·PRINTED AND PUBLISHED BY MR J C SARKHEL, AT THE CALCUTTA ORIENTAL Press, LTD, 9, PANCHANAN GHOSE LANE, CALCUTTA ·मूलसर्वास्तिवाद- विनयवस्तु

·No text on this page.

·CONTENTS
३
...
१५०
चीपरवस्तु
कटिनवस्तु
गोशाम्बावस्तु
कर्मवस्तु
१७३
...
१६६
...
..

·leaves w 6 12 درا (11) Pravāranā-vastu (do) 71-73 (15) Varsā-vastu (do) 75-80 (v) Carma-vastu (including Sronakoukarņāvadāna) 80-91 (vi) Bhaisajva-vastu (in fraqments) 91-93 Do (traced in Diegācidāna corresponding to the lost leaves 126-128) Do 129-139 (vii) Cīvara-vastu (complete) 139-175 (1211) Kathina-vastu (do) 175-180 (1x) Kośāmbaka-vastu (do) 180-185 (x) Karma-rastu (do) 185-188 (x1) Pāndulohitaka-vastu (do) 188-202 (xii) Pudgala-vastu (do) 202-209 (xiii) Pārivāsika-vastu (do) 209-211 (xiv) Posadhasthāpana-vastu (do) 211-21; = (17) Other unidentified cistols (in fragments). the last of which is Samghabhedaka-vastu 300-309 318319 321-324 326-328 341-399 1139-3 104. 3613.. 51%. 512 372.. 1:17. 7142 2712 314. 21-4-218 . 10 19 رہا 59 II 22 ·The above calculation shows that our msicpresents a little more than a hall of the orginal and I belicie the rest passed into other hands? 4 Our Scheme of Publication In view of the incompleteness of most of the chapters (vastıs) ac proprose to publish first only the complete vastus and then take up the rest As estimated above the leaves in our hands will cover about 1100 pages in print, ie, about volumes of 275 pages cach The first six vistus we propose to include in the forthcoming volume (Gilan MIXUSCRIPTS, 101 III, pt 1). The present text contains four i.istus (111-x) and is marked vol III, pt 2 The remainder of che niss will be published in two other parts The ms is well-written though there are several mistakes of chc scribe In settling the reading of the text, we have relied mainly on the Tibetan translation (Dulua, vol III, leaves 78-229) which is not only accuratc but literal There are a few oftquoted stereotyped passages common to this text as also to the Divyāvadīna and the Avadānaśataka These have been compared and corrected as far as possible For the ecclesiastical terms and laws the Mahãoyutpitts and the Mahāvagga in Pālı have been of much help. 1 In the Mchicjatpatts 276, names of the folloning cistos appear (1) Pravrajya-vastu (2) Pratikriya-vastu (ui) Posadha-vastu (si) Kālākālasampada-i astu (ui) Varsi-sastu (vi) Bhūmy antarasthacarana-1 astu (11) Pravāranā- astu (w) Pariharmana-vastu (1) Kathina-1 astu (sav) Karmabheda-vastu (v1) Civara-vastu (w) Cakrabheda-vastu (v1) Carma-rastu (177) Adh barana-vastu (vu) Bhasay a-vastu (191) Say anasana-vastu (xx) Karma-vastu This is being edited bi Dr P C Bagchu, Dc és Lettres (Paris) 2 ·iv moie Language and Style The language of the text is the usual Buddhist-Sanskrit which does not always conform to the canons of Pānını In this text, Prakritism is in evidence in the language than in other Buddhist Sanskrit texts and particularly in those places where the topic is purely ecclesiastical. There are several instances which distinctly piove that the compiler worked on a Prakıt original and found difficulty in Sanskritising the Prakrit words The Sanskritisation as well as Pali-isation of a verse in p. 183 (see fn 7) leaves no room for doubt that both the compilers worked an old Prakrit text and anyhow rendered the verse into Sanskrit and Palı In this text as in the Devyāvadāna and the Avadānaśataka, there are mechanical repetitions of certain passages This has been already pointed out by Dr Speyer in his introduction to the Avadānaśataka (pt 11, p. XV1-Xv11). Some of these passages in the present text are as follows P1, 53, 139 =Divyā, pp 1, 98, 108, 440 P 129 = Divyā , p 161 p. 131 =Divyā, p 180, Avaś p 4-5 p137 In the Kathinavastu and Karmavastu, which deal exclusively with ecclesiastical matters, there are the usual mechanical repetitions in the characteristic foims of Vinaya texts, e g., the words of proclamation for an ecclesiastical act, the enumeration and definition of Vinaya terms In the Kośāmbakavastu, there are also similar mechanical repetitions. = Avas, p. 5 I Eg व्यग्रकर्म for Pali वगगकम्म; उसारण for Pali श्रोसारण qfare for Pālı FETT Suc India for references and other instances विप्रकृत for Pal विप्पकत मानाप्य for Pali मानत वास्थ for Pali वसथ ।

·This was The tries spear mostly in pats metre and a few in birls!" Sucral icrss have been borrowed from che Dhammapil, Lliri and S"?!:-7771 In eich chapter, the compiler has tried to give a synopsis (vix?is. :) of the contents for mnemonic purposes cither in prose of Tisu 35 li found conuenient In one or the cases (eg pp. 108, 173) the redit: does not fully represent the contents probably duy to the changes that the text underwent in the course of rusion. In the Pālı Vinaya too tlus uddina is a characteristic [cature but in it the addiri appears in a more elaborate form and at the end of a chapter. Thiere arc scicral stor.cs, sonic of which are interesting. These are unten in a lucid language but savour more of a book of fables than of a religious teli. Particularly interesting are the account of the life and customs of the Licchavis (pp. 6 ff.), the stories of the discases cured by Jivaka, the problems solved by Visakhā and the incidents relating to sinister moves of the Sadı argika monks Correspondence betaleen the present text and the Pali Vinaya Apart from the narratives the correspondence of the present text with the Pāli is fairly close, and the contents clearly suggest that both are derived from a common source In the arrangement cf chapters, the difference will be apparent from the following table: Present Test Pāli Vinaya (Mahāvagga) चीवरवस्तु aforiga-ch. v11 कठिनवस्तु चीवरवस्तु -ch, vil कोशान्वश्वस्तु कर्मवस्तु ch, ix फर्मवस्तु 10-ch.

·vi From the Chinese versions as also from the list of vastus in the Mahāvyutpatti, it seems that each vastu was studied separately, and there was no particular sequence of one vastu to another. In the Civaravastu, there are the biographies of Bimbısāra, Abhaya, Jivaka, Višākhā and Amrapāli In these biographies the two traditions preserved in Sanskrit and Pāli show certain differences in details. The directions relating to making of civara ( 50-51), washing of clothes (p. 88-89), using bed-covers, and bandages for itches ( 90), nature of materials suitable for a monk's dress (p 91-92), the occasions for laying aside the civara (p 96-97) are similar to those in Pālı Many of the verses in this chapter have their parallels in the Pāli Dhammapada In the Kathinavastu, the agreement between Pāli and the present text is much closer It opens in the both (Vinaya, I, P 253 and present text, p. 151) with the story of the Sāketan monks coming to meet Buddha immediately after the rains Buddha realises their difficulties about clothes and permits householders to offer cloths en masse to the Sangha He then prescribes that the Sangha should accept the gifts, entrust certain monks to make them up into proper civaras, and then distribute those among the resident and incoming monks The formalities, with which this act of making and distributing robes is performed, agree almost ver batım 1 The following parts of the Mūlasarvāstivāda-vinaya were translated by I-tsing (sce Tahahusu's Intro, P XXV1) (1) Pravrajyā (upasampada)-vastu=Tasho, vol xvii, 1444 (11) Varsāvāsa-vastu=Ibid, 1445 (11) Pravāranā-vastu =lbid, 1446 (1v) Carma-vastu=Ibid, 1447 (v) Bhaisaſya-vastu =Taisho, buv, 1448 (1) Kathina-civaravastu =Ibid, 1449 (117) Samghabhedaha-vastu=lbid, 1450 (un) Vinayak sudraha-vastu=Ibid, 1451 2 Scc above, p 111 ·passes over the with those in the Pāli text There are certain minor differences but the technical terms for cloths and the ccclesiastical acts are not only identical (p 159) but appear as if these were originally neither Sanskrit nor Pali but were in somc form of Prakrit, from which the words have cither been Sanskritiscd or Pāli-ised by a certain amount of ctyniological and grammatical straining Thc Kośümb.,ka-vasını is substantially the same as that in Pāli, the only diffcrence is that the Sanskrit text is more elaborate in its account though it story of the clephant serving Buddha during the period of his retirement Thc verbatim agreement between the two versions of the versified portions is striking and calls for further study Thc Karma-vastu also has a very close affinity with the account in the Pālı text with slight difference in details, eg, the ecclesiastical acts perſormed in concord (samagra=Pāli samagga) and discord (vyagra=Pāli vagga), the number of monks capable of performing certain ecclesiastical acts, illegality of prescription of unsuitablc punishment for an offence, and method of recalling (osārana) monks into the Sangha after the probationary period Thus, we see that as far as ecclesiastical matters are concerned the two versions agree quite closely These differ only in details and in certain narrative portions There are a few stories like that of Mrgaśıras ( 79), of Upananda (PP 99 €, 117 f), of Dhrtarăstra-hamsarāja, which have no counterpart in the Pāli Vinaya but may be traced in the Jātakas and the Dhammapadatthakatha and such other commentarial texts From the above comparison, we may conclude that both the versions might have a compiled Vinaya text before them but the compilers incorporated the stories from the Aoating tradition as they deemed fit ·vi11 Tibetan and Chinese Versions The Tibetan translation of the present text was made by Sarvajñadeva and Dharmākara of Kashmir with the assistance of Vidyākaraprabha of a country in Central India and a Tibetan Lotsava in the 9th century A.D. As we have already stated above (p. 111) it is a verbatim translation of the present text In the Tibetan collection, there is only one Vinaya text (Dulva). In Chinese, however, there are several translations of the Vinaya texts Of the eighteen schools of Buddhism that appeared in the pre-Asokan days, five at least had their own Vinaya texts These were all translated into Chinese. The present text (1.e Mūlasarvāstivāda-vinaya) was studied and translated by the last Chinese pilgrim I-tsing. This translation follows the present text closely but is not of much use for settling the reading Fa-bien and I-tsing Unlike the Tibetans, the Chinese took keen interest in the study of the Vinaya texts. Both Fa-hien- and I-tsing came to India with the sole purpose of finding out correct texts of the Vinaya rules in India and to take them back to their homeland Regarding the Vinaya texts, Fa-hein writes that in the north he found only “one master transmitting (the rules) to another but there were no written copies. At Pātalıputra, in a Mahāyāna monastery, he found a copy of the Mahāsanghika Vinaya, of which the original was in the Jetavana-vihāra. There were eighteen schools of Buddhism, and each one had its own views about the disciplinary matters, but they agreed in general meaning and had 1 Şce infra, p ix. 2 Legge's Fa-lucn, p 2, 9-10 He undertook his journcy to India in scarch of completc copies of the Viniya Pitaka 3 I-tsing's records spcah only of the disciplinary life of the Buddhist monks ·ix small and cristal dillcrences Fa-luen liked this copy as it was the most complete with the fullest explanations”,' and he afterwards cranslated it into Chinese (Scc Nanjio 1119 and 1150) He further uirites that he got a transcript of the rules in six or seven thousand gāthīs, being the Sarvās nāda rules, observed by the monks in Tsin. Fa-huien visited Iridia in the first decade of the fifth century and at that time he came across a Sarvāstivāda Vinaya in verses and a complctc copy of thic Mahasanghika Vinaya with exposition From the Nabicasts!, the first volume of the Vinaya of the Mahāsauglukas, it is apparent that Fa-hien's statement regarding the Mahāsanghika Vinaya was based on facts It is likely therefore that his other statement, viz , the existence of the Sarvāstivāda Vinaya in verses sccms to be trus rustworthy This text probably served as a basis for the developed Mūlasarvāstivāda Vinaya of which the present tcxt forms a part The Vinaya in verses, it seems, was not translated into Chinese The Daśādbyāya, the Vinaya text recognised by the carly Sarvāstivādıns, was in prose as is proved by its Chinese translation. I-tsing, who visited India three centuries later, became as much interested in the Mūlasarvāstivāda Vinaya as was Fa-hien in the Vinaya of the Mahāsanghikas The former found the Mūlasarvâstivāda Vinaya more comprehensive and replete with expositions and made its study the main object of his mission to India He confined his attention to the disciplinary life of the monks, and for this he had to digress into an account of the Buddhist schools and their spheres of influence He has no doubt given us his own impressions about the monastic life but there are distinct evidences to prove that he was conversant with every section and chapter of the Mūlasarvāstivāda I Legge, Fa-hien, ch XXVI ·X "1 Vinaya. There is one chapter at least in his account which shows that at times he even reproduced literally the contents of the Vinaya For the convenience of readers, one chaptei (pp 190-192) is quoted here for comparison with the original Sanskrit text (see Pp. 141-144). I-tsing writes “Lands, houses, shops, bed-gear, woollen seats, and iron or copper implements are not distributable Wooden and bamboo implements, leather bedding, shaving things, male and female servants, liquor, food, corn, lands and houses, are all to be made the property of the priests assembling from every quarter “Long rods are to be used as banner-staff before the Jāmbūnadavarna image of the Buddha Slender ones are to be given to the bhiksus to be used as metal staffs (khakkhara) “Quadrupeds, elephants, horses, mules, asses for riding are to be offered to the Royal Household Bulls and sheep should not be distributed, but belong to the whole assembly Such goods as helmets, coats of arms, etc are also to be sent to the Royal Household Miscellaneous weapons, after having been made into needles, gımlets, knives or heads for metal staffs, distributed among the assembled .." Paints of good quality, such as yellow, vermillion, azure, blue, green, are sent to the to be used for colouring images and ornaments around "White and red earth and inferior blue substances are distributed to the assembled priests The wine if it is nearly sour is to be burled in the ground, and when it has turned into vinegar the priests may use But if it remains sweet 10 must be thrown away, but it must not be sold, for the Buddha has said 'Ye bhiksus, who have been ordained by me, must not give wine to others, nor take it yourselves Do not put wine into your mouths, even so little as a drop fallen from tlic point of If one eat corn-flour mixed with wine, or soup made from the dregs of wine, one is guilty "Medical substances are to be kept in a consecrated (lic pure) store, i for the interesting note on Khahkhara scc I-tsing, P 191 are priests then 3) temple it a reed' ·ai to lo upplied to sich persons when needed Precious stoncs, genis and ilu lilc ire duided into che portions, onc being devoted to plous objects (allormal...). clic other to the priests' own usc (sangbika) The forurer portion is gone on copying the scriptures, and in building or decorating the 'Lion-scat' The other portion is distributed to the priests who are present the scriptures and their conimentaries should not be parted with. lnut in le hept in 7 library to be read by the members of the Order Non-Buddustic books arc to be sold and the money acquired) aliould be distributed among thic priests then resident If decds and contricts are payable at once, (the moncy is) to be rcalised and to be immediately distributed, if they arc not payable at once the deeds should be kept in thc crcasury and when they fill duc, (the money) should be devoted to the use of the Assembly Gold, sık cr, wrought or unwrought goods, slicils (cowric, kapardaka), and coins are divided into three portions, for the Buddha, thic religion (Dharma), and for the priesthood (Sangha) Tlie portion for the Buddha is spent in repairing the temple, stripas chat contain holy hair or nails, and other ruins "Tlic portion belonging to religion is used for copying the scriptures, and building or decorating the 'Lion-sent' Another portion belonging to the assembly is distributed to the resident-priests" A comparison of the above extracts with the Sanskrit original, which will be found in the present text (pp 141-144) leaves no room for doubt that I-tsing not only studied this identical Sanskrit text but translated it literally, and that most of his impressions about the monastic life are based on this Vinaya Hence we may state safely that of the several Chinese translations, now extant those attributed to I-tsing are evidently versions of the Mūlasarvāstivāda Vinaya Other Chinese versions and antiquity of the text It is apparent from the above account of Fa-hien and I-tsing that the former was responsible for the introduction into China the Mahāsanghika-vinaya and the latter for the Mūlasarvāstivādavinaya.

·xil Prof. Takakusu remarks (I-tsing, Intro P xxil) that the Daśādhyāya-vinaya in Chinese bears a close resemblance to the contents of the Dulva, which belongs to the Mūlasarvāstivādıns, but I-tsing himself writes (20) that "the Vinaya of the so-called Daśādbyāya (though not unlike) does not belong to the Āryamūlasarvāstivāda school If one turns over the pages of the Dasādhyāya and the titles of its chapters, there can be doubt about the correctness of the statement of I-tsing The Dasādbyāya (Taisho, xx111, 1435) opens with the eight sections of the Prātımoksa, corresponding to the Suttavibhanga of the Pālı Vinaya, and its matters are arranged quite differently from those of the Mūlasarvāstivāda Vinaya It is much shorter and consequently cannot be expected to contain all the materials of the Mūlasarvāstivāda Vinaya. Prof. Takakusu's remarks are based on the fact that there are many close agreements between the Daśādbyāya and the Mūlasarvāstivāda Vinaya, see, eg, Taisho, chapter, 7th section=present Sanskrit text, p 47 Such agreements, however, are common to all versions of the Vinaya Pitaka not to speak of those between the Sarvāstivāda and the Mūlasarvāstivāda texts, hence Prof Takakusu's conclusion cannot be accepted. The Daśādhyāya was translated into Chinese by Punyatara and Kumārajiva in 404 A.D. Kumārajiva, the famous Sanskrit and Chinese scholar, had his education in Kıpın (Kashmir) and lived in Kucha Both these places were the home of the early Sarvāstivādins, and so it is quite likely that the text which interested him was the Vinaya recognised by the Sarvāstivādins in the 4th and 5th centuries A D. as the principal text The Daśādhyāya in Chinese appears in prosc, and so its original in all probability was in prose Fa-hien, we must say therefore, referred to another text of the Sarvāstivādins and not to Daśādhyāya XX111, P 194: 4th ·wit Other principal Vinava tesis cxisting in Chinesc translations are il collons.- (1) Siri Piliidhiniyi-māt kā, translated by Sanghavaiman (-7-15 AD) Taisho, wni, 1441, Nanjio 1132 (11) Siruivecītdi-umay.-ribbīsā, translator unknown (350- 431 AD.). Taisho, 1111, 1440, Nanjio 1135, 1136 (111) Disādbyły.a--may.t-udina, translated by Vimalāksa (-405-418 AD). (Iv) labāsingbook:7-Vmayı, translated by Buddhabhadra and Fa-huien (400-413 AD) Taisho, XXII, 1425, Nanjio 1119 (v) Dharmagapea-Vinnya, translated by Buddhayasas and Chun-ſo-nicn (365 AD). Taisho, XIII, 1428, Nanjio 1117 (VI) Mabiśāsaka-Vinaya, translated by Buddhajīva and Chu-tao-shan (397-401 AD) Taisho, xxii, 1421, Nanjio 1122 Besides the above-mentioned texts there are a few translations of the Prātunoksa sõitra, and other subsidiary texts of the different schools The various parts of the Mūlasarvăstivāda Vinaya were translated separately by I-tsing and are more in number than the texts of the other Schools It will be observed that the Chinese translations of the Vinaya texts of all the schools other than the Mūlasarvāstivādıns were made before the end of the 5th century AD, while the Mūlasarvāstivāda texts were translated in the 7th century On the basis of the script we may safely state that the present Sanskrit ms was written in the 6th century AD?, The ms refers to Kaniska and so its date cannot be earlier than the first century I See P 1 2. Leaf 342a. 2 ·xiy AD Fa-hien found only the Mahāsanghika-vinaya in written form. He speaks of the Sarvāstivāda-vinaya as existing in 6 or 7 thousand găthas He was not aware of the existence of a Mūlasarvāstivāda-vinaya I-tsing found the Mülasarvāstivāda-vinaya most comprehensive, and as such he devoted his whole attention to its study. It has been shown above how he closely studied the text and took the original text to China where he translated the same into his mother-tongue From the Chinese translations of the Virxaya texts, it is evident that in the early part of the 5th century A.D the Sarvāstivāda-vinaya was popular, and that the Mūlasarvāstivāda Vinaya attained prominence only after this date, and so we should place the time of its composition between the 5th and 6th century AD I-tsing does not distinguish between Sarvāstivāda and Mūlasarvāstivāda, and so when he says that this school flourished in Magadha, North India, the islands of the Southern Seas, and had some followers in Lāta and Sindhu, in South India and Campā, we must take that he had in his mind both the earlier and later Sarvāstivāda schools The earlier school flourished in the pre- Christian and early Christian eras in Mathurā, Gandhāra and Kashmir and then made its way to Central Asia and China in the north, and to the islands in the Southern Seas After its wide propagation, it is very likely that its Vinaya rules underwent changes in the countries outside India and these did not meet with the approval of the Indian bhiksus of the orthodox type This necessitated a revision and brought forth the Mūlasarvāstivāda Vinaya The revised text was probably written in Kashmir, which in the 5th or 6th centuries A.D became an academic centre of Buddhists It It was this revised version that was studied in Nalanda and other academic centres by the Indian, Tibetan and Chinese monks ·Réseme of the Contents Civar.i-wist!! The Ci: iFiindisirs (or chic section on the robes of monks) consists mainly of stories («wudānas) of Bimbısāra, Jivaka, Višāklā and L'pananda ulo brought about directly or indirectly the framing of certain rules relatirg to thic diess of monks and nuns It is towards the end of the section, that there are some rules regarding the distribution of robes The chapter opens with the biography of the renowned plıysician, Jivaka. In introducing it, the compiler brings in the storics of the birth of Ajātaśatru and Abhaya, who are said to be the step-brothers of Jivaka All these three are described as the sons of Bumbisāra Ajātaśatru was the only legitimate son born of Upacelā, second queen of Bimbısāra, the other two Abhaya and Jivaka reflect Bımbısāra's debauchery, the former being the son of thc famous courtczan Āmrapāli and the latter of the wife of a merchant The first story is that of the marriage of Bımbısāra with Upacclā She was thic daughter of the commander-in-chief (senāpatı) of the Licchavis and niece of Gopa, the chief minister of Bimbisāra Gopa and Simha were the two sons of Khanda, who was at first the chief minister of the king of Videha, but on finding his fellow ministers envious of him for his abilities, resigned his ministership and became the senāpatı of the Licchavis (pp 1-15) The second story is that of the foundling Amrapālī, who was adopted as a daughter by a Licchavi nobleman called Mahānāma Āmrapāli became a courtezan and came into contact with Bimbi- To her was born a son, who came to be known as Abhaya (pp 16-22) In connection with the above tivo stories, interesting light is thrown on the political and social customs of the Licchavis. sāra ·xvi The third story is that of the birth of Jivaka Bimbisāra secretly visited the wife of a merchant who was away for bringing merchandise and had by her a son, who came to be known as Jivaka (pp. 23-25). After relating (pp. 25-26) how Abhaya and Jivaka selected their lines of study and professions, a long account is given of Jivaka's education at Taksasılā, the king of which place was then Puşkarasārī (p 26). Jivaka after completing his education cured several patients, including his step-mother, Vaidehi Upacelā, and step-brother Ajātaśatru Many of the stories of his cure are puerile (pp. 27-43) The last story of his cure is that of Buddha, who was suffering from cold. The stories reveal among other things two important facts, VIZ , (1) that the medical science including surgery was fairly well developed in ancient India, and (11) that Udāyıbhadra was the son and successor of Ajātaśatru. In pages 49-52 is related the incident of Bimbisāra's mistaking an Ājivaka for a bhiksu, which, led Buddha to devise a special dress (civara) for the Buddhist monks. The civara was sewn out of a number of pieces of cloth and was to look when spread like a paddy field of Magadha This is followed by detailed directions regarding the making of a civai a The scene of the story is now shifted from Magadha to Śrāvasti, and the whole story of Višākhā's marriage with the son of the chief-minister of king Prasenajit of Kośala is related in detail. Viśākhã was the daughter of Balamitra of Campā. She was highly accomplished in household duties, had a keen sense of judgment, and was an ideal wife and daughter-in-law. She was unfortunate in her sons, who were all killed by king Prasenajit. The death of her sons led her to develop a retiring mind and take refuge ·(718 nilir 15:43 Thi: possfirewnes Virtli is the peretelina lui sports pflict 174 liiT 53-779) illerirat na the 911.73117 · 53 Tunny 1 I - Page 151 i 11 Brilha recundis 1o Rilind relil,s the story of the luceli of V:s from the prestils : ferik ikar lrgrált.as lietas no astrologioinon shtratchi isimler ile Buchd?use order and accuined precion (IT 79-83). Fron Ricoh Bucklla ville man in Srivasti vliere lic accepted the gifts of Vilallı7 and at lier request parmed the monks and a uns 1 bathing dress (IP S.;-87) Fruni Srāvasta Buddlin praeced on cc Varsāli where he admionished the monks to keep their articles of 11«c clean (pp. 87-89) While at Varsāli he rcfcrred to a monk who had misappropriated thu property of the Sangha in luis previous Ines and as a result liad suffered long. This story is followed by certain directions of regarding scats bed-covers, bandages, and segregation of monks suffering from leprosy (P. 91) Buddha returned to Srāvasti and there lic directed the monks rot to use civila made of certam materials, ard in this connection he related the story of a monk who in a previous life was born as a peacock and suffered on account of luis lack of modestr (p 93) He prohibited the monks from trimming liair, or using barks, deershin, camel hair, blue cloths cloths with border, turban ctc (p. 96). This is followed by a digression about the occasions on which a citira may be laid aside Buddha directed that the monks while going away on tour should com'nate a monk to recente gifts of citiri on his behalf Then is related a story about the gifts of 100 civaras by a householder to ero old monks and how they were cheated by a Șadvargika monk The avariciousness of this monk is further illustrated ·xviii Another story by the story of his previous life when he was born as a jackal called Pūrņamukha (p. 105) The story is interesting and has close affinity with a story in the Pañcatantra is related about the cunningness of the monk in getting a share of the civara not meant for him (P 107). The scene of the next few rules is laid at Srāvasti Buddha gave elaborate directions about the distribution of civara among the monks This brings in the definition of सीमाहृतो लाभ. and क्रियाहृतो लाभः and a discussion of the claims of resident and non-resident monks (p. 112) There are six other kinds of gifts received by the Sangha These are निश्रयाहृतः, संघप्रज्ञप्तः, भिनुप्रजप्त., वापिंकः, संमुख and प्रत्यादेश । Next, the question of the claim of monks to the bowl and civara left by a deceased monk or a śrāmanera is discussed. The general principle laid down is that even if the deceased monk or śrāmaņera belong to a group under suspension (stksıpta), his civara will go to a monk who is not under suspension. There are certain formalities one must go through, before disposing of the civara (p. 117) The text now presents us with the story of Upanarda and his craze for hoarding articles of values even at the cost of his life, along with a similar story of his past life The latter story is a very popular one, and is also found in the Pañcatantra. The story of Upananda illustrates an interesting usage, viz, that the property of a person dying without an issue went to the State, but in the case of a monk, the property devolved on the Sangha (p. 119) The text then gives a list of instances showing the would be entitled to the deceased monk's articles of use. It is laid down that a dying monk could not direct the distribution of the articles of his use after his death by executing a will (p. 127) For instructing the monks to look after the sick fellowtrcchren Buddha himself nursed a sick monk, and recounted the persons who ·VIX to the stories of their prezima lines in support of the incident of the p're•c*91life. He then give some directions to cine monks to serve their fellow-oruclu in sickness Then the monks came across a wise of a person who wanted to become a monk but had not it become so Buddha directed that such a puson also dermed the services of monks This person who was is calchi died bequatlong his estate to the Sangha Thu question again alosc as to whether lus property should go State or the Sangha King Prasenjit pointed out that in the abs.11c of any direction, the propcity disolved on the Sangha, so in this case when there was the particular direction of the ecstacor, his cstate must go to the Sangha Buddha however directed that some of his property not suited to the monks should go to the State wlule the rest became chc property of the Sangha (Ⓡ 143) King Prasenajit celebrated a water festival, in which monks and nuns participated. In that festival a monk died leaving a civura in trust (praliste) wich a monk who did not come to the festival It was decided that thic civara should go to the person with whom it was placed in trust (p. 145). This chapter ends with certain directions about the persons entitled to a ciwara in course of transit from one monk to another (p. 148) Kathina-vastus Some monks were in troubles due to the shoitage of clochs in extreme rain and heat This was made an occasion by Buddha for allowing the monks to accept clochs en masse for the benefit of the members of the Sangha and exempted chose monks, who were entrusted with the work of cutting, sewing, stitching, dyeing the cloths for making them into robes, from certain disciplinary restrictions observed by the monks in the usual course (p 151-2). Buddha then prescribed in details the formalities of the declaration ·7 rispetasiment virano o die monks to be cntuisted with is :...? 11.v.ing the cushs into whe's, their dutics (p. 157), sic ! Bestun ni onls uker disciplinary action from participa- : $ils 12.11ny, au luon of incoming monks who were ! : distanse Thun lollus a list of curtain varieties of cloths which ..se 011423ble from hidhena (pp. 159-161). The paititipy.**** 't1 tils (steriny fall under uighe liends, viz, (1) those who .139,18 villane 291} intention to ietur, (1) those who go away preting to return w take part in the making and distribution of poslena lon11 latcr on deles to give up his share, (111) those who go ..".1! *pointed as sluore but later on decides neither to take part in ile mihing luran share in the distribution, (iv) those who go speeing to return to take part in the making and sharing of the coles, but in the meantime his allotted portion is destroyed, (v) those who go away cxpecting to return to take part in the making and sharing of the robes but in the meantime they hear that the Sanglia had completed the of cerchiony and they approve the same, (v1) those who mind whether go away vacillating to cake share in tlic distribution or not, (v11) those who go away cxpecting to icturn to take part in the making and sharing, but latci on give up all hopes, and (v111) those who go away but return and take part in the making and distribution of robes with a Kośāmbaka-vastu Once Buddha was dwelling at Kośāmbi, when some monks of Vaiśāli came there. A learned monk of Vaiśāli used to argue with another lcained nouk of Kośāmbi on matters of texts and their inteipretations. This led to an estrangement of feelings between the monks of Vaiśāli and Kośāmbi On one occasion, the monks dwelling at Kośâmbī made it an usual practice that a monk, on coming out of the closet, should after use fill the water- ·Buddhi ruinained .w.y from the planne lave lile lill Buddha cyplinical in alle ole oleelisol (Inkvo pril Utksipia inonhs and lud Joinn Ile denne procclusa 112 Which Uiksipta monks are to be willinelli.al que ela Srigala This chaptci opens with the could be hospitable to his fellow-brethren sojoul- . ...! "; 4 ។ 5 4 1 ** + * 1 + + - 9 * 5 cribe, quick **, Osp 31! in On :**, forma lion but ili is trots or pl On history th fixids householder foonce •11111: fopeli's the story in Duphula in sine 893,72 (18) Afry's inapada arc qunicat frete lili, holders fule unhappy continue their gifts to the Sample scnscs, made their ;"Himidle role 1 1 lo mil. opport milli Jual קיץ 90.1111, peminat Biudelle love anosecera tions Vásavagrāma dinimo siste of Senāñjaya bhiksu of This moul Was very popular among the laity and On one occasion thc Sadvargika monks wanted to i consequence ing his place Scc I-tsing pa ? chi I ·xxii take advantage of his hospitability but as their charactei and habits were known to him, they were not shown the usual regard and hospitability extended to other monks At this they got enraged and formally passed the utksepana resolution against him To avoid unpleasantness, Senāñjaya preferred to leave the place and went to Bhagavā who was then at Campā (p 202) This incident was made by Buddha an occasion to impart certain instructions regarding validity and invalıdıty of ecclesiastical acts He laid down that (1) 4 monks could form a chapter to perform all ecclesiastical acts except Pravāranā, Upasampadā, and Āvarhanā (11) 5 monks could form a chapter to perform all acts except Upasampadā and Āvarhanā (111) 10 monks could perform all acts except Āvarhanā (1v) 20 or more monks could perform all acts These monks should all be fully ordained and not suffering from any form of disability ( 206) He further laid down that the utsārana or ūvar hana must be done at the due time and not earlier, after proper declaratiori, declaratiori, once or twice or four times as required by the Code. This is followed by an enumeration of the ecclesiastical disciplinary actions to be taken against an offending monk A general piinciple is laid down that a particular offence must be met by the particular disciplinary action prescribed in the Code, and any deviation would make the chapter of monks guilty of an offence In the case of the termination of probationary period, or recall of a duly repentant monk to the Sangha, the formal rules and procedure must be strictly observed, and deviation would make the Sangha guilty This chapter is concluded by an exposition of an ccclesiastical act performed in concord (477:) and in discord (279.). NALINAKSHA DUTT any

·No text on this page.

·T
I
M
syntyi
To
*747
L689
Truth
1 lokak2
115lit
"223145617EDSS10T 12" 15"44"15" 16" 17" 18 19 20 21 22 23 24
Last leaf of the Vinaya-zastu

·चीवरवस्तु

·No text on this page.

·नीवरवस्तुनि पिगडोद्दानम् ।
जीवको भागकश्चव तथा दीर्घदशानि च।
वछिन्नश्च विशेयः
कालक्रिया उपनन्दो ग्लानो भवति पश्चिमः ।।
पिरामोद्दानम् ।
जीवकग्छिन्नकास्त्रीणि वांशाटी निपीदनम् ।
कण्डुसुगतकोशेया ऊर्णा'शाणक-सौमकाः ॥
महानम् ।
खण्डो गोपश्च सिंहश्च वैशाली-गमनं तथा।
चेला पिकोपश्च आम्रपाल्यभयेन व ॥
श्रेष्ठी-भार्या जीवकोत्पत्तिः वैद्यकस्य व आगमः ।
तक्षशिला भद्रकर उदुम्बरः
कार्पमापकः
रोहितकः राजोद्यानं मथुरा मल्लस्त्रियाहि' च ।
यमुना शिवपथिका वैशाल्यामक्षि शतपदी सप्त ।
राजगृहे पञ्चवस्तूनि जीवकवर्गः समुद्दितः ।।
॥
विदेहेपु विदेहराजो राज्यं कारयति ऋद्धं च स्फीतं च क्षेम
च सुभिक्षं चाकीर्णबहुजनमनुष्यं च । तस्य खण्डप्रमुखानि पञ्चा-
मात्यशतानि। खण्डोऽग्रामात्यो धर्मेण राज्यं कारयति न्यायतश्च
व्यवहारान्पश्यति यतः सर्व एव जनकायस्तन्मुखोऽवस्थितः ।
तेन सदृशाकुलात्कललमानीतम् । स तया सार्ध क्रीडति
1 महरिका | Irrut 233, 42.
3 Cf Irsut 280 1 ऊर्णकवास.
कोजागाचित्तहरा 6
ཁ་ཚང ་རིང་པོ།
* Ms क्षोमक
है। བུད་མེད་སྦྲུལ །
.

·चीवरवस्तु रमते परिचारयति। तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः। तस्य त्रीणि सप्तकान्येकविंशति' दिवसापूर्ववद्यावद् गोप इति नामधेयं व्यवस्थापितम्। भूयोऽप्यस्य क्रीडतो रम- माणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः । तस्यापि पूर्ववद्विस्तरेण सिंह इति नामधेयं व्यवस्थापितम्। गोपः सिंहश्च क्रमश- स्तरुणौ संवृत्तौ। खण्डोऽग्रामात्यः पूर्वमेव शूरो विक्रान्तः पञ्चसु स्थानेषु कृतावी येनामात्यानामग्रः। यदा पुत्रबली जातस्तदा भूयस्या मात्रया सर्वामात्यानभिभूयावस्थितः। ततस्तेऽमात्या उप- हततेजसः परस्परं सञ्जल्पं कृत्वा सञ्जातामर्षा राज्ञः सकाशं गताः। ततोऽवसरं ज्ञात्वा राजानमूचुः । - देव को राजा । राजा कथयति। कुतो भवतां विमर्षोऽहं राजा कोऽन्य इति । कथयन्ति। देव खण्डो राजा न देवः। यदि तस्याभिरुचितं स्याद्देवं राज्याच्च्यावयित्वा खयमेव पट्ट बद्धा राज्यैश्वर्याधिपत्यं कारयेदिति । राजा संलक्षयति। सर्व एते तेनाभिभूतास्तेन भेदं कुर्वन्तीति। यावदपरेण समयेन राजा अमात्यगणपरिवृत- स्तिष्ठति। खण्डश्चाग्रामात्योऽर्थिप्रत्यर्थिशतसहस्रपरिवृतो राजकुलं प्रविष्टः। पूर्णं तद्राजकुलमवस्थितम्। यदा तु राजकृतिं कृत्वा निष्क्रान्तस्तदा तद्राजकुलं शून्यमवस्थितम्। राजा कथयति । भवन्तः सर्व एवायं जनकायो निष्क्रामति। अमात्यैरवतारोलब्धः । ते कथयन्ति। साक्षात्कृतं देवेन यतो विज्ञापयामः। यदि ते 1 Cf Divya , p 167, ll 16 ·५ । चीवरवस्तु खण्डस्याभिरुचितं स्याहेवं राज्याच्च्यावयित्वा स्वयमेव पट्ट बद्धा राज्यैश्वर्याधिपत्यं काग्यदिति । काकशङ्किनो हि राजानः। स मलक्षयति । यथैते कथयन्ति नृनमेवमिति । स तस्यावतारप्रेक्षी संवृत्तः। मित्रामितमध्यमा लोकाः। यावदपरैः खण्डस्यारोचितम्। गजा तवावतारप्रेक्ष्यवतिष्ठते। क्षमं मन्यस्वति। तस्य शंका समुत्पन्ना। स विचारयितुं प्रवृत्तः। क्व गच्छामीति । यदि श्रावस्ती गमिष्यामि राजाधीना श्रावस्ती तत्राप्येष एबादीनवः। एवं वाराणस्यां राजगृह चम्पायामेकाधीनत्वादेष एवादीनवः । वैशाली गणाधीना। यहशानामभिप्रेतं तद्विशतीनां नाभिप्रेतम् । सर्वथा वैशाली गच्छामीति। तेन वैशालकानां लिच्छवीनां दूत- मंप्रेपणं कृतम्। गच्छाम्यहं भवतां बाहुच्छायायां वस्तुमिति । तैरादरजातैः प्रतिसन्देशो दत्तः। इयमेव वैशाली स्वागत- मागच्छेति। ततः खण्डेनाग्रामात्येन ज्ञातय आहूय उक्ताः। भवन्तोऽहं वैशाली सम्प्रस्थितो येषां युष्माकमभिरुचितमिहावस्थानं तेऽभितिष्ठन्तु येषां नाभिरुचितं ते सजा भवन्तु गच्छामः। गोपालकाः पशुपालकाश्चोक्ताः। यूयं गोमहिषीः येन वशाली तेन खटयत । पौरुषेया उक्ताः'। सन्नाहयत वैशालीं गच्छाम इति । ततो जनकायमेवं प्रेरयित्वा राज्ञः सकाशं गतः पादयो- निपत्य कथयति। देव किंचित्करणीयमस्ति । उद्यानं गच्छाम्य- 1 Tib son, 1 2 का मा=protect 2 Ibrd पापा सोस | As पौरुषेयोक्ता ·६ चीवरवस्तु वलोकितो भवेति । राजा कथयत्येवं भवतु गच्छेति। सोद्यान- शोभां कारयित्वा सारादानं शकटेष्वारोप्य उपरि खाद- नीयभोजनीयेन आच्छाद्य संप्रस्थितः। अमात्यैः श्रुतम् । खंडो निष्पलायतीति । ते त्वरितं त्वरितं राज्ञः सकाशं गत्वा कथयन्ति। देव खण्डो निष्पलायतीति । राजा कथयति । भवन्तो गच्छत निर्वर्तयतेति। ते चतुरङ्ग बलकायं सन्नाह्य निर्गताः कथयन्ति । खण्ड देवो शव्दयतीति निवर्तयस्वेति स कथयति । भवन्तो युष्माकं दीर्घरात्रमयमाश्वासकः। अहो वत खंडः कालं कुर्यान्निष्पलायेत इति वा इति । स युष्माकमल्प- कृ ण परिपूर्णः गच्छत निष्पलायत्ययमिति। ते राज्ञ- श्चित्तानुरक्षया काण्डकाण्डिं कृत्वा निवृत्ता राज्ञः कथयन्ति । देव निष्पलायितः खण्डो अग्रामात्य इति। राजा कथयति । न शोभनमिति कृत्वा तूष्णीमवस्थितः। खण्डोऽप्यनुपूर्वेण वैशालीं गतः। तेन खलु समयेन वैशाली त्रिभिः स्कन्धेः प्रतिवसति । प्रथमे स्कन्धे सप्त कूटागारसहस्राणि सुवर्णमयैर्निर्यहैर्मध्यमे स्कन्धे चतुर्दश रूप्यमयैर्निर्यहैरधरिमे स्कन्धे एकविंशतिस्ताम्र- मयैर्निर्यहैस्तेषु यथायोगं मनुष्याः प्रतिवसन्ति। उत्तमा मध्यमा अधमा। वैशाल्यां गणेन क्रियाकारा व्यवस्थापिताः। या प्रथमे 2s निष्पलायत्येति 1 Ibrd 1 4 माहाराका , Tily sob,1 1 55-65 मारहाका ·चोपरवन्नु स्कन्धे दारिका जायते सा प्रथम एव स्कन्धे दीयते न मध्यम नाधरिमे। या मध्यम सा प्रथम स्कन्धे दीयते मध्यम वा नाधरिमे। याऽधरिमे मा विप्वपि स्कन्धेषु दीयते। कन्याया अनिर्वाहः' नान्यत्र दीयत इति । वैशालीस्त्रीरत्न न कस्य- चिहीयते । गणसामान्यं परिभोज्यमेव । खंडस्य प्रधानपुरूप इति कृत्वा प्रथमे स्कन्धे गृहं दत्तम्। तत्र प्रतिवस्तुमारब्धः। यदा गणः संनिपतति तदानाबाद्द्यमानोऽपि न संनिपतति। स वैशालकेरुच्यते। खण्ड कस्मात त्वं न संनिपतसीति। स कथयति। संनिपतितादेव अयमादीनवः प्रादुर्भतो नाहं संनिप- तामीति। वैशालकाः कथयन्ति। खंड संनिपाते कोऽत्र आदी. नवो भविष्यतीति । स संनिपतितुमारब्धः। मतं नानुप्रयच्छति। ते कथयन्ति। खण्ड मतमनुप्रयच्छति। स कथयति। मतमपि नानुप्रयच्छामि यस्मान्मतादेव मे आदीनवाः प्रादुर्भता इति। ते कथयन्ति। अनुप्रयन्छ मतम् । कोऽतादीनवो भविष्यतीति' । स च निगम संनिपतति मतं चानुप्रयच्छति। पूर्व वैशालका लिच्छवयो यस्य कस्यचिल्लेखमनुप्रेषयन्ति स कर्कशमनु- प्रेषयन्ति। यदा तु खण्डो मतं दातुमारब्धस्तदा सानुनयं लिखन्ति। 1 Tio. Sob !.6 अगामा 2 d. i.: .। . नानानं गणं 3 For मनादीनवः : Is. भविश्यत इति मन चानने for नव निगने supplied on the basis of Tib. SI !... དེ་ཚོགས་དུང་ཌྷ་ན་ཅིག་འདུས་རིས་ ། 5 Us ·चीवरवस्तु येषां सानुनयो लेखो नीतो भवति ते परस्परं संजल्पं कुर्वन्ति । भवन्तः को योगो येन वैशालको गणः पूर्वं सकर्कशं लिखति इदानीं तु सानुनयमिति। अपरे कथयन्ति। अस्ति विशेषः । विदेहराजस्य खण्डो नामाऽग्रामात्य इहागतस्तस्य मतेनाऽनुव्यव- हरन्ति येनाधुना सानुनयं लिखन्तीति । खण्डेन गोपस्य सिंहस्य च निवेशनं कृतम्। सिंहस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतो दुहिता जाता। तस्यापि विस्तरेण जातिमहं कृत्वा चेलेति नामधेयं व्यवस्थापितम्। सा नैमित्तिकेन दृष्ट्रा व्याकृता पुत्रं जनयिष्यति। स पितरं जीविताद् व्यपरोप्य स्वयमेव पट्ट बड़ा राज्यं कारयिष्यतीति । भूयोऽस्य क्रीडतो रममाणस्य परि- चारयतो दुहिता जाता । तस्या अपि विस्तरेण जातिमहं कृत्वोपचेलेति नामधेयं व्यवस्थापितम् । सापि नैमित्तिकेन व्याकृता पुत्रं जनयिष्यति लक्षणसंपूर्णमिति। गोपो व्याडो विक्रान्तो वैशालकानां लिच्छवीनामुद्यानानि विनाशयति। उद्यानपालै. रुच्यते। वैशालका लिच्छवयो व्याडा विक्रान्ताः। मा तेषा- मुद्यानानि विनाशयेति । स निवार्यमाणोऽपि न संतिष्ठते । उद्यानपालैः खण्डस्यारोचितम् । पुत्रस्ते वैशालकानां लिच्छवीना- मुद्यानानि विनाशयति । निवारयैनम् । लिच्छवयो व्याडा विक्रान्ता माऽस्यानर्थं करिष्यन्ति । स तेनाहूयोक्तः। पुत्र वैशालका लिच्छवयो व्याडा विक्रान्ता मा तेषामुद्यानानि विनाशय मा ते अनर्थं करिष्यन्तीति । स कथयति । तात एषामुद्यानानि सन्ति अस्माकं तु न सन्ति । स कथयति। पुत्र उद्यानस्यार्थाय गणं ·नावग्नम्न है विज्ञापयामीति । तेन गणो विज्ञप्तो मम पुलयोरुद्यानं नास्ति । नदह मम उद्याने प्रसादं कर्तु मिति। तैस्ताभ्यां जीर्णोद्यानं दत्तम् । तस्मिन्महाशालवृक्षः । तबकेन भगवतः प्रतिमा कारिता। द्वितीयेन विहारः प्रतिष्ठापितः-तथा स्थविरैरपि सूत्रान्ते उपनि- वह बुद्धा भगवान् वैशाल्यां विहरति गोपसिंहशालबने इति । गोपः अक्रियासहस्राणि करोति । लिन्छवयोऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विबाचयन्ति'। ततः खण्डेनाइयोक्तः। पुत्र गच्छ त्वममुक कर्बर्ट तत्र स्वाधिष्ठितान् कर्मान्तान् कारय। तिष्ठ मा गण. प्रकोपा भविष्यतीति । स तत्र गत्वा स्वाधिष्ठितान् कर्मान्तान् कारयितुमारब्धः। यावदपरेण समयेन वैशाल्यां सेनापतिः कालगतः। तैः खण्डोऽग्रामात्यः सेनापत्ये स्थापितः। सोऽपि कंचित्कालं पर्मेण सेनापत्यं कारयित्वा कालगतः। वैशा- लको गणः संनिपतितः। कं सेनापतिं स्थापयाम इति । एके कथयन्ति । खण्डेनाग्रामात्येन गणः परिपालितः। तस्यैव पुत्रं स्थापयाम इति । अपरे कथयन्ति । तस्य पुत्रो गोपो व्याडो विक्रान्तः। यद्यसौ सेनापत्ये स्थाप्यते नियतं गणस्य भेदं करिष्यति यस्तु तस्य भ्राता सिंहः स सूरतः सुखसंवासः शक्नोति गणस्य चित्तमारागयितुम्। यदि गणस्याभिरुचितं तं सेना. पतिं स्थापयाम इति । सर्वेषामभिरुचितम् । ते संभूय सिंहस्य सकाशं गताः। सिंह सेनापतित्वं प्रतीच्छेति । स कथयति। मम ལི་ཙ་བྱི་རྣམས་སྨོད་པར་བྱེད ། གཞོག་འཕྱོས་བྱེད ། ཁ་ཟེར་ བར་བྱེད་དོ། is लिच्छवयो वद्धायन्ति क्षपन्ति । तत्र 1 82b,ll २ ·१० चीवरवस्तु ज्येष्ठो भ्राता गोपस्तं सेनापतिं स्थापयतेति त कथयन्ति । सिंह न युष्माकं कुलक्रमागतं सेनापत्यं यो गणस्याभिरुचितः स सेनापतिर्भवति यदि भवतो नाभिरुचितं वयमन्यं सेना- पतिं स्थापयाम इति । स संलक्षयति । यद्यस्माकं गृहात् सेनापत्य- मन्यत्र गमिष्यति नैतद्युक्तम् । सर्वथा प्रतीच्छामीति । तेना- ऽध्यवसितम्। स तैर्महता सत्कारेण सेनापत्ये प्रतिष्ठापितः । वैशालकाः पूर्व यस्य लेखमनुप्रेषयन्ति तस्य खण्डप्रमुखो गण आज्ञापयतीति लिखन्ति । यदा सिंहः सेनापतिः संवृत्तस्तदा सिंहप्रमुखो गण आज्ञापयतीति । यावदपरेण समयेन यस्मि- कवटके गोपः स्वाधिष्ठितान् कर्मान्तान् कारयति तदा कर्बटकं लेखो गतः। गोपेनोद्घाट्य बाचितः। स कथयति। भवन्तः पूर्व वैशालको गणः खण्डप्रमुखो गण आज्ञापयतीति लिखन्ति । इदानों सिंहप्रमुखो गणः आज्ञापयतीति लिखन्ति । किमस्माकं पिता कालगतः। ते कथयन्ति। कालगतः। स संजातामों वैशालीं गत्वा कथयति । भ्रातः युक्तं नाम तब मयि ज्येष्ठतरे तिष्ठति सेनापत्यं कर्तुमिति । सिंहेन तस्य यथावृत्तमारो- चितम् । स वैशालकानां लिच्छवीनां संजातामर्षः संलक्षयति । मम वैशालकैरसत्कारः प्रयुक्तो गच्छामि राजगृहमिति। तेन राज्ञो बिम्बिसारस्य दूतप्रेषणं कृतम्। इच्छामि देवस्य वाहु- छायायां वस्तुम् । तेनास्य लिखितम् । स्वागतम् । आगच्छेति । स राजगृहं गतः । ततो राज्ञा बिम्बिसारेण अग्रामात्ये स्थापितः। यावदपरेण समयेन राज्ञो विम्बिसारस्याग्रमहिपी कालगता। स ·नीवरवस्तु ११ कर कपीलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितः। गोपेन स दृष्ट उत्तश्च । देव कस्यार्थाय देवः करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यव- स्थित इति । स कथयति । अग्रमहिपी मे कालगता किमिति न चिन्तापरस्तिष्ठामि । अलं देव त्यज्यतां शोकः। अस्ति मम भ्रातुर्दुहितद्वयं रूपयौवनसंपन्न देवाहमेव । तत्रैका व्याकृता पितृमारकं पुत्रं जनयिप्यतीति द्वितीया तु लक्षणसंपन्नमिति तत्कतरां देवस्यार्थाय आनयामि । या सा व्याकृता लक्षण- संपन्न पुत्र जनयिप्यतीति । ततो गोपेन सिंहस्य लेखोऽनु- प्रपितः। राज्ञो बिंबिसारस्याग्रमहिषी कालगता त्वमुपचेलामिह प्रपयाग्रमहिपी भविष्यतीति । तेन तस्य प्रतिलेखो विसर्जितः। दूरमपि परमपि गत्वा त्वमेवास्माभिः प्रष्टव्यः। यद्भवता कृतं तत्परं प्रमाणमिति' । त्वमेव जानीषे यथा गणेन क्रियाकार: कृतो नान्यत्र कन्या दातव्या ऋते वैशालकानिति। किंतु त्वमागत्योद्याने तिष्ठ अहमेनामुद्यानं निष्काषयिष्यामि। त्वं गृहीत्वा गमिष्यसीति । ततो गोपो राजानमवलोक्य रथमारुह्य वैशाली संप्रस्थितः । अनुपूर्वेण संप्राप्तः । उद्याने व्यवस्थितः । तेन खलु समयेन वैशाल्यां दौवारिकः कालगतोऽमनुष्यकेषूपपन्नः। तेन वैशालकानां निर्देशितम्। अहममनुष्येषूपपन्नो मम यक्ष- 1 81a,l to2 བཙུན་མོ་དམ་པ ཤི ནས། 2 la, 1 3 वाम किया है। र ཀྱིས་བྱས པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མའི་མཚུག་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཉིད་ཤེསོ ། ·१२ चीवरवस्तु स्थानं कारयत घण्टां च ग्रीवायां प्रलम्बयत। यदि कश्चिद्वै- शालकानां प्रत्यर्थिकः प्रत्यमित्र आगमिष्यति अहं तावदण्टा- शब्दं करिष्यामि यावद् गृहीतो वा निष्पलायितो वेति। तैर्यक्षः प्रतिरूपं कृत्वा घण्टां च ग्रीवायां बद्धा नृत्यगीतवादित्रशब्देन बलिमाल्योपहारेण द्वारकोष्ठके प्रतिष्ठापितः। गोपेन सिंहस्य संदिष्टम्। अहमुद्याने तिष्ठामि निर्गच्छति स वशालक गणमवलोक्य गृहं गत्वा उपचेलामाह । त्वं राज्ञ बिम्बिसाराय दत्ता । अलंकुरुष्वेत्युक्ता । उद्यानं निर्गच्छ । सा अलङ्कर्तुमारब्धा । चेलया दृष्टा । सा कथयति । किमर्थमलङ्करोषि । अहं दत्ता। कस्मै। राज्ञ बिम्बिसाराय। सा कथयति । अहं ज्येष्ठतरा त्वं कथं दत्ता। यद्येवं त्वमलंकुरु । सा चालंकरोति । घण्टा च रवितुमारब्धा। वैशालको गणः क्षुब्धः प्रत्यमित्रोऽस्माकं वैशाली प्रविष्ट इति । सिंहः सन्त्रस्त उपचेलेति कृत्वा चेलामादाय लघु लक्ष्वेव निर्गतः। गोपोऽपि सन्त्रस्तः चेलां रथे आरोग्य संप्रस्थितः। वैशालकैदृष्टः। ते तेन सार्ध संग्रामयितुमारब्धाः। स पञ्चसु स्थानेषु कृतावी तेन पञ्च लिच्छविशतानि मर्मणि ताडितानि । स कथयति। भवन्तो मया युष्माकं पञ्चशतानि मर्मणि ताडिता- न्यवशिष्टं जीवितेनाच्छादयामि निवर्ततेति। ते कथयन्त्ये- कसत्त्वोप्यस्माकं न प्रघातितः। मुञ्चत सन्नाहम् । तैः सन्नाहो 1 Sta-b, 1 4 ETV | Ms HZT གནད་དུ་བསྣུན་ནས ། ·१३ नीपस्तु मुक्तः। पञ्चशतानि भूमौ निपतितानि प्राणेश्च वियुक्तानि । ततस्ते पुरुपराक्षसोऽयमिति कृत्वा भीता निप्पलायिताः। वैशाली- मागत्य संजल्पं कर्तुमारब्धाः । एतद्वेरमस्माभिर्भवन्तो बिम्बिसार- पुत्राणां निर्यातयितव्यम । पत्रलेख्यं कृत्वा पेडायां' प्रक्षिप्य जतु- मुद्रातापं कृत्वा स्थापयतेति। तैस्तथा कृत्वा स्थापितम् । गोपोऽप्य. नुपूर्वण राजगृहमनुप्राप्तः कथयति। उपचेले अवतरेति। सा कथयति । तात नाहमुपचला। चेलाह। किं त्वया मम नारोचितम् । सा तृप्णीमवस्थिता। ततोऽसौ दुःखी दुर्मना राज्ञः सकाशं गतः । राज्ञा दृष्ट उत्तश्च । स्वागतं गोप स्वागतं गोप । आगतोऽसि । आगतोऽस्मि देव। आनीता उपचेला। देव आनीता न आनीता च । किं कथयसि । उपचेलेति कृत्वा चेला आनीता। आनीयतां पश्यामः। सा प्रवेशिता। राज्ञा दृष्टा । अतीव रूपयौवनसम्पन्ना हारी स्त्रीविषये । सहदर्शनादेव राजा आक्षिप्तः कथयति । भवन्तो यो हि पुत्रः पितरं घातयति स राज्यहेतोः। यदि मे पुत्रो भविष्यति तस्य जातस्यैवाहं पट्ट- बन्धं करिष्यामीति। ततस्तेन महता श्रीसमुदयेन परिणीता। विदेहविषयादानीता वैदेहीति संज्ञा संवृत्ता। क्रीडति रमते परिचारयति । यावदपरेण समयेन राजा बिम्बि- सारो मृगयानिर्गतः। अन्यतमस्मिंश्वाश्रमपदे ऋषिः पञ्चाभिज्ञः प्रतिवसति। यावन्मृगः शरपरम्परया सन्त्रासितस्तस्य ऋषेरा- स तया सार्ध 1 115 अग ·१४ चीवरवस्तु श्रमपदान्निर्गतो राज्ञा शरेण मर्मणि ताडितः। ततोऽसौ ऋषिः क्रुद्धः कथयति। कलिराज मम चण्डमृगोऽप्याश्रमपदं परि- हरति । त्वया तु शरणोपगतो मृगः प्रघातित इति । स च राजैवमृषिणा परिभाष्यते। बलकायश्वागतः कथयति। देव कोऽयं परिभाषते। राजा कथयति। अहं भवन्तः। यो राजानं परिभाषते तस्य को दण्डो देव । तस्य बधो दण्डः। यद्येवं परित्यक्तो मे अयमृषिः। स प्रघातितुमारब्धः। स प्रघात्य- मानो मिथ्या प्रणिधानं करोति । यदहमनेन कलिराजेन अदूषण- मकारि बध्यः। उत्सृष्टस्तत्रोपपद्येयं यतेनं जीविताद् व्यपरो- पयेयम् । पुनः संलक्षयति। राजान एते सुगुप्ताः सुगोपिताः। यद्यहमन्यत्रोपपत्तिं ग्रहिष्यामीति कदाचित्प्रत्ययं नारागयिष्यामि । सर्वथा अनेन मे प्रणिधानेन अस्यैवाग्रमहिष्याः कुक्षावुपपत्तिः स्यादिति । स मिथ्या प्रणिधानं कृत्वा चेलायाः कुक्षावुपपन्नः । यमेव दिवसं प्रतिसन्धिहीतस्तमेव दिवसं रुधिरवर्ष पतितम् । चलायाश्च दोहदः समुत्पन्नः । अहो वताहं देवस्य पृष्ठ- मांसान्युत्पाट्योत्पाट्य भक्षयेयमिति । एष च वृत्तान्तो राज्ञे निवेदितः। राज्ञा नैमित्तिका आहूय पृष्टाः । ते ऊचुः। देव योऽयं सत्त्वो देव्याः कुक्षिमवक्रान्तस्तस्यायमनुभाव इति । 1 86,13 གལ་དེ་དེ་ལྟར་ན་ངས དྲང་སྲོང དེ་ཡོངས་སྦྱངསོ། 'Ms वव्राण्यु Tib 86a, 17 ལྷའི་རྒྱབ་ཀྱི་ཤ་བཅད་ཅིང་བཅད་ཅིང་ཟོས་ཀྱང་ ཅི་མ་རུང སྙམོ ། ·१५ - नीवरवस्तु गजा चिन्तापरो व्यवस्थितः। कथमस्या दोहदः प्रतिविनोद्यत इति । अपरैः कुशलजातीयैः समाख्यातम् । देव तूलिकायां' मांसपूर्णा प्राबृतिं देव्या आत्मानमुपनय इति । ततो राज्ञा मांसपूर्णया तृलिकया आत्मानं वेष्टयित्वा चेलाया उपनामितम् । तया पृष्ठमांसमिति कृत्वा भक्षितम् । ततस्तस्या यो दोहदः स प्रतिविगतः । भूयोऽप्यस्या दोहद उत्पन्नः। अहो वताहं देवस्य रुधिरं पिवयमिति। एतदपि राज्ञ निवेदितम् । ततो राज्ञा पञ्चेखिकाः शिरा मोचयित्वा रुधिरं पायिता। सोऽप्यस्या दोहदः प्रतिविगतः। यावत्परिपूर्णेनवभिर्मासैः प्रसूता। दारको जातो. ऽभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिकः। यस्मिन्नपि दिवसे जातस्तस्मिन्नपि रुधिरवर्षं पतितम्। भूयो राज्ञा नैमित्तिका आहूय पृष्टास्ते कथयन्ति। देव यथा शास्त्र दृश्यते नियतमयं दारकः पितरं जीविताद् व्यपरोप्य स्वयमेव पट्ट बड़ा राज्यं कारयिष्यतीति । राजा संलक्षयति । सर्वथा राज्यार्थमयं मां जीविताद्वयपरोपयति । तदस्मै स्वयमेव राज्यं दास्यामि। किमर्थ मां जीविताद्वयपरो- पयिष्यतीति । तेन खलु समयेन वैशाल्यां महानामो लिच्छविः प्रति- वसति। तस्योद्याने आम्रवनम्। तस्मिन्नप्यकस्मादेव कदली. 1 Ms कुलिकाया 2_86b, 13 असर ८ सपा समीर। मान के བཙུན་མོ་ལ སྡོངས་མཛོད་ཅིག ། 3 87a, 1 3 གློ་པུར ། ·१६ चीवरवस्तु स्कन्धो जातः । आरामिकेण च दृष्टः । तत्समनन्तरमेव पुष्पितः। तेन विस्मयजातेन महानामाय निवेदितम्। तेन नैमित्तिका आहूय पृष्टाः । ते कथयन्ति । देव प्रतिपाल्यताम् । सप्तमे दिवसे स्फुटिष्यति। तन्मध्यादारिका भविष्यति। श्रुत्वा महानामो गृहपतिर्भयस्या मात्रया विस्मयमापन्नस्तस्मिंश्वोद्याने आरक्षका- न्पुरुषान्समन्ततः स्थापयित्वा दिवसान गणयितुमारब्धः। यावत्सप्तमे दिवसे तस्मिन्नुद्याने अपगतपाषाणशर्करकठल्ल व्यवस्थापिते चन्दनवारिपरिषिक्ते सुरभिधपघण्टिकोपनिबद्धे आमुक्तपदाम- कलापे पुष्पावकीर्णे अनेकगीतवादित्रनिनादिते सुहृत्संबन्धि- बान्धवजनपरिवृतो महता श्रीसमुदयेन अन्तःपुरसहितो' निर्गत- स्तस्य तस्मिंश्योद्याने क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः कदलीस्तम्भः स्फुटितः। दारिका जाताभिरूपा दर्शनीया प्रासादिका सर्वाङ्ग- प्रत्यङ्गोपेता। ततो महानामस्याग्रमहिष्याः संन्यस्तः। कथयति। देवास्य नामधेयं व्यवस्थाप्यते। महानामः कथयति । इयं दारिकाऽम्रवनाल्लब्धा। भवत्वस्याऽम्रपाली नामेति। यावन्महा- नामो गृहपतिरुद्यानात्स्वगृहं गत आम्रपाली दारिका उन्नीयते चर्यते पूर्ववद्यावन्महती संवृत्ता। वरा आगच्छन्ति क्रौञ्चाः शाक्याश्चान्ये नानादेशनिवासिनो राजपुत्राः । अमात्य- पुत्राः। धनिनः । श्रेष्ठिनः। सार्थवाहाः। महानामो गृहपतिः - सा तस्या 1 ཆུང མ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་ནས ། srh,16 याविहीर गुहा 5519 का 551 ·सा मया चीवरवस्तु संलक्षयति । यस्यैव न दास्यामि तस्यैव द्विड्' भविष्यामि । अपि तु गणेन क्रियाकारः कृतः। गणं तावदवलोकयिष्या- मीति । तेन वैशालको गणः संनिपातितः। शृण्वन्तु भवन्तो ब्राह्मणा गृहपतयो ममोद्याने दारिका उत्पन्ना। आपायिता पोपिता संवधिता। तामहं स्वकुलवंशप्रतिरूपकस्य कस्यचिद्भार्यार्थमनुप्रयच्छामि । गण अवलोकितो भवत्विति । ते कथयन्ति। गृहपते गणेन पूर्वमेव क्रियाकारः कृतः कन्या अनि. हा स्त्रीरत्न गणभोग्यमिति । तदानीयतां तावदसौ। दारिकां पश्यामः कीदृशीति । सा तेन गणमध्यं नीता। तां रूपयौवन- संपन्नां दृष्टा सर्व एव गणो विस्मयोत्फुल्लदृष्टिः समन्ततो निरीक्षितुमारब्धः कथयति च। गृहपते स्त्रीरत्नमेतद्गणभोग्यं न कस्यचिद्देयमिति । ततो महानामो गृहपतिर्दुमनाः स्वगृहं गतः । स करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितः। आम्रपाल्या दृष्टः पृष्टश्च । तात किमसि चिन्तापरः। पुति त्वं स्त्रीरत्नमिति कृत्वा गणभोग्या संवृत्ता। मम मनोरथो न परिपूर्णः। तात किं त्वं पराधीनः। पुत्रि गणेन पूर्वमेव क्रियाकारः कृतः स्त्रीरत्न गणभोग्यमिति। त्वं च स्त्रीरत्नमतोऽहमनीश्वर इति । सा कथयति। "समयतोऽहं गणभोग्या भवामि यदि मे गणः 1 Ms द्विपो 5सालमा पठाडे (=if promise གལ་ཏེ་ བདག་ལ་ ཚོགས་ཀྱིས དམ་པོ ལྔ་ཞིག སྦལ་ན ། བདག གིས་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱད་པར་ 2 88b, 1 2 made) བགྱི་སྟེ། ३ ·चीवरवस्तु । पंच वराननुप्रयच्छति। प्रथमे स्कन्धे गृहं ददाति। एकस्मिन् प्रविष्टे द्वितीयो न प्रविशति । यश्च प्रविशति स पंचकार्षापण- शतान्यादाय। यदा गृहविचयो भवति तदा मम गृहं सप्तमे दिवसे प्रत्यवेक्ष्यते । निष्कासः प्रवेशश्च मद्गृहं प्रवेक्ष्यतां न विचार्यत' इति । महानामेन गणस्याम्रपालीसन्देशो निवेदितः। गणः कथयत्येवं भवतु। यत् कथयति प्रथमे स्कन्धे गृह- मिति। स्त्रीरत्नमसावर्हत्येव प्रथमे स्कन्धे गृहम्। यत् कथयत्ये. कस्मिन्प्रविष्टे द्वितीयेन न प्रवेष्टव्यमिति । एतदपि युक्तम् । प्रति- ऋष्टमेतद्वैराणां यदुत स्त्रीवैरम् । यद्येकस्सिन्प्रविष्टे द्वितीयः प्रविशति नियतमन्योन्यविप्रघातिको भविष्यति । यत् कथयति यः प्रविशति तेन पंचकार्षापणशतान्यादाय प्रवेष्टव्यमिति। एतदपि युक्तम। अवश्यं तस्या वस्त्रालङ्कारेण प्रयोजनम् । यत् कथयति सप्तमे दिवसे गृहविचयः कर्तव्य इत्येतदपि युक्तम् । पूर्व वा क्रियेत पश्चाद्वा कोऽत्र विरोधः। यत् कथयति निष्कासः प्रवेशोवा] मनुष्याणा न विचारणीय इत्येतदपि युक्तम् । वेश्यासौ । यदि पुरुषाणां निष्कासः प्रवेशो [वा] विचार्यते कस्तस्या गृहं प्रवेक्ष्यति । ततो गणेन तस्याः पञ्च वरा दत्ताः । गणभोग्या संवृत्ता। वैशालका लिच्छवयस्तस्या गृहं प्रवेष्टुमारब्धाः परिचारयितुम् । 1 88b,14 གང་གེ་ཚེ་ཁྱིམ་ཉུལ་བ་དེའི་ཚེ། བདག་གི་ཁྱིམ་ཞག་བདུན་ན་ བུལ་བ་དང། ༥ 89n, 12 ཞག་བདུན་ལོན་ན། ཁང་པ་བྱལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ། 2 Ms न क्रियत 3 Ms महानाम्ना ·नीरवग्नु १६ नत्र कंपांचिदुत्तप्तविटत्वात्सहदर्शनादेव रागो विगच्छति । कपाचिस्पर्शनादेव । कश्चित्तया पुरुपकार्य करोति । सा संलक्षयति। अपुमांस एते। उपायसंविधानं कर्तव्यमिति । नया नानादेशनिवासिनश्चितकरा आहूय ऊक्ताः। भवन्तो येन याशी राजा वा राजमात्रो वा धनी वा श्रेष्ठी वा वणिक वा मार्थवाहो वा दृप्टः म तत्तादृशं भित्तौ लिखत्विति । तैर्यथा दृष्टा लिखिताः। तत आम्रपाली नानालंकारविभूषिता चित्रकर्म प्रत्यवेक्षते पृच्छति च। अयं भवन्तः कतरः। अयं राजा प्रद्योतः । अयमपरः कः। राजा प्रसेनजित्कोशलः । अयमपरः कः । उदयनो वत्सराजः। अयमपरः कः। राजा मागधः श्रेण्यो बिम्बिसारः। एवं सर्वे तया पृष्टास्तैरपि सर्वैः समा- ख्याताः। ततस्तया सर्वान् प्रत्यवेक्ष्य बिम्बिसारे दृष्टिनिपातिता। सा संलक्षयति। यादृशोऽस्य पुरुषस्यारोहपरिणाहः शक्ष्यत्येष मया सार्धं परिचारयितुमिति। यावदपरेण समयेन राजा मागधः श्रेण्यो बिम्बिसार उपरि प्रासादतलगतोऽमात्यगणपरिवृतः सत्कथ तिष्ठति । भवन्तः केन कीदृशी वेश्या दृष्टा । गोपः कथयति । देव तिष्ठन्तु तावदन्याः। बैंशाल्यामाम्रपाली नाम वेश्या अतीव रूपयौवनसंपन्ना चतुःषप्टिकलाभिज्ञा देवस्यैवोपभोग्या । स कथयति। गोप यद्येवं गच्छामो वैशाली तया सार्धं परिचारयामः। 1_89a, 1 5 काम गले मापा मार का प्रमा ཁོ་ནར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ།

·२०
चीवरवस्तु
स कथयति। देवस्य वैशालका लिच्छवयो दीर्घरात्रं बाधकाः
प्रत्यर्थिनः प्रत्यमित्राः। मा ते अनर्थ करिष्यन्ति । राजा कथयति ।
भवति खलु पुरुषाणां पुरुषसाहसम् । गच्छामः। स कथयति ।
यदि देवस्यावश्यनिर्बन्धो गच्छामः। स रथमभिरुह्य गोपेन सार्ध
वैशाली सम्प्रस्थितोऽनुपूर्वेण वैशालीं गतः। गोप उद्याने स्थितः ।
राजा आम्रपाल्या गृहं प्रविष्टः। यावद् घण्टा रटितुमारब्धा ।
वैशालकाः क्षुब्धाः । भवन्तः कोप्यस्माकममित्रकः प्रविष्टः । घण्टा
रटतीति। उच्चशब्दो महाशब्दो जातः ।
राजा बिम्बिसार
आम्रपाली पृच्छति । भद्रे किमेतत् । देव गृहविचयः क्रियते ।
कस्यार्थाय । देवस्य प्रतिपत्तव्यम् । किं निप्पलाये। देव
मा काहलो भव । सप्तमे दिवसे मम गृहविचय आपद्यते ।
सप्ताहं तावत् क्रीड रमस्व परिचारय सप्ताहस्यात्ययात्
कालज्ञा भविष्यामीति । तया सार्ध क्रीडति रमत
परिचारयति याबदाम्रपाली आपन्नसत्त्वा संवृत्ता । तदा विम्बि-
साराय निवेदितम्। देव आपन्नसत्त्वास्मि संवृत्तेति। तेन
तस्या विश्ली' अङ्ग लिमुद्रा च दत्ता। उक्ता च । यदि
दारिका भवति तवैव। अथ दारकः । एतां विरली प्रावृत्य
स
2 90b,11
son account of the lord
1_00h, 1 1 5 = house-searching
ལྷའི་སླད་དུའོ =
ལྷ་མི་དགྱེས་པར་མ་
མ་མཇད་ཅིག J=do not be
1 P0b, 14 को-N=विरलिका=thin cloth
3 10b, I I
dejected

·२१ नीरगन्तु अंगुलिमुद्रां च ग्रीवायां बन्दा मत्सकाशं प्रेषयसि । [स] च निर्गत्य गोपन सार्ध रथमभिरुह्य संप्रस्थितः। घण्टा तूष्णीमवस्थिता। ते कथयन्ति। भवन्तोऽमित्रको निर्गतः समन्वेपयाम इति । पञ्च लिच्छविशतानि बद्धगोधाङ्गुलित्राणानि' राज्ञो बिम्बिसारस्य पृष्ठतः ममनुबहानि। गोपेन दृष्टानि। स कथयति। देव वैशालिका लिच्छवय आगताः । किमेभिः सार्ध देवो युध्यते। आहोस्वित् रथं बाह्यसीति । स कथयति। अहं श्रान्तको रथं वाहयामि । त्वमेव एभिः सार्ध युध्यस्वेति । स तैः सार्ध यो मारब्धः । वैशालकैः प्रत्यभिज्ञातः। ते कथयन्ति । भवन्तः स एवायं पुरुष- राक्षसो निवर्तामह इति । ते प्रतिनिवृत्ता वैशालीं गताः संनिपत्य पुनः क्रियाकारं कृताः। भवन्त एतदपि वैरमस्माभि- विम्बिसारपुत्राणां निर्यातयितव्यमिति । यावन्नवानां मासानासत्ययादाम्रपाली प्रसूता। दारको जातः। अभिरूपो दर्शनीयः प्रासादिको यावदुन्नीतश्चरितो महान्संवृत्तः । स वैशालकैलिच्छविदारकैः सार्ध क्रीडस्तैरप्रियमुक्तः। भवन्तोऽस्य दासीपुत्रस्य कः पिता। अनेकशतसहस्रनिर्जातोऽयमिति । स प्ररुदन्मातुः सकाशमुपसंक्रान्तस्तयोच्यते। पुत्र किमर्थ रोदिषीति । तेन सर्व विस्तरेण समाख्यातम् । सा कथयति । पुत्र यदि भूयः पृच्छन्ति वक्तव्यास्तादृशो मम पिता यो युष्माकमेकस्यापि नास्तीति। यदि कथयन्ति। कतर इति। वक्तव्या राजा बिम्बिसार 1_90b, 1 7 नाम भी बाहर ईशारा | 2 010,17 से समाजमा म्यासे | , ·२२ चीवरवस्तु इति । यावत्स तैः सार्धं भूयः क्रीडितुमारब्धः स तैस्तथैवोक्तः । स कथयति। तादृशो मे पिता यो युष्माकमेकस्यापि नास्ति। कतरः । राजा बिम्बिसारः। ते भूयस्या मात्रया ताडयितुमारब्धाः। भवन्तो योऽस्माकं शत्रुः सोऽस्य पितेति। तेन रुदता यथावृत्तं मातुरा- ख्यातम् । सा संलक्षयति। वैशालका लिच्छवयो व्याडा विक्रान्ताः। स्थानमेतद्विद्यते यदेनं प्रतिघातयिष्यन्ति । सा चैवं चिन्तापरा। संबहुलाश्च वणिजः पण्यमादाय राजगृहं संप्रस्थिताः। तया त उपलब्धा उक्ताश्च अनेनाङ्ग लिमुद्रकेण भाण्डं मुद्रयित्वा गच्छत । अशुल्का गमिष्यथ । एतं च दारकं राजगृहं नयत । एतदङ्गुलि. मुद्रकं ग्रीवायां बहा राजकुलद्वारे स्थापयिष्यथ। तैः प्रतिज्ञातम् । एवं भवत्विति । पुत्रोऽपि मुक्ताहारं दत्त्वाऽभिहितः । पुत्र त्वया राज्ञोऽर्थाधिकरणे निषण्णस्य मुक्ताहारं पादयोः स्थापयित्वाभि- रुह्योत्सङ्गे निषत्तव्यम् । यदि कश्चित्कथयति नायं दारको बिभे- तीति। स वक्तव्यः। अस्ति कश्चित्पुत्रः पितुर्बिभेतीति । स वणिग्भिः सार्धमनुपूर्वेण राजगृहं गतः। तैः स्नपयित्वाङ्गुलिमुद्रकेणालंकृत्य' राजद्वारे स्थापितः। स येन राजा तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य मुक्ताहारं पादयोः स्थापयित्वोत्सङ्गमभिनिषण्णः। राजा कथयति । भवन्तो नायं दारको बिभेतीति। स कथयति । तात अस्ति कश्चित्पुत्रः पितुर्बिभेति। ततो राज्ञाभयशब्देन समुदाचरित इति। अभयो राजकुमारोऽभयो राजकुमार इति संज्ञा संवृत्ता। 192a, 11 སྨྲས་པ་ 2 Ms मुद्रया केनालकृक्ल 3 In Tib a section onds herc འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་གཅིག་པ ། ·- न्तरमिति । स पण्य- नीवरवस्तु राजा बिम्बिसारोऽतीव परदाराभिरतः। उपैति हस्तिस्कन्धा- भिरूढो नगरे रथ्याः । आलोलेक्षणोऽन्वाहिण्डते। तेन खलु समयेन राजगृहेऽन्यतरः श्रेष्ठी आढ्यो महाधनो महाभोगी। तेन सदृशात्कुलात्कलनमानीतम् । पूर्ववत्परिचारयति। सोऽपरेण समयेन पत्नीमामन्त्रयते । भद्रे गच्छामि पण्यमादाय देशा- सा कथयत्यार्यपुत्र एवं कुरुष्वेति । मादाय देशान्तरं गतः। 'सोपसृष्टाम्बरवसना क्लेशैर्बाधितु- मारब्धा । राजा बिम्बिसारो हस्तिस्कन्धाभिरूढस्तस्या गृह- समीपन गच्छति । तया च वातायनस्थया राज्ञः स्रग्दामं क्षिप्तम्। ततो राज्ञा दृष्टा उक्ता च । आगच्छेति । सा कथयति । देव जिहे मि। त्वमेव प्रविशेति। ततो राजा प्रविष्टः। स तया सार्धं परिचारयति । सा तस्मिन्समये कल्याणी ऋतुमती आपन्नसत्त्वा संवृत्ता। तया राज्ञे निवे. दितम् । देव आपन्नसत्त्वास्मि संवृत्ता। ततो राज्ञा तस्यापि अङ्गुलिमुद्रकञ्चित्रा च विरली दत्ता । उक्ता च। यदि ताव- दारको भवति । एतां विरलिकां प्रावृत्य अङ्ग लिमुद्रकं च मम प्रेषयिष्यसि । अथ दारिका तवैवेत्युक्ता। राजा प्रक्रान्तः॥ यावदसौ सार्थवाहः संपन्नार्थों राजगृह- समीपमागतः। तेन पत्न्यादि संदिष्ट भद्र प्रामोद्य- मुत्पादय। स्वस्तितः संपन्नार्थोऽहमागतः। कियत्तमंदिवस- དེ་ཡང་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དང ། 55555 = = painted cloths ग्रीवायां बड़ा 1920, 13 2 92b, 17 ·२४ चीवरवस्तु रागत एवेति । सा श्रुत्वा कथिता। मया एवं रूपमकृत्यं कृतं सचागतः। कथमन प्रतिपत्तव्यमिति । तया एष वृत्तान्तो राज्ञ निवेदितः। ततो राज्ञा प्रतिदेशो दत्तः। निर्विशंका तिष्ठ। अहं तथा करिष्ये यथा न शीघमागमिष्यतीति। राज्ञा तस्य दूतोऽनुप्रेषितः। सार्थवाह ममामुकेनामुकेन च रत्नेन प्रयोजनम् । तेन विना त्वया इह न प्रवेष्टव्यमिति । स तेषां रत्नानामर्थाय दूरतरं प्रविष्टः। सापि नवानां मासानामत्यया- प्रसूता। दारको जातः। अभिरूपो जातः प्रासादिकः । अशि- क्षितपण्डितो मातृग्रामः। तया पेडायां प्रक्षिप्य घृतस्य मधुन- वाप्यं पूरयित्वा अंगुलिमुद्रकं ग्रीवायां बद्धा विरलिकया प्रच्छाद्य प्रेष्यदारिका अभिहिता। गच्छ त्वमेतां पेडां राजकुलद्वारं नीत्वा मण्डलकं कृत्वा प्रदीपं प्रज्वाल्य एकान्ते तिष्ठ यावत्केनचिद् गृहीत इति । तया यथाकृतं यावद्राजा उपरि प्रासादतलगतो अभयेन राजकुमारेण साधं तिष्ठति। तेन राजकुलद्वारे प्रदीपो दृष्टः। ततः पौरुषेयाणामाज्ञा दत्ता। पश्यत भवन्तः किमेष राजकुलद्वारे प्रदीपो ज्वलतीति। तैदृष्टा निवेदितम् । देव पेडा तिष्ठतीति । स कथयत्यानय इति। अभयेन च राजकुमारेणा- भिहितम् । देव यदत्र पेडायां तन्मम दातुमर्हसीति । राज्ञा प्रत्यभिज्ञात एवमस्त्विति । यावद्राज्ञा पेडा उपनामिता। राजा कथयत्युद्घाटयत । उद्घाटिता यावद् दारकः। राजा कथ- 1 D3n, 1 7 5 मा २८NT मोकका | ·नागरवस्तु २५ यति । किमयं जीवत्याहोस्विन्मृत इति। तैः समाख्यातं जीव- तीति। ततो राज्ञा अङ्ग लिमुद्रकं विरलिकां च प्रत्यभिज्ञाय अभयाय स राजकुमाराय दत्तः। स तेनापायितः पोषितः संव- धितः। राज्ञा जीवकवादेन समुदाचरितोऽभयेन च राजकुमारेण भृत इति जीवकः कुमारभृतो जीवकः कुमारभृत इति संज्ञा संवृत्ता। यावदपरेग समयेन जीवकः कुमारभृतो महान्संवृत्तः । सोऽमयेन साध संगणिकया तिप्ठति । अजातशतुः कुमारोऽज्ञात एव राजस्व व्याकृतः। वयमपि किञ्चिच्छिल्पं शिक्षामहे' यदस्माक. मुत्तरकालं जीविका भविष्यतीति । तौ चैवं मन्त्रयितौ। रथ. कारश्च शुक्लवासाःशुक्लवासोभिः पुरुषैः परिवृतो राजकुलं प्रविशति। सोऽभयेन राजकुमारेण दृष्टस्तेनान्ये च राजपुरुषाः पृष्टाः क एप इति । ते च कथयन्ति रथकारः। किमेष लभते । वृत्तिम्। [स] संलक्षयति । अहमपि रथकारत्वं शिक्षे । देवमवलोकयामीति । स राज्ञः सकाशमुपसंक्रम्य कथयति । देव अहमपि रथकारत्वं शिक्षे इति । राजा कथयति। पुत्र किं तवैषा जीविका भविष्य. तात राजपुत्रेण सर्वशिल्पानि शिक्षितव्यानि । पुत्र यद्येवं शिक्षस्व । स्थकारत्वं स शिक्षयितुमारब्धः । जीवकेनापि वैद्यो दृष्टः शुक्लवासाः शुक्लवासोभिः पुरुषैः परिवृतो राजकुलं प्रविशन्। तेनापरे च पृष्टाः क एष इति । तैः समाख्यातम् । वैद्यः । किमयं करोति । चिकित्साम् । यद्यातुरो जीवत्यभिसारं लभते । - तीति । 1 शिनाम 2 94b, 1 2 5 =fee ·२६ चीवरवस्तु अथ प्रेतो न मार्यो न पृच्छयः । स संलक्षयति । वैद्यकं शिक्षेय इति। स पितुः सकाशमुपसंक्रम्य कथयति। देव अनुजानीहि वैद्यकं शिक्षे इति। राजपुत्रस्त्वं किं वैद्यकत्वेन करोषि । देव राजपुत्रेण सर्वशिल्पानि शिक्षितव्यानि। पुत्र यद्येवं शिक्षस्व । स वैद्यकं शिक्षयितुमारब्धः। तेन वैद्यकं शिक्षितम् । स कपालीमोचनीं तु विद्यां न जानाति । तेन श्रुतं तक्षशिलाया- मात्रेयो नाम वैद्यराजः। स कपालमोचनों विद्यां जानीते इति । स राज्ञः सकाशमुपसंक्रम्य कथयति। देव गच्छामि तक्षशिलाम् । किमर्थम्। तत्रायो नाम वैद्यराजः।स कपालमोचनी विद्यां जानीते। तां ग्रहीष्यामि। पुत्र किं नु तवैषा जीविका । देव वैद्यकोऽथवा न शिक्षितव्यः । अथवा शिक्षितः कर्तव्यः । पुत्र यद्येवं गच्छ। तेन राज्ञे पुष्करसारिणे संदिष्टम्। एष मम पुत्रो वैद्यकं शिक्षितु- मात्रेयस्य सकाशं गच्छत्यस्य सर्वयोगोद्वहनं कर्तव्यमिति। सोऽनु- पूर्वेण तक्षशिलामनुप्राप्तः। पुष्करसारिणा च लेखं वाचयित्वा आत्रेयस्य समर्पितः । एष राजपुत्रस्त्वत्सकाशमुपेत्यागतो वैद्यकमेनं शिक्षयस्वेति। आत्रेयस्तस्योपदेशं करोति। सोऽल्पतरमुपदिशति जीवकः सविशेषं गृह्णात्याचरति। आत्रेयस्य यदा ग्लानावलोकको गच्छति तदा एकमादाय गच्छति। सोऽपरेण समयेन जीवक- 191b,13 लागुपदाको पी रहे | Ms अथ प्रनमार्ग न प्रच्छ इति । Ms शिक्षेदिति ལྷ་ཡང་ན་ནི་སྨན་དཔྱད་མེ་བསླབ ། ཡང་ན་ནི་ལེགས་པར་ བསླབ་པར་བགྱིའོ། 3951, 11-9 ·२७ नीवरतान्तु मादाय गतः। नेनातुरस्य भैपज्यं व्युपदिष्टम्। इदं चेदं च दास्यथ। इत्युक्ता निष्क्रान्तः। जीवकः संलक्षयति। क्षीणोऽयमुपाध्यायः। यद्येप एतद्भपज्यमुपयुक्ते अद्यैव कालं करोति। न शोभनमुपाध्यायेन व्युपदिष्टम् । उपायसंविधानं कर्तव्यमिति । स आनेयेण साध निप्क्रम्य पुनः प्रविष्टः । कथयति । उपाध्याय एवमाह । यन्मया भैषज्यं व्युपदिष्टं तन्न देयमिदं चेदं च देयमिति। तैस्तथैव कृतम् । स्वस्थीभूतः। यावदपरस्मिन्दिबसे पुनरप्यानेयस्तस्य सकाशं गतः । पृच्छति का वार्ता । स्वस्थीभूतः । एवं पुनरप्येतदेव देयम् । तत् किं यत्पूर्वमादिष्टम् आहोस्वित्पश्चात् । किं मया पूर्वमादिष्टं किं वा पश्चात् । तैः समाख्यातमिदं त्वया साक्षाद् व्युपदिष्टं इदं जीवकेन संदिप्टमिति । स संलक्षयति । हम् जीवकः प्राज्ञ इति विदित्वा कथयति यद् जीवकेन व्युपदिष्टं तदातव्यमिति । जीवकस्यान्तिके अनुनय उत्पन्नः । स यत गच्छति तत्र जीवकमादाय । तेऽन्ये माणवकाः कथयन्त्युपाध्याय त्वमस्य राज- पुत्र इति कृत्वा यत्नतो व्यपदेशं करोष्यस्माकं न करोषीति। स कथयति । जीवकः प्राज्ञः। अल्पं व्यपदिशामि तत् स्वशक्तमा विभजति। यूयं तु न तथेति । ते कथयन्ति उपाध्याय कथं ज्ञायते। यद्येवाहं भवतां प्रत्यक्षीकरोमि। तेन ते माणवकाः सर्वे वीथीं प्रेषिता- स्त्वयाऽमुकस्य द्रव्यस्य मूल्यं प्रष्टव्यं त्वयाऽमुकस्येति । जीवकोऽपि འདི་ནི་མཁན་པོས་ཉེས་ཏེ ། 2_06b, 1 5 गयौ पःपेक्षा कमी। ཁྱོད ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ ། 195a,17 3 Ms अनुनयत 4fs भषीति 96a,11 ·२८ - चीवरवस्तु संदिष्टस्त्वयाप्यमुकस्येति । तैर्माणवकैर्यथासंदिप्टमेवानुष्ठितम् । जीवको यथासंदिष्टं कृत्वा संलक्षयति । यधुपाध्यायोऽन्यस्य द्रव्यस्य मूल्यं प्रक्ष्यति किं मया वक्तव्यम्। सर्वथा सर्वद्रव्याणां मूल्यं पृच्छामीति। ते सर्वे उपाध्यायसकाशमागत्य यथासंदिष्टं निवेदितवन्तः। आत्रेयोऽसंदिष्टस्य द्रव्यस्य मूल्यं प्रष्टुमारब्धः। माणवक अमुकस्य द्रव्यस्य किं मूल्यमिति। स कथयति। न जाने अपरे पृष्टाः। कथयन्ति न जानीमह इति । जीवकः पृष्टः । तेन सर्वद्रव्याणां मूल्यं समाख्यातम् । आत्रेयः कथयति। माणवकाः श्रुतं वः। श्रुतम् । इत्यर्थमहं कथयामीति जीवकः प्राज्ञोऽहमल्पं व्यपदिशाम्ययं स्वशक्तया विभजतीति।भूयोऽपि प्रत्यक्षीकरिष्यामि । ते तेनोक्ता गच्छत सरलक पर्वतमभैषज्यमानयतेति। ते गता. स्तेषां यद्यदभैषज्यमभिरुचितं तत्तेन गृहीतम्। जीवकः संलक्षयति । नास्ति किंचिदभैषज्यमिति। तेन शरमूलं पाषाणवर्तिका च गृहीता। यावज्जीवकेनाऽर्धपथे गोपांगना दृष्टा दधिघटकिटाल- पिण्डं चादायात्रेयसकाशं संप्रस्थिताऽतीवाक्षिरोगार्ता। सा तेन पृष्टा । क गच्छसीति । तया समाख्यातम् । तेन तस्यास्तस्मिन्न व स्थाने संनिहितभैषज्यं व्युपदिष्टम् । तया कृतम् । सद्यः स्वस्थीभूता साऽभिप्रसन्ना कथयति। अयं ते दधिघटः किटालपिण्डकश्चेति । तेन किटालपिण्डको गृहीतो दधिघटस्तु तस्या एव दत्तः। स 1 06b, 1 1 पै उनी । | པྲམ་དུད་ཁྱིར་ནས། 296b,I4 ·नाना २६ -- किटाल पिण्डमादाय संप्रस्थितः। यावतर्माणवकैरन्तर्मार्ग हस्ति- पदं दृष्टम् । ते तं निरीक्षितुमारब्धाः। जीवकश्चागतः कथयति । किमतन । हस्तिपदम् । नैतहस्तिपदम् । हस्तिन्या एतत्पदम् । सा च दक्षिणकाणाधव कलमकं जनयिष्यति । तत्र स्त्री अभिरूढा । सापि दक्षिणकाणा । गुर्विणी । अव पुत्र जनयिष्यति । याव- दात्यसकाशं गतः। येन यदानीतं तत्तेनोपदर्शितम् । आत्रेयः कथयति । माणवकाः सर्वमेतद् भैपज्यमेतन्तावदुदकेनैवं विधिना- ऽमुकस्य रोगस्य । एवमन्यान्यपीति। जीवकः पृष्टः । त्वया किमानीतम् । स कथयत्युपाध्याय सर्वमेव भैषज्यं नास्ति किञ्चिद- भैपज्यम् । अपि तु मया शरमूलमानीतं पापाणवर्तिका किटाल- पिण्डश्चेति' । किमेभिः प्रयोजनम् । शरमूलैर्वृश्चिकविद्धस्य धूपो" दीयते। किटालपिण्डेनोपनाहो' दीयते। पाषाणशर्करया काले दधिघटका भिद्यन्ते । आत्रेयेण विपुप्पितम्। माणवकाः संल. क्षयन्युपाध्यायोऽस्य रुपित इति । ते कथयन्त्युपाध्याय किमेतदेव । अस्माभिरागच्छद्विरन्तर्मार्गे हस्तिपदं दृष्टम् । एष कथयति । हस्तिन्या एतत्पदम् । सा च दक्षिणकाणा । गुर्विणी । अद्यैव प्रस- विष्यति। कलभक जनयिष्यति। स्त्री तताभिरूढा। सापि दक्षिण- काणा। गुर्विणी। अद्यैव प्रसविष्यति । पुत्रं जनयिष्यतीति । 1 ora, 1 5 25२ गुरे 5 २८ | देव गुरा ཅིག་འཚལ་དེ་མཆིསོ། གླན་པར བགྱིའོ ། ! ora, 1 FRशुरुमा स्मितम् । 2 Tib. 25 ·३० चीवरवस्तु आत्रेयः पृच्छति' सत्यम्। सत्यमुपाध्याय। कथमेतद् ज्ञायते हस्ति- पदं हस्तिन्याः पदमिति । स कथयत्युपाध्याय वयं राजकुले संवृद्धाः कथं न जानीमः। हस्तिपदं परिमण्डलं हस्तिन्यास्तु दीर्घम् । कथं ज्ञायते दक्षिणकाणेति । वामेन पार्श्वेन चरन्ती गता। कथं ज्ञायते गुर्विणीति । पश्चिमौ पादौ निपीडयन्ती गता। कथं ज्ञायतेऽद्यैव प्रसविष्यतीति। सशुक्रप्रस्रावः कृतः। कथं ज्ञायते कलभकं प्रसविष्यतीति। भूयसा दक्षिणं पादमभिपीडयन्ती गता। कथं ज्ञायते तत्र स्त्री अभिरूढेति । अवतीर्य पादयोर्मध्ये प्रस्रावः कृतः। कथं ज्ञायते सापि दक्षिणकाणेति। वामेन पार्श्वेन पुष्पाण्युचिन्वन्ती गच्छति । कथं ज्ञायते सापि गुर्वि- णीति । भूयसा पाणिं निपीडयन्ती गता। कथं ज्ञायतेऽद्यैव प्रस- विष्यतीति। सशुक्रप्रस्रावः कृतः । अपि तु यधुपाध्यायस्य विमर्षः स सार्थोऽमुष्मिन्प्रदेशे तत्र कञ्चिन्माणवं प्रेषय । तेन माणवः प्रेषितः। सर्वं तथैव यथा जीवकेन समाख्यातम् । आत्रेयो माणवकानामन्त्रयते। माणवकाः श्रुतं वः। उपाध्याय श्रुतम् । इदृशो जीवकः प्राज्ञः। जीवकेन सर्व शिक्षितं स्थापयित्वा कपालमोचनी विद्याम् । यावदन्यतमः पुरुषः कपालव्याधिना स्पृष्ट आत्रेयसकाशं गतः कथयत्यानेय मम चिकित्सां कुरु । स कथयति । भोः पुरुष अद्य तावद् गती खानय गोमयं च समुपानय। श्वोऽहं तव चिकित्सा करोमीति जीवकेन श्रुतम् । स तस्य पृष्ठतः समनुबद्धः। भोः . 1 Ms पृच्छक ·नोवरवम् ३१ पुरुप यत्किंचिदहं शिक्षे सर्व 'तत्सत्त्वहितहेतोः। मया कपाल- मांचनी न शिक्षिता। स त्वं सम्प्रति गुप्त स्थापय यथा तव कर्म क्रियमाणं पश्यामीति । स कथयति । तथा भवत्विति । स तेन प्रतिगुप्तं प्रदेशे स्थापितः। तत आत्रेयेणागत्य स पुरुषो गर्तायां निखातः । कपालमोचन्या विद्यया कपालं मोचितम् । स तं प्राणकं संदशन ग्रहीतुमारब्धः। जीवकः कथयत्युपाध्याय मा साहसं करिष्यसि । अद्यैवायं कुलपुत्रः कालं करिष्यतीति । स कथयति। जीवक आगतोऽसि । स कथयति । उपाध्यायागतो- ऽहम् । तत्कथमयं प्राणकैर्ग्रहीतव्यः। उपाध्याय संदशं ताप- यित्वा पृष्ठे स्पृश। पादौ संकोचयिष्यति । ततोऽपनयिष्यसीति । तेन तथा कृतम् । स्यस्थीभूतः। आत्रेयः कथयति । जीवक परि- तुष्टोऽहं स्नात्वाऽऽगच्छ कपालमोचनी विद्यां दास्यामीति। स स्नात्वा ऽऽगतः। तेन तस्य कपालमोचनी विद्या दत्ता। उक्तञ्च । जीव- कास्माकं जीविकैपा न त्वयेह विषये प्रयोक्तव्या। उपाध्याय तथा भवतु । जीवक आत्रेयमुपामंत्य पुष्करसारिणो' राज्ञः स. काशं गत्वोपामंत्रयति। मया वैद्यकं शिक्षितम् । गच्छामीति । तेन खलु समयेन पुष्करसारिणो राज्ञः पाण्डवा नाम खषा' विरुद्धाः । 2 98b, 12 Is तत्सघहित , 90a, 17 होगा समारो । མི་དེ་དོང་དུ་བཅུག་སྟེ ། 3 98b, 17 माना । པདྨའི་སྙིང་པོ། 5_091, 1 1 बाशुभसामोस । खषा =प्रयन्तिकाः 498b, 17 ·३२ चीवरवस्तु स कथयति। जीवक मम पाण्डवा नाम खपा विरुद्धास्तांस्तावत् संनामय पश्चाद्यास्यसि । एवमस्माकं लोकयात्रा कृता भवति यस्मात्त्वं प्राज्ञः शक्तश्चेति। तेन तस्य प्रतिज्ञातम् । ततस्तेन चतुरङ्ग बलकायं दत्त्वा प्रेषितः । तेन ते पाण्डवाः खषाः सन्ना- मिताः। वन्दिगोग्रहकरप्रत्यायांश्च गृहीत्वा स्वस्तितः प्रत्यागतः । यथानीतं च राज्ञ उपनामितम् । तेन परितुप्टेन तस्यैवाऽनुमो- दितम् । तेनापि आलेयाय दत्तम् । ततो जीवकोऽनुपूर्वेण भद्रंकर नगरमनुप्राप्तः। तत्रैव वर्षारान- मवस्थितम् । तत्र तेन सर्वभूतरुतं नाम शास्त्र शिक्षितम् । स भद्रंकरान्नगरात्संप्रस्थितः। अन्यतमश्च पुरुषः काष्ठभारमादाय नगरं प्रविशत्यस्थिचविशेषः समन्ताद् गात्रेणाधरतः। स जीव- केन दृष्ट उक्तश्च । भोः पुरुष केन ते ईदृशी समवस्था इति। स कथयत्यहमपि न जाने। अपि तु मया चैष काष्ठभारको गृहीतो भवति। मम चेदृशी समवस्था इति । स दारुपरीक्षायां कृतावी । स कथयति। भोः पुरुष किमयं काष्ठभारको विक्रीयते विक्रीयते। कियता मूल्येन । पंचभिः कार्षापणशतैः। तेनासौ ततः प्रत्यवेक्षता सर्वभूतप्रसादनो नाम मणिष्टः । तस्येदृशः प्रभावो यदा व्याधितस्य पुरस्तात् स्थाप्यते तदा व्याधिर्यथाभूता च दृश्यते प्रदीपेणेव गृहगतं द्रव्यम् । क्रीतः। Is रातः 2_99a, 1 3-4 मास नका। 3 प्रत्याया प्रगृहीत्वा + 991,15 Ds དེ་ཉིད་དུ་དབྱར་གནསཏེ ། ·३३ नोवरवस्तु सोऽनुपूर्वण उदुम्बरिकामनुप्राप्तः । 'ततान्यतम आढकमापकः पुरुषः । स द्रोणं मापयित्वाऽढकेन शिरसि प्रहारं ददाति । जीवकेन दृप्ट उक्तश्च भोः पुरुष किमर्थमेवं करोषि । शिरो मे अतीव कण्डूयते। आगच्छ पश्यामः । तेन तस्य निषद्य शिरो दर्शि- तम्। ततो जीवकेन सर्वभृतप्रसादको मणिस्तस्य शिरसि स्थापितो यावत्पश्यति शतपदीम् । ततः कथयति । भोः पुरुष तव शिरसि शतपदी तिप्ठतीति । स पादयोर्निपत्य कथयति चिकित्सा मे कुरुष्वेति । तेन प्रतिज्ञातम् । जीवकः संलक्षयति। उपाध्याय- स्यैवोपदेशेन चिकित्सामस्य करोमीति । स तेनोक्तः। भोः पुरुषाद्य गत खानय पार्षि' च समुपानय चिकित्सां करिष्यामीति। स पादयोनिपत्य प्रक्रान्तः। जीवकेनाप्यपरस्मिन्दिवसे स पुरुषो गर्ते निखाते निखात्य कपालमोचन्या विद्यया कपालं मोचयित्वा तप्तन संदंशेन शतपदी स्पृष्टा। तया पादाः संकोचिताः । ततस्तेन संदंशेन गृहीत्वा क्षिप्ता। स्वस्थीभूतः । तेन तस्य पंच कार्षापणशतानि दत्तानि । तेनात्रेयाय प्रेषितानि । ततो जीवको रोहीतकमनुप्राप्तः। रोहीतकेऽन्यतमस्य गृह- पतेरुद्यानं पुष्पफलसलिलसंपन्नम्। स तत्रातीवाध्यवसितः कालं कृत्वा तस्मिन्नेवामनुष्यकेपूपपन्नः। तस्य पुत्रो गृहस्वामी संवृत्तः। तेन तस्मिन्नुद्याने आरक्षकः पुरुषः स्थापितः। स तेनामनुष्यकेण प्रघातितः। द्वितीयः स्थापितः। सोऽपि प्रघातितः। तेन गृहपति- 1 is तस्य 2 100a 1.1 कैम [=Cof-dung 3 Ms निखत्य ·चीवरवस्तु पुत्रेण तदुद्यानमुत्सृष्टम् । यावदन्यतर उदरी मनुष्यः सर्ववैद्य- प्रत्याख्यातस्तदुद्यानं गत्वा रात्रि वासमुपगतः। अहो वत माम- नुष्यकः प्रघातयेदिति । तस्मिन्नेव च जीवको रात्रि वासमुपगतः। यावदसावमनुष्यकस्तमुदरिणमभिद्रवितुमारब्धः। स जलोदरो रोगो निष्क्रम्य कथयति। मयाऽयं पूर्वं गृहीतः । किमर्थमेनमभि- द्रवसि । नास्ति ते कश्चित् छागसटाया धूपं दाता' येन त्वं द्वादश योजनानि निष्पलायरिति । सोऽपि कथयति । तवापि नास्ति कश्चिन्मूलकबीजमुदश्विना पिष्टा दाता येन त्वं खण्ड खण्डं विशीर्येथा' इति । जीवकेन सर्वं श्रुतम् । स कल्य- मेवोत्थाय तस्य गृहपतेः सकाशं गतः। कथयति गृहपते उद्यानं पुष्पफलसलिलसंपन्नं किमर्थमुत्सृष्टमिति। गृहपतिनास्य यथा- वृत्तमारोचितम् । स कथयति। गृहपते छागलसटाया धूपं देहि। द्वादशयोजनान्यमनुष्यको निष्पलायति । गृहपतिना छागलसटाया धपो दत्तः । अमनुष्यको द्वादश योजनानि निष्पलायितः। तेनापि गृहपतिना पंच कार्षापणशतानि जीव- काय दत्तानि। तान्यपि तेनालेयाय प्रेषितानि । ततो जीवकेन उदरी पृष्टः। भोः पुरुष किमर्थं त्वमत्रामनु- ष्यकाध्युषिते उद्याने तिष्ठसीति । तेनास्य यथावृत्तमारोचितम् । 1 100b 1 2 उनले सीमापार सहारा ८ । 2 Is रोगानिष्क्रम्य 3 100b 1 2-3 ཁྱོད་ལ་ར་སྤུའི དུད་པས་བདག་བ་དགའ་ཡང་མེད་པ་ལྟ ། (२८मार | Ms विशर्येथा। 4 Is निष्पलायेदिति 5 100b, 1 4 ·गीवर वस्तु ३५ जीवकेनाभिहितम् । मूलकवीजमुदश्विना पिष्टा पिव । स्वस्थो भविष्यसीति । तेन पीतम्। स्वस्थीभूतः। तेनापि पुरुषेण पंच कापणशतानि जीवकाय दत्तानि । तान्यपि तेनालेयाय प्रेपितानि । । अम्ब ततो जीवकोऽनुपूर्वेण मथुरामनुप्राप्तः। बहिर्मथुराया वृक्ष- मृले विश्रान्तः। यावन्मल्ले न मल्लो 'निहतः । तस्यान्त्राणि परा- वृत्तानि । स मृत इति बहिनिष्कास्यते। तस्मिंश्च वृक्षे गृध्रिणी सपोतका तिष्ठति। सा तैः पोतकरुच्यते। अम्ब मांसमनुप्रय- च्छेति । सा कथयति। पुत्र कुतो मांसम् । ते कथयन्ति। अम्ब एष मल्लो मल्ले न निहतः' कालगतो नीयते। पुत्र जीवकोऽत्र वैद्यराज आगतः। स्थानमेतद्विद्यते यदेनं स्वस्थीकरिष्यति । केनैप स्वस्थो भवति। यद्यस्य चूर्णरन्त्राणि स्पृश्यन्ते । जीवकेन तत्सर्व श्रुतम्। ततोऽसावुत्थाय मृतसकाशं गत्वा पृच्छति भवन्तः किमेतदिति। ते कथयन्ति । मल्लेन मल्लो निहतः । कालगतः । जीवकः कथयति । स्थापयत । पश्यामि । तैः स्थापितम् । ततो जीवकेन च सर्वभूतप्रसादकमणिः शिरसि स्थापयित्वा प्रत्यवेक्षितः । यावत्पश्यत्यन्त्राणि व्याकुलीकृतानि। तेन नाडिकायां चूर्णं प्रक्षिप्य मुखे वायुना प्ररितम्। चूर्णेनान्त्राणि स्पृष्टानि । स्वस्थीभूतः। तेनापि जीवकस्य पंच कार्षापणशतानि दत्तानि । तेनाप्यातेयाय प्रेषितानि । 1 dls fafea ·चीवरवस्तु मथुरायामन्यतमो गृहपतिः। तस्य पत्नी रूपयौवनसंपन्ना। स तस्यामत्यर्थमध्यवसितः कालगतः। तस्यामेव योनौ कृमिः प्रादुर्भतः। सा येन सार्धं परिचारयति स कालं करोति । ततस्तया सार्धं न कश्चित्परिचारयति । तया श्रुतं जीवको वैद्य इहागत इति। सा तस्य सकाशं गत्वा कथयति । जीवक मम व्याधिरस्ति । चिकित्सां कुरु । जीवकस्तां दृष्ट्रा कथालापं च श्रुत्वा संरक्तः कथयति। समयतः चिकित्सां करोमि यदि च मया साधू परिचारयसीति। सा कथयति। जिह मि। स कथयति। नास्ति तेऽन्यथा चिकित्सा। नास्त्यात्मसमं प्रेम । तया प्रतिज्ञातम् । ततस्तयात्मना' नग्नीभूता। योनिद्वारे मांस- पेशी दत्ता। ततोऽसौ कृमिस्तस्यां लग्नः। स तेन गृहीत्वा क्षिप्तः। स्वस्थीभूता। सा कामरागाध्यवसिता' निमित्तमुप- स कौँ पिधाय कथयति भगिनी त्वं मम । तवैषा चिकित्सेति मयैवं कृतमिति। तया तस्मै पंच कार्षापण- शतानि दत्तानि। तान्यपि तेनात्रेयाय प्रेषितानि । ततो जीवकोऽनुपूर्वेण यमुनातटमनुप्राप्तः । तेन तत्र मानुष- कुणपं दृष्टम्। तस्य मत्स्यैः पार्णिप्रदेशं स्नायुजालमाकृष्यते । सोऽक्षिणी उन्मीलयति निमीलयति च। जीवकेन तत्सर्वमुपल- क्षितं यथा सन्धिबन्धायाः स्नायुगुल्फादयः एवमवस्थिता इति । 1 102a 1 1 सालमा पठार | Gf abore p 16 fn 020 1 2 देवास को रहे | Ms ततस्तेन यन्नुत दर्शयति । 1 2 102a 12 } Ms affaifa ·३७ चीवरवस्तु सोऽनुपूर्वेण वैशालों गतः । यावन्मल्ले न मल्लस्य तलप्रहारेणा- क्षिपेलांकोलंभितः। स जीवकस्य सकाशं गतः। तेन तस्यां पाया स्नायुजालमाकृप्य प्रवेशितम्। तेन तस्य पञ्च कार्षापण- शतानि दत्तानि । तेनाभयस्य मातुर्दत्तानि । वैशाल्यामन्यतमः पुरुषः । तस्य शतपदी कणं प्रविष्टा। सा तत प्रसूता । सप्तशतान्यपत्यानां जातानि । स कर्णशूलाभ्या- हतो जीवकस्य सकाशं गतः। चिकित्सां कुरुष्वेति। जीवकः संलक्षयति। पूर्वं मया उपाध्यायोपदेशेन कर्म कृतमिदानों खमतेन कर्म करिप्यामीति। तेनासौ पुरुषोऽभिहितः। गच्छ भोः पुरुप पत्रमण्डपं कारयत। नीलैव!ष्टयित्वास्याधस्ता- ब्रेरी स्थापय । भूमि च तापय इति। तेन यथासंदिष्टं सर्व- मनुष्ठितम्। ततो जीवकेन तं पुरुषं भूमौ निपातयित्वा' सा भूमिरुदकेन सिक्ता। ततो भेरी पराहता। शतपदी प्रावृट- काल इति कृत्वा निष्क्रान्ता। ततो जीवकेन कर्णमूले मांस- पेशी स्थापिता। सा पुनः प्रविश्यापत्यानि गृहीत्वा निर्गता। सहापत्यैमांसपेश्यां सक्ता। ततो जीवकेन सा मांसपेशीच्छोरिता। स पुरुषः स्वस्थीभूतः। तेन पञ्च कार्षापणशतानि दत्तानि । तान्यपि तेनाभयस्य मातुर्दत्तानि । 102b 1 2 हीमा मी सासुसमा 50 अक्षितारकोत्पाटित । 2 For निपात्य 3 102b 17 བརྡུངས་པ། ·३५ चीवरवस्तु सोऽनुपूर्वेण राजगृहं गतः । राज्ञा बिम्बिसारेण श्रुतं यथा जीवक आगत इति। तेनाजातशत्रोः कुमारस्याज्ञा दत्ता पुत्र भ्राता ते आगच्छति प्रत्युद्गमको गच्छेति । स प्रत्युद्गतः। जीवकेन श्रुतं यथा अजातशत्रुः कुमारः प्रत्युद्गच्छतीति। स संलक्षयति । यद्यहमस्य प्रत्युद्गमनं स्वीकरिष्यामीति यदा राजा भविष्यति तदानर्थं मे करिष्यतीति । स परावृत्यान्येन द्वारेण प्रविष्टः। अपरेण समयेन जीवको महाजनकायपरिवृतो व्याक्षिप्तचित्तो गच्छति । तावदन्यतरो ब्राह्मणोऽक्षिरोगा? जीवकस्य सकाशं गतः । भैषज्यं मे व्यपदिशेति। तेन सञ्जातामर्षेणोक्तः। भस्मना पूरय इति । तेन ऋजुकेन भस्मना पूरितम् । स्वस्थीभूतः । अपरस्याप्यक्षिरोगः । स जीवकसकाशं संप्रस्थितः। तेन ब्राह्मणेन दृष्टः पृष्टश्च । भोः पुरुष क गच्छसीति । तेन यथाभूत- माख्यातम् । स कथयति । किं ते जीवकेन। यत्तेन ममोपदिष्टं तत्कुरुष्वेति । श्रद्दधानोऽसौ । तेन भस्मना पूरिते अन्धीभूतः । अपरेण समयेन राज्ञो बिम्बिसारस्य मूर्ध्नि पिटको जातः । तेनामात्यानामाज्ञा दत्ता। भवन्त आहूयतां वैद्य इति। अमात्यैरा- हूतः। राज्ञाभिहितः। भवन्तो मूनि पिटको जातः । चिकित्सां कुरु- वेति । ते कथयन्ति। देव जीवके महावैद्येऽवतिष्ठमाने कथं वयं करिष्यामः । राजा कथयत्याहूयतां भवन्तो जीवकः । तैराहूतः । राजा कथयति । जीवक चिकित्सां कुरुष्वेति । जीवकः कथयति । देव समयतः करोमि यद्यहमेव देवं स्नपयामि । एवं कुरु । ततो 103b 1 5 सालमा राजन | cf above 1 36 In " ·गीत जीवकेनामलकं ददता पाचनीयानि द्रव्यानि दत्ताणि । पञ्च च घटशतानि पाचनीय व्यर्भावितानि । यदा पक्कः तदा प्रच्छन्नं भुरेण स्पृष्टः स्फुटितः। ततो रोहणीयानि द्रव्याणि दत्तानि । पञ्चवटगतानि रोहणीय व्यै वितानि। तद्बणं रूद' सम- छवि समरामं संवृत्तम् । राजा स्नातमात्रः कथयति । जीवक चिकित्सां कुरुप्वेति । स कथयति । देव मुंदन । तावद्राज्ञा भुक्तम् । जीवक चिकित्सां कुरु । देव कृता। स तदन्ते पाणिना परामाष्टि: । न संजानीते कतरस्मिन्प्रदेशे व्रण- मिति। आदर्श गृहीत्वा व्यवलोकयति तथापि न पश्यति । देवीं पृच्छति । सापि न सञ्जानीते कतरस्मिन्प्रदेशे वणमासी- दिति। राजा परं विस्मयमापन्न अमात्यानां कथयति । भवन्तो जीवकस्य वैद्यराजाभिषेकं कुरुतेति। सोऽन्धः पुरुषः कथयति । देव किं पुत्रस्न हादस्याभिषेकः क्रियते। आहोखिद्वैद्यवचक्षण्या- दिति । स कथयति । वैद्यवैचक्षण्यात्। यद्येवमहमेवानेनान्धी- कृतः । जीवकः कथयति । भोः पुरुष तवाहं दर्शनमपि न समनु- पश्यामि कुतः स्वस्थीकरिप्यामि। स कथयति। सत्यमेत- दपि तु यस्य त्वयोपदेशः कृतस्तेन ममोपदिष्टम् । किमुपदिप्टम् । अमुकम् । जीवकः कथयति। तस्यान्यो धातुः । तवाप्यन्यः । इदानीमिदं चेदं च कुरु । स्वस्थी भविष्यसीति । तेन कृतम् । 1 10a 11 མོ་དེ་སོས་ཤིང། 2 Is न तेदन्ते पाणिना 10a 1 3 དེ་ཡིད་མ་ཆེས་ནས་ལག པས་བྱིགས་ནི ། ·४० चीवरवस्तु वस्थीभूतः । कथयति । देव क्रियतामस्य वैद्यराजाभिषेक इति'। स हस्तिस्कन्धाभिरूढो महता श्रीसमुदयेन वैद्यराज्येऽभिपिक्तः । राजगृहेऽन्यतमो गृहपतिगुल्मव्याधिना स्पृष्टः। सर्ववैद्य- प्रत्याख्यातः। स संलक्षयति। जीवकस्य सकाशं गच्छामीति । यदि चिकित्सां करिष्यत्यतीव कुशलं नोचेदात्मानं घातयिष्या- मीति। स जीवकसकाशं गतः। जीवक चिकित्सा मे कुरु । स कथयति । भोः पुरुष दुर्लभानि तव भैषज्यानीति । स संलक्षयति । जीवकेनाप्यहं प्रत्याख्यातः। किमत प्राप्तकाल आत्मानं घात- यिष्यामीति । श्मशानं गतः । तत्र चितायां ज्वलन्त्यां बभ्रु नकुल- श्चन्दनगोधा च युध्यमानौ पतितौ। तेन क्षुधार्तेन तावुभावपि भक्षितौ। देवश्च वृष्टः। श्मशानात्प्रघरत्तचितोदकं पीतम्। श्मशा- नस्य नातिदूरे गोकुलम् । तत्र गत्वा कोद्रवोदनं मथितं च पीतम् । गुल्मः स्फुटितः। ऊर्धमधश्च विरिक्तो यथा पौराणः संवृत्तः। अपरेण समयेन वैदेह्या गुह्यप्रदेशे पिटको जातः । तया राज्ञे निवेदितम् । राज्ञा जीवकोऽभिहितः। अपरमातुश्चिकित्सां कुरु- वेति । तेन प्रतिज्ञातम् । ततः सक्तन् पिण्डीकृत्य धाल्या दत्ताः। अस्यान्तिके निषादयितव्येति । तया सा निषादिता। जीवकेन सक्तुपिण्डं दृष्टा संलक्षितः । अमुष्मिन्प्रदेशे इति । पाचनीयानि द्रव्याणि दत्तानि। पक्व ज्ञात्वा सक्तुपिण्डमध्ये शस्त्रकं प्रक्षिप्य धात्यभिहिता। अस्यान्ते ईषन्निषादयितव्या देवी । निषद्याकाशे धारयितव्येति। तया तथाकृतम् । शस्त्रसंपात- སླད་སློང་ཤིག =lift ततः 1 मिति 2 Ms सक्नु 3 105a, ! 6 again.

·समकालमंत्र पिटकः स्फुटितः । ततो रोहणीयद्रव्यपरिभाविनेन कपायाम्भमा गोचितः । रोहणीयानि द्रव्याणि दत्तानि । स्वस्थी- भृता। जीवको राज्ञः सकाशं गतः। गजा कथयति । जीवक कृता नेऽपरमातुश्चिकित्सा। देव कृता। मा ते विनग्ना दृष्टा। देव न दृष्टा । कथं कृता । तेन यथावृत्तमारोचितम् । राजा परं विस्मयमापन्नः । तेनामात्या उक्ताः। द्विरपि जीत्रकस्य वैद्यराजा. भिषेकं कुरुथेति । योऽसौ गुल्मी पुम्पो जीवकेनाभिहिता दुर्लभानि भैषज्यानीति स कथयति । देव किं पुत्रस्नेहादस्याभिपेकः क्रियते । आहोस्विद्वैद्यवचक्षण्यात् । वैद्यवचक्षण्यात् । यद्येवमह- मनेन न स्वस्थीकृतः। जीवकः कथयति । भोः पुरुष न मया तव चिकित्सा कृता । अपि तु मयोक्तं दुर्लभानि ते भैपज्यानीति । स कथयति । कोशानि मम भैपज्यानीति। जीवकः कथयति । यदि कृष्णचतुर्दश्यामेकपिङ्गलः पुरुषः कालं करोति । तस्य श्मशाने ध्माप्यमानस्य बभ्रुनकुलश्चन्दनगोधा च चितायां पतितः। तो त्वं भक्षयसि। महेन्द्रो' देवो वर्षति । श्मशानाच्च प्रघरितं चोदकं पिवसि । ततः कोद्रवोदनं भुंक्षे मथितं च पिवसि एवं त्वं स्वस्थो भवस्येत'न्मत्वा मयोक्तं दुर्लभानि ते भैषज्यानीति । स कथयति । साधु सुष्टु परिज्ञातम् । एतदेव मयोपयुक्तम् । ततो- ऽभिप्रसन्नः कथयति। देव शक्योऽस्य वैद्यराजाभिषेकः । अभि. षिच्यतामिति । द्विरपि वैद्यराज्येऽभिषिक्तम् । 2 Ms माहीन्द्रो 105b, 1 6 5 शुमा वरि। 3 106a,1 1 रामाका | Ms एतत् सत्त्वाय - 1 is ध्याप्यमानस्य ६ ·४२ चीवरवस्तु यदा अजातशत्रुणा देवदत्त-कल्याणमित्रविग्राहितेन पिता धार्मिको धर्मराजो जीविताद्ववपरोपितः तदास्य गुल्मरोगः प्रादुर्भतः। तेन वैद्यानामाज्ञा दत्ता। चिकित्सां कुरुष्वेति। ते कथयन्ति । देव जीवकोऽनुत्तरो वैद्यराजो देवस्य भ्राता' । तस्मिन् स्थिते का शक्तिरस्माकं चिकित्सां कर्तुमिति। तेनामात्यानामाज्ञा दत्ता। आहूयतां भवन्तो जीवक इति। तैराहूतः। जीवक गुल्मरोगो मे प्रादुर्भतः । चिकित्सां कुरुष्वेति। देव करोमि । स संलक्षयति। द्वाभ्यां कारणाभ्यां गुल्मो भिद्यते । अत्यन्त- हर्षेण वा अत्यन्तरोषेण वा। तदयं पापकारी सत्त्वः । कुतोऽस्या- त्यन्तहर्षः । सर्वथा रोषयितव्य इति विदित्वा कथयति। देव समयेन चिकित्सां करोमि। यधुदायिभद्रस्य कुमारस्य मांसं परिभुक्ष्वेति । श्रुत्वा राजा रुषितः कथयति । शोभनम् । मया पिता जीविताद् व्यपरोपितः। त्वमप्युदायिभद्रं जीविताद् व्यपरोपय। अहमपि स्वयमेव रोगेण कालं करिष्यामि । त्वमपि राजा भविष्यसीति । स कथयति। देव एषा चिकित्सा । न शक्यमन्यथा स्वस्थेन भवितुमिति । नास्त्यात्मसमं प्रेम। तेना- भ्युपगतम्। ततो जीवकेन उदायिभद्रः कुमारः सर्वालंकार- विभूषितः कृत्वा राज्ञ उपनामितः। देव अयमुदायिभद्रः कुमारः सुनिरीक्षितमेनं कुरु । न भूयो द्रक्ष्यसीति। ततस्तेनो- पदर्य गृहं नीत्वा स्थापितः। ततो जीवको मांसार्थी शीतवन श्मशानं गतः। अशून्यं च शीतवनं श्मशानं मृतकुणपेन। 1 Ms तात ·४३ 5 चीवरवस्तु ततस्तेन कुणपमांसं गृहीत्वोपकरणविशेषैः साधयित्वा भोजन- काले राज्ञ उपनामितम् । ततो राजा अजातशत्रुः मांसशरावं गृहीत्वा भक्षयिष्यामीति जीवकेनाच्छिद्य' कपोले प्रहारो दत्तः। पापकारिन् त्वया पिता धार्मिको धर्मराजो जीविताद्वापरो- पितः । इदानी पुलमांसमपि भक्षयसीति । स रुषितः कथयति । यद्येवं किमर्थ प्रघातितः। संजातामर्षस्य चास्य गुल्मः स्फुटितः ऊर्चमधश्च विरिक्तः। स रुधिर एव मुखेनागतः। यं दृष्ट्रा मूच्छितः पृथिव्यां पतितः। ततो जलाभिषेकप्रत्यागतप्राणं नपयित्वा सांप्रेयभोजनं दत्तम्। यथा पौराणः संवृत्तः। ततो जीवक उदायिभद्रं कुमारं सर्वालंकारविभूषितमादाय राज्ञः सकाश- मुपसंक्रान्तः। पादयोनिपत्य कथयति। देव अयमुदायिभद्रः कुमारो न शक्यं मया कुन्तपिपीलकमपि प्राणिनं जीविताद् व्यपरोपयितुं प्रागेव कुमारम्।अपि त्वनेनोपायेन चिकित्सेति मयो- पायसंविधानं कृतमिति। राजा परं विस्मयमुपगतः। तेनामात्या- नामाज्ञा दत्ता । जीवकस्य वैद्यराजाभिषेकं कुरुष्वेति । अमात्यै- हस्तिस्कन्धाभिरूढो महता श्रीसमुदयेन त्रिरपि वैद्यराजाभि- षेकेणाभिषिक्तः। . 1 Ms ग्रहो 2. As 1061, 1 6 5 91=drinking cup 3 Ms Tetra 4_106b, 1 7 वास N | 5 Is प्राणो G_107a,1 2 मारा =health-recruiting food ·४४ चीवरवस्तु ततो जीवकस्य मद उत्पन्नः। न मया समः कश्चिद्वैद्यो- ऽस्ति । अहं कायचिकित्सकानामग्रः। भगवानपि चित्तचिकित्स- कानामग्र इति। सोऽपरेण समयेन भगवत्सकाशमुपसंक्रान्तः। स मदावलेपेन सत्यानि न पश्यति। भगवान् संलक्षयति । जीवको वैद्यराज 'आहृतकुशलमूलः किमर्थं सत्यानि न पश्यति । मदावलेपात् । मदापनयोऽस्य कर्तव्य इति। तत्र भगवान् जीवकं वैद्यराजमामन्त्रयते। दृष्टस्ते जीवक हिमवत्पर्वतराजः। नो भदन्त। गृहाण तथागतस्य चीवरकर्णकः। तेन गृहीतम् । अथ भगवान् जीवकं वैद्यराजमादाय येन हिमवान्पर्वतराजस्तेनोपसंक्रान्तः। तत्र नानाविधौषधयो दीपवज्ज्वलन्ति। भगवान् जीवकं वैद्यराजमि- दमवोचत्। गृहाण जीवक यथाभिप्रेता ओषधीः। भगवन् [बिभेमि]। तत्र भगवान् यक्षं 'वज्रपाणिमामन्त्रयते। गच्छ वज्रपाणे जीवक- स्यारक्षां कुरु । स गतस्तेन नानाविधा ओषधयो गृहीताः। भगवान् कथयति। जीवक किं नामेयमोषधिः स कथयति । भगवन्नमुका । अनेन विधानेनामुकस्य व्याधेरुपशमनीति । इय मप्यमुका। अमुकस्य व्याधेः प्रशमनीति। अपरासां नामानि न जानीते। यां न जानीते तां भगवान् कथयति। जीवक इयम- मुका । अमुकेन विधानेनामुकस्य व्याधेः प्रशमनी । इयमप्यमुक- स्येति । जीवकः कथयति । वैद्यकमपि भगवान् जानीत इति। तत्र भगवान् जीवकं वैद्यराजमामन्त्रयते। चतुर्भिर्जीवकाङ्गः समन्वा- :) l Ms श्राहित 2 Is भगवान् क्षणमपि. मामन्त्रयते ·चीवरवस्तु ४५ गतो भिषक् 'शल्याहर्ता राजाहश्च भवति राजयोग्यश्च राजा- इत्त्वे च संख्यां गच्छति' । कतमैश्चतुर्भिरिह भिपक शल्याहर्ता । आवाधकुशलो भवति । आवाधसमुत्थानकुशलश्च । उत्पन्नस्या- बाधस्य प्रहाणकुशलः । प्रहीणस्यायत्यामनुत्पादकुशलः । कथमा- बाधकुशलो भवति । इह भिषक् शल्याहर्ताबाधं जानात्ययमाबाध एवंरूपश्चैवरूपश्चेत्येवमाबाधकुशलो भवति। कथमाबाधसमुत्थान- कुशलो भवति। इह भिपक शल्याहर्ताबाधं जानात्ययमा- बाधो वातसमुत्यो वा पित्तसमुत्थो वा श्लेष्मसमुत्थो वात्मोप- क्रमिको वा परोपक्रमिको वा सांनिपातिको वा ऋतुपरिणामिको वेत्येवमावाधसमुत्थानकुशलो भवति। कथमुत्पन्नस्याबाधस्य प्रहाण- कुशलो भवति। इह भिषक शल्याहर्ताबाधं जानात्यय- माबाधोऽञ्जनेन वा प्रत्यंजनेन वावमनेन वा विरेचनेन वोर्ध्व. विरेचनेन वाधोविरेचनेन वा नस्तकर्मणा वा धूपदानेन वा स्वेदपरिकर्मणा वा प्रहास्यतीत्येवमुत्पन्नस्याबाधस्य प्रहाणकुशलो कथं प्रहीणस्याबाधस्यायत्यामनुत्पादकुशलो भवति । इह भिषक् शल्याहर्ताबाधं जानात्ययमाबाध एवंरूपाभि- श्चैवरूपाभिश्च सांप्रेयाभिः क्रियाभिः क्रियमाणाभिः प्रहीण आयत्यां नोत्पत्स्यत इत्येवं प्रहीणस्याबाधस्यायत्यामनुत्पाद- भवति । 3 Tib ends hero a section Bfs फल्याहाराजाहतश्च 2 Ms सज्ञा , 108a, 1 6 माहारमोर । འདུལ་བ་གཞི ། བམ པོ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་པ ། 4_Ms अनस्त 103b, 1 रामावर Cf काश्यपसहिता edited by Rajpandit Hemraj Sarmā, p 127 , dvyut 272 88 ·चीवरवस्तु । कुशलो भवति । एवं चतुर्भिरङ्गैः समन्वागतो भिषक् शल्याहर्ता राजाहश्च भवति राजयोग्यश्च राजाङ्गत्वे च संख्यां गच्छति। एवमेव चतुरङ्गः समन्वागतस्तथागतोऽर्हन सम्यक्संबुद्धोऽनुत्तरो भिषक् शल्याहर्ता इत्युच्यते। कतमै- श्चतुर्भिः। इह जीवक तथागतोऽर्हन्सम्यक्संबुद्धः। इदं दुःख- मार्यसत्यमिति यथाभूतं प्रजानाति । इदं दुःखसमुदयमिदं दुःखनिरोध इदं दुःखनिरोधगामिनीप्रतिपदार्यसत्यमिति यथा- भूतं प्रजानाति। न खलु जीवक भिषक शल्याहर्ता जाति- मूलकानां दुःखानां प्रहाणाय भैषज्यं जानाति । नापि जराव्याधि. मरणशोकपरिदेवनदुःखदौर्मनस्योपायासमूलकानां दुःखानां प्रहा- णाय भैषज्यं जानाति । तथागतस्तु जीवक जातिमूलकानां दुःखानां प्रहाणाय भैषज्यं जानाति । जराव्याधिमरण- शोकपरिदेवनदुःखदौर्मनस्योपायासमूलकानां दुःखानां प्रहाणाय भैषज्यं जानाति । तस्मात्तथागतोऽर्हन्सम्यक्संबुद्धोऽनुत्तरो भिषक् शल्पाहर्तेत्युच्यते। अस्मिन् खलु धर्मपर्याये भाष्यमाणे जीवकस्य कुमारभृत्यस्य विरजो विगतमलं धर्मेपु धर्मचक्षुरुत्पन्नम् । जीवकः कुमारभृतो दृष्टधर्मा प्राप्तधर्मा विदितधर्मा पर्यव- गाढधर्मा तीर्णकांक्षस्तीर्णविचिकित्सोऽपरप्रत्ययोऽनन्यनेयः शास्तुः शासने धर्मेपु वैशारद्यप्राप्तः उत्थायासनादेकांसमुत्तरासङ्ग कृत्वा येन भगवांस्तेनाञ्जलिं प्रणम्य भगवन्तमिदवोचत् । अभिक्रान्तोऽहं भदन्ताभिक्रान्तः। एषोऽहं भगवन्तं शरणं गच्छामि धर्म च भिक्षुसंघं चोपासकं च। मां धारयाद्याग्रण अथ ·४७ नीचरवस्तु यावज्जीवं प्राणोपेतं शरणगतमभिप्रसन्नम् । अथ जीवको वैद्यराजो भगवत पादौ शिरसा वन्दित्वा भगवतोऽन्तिकात् प्रकान्तः। हिमवान्पर्वतराजो हिमसंयोगान्नित्यं शीतलो भगवतः सा- भिष्यन्द' ग्लानमुत्पन्नम् । जीवको वैद्यराजः संलक्षयति। स्वय- मेवाहं भगवत उपस्थानं करोमि तद्यथा राज्ञश्चक्रवर्तिन इति। ततो जीवकेन द्वात्रिंशदुत्पलानि स्र'सनीयैर्द्रव्यैर्भाव- यित्वा भगवते दत्तानि । जिघ्रतु भगवानेतानीति। भगवता घ्रातानि। द्वात्रिंशदेवोत्थानानि लब्धानि। ततो भगवन्तं पृच्छति। कश्चिद्भगवान् सम्यग्विरिक्त इति । भगवानाह। सन्ति जीवक ते दोषाः । ये च्युता न उताः सन्ति । उता न च्युताः सन्ति । उताश्च्युताश्च सन्ति। नैव स्रुता न च्युता इति । जोवकः कथयति । भगवन् यद्येवं गुडहरीतकी भक्षय । मण्डानुपूर्वी च कुरुष्वेति । भगवता तथाकृतम् । स्वस्थो जातः । आचरितं जीवकस्य यस्य कस्यचिद्राज्ञो वा राजमातस्य वा चिकित्सां करोति स तस्मै ग्रामं वा ग्रामवरं वा प्रयच्छति । यावदपरेण समयेन जीवकेन विदेहराजस्य चिकित्सा कृता। तेन तस्मै शतसहस्रमूल्यं वृहतिकाप्रावरणं दत्तम् । स तमादाय 1 110al 2 གྲང་ནད་ཀྱི་སྙུན་གྱིས་ཐེབས་པ་དང | 2 110a, 1 ༠ སྐྱོན་གང་དག་གསོས་ལ་མ་འཁྲུས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཁ་བའི་རིམ་པ། 3 110b,11 ·४८ मे चीवरवस्तु येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णः । एकान्ते निषण्णो जीवकः कुमारभृतो भगवन्तमिदमवोचत् । आचरितं भदन्त मम यस्य राज्ञो वा राजमात्रस्य वा चिकित्सां करोमि स मे ग्रामं वा ग्रामवरं वानुप्रयच्छति। तन्मया विदेहराजस्य चिकित्सा कृता। तेन शतसहस्रमूल्यं वृहतिकाप्रावरणं दत्तम् । तदहं भगवतेऽनु- प्रयच्छामि । तद्भगवान्प्रतिगृह्णात्वनुकम्पामुपादायेति । प्रतिगृह्णाति भगवान् जीवकस्य कुमारभृतस्यान्तिकाच्छतसहस्रमूल्यं वृहति- काप्रावरणम् । तेन खलु समयेनायुष्मानानन्दो भगवतः पृष्ठतः स्थितोऽभूद् व्यजनं गृहीत्वा भगवन्तं वीजयन्। तत्र भगवाना- युप्मन्तमानन्दमामन्त्रयते। गृहाणानन्द शतसहस्रमूल्यं वृहतिका- प्रावरणं ममार्थाय शस्त्रलूनं कुरूष्वेति। तत आयुष्मानानन्दो गृहीत्वा विस्तीर्णावकाशं पृथिवीप्रदेशं गत्वा मापयितुमारब्धः। पश्यति बहूनि चीवराणि संपद्यन्ते। ततस्तेन भगवतस्त्रिचीवरं कृत- मात्मनः सान्तरोन्तरमायुष्मतश्च राहुलस्य कुमूलकः'। तं खलु वर्षावासं भगवतः पंच पटशतानि संपन्नानि । भिक्षुसंघस्य चानेकानि' । भिक्षवो न जानीते कथं प्रतिपत्तव्यमिति। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह। तस्मादनु- जानामि। भिक्षुभिगृहपतिचीवरकाणि शस्त्रलूनानि दुर्वर्णीकृत्य धारयितव्यानि । - l Cfirsut 272 54 कुसुलक 2 चानीकानि ·इति । भगवतः गोगरवस्तु आचरितं राज्ञो बिम्बिसारस्य भिक्षु वा भिक्षुणी वा दृष्टा हस्तिस्कन्धादवतीर्य पादाभिवन्दनं करोति। सोऽपरेण समयेन हस्तिनमभिरुह्य भगवतः पादाभिवन्दकः संप्रस्थितः। यावत्पश्य. त्यन्तर्मार्गे आजीवकम् । स तस्य जातसंभ्रमो हस्तिस्कन्धा- दवतीर्य पादयोनिपतितः। तत्र ये अश्राद्धास्ते संलक्षयन्ति । न केवलं देवो भिक्षुष्वेवाभिप्रसन्नः । आजीवकेष्वप्यभिप्रसन्न ये तु श्राद्धास्ते संलक्षयन्ति । नूनं देवो भिक्षुरिति कृत्वा ससंभ्रमोऽस्य हस्तिस्कन्धादवतीर्य पादयोर्निपतित इति । ते सन्दिग्धमनसो राजानमूचुः । कस्य देवेन वन्दना कृता । श्रावकस्य। देव आजीवक एष न भगवतः श्रावकः। अथ राज्ञो बिम्बिसारस्यैतदभवत् । एतदेव मे करणीयं भवत्विति। स येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्ते निषण्णः। एकान्त- निषण्णो राजा मागधः श्रेण्यो बिम्बिसारः भगवन्तमिदमवोचत्। आचरितं मम भदन्त भिखं वा भिक्षुणों वा दृष्टा हस्ति- स्कन्धादवतीर्य तस्य पादाभिवन्दनां कर्तुम् । तदहं संजात- संभ्रमो हस्तिस्कन्धादवतीर्य भिक्षुरिति कृत्वा आजीवकस्य पादयोनिपतितः। अहो वत भगवन्नार्यकाणां चीवरकेषु किंचिचिह्न प्रज्ञापयेदनुकम्पामुपादायेति। अधिवासयति भग- वान् राज्ञो बिम्बिसारस्य तूष्णींभावेन । अथ राजा बिम्बिसारी भगवतस्तूष्णीभावेनाधिवासनां विदित्वा भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा प्रक्रान्तः। तत्र भगवान् भिक्षुनामन्त्रयते स्म। हंभो ·५० चीवरवस्तु भिक्षवः स आजीव उपहतश्च येन दृष्टसत्यस्यान्तिकाद्वन्दना स्वीकृतेति । तेन खलु समयेनायुष्मानानन्दो भगवतः पृष्ठतः स्थितोऽभूद् व्यजनं गृहीत्वा भगवन्तं वीजयन् । तत्र भगवानायुष्मन्तमानन्द- मामन्त्रयते । दृष्टस्ते आनन्द वैदेहकः पर्वतः । नो भदन्त। गृहाण तथागतस्य चीवरकर्णकम् । तेन गृहीतम् । अथ भगवान्' तत एव ऋध्या' उपरि विहायसा प्रक्रान्तः। राजगृहेऽन्तर्हितो वैदेहके पर्वते प्रातिष्ठत । तेन खलु समयेन मागधकानां मनुष्याणां क्षेत्राणि समानि समोपविचाराणि' आवलीविनिबद्धानि भक्ति- रचनाविशेषविचित्राणि दृष्टा च पुनरायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते । दृष्टानि ते आनन्द एतानि क्षेत्राणि समानि 'समोपविचाराण्या- वलीविनिबद्धानि भक्तिरचनाविशेष विचित्राणि । दृष्टानि भदन्त। तस्मादानन्द अनेनाकारेण भिक्षुभिश्वीवराणि छित्वा सेतव्यानि। स्थविरानन्देन भिक्षुणामारोचितम् । युष्माभिरनेनाकारेण चीवर - कानि पाटयित्वा सेतव्यानीति। भिक्षवः पाटयित्वा चीव- राणि "सेतुमारब्धाः। एकेन पाइँन पत्रमुखानि पातयन्ति । न शोभन्ते । आयुष्मानानन्दः संलक्षयति । किंचापि भगवता नानु- 1 112a, 1 5-6 मोहोरमामा मामी परेकामा मायामा सरमा मोर गुदामा | Tib adding मी कुन युक्तम् । 2 Ms रिध्या 3 Ms प्रतिष्ठात् 4_1120, 1 3 बिर मात्रा कमी मारमा रमाका मोहीम' मामा मामाका | Ms समोपचिवाराणि 5 Ms भक्ती. 6 Ms सेन्तुमारब्धाः ·चीयरवस्तु ज्ञातम् । स्थानमेतद्विद्यते यदेतदेव प्रत्ययं कृत्वा अनुज्ञास्यतीति । तेनोभयपार्श्वयोः पत्रमुखानि' दत्तानि । तथाप्यनुपातं' विना न शोभते इत्यनुपातो दत्तः। ततः कृतनिश्चितं भगवत उपनामितम् । भगवानाह । साधु साध्वानन्द यन्मया नानुज्ञातं तत्त्वया विज्ञातम् । तस्माद्नुजानामि भिक्षुभिरनेनाकारेण चीवराणि छित्वा सेवित- व्यानि । भिक्षव एकैकं चीवरं छित्वा स्यूत्वा धावयितु प्रवृत्ताः । अवशिप्टान्यच्छिन्नानि । ततो भगवान्मगधेपु जनपदेपु चारिकां चरन्नाटविकामनु- प्राप्तः। आटविकायां विहरत्यग्राटविके दावे। आटविका नदी समीपसंयोगाच्छीतला प्रवाता' च । भगवता प्रथमे यामे अन्तर्वासः प्रावृतः। मध्यमे यामे उत्तरासङ्गः। पश्चिमे यामे आयुप्मन्तमा- नन्दमामन्त्रयते। अनुप्रयच्छ मे आनन्द संघाटीमिति । तत आयुष्मतानन्देन हस्तौ प्रक्षाल्य भगवत उपरिष्टादत्ता' संघाटी। सा रात्रिर्भगवता त्रिचीवरेणातिनामिता। ततः प्रभातायां रजन्यां संलक्षयति । ये केचिल्लोके सुकुमारकाः सुखैषिणः। अहं तेषामग्रः। तदहं शक्नोमि त्रिचीवरेण यापयितु किं पुनर्मे श्रावका इति विदित्वा भिक्षुनामन्त्रयते स्म । तस्मात्तर्हि भिक्षवो भिक्षुभिश्छिन्नं त्रिचीवरं धारयितव्यमिति । 1 1130, 1 1 मासुका = border 2 Ibrd 1 2 मोर ! 3 Ms उपनिमित्त 113a, 1 2 सुपर गले असा | Ms, प्रवालता मागमा प्रावृत- 4 113a,15 5 Ms. ०दन्त, 113a, I7 ·५२ चीवरवस्तु उक्तं भगवता छिन्नं तिचीवरं धारयितव्यमिति। अन्य- तमस्य भिक्षोस्त्रिचीवरं नास्ति। तस्य नमतं संपन्नम्'। स तच्छेत्तु- मारब्धः। भगवांश्च तं प्रदेशमनुप्राप्तः पृच्छति । भिक्षो किमिदम् । उक्त भदन्त भगवता भिक्षुणा छिन्नं त्रिचीवरं धारयितव्यमिति। मम तृतीयं चीवरं नास्ति । पर्येषमाणस्य मे इदं नमतं संपन्नम् । छित्वा चीवरं करोमि । नैतद्भिक्षो छेदनाहमपि त्वासीवकार्हम् ।' सीवकं कृत्वा धारय । इत्युक्ता प्रक्रान्तः। भिक्षुसंघ सन्निपात्य पुरस्ताद्भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः। निषद्य भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म । अमुकस्य भिक्षवो भिक्षोश्चीवरं नास्तीति नमतं छेदयतीति । तस्मात्तर्हि भिक्षवः पञ्चाछेद्यानि। सर्वं नमतं । सर्व प्रावारकं । सर्वं कोचवं । सर्वं लेलोहितं । सर्वं स्थूल- कम्बलञ्चे ति । आसीवकांस्तु दत्वा धारयितव्यम् । श्रावस्त्यां निदानम्' । राज्ञः प्रसेनजितः कोसलस्य मृगारो नाम अग्रामात्यः। तेन सदृशात्कुलात्कलनमानीतम् । स तया 2 113b,1 6-7 1 113b, 1 4 ऐराग के कस कम्वल संप्राप्तम् विशालामामा का बीमाका |=sering together Ms त्वासेवकार्ह 3 Als सेवक 4 Mrsut कोचवकं ; Tib करापुhairy cloth Cf Mahāvagga, riin 1 36 कोजवं 5 114a, 1 3 कोका-विरलिका in Mryut 271 39. 6 vs qa' ; Ibid Jalgas55 7 Jus निधान . %3 ·नीवरवस्तु १३ साधं क्रीडति रमते परिचारयति । तस्य क्रीडतो रममाणस्य परिचारयतः पुत्रो जातः । एवं यावत्सप्त पुत्रा जाताः । तत्र षण्णां यथाभिप्रेतव्यवस्थम् । तेन नामानि व्यवस्थापितानि। यस्तु कनीयांस्तस्य विशाख इति नामधेयं व्यवस्थापितम् । यावन्मृगारस्य पनी कालगता। तेन पण्णां पुत्राणां निवेशः कृतः। ते स्वक. खकाभिः पत्नीभिः सार्ध मण्डनपरमा व्यवस्थिताः। गृहकार्य न चिन्तयन्ति । मृगारो गृहपतिः करे कपोलं दत्वा चिन्तापरो व्यवस्थितः। तस्य सप्रेमको ब्राह्मण आगतः। स तेन चिन्तापरो दृष्टः । स कथयति । गृहपते किमसि चिन्तापरः। ममामी पुत्राः स्वकस्वकाभिः पत्नीभिः सार्ध मण्डनपरमा व्यवस्थिताः । गृहकार्य न चिन्तयन्ति । गृहमवसादं गमिष्यतीति। स कथयति। विशाखस्य कस्मान्निवेशो न क्रियते। को जानीयात्कदाचित्सोऽपि पापतरो भवेत् । एतदपि न ज्ञायते कदाचिच्छोभनतरो भवेत् । यदि तेऽनुमतं समन्वेषयामि दारिकाम् । एवं कुरु । स गवेषमाणोऽनु- पूर्वण चम्पामनुप्राप्तः। चम्पायां बलमित्रो नाम गृहपतिः। तस्य विशाखा नाम दुहिता रूपयौवनवती नयविनयसंपन्ना पण्डिता पटुप्रचारा। भिग्न तमनोहराभिर्दारिकाभिः सार्धमुद्यानभूमि संप्रस्थिता । स च ब्राह्मणस्तं प्रदेशमागतः। तेन सा दारिका दृष्टा । स संलक्षयति। आसामेव तावत्परीक्षा कर्तव्येति। स च आसामवधानतत्परो मन्दगतिप्रचारतया पृष्ठतोऽनुबद्धः। प्रायो नार्यश्चलत्स्वभावाः । सा यथा- 1 Ms सह 2 Ms •सुभावा ·५.४ चीवरवस्तु व तासां काचिद् धावति काचिदुत्पतति काचिन्निपतति काचिद् हसति काचिद् गात्रविक्षेपं करोति काचिद् गायति । इमानि चान्यानि च दुर्वृत्तचेष्टितानि कुर्वन्ति । सा तु विनयसंपन्ना मन्दगतिप्रचारा ताभिः सार्धं गच्छति। यावदुद्यानं संप्राप्तास्ता दारिकाः पुष्करिण्यास्तीरे वस्त्राणि स्थापयित्वा सहसावतीर्य क्रीडितुमारब्धाः। सा तु यथा यथा पानीयमवतरति तथा तथा वस्त्रमुत्क्षिप्या- वतीर्णा तथैव शान्तेनेर्यापथा यथा यथा व्युत्तिष्ठते तथा तथा वस्त्र- मवतारयति। ततः स्नातप्रयता एकस्मिन स्थाने स्थिता। तादारिका आत्मना प्रथमतो भुक्ता परिजनं परिवेष्टुमारब्धाः। सापि पूर्व परिजनं परिवेष्य पश्चादात्मना परिभोक्तुमारब्धा । ततो भुक्तपीता उद्यानसुखमनुभूय संप्रस्थिता। यावदन्तर्मार्गे पानीयमुत्तर्तव्यं ता दारिका उपानहौ छोरयित्वोत्तीर्णाः। सा तु सोपानकैव पुनः संप्रस्थिता। तासामारामसंप्रवेशो जातः। सा छत्रमादाय आम्रवनमतिक्रान्ता। अन्याभिश्छत्राणि छोरितानि। ततो वात- वर्ष प्रादुर्भुतम् । तदा दारिका देवकुलं प्रविश्यावस्थिताः । सा त्व- भ्यवकाश एव । स ब्राह्मणस्तस्यास्तादृशलक्षणप्रचारान् दृष्टा ततो जातकुतूहलस्तां दारिकां प्रष्टुमारब्धः। दारिके कस्य त्वम् । बलमित्रस्य दुहिता। पुति पृच्छामि। तेन किञ्चित्त्वया कोपः करणीयः। सा स्मितपूर्वङ्गमा कथयति। तात पृच्छ । कोऽत्र कोपः। पुत्रि सर्वा एव दारिका धावन्त्य उत्पतन्त्यो निपतन्त्यो गात्रविक्षेपं कुर्वन्त्य इमानि चान्यानि च दुर्वृत्तचेष्टितानि कुर्वन्त्यो गच्छन्ति त्वं पुनर्विनयसम्पन्ना मन्दगतिप्रचारतया आभिः ·नार्धमुद्यानं गण्छमीति । सा कथयति । सर्वा दारिका मातापित्रो- विक्रेयं द्रव्यम्'। यदि मम उत्पतन्त्या निपतन्त्या वा हस्तः पादो वा भिद्यते को मां प्रार्थयते । न त्वहं यावज्जीवमेव मातापित्रोः पोष्या भविष्यामि। पुत्रि शोभनं गतमेतत् । इदमपरं पृच्छामि। एता दारिका वरूपाण्येकान्ते स्थापयित्वा द्वितीयवस्ववियुक्ताः सहसावतीर्य क्रीडितुमारब्धाः। त्वं पुनर्यथा यथा पानीयमवतरति तथा तथा वस्त्रमपनयसि । तात ह्रीव्यपत्राप्यसम्पन्नो मातृग्रामः। यदि मां कश्चित्पश्यत्यपावृतामयुक्तम् । पुत्रि कस्त्वां तत्र पश्यति । तात त्वयैव तावदहं दृष्टा स्याम् । पुत्रि शोभनमेतदपि गतम् । इदमपरं पृच्छामि । एता दरिकाः पूर्वमात्मना भुक्ता पश्चात्परिजनं भोज- यन्ति । त्वं पुनः पूर्वं परिजनं भोजयित्वा पश्चादात्मना भुंक्षे। तात वयं पुण्यफलोपजीविन्यः सततमेवास्माकं पर्व। एता कुस्थान-' फलोपजीविन्यः' कदाचित्कर्हिचिदुदारभोजनं लभन्ते । पुत्रि शोभनमेतदपि गतम्। इदमपरं पृच्छामि। सर्वलोकः शुष्के उपानहीं धारयन्ति । त्वं पुनः उदके । किमेतत् । तात मूल् लोकः । उदक एव उपानही धारयितव्यो। यत्कारणं स्थले स्थाणु श्यते कण्टकः पाषाणशर्करः शुक्तिशकलिका शंखसूके खण्डिका च । 1 Cf Dhammapada-atthahathā, I, p 390 2 Is जीविना. 3 116a, 1 5 २ मा उमाका २८ माई र सासु २. माना | 4 Ms ofaguraurei Ibid 15 V8° 7'2789979 JTDRaza शुक्तिका 5 Cf Airyut 237, 2-3 शङ्ख ·५६ चीवरवस्तु - जले त्वेते न दृश्यन्ते। अतो जल एवोपानहौ धारयितव्या न स्थले । पुत्रि शोभनमेतदपि गतम्। इदमपरं पृच्छामि। एता दारिका आतपे छत्र धारयन्ति त्वं पुनरारामे वृक्षच्छायायाम् । काऽत्र युक्तिः। तात मूल् लोकः । आराम एव छत्रं धारयितव्यम् । यत्कारणं नित्यमारामः शाखामृगैः पक्षिभिराकीर्णः। पक्षिण उच्चार- प्रस्रावं कुर्वन्ति । अस्थिखण्डं पातयन्ति । शाखामृगा उच्चार- प्रस्रावं कुर्वन्ति। अर्धपरिभुक्तानि फलानि पातयन्ति। चल- 'स्वभावत्वादितश्चामुतश्च शाखान्तरे संक्रामं कुर्वन्ति । काष्ठ- खण्डानि पातयन्ति । अभ्यवकाशे च तन्नास्ति । कदा- चित्स्यात्तत्तु तु लघुनिपाति' । अत आराम एव छत्र धारयि- तव्यं नाभ्यवकाशे। पुत्रि शोभनमेतदपि गतम् । इदमपरं पृच्छामि । एता दारिका वातवर्ष देवकुलं प्रविष्टास्त्वं पुनरभ्यवकाशे स्थिता । तात अभ्यवकाश एव स्थातव्यम् । न देवकुलं प्रवेष्टव्यम् । पुत्रि काऽत्र युक्तिः । तात एतानि शून्यदेवकुलानि नित्यमेव विटवात' पुत्रधूर्तकैरशून्यानि। यदि मम प्रविष्टाया कश्चिदङ्गप्रत्यङ्गानि परामृशति नत्वेवं मातापित्रोम अयशस्यता भवति । वरमभ्यव- काशे प्राणवियोगः । न त्वेव शून्यदेवकुलप्रवेशः। N - 1 Ms सुभाव 2 110b, 1. 5 माहाकार रेशमार सारा । वासमा= bastard child 3 117a, ] 1 4 lbid. I 2 མི་སྙན ། ·- नीरसस्तु ततोऽसौ ब्राह्मणस्तत्प्रचारावर्जित'जनितसौमनस्यो बल- मित्रस्य गृहपतेनिवेशनं प्रविश्य कन्याप्रतिलम्भतृप्णया' ससंभ्रमः स्वस्ति वस्तीत्युवाच। गृहपरिजनः कथयति । ब्राह्मण न तावद्भिक्षावेला। किं प्रार्थयसे। कन्याभिक्षाम् । कस्यार्थाय । श्रावस्त्यां मृगारो नामाग्रामात्यः। तस्य पुत्रो विशाखो नाम । ते कथयन्ति । सदृशमस्माकं तत्कुलम् । किं तर्हि । अतिविप्रकृष्टो देशः। स कथयति। दूर एव दारिका दातव्या। किं कारणम्। यदि तावत्सु- खिता भवति श्रुत्वा प्रामोद्यमुत्पादयिष्यति। अथ दुःखिता दानमान- सत्कारक्रियया खेदमापद्यतेऽर्थापचयश्च भवति। ते कथयन्ति। यद्येवं दत्ता भवतु । ततो ब्राह्मणः स्वस्तीत्युक्ता प्रक्रान्तोऽनुपूर्वेण श्रावस्ती गतः । मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य मृगाराग्रामात्यस्य सकाशं गतः। ततो दारिकाया आहारविहारतां चेष्टां रूपयौवनशोभा वैचक्षण्यं च यथावदाख्याय कथयति। मया महता परिखेदेन नाना- दिग्देशाधिष्ठानान् पर्यटित्वा सा कृच्छे ण प्रतिलब्धा । गच्छेदानी परिणयेति। ततो मृगारेणाग्रामात्येन दिवसतिथिमुहूर्तनक्षत्रप्रतिग्रहं कृत्वा चम्पामागत्य महता श्रीसमुदयेन विशाखस्य परिणीता। सा मात्रा गमनदेशकाले शिक्ष्यते । पुत्रि नित्यं त्वया सूर्या- चन्द्रमसौ नमस्यौ। अग्निः परिचर्तव्यः। आदर्शो निर्मादयितव्यः । शुक्लानि वासांसि प्रावरितव्यानि । ग्रहीतव्यं न दातव्यम्। वाणी དེའི་ སྤྱོད་ཚུལ་གྱིས་རངས་ཤིང 1 117a,1.3 2 Ms प्रतिलम्व० 3 For पर्यव्य + 1170,16 में बार।

·५५ चीवरवस्तु रक्षितव्या। न कस्यचिदुत्थायासनं' दातव्यम्। 'मिष्टं भोक्तव्यम्। सुखं स्वप्तव्यम् । निःश्रेणी बद्धव्येति । ततो मृगारेण श्रुतम् । स संलक्षयति । इयं दारिका मिथ्यादृष्टिाह्यते। अहमेनां मिथ्या- दर्शने विवेच्य सम्यग्दर्शनं ग्राहयिष्यामीति विदित्वा तामादाय संप्रस्थितः। ततोऽस्या माता स्नेहव्याकुलहृदया अश्रुव्याकुलेक्षणा कण्ठे परिष्वज्य सस्वरं रुदन्ती कथयति। पुत्रि इदं ते पश्चिमं दर्शन- मिति । सा तामनुसंज्ञापयन्ती कथयति । अम्ब पृच्छामि । तावत्कि त्वमत्र जाताहोस्विज ज्ञातिगृहे । [पुत्रि ज्ञातिगृहे' ] तत्तव गृह- माहोस्विदिदम् । इदम् । अहमपीह जाता। तत्र मया वस्तव्यम् । संयोगो नियतं वियोगान्तः । तूष्णींभव । किमर्थं रोदिषि । ततो मृगारः स्थलेन संप्रस्थितः। विशाखा स्वामिना साधु स्वगृहलब्धेन च परिजनेन नौयानेन संप्रस्थिता। तत्र वडवा अचिरप्रसूता नावमधिरोह्यते। किशोरकः स्थले खेदमापत्स्य- तीति सा यत्नेनापि नाभिरोहतीति कोलाहलो जातः। विशाखया श्रुतम् । सा कथयति । किमर्थमयं कोलाहल इति । तैर्यथावृत्तमाख्यातम् । विशाखा कथयति। किशोरकं पूर्वमभि- रोहयत स्वयमभिरोक्ष्यतीति। तैस्तथा कृतम्। अभिरूढा । ततो मृगारेण ते पृष्टाः। किमर्थं चिरेण यूयमागताः। वडवा ཞིམ་པོ། 2 Ms निश्रेणी , 117b, 1 6 शेप का मामाका दार । - 1 fs दुण्डाय० , Tib RIEN वा ] 2 117b, 16 4 Cf Dhammapada-atthalathi, rol I, p 398 ; Supplied froin Tibetan See Infra, p 68-9 .

·18 नावं नाभिरोहति । अथ कथमभिरुढ़ा। चाम्पेयिकया उपाय- संविधानमाख्यातं किशोरकं पूर्वमभिरोह्यत । पण्डिता चाम्पेयिका। यावदन्तर्मार्ग मार्था राविं वासमुपगताः। मृगारस्य प्राग्भारे शय्या प्रज्ञप्ता'। विशाखा दृष्टा पृच्छति । कस्यैपा शय्या। मृगारस्य। अपनयत। किं कारणम्। यदि सुप्तस्य प्राग्भार उपरि निपतति नियतमत्रप्टब्धः' कालं करोति । मम यावज्जीवमयश- स्यम्। ईदृशी दारिका परिणीता यदन्तर्मार्ग एव श्वशुरः कालगतो गृहमपि न संप्राप्त इति। तच्च शयनासनमपनीतं प्राग्भा- रश्च पतितः। समन्तान्महाजनकायः प्रधावितो गृहपतिरवष्टब्धः इति । गृहपतिः कथयति । भवन्तो मा विभीत। इहाहं तिष्ठामि । शय्यां प्रत्यवेक्षन्त'। अपनीता शय्या। केन। विशाखया। पण्डिता चाम्पेयिका। पुनरपि जीर्णोद्याने वासमुपगताः। मृगा- रस्य शून्यदेवकुले शय्या प्रज्ञप्ता। विशाखया दृष्टा। पृच्छति । कस्यैपा शय्या। आर्यस्य। अपनयत। किं कारणम् । यदि देवकुलं पतति ततोऽवष्टब्धः कालं करोति । ननु मे पूर्ववद- यशस्यम् । सा चापनीता। देवकुलं च पतितम्। महाजनकायो प्रधावितः पूर्ववद्यावत्पण्डिता चाम्पेयिका। याबद्नुपूर्वेण श्रावस्तीमनुप्राप्ता। मार्गश्रमे प्रतिविनोदिते सुहृत्संबन्धिबान्धवजने च प्रेषिते विशाखा स्वकुलानुरूपं गृहे 1 Ms 25T - Us regla 3 IIsb, I 1 या कसा undoubtedly pressed 4 Vs प्रत्यतीक्षतः 5_1la, 1 3NNN - separated ·चीवरवस्तु - कर्म कार्यते। मृगारस्य षट् स्नुषा वारेण वारं गृहजनस्य भक्तं सम्पादयन्ति। विशाखापि तथैव नियुक्ता। त्वयापि सप्तमे दिवसे वारः कर्तव्य इति। तस्या' वार आगमिप्यतीति। ये श्वशुरश्वश्रूस्वामिनां गन्धा' अवशिष्यन्ते चर्पटिकां कृत्वा प्रतिदिवसं शोषयति । यान् सक्तून् प्रतिदिनं लभते ततः प्रस्थानि' विशाखा अपनीय स्थापयति । परिशिष्ट घृतेन मोदयति तत्प्रमाणा एव भवन्ति। मद्यपानागतस्तु' श्वो वारो भविष्यतीति । यत् स्वामिनो निर्माल्यमात्मनश्च तच्छीतले स्थापितम्। यावत्प्रभातायां रजन्यां कर्मकराणामामलकं दत्तं गन्धः पुष्पाणि भोजनं मद्य च । ते परितुष्टाश्विरेण वयं पुराण- गृहपतिपत्न्या अवलोकिता इति। तैस्तरिमन्दिवसे द्विगुणं कर्म कृतम्। यावन्मृगारः कालवेलायां कर्मान्तानवलोकयन्पश्यति प्रभूतं कर्म कृतम् । स पृच्छति। किं युस्माभिरपरे भृतकपुरुषा गृहीताः। न । केनचित् कोऽत्र योगो येनाद्य द्विगुणं कर्म कृतम् । ते कथयन्ति। आर्या यादृशं भक्तं तादृशं कर्म। किमेतत् । तैर्यथा- वृत्तं विस्तरेण समाख्यातम्। मृगारपुरैः स्वकस्वकानां पत्न्यः 9 23 1 Ms तया 2 DIs That , 119a, 1 5 3 गाना 3 Ibrd 'धुरा + Us श्रोष्यन्ति , 119a, 1 6 सा! བྱེ་ཁ་ཕྲི་སྟེ་བའག་ལ ། 6 Us स्थापयिति 7 Us मद्यमनागतम सुतं श्वो 119a, 17 ཚང་བཏང་ལ་རེག་པར་བྱ་བ་དང། S Is मृगारेण 9 Ms पत्नीमारोचितम् 5 Is प्रस्थाना 119a,IG ·आरोचिताः। ताः कथयन्ति। वयमपि गृहादपहृत्य भृतकपुरु- पाणां प्रिय कुर्याम । वयमप्यार्यस्य युप्माकं भृतकपुरुषाणां च प्रिया भवेम यथा विशाखया कृतम्। ततो मृगारेण विशाखा पृष्टा। पुत्रि कथं त्वया भक्तं प्रतिजागरितम्। तया विस्तरेण समा- ख्यातम् । मृगारस्तुष्टः । तेन सैव गृहव्यापारे नियुक्ता। अन्त- जनश्व सर्वोऽभिहितः। यो युप्माकं विशाखया दत्तेन परितुप्यति तेन स्थातव्यमानुकूल्येन वा चरितव्यं यावदसौ गृहस्वामिनी संवृत्ता। साचारविहारतया सौरत्येन च सर्वमन्तर्जनं तोपयति । यावदपरेण समयेन विशाखाया गृहस्योपरिप्टाद् हंसा' उत्तर- कुरुद्वीपादकृप्टोप्त तण्डुलफलशालिमादाय संप्रस्थिताः। राज्ञश्व गृहे हंसस्तिष्ठति । तेन तान् दृष्टा कूजितम् । तैरपि समयोनि - विश्वासोद्वेगमसहमानैः कूजितम्। राज्ञश्चरणकोष्ठे शालिबल्लों निपतिताः । ततो राज्ञोऽमात्यानामेकैका दत्ता। मृगारेण स्वप्रत्यंशो विशाखाया दत्तः। तया समुद्गके स्थापयित्वा कार्षिकाणां आज्ञा दत्ता। तेऽपि सुतरां' परितुष्टाः। तैः क्षेत्रस्तोकं सुपरि- कीकृत्य कालं ज्ञात्वा उप्तः। देवः कालवर्षी संवृत्तः। बीजानुरूपा संपत्तिर्जाता। अपरस्मिन्वर्षे प्रभूतं संपन्नमपरस्मिन्नपि वर्षे प्रभूत- I IS टब्ध सा ; 1201, 1 2 का काम 3_120., 1 3-1 काम स गुमशुपाले समसारा མནགས་མ་གྲུབ་སྟེ་སྐད པྱང་བ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཁང་དོག་ཏུ་འབྲས་ཀྱི་སྙེ་མ རྣམས་ལྷུང་ པར་གྱུར་ཏོ ། । 3 lbid, I + + Tib omits it.

·६२ %3D वैद्या चीवरवस्तु तरम्। एवं यावत् सर्वाणि कोष्ठागाराणि हंसाहृतकुशूलैः परिपूर्णानि। यावद्राज्ञः प्रसेनजितः कोसलस्य ग्लान्यमुत्पन्नम् । तेन आहूय पृष्टाः। ते कथयन्ति। देव यदि हंसाहतशालिः संपद्यते तेन मण्डं साधयितुमर्हसि । पीत्वा स्वस्थो भविष्यसीति । राज्ञा अमात्या आहूय पृष्टाः। भवन्तो मया युप्माकं हंसाहृतानि शालि- शीर्षाणि दत्तानि। तानि युष्माभिः किं कृतानि। तत्र केचित् कथयन्ति। देव अस्माभिर्देवकुले दत्तानीति। अपरे कथयन्ति । अस्माभिरग्नौ प्रक्षिप्तानि इति। अपरे कथयन्ति अस्माभिर्धार. शालायां बद्धानीति' । मृगारः कथयति। देव मया विशाखाया दत्तानि । पृच्छामि तावत्तया किं कृतानीति। तेन विशाखा पृष्टा। सा कथयति। तात किं हंसाहृतशालिना प्रयोजनम्। राज्ञो ग्लान्यमुत्पन्नम् । वैद्यैहँसाहता शालिय॑पदिष्टा ततो विशाखया सौवर्णं भाजनं हंसाहृतस्य तण्डुलस्य [मण्डेन] पूरयित्वा राज्ञः प्रेपितम्। राज्ञा परिभुक्तम् । स्वस्थीभूतः। अपरेण समयेन जानपदैः राज्ञे बडवाद्वयं प्रेषितम्। माता च दुहिता च । तत्र न कश्विजानीते कतरा माता कतरा दुहिता इति । राज्ञा अमात्यानामाज्ञा दत्ता। भवन्तः सुविचारितं कृत्वा मम निवेदयत इति । अमात्याः सकलदिवसं विचारयन्तः खिन्नाः। न निर्लोडितम् । मृगारश्चिरकाले गृहं गतः। विशाखा 1 JIs .हृतकशालेः སྒོ་གང་དུ་བཏགསོ ། 3 120b, 1 6 RANI | | 12la, ! ! बायोसा -lailed to decide 2 120b,14 5 JIs चिकाले ·- रस्तु इति । पादयोनिपत्य कथयति । तात किमद्य चिरेणागतः। तेन यथावृत्तं विस्तरेण समाख्यातम् । विशाखा कथयति । तात किमत्र ज्ञात- व्यम् । ताभ्यां योग्याशनं समं देयम् । या दुहिता सा शीघ्र भक्षयित्वा मातुः प्रत्यंशं भक्षयिष्यति । या माता अपरिपन्थिनी' मुखं निक्षिप्य स्थास्यति। एतचिह्नमिति। मृगारेण अमात्यानां निवेदितम् । तैरपि यथा समादिप्टा परीक्षा कृता। ततः प्रभातायां रजन्यां राने निवेदितम् । देव इयं माता इयं दुहिता राजा कथयति । कथं युप्माभिः परिज्ञातम् । देव एवं चैवं च । ह्यस्तनिके न' परिज्ञातम् । देव का शक्तिरस्माकं परि- ज्ञातुम् । विशाखया एवं संदिप्टम्। राजा कथयति । पण्डिता चाम्पेयिकेति । अन्यतमः पुरुषस्तीर्थे कम्बलं' स्थापयित्वा स्लाति। अन्यतमश्च- पुरुप आगतः। स तेन कम्बलेन शिरो वेष्टयित्वा तलैव स्नातु- मारब्धः। स पुरुपः स्नात्वोत्थितो न पश्यति कम्बलम् । पुरुषः कथयति। भोः पुरुप किं समन्वेषसे । कम्बलम्। कुतस्तव कम्बलम्। स्याद् यथाहं शिरो वेष्टयित्वावतीर्णस्तथा त्वमप्यवतीर्णः स्या इति। स कथयति । एप एवासौ मदीयः कम्बलः। त्वदीयो मदीय इति तयोविवादो जातः । तौ राज्ञः सकाशं गतौ। राज्ञा अमात्याना- माज्ञा दत्ता। भवन्तः परीक्षित्वा यस्य सन्तकस्तस्यानुप्रयच्छत 1 1s तस्या 2 1211, 1 1 78% =not seeking ཁར་ཙང་ཅི་སྟེ་མ་ཤེས། 3 1210,16 + Ms कम्बला

·६४
चीवरवस्तु
1
इति। ते परीक्षितुमारब्धाः। एकः पृष्टः। स कथयति मदीय
इति। अपरः पृष्टः । स कथयति मदीय इति । त्वदीयो मदीय
इति दिवसोऽतिक्रान्तः। अमात्याः खिन्नाश्चिरकाले अनिर्लोडयि.
त्वैव गृहं गताः। विशाखया मृगारः पूर्ववत्पृष्टः । तेन यथा-
वृत्तमारोचितम् । विशाखा कथयति । तात किमत्र ज्ञातव्यम् ।
तौ वक्तव्यौ । एकोऽपि अर्धं गृह्णात्वपरोऽप्यर्धमिति । यस्य सन्तकः
स वक्ष्यति । किमर्थ मदीयः कम्बलश्छिद्यते इति । यस्य न
सन्तकः स संलक्षयिष्यत्यर्धमपि तावन्मे भवतु। कोऽत्र मम व्यय
इत्येषात्र परीक्षा इति। मृगारेण गत्वा अमात्यानां निवेदितम् ।
देव पूर्ववद्यावद् राजा कथयति । पण्डिता चाम्पेयिकेति ।
राज्ञो यानपात्रकेण वणिजा चन्दनगण्डीरका प्रावृतोऽनु-
तस्य न विज्ञायते कतरदन कतरन्मूलमिति ।
राजा अमात्यानामाज्ञा दत्ता। विचारयथ इति। तैः कृत्स्नं
दिवसं विचारितम्। न परिज्ञातम्। चिरकाले गृहं गताः।
विशाखया पूर्ववद्यावन्मृगारः पृष्टः। तेन यथावृत्तं विस्तरेण
समाख्यातम्। विशाखा कथयति । तात किमत्र ज्ञातव्यम्।
उदके प्रक्षेप्तव्यः । यन्मूलं तदधस्ताद् भवति । यदन तदुपरिष्टाद्
भवति। एषा तत्र परीक्षेति। मृगारेण अमात्यानां निवेदितम्
पूर्ववद्यावद् राजा कथयति। पण्डिता चाम्पेयिकेति ।
प्रेषितः।
1222,11 में शुमा।
གྲུ་བའི
- 12a, I
བས།
3 Ibid
སྡོང་དུམ་ཞིག །
-~-

·नागरवस्तु ६. अन्यतमस्मिन् कटके गृहपतिः । तेन सदृशात्कुलात कलत्र- मानीतम् । तस्य न पुत्रो न दुहिता। तेन पुताभिनन्दिना द्वितीया पत्नी आनीता। तस्याः प्रथमपन्या ईप्रकृत्या योनि- विनाशनप्रयोगो दत्तः। तस्याः सुतरां योनिर्विशुद्धा आपन्न- सत्त्वा संवृत्ता। यावन्नवानां मासानामत्ययात् प्रसूता। दारको जातः। सा संलक्षयति । प्रतिक प्टमेतद् बैराणां यदुत सा. पन्नकम् । नियतमेनमपरा माता येन वा तेन बोपायेन घात. यति । किं मम स्वामी करिप्यति। किं वा अहम् । कियन्तं च कालं रक्षितव्यः। सर्वथा अस्या एव दातव्य इति तया स्वामिना सह संप्रधार्य लब्धानुज्ञया सा प्रथमपत्नी उक्ता। भगिनि तवैवैष पुलो दत्तो मया। संवर्धय एनमिति। सा संलक्षयति । यस्याः पुत्रस्तस्या' गृहम् । संवर्धयामि । गृहस्वामिनी भविष्यामीति । स तया संवर्धितः। पिता चास्य कालगतः। तयो हनिमित्तं विवादो जातः। एका कथयति। ममैप पुत्रो द्वितीया कथयति ममैप पुत्र इति । ते राज्ञः सकाशं गते । राज्ञा अमात्यानामाज्ञा दत्ता। गच्छत भवन्तो विचारयथेति। तेपां विचारयतां दिव- सोऽतिक्रान्तो न निलोडितम्। चिरकाले गृहं गताः। विशाखा मृगारं पृच्छति। पूर्ववद्यावत्किमत्र ज्ञातव्यम् । ते वक्तव्ये न वयं जानीमः कस्य पुत्र इति या युवयोर्बलवती सा गृहीत्वा गच्छतु । ते बाहुद्वयेन गृहीत्वा आकीतः । स दुःख्यमानो यस्या पुत्रस्या , 122 1 1 5 ऐसा मामला དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་ཟས་པས། 1 Als. 2 Ms गता 3 Ms श्राकृक्ष्यत ·चावरवस्तु । रोदिष्यति। यास्य माता सा सानुनया प्रतिमोक्ष्यति। जीवन्त- मपि तावदेनं द्रक्षामीति' । सान्या निर्दया न प्रतिमोक्ष्यति । यदा कषाभिस्ताडिता भवति तदा यथाभूतं करिष्यति। इयमत्र परीक्षेति। मृगारेणामात्यानामेवं निवेदितम्। पूर्ववद्यावद्राजा कथयति। पण्डिता चाम्पेयिकेति। अथापरेण समयेन मृगारो ग्लानिपतितः। तस्य वैद्य एक दिवसं भैषज्यं ददाति पुनर्लानो भवति। विशाखा संलक्षयति । किमर्थं तात एकस्मिन् दिवसे स्वस्थो भवति द्वितीये दिवसे पुनर्लानो भवति । यैभैषज्यैः स्वस्थो भवति तानि निमित्ती- कृतानि। ततस्तया वैद्यानां द्वारं धारयित्वा' स्वयमेव चिकित्सा कृता । स्वस्थीभूतः। मृगारः संलक्षयति । कोऽत्र योगो येनाहमे- कस्मिन्दिवसे स्वस्थो भवाम्येकस्मिन् ग्लानः। यदा वैद्यो न प्रविशति तदा नित्यमेव स्वस्थ इति । तेन विशाखा पृष्टा। पूर्ववद्यावत् पण्डिता चाम्पेयिका । राज्ञः प्रसेनजितः कोसलस्य श्रीवर्धनो नाम हस्तिविश्वासिकः । सोऽपरेण समयेन राज्ञा अवसादितः । विशाखया श्रुतम् । तया मृगार उक्तः। तात सर्वेषाममात्यानामन्त्यमवसादनम् । अर्हसि श्रीवर्धनस्य देवं क्षमयितुम् । स कथयति। पुति क्षमयामि । ततस्तेन राजाभिहितः। देव श्रीवर्धनो देवस्य भक्तः। क्षम्यता- 2 123b, 1 1 साल का नामाका । གླང་པོ་ཆེའི་བླ ། 4 Ibrd मासेयर ! for अन्यम् , 1230, 1 5 मार मार २सार २मार मोका। 1 Ms दृक्षामीति 3 123b, 1 4 5 Ms गन्या ·चीवरवस्तु मस्येति। राजा कथयति। क्षान्तम् । देव यदि क्षान्तं तान्यस्य वृत्तिपदानि दीयन्ताम् । एवं भवतु । दत्तानि । श्रीवर्धनेन विज्ञातं यथा विशाखया मम राजा क्षमापित इति। स तस्याः प्रत्युप- कारबुद्ध्या स्थितः । अपरेण समयेन मृगारस्य पुरुषव्याधिरुत्पन्नः। विशाखा अस्योपस्थानं करोति। स जिहति। सा कथयति । तात किमर्थं जिह पि। किं न दुहिता पितुरुपस्थानं करोति । तथाप्यसौ जिहति । सा संलक्षयति । नायं ममान्तिकादुपस्थान स्वीकरोति। दारसंग्रहमस्य करोमीति । सा श्रीवर्धनस्य गृह गता। तेन स्वागतवादेन समुदाचरित्वा आसनं दत्तम् । निषण्णा श्रीवर्धनस्य दुहिता। सा तेनोक्ता। दारिके विशाखापादयोः गृहाणेति। विशाखा कथयति स्थानमेतद्विद्यते यन्मयैवैषा पादयो- ग्रहीतव्या भवतीत्युक्ता कथयति। स्वस्ति सुते इति। श्रीवर्धनः कथयति। किं प्रार्थयसे। कन्याभिक्षाम् । कस्यार्थाय । सा कथयति। तातस्य । स तूष्णीमवस्थितः। श्रीवर्धनस्य पत्नी कथयति । बृद्धः । कथं तस्य दीयत इति। विशाखा कथयति। धनयौवने हि पुरुषाः। किं विचारेण दीयतामिति । श्रीवर्धनः कथयति। भद्रे अस्माकं विाशाखोपकारिणी। दीयताम् । यद्येवं दत्ता भवतु । ततो मृगारेण महता श्रीसमुदयेन परिणीता। सा तस्योपस्थानं कर्तुं प्रवृत्ता। विशाखा न तथा। मृगारः कथयति। पुनि वाचमनुप्रयच्छेति। सा कथ- यति। तात मा तात मा किञ्चित्परिहीयते'। पुनि यस्त्वं माता 1 124b, 1 1 से 5 मार मार 5म | ।

·७० चीवरवस्तु देव विशाखां मातरमुद्घोषयितुम् । राजा कथयति। ममापि विशाखयोपस्थानं कृतमहमप्यार्यकां पृष्ट्वा तां भगिनीमुद्घोषयामि। तेनार्यका पृष्टा । सा कथयति । उद्घोषय मा वा। भगिन्येवासौ'। कथं कृत्वा। पुरानु ब्रह्मत्तोऽस्य प्रेप्यदारिकया साधं संवासं गतः । तस्याः पुत्रो जातः। तस्य बलमित्र इति नाम कृतम्। स वृद्ध- राजेन कस्मिंश्चिदेवाधिकरणे प्रवासितः। चम्पां गत्वावस्थितः। तस्यासौ दुहिता। तव भगिनी भवति । ततो राज्ञा हस्तिस्कन्धे आरोप्य उढोषिता। इयं विशाखा मृगारस्य [माता ।] महा- राजस्य प्रसेनजितो भगिनीति। तया पूर्वारामे विहारं कारयित्वा 'चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय निर्यातितम् । तथा स्थविरैरपि सूत्रान्त उपनिवद्धम् । भगवान् श्रावस्त्यां विहरति पूर्वारामे मृगारमातुः प्रासाद इति । अपरेण समयेन विशाखा द्वात्रिंशदण्डानि' प्रसूता। मृगारः श्रुत्वा करे कपोलं दत्त्वा चिन्तापरो व्यवस्थितः। जनपदकल्याणी कीदृशोऽनर्थः प्रादुर्भत इति। मृगारस्तानि च्छोरयितुमारब्धः। विशाखा कथयति । तात मा च्छोरय' । भगवतस्तावदारोचयेति । तेन भगवत आरोचितम्। भगवानाह। मा च्छोरयेति । तद्द्वात्रिं. 1 126a,15 སྲིང་མོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། 21s अरानु , 126a, 1 5 རིང་དུ་འཕུར། ! is चान्तर्दिशाय 3 महाराज्ञ 5 See ahore, p 9 6 JIs ०दण्डा. : च्छोरयत ·चोवरवस्तु ७१ शत्पुटं कच्छपुट' कारयित्वा कुलस्योपरि एकैकमण्डं प्रत्येकं पुटेषु स्थापयेति' । विशाखां च वद । त्रिकालं पाणिना परामृष। सप्तमे दिवसे स्फुटिप्यन्ति । द्वाविंशकुमारा भविष्यन्तीति । तेन तथा कृतम् । सप्तमे दिवसे स्फुटितानि। द्वात्रिंशत्कुमारा जाताः। उन्नीता वर्धिता महान्तः संवृत्ता व्याडविक्रान्ताः। अपरेण समयेन ते रथाभिरूढा बहिनिर्गताः प्रविशन्ति। पुरोहितपुत्रश्च रथाभि- रूढो निर्गच्छति । यावदन्योन्यधुरातुण्डो लग्नः। पुरोहितपुत्रः कथयति । अपनयतेति। तेऽपि कथयन्ति। त्वमेवापनयेति । पुरोहितपुत्रोऽहमिति परुपं वक्तुमारब्धः। ततो विशाखापुनः धुरातुण्डकेन गृहीत्वा क्षिप्तः । संकारकूटे' पतितः। स भस्माव- गुण्ठितशिराः पितुः सकाशं गतः। अश्रुपर्याकुलेक्षणः कथयति । तात विशाखापुरैर्मम ईदृशी समवस्था कृतेति । पुत्र किमर्थम् । तेन विस्तरेण समाख्यातम् । स कथयति। पुत्र यद्येवं क्रम- घात्यास्ते । मा शोकं कुरु । उपायसंविधानं करिष्यामि। स तेषां रन्ध्रान्वेपणतत्परो व्यवस्थितः। अपरेण समयेन राज्ञः प्रसेन- जितः कोसलस्य कार्वटिको विरुद्धः। तस्य राज्ञा एकं दण्डस्थानं' प्रेषितम्। हताहतमागतम् । एवं यावत्सप्तदण्डस्थानानि हत- प्रत्याहतानि । राजा स्वयमेव चतुरङ्गेण बलकायेन निर्गच्छति । 1 126b,15 पैसा नीसा | Cf. Mryut er2 71 2 AIs स्थापयति 3 Is तृष्कालं + 12ra,1 4 सुगम सीमा में 5 12ra, 1 7 5_12ra, 17 या army 6_127b, 1 1 75मास | ·चीवरवस्तु विशाखापुत्राश्च प्रविशन्ति। तैरसौ दृष्ट उक्तश्च। देवः संप्रस्थित कार्वटिकां सन्नामयितुमिति। तिष्ठतु देव । वयं गच्छामः । एवं कुरुथेति । तेन तेषां चतुरङ्गो बलकायो दत्तस्तैर्गत्वासौ कार्वटिकः सन्नामितः । वन्दिग्रहकरप्रात्यायांश्च गृहीत्वा आगताः। पुरोहितः कथयति। देव एते अतीव विक्रान्ताः। 'यदेवस्य कृच्छ्रसाध्यं तदेषा- मल्पसाध्यम् । देवेनैतचिन्तनीयमिति। काकशंकिनो हि राजानः । [तत् ] हृदि कृत्वा व्यवस्थितः। पुनः पुरोहितं पृच्छति । कथमत्र प्रतिपत्तव्यम् । स कथयति । देव किमत्र प्रतिपत्तव्यम् । यद्येषाम- भिरुचितं देवं राज्याच्च्यावयित्वा स्वयमेव राज्यं कारयन्ति। राजा सुतरां खिन्नः संलक्षयति। स्यादेवम् । कथं घातयितव्य इत्युपाय- संविधानं चिन्तयति। न कंचित्पृच्छति । मा मन्त्रस्रावो भविष्य. तीति स्वयमेवास्य विचारयतो बुद्धिरुत्पन्ना। इहैवोपनिमन्त्रा घातयितव्या इति। तेन विशाखाया सन्दिष्टम् । भागिनेयैश्च इह भोक्तव्यमिति । सा संलक्षयति। श्वो दारका मातुलस्य सकाशे भोक्ष्यन्ते। अहमपि बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघ भोजयामीति विदित्वा येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्ता। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णा। एकान्तनिषण्णां विशाखां मृगारमातरं भग- वान्धर्म्यया कथया पूर्ववद्यावत्संप्रहर्ण्य तूष्णीभूतः] । अथ विशाखा मगारमाता उत्थायासनाद्येन भगवांस्तेनाञ्जलिं प्रणम्य भगवन्त- 1 Ms च देवस्य 2 Ms भिन्नः 127b, 1 6 माह की मार सराहा। གསང་འཕེལ་དུ་དོགས་པསུ་ལ ། 3 Ms यत्तस्रावो, 127b,17 ·७३ चोवरवस्तु मिदमवोचत । अधिवासयतु मे भगवान् पूर्ववद्यावत्पुरस्ताद्भिक्षु- संघस्य । प्रज्ञप्त एवासने निषण्णा। तेषां च राज्ञः सकाशाद् दूत आगतः। दारका आगच्छन्त्विति। ततो राज्ञा हालाहलेन विषेण च सहयोगेन' विह्वलीकृताः। शिरांसि छिन्नानि । ततः पेडां पूर- यित्वा ज्येष्ठपुत्रस्य शिर उपरि दत्त्वा जतुमुद्रया लक्षयित्वा विशाखायाः प्रेषिताः। विशाखा संलक्षयति । नूनं देवेन भागिने- यानामाच्छादनं प्रेषितम् । अहमपि बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघमाच्छादया- मोति । ततः सुखोपनिपण्णं बुद्धप्रमुखं भिक्षुसंघ विदित्वा शुचिना प्रणीतेन खादनीयभोजनीयेन पूर्ववद्यावद् भगवन्तं भुक्तवन्तं विदित्वा धौतहस्तमपनीतपात्रं पेडामुढाटयितुमारब्धा। भगवान् संलक्षयति। सचेद्विशाखा अदृष्टसत्या पुत्रबधं द्रक्ष्यति स्थान- मेतद्विद्यते यत्सत्यानामभाजनीभविष्यतीति विदित्वा विशाखा- माह । निपीद तावद्धर्म शृणु। पश्चाद्यथाभिप्रेतं करिष्यसीति । सा भगवतः पादाभिवन्दनं कृत्वा पुरस्तान्निषण्णा धर्मश्रवणाय । ततो भगवता तस्या आशयानुशयं धातुं प्रकृतिं च ज्ञात्वा पूर्ववद्यावत् सत्यदर्शनं कृतम्। ततो दृष्टसत्या सा पेडामुद्घाटित्वा पश्यति पुत्रशिरांसि। ततः कथयति। भगवन् एवमनित्याः सर्वसंस्कारा इति। तत्र भगवान्भिक्षनामन्त्रयते स्म। हं भो भिक्षवो राजा प्रसेनजित्कोसलो येन विशाखायाः पुत्राः प्रघातिताः। ते चेन्न 2 Ms या 1 Ms. Ms. सह हीयेन 3 Ms तुणो १० ·७४ चीवरवस्तु 3 प्रघातिताः स्युः। एभिरेव सहायैः कृत्स्ना तेन वसुमती करतले स्थापिता स्यादिति । अथ राजा प्रसेनजित्कोसलो रजसावचूर्णितगालो येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दि- त्वैकान्ते निषण्णः। एकान्तनिषण्णं राजानं प्रसेनजितं कोसलं भग- वानिदमवोचत् । कुतस्त्वं "महाराजैतागच्छसि रजसावचूर्णि- तगात्रः। यानि तानि भदन्त राज्ञां क्षत्रियाणां मूर्धाभिषिक्तानां जनपदैश्वर्यस्था[म] 'वीर्यमनुप्राप्तानां महान्तं पृथिवीमण्डलमभिनि- जित्याध्यावसतां पृथग्भवन्ति राजकृत्यानि राजकरणीयानि तान्यहं कृत्वा परिप्राप्य एतागच्छामि रजसावचूर्णितगात्रः। तेन हि महाराज त्वामेव प्रक्ष्यामि। यथा ते क्षमते तथैनं व्याकुरु। तद्यथा महाराज इह ते पूर्वस्यां दिशि पुरुष आगच्छेच्छृद्धितः प्रत्ययितः स्थेय अविसंवादितो लोकस्य । स एवं वदेत् । ततोऽहं तवैता- गच्छामि पूर्वस्यां दिशि । सोऽहं तत्राप्राक्षम् । महाशैलं पर्वतमखण्डम- छिद्रमसुषिरं सुसंवृत्तमेकघनं यावच्च पृथिवी यावच्च नमोऽत्रान्तरे सर्वान्सत्त्वान्सर्वान्प्राणिनः सर्वाणि भूतानि सर्वं च तृणकाष्ठशाखा- 1 129a,16 རྡུལ་གྱིས་ཡོག་ཅིང། 2 Ms महाराजोत. 3 Ms पूर्वाभिच्युतानां + 129b, 1 1 5 । 5 129b, 1 2 सामान परिपूर्य 6 129b, 1. 3 और शायद सबसपा २ मा वाम མ་སླ་བ་ཞིག་འོངས་ནས། ·७५ -- । चीवरवस्तु पर्णशदमभिनिप्पेपयन्नागन्छति । यत्ते देव कृत्यं वा करणीयं वा तत्कुरुष्वेति। एवं दक्षिणस्यां पश्चिमायामुत्तरस्यां दिशि पुरुष आग- न्छेत् । पूर्ववद्यत्कृत्यं वा करणीयं वा तत्कुरुष्वेति। एवं भूपते महा- राज महति महाभये प्रत्युपस्थिते दारुणे पुरुषसंक्षये दुर्लभे मनुष्य. प्रतिलंभे किं स्यात्करणीयम् । एवं रूपे मे भदन्त महति महाभये प्रत्युपस्थिते दारुणे पुरुपसंक्षये दुर्लभे मनुष्यप्रतिलम्भे किं स्यात्करणीयं नान्यत्रार्थचर्यायां धर्मचर्यायां पुण्यचर्यायां कुशल. चर्यायां कल्याणचर्यायां बुद्धानां च शासने योगमापत्तुम् । कस्मात्त्वं महाराज एवं वदसि । एवं रूपे मे महति महाभये पूर्व- वद्यावत्बुद्धानां शासने योगमापत्तुमिति । यानि तानि भदन्त राज्ञां क्षत्रियाणां मूर्धाभिषिक्तानां जनपदैश्वर्यस्था[म]वीर्यमनुप्राप्तानां' महान्तं पृथिवीमण्डलमभिनिर्जित्याध्यावसतां पृथग्भवन्ति हस्तिभि- हस्तियुद्धान्यश्वैरश्वयुद्धानि रथैरथयुद्धानि पत्तिभिः पत्तियुद्धानि 'मन्त्रैर्मन्त्रयुद्धानि धनैर्धनयुद्धानि' । तानि तेषां तस्मिन्समये अस्थामान्यबलान्यपराक्रमाणि युद्धाय । तस्मादहमेवं वदामि। एवं रूपे मे भदन्त महति महाभये प्रत्युपस्थिते पूर्ववद्यावह हानां 1 129b,1 5.8 རྫུ དང༌ ། ཤིང་དང | ཡལ་ག་དང ། ལོ་མ་དང་ ། འདཔ་ མ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་གློག་ཅིང་མཆེ་བ་མཐོང་གིས་ ། 2 Tib omits जनपदैश्वर्यस्थामवीर्यानुप्राप्ताना 3 Is मर्त्य , 130a, 1 7 बासरमा मापन कारा | 4 Tib differs here slightly. 5 Ms आस्थामात्यवला.

·चीवरवस्तु
1
शासने योगमापत्तुमिति । एवमेव महाराज सततसमितमभिमदत
एव प्राणिनो जरामरणम् । एवं जरामरणाभिमर्दनेन महाराज
पुरुषपुद्गलेन किञ्चित्स्यात्करणीयं नान्यत्रार्थचर्यायाः पूर्ववद्या-
वढु द्धानां शासने योगमापत्तुमिति विदित्वा तस्यां वेलायां गाथां
भाषते
यथा महान्तो विपुला नभ आसाद्य पर्वताः
महान्तादनुसंयान्ति निष्पीषन्तो वसुन्धराम् ।
न तत्र हस्तिनां भूमिर्न पत्तिरथवाजिनाम्
न चापि मन्त्रयुद्धेन जयो लभ्यो धनेन वा ॥
एवं जरा च मृत्युश्च मनुष्यानभिमर्दति ।
क्षत्रियान्ब्राह्मणान्वैश्याञ्छूद्रांश्चण्डालपुक्कसान् ।
दुःशीलाञ्छीलसंयुक्तान्गृहस्थान्गृहिणस्तथा
दहरांश्चैव वृद्धांश्च तथा 'मध्यमपौरुषान् ॥
विमर्दयति सर्वान् हि न किञ्चिदनुरक्षति ।
तस्माद्धि पण्डितः पोषः संपश्यन्नर्थमात्मनः ।
बुद्धे निवेशयेच्छ्रद्धां धर्मे संघे चाप्यनुत्तरे ॥
स धर्मचारी कायेन वाचा वाप्यथ चेतसा ।
इह चानिन्दितो भवति प्रेत्य स्वर्गे च मोदते ॥
3
1 Is मभिवधत
2 130b,! 6-7
ས་ནི་ཕྱེ མར་གློག་པ་ན །
किया सलेमाबमा छ । =वलिनस्तथा
3 131a,12
1 Jis HECHT

·चीवरवस्तु अथ राजा प्रसेनजित्कोसलो भगवतो भाषितमभिनन्द्यानु- मोद्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वोत्थायासनात्प्रकान्तः । भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयछेत्तारं बद्धं भगवन्तं पप्रच्छुः । किं भदन्त विशाखया मृगारमाता कर्म कृतम्। यस्य कर्मणो विपाकेन द्वात्रिंशदण्डाः प्रसूताः। तेन द्वात्रिंशत्पुना जाता व्याडा विक्रान्ताः संवृत्ता इति। भगवानाह प्रणिधानवशात् । कुल प्रणिधानं कृतम्। भूतपूर्व भिक्षवो वाराणस्यां नगर्यामन्यतमो गृहपतिपुत्रः कालगतः। तस्य सा पत्नी नित्यं पुताभिनन्दिनी। यदा भगवान् काश्यपः संम्यक् संबुद्धः सकलं बुद्धकार्यं कृत्वा इन्धनक्षयादिवाग्निनिरुपाधिशेष निर्वाणधातौ परिनिर्वृतः। तस्मिंश्च समये वाराणस्यां कृकिर्नाम राजा बभूव । तेन भगवतः काश्यपस्य सम्यक्संबुद्धस्य चतूरत्नमयस्तूपः प्रतिष्ठापितः। तत्र या सा अपुता युवतिः पुत्राभिनन्दिनी सा वृद्धा संवृत्ता । तस्मिन् स्तूपे परिकर्म कृत्वा तिष्ठति । तया छन्दकभिक्षणं कृत्वा तस्मिन् स्तूपे पूजा कृता प्रणिधानं च। यन्मया भगवतः काश्यपस्य सम्यक्संबुद्धस्य [सत्काराः कृताः। अनेन मम कुशलमूलेन बहवः पुत्रा भवेयुरिति कृत्वा प्रक्रान्ता नगरं प्रविष्टा। तत्रान्यतरा स्त्री प्रसूयमाना दुःखवेदनाभ्याहता विरौति । तया अपरा पृष्टा । किमर्थमेषा विरौति । तया यथावृत्तमारोचितम् । सा संलक्षयति । 1 131b,15 དེས་འདུན་པའི་སློང་མོ་བྱས་ནས། 2 Is अनेनाह ·७५ यावत् d चीवरवस्तु यद्यहं प्रसूता भवेयमहमप्येवंविधं दुःखमनुभनेयम् । पुनरपि द्वाविंशता 'गोष्ठिकैस्तस्मिन्स्तूपे पूजा कृता । सा युवति- स्तत्र सन्निहितैव । पूजां कृत्वा प्रणिधानं कृतम्। अनेन वयं कुशलमूलेन महान्तोऽग्रबलिनः स्याम। ते तया पृष्टाः। पुताः किं युप्माभिः प्रणिधानं कृतम्। ते कथयन्ति अम्ब इदं चेदं च । सा कथयति। पुत्राः यद्येवमहमेव युष्माकं माता भवेयम् । ते कथयन्ति । अम्ब एवं भवत्विति । इत्युक्ता ते प्रक्रान्ताः। सा संलक्षयति। सा तावत्स्त्री एकवारं प्रसूयमाना दुःखवेदनाभ्याहता तथा विरौति अहं पुनात्रिंशद्वारान् प्रसूयमाना कथं करिष्यामि इति। सा चैवं विकल्पयति। स्तूपसमीपे कुक्कुटी प्रसूता। सा मुहूर्तमालेण द्वात्रिंशदण्डानि प्रसूता न च विरौति संलक्षयति । अयं शोभनप्रसवनोपाय इति विदित्वा तस्मिन् स्तूपे तोत्रेण प्रसादेन निपत्य प्रणिधानं कर्तुमारब्धा यथेयं कुक्कुटी मुहूर्तमात्रेण द्वात्रिंशदण्डानि प्रसूता एवमेव अहमपि सकृद् द्वात्रिंशदण्डानि प्रसूयेयेति । किं मन्यध्वे भिक्षवः। या सा वृद्धा युवतिरेषैव सा विशाखा । तेन कालेन तेन समयेन ये ते द्वात्रिंशद् गोष्ठिका एत एव ते द्वात्रिंशद् विशाखापुत्राः। यदनया तत्र प्रणिधानं कृतं तस्य कर्मणो विपाकेन द्वात्रिंशदण्डानि प्रसूतानि । किं भदन्त विशाखापुनः कर्म कृतं यस्य कर्मणो विपाकेन अदूप्यनपकारिणो राज्ञा प्रसेनजिता प्रघातिताः। तेषां च शिरांसि དགེའ་འདུན ། । सा 1 132a, l ·७६ चीवरवस्तु पेडायां प्रक्षिप्य विशाखाया उपनामितानि। भगवानाह । एभिरेव भिक्षवः कर्माणि कृतान्युपचितानि पूर्ववद्यावत् फलन्ति खलु देहिनाम् । भूतपूर्व भिक्षवोऽन्यतमस्मिन्कटके शौण्डिकः प्रतिवसति संबहुलाचौरा' मद्यं पर्येषमाणाः तस्य सकाशमुपसंक्रान्ताः । अस्ति मद्यमिति पृच्छन्ति। शौण्डिकपत्न्याभिहिता अस्तीति । तेषां मद्यं दत्तम् । अवद्रगो' नास्ति। तया वृषो दर्शितः। एतं प्रघातयत । ते कथयन्ति। शस्त्र नास्ति । तया बन्धकं गृहीतम् । शस्त्र दत्तम्। ते तं प्रघातयितुमारब्धाः। स हन्यमानश्चेतनां पुष्णाति । यदहं घात्ये तत्सर्वमनया शौण्डिकपत्न्या। तत्रोपपद्येऽह यतेषां शिरांसि छित्त्वा पेडायां पूरयित्वा एतस्यां प्रेषयेयमिति । किं मन्यध्वे भिक्षवः। योऽसौ वृष एष एवासौ राजा प्रसेन- जित्कोसलः तेन कालेन तेन समयेन । ये ते चौरा एत एव ते विशाखापुत्राः । या सा शौण्डिकपत्नी एषैव सा विशाखा तेन कालेन तेन समयेन [इति] विस्तरः । बुद्धो भगवानाजगृहे विहरति वेणुवने कलन्दकनिवापे । तेन खलु समयेन पञ्चाभिज्ञस्य ऋषेराश्रमपदम्। तेन तस्मिन्पर्यटता आश्रमपदस्य नातिदूरे चिखले भूप्रदेशे प्रस्रावः कृतः। दैव- योगात्तृषार्ता मृगी तं प्रदेशमनुप्राप्ता। तयासौ तृष्णार्तया पीतः 1 Is चवारा , 132b, 1 7 माना। 2 133a, 1 1 NRN [=no duner 3 133a, 1 6 E7 उनी मगर =mud, mire । ।

·५० चीवरवस्तु स्त्रीन्द्रियं च घातम् । अचिन्त्यः सत्त्वानां कर्मविपाकः। आपन्नसत्त्वा संवृत्ता। यावदपरेण समयेन तस्मिन्नेव प्रदेशे आगत्य प्रसूता। दारको जातः। सा तं घ्रात्वा विसभागसत्त्व इति छोरयित्वा प्रकान्ता। यावत्तेन ऋषिणा तदाश्रमं पर्यटता स दारको दृष्टः । स समन्वाहतुं प्रवृत्तः कस्यायं पुत्र इति । यावत्पश्यत्यात्मानम् । तेनासौ आश्रमपदं प्रवेशित आपायितः पोषितः संवर्धितः। तस्य मृगस्य यादृशं शिर इति मृगशिरो मृगशिर इति संज्ञा संवृत्ता। अपरेण समयेन स ऋषिः कालगतः। मृगशिरसा कपालाकोटनी विद्या शिक्षिता । स कपालमाकोट्य सर्वं व्याकरोति । यदि ताव- त्खंखटवरो' भवति ऊर्ध्वगामी भवति देवोपपत्तिं व्याकरोति । अथ मध्यो भवति ऊर्ध्वगामी भवति मनुष्योपपत्तिं व्याकरोति । एतत्सुगतिनिमित्तम् । [अथ] दुर्गतिनिमित्तम् । यदि तावद्गद्गदस्वरो भवति अधोगामी भवति नरकोपपत्तिं व्याकरोति। अथ मध्य- स्वरो भवति अधोगामी भवति तिर्यगुपपत्तिम् । अथ मृदुखरो- ऽधोगामी भवति प्रेतोपपत्तिम् । ततो भगवता तस्य विनयकालं ज्ञात्वा आयुष्मानानन्द उक्तः। गच्छानन्द चत्वारि शिरांस्याधाय स्रोतआपन्नस्य सकृदागामिनो- नागामिनोऽहंतश्चेति । एवं भदन्तेत्यायुष्मानानन्दो भगवतः प्रति- श्रुतः। चत्वारि शिरांस्याधाय तस्य ऋषेः सकाशं गतः । व्याकु- रुष्वेति। स स्रोतआपन्नस्येति कपालमाकोट्य कथयत्ययं देवेषपपन्नः। सकृदागामिनोऽप्येवमेव । अनागामिनोऽप्येवमेव । अर्हतः कपाल- གལ དེ་རེ་ཤིག་སྒྲ ། 1 1330, 1.4

·८१
-
चीवरवस्तु
माकोट्य विषयं न जानाति न विजानाति । 'तस्यैतदभवत्
भ्रष्टोऽस्मि तस्मादुपदेशतः किम् । अथवा न चार्यकुले प्रसूतः । किं
वा निमित्तानि न तादृशानि येनास्य न जानामि तं हि प्रचारम् ।
आयुष्मानानन्दः कथयति। न सर्वविद्यासु कृतश्रमस्त्वं येनास्य
जानासि तं हि प्रचारम्। अधीप्व तावन्निखिलां विद्याम् ।
लोकस्य पश्चाद्वापदेक्ष्यसि त्वमिति । मृगशिराः कथयति । अस्ति
कश्चित्त्वया सर्वविद्यासु कृतावी दृष्टः । स कथयति। अस्ति ।
तथागतोऽहत्सम्यक् संबुद्धः सर्वविद्यानां पारं गतः । अथ मृगशिरा
येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवन्तमिदमवोचत् ।
तिर्यक् प्रेतमनुष्यदेवनिरये जानासि जन्तोर्गतिम्
शिप्टं नोपलभे च सत्त्वचरितं विद्यापराधे सति ।
आचक्ष्व त्रिभवार्णवस्य महतो विस्तीर्णपारं प्रभो
किं तत्सर्वपरप्रवादिविजय शिष्टं न विज्ञायते ॥ इति॥
भगवानाह।
अयोधनहतस्यैव ज्वलतो जातवेदसः
अनुपूर्वोपशान्तस्य यथा न ज्ञायते गतिः
मोबा) =मंकुभूत । तस्येतदभवत् ।
གང་ཕྱིར་འདི་ཡིས་འགྲོ་བ་མ་ཤེས་པ། བདག་ཅག་བསྟན་ པ་དེ་ལས་ཉམས་
གྱུར་ཏམ།
1 134b, 1 3 अशा गुरु व गार गा|
5_184b, 1 3-4 बसोमा सामानो। म साहस
བྱས་ནས །
l 134a, I4
2s न
3 Ms .निखिलेन
OM

·चीवरखनु तथा सम्यगविमुक्तानां कामपङ्कौघतारिणाम् प्रज्ञप्तं वा गतिर्नास्ति प्राप्तानामचलं पदम् ॥ इति ॥ एवमुक्ते मृगशिरा भगवन्तमिदमवोचत् । लभेयाह भदन्त स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्यामुपसंपदं भिक्षुभावं चरेयमहं भगवतो- ऽन्तिके ब्रह्मचर्यमिति । ततो भगवता प्रबाजित उपसंपादितः। प्रव्राज्योपसंपाद्य यथाभिरम्यं राजगृहे विहृत्य येन श्रावस्ती तेन चारिका प्रक्रान्तः। अनुपूर्वेण चारिकां चरन् श्रावस्तीमनुप्राप्तः। श्रावस्त्यां विहरति पूर्वारामे मृगारमातुः प्रासादे। अभ्यवकाशे चंक्रम्यमाणेन नक्षत्राणि विपरीतानि दृष्टानि । दृष्टा च पुनरा- युप्मन्तं मृगशिर[स]मामन्त्रयते। समन्त्राहर मृगशिरः कियच्चिरेण देवो वर्षिप्यतीति । स कथयति । 'नष्टोऽयं भदन्त लोकः प्रनप्टो. ऽयम् । यथा नक्षत्राणि व्यवस्थितानि द्वादशभिवः। भगवता नक्षत्राणि 'समान्यधिष्ठायोक्तोः । पुनर्जानीप्वेति । स कथयति । षड्भिव रेवम् । भगवता पुनः पर्यनुयुक्तो ब्रवीति । पंचभिर्वषैः। एवं यावत्सप्तभिर्दिवसैरिति। तत्र भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म । शयना- सनं भिक्षवश्छन्ने गोपयत। अद्यैव शलभसंनिपातेन देवो वर्षिष्यति। तत्र ये स्नास्यन्ति तेषामुत्पादगंडपिटकानि न 15. वै 2 136,1.5 གྱི་གོ་གོ་༢པང་༢ཐོབ་རྣམས་ཀྱི། འགྲོ་བ་གདགs[ssl བརླག༔1:ཡོད་མ་ཡིན ། 3_135a, 1.4 अरु । 4 1353, 1 5 अॐकारा ! 3 1253, 1 1 २ रा ! बीमार रहें।

·चीवरवस्तु ८३ भविप्यन्तीति । इति हि मृगशिरा नक्षत्राणि चपलानि चंचला- न्यनवस्थायीनि । जीवितमपि चंचलमनवस्थितमित्येवमुक्तः। मृग- शिरा भगवतोऽभिप्रसन्नः । तथाभिप्रसन्नेन चार्हत्त्वं साक्षात्कृतम् । ततो विमुक्तिप्रीतिसुखसंवेदी गाथां भापते । गतिमंगाणां पवनमाकाशं पक्षिणां गतिः। गतिविरागिणां धर्मो निर्वाणं गतिरहताम् ॥ इति ॥ अश्रौपीद्विशाखा मृगारमाता भगवान्कोसलेषु जनपदेपु चारिकां चरन् श्रावस्तीमनुप्राप्तः श्रावस्त्यां विहरत्यस्माकमेवा- राम इति । श्रुत्वा च पुनर्येन भगवास्तेनोपसंक्रान्ता। उपसं- क्रम्य भगवतः पादौ शिरसा बन्दित्वैकान्ते निषण्णा। एकान्त- निषण्णां विशाखां मृगारमातर भगवान्धर्म्यया कथया सन्दर्श- यति पूर्ववद्यावत् संप्रहये तूष्णीम् । अथ विशाखा मृगारमाता उत्थायासनाद्येन भगवांस्तेनाञ्जलिं प्रणम्य भगवन्तमिदमवोचत् । अधिवासयतु मे भगवान् श्वोऽन्तहे भक्तेन सार्धं भिक्षुसंघेनेति । अधिवासयति भगवान्पूर्ववद्यावदुदकमणि प्रतिष्ठाप्य। भगवतः प्रेष्यदारिकया कालारोचिकया कालमारोचयति। यावदसौ प्रेष्य- दारिका पूर्वारामं गत्वा पश्यति भिक्षन्कवाटविवरेण नमान्स्ना- यिनः। दृष्टा च पुनः संलक्षयति। नूनमार्यकाः प्रक्रान्ताः एभिः पुत्रमोटिकापुतैराजीविकरयं विहारोऽवष्टब्ध इति। सा 1 1360,15 འཚོ་བ་པ་ནལ་ཕྲུག་འདི་དག་གིས་གཙུག་ལག་ ཁང་འདིར་ 959.7 9V | Cf fazarage 11 p 56, 9, 3 ·८४ चीवरवस्तु त्वरितत्वरितमागत्य कथयति। यत् खल्वार्ये जानीया आर्याः प्रकान्ताः। पुत्रमोटिकापुनराजीवकैरसौ विहारोऽवष्टब्ध इति । विशाखा संलक्षयति । अस्थानमनवकाशो यद्भगवानधिवास्याभुक्ता प्रक्रमिष्यति । नूनमनया भिक्षवो विनग्ना दृष्टा इति । तयान्यः कालारोचकः पुरुषः प्रेषितः। समयो भदन्त सज्ज भक्तं यस्येदानी भगवान्कालं मन्यत इति पूर्ववद्यावद् भुक्तवन्तं विदित्वा धौतहस्तमपनीतपात्रम् । वृद्धान्ते निषद्य भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त अष्टौ महादानानि प्रज्ञापयितुम् । आगन्तुके दानं गमिके दानं ग्लाने दानं ग्लानोपस्थायिके दानं घुवं यवागुं ध्रुवं भैषज्यं भिक्षूणां वर्षाशाटीचीवरं भिक्षुणीनां चोदकशाटिकामिति । भगवानाह। किं पुनस्तद् विशाखे आनुशंसं समनुपश्यन्ती आगन्तुके दानं ददासि । आगन्तुको भदन्त भिक्षुर्न गोचरकुशलो भवति न वीथीकुशलः । मदीयं पिण्डपातं परिभुज्य गोचरकुशलो भविष्यति। वीथी- कुशलश्च । साधु साधु विशाखे गतमेतत् । किमर्थं समनुपश्यन्ती गमिकदानं ददासि । गमिको भदन्त भिक्षुः पिण्डपातं पर्येष. माणः सार्थात्परिभृश्यते। यूथपरिभृष्टो विहन्यते । स मदीयं पिण्डपातं परिभुज्य सार्थान्न परिभृश्यते। नापि यूथपरिभृष्टो विहन्यते । साधु साधु विशाखे एतदपि गतम् । किमर्थवशं समनु- पश्यन्ती ग्लाने दानं ददासि । ग्लानो भदन्त भिक्षुः पिण्डपातं स - 1 136b, 1 4 རྒན་པའི་མཐུར་འདུག་ནས། 2 Cf Wahūvagga, vili 15 ·। चीवरवस्तु पर्येपमाणः क्लामेद्वा कालं वा कुर्यात् । स मदीयं पिण्डपातं परिभुज्य ग्लान्यादुत्थास्यति सुखस्पर्श विरिष्पति। साधु साधु विशाखे एतदपि गतम् । किमर्थवशं समनुपश्यन्ती ग्लानोपस्थायिके दानं ददासि । ग्लानोपस्थायिको भदन्त भिक्षुरात्मार्थं पिण्डकं पर्येषमाणो ग्लानस्य कृत्यं हापयति । स मदीयं पिण्डपातं परिभुज्य संपादयि- प्यति । साधु साधु विशाखे एतदपि गतम्। किमर्थवशं समनु- पश्यन्ती संघे ध्रुवयबागुं ददासि । सन्ति भदन्त भगवतः श्रावका दीप्ताग्नयो मन्दामयश्च । तत्र ये मन्दाग्नयस्तेषामग्निसंरक्षणं ये तु दीप्तामयस्तेषां बलोपचयः। साधु साधु विशाखे । एतदपि गतम् । किमर्थवश समनुपश्यन्ती संघे ध्रुबभैषज्यं ददासि। सन्ति भदन्त भगवतःश्रावका बह्वाबाधाः [स्वल्पाबाधाश्च] । तत्र ये बह्वाबाधास्तेषां कृतमेव तावत्। ये त्वल्पाबाधास्ते परिभुज्य भूयस्या मात्रया सुख- स्पर्श विहरिष्यन्ति । साधु साधु विशाखे एतदपि गतम्। किमर्थ- वशं समनुपश्यन्ती भिक्षूणां वर्षाशाटीचीवरं ददासि । अद्यौव मया भदन्त प्रेप्पदारिका कालारोचिका प्रेषिता। तया भिक्षवो दृष्टा नग्नाः स्नातुम् । सा मे आगत्य कथयति। आर्यकाः प्रक्रान्ताः पुत्रमोटिकापुराजीविकैविहारोऽवष्टब्ध इति। ते मदीयेन वर्षा- शाटीचीवरेण गुप्ताः स्नास्यन्ति। साधु साधु विशाखे एतदपि गतम्। किमर्थवशं समनुपश्यन्ती भिक्षुणीनामुदकशाटिकां ददासि । एकोऽयं भदन्त समयः संबहुलाश्च भिक्षुण्योऽजिरवत्यां नग्नाः स्नान्ति। 1 Ms संब्रह्मण 2s स्नातु - ·चीवरवस्तु ता गृहिण्यो विपुष्प्य' विपुष्प्य भिक्षुणीनामङ्ग ल्यग्रेण गुह्य- स्थानान्युपदर्शयन्ति। ताः उपदर्यमानाः मद् वो भवन्ति । मदीयया तु उदकशाटिकया ता गुप्ताः स्नास्यन्ति। साधु साधु विशाखे यानि त्वया अष्टौ पुण्यक्रियावस्तूनि समाख्यातानि संदृश्यन्ते एतानि। सप्तस्वौपधिके[४] पुण्यक्रियावस्तुष्वन्तर्गतान्ये- तानि। सप्तस्वौपधिकेषु पुण्यक्रियावस्तुपु न] लभ्यं पुण्यस्य प्रमाणमुद्ग्रहीतुमेतावत्पुण्यं वा पुण्यफलं वा पुण्यफलविपाको वेति। अपि तु बहुत्वात् पुण्यस्य महापुण्यः पुण्यस्कन्ध इति संख्यां गच्छति । इदं चाहं भदन्त श्रोष्यामि। अमुको भिक्षुः स भगवता प्रति- पद्येव' व्याकृताः। एषोऽपि भिक्षुस्त्रयाणां संयोजनानां प्रहाणात स्रोतआपन्नो भवत्यविनिपातधर्मो नियतं संबोधिपरायणः सप्तकृत्वो' भवपरमाः सप्तकृत्वो देवांश्च मनुष्यांश्च संधाय्य संसृत्य दुःखस्यान्तं करिष्यतीति। स कदाचित् श्रावस्तीमागमिष्यति पुनश्च गमिष्यति । स मदीयमागन्तुकभक्तं पूर्ववद्यावद्वर्षाशाटीचीवरं परिभोक्ष्यति । भिक्षुणी च यावदुदकशाटिकामिति । श्रुत्वा च पुनरधिगमिष्यामि प्रीतिप्रामोद्यमुदारं कुशलं नैष्क्रम्योपसंहितम्। अमुको भिक्षुः 1 138a, 1 3-4 मार[-vl M5] उद'मा[svi. i] | 3 Ms. महं पुण्य 2 Cf Divya , P_638-4 मद्भूतो ; Pili मछु 4_Ms प्रतिपत्येव , 138b, 11 वा । 5 The usual form found in other tests Is सप्तकृद् । 6_138b, 1 जागा ले !=being reborn .

·५७ चोवरवस्तु भगवता व्याकृतः। एप भिक्षुस्त्रयाणां संयोजनानां प्रहाणादाग. द्वपमोहानां च तनुत्वात्सकृदागामी भविष्यति। सकृदिमं लोकमागत्य दुःखस्यान्तं करिप्यतीति । सोऽपि कदाचित् श्रावस्तीमागमिष्यति। स मदीयमागन्तुकभक्तं पूर्ववद्यावत् वर्षाशाटीचीवरं भिक्षुणी चोदक. शाटिकामिति । श्रुत्वा च पुनरधिगमिप्यामि प्रीतिप्रामोद्यमुदारं कुशलं नैकम्योपसंहितम्। अमुको भिक्षुः स भगवता व्याकृतः। एप भिक्षुः पंचानामवरभागीयानां संयोजनानां प्रहाणादनागामी भविष्यत्यनागन्ता पुनरिमं लोकमिति। सोऽपि कदाचित् श्रावस्ती- मागमिप्यति पुनश्च गमिप्यति। स मदीयमागन्तुकमक्तं पूर्व- वद्यावद्वर्षाशाटीचीवरं भिक्षुणी चोदकशाटिकामिति । श्रुत्वा च पुनरधिगमिप्यामि प्रीतिप्रामोद्यमुदारं कुशलं नैष्कम्योपसंहितम् । अमुको भिक्षुः स भगवता व्याकृतः । एष भिक्षुः सर्वक्ल शप्रहाणा- दर्हत्त्वं साक्षात्कृत्वा निरूपधिशेषे निर्वाणधातौ प्रवेक्ष्यतीति। सोऽपि कदाचित् श्रावस्तीमागमिष्यति पुनश्च गमिष्यति । स मदीय- मागन्तुकभक्तं पूर्ववद्यावद्वर्षाशाटीचीवरं भिक्षुणी चोदकशाटि- कामिति । श्रुत्वा पुनरधिगमिप्यामि प्रीतिप्रामोद्यमुदारं कुशलं नैप्क्रम्योपसंहितम्। अथ भगवान् विशाखां मृगारमातरं धर्म्यया कथया संदर्य समादाप्य समुत्तेज्य संप्रहोत्थायासनात्प्रक्रान्तः। अथ भगवान् यथाभिरम्यं श्रावस्त्यां विहरति । येन वैशाली तेन चारिकां प्रक्रान्तः। अनुपूर्वेण चारिकां चरन्वैशालीमनुप्राप्तः। वैशाल्यां विहरति मर्कटह्रदतीरे कूटागारशालायाम् । अथ भगवान् पूर्वाह्न निवास्य पातचीवरमादाय वेशाली पिण्डाय प्राविक्षत् ।

·वीवरवस्तु तेन खलु समयेन मंबहुला भिक्षव आरामद्वारे 'अशुचिन्नक्षितानि शयनासनानि शांचयन्यातापयन्ति प्रविषजन्ति। अद्राक्षीदगवान् संबहुलान्मिन् आरामद्वारे अशुचिम्रक्षितानि शयनासनानि शोचयत आतपयतः प्रविपजतः। दृष्ट्वा च पुनरस्येतद. नवत् । यदपि श्राद्धा ब्राह्मणगृहपतयः प्रपीड्य प्रपीझ त्वङ्मांस- शाणितं दानानि दति पुण्यानि कुर्वन्ति तदपि निक्षवो मात्रया प्रतिसंख्याय परिनुजन्त इति विदित्वा वैशाली पिण्डाय चरित्रा कृतनक्तकृत्यः पश्चाद्भक्तपिण्डपातप्रतिक्रान्तः पात्रचीवरं प्रतिशामय्य यादो प्रक्षाल्य विहारं प्राविक्षत प्रतिसंलयनाय । अथ भगवान् सायात प्रतिसंलयनाद् व्युत्थाय पुरस्ताद् भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः । निष्यद्य भगवान् निर्नामन्त्रयते स्म । इहाहं निक्षवः पूर्वाड़े निवास्य पात्रचीवरमादाय वैशाली पिण्डाय प्राविक्षम् । अद्राक्षनहं भिक्षवः संबहुलान्निभूनारानद्वारे अशुचि- नक्षितानि शयनासनानि गोचयत आतपयतः प्रविषजतः। दृष्टा च पुनर्ने एतदनबत् । यद्दपि श्राद्धा ब्राह्मणगृहपतयः प्रपीडब प्रयोय त्वङ्मांसशोणितं दानानि दति पुण्याणि कुर्वन्ति तदपि निक्षवा मात्रया प्रतिसंख्याय परिभुञ्जन्ते । साधु निक्षत्रः श्रद्धादेवस्य नानापरिभाजितायाः काल[परि]नोजिताया वीचिपग्निोजितायाः संख्यापरिनाजिताया मितपरिनोजितायाः । ":-::.:.:... - देन ढोदन ननितान नेतान नदिन नसति कन्टेन अनुद ir.:, :.1: 3:5 ·नीवरवस्तु अथ भगवाञ्छूद्धादेयस्य मातादिपरिभोजितानां वर्णं भाषित्वा भिक्षुनामन्त्रयते स्म । तस्मात्तर्हि भिक्षवो न विना प्रत्यास्तरणेन सांधिकं शयनासनं परिभोक्तव्यमशुचिम्रक्षितं शयनासनं च । तत्क्षणादेव शोचयितव्यमन्यथा सातिसारः । अथ भगवान्पूर्वाह्ने निवास्य पात्रचीवरमादाय वैशाली पिण्डाय प्राविक्षदायुप्मतानन्देन पश्चाच्छ्रमणेन । अद्राक्षीद् भगवान- न्यतरं पुरुपं कालकपृष्ठम्'। दूरादेव' दृष्टा च पुनरायष्मन्तमान- न्दमामन्त्रयते । पश्यसि त्वमानन्द एतं पुरुषं कालकपृष्ठम्' । एवं भदन्त । एप आनन्द पुरुषः काश्यपस्य सम्यक्संबुद्धस्य प्रवचने प्रव्रजित आसीत् । ततानेन सांघिक शयनासनं कल्प प्रत्यास्त- रणेन मलप्रत्यास्तरणेन पट्टिकां' सुरुचिकां' लोढकं कृत्वा परि- भुक्तम्। तस्य कर्मणो विपाकेन पञ्च जन्मशतानि कालकपृष्ठो' जातः। यावदेता पि कालकपृष्ठो जात इति। विदित्वा वैशाली पिण्डाय चरित्वा पूर्ववद्यावत्प्रतिसंलयनाद् व्युत्थाय पुरस्ताद्भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः। निषद्य भगवान् भिक्षुनामन्त्रयते स्म। अद्याहं भिक्षवः पूर्वाह्न निवास्य पानचीवरमादाय वैशाली पिण्डाय Is कालकापृष्ठ 110b, 1 6 गुममा। པ་གི 3 1411,11 ही उम = having a nana 4 Ibud , 1.2 गुरू गुरु =balt, cf Mrsut 272 48 पट्टिका , s C Das's Tib 1 Ms 2 Ibid, Dict SV = -सुरूचिका 5 Ibid J Th=narrow, long money-bag made of net 6_lbud मा मार मार लोढकप्रत्यास्तरण ལྕག་པོད ། cf lfvyut 72 49 लोठका , १२ ·चीवरवस्तु । -- प्रविष्टः । तत्राहमद्राक्षं पुरुषं कालकपृष्ठम् । स काश्यपस्य सम्यक संबुद्धस्य प्रवचने भिक्षुरासीत् । तत्रानेन सांघिकं शयनासनं कल्पप्रत्यास्तरणेन पूर्ववद्यावत्पञ्च जन्मशतानि कालकपृष्ठो जातः । तरमात्तहि भिक्षवोऽद्याग्रेण न भिक्षुणा कल्पप्रत्यास्तरणेन सांघिकं शयनासनं परिभोक्तव्यम् । परिभुंक्ते । सातिसारः। अपि तु द्वाभ्यां प्रत्यास्तरणाभ्यां परिभोक्तव्यं घनेन' वा एकपुटेन । पैलोत्तिकेन वा द्विपुटेन । भिक्षवश्चित्रोपचित्राणि प्रत्यास्तरणानि धारयन्ति दीर्घ- दशानि। ब्राह्मणगृहपतयोऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति । भगवानाह। नीलं कर्दमं कषायं वा प्रत्यास्तरणं शस्त्रलनं कृत्वा धारयितव्यम् । अन्यथा सातिसारः। [भिक्षवः कण्डूरोगेण बाध्यन्ते। तस्य चीवरकाणि पूय- शोणितोपलिप्तानि दुर्गन्धितानि मक्षिकाकीर्णानि। स पिण्डपातं प्रविष्टः। तं दृष्ट्रा ब्राह्मणगृहपतयोऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवा- चयन्ति । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भगवानाह। तस्मादनुजानामि कण्डूप्रच्छादनं धारयितव्यम् । पञ्चमिः षड्भिर्वा दिवसैः शोचयितव्यम्। अन्यथा सातिसारः। भिक्षवः कुष्ठरोगेण बाध्यन्ते। ते सांघिकानि शयनासनानि परिभुञ्जते। प्रासादेषु पुष्करिण्यां द्वारकोष्ठके परिषण्डायां चंक्रमेषु संस्थानवृक्षेषु तिष्ठन्ति । दुर्गन्धान् मक्षिकाभिराकीर्णान् । 1141b 1 2 एमा=thick 2 Ihd रेखमालेमा मोका। s Ibid FC T&15=thin of Cf Malāvagga, rili 17 .

·६१ चीवरवस्तु तान्दृष्टा ब्राह्मणगृहपतयोऽवध्यायन्ति क्षिपन्ति विवाचयन्ति । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भगवानाह। कुष्ठ- रोगाभिभूतस्याहं भिक्षवो भिक्षोरासमुदाचारिकान्धर्मान्प्रज्ञापयि- प्यामि । कुष्ठरोगाभिभूतेन भिक्षुणा सांधिक शयनासनं लयनं च न परिभोक्तव्यम् । प्रासादादिपु यथापरिकीर्तितेषु स्थानेषु स्थातव्यम् । सांधिकी प्रस्रावकुटी वर्चःकुटी च न प्रवेष्टव्या। प्रति. गुप्त स्थाने संघेन तस्य वासो देयः। उपस्थानं च कर्तव्यम् । कुष्ठरोगाभिभूतो भिक्षुर्यथाप्रज्ञप्तानासमुदाचारिकान्धर्मान्न समादाय वर्तते संघो वा सातिसारो भवति । आयुष्मानुदाली बुद्ध भगवन्तं पृच्छति । लभ्यं भदन्त सुगतचीवरमतिरेकचीवरकल्पेन धारयितुम् । न लभ्यमुदालिन् । लभ्यं भदन्त कौशेयं चीवरं विचीवराधिष्ठानेन अतिरेकचीवरा- धिष्ठानेन धारयितुम् । लभ्यमुदालिन् यथेष्ठतः । एवं पूर्णकं शाणकं लभ्यम् । उद्दानम् । भाङ्गेयं केशचीवर नाग्न्य केशलुचन पर्णशाटीम्। अजिनं सान्तरोत्तरं तिरीटिमङ्गनीलकम् ॥ श्रावस्त्यां निदानम् । अथान्यतमो भिक्षुर्येन भगवांस्तेनोप- संक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वेकान्ते འདུལ་བ་བཞི། བམ་པོ་རེ་བཞི་པ། 2 Tib उपालि , 142b, l. 1 ཉེ་བར་འཁོར ། 3 Ms प्रच्छति + Ms यथेष्ठत ; 142b, 1 3 142b, 1 3 मार से। 5_Is नाग्रथ , 142b, 1 4 माहेर'। 1 142b, 1 1 Tib ends hero a section See above p 69 ·६२ चीवरवस्तु 2 अस्थात् । एकान्तस्थितः स भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । 'इच्छाम्यहं भदन्त भाङ्गेयं चीवरं धारयितुम् । भगवानाह। तीर्थकध्वज एष मोहपुरुषः यदुत भाङ्गेयं चीवरम्। तस्मान्न भिक्षुणा भाङ्गेयं चीवरं धारयितव्यम्। धारयति । सातिसारो भवति । अपरो भिक्षुर्गत्वा भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त केशचीवरं धारयितुम्। भगवानाह। तीर्थिकध्वज एष मोहपुरुषः । पूर्ववद्यावत्सातिसारो भवति । अपरो भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त नाग्न्यं' समादातुम् । भगवानाह। तीर्थिकध्वज एष मोहपुरुषः यदुत नाग्न्यम् । अपि तु 'त्रिचीवरं मयानुज्ञातं किमर्थं नाग्न्यं समाद- दासि। तस्मान्न भिक्षुणा नाग्न्यं समादातव्यम् । समाददाति । आपद्यते स्थूलात्ययः। अथ स भिक्षुर्नाग्न्यमलभमानः शिक्षा प्रत्याख्याय हानायावृत्तः। भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्ध भगवन्तं पप्रच्छुः। पश्य भदन्तासौ भिक्षु ग्न्यमलभमानः शिक्षा प्रत्याख्याय हानायावृत्तः। भगवानाह। न भिक्षव एतर्हि यथा अतीतेऽप्यध्वनि अहीक्यदोषाद् दारिकां न लब्धवांस्तच्छ्र यताम्। भूतपूर्व भिक्षवो धृतराष्ट्रो नाम हंसराजो बभूव । तस्य दुहिता स्वयंवरावतीर्णा । श्रुत्वा नानादिग्देशनिवासिनः पक्षिणः सन्निपतिताः। : संलक्षयति मां वरयिष्यतीति। तया । एकैकः 1 Ms TIH 2 གསོ་མ། 8 143a, 1 2 बार के मोहा। M: FIAT' Ibid, I s 9735] I cr Pāli afropy# in Mv v11 28 1 5 Is तृचीवरं 6 Is अनाहीकमोपा 4 ·६३ चीवरवस्तु दारिकया मयूरो दृष्टः । सा कथयति । एष मम भर्तेति । तस्यापरैः समाख्यातम् । त्वमनया वृत इति। स कलापं पूर्वीकृत्य नर्तितु- मारब्धः। स धृतराष्ट्रण दृष्टः। कथयति। किमर्थमयं नृत्यतीति। अपरैः समाख्यातम् । तव दुहिता वृता इति । स कथयति । हीव्यपत्राप्यवियुक्तोऽयं नाहमस्मै दुहितरं ददामीति। स श्रुत्वा मयूरो धृतराष्ट्रसकाशं गत्वा गाथां भाषते । खरो मनोज्ञो रुचिरश्च वर्णो व्यामप्रमाणानि च वर्हकाणि । ग्रीवा च वैदूर्यमणेः समाना ददासि कस्मान्न भवान् सुतां मे ॥ धृतराष्ट्रः प्राह। खरो मनोज्ञो रुचिरश्च वर्णो व्यामप्रमाणानि च वर्हकाणि । ग्रीवा च वैदूर्यमणेः समानाहीक्यदोषात्तु न ते ददामि॥इति॥ किं मन्यध्वे भिक्षवः। योऽसौ मयूरः एष पवासौ भिक्षुस्तेन कालेन तेन समयेन। तदाप्येष अहीक्यदोषाद् दारिकामलभ- मानो दुःखी दुर्मना पक्षिगणमध्यादवक्रान्तः। एतमु प्यसौ नाग्न्य- मलभमानो दुःखी दुर्मना भिक्षुसंघमध्यात्प्रक्रान्तः । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् ।इच्छाम्यहं भदन्त केशान लुचितुम्। भगवानाह । मुण्डनं मया समनुज्ञातम् । कस्मात्त्वं केशान् लुंचसि। तीर्थिकधृत' एष मोहपुरुषः यदुत केशलुंचनम् । तस्मान्न हि भिक्षुणा केशा लुंचितव्याः। लुंचति। सातिसारो भवति। महमा बसोवा =पुच्छ प्रसार्य 4_Ms श्राहीकमोषान्तु བརྟུལ་ཞུགས་ཡནོ ། 1 143b, I 4-5 2 Als दुहिता धृता 3 Ms स्वरोमनोज्ञात चिरश्च 5 144a, 17 ·६४ चीवरवस्तु अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त पर्णशाटिकां धारयितुम् । भगवानाह । तीथिकधृतमेतन्मोहपुरुपः । पूर्ववद्यावत्सातिसारो भवति। अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमबोवत् । इच्छाम्यहं भदन्त अजिनं धारयितुम् । भगवानाह। तीर्थिकध्वजमेतन्मोहपुरुष यदुत अजि- नम्। धारयति पूर्ववद्यावत्सातिसारो भवति । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत्। इच्छाम्यहं भदन्त सान्तरोत्तरेण चीवरेण यापयितुम् । लिचीवरं मया मोहपुरुष समनुज्ञातम्। कस्मात्त्वं सान्तरोत्तरेण यापयसि । तस्मान्न भिक्षुणा सान्तरोत्तरेण चीवरेण यापयितव्यम्। यापयति। सातिसारो भवति । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत्। इच्छाम्यहं भदन्त तिरीटी धारयितुम् । तिरीटि इति वल्कलः । भगवानाह । तीर्थिकध्वज एष पूर्ववद्यावत् सातिसारो भवति। अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत्। इच्छाम्यहं भदन्त अंग- नाडिकां धारयितुम्। भगवानाह । आगारिकधर्मस्तषाहो मोह- पुरुष यदुतांगनाडि[का] । पूर्ववद्यावत्सातिसारो भवति' 1 111b, 1 3 मेसिन किया IN | Of Mv vil 22 1 मामा को मेशि =भाङ्गेयम् 2 144b, 1 7 3 Ibid Tıb, omits it 4 Ibrd - [syl ]:कौपीन। Cf Pili अक्कनाडम् in Mahāvagya, vill 21 3 5_iv. vul 28 adds कुसचीर वाकचीरं फलकचोरं केशकम्वलं वालकम्वलं उलूकपक्खं अजिनक्खिप्प च अक्कनाड पोत्यकम् ।

·चोवरवस्तु ६५ अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त सर्व- नीलं चीवरं धारयितुम्। भगवानाह। आगारिका ह्येनं धारयन्ति । तस्मान्न भिक्षुणा सर्वनीलं चीवरं धारयितव्यम् । पूर्ववद्यावत् सातिसारो भवति । एवं सर्वपीतं सर्वलोहितमवदातं न कल्पयत्येव । उद्वानम् । दीर्घदश छन्नदशं कम्बुकोष्णीपवेष्टनम् । कूतपमुष्ट्रकम्बलं प्लीहकानन्दः सान्तरोत्तरम् ॥ अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त दीर्घदशं चीवरं धारयितुम् । भगवानाह। तीथिकध्वजः पूर्व- वद्यावत् सातिसारो भवति । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त छन्नदशं चीवरं धारयितुम्। भगवानाह। तीर्थिकध्वज एष मोहपुरुष पूर्ववद्यावत् सातिसारो भवति। अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत्। इच्छाम्यहं कम्बुकं धारयितुम् । भगवानाह। आगारिकध्वज एष मोहपुरुषः पूर्व- वद्यावत् सातिसारो भवति । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त उष्णीषं धारयितुम् । भगवानाह। आगारिकध्वज एष मोह- पुरुषः पूर्ववद्यावत् सातिसारो भवति । . 1 Cf Mv vill. 29 सब्वनीलकानि सब्वपीतकानि सव्वलोहितकानि सव्वमजेटठकानि सब्वकण्हानि सबमहारत्नरत्तानि सबमहानामरत्तानि अच्छिन्नदसानि दोघदशानि पुप्फदसानि फणदसानि कञ्चुकं तिरीटिक वेठनम् ।

·६६ चीवरवस्तु अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत्। इच्छाम्यहं भदन्त शिरोवेष्टनं धारयितुम्। भगवानाह। आगारिकध्वज एप मोहपुरुषः पूर्ववद्यावत् सातिसारो भवति । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचत् । इच्छाम्यहं भदन्त कुतपं' धारयितुम् । भगवानाह। आगारिकध्वज एषः पूर्ववत् सातिसारो भवति । अपरोऽपि भिक्षुर्भगवन्तमिदमवोचात् । इच्छाम्यहं भदन्त उष्ट्रकम्बलं धारयितुम् । भगवानाह । आगारिकध्वज एषः पूर्व- वद्यावत् सातिसारो भवति । आयुष्मान् प्लीहकानन्दः अन्यतमस्मिन्नभिक्षुके आवासे अकवाटके वर्षा उपगतः। तस्य बहिर्निगतस्य संघाट्युपहृता । एतद्यावद्भगवानाह । न भिक्षुणा अभिक्षुके आवासे अकवाटके वर्षा उपगन्तव्यम् । न च विना संघाच्या कचिद्गन्तव्यम् । गच्छति । सातिसारो भवति । आयुष्मान् प्लीहकानन्दो ग्लानः। तस्यायुप्मानानन्दो ग्लानो- पस्थायकः। देवश्च वर्षितुमारब्धः । स नोत्सहते संघाटी प्रावृत्य गन्तुम् । भगवानाह। सान्तरोत्तरेण गन्तव्यम् । अपि तु संघाट्या पंचोपनिक्षेपणकल्पा। सभिक्षुक आवासः सकबाटः। देवो वर्षति । वर्षाशङ्के च' । नदीपारं वा गन्तुकामो 1_JI कुतपं , 146a, 1 3 <नोकार | རྔ་བལ གྱི་ཀླམ ། མཆིན་ནད་ཅན། 2 11Cal 3 140a 1.6 ! - चानन्दी।

·नीवरवस्तु भवति। आस्तीर्णः कठिन आवासो भवति। संधेन' सम्मतिर्दत्ता -- भवति । पन्तरोदानम् । वापिक-श्रमणोदेशा उत्पादेनापि च द्वयम् । कुलोपकाश्च कोकृत्य संघलाभेन तस्य तत् ।। उक्तं भगवता भिक्षूणां चीवरपातो देय इति। भिक्षवः संघ- प्रवारित एव जनपदे चारिका प्रक्रामन्ति। तेषां न कश्चिल्लाभ गृह्णाति। भगवानाह। भिक्षुमवलोकयित्वा' गन्तव्यं योऽस्य लाभं गृह्णाति । अपरेऽपि भिक्षव अनवलोकिता एवं गृह्णन्ति । भिक्षूणां परस्परं विरोधो भवति । भगवानाह । न भिक्षुणा अनव- लोकितेन लाभो ग्रहीतव्यः। गृह्णाति।सातिसारो भवति। अपरेऽपि भिक्षवः अवलोकिता अपि प्रतिज्ञाय न गृह्णन्ति। भगवानाह । ते सर्व दाप्याः । श्रामणेराणां प्रक्रान्तानां न कश्चिल्लाभं गृह्णाति । भगवानाह। तेषामाचार्योपाध्यायैर्ग्रहीतव्यम् । भिक्षवः कुलाभं' 146b, 15 1 11s संघाटी सवृत्तिर्दत्ता དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བ་བྱིན་པར་ गुरु | cr Ir riu 23 3 पश्चिमे भिक्खवे पञ्चया संघाटिया निवखेपाय. गिलानो वा होति वस्सिकमकेत वा होति नदीपारं गन्तुं वा होति अग्गलगुत्ति विहारो वा होति अत्थतकटिनं वा होति । ཆོས་གོས་ཀྱི་རྙེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། 3_For अवलोक्य ; 1471,11 पप | =entrusted to one's charge 2 116b,16 .. 4 Jsoalan 5 Not in Tıb 6 1471,13 དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱའོ། རྙེད་པ་ཙུང་དུ | 7 Ibid 15 ·चोवरवस्तु भाजयन्ति । विप्रक्रान्तानां नानुप्रयच्छन्ति कुलाम इति कृत्वा । भगवानाह। येऽवलोकितास्तैग्रहीतव्यम्। अपरेऽनवलोक्यैव गताः। तेषां न कश्चित् गृह्णाति । भिक्षवः कौकृत्येन न गृह्णन्ति । भगवानाह। ग्रहीतव्यम् । नात्र कौकृत्यं करणीयम् । अपरं नैव शक्यते भाजयितुमल्पं कृत्वा। भगवानाह। अन्येन मिश्री- कृत्य विहारस्थैर्भाजयितव्यम्। नान कौकृत्यं करणीयम् । कुलाभमवलोकितो न गृह्णाति। पंच पणानुपादाय स्फुटं दापयितव्यम् । अन्यतमस्मिन् कर्वटके गृहपतिः। तेन विहारः कारितः। तत्र यदि भिक्षुशतंप्रतिवसति पटकशतं ददाति। एवं यावदेकोपि भिक्षुः प्रतिवसति पटकशतमेव ददाति। यावदपरेण समयेन तस्मिन्नेव विहारे द्वौ महल्लौ वर्षोषितौ। तेन गृहपतिना पटकशतं प्रेषितम् । तौ गृहीत्वा परस्परं विचारयतः । एकः कथयति संघस्यायं लाभः प्रतिपद्यत इति। द्वितीयः कथयति। अस्माकमेव प्रापद्यत इति । यद्येवं गृहाण। स कथयति। मा परस्परविरोधः स्यात् । यावदेकेनापि न गृहीतम्। तौ पुनर्विचारयतः । कथमत्र प्रति- पत्तव्यम्। एकः कथयति। भिक्षव आहूयन्ताम् । तैः सह भाजयिष्पामः। द्वितीयः कथयति । एवं भवतु। को गच्छतु । यो नवकः । को वस्त्राणि गोपायति। यो नवकः। न शक्यमेवम् 1 is always गृहीतव्य for ग्रहीतव्य 2 1470, 1 2 कप पार | 3 117b, 13 का मा=cotton cloths ·६६ - चोवरवस्तु यो नवकः स गच्छतु यो वृद्धः स वस्त्राणि गोपायतु। एवं भवतु। नवकः श्रावस्ती गतो भिक्षणामानयनाय । आचरितं पडर्गिकाणाम्। अशून्यं जेतवनद्वारमन्यतमान्यतमेन षडर्गिकेण । उपनन्दो जेतवनद्वारे तिष्ठति। तेनासौ दूरत एव दृष्टो बका- कारशिराः' प्रलम्बभ्रः। स संलक्षयति। कोऽप्पयं स्थविरो भिक्षुरागच्छति । प्रत्युद्गच्छामीति । स प्रत्युद्गतः। स्वागतं स्वागतं स्थविर। वन्दे आचार्य । स संलक्षयति। नायमाचार्य जानीते नाप्युपाध्यायम्। महल्लोऽयमिति विदित्वा कथयति । सालोहित कुतस्त्वमागच्छसि । अमुकस्मात्कटकात् । किं तत्र विहारः। विहारः। किमसौ विहार आहोखिद्विघातः । तेन यथावृत्तं विस्तरेण समाख्यातम् । त्वं किमर्थमागतः। भोजनाय भिक्षुन्नयामि । यद्येवमहमेव युष्माकमनुकम्पार्थं गच्छामि। आचार्य शोभनम् । उपनन्दः संलक्षयति । यद्ययंमत्सकाशादन्यत्र गमिष्यति महाजनप्रतिसंविदितं करिष्यति। सुरक्षितः कर्तव्य इति। स तेन प्रतिशामितः। अकालपानको दत्तः। कथासंलापेन तावद्वि- धारितो यावद्विकालीभूतम् । शय्या शोभना प्रज्ञप्ता। पाद- शौचं पादम्रक्षणं च दत्तम् । तावच्चावस्थितो यावन्मिद्धमयका- न्तम्। तत उपनन्देन सा रात्रिः कृश्छेणातिनामिता। मा मन्त्र- नावः स्यादिति । ततः स रानमेवोत्थाय सालोहितमादाय त्वरित- མགོ་སྤྲ་བའི་མེ་དེག་ལྟར་སྐྱ་བ སྨིན་མ་འཔུང་ 1s चूकाकार० ; 14SA, 1 3 བ་ཞིག ། 2 1183,1,7 འོན་ཏེ་འཔོངས་པ་ཡིན ། 3 JIs श्रावः ·१०० चीवरवस्तु त्वरितं संप्रस्थितः। अनुपूर्वेण कर्बटकमनुप्राप्तः । ततस्तेन द्वितीयेन सालोहितेन विहारस्थेन' स्वागतवादसमुदाचारेण समुदाचर्य विश्रामितः । अथ त्रयोऽपि जना एकस्मिन् स्थाने निषप्णाः। उप- नन्दः कथयति। भाजयामो लाभ स्थविराः। भाजयामः। उप- नन्देनको महल्ल उक्तः। सालोहित त्वं भाजय। स्थविर नाहं भाजयामि। किमर्थम्। मा मे प्रत्यवायः स्यात्'। द्वितीयोऽप्युक्तः। सालोहित त्वं भाजय। सोप्येवमेव कथयति। उपनन्दः कथयति। युवां प्रत्यवायभीरुको किमिच्छथः। उपनन्द ऊर्ध्वपादोवाङ्मुखो नरकं गमिप्यतीति। उपनन्दः संल- क्षयति। सालोहितावेतौ महल्लौ भेत्तव्याविति। ततस्तयो. ध्रुवप्रचारं कल्पकारं पृष्ट्वा एकस्य सकाशमुपसंक्रम्य पृच्छति । सालोहित त्वयान किं कृतम्। स्थविर नित्यं मया विहारः सिक्तः संमृप्टः सुकुमारी गोमयकार्षी दत्त ति । सालोहित यदि सेचनेन संमार्जनेन वा लाभो लभ्येत उपनन्दः सर्वविहारान्सिञ्चेत् संमार्जयेच्च । अपि तु योऽत्र लाभः संपन्नः स तस्यान्यस्य सालोहित- स्यानुभावात् । सोऽस्मिन्विहारे कालानुकालं धर्मश्रवणं ददाति। धर्मश्रवणार्थिन्यो देवता औत्सुक्यमापन्नाः। येऽत्र लाभसम्पन्नाः । ततस्तस्यानुभा[वा]दयं 'लाभः सम्पन्नः । यमसौ ददाति [सः] ग्रही- तव्यो नो तु विचारयितव्यः। स तेनाभ्याहत इति प्रतिभिन्न- 1 Ms चिराहारस्तेन ; 145b, 1.5. मागास गामा | བདག་ལ་ཉེས་པ་བྱུང་ན་མི་རུང་ངོ། .. Cf. 2 . प्रसपाय ; I45b-149a, I. 1 Divya. p. 617: अलयो ने भगवन् । 3 s येन : 149a,! 7. དེས་ན་རྙེད་པ་རྙེད་པར་གྱུར་གྱིས་ * Ms. लोभ० ·चीनररास्तु १०१ स्तूप्णीमवस्थितः। ततो द्वितीयस्य सकाशमुपसंक्रम्य कथयति । सालोहित त्वयात किं कृतम्। स्थविर मयान कालानुकालं धर्म- श्रवणं दत्तम्। सालोहित यदि धर्मश्रवणेन लाभो लभ्येत उपनन्दस्तिष्ठन् गच्छन्निपण्णो निपन्नः सर्वकालं धर्म देशयेत् । यः कश्चिदयं लाभः सम्पन्नः सर्वोऽसौ तस्यान्यस्य सालोहितस्यानु- भावात् । तेनायं विहारो नित्यकालं सिक्तः संमृष्टः सुकुमारी गोमय- कापी तु प्रदत्ता। उक्तं भदन्त भगवता पञ्चानुशंसाः संमार्जने । कतमे पञ्च। आत्मनश्चित्तं प्रसीदति। परस्य चित्तं प्रसीदति । देवता आत्तमनसो भवन्ति। प्रासादिकसंवर्तनीयं कुशलमूल- मुपचिनोति। कायस्य भेदात् सुगतौ स्वर्गलोके देवेषपपद्यत इति। तदन्त्र विहारे संमार्जनेन दानपतयोऽभिप्रसन्नाः। देवता चात्तमनसः संवृत्ताः। तेनात्र लाभसंपन्नाः। अतस्तस्यानुभावा- दयं लाभः सम्पन्नः । यमसौ ददाति स ग्रहीतव्यो नो तु विचारयि. तव्य इति । सोऽप्यभ्याहतःप्रतिभिन्नस्तूष्णीमवस्थितः। तौ निष्प्रति. भातौ कृत्वा कथयति । सालोहितावस्त्यन्य' उपायः। ज्ञप्तिं कृत्वा भाजयामः। 'ज्ञप्तिकर्माकोप्यमुक्तं भगवतेति। तौ पूर्वमेवाभ्या- हतौ कथयतः। स्थविर यथेच्छसि तथा कुरुष्वेति । तत उपनन्देन त्रयो भागाः कृताः। द्वयोर्भागयोर्मध्ये स्वयं निषण्णः। तयो- ईयोर्मध्ये एक भागं स्थापयित्वा ज्ञप्तिं कर्तुमारब्धः। शृणुतं युवां सालोहितौ द्वौ। अयमेकः इमौ द्वौ। अहमेक एव । तत्त्रय- 1 Ms ०वस्तन्य 2 150a, I 1-2 གསོལ་བའི་ལས་མི་འཁྲུགས་པ། ·१०२ चीवरवस्तु । मित्येपा' ज्ञप्तिः। ततो द्वौ भागावात्मना गृहीत्वा तयोरेको दत्तः। तौ कथयतः] स्थविर स एवास्माकं कलिः संवृत्तः । त्वमेवास्माकं भाजय । स भाजयितुमारब्धः । तत्राप्येकः पटकोऽति- रिक्तः । तमप्यादाय पटकानां भारं बढवा संप्रस्थितः । ततोऽनुपूर्वेण श्रावस्तीमनुप्राप्तः। भिक्षुभिष्ट उक्तश्च । भदन्तोपनन्द कस्त्वया पश्चाच्छिराशयनो दृष्टः । तेन यथावृत्त विस्तरेण समाख्यातम् । ते कथयन्ति । कल्पते तवैवं कर्तुम् । अमित्राणां पादं गले दत्त्वा । एतत्प्रकरणं भिक्षबो भगवत आरोचयन्ति। भगवान् संलक्षयति। यः कश्चिदादीनबो भिक्षवः परकीये लाभे सन्निपतन्ति। तस्मान्न भिक्षुना परकीये लाभे सन्निपतितव्यम्। सन्निपतति । सातिसारो भवति । भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्ध भगवन्तं पृच्छन्ति। पश्य भदन्त आयुप्मता उपनन्देन तन्महल्लद्वयं धर्म- मुखिकया व्यंसितम् । भगवानाह । न भिक्षव एतर्हि यथा अतीते- प्यध्वन्यनेन महल्द्वयं व्यंसितम्। तच्छ यताम् । भूतपूर्व भिक्षवोऽन्यतमस्मिन्नदीतीरे उद्रद्वयं प्रतिवसति । तद्यदा जलेन गच्छति' तदा मत्स्याः स्थलमभिरुहन्ति। यदा 1 Ms. तनयमि० , 150a, 1 4 माशुभ माना। 2 150a, 1.5 बाते का साया | 3 150a, 1.7 का शुलैमाना। (करस्वरा मृतः दृष्ट ) གཞན་གྱི་རྙེད་པ་ལ་ཐོབ་རྒྱལ་བྱེད་པ། 5_150b, 1 4 मग काय वञ्चितम् * Is. परकीयेन; 150b, 1 2 6 Js. ०वमतः 7 Ms गच्छत.

·चोवरवस्तु १०३ ३ तु स्थलेन गन्छति तदा मत्स्या जले निपतन्ति । न किञ्चिदघं' साधयन्ति । ततस्तैः सामीचिः कृता। एकोऽस्माकं जलेन गच्छतु द्वितीयः स्थलेन। यत्संपद्यते तदस्मात् सामान्यमिति । तत्रैको जलेन संप्रस्थितो द्वितीयः स्थलेन। तल ये जलस्थेन मत्स्याः संत्रासिताः स्थलमभिरोहन्ति । तान्स्थलस्था प्रघातयति जल- स्थाञ्जलस्थ एव । यावन्मत्स्यानां महानुराशिः संवृत्तः। एकः कथयति । त्वं भाजय। द्वितीयः कथयति । नाहं भाजयामि । किमर्थम् । मा मे प्रत्यवायः स्यात् । सोऽपि कथयति। यद्यप्येवं ममाप्येव एप दोषः । तौ चिन्तापरौ व्यवस्थितौ। यावत् पूर्णमुखो नाम शृगालस्तयोः सकाशमुपसंक्रान्तः । स कथयति । भागिनेयौ किं चिन्तापरस्तिष्ठतः । मातुल अस्माकं मत्स्याः सम्पन्नाः। किं न भाजयथः। मातुल प्रत्यवायभयात् । युवां प्रत्यवायभीरूको किमिच्छथः। पूर्णमुख ऊर्ध्वपादोऽवाङ्मुखो नरकं पतिष्यतीति । पूर्णमुखः संलक्षयति । सहितावेतौ भेत्तव्यावेति। ततस्तयोर्बुवप्रचार कल्पकारं दृष्ट्रा एकस्य सकाशमुपसंक्रम्य पृच्छति। भागिनेय त्वयात किं कृतम् । मातुल अहं जलेन गतः। ये मया जलेन गच्छता मत्स्याः सन्त्रासिताः स्थलमभिरूढाः ते अनेन प्रघा- तिताः । भागिनेय यदि जलगमनेन किञ्चित्संपद्येत पूर्णमुखो नित्यं जलेन यायात्। तस्य स्थलेन गच्छता स्थाणुभयं कण्टकभयं ।। 1 150b, 1 7 कुन किञ्चिदल्पमपि साधयन्ति । · Ilud , 1V JV Sl=consulted, arranged + us कच्छा 3 See abore, p 100, n2 ·१०४ चीवरवस्तु श्वापदभयं कूलपातभयम् । अपि तु यद्यसौ न प्रतिघातयति किं त्वं त्रासयित्वा करोषि । सर्वथा येऽत्र मत्स्याः सम्पन्नास्ते तस्यानुभावान्न तव । यदसौ ददाति स ग्रहीतव्यो नो तु विचार- यितव्यः। स तेनाभ्याहतः प्रतिभिन्नस्तूष्णीमवस्थितः। ततो द्वितीयस्य सकाशमुपससंक्रम्य कथयति। भागिनेय त्वयात किं कृतम्। मातुलोऽहं स्थलेन गतो मया स्थलमभिरूढा मत्स्याः प्रतिघातिताः। भागिनेय यदि स्थलगमनेन किञ्चिल्लभ्येत पूर्ण- मुखो नित्यमेव स्थलेन यायात् । तस्य जलेन गच्छता ऊर्मिभयं कूर्मभयं शिशुमारभयं कुम्भीरभयं जालभयम्। अपि तु यद्यसौ न सन्त्रासयति कथं त्वं प्रधातयसि । सर्वथा ये तु मत्स्याः सम्पन्नास्ते तस्यानुभावात् । यदसौ' ददाति स ग्रहीतव्यो नो तु विचारयितव्यः। स तेनाभ्याहतः प्रतिभिन्नस्तूष्णीमव- स्थितः। पूर्णमुखः कथयति। भागिनेय अस्त्यन्य उपायः । गाथा- भिगीतेन तान्" भाजयामः । अकोप्यं भविष्यति । तौ पूर्वमेवाभ्या. हतौ कथयतः। मातुल यथेच्छसि तथा कुरु। पूर्णमुखेन त्रयो भागाः कृताः । पुच्छानामेको मत्स्यराशिः [शिरसां] द्वितीयो मध्यमखण्डानां तृतीय इति। गाथां च भाषते । स्थलचारिणो हि लाङ्गलं शिरो गम्भीरचारिणः । यस्तु मध्यमको गण्डः धर्मस्थस्तं हरिष्यति ॥ इति ॥ 1 Ms यद्यसो 2 Ms स्तेन བར་གྱི་ལུས ། ! Ms धर्मस्य हरिष्यतीति lund ले समानामगुरु | 3 152a, I 5 ·चीवरवस्तु १०५ पूर्णमुखः संलक्षयति । व्यंसितावेतौ। संपन्नो मे लाभः। स महतो रोहितस्य मत्स्यस्य मध्यगण्डमादाय' पितुः सकाशमुप- संक्रान्तः। ततोऽस्य माता परितुष्टा गाथाभिगीतेन परिपृच्छति । कुतस्त्वं पूर्णिक एषि कुत एपि सुपूर्णिक । अशिरस्कमलाङ्गलं मत्स्यमादाय रोहितम् ॥ इति ॥ स कथयति । विवदन्ते येन मूढा धर्माधिार्मेप्वकोविदाः । अल्पेच्छास्तेन जीवन्ति राजकोषश्च वर्धते ॥ इति ॥ सापि पुनर्गाथां भाषते। साधु ते सुपराक्रान्तं पूर्णिक प्रियदर्शन । लं च लाभेन संयुक्तस्तौ चापि परितोषितौ ॥ इति ॥ किं मन्यध्वे भिक्षवः। योऽसौ पूर्णमुखः शृगाल एष एवासौ उपनन्दः । तेन कालेन तेन समयेन यौ ताबुद्रावेतौ तौ' महल्लौ । तदाप्यनेन तौ व्यंसितावेतो पीति । श्रावस्त्यां निदानम् । अन्यतमस्मिन्कटके [गृहपतिः] । तेन विहारः कारितः। तत्र भिक्षुशतं वर्षा उपगतम् । तस्य गृहपते. बुद्धिरुत्पन्ना पटकशतं समुदानयामि । भिक्षुसंघ भोजयित्वा प्रत्येक- मेकैकं भिक्षु पटेनाच्छादयिष्यामीति। यावदुपनन्देन श्रुतम्। अमुको गृहपतिर्मिक्षुसंघ भोजयित्वा प्रत्येकमेकैकं भिक्षु पटेनाच्छादयि. ष्यतीति। श्रुत्वा च पुनः संलक्षयति। न भवाम्युपनन्दो यदि དེས་ནི་ཆོག་ཤེས ། 1 Ms तावुद्रावतावेतौ 5 us ०प्येति 1 Ms inserts here स । 2 152b,11 3 Is वर्धति । 6s ०गत ·१०६ चीवरवस्तु तस्मात्पटकं न निष्पादयामीति। सोऽनिमन्त्रित एवं गतः। गृह- पतिभिक्षुसंघं भोजयित्वा चारयति' । उपनन्दः पटक गृहीत्वा लघुलध्वेव प्रक्रान्तः । यावदेकस्य भिक्षोः पटको नास्ति। गृहपतिः कथयत्यार्य पटकशतं मया सुगणितमानीतम्। मा केनचिदार्येण पटद्वयं गृहीतं भवेदिति। भिक्षवः कथयन्ति। गृहपते कोऽसावेवं करिष्यति । अपि तु भदन्तोपनन्दस्त्वयोपनिमन्त्रितः। आर्य नाह- मुपनिमन्त्रयामि । स तं पटकमादाय प्रक्रान्तः। ततोऽसौ गृहपति- रवध्यायितुमारब्धः। एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह' । यः कश्विदादीनवो भिक्षवोऽनिमन्त्रिताः परकीये' लाभे संनिपतन्ति । तस्मान्न भिक्षुणाऽनिमन्त्रितेन परकीये लाभे संनिपतितव्यम् । संनिपतति । सातिसारो भवति । भिक्षवः संशयजाताः। सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्ध भगवन्तं पप्रच्छुः। पश्य भदन्त आयुष्मानुपनन्दोऽनिमन्त्रित एव परकीये लाभे संनिपतित इति। भगवानाह। न भिक्षव एतर्हि । यथा अतीतेप्यध्वन्युपनन्दोऽनिमन्त्रितः परकीये लाभे संनिपतितः। तच्छ यताम्। भूतपूर्व भिक्षवोऽन्यतमस्मिन्कर्वटके ब्राह्मणः पर्षन्महत्तरः । तेन माणवशतं वैमासीमुपनिमन्व्य माणवशतं भोजिताम् । तस्य बद्धिरुत्पन्ना प्रत्येकमेकैकं माणवकं पटेनाच्छादयिष्यामीति । 1 158a.1 1 मोगरा = walk round. 3 153a 1. 5 मोसI =संलक्षयति । 2 Ms. लधुलध्व 4 Ms कीयेन 5 153b.1.2 འཁོར་ལ་དབང་སྒྱུར་བ ། 6 Is भोजिता.

·चोवरवस्तु १०७ तस्य नातिदूरे वृद्धो ब्राह्मणः प्रतिवसति । तेन श्रुतम् । स प्रथमतरं वृद्धान्ते भुक्त्वा पटमादाय प्रक्रान्तः। गृहपतिना पटकाश्छो- रिताः । यावदेकस्य माणवकस्य पटो नास्ति । स पृच्छति। भवन्तो मया पटकशतं सुगणितमानीतम् । मा केनचिन्माणवकेन पटकद्वयं गृहीतं भवेदिति । ते कथयन्ति। क एवं करिष्यति । अपि तु त्वया वृद्धो ब्राह्मण उपनिमन्त्रितः। नाहमुपनिमन्त्रयामि । स तं पटकमादाय प्रथमतरं प्रकान्तः। स ब्राह्मणोऽवध्यायि]तुमारब्धः । किं मन्यध्वे भिक्षवः। योऽसौ ब्राह्मणो वृद्धः एष एवासावुप- नन्दस्तेन कालेन तेन समयेन । तदाप्येषोऽनिमन्त्रितः परकीये लाभे संनिपतित एतापीति । श्रावस्त्यां निदानम्। अन्यतमस्मिन्कर्वटके गृहपतिः। तेन विहारः कारितः। तवैको भिक्षुर्वर्षा उपगतः। स उत्थान- संपन्नः । तेनासौ विहारः प्रतिदिनमपलिप्तसंमृष्टः क्रियते । प्रति- पत्त्येवासौ विहारः शोभने विविक्तावकाशं च भूभागे प्रतिष्ठा- पितः नानावृक्षोपशोभिते हंसक्रौंचमयूरशुकशारिकाकोकिलाभि- निकूजिते विविधपुष्पफलोपशोभिते। यावद्विस्तीर्णविभवः सार्थ- वाहस्तस्मिन्विहारे रानिवासमुपगतः। तेन तां विहारशोभामुप- वनशोभां च दृष्ट्वाभिप्रसन्न नादृष्ट्रव भिक्षुसंघमुदिश्य प्रभूतो लाभः प्रषितः । स रानमेवोत्थाय प्रक्रान्तः । स भिक्षुः कौकृतिकः संघस्यायं लाभ इति कौकृत्या न गृह्णाति। भिक्षनेव समन्वेषते भाजयितुम् । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भग. 1 1540 1 3 शुकशुपमा | =उत्यापनत्रयसम्पन्न ·चीवरवस्तु वानाह। गोमयगृहमपि चेद्भिक्षुनिशृत्य वर्षा उपगतो भवति तत्र चेदाह्मणगृहपतयः संघमुद्दिश्य लाभमनुप्रयच्छन्त्यल्पं वा प्रभूतं वा यस्तत्र वसति एको वा द्वौ वा संबहुला वा तेषामेव सः' । नात्र कौकृत्यं करणीयम् । उद्वानम् । भिन्नानां देयप्रत्यंशं ऋपिलस्य च चारिकाम् । संवस्य चीवर चैव अष्टौ लाभेन कारयेत् ॥ श्रावस्त्यां निदानम् । आयुष्मानुदाली बुद्ध भगवन्तं पृच्छति । अन्तर्वर्ष भदन्त संघो भिद्येत । देयो लाभो न देयः । भगवानाह । कस्यचिदुदालिन् देयः कस्यचिन्न देयः । [कस्य देयः] । धर्मपाक्षि- कस्य ॥१॥ अन्तर्वर्षे भदन्त भिक्षुः शिक्षा प्रत्याख्याय हानायावर्तते देयो लाभो न देयः। कस्यचिदुदालिन् देयः कस्यचिन्न देयः। कस्य देयः । यद्भूयोऽपि तस्य ॥२॥ अन्तर्वर्षे भदन्त भिक्षुः कालं कुर्यात् । देयो लाभो न देयः। कस्यचिदुदालिन देयः कस्यचिन्न देयः। कस्य देयः । यद्भूयोपि तस्य ॥३॥ अन्यतमस्मिन् कर्बटके गृहपतिः । तेन विहारः कारितः सर्वो- पकरणसंपन्नः। आयुष्मांश्च शारिपुत्रो जनपदचारिकां चरन तं विहारमनुप्राप्तः। तेन गृहपतिना भोजयित्वा पंचभिः पटक- शतैराच्छादितः। स तानि पंच पटकशतानि तस्मिन्नेव विहारे दत्त्वा प्रकान्तः। यावत्तस्य द्वौ साधविहारिणौ ऋषिल ऋषिदत्तश्च जनपदचारिकां चरन्तौ तमेव कर्बटकमनुप्राप्तौ। तावपि तेन སྐོལ་བ། གང་ཡུན་རིང་དུ གནས་པ་ལའོ། \=who was there for a lovg time 1Ms तम् 2 154b,I4 3 Ms रिपिल 1 155a,I 1 ·१ चीवरवस्तु गृहपतिना भोजयित्वा पंचभिः पटशतैराच्छादितौ। तौ भिक्षुभि रुन्येते । आयुष्मन्तौ युवयोरुपाध्यायेन तस्य गृहपतेः सकाशात्प पटशतानि लब्धानि । तान्यस्माभिरेव भाजितानि। अधुनाप्येष लाभोऽस्माकमेव प्रापद्यते । तौ कथयतः । उपाध्यायो ज्ञातो महा- पुण्यः । तेन कदाचिद्युप्माकमेवानुमोदितः स्यात् । ते प्रतिबोढ- मारब्धाः। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भग- बानाह । अष्टाविमे भिक्षवो लाभाः। कतमेऽप्टौ। सीमाहृतो लाभः । क्रियाहृतः। निश्रयाहृतः। संघप्रज्ञप्तः। भिक्षुप्रज्ञप्तः । वार्षिकः। संमुखः। प्रत्यादेशश्च । सीमाहतो लाभः कतमः। यथापि तदेवावसथ एकः पोषधः । तयोर्विहारयोयों लाभः स उभयविहारप्रतिबासिनां भिक्षणाम् । तन्निवासिनो भिक्षवः कदाचिद्धि एकपोषधेन वर्षा उपगच्छन्ति । तत्र यो लाभः संपद्यते यमस्मिन्नेव विहारे दत्तस्तस्मिन्निवासिभिरेव भिक्षुभिः परिभोक्तव्यं हि। एकपोषधात्वदयमुच्यते सीमाहृतो लाभः। क्रियाहृतो लाभः कतमः। यथापि तद्भिक्षव इदमेवं रूपं क्रियाकारं कृत्वा वर्षा उपगच्छन्ति । अमुकं कुलं युष्माकम् । 1_153b, 11 का सहारा ले। 2 Is यथापि तद्वाधावसथैरेव पोषधी , 1550, 15 འདི་ལྟ སྟེ་གནས་ཉིད་ལ ། གསོ་སྦྱོང་གཅིག་ལ་སྟེ། གཙུག་ལག ཁང་དེ་གཉིས་ཀྱི་ རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་ i Cf Yahāragga, u 8 3 न भिक्खवे एकस्मिं श्रावासे द्वे उपोसयागाराणि 3 Ms द्धिरूकपोषधे न , 135b, 1 5 गुना सम्मनितव्वानि ।

·११० चीवरवस्तु उप- अमुकं कुलमस्माकम् । रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटका मध्यमिति। ते चेद्वाह्मणगृहपतयः उपगतकानामावासी उपगतकानुपगतकान्भि- क्षुन्भोजयित्वा उपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति। उपगतकानामेव पानीयम्। लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥१॥ गतकानामावासी उपगतकानुपगतकान्भिक्षुन्भोजयित्वा उपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति। अनुपगतकानां पानीयम्। लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥२॥ उपगतकानामावासी उपगत- कानुपगतकान्भिर्न्भोजयित्वा उपगतकानां पानीयमनुप्रयच्छन्ति । अनुपगतकानां लाभम् । [लाभः] कस्य प्रापद्यते । उपगतकाना- मेव ॥३॥ उपगतकानामावासी उपगतकानुपगतकान्भिर्न्भोज- यित्वानुपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । अनुपगतकानां पानीयम्। लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥४॥ उपगतकाना- मावासी उपगतकानुपगतकान्भिशून्भोजयित्वा वृद्धान्ते लाभ- मनुप्रयच्छन्ति। उपगतकानां पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥५॥ उपगतकानामावासी उपगतकानु- पगतकान्भिन्मोजयित्वा उपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । वृद्धान्ते पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥६॥ उपगतमानामावासी उपगतकानुपगतकान्भिर्न्भोजयित्वा वृद्धान्ते लाभमनुप्रयच्छन्ति। अनुपगतकानां पानीयम्। लाभः कस्य 1 156a, 1 3 : དམ་མོ་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ཆུ་དྲངས་ན་ འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ རེ་ལྔ་པ ། 2 Tib marks loro section thus See above, p 91 ·१११ यथा चीवरवस्तु प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥७॥ उपगतकानामावासी उपगतकानु- पगतकान्भिन्भोजयित्वा अनुपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । वृद्धान्ते पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥८॥ उपगतकानामावासी उपगतकानुपगतकान्भिर्न्भोजयित्वा उप- गतकानुपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । वृद्धान्ते च पानीयम्' । लाभः कस्य प्रापद्यते। उपगतकानामेव ॥९॥ उपगतकानामावासी उपगतकानुपगतकान्मिस्- न्भोजयित्वे ति] नव पर्यायाः। एवमनुपगतकानामावासी उपगत- कान्मिषन्भोजयित्वेति नत्र पर्यायाः । सचेत्ते ब्राह्मणगृहपतयः रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु उपगत- काजुपगतकान्भिन्भोजयित्वा उपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । उपगतकानामेव पानीयम्। लाभः कस्य प्रापद्यते। उभयोरपि ॥१॥ रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु उपगतकानुपगतकान्भिलन्भोजयित्वा उपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । अनुपगतकानां पानीयम् । लामः कस्य प्रापद्यते । उभयोरपि ॥२॥ रथ्यावीथीचवरशृङ्गाटकेषु उप- गतकानुपगतकान्भिशून्भोजयित्वा' अनुपगतकानां लाभमनुप्र. यच्छन्ति । उपगतकानां पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते। उभयो- रपि ॥३॥ रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु उपगतकान्भिन्भोजयित्वा 'अनुपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति। अनुपगतकानामेव पानीयम् । 1 157a.l. 1 Tib. puts it thus भोजयित्वा वृद्धान्ते पानोयम् । लाभः क्त्व प्रापद्यते । ? The figures hare been supplied by us. 3 ०न्त्यनुप० * ,उप० ·117 चीवरवस्तु कस्य प्रापद्यते लामः उभयोरपि ॥२॥ रथ्यावीथीचत्वर- शृङ्गाटकेघु उपगतकानुपगतकान्भिशून्भोजयित्वा वृद्धान्ते' लाभम- नुप्रयच्छन्ति । उपगतकानां पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते । उभ- योरपि ॥५॥ रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु उपगतकानुपगतकान्भिक्षु- भोजयित्वा उपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । वृद्धान्ते पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते । उभयोरपि ॥६॥ रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु उपगतकानुपगतकान्भिर्न्भोजयित्वा वृद्धान्ते लाभमनुप्रयच्छन्ति । अनुपगतकानां पानीयम् । लाभः कस्य प्रापद्यते । उभयोरपि ॥७॥ रथ्यावीथीचवरशृङ्गाटकेयु उपगतकानुपगतकान्भिर्न्भोजयित्वा अनुपगतकानां लाभमनुप्रयच्छन्ति । वृद्धान्ते पानीयम्। लाभः कस्य प्रापद्यते । उभयोरपि ॥८॥ रथ्यावीथीचत्वरशृङ्गाटकेषु उप- गतकानुपगतकान्भिन्भोजयित्वा वृद्धान्ते [उपगतकानुपगतकानां] लाभमनुप्रयच्छन्ति। वृद्धान्ते च पानीयम्। लाभः कस्य प्रापद्यते । उभयोरपि ॥९॥ अयमुच्यते क्रियाहृतो लाभः । निश्रयाहृतो लाभः कतमः । भिक्षुयं स्त्रीपुरुषपंडकमुपनिश्रित्य वर्वा उपगच्छति स यं लाभ दाति तस्यैव सः। अयमुपच्यते निश्रयाहृतो लाभः। संघप्रज्ञप्तो लाभः कतमः। यो लाभो नियतोऽविपंचितः। अयमुच्यते संघप्रज्ञप्तो लाभः। । 1 155a, 1. 3 शासन वाहा । 2 5. अनुमगतानां पानीयम् : 13 1. ' : Tib. puts it thus लानननुप्रयच्छन्ति । वृद्धान्ते व पानीयन् । भोजयित्वा वृद्धान्ते ·- चीवरवस्तु ११३ भिक्षुप्रज्ञतो लाभः कतमः। यो लाभो नियतो विपंचितः । लयने मठे' वा कूटागारे वा प्रज्ञप्तः। तत्र यो भिक्षुः प्रतिवसति तस्यैव सः । अयमुच्यते भिक्षुप्रज्ञप्तो लाभः । वार्षिको लाभः कतमः। यो लाभो वर्षोषितस्य भिक्षु- मंघस्य दायिकैः प्रज्ञप्तः । अयमुच्यते वार्षिको लाभः । संमुखलाभः कतमः। यो लाभोऽनियतोऽविपंचितः । अय- मुच्यते संमुखलामः। प्रत्यादेशलाभः कतमः। यो लाभो जातौ बोधौ धर्मचक्र परिनिर्वाणे निर्यातितः। स चेन्न शक्यते चतुर्महाचैत्येषु एक- स्मिन्नेव महाचैत्ये देयो नान्यत्र । अयमुच्यते प्रत्यादेशलाभः । उद्दानम् । कालं कुर्वन्त्युत्क्षिप्तका मिश्रकाणा च भाजनम् । उत्क्षिप्तश्रमणोद्देशा उसारयन्ति नियन्ते च ॥ श्रावस्त्यां निदानम् । आयुष्मानुदाली बुद्ध भगवन्तं पृच्छति । यथापि तद्भदन्त एकस्मिन्नावासे संबहुला उत्क्षिप्तकाः संबहुलाश्च प्रकृतिस्थकाः प्रतिवसन्ति । तेषामुत्क्षिप्तकः कालं करोति । तत्सन्तको मृतपरिष्कारो लाभः कस्य प्रापद्यते। प्रकृतिस्थकाना- 1 158b 1 1 शाहीमा परेका Gf Drug , p 475 विपञ्चिक = sooth-sayer, fuyut 126,34 विपश्चितज्ञा । Tuid གནས་ཁང་པའི་འོ ། ཡང་གྲོག་པའི་འོ ། ཁང་པ་བརྩེགས པའི་འོ། 3 159b,14 མ་ངེས་ལ་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བའི་སྡེ། 4 Cf Mahavbgga, is + ओसारणा , सु+ोसारितो-सोसारितो, ride my Early Monastic Buddhism, I, p 303 १५ ·११४ चोवरवस्तु मुदालिन् ॥१॥' द्वौ भदन्त उत्क्षिप्तकौ संबहुलाः प्रकृतिस्थकाः । उत्क्षिप्तकः कालं करोति। तत्सन्तको मृतपरिष्कारो लाभः कस्य प्रापद्यते। प्रकृतिस्थकानामेव ॥२॥ उत्क्षिप्तकाः संबहुलाः प्रकृतिस्थका अल्पाः। उत्क्षिप्तकः कालं करोति। [तत्सन्तको मृतपरिष्कारो] लाभः कस्य प्रापद्यते । प्रकृतिस्थकानामेव ॥३॥ यथापि तद्भदन्त एकस्मिन्नावासे संबहुला उत्क्षिप्तकाः संबहुलाश्च प्रकृतिस्थकाः प्रतिवसन्ति । तेषां प्रकृतिस्थकः कालं करोति । तत्सन्तको मृतपरिष्कारो लाभः कस्य प्रापद्यते । प्रकृति- स्थकानाम् ॥१॥ संबहुला उत्क्षिप्तका द्वौ प्रकृतिस्थको। प्रकृति- स्थकः कालं करोति । तत्सन्तको मृतपरिष्कारो लाभः कस्य प्रापद्यते । तस्यैकस्य प्रकृतिस्थकस्य ॥२॥ संबहुला उत्क्षिप्तका एकः प्रकृतिस्थकः। प्रकृतिस्थकः] कालं करोति। लाभः कस्य प्रापद्यते। उत्क्षिप्तकानां यः प्रथमं पापकं दृष्टिगतं प्रतिनिसृजति ॥३॥ उपगतकानामावासे अनुपगतकः श्रामणेरक श्रामणेरक आगत्य कालं करोति। उपगतकैरनुपगतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः । श्रामणेरो वः कालगतः। हरत तस्य पात्रचीवरमिति । उपगतका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भाजितम् । अनुपगतका भाज- यन्ति । भाजितं सुभाजितम् । मिश्रका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम् । चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय परिणामयन्ति। "सुपरिणा- 1 The figures havo been supplied by us 2 Ms परिष्कारः को लाभ 3 169u, 1 3. དམ་བཅས་པ་ =to make a promise 4 Ms. अपरि ·चौवरवस्तु ११५ - मितम् ॥१॥ उपगतकानामावासे अनुपगतकः श्रामणेरक आगत्य एवं वदेदोसारयन्तु' मामायुप्मन्तः। उपगतको भविष्यामीति । स चानोसारितः कालं कुर्यात् । उपगतकैरनुपगतकानां दूतोऽनु- प्रेपयितव्यः। श्रामणेरो वः कालगतः। हरतास्य पात्रचीवरमिति । उपगतका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम्। अनुपगतका भाज- यन्ति । भाजितं सुभाजितम्। मिश्रका भाजयन्ति। अभाजितं [दुर्भाजितम् ।] चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय परिणामयन्ति । सुपरि- णामितम् ॥२॥ उपगतकानामावासे अनुपगतको भिक्षुरागत्य कालं कुर्यात् । उपगतकैरनुपगतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः । सब्रह्मचारी वः कालगतः । हरतास्य पातचीवरमिति । उपगतका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भाजितम् । अनुपगतका भाजयन्ति । भाजितं सुभा- जितम् । मिश्रका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भाजितम् । चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय परिणामयन्ति। सुपरिणामितम्॥३॥ उपगतकानामावासे अनुपगतको भिक्षुरागत्यैवं वदेदोसारयन्तु मामायुष्मन्तः। उपगतको भविष्यामीति । स चानोसारित एव कालं कुर्यात्। उपगत- कैरनुपगतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः। सब्रह्मचारी वः कालगतः। हरतास्य पात्रचीवरमिति। उपगतका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भा- जितम् । अनुपगतका भाजयन्ति । भाजितं सुभाजितम्। मिश्रका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम् । चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय परिणामयन्ति । सुपरिणामितम् ॥४॥ -- 1 159b,16 བདག་དྲང་དུ་གསོལ =to draw, to pull 2 Ms. सुभाजितम् ·११६ चीवरवस्तु अनुपगतकानामावासे उपगतकः श्रामणेर आगत्य कालं कुर्यात्। अनुपगतकैरुपगतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः। श्रामणेरो वः कालगतः। हरतास्य पालचीवरमिति। अनुपगतका भाज- यन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम्। उपगतका भाजयन्ति । भाजितं सुभाजितम् । मिश्रका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भाजितम् । चातु- दिशाय भिक्षुसंघाय परिणामयन्ति ।सुपरिणामितम् ॥१॥अनुपगत- कानामावासे उपगतकः श्रामणेर आगत्यैवं वदेदोसार यन्तु मामा. युष्मन्तः । अनुपगतको भविष्यामीति। स चानोसारितः कालं कुर्यात् । अनुपगतकैरुपगतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः । श्रामणेरो वः कालगतः। हरतास्य पात्रचीवरमिति। अनुपगतका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम्। उपगतका भाजयन्ति । भाजितं सुभा- जितम् । मिश्रका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम्। चातुर्दि- शाय भिक्षुसंघाय परिणामयन्ति । सुपरिणामितम् ॥२॥ अनुपगत- कानामावासे उपगतको भिक्षुरागत्य कालं कुर्वीत। अनुपगतकैरुप- गतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः। सब्रह्मचारीवः कालगतः। हरतास्य पात्रचीवरमिति । अनुपगतका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भा- जितम् । उपगतका भाजयन्ति । भाजितं सुभाजितम् । मिश्रका भाजयन्ति। अभाजितं दुर्भाजितम्। चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय परि. णामयन्ति । सुपरिणामितम् ॥३॥ अनुपगतकानामावासे उपगतको भिक्षुरागत्यैवं वदेदोसारयन्तु मामायुष्मन्तः। अनुपगतको भविष्या- मीति। स चानोसारितः कालं कुर्यात् । अनुपगतकैरुपगतकानां दूतोऽनुप्रेषयितव्यः। सब्रह्मचारी वः कालगतः। हरतास्य पात्र- ।

·११७ । चीवरवस्तु चीवरमिति । अनुपगतका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम् । उपगतका भाजयन्ति । भाजितं सुभाजितम्। मिश्रका भाज- यन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम् । चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय परि- णामयन्ति । सुपरिणामितम् ॥४॥ उद्दानम् । उपनन्दस्याधिष्ठानं घातव्यं मध्यविक्षेपः । नास्ति ममात्ययादान विरसृज्यो मनुष्यास्त्रयः ॥ श्रावस्त्यां निदानम्। उपनन्दस्य मूनि पिटको जातः। स वैद्यसकाशं गतः। भद्रमुख भैषज्यं मे व्यपदिशेति । स कथयति आर्य घृतस्य पानं पिब । स्वास्थ्यं ते भविष्यतीति । उपनन्दः संलक्षयति । सचेदद्यैव पास्यामि अद्यैव स्वस्थो भविष्यामि। श्वः कतरेण कल्पेन घृतं समाधापयिष्यामि वस्त्राणि वा। यावदिष्टं' कल्पं समाधापयिप्यामि तावत्पश्चात्पास्यामीति'। ज्ञातमहापुण्योऽसौ। तेन साधविहार्यन्तेवासिकाः समन्तात्प्रेषिताः। तैः प्रभूता घृतघटका वस्त्राणि च व्रणबन्धनाय समाधापितानि। द्वितीये दिवसे वैद्य आगत्य पृच्छति। आर्य स्वस्थः। पीतं ते घृतम् । भद्रमुख न पीतम् । आर्य न शोभनं कृतम् । अद्य द्विगुणं पिबेति। साधु- विहार्यन्तेवासिन उक्ताः। श्रुतं वो यद्वैद्यनाभिहितम् । उपाध्याय 3 xyl 1 161b, 1 5 कमा [ བརླང་]བྱ་དང། 2 Ms दास्यामि , 161b, 1 7 कावा 3 Is स्ख, 161b, 1 7 | Ms समन्वेष्टः 5_162a, 1 1 रे मामा मार मार गुर। 6 Is आयेन शोभनं ·115 चीवरवस्तु - श्रुतम्। ममायं रोगोऽभिवृद्धः। प्रभूतं वृतं वस्त्राणि च वणवन्धनानि समाधापयतेति । तेः प्रभूततरं घृतं वस्त्राणि च समाधापितानि । तेनातिलोभात् श्वः कल्पो' भविष्यतीति तदपि दिवसे न पीतम् । रोगोऽस्य प्रवला जातः। यावत्पुनरपि वैद्य आगत्य पृच्छति । आर्य पीतं घृतम् । भद्रमुख न पीतम् । आर्य न शोभनं कृतम् । स कथयति । भद्रमुख अद्य त्रिगुणं पिवामि । वैद्यः कथयति । आर्य यदि घृतमञ्जूषायामपि निमग्नस्तिष्ठसि तथापि ते नास्ति जीवित- मिति । स कथयति ] यमदण्डिक यादृशास्त्वन् । गले ते पाई दत्त्वा घृतं च पिवामि । जीवामि चेति । स वैद्यो हुमिति कृत्वा सामर्षः प्रक्रान्तः। तत उपनन्देन घृतस्य पालं पूरयित्वा पीतम् । विचितः कालगतः। तस्य प्रभूतं सुवर्णं तिस्रः सुवर्णलक्षाः । एका पात्र- चीवरात्। द्वितीया ग्लानभैषज्यात्। तृतीया कृताकृतात्। अमात्यः श्रुतम्। राने निवेदितम्। देव आर्योपनन्दः कालगतः। तस्य प्रभृतं मुवर्णमस्ति । तिनः सुवर्णलक्षाः । तदहस्याज्ञां दातुमिति । राजा कथयति । यद्येवं गच्छत । अस्य लयनं मुद्रयतेति । निक्षवस्त- मादाय दहनं गताः। तेरागत्य लयनं मुद्रितम् । भिक्षवस्तमा- दहने संस्कार्य बिहारमागताः। पश्यन्ति लयनं राजमुद्रामुद्रितम् । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । तत्र भगवानायुप्मन्त- मानन्दमामन्वयते । गच्छानन्द मवचनाद्राजानं प्रसनजितमारोग्यं 1_1S. लोभाच्छुकल्पो ; 192a, 1.5 का सहारा र सका। - 1u2b, 1. 1. Tib. adds dere har garaj .. 3. ०लक्ष्याः ·चोवरवस्तु ११६ [पृच्छ] । एवं च वद । यस्मिन् महाराज समये' तव राजकरणीयं भवति । अवलोकयसि त्वं तस्मिन् समये' उपनन्द भिक्षुम् । यस्मिन् वा ते समये आवाहो वा विवाहो वा अवलोकयसि तस्मिन् समये उपनन्दम्। कदाचिद् वा ते उपनन्दो यावज्जीवं प्रवारितः' चीवर. पिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरिष्कारैः । ग्लानस्य वा उप. स्थानं कृतमिति । यदि ब्रूयान्नेति । स वक्तव्यः । पृथङ महाराज गृहिणां गृहकार्याणि । पृथक् प्रत्रजितानाम् । अल्पोत्सुकस्त्वं तिष्ठ। सब्रह्मचारिणामेष लाभः प्रापद्यते । निरस्तव्यापारो भवेति। एवं भदन्त इत्यायुप्मानानन्दो भगवते प्रतिश्रुत्य येन राजा प्रसेनजित् कोसलस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य यथासन्दिष्टं निवेदितवान् । राजा कथयति । भदन्तानन्द यथा भगवानाज्ञापयति तथा भवतु। निरस्तव्यापारोऽहमिति। तत आयुष्मतानन्देन राज्ञः प्रतिसन्देशो भगवते निवेदितः। तत्र भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म। भाजयत यूयं भिक्षव उपनन्दस्य भिक्षोमतपरिष्कारमिति । भिक्षुभिः संघमध्ये अवतार्य विक्रीय भाजितम् । साकेतकैभिक्षुभिः श्रुतम् । उपनन्दः कालगतः। तस्य प्रभूतं सुवर्णं तिस्रः सुवर्णलक्षा भिक्षुभिर्भाजिता इति । ते त्वरमाणाः श्रावस्तीमागताः कथयन्ति। अस्माकमपि भदन्तोपनन्दः सब्रह्मचारी। अस्माकमपि तत्सन्तको लाभः प्रापद्यत इति । भिक्षुभिः पातयित्वा तैः सार्धं पुनरपि भाजितः। एवं षण । IMs समयेन 2ls प्रचारित 3 Ms प्रथक V-dırıded after transforming 4 144b,17 བསྒྱུར་ནས་བགོས་སོ Ms सत्वरमाणा' 6 Js quu ·१२० चीवरवस्तु महानगरनिवासिनो भिक्षवःसन्निपतिताः । वैशालकाः वाराणसीयाः राजगृहेयकाः चाम्पेयिकाश्च । भिक्षुभिः पुनः पुनः पातयित्वा भाजितः। भिक्षवः पातयन्तो भाजयन्तश्व रिञ्चन्त्युद्देशं पाठं स्वाध्यायं योगं मनसिकारम् । एतत्प्रकरणं भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह । पञ्च करणानि लाभविभागे। कतमे पञ्च । गण्डी त्रिदण्डकं चैत्यं शीलाका' ज्ञप्तिः पञ्चकम् । यो मृतगण्डयामा- कोट्यमानायामागच्छति तस्य लाभो देयः । एवं त्रिदण्डके भाष्य- माणे चैत्यवन्दनायां क्रियमाणायां 'शीलाका[यामा]चर्यमाणायाम् । तस्मात्तहि भिक्षवः सर्व मृतपरिष्कारं ज्ञप्तिं कृत्वा भाजयितव्यम् । अकोप्यं भविष्यति । एवं च पुनः कर्तव्यम् । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा पूर्ववद् यावत्सर्वसंघ सन्निषण्णे सन्निपतिते मृतपरिष्कारं वृद्धान्ते स्थापयित्वा एकेन भिक्षुणा वृद्धान्ते निषण्णेन ज्ञप्तिः कर्तव्या। शृण्वन्तु भदन्ताः संघाः । अस्मिन्नावासे उपनन्दो भिक्षुः कालगतः। तस्येदं मृतपरिष्कारं दृश्यमदृश्यं चावतिष्ठते। सचेत्संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतातुजानीयात् संघो यत्संघ उपनन्दस्य भिक्षोमृतद्रव्यं दृश्यम- दृश्यं च मृतपरिष्कारिकमधितिष्ठदित्येषान ज्ञप्तिः। एषा भिक्षवो मृतपरिष्कार विभागनिष्ठा यदुत ज्ञप्तिः। ज्ञप्तौ कृतायां यो भिक्षुरागच्छति लाभो न देय इति। आयुष्मानुदाली बुद्धं भग- वन्तं पृच्छति। यत्र यत्र भदन्त संघवृत्तः ज्ञप्तिकारको नास्ति तत मृतपरिष्कारिकं भाजयितव्यम्। न भाजयितव्यम् । उदालिन् 16la, 1 2 ཚུལ་ཤིང་དང ། , 1 Ms fra FET ' Is शृणोतु ·१२१ चीवर वस्तु पूर्वाचरम' कृत्वा भाजयितव्यम् ।] 'पूर्वाचरममपि भिक्षवो न जानन्ति। भगवानाह। एक परिप्कारं विक्रीय ततः स्तोकं संघ- वृहाय संघनवकाय च दत्त्वा यथेष्ट भाजयितव्यम् । नात्र कौकृत्यं करणीयम् । ज्ञप्तौ च कृतायां पूर्वाचरमे' वा मृतपरिष्कारिको लाभः सर्वबुद्धशिष्येभ्यः प्रापद्यत इति । भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्ध भगवन्तं पप्रच्छुः। पश्य भदन्तायुप्मानुपनन्दः अतिलोभेन विपन्नः । भगवानाह। न भिक्षव एतहि यथा अतीतेऽप्यध्वनि अतिलोभेन विपन्नः' । तच्छ यताम् । भूतपूर्व भिक्षवोऽन्यतमेन लुब्धेन हस्ती सविषेण शरेण मर्मणि ताडितः। ततस्तेन मर्मवेदनाभ्याहतेन शरानुसारेण गत्वा स लुब्धो जीविताद्वापरोपितः। यावदैवयोगात्] पञ्च- माताणि चौरशतान्यन्यतमं कर्वटकं मुषित्वा तं प्रदेशमनु- प्राप्तानि। तैरसौ हस्ती दृष्टः। स कृच्छ्रकालो वर्तते। ते कथयन्ति। भवन्तः सम्पन्नमिदं मांसम् । अर्धतृतीयानि शतानि हस्तिनं . विशस्य मांसं पचन्तु। अर्धतृतीयानि शतानि पानीयमानयन्त्विति । तत्र ये विशसन्ति पचन्ति च तेषा. 1 1611, 1 31 32 मिनाका सुमो कारागामार मासा | Cf Ifvyut , 220 71 पूर्वचरम སྤྱར་ཏེ༔ 2 16-1b,14 ; cf p.1261,4 3 Ms चकिताया Fare 4 Ms विपन्नाः 5 Cf abore, P 12 n. 2 6 Ws ofHH १६ ·१२२ चीवरवस्तु मेतदभवत् । भवन्तोऽस्माभिरीदृशं कर्म कृतम्। इदं च लोप्नं प्रभूतं संपन्नकम् । यावदाप्तं मांस भक्षयित्वा अवशिष्ट विषेण दूषयिष्यामः । किमर्थं तेषामनुप्रयच्छामः। 'लोप्तमस्माकं भवि- ष्यति । ते विषदूषितं मांसं भक्षयित्वा प्राणैर्वियोक्ष्यन्तीति । तैर्याव- दाप्तं मांसं भक्षयित्वावशिष्टं विषेण दूषितम्। येऽपि पानीयस्य गतास्तैरप्येवमेव विचार्य यावदाप्तं पानीयं पीत्वावशिष्टं विषेण दूषितमादायागताः। यैमींसं भक्षितं तैः पानीयं पीतम् । यैरपि पानीयं पीतं तैरपि मांसं भक्षितम्। सर्वे ते कालगताः। याव- दन्यतमः शृगालः कालपाशपाशितस्तं प्रदेशमनुप्राप्तः। तेन ते सर्वे मृता दृष्टाः। ततो लोभसौमनस्यः संलक्षयति। संपन्नो मे प्रभूतो लाभः। आनुपूर्वी कर्तव्या इति । स धनुषोऽटनिं मुखे प्रक्षिप्य स्नायुं भक्षयितुमारब्धः। ततः स्नायुश्छिन्ना। अटन्या तालु च्छिद्रितम् । कालगतः । देवता गाथां भाषन्ते। संचयः खलु कर्तव्यो न कार्यस्त्वतिसंचयः। पश्य संचयलोभान्धो हतश्च येन जम्बुकः॥ किं मन्यध्वे भिक्षवो योऽसौ जम्बुक एष एवासावुपनन्द- स्तेन कालेन तेन समयेन। तदाप्येषोऽतिलोभेन विपन्नः। एत- ह्य पि एषोऽतिलोभेन विपन्न इति । श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेनान्यतमो भिक्षुरा- बाधिको दुःखितो बाढग्लानः। तस्य भिक्षुणा उपस्थानं कृतम् । Pl]=stolen gooda 2 165a, 27 goods 2 165a, 1 7 मामा । - 1 1 [s लोप्तं; 16ba, 15 ·१२३ चीवरवस्तु तथापि कालगतः। तस्य पात्रचीवरं वृद्धान्ते नीतम्। तत्रैक चीवरं केनापि' नाशितम् । मक्षिकाभिराकीर्णम् । तत- श्वीवरभाजकेनासावुपस्थायिकोऽभिहितः। आयुष्मन्नलसस्त्वम् । न त्वयैतच्चीवरं शोचितम् । शोचय। स कथयति। त्वं परिष्कारं भाजयिष्यसि । अहं शोचयिप्यामि । त्वमेव शोचय। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। ग्लानोपस्थायिकस्य षट् परि- प्कारा दातव्याः। अवशिष्ट भिक्षुभिर्भाजयितव्यम्। उपस्था- यिकाश्चेद्वहवो भवन्ति सर्वैः षट् परिष्काराः सामान्यं भाज- यितव्याः। अपरे भिक्षवो ज्ञातमहापुण्याः कालं कुर्वन्ति। तेषां बहवः परिप्काराः श्रामण्यपरिष्कारा जीवितपरिष्काराश्च । वृद्धान्तेऽभिरोहिताः। उक्तं भगवता । उपस्थायकेन षट् परिष्कारा ग्रहीतव्या इति। स विचार्य विचार्य प्रणीतानि गृह्णाति। भगवानाह। न प्रणीतानि दातव्यानि । भिक्षवो लूहानि ददति । भगवानाह । न लूहानि दातव्यानि । अपि तु मध्यानि दातव्यानीति । ग्लानाः असंविदिता एव सांघिके शयनासने कालं कुर्वन्ति । भगवानाह। ग्लानोपस्थायकेन ग्लानस्य निमित्तं कुशलेन भवि- तव्यं मुहुर्मुहुः प्रत्यवेक्षितव्यं कृत्यस्य न हापयितव्यम्। शरीरावस्था ज्ञात्वा पौद्गलिके शयनासने व्याजेनाबतार्य शायितव्य इति । 1 166a, 1 1 सपमा सामोरा सा -मूत्रपुरीषेणापि ཁྱོད ཀྱིས་རྒྱུད་ངན་བྱས་ཏེ། 2 3 Tib omits व्याजेन ·१२४ चीवरवस्तु श्रावस्त्यां निदानम्। अन्यतमो भिक्षुग्लानस्तेन शरीरावस्था परिच्छिद्य' भिक्षुरभिहितः। यावदहं जीवामि तावदुपस्थानं कुरु । मदीयं पात्रचीवरं मृते. मयि तब यथासुखमिति । स तस्योपस्थानं कर्तु मारब्धः। याबदसौ भिक्षुः कालगतः। तत- श्रीवरभांजकेनासौ उक्तः। आनय तस्य भिक्षोः पात्रचीवरम्। भाज- यामि । स कथयति। ममैव तेन यथासुखं कृतमिति । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह। जीवन्नेवासौ भिक्षवो न ददाति । कुतः पुनर्मू तो दास्यति । नास्तीदं दानं ममात्ययादस्य भविष्यति। गृहीत्वा भाजयितव्यम् । तस्यात्र भिक्षोः सुप्रत्यं शो देय इति । तेन खलु समयेनान्यतमो भिक्षुरावाधिको दुःखितो वाढ- ग्लानः। स चाल्पज्ञातः। तस्य भैषज्यं नास्ति। तेन शरीरा- वस्था परिच्छिद्य उपस्थायिकोऽभिहितः। मम नास्ति किंचित् । मामुद्दिश्य पूजां कुरुष्वेति । तेन प्रतिज्ञातम् । स कालगतः । अपा- येयूपपन्नः। अथ भगवान् भिक्षुनामन्त्रयते स्म । योऽसौ भिक्षवो भिक्षुः कालगतः किं तेनोपस्थायिकोऽभिहितः। तैर्यथावृत्तमा- ख्यातम्। विनिपतितोऽसौ भिक्षवो भिक्षुः। यदि तस्य सब्रह्म- चारिभिः रत्नत्रयपूजा 'कृताभविष्यत् चित्तमस्याभिप्रसन्नम- भविष्यत् । तस्मान्न भिक्षुणा ग्लानसब्रह्मचारी अध्युपेक्षितव्यः । ग्लानोपस्थायिको दीयते। तद् यद्यस्य भैषज्यं नास्ति तं पृष्ट्वा 1 166b, 1 3. समाना =exaniming. , 3s नृतेन 31 तयद्यत्व ·चीवरवस्तु १२५ दानपतयः समादापयितव्याः। सचेत्संपद्यत इत्येवं कुशलम् । नोचेत्संपद्यते सांघिक देयम्। सचेत्संपद्यत इत्येवं कुशलम् । नोचेत्संपद्यते बुद्धाक्षयनीविसन्तकं' देयम् । सचेत्तदपि न संपद्यते यत्तथागतचैत्ये वा गन्धकुट्यां वा छतं वा ध्वजं वा पताका वा आभरणकं वा संघेन दानीयं दातव्यमिति' । उपस्थायिकेन 'विक्रीयोपस्थानं कर्तव्यं शास्तुश्च पूजा । स्वस्थीभूतस्यारोचयितव्यं यद् बुद्धसन्तकं तवोपयुक्तमिति । यद्यस्य विभवोऽस्ति। तेन यत्नमास्थाय दातव्यम्। स चेन्नास्ति यदस्योपयुक्तम्' । अर्हति पुत्रः पैतृकस्य । नात्र कौकृत्यं करणीयमिति । श्रावस्त्यां निदानम्। अन्यतमो भिक्षुराबाधिको दुःखितो वाढग्लानो वेदनाभिभूतः । तस्य पात्रं शोभनम् । स तस्मिन् अतीबाध्यवसितः । उपस्थायकमाह । आनय मे पात्रमिति । तेन न दत्तम् । स तस्यान्तिके चित्तं प्रदूष्य पात्रेऽध्यवसितः कालगतः। स तस्मिन्नेव पाने आशीविषो [भूत्वा] उत्पन्नः। भिक्षवस्तमा- दहनं नीत्वा संस्कार्य विहारमागताः। भिक्षुः संनिपतितः । चीवर- भाजकेन मृतपरिप्कारिकं वृद्धान्तेऽभिरोहितम् । तत्र भगवाना- 8 1 Tib omits this sentouce 2 Ms पानीय , 167b, 1 1 3 Is पातव्यम् । 6 Ms यद्यस्युप० शंग (=allowance) ལ་སྦྱིན་པ་བུ་ཞིང། 4_167b, 1 1 सपुर का |=transforming ཁོད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དུ་སྤྱད དོ ། 7 107b, 1 3 माबोवरमा व्यापार यो । सानै ལ་བུ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་ཡིན་བས ། 5 167b, 12 8 Is तस्मिन् समयेनाती.

·१२६ चीवरवस्तु युप्मन्तमानन्दमामन्त्रयते स्म। गच्छानन्द। भिक्षूणामारोचय । न केनचित् तस्य भिक्षोः पातस्थविका मोचयितव्या। तथागत एव मोचयिष्यति। आयुष्मतानन्देन भिक्षणामारोचितम् । ततो भगवता स्वयमेव मोचितः। आशीविषो महान्तं फणं कृत्वा- वस्थितः। ततो भगवता ऋचटाशब्देन प्रबोध्याभिहितः। गच्छ मोहपुरुष । त्यजैनं पात्रम् । भिक्षवो भाजयन्तु इति । स कुपितो यथेष्टगतिप्रचारतया वनगहनं प्रविष्टः। स तस्मिन् क्रोधाग्निना प्रज्वलितः। तद्वनगहनं प्रदीप्तम्। तत्रैव दग्धो भिक्षूणामन्तिके चित्त- मभिप्रदूष्य नरकेपूपपन्नः। तत्र भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म । निर्विद्यतां' भिक्षवः सर्वभवेभ्यो निर्विद्यतां सर्वभवोपपत्तिकरणेभ्यः। यत्र नामैकस्य सत्त्वस्य त्रिषु स्थानेषु कायो दह्यते। बनगहने क्रोधाग्निना। नरके नारकेण । श्मशाने प्राकृतेन । तस्मान्न भिक्षुणा परिष्कारेऽत्यर्थमध्यवसानमुत्पादयितव्यम् । यस्मिन्नुत्पद्यते परित्यक्तव्यम् । न परित्यजति । सातिसारो भवति । अपि तु यदि ग्लानः ख परिष्कारं याचते। उपस्थायकेन लघुलध्वेव दात- व्यम् । न ददाति । सातिसारो भवति । श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेनान्यतमो भिक्षुग्लानो लयने कालगतः। अमनुष्यकेपूपपन्नः। चीवरभाजको भिक्षुस्तं लयनं प्रवेष्टमारब्धः। पात्रचीवरं भाजयामीति । स तीव्रण पर्यवस्थानेन लगुडमादायोत्थितः कथयति । यावन्मामभिनिहरथ तत 1 Us Fraga , Cf Ivyut. 81 6-8 विरको विमुच्यते । ययाभुतदर्शी निर्विद्यते। निर्विराणो विरज्यते । 2 Is भवेद्यो ·१२७ -- - चोवरवस्तु तावत्पातचीवरं भाजयथेति। स संत्रस्तो निष्पलायितः। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह । पूर्वं तावन्मृतो भिक्षु- रभिनिहर्तव्यः पश्चात्तस्य पात्रचीवरं भाजयितव्यमिति । श्रावस्त्यां निदानम्। तेन खलु समयेनान्यतमो भिक्षुः काल- गतः। भिक्षवस्तमभिनिहत्य एवमेव श्मशाने छोरयित्वा विहार- मागतः। चीवरभाजकस्तस्य लयनं प्रविष्टः । पातचीवरं भाजयामीति । सोऽमनुष्यकेषपपन्नः। लगुडमादायोत्थितः । स कथयति। यावन्मम शरीरपूजां कुरुथ तावत्पात्रचीवरं भाजयथेति। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह। भिक्षुभिस्तस्य पूर्व शरीरपूजा कर्तव्येति। ततः पश्चात्पात्रचीवरं भाजयितव्यम्। 'एष आदीनवो [न] भविष्यतीति । श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेनान्यतमो भिक्षु- ग्लानो लयने कालगतः। स भिक्षुरादहनं नीत्वा शरीरपूजां कृत्वा दग्धः। ततो विहारमागतः। चीवरभाजकस्तस्य लयनं प्रविष्टः । स लगुडमादायोत्थितः। तत्तावन्मामुद्दिश्य धर्मश्रवण- मनुप्रयच्छथ तावच्चीवरकाणि भाजयथेति। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह। तमुद्दिश्य धर्मश्रवणं दत्त्वा दक्षिणामुद्दिश्य पश्चाचीवरकाणि भाजयितव्यानीति । उद्दानम् । ग्लानकश्चाथ श्रेष्ठी च प्रतिवस्तु नवकर्मिक । सीमा चतुष्किकां कृत्वा अष्टौ दूतेन कारयेत् ।। ཉེས་དམིགས་འདིར་མི་འགྱུར་རོ { དངོས་པའི་སྐྱིན་པ 1 Tib अत 1632, 3 , 2 169a,17 borrowed article ·१२८ चीवरवस्तु श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेनान्यतमेन गृहपतिना बुद्धप्रमुखो भिक्षुसंघोऽन्त हे भक्तेनोपनिमन्त्रितः। भिक्षुसंघः प्रविष्टः । भगवानौपधिकेऽस्थात्' अभिनिह तपिण्डपातः। पंचभिः कारणैर्बुद्धा भगवन्तः औषधिके तिष्ठन्त्यभिनिह तपिण्डपाताः । कतमैः पंचभिः। प्रतिसंलातुकामा भवन्ति । देवतानां धर्मं देशयितु- कामा भवन्ति । शयनासनं प्रत्यवेक्षितुकामा भवन्ति । ग्लानमव- लोकयितुकामा भवन्ति। श्रावकाणां विनयशिक्षापदं प्रज्ञपयितुकामा भवन्ति । अस्मिंस्त्वर्थे द्वाभ्यां कारणाभ्यां बुद्धो भगवानौपधिके- ऽस्थादभिनिह तपिण्डपातः। अथ भगवान् चिरप्रक्रान्तं भिक्षुसंघं विदित्वा अपावरणी' गृहीत्वा आरामेणारामं विहारेण विहारं परिगणेन परिगणं चंक्रमेण चंक्रममनुचंक्रम्यमाणोऽनुविचरति । अनेनान्यतमो मह- लको विहारस्तेनोपसंक्रान्तः। तत्र भिक्षुबीढग्लानः अल्पज्ञातः स्वे मूत्रपुरीषे निमग्नो भगवन्तं दृष्ट्राऽपरस्वरमकार्षीत् । अनाथोऽस्मि भगवन् । अनाथोऽस्मि सुगत इति । भगवानाह । कस्मात्त्वं भिक्षो मां बैलोक्यनाथमुद्दिश्य प्रबजित एवं विरौषि। अनाथोऽस्मि भंगवन् । अनाथोऽस्मि सुगत इति। न मे भदन्त कश्चित्सब्रह्मचारी उपस्थानं करोत्यवलोकयति वा। अस्ति त्वया भिक्षो कस्यचित् 1 169b, 1 2 सामानसमा N =संग्रहः 2 Cf f vyut 85. 5 प्रतिसंलयनम् ; 169b, 1 3 ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པར ། gaat PAW 5 1=key of a storehouse 4 Iroa, 1 2-3 मापन। 3 169b,16 ·चीवरवस्तु १२६ सब्रह्मचारिण उपस्थानं कृतमवलोकितं वा। नो भदन्त । अत एव ते इयं समवस्था । भगवान् 'लौकिकचित्तमुत्पादयति । अहो बत शक्रो देवेन्द्रोऽनवतप्तान्महासरसः पानीयमादाय गन्ध- मादनाच्च पर्वतान्मृत्तिकामानयेदिति। धर्मता खलु यस्मिन् समये भगवान् लौकिकं चित्तमुत्पादयति तस्मिन् समये शक्रब्रह्मा- दयोऽपि देवा भगवतश्चित्तमाजानन्ति । ततः शक्रो देवेन्द्रः अनव- तप्तान्महासरसः अष्टांगोपेतस्य पानीयस्य सौवर्णं भृङ्गारमादाय गन्धमादनाच पर्वतान्मृत्तिका लघुलष्वेव भगवतः पुरस्तादस्थात् । एवं चाह। तिष्ठतु भगवानहमस्योपस्थानं करोमि । भगवानाह। नैप कौशिकमुदिश्य प्रव्रजितः किं तु माम् । 'अपि तु किं त्वयैष पूर्व न दृष्टः। तिष्ठ त्वम् । शुचिकामा देवाः । अहमेवास्योपस्थानं करोमि। ततो भगवता चीवरं बड़ा चक्रस्वस्तिकनन्द्यावर्तनानेक. पुण्यशतनिर्जातेन भीतानामाश्वासनकरणकरेणासौ भिक्षुर्ग्रहीत्वा मूत्रपुरीषात् उद्धृत्य एकान्ते स्थापितः। वंशविदलिकया निलि. खितः। पाण्डुमृत्तिकया उद्वर्तितः स्नापितः। ततः [स्थापितः । चीव]रकाण्यस्य प्रक्षालितानि। तस्मिन् प्रदेशे सुकुमारी गोमयकार्षी दत्ता। ततो हस्तपादौ संप्रशोध्य शक्र देवेन्द्र ग्लानोपस्थानपूर्वि- I Cf Divya , P 161 2 170b, 1 + शस्लाम | 3 Irob, 1 6 शुगर का भाव | गप्पुरम छ । NT**98*HQ* 95%”=cleaned (It shared) by a bem- 5_ina 1 1 । boo chip ·१० चीवरवन्तु कया धर्मदेशनया सन्देश्य समादाप्य बिहारं प्रविष्टः। [आयुष्माना- नन्दः पिण्डपातनिर्हारकः पिण्डपातमादाय भगवत्सकाशमुपसं- क्रान्तः। धर्मता खलु बुद्धा भगवन्तः पिण्डपातनिहरिकं भिक्षु- मनया प्रतिसंमोदनया प्रतिसंमोदन्ते। 'कच्चिशिक्षो प्रणीतं भक्तं संतर्पितो भिक्षुसंघ इति। प्रतिसंमोदते भगवानायुप्मन्तमा- नन्दम् । 'कच्चिदानन्द प्रणीतं भक्तं सन्तर्पितो भिक्षुसंघ इति । तथ्यं भदन्त । प्रणीतं भक्तं सन्तर्पितो भिक्षुसंघः। ततो भगवान् उपार्धपिण्डपातमादायायुष्मन्तमानन्दमामन्त्रयते। गच्छ आनन्द अमुप्मिन् बिहारे बाढग्लानो भिक्षुः। तस्मै दे]यमुपापिण्डपातम् । यमुंक्ते चैनं वक्तव्यः । शास्त्रा ते आयुप्मन् स्वयमेवोपस्थानं कृतम् । उपार्धपिण्डपातेन च संविभागः कृत इति। एवं नदन्त इत्यायु- प्मानानन्दो भगवतः प्रतिश्रुत्योपार्धपिण्ड[पात]मादाय तस्मै दत्त्वा यथासन्दिष्टमारोचितवान् । तस्य भिक्षोरेतदभवत्। मम बैलोक्यगुरुणा स्वय- मुपस्थानं कृतमुपार्धपिण्डपातश्च दत्तः । न मम प्रतिरूपं स्याद् यदहं श्रद्धादेयं परिभुज्य कोसीयेनातिनामयेयम् । यत्त्वहं पूर्वरात्रापर. रावं जागरिकायोगमनुयुक्तो विहरेयमिति। तेन पूर्वरानापर- रात्रं जागरिकायोगमनुयुक्तेन विहरता इदमेव च पञ्चगण्डकं संसारचक्र चलाचलं विदित्वा सर्वसंस्कारगतिं शतनपतनविकि- 1 Is a Ci. Pasi ] ऋत्रि in Finaya, i, pp 253,313 3 Ms. चैनमु० Edently ior तथा । : 1rlb, 1. 4. Tib ends here a seetion :Ans. सुपरमाते। रामाय Ser abore, p. 110. 5_15 गना; 11b l.: CI. Dirya , p. 1S.

·चीवरवस्तु १३१ - रणविध्वंसनधर्मतया पराहत्य' सर्वक्ले शाहाणादहत्त्वं साक्षात्कृत- मिति । अर्हन् संवृत्तः। वैधातुके वीतरागः समलोष्टकांचनः आकाशपाणितलसमचित्तो 'वासीचन्दनकल्पो[5]विद्याविदारि- ताण्डकोशो' विद्याभिज्ञः] प्रतिसंवित्प्राप्तो भवलाभलोभसत्कार- परांमुखः सेन्द्रोपेन्द्राणां देवानां पूज्यो मान्योऽभिवाद्यश्च संवृत्तः । तत्र भगवान् भिक्षुनामन्त्रयते। एषां भिक्षवो ग्लानानां न माता न पिता न चान्यो बन्धुः नान्यत यूयमेव सब्रह्मचारिणः । तस्मात् सब्रह्मचारिभिः परस्परमुपस्थानं करणीयम् । उपाध्यायेन सार्धविहारिणः । साधविहारिणा उपाध्यायस्य । आचार्येणान्ते- वासिनः । अन्तेवासिना आचार्यस्य । समानोपाध्यायेन समानो- पाध्यायस्य । समानाचार्येण समानाचार्यस्य। 'आलप्तकेनालप्त. कस्य । संलप्तकेन संलप्तकस्य । संस्तुतकेन संस्तुतकस्य। सप्रेमकेन सप्रेमकस्य । यः पर्षद्विनिर्मुक्तोऽल्पज्ञातश्च तस्य संघेनोपस्थायिको देयः। ग्लानावस्थां परिच्छिद्य एको वा द्वौ वा संबहुला वा। अन्ततः सर्वसंघेनोपस्थानं करणीयम् । भिक्षवः संशयजाताः सर्वसंशयच्छेत्तारं बुद्ध भगवन्तं पप्रच्छुः । पश्य भदन्त भगवता तस्य भिक्षोः स्वयमेवमुपस्थानं कृतम् । तेन चाहत्त्वं साक्षात्कृतमिति। भगवानाह। न भिक्षव एतर्हि - - .. 2 172a, 12. -ase 1 172a, 1 1 वैशमशाना=अभिभूय 3 172b, 1 3 बारेमासा देशमा वापस शुरू है |-अविद्याण्डकोश- གཏམ་འདྲེས་པ། विदारितो + 1726 1 1 Ō Tıb omits this ·१३२ चीवरवस्तु यथा अतीतेऽप्यध्वनि तस्य मया उपस्थानं कृतम् । तेन च पञ्चाभिज्ञाः साक्षात्कृताः। भूतपूर्व भिक्षवोऽन्यतमस्मिन्नाश्रमपदे पुष्पफलसलिलसम्पन्ने नानावृक्षोपशोभिते ऋषिः प्रतिवसति पञ्चाभिज्ञः। तेन शिष्य- स्योपस्थानं कृतम् । स्वस्थीभूतः। ततस्तेन पञ्चाभिज्ञाः साक्षात्कृताः। किं मन्यध्वे भिक्षवः। योऽसौ तेन कालेन तेन समयेन ऋषि- रासीदहं सः। योऽसौ तस्य ऋषेः शिष्य एष एवासौ भिक्षुः । तदाप्यस्य मया उपस्थानं कृतमेतद्यप्यस्य मया उपस्थानं कृतम् । पुनरपि भिक्षवो बुद्ध भगवन्तं पप्रच्छुः। पश्य भदन्तातीव भगवतो ग्लानकः प्रिय इति। भगवानाह। न भिक्षव एतर्हि यथा अतीतेऽप्यध्वनि ममातीव ग्लानकाः प्रियाः। तच्छ यताम् । भूतपूर्व भिक्षवः शिवघोषायां राजधान्यां शिविर्नाम राजा राज्यं कारयति। ऋद्धं च स्फीतं च क्षेमं च सुभिक्षं चाकीर्ण- बहुजनमनुष्यं च। तस्य नास्ति किञ्चिदपरित्याज्यं याचन- केभ्यो विशेषतस्तु ग्लानेभ्यः। यावदन्यतमो गृहपतिर्लानः सर्ववैद्यप्रत्याख्यातो राज्ञः सकाशं गतः। देव चिकित्सां मे कारय इति। ततो राज्ञा वैद्यानामाज्ञा दत्ता। भवन्तोऽस्य चिकित्सां कुरुतेति। ते कथयन्ति। देव दुर्लभान्यस्य भैषज्या- नीति। राजा कथयति। कीदृशानि पुनस्तानि भैषज्यानि । देव यः कदाचिजन्मनः प्रभृति [न] कस्यचिद्रुषितपूर्वस्तस्य रुधिरेण यवागूः षण्मासान् दातव्या। एवमस्य स्वास्थ्यं भवति । नान्य- थेति । राजा कथयति। सत्यं दुर्लभमस्य [भैषज्यम् । स आ]त्मनः ·चीवरवस्तु १३३ प्रचारं परिच्छेत्तुमारब्धः। दुःखमात्मनः प्रचारः परिच्छिद्यते । स धाली प्रष्टुमारब्धः। अम्ब अस्त्यहमियता कालेन कस्य'. चिद्रुपितपूर्वः कुमार यदा त्वं ममांसगतस्तदाहमपि न कस्य. [चिद्रुषितपूर्वा प्रागेव त्व]मिति। ततो जनन्याः सकाशमुपसंक्रान्तः। कथयति। अम्ब अस्त्यहं कस्यचिद्रुषितपूर्वः। कुमार यदा त्वं मम कुक्षिगतस्तदाहमपि न कस्यचिद्रुषितपूर्वा प्रागेव त्वमिति । स संलक्षयति। लब्धं भैपज्यमिति विदित्वा तेन वैद्याना[मा]ज्ञा दत्ता । भवन्तो मयात्मा परीक्षितः। अहं न कदाचित् कस्यचिद्रुषित- पूर्वः । मम "पंचेडिकशिरावेधं कुरुत । देव वयं प्राकृतपुरुषस्यार्थाय देवस्य काये शस्त्र [न] निपातयामः। कुशला भवन्ति बोधि- सत्त्वास्तेपु तेपु शिल्पस्थानकर्मस्थानेषु । राज्ञा खयमेव शिरावेधः कृतः। तेन च रुधिरेण षण्मासान् प्रतिदिनं तस्मै यवागूर्दत्ता। स्वस्थो जातः। किं मन्यध्वे भिक्षवः । योऽसौ राजा अहं स तेन कालेन तेन समयेन। तदापि मे ग्लानकाः प्रियाः प्रागे- वेदानीम् । पुनरपि शिवे राज्ञः पुत्रस्य पार्श्व शोषो जातः। राज्ञा वैद्यानामाज्ञा दत्ता। भवन्तोऽस्य कुमारस्य चिकित्सां कुरुतेति । ते कथयन्ति । देव सर्वसारं घृतं पच्यताम् । इति विदित्वा द्वादशभि- वर्षेः सर्वद्रव्याणि समुपानीतानि। अद्यापि 'जीवजीवकमांसं न लभ्यते। वैद्यैः शाकुन्तिकानामाज्ञा दत्ता । आगच्छत । आदर्शक 1 Als न कस्य० 2 See above, p 15 3 174a, 1 1 गली महो। 4 174a, 1, 6 , 4-जीवजीव.

·१३४ चीवरवस्तु कुक्कुटकं च गृहीत्वा समुद्रतटं गच्छत। तत्र पाशान् पातयित्वा कुक्कुटकस्य पुरस्तादादर्श स्थापयत। कुक्कुटः स्वं प्रतिबिम्बं दृष्टा कुक्कुटोऽयमिति रविष्यति । कौतूहली जीवजीवकः कुक्कुट- शब्दं श्रुत्वा कुक्कुटसमीपमागमिष्यति। अयं तस्य बन्धनोपाय इति । तैस्तथा कृतम् । यावत्कर्मपाशितो जीवजीवकः प्राणी बद्धः। ते तमादाय संप्रस्थिताः। धर्मता ह्यषा अचिरव्यतिवृत्ते लोक- सन्निवेशे तिर्यञ्चोऽपि वाक्प्रव्याहरणसमी भवन्ति । जीवजीवकः प्राणी कथयति। भवन्तः कुत्र मां नयथ । तैर्यथावृत्तं समाख्यातम् । स कथयति । मुंचत मुंचत माम्। मांसबलो' नाम औषधी कथ- यसि रत्नानि वेति। ते कथयन्ति। उपदर्शय तावत्पश्यामः कीदृशास्ता ओषधय इति। तेन समाख्यातम् । मदीयस्नानो- दकं मांसबलम् । तदादाय गच्छ । इमानि च रत्नानीति । ते राज्ञः शंकिताः। रत्नान्यपास्य तमेव जीवजीवकमादाय संप्रस्थिताः। अनुपूर्वेण शिवघोषां राजधानीमनुप्राप्ताः । तैर्जीवजीवकप्राणी राज्ञ उपनामितः । यच तेनौषधमादिष्टं तच्च कथितम्। ततो राज्ञा जीवजीवकः पृष्टः। कथयति । देव मम स्नानोदकं मांस- बलमिति । राज्ञा सप्त उदकमणयः शोभनाम्भसः पूर्णाः स्थापिताः। स तेषु यावत् स्नातो यावत्सुविश्रान्तो जातः। ततः कायस्य बलं ज्ञात्वा सहसा उत्प्लुत्य 'शरणपृष्ठमभिरूढो विगत- भयभैरवो गाथां भाषते। 1 174b. 1, 4 पावा। 2 175a 1 9 FEE-गृहम् ।

·चौवरवस्तु १३५ - पूर्व तावदहं मूर्खः पश्चाच्छाकुन्तिका इमे । ततो राजा च वैद्याश्च संपूर्ण मूर्खमण्डलम् ॥ इत्युक्त्वा प्रक्रान्तः। ततो राज्ञा [वैद्या] आहूय पृष्टाः । भवन्तः सत्यम् । भवन्तः जीवजीवकस्य स्नानोदकं तन्मांसेन समबलमिति । ते कथयन्ति । देव सत्यम् । पचत घृतम् । तैः सर्वसारं घृतं पक्वम् । राजपुत्र उपयोक्तुं प्रवृत्तः। यावदन्यतमस्मिन् हिमवत्कन्दरे पञ्च प्रत्येकबुद्धशतानि प्रतिवसन्ति तलैकस्य पार्श्व शोषो जातः । स तैः प्रत्येकबुद्धैरभिहितः ।आयुप्मन् जनपदान् गत्वा वैद्यं पृष्ट्वा भैषज्यं सेव स्व]। स्वस्थो भविप्यसीति। कथयति । आयुष्मन्त आगमि- प्यन्ति । स धर्मो बहुजनानिष्टो बहुजनाकान्तो बहुजनाप्रियो बहुज- नामनापः सर्वसत्त्वसाधारणः यदुत मरणं नाम यो मां स व्याधिना नेष्यति। कस्यार्थाय ग्रामान्तमवसरामीति। ते कथयन्ति । आयुष्मन् यद्यप्येवं यथापि यावच्छीलवान् पुरुषपुद्गलश्चिरं जीवति तावद् बहुपुण्यं प्रसूयते।यावद् बहुपुण्यं प्रसूयते तावचिरं खर्गेषु मोदते ।स तैरुपरुध्यमानो जनपदादवतीर्णः। अनुपूर्वेण शिवघोषां राजधानी- मनुप्राप्तः। ततो मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य [वैद्य]सकाशं गतः। भद्रमुख ममेडशो रोगः। भैषज्यं व्यपदिश इति । स कथयति । आर्य यादृश एवायं तव रोगस्तादृश एव राज्ञः पुत्रस्य। द्वादशभि- वषैः सर्वसारं घृतं पक्कम् । गत्वा प्रार्थय । यद्यप्येतत्ते मण्डमपि 1 1 175b,17 शरामा भिक्षा ·१३६ चीवरवस्तु भाग्यविशेषात्प्रतिलभसे तेन ते याप्यं भविष्यतीति । स राजकुल. द्वारं गत्वावस्थितः। आचरितं तस्य राज्ञः । घण्टा द्वारे नित्यं प्रलम्बिता। याचनकजननिवेदी। यदा याचनको द्वारे तिष्ठति तदासौ रौति। यावदसौ घण्टा प्रत्येकबुद्धमागतं निवेदयन्ती रटितु- मारब्धा । ततो राजपुत्रः कथयति। अम्ब तात याचनकोऽभ्यागतः। विचार्यतां किं प्रार्थयतीति । तौ कथयतः । पुत्र अस्माभिर्द्वादशभि- वर्षेव्यसंहारं कृत्वा इदं घृतं पक्वम् । पिब तावत्पश्चाद्याचनकं प्रवेशयामः । विचारयिष्यामः किं प्रार्थयतीति । तस्य 'कृतकुतूहल. खस्त्ययनस्य घृतं पातुकामस्य याचनकभाजनाशामर्मसंघट्टित- शरीरस्य तद्वृत्तं न रोचते । कथयति च। अम्ब तात न ताव- परिभोक्ष्ये यावद्याचनकः प्रविशत" इति। राज्ञा द्वौवारिकस्याज्ञा दत्ता। याचनकं प्रवेशय इति । स प्रवेशितः। राजपुत्रेण दृष्टः । कायप्रासादिकश्चित्तप्रासादिकश्व शान्तेनेयापथैनावतीर्णः। स कथ- यति । आर्यकेण किं प्रयोजनम्। तेन विस्तरेण समाख्यातम् । स कथयति । आर्य त्वमेव मण्डा) नाहम् । गृहाण । ददामीति। तेन पात्रं प्रसारितम् । राजपुत्रेण तीव्रणाशयेन तस्मै तन्मण्डो दत्तः । तेनापि महात्मना सर्वसत्त्वहितानुगतं राजपुत्रेण चित्तमुत्पादितम् । ऋध्यति शीलवतश्वेतःप्रणिधानम् । तच्च विशुद्धत्वाच्छीलस्यति । उभावपि स्वस्थौ संवृत्तौ। किं मन्यध्वे भिक्षवो योऽसौ राजकुमारः 1 176a, 14 मार55 । सवैका | सव्ये मारामारामा བྱས་ནས་མར་འཐུང་བར་འདོད་ན ། 2 Ms प्रवेशत ·१३७ चीवरवस्तु अहमेव स तेन कालेन तेन समयेन। तदापि मे ग्लानकाः प्रियाः प्रागेवेदानीम् । किं भदन्त तेन राजपुत्रेण तेन च प्रत्येकबुद्धेन कर्म कृतं येन तयोर्युगपद् व्याधिरुत्पन्नो युगपच व्युपशान्तिरिति । भग- बानाह । तस्यामेव भिक्षवः पूर्वमन्यासु जातिषु कर्माणि कृतान्यु- पचितानि लब्धसंभाराणि परिणतप्रत्ययान्योघवत्प्रत्युपस्थितानि" अवश्यंभावीनि। न भिक्षवः कर्माणि कृतान्युपचितानि बाह्य पृथिवीधातौ विपच्यन्ते । नान्धातौ। न तेजोधातौ। न वायु- धातावपि । भूधातुष्वेव स्कन्धधात्वायतनेषु कर्माणि कृतानि विपच्यन्ते शुभान्यशुभानि च। न प्रणश्यन्ति कर्माणि अपि कल्पशतैरपि। सामग्री प्राप्य कालं च फलन्ति खलु देहिनाम् ॥ भूतपूर्व भिक्षवो वाराणस्यां नगया ब्रह्मदत्तो नाम राजा बभूव । तस्य द्वौ पुतौ । तयोर्यः कनीयान् स राज्याभिनन्दी । पुरोहितस्यापि द्वौ पुतौ। तयोरपि यः कनीयान् स पौरोहित्यं प्रार्थयते । धातुतः सत्त्वा संस्यन्दन्त इति तयोः परस्परं सख्यमु- त्पन्नम्। राजपुत्रः कथयति। क उपायः स्याद् येनाहं राजा भवेयम् । स कथयति। अस्त्युपायः। यदि त्वं मां पौरोहित्ये स्थाप- , 1 Is सवाराणि 2 176b, I 6 འོད་པ་བཞིན དུ་ཉེ་བང གནས པ ། 3_177b,12 वायुसे। + Als धातुसमत्त्वा ; cf Pali Sanjutta Nilaya, II, p 15 धातुसो सत्ता ससन्देन्ति समेन्ति । 5s उपाद्याय १८ ·१३८ चीवरवस्तु यसि कथयामीति । स कथयति । एवं भवतु । कथय । स्थापया- मीति । स कथयति। अहं तव भ्रातरं व्यंगं करोमि। त्वं राजा भवसीति। तेनानुमोदितम्। ततस्तेन तस्य ज्येष्ठस्य राजपुत्रस्य भैषज्यं दत्तम् । व्यंगीभूतः। अपरेण समयेन राजा कालगतः। अमात्यैः स व्यंग इति कृत्वा कनीयान् राज्येऽभिषिक्तः । तेनाप्यसौ कनीयान् पुरोहितपुत्रः पौरोहित्ये प्रतिष्ठापितः। यावदपरेण समयेन राजा पुरोहितेन साधु संलापेन तिष्ठति। राज्ञासौ भ्राता व्यंगो दृष्टः। तस्य तं दृष्ट्रा विप्रतिसार उत्पन्नः। न शोभनं मया कृतं यद्राज्यहेतोद्घता व्यंगीकृत इति। पुरोहितः कथयति । देव ममापि विप्रतिसार उत्पन्नः। यदि देवस्याभिमतं पुनर- प्येवं यथापौराणं करोमीति। स कथयति। कुरुष्वानुजाने । तेन तस्य भैषज्यं दत्तम्। स्वस्थीभूतः। ततस्तौ प्रत्येकबुद्धे कारान् कृत्वा प्रणिधानं कर्तुमारब्धौ । । यदावाभ्यामेवंविधे सद्भूत- दक्षिणीये काराः कृता अस्य कर्मणो विपाकेन आढ्ये महाधने महाभोगे कुले जायेयहि । अस्य च पापस्य व्यंगीकरणस्य कर्मणो विपाकमनुभवेयमिति । किं मन्यध्वे भिक्षवः । योऽसौ राजपुत्रः अहमेव स तेन कालेन तेन समयेन। योऽसौ पुरोहितपुत्रः एष एवासौ प्रत्येकबुद्धः। यत्ताभ्यां संजल्पं कृत्वा राजकुमारस्य भैषज्यं दत्तं तेन युगपद् व्यंगौ संवृत्तौ । यत्तु विप्रतिसाराभ्यां विचार्य पुनर्भेषज्यं दत्तं तेन युगपत् स्वस्थीभूतो। इति हि 1 177a, 1 7 GF =cripple, lame 3 Ms क्लापेन ; Irrb 1 2 बाबाले । । 3795VQF 1 + Evidently for exp214 2 MS WHICHT ·चोवरवस्तु १३६ भिक्षवः एकान्तकृष्णानां कर्मणामेकान्तकृष्णो विपाकः। एकान्त- शुक्लानामेकान्तशुक्ला व्यतिमिश्राणां व्यतिमिश्रः। तस्मात्तर्हि भिक्षवः एकान्तकृष्णानि कर्माण्यपास्य व्यतिमिश्राणि च एकान्त- शुक्लेप्वेव कर्मस्वाभोगः करणीयः इत्येवं वो भिक्षवः शिक्षितव्यम्। श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेन श्रावस्त्यां श्रेष्ठिनामा गृहपतिराढ्यो महाधनो महाभोगो विस्तीर्णविशालपरिग्रहो वैश्रवणधनसमुद्यतो वैश्रवणधनप्रतिस्पर्धी । तेन सदृशात् कुलात कलत्रमानीतम् । सोऽपुनः पुत्राभिनन्दी शिववरुणकुवेरशकब्रह्मा- दीनन्यांश्च देवताविशेषानायाचते। तद् यथा आरामदेवता वनदेवता चत्वरदेवता शृगाटकदेवता बलिप्रतिग्राहिका देवताः सहजाः सहधर्मिका नित्यानुबद्धा अपि देवता आयाचते'। अस्ति चैष लोकप्रवादः। यदायाचनहेतोः पुला जायन्ते दुहितरश्चेति । तच्च नैवम् । यद्येवमभविष्यत् एकैकस्य पुत्रसहस्र- मभविष्यत् तद्यथा राज्ञश्चक्रवर्तिनः। अपि तु तयाणां स्थानानां संमुखीभावात् पुत्रा जायन्ते दुहितरश्च। कतमेषां त्रयाणाम् । मातापितरौ रक्तौ भवतः । सन्निपतितौ। माता कल्याभवति ऋतु- मती। गंधर्वश्च प्रत्युपस्थितो भवति । एषां त्रयाणां स्थानानां संमुखी. भावात्पुता जायन्ते दुहितरश्च । यदास्य देवताराधनेनापि न पुत्रो न दुहिता तदा सर्वदेवताः प्रत्याख्याय भगवत्यभिप्रसन्नः। यावदन्यतमस्य भिक्षोः सकाशमुपसंक्रान्तः। आर्य इच्छामि 1 Cf Divya , p l ·१४० चीवरवस्तु स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रजितुम् । भद्रमुख एवं कुरु । स तस्यानु. पूर्व्या केशावतरणं कृत्वा शिक्षापदानि ग्राहयितुमारब्धः। प्रव्रज्या- न्तरायकरेण च महता ज्वरेणाभिभूतः। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भगवानाह । उपस्थानमस्य करणीयम् । न तावच्छिक्षापदानि देयानि यावत्स्वस्थः संवृत्तः। इत्युक्त भगवता। तस्योपस्थानं कर्तव्यमिति हि भिक्षवो न जानन्ते केन कर्तव्यमिति ।भगवानाह । भिक्षुभिः। वैद्यास्तस्य दिवा भैषज्यं कुर्वन्ति रात्रौ ग्लान्यं वर्धते । ते कथयन्ति । आर्य वयमस्य दिवा चिकित्सिकां कुर्मः रात्रौ ग्लान्यं वर्धते यद्येष गृहं नीयते वयमस्य रात्रौ चिकित्सां कुर्याम इति। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भगवानाह। गृहं नीयतां तत्राप्यस्योप- स्थायिकाननुप्रयच्छत। तस्य तद् ग्लान्यं दीर्घकालीनं संवृत्तम् । केशास्तस्य दीर्घदीर्घा जाताः। तस्य मुण्डो गृहपतिरिति संज्ञा संवृत्ता। स यदा मूलगण्डपत्रपुष्पफलभैषज्यैरुपस्थीयमानो न स्वस्थीभवति तदा तेनात्मा परिच्छिन्नो मृतोऽहमिति । ततस्तेन मरणकालसमये सर्वं सन्त[क]खापतेयं पत्राभिलेख्यं कृत्वा जेतवने प्रेषितम्। स च कालगतः। अमात्यै राज्ञः प्रसेनजितः कोसल- स्यारोचितम्। देव मुण्डो गृहपतिरपुत्रः कालगतः। प्रभूतं चास्य हिरण्यसुवर्णमस्ति हस्तिनोऽश्वा गावो महिष्यः सन्नाहानि एतच्च सर्वं पत्राभिलिखितं कृत्वा जेतवनमार्यसंघाय प्रेषितम् । राजा कथयति । आर्योपनन्दसन्तकमेव मया अपना- च। 1 See above, p 119 ·१४१ . चीवरवस्तु भिलिखितं न प्रतिलब्धं प्रागेव पत्राभिलिखितं प्रतिलप्स्ये। अपि तु यद्गगवाननुज्ञास्यति तद् ग्रहीप्ये। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भगवानाह । किं तत्र भिक्षवः संविद्यन्ते। अन्तरोद्दानम् । वस्तुशयनासनप्रावरणमयोलोह च चन्दनम् । कुम्भानि पीतभक्षादि रजनं यष्टिजम्बुकम् ॥ द्विपदा चतुप्पदा यावत् अन्नदानं च भैषज्यम् । दासो वा प्रस्तरं लभ्यं यथायोगेन भाजयेत् ॥ हिरण्यं च सुवर्ण च यच्चाप्यन्यत्कृताकृतम् । समनः संघो भाजयेदिति प्रोक्त महर्षिणा ।। भिक्षुभिः समाख्यातम्। भगवानाह। यथायोगेन भाजयि- तव्यम् । तत्र क्षेत्रवस्तु गृहवस्त्वापणवस्तु । शयनासनमयस्कार'. भाण्डं लोहकारभाण्डं कुम्भकारभाण्डम् । कुण्डिकाकरण्डकविवर्जितं तक्षभाण्डं' वरुटभाण्डम् । दासीदासकर्मकारपौरुषेयाणामन्नपानं" बीयश्चाविभाज्याः। चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय साधारणाः स्थापयि- तव्याः। शाटकाः पटका चर्मभाण्डमुपानहस्तैलकुतुपाः1 कुण्डिका- 1 Ms लोभ 2 Is कुम्भनापितभक्षादिरजन यष्टितुवुक । 3 Is प्रसवप्रस्तरे 180a, 1, 2 शुकमाया | ཚོང་ཁང་གི་གཞི་དང། 6 4 Ms ०वस्त 180a, I , 5 us .सनाय संस्का० 6 Tıb, omits this 7_180a 1 5 adds और गायकीमा । = पलगण्ड , बद्धक । 8 žird #MAT'İN473555 | Ebamboo-worker ལས་བྱེད་པ | འབྲི་མར་གྱི་སྣོད་དང། 9 Ms कन्दर for कर्मकार; 180a, 1 6 10 Ms कुतपाः, 180a,17 Cf Mvyut 272 70 ·१४२ चीवरवस्तु 1 २ 5 करकाश्च समग्रेण संघेन भाजयितव्याः। यष्ट[यो या] आयतास्ता' जम्बच्छायिकाःप्रतिमाया ध्वजवंशाः कारयितव्याः। याः स्वल्पास्ताः खंखरकाः कृत्वा भिक्षुणी दातव्याः। पुत्रदार[कं] संघ[न] यथा - सुखमविक्रीय यथाभिप्रसादलब्धेन मोक्तव्याः। चतुष्पदानां हस्ति- नोऽश्वा उष्ट्राः खरा वेसराश्च राज्ञ उपयोगाः। महिष्यः अजा एडकाश्चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय साधारणा अविभाज्याः। यश्च सन्नाहो यच्चान्यत्र "राजोपयोज्यं तत् सर्वं राज्ञ उपनामयितव्यम् । स्थापयित्वायुधानि तैः शस्त्रकैः सूच्यः खंखरकाश्च कारयित्वा संघ चारयितव्याः। रंगाणा महारंगः कंकुष्टहिंगुलुकराजपट्या- दयस्ते' गन्धकुट्यां प्रक्षेप्तव्याः प्रतिमोपयोगिकाः। खंखटिक गैरिकं नीलिश्च संघेन भाजयितव्या। मद्यं मृष्टयवान् प्रक्षिप्य भूमौ निखातव्यम् । शुक्तत्वे' परिणतं परिभोक्तव्यम् । "शुक्तत्वा- नुपयोज्यं तु छोरयितव्यम् । मां भिक्षवः शास्तारमुद्दिशद्भिर्मद्यम- देयमपेयमन्ततः कुशाग्रेणापि । भैषज्यानि ग्लानकल्पिकशालायां 1 Ms यष्ट्यायामन्यस्ता 2 180b,12 + 180b, 1 3 5 Mis to 55 R 1 Cf DIvyut 2729 3 Tib. omits यथासुखं 25957616 | Cf Mvyut. 213. 47 वेगसरा. 6 Is प्राज्ञो० 7 Is. राजवद्यादयस्ते , 180b, 1 6 | Of Mvyut 235.7 8_180b, 1 7 गरि । 9 180b, 1 7 कामाला 10 180b, 1 7 =on completion (1 =on completion (1 9 maturing) 11 Ns शुक्लादनु० 12 18la,1 1 , सोशमा वामावा महाला काही का མི་སྦྱིན་ཞིང་ཐ་ན་རྩ་མཆོག་གིས་ཀྱང་མི་བཏུང་ངོ ། ·१४३ चोवरवस्तु प्रक्षेप्तव्यानि। ततो ग्लानकैभिक्षुभिः परिभोक्तव्यानि। रत्नानां मुक्ता वर्जयित्वा मणिबैड्यदक्षिणावर्तपर्यन्तानि तु द्वौ भागौ कर्तव्यानीति। एको धर्मस्य। द्वितीयः संघस्य। यो धर्मस्य तेन बुद्धवचनं लेखयितव्यम्। सिंहासने चोपयोक्तव्यम् । यः संघस्य स भिक्षुभिर्भाजयितव्यः। पुस्तकानां बुद्धवचनपुस्तका अविभज्य चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय धारणकोष्ठिकायां प्रक्षेप्तव्याः। बहिःशास्त्रपुस्तका भिक्षुभिर्विक्रीय' भाजयितव्याः। पत्रलेख्यं यच्छीघ्र शक्यते साधयितु तस्य द्रव्यविभागे तद्भिक्षुभिर्भाज- यितव्यम् । न शक्यते तच्चातुर्दिशाय भिक्षुसंघाय धारण' । कोष्ठिकायां प्रक्षेप्तव्यम् । सुवर्णं च हिरण्यं चान्यच्च कृताकृतं त्रयो भागाः कर्तव्याः। एको बद्धस्य। द्वितीयो धर्मस्य । तृतीयः संघस्य । यो बुद्धस्य तेन गन्धकुट्यां केशनखस्तूपेषु च खण्डछुट्ट' प्रतिसंस्कर्तव्यम् । यो धर्मस्य तेन बुद्धवचनं लेखयितव्यं सिंहासने वा उपयोक्तव्यम्। यः संघस्य स भिक्षुभिर्भाजयितव्यः । श्रावस्त्यां निदानम्। यदा राज्ञा प्रसेनजिता कोसलेन तोयिकामहः प्रस्थापितस्तदा तत्र भिक्षुभिक्षुण्युपासकोपासिकानां महासन्निपातो भवति । तेन खलु समयेन मूलफल्गुनो भिक्षु- भिक्षुणीभावनीयः। तोयिकामहे प्रत्युपस्थिते संबहुलाभि- भिक्षुणीभिरुक्तः। आर्य उपनिमन्त्रितो भव । तोयिकामहं गमि- प्याम इति । स कथयति। कोऽत्र मम पात्रचीवरं स्थापयतीति। - । 2 18la,16 1 Ms विक्रेय 181a, 1 6 सरकार དེས་ནི་རྫས་འགེད་པའི་ཚེ 4_181b, 1 2 सम55/85811 9 s साधारणम् ·१४४ चीवरवस्तु द्वादशवर्गिकाभिर्भिक्षुणीभिरुक्तः। आर्य अल्पोत्सुको भव । वयं स्थापयामः । तेन तासां समर्पितम् । तत् ताभिरपि महाप्रजा- पत्ये संन्यस्तम्। महाप्रजापत्यापि आयुप्मत आनन्दस्य । आयु- प्मताप्यानन्देनान्यतमस्मिन् विहारे स्थापितम्। तत आयुप्मान्मूल- फल्गुनस्तोयिकामहं गतः । स तत्र भिक्षुणीभिरुपनिमन्त्रितः। एका कथयति। आर्येण ममाद्य पूर्वाह्निका कर्तव्या। अपरया पूर्वाह्नि- कया उपनिमन्त्रितः। अपरयापि। अपरा कथयति। आर्येण ममा. न्तिकारोक्तव्यमिति। अपरापि। एवमेव कथयत्यपरापि।अपरा कथ- यति । आर्येण ममान्तिके कालपानकं पाययितव्यमिति ।अपरापि । एवमेव कथयत्यपरापि। तेन तासामनुरक्षया स्तोकस्तोकं गृहीत्वा पूर्वाह्निका कृता। तथैव वेलायां भुक्तमकाले पानकं च पीतम् । ततः स्तोकस्तोकेन प्रभूतं सम्पन्नम्। स चाध्वपरिश्रान्तः । तेन प्रभूतं भुक्तम्। सः अजीर्णो जातः विपूचितः कालगतः। भिक्षुभिः श्मशानं नीत्वा दग्धः। धर्मश्रवणं दत्तम्। अनुपूर्वेण विहारः प्रविष्टः। चीवरगोपकेन ग्लानीपस्थायिक: अभिहितः। आनय तस्य पात्रचीवरमिति। स कथयति । द्वादशवर्गि- कानां हस्ते स्थापितम्। ताः पृष्टाः। कथयन्ति । अस्माभिर्महाप्रजा- पत्युहस्ते स्थापितम्। महाप्रजापतिः कथयति । मया आनन्दस्य संन्यस्तमिति। आयुष्मानानन्दः कथयति । मया अमुष्मिन् विहारे स्थापितम्। इत्येतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । स 1 Jis OTETT 2 Ms तमस्मैः ·चीवरवस्तु १४५ । तत्पात- भगवानाह । आनन्देन स्थापितं भिक्षुणा प्रतिवस्तु' मृतपरि- कारिकमधिष्ठातव्यम् । एवं च पुनरधिष्ठातव्यम् । शयनासन- प्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीमाकोट्य पृष्ठवाचिकया भिक्षून् समनुयुज्य सर्व- संघे संनिपण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्। शृणोतु भदन्तः संघः । अस्मिन्नावासे मूलफल्गुनो भिक्षुः काल. गतः। तस्य पावचीवरं सचीवरचीवरिकम् आनन्दस्य हस्ते तिष्ठति । स चेत्संघस्य प्राप्तकालं क्षमतानुजानीयात् संघः। यत् संघो मूलफल्गुनस्य भिक्षोः पालचीवरं सचीवरचीवरिकमानन्देन भिक्षुणा प्रतिवस्तु मृतपरिप्कारिकमधितिष्ठेदित्येषा ज्ञप्तिः। आयुप्मानुदाली बुद्धं भगवन्तं पृच्छति । अन्यत्र भदन्त भिक्षुः कालं कुर्यादन्यतास्य पात्रचीवरमन्यत प्रतिवस्तुकः। चीवरं कस्य प्रापद्यते। योऽल उदालिन् प्रतिवस्तुको भिक्षु ही वा। श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेन नवकर्मिको भिक्षुः कालगतः। भिक्षवस्तस्य पात्रचीवरं कौकृत्यान्न भाजयन्ति । एत- प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भगवानाह । सर्वसंघ सन्निपात्यासौ लक्षितव्यः । किं सम्भिन्नकारी न वा इति । यदि सम्भिन्नकारी' । सांघिक स्तौपिकं करोति। स्तौपिकं वा सांघिकम्। ཤི་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྐྱིན་པར་དགེ་སློང ཀུན་ मार नगरका | For प्रतिवस्तु ses abore p. 12r n 2 See ནོང དང་འདྲ་བ། 2 183a, 1 1 मोस गुमा'I=price of a civare. + 183a, 1.5 मोहन सिमाना। གལ་ཏེ་དྲེས་ཏེ=1 6 Is स्तूपिकं 1 lls ०वस्तुना; 182b, 1 4 also urgut 279 205 3 Ms यत्रो० 5 183a,17 =if mised १६ ·१४६ - चीवरवस्तु एवमधार्मिकम् । तस्य पालचीवरं सचीवरचीवरिकं तीन भागान् कर्तव्यम् । बुद्धस्य। धर्मस्य। संघस्य । सांघिको भिक्षुभिर्भाज- यितव्यः। बुद्धसन्तकेन बुद्धपूजा वा गन्धकुट्यां स्तूपे वा नव- कर्म कर्तव्यम्। धर्मसन्तकेन बुद्धवचनं वा लेखयितव्यम् । सिंहासने वा उपयोक्तव्यम् । न चेत् सम्भिन्नकारी सर्वमेव भिक्षुभिर्भाजयितव्यम् । नात्र कौकृत्यं करणीयम् । श्रावस्त्यां निदानम् । तेन खलु समयेन संबहुला भिक्षवो जनपदचारिकां चरन्तोऽनुपूर्वेण श्रावस्त्यामुपनगरमनुप्राप्ताः । तन्मध्यादेको भिक्षुः कालगतः। ते संलक्षयन्ति । बहिर्विहारस्य भाजयामः । विहारं प्रविष्टानां सब्रह्मचारिणोऽपि भागं प्रार्थयिष्य- न्तीति । श्रावस्ती तन्निवासिभिर्गोपालकैः पशुपालकैस्तृण- हारकैः काष्ठहारकैः पथाजीवैरुत्पथाजीवैश्च मनुष्यैः समन्तादा- कीर्णा। ते यत्र यत्र निषीदन्ति भाजयाम इति तत्र तत्र महाजनेन परिवार्यन्ते। ते संलक्षयन्ति । विहारसमीपे भाजयाम इति । ते विहारसमीपे भाजयितुमारब्धाः। उपधिवारिकेण दृष्टा उक्ताश्च । आयुष्मन्तः किं कुरुथ। तैर्यथावृत्तं समाख्यातम् । स कथयति। अहमपि सीमाप्राप्त इति। तैस्तस्य विवाचयतो न दत्तम् । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । 1 183b, 1 1 དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས། 2 184a, 1 8. मोबाणा %32 =Supervisor of monks In monasters 3 Ms वगमपि 4 1944, | 4 དེས་འཁངས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱིན་པའི་སྐབས་དེ ། ·चोवरवस्तु १४७ भगवानाह । अन्तःसीमायामन्तःसीमासंज्ञिनो मृतपरिष्कारं भाज- यन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम् । पुनरपि सीमाप्राप्तैः सह भाज- यितव्यम् । अन्यथा सातिसाराः। एवमन्तःसीमायां वैमतिका भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम्। पुनरपि सीमाप्राप्तैः सह भाजयितव्यम् । अन्यथा सातिसाराः। बहिःसीमायामन्तःसीमा- संज्ञिनो मृतपरिष्कारं भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम् । पुन. रपि सीमाप्राप्तैः सह भाजयितव्यम् । अन्यथा सातिसाराः । बहिः- सीमायां वैमतिका' भाजयन्ति । अभाजितं दुर्भाजितम्। पुनरपि सीमाप्राप्तैः सह भाजयितव्यम् । अन्यथा सातिसारा भवन्ति । श्रावस्त्यां निदानम्। तेन खलु समयेन भिक्षुणा भिक्षोर्हस्ते [भिक्षोश्वी]वराणि प्रेषितानि । तेन भिक्षुणा येन प्रेषितानि तस्य विश्वासेन परिभुक्तानि'। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरो- यन्ति । भगवानाह। अविश्वासे भिक्षवस्तेन भिक्षुणा विश्वास- मुत्पादितम् । यस्य येन भिक्षुणा प्रेषितानि तस्य तेन विश्वासेन परिभुक्तानि। अपितु भिक्षुर्भिक्षोर्हस्ते भिक्षोश्चीवरकाणि प्रेषयति। यस्य प्रेषितानि तस्य विश्वासेन परिभुंक्ते। सुपरिभुक्तानि । येन प्रेषि- तानि तस्य विश्वासेन परिभुंक्ते । दुष्परिभुक्तानि ॥१॥ भिक्षुर्भिक्षो- श्वीवराणि प्रेषयति। यस्य प्रेषितानि स कालगतः। येन प्रेषि- 1 184a, 18 ཡིད་གཉིས་ཀྱིས་ 2 s ०संघिना 3 Ms भिक्षाचीवराणि 4 Cf Vinaya, I, p 308-9, in which conclusions are otherwise 5 184b, I 6 འདི་ལྟར་དེས་གང་གིས་བསྐར་བ། ·१४८ चीवरवस्तु तानि तस्य विश्वासेन परिभुक्ते'। दुप्परिभुक्तानि । यस्य प्रेषितानि तस्य कल्पेन तस्य मृतपरिष्कारिकमधितिष्ठति । स्वधिष्ठितानि॥२॥ भिक्षुर्भिक्षोश्वीवराणि प्रेषयति । येन प्रेषितानि स कालगतः। येन' प्रेषितानि तस्य कल्पेन मृतपरिष्कारिकमधितिष्ठति। दुरधिष्ठि- तानि॥३॥ भिक्षुर्भिक्षोश्चीवरकाणि प्रेषयति। यस्य प्रेषितानि तेन प्रतिक्षिप्तानि । येन प्रेषितानि तस्य विश्वासेन परिभुंक्ते। [सुपरि- भुक्तानि। ] यस्य प्रेषितानि तस्य विश्वासेन परिभुक्ते। दुष्परि- भुक्तानि ॥४॥ भिक्षुर्भिक्षोश्चीवरकाणि प्रेषयति। यस्य प्रेषितानि स कालगतः। यस्य प्रेषितानि तस्य कल्पेन मृतपरिष्कारिक- मधितिष्ठति। खधिष्ठितानि। [येन प्रेषितानि ] तस्य कल्पेन मृतपरिष्कारिकमधितिष्ठति । दुरधिष्ठितानि ॥५॥ भिक्षुभिक्षोश्वीवरकाणि प्रेषियति । प्रेषितानि तेन प्रतिक्षिप्तानि। येन प्रेषितानि स च कालगतः। प्रेषितानि तस्य विश्वासेन परिभुंक्ते। दुष्परिभुक्तानि । येन प्रेषितानि तस्य कल्पेन मृतपरिष्कारिकमधितिष्ठति । स्वधिष्ठि- तानि ॥६॥ भिक्षुर्भिक्षोश्वीवरकाणि प्रेषयति । यस्य प्रेषितानि तेन प्रतिक्षिप्तानि। स कालगतः। येनापि प्रेषितानि स कालगतः । यस्य प्रेषितानि तस्य कल्पेन मृतपरिष्कारमधितिष्ठति । दुर- धिष्ठितानि। येनापि प्रेषितानि तस्य कल्पेन मृतपरिष्कार- मधितिष्ठति । स्वधिष्ठितानि॥७॥ यस्य यस्य 2 ॥ चीवरवस्तु समाप्तम् ॥ 1 Ms adds hore दुष्परिभुते । 2 Is यस्य 3 MIS TRE ·कठिनवस्तु

·No text on this page.

·- 6 [कटिनवस्तुनि पिएगोदानम् । साकेतेन हि कस्यचिद् विचारितं' मर्दित' चाप्यकालेन पुद्गलः । मातृकापदान्यकृतेन' [हि] विंशतिः करणीयेन [तु] द्वादशिकाः ॥ [ उद्दानम् ] साकेतेन वर्षांपगता शास्तुदर्शनकाम्यया । कर्दमे उप्णेन लान्तानां चीवरं तत्र संमतम् ।। बुद्धो भगवान् श्रावस्त्यां वर्षा उपगतो जेतवने अनाथपिण्ड- [दास्यारामे। तेन खलु समयेन संबहुला भिक्षवः साकेते वर्षा उप- गताः । त्रयाणां वार्षिकाणां मासानामत्ययात् कृत्यचीवरा निष्ठित- चीवराः समादाय' पात्रचीवरं बहुतृणे बहुकर्दमे उष्णेन क्लाम्यन्तः स्वेदपर्याकुलीकृतशरीरा येन श्रावस्ती तेन चारिकां चरन्तः श्रावस्तीमनुप्राप्ताः। अथ संबहुला भिक्षवः पात्रचीवरं प्रतिशमय्य पादौ प्रक्षाल्य येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्ताः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वा एकान्तनिषण्णाः। धर्मता खलु बद्धा भग- वन्त आगन्तुकान् भिक्षुननया प्रतिसंमोदनया प्रतिसंमोदन्ते' । कुतो ययं भिक्षव एतागच्छथ । कुल वास्थ । वर्षा उषिता इति । प्रतिसंमोदते भगवानागन्तुकान् भिक्षूननया प्रतिसंमोदनया। सुख- स्पर्श वर्षा नेयाः। कुतो यूयं भिक्षव एतागच्छथ । कुन वास्थ । वर्षा उषिताः। ते कथयन्ति । साकेताद्वयं भदन्त एतागच्छामः साकेते वास्म। वर्षा उषिताः। कच्चिद्ययं भिक्षवः साकेते सुखस्पर्श 1 Ms विवरित , 185b, 1 6 देगा | See p 150 2 Ibru @VA | Seep 160 समोसामा | see p 168 - 3 See p 163 4 185b,16 5s समावाय 6 Cf Divya , p 493. 7 Cf Vinaya, I, p 253 8 Als वास्थ , Evidently for Sans वसथ , ef Pall वसित्थ ·१५२ कठिनवस्तु वर्षा उपिता न बास्थ क्लान्ताः पिण्डकेन। तथ्यम्। वयं भदन्त साकेते सुखस्पर्श वर्षा उपिताः। न वास्म' क्लान्ताः पिण्डकेन । अपि तु वयं समादाय पालचीवरं बहुतृणे बहुकर्दमे उप्णेन क्लाम्यन्तः स्वेदपर्याकुलीकृतशरीरा जनपदचारिकां चरन्तः कृच्छेणेहानु- प्राप्ताः । भगवान् संलक्षयति । क्लाम्यन्ति बत मे श्रावकाः । समा- दाय पात्रचीवरं बहुतृणे बहुकर्दमे उप्णेन क्लाम्यन्ति स्वेदपर्याकुली- कृतशरीराजनपदचारिकां चरन्तः। यत्त्वहं भिक्षूणां स्पर्शविहारार्थं दातॄणां च देयधर्मपरिभोगार्थं भिक्षूणां कठिनमनुजानीयां यस्मात्पंचानुशंसाः कठिनास्तरे। न दशाहपरमं न मासपरमं न रात्रिप्रवासः सान्तरोत्तरेण चीवरेण जनपदचारिकाप्रक्रमणं यावदाप्त विकल्पकचीवरधारणमिति । अपरेऽपि पंचानुशंसाः। न गणभोजनं न परंपरभोजनं न कुलेप्वनिमन्त्रितचारिका यावदाप्त चीवरपर्येषणम् । कार्तिकान्मासाद् यावत्फाल्गुनो मासोऽतान्तरादा. स्तृतकठि[ना]ना लाभ इति विदित्वा भिक्षूनामन्त्रयते स्म । तस्मात्तर्हि भिक्षवोऽनुजानामि भिक्षूणां स्पर्शविहारार्थ दातॄणां च देयधर्मपरि- भोगार्थं वर्षोषितैर्भिक्षुभिः कठिनमास्तर्तव्यं यस्मात्पंचानुशंसाः कठिने। न दशाहपरमं पूर्ववद्याबदास्तृतकठिनानां [लाभः] "ख्यात इति। 1s चास्य for Sans वसाम., Palh वसिम्हा 2 11s समाधाय " 3 186b,14 Tıb marks here thus See abore p 130 5 187a,11 འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་རེ་བདུན་པ། 4 Ms दातीणा ཆོས་གོས་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ཙམ འདོད་པ་འཆང་བ་ནི་མ་ wiąza Cí. Pāli Vinaya, I, p 254 अनामन्तवारो असमादानचारो गणभोजनं यावदत्यचीवरं यो च तत्थ चीवरप्पादो सो नेस भविस्सति । རྙེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གོང་མ་བཞིནོ ། ७ 187a,15.6 ·कठिनवस्तु १५३ उक्तं भगवता कठिनमास्तर्तव्यमिति। भिक्षवो न जानते कथमास्तर्तव्यमिति। भगवानाह। यद्वर्षोषितस्य संघस्य चीवर. लाभः संपद्यते तस्मादास्तर्तव्यम्। एवं च पुनरास्तर्तव्यम्। पूर्ववत्' सामग्रामारोचयितव्यम्। इदं चीवरम् । वर्षोषितस्य संघस्य चीवरलाभः सम्पन्नः। यदि संघस्याभिरुचितमनेन' चीवरेण संघस्य कठिनमास्तरिप्यति । ततः पश्चादपरस्मिन् दिवसे शयनासनप्रज्ञप्ति कृत्वा गण्डीमाकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षुन् समनुयुज्य सर्वसंधे संनिषण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। इदं चीवरम्। वर्षोषितस्य संघस्य चीवरलाभः संपन्नः। संघस्य कठिनमभिरुचितमनेन' चीवरेण कठिनमास्तरितुम् । येनास्तीर्णकठिनादावासात्प्रक्रामतः पुराण- चीवराणामप्यविप्रवासो भविष्यति प्रागेव नवकानाम् । स चेत्संघस्य प्राप्तकालः क्षमेतानुजानीयात् संघो यत्संघः इदं चीवरं कठिनार्थ संमन्येत। अनेन चीवरेण संघस्य कठिनमास्तरिष्यति । येनास्तीर्ण- कठिनादावासात्प्रक्रामतः पुराणचीवराणामप्यविप्रवासो भविष्यति प्रागेव नवकानामित्येषा ज्ञप्तिः। एवं च कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। इदं चीवरम् । वर्षोषितस्य संघस्य चीवरलाभः संपन्नः। संघस्य चाभिरुचितं कठिनं स्तर्तुम् । तत्संघ इदं चीवरं कठिनार्थं संमन्यते। अनेन चीवरेण संघस्य कठिनमास्तरि. 1 187b, 1 1 रे मामा मार माशुरुमा नाम । 3 Is कठिनमभिभवितु० 4 187b, 1 5 कामसमविकास 2 Ms रुचिस्तम० २० ·१५४ कठिनवस्तु ष्यति। येनास्तीर्णकठिनादावासात्प्रक्रामतः पुराणचीवरकाणामप्य- विप्रवासो भविष्यति प्रागेव नवकानाम् । येपामायुप्मतां क्षमते इदं चीवरं कठिनार्थं संमन्तुमनेन चीवरेण संघस्य कठिनमारतरिष्यति। येनास्तीर्णकठिनादावासात्प्रक्रामतः पुराणचीवरकाणामप्यविप्रवासो भविष्यति प्रागेव नवकानाम् । स तूष्णीम् । न क्षमते भाषताम् । संमतः संघेन । इदं चीवर कठिनार्थम् । अनेन चीवरेण कठिन- मास्तरिष्यति । येनास्तीर्णकठिनादावासात्प्रक्रामतः पुराणचीवर- काणामप्यविप्रवासो भविष्यति प्रागेव नवकानाम् । क्षान्तमनुज्ञातं संघेन यस्मात्तष्णीमेवमेतद्वारयामि । ततः पश्चात्कठिनास्तारको भिक्षुः संमन्तव्यः समन्वागतः कठिनास्तारको भिक्षुरसंमतो न संमन्तव्यः संमत- श्वावकाशयितव्यः। कतमैः पंचभिः। अवार्षिको वर्षाच्छिन्नकः पश्चि- मकां वर्षामुपगतोऽन्यत्र' वर्षोषितः शिक्षादत्तकः । अपरैरपि पंचभिर्न संमन्तव्यः। पारिवासिको मूलपारिवासिको मानाप्य[चारो] मूलमानाप्यचार' उत्क्षिप्तकः । अपरे पंच न संमन्तव्याः। छन्दा. द्गच्छति भयाद् द्वेषान्मोहाद् भयाद्गच्छति। आस्तृतं चानास्तृतं कठिनं न जानाति। पंचभिस्तु धर्मः समन्वागतः कठिनास्तारको भिक्षुरसंमतश्च संमन्तव्यः संमतश्च [ना]वकाशयितव्यः। कतमैः । पंचभिर्धर्मः - 1 Ms. .न्यत्तु 2 188b, 1 3 सालमा । 3 Cf. Mvyut 284. 14 , also मानत्व, Cf. Pali मानत्त । 4 188b, 1.4 གཞི་ནས་མགུ་པར་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་དང ། གནས་ནས་ཕྱུང་བའོ ། 5 188b, 14 ·कठिनवस्तु १५५ पचभिः। न च्छन्दाद्गच्छति न द्वेषान्न मोहान्न भयाद्गच्छति। आस्तु- तानास्तृतं च कठिनं जानाति । एवं च पुनः संमन्तव्यः । शयना- सनप्रज्ञप्तिं कृत्वा पूर्ववद्यावदुत्साहयितव्यः। उत्सहसे त्वमेवनामा संघस्य कठिनमास्ततु मिति । स चेदुत्सहते न वक्तव्यमुत्सहेदिति । ततः पश्चादेकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः । अयमेवनामा कठिनास्तारको भिक्षु- रुत्सहते संघस्य कठिनमास्तर्तुम् । स चेत्संघस्य प्राप्तकाल क्षमेतानुजानीयात् संघो यत्संघः एवंनामानं कठिनास्तारकम् । संघस्य कठिनमास्तरिष्यति। येषामायुष्मतां क्षमन्ते एवंनामानं कठिनास्तारकं संमन्तुम् । एवंनामा कठिनास्तारकः संघस्य कठिनमास्तरिष्यति । ते तूष्णीम् । न क्षमन्ते भाषन्ताम् । संमतः संघेन एवंनामा कठिनास्तारकः संघस्य कठिनमास्तरिष्यति । क्षान्तमनुज्ञातं संघेन । यस्मात्तूष्णीमेवमेतद्धारयामि । ततः कठिनास्तारकस्य भिक्षोप्या कठिनमास्तरितव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः । इदं चीवरं संघेन कठिनार्थं संमतम् । अयं चैवंनामा कठिनास्तारको भिक्षुः संमतः। स चेत्संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात् संघो यत्संघः इदं चीवरं कठिनार्थमेवनाम्नो भिक्षोरनुप्रदद्यादित्येषा ज्ञप्तिः । कठिनास्तारकस्याहं भिक्षोरासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयि- ष्यामि। कठिनास्तारकेण भिक्षुणा कठिनेन सर्व तु पूर्वगमेन - 1 Ct Pali Vinaya, I, p 254 ·१५६ कठिनवस्तु नीति। भवितव्यम्। धावता वितरता च्छिन्दता सीवता रंजयता। अन्ततो द्वौ लयो वा सूचीपदका दातव्याः। द्वौ बयो वा चित्तोत्पादा उत्पादयितव्याः। ततः पश्चादाश्वयुजमासे शुक्ल- पक्षे पंचदश्यामारोचयितव्यम् । श्वोऽहमायुष्मन्तः कठिनमास्तरि- प्यामि। युप्माभिः स्वकस्वकानि चीवराणि प्रत्युद्वर्तव्या- ततः कठिनास्तारकेण भिक्षुणा कठिनं गन्धपुप्पान्वितं सुरभिधपधुपितं कृत्वा शयनासनप्रज्ञप्ति कृत्वा गण्डीमाकोट्य पृष्टवाचिक्या भिक्षून समनुयुज्य सर्वसंधे संनिषण्णे संनिपतिते वृद्धान्ते स्थापयितव्यम्। ततो वृद्धान्ते स्थित्वा कठिनं गृहीत्वा वक्तव्यम्। शृणोतु भदन्तः संघः । इदं चीवरं संधेन कठिनं संमतम् । अहं चैवनामा भिक्षुः कठिनास्तारकः । सोऽहमेवनामा कठिना- स्तारकस्तेन चीवरेण संघस्य कठिनमास्तरिष्यामीति। एवं द्विरपि त्रिरपि। तत आस्तीर्य संघस्थविरस्य पुरस्तात् स्थित्वा एवं वक्तव्यम् । समन्वाहर स्थविर इदं चीवरं संघेन कठिन संमतम् । अहं चैवनामा कठिनास्तारकः । तन्मया अनेन चीवरेण संघस्य कठिनमास्तृतमिति । तेन वक्तव्यम् । साध्वास्तृतं सुष्ठा- स्तृतम् । योऽत्र लाभश्चानुशंसश्च सोऽस्माकमिति। एवं द्विरपि 1 1seb, 17 सारे । रन । । । । ཆུང་དུ་ན་ཁབ་ཀྱིས་བསྲུབས་གཉིས་སམ ། གསུམ་ཡང་ བཙེམ་པར་བྱའོ། 2 1596-190a 1 ·१५७ । कठिनवस्तु त्रिरपि यावत्संघनवकस्य सर्वैवक्तव्यम् । साध्वास्तृतं सुष्ठास्तृतम् । योऽन लाभश्चानुशंसश्च सोऽस्माकमिति । कठिनास्तारकेण भिक्षुणा कठिनं गृहीत्वा न प्रस्रावकुटिः न वर्चस्कुटिः न धूपागारं प्रवेष्टव्यम् । नाभ्यवकाशे स्थातव्यम् । न बहिःसीमां गन्तव्यम् । स चेदच्छति न तस्यां वस्तव्यम् । कठिनास्तारको भिक्षुर्यथाप्रज्ञप्तानासमुदाचारिकान् धर्मान् न समादाय वर्तते। सातिसारो भवति । ततः कठिनास्तारकेण भिक्षुणा फाल्गुनमासे पंचदश्यां पुनरारोचयितव्यम् । श्व आयुष्मन्तः कठिनमुद्धरिष्यामि। यूयं स्वकस्वकानि चीवराण्यधितिष्ठतेति। यश्च तत्र लाभः संपन्नः स संघेन भाजयितव्यः। आयुष्मानुदाली बुद्धं भगवन्तं पृच्छति। कतीनां भदन्त कठिनमनास्तृतम् । पंचानामुदालिन् । अवार्षिकस्य वर्षाच्छिन्न- कस्य पश्चिमकावर्षोपगतस्यान्यन वर्षांपगतस्य तस्मिन् कठिने आस्तीर्यमाणे असंमुखीभूतस्य। अपरेषामपि पंचानामनास्तृतम् । पारिवासिकस्य पर्युषितपरिवासस्य मानाप्यचारिकस्य चरित- मानाप्यस्य शिक्षादत्तकस्य च । कतीनां भदन्त नैव लाभो नानु- शंसा। पंचानामुदालिन् । अदशनायोक्षिप्तकस्याप्रतिकर्मणायु'- क्षिप्तकस्याप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षिप्तकस्यान्यन वर्षोषि. तस्य भिन्न च संघ अधर्मपाक्षिकस्य । - 1 See p 154 2 hrs •णायो , 1010, 1 2 हरियो सामालाकार | 3 Ibrd 555555/ माना'55 | ·११ कठिनवस्तु संबहुला भिक्षवो जनपदचारिकां चरन्तश्वीरैर्मुपितास्तेऽनु- पूर्वेण श्रावस्तीमनुप्राप्ताः। भिक्षुभिर्ट टाः । स्वागतं स्वागत- मायुष्मन्तः । कच्चित्सुखचर्या । कीदृश्यायुप्मन्तः सुखचर्या । चोरै- मुंषिताः स्मः।अस्माकमायुष्मन्तः प्रभूतो लाभः संपन्नः। यदि कठिन- मुद्धियते चीवरैर्युष्माकं संविभागं कुर्म इति । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह । तस्मादनुजानामि चोरैर्मुषित- कानां भिक्षूणामर्थाय कठिनमुहर्तव्यम् । एवं च पुनरुद्धर्तव्यम् । शयनासनप्रज्ञप्तिं कृत्वा गण्डीमाकोट्य पृष्टवाचिकया भिक्षुन् समनुयुज्य सर्वसंधे संनिषण्णे संनिपतिते एकेन भिक्षुणा ज्ञप्ति कृत्वा कर्म कर्तव्यम्। शृणोतु भदन्तः संघः। यावदेवास्मिन्नावासे समग्रेण संघेन कठिनमास्तृतम्। संबहुलाश्च भिक्षवः चीरैर्मुषिता आगताः। स चेत्संघस्य प्राप्तकालं क्षमतानुजानीयात् संघो यत्संघश्वोरैर्मुषितकानां भिक्षुणामय कठिनमुडरेदित्येषा ज्ञप्तिः। एवं च कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। यावदेवारिमन्नावासे समग्रेण संघेन कठिनमास्तृतं संबहुलाश्च भिक्षवश्वोरैर्मुषितका आगतास्तत्संघश्चोरै- मुषितकानां भिक्षणामर्थाय कठिनमुद्धरति । एषामायुष्मतां क्षमन्ते चीरमुषितकानां भिक्षूणामय कठिनमुद्धरितुम् । ते तूष्णीम्। न क्षमन्ते भाषन्ताम्। उद्धृतं संघेन चोरमुषितकानां भिक्षूणामर्थाय। कठिनं क्षान्तमनुज्ञातं संघेन यस्मात्तष्णीमेवमेतद्वारयामि। यस्माद् 1 Cf. Vinaya, I, p 255 कठिनस्स उभाराय also कठिनुद्धारो। 2115 एतेन ·फटिनवस्तु १५६ 8 यो लाभः संपन्नः स भाजयितव्यः । भाजिते यस्याभिप्रेतं तेन खकात् प्रत्यंशात् चोरमुपितकानां भिक्षूणां संविभागः कर्तव्यः । उद्दानम् । वितरितं विलिखितं वन्धनी' गण्डपं' पट्टिका । उपधिः' परिपण्डश्च! पुराणं संनिहितं फुप्फुसम्॥ आयुप्मानुदाली बुद्ध भगवन्तं पृच्छति।लभ्यं' भदन्त वितरि. तेन चीवरकेण कठिनमास्तर्तुम् । न लभ्यमुदालिन् । लभ्यं भदन्त विलिखितेन दकशाटिकाचीवरेण" गण्डषचीवरेण' पट्टिकाचीवरेण प्लोतिकाचीवरेण परिषण्डचीवरेण संनिहित- 10 ܐ ܐ पुराणचीवरेण 1 13 Scc P वन्धन लम्यम्- རུང་ངོ། युक्तम् । • Taft or fagef=stretched bororo marbing tho cloth by poncıl as done by tulors. 156 देव! In Muyut 280 245 this Tib_rrord 1s cquated to usifan , but Pili Vinaya, I, p. 254 चोवर-विचारण। 499351 Cf Pālı Vmaya, I, p. 251 or itafefii, = putting falso thread prelumiuary to soving Seo fu 6 4 fs विहरितेन , sec nboro. fu2 5_102b. 1 8 मिग माका NRNI also y = figured 10, niarhed cloth But see Pali Vinaya, I, p. 264 उल्लिखित । o Ibid 5 °7775995175 =lenmed robe 7_brd TRAF | Of Mvyut 279 35 गण्डूचिक-= गोम | Cf Pili कण्डसकरण । 8 Ibid you say*0575 Al vyut has 999 575=4fet, all round, 9 Turd 1.7 मारोगा को समापन -उपविः or पोतिक. । Cf Vinaya, pp. 251, 297 अवधि । 10 Ibrd मास परिषण्डः । Cf Paln परिभण्ड Mvyut 273 11_1brd. काप-पुराणम् । Seo fu3 circular 17 has བང་རིམ། ·१६० कठिनवस्तु चीवरेण' फुप्फुसचीवरेण कठिनमास्तर्तुम्। न लभ्यमु. न दालिन् । उहानम् । मर्दितं चाप्यकालेन पुद्गलस्य विचीवरम् अकल्पिकमसंछिन्नं न कुर्यादूनपंचकम् । असंमतमनास्तृतं वहिःसीमे न रोहति ॥ आयुष्मानुदाली वुद्ध भगवन्तं पृच्छति । लभ्यं भदन्त मर्दितेन' चीवरेण कठिनमास्तर्तुम् । न लभ्यमुदालिन् । लभ्यं भदन्त अकालचीवरेण पौगलिकया संघाच्या उत्तरासंगेनान्तर्वासेनाकल्पि- केन चीवरेण अच्छिन्नकेन ऊनपंचकेन असंमतेन कठिनास्तारकेण बहिःसीमासंमतेन कठिनचीवरेण वहिःसीमासंमतेन कठिना- स्तारकेण कठिनमास्तर्तुम् । न लभ्यमुदालिन् । उडानम् । कालिकं चापि त्रैमास्यमहतं चैव कल्पितम् । आत्ययिक पैलोतिकं पुद्गलस्य विचीवरम् ।। लभ्यं भदन्त कालिकेन चीवरेण संघस्य कठिनमास्तर्तुम् । लभ्यमुदालिन् यो भदन्त मास्यात्ययात्संघस्य चीवरलाभः संपद्यते [तेन] कठिनमास्तर्तुम् । लभ्यमुदालिन् । अहतचीवरेण 1 192b, 1.6 का सनिहितम् ; Pali सनिधिकतेन । 2 Ind. TRI | Ci fryut 280 246 फुस्फुसम् = སྔོད་རྙེང་ཁྱེར་བ ། 3 193a, 1 3 का See abore, p 151 Cf Trna ja, I, p 254 कम्बलमद्दनमत्तेन མི་སྐྱེའོ ། 5 193a, 1.3 और अकल्पितम् । 7 193a, I.: समाज! 8 193b, 1 8 शेका 9 Ibid. Järata 251 | See p. 158, n. 9. + 193a, 1.2 6 193a,17.15=ner.

·काटिनवस्तु १६१ [ लभ्यम् । अहतकल्पितेन लभ्यम् । 'आत्ययिकचीवरेण लभ्यम् । पैलोतिकचीवरेण लभ्यम् । पौलोतिकया संघाट्या न लभ्यम् । [ लभ्यं भदन्त पौगलिकया संघाट्या कठिनमास्तर्तुम् । लभ्य] स चेत्संघेन निसृष्टो भवति । एवमुत्तरासंगेनान्तर्वासेन उद्दानम्। पौगलिक गार्हपतिक पचकं साधिकपंचकम् । संमतमास्तृतं चैव अन्त.सीमे वरोहति ॥ लभ्यं भदन्त पौद्गलिकेन चीवरेण कठिनमास्तर्तुम् । न लभ्यमुदालिन् । 'लभ्यं स चेत्संघे[न] निसृष्टो भवति । गृहपति- चीवरेण न लभ्यम् । लभ्यं स चेत्संघेन निसृष्टो भवति। पंचकेन लभ्यम् । साधिकेन पंचकेन लभ्यम् । पंचकेन लभ्यम्। संमतेन कठिन- चीवरेण कठिनास्तारकेण लभ्यम्। अन्तःसीमासंमतेन कठिन- चीवरेण लभ्यम् । अन्तःसीमासंमतेन कठिनास्तारकेण लभ्यम् । अष्टौ मातृकापदानि कठिनोद्धाराय संवर्तन्ते। कतमे अष्टौ। प्रक्रमणं निष्ठापनं संनिष्ठापनं नाशितं श्रवणं सीमा- तिक्रान्तमाशाच्छेदकं कठिनोद्धारमेवाष्टमम् । प्रक्रमणान्तिकः कठिनोद्धारो निष्ठापनान्तिकः संनिष्ठापनान्तिको नाशिता- न्तिकः श्रवणान्तिकः सीमातिक्रान्तिकः आशाच्छेदकः कठिनो- द्वार एवाष्टमः। 1 See p 160, fn 8 3 1930 1. 3 Tib adds here गगनौशन पाया འདིངསུ་རུང་ལགས་སམ ། 5 Is puts here न । CE Pāli Vinaya, I अटि ठमा भिक्खवे मातिका कठिनस्स उभाराय पक्कमन्तिका निट ठानन्तिका सन्निट ठानन्तिका नासनन्तिका सक्नन्तिका आसावच्छदका सोमातिकन्तिका सहुब्भाराति । २१ 2 Tib omits this sentence 4 Ms adds here न p 255 ·१६२ कठिनवस्तु - प्रक्रमणान्तिकः कठिनोहारः कतमः। यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्ण. कठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरः समादाय पात्रचीवरं बहिःसीमां प्रक्रामत्यपुनरागमनाय । तस्य प्रक्रमणान्तिकः कठिनो- -- हारः॥१॥ निष्ठापना[न्तिकः] कठिनोहारः कतमः । यथापि तद्भिक्षुरा- स्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रका- मति । प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति' । तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवरं करिष्यामीति । तस्य निष्ठापना- न्तिकः कठिनोद्धारः॥२॥ संनिष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः कतमः। यथापि तद्- भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति। प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येष्यामि नापि चीवरं करिष्यामीति। तस्य संनिष्ठा- पनान्तिकः कठिनोद्धारः॥३॥ नाशितान्तिकः कठिनोद्धारः कतमः। यथापि तद्भिक्षुरा- स्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रा- मति । प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। स तदारभते । आरब्धं तु नश्यति। तस्य नाशितान्तिकः कठिनोद्धारः॥४॥ श्रवणान्तिकः कठिनोद्धारः कतमः। यथापि तद्भिक्षुरा- स्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रका- ཕྱིར་འོང་ཞིང་ཆོས་གོས་བྱའོ་སྙམ་པ་ལས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ 1 1940,1.7. རྗེ་མས་དེ། ·कठिनवस्तु १६३ मति । प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। समग्रेण च संघेन कठिनमुद्धृतमिति श्रुत्वा चाभ्यनुमोदते । साधूद्धृतं सुष्ठद्धृतमिति । तस्य श्रवणान्तिकः कठिनोद्धारः ॥५॥ सीमातिक्रान्तिकः कठिनोहारः कतमः। यथापि तद्भिक्षुरा- स्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रा- मति। प्रत्येष्यामि न प्रत्येष्यामीति सीमां चातिकामति । तस्य सीमातिक्रान्तिकः कठिनोद्धारः॥६॥ आशाच्छेदकः कठिनोद्धारः कतमः। यथापि तद्भिक्षुरा- स्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रा- मति । प्रत्येप्यामि चीवर करिष्यामीति। तस्य या सा चीवर- प्रत्याशा सा सर्वेण सर्वं समुच्छिद्यते। तस्याशाच्छेदकः [कठिनो- द्वारः] ॥७॥ कठिनोहार एवाष्टमः कतमः। यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्ण- कठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रका- मति चागत्य कठिनोद्धार प्रत्यनुभवति। तस्य कठिनोद्धार . एवाष्टमः ॥८॥ उद्दानम् । अकृतेन हि विंशतिं वि[प्रकृतेन हि विंशतिम् । आशया विंशतिं कुर्यादनाशया चैव विशिकाम् ॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रकामति । प्रत्येष्यामि चीवर' करिष्यामीति । དེ་ཡང་སླར་འོང་ལ་ཞིང། 2 Cf Pili विप्पकत , 195b, 12 བརྩམས་པ ༑ । 1 1950,11 ·१६४ कठिनवस्तु तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येप्यामि । अपि तु चीवरं करिष्यामीति । तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥१॥ यथापि तद्भिक्षुरा- स्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रका- मति। प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। तस्यैवं भवति । हैव प्रत्येष्यामि नापि चीवरं करिप्यामीति । तस्य संनिष्ठा- पनान्तिकः कठिनोद्धारः॥२॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्ण- कठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति । प्रत्येष्यामि चीवर करिष्यामीति । स तदारभते। आरब्धं चास्य नश्यति। तस्य नाशितान्तिकः कठिनोद्धारः॥३॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिः- सीमां प्रक्रामति । प्रत्येष्यामि चीवर करिष्यामीति। सम- ग्रेण च संघेन कठिनमुद्धृतम् । स शृणोति समग्रेण संघेन कठिनमुद्धृतमिति। श्रुत्वा चाभ्यनुमोदते । साधूद्धृतं सुष्ठूद्धृत- मिति । तस्य श्रवणान्तिकः कंठिनोद्धार इति ॥४॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीणकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति। प्रत्येप्यामि चीवर करिष्यामीति । तस्य तत गतस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवर' करिष्यामीति। तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥५॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिः- सीमां प्रकामति । प्रत्येष्यामि चीवर' करिष्यामीति। तस्य तत्र । - - 1 s चीवरक 2 196a,I1 དེ་དེར་སོང་ནས། ·१६५ -- - - फटिनवस्तु गतस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येप्यामि चीवर करिष्यामीति । तस्य संनिष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥६॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्ण- कठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रका- मति । प्रत्येप्यामि चीवर करिप्यामीति । स तत्र गत आरभते। आरब्धं चास्य नश्यति । तस्य नाशितान्तिकः कठिनोहारः॥७॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति । प्रत्येप्यामि चीवर करिष्यामीति। समग्रेण संघेन कठिनमुहृतम् । स शृणोति समग्रेण संघेन कठिनमुद्धृत- मिति । स श्रुत्वा चानुमोदते । माधद्धृतं सुष्ठदृतमिति। तस्य श्रवणान्तिकः कठिनोद्धारः॥८॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति । प्रत्येष्यामि चीवरं करिप्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि। अपि तु चीवरं करिष्यामीति। तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥९॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति । प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि नापि चीवरं करिष्यामीति। तस्य [सं]निष्ठापनान्तिकः कठिनो- हारः॥१०॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरो- ऽनिष्ठितचीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति। प्रत्येप्यामि चीवरं करिष्यामीति। स तदारभते। आरब्धं चास्य नश्यति । तस्य 1 The Tıb translator has missed this additional word ·१६६ - कठिनवस्तु नाशितान्तिकः कठिनोद्धारः॥११॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिना- दावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमां प्रका- मति। प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। समग्रेण च संघेन कठिनमुद्धृतम् । स शृणोति समग्रेण संघेन कठिनमुद्धृतमिति श्रुत्वा चाभ्यनुमोदते। साधूद्धृतं सुष्ठद्धृतमिति । तस्य श्रवणान्तिकः कठिनोद्धारः :॥१२॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चोवरः पलिगोधसंततिबहिःसीमां प्रक्रामति । प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति । तस्य तत्र गतस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि अपि तु चीवरं करिष्यामीति। तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनो- द्वारः ॥१३॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरो. ऽनिष्ठितचीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति। प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्यामीति। तस्य तत्र गतस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि नापि चीवरं करिष्यामीति । तस्य [सं]निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥१४॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृत- चीवरोऽनिष्ठितचीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति। प्रत्येष्यामि चीवर करिष्यामीति। स तत्र गत आरभते। आरब्धं चास्य नश्यति । तस्य नाशितान्तिकः कठिनोद्धारः॥१५॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरः पलिगोधसंततिर्बहिःसीमा प्रक्रामति। प्रत्येष्यामि चीवर करिष्यामीति। समग्रेण संघेन कठिनमुद्धतम् । स शृणोति समग्रेण संघेन कठिनमुद्धृतमिति। श्रुत्वा चाभ्यनुमोदते ·कठिनवस्तु १६७ - । साधूहृतं सुष्ठूदृतमिति । तस्य श्रवणान्तिकः कठिनो. द्वारः॥१६॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित. चीवरो विचिकित्सासंततिर्बहिःसीमां' प्रक्रामति। किं नु प्रत्ये- प्यामि। आहोस्विन्न प्रत्येप्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्ये- ष्यामि। अपि तु चीवर करिप्यामीति। तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोहारः ॥१०॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृत- चीवरोऽनिष्ठितचीवरो विचिकित्सासंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति । किं नु प्रत्येप्यामि । आहोखिन्न प्रत्येप्यामीति । तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येप्यामि । अपि तु चीवरं करिष्यामीति । तस्य संनिष्ठापना- न्तिकः कठिनोद्धारः॥१८॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावा- सादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो विचिकित्सासंततिर्बहिःसीमां प्रक्रा- मति। किं नु प्रत्येष्यामि। आहोस्विन्न प्रत्येष्यामीति। स तदारभते । आरब्धं चास्य नश्यति। तस्य नाशितान्तिकः कठिनो- द्वारः ॥१९॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरो- ऽनिष्ठितचीवरो विचिकित्सासंततिर्बहिःसीमां प्रक्रामति । किं नु प्रत्येष्यामि । आहोखिन्न प्रत्येष्यामीति । समग्रेण संघेन कठिन- मुद्धृतम् । श्रुत्वा चाभ्यनुमोदते। साधूद्धृतं सुष्ठूद्धृतमिति। तस्य श्रवणान्तिकः कठिनोद्धारः॥२०॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति । प्रत्येष्यामि चीवर करिष्यामीति । 1 103a, 1.2 गालाम' में बिग सिया | - ।

·१६८ कठिनवस्तु तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येप्यामि । अपि तु चीवर करिष्या- मीति । तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः। पूर्वस्यां 'विचिकित्- सायामकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवर इत्यवानिष्ठितचीवर इत्यपनीय विप्रकृतचीवर इति दत्त्वा नानाकारेणापरा विंशतिः कार्या॥१-२०॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति आशया प्रत्येप्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवरं करिष्यामीति । तस्य निष्ठा- पनान्तिकः कठिनोद्धारः। आशयेत्यनेन विशेषेण पूर्ववदपरा विंशतिः कार्या ॥१-२०॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति। [अनाशया प्रत्येष्यामि चीवर' करिष्यामीति। तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवर' करिष्यामीति । तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः। अनाशयेत्यने]न विशेषेणापरा विंशतिः कार्या॥१-२०॥ उद्दानम् । करणीयेन द्वादशिका पर्येपणात्तथा तथा । देशेन पंचिकां कृत्वा आवासेन च पंचिकाम् ।। यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रकामति । करणीयेन प्रत्येष्यामि चीवर करि- प्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवर करिष्यामीति। तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥१॥ 1Ms विमिकाया 2 As far fram ·कठिनवस्तु यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादाबासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रकामति । करणीयेन प्रत्येप्यामि चीवर करि. प्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु नापि चीवरं करिष्यामीति । तस्य संनिष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥२॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति। करणीयेन प्रत्येष्यामि चीवरं करिष्या- मीति। स तदारभते। आरब्धं चास्य नश्यति। तस्य नाशि- तान्तिकः कठिनोद्धारः॥३॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिना- दावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति। करणी- येन प्रत्येप्यामि चीवरं करिप्यामोति। समग्रेण च संघेन कठिनमुद्धृतम् । स शृणोति समग्रण संघेन कठिनमुद्धृतमिति श्रुत्वा चाभ्यनुमोदते । साधूद्धृतं सुष्ठद्धृतमिति । तस्य श्रवणान्तिकः कठिनोद्धारः ॥॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृत- चीवरोऽनिष्ठितचीबरो बहिःसीमां प्रकामति । करणीयेन प्रत्ये- प्यामि चीवरं करिष्यामीति । तस्य तत्र गतस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवर करिष्यामीति। तस्य निष्ठा- पनान्तिकः कठिनोद्धारः॥५॥ यथापि तत्र गतस्येत्यनेन विशेषण निष्ठापनान्तिक उक्तः। एवं संनिष्ठापनान्तिकः ॥६॥ नाशिता- न्तिकः ॥७॥ श्रवणान्तिकः ॥८॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिना- दावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो विचिकित्सासंततिर्बहिःसीमां प्रकामति। करणीयेन किं नु प्रत्येष्यामि । आहोस्विन्न प्रत्येष्यामीति। 1 Is. चीवरक 2 Is throughout करणे येन २२ ·१७० कठिनवस्तु तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि । अपि तु चीवरं करिष्यामीति । [तस्य] निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥९॥ यथा विचिकित्सासं. [ततिरित्यनेन विशेषेण] निष्ठापनान्तिक उक्तः । एवं संनिष्ठापना- न्तिकः ॥१०॥ नाशितान्तिकः ॥११॥ श्रवणान्तिकः ॥१२॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो] बहिःसीमां प्रक्रामति । पर्येषणाय प्रत्येष्यामि चीवर करिष्यामीति। तस्यैवं भवति। न हैव प्रत्येष्यामि। अपि तु चीवरं करिष्यामीति । तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः ॥१॥ पर्येषणेत्यनेन पूर्ववदपरो द्वादशिकः ॥२-१२॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठिनादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठित- चीवरो बहिःसीमां प्रक्रामति देशानुप्रेक्षी अपुनरागमनाय । तस्य प्रक्रमणान्तिकः कठिनोद्धारः॥१॥ यथापि तद्भिक्षुरास्तीर्णकठि- नादावासादकृतचीवरोऽनिष्ठितचीवरो विचिकित्सासंततिर्देशानु- प्रेक्षी बहिःसीमां प्रक्रामति । किं नु प्रत्येष्यामि। आहोखिन्न प्रत्येष्यामीति। तस्यैवं भवति । न हैव प्रत्येष्यामि। अपि तु चीवरं करिष्यामीति। तस्य निष्ठापनान्तिकः कठिनोद्धारः॥२॥ एवं संनिष्ठापनान्तिकः ॥३॥ नाशितान्तिकः॥४॥ श्रवणा- न्तिकः ॥५॥ यथा देशानुप्रेक्षणपंचिका । एवमावासप्रेक्षणपंचिका ॥१-५॥' ॥ कठिनवस्तु समाप्तम् ॥ 1 200b, 1 6 Thb ends herca section འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་རེ་ 237151 | Sou above, p 152 ·कोशाम्बकवस्तु

·No text on this page.

·. [ कोशाम्बकवस्तुनि ] उद्दानम् । कोशाम्वकानां कलहो नानावादश्च भिक्षुभिः । पाठे विवदमानानां दीर्घिकस्य च चारिका ॥ भृगुश्च लवणागारे रक्षितो वनपण्डहस्तिना। अनिरुद्धश्चेति कृत्वा श्रावस्त्यां व्युपशाम्यति ॥ बुद्धो भगवान् कोशाम्ब्यां विहरति घोपिलारामे । तेन खलु समयेन कोशाम्बको भिक्षुाडो विक्रान्तः सूत्रधरो विनयधरो मातृकाधरः। बहवश्चास्य भिक्षवः सहायका व्याडा विक्रान्ताः सूत्रधरा विनयधरा मातृकाधराः। वैशाल्यां वैशालको भिक्षु- ाडो विक्रान्तः सूत्रधरो विनयधरो मातृकाधरः। बहवश्चास्य भिक्षवः सहायका व्याडा विक्रान्ताः सूत्रधरा विनयधरा मातृकाधराः। अथ वैशालको भिक्षुरपरेण समयेन जनपदचारिकां चरन् कोशाम्बीमनुप्राप्तः। स मार्गश्रमं प्रतिविनोद्य कोशाम्बकस्य भिक्षोः सकाशमुपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य परस्पर प्रतिविनोद्य सूत्रविनयाभिधर्मेषु विनिश्चयं कर्तुमारब्धौ। तकः कथयति । एवमेतत् सूत्र पठितव्यम् । अयमस्य सूत्रस्यार्थः। द्वितीयः कथ- बोया 5 | See p 182 दोधिल । 2_Ind ERAI | 1 200b.17 3 Ms लक्षिता, 20la 1 1 བསྲངས། ། ! Us writes terreft rarely ERIPFO , In Tib maqat I 5 Pall घोपितारामे 6 Ms always सहायिका ·कोशाम्बकवस्तु यति। नेदं सूत्रमेवं पठितव्यम् । नास्य सूत्रस्यायमर्थः । [तब] अयुक्तम् । मम युक्तम् । तव सहितम् । ममासहितम्। तवेति । ततस्तयोः परस्पर वैरुद्वामुत्पन्नम् । कोशाम्बको भिक्षुर्वैशालकस्य रन्ध्रान्वेषणतत्परस्तिष्ठते । संघेन चायमेवंरूपः क्रियाकारः कृतः । यः पश्येद्वर्चस्कुम्भिकां रिक्तां तुच्छां निरुदकां तेनोदकस्य पूरयित्वा यथास्थाने स्थापयितव्या उपधिवारिकस्य वारोचयितव्या। वर्चस्कुम्भिका रिक्ता तिष्ठतीति। न चेदात्मना पूरयति नाप्युपधिवारिक- स्यारोचयति तस्यानादरो भवति । अनादराच्च तं वयं पायन्तिका- मापत्तिं देशयिष्याम इति । यावदन्यतमेन गृहपतिना बुद्धप्रमुखो भिक्षुसंघोऽन्ता हे भक्तेनोपनिमन्त्रितः । तत्र केचिद्भिक्षवो भोक्तुं गताः । केचिद् गन्तु- कामाः। वैशालकस्तु भिक्षुर्वर्चस्कुम्भिकामादाय वर्चस्कुटिं प्रविष्टः। तस्य साधविहारी त्वरितगतिप्रचारतया शब्दयितु गतः । उपाध्याय केचिद् भिक्षवो भोक्तुं गताः केचिद् गन्तुकामाः। आगच्छत गच्छाम इति । स तेन सार्धं वर्चस्कुम्भिकामेकस्मिन् स्थाने स्थापयित्वा संप्रस्थितः। स च कोशाम्बको भिक्षुस्तं प्रदेश- मनुप्राप्तः। ततोऽसौ वैशालको भिक्षुः पुरस्ताद्वर्चस्कुम्भिकां गृहीत्वा विहार प्रवेष्टुमारब्धः। साधंविहारिणा उच्यते। 1 Ms ममायुक्तम् 3 2 Is वैरुक्ष्य. ; 201b, 1 3 बामपुकारा । 3 Ms •न्वेपीतत्पुरो ति० ཀླན་ཀ་སྩལ་པ་ལྷུར་ལེན་ཅིང། ; Ibid ·कोशाम्बकवस्तु १७५ - उपाध्याय किं भूयः प्रविशसि । स कथयति। पुत्र ममायं कोशाम्बको भिक्षुरवतारप्रेक्षी। वर्चस्कुम्भिकां पूरयितु प्रविशामि। किमियं सर्वेण सर्व रिक्ता । न सर्वेण सर्वम् । अपि तु न लभ्यमनेनोदकेनो- दककृत्यं कर्तुम् । उपाध्याय केवलं सर्वेण सर्वं रिक्ता भवतु । वय- मुपाध्यायस्य पक्षो बलं सहायकाः। आगच्छत। गच्छामः। स तां तत्रैव स्थापयित्वा तेन साधं गतः। कोशाम्बकेन भिक्षुणा दृष्टा सा च कुम्भिका परामृष्टा' । ततः संजातामर्षों हुमिति कृत्वा वर्चस्कुम्भिकां पूरयित्वा उदककार्यं कृत्वा गतः। ततो भुक्ते भिक्षुसंघे विहारमागते भिक्षून 'प्रचारयितुमारब्धः। आयु- प्मन्तः अनेन भिक्षुणा वैशालकेन संघस्य क्रियाकारो भग्न इति । ततो यथावृद्धिकया सामीची कुर्वाणोऽनुपूर्वेण तस्य सकाशमुप- संक्रान्तः। कथयति । आयुष्मन् अवकाशं कुरु। कृतो भवतु । आपत्तिरस्यापन्ना' । यथाधर्म कुरु । न पश्याम्यापत्तिम् । ननु संघेन क्रियाकारः कृतो यः पश्येद्वर्चस्कुम्भिकां रिक्तां तुच्छां निरुदकां तेनात्मना उदकस्य पूरयित्वा यथास्थाने स्थापयि- तव्या। उपधिवारिकस्य वारोचयितव्या। आयुष्मन् वर्च- स्कुम्भिका रिक्ता तिष्ठतीति । न चेदात्मना पूरयति। नाप्युप- धिवारिकस्यारोचयति। तस्यानादरो भवति । अनादराच तं वयं पायन्तिकामापत्तिं देशयिष्याम इति। स कथयति । न 1 2020, 11 मारे | =smelling 2_fs परिचा. ; 202b | " क्षमाका | 3 2020, 1 3 का मागास इसमलेकमा + us आपत्तिमस्योपन्नो ·१७६ कोशाम्बकवस्तु सा रिक्ता। मा भवतु रिक्ता। न लभ्यं तेनोदकेनोदककार्य कर्तुम् । स तूष्णीमवस्थितः। कोशाम्बको भिक्षुः कोशाम्ब्यां नैवासिको बहुपरिवारश्च । तेन तस्य बलादुत्क्षेपणीयं कर्म कृतमिति। वैशालका भिक्षवः क्षुब्धा इति। तत्र कोशाम्बकानां वैशालकानां च भिक्षूणामुत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुत आपन्न इति वा अनापन्न इति वा । यत्पुनरापन्नो नानापन्नः । उत्क्षिप्तो नानुत्क्षिप्तकः । यत् पुनरुत्क्षिप्तः अधर्मेण कर्मणा कोप्येन स्थापनाणेति । एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। ततो भगवानुत्क्षिप्तकं भिक्षुमुत्- क्षिप्तकानुवर्तकं भिक्षुमुत्क्षिप्तकानुवर्तका[नुवर्तकांच दूतेन प्रक्रोश्ये- दमवोचत । सत्यं युष्माकं भिक्षव उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति पूर्ववद्यावत् कोप्येन स्थापनाणेति । सत्यं भदन्त । मा भिक्षवः कलहो मा भण्डनं मा विग्रहो मा विवादः। अपि तूत्क्षिप्त[क]स्याहं भिक्षोरासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयामि। उत्क्षिप्तकेन भिक्षुणा एवं चित्तमुत्पादयितव्यम् । अय- मुत्क्षेपको' भिक्षुर्व्याडो विक्रान्तः सूत्रधरो विनयधरो मातृका. धरः । बहवश्चास्य भिक्षवः सहायका व्याडा विक्रान्ताः सुत्रधरा विनयधरा मातृकाधराः। अहं चेदापत्तिं यथाधर्म न प्रतिकुर्याम् 1 203a, 1 5-6 साल बाद ASTR/समालमा सार देशा | 2 is •मुत्क्षिप्तको , 203b, 1 4 माला सेवामा यो । གལ་ཏེ་བདག་གིས་ལྟུང་བ་ཆོས་བཞིན་སླར་མ་བྱས་ན ། 3 203b,16 ·कोशाम्बकवस्तु १७७ तेन संघः स कलहजातो बिहरेद् भण्डनजातो विगृहीतो विवादमापन्नः। यत्त्वहमापत्तिं यथाधर्म प्रतिकुर्यामिति। उत्- क्षिप्तको भिक्षुर्यथाप्रज्ञप्तानासमुदाचारिकान धर्मान्न समादाय वर्तते सातिसारो भवति । अथ भगवानुत्क्षिप्तकं भिक्षुमुत्क्षिप्तकानुवर्तकान् भिक्षुनुत्. क्षिप्तकानुवर्तकानुवर्तकांश्चोद्योज्य उत्क्षेपकं' भिक्षुमुत्क्षेपकानुवर्त- कान् भिक्षुनुत्क्षेपकानुवर्तकानुवर्तकांश्च दूतेन प्रक्रोश्येदमवोचत् । सत्यं युप्माकं भिक्षव उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदु- तापन्न इति वा पूर्ववद्यावत् स्थापनाणेति । सत्यं भदन्त । मा भिक्षवः कलहो मा भण्डनं मा विग्रहो मा विवादः। अपि तूत्- क्षेपकस्याहं भिक्षोरासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयिष्यामि । उत्. क्षेपकेण भिक्षुणा एवं चित्तमुत्पादयितव्यम् । अयमुत्क्षिप्तको भिक्षु- ाडो विक्रान्तः सूत्रधरो विनयधरो मातृकाधरः। बहवश्वास्य भिक्षवः सहायका व्याडा विक्रान्ताः सूत्रधरा विनयधरा मातृका- धराः। अहं चेदेनमकामं चोदयेयं स्मारयेयं तेन संघः कलहजातो विहरेद् भण्डनजातो विगृहीतो विवादमापन्नः । यत्त्वहं तेनाकामकं [न] चोदयेयं [न] स्मारयेयमिति'। उत्क्षिप्तको भिक्षुर्यथाप्रज्ञप्तानासमुदाचारिकान् धर्मान् न] समादाय वर्तते 1als उत्क्षिप्तक , 2 Ms सहायिका . 3 204b, 1 4 और मोकामा गुरा। གླེང་བར་མི་བྱ་དྲན་པར་མི་བྱའོ ། 4 204b, I, 4 २३ ·१७८ - कोशाम्बकवस्तु सातिसारो भवति । एवमुच्यमाना अपि ते भिक्षवो भगवता कलह- जाता एव विहरन्ति भण्डनजाता विगृहीता विवादमापन्नाः। अप्येदानीं पोषधेऽप्यपोषधमागमयन्ति। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। अथ भगवानुत्क्षिप्तकं भिक्षुमुत्क्षिप्तकानुवर्तकांश्च भिक्षुनुत्- क्षिप्तकानुवर्तकानुवर्तकांश्च दूतेन प्रकोश्येदमवोचत् । सत्यं यूयं भिक्षव एवमुच्यमाना अपि मया कलहजाता एव विहरथ भण्डन- - जाता विगृहीता विवादमापन्नाः । अप्येदानीं पोषधेऽप्यपोषधमा- गमयथ। सत्यं भदन्त । मा भिक्षवः कलहो मा भण्डनं मा विग्रहो मा विवादः। कलहजातानां युष्माकं भिक्षवो विहरतां भण्डनजातानां विगृहीतानां विवादमापन्नानां यानि कर्माणि क्रियन्ते-पोषधः प्रवारणा ज्ञप्तिप्तिद्वितीयं ज्ञप्तिचतुर्थ कर्म- कृतान्यकृतानि भवन्ति कोप्यानि । नानासंवासिका यूयं भिक्षवस्तेषां भिक्षणाम् । ते च युष्माकम् । तत्कस्य हेतोः। द्वाविमौ भिक्षवो नानासंवासिकौ। यश्चैवात्मनि चात्मानं नानासंवासिकं स्थापयति। यो वा संघेन धर्मतया स्थाप्यते। कथमात्मनैवात्मानं नानासंवासिकं स्थापयति। यथापि तद्भिक्षु- भिक्षणां कलहजातानां विहरतां भण्डनजातानां विगृहीतानां विवादमापन्नानां पक्षापरपक्षव्यवस्थितानां संचिन्त्य धर्मपक्षा- 1 For अपीदानी 2_fs क्षेपकानुवर्तकश्च འཁྲགས་པར་འགྱུར་ཞིང། 4 Ms विवस्थापितानां , 205b, 1.2 གནས་པ་ན་ཆེད་དུ། 3 205a,l ·१७६ कोशाम्बकवस्तु दधर्मपक्षं संक्रामति एवमात्मनैवात्मानं नानासंवासिक स्थापयति । कथं संघेन स्थाप्यः । यथापि तत्संघेनात्मना[दर्शना]योतक्षिप्यते'। अप्रतिकर्मणि अप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षिप्यते । एवं संघेन धर्मतया। द्वाविमौ भिक्षवः समानसंवासिकौ । कतमौ द्वौ । यश्चैवात्मना- त्मानं समानसंवासिकं स्थापयति। यो वा संघेन धर्मतया स्थाप्यते। कथमात्मनैवात्मानं संवासिकं स्थापयति। यथापि तद्विक्षुर्भिक्षूणां कलहजातानां विहरतां भण्डनजातानां विगृहीतानां विवादमापन्नानां पक्षापरपक्षव्यवस्थितानां संचिन्त्य [धर्मपक्षाद् धर्मपक्ष संक्रामति। एवमात्मनैवात्मानं समानसंवासिकं स्थापयति । कथं संघेन धर्मतया स्थाप्यते । यथापि तत्संघेनादर्शनायोत्क्षिप्त ओसार्यते। अप्रतिकर्मणि अप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षिप्त ओसार्यते। एवं संघेन धर्मतया। अथ भगवानुत्क्षिप्तकं भिक्षुमुत्क्षिप्तकानुवर्तकान् भिक्षुनुत्क्षिप्त- कानुवर्तकानुवर्तकांश्योद्योज्य उत्क्षेपकं भिक्षुमुत्क्षेपकानुवर्तकान् भिक्षुनुत्क्षेपकानुवर्तकानुवर्तकांश्च दूतेन प्रक्रोश्येदमवोचत् । सत्यं यूयं भिक्षव एवमुच्यमाना अपि मया -कलहजाता विहरथ भण्डनजाता विगृहीता विवादमापन्नाः। अपीदानी' पोषधेऽप्य- 1 205b, 1. ! बासा मामा शुस । 2 Is ०कर्मणे + Ms स्थापित 3 Als वर्मपक्षामधर्मपक्ष , see 206a, 1 1 5 s कर्मणे 6 Is काननुपरिवर्त० 7 See p 178, 11 ·कोशाम्बकवस्तु पोषधमागमयथ'। सत्यं भदन्त। पूर्ववद्यावदेवमुच्यमाना अपि ते भिक्षवो भगवता कलहजाता एव विहरन्ति भण्डनजाता विगृहीता विवादमापन्नाः। अन्यतमेन गृहपतिना बुद्धप्रमुखो भिक्षुसंघोऽन्त हे भक्तेनोप- निमन्त्रितः। भिक्षुसंघः प्रविष्टः। भगवानौपधिकेऽस्थादभिनिहत. पिण्डपातः। पञ्चभिः कारणैर्बुद्धा भगवन्त औपधिके तिष्ठन्त्यभि- निह तपिण्डपाताः । पूर्ववद्यावदस्मिंस्त्वर्थे भगवान् श्रावकाणां विनये शिक्षापदं प्रज्ञपयितुकाम औपधिकेऽस्थादभिनिह तपिण्डपातः। तत्र चार्थि[क]प्रत्यर्थिकानां भिक्षूणां भोक्तुं प्रविष्टानामन्तहे उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति पूर्ववद्या- वत्स्थापनार्हेण। अप्येदानी परस्परप्रहारिकामप्यागमयन्ति । अथ पिण्डपाताभिनिर्हारको भिक्षुः पिण्डपातमादाय येन भगवांस्तेनोपसंकान्तः। उपसंक्रम्य पिण्डपातमेकान्ते स्थापयित्वा भगवतः पादौ शिरसा बन्दित्वा पुरस्तादस्थात् । धर्मता खलु बुद्धा [पिण्ड]पातनिर्हारकं भिक्षुमनया प्रतिसंमोदनया प्रतिसंमोदन्ते । कच्चिद्भिक्षो प्रणीतं भक्तं सन्तर्पितो भिक्षुसंघ इति । प्रतिसंमोदते बत भगवान् पिण्डपातनिर्हारकं भिक्षुमनया प्रति- संमोदनया। कच्चिद्भिक्षो प्रणीतं भक्त सन्तर्पितो भिक्षुसंघ इति। तथ्यं भदन्त । प्रणीतं भक्त सन्तर्पितो भिक्षुसंघः । किं त्वर्थिकप्रत्यर्थिकानां भिक्षुणामन्तह उत्पन्नः कलहो भण्डन भगवन्तः 2 See p 128 3 See p 118, n. 1. 1 206a, 1 6 सरका। भिक्षुपिण्डनिहरिक 4 5 5 See p, 130 ·कोशाम्बकवस्तु विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति पूर्ववाद् यावत् ] स्थापनार्हेण । अप्येदानी परस्परप्रहारिकामप्यागमिताः । अथ भगवान् भक्तकृतिं कृत्वा बहिर्विहारस्य पादौ प्रक्षाल्य विहारं प्राविक्षत् प्रतिसंलयनाय । ततो भगवान् सायाह्ने प्रति- संलयनाद् व्युत्थाय पुरस्ताद्भिक्षुसंघस्य प्रज्ञप्त एवासने निषण्णः । निषद्य भगवान् भिक्षूनामन्त्रयते स्म । सत्यं युष्माकं भिक्षवः अन्त! हे भोक्तुं प्रविष्टानामुत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा पूर्ववद्यावदप्येदानीं' परस्परप्रहारिका- मप्यागमिताः। सत्यं भदन्त । मा भिक्षवः कलहो मा भण्डनं मा विग्रहो मा विवादः। अपि त्वर्थिक प्रत्यर्थिकानामहं भिक्षूणामन्तहे प्रविष्टानामासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयि. प्यामि । अर्थिकप्रत्यर्थिकैभिक्षुभिरन्तहे प्रविष्टैरासनान्तरिते. निषत्तव्यं यत्तेवंरूपस्यानि]नुलोमिकस्य कायसमुदाचारिकस्याव- काशो न भवति। अर्थि[क]प्रत्यर्थिका भिक्षवोऽन्त हे प्रविष्टा यथा- प्रज्ञप्तानासमुदाचारिकान् धर्मान्न समादाय वर्तन्ते। सातिसारा भवन्ति। एवमुच्यमाना अपि भिक्षवो भगवता कलहजाता विहरन्ति भण्डनजाता विगृहीता विवादमापन्नाः। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। तत्र भगवान् भिक्षनामन्त्र- यते स्म । मा भिक्षवः कलहो मा भण्डनं मा विग्रहो मा विवादः। कलहजाता यूयं भिक्षवो विहरन्तो भण्डनजाता विगृहीता 1 See p 18001 2 Us अर्थिकप्रत्यर्थिक. प्रत्यधिक ·१८२ कोशाम्बकवस्तु विवादमापन्ना उत्पन्नोत्पन्नान्यधिकरणानि दमयिप्यथ' व्युपशम- यिष्यथ धर्मेण विनयेन शास्तुः शासनेन नेदं स्थानं विद्यते अकलाह]जातास्तु यूयं भिक्षवो विहरन्तः अभण्डनजाता अवि. गृहीता अविवादमापन्ना उत्पन्नोत्पन्नान्यधिकरणानि दमयिप्यथ शमयिष्यथ व्युपशमयिष्यथ धर्मेण विनयेन शास्तुः शासनेन स्थान- मेतद्विद्यते। भूतपूर्व भिक्षवो ब्रह्मदत्तो नाम काशिराजो दीपिलश्च कोसल. राजोऽन्योन्यं प्रति विरुद्धावभवताम् । विस्तरेण दीर्घिलसूत्रं मध्यमा- गमे समाधिसंयुक्तके। त एवमाहुः किं चापि । भगवानेवमाह । दुःखं राजा ब्रह्मदत्तो भोगानां च परिक्षयः। विदेशमरणं दुःखं ज्ञातीनां चाप्यदर्शनम् ॥ अथ भगवांस्तस्यां बेलायां गाथां भाषते । पृथक्शव्दाः समजना नेदं श्रेष्ठमिति मन्यताम् । संघे हि भिद्यमाने हि नाबलं किञ्चि' मन्यताम् ॥ 1 JIs धमयिध्यम , 208a, l. 7 . 2 Ms रोगाणां ; 208b, 1.5 . बारा | 3s समजवा 1 208b, 16 ཚིག་མ་མཐུན་ལ་ཕྱོགས་མཉམ་ཡང་འདི་གཙོ་མིན་ཞེས་སེམས་བྱེད་པ། དགེའ་དུན་དབྱེ་བར་གྱུར་ན་གོ་མཐུ་ཆུང་ཅུང་ཟད་ཅིས་མི་བསམ །། Cl. Vinaya, I, p 319 पुयुसद्दो समजनो न वालो कोचि मञ्जय । संघस्मिं भिजमानस्मिं न अजून भिय्यो अमजरुम् ॥ Ms मन्यतात् ·१०३ पोशाम्बस्वस्तु अस्थिच्छिदां प्राणभृतां गवाश्वधनहारिणाम् । राष्ट्र विलुम्पतां चैव पुनर्भवति संगतिः । युप्माकं न भवेत्कस्मादिमं धर्म विजानताम् ॥ परिमुष्टाः' पण्डिताभासा वाणीगोचरवादिनः। व्यायच्छतां मुखान्व्यामा यदा नीता न तं विदुः ॥ परेऽत न विजानन्ति वयमतोद्यमामहे । अल ये तु विजानन्ति तेषां शाम्यन्ति मेधकाः॥ སྲོག་ཆགས་རུས་པ་གཅོག་པ་དང ། འདུམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡོད་ན .. (1. I nahi, I, Pp 319, 395 अट विच्छिन्ना पाणहरा गवाससधनहारिणो । रट ठ विलुम्पमानान तेपम्पि होति सगति । यस्मा तुम्हाक न सिया ॥ There is an alternatire reading forect ! Is परदृष्टा पण्डितामा सा 5s मुखाद्वामा 72093, 12 སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གསུང་ཆགས་ལ་ཟློག་པ་ལྷར་ལེན་པ། ། བརྟགས་ན་མཁས་པར་སྣང་བ་ནི་གང་ལ་རྩོད་པ་དེ་མ་ཤེས། ། 10sb, 17 2193, 1 =reconciliation 6 Us à Cf Tmaya, I, p 349, 395 परिमुटठा पण्डिताभासा वाचागोचरभाणिनो। याव इच्छन्ति मुखायाम येन नीता न तं विदू॥ This starza is not intelligible either 10 Pāli or in Sanskrit, and so the Us reading is giren here rithout any emendation In S BE., rol IVII, P 307, the English rendering giren is as folloirs "Berildered are (eren) the clerer ords of bim fuo is rersed in the resources of eloquence. As mide as they open their mouth Bs rhom they are led, they do not see This rendering is based on Buddhaghosa's comments (see Tinaya, I, 2995). བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་མི་ཤེས་ཀྱི ། 9 s. शामीन्ति 10s मेपक , 209a, 13 གཟོ་བོ་མི་དགོས། no use of memorr. Cf Tud, परे च न विजानन्ति मयमेत्थ यमामते। ये च तत्थ विजानन्ति ततो सम्मन्ति मेघगा ।

·१८४ कोशाम्बकवस्तु . आकोशन्मामबोचन्मामजयन्मामहापयन् । अत्र ये उपनह्यन्ति वैरं तेषां न शाम्यति ॥ आकोशन्मामवोचन्मामजयन्मामहापयन् । अन ये नोपनह्यन्ति वैरं तेषां प्रशाम्यति ॥ न हि वैरेण वैराणि शाम्यन्तीह कदाचन । क्षान्या वैराणि शाम्यन्ति एष धर्मः सनातनः ॥ वैरं न वैरेण हि जातु शाम्यते शाम्यन्ति वैराणि अवैरिताभिः । वैरप्रसंगे ह्यहिताय देहिनां तस्माद्धि वैरं न करोन्ति पण्डिताः ॥ In Pali , 1 Ms. जापयः ; 20sa, 1 4 समा २८ मार=defented robbed 2 Cf Vinaya, I, p 349 अक्कोच्छि मं अवधि में अजिनि मं अहासि मे । ये तं उपनयहन्ति वेरं तेषं न सम्मति ।। 3 CE zbu? अक्कोच्छि म अवधि मं अजिनि मं अहासि मे । ये तं न उपनयहन्ति वेरं तेषमुपसम्मति ।। न हि वेरेण वेराणि सम्मन्तीध कुदाचनम् । अवेरेण च सम्मन्ति एस धम्मो सनन्तनो । The above four slokas iecur in the Dhammapada 5 Mg अवैरताभि. 6 Ms वैरप्रसंगे हयहिताय नेहिनां 7 209, 17 བོན་ལ་ཆགས་པ་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་མི་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པ་ཁོན་དུ་འཛིན་མི་བྱེད །། 4 Cf. lbic

·कोशाम्बकवस्तु
१८५
स चेल्लभेत निपकं सहायिकं
साधंचरं साधुविहारि'धीरम् ।
अभिभूय सर्वाणि परिस्रवाणि
चरेत तेनात्तमनाः प्रतिस्मृतः ॥
नो चेल्लभेत निपकं सहायिक
साधंचरं साधुविहारिधीरम् ।
राजेव राष्ट्र विपुलं प्रहाय
एकश्वरेन्न च पापानि कुर्यात् ॥
चरंश्चेन्नाधिगच्छेत श्रेयः सदृशमात्मनः ।
एकचर्या दृढां कुर्यान्नास्ति बाले सहायता ॥
एकस्य चरितं श्रेयो न तु बाले सहायता ।
अल्पोत्सुकश्वरेदेको मातङ्गारण्यनागवत् ॥
-
1 Ms ofte
2 Cr Vinaya, I, p 349 सवे लमेय निपक सहायं सद्धिश्चर साधुविहारी धीरम् ।
अभिभुय्य सव्वानि परिस्सयानि चरेप्य तेनत्तमनो सतिमा ॥
209b,1 1-2
གལ་ཏེ་གྲོགས་པོ་འགྲུས་སྐྱོང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དང །
ལེགས་པར་གནས་པ་བརྟན་པ་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ནི།
ཟག་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་བྱས་ནས །
དེ་དང་ཡིད་དགའ་དྲན་དང་ལྡན་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱ༎
3 Cf Ibrd नो चे लमेथ निपक सहाय सद्धिश्चर साधुविहारी धीरम् ।
राजा व रट ठ विजित पहाय एको चरे मातबरले व नागो ।।
4_cf Ibrd एकस्स चरितं सेय्यो नत्थि वाले सहायता।
एको चरे न च पापानि कयिरा। अप्पोस्सलुक्को मातझरझे व नागो ति ।।
२४

·कोशाम्बकवस्तु 1 एवमुक्ते कोशाम्बका भिक्षवो भगवन्तमिदमवोचन् । धर्म- स्वामी भगवान् धर्मस्वामी सुगतः। एतेऽस्माकं वक्ष्यन्ति दुरुक्तानि दुर्भाषितानि । वयमेषां किमर्थं मर्पयाम इति। अथ भगवांस्तेषां भिक्षणां तया ईयया चर्यया विप्रतिपत्त्या अनात्तमना अनभि. रावस्तत एव ऋद्ध्या उपरि विहायसा प्रक्रिान्तो] येन श्रावस्ती तेन चारिकां प्रक्रान्तोऽनुपूर्वेण श्रावस्तीमनुप्राप्तः। श्रावस्त्यां विहरति जेतवनेऽनाथपिण्डदस्यारामे। तत्र स्विद्भगवति प्रक्रान्ते कोशाम्बकानां भिक्षणां वैशालकानां च भिक्षणामेवंरूपः ईर्यापथः संवृत्तः। पूर्वभक्तेऽपि पिण्डपातं प्रविशन्ति पश्चाद्भक्ते द्वार बद्या कलहं कुर्वन्ति । तथा एषां तया ईयया चर्यया विप्रतिपत्त्या द्वादशवर्षाणि समतिक्रान्तानि । कोशाम्बका ब्राह्मणगृहपतयः संस्थागारे परस्परं संजल्पं कर्तुमारब्धाः। वयं भवन्तोऽत्यर्थं भगवतोऽभिप्रसन्नाश्चीवरपिण्डपातशयनासनग्लानप्रत्ययभैषज्यपरि- कारैः । अथ च पुनर्भगवतास्य गोचरस्य द्वादशवर्षाणि परि. त्यत्तस्याद्यत्वेनापि नागच्छतीति । अपरे कथयन्ति। भवन्तो भगवानिहागमिष्यतीति यत्रेदानी कोशाम्बकानां भिक्षूणामिय- मेवरूपा ईर्या चर्या विप्रतिपत्तिः। पूर्वभक्ते पिण्डपातं प्रविशन्ति पश्चाद्भक्ते द्वारं बड्डा' कलिं कुर्वन्तीति। अपरे त्याहुः । नायं भवन्त एषां दोषः किं त्वस्माकं ये वयमेभ्यः पिण्डपातं प्रयच्छामः वाक्संभाषणं वा। एतं वयं क्रियाकारं व्यवस्थापयामः । नैषां - । 1 Ms वधा 2M..तया 3 210b, 1.3 ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན ། ·कोशाम्बकवस्तु १८७ केनचित्पिण्डको देयो वाक्संभाषणं चेति। ते क्रियाकारं कृत्वा व्यवस्थिताः। यावदपरस्मिन् दिवसे कोशाम्बका भिक्षवः पिण्ड- पातं प्रविष्टाः। न केनचिदाभाषिता नापि पिण्डको दत्तः। ते यथा धौतकेनैव पालेण पिण्डपातं प्रविष्टास्तथा धौतकेनैव निष्क्रान्ताः। अलब्ध्वैका' भिक्षामपि ततस्तैः संभूय कोशाम्बका ब्राह्मणगृहपतय उक्ताः। भवन्तोऽयुक्तं तावद्यत्पिण्डपातं न प्रयच्छथ। अर्थपरिक्षय इति । किमस्माभिरपराद्धं यद्वाच- मपि न प्रयच्छथेति। ते कथयन्ति। यूयमपि श्रमणाः शाक्य - पुत्रीया इत्यात्मानं प्रतिजानीध्वे । येषां शास्ता' ईर्यया चर्यया विप्रतिपन्या अनात्तमना अनभिराद्धः। उपरि विहायसा प्रक्रान्तः। द्वादशवर्षाणि समतिकान्तान्यद्यत्वेनापि नागच्छतीति । ते तूष्णी- मेव स्थिताः। तेषां तु सकाशमुपसंक्रम्य कथयन्ति । आयु- प्मन्तः स्थाने वयमेभिरवसादिताः' । यः पृथिव्यां स्खलति स तानेव निःशृत्योत्तिष्ठति। सर्वथा श्रावस्त्यां गच्छामः। भगवन्तं क्षमयामो भिक्षुसंघ चेति । अथ कोशाम्बका भिक्षवस्तस्या एव रावेरत्ययात् समादाय पात्र- चीवरमप्रविश्यैव कोशाम्बी येन श्रावस्ती तेन चारिका प्रक्रान्ताः। । - 1 is ०वं , 210b, 1 6 བསོད་སྙོམས གཅིག་ཀྱང་མ་རྙེད ། 3 206, 17 मारमा नयाँ पका की समापक । 5 Is न्यद्वितीभि० དེ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ནས་དོང་སྟེ་སྨྲས པ ། 7 211a, 1 9-4 से कारागारमा उमा मिसाथे । 3 Is शाकि० + is एषा शास्तार 6 Ms सकाशादपरस्य , 2111, 13 ·१८ कोशाम्बकवस्तु अश्रौषीदायुष्मानानन्दः कोशाम्बका भिक्षव आगच्छन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका आधिकरणिकाः । यैरवमानितो भगवानिहागतः। तेऽस्मांश्चोदयिप्यन्ति स्मारयि. प्यन्ति अलज्जितेन वा वैतरिकेण वा यत्त्वहं भगवत आरोचयेय- मिति विदित्वा येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्तेऽस्थात्। एकान्तस्थित आयुष्मानानन्दो भगवन्तमिदमवोचत् । श्रुतं मया भदन्त कोशाम्बका भिक्षव इहा- गच्छन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवाद- कारका आधिकरणिकाः। यैर्भगवानवमानित इहागतः। तेऽस्मां- श्रोदयिष्यन्ति स्मारयिष्यन्ति अलजितेन वा वैतरेण वा। एषा- मस्माभिः कथं प्रतिपत्तव्यम् । ते आनन्द भिक्षुभिर्नालप्तव्या न संलप्तव्या नावलोकयितव्या न विलोकयितव्या नान्यत्र हस्तव्यव- हारकेण प्रत्यन्तिमानि शयनासनानि उद्देष्टव्यानि। यदि कथ- यन्ति वृद्धा वयं कस्मात्प्रत्यन्तानि शयनासनानि उद्दिश्यन्त इति । वक्तव्याः। यूयमपि श्रमणाः शाक्यपुतीया इत्यात्मानं प्रति- जानीध्वे येषां शास्ता ईर्यया चर्यया विप्रतिपत्त्या अनात्तमना अनभिराइस्तत एव ऋद्धा इहागतः कारुणिकः शास्ता येनैतदनुज्ञातम् । एतदपि युष्माकं न प्रापद्यत इति । अश्रौषीन्महाप्रजापती गौतमी कोशाम्बका भिक्षव आग- च्छन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवाद- 1 211b,1 1 मासिका। མཐོ་བཙམ་པ་ཉིད་དུ ། 2 211b, I 5.

·१५६ कोशाम्बकवस्तु कारका आधिकरणिका इति श्रुत्वा च पुनरस्यैतदभवत्' । गच्छामि भगवन्तमवलोकयामीति तेषां मया कथं प्रतिपत्तव्य- मिति विदित्वा येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्ता। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णा। एकान्तनिषण्णा महा- प्रजापती गौतमी भगवन्तमिदमवोचत्। श्रुतं मया भदन्त कोशाम्बका भिक्षव आगच्छन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिका इति। तेषां मया कथं प्रतिपत्तव्यम् । कोशाम्बका भिक्षवस्त्वया गौतमि नालप्तव्या न. संलप्तव्या नालोकयितव्या न व्यवलोकयितव्या नान्यत्तु सह- दर्शनादेवासनं मोक्तव्य ज्येष्ठपर्षदिति कृत्वा । अश्रौषीदनाथपिण्डदो गृहपतिः कोशाम्बका भिक्षव आग- च्छन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवाद- कारका आधिकरणिका इति श्रुत्वा च पुनरस्यैतदभवत् । गच्छामि भगवन्तमवलोकयामि तेषां मया कथं प्रतिपत्तव्यमिति विदित्वा येन भगवांस्तेनोपसंक्रान्तः। उपसंक्रम्य भगवतः पादौ शिरसा वन्दित्वैकान्ते निषण्णः । एकान्तनिषण्णो- ऽनाथपिण्डदो गृहपतिर्भगवन्तमिदमवोचत्। श्रुतं मया भदन्त कोशाम्बका भिक्षव आगच्छन्ति कलहकारका भण्डनकारका विग्रहकारका विवादकारका आधिकरणिका इति तेषां मया कथं प्रतिपत्तव्यमिति। कोशाम्बकास्त्वया गृहपते भिक्षवो नाल- ० 1_AIs पुनरप्ये ·१६० कोशान्वश्वस्तु सव्या न संलप्तव्या नालोकयितव्या न व्यवलोकयितव्या न वन्दितव्याः पिण्डपातस्तु देयो दानं न विरुध्यते इति । कोशाम्बका भिक्षवोऽनुपूर्वण श्रावस्तीमनुप्राप्ताः। तत्र पाल. चीवरं प्रतिशमय्य पादौ प्रक्षाल्य पृच्छन्ति। कः शयनासनो- देशक इति। कल्पकारकैः समाख्यातम् । आर्यानन्द इति । ते येनायुप्मानानन्दस्तेनोपसंक्रान्ताः । उपसंक्रयायुप्मन्तमा- नन्दमिदमवोचत् । आयुष्मानानन्द अस्माकं शयनासनान्युदिश्य इति। आयुष्मानानन्दस्तेषां प्रत्यन्तिमानि शयनासनानि हस्त- व्यवहारेणोदेष्टुमारब्धः। ते कथयन्ति। आयुष्मानानन्द वृद्धा वयम् । कस्मादस्माकं प्रत्यन्तिमानि शयनासनानि उद्दिश्यन्त इति। स कथयति। यूयमपि श्रमणाः शाक्यपुत्रीया इत्यात्मानं पूर्व- वद्यावदेतदपि युप्माकं न प्रापद्यत इति। ते संविग्नाः कृच्छ्रेण रात्रिमतिनामयन्ति । अथोत्क्षिप्तकस्य भिक्षो राख्याः प्रत्यूषसमये स्वसन्ततिं व्यवलोकयत एतदभवत् । यदस्माकमुत्पन्न: कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा अनापन्न इति वा उत्क्षिप्तक' इति वा अनुत्क्षिप्तक इति वा । सोऽहमापन्नो नानापन्नः । उत्क्षिप्तो नानुत्क्षिप्तः । यत्पुनरुक्षिप्तो धर्मेण कर्मणा अकोप्येनास्थापनार्हेण । यत्त्वहं सन्धिं कुया सामग्रीमिति विदित्वा कल्यमेवोत्थाय येनोल्लित- कानुबत्तैका भिक्षव उत्क्षिप्तका नुवर्तका नुवर्तकाश्च तेनोपसंक्रान्तः । उपसंक्रम्योत्क्षिप्तकानुवर्तकान् भिक्षूनुक्षितकानुवर्तकानुवर्तकांश्चेदम- बोचत्। इह ममायुष्मन्तो राख्याः प्रत्यूषसमये स्वसन्ततिं व्यवलोकयतः 1 2 Is वुत्विप्तक ।

·घरामस्वत । - - शाननन् । एतदभवत् । यन्निदानं ममोत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा अनापन्न इति वा उलिप्तक इति वा अनु- क्षिप्नक इति। तोऽहमापन्नो नानापन्नः । उल्लिप्तो नानुलिप्तः। यत्युनरुलिप्नो धर्मण कर्मणा अकोप्येनान्थापनाहण। सन्धिं कुर्या नामत्रीनिति। यूयं किं कथयथ । ते कथयन्ति । एवं भवतु । अथोलिप्तको निललितका नुवर्तका] निक्षत्र उल्लितकानुवर्नकानुवर्तकांश्च येनोक्षेपको निनुल्लेपकानुवर्तका निक्षत्र उल्लेपकानुवर्तकानुवर्तकांश्च तेनापसंक्रान्तः । उपसंक्रन्यो- लेपकं निझुनुलेपकानुवर्तकाननुवर्तकानुवर्तकांश्चदमवाचत् । इह ममायुप्मन्तो राव्याः प्रत्यूपनमये स्वतन्ततिं व्यवलोकन्यत एतद- भवत् । यन्निदानं मनोत्पन्नः कलहो भण्डनं पूर्ववद्यावत्सन्धि कुर्या नामग्रीनिनि । यूयं किं करिप्यय । ते कथयन्ति । एवं भवतु । शोनननिति। स तेनोलिप्तको निरुक्षिप्तकानुवर्तका निक्षत्र उलिप्तकानुवर्तकानुवर्तका उल्लेपको निक्षुल्लेपकानुवर्तका निक्षत्र उलेपकानुवर्तकानुवर्तकाश्च यन नगवान्लेनोपसंक्रान्ताः। उपतंकन्य नगवतः पादो शिरता वन्दित्वेकान्त तन्युः। एकान्तस्थित उल्लेपको निक्षु गवन्तनिदनवोचत् । इह नन नदन्त रात्रताः [प्रत्यूष समये वसन्तति व्यवलोक्यत एतदनवत् । पूर्ववत्संधि कुया सानत्रीनिति । तन्नया सर्व इने भिक्षवः सानग्यानुयोजिता इति। नगवानाह । साधु साधु निक्षो बहुपुण्यं प्रन्यते अपनेयनसंख्येयमपरिमाणं यो निर्णां कलहजातानां विहरतां भण्डनजातानां विगृहीतानां 1 H. व रेनोलेपन्चे निनुतनुपरिवर्तचनिनत्र इनवर नुको ·१६२ कोशाम्बकवस्तु विवादमापन्नानां पक्षापरपक्षव्यवस्थितानां संधिं करोति सामग्रीम् । यथा हि नाम कश्चिच्छतशच्छिन्नं बालं कोट्या कोट्या प्रतिसन्दध्या- देवमेव बहुपुण्यं प्रसूयते अप्रमेयमसंख्येयमपरिमाणं यो भिक्षणां कलहजातानां विहरतां पूर्ववद्यावत्सन्धि करोति सामग्रीम्। अपि तूत्क्षिप्तकस्याहं भिक्षोरासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयिष्यामि। उत्क्षिप्तकेन भिक्षुणा संघादोसारणा याचितव्या। एवं च पुनर्याचि- तव्या। शयनासनप्रज्ञप्ति कृत्वा गण्डीमाकोट्य पृष्टवाचिकया भिर्न्समनुयुज्य सर्वसंधे सन्निषण्णे सन्निपतिते यथावृद्धिकया सगौरवेण सामीची कृत्वा वृद्धान्ते उत्कुटुकेन निषद्याञ्जलिं प्रगृह्य इदं स्याद्वचनीयम् । शृणोतु भदन्तः संघः । यन्निदानं ममोत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा अनापन्न इति वा उत्क्षिप्तक इति वा अनुत्क्षिप्तक इति वा सोऽहमापन्नो नानापन्नः उत्क्षिप्तो नानुत्क्षिप्तः । यत्पुनरुत्क्षिप्तो धर्मेण कर्मणा अकोप्येनास्थापनार्हेण। सोऽहमेवनामा उत्क्षिप्तको भिक्षुः संघादोसारणां याचे। ओसार- यतु मां भदन्तः संघः। यथाधर्मेण यथाविनयं प्रतिकरिष्ये। अनुकम्पयानुकम्पामुपादाय। एवं द्विरपि त्रिरपि । ततः पश्चा- देकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। यन्निदानमप्यायुष्मन्त उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा। अनापन्न इति वा। उत्क्षिप्तक इति वा। अनुत्क्षिप्तक इति वा। सोऽयमापन्नो नानापन्नः। उत्क्षिप्तको नानुत्क्षिप्तकः। यत्पुनरुत्क्षिप्तो धर्मेण कर्मणा- ·पोशाम्बायतु १६३ कोप्येनास्थापनाhण। सोऽयमेवंनामा उत्क्षिप्तको भिक्षुः संघा- दोसारणं याचते। स चेत्संघस्य प्राप्तकालं क्षमतानुजानीयात्संघो यत्संघ एवंनामानं भिक्षुमोसारयेदिति । एपा ज्ञप्तिः। कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः । यन्निदानमस्यायुप्मत उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादः पूर्ववद्यावत् । सोऽयमेवंनामा भिक्षुः संघादो- सारणं याचते। तत्संघ एवंनामानं भिक्षुमोसारयति । येषा- मायुप्मतां क्षमेतानुजानीयात्संघो यत्संघ एवंनामानं भिक्षुमो- सारयेदिति । एषा ज्ञप्तिः । कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। यन्निदानमस्यायुष्मत उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादः पूर्ववद् [यावत् ] । सोऽयमेवंनामा' उत्क्षिप्तको भिक्षुः संघादोसारणं याचते। तत्संघ एवंनामानं भिक्षुमोसारयति। येषामायुष्मतां क्षमन्ते एवंनामानमुत्क्षिप्तकं भिक्षु- मोसारयितुम् । ते तूष्णीम् । नक्षमन्ते। भाषन्ताम् । ओसारितः संघेन एवंनामा उत्क्षिप्तको भिक्षुः। क्षान्तमनुज्ञातं संघेन । यस्मात्तष्णीमेवमेतद्धारयामि ओसारणीयं कर्म। तस्याहं भिक्षोरासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज्ञपयामि । ओसारणीयकर्मकृतेन भिक्षुणा संघात्सामग्री याचयि- तव्या। एवं च पुनर्याचयितव्या। ܐ. 1 Ma नामानं 2 as उत्तेपको ·१६४ कोशाम्बकवस्तु शृणोतु भदन्तः संघः। यन्निदानं ममोत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा अनापन्न इति वा । उत्क्षिप्त इति वा अनुत्क्षिप्त इति वा। सोऽहमापन्नो नानापन्नः। उत्क्षिप्तको नानुत्क्षिप्तकः। यत्पुनरुत्क्षिप्तो धर्मेण कर्मणा अको. प्येनास्थापनाhण। तेन मया एवंनाम्ना उत्क्षिप्तकेन भिक्षुणा संघादोसारणा याचिता। कृतं मम संघेनोसारणीयं कर्म। सोऽह- मेवनामा ओसारणीयकर्मकृतो भिक्षुसंघात्सामगी याचे । ददातु भदन्तः संघो ममैवनाम्न ओसारितस्य भिक्षोः संघसामग्रीम् । अनुकम्पयानुकम्पामुपादाय । एवं द्विरपि। एवं तिरपि। ततः पश्चादेकेन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। यन्निदानमस्यायुष्मत उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति पूर्ववद् [यावत् । स चेत् संघस्य प्राप्तकालं क्षमतानुजानीयात्संघो यत्संघ एवंनाम्नः ओसारणीयकर्मकृतस्य भिक्षोः सामग्री दद्यादिति । एषा ज्ञप्तिः। कर्म कर्तव्यम् । शृणोतु भदन्तः संघः। यन्निदानमस्यायुष्मत उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्नः पूर्ववद्यावदत्ता संघेन एवंनाम्नः ओसारणीयकर्मकृतस्य भिक्षोः सामग्री । क्षान्तमनुज्ञातम् । यस्मा- तूष्णीमेवमेतद्धारयामि। इत्यस्य संघेन ओसारणीयकर्मकृतस्य भिक्षोः सामग्री दत्ता भवति । तस्य संघेन सामग्री दातव्या । नात्र कौकृत्यं करणीयम् । 1 See abore, p 192 ·शायर संघसामग्रीदत्तकस्याहं भिक्षोरासमुदाचारिकान् धर्मान् प्रज- पयामि। संघसामग्रीदत्तकैन भिक्षुणा पापधी याचितव्यः । एवं च पुनर्वाचितव्यः। शयनासनप्रज्ञप्ति कृत्वा पूर्ववद्यावत् । सोऽहमवं. नामा संघसामग्रीदत्तकः संघात्सामग्रीपोपधं याचे। ददातु भदन्नः संघः ममैवंनाम्नः सामग्रीदत्तकस्य भिक्षोः सामगीपोषधमनु. कम्पामुपादाय । एवं द्विरपि । निरपि । ततः पश्चादेकन भिक्षुणा ज्ञप्तिं कृत्वा कर्म कर्तव्यम्। शृणोतु भदन्तः संघः । यन्निदानमस्यायुप्मत उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा पूर्ववद्यावत् । सोऽयमेवं. नामा संघसामग्रीदत्तकः संघात्सामगीपोपधं याचते । स चेत्संघस्य प्राप्तकालं क्षमेतानुजानीयात्संघो यत्संघः एवंनाम्नः संघसामगी- दत्तकस्य भिक्षोः सामग्रीपोपधं दद्यादिति । एपा ज्ञप्तिः । कर्म कर्तव्यम्। - शृणोतु भदन्तः संघः। यन्निदानमस्यायुप्मत उत्पन्नः कलहो भण्डनं विग्रहो विवादो यदुतापन्न इति वा अनापन्न इति वा पूर्ववद्यावत् । सोऽयमेवंनामा सामग्रीदत्तकः संघात्सामग्रीपोषधं याचते। तत्संघ एवं नाम्नः सामग्रीदत्तकस्य भिक्षोः सामग्रीपोषधं ददाति । एषामायुप्मतां क्षमन्ते एवंनाम्नः सामगीदत्तकस्य भिक्षोः सामग्रीपोषधं दातुम् । ते तूष्णीम् । न क्षमन्ते। भाषन्ताम् । दत्तः संघेन एवंनाम्नः संघसामग्रीदत्तकस्य भिक्षोः सामग्रीपोषधः । क्षान्तमनुज्ञातं संघेन यस्मात्तप्णीमेवमेतद्धारयामि।

·१६६
कोशाम्बकवस्तु
यस्य संघेन सामग्रीदत्तकस्य भिक्षोः सामगीपोषधो दत्तो
भवति तेन साधं संघेनैकत्ये निषद्य पोषधः कर्तव्यः प्रवारणा
ज्ञप्तिः ज्ञप्तिद्वितीय ज्ञप्तिचतुर्थं कर्म । नात्र कौकृत्यं करणीयम् ।
व्यगाः कुर्वन्ति सातिसारा भवन्ति । न च पुनर्भिक्षुणा अपोषधे
पोषधमागमयति। सातिसारो भवति । स्थापयित्वा मङ्गल्यपोषधं
सामगीपोषधं वा।
॥ कोशाम्बकवस्तु समाप्तम् ॥
1 Cf Pali एकच्चे , lfvyut , 245 468
2 219a,11
Tıb ends here a section thus
འདུལ་བ་ག@་བམ་པོ་རེ་
मुगुम See above, p 170.

·कर्मवस्तु

·No text on this page.

·कुर्वन्ति ।
[समरतुन] नम्।
काशिपु वासवनामक सेना प्रयवस्तुकम् ।
चम्पायां भगवान् बुद्ध अमर्माणि प्रतिक्षिपन् ।
काशिपु वासवगामके सेनांजयो नाम भिक्षुः प्रतिवसति ।
तमागम्य वासवगामका ब्राह्मणगृहपतयो बुद्धधर्मसंधेपु कारान्
ये आगन्तुका भिक्षवो वासवगामकमागच्चन्ति
तानसौ प्रतिशाम्य सर्वोपकरणः प्रवारयित्वा मार्गभ्रम प्रतिविनो-
दिते येषु कुलेषु पिण्डका उपनिवडास्तेषु भोक्तुं प्रेपयति ।
यावदन्यतमः सालोहितो वासवगामके वर्षा उपितः। लयाणां
वार्पिकाणां मासानामत्ययात्कृतचीवरो निठितचीवरः समादाय
पावचीवरं येन श्रावस्ती तेन चारिकां प्रक्रान्तोऽनुपूर्वण चारिकां
चरन् श्रावस्तीमनुप्राप्तः।
आचरितं पडुर्गिकाणामशून्यं जेतवनद्वारमन्यतरान्यतरेण
पडर्गिकेण। उपनन्दो जेतवनद्वारे तिष्ठति। तेनासौ दूरत
एव दृष्टो बकाकारशिराः प्रलम्बभ्रः । स संलक्षयति।
कोऽप्ययं स्थविरो भिक्षुरागच्छति । प्रत्युद्गन्तव्यमिति। स
प्रत्युद्गतः। स्वागतं स्वागतं स्थविर इति। स कथयति। वन्दे
आचार्य इति । स संलक्षयति। महल्लो बतायम्। नायमाचार्य
जानीते नाप्युपाध्यायमिति । सालोहित कियदूरादागच्छसि ।
वासवग्रामकात् । किं तत्र । विहारः। किमसौ विहारः। आहो-
ལས་ཀ་གཞིའི་སྡོམ་ནི།
12193,1.2
2 See above, p. 99

·२०० कर्मवस्तु स्विद्विधातः। कीदृशो विहारः । कीदृशो विघातः। यत्रोपकरण- संपत् स विहारः। यत्रोपकरणवैकल्यं स विधातः। यद्येवं विहारोऽसौ यत्र सेनाञ्जयो नाम भिक्षुः प्रतिवसति । तमागम्य वासवगामीयका ब्राह्मणगृहपतयो बुद्धधर्मसंघेषु कारान् कुर्वन्ति। इतश्च तत्रागन्तुको भिक्षुरागच्छति। तमसौ प्रतिशाम्य सर्वोपकरणैः प्रवारयित्वा मार्गश्रमे प्रतिविनोदिते येषु कुलेषु भिक्षूणां पिण्डका उपनिबद्धा- स्तेषु भोक्तुं प्रेषयति। आचरितं षडर्गिकाणां यत्किंचिदेव शृण्वन्ति तद्रात्रौ संनिपत्य परस्परमारोचयन्ति। नन्दोपनन्द कियच्चिरमस्माभिः कृच्छ्रमुद्वोढव्यम्। अस्ति किंचिद्युष्माकं किंचिच्छ्र तं यत्रो- दारावभासो भवेदिति । उपनन्दः कथयति। अस्ति । काशिषु वासवगामके सेनांजयो नाम भिक्षुः प्रतिवसति । वासवगामीयका ब्राह्मणगृहपतयः पूर्ववद्यावद्भोक्तुं प्रेषयति। यद्यभिप्रेतं तत्र गच्छामः। ते समादाय पात्रचीवरं येन वासव- ग्रामकस्तेन चारिकां प्रक्रान्ताः। अनुपूर्वेण चारिकां चरन्तो वासव- गामकमनुप्राप्ताः। ते सेनांजयेन दूरत एव दृष्टाः। स संलक्षयति। आगता ह्य ते दुष्ठुलसमुदाचाराः। प्रतिशामयित्वा सर्वोपकरणैः प्रवारयितव्याः। नो तु कुलानि भोक्तुं प्रेषयितव्या इति । ते अनेन प्रतिशामयित्वा सर्वोपकरणैः प्रवारिताः । नो तु कुलानि भोक्तुं प्रेषिताः। तेषामेके कथयन्ति। नन्दोपनन्द वयमनेन महल्लेन सर्वोपकरणैः प्रवारिताः। नो तु कुलानि भोक्तुं प्रेषिता इति । अपरे कथयन्ति । एकं तावत्संपन्नं कुलान्यपि प्रेषयिष्यतीति । तमागम्य ·- यावन्नवको भिक्षुरागतः। न तेन प्रनिशामविला: प्रवारिता मागधने प्रतिविनोदिने कुलानि गीत प्रतिः । प्रकुपिताः कथयन्ति । नन्दोपनन्द कोशो मा जन्मगा। यदि तावत्पूर्वमागतास्ते वयम् । [गदि माने या ।' अथ बहुश्रुतास्ते वयम् । एप मिनिता लागली नाम: प्रकृतिज्ञः। सोऽनेन मापकरणः प्रवायिल्ला गुल्लानग, प्रेपितो नो तु क्यम् । स नेपालब्धः। महाल वामन छन्दद्वेपी। यदि तावत्पूर्वमागनाम्ने अयं पूर्ववद्यावत् । स त्वया सर्वोपकरणैः प्रवारयित्वा कुलानि भोक्तं प्रेषितां नो तु' यवमा स्थविरा मा किंचित् परिहीयते । पडुर्गिकाः मंज्ञानामाः त्यान्नि। न तूरणी स्थातव्यम् । तदपरं प्रतिवदति म तरन्याहतः तूष्णीमवस्थितः। तस्तस्याचोदयित्वास्मारयित्वा वस्तुकर्मप्रतिज्ञाया बलादुत्क्षेपणीयं कर्म कृतम् । स संलक्षयति। दुःखं ब्राह्मणगृहपतयः प्रसाद्यन्ते सुखमप्रसायन्ते। यदि स्थास्यामि वासवग्रामीयका ब्राह्मण- गृहपतयः प्रसादं प्रवेदयिष्यन्ते। सर्वदा प्रक्रमितव्यमिति। स समादाय पालचीवरं येन श्रावस्ती तेन चारिकां प्रक्रान्तोऽनुपूर्वण चारिकां དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་རྒན་ཤུགས་འབེན་འདུན་པ་དང | ཏེ་ལྡང་ ཅི་འདྲ་བ་ལྟོསཾ ། 2 20b, 1 8 मारनामागचा 31+ नान 4 2213, 1 3 4 5 बागुल 5 Is प्रतिवममि ; 221a, 1.4 4 6 2213, 1 6 ! 1 220b,! 5 २६ ·२०२ विवाचयन्त एतत् कर्मवस्तु चरन् श्रावस्तीमनुप्राप्तः। स भिक्षुभिष्ट उक्तश्च । स्वागतं स्वागत- मायुष्मन् । सेनाञ्जयिन् प्रीता वयं त्वदर्शनेन नो वागमनेन किं कारणम् । त्वामागम्य वासवग्रामीयका ब्राह्मणगृहपतयो बुद्ध- धर्मसंघेषु कारान् कुर्वन्ति । आगन्तुकानां गमिकानां च वासव- गामकं प्रतिशरणम्। अस्त्येतदेवम्। मम तु षड्डर्गिकरचोदयित्वा- स्मारयित्वा वस्तुकर्मप्रतिज्ञाया बलादुत्क्षेपणीयं कर्म कृतम् । किं कारणम् । तेन यथावृत्तमाख्यातम् । तेऽवध्यायन्तः क्षिपन्तो प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति। भग- वानाह । तस्मात्तर्हि भिक्षवो व्यग्रेण न भिक्षुभिरचोदयित्वा- स्मारयित्वा वस्तुकर्मप्रतिज्ञया बलादुत्क्षेपणीयं कर्म कर्तव्यम् । कुर्वन्ति । सातिसारा भवन्ति । बुद्धो भगवान् चम्पायां विहरति गर्गायाः पुष्करिण्या- स्तीरे। तेन खलु समयेन षडर्गिका भिक्षव इमान्येवंरूपाण्यधर्म- कर्माणि कुर्वन्ति । तद्यथा अधर्मेण कुर्वन्ति व्यगाः। अधर्मेण कुर्वन्ति समगाः। एतत्प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह । तस्मान्न भिक्षुभिरिमान्येवंरूपाण्यधर्मकर्माणि करणी- यानि । तद्यथा अधर्मेण व्यगरधर्मेण समग्रैः धर्मेण व्यग्रैः कुर्वन्ति । सातिसारा भवन्ति । उद्दानम् । न एक एकेन [न] द्वौ न संबहुलाः कृताः । न गणो गणस्य कर्माणि पंच संघकर्मणां स्वामिनः ।। 1 1 222a,15 གཉིས་མིན་ཏེ། ·कर्मवस्तु २०३ - बुद्धो भगवान् चम्पायां विहरति गर्गायाः पुष्करिण्यास्तीरे । तेन खलु समयेन पडगिका भिक्षव इमान्येवरूपाण्यधर्मकर्माणि कुर्वन्ति । तद्यथा एकोऽप्येकस्य । एको द्वयोः । एकः संबहुलानाम् द्वावपि द्वयोः। द्वावेकस्य। द्वौ संबहुलानाम्। संबहुला अपि संबहुलानाम् । संबहुला एकस्य। संबहुला द्वयोः। गणो गणस्य। एतत् प्रकरणं भिक्षवो भगवत आरोचयन्ति । भगवानाह। तस्मात् नैकेनैकस्य कर्म कर्तव्यम् । नैकेन द्वयोः। नैकेन संबहुलानाम् । न] द्वाभ्यां द्वयोः । न द्वाभ्यामेकस्य। न द्वाभ्यां संबहुलानाम् । न संबहुलैः संबहुलानाम् । न संबहुलैरेकस्य । न संबहुलैर्द्वयोः । न गणेन गणस्य। कुर्वन्ति । सातिसारा भवन्ति । अपि तु भिक्षवः पंच संघकर्मणां स्वामिनः। कतमे पंच। चत्वारो भिक्षवः संघः। पंचापि भिक्षवः संघः। दश भिक्षवः [संघः] । विंशतिर्भिक्षवः संघः उत्तरे [च ।] पंच संघाः । तत्र भिक्षवो यत्र चत्वारो भिक्षवः प्रतिवसन्ति । अर्हति तत्र संघो धर्मेण सर्वकर्माणि कर्तुम् । स्थापयित्वा पंचानां प्रवारणां दशानामुपसंपदं विंशतीनां चावहणम् । यत्र पंच प्रतिवसन्ति । अर्हति तत्र संघो धर्मेण सर्वकर्माणि कर्तुम् । स्थापयित्वा दशानामुपसंपदं विंशतीनां चावहणम् । यत्र भिक्षवो दश प्रतिवसन्ति। अर्हति तत्र संघः सर्वकर्माणि कर्तुम्। स्थापयित्वा विंशतीनामावहणम् । यत्र विंशतिर्भिक्षवः प्रतिवसन्ति उत्तरे च । अर्हति तत्र संघो धर्मेण सर्वकर्माणि कर्तुम् । - ·२०४ कर्मवस्तु उद्दानम् । चतुर्वर्गकरणीयं पुद्गल ऊनकः कृतः । न पारिवासिकचतुर्थेन कर्मचतुष्टयं स्मृतम् ॥ चतुर्वर्गकरणीयं भिक्षवः कर्म ऊनाश्चत्वारः कुर्वन्ति । अधर्म- कर्म च तदविनयकर्म च। न तत्तथा करणीयम्। संघश्च तेन साति- सारः । चतुर्वर्गकरणीयं कर्म आगारिकचतुर्थाः कुर्वन्ति । अधर्मकर्म च तदविनयकर्म च। न च तत्तथा करणीयम् । संघश्च तेन साति- सारः। एवं श्रामणेरकः षण्ढपंडकः भिक्षुणीदूषको मातृघातकः पितृ- घातकः अर्हद्वातकः संघभेदकः तथागतस्यान्तिके दुष्टचित्तरुधिरो- त्पादकस्तीर्थ्यकस्तीथिकावक्रान्तिकः स्तेयासंवासिको नानासंवा- सिकोऽसंवासिकः पारिवासिकचतुर्थीः कर्म कुर्वन्ति। अधर्मकर्म च तद- विनयकर्म च। [न च]तत्तथा करणीयम्। संघश्च तेन सातिसारः । चतुर्वर्गकरणीयं कर्म पूर्णाश्चत्वारो धर्मेण कुर्वन्ति धर्मकर्म च तद्विनयकर्म च। एवं च तत्करणीयम् । संघश्च तेन [न] सातिसारः। चतुर्वर्गकरणीयं कर्म नागारिकचतुर्थो न श्रामणेरकः पूर्ववद्यावन्न पारिवासिकचतुर्थाः कुर्वन्ति। धर्मकर्म च तद्विनयकर्म च। एवं च तत्करणीयम् । संघश्च तेन [न] सातिसारः। पंचवर्गकरणीयं कर्म ऊनाः पंच कुर्वन्ति। अधर्मकर्म च तद- 1 223a, 1 3 मालेपमा मन | གང་ཟག་སོ་སོས་བྱེད་པ་དང། སྤོབས་པ་དག་དང་བའི་ཡིས་ནི ། ལས་བཞི་རྣམ་ པ་གཉིས་དྲན་བྱ ། མི་འགྱུར ། । 2 See Alvyut 252 1 3 223b, 1 3 ·पास्तु २०५ कुर्वन्ति । विनयकर्म च । न तथा करणीयम् । संवश्च तेन सातिसारः। पंच- वर्गकरणीयं कर्म आगारिकपंचमः पूर्ववद्यावत् पारिवासिक- पंचमाः कुर्वन्ति । अधर्मकर्म च तदविनयकर्म च। न च तत्तथा करणीयम् । संघश्च तेन सातिसारः। पंचवर्गकरणीयं कर्म पूर्णाः पंचवर्गेण धर्मकर्म च तद्विनयकर्म च । एवं तत्करणीयम्। संघश्च तेन [न]सातिसारः। पञ्चवर्गकरणीयं कर्म नागारिकपञ्चमा न श्रामणेरकाः पूर्ववद्यावन्न पारिवासिकपञ्चमा धर्मेण कुर्वन्ति । धमकर्म च तद्विनयकर्म। एवं च तत्करणीयम्। संघश्च तेनान] सातिसारः। दशवर्गकरणीयं कर्म ऊना दशवर्गेण कुर्वन्ति। अधर्म- कर्म च तदविनयकर्म च । न च तत्तथा करणीयम् । संघश्च तेन सातिसारः । दशवर्गकरणीयं कर्म आगारिकदशमाः पूर्ववद्यावत् पारिवासिकदशमा कुर्वन्ति। अधर्मकर्म च तदविनयकर्म च । न च तत्तथा करणीयम् । संघश्च तेन सातिसारः। दशवर्गकरणीयं कर्म पूर्णा दशवर्गेण कुर्वन्ति । धर्मकर्म च तद्विनयकर्म च । एवं च तत्कर्म करणीयम् । संघश्वतेनान] साति- सारः। दशवर्गकरणीयं कर्म नागारिकदशमाः पूर्ववद्यावन्न पारिवासिकदशमा धर्मेण कुर्वन्ति । धर्मकर्म च तद्विनयकर्म च । एवं च करणीयम् । संघश्च तेनान] सातिसारः। विंशतिवर्गकरणीयं कर्म ऊना विंशतिवर्गेण कुर्वन्ति। अधर्म- कर्म च तदविनयकर्म च । संघश्व तेन सातिसारः। विंशतिवर्ग- ·२०६ कर्मवस्तु । करणीयं कर्म आगारिकविंशतिमाः श्रामणेरकाः पूर्ववत्पारिवासिक. विंशतिमाः कुर्वन्ति । अधर्मकर्म च तदविनयकर्म च । न च तत्तथा करणीयम् । संघश्च तेन सातिसारः। विंशतिवर्गकरणीयं कर्म पूर्णा विंशतिधर्मेण कुर्वन्ति। धर्मकर्म च तद्विनयकर्म च । एवं च तत्करणीयम् । संघश्वतेन [न] साति- सारः। विंशतिवर्गकरणीयं कर्म नागारिकविंशतिमा न श्रामणेरकाः पूर्ववद्यावन्न पारिवासिकविंशतिमा धर्मेण कुर्वन्ति। धर्मकर्म तद्वि- नयकर्म च । एवं च तत्करणीयम्। संघश्च तेन [न]सातिसारः। उद्दानम् । धर्माधर्मेण यत्कर्म यच्च ज्ञप्तितया कृतम् । संमुखच प्रतिज्ञा च चक्रपेयाल सङ्कलात् ॥ अधर्मकर्म । धर्मकर्म। अधर्म कर्म] कतमत्। अप्राप्त उत्सा- रणे अप्राप्तमुत्सारयन्ति । यथास्योत्सार्यमाणस्यानुश्रावणं भवति। न तथोत्सारयन्ति। अधर्मकर्म । धर्मकर्म कतमत् । प्राप्त उत्सारणे प्राप्तमुत्सारयन्ति । यथास्योत्सार्यमाणस्यानुश्रावणं भवति । तथो- सारयन्ति। धर्मकर्म। अप्राप्त ओसारणे अप्राप्तमोसारयन्ति । यथास्य ओसार्यमाणस्यानुश्रावणं भवति। न तथा ओसारयन्ति । अधर्मकर्म । प्राप्त ओसारणे प्राप्तमोसारयन्ति। यथास्य ओसार्य- माणस्यानुश्रावण' भवति । तथोसारयन्ति । धर्मकर्म। ज्ञप्तिकर्म ज्ञप्तिमकृत्वा कुर्वन्ति । अधर्मकर्म । ज्ञप्तिकर्म ज्ञप्ति कृत्वा कुर्वन्ति 1 225a, 1, 3-4 गुरुपयोग! 2 225a, 1, 5 कामगार हो । । । 3 is तथानुश्रावयन्ति ·२०७ - - फर्मवस्तु धर्मकर्म। ज्ञप्तिद्वितीयं कर्म। ज्ञप्तिमकृत्वा एक बारमनुश्राव- यन्ति । अधर्मकर्म । ज्ञप्तिद्वितीयं कर्म । ज्ञप्ति कृत्वा एकं वारमनु- श्रावयन्ति । धर्मकर्म । ज्ञप्तिचतुर्थ कर्म । ज्ञप्तिमकृत्वा लीन् वारा- ननुश्रावयन्ति । अधर्मकर्म। ज्ञप्तिचतुथं कर्म। ज्ञप्ति कृत्वा तीन वाराननुश्रावयन्ति। धर्मकर्म। अन्येन कर्मणा ज्ञप्ति कृत्वा निष्ठापयन्ति। अधर्मकर्म । तेनेव कर्मणा ज्ञप्तिं कृत्वा निष्ठा- पयन्ति। धर्मकर्म । संमुखकरणीयं कर्मासंमुखीभूतस्य कुर्वन्ति । अधर्मकर्म । संमुखकरणीयं कर्म संमुखीभूतस्य कुर्वन्ति धर्मकर्म। प्रतिज्ञाकरणीयं कर्म अप्रतिज्ञया कुर्वन्ति अधर्म- कर्म ।] प्रतिज्ञाकरणीयं कर्म प्रतिज्ञया कुर्वन्ति । धर्म- कर्म। संमुखविनयाहा॑य स्मृतिविनयं ददाति। अधर्मकर्म। अमूढविनयं तत्स्वभावैपीयं यद्यपीयं प्रतिज्ञाकारक तृणप्रस्तारकं तर्जनीयं तर्जनीयं निगर्हणीयं प्रतिसंहरणीयमदर्श- नीयोत्क्षेपणयमप्रतिकर्माहयोत्क्षेपणीयमप्रतिनिसृष्ट पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म। परिवासं मूलपरिवासं मूलापकर्षपरिवास मानाप्यं मूलमानाप्यं मूलापकर्षमानाप्यमावर्हन्ति। अधर्म- कर्म। संमुखविनयाहीय तु संमुखविनयमेव ददाति न स्मृति- विनयं न यावदावर्हन्ति । धर्मकर्म। स्मृतिविनयार्हाय अमूढविनयं ददाति। अधर्मकर्म । एवं यद्भ यैषीयं पूर्ववद्यावदावर्हन्ति संमुख- विनयं ददाति। अधर्मकर्म । स्मृतिविनयार्हाय तु स्मृतिविनयमेव ददाति न तत्वभावैषीयं न यावत्संमुखविनयम् । धर्मकर्म । अमूढ- 1 Mg आवर्ण्यन्ति । ।

·२०८ कर्मवस्तु विनयार्हाय तत्स्वभावैपीयं ददाति । अधर्मकर्म। एवं यद्भ यैपीयं यावत्संमुखविनयं स्मृतिविनयं ददाति। अधर्मकर्म। अमूढविनयार्हाय त्वमूढविनयमेव ददाति तत्स्वभावैषीयं न यावत्संमुखविनयं स्मृति- विनयं । धर्मकर्म । तत्स्वभावैषीयार्हाय यद्भ यैषीयं ददाति । अधर्म- कर्म । तर्जनीयास्य पूर्ववद्यावत् अमूढविनयं ददाति । अधर्मकर्म तत्स्वभावैषीयाहा॑य तु तत्स्वभावैषीयमेव ददाति न यद्भूयैषीयंन याव- दमूढविनयम् । धर्मकर्म। यद्भ यैषीयाहीय तर्जनीयं कर्म कुर्वन्ति । अधर्मकर्म। निगर्हणीयाहीय पूर्ववद्यावत्तत्स्वभावैषीयं ददाति । अधर्मकर्म । यद्ध वैषीयाहीय यद यैषीयमेव ददाति न तर्जनीयं न यावत्तत्स्वभावैषीयम् । धर्मकर्म। तर्जनीयकर्माहीय निगर्हणीयं कर्म कुर्वन्ति प्रतिसंहरणीयं पूर्ववद्यावद्यद्भ यैषीयं ददाति । अधर्म- कर्म । तर्जनीयकाहीय तु तर्जनीयमेव कर्म कुर्वन्ति न परि- शिष्टानीति । अनया वर्तन्या चक्रपेयालः पूर्ववद्यावद्धर्मकर्म । निगह- णीयाहीय प्रतिसंहरणीयं कर्म कुर्वन्ति । अधर्मकर्म । पूर्ववत् । निगर्हणीयकाहीय तु निगर्हणीयकर्मैव कुर्वन्ति । पूर्ववत् । प्रवासनीयकाहीय प्रतिसंहरणीयं कर्म कुर्वन्ति । अधर्मकर्म पूर्ववत् ।प्रवासनीयकमर्हािय तुप्रवासनीयमेव कर्म कुर्वन्ति धर्मकर्म पूर्ववत् । प्रतिसंहरणीयकाहीयादर्शनीयोत्क्षेपणीयं कर्म कुर्वन्ति । अधर्मकर्म पूर्ववत्। प्रतिसंहरणीयकाहीय तु प्रतिसंहर- णीयमेव कर्म कुर्वन्ति । धर्मकर्म पूर्ववत् । अदर्शनीयोरक्षेपणीय- काहीयाप्रतिकाहीयोत्क्षेपणीयं कर्म कुर्वन्ति। अधर्मकर्म पूर्ववत् । अदर्शनीयोत्क्षेपणीयकाहीय त्वदर्शनीयोत्क्षेपणीयमेव कर्म कुर्वन्ति। धर्मकर्म- - ।

·मास्नु २०६ धर्मकर्म । पूर्व वत् - । अप्रतिकाहीयोत्क्षपणीयकर्माहीय परिवासं ददाति । अधर्मकर्म पूर्ववत् । अप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्म कुर्वन्ति । अधर्मकर्म पूर्ववत्। अप्रतिकर्माहीयोत्क्षेपणीयकमा- हाय त्वप्रतिकाहीयोत्क्षेपणीयमेव कर्म कुर्वन्ति । धर्मकर्म पूर्व- वत्। अप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयकाहीय परिवासं ददाति। अधर्मकर्म पूर्ववत् । अप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेप- णीयकाहीय त्वप्रतिनिसृष्टे पापके दृष्टिगते उत्क्षेपणीयं कर्मेव कुर्वन्ति। धर्मकर्म पूर्ववत्। परिवासकर्मात्य मूलपरिवासं ददाति। अधर्मकर्म पूर्ववत् । परिवासकर्माहा॑य त्वपरिवासमेव तु ददाति । अधर्मकर्म पूर्ववत् । मूलपरिवासार्हाय मूलापकर्पपरिवास ददाति । अधर्मकर्म पूर्ववत् । मूलपरिवासार्हाय तु मूलपरिवासमेव ददाति । धर्मकर्म पूर्ववत् । अपर्युषितपरिवासाय मानाप्यं ददाति । अधर्मकर्म पूर्ववत् । अपर्युषितपरिवासाय मानाप्य' ददाति। अधर्मकर्म पूर्ववत् । पर्युषितपरिवासाय तु मानाप्यं ददाति । धर्मकर्म पूर्ववत् । अचरितमानाप्यमावर्हन्ति । अधर्म- कर्म पूर्ववत् । चरितमानाप्यमावर्हन्ति । धर्मकर्म पूर्ववत् । आवर्हणात्य संमुखविनयं ददाति । पूर्ववद्यावन्मानाप्यं ददाति । अधर्मकर्म पूर्ववत् । आवर्हणाऱ्याय त्वावर्हणमेव कुर्वन्ति न संमुखविनयं ददाति न यावन्मानाप्यम् । धर्मकर्म पूर्ववत्। एव- मेव नवकेन चक्रपेयाल विस्तरेण बोद्धव्यम् । उद्दानम्। व्यग्राः समग्रा रोहन्ति धर्माधर्मेण वोत्क्षिपेत् । ओसारणया एतानि कर्म वस्तुसमुद्दितम् ॥ , ·२१० कर्मवस्तु व्यग्रकर्म । समग्रकर्म । व्यगकर्म कतमत्। यावन्तो भिक्षवः सीमाप्राप्ताः क्रियाप्राप्तास्ते सर्वे समवहिताः संमुखीभूता- श्छन्दाहिभ्यश्च च्छन्देनानीता भवन्ति। समवहिताश्च भिक्षवः संमुखीभूताः प्रतिवहन्ति प्रतिक्रोशन्ति । येषां प्रतिवहतां प्रति- क्रोशतां प्रतिक्रोशो रोहति । कर्माणि च कुर्वन्ति । इदमुच्यते व्यगूकर्म । समगकर्म कतमत्। यावन्तो भिक्षवः सीमाप्राप्ताः क्रियाप्राप्तास्ते सर्वे समवहिताः संमुखीभूताश्छन्दाहिभ्यश्व च्छन्देनानीता भवन्ति। समवहिताश्व भिक्षवः संमुखीभूता न प्रतिवहन्ति न प्रतिक्रोशन्ति। येषां प्रतिवहतां प्रतिक्रोशतां प्रति- क्रोशो रोहति । कर्माणि च कुर्वन्ति । इदमुच्यते समगूकर्म । आयुप्मानुदाली बुद्ध भगवन्तं पृच्छति। कतीनां भदन्त प्रतिकोशो न रोहति । दशानामुदालिन् । अलज्जिनः सान्तरस्य वालस्य मूढस्याव्यक्तस्याकुशलस्य बहिःसीमायां स्थितस्य ईर्यापथे च्युतस्य वाचा असंवृतस्य । कतीनां भदन्त प्रतिकोशो रोहति । चतुर्णामुदालिन्। प्रकृतिस्थितस्य अन्तःसीमायां स्थितस्य ईर्यापथादच्युतस्य वा वाचा संयतस्येति । आयुष्मानुदाली बुद्धं भगवन्तं पृच्छति। कति भदन्त उत्क्षेपणीयकर्माणि। चत्वा- युढालिन् । अधर्मेणोत्क्षिपन्ति व्यग्रा अधर्मेण समगाः। धर्मेण व्यगाः। [धर्मेण समगाः] । तत्रैकमुत्क्षेपणकर्म । यदिदं धर्मेणो- त्क्षिपन्ति समगाः। कति भदन्त ओसारणकर्माणि। चत्वा- 1 is ०व्यक्तयत्या०

·२११
कर्मवस्तु
युदालिन् ।
अधर्मेणोसारयन्ति व्यगाः ।
अधर्मेण
समगाः।
धर्मेण व्यगाः । धर्मेण समगाः । तलैकमोसारणकर्म । यदिदं धर्मेण
कुर्वन्ति समगाः।
॥ कर्मवस्तु समाप्तम् ।।

·No text on this page.

·INDEX २०७ असोप्य १६० श्रप्रतिकर्म अप्रमेय १०३ १६१, १६२ ग्रघ ६५ ६४ ७६ पानाडिका श्रा लिमुद्रा श्राचरितमानाप्य २१, २३ २०६ अवदात प्रवद्रगो ग्रवरभागीय श्रवक्रान्तिक अवापिंक अविनय फर्म यविप्रवास ४५ २०४ यअन १५४ २०४ २५ ३८, ४२,४३ ६१, ६४ १२२ १५३ २१० १३१ अव्यक्त अभय ३, २२, २४,३७ ६१ ११८ ११७, १८७ अमात्य अमूढविनय २०७ २०२ १५७ अम्बा १३३, १३६ १४१ १२६ अयस्कारभाण्ड अर्हत् अर्हद्घातक अलज्जी ८०, ८३, १३१ २०४ १८६ १८७, १८८ १५१ २१० अजातशत अजिन अटलि अण्डकोप अतिरेकचीवर श्रत्यय अधर्मकर्म अधर्मपाक्षिक अनवतप्त अनभिराद्ध अनात्तमनस अनाथपिण्डद अनापन्न अनागामि अनिरुद्ध अनुपात अनुपगतक अनुप्रेक्षणपञ्चिका अनुशंसा अनोसारित अन्तर्वास अन्तराय अन्तेवासी अपरिमाण अपावरणी १२६ १६४ अष्टान असंख्येय असंवासिक १६१, १६२ ८०, ८७ २०४ ५१ २१० ११० १५७ १७० १६० १५२ १८२ असवृत असंमुखीभूत अस्थापनाह अधिकरण अधिष्ठान अनिमन्त्रितचारिका अनिष्ठितचीवर अभिनिहत अस्थिच्छिद ११४, ११५, ११६ १६० ११७ १५२ १४० १६३ १२८ ११७ १६१, १६२ १५३ १२८ आकाश १३१ ·214 Index ६१ आगन्तुकभक्त श्रागारिक प्राचार्य अजिरवती नदी आजीवक १६० ८३, १३४ ८४.८५, ८६ १७५ ८७, १६६ उत्तरकुरु २०४ उत्तरासन १६६ उदकमणि ८५. उदकशाटिका ४६, ८३, ८४, ८५ उदककृत्य १३६ उदयन वत्सराज ५१ उदाली १३३ उदायिभद्र १०२, १०६, १२७ उदुम्वर १८८, १८६ उद्देश ४८, ५०, १८८ उद्र १६ आज्ञा पाटविका नदो आदर्शक आदीनव आधिकरणिक ६१ ४२, ४३ ३, ३३ १२० अानन्द १०२, १०५ आपण-वस्तु १४१ ११० १६४ ५२ आपन्न आपत्ति आवाधिक १७४, १७५, १७७ . ८, ११, १२, १३ उपगतक उपसंपद उपचेला उपदेश उपधि उपधिवारिक १२४ ८१ १२५ ३, १५, १६ १५६ १४६, १७४, १७५ ६, १६६ १३६ उपनन्द आभरणक आम्रपाली आर्यक आर्यसत्य पारागयितुम् पालप्तक ४६ उपसम्पत् उपस्थायिक ६, १४ २०३ १२३ ११७, १७४, १७५ १३१ उपाध्याय पावसथ १०६ उष्टकम्वल ११६ ६५ श्रावाह प्रावहण २०३ १६२ श्रावास १५३ ११३, १५४, १५७ २०१ ७ १६१, १६३ २०७ १२५ २०४ उष्णीष उतूकुटुक उत्क्षिप्तकः उत्क्षेपण उतक्षेपणीय ऊनक ऊर्णा ऋजटाशब्द ऋषिदत्त ऋषिल अोसारण अोसारणीय १७० आशयानुश अाशाच्छेदक पाशीविप प्रास्तीर्ण आहोखिद् ग्रानेय इट ईर्या ईर्यापथ ३ १२६ १६७,१६६ २६,३०,३२ १०८ ११७ १०८ १६२ १८६ २१०, १३६ १६३ ·Indu 215 ८६, ६० 12 १६० कन्दपुट कटिन कठिनातरण कठिनोद्धार फटिनालारक १५२ ७१, ७२ ११, १६२, १६३ १६६ कालपृष्ट कालिक सर्वाटिक काशी साशीराज कार्यापण काहलो क्टिालपिण्डक १४, १५६ १८२ ३,६० १८, ३२, ३३, ३५ २० ११७ २८, २६ कराडुमच्छादन स्तर कन्याभिता पालोटनोनिद्या कपालमोचनीविद्या १३४ १४१ २६,३०,३१ १४१ ६५ ६५ कम्बुक १४१ कर्मफरा कर्मपथ कर्मविपाक कर्मान्त ७७, ७८, ८६ १६६, २०० १३६ ४८, ७८ ६, १०,६० ६२ ६० कम्बल करका १४२ १६० करप्रतायान् कलि कुक्कुट कुण्डिका कुण्डिकाकरण्डक कुनप कुम्भकारभाण्ड कुल कुवेर कुसूलक कुष्टरोग कृकि कृच्छ्र केशचीवर केशलुचन केशावतरण कोचव कोप्य कोशाम्वक कोशाम्बी कोसल कौकृत्य कौशेय क्रियाकार १०२ ६१, ६२ कल्प ११७ ६३ १४० कल्पकारक १६० ५२ क्ल्पकार १००, १०३ १७६, १७८ १८८ कलहकारक पत्पशत ७३ १४३ कर्यटक १३७ १३६, १६० १०, ६५, ७६, १२१,६८,६६, १०० १४२ १२१ ककुष्ट काकशकिन ३६१ ६, ११, १६, १७, २१, १७४ १३१ ६ १५ काश्चन काण्डकाण्डि कार्षमापक कारुणिक ३ क्रौञ्च क्षेतवस्तु सोमक १४१ १८८ ३ ·216 Index खटयत १५७, २०६ १४१ ५६, ६३,६४,६६ ७६ १६ ६१ १ ४४ ३, ८, १२, १३, १४ १२० चरितमानाप्य चर्मभाण्ड चाम्पेयिका चिंखल चित्रकर्म चीवर चीवरकर्णक चीवरपात चेला चैत्य छन्द छन्दकभिक्षण छन्दद्वेषी छन्दाह छन्नदश छागसटा छोरयित्वा छोरिता जतुमुद्रा जम्बुक जाति २१० २०१ २१० ६५. खराड ३, ४, ५ खण्डछुट्ट १४३ खंखटखर खंखटिक १४२ खंखरक ૧૪૨ खषा ३१ गर्गा २०२ गण ५, ६, ७, ६, ११, २०३ गणभोग्य १७, १८ गणभोजन १५२ गराड १०४ गराड पिटका ८२ गराडी १२०, १४५, १५३, १५८ गणसामान्य गन्धकुटी १२५ गाहपतिक १६१ गुड गृहविचय १८, २० गैरिक १४२ गोधामुलित्राण २१ गोप ३, ४, ८, १०, २० गोपसिहशालवन है गोपालक १४६ गोमयकार्षी १२६ गौतमी १८८ घण्टा १२, १३६ घृतमञ्जूषा ११८ घोषिलाराम ७३ चक्रम १२८ चतुर्वर्ग २०४ चन्दनगण्डीरक ६४ चर्पटिका ६० चम्पा ५, ५३, ५७, ७०, २०२ ३४ ५४ जातु जीवक जेतवन १२, ७३ १२२ ११३, १३७ १८४ ३, २७, ४२ १४०, १५१,२५, १६६ १२०, १७८, १०१, १०२ १०१ ज्ञप्ति १४१ ३, २६, ३३ २०७ ६०, ज्ञप्तिकर्मा तक्षभाण्ड तक्षशिला तर्जनीय तत्वभावैषीय तथ्य तीर्थिक तीर्थिकध्वज. तिरीटि २०७ १३०, १५२ २०४ ६५ ६४ ·Index 217 १६१,१६२ २०७ १६१, १६२ - तृगाप्रतार तेजोधातु तैलकुतुप तोयिकामह तिचीवर तिदण्डक सैमास्य दक्षिणावर्त दशवर्ग दशाहपरम दायिक ७७, ८७ ११३ ६ ७७, ८७ ३ दोर्पदश १६१ १६१, १६२ १५१ ११३ ६५ १४२ २०७ नाशितान्तिक १३७ निःश्रेणी १४१ निगम १४३, १४४ निगर्हणीय 1१,६१,६२, ६४ निदान १२० निर्वाण १६० निर्वाणधातु १४३ निर्यातित. २०५ नियूह १५२ निरुपधिशेष ११३ निपीदन ३, ६०.82 निष्ठापन निष्टापनान्तिक १८२ निष्ठितचीवर २०० नियत ४२ नील १२६ नीलि १४, १५ नैवासिक १४४ नैमित्तका ६० पञ्चदशी १३६ पञ्चवर्ग ११३ पञ्च सिक १२६, १३४ पटक १४० पट्ट १३३ पट्टवन्ध १४३ पहिका ४५ पण्डिताभा ६२ पर्णशद ६५, १२५ पर्णशाटी ५२ पताका १२७ पत्रमुखानि ४५ पतलेख्य ६१, ६२ पलिगोध २०४ पर्यायः १७५ ८, १४, १५, १६ १५६ दीपिंक दीपिलसून दुप्ठुल देवदत्त देवेन्द्र दोहद द्वादशवगिका द्वारकोष्ठक द्वौवारिक धर्मचक्र धर्मता वर्मविनय धातो धारणकोष्ठिका धूपदान धृतराष्ट्र ( हंसराज) ध्वज नमत नवकर्मिक नस्तकर्म नाग्न्यं नानासंवासिक २०४ १३३ १०२, १४१ ४, ५, १३, १५ ८६, १५६ १८३ " १२५ ५०, ५१ १२, १३ १६५, १६६ १११ ·218 Index १६१ १६१, १६२ १४५ २०६ २०७ १२७, १४५ ६ प्रक्रमण प्रक्रमणान्तिक प्रज्ञप्ति प्रतिज्ञा प्रतिज्ञाकारक प्रतिवस्तु प्रतिमा प्रतिसंख्या प्रतिसंमोदना प्रतिसंहरणीय प्रत्यश प्रत्यर्थिक प्रत्यवाय प्रत्यन्तिक प्रत्यास्तरण प्रत्येकवुद्ध प्रद्योत (राजा) प्रणीत १५१, १८० २०७ १५६ १८१ परंपरभोजन १५२ परिकर्म परिगण १२८ परिनिर्वाण ११३ परिवास २०७, २०६ परिमुष्ट १८३ परिष्कार १८६ पाषाणशर्करकठल्ल १६ पातस्थविक १२६ पारिवासिक १५४, १५७ पारिवासिकचतुर्थ २०४ पार्श्वशोप १३३, १३५ पायन्तिका १७४, १७५ पिण्डपात १२८ पितृघातक २०४ पीत ६५ पुण्यक्रियावस्तु ८६ पुरुषव्याधि पुरोहितपुत्र ७१ पुष्करसारी (राजा) २६, ३१ पूर्वाचरम १२१ पूर्वाह्निका १४४ पूजा १२४ पृथिवी १८७ पृथिवीधातु १३७ पृष्टवाचिका १४५, १५३, १५८ पेडा १२, १३, २४, ७३, ७८, ७६ पेयाल २०६, २०८ पोपध १०६, १७८ प्लोतिकाचीवर १५.६ पौद्गलिक १२३, १६० पोलोतिका ६०, १६१ प्रकृतिज्ञ २०१ प्रकृतिस्थक ११३, ११४, २१० १००, १०३ १८८, १६० ८६, ६० १३५, १३७ १६ १३० १७८, १६६ प्रवारणा प्रवासनीय २०८ प्रव्रज्या ८२, १४० १६६ प्रलम्ब प्रसेनजित् प्रस्थ प्रस्तावकुटी प्रावरक ३६, ५२, ६२, ६६, ६६, ७४ ६० ६१, १५७ ५२ फुपफुस १५६ वन्दिग्राह वन्दिगोग्रहकरप्रत्याया ३२ वहुश्रुत २०१ वलमिल ५३, ५४, ५७, ७० विम्बिसार १०, १२, १३, १६, २१, २३, ४६ व्याधि १३७ ·Index 219 १३४ ८८ ५० १५५ ७३ १५१, १६१ २४, ५५ २०४ १५४, १५७ ११४, ११५ ६३ १५८ बुद्धपूजा १४६ मारावल वदतिकाावरण ४७, ३८ मासशोणित नहरदत्त ७०, १३५, १८२ मागधक भरत १२८, १३०, 100, १८१ मातजारराय भाउनहार मातृकाधर भदन्त ११%, ११६, १३७, १५६ मातृकापद भदर ३, ३२ मातृग्राम भाक ३ मातृघातक भाय ६१, ६२ मानाप्यचार भिनुणीदूपक २०४ मिथ्यादृष्टि मुतख्तशान ३२ मिन्दक गु ७३ मुण्डन तार १२६ मुपितक भैपज्य ११५, १३२ मूत माल्यपोपध १६६ मूलपरिवास मट ११३ मूलफल्गुन मराड १३५, १३६ मूलमानाप्यचार मयुरा ३५, ३६ मूलापकर्प मद्य ६०, १४२ मृगशिर मद्गुवो ८६ मृगार मध्यविक्षेप ११७ मृतद्रव्य मध्यमागम १५२ मृतपरिष्कार मन्तयुद्ध ७५ मृत्तिका मन्तसार ७२, ६४ मेठिकापुन मर्म १२, १२१ यद्भूयैषीय मल्ल यदुत महल्ल ६८,६६, १००, १०५, १६६,२०१ यवागू महल्लक १२८ यमदण्डिक महाचैत्य ११३ यमुना महानाम १५, १६, १८ यानपात महाप्रजापती १४४, १८८ याप्य महासन्निपात १४३ युद्धानि मयूर रन्न मासपरम रनकार १२८, १७३ १५४, २०७, २०६ १४३ १५४ २०७ ५२, ५३, ५७, ६१, ७० १२० ११३, ११४ १२६ ८३, ८४, ८५ २०७ ३ १६४ १३२ ११८ ३ १३६ ७५ १३४, १४३,१२४ २५ १५२ ·220 Index ८४, ८५ २०१ वर्षाशाटिचीवर वस्तुकर्मप्रतिज्ञा वाराणसी वार्षिक ५, ७७, १३७ १५१ वास्थ राजकृति ४ राजगृह ३, ५, १०, २२, ५०, ७६, ८२ राजगृहेयक १२० राजधानी १३२, १३५ राजपटी १४२ रातिप्रवास १५२ राहुल ४८ रुधिरोत्पादक २०४ रोहितक ३, ३३ लड्ध १५६ लवणागार १५१, १५२ १६६, २०१ १३१ १३७ १५२ २०० १८८ लयन ११८ २०५ १६ १६७ १५६ लिखित लिच्छवी लह लेख लेलोहित लोप्न ५, ७, ८, ६, १० १२३ ७, ८, १०, ११, २६ ५२ ३, ७, १३ १२२ लोष्ठ वासवग्रामक वासीचन्दन वायुधातु विकल्पक विघात विग्रहकारक विंशतिवर्ग विचिकित्सा विटवातपुतधर्तक वितरित विदेह विदेहराज विनय विनयकर्म विनयधर विपश्चित विपुष्प विप्रकृत विप्रकृतचीवर विप्रतिपत्ति विरली विरेचन विलिखित विशाख विशाखा विष विषूचित १७३, १८२ २०४ १३१ ६५ ७३ ११३ ८६ ६१, १२६ लोहित लोढक लौकिक वक वर्चस्कुटि वर्चस्कुम्भिका वज्रपाणि १६६ १५७ १७४, १७५ १६८ १८६ २०, २३, २५ ४५ ४४ वत १६६ वत्सराज १६ १५६ चमन ५३, ५७ ५३, ५८, ५६ १४१ १२१, १२२ वरुटभाण्ड वरुण वर्षा वच्छिनक वर्पाशाटी १३६ १३६, १५१, १६६ १५४, १५७ ११८ विहार १७४, १६६ १२५ ३ वृद्धाक्षयनीविसन्तक ·Juk: जान्त लुवन वतरिक वैदिहा-पर्वत वैदेही वैद्य 1. गुना Y. 11 वैद्यक ३,२ २१ - . RPITH 1 . . - - . . Mirl ......" +4 . वैद्यराजाभिषेक वैमतिक वशालक वैशाली वैशालीन्त्रीरत्न वैश्रवण वशविदलिका व्यग्र व्यग्रफर्म व्यसित व्याज व्याम व्युपशान्ति शससक शर शलभसनिपात शल्यहर्ता शस्त्र शयनासन शाकुन्तिक शाक्य शाटक १६, २.१ १२१ १२१ १६४ १३६ मार १२६ श्रीन अंगी सिन्धिमार २१० पेष्टा १०२,101 एरापग: 1८३ परवगिक १६७ मघ मघनवार १२१ गंघाद ८२ सधभेदक सघसामग्री १३३, १४२ सघसामग्रीदत्तक ८६,६०, १४१ गंधस्थविर १३३ १५ संघाटी १४१ सनिष्ठापन ३, ६१ सनिष्ठापनान्तिक १२५, १८८ सलप्तक १५४, १५७ संसारचक्र १४०, १८० संस्कारा १३६ सस्थागार १३२ सयोजन १३३ सकृदागामि १६. १५६ ५१,६६, १६० शागक १६१ १६१,१६२ १३१ १३० शास्ता शिक्षादत्तक शिक्षापद शिव शिवि शिरावेध १८६ ८६, ८७ ८०, ८७ ·Index 222 १४२ १४० १५६ सन्तकखापतेय सन्तति सन्धि ७३ १६७ १६०, १६१, ८६ सूची सूचीपदक सूतवर सूत्तान्त सूरत सेनालय सेनाअयी ६, ७० ६ सप्तकृत्व सप्तखोपधिक १६६ २०२ २०२ समग्र समग्रकर्म २१० ६, १८ स्कन्ध समवस्था १२६ १३७ समय १७, ३६, ७३ २०० २०४ २०६ १२१ २०७ १४५ २८ १७४ १४५ ६, १०, १६६, २०१ १७६ ४५ ५२ १५१ ६२ ११६ १२२ ८६, १८१ ११७, १७४ १३२ १३६ २१० समुदाचार सम्मुख सम्मुखविनय सरलकपर्वत सहित साधिक साप्रेय साकेत साकेतक सातिसार सार्धविहारी सान्तर सान्तरोत्तर सामग्री सामग्रीपोषध सामीची सालोहित सिंह सीमा सीमातिक्रान्तिक सुगतचीवर सुतरा सुपरिणामित सुप्रत्यंश सुरुचिता स्कन्धधातु स्तूप स्तेयासंवासिक स्तोक स्तौपिक स्त्रीरत्न स्थविर स्थापनाह स्थूलकम्वल स्थूलात्यय स्नायु स्फीत स्वस्त्ययन स्वसन्तति स्वस्थ स्वाध्याय स्वेदपरिकर्म स्मृतिविनय स्रोतापन्न हंभो हस्तव्यवहारक हस्तिविश्वासिक हस्ती हरीतक हलाहल विष हिङ्गलक हैव १६० १३६ १२० ४५ २०७ ६१, ६४, १५२, ६४ १३७, १६०, १६१ १६५ १०३, १७५ ६६, १००, १६६ ३, ४, ७, ८, ६, १० १२७, ४६ १६१, १६३ ८०, ८६ ४६, ७३ १८८ १२१ ६१ ४७ ७३ ६५, ७२ ११४, ११५ १२४ १४२ ८६ १६२, १६४ ·CORRECTIONS ead लेम वैशाली 1 tor क्षम वशाली अधमा lyre ग्रहीप्यामीति 'प्रथमा " त ग्राम्रवणम् 15 18 " प्रदिप्यामोति श्रामवनम् गयेफस्तिन् लिरात्विति व्यपदेश व्यपदिशामि भपज्यमेतन्ता. " 19 27 " 27 " गद्यकस्मिन् लिसन्विति व्युपदेश व्युपदिशामि भैपज्यमेतत्ता० ईदृशो स्वस्थीभूत प्रदीपेनेव नीलैर्वम्ले० द्रव्याणि दत्तानि विस्मयमापन 29 इदृशो 30 . 31 " 32 . " स्यस्थीभूत प्रदीपेणेच नीलस द्रव्यानि दत्ताणि विस्मयमापन 37 . 39 दृष्टा " a " 39 दृष्टा कृत्वा 40 शल्या कृत्त्वा 42 मण्डानुपूर्वी शल्पा " 46 तया कृतम् मण्डानुपूवी 47 सान्तरोत्तर 47 छित्त्वा तथाकृतम् 48 सान्तरोन्तर० 50, 51, 52 चित्वा 52,53 दत्वा प्रादुर्भुतम् 55 गण्छसोति 56 delete दत्त्वा प्रादुर्भुतम् गच्छसीति " 54 " तु विचारयत विचारयय 64,65 ·[ 1 ] Page 70 lead 72 72 75 for ब्रह्मत्तो संप्रस्थित वन्दिग्रहकरप्रात्यायाश्च एवं रूपे समान्यधिष्ठायोक्तो यूथपरिभृष्टो विहरिष्पति प्रेष्पदारिक ब्रह्मदत्ता संप्रस्थितः वन्दिग्राहकरप्रत्यायाश्च एवरूपे समान्यधिष्ठायोक्तः यूथपरिभ्रष्टो विहरिष्यति प्रेष्यदारिका 82 " 84 85 85 " 86 " व्याकृताः व्याकृतः 87 निरूपधिशेषे 88 निष्यद्य " . निरूपविशेष निपद्य पुण्यानि परिभुजते 88 " पुण्याणि परिभुञ्जन्ते " 88 " 89 " पुनरायष्मा पुनरायुष्म० 90 " ब्राह्मण " ब्राह्मण 90 पञ्चमि. पञ्चभिः 91 " 93 प्रजापयिष्यामि समानाह्रीक्य. पवासी प्रञ्जपयिष्यामि समाना अहीक्य एवासौ ० 93 " 95 उद्दानम् उद्वानम् delete Visargas of मोहपुरुष. 95, 96 96 " उपगन्तव्यम् उपगन्तव्या 97 99 . भाजयिष्पामः कोऽप्पयं कृश्छेणा० सनिपतन्ति 99 " भाजयिष्याम कोऽप्ययं कृच्छ्रेणा० सनिपतति भिक्षुणा 102 ” " 102 भिक्षुना 103 स्थलस्या स्थलस्था 103 " चिन्तापरस्तिष्ठत " चिन्तापरौ तिष्ठत