्षमार्गः, ख्यापितः शिवसौख्यातिशयः । संविग्ना परिपद्, न भावितो ब्रह्मदत्तः, पाह- 10 च ' भगवन्, यथा स्वसंगमसुखेनाल्हादिता वयं, तथाऽऽल्हादयतु भगवान् राज्यस्वीकारणेन, पश्चात् तपः सममेव करिष्यावः । एतदेव वा तपसः फलम् ' । मुनिराह युक्तमेतद्भवदुपकारोद्यता- 'नाम् केवलं दुर्लभेयं मनुष्यावस्था, सततपातुकमायुः, चञ्चला श्री: अनवस्थिता धर्मबुद्धिः, विपाककटवो विषयाः, तदासतानां 'ध्रुवो 15 नरकपातः, दुर्लभं पुनर्मोक्षबीजं विशेषतो विरतिरत्नं, न तत्त्यागाद् दुस्तरनरकपातहेतुककतिपयदिनभाविराज्याश्रयणमाआल्हादयति चित्तं विदुपाम् । तत् परित्यन कदाशयं, स्मर प्राग्भवानुभूतदुःखानि, पिन निनवचनामृतरसं, संचरस्व तदुक्तमार्गेण, सफलीकुरु मनुष्य- जन्म' इति । स प्राह भगवन्, उपनतसुखत्यागेनादृष्टसुखवाञ्छा 20 अज्ञानलक्षणम् । तन्मेवमादिश, कुरु मत्समीहित । ततः पुनुरुक्त- मुक्तोऽपि यथा न प्रतिबुध्यते, तदा चिन्तितं मुनिना — आं ज्ञातं, पूर्वमवे सनत्कुमारचक्रितीरत्नालकसंस्पर्शवेदनाजाताभिलापातिरेकेण मया निवार्यमाणेनापि कृतं तत्प्राप्त्यर्थ संभूतेन सता निदानं, तदिदं विनृम्भतेऽतः कालदष्टवदसाभ्योऽयं जिनवचनमन्त्रतन्त्राणाम्' इति । गतो मुनिः, कालान्तरेण मोक्षंच प्राधः । राज्ञोऽपि चक्रिसुखमनुम- यतोऽतीतः कश्चित् कालः । , अन्यदैकेन द्विनेनोकोऽसौ अहो नृपेश, ममेडशी वान्छोत्पन्ना पञ्चक्रिभोजनं मुझे । राज्ञोकं 'मो द्विज, न मामकमन्न त्वं, 25 ' . बम्भदत्त भोक्तुं क्षमः। यतो मां हित्वा एतदन्नमन्यस्य न सम्यक् परिणमति' । द्विनेनोक्तं धिगस्तु ते राज्यलक्ष्मीमाहात्म्ये यदन्नमात्रदानेऽप्यालो. चयसि । ततो राज्ञा असूययानुज्ञातं, भोनितश्वासावाहारदानेन स्वभार्यापुत्रस्नुपादुहितृपौत्रादिवान्धववृन्दान्वितः । गतः स्वगृहमा- .5 गतायां निशिथिन्यां परिणमत्यन्नेऽत्यन्तजातोन्मादप्रसरोऽनपेक्षित- मातृस्नुपाभगिनीन्यतिकरो गुरुमदनवेदनानप्टचित्तः प्रवृत्तोऽन्योन्यम- कार्यमाचरितुं द्विनपरिजनः । प्रत्यूपसि लज्जितो द्विजः परिजनश्चान्योन्यमास्यं दर्शयितुमपारयन्निर्गतो नगराचिन्तितं च द्विनेन 'कथमनिमित्तवेरिणा राज्ञेत्यं विडम्वितोऽहम्' । ततोऽमर्पितेन 10 तेन बनेटता दृष्ट एकोऽजापालकः, करिकाभिरश्वत्थपत्राणि काणीकुर्वश्चिन्तितं च तेन · मद्विवक्षितकार्यकरणयोग्योऽयं इति कृत्वोपचरितस्तेन दानसन्मानादिभिः । कथितस्तेन स्वाभिप्रायस्तस्य रहसि । तेनापि प्रतिपन्नम् । अन्यदा गृहान्निर्गच्छतो ब्रह्मदत्तस्य कुब्यान्तरिततनुनाऽमोघवेध्यत्वेन गोलिकयैककालमुत्पाटिते लोचने । 15 ततो राज्ञा वृत्तान्तमवेत्योत्पन्नकोपेन सपुत्रवान्धवोऽसौ घातितः पुरोहितो, अन्यानपि द्विनान् धातयित्वोक्तो मन्त्री यथा । एपाम- क्षीण स्थाले निक्षिप्य मम पुरतो निधेहि, येनाहं स्वहस्तमर्दनेन सुखमुत्पादयामि' इति । मन्त्रिणापि क्लिष्टकर्मोदयवशतां तस्याव- गम्य शाखोटकतरुफलानि स्थाले निक्षिप्य ढौकितानि तस्य । सोऽ 20 पि रौद्राध्यवसायोपगतस्तान्यतिबुद्ध्या मर्दयन् स्वं सुखाकुर्वन् दिनान्यतिवाहयति । एवं च विदधतोऽतीतानि कतिचिद्दिनानि । ततः सप्तवर्षशतानि पोडपोत्तराणि आयुरनुपाल्य तल्सये प्रवर्ध- मानरौद्राध्यवंसायो मृत्वोत्पन्नः सप्तमनरकषिया त्रयस्त्रिंशत्साग- रायुर्नारकः। 1.

मूलदेव अत्यि उज्जेणी नयरी । तीए य असेप्त-कला-कुसलो अणेग- विनाण-निउणो, उदार-चित्तो कयन्न् पहिवन्न-सी गुणाशुराई पियंवओ दक्खो रूव-लावण्ण-तारुष्ण-कलिओ मूलदेवो नाम राय- उत्तो पाटलिपुत्ताओ जय-वसणासत्तो जणगावमाणेण पुही परि- 5 भमन्तो समागओ । तत्य गुलिया-पभोगेण परावत्तिय-वेसो वामण- याकारो विम्हावेइ विचित्त-कहाहिं गन्धयाइ-यालाहिं नाणा कोउ.. गेहिं य नायर-जणं । पसिद्धो जाओ । अत्यि तत्य स्व-लावण विनाण-गविया देवदता नाम पहाणा गणिया । मुरं च तेण न रजिजइ एसा केणइ सामण्ण-पुरिसेण अत्त-गविया' तओ कोउएण 10 तीए खोमणत्य पच्चूस-समए आसन्नत्येण आढतं सुमहुर-रवं बहु- भाग-घोलिर-कण्ठं अन्नन्न-वाण-संवेह-रमणिनं गन्धव्यं । सुर्य च तं देवदत्ताए चिन्तियं च : अहो अउव्या वाणी: ता दिन्यो एस कोई न मस्त-मत्तो'। गवेसाविओ डीहिं । गविहो दिलो मूलदेवो वामण-रूवो, साहियं जह-डियमेईए । पेसिया तएि तस्स बाहरणत्यं 15 मादवाभिहाणा सुज चेडी । गन्तूण विणय-पुत्वयं भणिओ तीए । भो महायस, अम्ह सामिणी देवदत्ता विनवइ, कुणह पसायं एह अम्ह घरं ।' तेण य वियड्डयाए भणियं न पओयणं मे गणिया-जण-सङ्गेण निवारिओ विसिहाण वेसा-जण-संसम्यो । मणियंच या विचित्रविटकोटीनिष्ट मद्यमांसनिरतातिनिकृष्टा । कोमला वचसि चेतसि दुष्टा तां भजन्ति गणिकां न विशिष्टाः ॥१॥ 20 मूलदेव ५७ योपतापनपराऽग्निशिखेच चित्तमोहनकरी मदिरेव । देहदारणकरी क्षुरिकेच गर्हिता हि गणिका शालिकेव ॥२॥ अओ नत्थि मे गमणाभिलासो । तए वि अणेगाहिं भणिइ- मङ्गीहिं आराहिऊण चित्तं महा-निवन्धेण करे घेत्तूण नीओ 5 घरं । वच्चन्तेण य सा खुजा कला-कोसल्लेण विना-पओगेण य अप्फालिऊण कया पउणा । विम्हय-खित्त-मणाए पवेसिओ - सो भवणे । दिवो देवदत्ताए वामण-रूवो अउव्य-लावण्ण-धारी, विम्हियाए य दयावियमासणं । निसन्नो य सो । दिन्नो तम्बोलो, दप्सियं च माहवीए अत्तणो रुवं, कहिओ य वइयरो, मुटुयरं वि- 10 म्हिया, पारदो आलावो महुराहिं विषड-भणिईहिं, आगरिसियं तेण तीए हिययं । भणियं च- अणुणय-कुसलं परिहास-पेसलं लडह-वाणि-दुल्लालिय। आलवणं पि हु छयाण कम्मणं किं च मूलीहिं ।। एत्यन्तरे आगओ तत्थेगो वीणा-वायगो । वाइया तेण वीणा । 15 रजिया देवदत्ता, भणियं च ताए, 'साहु ! भो वीणा-वायग,साहु ! सोहणा ते कला ।' मूलदेवणे भणियं 'अहो ! अइनिउणो उजेणी- जणो, जाणइ सुन्दरासुन्दर-विसेस ।' देवदत्ताए भणियं भो कि एत्य खूण ? ' तेण भणिय · वंसो चेव असुद्धो, सगज्झा यं तन्ती। ताए भणिय · कहं जाणिज्जइ' ! 'दंसेमि अहं ।' समप्पिया वीणा, 20 कड्ढिओ वंसाओ पाहणगो तन्तीए वालो । समारिऊण वाइउं पयत्तो । कया पराहीण-माणसा स-परियणा देवदत्ता । पच्चासने य करेणुया सया रवण-सीला आसि सा विठिया घुमन्ती ओलम्बिय- : कण्णा । अईव विन्हिया देवदत्ता वीणा-वायगोय। चिन्तियं च 'अहो पच्छन्न-वेसो विस्सकम्मा एस।' पूइऊण पेसिओ तीए वीणा-वायगो। 25 आगया भोयण-वेला । मणियं देवदत्ताए ‘वाहरह अङ्गमद्दयं नेण दो वि अम्हे मज्नामो' ! मूलदेवेण भणियं । अणुमन्नह अहं मेष-फरेमि तुम्ह अन्माण-कम्म । फिमेयं पिजाणासि पाणामि .

- . माकृत कथासंग्रह सम्म परं ठिओ माणगाण सयासे' आणियं चम्पगतेलं, आदत्तो अभानिलं । कया पराहीण-मणा । चिन्तियं च णाए 'अहो विज्ञाणा- इसओ, अहो अउत्व-करय-फासो ! ता भवियव्य केणइ इमिणा : सिद्ध-पुरिसेण पच्छन्न-स्वेण, न पयईए एवं लस्स इमो पगरिसो'त्ति, 5 ता पयडी-करावेमि स्वं ।' निवडिया चलणेसु, भणिओ या भो महाणुभाव, असरिस-गुणेहिं चेय नाओ उत्तम-पुरिसो पडिवा- वच्छलो दक्खिण्ण-पहाणो य तुमं । ता दंसेहि मे अत्ताणयं ! मार उच्चण्ठियं तुह दसणस्स मे हिययं ' । मूलदेवेण य पुणो पुणो निबन्धे कए इसि हसिऊण अवणीया वस-परावत्तणी गुलिया । 10 नामओ सहावत्यो, दिट्टो दिण-नाहो व दिप्पन्नतेओ, अणको व्य' मोहयन्तो रुवेण सयल-नणं नव-जोव्वण-लायण्ण-संपुण्ण-देहो ।हरिस. वसुभिन्न-रोमचा पुणो निवडिया चलणेसु । मणियं च 'महा-पसा- ओ' ति । अन्मशिओ सहत्येहि, मज्जियाई दो वि, निमियाई महा- विभूईए, पहिराविओ देव-दूसे, टियाई विसिह-गोठीए; भाणयं च 15. तीए ‘महाभाग, तुमं मोत्तूण न केणइ अणुरजियं मे अवर-पुरि. सेण माणसं । ता सच्च मेयं नयणेहि को न दीसइ केण: समाणं न होन्ति उल्लाया । यियाणन्दं जं पुण जणेइ तं माणुसं विरलं ॥ ता ममाणुरोहेण एत्य घरे निचमेवागन्तव्य' । मूलदेवेण मणियं गुण- 20: राइणि, अन्न-देसीएसु निद्धणेसु अम्हारिसेसु न रेहए पडिबन्धो, न. य ठिरी-हवइ । पाएण सव्वस्स वि कज-वसेण चेव नेहो। भाणयं च-- वृक्षं क्षीणफलं त्यजन्ति विहगाः शुष्कं सरं सारसाः पुष्पं पर्युपितं त्यजन्ति मधुपा दग्ध वनान्तं मृगाः । निर्दव्यं पुरुपं त्यजन्ति गणिका भ्रष्ट नृपं सेवकाः सर्वः कार्यवशाज्जनोऽभिरमते कः कस्य को वल्लभः ॥ तीए भाणयं 'स-देसो पर-देसो वा अकारणं सप्पुरिसाणं । मणियं च. जलहि-विसंघडिएण विनिवसिज्जइ हर-सिरामि चन्देणं.. , जत्यगया तत्थगया गुणिणो सीसेण चुन्भन्ति ।। . .. 25 ५९ मूलदेव तहा-अत्यो वि असारो; न तमि वियखणाण बहुमाणो, अवि य गुणेसु चेवाणुराओ हवइ ति । किं च- वाया सहस्स-मइया सिणेह-निज्जाइयं सय-सहस्सं । सम्भावो सज्जण-माणुसस्स कोडिं विसेसेइ ॥ 5 ता सव्वहा पडिवज्जसु इमं पत्यणं ति ।' पडिवन्नं तेण। जाओ तेसिं नेह-निभरो संजोगो। अन्नया राय-पुरओ पणचिया देवदत्ता, वाइओ मूलदेवेण पडहो । तुट्ठो तीए राया । दिन्नो वरो । नासीकओ तीए । सो य अईव जूय पसङ्गी; निवसण-मेत्तं पि न रहए । 10 माणओ य साणुणयं तीए पिय-वाणीए ‘पिययम, कोमुइ-मयङ्कस्सेय हरिण-पडिनिम्नं तुम्हें सयल-गुणालयाणं कलङ्कं चेव जय-वसणं । पहु-दोस-निहाणं च एयं । तहा हि कुल-कलङ्कणु सच्च-पडिवस्तु गुरु-लज्जा-सोय-कर धम्म-विग्घु अत्थह पणासणु । जं दाण-भोगेहि रहिउ पत्त-दार-पिइ-माइ-सोसणु। जहिं न मुणिज्जइ देउ गुरु नहिं न वि कम्नु अकज्जु । 20 तणु-संतावणु कुगइ-पहु पिय तहिं जूइ म रज्जु ॥ ता सव्वहा परिचयसु इमं । अइरसेण यनसकए मूलदेवो परिहरिउं। अपि य देवत्ताए गाढाणुरत्तो मूलिल्लो मित्तसेणो अयल-नामा - सत्यवाह-पुत्तो । देइ सो जं मग्गिय, संपाडेइ यत्यामरणाइये ।। वहह य सो मूलदेवोपरि पओसं, मगइ य छिद्दाणि । तस्स सङ्काए न गच्छइ मूलदेवो तीए घरं अवसरमन्तरेण ! भाणया य देवदत्त नणणीए, परिचय मूलदेवं ! न किंचि निद्धण-चङ्गेण. पओ 15 । 25 .

प्रात्त कथासंग्रह - . यणमेएन । सो महाशुभावो दागा अयलो पेसेइ पुगो पुगो गाय दव्य-नाय । सा तं घेव अनी-करभु सत्यप्पगयाए । न एकमि पडियारे दोनि करवालाई मायन्ति, न य अलोणियं सिलं कोड चट्टे । ता मुच्च न्यारिये इमेति । तीए मणियं । माहं अन्न, 5 एगन्तेण धणाणुरागिणी, गुणेमु मे मे पतिवन्धो । ' भगाए माणियं केरिसा तस्स नूयकारिस्स गुगा ! ' तीए भाणय ' अम्बा, केवल गुणमओ सु सो; नओ- धारो उदार-चित्तो दक्खिण्ण-महोयही कना-निउणी। पिय-भासी य कपण्णू गुणाणुराई विसेसन्न् । 10 अओ न परिचयामि एवं ॥ तओ साउणेगेहि दिद्वन्तेहिं आदत्ता पडिमोहिउं: अलत्तए मग्गिर नरिसं पणामेइ, उच्च सण्डे पस्थिए सोइयं पणामेइ, कुमुमेहिं जाएहिं येण्ट-मेत्ताई पणामेह । चोइया य पडिमणइ । भारिसमेयं, तारिसो एसो ते पिययमो, तहा वि तुम न परिधयसि । देवदत्ताए चिन्तियं भूदा एला, तेणेविहे दिद्वन्ते 15 दे।' तभी अन्नया मणिया जगणी • अम्मो मोहि अयलं उच्छु।' कहियं च तीए तस्स । तेण वि सगडे मरेउण पेसियं । तीए भणियं 'किमहं करिणिया, जेणेवंविहं स-पत्त-डालं उच्छु पभूयं पेसिज्जडू। तीर भाणियं पुत्ति, उदारो सुसो, तेण एवं पेप्तियों ति। चिन्तियं 20 चणेण 'अन्नाणं पिसा दाहि ति ।' अवर-दियहे देवदत्ताए माणिया माहवी · हला मणाहि मूलदेवं, नहा उच्छृण उवरि सद्धा देवद- ताए; ता पेसेहि मे। तीए वि गन्तूण कहिये । तेण वि गहि- याओ दोनि उच्छु-लट्टीओ निच्छो-लिऊण फयाओ दुयाल पमाणाओ गण्डियाओ, चाउजाएण य अवचुणियाओ, कप्पु- ॐ रेण यमणाग वासियाओ, मूलाहि य मणागं भिन्नाओ; गहियाई : अभिणव मल्लगाई,, मरिऊण ताई दकिंग य पोसियाणि । ढोइयाई च गन्तूण महावीए, दंसियाणि तीए पि .

6 A मगरचंद भैरोंदाग सेटिया जैग धारय. मूलदेव पौसानेर, (गाना ६१ नणणीए । भाणयाय : पेच्छ अम्मो, पुरिसाण अन्तरं 'ति । 'ता अहं एएसिं गुणाणमणुरत्ता । जणणीए चिन्तियं 'अच्चन्त- मोहिया एसा, न परिच्चयइ अत्तणा इमं; ता करेमि किंपि उवाय, मेण एसो वि कामुओ गच्छइ विएस; तओ सुत्यं हवइति चिन्ति- ऊण भाणओ अयलो ' कहसु एईए पुरओ अलिय-गामन्तर-गमणं, पच्छा मूलदेवे पविठू मणुस्स-सामग्गीए आगच्छेज्जह; विमाणेज्जह यतं, नेण विमाणिओ सन्तो देस-च्चायं करेइ। ता संजुत्ता चेटेजह ! अहं ते वत्तं दाहामि ।' पडिवन्नं च तेण। अन्नंमि दिणे कयं तहेव तेण। निम्गभो अलिय गामन्तर-गमण-मिसेण। पविठ्ठो य मूलदेवो । नाणा- 10 विओ जगणीए अयलो, आगओ महा-सामग्गीए, दिहो य पविस- माणो देवदत्ताए । भाणओ य मूलदेवो 'ईईसो चेव अवसरो, पडि- च्छियं च जणणीए एयपेसियं दल्लं; ता तुमं पल्लङ्क-हेढओ महत्तगं चेहह ताव ।' ठिओ सो पल्लङ्क-हेट्टओ, लक्खिओ अयलेण। निसण्णो पलङ्के अयलो । भणिया य सा तेण 'करेह पहाण-सामगि । देव. दत्ताए भाणयं । एवं ' ति; ता उहिह नियंसह पोट्टि नेण अन्म. निह ।' अयलेण भाणियं : मए दिट्ठो अग्न मुमिणओ, नहा. नियत्यिओ चेव अन्मङ्गियगत्तो एत्य पल्लङ्के आरूढो हाओ ति। ता सचं सुमिणयं करेसु' । देवदत्ताए भाणय गणु विणासिज्जा महग्वियं तूलियं गण्डुयमाइयं । ' तेण भाणेयं । अन्न ते विसिहतरं 20 दाहामि नगणीए भाणियं एवं' ति। तओतत्यढिओ चेव अन्मदिओ उज्वडिओ उण्ह-सलि उडगेहिं पमजिओ । भरिओ तेण हेह-विओ मूलदेवो । गहियाउहा पविट्ठा पुरिमा । सन्निओ जगणीए अपलो। गहिओ तेण मूलदेवो वादेहिं, भाणिओ य रे ! संपर्य निस्वेहि, भइ कोइ अत्यि ते सरणं । मूलदेवेण य निरुवियाई पासाई नार, 25 दि निसियासि-हत्येहि वेदियमत्ताशयं मासेहिं । चिन्नियं च नाह- मेएसिं उच्चरामि, कायन्वं च मए पहर-निजायण, निराउहो संपयं, तान पोरिसस्सावसरो 'त्ति चिन्तिय माणियं न ते रोयद, तं " भयोग चिन्तियं उत्तम-पुरिसो कोई एस आगईर घेव . 15 ॥ . ।

-- माकत फयासंग्रह मजद मुलमाणि य संसारे महापुरिसाण यसणाई । मणियं - फो एत्य सया मुदिओ फरस व लन्डी चिराइ पिम्माई। फरस व न होइसलियं,भण को वन खण्दिो विहिणा॥ भागिओ मूलदेयो भो एवंविहायत्यं गओ मुफो संपयं तुमं ममं पि विहि-पसेण कयायि वसणपत्तस्स एवं घेर करेग्नह ।' तओ विमणो-दुम्मणभो निमाओ नयराओ मूलदेवो । पेच्छ कहं एएण छलिओ' ति चिन्तयन्तो व्हाओ सरोवरे, कया परिवति । चिन्तियं गच्छामो लिएसं, तत्थ गन्तूण करेमि किंपि इमस्स पहिविपिउवायं ' पहिओ मेण्णायर-संमुहं । गाम-नगराइ- 10 मोण वच्चन्तो पत्तो दुपाला-जोयण-पमाणाए अडवीए मुहं । चिन्तयं च तत्य नइ कोइ पच्चन्तो वाया-गेत्तं सहेज्नो वि दुइओ टनभइ, तो सुहं चेव छिन्नइ अडवी । ' नाव घेव-वेल्लाए आगो विसिहाकार-दसणीओ सम्बल-थइया-सणाहो दक्क बम्मणो पुच्छिओय भो भट्ट! किं दूरगन्तवं? तेण माणियं अत्यि अडवीए 15 पाओ वीरनिहाणं नाम ठाम, तं गमिस्सामि । सुमं पुण कत्य पत्यिो!' इयरेण भाणयं प्णायडे । ' महण भाणयं 'ता एहि गच्छम्ह । ' तओ पयट्टा दो वि । मझण्ह-समए य वचन्तेहिं दिवं सरोवरं । ढक्केण मणिय : भो वीसमामो खणमेगं' ति । गया उदग-समी, धोया हत्य-पाया । गओ मूलदेवो पालि-संठिय- 20 लख-छायं । ढक्केण छोडिया सम्बल थइया, गहिया वट्टयमि सत्तुया। ते नलेण उल्लेत्ता लम्गो भक्खिडं । मूलदेवेण चिन्तियं ' एरिसा चेव मम्मण-जाई मुक्खा-पहाणा हवइ, तो पच्छा मे दाही | " भट्टो वि मुञ्जित्ता, वन्धिऊण थइयं पयट्टो । मूलदेवो वि, ' नूणं अवरण्हे दाही चिन्तेन्तो अणुपयट्टो । तत्थ वि तहेव मुत्तं, न दिन्न तस्स । 25 कळ दाहि ' ति आसाए गच्छइ एसो । वच्चन्ताण य आगयां रयणी । तओ वट्टाओ ओप्तरिऊण वह-पायव-हेट्टओ पसुत्ता । पच्चूसे पूणो विपत्थिया, मझण्हे तहेव थक्का, तहेव भुत्तं दक्केण, न दिन एएस्स । जाव तइय-दियहे चिन्तियं मूलदेवेण नित्थिणा पाया अंडवी । । . .

मूलदेव वेण य जोडिऊण कर-जुयलं कहिओ सुविण-गुवइयरो। उवज्झाएण वि, भणियंस-हरिसेण · कहिस्सामि सुह-मुहुत्ते सुविणय-फलं; अज ताव अतिही होसु अम्हाणं ।' पडिवन्नं च मूलदेवेण । पहाओ निमिओं य विभूईए । भुत्तुत्तरे य भाणिओ उवज्झाएण : पुत्त, पत्ता पवरा मे एसा कन्नगा, ता परिणेसु ममोवरोहेण एवं तुम' ति । मूलदेवेण भाणिय · ताय, कहं अन्नाय-कुल-सीलं जामाउयं करेसि ।।" उवज्झाएण भणिय 'पुत्त, आयारेण चेव नज्जइ अकहियं पि कुलं' भाणयं च- आचारः कुलमाख्याति देशमाख्याति जल्पितम् । 20. संभ्रमस्स्नेऽहमाख्याति वपुराख्याति भोजनम् ॥ तहा- को कुवलयाण गन्धं करेइ महुरत्तणं च उच्छृणं । घर-इत्थीण य लीलं विणयं च कुल-पसूयाणे ।। अह वा-- 5.. जइ होन्ति गुणा तोकिं कुलेणगुणिणो कुलेणन हु कज्जं । कुलमकलङ्क गुण-वजियाण गुरुयं चिय फलंक ॥ एवमाइ-मणिईहिं पडिवजाविओ, सुह-मुहुत्तेण परिणाविओ। कहि- यं सुविणय-फलं । सत्त-दिणन्भन्तरेण राया होहिसि । तं घ सोऊण जाओ हिट्ठ-मणो । अच्छइ यं तत्य सुहेण । पञ्चमे य २ दिवसे गओ नयर-बाहि, निसण्णो य चम्पग-छायाए । इओ य तीए नयरीए अपुत्तो राया कालगओ । तत्य अहियासियाणि पञ्च-दिव्याणि । ताणि आहिण्डिय नयरि-मज्झे निग्गयाणि नाहि, पत्ताणि मूलदेव-सयास । दिवो सो अप- 'रियत्तमाण-छायाए हेढओ । तं पेच्छिय गुलुगुलियं हथिणा, हेसिय २.सुरङ्गेण अहिसित्तो भितारेण, वीइओ पमरेहि, ठियमुवरि पुण्डरीयं । तओ को लोएहिं जय-जयावो । पहाविओ गएण सन्थे, परसारिओ य नयरिं, अहिसित्तो मन्ति-सामन्तेहिं । भाणियं प गयण-तल गयाए देषयाए । मो मो ! एस महाभायो असेस. मा....

भाकृत कथासंग्रह आसन्चो अवरो विईओ गामो; ता भयच्छामि सब्ने इमेति । .पणमिण तो समप्पिया भगवओ कुमास्सा । साहुणा वि तस्स . परिणाम-पयरिसं मुणन्तेण दवाइ-सुद्धिं च वियाणिऊण 'धम्म., सील, थोवे देनह ति' भणिजण धरियं पत्तयं । दिन्नाय तेण पव. 5 ड्डमाणाइसएण । भागिय च तेण- धन्नाण खु नराणं कुम्मासा हुन्ति साहु-पारणए। एत्यन्तरम्भि गयणन्तर-गयाए रिति-भत्ताए मूलदेव भात्ति-रजियाए भाणियं देवयाए । पुत्त मूलदेव, सुन्दरमणुचिद्वियं तुमे ! ता एयाए । गाहाए पच्छद्रेण मगह में रोयए, मेण संपाडेमि सत्वं !' मूलदे- 10 वेण माणियं--- गणिय च देवदत्तं दन्ति-सहस्सं च रज्जं च । देवयाए भणियं : पुत्त, निश्चिन्तो विहरसु । अवस्स रिसि-चल- गाणुमावेण अइरेण चेव संपजिस्सइ एयं । ' मूलदेवेण भाणिय भय- वइ, एवमेय'ति । तओ वन्दिय रिसिं पडिनियत्तो, शिसे वि 15 गओ उजाणं । लद्धा अवरा भिक्खा मूलदेवेण । जेमिओ पत्थिओ य वेण्णायड-सम्मुहं । पत्तो य कमेण तत्य । पसुत्तो रयणीए बाहिं पहिय-सालाए । दिवो य चरिमन्नामे सुमिणओ पडिपुण्ण-मण्डलो निम्मल-प्पभो मयको उयरं मे पविट्ठो। अन्नण वि कप्पडिएण एसो चेव दिहो, कहिओ तेण कम्पडियाण । 20 तत्थेगेण भाणिय लमिहिसि तुम अज घय-गुल-संपुष्णं महत्तर ..रोट्टगंन याणन्ति एए सुमिणस परमत्यं ति न कहिये भूलदेवेण । लद्धो कप्पडिएण भिक्खा-गएण घर-चायणियाए नहो. बडो रोगो । तुट्टो य एसो निवेइओ य कम्पडियाणं । मूलदेवो विगओ एगमारामं आवजिओ तत्य कुसुमोच्चय-साहिजेण माला- B गारो | दिनाई तेण पुप्फ-फलाई ! ताई घेत्तुं सुइ-भूओ गओ सुविण- सत्य-पाइयस्स गेह, को तरस पणाभो । पुच्छिया सेमारोग-वत्ता। तेण वि संभासिओ स-बहुमागं पुच्छिओ य पओयणं । माटे. - -5 10 . मूलदेव वेण य जोडिऊण कर-जुयलं कहिओ सुविण-गुवइयरो । उवज्झाएण वि माणियं स-हरिसेण कहिस्सामि सुह-मुहुत्ते सुविणय-फलं; अज्ज ताव अतिही होसु अम्हाणं ।' पडिवन्नं च मूलदेवेण । हाओ निमिओ य विभूईए । भुत्तुत्तरे य भणिओ उवज्झाएण : पुत्त, पत्ता पवरा मे एसा कन्नगा, ता परिणेसु ममोवरोहेण एवं तुम ति । मूलदेवेण भाणिय · ताय, कहं अन्नाय-कुल-सीलं जामाउयं करेसि ।' उवज्झाएण भणिय 'पुत्त, आयारेण चेव नजइ अकहियं पि कुलं' भाणियं च---- आचारः कुलमाख्याति देशमाख्याति जल्पितम् । संभ्रमस्स्नेऽहमाख्याति वपुराख्याति भोजनम् ॥ तहा- को कुवलयाण गन्धं करेइ महुरत्तणं च उच्छृणं । घर-हत्थीण य लीलं विणयं च कुल-प्पसूयाण ॥ अह वा-- जइ होन्ति गुणा तोकिं कुलेणगुणिणो कुलेण नहु कज्ज । कुलमकलई गुण-वजियाण गुरुयं चिय कलंक ॥ एवमाइ-भणिईहिं पडिवज्जाविओ, सुह-मुहुत्तेण परिणाविओ । कहि- यं सुविणय-फलं सत्त-दिणमन्तरेण राया होहिसि । तं च सोऊण नाओ हिह-मणो । अच्छइ यं तत्य सुहेणं । पञ्चमे य 0 दिवसे गओ नयर-बाहिं, निसण्णो य चम्पग-छायाए । इओ य तीए नयरीए अपुत्तो राया कालगओ । तत्य अहियासियाणि पञ्च-दिव्याणि । ताणि आहिण्डिय नयरि-मझे निगयाणि नाहि, पत्ताणि मूलदेव-सयास । दिवो सो अप- स्यित्तमाण-छायाए हेतुओ। तं पेच्छिय गुलुगुलियं हत्पिणा, हेसिय तुरङ्गेण, अहिसित्तो भिङ्गारेण, वीइओ घमरेहि, ठियमुवरि पुण्डरीयं । तओ को लोएहि, जय-जयारवो । घडाविओ गएण खन्धे, पइसारिओ य नयरिं, अहिसित्तो मन्ति-सामन्तेहिं । भाणयं च गयण-तल गयाए देवयाए । मो भो ! एस महाणभावो असेस. 5 । । मा.क.से.

किमवरं भणीयद ! ' देवदत्ताए भाणियं ' ता सामि, मूलदेवं पब्जिय
न अन्नो पुरिसो मम आणवेयन्यो, एसो अवलो - मम
15 घरागमणे निवारेयव्यो।' राइणा भाणियं । एवं, जहा 'तुझ
देवदत्ताए भाणयं सामि, किमेइणा सुणह-पाएंणं पति
घयणेणं छुट्टो संपर्य, सुदी उण तेणेवेह आणिएणं भविस्ताइ ।
भाकृत कथासंग्रह
कला-पारगो देवगाहिहिग-सारी। विधमराओ नाम रायी.
एयरस सासणे गो नमर, तम्स नाहं समामिति । तओं सत्र
सामन्त-मन्नि-पुरोहियाइशी परिगणो आणा-विहओ आओ । तर
5 सामिणा वियारधवलेण संववहारो गाय, नाया परोपरं निरन्तर
य उदार विसय-मुहमणुहयन्तो निद । आदतो उजेगि
पीई।
इओ य देवदता तारिस विडम्यण मूलदेयास पेरिटय वित्त
अव अयन्ट्रोवरि । तो य निभडियो अपलो भो अर्ह केसा
न उण अहं तुझा कुट-परिणी ! तहा वि मजा गेहत्यो एवं विट
10 ववहरसि । ता ममत्याए पुणो न लिजियवति भागय गया राहणी
सयासं । मणिो य निवटिय चलणेमु राया • तेण यरेण फकीर
पसायो । राणा भाग भा को पेव तुझ पसाओ,
रोयए; परं कहेह, को पुण एस वुत्तन्तो ? तो कहिओ माहवीए !
रुट्ठो राया अयलोवरि । भाणियं च भो मम एईए नगरीए एयाई
दोन्नि रयणाई, ताई पि खली-करेह एसो ।
हकारिय अम्बोडियो मांगो यार तुम एत्य राया, जेण एवं
20 विहं ववहरसि । ता निरूवाह संपयंसरणं, करभि तुह पाण-विणांसे
ति? ता मुञ्चह एवं !' राइणा भागओ, रे एईए
पलणेसु निवडिउण निगओ राय-उलाओ। आढत्तो
25 दिसो दिसिंतहा विन लद्धो । तओ तीए व उणिमाए
ऊण भण्डस्स वहणाई पत्यिो पारस-उलं ।
इओ य मूलदेवेण पेसिओ लेहो कासेडिंयाई च देवदत्ताए
य राहणो । भणिओ य राया । मम एईए देवदत्ताए उवरि

5 । मूलदेव पडिवन्धो; ता नइ एईए अभिरुचिय, तुम्हं वा रोयए, तो कुणह . पसायं, पेसेह एवं!' तओ राइणा भणिया राय दोवारिगा : भो- किमयं एवंविहं लिहावियं विकमराएण ? किं अम्हाणं तस्स य - अस्थि कोइ विसेसो ? रज पि सव्वं तस्सेयं किं पुण देवदत्ता ! परं इच्छउ सा !' तओ हकारिया देवदत्ता । कहिओ वुत्तन्तो । 'ता जड़ तुम्ह रोयए, ताहे गम्मउ तस्स सगासं । ' तीए भाणयं महापसाओ तुम्हाणुन्नायाण मणोरहाए अम्हं ।' तओ महा. विभावणं पूइऊण पेसिया गया य । तेण वि महाविभूईए चेव पवेसिया । नायं च परोप्परमेग-रज्जं । अच्छए मूल देवो तीए सह 10 विसय सुहमणुभवन्तो निण-भवण-विम्बकरण-पूयण-तप्परो त्ति । इओ यसो अयलो पारस-उले विढविय बहुयं दव्वं पवरं च मण्डं भरेऊण आगओ बेण्णायडं, आवासिओ य बाहिं । पुच्छिओ लोगो - किं नामाभिहाणो एत्य राया ?' कहियं च विकमराओ' त्ति । तओ हिरण्ण-सुवण्ण-मोत्तियाणं थालं भरेऊण गओ राइणो ए.पेक्खगो। दवावियः राइणा आसणं । निसण्णो पच्चभिन्नाओ य; अयटण य न नाओ एसो ? । रन्ना पुच्छियं 'कुओ सेट्टी आगओ तेण माणियं 'पारसउलाओ' । रन्ना पूइएण अयलेण भाणयं 'सामि, पेसेह कोवि उवरिमो जो भण्डं निरूवेइ ।' तओ राइणा भाणयं- '' अंहं सयमेवागच्छामि । तओ पञ्चउल-सहिओ गओ राया, 20 देसियं वहणेसु सङ्घ-पोफल-चन्दणागुरु-मनिहाइयं भण्डं । पुच्छियं पञ्चउल-समक्खं राइणा : भो सेटि, एत्तियं चेव इमं । तेण भाणियं 'देव, एत्तियं चेव । ' राइणा भाणयं । करेह सेहिस्स अद्ध-दाणं परं मम समक्खं तोलेह चोल्लए । तोलियाई पश्चउलेण । भारेण '. पाय-प्पहारेण य धस-वेहण य लक्खियं मट्टिमाइ-मज्झ-गयं 25 सार-भण्डं राइणा, उकेल्यावियाई चोल्लयाई, निरूवियाई समन्तओ जाव दिलु कत्था सुदण्णं, कत्थइ रुप्पयं, कत्यइ मणि-मोत्तिय-पवा- लाइ-महन्यं मण्डं । तं च दट्ठण रहेण निय-पुरिसाण दिन्नो आएसो

।
प
.
.
भाकृत फयासंग्रह
'अरे बन्धह पच्चक्स-चोरं इम' ति। यो य पगपगिन्त-हियो
'दाऊण रक्सवाल-जणेसु गओ राया मवणं । सो वि आणिओ
विखगेण राय-समीवं । गाद-बद्धं च दहा माणियं राइणा रे
छोडेह ।' छोडिओ अन्नेहिं । पुच्छिो राइणा परियाणासि
5 तेण मणिय : सयल-पुहवि-विस्खाए महानरिन्दे को न या
राइणा भाणिय · अलं उवयार-भासणेहि, फुडं साहमु, नइ म
अयलेण भाणियं देव न याणामि सम्म।' तओ राइणा ।
विया देवदत्ता, आगया परच्छर व्व सव्वार-भूसण-धरा;
अयलेण । लउिनओ मणमि बादं । माणियं च तीए भो, ए
10 मूलदेवो, जो तुमे भणिओ तमि काले ममावि कयाइ विहि-
पसणं पत्तस्स उवयारं करेज्नह । ता एस सो अवसरो।
तुमं अत्थ-सरीर-संसयमावन्नो वि पणय-दीण-जण-पच्छलेण
संपयं ।' इमं च सोऊण विलक्ख-माणसो · महा-पसाओ
माणऊण नियडिओ राइणो देवदत्ताए य चलणेसु । माणिय र
15 मए जं तया सयल-गण-निबुइ-करस्स नीसेस-कला-सो
देवस्स निम्मल-सहावस्स पुण्णिमा-चन्दस्सेव राहुणा कयाय
तं समउ मम सामी ! तुम्ह कपत्यणामरिसेण महाराओ
देह मे उज्जेणीए पवेस । ' मूलदेवेण मणियं । खमियं चेव
नस तुह देवी-कओ पसाओ ।' तओ सो पुणो विनि
20 दोण्ह वि चटणेसु, परमायरेण पहाविओ य देवदत्ताए, पवि
महन्ध पत्थे, राइणा भुक्कं दाणं । पेसिओ उज्जेणि ।।
राइणो अन्मत्यणाए खमियं वियारधवलेण । निधिण-सम
रज्ने निविहं सोङण मूलदेवं आगओ वेण्णायहं, दिह्रो राया
से घेव अदिठ्ठ-सेवाए गामो तस्स रना । पणमिण
।

मूळदेव
इओ य तेण कप्पदिएण सुयं नहा मूलदेवेण विएरिसो सुमिणो
देहो नारिसो मए । परं सो आएस-फलेण राया जाओ । सो
चेन्तेइ 'वचामि नत्य गोरसो, तं पिवित्ता सुवामि । नाव तं सुमिणं
पुणो वि पेच्छामि । अपि सो पेच्छन्न, न य माणुसाओ विमासा ।

माण्डिय मेनागडे यो मनिको नाम शुष्णाओ पर-दल-हरण-पसतो आप्ती । सो य मुद्द-गण्टो मिति नणे पगासेन्तो जाणु-देसेग निश्चमेष अदायटे-लित्तण घर-यण-पहो राय-मगगे तुष्णाग-सिप्पमुक- जीवति । यकमन्तो वि य दंड-परिएणं पाएणं किलिम्मान्तो 5 कहं नि नफामति । रतिं च सतं राणिऊण दब-जायं पेतूण, नगर-समिहिए उजाणेग-देसे भूमि-घरं, तत्य निक्सि- यति । तत्थ य से भागणी काणगा चिनि । तस्स भूमि- घरस्स मजो फूयो । जन सो नोरो दोण पलोभेउ सहायं दव-योदारं आणेति; तं सा से भगिणी अगह-समाये पुग्य-णत्यासणे 10 निवेसिउं पाय-सोय-सारण पाए गेव्हिउण तंमि कयए पक्तिवइ । तो सो विवज्जति । एवं कालो यच्चति जयरं मुसन्तस्स । चोर-गाहातं न सकेन्ति गेव्हिउं,तओनयरे बहु-रवो जाओ । तत्य य मूल देयो राया पुन-भणिय-विहाणेण जाओ। कहिभो य तस्स पउरेहि तकार-वइयरो, नहा 'एत्य नयरे पभूय-कालो मुसन्तम्स घट्टइ कस्सइ तकरस्स, न य तीरइ केणइ गेण्हिउं । ता करेउ कि पि उवायं ] ताहे सो अन्नं णगरारक्खियं टवेति । सो विण सयति चोरं गेण्हिउँ । ताहे मूलदेवो सयं नील-पई पाउणिऊण रति णिगतो । मूलदेवो अणजन्तो एगाए समाए णिसण्णों अच्छति नाव, सो मण्डिय-चोरो आगन्तुं भगति को एत्य 20 अच्छति ?' मूलदेवेण भणियं । अहं कप्पडिओ।' तेण मण्णति 'ए हि मणुन्नं करेमि ।' मूलदेवो उहिओ । एगमि ईसर-घरे खत्तं खयं । सुबहुं दव्य-जायं णीणेऊण मूलदेवस्स उवरिं चडावियं । पया णयर-बाहिरियं । मूलदेवो पुरओ, चोरो असिणा कड्दिएण पिडओ एति । संपत्ता भूमि-घरं । चोरो तं दत्वं णिहाणउ- 25 मारतो । भणिया य णेण भागणी एयस्स पाहुणयस्स पाय-सोयं 15 . .

७१ . . मण्डिय देहि ताए कूव-तड-सन्निविटे आसणे निवेसिओ ताएपाय-सोय-लक्खेण पाओ गहिओ कूवे छुहामि त्ति नाव अतीव सुकुमारा पाया, ताए णायं जहा कोइ अणुभूय-पुत्व-रज्जो विहलियङ्गो । तीए अणुकम्पा जाया । तओ ताए पाय-तले सण्णिओ ' णस्स त्ति, 5 मा मारिजिहिसि 'त्ति । पच्छा सो पलाओ । ताए बोलो को गहो णटो' ति । सोय असिं कदिऊण मग्गे ओलम्गो। मूलदेवो रायपहे अतिसान्निकिट्ठ नाऊण चच्चर-सिवन्तरिओ ठिओ । चोरो तं सिव-लिङ्गं ' एस पुरिसो' त्ति काउं कङ्कमएण असिणा दुहा-काउं पडिनियत्तो, गओ भूमि-घरं । तत्थ वसिऊण पहायाए 10 रयणीए तओ निग्गन्तूण गओ वाहिं । अन्तरावणे तुण्णागतं करेति । राइणा पुरिसेहिं सद्दाविओ। तेण चिन्तियं जहा । सो पुरिसो गुणं ण मारिओ, अवस्सं च एस राया भविस्सइ ' ति । तेहि पुरिसेहिं आणिओ । राइणा अन्भुट्ठाणेण पूइओ, आसणे णिवेसाविओं, सुवहुं च पियं आमासिओ, संलत्तो मम, भगिणि 15 देहि' त्ति । तेण दिण्णा, विवाहिया राहणा ! भोगाय से संपदत्ता। कइसु वि दिणेसु गएसु राइणा मण्डिओ भणिओ 'दव्वेण कति। तेण सुबहुं दव-जाय दिन्न । राइणा संपूजितो । अन्नया पुणो मगिओ; पुणों वि दिष्णं । तस्स य चोरस्से अतीव सकार-संमाणं पउजति । एएण पगारेण सव्वं दव्वं दवाविओ। भगिण से पुच्छति, 20 ताए भन्नति एत्तिय चेव वित्तं ' । तओ पुव्वावेड्य-लेखा- णुसारेण सव्वं धन्वं दवावेउंण मण्डिो सूलाएं औरोविओ, , + 17 अगडदत्त अपि भए सु-पसिद्ध समाउरं पुर-वरं गुण-समिद्धं । तम्मि य राया जण-जाणिय-तोसओ सुन्दरो नाम ॥ १ तस्स कुल-रूप-सरिसी समग-जण जणिय-लोयणाणन्दा अन्तेउरस पदमा सुलसा नामेण वर-भज्ना ॥ २०॥ तीए कुच्छि-पसूमो पुत्तो नामेण अगडदत्तो ति । अशुदियह तो परं षड्डन्तो भोवणं पत्तो ॥ ३ ॥ सोय केरिसो- धम्मत्पन्दया-रहिओ गुरु-वयण-विवजिओ अलिय-पाई पर-रमाण-रमण-कामो निस्सक्के माण-सोण्डीरो ॥ ४ ॥ भज्नं पिएइ ज्यं रमेड पिसियं महं च भक्सेइ । नह-वेडय-वेसा-विन्द-परिगओ ममइ पुर-मझे ॥५॥ अनमि दिणे रन्नो पुरवर-लोएण पदयरो सिट्टो । मह कुमरेण नराहिव नयरे असमञ्जसं विहिये ।। सुणिऊण पउर-वयण राया गुरु कोव-जाय रत्तच्छो । फुड-मिउडि-भासुर-सिरो एवं भागिउं समादत्तो ॥ ७ रे भणह कुमार सिग्यं चिय वजिजण मह विसयं । अन्नत्य कुगातु गमणं मा मण वजन कहिये ति ।। नाउण वयर सो कुमरो चहऊण निय-पुरं रम्म । खा-सहामो पलिशो गुरु-माण-पड्डियामारसो ॥९ लक्षिता गिरि-सरि-काणणाइ-पुर-गोहगाम-वन्दाई । निय-नपराओ दूरे पत्तो वाणारसिं नारं ॥ १० ॥ तियन्वयरमाई में असहाओ ममइ नयर मछमि । चित्ते अमरिस-जुत्तो करिब नहाभो परिमो.॥ १

--
--
-
अगडदत्त
७३'
हिण्डन्तेणं च तया पुरीए मग्गेसु राय-तणएण ।
बहु-तरण नर-समेओ एको किल जाणओ दिवो ॥ १२ ॥
सोय फेरिसो-
सत्यत्य-कला-फुसलो विउसो भावन्नुओ सुगम्भीरो ।
निरओ परोवयारे किवालुओ रूव-गुण-कलिओ ॥ १३ ॥
नामेण पवणचण्डो वाईणं न उण सीसाणं ।
सन्दण-हय-गय-सिक्सं साहिन्तो निव-सुयाण तहि ॥ १४ ॥
तस्स समीवमि गओ चरण-जुयं पणमिउं समासीणो ।
कत्तो सि तुम सुन्दर, अह भणिओ पवणचण्डेण ॥ १५ ॥
एगन्ते गन्त्रणं सङ्घराओ नहा विणिक्खन्तो ।
कहिओ तह वुत्तन्तो कुमरेण पवणचण्डस्स ॥ १६ ॥
चण्डेण तओ भाणओ अच्छसु एत्यं कलाओ सिक्खन्तो।
परमत्तणो य गुज्झं कस्स वि मा सुयणु पयडेसु ॥ १७ ॥
। उद्वेउं उज्झाओ पत्तो गेहमि राय-सुय-साहिओ ।
: साहेइ माहीलेयाए एसो मह -भाउय-सुओ त्ति ॥ १८ ॥
एहविऊणं कुमर-वरं दाऊणं पवर-वत्थमाभरणं ।
तो भोयणायसाणे भणियमिणं पवणचण्डेण ॥ १९ ॥.
भवण-धण परिवारो सन्दण-तुरयाइ सन्तियं मज्झ ।
सन्वं तुज्झायत्तं विलससु हियइच्छिय कुमर ॥ २० ॥
एवं सो किर संतुह-माणसो मुक-कूर-वयसाओ ।
चिट्ठइ तस्सेव घरे सव्वाओ कलाओ सिक्खन्तो ॥२१॥
'गुरुयण-गुरु-विणय-पवन्न-माणसो सयल-जण-मणाणन्दो।
यावत्तरि कलाओ गेहद थेवेण कालेणं ॥ २२ ॥
एवं सो कुमर-वरो नाय-कलो परिसमं कुणेमाणो ।
भवणुज्जाणे चिट्ठइ अणुदियहं तप्परो धाणिय ॥ २३ ॥
• उज्जाणस समीवे पहाण-सेहिम्स सन्तियं भवणं ।
वायायण-रमणीयं उत्तुङ्गमई - वियिषणं ॥२४॥

माकृत पायासंग्रह तत्थरिय सेहि-त्या मगोररा मपगमन्नरी नाम सा घर-सिरमालदा अशुदियह पेच्छप युमरं ॥ २९ ॥ अह तम्मि साणुराया जगारम-पलेपणं मुगेमाणी। पिस्सिदद कुसुम-फल- पार किंपि चिन्तन्ती ॥ २६ ॥ हिययत् पि वालं कुमरो न निरिपतए पला-रासिओ। भासदाए गुरुणं पिलाए गरण-सोभेगं ॥ २७ ॥ अन्न-दिनभि तीर वन्मह सर-पसर-गिहुरिय-मगाए । गहणे कलाग सत्तो पहओ उ असोग-गुच्छेणं ॥ २८ ॥ कुमरेण तम्मि दियहे सा पाला पलोइया य स विसेसें । कोटि-पाठवन्तरिय-तणु-टया संभमुम्भन्ता ॥२९॥ निन्तियं च-- किं एसा अगर-विलासिगी उअ हहोज नाग-कन्नन। कमलब किं नु एसा सरस्सई कि य पञ्चक्खा ॥ ३७॥ अहया पुच्छामि इमं बजेणं फेण चिट्टई एत्यं । इय चिन्तिऊण हियए कुमरो पयर्ड इमे भगइ ॥ ३१ ॥ का सि तुमं वर-वाले ईसि पयटेसि कीस अप्पाणं । विजा-गहणासत्तं कीस ममं सुयणु सोभेसि ॥ ३२ ॥ सुणि कुमार-वयणं वियसिय-दिवाए विहसिय-मुहीएं । पयडन्त-दन्त-किरणावलीए तीए इमं भणियं ॥ ३३ ॥ नयर-पहाणस्स अहं धूया सेहिस नन्धुदत्तस्स । नामेण मयणमञ्जरी इह पेव विवाहिया नयरे ॥ ३४.॥ जद्दिवताओ दिडो सुन्दर तं कुसुमचाव-सारिच्छो ।, तहियहाओ मझं असुह-तरू वढिओ हियए ॥३५॥ * निदा वि हु नट्ठा लोयणाण देहमि बदिओ दाहो । भसणं पिनो य रुघद गुरु-वियणा उत्तमझमि ॥३६॥ .

अगदप ७५ ताव-धिय होइ सुहं जाव न कीरइ पिओ जणो कोवि । पिय-सङ्गो नेण कओ दुक्खाण समप्पिओ अप्पा ॥३७॥ परिज्जन्तो उ पुरा-कएहि कम्मेहि केहिवि वराओ। सुहमिच्छन्तो दुल्लह-जणाणुराए जणो पडइ ॥३८॥ ता नइ मए समाणं सङ्गं न य कुणसि तरुणि-मण-हरणं । होहं तुह निय-वज्झा फुडं जओ नत्यि मे जीयं ॥३९॥ सो निसुणिऊण वयणं तीए वालाए चिन्तए हियए । मरइ फुडं चिय एसा मयण-महा-जलण-दड्ढङ्गी ॥४०॥ निसुणिज्जइ पयडमिणं मारह-रामायणेसु सत्येसु । 'जह दस कामावत्या होन्ति फुडं कामुय-जणाणं ॥४१॥ पढमा जणेइ चिन्तं बीयाए महइ संगम-सुहं ति । दीहुण्हा नीसासा हवन्ति तइयाए वत्थाए ॥४२॥ जरयं जणइ चउत्थी पञ्चम-वत्याए उज्झइ अङ्गं । न य भोयणं च रुच्चइ छट्टावत्थाए कामिस्स ॥४३॥ सत्तमियाए मुच्छा अट्ठम-वत्थाए होइ उम्माओ । पाणाण य संदेहो नवमावत्याए पत्तस्स ॥४४॥ दसमावत्याए गओ कामी जीवेण मुचए नूणं । ता एसा मह विरहे पाणाण वि संसयं काही ॥४५॥ परिभाविऊण हियए राय-कुमारेण भाव-कुसलेणं । मणिया सिणेह-सारं सा बाला महुर-वयणेण ॥४६॥ सुन्दरि, सुन्दर-रन्नो सुन्दर चरियस्स विउल-कित्तिस । नामेण अगडदत्तं पढम-सुर्य में वियाणेहि ॥४७॥ कल-यायरिय-समीवं कल-गहणत्थं समागओ एत्य । पविसिस्सं जंमि दिणे तए वि घेत्तुं गमिस्सामि ॥१८॥ कहकहवि सा मयच्छी वम्मह-सर-पसर-सल्लिय-सरीरा। एमाइ बहु-पयारं भणिउण कया समासत्या ॥४९॥ सो राय-सुओ तत्तो तीए गुण स्व-रजिय-मणो हु । निय-निलए संपत्तो चिन्तन्तो संगमोवायं ॥९.:. , . +Tr

१६
माछत कथासंग्रह
अनंमि दिणे सो राय-नन्दणो वाहियाए मग्गेणं ।
तुरयारूढो वच्चइ ता नयरे कलयलो जाओ ॥११॥
.
अवि य--
11
किं चलिऊ व समुद्दो किं वा जलिओ यासणो घोरो।
कि पत्तं रिउ-सेनं तदि-दण्डो निवडिओ किं वा ॥१२॥
एत्यन्तरंमि सहसा दिट्टो कुमरेण विम्हियमणेण ।
मय-वारणो उ मत्तो निवाढियालाण-वर-खम्मो ॥५३||
मिण्टेण वि परिचत्तो मारेन्तो सोण्ड-गोयरं पत्ते।
सवडंमुहं चलन्तो कालो-च्च अकारणे कुद्धो ॥५४॥
तुट्ट-पय-बन्ध-रज्जू संचुणिय-भवण-हट्ट-देवउलो
खण-मेतेण पयण्डो सो पत्तो कुमर-पुरओ ति ॥५६॥
तं तारिस-ख्व-धरं कुमरं दद्रुण नायर-जणेहिं ।
गहिर-सरेणं भणिओ ओसर ओसर करि-पहाओ ॥५६॥
कुमरेण वि निय-तुरयं परिचइऊणं सुदक्स-गइ-गमणं !
हकारिओ गइन्दो इन्द-गइन्दस्स सारिच्छो ॥१७॥
सुणिउं कुमार-मदं दन्ती पझरिय-मय-जल-पवाहो ।
तुरिओ पहाविओ सो कुन्रो कालो व्व कुमरम्स ॥५॥
कुमरेण य पाउरणं संवेलेंऊण हिह-चित्तेणं ।
घापन्त-वारणम्सा सोण्डा-पुरओ उ पविखतं ॥१९॥
कोवेण धमधमेन्तो दन्तच्छोभे य देइ सो तम्मि।":
कुमरो वि पिह-भाए पहणद दढ-मुहि-पहरेणं ॥ ६॥
ता ओधावइ धावद चलइ खलइ परिणओ तहा होइ ।
परिभमइ चक्क भमण रोसेणं धमधमेन्तो सो ॥६॥ .
अश्य महन्तं वेलं खेलावउण तं गयं पवरं ।
नियय-बसे काऊणं आरुदो ताव सन्धमि ॥१२॥
अह तं गइन्द-खटुं मशोहरं सयल-नयर-लोयस्स।
अन्तेउर-सरिसेणं पलोइयं नरपरिन्देणं ॥ ३३॥

-. । अगडदत्त. दुटुं कुमरं गय-खन्ध-संठियं सुरवई व सो राया । पुच्छइ निय-भिच-यणं को एसो गुण-निही बालो ॥ ६४ ॥ तेएणं अहिमयरो सोमत्तणएण तह य निसिनाहो । सन्य-कलागम-कुसलो वाई सूरो सुरुषो य ।। ६५ ॥ एकेण तओ भाणयं कल-यायरियस मन्दिरे एसो । कल-परिसमं कुणन्तो दिट्ठो मे तत्य नर-नाह ॥ ६६ ॥ तो सो कल-यायरिओ नरवइशा पुच्छिओ हरिसिएणं । को एसो वर-परिसो गय-वर-सिक्खाए अकुसलो ॥.६७ ॥ अभयं परिमग्गेउं कल-गायरिएण कुमर-वुत्तन्तो । "स-विसेसं परिकहिओ नरवइणो वहु-जण जुयस्स ।। ६८ ॥ तं निसुणिऊण राया निय-हियए गरुय-तोसमावन्नो । संपेसइ पडिहारं कुमरं आणेहि मम पास ॥ ६९ ॥ गय-खन्ध-परिट्टियओ अह सो भाणओ य दारवालेणं हकारइ नर-नाहो आगच्छसु कुमर रायउलं ॥ ७० ॥ रायाएसेण तओ हत्यि खम्भमि आगलेऊणं । कुमरो ससङ्क-हियओ पत्तो नर-नाह-पासंमि ॥ ७१।। जाणू-करुत्तमङ्गे महीए विणिहित्तु गरुय-विणएणं ।। नाव न कुणइ पणामं अवगूढो ताव सो रन्ना ।। ७२ ॥ तम्बोलासण-सम्माण-दाण-पूयाइ-पूइओ अहिंयं । कुमरो पसन्न-हियओ उवविट्ठो राय-पासंमि ॥ ७३ ॥ तओ चिन्तियं राइणा — उत्तम-पुरिसो एसो' । जओ-.. विणओ मूलं पुरिसत्तणस मूलं सिरीए ववसाओ। धम्मो सुहाण मूलं दप्पो मूलं विणासस्स ॥ ७४ ।। भन च-- को चित्तेह मऊरं गई च को कुणइ रायहंसाणं । को कुवलयाण गन्धं विणयं च कुल-प्पस्याण ॥ ७ ॥ . । भवि य--

प्राकृत कथासंग्रह
साली भरेण तोएण जलहरा फल-मरेण तरु-सिहरा।
विषएण य सम्पुरिसा नमन्ति न हु कस्सवि भएण ।। ७६ ॥
तो विणय-रञ्जिएणं कुसल-पउत्तीओ पुच्छिओ कुमरो ।,.
रना कलाण गहणं स-विसेसं तह य पुढे ति ॥७७१,
निय गुण-गहणं पयडे नो य लजाए नाव सो ताव ।
उज्झाएणं भाणयं पहु निउणो एस सव्वत्य।। ७८.॥
परं महाराय-
निय-गरुय-पयाव-पसंसणेण लज्नन्ति जे महा-सत्ता।
इयरा पुण अलिय-पसंसणे वि अङ्गे न मायन्ति ॥ ७९ ॥.
एवं च तस्स रन्नो कुमार-चरियमि खित्त-चित्तस्स ।
ता सयलो पुर-लोओ समागओ राय-पासंमि ॥ ८०॥
वर-रयण-अम्बराई सुयन्ध-कुसुमाइ-फल-सणाहाई ।
मुक्काइ राय-पुरओ पउरेणं परिहंव-गएणं ।। ८१॥
तं पुर-जण-कोसल्लं नरवइणा अप्पियं कुमारस्स ।
अह ते कय-पणियाया विन्नतिं काउमारद्धा ॥ ८२ ॥
ते जहा-
देव इमं तुह नयरं कुवेर-पुर-विहव-अहिय-धण-निवहं ।
कइवय-दिणाण मज्झे चोरस्स वि मन्दिरं जायं ॥ ८३ ॥
केणावि तकरेणं दुटेणं सत्त-चार-निउणेणं ।
मुटुं नरवर नयर एण्हं रक्खेसु किं वहुणा ॥ ८४ ॥
कडुय-वयणेहि भणिओ रन्ना आरक्खिओ पुर-वरस्स ।
रे रे पेच्छन्तस्स वि मुटुं सव्वं पि तुह नयरं ।। ८५ ॥
भह विनत्तं तेणं देव अणेगाणि अम्ह दियहाणि -1...
मोयन्ताणं चोरं तह विहु कत्यइ न सो दिवो ॥ ९ ॥
. एत्यन्तरंमि राया विनत्तो अगडदत्त-कुमरेणं । ..
पहु देहि ममाएसं लहेमि पुर-तकर सिग्वं ॥८७ ॥

अगडदच मझे सत्त-दिणाणं पुर-चोरं नो लहामि नइ नाह । तो नलिय-जलण-जालावलीसु जालेमि नियन्देहं ॥ ८ ॥ एवं कुमार-वयणं नरवइणा निसुणिऊण स-पइन्न । अणुमन्निऊण भणिओ सिझेउ समीहियं तुज्झ ॥ ८९ ।। अह सो गहिय-पइन्नो रायाणं पणमिउं अणुविम्गो । परिममइ नयर-मझे जोयन्तो तकर-निवासे ॥ ९० ॥ 'अयि य- . वेसाण मन्दिरेसुं पाणागारेसु जय-ठाणेसु । कुल्लरियावणेसु य उज्जाण-निवाण-सालासु ॥ ९१ ॥ मढ-सुन्न-देउलेसुं चच्चर-चउह-हट्ट-सालासु । तकर-गमं नियन्तो हिण्डइ एकलओ कुमरो ।। ९२ ॥ ता ना छटो दियहो वोलीणो नो य तकरो दिवो । सत्तम-दिणमि कुमरो गहिओ चिन्ताए स-विसेस ॥ ९३ ॥ . किं वचामि विदेस किं वा तायस्स अन्तियं जामि । हरिऊण तं मयाच्छ किं वा रणमि गच्छामि ॥ ९४ ॥ किं तु न जुत्तं एयं निम्मल-कुल-संभवाण पुरिसाण । जकिर निय-जीहाए पडिवन्नं अन्नहा होइ ।। ९५ ॥ मेण- रिजउ सीसं अह होउ बन्धणं वयउ सव्वहा लच्छी। पडिवन्न-पालणे सु-पुरिसाण जं होए तं होउ ॥ ९ ॥ नेयं महत्वयं खलु नरहि-मुद्दाए नं समुव्वहणं । पण्डिवन्न-पालणं चिय महत्वयं धीर-पुरिसाणं ॥ ९७॥ एवं च बहु-वियप्पे नियय-मणे भाविऊण सो कुमरो। अवरण्य-वेलाए पुरस्स वाहिमि संपत्तो ॥१४॥ एगस्स पवर-किसलय-समूह-गुविलस्स सीय-छायरस । उत्तुङ्ग-वियड-साहाउलस्स सहयार-क्सस्स ॥ ९९ ॥ उपविट्ठो चिट्टइ हेट्ठयमि चिन्तामरेण सुदियङ्गो । भोयन्तो दिसि-चकं विजा-भट्ठो ब.खयरिन्दो ॥ १...he .

माकर फयासंग्रह एत्यन्तरमि एगो सहमा परियायगो समणुप्पत्तो।। । फय-घाउ-वत्य-बेसो मुण्डिय-सिर-सुथ-सच्चूलो ॥ १० ॥ दण्ड-त्तिय-कुण्डी चमर-संगो सह गोत्तिया-हत्यों। किं किंपि मुणगुणिन्तो संपत्तो कुमर-पुरओ ति ॥ १२ ॥ करि-सोण्डा भुय-दण्डो विसाल-वच्छत्यलो फरस-केसो।' नय-नोन्वणो रउद्दो रत्तच्छो दीह-नद्यो य ।। १०३ निझाइऊण अह सो सासको चिन्तए मगे कुमरो । एवंविह-स्वेण हविज एसो फुटं चोरो ॥ १०४ ॥. एत्यन्तरंमि नेणं माणियो कुमरो पिएहि ययणेहिं । कत्तो सि तुम सु-पुरिस केण व कजेग चिटेसि ॥ १५ ॥ नाउण तस्स भावं मणियं कुमरेण बुद्धि-निउणेणं .... दालिदेणकन्तो भमामि नयराए मुन्नमणो ॥ १.६ .:: मा-सोयसु पुत्त तुम अजं छिन्दामि तुज्झ दालिदं । देमि समीहिय-दन्न भणिय परिवायगेणं ति ॥ १०७ कुमरेण सलत्तं तुम्हाणं चेव पय-पसाएंणं । नासइ मह दालिदं संपज्नइ ईहियं कज्ज ॥ १०८ ॥ एवं जंपन्ताणं नयण-पहं वज्जिऊण दिवसयरो। भईसणमावन्नो दोस-भएणं व सप्पुरिसो ॥ १०९ ॥ संझुज्जोयंमि गए पयडी-हयमि रयाण-तम-नियरे । कड्डेड कोसाओ करवालं दारुणायारं ॥ १.१.० ॥ तुरिय-गई संचलिओ सो कुमरं भणइ एहि मह पिटं । जेण समीहिय-कलं सव्वं कारेमि किं बाहुणा ॥. ११.१ ।। ताव य दोन्नि वि सिग्धं संपत्ता नयरि-मझयारस्मि । 'परिभमिळणं योवं उवविद्वा एग-देसमि ॥ ११२ ॥ 'परिवायगेण ताव य ईसर-वणियस मन्दिरे तुङ्गे :: १. मुह-भेय भित्ति-भार खत्त आलेहियं तेण ॥ १,१,३ ८१ अगडदत्त जाए वि मित्ति-सन्धे खणियं खत्तं सुतिक्ख-सत्येण । "सिरिवच्छ-सच्छहं सुप्पवेस-निग्गमण-मगूढं ॥ ११४ ॥ निज्झाइऊण सुइरं निहुय-पयं पविसिऊण सो धुत्तो। कट्टइ महन्व-भण्डं पभूय-पेडाओ तत्येव ॥ ११ ॥ उविउं कुमरं आणिय देवउलाओ दरिदिए पुरिसे । ते गेल्हाविय ताओ नयराओ निम्गया झत्ति ॥११॥ सो कुमरेण चिन्तियं- आयड्डिऊण खग्गं छलेण पहणामि किं इहं दुर्व्ह । अहव न जुत्तं अम्हं छल-घाओ कुल-पसूयाणं ॥ ११७|| एय-निवासं गन्तुं दन्वं पेच्छामि केत्तियं हरियं । कस्स कए अणवरयं मुसइ इमं नयरि-जण-निवह।। ११८ ॥ एवं ते दोन्नि वि गहिय-मोसया पुर-वराओ निक्खन्ता। गुरु-भारेण किलन्ता नयरूजाणमि संपत्ता ॥ ११९ ॥ परिवायगेण भणिओ कुमरो छल-घाय-मारण-निमित्तं । सु-पुरिस गरुया रयणी अच्छामो एत्य उज्जाणे ॥ १२ ॥ पडिवन्ने कुमरेणं तत्थुजाणमि ते समासीणा । फिल निई सेवेमो चिन्तेणं दो वि सासङ्का ॥ १२१ ।। खण-मेतेणं दोन्नि वि दाहिण-वामेसु वच्छ-मूलस्स । अन्नोन्न-घाय-निरया अलीय-निद्दा-पसुत्ता ति ॥ १२२॥ ते माहित्तिय-पुरिसा सुत्ता वीसत्य-माणसा सव्वे । कुमरो वि सत्यराओ उहेत्ता सणियमवकन्तो ॥ १२३ ॥ काउं करंमि खम्म अन्नस्स महा-तरुस्स मूलंमि । पेच्छन्तो संघिहह अपमत्तो तस्स चरियाई ॥ १२४ ॥ सुत्त ति मुणेऊण तेणं विणिवाइया उ ते पुरिसा । सयणे तमपेच्छन्तो जा नोवइ तत्थ सो कुमरं ॥ १२५ ॥ ता हकिऊण दुई कुमरो आयदिउण करवालं । जधासणं मय-रहिओ भीम-बल-जुत्तो ॥ १२६ ॥ THA 7 ૮૨ भाकत कथासंग्रह एगण पहारेणं पडियं जवाण जयलयं तस्स । चकाहओ ब्व क्खो निवाडिओ झत्ति धरणीए ॥ १२० गन्तुं असमत्येणं नाविय-सेसेण तेण सो भणिओ। आसि अहं स-पसिद्धो नामेण भुयंगमो चोरो ॥. १२८ ॥ तह अत्यि इह मसाणे गेहं भूमीए मज्झयारमि । तत्पत्थि मज्म मइणी वीरमई नाम जुवइ ति ॥ १२९ ॥ वड-पायवस्स मूले गन्तूणं कुणसु तीए वाहरणं । मेण भूमि-घरस्सा दारं उग्घाडए तुरियं ॥ १३० ॥ तं परिणिऊण सुन्दर गेण्हसु सव्वं पि दविण-नायं ति । चिट्ठसु तत्य सुहेणं अहवा वसिमंमि गच्छेसु ॥ १३१ ॥ एवं जंपन्तो सो कुमरेणासासिओ सणं एकं । गहिऊण तस्स खग्गं पत्तो ता पेय-भूमीए ॥ ११२॥ गन्त्रण को सद्दो वडस्स मूलंमि तए नुवईए. । आगन्तण य तीए घरस्स उपाडियं दारं ॥११३॥ निज्दाइऊण सुरं रूवं बालाए विम्हिओ सहसा । चिन्तइ निय-हियएणं एसा मयणस्स सव्वस्सं ॥ १३ ॥ पुट्ठो य तीए मुन्दर कत्तो फज्नेण केण वापाओ। कहिया तेण पउत्ती तं सोउं दूमिया हियए ॥ १३५ ॥ माणऊण महुर-वयणं नीओ पायाल-मन्दिरे कुमरो।' गुरु-गउरवेण तीए दिन्नं पवरासणं तत्य ॥ १३६ ॥ स-प्पणयं चिय भणिओ अहयं एयं च विउल धण-निवहं ।' तुम्हायत्तं सत्वं ! सुन्दर विलसेसु सच्छन्दं ॥१३७॥ । पयडेउं वास-हरं माणिओ वीसमसु एत्य सयणिज्ने । अयं पुण गन्तणं आणेमि विलेवणं तुझ ॥ १३८ । एवं माणिऊणं सा वास हराओ विणिग्गया सहसा । कुमरो वि नीइ-सत्यं चिन्तेइ अहप्पणो हियए ॥ १३९ ।। माया अलिय लोहो मूढत्तं साहसं असोयत्तं । निस्संसया तह चिय महिलाण सहावया दोसा ॥ १४ ॥ M अगडदत्त अन्नं च . . अओ- न घेप्पर मुसिणेहिं न विजई न य गुणेहि । न य लज्जई न य माणिण न य चाडुय-सय-सहस्सेहिं॥१११॥ न य खर-कोमल-वयणिहिं न विहवि न जोवणेण । दुग्गेझं मणु महिलहिं चिन्तहिं आयरेण ॥ १४२ ॥ जो नाइ जुवर-वग्गे सब्भाव मयण-मोहिओ पुरिसो । दुत्तर-दुक्ख-समुद्दे निवडइ सो नत्थि संदेहो ॥ १४ ॥ एवं च भाविऊणं सयण-तलं वज्निऊण सो कुमरो । लुको अन्न-पएसे ठविऊणं तत्य पडिरूवं ॥ १४४ ॥ सयणिज्जस्स य उवरि जन्त-पओगेण ना सिला ठविया । सा झत्ति तीए मुक्का पडिया पलङ्क-उपरिम्मि ॥ १४५ ॥ नाऊण चुणियं तं पहि-हियया पहासई पावा । मह भाउयं वहन्तो किं जाणसि अत्तणो हियए ॥ १४६॥ सुणिऊण इमं वयणं कुमरो वि पहाविओ तयाहुत्तं । गहिया केस-कलावे भणिया सा एरिसं वयणं ॥ १४७ ॥ हा पावे ! को सक्कड़ में मारेउं सुबुद्धि-विहवेण । जो जग्गह पर-छड्डि सो निय-छद्धिए कि सुयह ।। १४८॥ गहिऊण य तं वालं वसुमइ-भवणाओ निगओ कुमरो । रतो वि अइविरत्तो तीए अइकूर-चरिएहिं ।। १४९ ॥ गन्तुं राय-समीवे रयाण-पउत्ती य साहिया, तेण । चोरो खग्गेण हओ तस्सेसा आणिया भगिणी ॥ १५० ॥ चिय पायाल-हरं वीय-दिणे दंसिय नरवइस्स । रित्यं तं नरवडणा समप्पियं नयर-लोयस्स ॥ ११ ॥ सुदृणं नरवइणा दिन्ना कुमरस नियय-धूय त्ति । नामेण कमलसेणा कमला इव सयल-नण-दइया ॥ १२ ॥ वर-गामाण सहस्सं सयं गइन्दाण विउल-भण्डारं । पाइकाणं लक्सं तुरयाणं दस-सहस्साई ॥ १५३ ॥ .

८४ -- भाकृत कयासंग्रह एवं सो लद्ध-जसो नग-मण-नयणाण पुष्णिमा-चन्दो । अलियं मुणेइ सव्वं रहिओ चिर-दिट्ठ-बालाए ॥ १५४ ॥ जओ- ता लबा ता माणो ताव य परलोय-चिन्तणे बुद्धी । जा न विवेय-निय-हरा मयणस्स सरा पहुम्पन्ति ॥ १५५ ॥. एवं मयगायत्तो सो चिट्ठइ नाव नियय-मवणम्मि । ता एगा वर-विलया समागया कुमर-पासंमि ॥ १५६ दिन्नासणोवविट्ठा भणिया कुमरेण केण कजेण । तं आगया सि सुन्दरि, साहसु निययं अभिप्पायं ॥ १५७ ॥ भणिय तीए निसुणसु अवहिय-हियओ कुमार होऊणं । अहयं तुम्ह समीवे पठविया मयणमञ्जरिए ॥ १५८ ॥ एयं तुह संदिढे सुन्दर ! गुरु-विरह-जलण-तविधाए । जा गच्छइ न य जीयं ता सिञ्चसु संगम-जलेणं ॥ १५९ । अन्न च निसुणिउणं गय-खेड्डे तकरस्स यहणं च । दुद्वित्थी-परिहरणं नरवइ-पमुहेण य नणणे ॥ १६० ॥ साहुकारं तुझं कारन्तं हेय-विम्हिय-मणा सा । जीय पि हु तुह दंसण-समुस्सुया घरइ किच्छेण ॥ ११ ॥ सुणिऊण तीए वयणं दाउ हत्य-ट्ठियं च तम्बोलें । भणिया सा हू इत्यी सिणेह-सारेहि वयणेहिं ॥ १६२ ॥ कुसले ! पभणसु गन्तुं मा होहि समुस्सुया दिणे कवि । पत्यावं लहिऊण सव्वं सत्यं करिस्सामि ॥ १६३ ॥ 'अन्न म दिणे सहसा करहारूदा समागया पुरिसा । भवर्णमि पविसमाणा दिट्ठा कुमरेण हिट्ठ-मणा ॥ १६४ ॥ आलिङ्गि स-हरिसं अम्मा-पियरस्स कुसल-पडिउत्ती । स-सिणेहं परिपुट्ठा पमुक्क-घण-अंसु-निवहेण ॥ १६५ ॥ तो तेहि इमे भणियं अम्मा-पियरस्स कुमर ! कुसलं ति । तह वि हु तुह विरह-महा-गहेण गहियाइ चिट्ठन्ति ।। १६६ ॥ "

अगडदत्त
८५
.
कइवय-दिणाण मझे जड़ गन्तूणं न दंसणं कुणसि ।
तो कुमर ! निच्छएणं विमुक्क-जीयाण वञ्चिहिसि ॥ १६७ ॥
एवं निसामिऊणं सज्जावेऊण नियय-खन्धारं ।
पत्तो राय-समीये जंपइ सो एरिसं वयणं ॥ १६८ ॥
तायस्स समीवाओ उस्सुय-करहीरुहा दुवे पुरिसा ।
पहु मज्झ आणणत्थं समागया कहतु जे जोगं ॥ १६९ ॥
नरवइणा तो भणियं वच्चसु तं कुमर ! ताय-पासंमि ।
निय-परिवार-समेओ गन्तूण पुणो नियत्तेसु ॥ १७० ॥
दाऊण अलंकारं सम्माणेऊण महुर-वयणेहिं ।
निय-धूयाए समेओ नरवइणा पेसिओ कुमरो ॥ १७ ॥
फाउणं संजत्तिं दावावेउं पयाणणं सिविरं ।
एग-रहेणं कुमरो सयं ठिओ नयर-मज्झमि ॥ १७२ ।।
मामिणि-पढमे पहरे दूईए संगमीए पासम्मि ।
कुमरेण नियय-पुरिसो पट्टविओ जाणणट्ठाए ॥ १७३ ॥
गन्तूण तेण भणियं सिविरं अम्हाण पविसियं मगे।
एगागी राय-सुओ चिट्ठइ तुम्हाण कजेण ।। १७४ ॥
ता सुन्दरि ! गन्तूणं आणसु लहु मयणमञ्जरि एत्य ।
नेण समीहिय-कर्ज संपज्जइ अज तुम्हाणं ॥ १७५ ॥
सुणिऊण तस्स वयणं गन्तूणं संगमी तुरिय-तुरियं ।
निय-सामिणीए साहइ ज भणियं कुमर-पुरिसेण ॥ १७६ ॥
आयण्णिऊण सहसा रहस-समुच्छालिय-वहल-रोमच्चा।
संचलिया सणेणं सु-सहि-सहाया निय-घराओ ॥ १७७ ॥
पत्ता कुमर-समीवं आरूढा मयणमञ्जरी जाणे ।
आरुहसु सुयणु ! सिग्धं इय भणिया राय-तणएणं ॥ १७८ ॥
अह चोइऊण तुरए रज्जु गहिऊण वाम-हत्येणं ।
नाहरिउ नयरीए संपत्तो नियय-कडयंमि ॥ १७९ ॥
तुरियं पयाण-दक्का दवाविया तेण पत्त-मेत्तेणं ।
काऊण सु-संनत्ति चलियं सेनं समत्य पि ॥ १८ ॥

प्राकृत कथासंग्रह अगवरय-पयाणेहिं विसर्ग लडेवि भुवर्ण-पालस्स । पतो महा-अरण्णे साक्य-तरु-संकुले भीमे ॥ १८ ॥ अइदिप्तम-महा-दुम-संकुलमि मममि वच्नमाणरस । सन्व-नगाणंदयरो पाउस-कालो समगुपत्तो ॥ १८२॥ तमि य मणहर काले वध कुमरो घणस्त ना मझे। सहमति मिल्छ-सामी ता पडिओ तस सिबिरंमि ॥१८३ ॥ तस्स बलेणं वल-दप्पिएण सहसा कुमार-सन्धारं । पपणेण व धण-चन्द परिसत्तं नउसु वि दिसासु ॥ १८४ ॥ एगेण सन्दणेणं सहिओ निय-पणदणीए राय-सुओ। रण मो सो थको हरि व्य माया-ज्यस्त ॥ १८ ॥ .. ता वाणावलि-पहये भी मिल्लाण ते बल सयलं । भन्नन्न-दिसि-पलाणं गन्धगयस्सेव करि-जूहं ॥ १८६ ।। नं पुण पलायमाणं भिल्लाई पच्छिऊण निय-सेन्न । निहुरमकोसन्तो सहसा सवर्डमुहो चलिओ ॥ १८७ ॥ अणवरय ते दोनि वि अन्नोन्न परिसवन्ति सर-निवहे । . एको वि न वि छलिजइ निउणतणओ घणुए ॥ १८८ ॥ मओ चिन्तियं कुमारेण-~- बुद्धीए पवम्येण य उलेण तह मन्त-तन्त-जोएणं । पहणिजद पडिवक्सो नस्स न नीईए सकेन ॥ १८९ ॥ ता एसो भिल्लु-बई धणु-गुण-सत्येसु लद्ध-माहप्पो । न यसको पहणे तेण उवायं विचिन्तेमि ॥ १९० एवं च चिन्तिण भणिया कुमरेण सा निया मजा ! कुणा पिए सिङ्गार उवविससु रहम्स तुण्डंमि ॥१९१॥ उवविद्वाए तीए दट्टणं स्व-संपयं पवरं । दिहि तस्स निवेसइ पहओ मयणस वाणेहिं ॥१९॥ नीलुम्पल-पत्त-सरिच्छएण,आरा-मुहेण बाणेण । यच्छत्थलम्मि सहसा ना पहओ राय-तणएणं ।। १९३ !!

अगडदत्तं मम्म-पएसम्मि हओ पडिओ मूमीए मिल्ल-नरनाहो । इसि वियसिय-नयणो जंपई सो एरिसं वयणं ॥ १९४ ॥ अवि य- नाहं तुह सर-पहओ पहओ कुसुमाउहस्स पाणेण । अहवा किमेत्य चोज्नं मयणेणं को वि नहु छलिओ ॥१९॥ एवं पयंपिऊणं कालगओ भिल्ल-सामिओ झत्ति । एत्यन्तरंमि कुमरो निय-परिवार पलोएइ ॥ १९६ ॥ नाव न रहे न तुरए सेवय-पुरिसे य नो य वर-सुहडे । एग-रहेण कुमरो संचलिओ निय-पुराहुत्तं ॥ १९७ ॥ कहकहवि तं अरण्णं सो कुमरो लविऊण भय-रहिओ । गोउलमेगं पत्तो गावी-निवहेण रमणीयं ॥ १९८ ॥ एत्यन्तरंमि कुमरं दट्टणं गोउलाओ दो पुरिसा । पत्ता कुमर-समीवं भणन्ति महुरेहि वयणेहिं ॥ १९९ ॥ कत्तो सि तुमं नर-वर ! कत्थ वि वचिहिसि कहसु अम्हाणं । ससउरे वच्चामो भाणया ते राय-तणएणं ।। २०० ॥ तो तेहि पुणो भाणिय सुपुरिस ! अम्हे वि तुझ सत्येणं । सङ्घउरे वच्चामो जइ सुपसाओ तुम होसि ॥ २०१ ।। एवं ति होउ पडिवज्निऊण नोएइ ना रहे तुरए । ता. सथिल्लय-पुरिसा भणन्ति एयारिसं वयणं ॥ २०२ ।। एएणं मग्गेणं अत्यि महन्तं अईव कन्तारं । तस्स य मझे चिट्टइ चोरो दुजोहणो चण्हो ॥ २० ॥ मय-मत्तो गल-गम्नि कुणमाणो करि-वरो य अइविप्समो । दिही-विसो य सप्पो यग्यो तह दारुणो अत्यि ॥ २०४॥ अग्ने वि सावय-गणा कूरा मंसासिणो य दुप्पेच्छा। एवं नाउण मणे यच्चमुपएण मग्गेण ॥ २०५ ॥ कुमरेण तो भणिमा मा कुणह भयं पयत्तह पहमि । उरे संपता दमि कि यहुणा ।। २०६

८८
प्राकृत कथासंग्रह
एवं निसामिउणं अन्ने सथिल्हया नरा नहीं ।
राय-तणएण समय संचलिया मुक-भय-पसरा ॥ २०७ ॥
एत्यन्तरंमि एगो दीह-जडा-मउड-भूसिय-सरीरो ।
भसमुदलिय गत्तो तिसूल-चोफेण य सणाहो ॥ २०८ ॥
पडिवारय-परियरिओ पत्थिय-लिङ्गेण पापड-करग्गो।'
तेयंसी सुपसत्यो महवइओ तत्य संपत्तो ॥ २०९ ॥
तेण य भणिो कुमरो तुम्ह सुसत्येण पुत्तय अहं पि ।
सउरे वचामि तित्याणं दंसण-निमित्तं ।। ॥ २१० ॥
अन्नं च मह-समीवे कइ विहु चिट्ठन्ति पुत्त दीणारा ।
बलि-पूयणत्य-दिन्ना देवाणं धम्मिय-नरेहिं ॥ २११ ॥
के गेण्हेतु महायस ! वच्चामो नेण निब्भया अम्हे ।
एवं बहु माणिऊणं समप्पिओ दविण-निउलो ति ॥ २१२ ॥
ताहे सो परितुट्ठो आसीसं देइ नरवइ-सुयस्त ।
सथिल्लएहि सद्धिं संचलिओ कवड-कय-वेसो ॥ २१३ ॥
मुणिउं तस्स स-रवं कुमरो चिन्ता हियय-मझम ।
एएण समं गमणं न सुन्दरं होइ परिणामे ॥ २१४ ॥
एवं हियए परिभाविऊण कुमरेण चोइया तुरया ।
मम्गे रहो पयट्टो संपत्तो गहण-देसमि ॥ २१५ ॥
तेण महन्वइएणं भाणया सथिल्लया इमं वयमं ।
अज अहं तुम्हाणं पाहुणयं सव्वहा काहं ॥ २१६ ।।
अत्थि इहरण्ण-मझे गोउलमेगं पभूय-धण-निवहं ।
तत्यि मए वरिसालो आवन्तेणे का आसि ।। २१७ ॥
तम्मि मए मोउलिया सब्बे आवजिया निय-गुणेहिं ।
दाहिं ति अज भोज्नं ता तुम्हे पाहुणा मझ ॥ २१८॥
एवं निमन्तिऊण गन्तूण समागओ महावइओ ।
पायस-घय-दहियाणं भरिऊणं भण्डए गरुए ॥ २१९ ।।
आगन्तूण य तेणं भाणओ कुमरो विमहुर वयणेहि ।
पत्तय अज्जम्हाणं हिय-इच्छिय-निबुई कुणतुं ॥ २२ ॥

८९ . अगडदत्त कुमरेण तो भणियं गुरु-विअणा मज्झ उत्तमहंमि । वट्टइ अन्नं च नईण मोयणं कप्पए नेयं ॥ २२१ ॥ साथिलया य सब्वे माणिया कुमरेण दिहि-सन्नाए । नहु भोत्तव् एवं एएण समाणियं भत्तं ॥ २२२ ॥ अवगणिऊण कुमरं भुत्तं तं भोयणं विस-विमिस्सं । मुञ्जिय-मेत्ते सव्वे सहसा निच्चेयणा जाया ॥ २२३ ॥ जम-मन्दिर पवन्ने सव्वे ते जाणिउं महावईओ । मेलन्तो सर-निवहं पहाविओ कुमर-वहणत्यं ।। २२४ ॥ कुमरेण स-कोवेणं सर-निवहं वञ्चिऊण वेएण । मम्म-पएसे पहओ एगेण अद्ध-चन्देणं ॥ २२५ ।। अह सो महीए पडिओ जीविय-सेसो पयंपए एयं । पुत्त अहं सो दुजओ चोरो दुनोहणो नाम ॥ २२६ ।। निब्भय-चित्तेण तए मह चित्तं रञ्जियं महाभाग । जीविय-सेसो अयं संवुत्तो बाण-घाएण ॥ २२७ ॥ 'आयण्णसु मह वयण एयस्स गिरिस्स वामपासंमि । सारियाण दोण्ह मज्झे देवउलं अस्थि रमणीयं ॥ २२८ ॥ तस्स य पच्छिम-भाए तलिण-सिला चजिया सुनत्तेणं । - पलिऊण वामे भूमि-घरं तत्थ पविसेसु ॥ २२९ ॥ तस्सस्थि मज्झ भाए मम महिला पवर-रुव-गुण-कलिया । नव-जोवणा विणीया नामेणं जयसिरी सरला ॥ २३० ॥ रित्यं अइव महन्तं चिट्ठइ मज्झम्मि तस्स भवणस्स। ता ते सव्वं सु-पुरिस अप्पायत्तं करेज्जासु ॥ २३२ ॥ मह पुण पट्टद्द अन्तो गयमि जीवमि देसु कट्ठाणि । एवं सो भणमाणो पञ्चत्तं पाविओ सहसा ॥ २३१ ॥. दारु-समूहे मेलिय दिन्नो कुमरेण हुयवहो तस्स । आरुहिये पवर-रहं ताव गओ कहिय-देसमि ॥ २३३ ॥ दो सरियाणं मझे देवउले जोइया सिला तेणं । उन्याडिऊण दारं कमो य सदो नहा माणिओं ॥ २३४ प्रा.क.से. १२ ૮૮ . माकृत कथासंग्रह एवं निसामिऊणं भन्ने सत्यिल्लया नरा बहो । राय-तणएण समय संचलिया मुक-भय-पसरा ।। २०७ ॥ एत्यन्तरंमि एगो दीह-नडा-मउड-भूसिय-सरीरो। भसमुलिय-गत्तो तिसूल-चोफेण य सणाहो ॥ २०८ ॥ पडियारय-परियरिओ पत्थिय-लिङ्गेण पावड-करन्गो । तेयंसी मुपसत्यो महवइओ तत्य संपत्तो ॥ २०९ ॥ तेण य भणिो कुमरो तुम्ह मुसत्येण पुत्तय अहं पि । सहाउरे वचामि तित्थाणं दसण-निमित्तं ॥ ॥ २१०॥.. अन्नं च मह-समीवे कइ विहु निहन्ति पुत्त दीणारा । बलि-पूयणत्य-दिन्ना देवाणं धम्मिय-नरहिं ॥ २११ ॥ ते गेण्हेमु महायस ! यचामो नेण निम्मया अम्हे । एवं बहु भाणिऊणं समप्पिओ दविण-निउलो ति ॥ २१२ ॥ ताहे सो परितुट्ठो आसीसं देइ नरवइ-सुयस्स । सथिल्लएहि साद्धं सनलिओ कवड-कय-वेसो । २१३ ॥ मुणिउं तस्स स-रुवं कुमरो चिन्तइ हियय-मजमि । एएण समं गमण न सुन्दरं होइ परिणामे ॥ २१४ ॥ एवं हियए परिभाविऊण कुमरेण चोइया तुरया । मम्गे रहो पयट्टो संपत्तो गहण-देसमि ॥ २१५ ।। तेण महत्वइएणं भणिया सत्यिल्लया इमं वयमं । अज अहं तुम्हाणं पाहुणयं सव्वहा काहं ॥ २१६ ॥ अत्थि इहरण्ण-मझे गोउलमेगं पभूय-धण-निवहं । तथि मए वरिसालो आवन्तेणं फओ आसि ॥ २१७ ॥ तम्मि मए गोउलिया सव्वे आवजिया निय-गुणेहिं । दाहिं ति अन्ज भोज्नं ता तुम्हे पाहुणा मझ ॥ २१८॥ एवं निमन्तिऊण गन्तूण समागमो महावइओ । पायस-पय-दहियाणं भरिऊण भण्डए गरुए ॥ २१९ ॥ आगन्तूण य तेणं भाणिओ कुमरो विमहुर वयणेहि । पत्तय अज्नम्हाणं हिप-इच्छिय-निचुई कुणसु ॥ २२० ।- ८९ अगडदत्त कुमरेण तओ भणियं गुरु-विअणा मज्झ उत्तमङ्गंमि । वट्टइ अन्नं च नईण भोयणं कप्पए नेयं ॥ २२१ ॥ सथिल्लया य सव्ये माणया कुमरेण दिहि-सन्नाए । नहु भोत्तव्यं एवं एएण समाणियं भत्तं ॥ २२२ ॥ अवगणिऊण कुमरं भुत्तं तं भोयणं विस-विमिस्सं । मुञ्जिय-मेत्ते सव्वे सहसा निच्चेयणा जाया ॥ २२३ ॥ जम-मन्दिरं पवन्ने सवे ते जाणिउं महावइओ। मेल्लन्तो सर-निवहं पहाविओ कुमर-वहणत्यं ।। २२४ ॥ कुमरेण स-कोवेणं सर-निवहं वश्चिऊण वेएण । मम्म-पएसे पहओ एगेण अद्ध-चन्देणं ॥ २२५ ॥ अह सो महीए पडिओ जीविय-सेसो पयंपए एय । पुत्त अहं सो दुजओ चोरो दुज्जोहणो नाम ॥ २२६ ॥ निब्भय-चित्तेण तए मह चित्तं रञ्जिय महाभाग । जीविय-सेसो अहय संवुत्तो वाण-घाएण ॥ २२७ ।। आयण्णसु मह वयणं एयस्स गिरिस्स वामपासंमि । सरियाण दोण्ह मझे देवउलं अस्थि रमणीयं ॥ २.२८ ॥ तस्स य पच्छिम-भाए तलिण-सिला चजिया सुजत्तेणं । - पल्लिऊण वामे भूमि-घरं तत्य पयिसेसु ॥ २२९ ॥ तस्सत्थि मज्झ भाए मम महिला पवर-ख्व-गुण-कलिया । नव-जोव्वणा विणीया नामेणं जयसिरी सरला ॥२३० ॥ रित्यं अइव महन्तं निहइ मम्मि तस्स भवणम्स । ता त सव्यं सु-पुरिस अप्पायत्तं करेजामु ॥ २३२ ॥ मह पुण यदृइ अन्तो गमि जीवमि देसु कहाणि । एवं सो भणमाणो पञ्चत्तं पापिओ सहसा ।। २३२ ॥ दार-समूहे मेलिय दिनो कुमरेण हुयवहो तस्स । आरुहिय पवर-रहं ताव गओ कहिय-देसमि ॥ २३३ ॥ दो सरियाणं मझे देवउले जोड्या सिला तेणं । लादिऊण दार कमो य सद्दो नहा माणओं ॥ २३॥ .

९० माकत कयासंग्रह भणर तओ सा रमणी सहसा गन्तृण दार-देममि । कोइल-माहुर-सरेणं मझे आगच्छ भवणम्स ॥ २३५ ।। पेन्छवि तीए रूपं साणन्दं ना पलोअप कुमरो। मयणमन्जरीए ताव य अवहत्येण रओ सहसा ॥ २३६ ॥ माणियं च--- बन्धु-पिया-साहियाओ नयरं गेहं करनेणं चत्तं मए अलाज्जर तुम पि अनं पसत्तो सि ॥ २३७ ।। नितुणे वि तीए वयणं कुमरो पजेवि तं वर्ण सहसा । सन्दण-वरमारहिउं संचलिओ अगओ ताहे ॥ २३८ ।। लाइ नाव सुहेणं वण-गहणं केत्तियं पि मीसणयं । सहस त्ति ताव पेच्छइ नासन्तं सवर-संवाय ॥ २३९ ।। अह पच्छिऊण कुमरो भय-तसिए वणयराण संघाए।' चिन्तइ निय-नित्तणं होयवं एत्य मय-करिणा ॥ २४० ॥ सासको हियएणं नाव पलोएइ तदिसा-हत्तं । सास-सह-कुन्द-धवलं ता पेच्छद करि-वरं एक ॥२४॥ पज्झरिय-मय-पवाहं मोडिन्तं तरु-वरे महा-काए । मयमन्जरी खणणं उल्विममा हियय-मछमि ॥ ४२ ॥. कुमरेण तओ भाणयं मा बीहसु मुद्धि रण-कलहाओ । गरुयाण संपया आवया य न हु इयर-पुरिसाणं ॥ २४३ ॥ एवं भणिऊण पियं अवयरिओ रह-वराओ सो तुरियं । गन्तूण उत्तरीय पत्रिखत्तं झात्ति पुरओ त्ति || १.४४ ।। ताव य सो मायो छोहं ना देइ उत्तरिजमि । ता कुमरो वि मु-दक्खो झड त्ति आरुह्इ सन्धम्मि ॥२४॥ खण-मत्तेणं सो मत्त-करिवरोणेग-वणयर-कयन्तो । स-वसो कुमरेण को अहि व्व मणिमन्त-जोएण ॥ २४६ ॥ निय दइयाए पुरओ अवइण्णो गय-वररस खन्धाओ ।. पुणरवि रहंमि रूटो संचतिओ निय-पुरा-हुत्तं ॥ २४७ ।।

अगडदस ९१ मा केत्तियं पएस कुमरो र इ निय-पिया-सहिओ । ता पेच्छाइ सो वर्ष अद्धाण-तडमि उयविडं ॥ २४८ ॥ उद्धसिय-केसर-सर्ट अप्फालिय-वसुह-दीह-लङ्गलं । तं पैच्छिऊण कुमरो हसिऊणं धाविओ समुहो ॥ २४९ ॥ सजेउं रोद्द-कम वग्यो जा देइ निय-कर-पहारं । वेढिय-वत्यो हत्यो छूढो कुमरेण वयणमि ॥ २५० ॥ दाहिण-हत्येण पुगो पहओ असि-घेणुयाए खन्,मि । गाद-पहारेण हओ धस त्ति महिमण्डले पडिओ ॥२५॥ निजिणिऊण य वग्यं नाव य लोइ थोवयं गहणं । पेच्छइ ताव भुयङ्गं अद्धाणे संठियं कुमरो ॥ २५२ ॥ केरिसं-- अलि-उल-कज्जल-वण्णं फणि-मणि-किरणोह-भासुर-सरीरं । दो-जीहं रतच्छं धमणी-धय-मुक्क-पुकारं ।। २१३ ॥ सवहंमुहं उवेन्तं दट्ठणं मयणमञ्जरी सप्पं । गुरु-भय-कम्पिय-देहा लग्गा कुमरस्स कण्ठमि ॥ २१४ ॥ मा बोहेसु भणन्तो उत्तिण्णो सन्दणागो सो सुहटो । आवन्तस्स य फणिणो सहसा विहिओ गई-थम्भो ॥ २११ ॥ तो काऊं मुह-थम्भ खेल्लानेऊण उडिभो भुयगो । आरुहिऊण रह-वरं तुरियं संनोइया तुरया ॥ २१६ ॥ किच्छेण लाऊणं गहणं तं कहवि नरय-सारिछ । संपत्तो ससउरे संतोसिय-नयरि-जण-नियहो ॥ २१७ ॥ वरविहिय-वत्य-सोहाउलंमि नयरंमि सुन्दर-निषरस । जण-मण-नयणाणन्दो दाणं दिन्तो पपिटो सो ॥ २१८॥ निय-मन्दिरं पि पत्तो जणणी-गणएण गरय-नेणं । आलिडिओ स-हरिसं लोएणं पणमिओ ताहे ॥ २१९ ॥. तो भोयणावसाणे पुट्ठो देसन्तराण वुत्तन्तं । तेण समम्गं काहियं जा पत्तो नियय-भुमि ॥ २.

९२ . माकृत कथासंग्रह एवं ताणं सुह-संगमेण संगाय-परम-तोसाणं । वच्चइ सुहेण कालो रज-सुहं भुञ्जमाणाणं ॥ २६१:॥ अह अन्नया वसन्ते कामुय-लोयाण हियय-आणन्दे । बहु-पउर-परियण-जुओ उज्जाणं उवगओ राया ||२६२॥ 'अह सो वि तओ कुमरो सुहि-जण-परिवारिओ पिया-सहिओ। पुर-नारि-पलोइय-रूव-संपओ तत्य संपत्तो ॥ २६३ ॥ बहु-हास-तोस-वीणा-विणोय-वर-नट्ट-गेय-कव्वेहिं । कीलइ पमुइय-चित्तो मयणमन्नरियाए सह कुमरो ॥ २६४ ॥ अवरण्हे सव्य-जणो रमिऊणं पुर-वरे गओ सिग्यं । राया वि सयल-परिवार-संनुओ भवणमणुपत्तो ॥ २६१ ॥ कुमरो वि विसज्जिय-सयल-परियणो जाव रह-वरं पत्तो । ता सा मयणमञ्जरिया डक्का भुयङ्गेण उग्गेण ॥२६६॥" हाहा रवं कुणन्ती डक्का डक्क त्ति तह य विलवन्ती। कम्पन्त-सयल-गत्ता पडिया कुमरस्स उच्छने ।। २६७ ॥ कुमरेण तओ भणिया मा मा बोहेहि कुवलय-दलच्छि । विसहर-विसम-प्पभवं निमेस-मेत्तेण काहामि ।। २६८।। एवं भणमाणस्स य मुहुत्त-मत्तेण सा पिया तस्स । विसम-विस-पीडियङ्गा खणेण निचेयणा जाया ॥ २६९ ।। जीविय-मुक त्ति वियाणिऊण कुमरो वि मोहमावन्नो । विलवइ करुण-सरेणं हाहा-कारे विमुञ्चन्तो ।। २७० ।।. कहकहवि हु किच्छेणं अत्ताणं संवरेवि कुमरेणं । रइऊण चियं ताहे ठविया उवरिमि सा भज्ना ॥१७१ ॥ पजालिऊण जलणं अत्ताणं जा खिवेइ सो कुमरो । सहप्त.त्ति ताव पत्तं गयणाओ खयर-जुयलं ति ॥ २७५ ॥ संपत्त-मत्तएण य भाणिओ कुमरो सु-कोमलं वयणं । किमकारणेण सु-पुरिस अत्ताणं खिवसि जलणम्मि ॥२७३ ।। अहयं खण-मेत्तेण वि सत्य-सरीरं करेमि तुंह भन्ज । एवं पि पिऊणं पहया अहिमन्तिय-जलेण ॥ २७४ ॥ . .

अगडदत्त निदा-खए व्व बुद्धा अत्ताणं संवरेवि पसयच्छी । कयरो इमो पएसो पुच्छन्ती उट्ठिया झत्ति ।। २७५ ॥ तं खयराणं जुयलं उठावेऊण पणइणि तस्स । जपिय कुमरेण समं उप्पइयं गयण-मग्गमि ॥ २७६ ॥ कुमरो वि पिया-सहिओ रयणीए अइतमन्ध-पटराए । पञ्चासन्ने देवय-उलंमि सहस चिय गओ ति ॥ २७७ ।। कुमरेण एत्य समए भणिया दइया पसन्न-वयणेणं । आणेमि जाव जलणं ताव तुम चिट्ठ खणमेगं ॥२७८॥ एवं भणिऊण गओ जलणं गहिऊण पुनरवि नियत्तो । ता पेच्छइ देवउले उज्जोय मण-चमकारं ॥२७९॥ संपत्तेणं तेणं भणिया सासङ्क-माणसेणेवं । अजे दीवुज्जोओ दिवो मे आसि देवउले ॥२८॥ तीए वि य पडिभणियं पिय तुह हत्य-ट्टियस्स जलणस्स । जलियस समुज्जोओ संकन्तो सो तुमे दिह्रो ॥२८॥ एत्यन्तरमि खगं भजाए समप्पिऊण सो कुमरो। महि-निहिय-जाणु-जुयलो अहोमुहो धमइ जा जलणं ॥२८२॥ ता सहस चिय तीए खग्गं हत्याओ कोस-परिहीणं । अइगरुय-निहाएणं पडियं देवउल-सिल-पट्टे ॥२८॥ संभन्तो ता पुच्छइ निय-दइयं सो हु सरल-सन्भावो । कि कोस-विप्पमुकं खगं पडियं महियलंमि ॥२८४॥ ताएं वि तओ भणिओ मह मण-मोहो अईय उच्छलिओ । तेणं परव्वसाए करवालं नवरि पडियं ति ॥२८॥ शाले वि तओ जलणं देवउले वोलिऊण सा रयणी । गोसमि नियय-भवणे गयाइ साणन्द-हिययाई ॥२८॥ बन्धव-सहि-सयणाणं रयाण-पउत्ती य निविसेसा सा । पिय-सहिएणं कहिया रहस-वसुल्लसिय-हियएणं ॥२८॥ एवं दोह वि हियय-समीहिय-विलास-सत्ताणं । . ." . . - चालो विसय-मुहं.सेवमाणाणं ॥२८॥ • १४ + . माकृत कयासंग्रह अह अनया कयाई सप्पुरिसो राय-नन्दको कुमरो । विवरीय सिम्त-तुरयं परिवाहइ बाहिपालीए ॥१९॥ तो तेण दुदु-हरिणा उचाहरिऊण लोय-पथक्वं । उवणीओ स रणे अइविसमे तावत-निवासे ॥२९॥ परिभममाणेण तओ पत्तं कुमरेण निणहरं एक । चारण-समणो एगो दियो बहु-मुणि-गणाइण्णो ॥२९॥ सो य केरिसो- गह-नक्सत्ताणं ससहरो ब रयणाण कोत्युह-मणि व्य । कप्पदुमो व तरूणं देवाण सहस्सनयणो व्व ॥२९॥ चन्दो व्व सोमयाए महि व सन्तीए दित्तिए मित्तो।। रूण धम्महो इव निम्मल-चजणाण-संपन्नो ॥२९॥ नामेण साहसगई विजा-वा-दिट्ट-विस-यवहारो। बोहेन्तो भविय-नणे निम्मल-धम्मोवएसेणं ।।२९४॥ गन्तूणं कुमरेणं सहसा तो पणमियं भरण-कमलं । लद्धासीसो य तहा उपविट्ठो तरस, पासंमि ॥२९॥ लहिऊण अवसरं तो भणियं कुमरेण विणय-पत्तेण । सुहगुरु साहसु मज्झ स-कोउओ किंपि पुच्छामि ॥२९ के पह इमे मु-पुरिसा जोवण-लायण्ण-रुव-परिहत्या । वेरग-मग-पडिया पञ्चयि इच्छन्ति वय-गहणं ॥२९॥ तो भणियं नाणिणा--- अस्थि इह विसय मझे चमरी नामेण विसम-पल्लिसि तं मुन्नइ बलवन्तो धरणिधरो नाम मिल्लो ति ॥२९० अह अन्नया कयाई हय-गय-रह-जोह-सुहइ-मरियरिओ एगो नरवइ-कुमरो समागओ तस्स भूमीए ॥२९९॥ तो तेण तम्स सिबिरं ह्य-विहा तक्खणेण काऊणं । आइत्तो संगामो वल-वणा तेण सरिसो ति ॥ ३०० मिडिया महई वेलं नाव न एगो वि तीरए छलिंड। तो तेण नियय-नाया कप-सिङ्गारा कया पुरओ ! ३० अगडदत्त तो तीए उपरि दिट्टी वन्मह-हरिएण पेरिया जाव । छिदं लहिरण तओ कुमरेण मो हशो गम्भे ॥ ३०२ ॥ पहिउण भिल्ल-नाहं सो कुमरो पविमिओ पिया-साहिओ । एए पुण पश्च वि तस्स भायरो आगया तुरियं ॥३०॥ जीय-विमुकं दटुं बाण-पहारण भायरं नेढें । रहमग्गेणं चलिया अमरिस-वस-फुरफुरन्तोट्ठा ॥ ३०४ ।। संसरश्मि गएहिं दिट्ठो कुमरो कुमार-परियरिओ । चिहान्त तत्य पञ्च वि जोयन्ता मारणे छिदं ॥ ३०५ ॥ अह अन्न-दिणे कुमरो उज्जाणे मुक्क-सयल-परिवारो । 'निय-जायाए समेओ दिवो सो तेहि एगागी ॥ ३०६ ॥ जा चिन्तन्ति इमं ते वहणोवाय किलिट्ठ-परिणामा । सहस त्ति तस्स जाया दट्ठा दुद्वेण भुयगेणं ॥ ३०७ ।। गय-जीयं नाऊणं अप्पाणं जा खिंवइ जलणमि । • ता विज्नाहर-जुयलं पत्तं सत्थी-कया तेणं ।। ३०८॥ चइऊण तमुज्जाणं पच्चासन्ने गयाइ देवउले । मोत्तूण तं मयच्छि जलणस्स तो गओ कुमरो ॥ ३०९ ॥ एवं पञ्च वि पुरिसा लद्ध-च्छला गरूय-तोसमावन्ना। वहण-करणुज्जय-मणा पच्छन्ना तत्य चिट्ठन्ति ॥ ३१० ॥ एयाण काणद्वेणं चिर-गोवय-दीवओ समुम्गाओ । पयडीकओ य सहसा सुर-मन्दिर-मज्झयारंमि ॥ ३११॥ दीवुजोएण तो दिवो बालाए ताण लहु-भाया । अइनेह-निभराए पलोइओ सोम-दिट्ठीए ॥ ३१२ ॥ ता वुत्तो सो तीए होसु तुम सुयणु मझ भत्तारो। जइ तं अन्न झायसि ताहे नासेमि नाय पि ॥ ३१३ ॥ तेण पुणो सा भाणिया मुद्धे इछाम है तुम किंतु । तुह भत्ता जइ जाणइ न सम्वहा अत्यि मे-जीय ॥ ३१६ आणिय- कवडेण य सन्ति विसं मरन्ति न य जन्ति सम्भावं ॥३२३॥ • माकृत कयासंग्रह मुहय अहं निय-दइयं यावाइस्सामि तुझा पचपरा । एवं पयंपिउणं पईयो माम्पिभो दाति ॥ १५ ॥ एत्यन्तरंमि कुमरो यहि पेण हात्ति संपतो । संपत्तंग भागिय उज्जोओ यह मर दिटो ॥ ३१६). तीए तो भाणयमिण तुह-कर-गहियास जलिय जलणरस ! देवरले संमन्तो पिय उजाओ तए दिहो ।। ३१७ ॥ खगं ममापिऊणं ना सो दीवेइ हुयवहं कमरो। ता कट्टिय-करवालं गांवाए मुचए पहरं ॥ ३१८ ॥ एएण करुण-महणा अपहत्येऊण पाडियं सगं । सिह सहोयराणं परियं इत्याए सु-विनितं ॥ ३१९ नाऊण तयं तीए विलसियमइदारुणं निरावेतरा । येरग-समावना समागया मह समीवमि ॥ ३२० ॥ आयाण्णय निय-चरिय संमन्तो माणसंमि सो कुमरो। परिभावइ पेच्छ अहो महिलाणं दारणं नरियं ॥ ३२१ ।। ता सच्चमेयं--- गहाए वालुयं सायरे जलं हिमवओ य परिमाण जाणन्ति बुद्धिमन्ता महिला-हिययं न याणन्ति ।। ३५२ ।। तहा- रोवन्ति रुवायन्ति य आलियं जपन्ति पत्तियावेन्ति । " महिला हु रत्त-मेत्ता उच्छू-खण्डं व सकरा चेव । सच्चिय विरत्त-मेत्ता निम्वं कूरं विसेसेइ ॥ ३२४ ॥ अणुरजन्ति खणेण जुवइओ खणेण.पुण विरजन्ति । अन्नन-राय-निरया हलिद-रागो व्व चल-पेम्मा ॥ ३२५ ।। हिययंमि निहुराओ तणु-जम्पिय-पहिएहि रम्माओ ।

अयसो । अह वा- 'उन्विगो य अहं संसार-वासाओ । ता करेह वय-पयाणेणाणुग्गह मुंबईओ सरिच्छाओ सुवे ता अहो मे अहमत्तणं जमेय-कारे ताव फुरइ वेरग्गु वित्त कुल लज्ज वि ताव 'ताव अकनिह तनिय सड़क गुरु यण-मउ तवार ताविन्दियह वसाइ जसह सिरिहायइ तावहिं । रमाणेहि मणु-मोहणिहि पुरिमु वसि होइ न जावहिं ॥३९ ता पिरत्यु संसारस्स नत्यि एत्य किंपि सुहकारणं । भणियं च- खण-दिट्ठ-नट्ठ-विहवे खण-परियदृन्त-विविह-मुह-दुक्खे । - खण-संजोय-विओए संसारे रे मुहं कत्तो ॥ ३.८ ॥ एवमाइ भावेन्तो सर्वगेमुवगओ, निवडिऊण य भयवओ चलणे भाणिय भयवं, मम सन्तियं चरिममेयं । अहं एएप्ति भाइ-घाय दिक्खिओ भयवया।नाओ दुरणुचर-सामण-परिपालणुज्नओ त्ति

No text on this page.

No text on this page.

Prakarat Katha Sangrah

Author
Muni Jin Vijay
Title
Prakarat Katha Sangrah
File name
Prakarat Katha Sangrah
Text
OCR done
Citation
1921
Published
2011/04
Publisher
Pune,jagaditechu Press
Language
Sanskrit
Pages
102
Library
Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
Classification
Literature
DLI number
552390
Barcode
4990010033126.00
Scanning centre
C-DAK, Kolkata
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
pZl2TkaMYVz
Download PDF

Prakarat Katha Sangrah