Svclrc

Telugu-savara Dictionary

G_v_ramamurty · 20/05/03

PDF Proofread

Front matter

TELUGU-S AVARA
DICTIONARY.
COMPILED BY
RAO SAHIB G. V. RAMAMURTI, B.A., M.R.A.S.
(Formerly Lecturer in History, Raja's College, Parlakimedi).
Published under the Authority of the Director of Pablic Instruction.
HADRAS:
PRINTED BY THE SUPERINTENDENT, GOVERNMENT PRNSS.
1914.

No text on this page.

No text on this page.

PREFACE. " కూర " 1", కొన్నిటికి ఇది తెనుగు మాటలకు సరి అయిన సవరమాటలు గల నిఘంటువు. కాలాచోట్ల సవర మాటలు వాక్యములలో ప్రయోగించి అవి యేలాగున వాడుక చేయడమో కనపర్చడ మైనది. కొన్ని క్రియలకు వేరు వేరుకాలములలో రూపములు ఎట్లా ఉంటవో కూడా తెలియచేయడమైనది. కొన్ని తెలుగు మాటలకు సరి అయిన సవరమాటలు దొరకనప్పుడు, తెలుగు మాటల అథణము మాత్రం సవరమాటలలో చెప్పడ మైనది. " దేవత " అనేమాటకు సవరలు వాడుక చేసే మాటలు వ్రాసి, సరలు కొల్చే దేవతల పేర్లు 72 చేర్చడ మైనది. ఏ దేవత ఎట్టిదో వివరముగా తెలియదు. ఉదయమునుంచి సాయం కాలము వరకు సూర్యుడిగమనము పట్టి వేళ తెలియ జే నే మాటలు సుకలు వాడుకొంటారు; అవి అన్నీ " సూర్యుడు ” అనే మాటకింద చేర్చడమైనది. ఆడవాళ్లూ, మొగవాళ్లూ చేసు కొనే ముస్తాబును గురించిన మాటలు ( శృంగారించుకో " అనే మాటకింద చూచేది. బట్ట", కుండ మొద లైనమాటల కింద నేవాటి విశేషములు చూచుకొ నేది. సమానార్థములుగల తెలుగుమాటలకు సవరమాటలు వ్రాసినప్పుడు ఒకమాట కింద వ్రాసి నవే ఇంకొకమాట కింద వ్రాయు లెను, గనుక , ఏదో ఒక దాని కిండవ్రాసి అవి చూచుకోవలెను అని తక్కినవాటి కింద చెప్పడమైనది. కొన్ని సవర వాక్యములకున్ను, సమానములకున్నూ, ముక్కముక్కకు అవయవారము చెప్పి, భావము కూడా చెప్పడమైనది. సాధ్యమైనంత వరకు సవరమాటలకు వ్యుత్పత్తి కనపర్చడమైనది. ఇది వ్యాకరణములో విపులముగా చెప్పడమవును. సవర మాటలకు ఈ కిందను చెప్పిన చొప్పున రూపాంతరములు కలుగుతవి. మాత్ర మే రూపాంతరములు ఈ నిమంటువులో చెప్పిఉన్నా, తక్కినవి సులభముగా గ్రహిం చవచ్చును. సవరభాష మాతృ భాషగా మాట్లాడేవారుతప్ప ఇతరులు కూపాంతరములు కల్పించి వాడుక చేయలేరు. ఈ కింద కనపర్చిన పట్టీలు వాడుకలో ఉన్న రూపొంతరములు గ్రహీం చడానికి పనికి వస్తవిగాని, వాడుకలో లేనివి కల్పించడానికి పనికిరావు. సవర వాళ్ల వాడు కే ప్రమాణము. కొన్ని గ్రామము లలో ఒక విధమైన రూపమున్నూ మరికొన్ని గ్రామములలో మరి ఒక విధమైన రూపమున్నూ వినబడను. మాటలో ఉన్న వర్ణములలో కొందరు ఒక లాగున, మరికొందరు వేరే ఒకలాగన, ఊది పలకడముచేత ఉచ్చారణలో భేదము కలుగుతుంది. రూపొంతరములు (a) ఇరా ఎరా. జుమా జొమా. పిర్తాఇ - పుర్తాఇ. ఉరుజ్ తాఇ అరు: తాఇ. తు కుం పెడా తుం పెడా. గ ఇగ్ -గోజ్ ఇడ్జ్. డీమానా - జీమానా. బొఇ బోజర్. *-న: ఇక్ న్యే. జ్-న్: డజిజ్" డజిక్. బిడా-బిరా; తుర్రు-తుర్రు' నేబు లేబు. తరిజల్ మొనిక్. హ్రస్వ, దీర్ఘ : గొపారి గోపారీ. 2. - - డ-ర: ల భోజల్'.

ii కొందరు పలికినప్పుడు కొన్ని మాటలకు అకారము పూర్వమందున్నట్టు ఉంటుంది. నిమంటువులో ఒక రూపము కనబడకపోతే రూపాంతరముగల మాట గ్రహించుకొనేది. (b) కొన్ని మాటలకు కొసను " అన్" స్వార్థమందే చేర్చడము కద్దు. అప్పుడు :: బోఇ" అనే మాటవంటి ఇకారాంతముల ఇ వర్ణము "జ" అవును. ఉ॥ బోఇ . బోజ, బండ్రాఇ - బండ్రాజక్; మరి కొన్నిటిలో బండ్రాజక్; మరి కొన్నిటిలో అన్"కు ముందుగా " చేరును. జాడక్; ఒంతి - ఒంతీడ . (c) అనేక మాటలకు పచమధ్యమం దే, అనగా మొదటి హల్లుకుత్నూ దాని తర్వాత ఉండే అచ్చుకుక్నూ మధ్యను అక్", " అర్”, అ + అ =అన్ =అన్ ర్, " అప్ చేరి రూపాంతరములు (ఒకప్పుడు అధములో భేదము కలిగేటట్టుకూడా) వాడుకలో కనబ డతవి. ఉ|| గా- గనా - గరా - గ; గొఇ గరోఇ 11 గొఇ - గ జొఇ. డేనా - డ పేనా, మాటకు మొనటను అచ్చు ఉంటే, దానికి పూర్వ మే 15 అన్" వస్తుంది. ఉరి ఇ (d) సమాసములో మార్పులకు ఉ| కినా సుడా - డి. ఇటువంటి మార్పుల తత్త్వము (Philology) 4 ఫిలోలజి " ని అనుసని చి కనుక్కో వలసినది. సాధారణముగా లోకులు నాడుకోని తెలుగుమాటలు ఈ నిసువులో వ్రాయలేదు. మారుమూల మాటలకుగాని సంసృత చూటలకుగాని వాటికి సరియైన మామూలు తెలుగుమాటను పట్టి సవర మాటలు గ్రహించేది. ఈ నిఘంటువులో వాడుక చేసిన సంకేతములు: ఉ|| ఉదాహరణము, ఉత్తమపురుష కూపము. ఏ|| ఏకవచనము. ఓ! ఓడభాషలోని మాట. కా. స|| కాప సవరమాట. గు|| గుణుపురం సవరమాట. చూ|| చూచుకొనేది. తె|| తెలుగు మాట. ధా|| ధాతువు. -ప్ర|| ప్రధమపురుష రూపము. ప్రా ప్రాధE నాధఃక రూపము. బ|| బహువచన రూపము. భూ! భూత కాల రూపము. భూ-వి|| భూతావక విశేష్యము. ఉ || 6 ఋమ్” అనే మాటనుంచివచ్చిన ( జనుమ్” అనే రూపము " తినినది అని భూతాథఃకమైన విశేష్యరూపము. మ|| మధ్యమ పురుషరూపము. మొ|| మొదలైనవి. వ|| వర్తమానకాల రూపము. రా|| రామగిరి సవరమాట. రూ॥ రూపొంతరము. (1) స్పష్టము కాదు ; ఇంకా పరిశీలించి కను కోవలెను; తెలియదు అని భావము.

(1) ఇటువంటి బ్రాకెట్ల మధ్యను వ్రాసినవి సవర మాటలయి తే, కొన్ని చోట్ల కూపొం తరములనిడ్నీ, మరికొన్ని చోట్ల అథము బోధపడడానికి ఉంచినవనిన్ని గ్రహి చేది ; తెలుగు మాటలు అయితే ఆధము స్పష్టము కావడము కోసము చేర్చిన చే గ్రంధములు లేని సవర భాషవంటి భాషకు నిఘంటువు వ్రాయడము ఎంత కష్టమై ఉండునో, తెలిసినవారు, ఈ నిఘంటువు సంపూర్ణమైనది కావనాన్ని నిర్దుష్టమైనది కానన్ని ఆక్షే .పెంచక , లోపములు పూర్తి చేసి, తప్పులు దిద్ది, మన్నించగలరని నమ్ముతున్నాను దేహదార్థ్యము, ధనబలము, తీరుబడి, పెద్దల ఆవరణ, మిత్రుల తోడ్పాటు, చాలా కలిగి ఉంటే నే ఇట్టి కార్య ములు చక్కగా కొనసాగుతవి. ఇవి నాకు లేకపోయినది. తెలుగు భాషకయినా ఇది వరకూ పరి అయిన నిఘంటువు వ్యాకరణము ఎవరూ వ్రాయలేదు. నాలుగైదు సార్లు 7, చేస్తూ ఉన్న పనిమాని, ఒక మూల పడ వేసి, తిరిగి తిరిగి పూనుకొని, ఎన్నో విస్నుములు కలిగినా, ఆంభి చినది ఏవో ఒక లాగునయధాశక్తి గా కళతేర్చగలిగినాను. ఇది భగవంతుని ప్రేమ వల్లనే అని నానమ్మకము. ఈ గ్రంథము చికు కాపీలు సవరించి మొదట ను నా మెడన్నం కురస్వామి కవి గాటున్ను , తర్వాత మ!! బలివాడ నారాయణప్పడు పబ్నాయుడు గారున్ను సాపు ప్రానార్డు, ఏమి ప్రతిఫలం కోవకుండా నాకు సాహాయం చేరిన ఈ ఇద్దరు స్నేహములున్ను శాస వంచనీ యులు. నా కుమారుడు వి.కటసీతాపతి, 3-ఎ, ఎల్-బి, వ్రాత ప్రతులు ప్రూఫ్ ను డి పెట్టి కొంతమట్టుకు నాకు శ్రమ తగ్గించినాడు. విజయనగరము, ఈశ్వరార్పణమస్తు! గిరు,ప మెకటరామమూరి 3 15 వి జనవరి 1914 సం||రం.

No text on this page.

సవరా నిఘంటు అంకిలి. డరణ్, డనజ్ . గనుర్ డరణ్ ఇరా ఇ తే= వాన అడ్డు వచ్చినవి. అంకిళ్లు. తనాలూ. అంకుడు. కెరె నేబ్ - (రూ) కె రేడా నేబ్ , కెరె డోల్ కొప్పల్ పత్తేజి _ అంకుడాకులు డొ ప్పలు కుట్టుతారు. అంశురము. బుడజ్ . అనెబ్ = చెట్టు'. బిసూతా= నారు. అంకురించు. బుడజ్. అబఇ బుడబ్లె-గింజ మొలిచినది. అంకె. అంకె అనిడ్. అంకెము. గోనె. (3) అంకె వేసుకొను. యుమ్నా. అంగ. తనొంప. అంగడి. బజారన్. అంగ మొల. ఉర్డీడన్ ; బడోజ్ సు. అంగిలి (అంగుడు) గ నేల్ లి. రంకీ జీన్నే తెగ నేల్ తి= మెతుకు అంగుడుకు అంటుకొన్నది. అంగీకరించు. ఒడేయా. అంగు. లజా. మండ్రా సిండ్రీన్ అయోబ్లెన్ తిండ్రోఇ లె ఇరే తె=మనిషి బట్ట వల్లెవా టుగా వేసుకొని అంగుగా (అందముగా) వెళ్లి నాడు. తిండ్రోఇ. లింకుడొఇ. అంగుటము. అబొజ్ సీ. అంగుళము. అంగుడం (3) అంచనా. అన్సనా (3) అంచు. డా. కుండి డారాకతి అంచు. అతోరా. సిండ్రి అతో రా=పంచ అంచు.డంకీ అతోరా కుండ అంచు. అతోరా సేజ్ బాన్ పుత U= పంచ అంచు వద్ద చిరిగినది. కొక్కొ- జ్. కొల్హాజ్ రేజ్ గత రాతి అంచు తగిలినది. మనేజ్ . తజో నేజ్ డకూ తే నాఇ= దారి చివరను ఉంటాను. డొజ్. అనేబన్ నోడోజ్ లేజన్ ఓంతి గొబే తె= చెట్టు చివరపిట్టకూర్చున్నది. డండి. కింతాల్ డండి అల్ డుప్లె-గోడ అంచు విరిగినది. అంజ. అడమ్, తుయె. అంజనము. కొక తె (కా. స.) ఏ సెలా! ఊనమ్ పాన్ పాలె, కుయాన్ కుఇ లె, మన్నమ్ కాక తేనా= ఓపడుచా! నీజుత్తు దువ్వుకొని, కొప్పు పెట్టుకొని, నీ కండ్లకు కాటుక పె ట్టుకో. అంజలి. అడోబన్ . ఉంతా మండ్రాగర్ గారిం తెడొ అడొబన్ జండ్రుమ్ లియా= ఆ మనుష్యుడు యాచించినాడు గనుక దోసె డు గింజలు ఇయ్యి. అడోబ్లె తియాజిదో సిలితో ఇయ్యి. డనోబ్. బాగు డనోబ్ = రెండు దోసిళ్లు. డండ్రోబ్ • (రూ.) అంజె. తనూజ్ ప (ధాతు. తుజ్ ప. భూ. వి. త నూజ్ ప) మండ్రా తుంపాలే జిబ్ జిబ్ లో గె ఎర్నాఇ తె=మనిషి (జాగరవేసి) అంజవే సి వేగము వేగము పరిగెత్తి వస్తున్నాడు. అంట. కరజ్. ఇబేన్ ఇలాఇ గామ్ లె అనిన్ అమన్నాత్రుల్లోఇ అపుషైకరణ్, బాడీ ఒడె సుసుబ్ ! = నేను వస్తానని నీతో వాడు చెప్పినది నిజమా అబద్ధమా ? క డ్రజ్ . అంటకట్టు. అజీ లె తొబాడా; బబతో బాడొ. పడమోల్, ఉడాఓల్, కె రెడోల్ రు క్కూలే లె అజీలె తొబాడా= మోదుగాకు, మామిడాకు, అంకుడాకు కలిపి అంటకట్టు. ఎరండీఓల్ బబతో చాల్లె సతాడి పదా= అన్ని ఆకులు అంటకట్టి విస్తరి కుట్టు: అంటిచెట్లు. కిం తె సేబ్. కిం తెగెల= అరటిగొల, కిం తెపడి = అరటి పెడ. కింతె అత్తా గు = అరటి పళ్ల గొల. చూ. అరటి. అంటించు. అజీడా, అజీతాఇ (వ.ఉ.ఏ.) అ జీడే తె. (భూ. ప్ర. ఏ.) అనజి (భూ. వి.) సిండ్రిస్ యగా-సాయ అజీ ల్లె= బట్టకు నల్ల రంగు అంటించినావు. బత్ (ధాం బగా, బత్తాఇ, (వ.ఉ.ఏ.) బడే తె. (భూ. ప్ర. ఏ.) బసడ్ (భూ. వి.) అనిస్ డొజ్ - న్ జొబ్బాన్ బడిం తె= వాడు నాకు బురద అంటించినాడు. గతర్ (ధా. గతర్) గతరా, గతరాఇ (వ. ఉ. ఏ.) గత రే తె. బడ్) గతో 2 అందక. గతరి-గత రాజె అపురాడా కల్ కల్ డే లె: వాడు ఊపిరి అందక గింజుకొన్నాడు. అందము. (చూ. అంగు.) బంగా, లంగా, (భూ. ప్ర. ఏ.) గనకర్ (భూ. వి.) ఆమ్ ఇజాబా తె తుఇతుఇ లె,జంతుఆ ఆరోజన్ గత రె=కోల వింటితో ఎగసినాడు, జంతు' వుకు తగిలినది. (జనిడ్ , జరిడ్ , జన్ రిడ్.) అజాబ్ (ధా. జాబ్) అజాబా, ఆజాప్తాఇ, (వ. ఉ. ఏ) అజాబే తె (భూ. ప్ర. ఏ), అన-జాబ్. సీజన్ రడేతోడన్ అజాబే తేడా ఇంటికి నిప్పు అంటించినాడు. అంటుకొని. జిఇ. అంటు ఓను. అ ఈ. అంటుపోగులు. కడుపి, కుడువి. కొడుపి. అండి. గనాఇ, గఇ, గెనా ఇ, గిగెతోజన్ ఆ బ్బా, గఇ=ఆట చూపుకు వెళామండి. జాబా, గాఇచేరండి. అంత . కుడుబ్. రనా, రుప్పా, తజ్ లి, బొ జైల్ జండ్రుమ్ కుడుబన్ తిత్తా ఇ= బంగారు, వెండి, ఆవులు, గేదెలు, గింజలు, అన్నీ ఇస్తాను. 2. అల్లాఇ, మండ్రాంజల్లా ఇబమను షులు అందరూ. 8 ఎరండి. ఎరండిమండ్రా ఎన్నెగొఇ అపుత్తేజి= మనుష్యులందరూ ఈ లాగు అంటారు. కుడుప్ కడుప్. (నా జనులు) 4. డిల్లె. డిపై అలామ్ తిత్తమ్= అంత గడ్డి ఇస్తాను. (పరిమాణము.) 6.డిన్నె , ఇంత. డక్కె తె. డక్కెతె ఆతాళ్లే = ఎద్దు అంతది. డక్కెన్నె రబాల్ డక్కె మరషెస్ ఇంత పిల్లవాడంత పిల్లవాడుగా పెరిగినాడు. అల్లఇ. మండ్రాన్ జల్లాఇ ఎడ్కాలే డకూ నే తేజి=మనుష్యు లందరు సంతోషముగా ఉందురుగాక. అంతట. తె తెసి బ్లె. సిక్కొఇ. ఆతీకి (చూ.) అందుమీద. ఉంతాఅకీడి= అప్పుడు. అంతము. నను (ధా. సూ). బకు బారా సూ లై = కొండ పని అంత మైనది. మనేజ్ ; మనే జ్ నీజ్ = కొస ఇల్లు. గుడి; గనాఇ గుడి 7= దుంపలు సరిపడినవి. గొడోజ్ . డండి- (చూ) అంచు. (చూ. ముగియు-అయి నది.) అంతరించినది. మాయాలె. జండ్రుమ్ మాయా రె-గింజ అంతరించినవి. అంతెండి తె. అందరు. కుడుబంజి. కుడుబన్ • ఎరండి అల్లాఇ. అందాకా. జరా ఇ. జరాఓఇ మబ= అందా కాపద. తెత్తెసిక్కొఇ. డి తాపీక్కొఇ (కా లము), అందికొను , ఒష జూబ్. ఉంతాతోడోరస్ అందుకొను ఒళూబా=ఆగంప అందుకో. ఒబూల్తా. (వ.ఉ ఏ) ఒఖూబే తె. (భూ. ప్ర. ఏ) అనొఖూప్ (భూ. వి). జ. మా డా పల్లి జాఆ= అటక పై కుండ అందుకో జాతాఇ. (ప. ఉ. ఏ) జాయే తె. (భూ. ప్ర. ఏ) జన. జస్ట్ర. (భూ. వి) ఉఆఇ, బియోజి బరాబాన్ ఉఆఇనా- రేపు పనికి అందుకో. అజఆఇతాఇప్పనికందించుతా ను. ఎ అనుఆఇ. అందలేదు. అందియ. అండి డొక్కా. (గు); అండిడుక్ 'ఆ. డగ్గర (శా. స.). పరజడ్డా, అందు. ఉఆఇనా. బారాన్ ఉఆఇనా = పనికి అందు. లేజన్; లోజన్. ఉంతా మండ్రా నీజ్ లోజన్ డకు= ఆ మనుష్యుడు ఇంటిలో ఉన్నాడు. బా; బాస్. బరుబాన్ నార జా ఇన్ గిల్లా ఇ-కొండవద్ద నారింజచెట్టు నేను చూచినాను. ఆమజన్. కుడామజన్ అజల్ ఎర్జనోంతొ =పొయ్యిలో నిప్పు రాజ లేదు. అందుకొను (చూ. అందికొను.) అందుమీద. 1.తీకి, గనుర్ గనుర్రె, తీకి లోబో లుఊళ్లే; ఉలామ్ల డ కు=వర్షము కురిసింది; అందుమీద భూమి నాని చల్ల గా ఉన్నది. 2. కీకి. (కా, స.) 8. తె తెల్లె కనిమండ్రా ఏం తె అమేఏ తేడో ఉం' సెలో తెతె. సిల్లె నొజ్ బాబా మొన్పొ- ఈమను ష్యుడు ఏమి చేసినాడో. గాని ఆ చిన్నది అం దుమిద మగసిమీద ఇష్టము లేనిది అయి నది. 4. బార్ . బరుఅమజన్ తుజెప్తాః ; బార్ లోలో తెనాఇ;తికిజంద్రుమన్ బిర్తె నా ఇచేముందు గాకొండ (లోని) చెట్టు చేమ సరి పెట్టుతాను. అందుమీద పోడుదువ్వు .

3 6. లేదు; తాను. పిదప విత్తనములు జల్లుతాను. 5. సి తుభ్ ఇయ్యే లె, ముఆఇలె,అసూయమ్ డాగె క్కొఇ. అమన్ ఇన్ ఇ ఇబెన్ సిక్కొఇ, =ప్రొద్దుటనుండి పని చేసి చేసి ఆకటా అల అనిన్ ఇరాఇ తె= నీవు నేను వచ్చినతర్వాత సినావు. అకటకట. ఇయ్యెలె. డారజన్ వాడు వచ్చినాడు. అఇం తెన్ (రూ) రబాలన్ ఆన్ డెతె ఇయ్యెలే ముసముస ఆఇం తెన్ • గొవాజ్ మండ్రాంజి అల్లాఖ అసూయుమ్ డాగె=పిల్లడు అన్నము జల్లి అమజన్ బకూ అను రైజి; అయిం తెన్ వేసి-నాడు, ఆ ఆయ్యయో. ముసముస= ఆ బకూ బారాతు పేజి=గ్రామస్తులు అందరూ య్యయ్యో. ముందుగా కొండ దేవతలకు పండుగచే అకస్మాత్తుగ. అబ్బోమూజ్, వొడా అబ్బో స్తారు; అందుమిద కొండపని చేస్తారు. మూజ్ ఇరాఇ తె= గెడ్డ అకస్మాత్తుగా వచ్చి అందువలన 1. ఉం తెన మ్మేలె. గనుర్ తె; ఉంతె నది. శినా అబ్బోమూజ్ ఇ మే తే= పులి న మేలె డాగా ఉంూపయాల్లె = వాన హఠాత్తుగా పట్టుకొన్నది. ముంజోజ్ బరు అందువలన ఎండ మిగుల వేడిగా అబ్బోముజ్ గలో లె కొండశిఖరము అక ఉన్నది. 2. ఉంతే నాసస్. ఆమన్ పుర్పు స్థాత్తుగా పడిపోయినది. రైజ్ ; ఉం'తెనాసన్ - కితుబంజి సిన్నెత : అక్క. కాకి. మి. నీవు కొలిచినావు గనుక దేవతలు అక్కడ. కొత్తె (ఆక్కడకు) తెల్డెన్ , ఎడె నీ యెడల కనికరిస్తారు. 8. ఉం తేన ప్సెలె. క్లెన్, ఒడి ల్డెన్, ఒత్తెన్ . తల్మ్ జుమ్లో సెల్లెజి ; ఉంతాన స్పెలె సరో అక్కర. అకారా (3). లొడా (ఓ). ఫేస్ సెడె తె= పశువు మేసి వేసినవి; అందుచేత అసాయాఇ = నాక్కర లేదు. వరి (చేను) పొడు-అయినది. అక్కిలించు. ఇల్లాఇ. (ధా-ఇడ్+లొఇ) ఇ అందె (చూ. అందియ) యోజా: (ప్రా) ఇల్లాఇ తాఇ (వ. ఉ. ప.) అంధ శారయు. లొ మొ. కాదు కా=అమవాస్య ఇల్లో జే తే.(భూ.ప్ర.ప.) కింపోజ్నమ్ ఇడ్లో పెంపేజ్ సంకియోల్ = అసుర సంజ, ఇనే తె: నీ కడుపు అక్కళించుకు పోయి పడ్డ వల్ (అరమడ్ + డయల్) అసర సంజ నది. ఇల్లా ఇతీజ్ కిఁపోజ్ = నాకు కడుపు కన్న కొద్దిగా గాఢమయిన చీకటి. ఒజోల్ అక్కళించుకు పోయినది. సెంతో ఇపోజ్, = దీపాలు ముట్టించువేళ. ససర్ గడోజ్ = పింతో ఇపోజ్ [ పెంతొఇ (= వెల్డి) + కింపో తెల్లవారగట్ల, మునుమును చీకటి. కన్సీ జ్ (=కడుపు)]. ఓంతొ ఇపొడ్నా=కడుపు మోల్ = కోడికూత వేళ, అమజోలన్.సుడో అక్కళించు పింతో ఇపొజ్లీజ్ = నాకడుపు లీన్ = తొలికోడి కూత వేళ. బనారోలిమన్ వెలి అయినది. పింతొఇ పోజ్ తమ్. నీ తడు = మలికోడికూత వేళ. జేయోజ్ = అరుదణ్ పువెత్తి అవుతుంది. విం ఇ పోజమ్ . యము. నీ కడుపు వెల్లి శానీ. ఎంతో ఇపోజ్ తీజ్ అండి. గలెజి; జి; బాజి; గౌరవము తెలియడే నాకడుపు వెళ్లి కానిమ్ము . అపింతొ ఇ పోజ్ సే మాటలు. ఎర్భాగఇ, గలేజి = వెళ్లండి. తెనాఇ- నా కడుపు వెలి చేసుకుంటాను. అంపకము. జుంబాన్. ఆఇ జూంజూ ఇజ్ బా అక్రమము= ఎర్సి. డోసా. ఎర్మజ్. పాపమ్. -వచ్చి నన్ను అంపకము చేయండి. జుజ్, అగత్యము 1. బయా, ఇడమ్. లియ్యెల్ , రీజ్ . జుజ్ - జుజ్ బొఇ=అంపకము అయిన స్త్రీ, 2. అక్క రా. (కోడలు). జనుజ్. కూఇన్ కుయారన్ జీ అగి పడు. (రజ్ రా.); రబజా. రబట్టాఇ. అసీజ్ జనుమ్ డే లె= కోడలిని మామగారి (1) ఉ ఏ) రబజే తె (భూ. ప్ర. ప.) ఎ ఇంటికి అంపకము చేయడమయినది. ర్రనబజ్. బయోజి రబడౌ ; అపు. ఇ- అంబలి. రేపు కనబడు; చెప్పుతాను. లజనా. అకట 1. అబసూయుమ్ 7. 2. అసూ లజే తెనాఇకి సపడుతాను. బ్లేనా యుమ్ డాగే తగిలాసి ఆ గర్రాసిల్లె బారాతు బాస్ కు కనపడినాడు. లజలాఇ= నేను కనపడి సీత్రికూడూ.

4 కుండ) ఒ అగి. నాను. నా లజెలాఇ-పులి మాకు కనపడి కింపోజ్ -లేజన్ ఎర్ల నేమ్ =తిన్నానుగాని నది. మొజ్జా లనాడే తె= ఎవ్వరూ కనపడ కడుపులో జీర్నముకా లేదు. ఎ లేమన్ . లేదు. గిత్తానా (ధా. గిఇ) మొయె గిత్తాలమ్ | అజ్ఞానము. బుడ్డి-తె అనొగండి . డో, బెర్నా అనవు బ్లమ్. ఇరమె గిత్తానా అటక. కుతరా. మాడా. పతిలిన్ మాడా-లం = మొన్న కనపడినావు కబురు చెప్ప లేదు; కాన్ డక్కో ఆ.=కుండ అటక పైని ఉంచు. ఎల్లుండి కనబడు. ఇత్తా ఇడోజ్ అగిన్నా ఎ అటిక . బెసాడి; సండ్రబ్ పడజ్ (ఎంపుడు "వస్తానుగాని కనపడవు. ముకానమ్ న్ అగిత్తాఇజ్ =నీ మొగము నాకు కనపడ అటు. (చూ) కొత. ఒత్తె. ఒడి త్తె. కొతే. దు. మడ్ ఇథేన్ అగిత్తాఎ? నాకు కళ్లు క అటుకులు. 1. తజ్జారా (రూ) తజ్జా 2. నపడవు. మన్నమ్ ఎజ్జా, ఉంతా నమే లే తత్తాడన్. అగిన్నె = నీకు కళ్లు లేవు అందు చేత చూడ అటువ లె. 1. ఎత్తెగొఇ, 2. అన్ సోఇ. అమన్ లేవు. అపు జిజ్ అన్ సోఇ డకుతిజ్ = నీవు నాతో ఆగిప, =కునర; కొఒ. చెప్పినట్లు ఉంటాను. అగపరచు (ధా. అస్సూఇ, అప్యూఇ.) అప్సూ | అటు మొగము చేయు. (ధా. నేజ్) ఒ జా. అప్సూఇతాఇ. అప్సూజే తె. అనప్ జ్నా. రజూ గోగోకు రైఎర్తె,ఒజ్జె గిబ్బా= సూజ = కనపరచడు. ఎరనప్ సూఇ-ఇం రాజు గుర్రము పైని కూర్చుని వెళ్లుతు కా తనపరచలేదు. అప్యూఇగోజ్ = కనప న్నాడు; అటు మొగమయి మాడండి. ర్చకు. అటువంటి. ఎత్తేన్న , ఎత్తెన్న మండ్రా ఎఱ్ఱ= అటువంటి మనిషి లేడు. ఆగు (P) డే. డే తె= అగును. డే లె= అయి అటు నైపు. 1. ఒండోలె. 2 ఒత త్తే తణ్ణిజన్ నది. ఎర్రని= ఇంకాకా లేదు. బారాషాన్ ఒండోలె ఎర్నే తే; ఒతెత్తెగిజా = ఆవు గడెల్లె, సగ గడెల్లె= ధాన్యమయినది. ర అటువయిపు పరుగెత్తినది ఆవై పుచూడు బాలన్ మండ్రాగడెల్లె = పిల్లడు పెద్దవాడు 3. కొండోలె. అయినాడు. బారా గడెల్లె=పని అయినది. | అట్ట. 1. ఉసాల్ = పండొఇ జెజ్నా జఇతాఉ అగును, ఓ, గడెలె సాల్. 2. జనిడన్. తిత్తిజ్ జనిడన్ అగౌరవము. (చూ. మర్యాద.) తిత్తిష = చింతపండు అడ నాకియ్యి. తిత్తిజ్ అగ్గి . తొగె, బుఇ (పిల్లల ముద్దుమాట). రడితొ. జీన్నే తె= చింతపండు అట్టకట్టుకుపోయి కాలుతున్న నిప్పు. రజతో రగఇడమ్ డకు నది. 8, జని (ధా. జీ.) కడూడాజని తబ్లీ రాలుతున్న నిప్పు యెర్రగా ఉన్నది. జన్ తియా: గంజి పై అట్ట ఆవుకు పెట్టు. అగ్గి పుడక = అనార్ -తో. రూ. జగ్జీ. కడూడాజి కిన్ సోరన్ జుమ్ అగ్గి-పెట్టె=అనార్-తో- పేల్ . సెడే తె=గంజిమిది అట్ట కుక్క తినివేసి అచ్చంగా. సత్తజ్. నది. 4. లల్లర్. అడుబ్ లల్లర్ ర మేజన్ అచ్చి. పడి, పడిమార్ = మొదటివాడు. మంచి జుమ్ సెడే తే= పాల పై అట్ట (మిగడ) పిల్లి మనిషి , పడిరుజ్ =మంచి బియ్యము . సూ తిని వేసినది. అడుబ లల్లర్ మనాగామ్ సోర్, జడూసోర్, కిస్ సెడ్ సో' = అచ్చ డకు= పాల (మీగడ) అట్టరుచిగా ఉం సవరలు. టుంది. అచ్చు. అవణి (ధా. అజ్) ఇహోల్ అట్ల జు= | అట్టు. పోపో, పిత్త. ససర్ పి. *త ముద్ధర వేసినారు. అట్టుక టెను. జిల్లె. జీ నేతె. సిత్రీకూడూ జీ అచ్చుకను. ఉండ్రుల తీఇ నే తె= అంబలి ఆట్టుకట్టినది. అపజ్ కొరడాలే. అడ, జని. తిత్తిజని= చింతపండు ఆడ. ఆజీ.గి.ఎగ్డమ్ (థా'. 'లేమ్) గాలాఇడో అడఁగు (ధా. అడ్) లత్తాఇ. లడే తె. గోగో అజాగ్రత ఆ గా, 5 అడచు. అల్లడా. అడలగొట్టు. బంతోజా. మండ్రాంజినమజ్ లల్లె డకోనా= పెద్దలకు 4. జఇతాన్ = కిందను. అడగి ఉండు. అడుగులడ. అడకువ. లనడన్ • (ధా. లడ్) లనవ్ మర్ అడుచు (ధా. యో). యోకు. యోతా ఇ. = అడకుపగలవాడు. (వ. ఉ. ఏ) యోయే తె. (భూ. ఏ.) ఎర్ యన్. అనిన్నా కింకేజ్ యో లేజి - అడప- తడప 1. తెతెన్ తె తెన్. జాజాసుజా, వాడి గర్పము అడచివేసినారు. కెంకజ్నమ్ తె తెన్ తె తెన్ తకుఇ = అప్పు అప్పు యోనా'నా = గర్వమడుచుకో. అసన అనం తజ్ డప్పుడు తీర్చినాను. 2. అజానజాన్ యో నెతే= వాడు గర్వ మణచు గను ర్తె = అప్పుడప్పుడు వానకురుస్తున్నది. కొన్నాడు. కతజ్ నమ్ అయోగా తేజి అడరు. బంతోజ్; బకోజ్. కానీగరము అడగించుతారు. కృతజ్ నమ్ యో నే తెపోజ్ ? = నీ గర్వ మడగినదా ? అడవి = 1 తులబ్. ఎగ్గజ్ తులబ్ లేజన్ = కింతజ్ అయోనాతమ్= గర్షయడగించు ఆడపిలో వెళ్లకు. 2. కిండ్రజ్. కిండ్రేజ్ . తాడు. రమెజన్ కింబులన్ ఇమై ఆయో చిట్టడవి. 3. అరాజాజన్. 4. బడోజ్ నాయే తె=పిల్లి ఎలుకను పట్టి నొక్కి వేసినది. (గు). కొండమీదనున్న అడవి. బండ్రాబన్ అయో నాయే తె క అడవికుక్క = 1. ఒల్లా. 2. ఒల్లాసో. పము అడచుకొన్నాడు. ల డ్ర అడవి మేక. జడూమె. జడోమె. అలెబ్. నొక్కుడు. అడుగు (ధా. గార్ ,) గారా. గార్తాఇ.(వ.ఉ. అడుసు=వొచ్ళా. సొr. ఏ.) గారే తె. (భూ' ప్ర. ఏ.) వర్గ నార్. | అడ్డం పడి. గగ్గర్ గగ్గరా. గగ్గర్తాఇ.గగ్గార్తె.గోడో, అడ్డము.=1 డసజ్, ఇన్ అఇర్రాఇన్ అకడి గగ్గ రెపట్టాఇ = మజ్జిగ అడిగి తెస్తాను. నఇ డజే తె= నేవచ్చేటప్పుడు ఏరు అడ్డినది. గగ్గర్ మార్ = ముష్టి వాడు. ముడ్డు కాలేజన్ రంకి ఉడ్నే తె= గొంతులో రా డో అనిన్ అతియె=అప్పు అడిగినాను మెతుకు అడ్డుకొన్న డి. * తే డజ్జామ్= గాని వాడు ఇవ్వలేదు. ఏమిటి నిన్ను అడ్డుతుంది? జ్ఞా అడుగు=1. ఒఆలా. ఒ ఆలా ఇ. (వ. ఉ. ఏ.) ఇడో అడజ్ జేన్ = వరద వస్తూ ఉ. ఆ లే తె. (భూ. ప్ర.ఏ.) అనిన్ జూజా ఉన్నదిగాని అడ్డడానికి ఏదీలేదు. బెర్నా ఇన్ డకు డోఒ ఆలా = వాడు నాకు ఇన్ డఫ్ట్ అఫుజ్ గోజ్ నామాటకు బాకీఉ న్నాడు, అడుగు. డేసారిన్ మూ అడ్డు చెప్పకు. మొహౌజాఇన్ అడ్డజీన్ ర్తమన్ ఒఆల్ఫా = జన్ని వాడిని ముహ జి= నా కేపీ అడ్డ.. 2. ఆరొజ్. రాజ్. ర్త మడుగుతాను. మూర్తమన్ ఇన్ (కాల కాలువ మొ||) అడ్డంగా. 3. 3. ఓండ్రజ్. ఎరనొఆల్ =మూర్తము నేను ఇంకా అడగ వొడా ఒండ్రఫ్లే డకు = గెడ్డ అడ్డముగా లేదు. ఇన్ మూర్తమన్ ఒఆలా ఇ= నేను ఉన్నది. మండ్ర ఒండ్రథై డీమానె తె మూర్త మడగను. మూర్తమన్ అబ్ ఒఆల్ మనుష్యుడు అడ్డముగా పడుకొన్నాడు. తాఇ= మూర్త మడిగించుతాను. 2. ఆత మండ్రా, కినా, జాడన్, అసెఒన్, తజ్ఞుజన్ ల్ జేజ్. అతల్ జేజ్ లేజ్ జేన్ ఎబ్బాడే ఇ కుడబ్ తజోరన్ ఒండ్రస్ట్ డకూ లెజి = జ్ తె= నా అడుగులో (పాదములో) మనుష్యులు, పులులు, పాములు చెట్లు ముల్లుగుచ్చుకొన్న ది. 3. లోజన్. రబాలన్ ఆవులు, అన్నీ దార్లో అడ్డముగా ఉన్నది. -త డా లేజన్ పతుల్లె, అలోజన్ ఇ మ్నే తె= 3. లర జె. తంగోలన్ కెనా లర్ లేన్ డsi= పిల్లవాడు చెరువులో మునిగి అడుగు ఫలి దారిలో అడ్డముగా ఉన్నది. (సర్ పట్టినాడు. సీండా లేజన్ జొబ్బాడకు = ఇడను ఇడమ్ - లా ఇరాఇబ నూతి అడుగున (లోపల) బురడ ఉన్న ది. = పరికోతకోసి వేగము అడ్డముగా రండి.) జాజాసుజాగా M 6 అడ్డుకోను. తుడబ్ నా. అడ్డుగడియ. అనాతో. అడ్డుపడు. ససాఇలజ్ అణచు (చూ అడుచు.) అణ. యాగిలేబు. అతగాడు అతడు అనిన్. మొని (కా. స) అతను అతి. 1. అఇండమ్. 2. అమిడ్డప్ . 3. బొఇ బొఇ, 4. అబ్బల. 5. అగ్గడ. 6. అఉర్ . 7. గరు 8. అలా. అతికించు (ధా. బొమ్) బొమా. బొరొ బొమ్లా ఇ = బొరిగ అతుకు తాను. అతికినకర్ర: బొమ్ అర. అతిక్రమించు. అఉర్ అతిశయము (చూ. అతి.) కిస్సా. రూ. కిణ్ సా. కిస్సా మాక్ గర్వపు మనుష్యుడు. కింతజ్. అమన్ డిన్నే కింతజ్ గోజ్నె నీకింత గర్వము కూడదు. లెజ్ గె: తిండికి లేకున్నా డాబు చేసేగుణము. అతుకు-1, బనోమ్. పొరా బనోమ్ డే లె. = పొరకు ఆతుకు పడినది. రూ. బగ్జామ్. 2. అక్క:. సక్కబా. ఆత్త. 1 కినార్ (భార్యాతల్లి). 2, ఆవాజ్ మేనత్త; మేనమామభార్యా, అత్తము.కింతె అత్తా రా-గుర్ = అరటి పళ్లగొల. అత్తెసరు. 1. అన్ ఇ డార్ . అ ఇడార్ కూడు ఉండ్రూ తె అత్తెసరు కూడు ఒంటికి సెగ చేస్తుంది. 2. జక్కమ్-కూడు. అత్యాశ. 1. ఆసాగరు. 2 సింగిడిగి- మడ్. చూచినదంతా అడగడం. 3 అడ్రో; అలా మడ్. అదనము (చూ అతి.) అదను. అయమ్ అదలించు. 1.క ఇ7. తబ్లీంజి జుమాఇ సెజి; కణం ఆవులు మేసి వేస్తున్న వి; అద లించు. ఈ లాఇండేన్ ఉంతా అఇరజ్జి అదలించినాను, అవి వెళ్ల లేదు. రవాలక్ బెజ్ బొఎర్సె తుబె తే కరణ్, కఇ = మీ కుర్రవాడు తప్పు చేసినాడు గట్టిగా చీవాట్లు పెట్టు 2. ఒరోల్నా. ఒంతిడంజి జండుమన్ జుమాఇ సెత్తేజి ఒరోల్నా. ఒరోల్లా ఇ, ఎరని = పిట్టలు గింజలు మేసివే స్తున్న వి అదలించు. అదలించినాను, వెళ్ల లేదు. 3.గు ఆల్ నా...తిడంజి గుఆల్గు ఆల్నా = పిట్టలను అదలింపు అదలించు. ఒంతిడంజి ఎర్గుఅలెంబె, ఇంజిడొ అండీ లెన్ ని పిట్టలను అదలించకుండా యెం దుకు ఆడుకొన్నావు? అది. ఉంతె. ఉంతా; కని; ఇంతె. అదిగో. కుండె. ఉండ్రి. ఇంతే. అదరిపడు. అదుము. కఇ. అదివరకే. ఆండ్రేజ్ . అదివరకే తెల్ల వారినది= అండ్రేజ్ పలెల్లె, అదే. 1. ఉం తెనా. ఉం తెనా ఓంతి ఇయా ఇu= ఆ పిట్టే వచ్చినది. 2. ఉంతెమాఇ. (తాళాకోట). అద్దు. తన్నో. తనోడన్. అంబెక్ ఎల్లెన్ ఓం తె తన్నోడ ? = మీకు మాకు సంధి యెక్కడ ? అద్దము. తరాగిడ్డమ్. రనప్ పడా అడ్డమజ్ • (కా) అదే. బడి. డోజన్ = ఆధికము. అతేజ్ డమ్ (చూ. ఎక్కువ) ఆధీనము చేసికొ. (ధా. కొబ్) కొబ్నా ఉంతె సెరోబా అనిన్ కొబ్నే తే ఆపొలము వాడు స్వాధీనము చేసి కొన్నాడు. ఆ తెమజన్ డకు= ఆది అతని స్వాధీనము లో నే ఉన్నది. అసిన్ జుపై = వాడే అనుభవిస్తున్నాడు. అథైర్యము. 1. బంతోజ్. 2. పిరికి(కా. స.) అనంతము. 1. గొడోజ్ ఎ. లో బోన్ గొ డోజ్ ఎజా తె = భూమి అనంతము. 2. ఎర్గుడి. కుని బారా ఎర్గుడిల్లె డకో తె. ఆ పనికి అంతము లేదు. రు ఆజన్ అగు డి-తె =ఆకాశమునకు అంతంలేదు. అనగా 1. గాబ్లెం డెన్, 2. గామ్లమన్ (కా. ఆనా కారి. స) ఎగ్గతిడ్-బొఇ. ఆనాదరము. 1. అరో ఇమడ్. ఇడ్డా సెజైనాయి డో అరొఇమల్లెజి = చుట్టము ఇంటికి వెళ్లి నాను గాని మన్నించ లేదు. - 2. ఎర్సిన్నా, 7 తియా= పెద్దలువచ్చి అన్నీ . కుడుబ్. జమా. అమన్ ఇరాఎండేన్ ఎగ్ సిన్నే లబెపోజ్ డోజ్ , నానాఖాన్ డోజ్, రుంకూఇన్ ఆడకు ఆమ్? నీవు వస్తే నిన్ను మన్నించ డోజ్ , రాజీ-యోజ్ ఇన్; బాబా తీత్తమ్; కుండా ఉంటామా? అసిన్నె. ఎర్సిన్నెల జుమా= రా, పిల్లడా, నాతండ్రీ, నానాయనా, బె డకోరెం డెన్ ఎర్సి="మేము మన్నించ నా బాబూ, చక్కనివాడా, బువ్వ పెట్టాను; కుండా ఉంటే తప్పు. తిను. 4. పూజ్ డారాఇ= పొడి అన్నము అనాయాసము. ఎర్మంగ. ఎరణాల బె బారా (ఎండిన అన్నము) బక్కా తేనా ఇంకా మొ లాఇ= అలియకుండా పనిచేసినాను. దటి ఆరగింపు చేస్తాము. 5. ఒండ్రజ్ అని. గావ్లా. బజాగామై జా ఎర్సిగామై జా డార్ (వరిఅన్నము). గోగోమార్ ఇయా అనపుళ్లే = మంచి అని గాని చెడ్డ అనిగాని ఇతె ఒండ్రజ్ డార్ చెప్పవు. నారు ; పరిఅన్నము పెట్టు. అనుకూలము. మొన్నొ (ఓ.) మనసు (3) | అన్ని • (చూ. అంత,) డితే. అనుగ్రహము. అబసుయేమ్, అనిపించు. అగ్గమ్ గామా. ఆన్యాయము. నాయమ్ కె, గమాజన్ లన్ సమన్ అను. 1. గామా. 2. బెరా' తద్ది- బెర్నా-నమ్ పాక్లెడో నాయమన్ అతియె, నాయమై= = నీవు అన్నట్లు. గొమాంగు లంచం పుచ్చుకొన్నాడు, గనక అనుపు. (చూ. అంపకము) న్యాయము ఇవ్వడు- న్యాయము లేదు. అనుభవించు. అన్యోన్యము. 1. ఒన్ సిర్రె ఒత్తేజి. ఒకరి అనుమతి. సెలుఆ. రాజీ బేర్. కొకరు సహాయముగా దున్నుతున్నారు. అనుసరించు. 1 (P• మయ్) మఇనా. అని 2. అల్, బకూ బారా అల్తోడూ న్నాత్రుల్లోఇ ఎరా= వానితో కలియుము. తేంజి-పోడు పని ఒకరికొకరు సహాయము మయాన్ మఇలె ఇరాఇ-కలిసిరా. చేసుకోంటున్నారు. అల్ బెత్తేజి= ఒకరితో డోజ్ బాన్ ఎరా. వాడి వెనక వెళ్లు. నొకరు మాట్లాడుతున్నారు. అనుకొన్నాను. 1, ఒగండీలాఇ. 2. పడేడుమ్ అపకారము. డోసొ' ఎర్ని. అపనమ్మకము. ఎడ నేర్. అనుమానించకు. ఈ మేల్ గోజ్ (= చూడకు.) | అపనింద . అసింగెన్ డోసా. అనువు. అపరాధము. పడో. ఎర్ని. “సా (ఓ) అనే. = గా నా నేరమ్(తే.) అనేకము. అ ఇండం.బొఇబొఇ.అగ్గడా (చూ. అపానవాయువు. అత్నా (ధ్వనిగలది). పసో ఆతి.) ఇతాఇ (ధ్వనిలేనిది.) అపాయము. అసు (=నొప్పి.) అన్నదమ్ములు. కాకుబొక్లాజ్ జి. కాకుఉ బజ్ జి. అపుడు. 1. సెలె తె. సెలె తె బెర్నా కొరడా బొబెజ్ జి. (గు) గతాల్ జి - (సెరుజ్ లమ్= అప్పటి మాట మరచినావా ? సెలె తె ము.) సిల్లె నహి సిక్కొఇ ఎత్తెగోఇడకు= అప్పటి అన్నము. 1. డార ఇ. డారఇతుల్లతుమ్జ్ ? నుండి ఇప్పటిదాకా అలా గేఉన్నాడు. 2. బడెబడె. అన్నముచాలున్నా చాలును. అకిడి. తెత్తె యోజన్నా కిడి గేఇన్నా = అంత డరాఇ గోపురా, సబీర్ రూతమ్= అన్నము పొద్దప్పుడు కనపడు. ఇత్తాఇ గేఇన్నాఇ= బొరిగ చేసుకో పులును పోస్తాను. 2. కూడు వచ్చి కనపడుతాను. గెఇత్తాఇబీజ్ డకూ (గంజిలో ఉన్నది) కడూ డాకూడు=గంజి తమ్ పోజ్ , ఎ పోజ్ ? = కనపడుతాను అన్నము. అసూఇకూడు అసుఇ కడూడా తీ గాని నీవు ఉంటావో ఉండవో. ఉంతా యా-కొద్ది అన్నము, కొద్దిగంజి ఇమ్ము. 8. బా కెడి. (ఆసమయము). బా (పిల్లలకు పెట్టేది). ఆ ఇ,పసి! ఉండెన్ అపుడపుడు. (అప్పుడప్పుడు) 1. ఆడాడా. లాఇ. అన్న. కాకు.

8 m మేలె అజాజా గే-ఇన్నా =ఆప్పుడప్పుడు కన అమర్చు (ధా. రుకు). 1. రుకు ఆ. ఆండ్రమన్ పడు. 2. తెల్లెన్ తెత్తైన్. తెల్డేన్ తెల్లెన్ జి కుడుఒన్ రుకూన్ రుకూరి బరు బా గిత్తానా=అప్పుడప్పుడు కనపడు. రా తు బా=పనిముట్లు అన్నీ కూర్చి పో అపేక్ష. చూ. కోరిక డు పని చేయ్యి. ఉఊ. ఒడే, రుకూతా అప్ప= కాకి. ఇ= సరే; మంచిది, కూర్చుతాను. 2. (ధా. అప్పుంచు. తిల్లె-సెడా. పాడమ కేనా తిర్ + తుమ్) తిరుమా. తంకాబన్ తిర్తు అప్పటికీ. డే లేజా, పిల్లవాడయినప్పటికీ మాలెం డెన్. అమన్ గోగో ఆమ్లె=నీవు పసిడే లేజా. సొమ్ముకూర్చితే, గొప్పవాడవు అవుతావు. అప్పు 1. జాజాసుజా. అప్పుఇచ్చుట పుచ్చు 8. కొబా, కుబా. సరోబోనమ్ కొలీజ్ కొనుట. జాజాలె తియా= రుణము చేసిఇళ్ము. గా ఇ= నీపొలము నా కమర్చు ఓయి. ఇన్ లగి తేంజిన మ్మేలె జాజాసుజా పత్తా ఇ=మ అ ఒరాఇ నాసరోబా అసిన్ అ కొబ్నా దుపుల నిమిత్తము అప్పు తెస్తాను, గోజా యే తె= నేను దున్నే పొలము వాడు అమ లాఇ=అప్పులపాలై నాను (అప్పులలో కూ రించుకొన్నాడు. ఆబ్ బొమోఆ. పుర్పుర ర్చోపడ్డాను) 2. రయా(వెంటనే తీర్చెడు కొప్పాలంజి ఎరండి అబ్బోమో లేజి. అప్పు) రయ ప+ఇ-అప్పు తెచ్చినాను. | అమర్యాద. ఎర్ సిన్నె . అమన్ డియెన్ రయమజ్లిస్ ఎంత అప్పు చేసి అమావాస్య. కడుక్కా, కాడూకా. ప! నావు. డిత్తెరయ, ఎన్గామ్ తకు] = గాఇ. నడొనమ్ పజీగాఇ; తురుభైలుమో ఇంత అప్పు, యేలాగు తీర్చుతావు. అఇం డన్ అబ్బల= నేడమావాస్య , మబ్బు వేసిం డం రయాలెనాఇ = చాలా అప్పు తెచ్చి ది. చీకటి అధికము. నాను. 8. కడి. (రయ=వడ్డీ లేని అప్పు) అమ. 1. ఇయాజ్ . 2. ఇయోజ్ . 8. మేమే అలా రయ డెలిజ్ = చాలా అప్పు కైనది. అమ్మకము. తెమ్ తెమ్. తేప్రైజల్ = అమ్మకపు అప్పుడు. సెలే తెన్. కర్రలు. తేన్తమ జాతి= అమ్మకపు వస్తువు. ఆబద్ధము. 1. తల్లు. తల్లుమర్ అమన్ = నీవు త నెమ్. త నెజల్ నా జనాతి ఉత్తేజ అబద్ధపు మనుష్యుడవు. 2. కుజ్ కుణ్ గో అమ్మకపు కర్రల ఖరీదు యింత. త నెమ్ జిజ్ = నావద్ద అబద్ధమాడకు. 8. సొస్సొ జోజీ పోజ్ ! ఆ మే చీపుళ్లా? తేజ్జూ తె (బ్). ముంబాఖాన్ ఎఱ్ఱ = అమ్మకపు నువ్వులు అబ్బ: ఉఆజ్. నావద్ద లేవు. సీజ్ ఇన్ డి తాజా తెడకో అబ్పా! ఆగాఇ ! లాఇ= ఇంటిఖర్చుకు నువ్వులుంచినాను. తే అబ్బాయి. 1. రబలన్. 2. రబారి. రబా-రిజ మా= అమ్మ. ఆ తేమాఇ= అమ్మను. అతేమ్లం న్. రబల్లోన్నా తో అజితిడజ్ డో, డెన్ అతేమ్ తె'ఇ= అమ్మకుంటే అమ్మించు బడోర్ ఒడెర్తె = పిల్ల వాడి నోరు చిన్నది గాని పెద్ద కేకలు వేస్తున్నాడు. అమ్మవారు. 1. సోనుమ్. యోజ్ షోనజ్. పా అబ్బును. 1. ఇత్తె. కుని గొర్హాజ్ జంద్రుమన్ పురీగడా యోజ్బోజాన మ్మేలే కన్సిమన్ ఇట్లైబె=ఊరిలో విత్తనములు గొరుకుతవి తిత్తాఇజ పాతపట్నపు అమ్మవారికి కోడి ఇ (అబ్బుతవి). ఉం తెనా తె లేబున్ ఇఖైబె స్తాను. 2. రోగాబోఇ. (స్పోటకము) అని దీనికి సొమ్ము దొరుకుతుంతి. 2. ఉక్కా న్ లో గాబోఇ డేలె ఆయిం తెన్ , బంతోజ్ లె. అనిన్నా కెంకెన్నా ఉక్కా లే=వీనికి తే; మే' క్లై= వీడికి అమ్మవారైనది, (స్పో చదువు అబ్బెను పాట అలవాటు అయినది.) టకము) దిగినది. భయము లేదు. బ్రతుకు అభ్యాసము. ఉల్కా. తాడు. శిరిం గెబోజన్ (ఆటలమ్మ). అని అభిలాష. మొనొ (ఓ) రిజెబోజన్ డే లే; అమిడ్డప్ ఆసూ డెలె అప్పు నా జ్ (తా. స.) తాను.

9 తై పై తేజ్ (కస్తమన్ డెం)= గాలి జల్లినది; చాలా కష్టమైనది. ఆమో! అగాఇ! అము (ధా. తేమ్) తేమా. తేనఇ. తేమే తె. కిండ్రుమ్ తేమాఇ. సస్తాలె తిత్తమ్. 2జీ తేపోన్ ? = జిణుగులు అమ్ముతాను. చవక గా ఇస్తాను కొంటావా ? అమ్ము (=కోల). ఆమ్. జంతుఅన్ ఆమ్ బాతె తుష్ తాఇ; జంతువును బాణముతో కొ ట్టుతాను. డేజ్ డాజమ్మే లె ఇత్తె నాకిడి ఆ మంజి అగ్గడ పొజొ = వేటకు వెళ్లేటప్పు దు అమ్ములు లావుగా తీసుకు వెళ్లు. అయితి కాదు-అగడేవి. అయిను. మొలొఇ. అయినప్పటికీ. 1. డే లేడోజ్, అనిన్ కుం డ్రారి డే లేడోజ్ డరమమ్ అమ్మే తెజావా డు తల్లి తండ్రి లేని వాడైనా ధరము చే స్తాడు. 2. డే లెజానజ్ . కినాలర్ల జై; డెజ్ డామర్ డే లెజూనజ్, బంతోజే తే= పులి ఎదురుపడెను. రొప్పేకాడు అయినప్పటికీ భయపడ్డాడు. కి నాన్ గిల్లాయెండెన్ బంతొ జ్ డేతిజ్ = పులిని చూస్తే భయపడుతా ను, బంతోజ్ డే తేడేలే జూనజ్ =భయ మున్నాం అయిపోయెను. 1. (ధా. సూ) సూల్లె. అవి న్నా బరూ అంబ్బెజ్ సూక్లౌ= వాని కొం డపని అయినది. 2. గడిల్లె, ఒత్రాగడి;= దుక్కి అయినది. 3. గుడిల్లె. బారా గుడి ల్లె =పనిపూర్తి అయినది. 4. రబ్లె. బారా రెజ్ల నాఇ-పనిపూర్తి చేసినాము. 5. ర ఇల్లె. కూడురజిల్లెకాకూడు అయిపోయిన ఒ నుజ్ లె. ఒ౯ఒన్తు ఇకాదు క్కి పూర్తి చేసినాను. అయ్యయో! అగాఇ! యోరీ! అబసూయుమ్ ఉసాల్ సానె తే- కావిడి మోసినాను; ఆర చేత (బరువు 3) భుజము తొక్క ఎక్కి పోయినది. లగ్గిన్, అరగదీయు. (ధా. గోడ్) గోడా. సబ్సజన్ గోడా-పసపు అరగదీయుము. అరగి చెట్టు అరఇ నేబ్. అర చెట్టు. ఒంబేత్త నేబ్ , కాంతా నెబ్ . అర చేయి. తల్సి. అరటి. కింతె. అపూడీ తేజ్ రా'T=అరటి కొసపువ్వు పూసెను రుబన్ , డొఇన్నా- ఓల్ డే లెకెనిన్న నే కోటాకు వేసినది. దుజ్ఞలన్ ఎంబ్రాజ్ ఉర్నె = మొగ్గ ఇంకా విడ లేదు. కింతె అగర్ బొలఇ-అరటి దవ్వ లేతది. తుంటా లేజ్ -ఫోన్ కంజీ జి. తెజ్, కత్యా- తేజ్ పుఆ. తేజ్, డకు= అరటితోటలో మృతపాణీలు, బొంతు అనటులు, బత్తిసా లున్ను (పిలకలు పెట్టక గెలఎత్తిన వైని చని పోయే మరిఒక తరహా) అరటి చెట్టలున్ను ఉన్నవి. ఆటన్ - తేజంజి ఉంజి తిత్తిజ్ పోజ్? = నాలుగు అరటి పిలకలు నాకు ఇస్తావా? కిం తే కేబ్ కఎల్లె; అబొబ్ తేజ్ గాయా-అరటి చెట్లు చచ్చినవి అరటిదుం పలు తవ్వు. కిం తెసనోజ్ సోథై అరటి చెట్టు గెల వేసినది. సండ్రోజ్ తార్ కంజీ జ తెజ్ = అమృతపాణి. కత్తుల తెజ్ = బొంతు, పుఆ తేజ్ = బతిసాలు. తై పే తేజ్ (పిలకలు పెట్టక గెల ఎత్తినపైని చచ్చేది) 1. డొఇనా ఓz=కోటాకు వేసి. 2. సనో జ్ సోల్టె= గెలఎత్తెను (ఇదిఇంకా పొట్ట లో నే ఉండును) 8. డుజ్ గల్లె= గెల జైట కు వచ్చినది. 4. రా' లెకె పూసెను. 5. ఉర్రె =విడినది. 8. పడో బ్లే (గెలల కుండే పెద్ద దొప్పలు రాల్చెను. 7. ఉంజిపడి అతారా సెడే తె= నాలుగు పెడలు వేసెను. 8. ది. 6. జడ ప్లే-ముదిరినది. అయ్యోఅమా! ఒక్కొయోజ్ ! (బాధ). 'అర. అకుల్ అకుల్ ; పెత్తారుబన్ . అరక 1. కపడా. కపడా లెజన్ అంబసుడే లె- బుజము పై పుండు పుట్టెను. 2. లగుజ్ . తజ్లింజి లగు థైః =ఎడ్లకు అర కైనది. బిడా రన్ తంబెలాఇడో లగుజ్ నమోగపడా అరదండాలు. సంకల్లి నీ. పర్సామంజి సంకల్లి నీలె, ఉరు జేజి జుంబురాంజి= బంట్రో తులు చేతికి అరదండాలు వేసి దొంగలను తీసుకు వెళ్లుతున్నారు. సంకిడీ. ఆరతేగ= కొరింగాఇ; గొడుగాఇ.

10 కొయులు అర తెగడచెట్టు. తంపతాడా. అరువు. రయా. అరప=1. రంతాల్. కంబారీ, రంతాల్ అసె ఆస్ట్రీ. ఒర్జి (ఓ). ఒర్జిఓలా. ల్లెండేన్ ఇమ్ బెర్తమ్-తంబారీ, అరప వేయ ఆర్ధరూపాయ, పప్పాల్, పాల్ పాల్ . కుంటే మాటపడు తావు. 2 జిబ్రీజ్. అరము. గరమ్.గామ్ అరమర. 1 గండ్రోఇ. గోగోమార్ గిల్లెనా అలంకరించు. (ధా. రురు ఆ. సిండ్రింజి రూ లె, అకిడి గండ్రోఇమల్లె బారా ఏం తెగామ్ రండ్రూజ రుఆ. బట్టకట్టుకొని నగలు గడా- పెద్దమనిషి, చూచినపుడు (సిగ్గు పెట్టుకో. పడితే) అరమరఅయి తే పని యేలాగు అపు అలక 1. బండ్రాబ్. బలాబ్ . పసిజన్ బర్రా తుంది. 2, డనజ్. భై నే తె= పిల్లడు అలిగినాడు. అరవలు, కార్వామార్జి. అర్వా అలయు. (ధా. మజ్ గ) 1 మన్గా. మధాతా అగ వై. యూగిడి. ఇ. మూలె. బారా తుళ తుభ్ మళ్లాలిజ్ అరికాలు=తల్టేజ్ . = పని చేసిచేసి అలసినాను 2. మొ ఆఇ అరిగిపోయినది! (ధా. గోణా) గొల్లో లె. డాలి = అలసిపోయినాను. కతాఉ గొల్లోలే=పావలు అరిగిపోయినది. అలవాటు. ఉక్కా గరీగార్. డీతాతుబ్లెన్ డే జ్-బోజ్ గొగోలే- గేదె డెన్ ఉఠ్కాతమ్= ప్రతిదినమూ చేస్తే అరిగిపోయినవి. 2. లేమే. కూడు లేట్లే. అలవాటు అవుతుంది. అరిచేయి, అతల్ సి. అలము. 2. అక్రేజ్ • బరూ లేజన్ అజిజన్ ఆరిల్లు. లెక్లౌజ్ -బోజ్ (హరివిల్లు). తుజ్ సేబ్లె జాబా' తబ్నా ఇంపోడులో గాబు పుట్టినది పదండి తీతాము, 8. అగబ్. జరిసెలు. సక్క పోపో. సరో బాలెజన్ అగాబన్ నేబ్లె జాబా ; త అరుగు 1 పిండా(ఓ). సీజ్ బెజ్ వండా- తె= బ్నాఇ=పొలములో గాబు పుట్టినది పదండి మీయింటికి అరుగులేదు. అమజ్ పిండా తీతాము. ఎజ్జాలెడెన్ సీజన్ లంగ- తె= ముందుకు అలవి. రనప్తి (ధా. రప్) కనిబారా అతు గు లేకుంటే ఇంటికి అందముండదు. 2 బ్బెజ్ అరప్తియాఇ= ఈపని చేయుటకు (ధా, లేమ్) కూడూ లేమై= అన్న మరిగినది. అలవికాదు. ఎంట్రోజ్ ల నేమ్ కూడూ (అలేమడోజ్ అలసట. మసణె, లులూనా=అలసట తీర్చు అడొలెఇ.డాఇజ్ -కూడు అరగలేదుగనుక కో. నాకు ఆకలిలేదు. అలికిడి. సడ్డా. అరుచి, అమన మన- తె. నాకు ఆరుచి-అమ అలిగి. ఏలఇలళ్లే బండ్రాఫ్ట్ నాతమి. అలిపిరి. సరూమర్ సరూడమ్మార్, అరుచు. (ధా. బడుర్') , బడొర్నా, పసిజంజి అల్లి చెట్టు=లయిడా నేబ్. బడో త్రేంజి = పిల్లలు ఆరుస్తున్నారు. బడో అలుకు (ధా జొడా) జొడా ఆ. నీజ్ జాం గ్రాఇ డో అమన్ అండజె= నేను కేకలు తాజా ఇల్లు అలుకు తాను. వేసినాను గాని నీ వినపడ లేదు 2. తు అలుగు. 1. ఆమ్' సరాకా త్రుల్లోఇ ఆమ్ తూనే3 (పులిమొ) గూ'; గుగూ; (పత్ను గత రె,పొజీలాన్ పొజీ ల్లె, గోల్ లుఆడన్ మొ||). 4. రుగమ్ గావ్లా, (పులి మొ|| వలె) బాతె తొబాడా - జాయకర్రతో అమ్ము కాంజుమని. 6. బూకర్ బూకర్ గాప్ గుచ్చి గోసన గాయనారతో ఆకర్ర చీల్చి (ఎలక మొ!! వలె) కిచకిచమని. కట్టు. ముంబాఇన్ ఉడాడజ్ (ఓడడన్) ఆరుదు. అపుర్బాడా గే. అలామన్ అసిగొజ్ అర్జి ఆమ్, బలెఆమ్, పప్పాడాఆమ్, సరూ అపుర్బా గేజగడ్డిపోగొట్టకు, అరుదు. ఆమ్, డకు= నాప గిట్ట కోల (జాయకర్ర ఆరుపది (చూ. అర ఎ.) కుతగిలించినవి.) అంపగరిబాణము; మూతి 11 అకార (3). యోయె. అసలు. వెడల్పు బాణము,సన్నపు బాణము ఉన్నవి. అవ కాశము. అయమ్. అయప్తిజ్, ఎర్తె= నాకు సరాకా అగత ర్బేజ్ న మేల బలేడన్ ఆలస్యమవుతుంది ; వెళ్తాను. అయెజ్ . తియా= బాణమునకు (యకర్రకు) కట్ట అవతల. మిత్తల్ . డముకు గిరి ఇమ్ము. లూ ఆమ్ గతరాయెం అవధి. 1. అయమ్. 2, కంతు. కనాంతు డేస్ ఒలఇడాన్ త్బోపై= చెవులు గల (షరతు) బాణము మనకు గుచ్చుకుంటే పేగులు అవమానము. గండ్రోఇ. గరొఇ. తీసివేస్తుంది. శాడా సిఆమ్ బాతె ఓంతి అవసరము. డేన్ తుణు లె బెన్ , గబల్ గామై ఎరుల్ ఆవి. ఉం తె. అనింజి. లోంబె డకూరే ట్టె=మూతి గుండ్రముగల అవియు. పతానా, వెదురు గిట్టకోలతో పిట్టను మనము ఏస్తే అవిభక్తలు. 1. అరుక్కుకాకు బోయాజ్ జి తటాలున కదలకుండా ఉండిపోతుంది. 2. అబొరుక్కుడకో తెనామండ్రాంజి. ఆమ్ లుఆజ్ అల్ డబ్లె= బాణము ఇనప 8. అబొమియాజ్ డకొ తెనా మార్జి బొ బి చెవి విరిగిపోయినది. 2. బండ్రాబ్, బెర్నా రిండాంజి. ఇన్ అనండంబ్లెండెన్ బండ్రాబ్ ఓతిజ్ అవును. ఒజ్; ఓ, ఒడె. ఒఓన డె, ఓడోజ్. = నామాట వినకుంటే కోపమువస్తుంది. 8. డే తె; గడెబై. పసిజన్ బరాబ్నె తె= పిల్లడు అలిగినాడు. అవ్వ. అసానా. కూడూకూలమంజి, అసా అసడే. ఎర్సు డెలెబెజ్ = తప్పిపోకుండా, నాకాకూడు పెట్టించినట్లే తే వద్దనుమీ. (అన అబోబన్. గా, అలగుమి అని అర్ధము.) అల్పుడు. సన్నామార్. కల్లూమర్ . పుపామర్. | అసహ్యము. ఎర్గి తిడా గే. అల్లము. సిజెగ్ . కింపర్ కింపి ల్లెడకు=(అల్లము) ఆస్తమయము. 1. ఒరుబ్ . 2. బుజ్ యోజన్. 8. అసంగా యోల్ . 4. అరమ్మడ్ డయల్ , కొమ్ములు అల్లుకొని ఉన్న వి. అహహా! అగీ! అల్లర. బిజారా. అకురము=ఇడోల్ సిత్తా. అల్లాడు. (ధా. డో) 1. డొ డోనా. డండో ఆ. ఉం తె. చూ. అది. డొండో తెస్. 2. తెత్తే 'తెన్ ఒలాటల్ ఆకుతో ఆకు ఆ ఆకలి. డొలఇ. డొలఇ తాతిజ్ = నాకు ఆకలి ఊకొట్టు కొంటున్నది. రన్ డోఇ లేన్ తెత్తె తెన్ = కొమ్మ వంగి వేస్తున్నది, డొలఇనా మం- గనాగా రూ తే=ఆకలి కదులుతున్నది. గొన్న వానికి అన్నము పెట్టుదాము. అల్లు. (ధా. వాణ'). I. తాజా. తాఖ తాఇ; ఆకారము. డోజ్ -రూపమన్ (కా. స). ఢం తాతె ఎం నాఇ. సీజ్ ఇ! తేజ్ = డ్రోజన్, ఇల్లు (లేక, బట్ట) సేస్తున్నారు. త ఆకాశము. రుఆజన్. తణ్ తేజి. సిండ్రి ఆ ఇ తేజి. తో డోర్ . ఆకు. ఓల, తంజయోల్ - ఎంకిలాకు, సుండ్రు? నీ తథ్ తేజి. 2. లాజ్ . లుఆడన్ బన్ రుయోల్లె= చెట్టు ఆకు రాల్సినది, రు లా (తాడు పేను.) 3 1 లాజునొ గలే తె యోల్ నేబన్ = ఆకు రాలిన చెట్టు. రుయోల్ తషీన్ లా. ఈటన్ = ఆకురాలు కాలము. ఆల్లుడు. 1. రయమ్. 2. మొ" (మే శలుడు) ఆకుచిలకి, కొంకి ఇ-బు. అల్లుకొని. 1. తం డెల్ కం సిలె. మండ్రాంజితం ఆకుపచ్చ..1. ఏడూడమ్, 2 కూలిఇ. 8. సాయి పెల్ కం పెల్లెంజి = వ నుష్యులలుకొన్నారు. మే (2,లీ, మలము, వమనము, నీరు మొనల 2. గిల్లెజ్ . ల నామ్ జిల్లెజ్ ఉకు జాతీ గెలు యిన వాటిని గ గరించి). ల్లుకొని ఉన్నవి. ఆకుమడి. సూతా. SOT 12 ఆ. ఆటంకము. 1. డనజ్ 2. ఒండ్రజ్. ఆటకత్తె. తొజ్సెజ్ బోఇ. ఆకులము. అనుజ్ (ధా. ఉజ్.) కుడుబ్ ఆటకాడు. తొజ్సెజ్ మార్. మండ్రా ఉథై డకూజి=మనుష్యులందరూ ఆటు (చూ. చాలు). ఆకులముతో (జడిసి) ఉన్నారు. ఆడంగి. ఇన్ సెలో ఆక్రమించు. 1. రుఇనా (ధా. రుఇ) సెరో ఆడది. ఇన్ సెలో బాన్ రుఇ నే తె= నా పొలము ఆత్ర ఆడంబరము అమెరె. మించుకున్నాడు.2. పన్నా(ధా.వజ్) ఆడించు. 1. ఆతోజా. డొండోలోజన్ పసిజన్ జ్నమ్ ఇన్ పత్తేనా ఇ= నీ యిల్లు నేను ఆక్ర అడకూ తేడో, అతొజు = ఉయ్యాలలో మించుకొంటాను. కరుణ్ నీజ్ -ఇన్ పడాన్ పిల్ల ఉన్న దిగదా, ఆడించు. 2. తేడా పల్లె యాగిమిన్నుమ్ డెలెబనాఇంటి పెరడు ఊపు. 3. అబండీడా. కరూ అబండీడా = ఆక్రమించుకుని మూడుఏండ్లు అయినది 8. కోతిని ఆడించు. డుండుజ్ తెల్లె, పసిజన్ కొబ్నా (థా. కొబ్). లోబొనమ్ కు బ్లాణ అబండీ లెన్ డెన్ అండీ తెన్ = ఉయ్యాల ఊపి పోజినీ భూమి నేను ఆక్రమించు కుంటా పిల్లను ఆడించితే ఆడుకొంటుంది. నా?ఉంతా మండ్రా కుబ్నె తె=ఆమనుష్యు | ఆడితప్పుట.పడోబెర్ . తిత్తమ్ గావ్లా, అతిల్లిజ్, డు ఆక్రమించుకొన్నాడు. 1. డర్రే ఆ. = పడో బెర్రమ్= నాకు ఇస్తానని ఇచ్చినావు ముందుగాచేరు; హాజరు అగు, కావు, మాటతప్పినావు. ఆక్షేపించు. ఎన్ సెలడా. ఆడు. (ధా, అండి) అండేనా' అంటే తేనాఇ. ఆగాకర. సకూడా. సక్కోడ. తైకోడ. అండే నే తె. ఆగు. డెడేఆ. (ధా. డె) ఇన్ ఇరాఇ పంత్తె ఆడుది, ఇన్ సెలొ. కొఇ అమన్ డెడే ఆ= నేను వచ్చేదాక నీవు ఆడు పెయ్య. కల్లోడి. (తా. స.) కల్లోడి- ఆగు. అమఆమెలె డొయలంజి ఎర్తాజి ; బోజ్ = గేదె పెయ్య , కల్లోడి. తాజ్: డెడేఆ. నీ కొఱకు చుట్టాలు వస్తున్నారు ఆవు పెయ్య. ఓన్-తాజ్ = ఆవు పెయ్య. ఆగుము. ఔతమ్ అమన్ ఇరాఇతె వంతె కల్లోడి. తాజ్ డుముల్ -గామ్ ఎఱ్ఱ=ఆవు క్కొఇ= నీవు వచ్చేవరకూ నీకోసము ఆగు పెయ్య పుష్టి గా లేదు. జెల్ జెల్ - గామ్ ఎజ్జ తాను. అమ ఆ మ్మేల డనే డేడేలమ్- నీ - కండరాలేదు. కొరకు నేను కాసే నాను (ఆగినాను.) ఆతురపడు. అజసరో ఇ-ఇ' = ఎప్పుడు ఆగ్రహము. బండ్రాల్ • దొరుకుతుంది! ఆచారము. ఉక్కా. ఆదమరిచి. యగర్- గామై. ఆచు. డజా. ఆదాయము. 1. ఎనేరన్. డజిజ్ జండ్రుమ్ ఆచూకీ. సడ్డా. బెర్నా ఎనేరన్ ఎర్తాఇ సిజ్ బేజ్ ?=మీఇంటికి ఆజ్ఞ. బెర్నా. సెలుఅన్. ఎంతపంట రాబడి వస్తుంది ? ఎర్నాం ఆట. 1. ఆరండి (థా.అండి) అండీడన్. ఆన్ డజిజ్ సరో ఎర్నానమ్? - నీ కొన్ని ధాన్యము డ్ర డి. కొండ్రడి ఆరాలఇ అరండిడన్ రాబడి లొబొ బజ్స సెబా=ముందువాకిలి దిగువ ఆదరించు. సిన్నేయా. ఆటకు జాగా బాగుచేయండి. పజన్ అం ఆదరువు. మరేజా. మరఇనా డే తెపిల్ల.. ఆనుకొంటూఉన్నాడు.2.తో ఆదివారము. అట్టి యారా. అడ్యారా. జ్సేజన్. కెం కెఖై తోజెడ్నాప్పొడి ఆడు. జ్ సేన్ , 7 బీజన్, నాయి ఆదోక గా, అడో-ఆడోలె సన్నా . లెనాంబ్లీ తొజా, కెంకెనా-పాటకు ఆ ఆధారము. డినెర్ టకు వాద్యమునకు కలిసేలాగు ఆడు,పాదు. ఆనందము, ఇడ, ఎడక, సర్దా, మనసు, ఆకొండ-చెట్టు కెంకట్నాన్ 18 ఆనప కాయ. ఆనక . తీతి. కికి. (కా, స.) బారన్. నమో డె. ఇల్లు తయారైనది. బరు ఒస్కాఇలె= బో కడి డేలె. సిక్కొఇ. పోడు తయారైనది. ఆనపకాయ. కొఇన్ . రోజ్ (ఠా. స.)(సమా ఆయాసము. మనంగ. ముఆఇ. సమం'దుకు' లేక,,అవుతుంది. లనాము ఆయాసము తీర్చుకో. లోలోనా. (8)=ఆనపతీగ. కో-తుంబబా తె డా ఇమ ఆయుధము. ఇండ్రమ్. (ధా-ఖమ్). =ఆనప తుంబతో నీళ్లు పట్టు. కుంతుబ్ ఆయువు. పురాడా. పుడారా (కా. స.) పుతాం:తుంబ కన్నము పడినది. కుంతు అర్గాలన్ గాలాఇ డోతుబ్ తుబ్ అం బ్ పడా ; లమెబాతే బిబ్బిడా తుంబ లేనా ఇవేదప్పిక పుచ్చుకున్నాను గదా, పగిలినది; మైనముతో అంటిచు. 2. రోం ప్రాణమునకు త్రాణక లిగినది. పురాడా జం.. గో; గ రెండాకొ= పొడుగు సతిత్తె=ప్రాణము వస్తున్నది. అబ లేజ్ పు రాడా డకు=(చివరప్రాణము) కొద్ది ప్రా ఆనవాలు. సిత్త. ణమున్నది. ఆనుకొను (ధా. ఇండేల్) ఇండెర్నా. ఇండేర్నా | ఆరంభించు 1 మోండె. (అవ్య). కెంకెవన్ జిజ్జిజా ఎఱ్ఱ=ఆనుకొనుటకు ఏమీ లేదు. మోండె= పాట ప్రారంభించు. మొట్టోఇ తుల్ . కడుమర్ డంగు తుల్లె ఖూ తె= గుడ్డి = ప్రారంభించు తాను. డెఢీ జన్ ఆనిన్ వాడు కర్ర ఆనుకొని నడుస్తున్నాడు. మొజె తె= వాద్యము వాడు ప్రారంభించి ఆ నెపుకర్ర. పతేక. నాడు. 2. కిన్నె బా. బరూబారా కిన్నె ఆపద. దుక్కా.(ఓ). బా=ప్రారంభించండి. కిన్నె బ్లాఇ = ప్రా ఆపు. 1 డజా. తజ్ లీన్ డజా. ఆవును ఆపు. రంభించు తాను, 3. ముహ్. (కా స.) 2 డుమా. తుంతా డుమా లెజి = తోట ఆపు రుబన్నా ఒగ్రాము= ఇ; గనుర్ అగాసా= చేసినారు. 8 సంతబా (అడవినిగు||) నిన్న నే దుక్కి ప్రారంభించినాను; వాన ఆపోవని. ఆబెలజ్ గనాగా-ఆపోవనితిండి. లేదు. ఒర్రో-ఇన్ మునుజ్ డే లే: నాదు ఆబ. ఆస(ఓ). క్కి ప్రారంభమైనది. 4. ఊనా. కెన్ కెనన్ ఆబాలగోపాలము. పసిగూలాఇ. ఊనా= పాట ఆరంభించు. ఆబూరు, గొగోగో ఆరాధించు. 1. పుర్పుర్. డియెన్ పుర్పుర్ ఆఁబోతు. 1. కుంగబ్ తాజ్. 2 కింగమతాజ్. పుర్రె డెన్ అకిడిన్ తుజంజి సిన్నా ఆగా 8. గుంపబ్ తాజ్ (కా). సా: ఎంత పూజ చేసినప్పటికీ దేవుని ఆమడ. గల్జీఅరేజ్ • దయ లేదు. పుర్పురా. కీతుజ్ సోనుమన్ పు ఆముదాలు, కిం తెడా. ర్పుర్ తాఇ= దేవుని దేవతలను పూజ చేస్తా ఆముదము. కింతెడా- కోల్ . 2. పసిరితోల్ ను. పురా;విరా (జంతువులను బలియిచ్చి (చిట్టాముదాలు) కిం తేడా-మె నాఇ=ఆము చేయు). 2 కొళా, (పాలు, పేలాలు, పళ్లు ఇయ్యిం పసిరితోల్-మె, పసిజన్నా మొ|| వాటితో ఆరాధించు). అగాఆ= చిట్టాముదము పసిపిల్లలకు పట్టు. ఆరి కెలు, అడ సర్. కిం తెడా-మెబా'తె ఇడా పసిజన్ = చిట్టా ఆరు. తుడు. తుర్రు. తుర్. ముదముతో పిల్లను కాచుము. ఆరు. లిజమ్ పరువ్ల చెమ్మ ఆమూలము. 1. కిన్నెబ్ సిల్లె. కుల్లు బెర్నా, అకి ఇగిరినది. తడా కోళ్లే. డడా ఊ పరో న్నె పిల్లె దార పుజా-నక్క కధ తిరిగి = తడిజుత్తు ఎండినది. సిండ్రిన్ పరొజా: (మొదటినుండీ) అమూలముగ చెప్పు. 2. పరుఢా ఇ-ఆరవేస్తాను. అజేడన్ బాత్ పుయా పెయా= వేరుతో సిండ్రిన్ ఉంతా మండ్రా పరోజె తేడో. (అమూలముగా) లాగి వేయుము. ...ఆర వేయనీ. ఫోన్ అపరోజా ఇ= నేను ఆర ఆయత్తము. ఒసాఇ. సీజన్ ఒసాఇ7 మిడ్డువ్ తజోర్. దము పరొ; పరు. బట్ట ఆర వేయి.

14 ఆరీతేనా ఇ= ఫిర్యాదు ఆరుద్రపురుగు. జె-గనుర్ -బొ. రుఆజ్ -బొ. ఆరుపు. గుఆల్. గుఆల్ గోంగ్నె = అరవకు. ఒంతిడంబి గుఆలా = పెట్టలను అదులు. చేస్తాను. (మొర్ర పెట్టుతాను). ఆర్పు. 1 ప#ఆ. తొగిన్ పడా= అగ్గి ఆప్ప. సీజ్ జుంతూర్ ఇల్లు మండు తున్నది. ఎజీపు లెస్ డే అపుడె= ఎంత ఆర్పినా ఆర లేదు. 2. సిరాఆ. తొగిన్ సిరాఆ=నిప్పు ఆర్పు. ఆలచిప్ప. గోకుర్ (రా). గొల్లొ=న త్తగుల్ల. గొండ్రు. ఆలంకించు. అండజా. బెర్నా-ఇన్ అండడా = నామాట విను. అఅండజ = వినడు. డా-లూడా= చెవిని పెట్టు. (డఇ+లూ). ఆలస్యము. 1. అయమ్ అప్సే లే=ఆలస్యము సినావు. 2. లీసిమ్ మ్మేలె 8. రగొడెలె. 4. ఈ మేల్ . ఎజి ఆయఘే= ఎలాగుననో ఆలస్య మయినది. రగోడొలమ్= నీవు ఆలస్యము చేసినావు. అమ్మేల్ గొప్ నె. ఆలస్యము చేయకు. ఆలాగు. ఎత్తెగోఇ. ఎత్తైన్ గామ్. ఎన్ గా ఆవహించినది. మేర్ బోఇ మే 3= వెజ్జురా లు శివాలు వేస్తున్నది. ఆవి. 1. అనమాజ్ (కా). డా అఒమాశ్ - నీటి ఆవిరి. 2. ఉముల్. 3. ఉజోడా. ఉష్ ఇుల్ (శా.స.), ఆవు. తణ్ణి. ఓన్ తాశ్ =చూలావు. తల్మ్ ఇజో న్ లే=ఆవు చూలున్నది. యాజ్ తాశ్ ; ఒంబ్రాత్తాజ్ = ఈనిన ఆవు. తణ్ణి ఒంబర్రె అఓక్టాజ్ = ఆవు కోడి పెయ్య పెట్టినది. ఉంజి బెండా ఒంబ రై= నాలుగు కోడి పె య్యలు పెట్టినది. ఒంబర్ కల్లోడే ; డుమ్మ ల్ గామ్ =(తా.స.) - పుష్టి లేదు. బా గుజి సెజీ నే తె=(కో డె) రెండు పళ్లుచేసి నది. తణ్ణి అర్నెమ్ తే=ఆవు పొర్లుతున్నది. తజ్లి-మల్లిజ్ -తీ-లెజన్ అంబసు డెలె=ఆవు కరియందు పుండు పుట్టినది. ఆఓన్ తాజ్ అంబూయె తేడో పన్న ఉఆలె (కా. స.) = ఆవు పెయ్య కుడిచింది గనుక చేపువచ్చినది. తజ్ లీ లర్ గా పై= చేపుతుంది రల్లబెన్ ఇషోజే తె= పితికి లే ఎగ చేసింది. అసొజ్ - 3 జ్, అనుమ్- తాజ్ ,త బాన్ తబ్ తె, సోడా న్ సోలె, లాల సెడ పేడ, ఉచ్చతీసి, ఎత్తి జల్లి వెయ్యి. సొరూమె ఇ4 జైబె పోజ్ = ఆవు నెయ్యి దొరుకుతుందా ? తణ్ణి అత ర్బా ఎం త్రజ్ సెడె=ఆవు మావి ఇంకా వెయ్య లేదు. అటన్ తాజ్ డెక్కా (కా. స.). అమమ్మా డెక్క సిబ్ -సిబ్లె తబ్ తబా= పె య్య డెక్కలు చిక్కివెయ్యి • గొల్ల. డె అసర్ తాజ్ బా'తె గుంపమన్ తేరేడా పీడకతో మూపురము ఎత్తు. కొప్పా. గుం పు. ఓన్ తాజ్ అదుప్ సోప్ సెడే తె= పె య్య రేణము వేసినది. ఆవు మొ|| యోని=మల్లీశ్ తీ. ఆవేశము. మసర్ -సొనుమ్. సొనోమన్ డొఇ నే తే- దేవత ఆవేశమైనది. సోనోమ్ డో ఇనే తేడో మేర్బోఐ మే (= డేవతా వేళ మైనది గనుకి శవ్పాలు పెట్టు రాలు వేసిన ది. ఆవైపు. 1. ఒడి త్తె. 2. ఓడి. ఓడితే ఇయా- ఆ వైపు వెళ్లు. ఒడి త్తెన్నా మండ్రాజు ఎం డ్ర’ ఇరాజీ=ఆ వైపు వెళ్లిన వారు ఇంక రాలేదు. మ్లె. ఎత్తేలె. ఆలి. దుక్రి. ఆలువ. ఆరబో(కా, స.) అరబొ గరి= ఆళువ చిప్ప. అర్బొ. ఆలుమగలు, సిమిలింజి. ఆలోచించు. ఒగండీయా (-నా) ఆవంత. 1, అజీతిమాఇ 2. డి త్తెడే లేజా. మి ఇగోల్ గారాఇ డిత్తె డేలేజా అతియె= నూనె అడిగినానుగాని అంతైనా ఇవ్వలేదు. ఆవగింజ. సర్సు. సర్సుంజి. (బ. వ) ఆవము. డంకి-సొఇసొఇ కుడా (కుండలు కా ల్పుపొయ్యి). ఆవరణ. 1. తొస్తోర్ (గంగ). 2. కుత్తా (5. 1.) కంచ. 8. కీంతోర్ (ఆకము పాతి కుండా చేసిన కం: కండా). మిత్తల్, ఆ లెల్లుండి, కెస్-వార మే. ఆవలింత. ఆర్థి, (శా. స.). ఆమ్, ఆవహించు. మేరా. సోనుమ్ మేరే దేవత ఆవల. మీ 15 లము. ఆశ. ఆస. (ఓ). ఇంత. 1. డెన్నె. 2. జీన్నె (కా. స.). 8. ఆశ్చర్యార్ధకము. అగాఇ. యాజ్ డోర్ట్ ! అ డక్కెన్నె. 4. డి' జ్నా అయమ్= ఇంత కా సే ఎల్లెన్ అజాతి ఇళ్లే; ఏ తెయాజ్ డోజ్ ! =పోయిన వస్తువు దొరికినది ; ఏమి ఆశ్చ | ఇంతనుండి. నమిసి బ్లె. జానప్ సిల్లె. ర్యము. ఇంతే. అడజిన్నె . ఆసక్తి. మొన్నొ (ఓ). ఇంతే కాకుండా. 1. బార్. 2, మినన్. ఆసనము. గొరబ్ గోబ్ . (P. గోబ్). ఇంద. నప్! జl= ఇంద! అందుకో, శాన్ ఆస్తి. జంద్రుమ్- గండ్రా. ఇండ్రమ్. బిత్తి. అజాఇ= నేనందుకోను. (నాకు అక్కర ఆస్త్రలు. అనింజి సెలోంజి. లేదు). ఆహా. ఒక్కియోజ్ ; ఒగాఇ. ఇందాకా. ఓస్సూన్. ఆహారము. 1. కూడు. 2. గనాగారి అగాబన్, ఇందు. తెన్నెన్. అడాన్నె. 4, జుంజుమన. 5. జునుముమ్. ఇంపు. మన. బసా. ఆక్షేపించు. డు నేయా. డోసా ఆ (ఓ). అగ ఇక్కడ. తెన్నెన్. అడెన్నె. డ్రోజా. అనిస్ అగరోజింగ్ తె=నన్ను సి ఇకను. నజనమ్. గుపర్చినాడు. ఇగిలించు. సాసాజీనా, పళ్లగలించు.)కరు సా సాజీ తె. ఇ. ఇగురు. 1. (ఇగుళ్లు) జీ-జేల్ . అజీ జేల్ పుజె తె; ఇంక. ఎండ్రక్ ఎండ్రజ్ బారన్ అతు బె. అసూ డెలె= ఇగుళ్లు ఉబ్బినవి నొప్పి చేసి ఇంకు. (ధా. ఇడ్.) 1. అఫ్ ఇడా. అక్ నవి. 2. ఎలేడేజ్ (ధా. లేడజ్) అనేబన్ ఇడార్ = అత్తెసరు. కూడూలేజన్ - నమిన్నె రుయో? లేడ?= చెట్లు ఇప్పుడే అణుడా డె= అన్నములో నీరు ఇగర లేదు. ఆకు రాల్పి చిగురు పెట్టుతున్నది. తిత్తి! - అజాగా సుండా అల్లె=అస్థలం చెమ్ము లేడే. మొన్నొసు-తమి పో != చింత చిగు ఇగిరినది. పరోప్లేనా ఒంటి రు నీకిష్టమా ! ఎండ్ర: అరెడేజ్ ఒడె? తడి ఇగిరినది. తడాడా ! ఇన్నా= చెరువు ఎల్లెడె తేజ్ (లెడేజె)= ఇంకా చిగర్చ లే నీరా! ఇంకు. డారజన్ ఎఱ్ఱన మ్మేలె అఇ దా ? చిగర్చలేదు. 8. గాజిజ్ . 1. కా. తిక్ = కూడు లేకపోవుటచేత నేను స. (గాఇ-ఆప్) గాజివ్ ఆప్ . గజాన్ ఎండుతున్నాను. 2. పరోడా. ఉమా నే = ఇగురుకూర. ఉఆబస్ ఉఊ పరోథై=స్నానము కూర ఇగర్చండి. ఉఆబన్ గాజీజాన్ నాను గదా జుత్తు ఆరినది. కూడు పరోజే. జిళ్లే, లజీ బ్లె జుమాజికూర ఇగిర్చి తాలింపు సరో బా పరోబ్లెం తడా పరోక్లౌ= చెరువు చేసి తిను. బొత్తిగా ఇరిగినది. ఇచట, అడెన్నె; తెన్నెన్, ఇంచుమించుగా. అసుస్ .ఆ తెజ్ మొల్ల ఇకొడి ఇచ్చకములు. ఒసొఇ- బెర్ . మంజి డకు= సుమారుగా నూరుమంది ఇటిక. పిడకల్లా. ఉన్నారు. ఇటీవల, కనియాలోజన్ కనీలేబన్ . ఇంటి పై కప్పు(లేక. "పెణకలు) బలేజ్'. ఉం ఇటు. కొన్నె. ఒడిన్నె . ఒన్నె , ఎన్నె. ఓతా, తానీక్ కింజాశ్ బలెజ్ లస్సోలే=ఆఇంటి ఒండోత. వెన్ను పెణకలు కుంగినవి. బాగు ఆబలేశ్ ఇటుఅటు. 1. కొడికొత (అటుఇటు). 2. కో పేత్తే =(రెండు) పెణకలు కారుతున్న వి. త్తె-న్నె; 8. ఎత్తె-ఎన్నె (అటుఇటు). ఇంటిల్లి పొది. సి- లేస్-అమండ్రాంజి కుడు ఇటువంటి. 1. ఎన్నె గామ్. (ఎన్నె గామ మం డ్రా=ఇటువంటి మనుష్యుడు. 2. ఎన్నె" ఇండుగపిక్క కడి-బఇ. గొఇ. ఎన్నె-గొఇ కినా-ఇంటువంటి పులి. అడోప్ -డా గాజిఙ్బా బంజి.

16 ఇటువైపు. ఒండోతా. ఇత్తడి, రిడి. ఇది. కని. శా. స.). 8. ఎత్తె-గాయై. 4. ఎత్తేలె. 5. ఎన్నే - | ఇము. 1. తీ. తిత్తమ్=నీ శిస్తాను. 2. నాఇ. డమ్. కని సిండ్రి నాఇ=ఆ బట్టఇయ్యి; 8. కుబా. కొబా. బో జిజి అలామన్ అనిన్ కొబే తె= ఇడు (ధా. తీ). 1. తియా. అనిన్ జునుమ్ ఒక మోపు గడ్డి వాడికిచ్చి వేసినాడు. డాన్ జుమ్ తియా: వాడికి తిండి పెట్టు. 2. (ధా. కుబా=నీళ్లుఇయ్యి. లేబు కొబా. డబ్బు డరు) డకుఆ. అజల్ -బిడారన్ డకు ఆ= లియ్యి; (కుబా అని కోపము తోవాడు కర్రలకావిడి ఉంచు. . (ధా ఒసా.) తారు.) అబ్ డీడా, సెరోబా అషీలా ఇ= కొక్కొయోల్ ఒడిత్తె ఒసా. ఆకులకట్ట పొలము తిరిగి ఇచ్చినాను. అబ్ యెర్రె అక్కడ ఉంచు. ఒసాడా=ఉంచు. తిల్లాఇ = తిరిగీ ఇచ్చినాను. ఇతడు. కని మండ్రా. కొమొని (కా. స). ఇయ్యడము. తరితి. తనిఇ. తనిజ, ఇతరము. బెగడా ఇరుకు. 1, అగే గే. 2. అస్కల్.కపడా-ఇన్ అస్కల్ డేరి=నా జబ్బలో ఇరుకు పట్టి నది. 8. బజ్ బజ్ , డియా బజ్ బజ్ లే- ఇదివరకు. ఎండ్రజ్. నడుము ఇరుకు పట్టినది. 4. సకల్లె. సక ఇదిగో. కండే ఇంతె. కండె గిజా; జాన్ ల్ " అన్న బడ్ = ఇరుకుతోవ పట్టవు. పట్టాఇ ఇదిగో చూడు; నేను తెస్తాను. ఇరుగుడు చెట్టు. కరి సెఅబ్. నప్! జూ! ఇదిగో! పుచ్చుకో. ఇరుగుపొరుగు. 1. బారిసిజ్ _యేరీసీ. 2. ఆ ఇద్దరు. 'బాగు మండ్రా. ఇర్- సేజ్ , పొమజ్ నేశ్ . (T ఇద్దుము, బాగుమాడి, ఇరువది (ఇరవై). బొ-కొడి (ఓ). ఇనాము. ఆలీ గా. ఇనామన్ • (పొం) ఇరుసు. సగడా-ఒండ్రిడ్జ్ (ళా). సగడా. ఇనుకుట. (చూ) ఇంకుట. ఇనుమారు. బారె. బారె తియె తె= రెండు ఇల్లరిక పువాడు. కినార్ -సిజ్ -మర్. కినార్. మార్లు యిచ్చినాడు. అమన్ అమ్మేల బారి సిజ్ రయామ్= ఇల్లరికల్లుడు. లో-తబ్-మ ఇయాఇ తె=నీకోసము రెండు మార్లు వచ్చి 5. లో-డమ్-మర్ (గు). నాడు. 2. బాగుతూ. ఇల్లాలు. 1. కొఇ. 2. డుర్రి. 8. ఆఇ (చెల్లీ ఇనుము, లుఅజ్. అని ప్రేమతో పిలిచినప్పుడు). 4. బొఇ. 6. ఇన్ని . డిన్నె . జిన్నె (కా. స.). అడజిన్నె . డుక్రీ-బొఇ (ముసలిదయినప్పుడు). ఇమ్నారు. బాగు ఒండ. (3). ఇల్లు. నీజ్ . సూజ్ .(పుత్తా-నీశ్ = ఒంటిఇల్లు.) ఇప్పచెట్టు. అబానేబ్ కనీ లే= ఇప్పచెట్టు మొగ్గ మనేజ్ -సీజ్ = కొసఇల్లు. డియానీజ్ - నట్టిల్లు. ఒలూసీజ్ =గొందిల్లు (మూలఇల్లు) ఇప్పుడు. సమి. లమి; లమ్; నమ్; సమోడె. ఈ కొండిల్ సీజ్ = రొక్కటపు ఇల్లు. అకుల్ నీ నాకె న్నె (కా. స.); కనాడెన్నన్ = ఈ జ్ =గది. కని కుడ బన్ సిజ్ -జేన్ డకు== లాటి సమయములో, ఇవన్నీ నా ఇంట్లో ఉన్నవి. గోజ్ గు-నీజ్ ఇబ్బంది. కక్కల్, కల్ కల్'. దుక్కా. కస్తో బహ్ అమ్మే ఆ=సాల బాగుచేయుము. (ఓ). ఇవతల. అలొడిన్నె . ఇముడుట. అజ్తె. అన్న బె. పులిరుజ్ తో ఇష్టపడు. ఒడెయా. బెర్నా-ఇన్ ఒడేయా: డోరన్ అన్న ఔ=గంప పుట్టెడు బియ్యము నామాట ఒప్పుకో. బకానా. పట్టదు. 2. అఇన్నప్ గనాగా అఫ్ ఇమ్ ! ఇష్టాగోష్టి. (సల్లాపము.) బెరైన్ ఇ లెన్ బెరే నడ్ ఉంబ ఇఉంబఇ డే అకంపోజ్ లే తె= ఇష్టాగోష్టి సల్లాపము చేసినాడు. మణ జన్ = తిండి ఇమడ లేదు; వాడి కడుపులో లెన్ సోల్డెన్ బెర్రెన్ రఇలెన్ బెర్రెంజి -- తిప్పుతున్నది. లిసిమెలసి ఇష్టాగోష్టి గామాట్లాడుతున్నారు. ఒన్లిజ్. దొడిగినది.

17 అనిన్ ఆమర మిన్నుమ్= వాడి M ఇనీ! తుత్. నీ. ఈడు, మరనన్, అనిస్ డియేమరనన్ జెలెనా ఇసుక. లక్కి. లక్కి జన్, వాడి కెంత వయస్సెనది. ఉంజ వయస్సు నాలుగు ఏండ్లు. మరనన్ పడే తె=వయస్సు దాటినది. 2. మీన్నుమ్. 8. సరీగోఇ. ఈ. 1. నాఇ 2. తియా. 3. కని సిండ్రి ఇన్నాత్రుల్లో సరికొఇ ఎజ్జ అనిన్: నాఇ, తియా:ఈబట్టతే, ఇయ్యి . నాతో వాడు సరి శాడు. ఈ కె.1. ఉప్పర్. తలఇబా అడోజన్ డ ఈడువచ్చిన. కిడా. డామర్, పడుచువాడు కూతెనా ఉపగంజి బాట లె-ముసలి వాడి కిడాబోజన్ , కిడా సెలొ=పడుచుది. వంటి కైని ఉన్న వెండ్రుకలు తెల్ల బడినవి. ఈడుజోడు. జో జోజ్. ఉంత బాగు ప ఉప్పర్ మడ్ =కము రెప్ప వెండ్రుకలు. 2. సిజంజి జోస్ట్ -జో? డకు=ఆ ఇద్దరు పి బలె. ఆమన్ ఓంతిడన్ ఆబ లె.లేజ్ లు ఈడుజోడుగ ఉన్నారు. గత రై= బాణము పిట్ట రెక్కలో తగులు ఈడెపండు. అజా గుర్. కొన్నది సో రాంజి రూ తెనా అతజ్ఞమ్ బలే | ఈడ్చు (థా. డీజ్) డీజా. లేజన్ కో డానాబ లె తంగళ్ త్తేజి = సవరలు ఈత చెట్టు. 1, సిండి ( పెద్ద ఈత) 2. ఓండెజ్ • ధరించుకునే కెండ్రుకలకు కుచ్చులో కొంగ (బత) ఈ కెలు ఉంచుతారు. ఈజర. 18జె 2. రజారిజ్ ; సరియెలో గె ఈగ. 1. అరొయన్. 2. బyజ్ =జోరీగ. తి తె=చలి గాలి నింపొది గా కొట్టుకున్నది. తి. సుల్బజ్ = కందిరీగ. 4. కోళ్లకు ఈదు. ఏడా. తడాబాన్ మండ్రాంజి ఏత్తే ముసిరే దోమలపంటివి చాలా చిన్న ఈగలు, జి= చెరువులో మనుష్యులు ఈదుతున్నారు. 5. అడజ్ -బో= తేనెటీ) . 6. తేరమ్-బొ= అయో ఏ బ్రెజి= చేపలు ఈదుతున్నవి. చిన్న తేనగలు. 7. కకొడోఫీజ్ = తూరీగ. ఈనపుడక, జనరంపిడి. ఈగి. 1. బనాఇ. ఆఇండం బనాఇ మిన్నే తె. | ఈనుట. కనొ. తణ్ణి కనొ డే లే=ఆవు ఈ (ధర్మము) త్యాగము చేసినాడు. నడం అయినది శనా సెలో కోడే తె. బ నేర పబ్లాఇజ దానము తెచ్చుకొన్నాను. ఒంబ ర్తె. కూయే తె. ఒంబర్ తాజ్ = ఈనిన బనాగి-మర్ గగ్గ రెండెన్ బనాఇతిస్తఇ= ఆవు. దరిద్రుడు (లేక) యాచకుడు నన్నడిగితే ఈయన. కనామండ్ర. ఉత నేఇస్తాను. 2. బనాం తె. బితి-ఇన్ ఈరిక. అజీమిడజ్. • తె తిత్తాఇ=నా ఆస్తి దాసము ఈరు (చూ. వీరు.) కొమ్రోవ్ (తా.స.) 2. చేస్తాను. 8. తని. తనిడే లె ఇచ్చుట అయి (ధా. తీ) అతియాజి = ఇవ్వరు. 8. అటన్ నది. 4. తిరితి, తరితి. (1) సెసెల్లె. బఇ ఈ. (ఈరు పేస) డాగన్ ఉమానాబా కె రెడాలి; నే ఈల. 1. సిసింగోల్ (నోటితో చేయుధ్యని, ల్లా ఇ=సున్న పుకాయ స్నానము (చేసిన 2. పెసి. (నోట వేలుంచి చేనే ధ్వని) చోట) వద్ద మరచినాను ; పోగొట్టుకొ పెసీ నే తె= ఈలకొట్టినాడు. న్నాను. ఈలాగు. ఎన్నెగొఇ. ఎన్నె, ఎన్నెన్ - ఈగు. చూ. ఓడు. గాయి. ఎన్నె- గామ్. ఈడిగిలబడు. రడోనా (గట్టిగా అగుము) (గట్టిగా అగుము) | ఈవి. బనాఇ. బనాగిమర్ బనాగి లెం డెస్ తణ్ణి గణో లెజెఎద్దు ఊడిగల బడినది. 2. బనాఇ తిత్తాఇ= అడుగుకు నే వాడు అడు జెన్ ఔట్నా. (కాళ్లు ఊనుము). 3 జా గుకొంటే ఈవి ఇస్తాను. జ్ జ్నా. పసీజన్ ఇటోజ్ హోజ్ = ఈ వైపు. ఒడి ; ఒన్నె ; కొన్నె; అడెన్నె ల్లడు ఈడిగిల బడుతున్నాడు. కొండోతా.

18 డు గదా న్నాడు. 2. కుండ పరుఅనమ్ ఈస(చూ ఈల) మైలే డోజ్-ఇన్ త గెడమై= ఉక్కచే తను నాదేహము (కాలుతున్న ది.) మండు ఉ. తున్నది. ఉంకించు. ఉర్సుకోజా. నా ఉర్సుకోషె | ఉక్కిరిబిక్కిరి. 1. ఆతెజ్ . 2. ప తెప తె. బా రా-ఇన్ అతేజ్ డకు ; ఎం.జ్ ఒంతు ఏజె తె= పులి కుప్పించి దాటినది. మండ్రా జాఇ=నా పని ఉక్కిరి బిక్కిరిగా ఉన్నది; జ్ ఆంజి సంతి ఉర్సుకో తే; అఉర్ ఇంకా కెల్ల లేదు. పతప తె గాలె డో,జా ఉర్సుకో జె=మః షి నాలుగు మూళ్లు దా డన్ కిండోడన్ మోయె తెన్ ఆమ్లడిరిగా టు తాడు; అధికము దాటలేడు. అనుర్సు బోగా ఎర్తాఇ=ఉక్కిరిబిక్కిరిగా తిన్నా కోజ్ డే లె= కుప్పించుట అయినది. పాము కప్పను (ఎర) మింగిన ఉంకింపు. అనుర్సుకోజ్ . ఉంగరము. ఎన్ని. ట్టుగ (తిప్పుకొంటూ) ఈదుకొంటూ వస్తు (ఈమాట పరియాసక పుది). ఉంగరములకొప్పు 1. ఎన్ని ఊ. 2. పపొఊ కొత్తల్లా- థేన్ పబ్లాఇజనాదుక్క తీసు (పఇ7 పఇ+ఊ. ; పఇ=గిరివేయు, చుట్టు కు వచ్చినావు (అనగా ఉక్కిరిబిక్కిరిగా కొను) 8. సర్ సర్ ఊ. తిన్నావు). ముమూడాయే మై= ఊపిరిరా ఉంచు, 1 డకు ఆ, డకోఆ. పరుఆనమ్ అ కున్నది. 8 అప్పడెయెమ్. అనిన అప్ప డకుయె=నీ పరువుంచడు. ఒస్సా. డేయేమ్ ' గాలె గోబెతె= ఉక్కిరిబిక్కిరి ఒస్సాడా. (కా, స.)మాడ లంకాన్ పత్తిలి గాతిని కూర్చున్నాడు. ఒసాగా= అటుక మీద ఉంచు. ఉక్కు, ఉక్కులాజ్ . అడకోఆఇ= వీపరు వుం ఉగ్గము. డనఇ- డొఇ.ముఇ నే తెడనఇడొఇ లు చను. 3. తలా. ఊతల్లెజి=కొప్పు ఉంచి ఆడన్ = ఉగ్గముతాడు చిక్కు విడిపోయినది నారు. పసిజన్ ఉఊతల్ సియా-పిల్లి (అనగా జారినది.) 2. తెల్లాడి (మూత వేసి వానికి చుట్టు కొప్పు ఉంచు. బకూ-బారా కట్టిన ఉగ్గము). తెల్లాడి లెండెన్ , అతి అతబ్లెండెన్ ఆతలమ్=పోడు పని చేయ ర్నా (ఆఒ ఇంకాయె) ఆడుబన్ =మూత కున్న స్పైతే నిన్నుంచను. తనుబ్-ఇన్ అగ్గా వేసి ఉగ్గము కట్టితే పాలు తొణకవు, ల్ తలిజ్ బా= నావంతు తిండి నాకుం ఉచ్చ. అనుమ్. అనుమ్నా డే తె= ఉచ్చవస్తు చండి 4. పిడా. రుంకూన్ పల్లి- లేజన్ న్నది. పిడా:బియ్యము కుండలో వేయుము (ఉం | ఉచ్చరించు. గామ. ఉంతాబెన్ నా అర ప్తి- చుము). 6. ఒరశ్న. అర్గాల్ ఒరమ్నా = అగామాఇ-ఆమాట నేను పలక లేను. ఉంతా తిండి ముందుంచు. అఒరనా-కూడు తబ్ బెర్నా అగామ్ బేశ్ తో-ఇన్ అడె=ఆమా నేడా=ముందలి అన్నమును తీసివేయి. 6. ట అనడమునకు నానోరు ఆడదు, గుమా. (నోటిలో ' ఉంచు.) ఉచితము. బజ్ స. అంబెసె. బానేర్తి (డబ్బు ఉంచినది. డనకు. డనకు కూడు= ఉంచిన పుచ్చుకోకుండా ఇచ్చినది), న్నము. డరకు= కాపురము. ఉట్టి. 1. అనుజ్ - అనుబన్ గిత్తాఇ. ఉట్టి ఉండకట్టు. గుడే అమ్మేయా (కా.స.) రోడె పేనుతాను. 2. అనుజ్ డా. చిన్న ఉట్టి. 8. ప్ అప్ సెయా. లోబో జీ నె తె=మన్ను అనిజ్ . 4. అనజ్. (రూ.) ఉండకట్టుకొని పోయినది. ఉట్టిపడుట. 1. అబోమూ గేఏ తె= ఉట్టిప ఉండలు ఉండలు (మేక పెండ్రికలువంటివి.) డ్డారు. అనిన్ అబ్ ఓమున్ గిల్లాఇజవాణ్ని డొడమై-రాడ . తుళ్లిపడిచూచినాను. ఉండు. డనా. ఉండిపోడకోరేజ్ నా. ఉడ పెట్టు 1. అన్ సీనా. కూడు అన్సీనె Ja ఉక్క త గేగామ్-ఉసాఇ. అనుఉసొఇన్న అన్నము ఉడికించినాడు. ఉఆబ్ అసిన్ లె 19 - కూర ఉడికినది. 2. ఉసాయా. సరో, సంవత్సరములకొకమారు చేనేది. గనాఇ ఉసాయా. ధాన్యము, దుంపలు, ఉత్తరించు=చించు. పేయా. రిడా. పాఆ. ఉడక బెట్టు. ఉసాయి రుజ్ = ఉప్పుడు ఉత్తరేణు. ఆడీజ్ - జనిడ=(శాస). రరాడ్ బియ్యము. బరడబజ్ ఉసాయ=బోతం టె ఇమ్. ముకూర ఉడికించు. ఉడికించు. (ఉప్పు, కారము ఉత్సవము. అడు5 - అత్తాజ్ . లేకుండా, అరటి కాయలు మొ || ఉడక ఉదయము. 1. తగఢన్ - 2. రీల్ తగల్డన్: . బెట్టుటకు వాడుతారు.) 8. డీఇ. ఉఆ 8. రిజల్ తగల్డన్ • 4. డు రోజులే ( తెల్ల బన్ డిఫైఇచేకూర వండుతాను. డి డిఇన్నా వారకమునుపు, అనగా ఉషః కాలము). 5. అసీనె పోజ్ =వుట అయినదా ? కన్సిమోలన్ . 6 ససర్ గడోస్ట్. 7.పలె 8. ఉడకబోసిన అంబలి=ఆడర్సి. డుజ్ యోజ్ . 9. అరెడీ-ఒయోజ్ (చిలు ఉడుకు. సీనా. ఉడకదు= ఆనీ నె. కలు లేచేవేళ) 10. సార్. (చూ. అంధ ఉడుచు. గుజ. ఉడా నేబన్ గూ తె=మామిడి కారము). చెట్టు ఉడుస్తాడు. సరో గూ తె=వరి ఉడు | ఉశము. ఏమిఉద్దేశముP=జి తెన్ అమైల? స్తాడు. గునీనా=చోళ్లు ఉడుచు.గుసర్నా ఉద్యోగము. గోడన్, బిసిజ్ -గోడన్ ; మే =వరి ఉణుచు. ‘ట్ - గోడన్. ఉడుత. గొండి. తుత్తోడ్. ఉనికి. డనకు, డరకు. ఉడుము. బసర్. ఉపకారము. ఇసోసమ్. (3) ఉతక. లూఅర, పడీసస్ ఉపదేళము. బుడ్డి. ఇv= ఇజన్ . కెంకేట్న ఉతుకు.1 తుడ బ్నా . (బట్టలు మొ||).2.1డ అనిన్ ఇ ఇ జి తె=చదువు వాడు నాకు (కా)సెండ్రి డీ రీడ జెండెన్ ఎరడిల్లే బెజ్ నేర్పినాడు. డకూ తె= బట్టలు ఉడికించి ఉతికి తే, మురికి ఉపద్రవము. కG. లేకుండా ఉంటవి.అట్రడజ్ లెబెన్ టస్ ఆడీ ఉపవాసము. 1. ఆనమ్. (ధా. ఆమ్)కనిన్నా లన్ అన్ డీలె= ఉతకకుం టే మురికిపోదు. ఆడిన్నామంగడారా ఉమాలెన్ ఆమా= ఈ ఉత. అమడొఇ. రోజు మంగళవారము స్నానముచేసి ఉప ఉత్తది. 1. అరిక్క బెర్నానమ్రిక్కా = వాసము చేయుము. 2. అజ్ నా (మాంస నీమాటఉత్తది. అక్క అపుజే తె= ఉత్తనే ము లేకుండా తిను). 3 అన్ నీనా. చెప్పినాడు. ఆ సొసోబ్', గొపారిజన్ నా ఉపాయము. అనొగండి. ఎరాఇతే గా. సొసోబ్ గూయేతే. ఉస్పని. 1. కారాబ్. ఉఆబన్ కారాబల్లె = ఉత్తనే, సొసోబ్ సుసుబ్'. సుసుబ్-గామా: కూర ఉప్పగా ఉన్నది (విశేషము). ఉత్త ఆను. అసింగేన్. కారా' కారాబడ్డా : ఉప్పనినీళ్లు. 2. లగ ఉల్లిప్పుడు. 1. బారా ఎజ్జానకిడి. 2. రొయో ర్ లగర్ గాలా ఇ= ఉప్పుకలుపుకున్నాను. జన్ • అరొయోజ్ లెరాఇ=(పని) తీరు ఉప్పు: బసి, బసిడన్. బసిక్ (కా.స.). కారా బడి చేసుకుని వచ్చినావు. బూల్లె= ఉప్పు ఎక్కువైనది. ఉత్తమసుష్యులు. కజ్జమండ్రా"జి. ఉత్త ఎము | ఉబ్బసము. కొణ. అఇండగా పురాణా కలు. సత్తజ్ అజాశ్ - అనీఆ ఇ తె= మిక్కిలి దగ్గు ; ఊపిరి రాదు. ఉ తరిము. కంబాల్. ఉబ్బు. పుజన్. ఫజ్ జెజ్ : ఉబ్బు. ఉరగ క్రియలు. గలర్ ; అోర్; కార్ జా; కంపోజ్ పు? కడుపు ఉబ్బినది. ఆగిమ్. ( పెద్దది నాలు, 8 దినములు చేసేది.) | ఉమ్మడి. మొన్ బెహరా (3). సి. కొం డా= చినిపోయిన F= చినిపోయిన గండననాడు గాండన నాడు | ఉమ్మి =బీజోల్ , చేసేది. తి/5 -గుఆగ్ = గ్రామస్తులందరూ | ఉమక పళ్లు తి రెగుర్ (గు), కలసి తమతిమ పెద్దలకు రెండు మూడు | ఉము. (ఆ), ఓజోలా ఇకాలు 20 సర్నా. కెరే లే డకూనే తె, ఆమన్ ఇర్రాఇ, ఉయ్యెల. 1. డొండోడ, 2. తనఇ. (గు.) పసిర్ నె తెప్పరాకుగా ఉన్నాడు, నీవు దొండూడ = డొండూయె తె=ఉయ్యెల ఊ వచ్చినావు, తుళ్లి పడినాడు. పస గో పెను. తనఇ తేడే తె= ఉయ్యెల పెను. జ్నె జాతుళ్లిపడకు. అబోమోజ్ గిజె తె; ప= తన్న తెతేనా ఇ-ఉయ్యల ఊగుతాను. స రాగి జే తె; లకు రె గిజే తెచేతుళ్లీ పడి చూ ఉరి. 1. అనోడె. 2. నాఇ. 8. సనురుఇ. చినాడు. సరు బిగించు. ఓడెజైసరూజ =ఉరి | ఉల్లి. అన్ సూడా • పలూఅస్సూడా= తెల్ల ఉల్లి. పోసి బిగించు. తోడమ్నె తె=ఉరిపోసికొ ! ఉష్ణము. త గెఅసు. న్నాడు. 4, సనరుఇ (సరుజాఃబిగించు) ఉనికొల్పుట. పుసేడ= (F. స.) వుసోయే తె 5. తోడ మైనాఇ ఉరిపోసికొంటాను. తో డుడుడుడు ఎంతె. బెం తామర్ కి డమీజ్ = నాకు ఉరిపోయి. న్సోర్ పు నేయే తె: వేటకాడు కుక్కను ఉసి ఉరిదీయు.తోడంబ్బా... డొఇ లె సెడా. తోడు కొలిపినాడు. న్నూ ఉరిపోసుకో. ఉసిరిక = ఏజెర్. ఉరియు. 1. పేఆ. సీజన్ వేయె తె= ఇల్లు ఉరిసి ఉసురు. 1. ఉసురుడోత్-ఇన్ కల్కల్లెడో నది.2. జొరోఆ. డంకి జొరొయే తె-కుండ ఉసురుజన్ తజాత్తమ్-నన్ను అల్లర పెట్టి కారినది. సీజన్ జీరోయె తె= ఇల్లు కారి నావు గదా, నా ఉసురు సికు తగులుతుంది. నది. బోజూ ధారగా అంటి కారు).అంబసు 2. పురాడా. గుడ్డా బొఇ తె= పుండుచీము అంటి కారుతు ఉస్సురుమనుట. అగె-గా ఫ్లై గోజ్నె తె=అమ్మా న్నది. పత్త లిన్ సిల్లె డాన్ బోజె తె=కుండ అని పడిపోయినాడు. ఆ గె-గోబ్ = ఉస్సు నుంచి నీరు అంటి కారింది. రని కూర్చుండుట. మనజా-గోబ్ = అలసట ఉరుకు. 1. ఏడా. కింతాలన్ సి ఏజా. 2. పొంది కూర్చుండుట. ఉరా. కింతాల్లంకాసిల్లె ర మెజన్ ఉV= గోడమీదనుండి పిల్లి ఉరికినది. ఇన్ ఉర్రాఇ= నేను ఉరికినాను. ఊక. సుడా-ఆమ్. ఆజడమ్-కిమ్ (=చిటు), ఉరుము. 1. తుత్తూ ఇనా. తరుబ్ తుళ్లూఇ , కీనమ్-తాడు. అబొలె-కిమ్ (=మెత్తని నేతె= మేఘము ఉరిమినది. 2. తరుబ్ తౌడు). శినమ్డా గతీలె తియాజకుడితి తుత్తూరి త డన్ లో లె=ఉరిమి విడుగు పడ్డది. ఊకొట్టు. ఓల్లె డకునా. ఉలకనః 1. బుబ్బూరి-లో-ఉలకన మన్ను . ఊగించు. 1. తేడా. ఆండారా తెలెల్లె డో 2. లియార్ , అలామన్ బిడార్ లియార్ - అల్ –డుప్లె= కొమ్మ ఊగించినాడు గడ్డి కావిడి చులకన. ఓలా లియార్రెడకు= విరిగిపోయినది. డొండు తేడా= ఉయ్యాల ఆకు చులకనగా ఉన్నది. 8. లకుఇ. సరోబ ఊగించు, డొండూ తెత్తెనాఇ=ఉయ్యాల లకుఇలె డకు=పొలము మెత్తగా ఉన్నది. ఊగుతాను. 2. అబ్ ఊనాఆ. కండాగాన్ ఒత్రాలకుఇ-గామ్ డే తెఐదుక్కి మెత్తగా అబ్బూనా-గోజ్; ఉడాగుర్ లఇతు ఆఇ వస్తున్నది. లకుఇ-లకుఇ. 4. లమాలొబొ= తెజి = కొమ్మ ఊగించకు, మామిడి పండ్లు రాలి మెని నన్ను. పోలేను. 8. అయ్యూనా. అనేబన్ రింగ్ ఉలవలు. ఒడఇ; 222; సకఇ. ఆయ్యూనా తె= చెట్లను గాలి కదిలిస్తుంది. ఉలి. సంజన్, సజన్ బా'తె సకే తె-ఉలితో ఉన్స్ =కదిలి ఎగురుతున్నది, లేక, గెం దొలిచినాడు. తుకున్నది. 4. మెమే యాజక పిలించు. ఉలికిపుడు. 1, లకుల్ (కా.స.) లకుల్ డే లెపు ఊగు. 1 ఉనా. అమన్ ఊడో నె: నీవు రాడా? ప్రాణము తుల్లిపడెను. 2 పన్ కదలకు. 24 యునా రథాన మేలె యూ కలిపి పెట్టు.

21 2. బాగా తెన్ -చలిచేత వణుకుతున్నాడు. 8. తేనా. చీపురుతో ఊడ్చు. బరో-బో. కొండ డోంగోడన్ తెత్తేనా ఇ=ఉయ్యాల ఊగు చీపురు. సీజ్ జొబాతె జొజోలెన్ డెన్ తాను. లకిజన్ జిజ్జి తె= ఇల్లు చీపురుతో తుడిస్తే ఊట. 1. ఒసూ-డా. అసి, అజెజ్ ఒస్తూ ఏమీ ఉండదు. అగ్రామా డా లే= చెయ్యి, కాలు ఊటశారుతున్నవి. (అర్+రమ). సీనమ్ బాతె అగ్రామా= ఒఖడానమైలే పొఇడా- జే థై= ఊట చేతితో తుడువు. ఎర్ డకూలేబె సెయే తే: చేత కాళ్లు ఒరిసినవి. 2. ఒలెజ్ . అతోడన్ జండ్రుమన్ అర్థమైసోస్సోడా ఉండిపో ఓ లేడు జైనా ఇ=నోరు ఊరుతున్నది. 8. కుండా, చెడిపోతవి; గింజలు ఊడ్చి ఎత్తు. డా లెమె=నీరు ఊరుతున్నది. 6. ఆర్ జొఆ (అర్+జో) జనోబా. బాత్ ఊడ. 1. ఆ.. 2. తర్జి (కా. స.) తబార్ త= తినలన్ బజ్సాలె అర్ జోలెండెన్, లఃజన్ మర్రిఊడ. ఇతృ = జువ్విఊడ. 8. తొంజె. జి తెన్నా డకూఎని=నీటి కంపతో కళ్లము 4. ల్పా (ఊడకొసలు, లేక , చిగుళ్లు). బాగా నొక్కి తుడిస్తే, బుగ్గి ఎందుకుం తబార్ తర్జె అరా-రాజోజన్ సజ్జా తెబె= టుంది? 4. అరా. కొరిజన్ పారాన్-బా' తె మర్రిఊడకర్ర పూజ చేస్తాము. 5. అజీడన్ ; అరె సెడా=గరిక పారతో ఊడ్చి వేయి. జా 6. అజూ డస్ (కా. స.) వేళ్లు. బ్బాన్ అరె సెడా= బురద ఊడ్చు. ఊడగొట్టి. తబ. సుం డాజన్ తబ్సెడా=రాట ఊత (చూ. ఆను) తనూడీ డజ్ బాతె తుడితే ఎక్క తీయి. నాఇ=ఊత కర్రతో అనుకొంటాను. ఊడబీకు పుఇ నా పుక్షేత్తి నాఇ= వేళ్లు(మొయ్యా) ఊద. సాఆ. తీసి వేస్తాను. పుజీత్తెనాఇజ గాబు తీస్తాను ఊదు 1, పేడా పసేడన్ పేడా:విలనకర్ర ఊ పుఇ - ఇ- జూతు పీకుతాను. బోబ్-ఇన్ ఊదు. బజ్సా పేత్తాఇ అండజా. అసూ; ఉఊ-ఫ్స్ పుత్యపుఇ లెగడ్డల్లా ఊదు తాను విను. 2. ఉంపేడా (పొయ్యి ఇ; అసుడకు; బొ-కడిత త్తె నాతల నొప్పిని మll) తొగి ఉం పేడా -నిప్పు ఊదు. నా జుగు ఊడపీ ఊడదీసి పేలించినాను; మల్లోజ్ -ఇన్ లకిజన్ పుల్నే తె; ఉం పే నొప్పిఉన్నది; ఒక గడియకు పోతుంది. పనోఇ డా=నా కంట్లో బుగ్గి పడినది; ఊదు. డేలె ఊడ తీయడమైనది. "పేయా- పేకుఇ ఊపిరి. పురాడా (ఓ). ఫడారా (కా. స.) (బొరిగతీయి). ఇది ఒక సవర పండుగ కుడుబ్ మండ్రా అపురాడా ఒయ్యే పేజి. (కుఇ బొరిగ. పేజతీయు.) అజీతి. నేబ్ అందరుమనుషులూ ఊపిరి తీసారు. పురా పేయా-చిన్న మొక్కలు ఊడదీయి. డా-ఇన్ అన్ ఒయేమిష్ = నాకు ఊపిరి తి ఊడి చెట్టు. అంఇలా నెట్ , కని అంటా రగదు. ము మూడాయేమ్లె ఊపిరిరాక. ఇలా నేబస్ అంకొ ఇలా జాడన్ డకు ; ఊపు. తేడా. అడమ్ ఇల్లె బెండెస్ అలాబా తి= ఈ ఊబ. లెగిని-బొగిని, లకుర్ కెర్, ఊ.. చెప్పులో ఊడిత పొనున్నది. దగ్గ | ఊబి. బొబ్బ. రకు వెళ్లితే శోకతో కొట్టుతుంది. అంతో ఊరక , అసిజెన్, సొస్బొబ్ • ఇలా. జర్ గడెత్తె = ఊడిక కర్ర ఊరరంద. గనూడ్. నిట్ట అశ్రుతుంది. ఊరకుండు. కడిజ్ గామ్. కడమ్నా. కడబ్. ఊను (". ఊడదీ ము) పుయినా. ఊరగాయ-సోయోఊ. పుయి ని 33 జూత్తు ఊడదీసుకున్నాడు. ఆ ఊరట. లులూనా. లులూ తేనా ఇ=విశ్రమిం డు రే, అపుZ= ఈ పోయేను. రపుఇల చుతాను. ఊరడించు 1 బయ్యెఆ. పన్ జూస్తు మొ.) పుషాశ్ సీలె= చేకులు ఊడి ఎతే; జనుమజుమ్ తిథ్లె బయ్య ఆ=పిల్లడు పోయినట్లు. ఏడుస్తున్నాడు; తిండిచ్చి ఓదార్చము. ఊడ్చు. 1. తొజోల జనోబా జాజోఆ. బయ్యెలాఖ= ఓదార్చివాన • 6 of lie is ఊ ఓ ఊరపిచిక. 1 జండ్రుమ్ డా తి. 2 సరిజ్ -తి ఉన్నది. పప్పర్ లో డాగా డాగా (కాలు (తి-ఒంతి)బంగారు పిచిక. లేక గీజి గాడు. కాలే ఎండ). పప్పర్ లో గెడాగా- లేజన్ సరియో' -తి డొండోర్ పిల్లాన్ బజ్సాలె ఎ. రాఎం డెన్ ,డోజన్ బూ తె= గాఢమైన లాణం తె= బంగారువిచిక గూడు బాగా యెండలో వెళ్లినయెడల ఒళ్లు కాలుకుంది. అల్లుతుంది. ఎండ బెట్టు. జేగాసన్ డాగా- లెజన్ జేరా= ఊరించు. 1 సోడా. అబా సొల్లాఇ డో ధాన్యము ఎండలో ఎండ బెట్టు. సిండ్రి ఆ గూ = విప్పపువ్వు ఊర బెట్టినాను; ఊరి సరా. బట్ట ఆరవేయి. అసత్తాఇజిఎడ నది. సొబ్బా తెనాఇ=(విప్పపువ్వు) ఊర వేస్తాను.అయో అసరా= చేపలు ఎండబెట్టు. వేస్తాను. సొబ్బాలేశ్ పోజ్ P=(విప్ప మొగ్గ) ఎండిన, అనర్. రస్సోడోల్ = ఎండిన ఆకులు, నాన వేసి నారా 2. తిల్ డా ఉరుజన్ ఎండు. అసర్ . తడా అస రై= చెరువు ఎండి తిల్ డా= వెదురు ఊర బెట్టు. నది. నీ రా. అంబసు గుర్రా సీరై= పుండు చీము ఎండినది. ఊరు. 1 ఒ లేజన్ డు జైనాఇ. నోరు ఊరు తున్నది. 2 ఒలేజన్-ఇన్ మో తెనాఇ. ఎండ్రిక, కినాడా; డాకిన. ఎంత 1. డజిజ్. కని జనాతి డజి ? దాని నాఉమ్మి మింగుతున్నాను. వెల ఎంత ? 2. డియె. లెజ్ , జునుమ్-జుమ్ గిల్లా ఇడో ఆలోడన్ లెజ్ ఎంతెంత = ఏంతేం తె. ఎజేజా. ఎజెఇ. లేత్తే తినుబడి వస్తువు చూచినాను గనక నోరు ఊరుతున్నది. 4 గొర్జాజ్ ; డా; సిజ్; ఎందరు. డజిజ్ మండ్రాంజి. డియెమండ్రాంజి సూజ్ : ఊరు అను అర్ధముగల ప్రత్యయ ఎందాక. డియెన జాఇ. డజి సజాఇ డ ములు. ఉ॥ తోరగడా; పుత్తాసీజ్ - 5 జ్ పంతిక్కొఇ ఎర్తె ఆమన్ ? = ఎందాకా డయరి= మెరక పైనున్న ఊరు. పొరుగూరు వెళ్లుతున్నావు నీవు ? ఎందుకు 1. ఏ తెనాసన్. 6, పడ్రా-గొర్జాజ్ = బేచిరాకు గ్రామము. 2. జితెనాసన్ 3. ఏతానేలే. ఊహ. ఒగండి, బుడ్డి, గలమ్. 4. జి తెన మ్మేలె. 5. ఇం జిడోజ్ 8. జి తెన ప్నే లె. ఎందు చేత. ఏ తెన మైలె. ఏ తెన ప్సెలె. జితే న మేలె. ఋతువు- ఈన్. డాగా-ఈజన్ -ఎండకా ఎక సెక్కెము. సొసొఇ. సొనాఇజా: వెక్కి లము. తొక్లానా= నవ్పించు. షి పక్షినాకింతోర్. మనా-బెర్-నవ్వు మాట. ఎకాఎకీ. ఆల్రాజెల్. ఎ. ఎక్కడ 1. ఉజన్. 2.ఓ ఆనె. 3. ఓజా. 4. ఓజాసేబన్. 5. ఒఆన్ డెన్. Aలి. తంగె. తంగా ; (కూడు). ఎంగి ఆన్ డాజా 2. అడా.. 3. బాకు = తంగెయోల్. అడేయా. ఇజన్ పన, ఆడెయా ఎంచుకొను. సెయా; సెసెయా. వింటికి నారి ఎక్కించు. ఇజన్ పసర్ బె. జన్ సెసెలె, #నా=వం రాయలు ఎంచి ఏ-గామ్ డకు=వింటికి నారి బిగిసి ఉన్నది. కొను. ఎక్కి రించు (చూ) ఎక్క సెక్కము. ఎంచుట. సండ్రబ్. ఉడా సండ్రబ్లె సీమా= | ఎక్కి. సగ్గిద్దా: మామిడి కాయలు ఎంచి లెక్క పెట్టు. సిం | ఎక్కుట. డనాజు. (ధా. డ ఇ.) అనేట్ డ్రి సండ్రట్ - గామ్ పజా ఇ= బట్ట ఎంచి తే. డజాన్ ఇ లెజో అడజా చెట్టు ఎక్క ఎండ. డాగా (డా+గా) (డా+గా) డాగా ఉండ్రు యలు కోయు. డాలూ బెర్నా (డా+ పియాల్లె డకు ఎండ మిక్కిలి వేగా లూ+బెర్) చూట చెవి ఎక్కించు. కరిల్లా ఋ. రించు. తో క్లా ఎక్కించు 1. డాకా 23 అంబసు లనామ్ సమ్ డాన్ డవె లామ్లో కాకర | ఎట్లా. ఏంతె. ఏం తె-గామ్ తియే తె= ఏలాగు తీగ పందిరి ఎక్కి పాకుతున్నది. ఇచ్చినాడు? ఉంతె కూడా ఏంతే అమే ఎక్కుదించు 1. అలస్సూఆ. పనారన్ అల యాఇ=ఆపని యేలాగు చేస్తాను? స్సూఆ= నారి ఎక్కు దించు. లత్తూరా. ఎడముగా, సజాఇ. ఒడిఒడి త్తె. కొడికొడిత్తె. పనారన్ అలత్తూర్లెం డెన్ అల్ డి జై= నారి తంపడా. బిన్న. జెగడ. ఎక్కు దించకుంటే విరుగుతుంది. ఎడ తెగకుండా. 1. తోడోజ్. జి తెనమ్మేలె ఎక్కువ. అఇండమ్. అఉర్. అలా అగ్గడ. అమన్ తోడోక్స్ ఇత్తాఇజ ఎందు నిమిత్తం అబ్బల. అమిడ్డప్ ; బడియార్ . బొఇబొఇ. నీవు సదా వస్తావు ? 2. డీతా. బి డీతా అఉV= పుండు ఎక్కువైనది. తిల్లెండెన్ ఒర్తాఇ-సదా కూలీ యిస్తూ ఎగతాళి. తొక్లాం ఉంటే దున్ను తాను. 8. జడూ ర్గామ్. ఎగదీయు. అజసుఆ. సిండ్రి అజసూడ స్నే గనురన్ జడూర్ -గమ్ గూరై= వాన ఎడ B-(జారిన)బట్ట ఎగదీసికొన్నాడు. అనిన్ తెగకుండా కురుస్తున్నది. గుండా మ్నే తె. డొల్లకచ్చకట్టుకొన్నాడు. ఎడబా పెను. సజాఇ లెజి (దూరముచేసినారు) ఎగయు. తువా. డేబన్ గిల్లె తుఖాన్ తుణ్ తంజ్ఞా లేజి. లెడెన్ , ఓంతి కిఎ తె=గురిచూచి ఎగిచితే ఎడమ (చేయి). కర్రబ్ది (నీ), కండ్రాబ్ది (నీ), పిట్ట చస్తుంది. కండ్రాబ్ డి సడిల్లె డీమానా= ఎడమపక్క ఎగరగొట్టు 1. పుయ్యేజా(కా). సరో ఫుయే ఒత్తిగిలి పడుక్కో. జైన్ , పొల్లన్ ఉల్లె-సెడ= ధాన్యము గాలికి ఎడ్లు. తణ్ణిజన్ . ఒగ్రోతాంగ్ జి. పోని పొల్లు ఎగరగొట్టు. 2. ఎర్లే- డా. | ఎత్తిపొడుచు. ఓడోలా. అనిన్ - అ- బెర్నా తినలన్ డకొతెన్ అజీజ్ ఉల్లె- సెడా=క ఒడోల్తా ఇ= వాని మాట ముదలగించుతాను. ళ్లములోని తొక్కు ఎగరగొట్టు. 3. పు | ఎత్తు. 1. డ పేనా అబొబ్ _ లేజన్ డకూ తేనా- య్యుజా. పత్తిలి డ పేలె ఇక్టేవ్ల పేనా = బుర్రమీద ఎగరవేయు అంగురా. అంగురైనా ఇప్పండు ఉన్న కుండ ఎత్తి కాలు అని దించుకో. ఎ.రవేసి పట్టుకొంటాను. అబొబ్ -లేజన్ డకూతేనా సుండ్రుజన్ ఎగరవేసి పట్టుకొనుట. అనజుర్ . లగిన్ ; బొబ్ - షేన్ ఉండ్రాబ్లె డ పేతాఇ= ఎగసనతోయు 1. ఏరిజా (పొయ్యి కర్రలు నా బుర్రమీద గంవ బలువు; నాబుర్ర మొ||) అనోడే ఎంజా. 2. ఆన్ డాజా. అ మండుతున్నది. (బుర్రవాద నే, దించుకో నోడే అన్ డాజా=వ తిఎగదోయు. కుండా మీదికి) ఎత్తు తాను. 2. సుసూడా. ఎగిరి. ఏలాఇ లె, డీమా తేనా-మండ్రాన్ ఏలా సరోన్ సుండ్రుఇ-లెజన్ సుసుల్లె) కొక్కొ ఇగోజ్ = పడుకున్న మనిషిని దాటకు, ఏలా 5- లేజన్ రుమా= ధాన్యము గంపలోకి ఎత్తి యా (ప్రొ) గా దెలో పోయి. 8. రుమా. జంద్రుమన్ ఎగుచు. తుళ్లూ ఎర్తను = ఎగయ లేదు. తను కొక్కొర్. లేజన్ రుమా. 4. తేరేడా. ఇన్ = ఎగిచేది. గరోబాస్ ఈడి తేరాడా = పొలముగట్టు ఎగుడుదిగుడు. జై తా-లం. లంకా- జపూజ్ . ఎత్తు. సీజన్ తే రెడా = ఇల్లెత్తు. బిడారన్ గల్లుక్ -గల్పశ్ (కా. స.) తేరెతాఇ- కావడి యెత్తుతాను. అరెజన్ ఎగురుము. అప్ ఎజా. తెరెలె, తేత్రాఇ= రాయి ఎత్తి (బుర్రమీ ఎచ్చు. (చూ. ఎక్కువ.) అఇండమ్. అఉర్. ద) మోస్తాను. 5. తమాజా. పసిజన్ ఎటు. ఓపై (సేజ్ తమ్)=ఎటు (వెళ్లు తావు తూట్లె, కుక్కర్ తమ, సుంచాఆ. పిల్లను నీవు). ఓ > సెజ్లమ్= ఎటు వెళ్లినావు. చేతులతో ఎత్తి ముద్దు పెట్టుకో. (చుచ్చు ఎటువంటి. 1. ఎత్తైమర్ =వీలాటివాడు. జి తెమ అని ముద్ద పెట్టు.) ఆలామ్ బిడార్ తజ్ఞ 5 = ఏమిమనిషి (అనగా ఏజాతివాడు మొ||) మ్లా, లియార్ గామ్ కు=గడ్డీ కావడి 24 (చేతులతో ఎత్తినాను, చులకగా ఉన్న అమన్ ఖాన్ సడుల్ డేలాఇ= నాకు నీ ది. 6, సోడా. కూడు సోడాన్ సొలెరుఆ ఎదురు పడ్డావు. 8. తుమాకుబ్నా: సౌ =ఎత్తుకొని నడ్డించు. 7. మినా=అలికాన్ యల్ తుమాకు బ్లెడో బంతో+ఇ-కారు మాడాలం కాన్ మినా-అటకమీద గంపలు పోతు ఎదురు పడ్డడి గనుక; భయపడి నా ఉంచు. ను అచున్ ఇన్ తంజోరన్ తుమాకుప్తాఇ= ఎత్తు. 1. లగ్గిన్. కని అరా అగ్గడ లగ్గిన్ = ఈ నీవూ నేనూ దారిలో కలుసుకొందాము. 3. కర్ర చాలా బరువు. 2. డెంకా. కంబా డయరా • (డయరాఇ తిరిగిపో; తిరిరా) సేబ్ డెంకాలె డక= తాటి చెట్టు ఎత్తుగా ఇప్ బెస్ట్ తె= ఎగురు జవాబు చెప్పినా ఉన్నది. 3. జెలు. కింజర్ జెలూలె; అజి డు (అనగా మెడ్డి వేసి నాడు). ఎడా=నిట్ట ఎత్తైనది; కోంచెము నరుకు. 4. ఎదుగు. 1. బడానా (వలము అగుము). అనె క్రి. గోడా. ఉంతా తొడోర్ - లేజన్ డకూ బన్ బడాలె మరం×= చెట్టు వలమై యెది తెనా జండ్రుమ్ అగ్గడా లే; బెగడా సుం గినది. 2. మరజ్నా. పసిజి మరణైః= పిల్లలు డ్రుఇ- లేజన్ గొడాన్ గొల్లె "సెడా= ఆగంప ఎదిగినారు. డ కెన్నా తెడతె మరషెస్ 'లోని గింజలు లా లైనవి; వేగొళగంపకు ఎత్తు ఇంతది అంత దైనది. 8. బడేనా. కితుజ్జి కొని పోయి. లోజన్ సిల్లె లొబొ గోడా= బడ్జె లేజి = దేవతలు వృద్ధిపొందినారు . గోతినుండి మన్నెత్తు. కుఆలో గోడా=నూ గిరజ్నా ; 5. ఉరిజ్నా, 6. అఉర్నా. తిమన్న తియ్యి. 5. అన్ బరోజు (ఊడ్పిం ఎదుట. 1. అమజన్. తెమజన్ • అప్లోమోన్ • చు). మిణోలన్ లా లే; అన్ బరోజూ =నూనె ముంబాబాన్ • 2. తుమాకుబ్ (గు). తుమా ఒలికినది; ఊడ్చి ఎత్తు. కుబ్నే తె=ఎదుట పడ్డాడు. ఎత్తుకపో. 1, సోలే జా (కనబడకుండా) ఎదురుగ. ముకమిల్లాలె. ఆమజన్; తెమజన్; 2. తంబేలె హ్ (బుజము పై) 8. తేషె ఆతాగై. కునా తుత్తుఇ అతాగై డకు= ఆ పజా (నెత్తి పై) 4. తష్ట్రూమ్లెపడా (చేతు నకుత్రము నీ కెదురుగా ఉన్నది. అంబెన్ ల పై) 5. జీక్కూల్లె జా(చంకలో). పసిన్ అతాగై తొఇతొఇ లెన్ డకూనబ= మీరు జిక్కూల్లె పడొ=పిల్లను చంక నెత్తుకు పో. ఎదురుగా వరసగా ఉండండి. 6. జిడోఫ్లె పజా (మూటకట్టి). పసిజన్ ఎదురుపడు. తుమాకుబ. ఇన్ ఎరాఇడో, కి లనామన్ బాతె జిజెపజా - పిల్లను పైట నా తుమాకు క్లౌ= నేను వస్తూవుండగా పులి తో కట్టి ఎత్తుకో. 7. లకూడా. పసిజన్ ఎదురు పడినది. లక్కూలాఇ జలో లె; అంగసూతాఇఇపిల్లను ఎదురువరసగా. ఆల్ - తాగై-తాగై. గాఇలో చంక నెత్తు కొన్నాను; జారిపోయినాడు. న్నా అబొబ్బాఇ పఇడా నెన్ ఆల్-తా పైకి ఎగ తీస్తాను. గై-తా గై గూలేజి =రోడ్డు పక్కలను కొ ఎత్తుకో. 1.లక్కూడా (పిల్లను) 2. జిక్కూడా. బ్బరి చెట్లు ఎదురు వరుసగా ఉడిచినారు. 8. కిక్కూడా. 4. డాడూడా (ముద్దు తుమాకుబ్లె ఆ నేబంజి డకు=వరసగా చెట్లు మాట). 5. జిడోజ్నా. 8. లొలోర్నా ఉన్న వి. బట్ట ఒల్లెవాటుగా కట్టపిల్ల నెత్తుకోము. ఎద్దు. తణ్ణిజన్ . ఒ ఒగ్రోతాజ్. ఎత్తు 9 చెట్టు=కుర్మబొంగా- నేబ్ . ఎద్దుము ప్రేతేగ= ఓ మోడిజ్ - ఇ. ఎదిరించు 1 రాత్తె. కన్సిమన్ అడాజన్ రాథ్, ఎనుబది- ఉంజికొడి. డయV= కోడి గగ్గను తన్ని ఎదిరించినది. 2 మొడేఆ. జుంబురన్ జి ఇనామరన్ ఎనుపు. గతియ. ఉయబన్ గతీ లె తబా=కూర మొడేలెరుజూలెజి=దొంగలు బాటసారిని (కలిపి) ఎనిని తియ్యి. నులిపి దోచుకొన్నారు. సడుల్ డేనా. కిన ఎనుబోతు. బొజ్జెల్. సడుల్ డేలీక్ =పులినాకు ఎదురుపడినది. ఆ ఎన్ను పట్టె. ఆడోజన్ ఎనిమిది. తప్టి.

25 ఏ. ఎన్నడు. అజాన్. అజీజా. ఎవ తె. బోతే సెలా. ఆయేజా = ఎన్ని • డజిజ్, డియెన్ . ఆడుది. ఎప్పుడు. అజాన్, ఆజా తె. అహోజు, అజే ఎవ రైనా. నా, బోడోజ్. అనింజీ బోడో జా. అజాకిన్నె. = =వారెవరు. బోతె డే లె:ఎవరైనా ఎప్పుడెప్పుడు. అజాజా. ఎసరు. తనెస్ట్ డా. తనేజ్డ్ అబ్బలా; తప్పె ఎముక. అజూశ్. మెడ ఎముక = పగోడా జాజ్ డా=ఎసరు అధికము; తీసివేయి. తళా వెన్నెముక = కింజాజ్. ఎసరు పెట్ట. ఎర. అగాబన్ . ఎరుగు. గలమ్నాం ఎరువు. గక్తమన్. ఎర్రని. జే. జెడమ్. బొరైజ్ . జబ! (తా | ఏ. అయేజ్ . ఆయేజా (ఆఈజా) కినా= ఏ శ్)=లక్క (ఎద్దు). పులి సుధాకిక్ (-డ్ )= పెద్దపులి. ఆఇ ఎర్రగులి వింద=గుజ్జీ- నేమ్ . గుంజి. నేబ్ . యా. ఆడే, (ఏవార్థక ప్రత్యయము.) ఎర్రగోగు. సు సున్ వాబ్ . ఏకము. అబొఇ. అనింజి రుక్కూ లేజి= వారు ఎలక. 1 కుంబుల్ 2. తెంబేర్ - (విప్పపూవు (కూడిరి) ఒక్కటైనారు. ఆనింజి రత్తేజి= తినేది). తడుమ కుమ్. (తొడలొ రక్షార్ధము వారితో కలిసి ఏకమైనారు. అబ్బాఐ నా ఉంచుకొనేదట) 4. కుక్కుమన్ - పిల్లల మైలేంజి = ఒక్కటిగా కూడిపోయినారు. ముద్దుమాట. 5. సంతుఇ. (చుంచు) 6. పడే బారిసీజ్జి యేరిసిజ్జి అబ్బన్ సొఇ లేజి = ఇరు లాకుమ్ ( పెద్దెలుక. 7. గుంతూర్ (పెంటల గు పొరుగులవారు కలిసి వాణ్ని ఒంటి పైనుండే ఎలుక). 8. ఒండ్రైశ్ కుమ్ (చి గా చేసినారు. (కా. స.)అతజ్ సొఇ లేజి. ట్టెలుక) 9. ఒంబోజ్ తి (పందికొక్కు) | ఏకు. రఆల్ డి; (కా). ఆఆర్ డి. 10. కొక్కో రాతేల్. (అడవిలోనుండే ఏగాణి = మూడే కాలు. పెద్ద ఎలుక) 11. విరోఇకుమ్ (తెల్ల ఎలు ఏగిస=ఆమే సబ్ క) 12. గతోకుమ్ (అడవి ఎలుక) 18 రిడి ఏటవాలుగ. 1 ఇండే ర్రె. అనూ-న మేలె కుమ్ (కారు ఎలుక), కిం తాల్ ఇండే ర్నె తె= సంకటముచేత గోడకు ఎలుగు 1, కంబూజన్. కంబూడన్. శంబూ చేర బడినాడు. 2. గోంగొడ్లామ్. మం ఇ. 2. కరోల్ (ఈ. స.) ముర్డీ ? కాజేన్ డ్రాంజి గోయీమ్ గొబ్లెం జి = మను కరోజ్ లె- నా గొంతుక ఎలుగు రాసినది. ష్యులు ఒరిగి కూర్చున్నారు. సీజన్ గోం ముర్తీ కానమ్ కరోలమ్=నీ గొంతుకు ఎలుగు గొజ్జామ్ డకు=ఇల్లు ఉన్నది. ఆ లేజ్ రాసినది. 8. కెరొబ్లె, అర్గో లె.ముర్డీ కా లేశ్లామ్. మండ్రాంజి లేక్ లేజ్ గామ్ ఫోన్ అరోతిష = నాగొంతుక ఎలుగు రా గొల్లె జూమ్ జు మేంజి = మనుషులు ఒరిగి కూ నినది. ర్చుని తింటున్నారు. అనేబంజి లేజ్ లెజ్ ఎలుగెత్తి. బడూర్. బడూర్రోతె గూ తె-ఎ గామ్ డకూ తేంజి= చెట్లు ఒరిగి ఉన్నవి. 4 లు గెత్తి ఆర్చెను. రేస్ డ్రెజ్-రేస్ క్రేజ్-గామ్ జుపేజి =పక్ష ఎల్ల. '1. సండి 2, తన్నో (డన్) 8: తిఇబ్ . కు ఒరిగి(ఎడంగా తింటున్నారు. ఇన్ ఆపు 4. కుడుబ్ మండ్రాజి= అందరూ. జ్ లమన్, రేన్ క్రేజ్ గామై ముంకాలె; ఎల్లప్పుడు, ఆర్డో (గు). తోడోశ్. డీతా. అగస్టూలమ్ బెర్నా ఇన్ = నీకు నేను ఎల్లుండి. అన్ బియో. జేర మె. కిన్ ఖేర మే=ఆ చెప్పితే మొగము తిప్పి వేసి నామాట చెవిని వలఎల్లుండి. పెట్టినావు కావు. 5. పెంకడార్ గొబ్లె ఎవడు. 1. బోతె 2, అయేజా మండ్రా=ఏ జూ మే తె= తాళ్లు పంగచాచితిన్నాడు. మనుష్యుడు. 8. ఆనామర్' (రా' స.) వీటికర్ర. ఇన్ సా. ఎర్తుబన్ ఇన్ సా గత ③, ఒరిగి 26 చేసి కట్టు. ఇన్నా జయి తాన్ డకూలె, రాజోజన్ అలం | ఏమి. 1 ఏతే లు = ఏమి చేస్తున్నావు. 2 కాన్ రాక్లె, తొబాడా= నాగలికి ఏటికర్ర ఇన్ జిడో, ఇన్ జియ, జిడో. ఏలక్కిన్ ! లించి, ఏటికర్ర కిందను, పూజు మీడను, జిడోగాఇ. ఏతెఅమె తె?= ఓ లక్కీయ ! ఏమండి ! (ఎందుకండి?)ఏమి చేస్తున్నావు? ఏటు. తనజ్ . మం. శ్రీ బాతె తుట్టే=మను సీజన్ లు_2= ఇంటివద్ద ఉన్నాను. బరూ ష్యుడు చేతితో గుద్దుకున్నాడు. డంగు బా బారా ఏతే డే లే= కొండపని ఏమైనది ? 3 త్సురే తె=కర్రతో (కొంచెము దూరే ఏమిటి. జి తె. ఏ తెడోవ్. లాగు) పోటు పొడిచినాడు. డంగూ బాతె ఏమీ లేదు. జిజ్జి తె. అతత్తడ్ అగాస. తుజ్ రాకె తె=కర్రతో (చూసికొనిపోయే ఏరు1 # డా. ఉడా ఉయోజే ఓడా మామిడి లాగు) పోటుపొడిచినాడు. కాయలు రాలినవి; ఏరు. సరో గలోలె; ఏట. డీమిన్నుమ్. ఇడా= ధాన్యము ఒలికినవి; వీరు.అలామ్; ఏడిపించు 1. అయ్యె ఆ. ఉంతా పసిన్ అయ్యె ఇఓ డా=గడ్డి ఏరు. 2. సె ఆ. రుంకూ లే- గోశ్ = ఆపిల్లను ఏడిపించకు (కా. స.). జన్ గొడిన్ డకు సెసెఆ=ఆబియ్యములో అజేయా, అజేగోడ్ - ఏడిపించకు. రాళ్లున్నవి, ఏరు. ఏడు. 1 మిన్నుమ్ (కాలము) 2 గుల్ జి(సంఖ్య). ఏరు 1 నఇ. 2.గోయా. గోయాగలా. ఆయెన్ ఏడుపు. ఏయా. యనె. ఏగోప్ = ఏడపవద్దు. ఆగోయగలాఇ? = ఏరుపూయుము.ఏయేరు ఏ లెగూలె గుఆకీ నేతే= ఏడ్చి మొర్ర పెట్టి పూతును? ఫిర్యాదు చేసికొన్నాడు. ఏరుపిడక, అసర్ అసోజా. ఏతాము. నీకెడన్. తెండా. రీ కెడన్-బాతె. | ఏర్పడుట. తనుబ్ . అనింజి అనింజి తనుబంజి సిండా డాన్ గెండా ఆ= ఏతాముతో నూతి తనుబ్ డే లె-వారికీ వారికీవంతులు ఏర్పా టైనది. ఏది. ఒజా. నీలేశ్ నమ్ అతిల్లె-బెన్ అజా ఏల. జితేనాసన్, ఏతే నానన్. తి ఓజా; నీ చేతికిచ్చిన వస్తువు ఏది. 2. ఏలాగైనా)ఉంతా బారా ఏంతె డే లే=ఆపని ఏ తెఇఆఇ తే= ఏదివచ్చినది. 3. జితె. కని ఏలా గైనది? 2. ఏజాడే లెజా= ఏలాగైనా. బాగు లెన్ జితె బజా బజాజి తె బజ్సా తె= ఈ ఏలు.1 లోనా, రాజన్ డేసా లో తె= రాజు రెంటిలో ఏదిమంచిది? ఏదిమంచిది కాదు రాజ్యము చేస్తున్నాడు. 2. లూనా. ఓంతి 4. ఆయేజ్ ఆయేజ్ బజ్సా, ఆయేజ్ బజ్సొ డన్ లుఅ= పిట్టను పెంచు. తె= వీదిమంచిదె, యేది చెడ్డది? ఏవి. ఓజా. ఏతే వీదుపంది. కంజీజ్. ఏ వార్ధక ప్రత్యయములు. ఆఖాజా. ఆడే. ఆ. ఏదుపందికోల. కంజీ బెడ్ ఏవేళ. అజా. ఆఇజా ఒయోజ్. ఏవైనా. జిజ్జాజా. ఎజా, ఏతెడే లె. ఏదైనా ఒకటి. అఫోక్ డోప్ అబోఇ ఏదో ఒకలాగున. 1. ఇఇజా. 2 ఎంగిజ్ఞానశ్ డే లేజా. (కా), ఐ. 1. జీలె 2. గడేల్లె. ఏనుగు. ఆ. రజ-జి, (రాజి): తె,సనారంజి, | ఐక్యము. మనఇ. సండింజి, పేలాంజి, ఎరండింజి సజ్జా తేజి = ఐతే, బిండో. ఏనుగు దంతముతో పన్నెలు మంచాలు ఐదు. మొయోఇం పెట్టలు మొదలైనవన్నీ చేస్తారు. వీపు. బడా. మరశ్. వీబిది. బాగు-కొడి-గలి. ఏమంటే. జితేగామ్లే. ఏతెగావ్లా. ఒంటరిగ. అన్ సోన్. ఇన్ సొఇ (ఇన్). నీళ్లు తోడు. ఐ. బడ్జె. ఒ.

27 ఒక. న్నారు. ఒంటి. 1. పుత్త. పుత్తా సీజ్ = ఒంటిగా ఉండే ఇల్లు. 2. మిల్లి. మిల్లిసీజ్ = ఒంటిఇల్లు. ఒంటె. సిసలాఇ. ఒండుమన్ను, గత్తమ్ లాబొ. అతిరీసోల్'. అబొఇ. బొఇ. మీసీ = ఒంటి చేయి. మిట్టైజ్ = ఒంటికాలు. సమాసములో (మి.' ఒక గడియ. బొగ్రామో (చుట్ట కాల్చినంత నేపు) గోగ్రామో బెర్తెనా ఇ= ఒక గడియ మాట్లాడుతాను. బొపడ్. బొకడికా. ఒక టికి కూర్చుంటే. లడా లేనాన్ డేస్. అనుమ్లెం డెన్ • ఒకటికి వెళుతున్నాడు. అను. ఒకటిగ. అబొఇ లె. ఒకతట్టు. పోస్ట్ తెయాఇ, ఇయె తే; తెయా పోస్ట్ సపోప్ లె (స) (ఎక్కడిక ఒక తట్టు పోయినాడు. (నిశ్చయము చేయ జాలని వైపు); సమకోస్ట్ ఎరేతే=మాటవిన కుండా పోయినాడు. అనిస్ అబెర్నా సమ కోశ్ . వాడిమాట నిరర్ధకము. ఒకింత, అజీతి, ఆరీతి. ఒకొక్క, లీజ్ బొఇ-తణ్ బొఇ. ఒకొక్క ఇల్లు=మిల్లినూజ్. ఒక్కమారు (అనగా కలిసి ఏకసమయమున). అబొఇరొఇత్తాడన్, అలొ ఇరొజోల్. నిశ్చయముగా, తొయ్యేమ్ తొయ్యేఘీజ్ = నాకు పగర్పు వస్తున్నది.తొయ్యెమ్ గోజ్ = వగర్చకు. లోకెలో కె. సజెఇ; జొఇ సడొఇ (ఎగ ఊపిరితీయుట). అలపు. ఒగరు, పిసజ్ (చిరి చేదు). నా జొ బొల ఇనా తే, పిసజ్-గామ్ డకు= ఆకాయ లేతది; ఒగరుగా ఉంటుంది. ఒగ్గు. పడా. జాలాప త్తేజి ఇవల ఒగ్గుతు న్నారు. తుల్బా తల్కా బాతుల్కాడా-దన్ను పెట్టు. ఒట్టు. 1 పరమాడా. 2 ఆ ఓలా, తుజన్ లేమై అపుజా, 8 జెమ్నా, జెబ్నా, 4 అడా జిడోజ్ గొడాడో -5 సిజ్ఞజు. ఒడంబడిక . 1 అబ్యె రే ఇడోల్ , (తిరిగీ 7 సి నది) 2 అనొ డె-ఇడోల్'. ఒడలు. డోజన్. ఒడి.గోప్పజ్ . సిండ్రిలో జన్ జాయే తే గొప జ్ను తె= బట్టలో అందుకొని ఒడికట్టుకొన్నాడు. ఒడిస. అనజ్ తిల్లాడన్. అనశ్ తిల్లూడన్- బాతె తిడే తె= ఒడిసతో కొట్టినాడు. (ఆ సజ్ తిడ్ +లూఆడ్ +అన్). ఒడిసతాడు. ఆనజ్ తిల్లు ఆడన్, ఒడిసికర్ర. కరడ. ఒడుపు. డనోల్'. డొల్లె ఇమ్రా. (కాచి) ఒడూ పుగా పట్టు తాను (సమయము చూచి పట్టు తాను). 1. మ నేజ్ . తడా మనేజ్ = చెరువుఒడ్డు. వొడామనేజ్ = గెడ్డఒడ్డు. 2 ఈడి (చూ. అంచు.) ఒత్తిగిలు. ఒ స్సెజ్ నా. ఒప్సెప్టే ఉంబుజ్నే తె= ఒత్తిగిలి పడుకొన్నాడు. ఒత్తుకొను. 1. లల్ల న్నా (ధా. లడ్) అరేజస్ ఒండ్రోఇజాంగన్ లత్తె= రాయి పక్క ఎముకకు ఒత్తుకుంటున్నది. అరేజన్ గరు= రాళ్లు ఒత్తుకొంటున్నవి. అడా-~- 'జ్ లల్లా తేజి= ఒంటి తడి ఒత్తుకొంటు 2. జజ్జడ (కా.స.) పసిజన్ అభ్ ఉమాలాఇ; అశోజన్ జజ్జడ ఇపిల్లకు నీళ్లుపోసినాను; ఒళ్లు ఒత్తు (లేత తుడువు), 8 జూట్ జుబ్ నా; 1 గొసోనా. ఒదుగు. 1 ఒంగ్నా . ఒఙ్నా లె బారాన్ తుబ= ఒళ్లు వంచి పని చేయి. ఒస్సెజ్నాఒత్తి గిలు మండ్రా అడూతాఇ, ఒ సెట్నా-మను ష్యుడు వస్తున్నాడు, ఒత్తిగిలు. ఒద్ద. అమజన్. తెమజన్, మజ్, బి.మ బా- ఇన్ = నాపెద్ద. ఒప్పందము. అనొడె. ఒప్పుకొను. ఒడేనా. ఒడేడమ్నా. ఒర. (చూవర . తో డి. తుడి. ఒర- కాప్. ఒరుగు. గోడ్నా. అనేబన్ గోంగ్నె - చెట్టు ఒరిగినది, ఒరియు. 1. పుఇడా. పుఇడా-జేజ్ = కాలు ఒరియుట. ఒర్ర. సొయె. సొయొ న మేలె సొయొ-త కారముచేత నోరు మండుతున్నది. ఒలుకు. లా. సలేజన్ -సిల్లె డా లా లె=కుండ నుండి నీళ్లు ఒలికినది. ఓలువు. 1. లూడా. (తొక్క ఒలుచు) ముగ్గా- లూజా - పెసరకాయ ఒలువు, అరాకు - తో 28 - 1' బాజా=కర్ర లొక్క ఒలువుము. ! ఓర్చు. కడ్డమ్నా. బోకడి కడ్డమ్నా, ఫోన్ నాకు, ఉసాల్ సాఆ=చర్మము ఒలు గిత్తాఇ= ఒక గడియ ఓర్చు, చూస్తాను. వు. కుర్రజ్ సాU=తొక్క ఒలువుము. ఓసే. ఏ సెలొ! (ఏ). లుజడన్ సాలె సీజన్ తొ బాబా= నార ఓహోయి. ఉస్. ఉంతే. ఇంతే. తొక్క ఒంచి ఇల్లు కట్టండి. నీచర్మము ఔ, (ఔను.) ఓ. ఒడె. ఒలిచి మద్దెలమూస్తాను= ఉసాల్ -నమ్ సాల్లె ఔనండి. ఏ్బజి. తండించస్ జక్తాం .. పొడుడా (సా+డు , ఔనే | ఏ సెలో! జ్) (నార ఒలువు .. కొక్కొ రెలూడన్ ఔరా! ఏగఇ రబ! పాడుడా చాపనార ఒలుపు. ఒ. ఒఠయా. ఒళ్లు. జన్ కంకణము. కడు. కనాడు. ఓ, కంకర, గొడియర్. కంకి (సెరో) పుల్లా, కిల్ లాపో (రా). ఓ. -, కనిహా(జ్ (జ్) కునాపోజ్ = అదో కంచము, రపాల్. పో. కంచర గాడిద? ఓండ్రస్టు" పేకుఇ కూత్తె= గాడి దె అరుస్తు కంచర వాడు. కిస్స రామర్ ,లుఆ రామర్ (ఓ). నవి. కంచె. తొర్డర్. తొర్తర్ . కింలోర్ (పాత ఓది. పలక్ - శలాక్ -డాక్ = ఓటి కర్ర; ఓటి కుండా వేసేది. చెవుల పిల్లి వేటయందున్ను కుండ, మాట నిరఖు లేనివాడు. ఇది ఉపయోగిస్తారు.) ఓడ. పద్మ 3). బుషజ్, కంటబడ చెట్టు. కొంత బాడా. ఓడు. కోకోనా. ఆండేడన్ కోకోలె నాఇ= కంటె. 1. పగోడా. 2. ( సిల్లె ప్రత్యయము , కట ఓడిపోయినాను. అండినా కోకో పంచమి). సిజ్ -ఇన్-నిత్తె సిజ్ -నమ్ గో లిక్ =eట ఈగేనాను. ఆల్ సూల్లె కోకో గొ=నాయింటికంటె నీయిల్లు పెద్దది. లమ్ = =బ్బలాడి ఈగిపోయినావు. 2. ఇ కంఠము. 1. సం శాన్. 2. గుంగుమ్. వేదా. ఆ సీన్ అల్ బాడి ఇలాఇ= కంఠనాళము. ముర్డుకా. ముర్డెక్కా' s** జండెము ఈగినాను. ఏర్ అరైలెం! కండ. కుంగడ్ - జెలు. TE= పరిగెత్తలేక ఓడిపోయినాను. కండచీమ. తూకమ్. ఓడ కొట్టు =అక్కొకోఆ. కండె. జని. (పిట్టలు పట్టేటప్పుడు ఉంచేది'). ఓపాలు. ఒడియా-మర్జి. శంతి. బొతో; జో; అబి. డొజ్జా. ఓ దేశము' ఒడియానే సుపర్సమ్ కేస. తంద. 1. గనఇ. 2. అడబ్ (పందిముక్కు ఓ, ఇనహ, కనిబారా ఈరజెజ్ = నాకీ తేగ. తెల్లనిది గొడుగుది.)గడోగాఇ (ఆరి ప: ఓకక లేదు. తలఇబామర్ డే లెన్ కతేగ, తెల్ల నిది.). గనుడ్ గొడన్) (కం అప్ర ఇర పై దారాన్ = ముసలివాడైనా చమూలము) తుమాజన్ (నారి తేగ) (రూ.) పనికి ఓపిక ఉన్నది. గనో• నల్లని సన్నమయినది. 6. పరోగాణ ఓపు. కపైనా, ఉంతాజాగా రత్తాఇ=ఆ (శ్యామలవర్ణముది) 7 పెతక-గొ.(తినరా పపిక్ ఓపతాను. బెర్నానమ్ ఇన్ అరప్తి నికంద) 8. బొ రెజ్ -గొ=ఎర్ర కందమూ మాంబ మాటలకు చాలలేను. లము. 3. పలూ-గొ (తెల్ల కందమూలము) ఓయి. ఆర్. గాఇ. గౌళఇ. ఎమండ్రా వీ! 10. గతు-గో (దూలకంద) 11. సారు-గో ఎ. జాణ. జాఇ! . =రా' రా') (రూ) సారూ-గాఇ.(చేమ-సారకంద)12. ఓ మోస్తు. 1. జై తొ.1.2. సేవ్ గిర్గిజన్ • తుల్ బా-గాణ (తెల్లని అడవిదుంప) 18.

29 జాతి-గ్నా (చేదుదుంప) 14 మగ్గర్లో డి-గా ఇ కటకట. ఉగోపణ. అనిన్ బారాన్ తు బాగా (మురుకుంటి తేగ) 15. మర్సా. గాఇ (నేతి మై బెన్ ఉఇ పళ్యే తే= వానిని పని చేయ దొండదుంప.) మం టే కటకట లాడుతాడు. కంది. రోగా, సుడా సాఫ్ట్ (పెద్ద కందులు). కటకటా. ఒగాఇ. ఆ అసూయుమ్ ! సడాఇ విత్తసముకందులు). సడాజన్ (గు). కటిక వాడు. గగ్గడ్ జేల్ -మార్ (గడ్ +గడ్ + గోగో= ఉడికిన కందులు. సోషల్ -సాశ్ జెలు+మార్). ( నల్లకందులు). గుడి-సాజ్ (చుక్కచుక్క | కటుక్కునకి రిచీ నాడు=q1 కెర్ - రామ్ ర మే తె. కందులు.) తెప్పా-సాఫ్ట్ (కందికట్ట. డల్లీ | కట్ట. 1. జిజి. అజలన్ జిజి=కర్రలమోపు. 2 కట్టలవంటిది) రొగొ గొడో జాఇలె కంది ముత్తె (తె). అలామన్నాముఖీ (ఈ) గడ్డి మొగెత్తినది. పుర్రేం కా లె= పువ్వు విడిచి మోపు. 3 ముడియా. సరో-ముడియా: నది. గొగొన్ పోజే తె= పిందెతొడిగినది. ఈ ధాన్యము కట్ట. రోగో ముడియా=కందుల నీ తె= పిందెలైనది. కుంబుల్ జీజాఇ తె-ఎ కట్ట. 4 కొయోల్ (రూ) కొక్కొ యోల్ లుకతోక మోస్తరుగా పెట్టినది.గూ-సః =వి =ఆకుల కట్ట, కొయోల్ లజన్ = దబ్బగడ్డి త్రీకందులు; రుఇ-సజ్ = దూసినకందులు ; 8-సజ్ = విసిరిన కందులు; గఇ-సజ్ = వేచిన | కట్టకడ, మ నేజ్ • మ నేజ్ సీజ్ = కట్ట కడ ఇల్లు. కందులు; అసర్-సజ్ = ఎండు కందులు; ఉంతా మండ్రా మనేజ్ గోబె తె= ఆ (అ) రా-సప్ =కందిపూత; అబయి-సః = మనిషి కట్టకడ కూర్చున్నాడు. కందిగింజ; అనేబ్ -సత్ = కంది మొక్క ; కట్టు, 1 జీ ఆ. ఆజల్ జిజి ఆ కర్రలు కట్టు. అ మేజ్ -సజ్ = పచ్చికందులు ; అసొత ఇ సిండ్రి జిజీనా = బట్ట కట్టుకో, 2. గు ఆ. సజ్ = పుప్పికందులు. గుసుజ్నా (గుఆ+సూళ్ ) = ఇల్లు కట్టుకో 3. తొబాడా. అజలన్ కందు. అసినా. అసిస్టె (భూ). డోజన్ అనీ అజలన్ తొబాడా=కర్రలు >= ఒళ్లు ఉడికిపోయినది. కట్టు. సీజన్ తొబాడా .= ఇల్లుకట్టు. త నోల్ లూడన్ తో ఒండెజ్ - డాజ్ -మిజోల్ (ఇరు డా:కన్నె కట్టు. సుచమురు.) తనోబా =కట్టినది. తణ్ణిజన్ అతనోబా ముఇబొబ్నే తే=ఆవు కట్టు బుక్క దూర్చు కంప, రంజాల్. కొన్నది. కింపు. సో-సో; అనుగ్ , కట్టు. 1. జిని. ఆబిల్ జని=కర్రలమోపు. జన్ కంబచెట్టు. కడంబి నేబ్, జీఆ, ఉరుజన్ తొబాగా తొబాడా= ఇల్లు కట్టు, కంబలి. ముకుర్ ఉప్పుర్ -సీజ్ . పెండెలు, (వెదుళ్లు) కట్టు 2. డబా' మూ'రే కంసాలి, కంసాలామర్, డబ్నే తె= చీము కట్టినది. మిమన్ డబ్నే కక్కు. బాజా (ధా. బఇ.) పసిజన్ అడుబన్ తె= నెత్తురు కట్టినది. ఆ జీనా. రెబ్బా జీ బాజే తె=సిల్ల పాలుక క్కినది. బబ్బజన్ డ నా=పాగా కట్టు 4 రె రేయా, రెరేడు జ్నె తెపోజ్ = వాంతికట్టినదా ? రెరెయా= జుత్తు ముడి కట్టు 5 రుఆ సిండ్రి కక్కురితీ. రూనా=బట్ట కట్టుకో కచేరీ. కసేరీ సీజ్. కటె. అబల్ • అరా. కుక్కూ తేడా తెసాబె కిచ్చ. గుండాడప్ . గుండా డపైనా ఇచ్చ తె. అ సనీబన్ గలో లె= బాడి జెతో చె కట్టుకొంటాను. అమన్ గుండా డబ్లెన్ జూ; క్కినాడు. పేళ్లు పడ్డవి. అజలన్ పొల్లెం డొండోజ్ నే తె=నీవు కచ్చ కట్టుకొన్నా డెన్ పనాల్ డే తె=కర్రలు కొట్టి తే పేళ్లు వు గాని విడిపోయినది. గుండాడప్ అడు పస్తవి (ఆవుతవి). = చ్చ విడిపోయినది. కట్నము. అలీగా. ఇ నామన్ , లుఆడి . ఒచ్చిక. అసోజ్ - 3 - జుంతో.. మ. "కట్ల పురుగ, బడా బా (కట్లపాము). కందెన.

30 మగిమతజ్ అజాజెము "జాజ్ లె, కొంటాను. ఆడట. అత్త రె. కడగండి. గిడ్డ-పన్న బ (గిడ్ +డా+పడ్ +న+బా)=కుండలు కడగుకోండి, గిడ్డ- కడక: పుట, వర్సి. మొహమ్-తి (రక్తము+ జేజ్నా = రాళ్లు కడుగుకో. జ).. జాబ్-తి డే లె. ఒడి పై డెలె. గిడ్డా.జేజ్న బ=శుభ్రముగా కాళ్లు కడుగు కొండి. గిడ్డ- సేజ్ తెనాఇ=బట్ట పులుము - అయినది; కుండ ముట్టదు. నీజ్ -క గిడ్డా.సీ. తెన్నా చెయ్యి - -- మే 3-ఇంటి పెరడు పట్టినది. అ కడుగుకొంటాను. అంబోయా= పామి తుడు. - సమూడినది. కడుపు. జింపోజ్ - జై తాపోజ్ అనూ డే లె-పో 4.1. అ లెకు? ఎరా=కడ తేరా చేసి లీకడుపు నొప్పిగా ఉన్నది. సెలో కింపో బ్లే. ఉంతా సెలొ తుఇకూలె (తుక్కూల), ఉంజి అజాఇ డే లే=ఆ ఆడుది కడుపుతో - ఉకు 1. ఆకకొనామం జాజు తక్కినవాళ్లు. ఉండి నాలుగు నెల లైనది. తొల్కో లే. లగ్గము =1 ?లిననాడు. తీకిమండ్రా, ఉంతా లొ పంగు ③. పుర్ అమన్ గల - * : 1. న • పెద్దకడవ 2. బండి-పడజ్ మైపోజ్ =ఆఆడదికడుపు (తోఉండడము) (కడ - 13 1:-- డజ్ (చిన్న కడవ) 1. నీవు ఎరుగుదువా. ముండ. చిన్నమాతికుండ) 5. సం కడుపునొప్పి, అసు-పోజ్. డ్ర.పడు. ఎత్తిడించతగినది) 8, పత్తిలి కణకణ. రగఇ. రగఇ తొ=కణకణలాడేనిప్పు, - (పెళ్లకుండ) 7. గుండి పడజ్ , కణత. తనాలూ, -టికు డ) 8. పడజ్ చిన్న కుండ) . : కణప చెట్టు. తెరా నేబ్ . కడ? (ఒడ్డికండ) 10. గూస పడస్ట్ కణము. జాజిమిడ. -5) 11. కుంప-పడ (కల్లుకుండ) 12. | కణిక. కణుజు (గోకర్ణమృగము)వర్గడప్; కిన్స 2:! (-) 13 ఓ.డాకా-పడజ్ (చిన్న (రి) కణుపు. అమమ. అమడన్ =గుంపు, పౌళలు, 11. జరీసూల్ (మూతి సన్నపు కన్ను కు: 15.80 - జ -సూల్ (పోలెడు నీళ్లు | కతుకు. త కాప్, కిన్ సోర్ తకా పై గా తేజకు ":16. మీకొల్-సూల్ (కూ నెకలశ) క్క కతికి తింటున్నది. 17. వాడి దాక) 16 మండోరు-పడజ్ కత్తి 1. కుండి (చిన్న కత్తి) 2. కండాతుర్ (చ.కి 13. * నమ్-పా(దేవతల కెత్తిగట్టే (కండాకత్తి) 8. కోకోరా (కల్లు కోసేవం కళత్తి) 4. కడి (తరవాలు) 5. సుడాలజ్ 17. ఆక్ (వెనుక). ఆతే రెం-ప్ ,అత నే (పెద్దక త్తి)6. కనుజ్ (మంగలిక త్తి)7. సర 23 ఇ మొఇకోజన్ (చాకు) 8. సీ-సత్తి (చెట్టున ' *1. "ను. గనుక-గొజ్ డారాఇ రిశే చేతిశతీ)9. సుగల్ల రెండు వైపులాదారు ఉన్నము కడచచేస్తాను. 2. గలది) 10.సకత్తి, సకఇతిజ్ (చెట్టుకత్తి)11. -సురు. ఉఆ్కన్ సీక్రుప్తా సురీతోజ్ (సూరకత్తి.) సిసమల్లాకోడ్ . Aడు :-ర తీస్తాను. 3, తనీపర్ . బొ కత్తిమందు. సరే, కఇతి. నా ఉs పత్తాం= పట్టెడు కూర త్తిరించుః రాల్లె సెడా. వస్తు స తీస్తాను. కత్తెర. సిప్పాలాజ్ • ఉయము. 'గాడు. కరు కథ. కత. బెర్నా 'xx. F;-- (కొవ్వువలె దిగిననీ కదా, 1. పనజ్ , ఇ బెజ్ పనజ్ తిత్తమ్= -. (కడుగునీరు), గెడ్డారుజ్నె వెళ్లి తేగదా నీకిస్తాను. (2) బీజ్ =(ఏని, ఐ :::యముకి మనుకొన్నాడు. గిడానా. fat., 17 రుజ్ నబ-బియ్యము తే)లక్కి అవుజ్ లెబిజ్ అమన్ అండజా జలక్కి గాడు చెప్పి తే విను. (3)పడే (=r -- - 31 -తా 8 గలన్నూ. 4 బోలు) అనిన్ అపుజ్జీవ7 ; ఎఱ్ఱలెన్ ఆ కనికారము సూచించుట. అబసూయుమ్ మన్ ఎన్నె గోఇ ఇంజిడో అపు పై= వాడు అసూయుమ్ డాగె. చెప్పినాడు కాబోలు లేకుంటే ఎందుకు ఈ కనుక. ఉంతేనాసన్, ఉం తేన మ్మేలె. ఉంతే లాగంటావు(1)ప రేజ్ (= కాబోలు) 5. పర న పేలె. (= కాబోలు) 6. 6. రేత రోజ్ (= కనుగొను (కనుక్కో.) 1గిజా. 2 ఒగండీయా. బోలు)ఉఊ రేతరోజ్. అవును కాబోలు. మెల్మెలా. కదలడు అఊన్నె. సీ-ఇన్ అఊన్నె. నా కనుగీటు. ఇమ్మడా. ఇన్ సిండ్రిన్ తిఇగో చేయికదలదు. ఒలా అఊన్నే.ఆకుకదలదు. జ్ ఇవ గాయై ఇమ్మల్లెపోజ్ = బట్ట 'నాకు కదుముకట్టుట 1 కుంబులజ్ (ఎలుకవ లెఉండే ఇవ్వవద్దని కన్ను గీటి నావా? అఇమ్మల్లా ఇ= ది) (కా). కుంబులన్ డుజ్ నాఇ తె=కదు కన్ను గీటి నాము. డిమ్మల్లెపోజ్, ఇమ్మల్లె ము బయలు వెడలినది.2. జీ లె మద్దూనె తే పోజ్ కన్ను మూసినాడా, కన్ను గీటినాడా? (భూ) 8. ఒజ్ బాలాఇలె (కర్రతో కొట్టి | కనుచాటు. డాల్ మడ్. డాల్ మల్లె కంబారి సప్పుడు) కదుముకట్టినది. సిండ్రిన్ పాజే తె=కనుచాటు చేసి కంచారి కదురు. 1 తొజ్ డిజ్ రా కా) 2. తొజ్ డిజ్ బట్ట పట్టుకపోయినాడు. లూఆజ్ (గు). ఒండ్రత్ - డాజ్ , కనుట (ప్రసూతి) ఒంబరన్ (కా, స.) కొడే కదులు 1 ఉన్నా. ఉలౌజ్, ఇంజి= ఎందు తె= పురిటాలైకన్న ది. ఉమా నేతే= (స్నాన కు కదులు తావు? ఇన్ అబున్నా గోజిజ్ = ము చేసినది.) ఒజేర్ - పనీస్ ఉమాయే తెన్. నన్ను కదపకు. అనిన్ అబున్నా లె గిజ (మగపిల్లకు నిళ్లుపోనీనది; అనగా,కన్న దిఅని అనిన్ జి తె గామై= వానిని కదిపి చూడు; వా అర్థము.) డేమంటాడో. 2. మే మే. ఉ|| జీ-ఇన్ జి కనుచీకటి. అసంకోయోల్. మెమెఆఇ త్రేన్ నాపండ్లు=కదులుతున్నవి. కనుపరుచు. 1. అసోఇజా 2. అప్యూఇజా ి. కదుపు 1 గ తెయ. కింపోజ్ ఇన్ గతి తేజ్ : నాకడుపులో తిప్పుతున్న ది(రూ.గతియా). కనుబొమ. 1ఈ షెర్-మడ్ 2. కండి డీ-మడ్. 2. అబున్నా ఆ.అనేబన్ అబున్నా లెస్ డెన్ | కను రెప్ప. ఉసాల్ -మడ్. అగూరస్ గలో తె= చెట్టు కదిపితే పళ్లు | కనువిచ్చు. మల్లా ఇమడా. పఇమల్లె గిజా =కళ్లు రాలుతవి. 8.అజజా, అఇ+ఇ+ఆ 4, అది విప్పిచూడు. న్నాతొగిన్ అజాజూ =నిప్పు కదుపు. ఆరి 7 కనెను. 1. కోడే తె 2. కొయే తె ి. ఒంబరె మైన్ తొగిన్ అబూనా లెండెన్ అపు (రా. స.) తే=(కుంపటిలో నిప్పు కదిపి తే, ఆరిపోదు.) | కన్నము. 1. పుతర్ 2. పతు (చిన్నది) 8, లుజర్. లోజన్ . (ఒండ). వతు-పతూ కనవడు 1. రబజ్నా. 2. గెలఙ్నా. గిల్లఙ్నా. డే లె= కన్నము పడ్డది. (గు). 8. గిత్తా నా. 4. గెయెన్నా. కన్నీరు. అమడ్-డా. కనరు. పిసాజ్ . ఎర్ తనబ్బ ఇ-జా తెపిసాజ్ = | కన్ను . అమడ్ . అమడన్ . గొ తెమన్నా = కన్ను చేనువ్వులు కనరు. నలుపు. ఇమడా=కన్ను గీటు. పిమ్మడా- కనిపించు. (చూ. కనపడు), కన్ను మూయు.పఇ-మల్లెన్ గిజా = కన్ను విప్పి కని పెట్టి ఉండు 1. లోఇలాఇ లె డకూనా. చూడు. ముల్లఇ-మడ్ = కన్ను చిగిలించు. కని గిడ్రా లొఇ లోఇలె డకూనా= ఈ రిజాజా-మడ్ = కన్ను చిగిలించు. మూట కని పెట్టి ఉండు. 2. డెడెనా. 8. కన్నె. త మోల్ జాలూ 2. త మోలమ్ (గు) 8. ఒరవ్లా డకూనా. 4. డుపూలె డకూనా.5. డురా.లుఆడన్. తమోలమ్ తొలి బల్లె సె లోలోనా. 8. రజ్జె డకూనా, 1 డొల్ డ-కన్నె కట్టి వేయి.త మాల్ జూలూ-బా' డొల్లెడకూనా. తె తజ్ లీ తొబాడా=కన్నెతో ఎద్దును అతుఇజా. 5. మెమె యా, రిజా.

32 బారా మోరు ముయ్యిం 3. ఇజుర్నా కట్టి వేయుము'. చెరమకమ్మ. 8. జై జై తా కుప్ _ కింది (అడ్డు) కన్య. కిడా-బోఇ. కమి. కపటము. ఇసంగ. తల్లూ, సుబ్-సుబ్. కమ్ము. సోఆ. ఆనిన్ అతుణ్ తేనా కపాలము. తనీ ఇ, అజాజ్ బోట్, గరీబొబ్. సోయే తె= వాడు చేసిన పని కమ్మనాడు. కప్ప. కిండోడన్. కండోడన్ (కా), జుంబుర్ -బి తిసోయే తె. దొంగ-ఆస్తి దా కప్ప తాళము. పనడన్. చినాడు. కప్పు 1 పేలా రుబ్ (పెట్టె కప్పు). రనుబ్ • 2. కరక్కాయ. తోసా. తనికి డ్ . 8. అయోమ్ (గుండి) పడేజన్ రను కరకర. జబ్ జబ్. యగోర్.యగోర్. ఇంకోర్, బ్ తకీడా =కూటి కుండ పెని మూతచే మూ ఇంకోర్. యుము. తనకిక్ డే లే= మూతవేయడము కరిగించు. అల్లె మేరా, ల మేడన్ అల్లెమెరా = అయినది. మైనము కరగించు. తప్పు. క్రీ.] రుబ. మాడిపొ. లేజన్ అరమోడన్ కరుగు. 1. తుల్ నా. 2. లేమా. లేమ్నా. బసి గలో తె, రుబ= నీటికుండలో చత పడు లే మెర్త్=ఉప్పు కరిగినది. లేమేర్ బిల్లె= తుంది, మూత వేయి. తొనమ్ రుబా= ఉప్పు కరిగినది. బనిడ్ -బ సె. చమ్మగా ఉన్న అకు తమ్. నో ఉప్పు. పురాడా-ఇన్ లే ఘే నా గుండె రుమూసికో 2. డబ. 2. డబ. పత్తిలిన్ పత్తిలిన్ పే; కరిగినది. 3. లేమేరా. లే మేర్-లో లె- ల మేడన్ బా' తెడబ=కుండ శారుతున్నది. మన్ను కరిగిపోయినది. ఉగ్గర్ ఖాన్ లె మె మైనముతో కప్పు,పుతార్ తూడబా=కన్న రై= నాగుం డెలు కరిగిపోయినవి (భయము మునకు బిరడా పెట్టు. సన చేతను). జన్ ఇజుప్ రుచ్నూ =తలుపు మూసుకో 4. కరుచు. 1. కోరా. కిన్ సోర్ కో ఆ, కుంగల్ తిల్బా. లూంగర్ తల్బా = గొయ్యి కప్పు. జేల్ డబ్లే కురె జుమ్ తె=కుక్క కరిచి లోజన్-సరో తిర్బా = ధాన్యము పాత్ర మాంసపు కండ లాగి పళ్లతో గీరి తింటు కప్పు, న్నది. 2. రమా. ర మేజన్ కుంబలన్ కప్పుకొను. గుసఇనా. గుసఇసీ జ్నె తె (మెడ ఇమై ర మైజపిల్లి ఎలుకను పట్టుకొని కొరుకు మీదినుండి బట్టకప్పుకొన్నాడు.) 2. ఇంకు తున్నది. 2. డోలా. జాడన్ డోలె తె= బ్నా. ఇంకుప్సీ జ్నె తెచేతల పైని బట్ట ముసుగు పాము కరిచెను (లేక పొడిచెను.) వేసికొన్నాడు. 3. మొమ్మైనా (పిల్లలతో డలా. డల్ జీ నే తెప్పళ్లి గరగరుచుకొ అనే ముద్దుమాట). గిజా పసిజన్ మొ మ్తో తె డు. బరు- సిల్లె మండ్రా గలో లేడో సొఇ= చూడు బాబూ కప్పుకొంటాను. 4 ఆరేజన్ డల్ జీ లె; జెల్లాజ్ లె; డనాంకి ఇంకోబ్ ఇ మేర్నా= కాళ్లు, చేతులు మణు తమ్నె తే = కొండనుండి చుకొని తల మొడలు పాదమువరకు కనపడ రాయి గడ్డమునకు తగిలి కరుచుకొన్నాడు. కుండా ముసుగు పెట్టుకోమ్ము. 6. కిక్కిబో. అబఇ రిడిరిడి- గామ్ కికి భైజు - కమరు. ఉరెజ్ (నీచువాసన). ఉరెజ్ =గింజ పటపటమని(ముందుపళ్లతో కొరికి లబ్రే= నీచుకంపుకొట్టుతున్నది. తింటున్నాడు. కమలాఫలము=కమలాగుగ్, కరణము: కరడామర్. కరడమ్-మర్. కములు. ఇవీర్. పసిజన్ తొగి జబ్లెం డెన్ కరదూపము. ఆర మొ. కరువు. కంతారా. కమ్మ. కంబా-ఓల్, కర్మము. కరమా. కర్మూ, కమ్మని. మనా. లగర్. కజ్జ. 1, అర. 2. డజు (సాధారణపు కర్ర) కమ్మర వాడు.కమ్మర-మర్ (1) లుఆరమర్ (ఓ). 8. అజల్ . 4, సొఇసొఇ అజల్ ; సనెజల్ కమి. 1. కదుపి. 2. కడుప్పి, లంకా కుప్ = (వంట చెరుకు). తెమ్ తెమ్-ఆజల్ అమే మనిషి పడ్డాడు అహోజన్ ఇఏర్తె.

88 కోలె. పాట. కర్రలు. 5. పరుఇడాజ్ = చుట్టపు కర్ర. వాడు ఇలాగు వె¥ నాడు, క్కు కలియబ పీరకాడియింటికి వెళ్లినప్పుడు పట్టుకొనే డ్డది. అన్ అసిడెన్ సుకాబీ 3 = వాడు కగ్ర. ఇదివీర కాడు తాను తన వీర కాని ఉత్తనే నా సైనికలియబడ్డాడు (కుక్క చేతినుండి పుచ్చుకొని తన ఇంట దాచి కల్లు లాగున, ఈ క్రియ పులులకుక్కలను గురిం మొదలు నవియిచ్చి, సత్కారము చేస్తా వాడుక చేస్తారు. డు, 6. కొంతి డాజ్ (కొంటికర్ర) 7. సుజర్ కలియ బెట్టు. గతియా. తున్ డా. డాజ్ (మునకాల కర్ర.) కలియుట,జత. మిడ్డా నా మిడ్డ ఎరాఇ. కల, 1. గను . 2. గినుమ్ తే (కా), గను మాం గనుమై డున్నె తె= కలగన్నాడు. కలిసి.రుఆన్ , రుఆలె 1. రుఆనా' (ప్రా.) 2. కలక .అసూ-మడ్, ఆమన్ అసూమల్లమ్ = నీకళ్లు గల్నా (ప్రా.) 3. గల్లో డ్నా. రుఆన్ కలిగినవి. అసూమల్లెజ్ లె-మల్లమ్=కన్ను (గష్ణా, గల్లో థైరాఇ కలసి జట్టుగా రా. కలిగి నీకు పుసి కట్టినది. అసుష్ మల్లంతా 4. తుమాకుళ్లే. ఆ జోరస్ ఎల్లెన్ తుమాకు → నీకన్ను పుసికట్టినది. ఈ నే తె= అంటుకొంటు అవి ఇబలోపలో మేము ఎదురుపడి న్నది. పచ్చి నాము. కలకల పెట్టు. 1. ఉర్రూఆ. అనీండి బా'తె కల్పించినమాట. గొఇఔర్. సనజ్జా కేంకెవన్ • డాన్ ఉర్రూ తేజి=నీళ్లు చేతితో కలకల గొఇ కెం కెనన్ = నవ్వు తాలుగా కల్పించిన పెట్టుతున్నారు. 2. పుప్పూడా . పసింజి ఏప్లై డాన్ పుప్పూడా తెంజి = పిల్లలు ఈది కలుపు. 1. మయా.కుడూన్ మాఇలె జుమా: నీళ్లుకలకిల పెట్టుతున్నా రు. 8. ఉండ్రు. అన్నము కలిపి తిను. కులమ్ లోంబేజ్ మా గొడోడా ఉండ్రూ తేజ్ = మజ్జిగ చిలుకు యిజ్ బా=నన్ను మికులములో కలపండి. తున్నారు. డా ఉంూ తేజి = నీళ్లు కల ఏఅమరఇనా = ఏమిటి కలుపుకు సేది? 2. కల చేస్తున్నారు. సోస్నోడా, ఆసరమ్-డా. లెబన్ బసిక్ కలగొట్టు చెట్టు. తర్గనో-నేబ్ • సోస్సోడా తరవాశిలో ఉప్పుకలు: కో, కలచు. (చూ) కలకల పెట్టు' 8. మిడ్డా. కూచుమిత్రా గా కూడు కిలి కలబంద. కలబంద (కా). కలము. ఇడోల్ కప్పా. కలువ పువ్పు. 1. కుంపే తొర్ కా . 2. 6:0 కలువ పువ్వు. / కుంపేడా-తార్. (r. స.) పేడా తావ్. తుంపేడా.తార్. కల్ల. కల్లు. కుజ్ కజ్ గోజ్ ! = నాజద్ద అ కలసికొను. 1.మఇనా 2. మడ్డానా, 8. మన్నా (మత్తే నాఇ). 4. ఉఆ ఇనా (అందుకో) రబ | కళ్లము. తనుజ్ - కళ్లము. తనుజ్ రా. స.) తిసలన్ గు. తనే లన్ బారాన్ ఉఆఇ లె= పిల్లడుపని అందు ల్ - తే లేజి= కళ్లము అచుర్చుకున్నారు. కున్నాడు(అనగా అంతవయస్సు గలవాడై కల్లు. 1. అలి.2. డీప్ -పాల్ వండినవిప్పే నాడని తాత్పర్యము.) ఉఆఇలో గుకి కల్లు 8.ఆరా-షాల్ (జీలు “కల్లు) 4. సల్పం = అందేలాగు కేక వేసినాడు. బడోర్ అలి (జీలును కల్లు). 5. ఆఒడోం తొలి గామ్ ఉలఇ గామ్ గూయే తెగట్టిగా అం పొంగు కల్లు, 6. ROL-సాల్ = ఈతి కల్లు డేలాగు పిలిచెను. 7 డీసరా-సశ్. కొసా-సాల్ . సర్కారు కలసిన. మఇడమ్. మఇనే తెన్నా . అమ్మెంచే కల్లు 8. బొండీసాల్ = బ్రాంది. కలిమి. 1. జజ్జజ్. 9.రుంకూ-సాల్ = నూకలు లాగు కారేకల్లు, 3. జండ్రుమ్. 4. మరేశ్ - 5. మండ్రేజ్ . కవలు. జొడాకోజ్జి. జొన్రోకోడంజి : కలియబడు. సుకాబా, రూ. సుకాఆ. ఆసిన్ కివ్వము. గొడొ డాజ్.గోడోడా బా'తె గో ఎతేలే ఇరే; శివ సోడన్ సుకాబే తె= - ఉండ్రు=కవ్వములో చల్లచిలుకు. m పి తిను. అ -- మాడకు. లైజి= జండ్రజ్. 2. సపత్తి 84 . - టున్నం. 3. బడ్జీమరంజి కా. కషాయము. సొటక్-దా (సలసలమరిగిన నీరు) ; కాని, జా, అసిన్ జా కనిన్ జాజివాడు గాని ఆసోటరాన్ అసొట్ట, ఆ తిథ్లెన్ , అసూ వీడు గాని. 2. (బిండో; బడి డొ;) బి త తెవికసాయము పెట్టి ఇస్తే నొప్పి ! యోడి ఇయాఇ; ఒఓబిస్ట్ డోజ్, బా. పోతుంది. జేన్ డకు= రేపు రా; ఔనుగాని రేపునా కష్టము. 1. డుక్క. 2. కల్ కల్. పురాడా | కు పనివున్న ది. 3. ఓడోజ్ . లక్కియారి ! కల్ కల్ డేతిశ్ = నాప్రాణము కొట్టుకొం కనా బారాతుబ; ఒఓడోజ్, తుపాఇ= కయితమ్. బ లచ్చిగా యీపని చేయి; కానీ చేసాను, తయిత ప్లే బారాలేజి = కూలివాళ్లు కష్టపడి 4. ఒడె. అమన్ తిల్లిమ్ డోజ్, ఒడె ఒడె. పనిచేసినారు. డకుడకు బారా-సమ్ అణమ్-ఇన్తమ్-నీవు కస్తూరిపసపు. 1. సుల్లి. 2. సాజో. 'చేదుగా కొట్టినావుగదా కానీ కానీ. ఉండుండు నీ ఉండే ఒకజాతి అడవిపసుపు, పసుపువలె పని పట్టించుతాను. 5. అడుబర్. 6. ఒడే నే ఉంటుంది., ఆప్. కని బారా తుబ్లె దోశ్ ఒడేఆప్ , డకుడకు, బారానమ్ ఆఇమ్ మ్ మ్ = ఈ పని చేసినావు, తదా; కానీ, ఉండుండు, నీపని పట్టించుతాను. కాండ్రుమని. రుగమ్-గామ్. కాపాడు. లోఅ. లోతమ్=నిన్ను రక్షించుతా కాంతి, ప లెబన్ - పె ప్పెర్. తనార్. (ఒయో ను. పో సెనా (ఓ). జన్-ఆ త నార్) తర్తర్ . తండ్రర్ . కాఁపు, 1 కాఁపుచర్ . 2 అరణ్ (తోట మొ||) కాళర. కొల్ల. కాపురము. డరకునా బేజ్ అయేజ్ ఆ గో కాకి. 1. శాక. 2. లంకమాల (మాలకాకి) రౌజ్ = నా ఉనికి యేవూరు ? 8. గంకులుకు. (చెముడుకా), కాబట్టి. ఉంతేనాసన్ ; డో. కాకితము. ఇడోల్, కాయితమ్. కాబోలు, పడె (చూ-కదా). కాను. 1. తనిగె పడ్ (కళ్లు కాగు . 2. క్రి. బు కామ చెట్టు=కడంజ నేబ్. ఆ.డా బుహాలె=నీళ్లు కాగినవి. అబ్బూ- కాయ. అజో; ఆయజ్; కసి(= పిండె); అబొ చాలా = నీళ్లు కాచినాను. లఇ (లేత గి), కాగుచెట్టు. కరంజ నేట్ . కాచు. 1.గోపానా. 2.గోవా.ఏ గొపండారి! రాయలగుత్తి. అత పా. రుంబ. కాయు. 1 జోఆ, అనేఏబన్ ఊటలె= చెట్టు త ఆడోల్లా గోపా= ఓపసులకాపరీ ! ఆవులు తో కాయుము. అమన్ గోపాల కాచినది. 2. రజా. సరోబాన్ గూర్రె,ర డో అన్ అజుమక్ = శీవు కాసినావు గాని జాఇప్పొలము పండినది కాస్తాము. శ్రీ, ఓ రోలా. తొంతా- లేజన్ ఉడా గురన్ ఒ మేపలేదు. తల్లీక్ అడితే అడే తె అద్ ఎండు? గోపాలె, అల్లె పడ్డాఇ ; ఆన్ ఆ రొత్తెనాఇ-తోటలో మామిడి పళ్లుకు కా జాషుక్ = ఆవులను అందందు పు వుంటాను. తిప్పికా సి తోలుకువచ్చి నావు; మేపలేదు. 8. ఇ శారణము. 1. జి తెన వేలె (ఏందును గూర్చి) -. పసిజన్ అంపోజన్ వాడాన్ ఇల్లె జి తాని ప్సెలె. 2 శని అన ప్పె బజ్ సా- తె. రేగమన్ ఆ» తేజిఇపిల్ల కడుపు కాచి కారము. సొయు. సోయో. మరిసొ సొయో- (ఉగ్గు, మందు పట్టుతారు. తొగి ఇన్ ఇన్ గామ్ డకు=మికపకాయ వర్రగా ఉన్నది. నేడెజఆళ్లి కాచుకొన్నాడు. మొడొ ఇల శారిజము. అగరె. శేజి = పీనుగు కాల్చుతారు. కారు, 1 పేయా-సీజన్ పే =ఇల్లు కారు re' కార తె. (కా, స.) తుంది. డంకి పే తె= కండ కారుతుంది.? కాడ, కడ్డీ.) తుంతి. అజజ్. డ్రా వేత్తె-మూట కారుతుంది. 2. లాఆ.

35 డంకి-సి డా లా తె=కుండనుండి నీళ్లుకా గడ్డికుప్ప కాలినది. సీజన్ తగెలె= ఇల్లు ? రుతున్నవి. 8. డు త్తె. అంబసు పుతు; గు లినది. 7. సర్ సనర్ పొపొ= ( పెనముమీ దొ డుం కై= పుండు చితికి చీము కారుతు ద) కాల్చిన రొట్టె. 8. బుఊ బో న్నది. అజరు (ముక్కు వెంబడి కారు). నాతల కాలుతున్న ది. (వేడి అంబలి నెత్తి -రుచెంబ, చెంబ. మీద మోయుట చేత). కారుపసుపు. సుల్లో నేట్. సావొడార్. కాల్చు. (1) సోయా. కిండ్రోజ్, బరు, నే కాలము 1 అయమ్. న జె అఆయాఖ (డా. స.) ఏ బంజి; అలామంజి కుడుబన్, సోయాన్ అయమ్ డే తేజ ఈరోజు రాను; ఆలస్యమ సొలె, జమైల్ సెడా=అడవి, పోడు, చె వుతుంది. (వేళపట్టును). 2. ఈ జన్.గనుర్ ట్లు, గడ్డి, అంతాకాల్చి, విత్తనములు వే ఈజన్ =వ ఋతువు.యోల్ ఈజన్ = యి. (8). బాలా (జంతువును కాల్చడము ఆకు రాలు కాలము. 8. గాఇజుమ్= తిండి వే గురించి వాడుక) కె న్ నీమన్ , కి మెడన్ , పం శ. 4. xరీగాఇ. సడీగా ఇ=నడి పొద్దు వేళ డేరన్ బొల్లె, గల్లె, అజెలూన్ జుమాకో 5.తంబ = మధ్యాహ్నమ ము 6. జజొఇ=మూ. డిని, మేకను, చెవులపిల్లిని కాల్చి కోసి ఆ డవ జామువేళ . జబొఇ నే తె= ప్రొద్దుతిరిగి మాంసము తిను. అయోంజి బాలా:చేపలు నది. 7. తితో యూజన్ =సాయంకాలము. కాల్చు. మడో బాల్బా=శవము దహనము 8. బెడన్. సార్బేడన్ = ఉదయము. ఒరు చేయండి. (8). పడ్డాఆ. 1. ఉరుజ్ యో, బ్బేడన్ = సంజ, బియోజెన్నె బెడ్జ్ = రేపీ 2. కండోయో, 3.అసజ్ యో, 4, రెయ్యల్ పాటి వేళకు. బెడన్ (ఓ) 9. ఊల్ . గం యో, 5. మాగురీయో, 6. సవడయో కని డ్రూఊల్ = పంటకాలము. సెరొ ఊల్ = పడ్డాథ్ జుమా= ఈ (ఆరు జాతుల) చేపలు పరిపంట కాలము. కాల్చి తిను. (4) రూగాబా (నిప్పుపోసి కాలితోవ, ఈడీతజోర్. పాడీ-తజోర్, తిరగబోర్ల వేసి కాల్చు) అయో రుగాభై జా కాలిమడమ, అన్ డొడొకా-కేజ్. 'ఇ= చేపలు కాల్చి తింటాను. కింపోజ్ శాలువ. అలో (తూము కాలువ). మదుజ్ (రా). ఇన్ రుగా ట్రెజి=(వారు నా కడుపు కా శాలు. జేజ్ . పుతా జేజ్జె కాళ్లు పుండుపడిన ల్చినారు) నా అన్నము తీసి వేసినారు. (5) వి. పుడా-జెజ్జీ (కా) (కాళ్లు పీకినవి). పు తింగ బా' (పొట్లముకట్టి కాల్చు) అయో, ఇడా జే ప్లే = కాళ్లు ఒరిసినవి. మొత్తా జెళ్లే = జెలు తింగ బా= చేపలు మాంసము పొట్లము కాళ్లు వాచినవి. కట్టి శాల్చ. 6. అనారా (దుము:కులో) కాలు. 1 జగా. సరోబ జగాలే= పొలము మా 'తాల్చు. అరడి= ఠాగే పోడు. డిపోయినది.(ఎండిపోయినది) 2. గయా లె. శాలేజము. (చూ) కారిజము. అయో గయాలె. జెలు గయాలె- చేపలు కావడి. బిడారన్ (బిడ్ + అర-బిడ్ బిడ్ గా?) మాడినవి. మాంసము మాడినది. 3. పొరో కావాలె. 1. అక్కరా. 2. డేఇ జె. గనాగా డా (మండు). అజులన్ సొఇలె అపోరోతె డే ఇజ్ ఈజ్ ' ; సిండ్రి డే ఇజ్ తేజ్ ; తణ్ణి కర్రలు రాజబెట్టి పొగ చేస్తున్నాడు. డే ఇజ్ తిజ్ =నాకు తిండి కావలెను; గు కింపోజ్ గయాలెపొరొతే కడుపు కాలి కావలెను. ఎడు కావలెను. సాఇ తెపో? మండుతున్నది. 4. జొంతూనా (పనికి నీకు కావలెనా? డేతెమ్ప?నీకు కావలెనా.? రాకుండా కాలుట). బరూ జొంతూలె జి తెసాఇతే అమన్ ? = నీకు ఏమికావలెను? పోజ్ ? గయమ్లె-పోడు కాలిపోయిన కావిరి. మొమోరీ. మెమోరీ మోరె తె= కాపరి దా? మాడిపోయినది. సిండ్రి జొంతూలే కప్పెను. కావి=బొ రెజ్ - జే ఒయోజన్, బట్ట కాలినది. 5. త గెనా, పడుగులామ్ గిల్లాఇ ఇన్ , మన్ ఇన్ బరీజ్ బరాత్రే- తగెలె గడ్డిపడుగు కాలిపోయినది. 8 ఎ నేను సూర్యుని చూస్తే నాకళ్లు మిరిమిట్లు జేరా (దుముకులో), తుమ్లామ్ త గెలె= కమ్ముతని. M 36 on ఊరు ఉన్నా. శావు. రజా. కంబూకన్ రథ్లె డకూ తెనాఇ= ! కీనీడ. ఉఖుల్. జొన్నలు కాచుకొని ఉంటాను. కీర్తి. పెమెక్. కాపుర నెను. ఇఇగా మే తె, పసీజన్ ఇఇ కు. గా ఏ తే=పిల్లడు కావుర: ఏడుస్తు న్నాడు. కాసు. కాసు (3.) కుంకపు చెట్టు. గొసా-నేట్. కాకోక ఒత్తైయా. కుంకుడు. కరోకై - సేబ్, కాస్త. అజ. కుంచము. మాడి. ఆ కుంటివాడు. కుంతిమార్ . సోత్తామర్ (3). కీ. కుంటుతూ. తి త్తిడొఇలె జానే తే=కుంటు తూనడిచినాడు. ₹35. 1. --. అరాత్రి 'గోరోజు ఏ తేడా కుడ. డంకి (సమాసమందు డాక్'.) పడక్ . వంటిష్ కంక చే చేసి కిందపడి ఏడుస్ను (సమాసమందు ప.పాప త్తిలి. ప; గుండి ప; న్నది. 2. జ.. కింద. 1. జతాన్ బండి-ప; కర్సి-ప; గూస.ప; కుండి.ప. 2. ఆరాలు. ఉంతా సీడాకా-ప; పండో రా.ప; మిజోల్ ఆరాల్య గొడాక్ డకూ తేనాం =ఆ క్రింద సూ-ప; సోనుమ ప (దేవతలకుమిదుకట్టిన కుండ.) కింవటి. ఒపున్; ఉప్సున్(గు.). బరువాన్ కుంజేలు, పండేర్. ఒస్సూన్ ఒహ్సూస్ ఇరే =పోడువద్దకు కుంపటి, ఆంగేమ్. ఇందాకా ఇదాకా వెళ్లి వాడు. మోయె అంగాఇ = కండటి నెల. మిన్నుమన్ = కుంపా (పెద్దది.) కంతే. కిందటి ఏడు. బాగు సంతకం = | కుంబి చెట్టు. కుంబీ- నెబ్ (కా.);కుంబిరి- నేట్'. రెండు వారాల కిందట. కుక్క. కీనోసోర్. కక్కసి. కుండప్- గాయై (కుప్ +కుప్ .) కుక్క గొడుగు. జా' పుడన్ (చెడుది). బతి- నేట్, మండ్రాం కుక్కప్ - గాయై డకూజ: మనుషులు గమికూడి ఉన్నారు. నోనే | కుక్కి' సండీ లస్సోలె=మంచము కుక్క అయి బంజి క = కాస్యపు మొక్కలు కలిసి నది (దిగబడ్డది). పోవలాగు అబు.లోయినవి. కుక్కు. యోక, (ప్రొ.) యోయె తె. డంకీ లే కె.కె. కాటగి. జన్ రుంకు యోజ్ .గోవ్. కుండలో కిటుకు. తొత్రమ్ ఓ బియ్యము కుక్కకు. సుండ్రు లేబన్ ఉడా కజకిశలాడు.. స. బూకర్-జూకర్. యెయోకి = బుట్టలో మామిడి కాయలు కు కతికితే, గోతు, యూరి J= నాకు కితకితలు క్కు. పెట్టినాడు శుకపిక్ కుక్కురోకో, కొటొజో, ఇప్పడము, గొతు & ? ( తెE మాట్లో కుచ్చు. 1. బలెక్ . బలేడన్ (సవరలు తలనుం ఇ. కిడ్డ ఆవేక్ తో పొడు. చకొనే వెండ్రుకలకుచ్చు. బేడ్ . మారా కిరాతుడు. దూ-మర్, బేడ్ = నెమలిపింఛము. 2. పి . లింకుడో- తీరుశర్రుమని. 8 కె.కె. అలా-పి=గిలిపెట్టలోకకుచ్చు. కుంటుంబము. 1. బిరిండ. 2. కంత, కుట్టు. 1. పడ. సతాడి. కొప్పల్ పత్తాఇlడు. వర్సి; ఎర్సు పాపమన్ ; డోసా (ఓ.) విస్తళ్లు, దొన్నెలు కుట్టు తాను. 2. బోజా. బొన ఇబాతె సిండ్రిస్ బోజూ సూదితో కతకళలు పెట్టి = 37 నది. డ్రాఫ్ డి ', కుప్పా కాయలు అన్నము, కల్లు కూడ - బట్ట కుట్టు. 8. సిత రా. సిండ్రి పుత ర్రె, రాళ్లు కుప్పగా ఉన్నవి. గొడియార్ నా సీత రా=బట్ట చినిగినది, కుట్టు. తనుంబుజ్ జలో లె-గొడియాల కుప్పజారి కుట్టూపిరి. బలేశ్ పురాడా. 2. జల్లాపు రాడా 3. సలియేమ్. కుప్ప పెట్టు. (చేయు ) తుమా. ఉడా తుమా కుట్ర, తంత్రమ్, పీసకత్తి; అల్లార. గామ్ గలో లె-మామిడి కాయ, కుప్ప కుడి చేయి. జంద్రుమ్-సీ. జండ్రుమ్..సీ కం రాలినవి (ఒత్తుగా), సెలో తుమా అడగండియె కుడి యెడము ధాన్యము కుప్ప లోయుము, ఆలోచించడు. ఆ. (రూ.) గుఊర్ , జొజ, కాడా కుడితి, 3 నామ్-డా. కూడూ, అలి, కుడ్డబ్ సో IN అమ్మల కుడుచుట. గన, ఆర్గ గన డేలె-కూడు కుప్పాలె కొబ్నా లేజి =పళ్లు, తినుట అయినది. మే మెడస్, పసిజన్ పానకము, అన్నీ దేవుని మె మే == : న్ను కుడుస్తున్న ది. కోసము కూడ బెనారు. జంద్రుమన్ కుదుపు. 1. అజుమా ఏపసి! 'బాబా అజుర్తు కొబే తేజీ, అస్న ఇ=వి శ్రీసములు = ఓ దాబా కు బువ్వ తినిపిస్తాను. 2. బెట్టి పూజ చేయనీ, తీసుకు వత్తాము. మే మేయూ నన్ను గుడుపు. అడు" తా.. కుప్పించు. ఉర్సుకో". ఉర్సు ప్లే ఉరా. అయో' తాన అమెమె=ఆ పెయ్య'ను కుప్పించి బంతు. ఉక్సుకో ఇ=కుప్పించు కుడవిదు. విస్ అయోస్ మె మేయే - తాను. అఉర్సు = కుప్పించను. పెను తన్ను కనది. కుమారుడు. ఒఓస్. ఒజీర్-ఓన్. ముము. సాపో. కుమార్తె. సెలొస్; 'సెలోపసి; ఓన్-సెలో. సుదుపు. యను. ఆసున మేలె, జార - లే, కుమ్మరివాడు. కుంబి-మF. యను జే లేచే ఉనము చేత : నినేసి "దు పు సమరించు. రుమ. సతుడ- ఒస్ కూడూన్ రుమ -విస్తరంటలో అన్నము కుమ్మరించు. కుదురు. 1. ఉ57 సౌ (*) నినుట కంగా కుము. ; 21 నాడాలో " డాలెన్ t: డ "నా. : వారి కంగారిగా కంతాల అసిబ్బ మన్ను కుమ్మ, గోడ (Aoris) కుదురు. 2. బలూగు (తిన్నె). arvగు " ఈ or ఆ కుదురు కుయ్యో మొర్రో. అగాఇ; ఒక్కొఇ. వు దా", tol. 3. గరిగాం. పరిస్ కురిపించు. అగుగ్గురా. కతుజన్ గగూరిన్ మరిగా,vtes లడ కుదురుగా ఉంచు. అగుగ్గూ ర్బా దేష ల్లారా! ఇరం కురిపిం (ముట్టు.) స? ఆ అస్స ఒసాలెండె కురియు. 'రా. Xను కూలవాన కురిసి చుటు పెరు* took : 5. ఆ త . (లుగు చున కుగువ. జp; *"స్మ; కుజ (ఓ.) - ఏ టుకుగురు.) ; 69లో ముంచాం , కురుపు 1 ముం; మురి. సులి సెర(2), ఆం ఏ No . అ " " నంబులు కుండలు గాదు బసు. (పుండు.) రుగా ఉంచు : కుర్రవాడు. రబలస . రబారి; రబ; స; పనిరి". కులము; కులమున్; జాతి. గినుకు H. సిన్నది. కుళ్లుది. అసాట. ఆయన అసోఒ కారు కును . ముద్దు . సుష్టు. (ఒక కుసుకు.) కుళ్లువి. ఊప్పిం 1 గుబు' ; గస్కు. గసుర్కె రుక్కు సుసి.ఆలా, సండి ఆళాజమంచము కుసి,తు కుప్పొ. అలాస్ గుంబుగా గడ్డి బన్ అలా కొమరు కుసి. కుప్పగా చెట్టు. ఆశీబంది తుంబు?నడు కుష్టము. ఇవపరాజబొల్లి, తత్తార : చ్చి పట్టుదాము. . కుం' పోంది. 1 కు : పొట్లం శ్రీ కు కటి, తలసీ. కాజా. కూనీ. కూనీ; నపరు; కనిడ్. కుస్తీ పట్టు.ఆన్ సూనా. ఎడికా ఆల్ మొ డె. కుసుంబ చెట్టు. బంట్రోఇజన్ - నెబన్ • కూయు. 1 గుఆ. మండ్రాంజి గూతేజి=మన షులు పిలుస్తున్నారు. కినా, పేకర్ , కిన్ కూ. సోగ్ , తణ్ణి, బొంకేల్ , కింబోజ్ కిండో డన్, గూ తేజి=పులి, గాడిదె, కుక్క, ఆవు, గేదె, పంది కప్ప కూస్తున్నవి. తబ్లీ కూకలు పెట్టు పసిజన్ అల్లారా ఉండ్రోతె. 2. ఓల్. కన్సీమోల్ = కోడి అమేతేకా:-=పిల్లడు అల్లర చేస్తు న్నాడు, కూత. సుడోలీమన్ జా, బనారోలీమన్ గదుము. జా, లేబ్రేనా ఇతొలికోడి కూతకు గాని 1. అప్రా. 2. జా;అమన్ జా. మలికోడి కూతకు గాని నిద్రలేస్తాను. జె అసిన్ అత్రుల్లో ఇయాయి=వు కూడా యోజన్నా అకడి ఓంతిడంజి ఒ లేజి = అరు వీతో రా. కని జా బారాకుని జా బారా ణోదయము వేళ ను పిట్టలు కూ స్తవి. (పుం మొన్నామక్తా కపఃన్నీ ఆపనిన్నీ నేనే జుతప్ప తక్కినపిట్టలు పగటిపూట అరిచిన చేస్తాను. సంక్రా(కా.స.) రుజన్ - తుమ్. పుడు (డూ' ధాతువు వాడుతారు. రాత్రి మఖ లెక్. అన్ని పిట్టలకు ( ఓల్' అని ప్రయోగిస్తారు.) కూడబెట్టు 1 రుకూజ. తుకాబన్ రుకూన్ రు ! కూర. ఉఆబ్'. కూలెండెన్ సబాలె మాలె గాతె బె. సవరలు ఈ నేకూరలు:- సొమ్ము (బాగా, కూడబెట్టితే తీరుబడిగా 1. బరడాప్ = బోదం టెముకూర ; ఉండి తిందాము. అగోగో ఆ సన్న రుకూ 2, అరణ్ డా=పుల్లేరుకూర ; లెడు చిన్నా పెద్దా సభ కూడినారు. 8. పుఫుడ్ తూరప్ = ? 2. అరబా. ఆసోజ్-తాజ్ రుకూలె డో 4. సున్ సూ నాప్ = : తెల్లనపకూర; జలోలె; అరబా= పేడ కూడబెట్టినది గాని 5. మాడుసు ఔప్ = ఎర్రజనపకూర ; జారిపోయినది; {పైకి, కూడ తియ్యుము. 6. గరోడిఆప్ =గుకుముకూర. కూడిక. రుకు, 7. బొరైజ్ సూజాప్ =మరిఒకజాతి ఎర్ర కూడు. 1. గనాగా, 2. కూడు. 8. అర్గల్ • 4. జనపకూర; డారాఇ. 5. జూమ్ జుమ్న 6. జునుమ్ 8. తిత్తిజాప్ = చింతకూర ; జూమ్.7.సజ్ సజ్ .డార్ =(నన్న అన్నము) 9. ఉడాఆప్ = = మామిడి కాయకూర 8. ఒండ్రజ్-డా (ముతక అన్నము) . 10. తాబజాప్-వెదురుకంజి; తంబూర్-డా జొన్న అన్నము) 10. 11. సతీ డాఆప్ =అసిరిపి త్తకూర. కొకొఇ.డార్ = గంటె అన్నము) 11. బు 12. శిన్ లాఇఆప్ = గుమ్మడి ; కొర్ర అన్నము) 12 13. గనాఇఆప్ = కందలకూర; వాడాన్ ! చామన్నము) 13. ఇల్బా. 14. మడిఆప్ = మురివంటి తీగలకూర ; డార్ 'జొన్నల లాగుండే ఒకదినుసు 15. తుమజాప్ = నారి తేగలకూర ; అన్నము) 14. జాడా కూడు; సిడడా 16. గాడోఆప్ = ఆరిక తేగలకూర ; (చల్లంది) 15. అఇ డార్. జక్కం కూడు 17. పగోఆప్ = ముళ్ల తేగలకూర ; అత్తెసున్నము). 18. మేతజ్ -డాక్ 18. ఆడాఆప్ = పందిముక్కు తేగలకూర ; (రూ) మేతమ్ కూడు ( జావ), 19. రోగాఆప్ = కందులకూర ; కూతురు. సెలోన్ - ఓన్ సెలొ. 20. అండారాఇఆప్ -వంకాయకూర ; కూతురు జోడి చెట్టు. జప్తి- నేట్ , 21. గనొ ఆప్ = కందమూలముకూర; కూనలం. ఓనండి. ఓక -బోజంజి 22. ఎనెయాప్ = తోటకూర ; కూనలు. 28. సొత్తియాప్ -సొత్తిదుంపలకూర ; 5 రొఇ.డాన్ - పంది 39 చింది. 24. మర్సాఆప్ = నేతిదొండకూర ; కొలకరించు.ఉర్రూఆ. డాన్ ఉర్రూతేజి= 25. అరాగోఆప్ =కర్ర పెండలను కూర ; నీళ్లు కెలకరిస్తున్నారు అనుమానాగో 26. కండ్రూమాప్ = జిణుగులకూర ఉర్రూ-గోప్ = నీళ్ల రేపు కలకల చేయకు. 27. సక్కొడాప్ = ఆ గాకర కూర కెలగించు కోడి పెంటకుప్ప కెలగించి పురుగులు 28. కిం తెఆప్ = అరటికూర; తింటుంది=కన్సీమన్ అసోజ్ తా కుప్పా 29. సెన్సరాసిఆప్ = చేదరాసికూర. అకర్ జేజ్ బా'తే,అజాఇ లె బుబూ జుమ్లె. 1. తనుజాల్ (కూ)కనోజాల్ . ఉఆబన్ డీషన్ లే తొ 'ల్ తెజి= కూర వండి నంజు కే. కొంటారు. కోశ్ రాంకి,త నోటాల్ ఎజ్జా జిజ్ఞాజా మర ఇనా ఎజ్ఞా; ఎంతే గామ్ గా కేశ. 1. ఏ. ఎపొత్తి ! ఓ పొట్టిగా ! 2 గు. ఆఇ=పొడి మెతుకులు , కూర లేదు; కలుపు ఆల్ . 3. ఉఆ ఇగు (పిట్టలను అదుల్చుట;) కొనేది యేదీలేదు , ఏలాగు తిందును? 2. గా ఉ అఇగుఆల్నా (ప్రొ) 4 బడొర్నా' జిజ్; గజిజ్ = ఇగురు కూర. జితే డిఇ లే= తూనా. మండ్రా బళోర్నే తె=మనుష్యుడు ఏమివండి నావు ? గజిల్లాఇ= ఇగురు కూర కేకలు వేస్తున్నాడు. కంబూడన్ బడోర్గా వండినాను. మ్ గూ తె= ఎలుగు కేకలు వేసి అరుస్తున్నది. కూరుకొని పోయెను. 1. గన్ సెల్లె. 2. యో కిన తూత్తూ లె గూఏ తె= పులి గర్జించి అరి యోలె. పూతార్ లెజన్ అరెజన్ అన్ గ న్ లె యోయోఆ=కన్నములో రాళ్లుపోసి కేగంటిచూపు. జై తాగి, కేసరము. 1. జుంజూరా. 2. ఉపుగా, కూరు. కూర్చుండు. 1. గోబా. తత్తిలోజన్ గోబా. కైపు. తడాఇ. అలి గాలె - తడాఇ లెజి. గోకుర్నా = గుర్రముమీద ఎక్కు గోగోమా కల్లు తాగెను గనుక నిషా చేసినది మస”. Oగొబ్ గొబ్ లేజి = పెద్దమనుష్యులు కూర్చు న్నారు. 2. తంకుమా. (కా. స.) కొ. కూర్చుండేది. గొరబ్ గోబ్. కూలి. బడి. బడి తా తె= కూలి ఎక్కువ దొరు కొకు, ంట్ల చెట్లు. సెక్రఇ, కుతుంది. బడి తి ఇ= కూలి ఇస్తాను. గసి కోడా. బడి తుంకుఇతాఇజ చోడి - కూలి అధి గోపజ్. గనోసోడ్ - కీజ్. కము దొరుకుతుంది. బడి అత్తాఅక్ - కొంచెము, అజితి (తిత్) అసూఇ కూలిలావు లేదు. అసుఇ కొకొమియాజ్ = మిక్కిలి కొంచెము. కూలు. బస్సునా. నేబన్ లస్సూనా= చెట్టుదిగు. కొంచెము రుచిచూచినాడు = తిమఇ తిమ సండి లస్సోలే= చుంచము కుక్కి అయినది. కు అలాగోఇ లే, లస్సోలే; అరబ్లె=నుయ్యి | కొంటికర్ర. కుంతి డాక్ (శర్రగు తలేజినేబ్ మన్ను కూలి (డిగిపోయెను) పడిపోయి కలి యోగిస్తారు). 2. సిపోయింది. (కొండ తామర చెట్టు ద్వార బంధము "మొ|| కూల్చు. అలస్సూఆ (దింపు) పనులకు ఉపయోగిస్తుంది.) కృత్తిక. రుక్కుఇ-తు ఇ. రంకు కుత్తిమ్ తుఇ. కొండకొబ్బరి. బరొపయిడి. కొండచిలువ, తునజ్ -జాడన్: కె. కొండతామర. తలెజ. రాతూ సబ్ . (దీని పుల్లలతో పళ్లుతోముకొంటారు.) కెరటము. తొండ్రాడా. "ండతుమ్మిక. కెండూ నేఖ్ , కారడు. కిమ్, డార్ = అన్నపు కారదు. కొండదూలకంద, గతగఇ. కొంగ. కొంగు.

40 ముడి) కొబ్బరి. పఇడ. - కొండపత్తి. ఒకుమ్. ! ఇను. ఇఆ. అండారాఇ జీలాఇ-వంకా కొండపాపిట చెట్టు. రగడ నేజ్ . యలు కొన్నాను. డజ్ తంకాబన్ కొండపిండి చెట్టు. జన్ జన్ సేబ్ . జు మే 3 బొజ్ తేల్ = ఎన్ని రూపాయిలు కొండ పెసర. బరి, తిన్నది పోతు ? (ఎంతకుకొన్నావు?) కొండమర్రి. కంజా లూ. న్నాళ్లు. అనుఇడిన్నా, కొండముచ్చు. ఆర్సి, కొన్ని, అనుఇ. అసుఇ జాజి = కొన్ని వస్తు కొండ రేవడిచెట్టు. గత సేబ్. వులు. కొండవంకాయ, బన్ డా రాఇ. కొప్పు 1 ఉఊ. కొక్కొఇ-ఊ(ఆడుదాని కొండవాక చెట్టు. కొట్టొండ. మెట్ట) కుఇ= మెట్ట. 7 రేడూ (పగవాడి కొండెము చెప్పు. 1. సుబా. అనిన్ అసుబమ్ తెజవాడు నీతో కొండెము చెప్పినాడు. 2. అసోంబెర్. కొమరు. తులు క్కా. కొంత. అసుఇ కొమారుడు. ఒంగెర్-ఓన్. కొక్కు 1. కర్, అజర్ర కడే కోడి కోమా 3. ఇన్ సెలొ ఓన్, పెట్ట కొక్క పెట్టినది. 2. బుకర్ బుకర్ కొము. అండారా. కండారా. కంతా(జంట). (ఎలుక కొక్కు) కొము. డేరజ్. డేరేజ్. కొట్టకొన. 1. మజ్. మనేజ్ . కొయ్యం డా , కుబ్బ (రా, స.). డంగు. కొట్టించు. అతిత్తి డా. కొర డా. అక్టోఇ-లూడన్. కొట్టి వేయు. తిల్లె- సెడా. పడా. కొరత. తింపోజ్. కొట్టు:- 1. డా. 2. అజాడా (గుద్దుట కొరకంచు. బొంతూజత్ - పొడుచుట, చేయుము) 8. లబ్బోబా కొరకు. అమ్మే లె. అసన్ • అప్పేలె (ప్రత్యయ (బుర్ర బద్దలు కొట్టు) తుడా (లెంప ములు). కాయకొట్టు). 5 తుడౌ (మో చేతిలో) కొరవి. జొంతూజజ్; సోడంగ; కొతిల్లా-తో రురుప్. అపురాడా రువేరుప్ (బుగ్గిలో పొల్లించినది), డకు=వాడి ప్రాణము కొట్టుకొం , కొరుకు 1 కొరా' అనే కొరా =చేయి కరువు. టున్నది. కుర్కు , కొర్కర్. 2. కుప్ కుపా. లో కొడసలి. 1 కేడెత్తి (గిజ్జ) పేజేమ్ 2. పేడే గొ-బఇ అ.సజ్ -జీ-బాతె కుప్ కు ]=కంటే మూ 3 పొడా-ఇము (కొడవలి.) గింజ ముందు పళ్లతో కొరుకుతున్నాడు. 3. కొడుకు. ఓన్; ఓం గౌర్ ఓన్. రఃూజీ (పళ్లతో కొరుకు). సెరుకూన్ కొణును. తిం కె. రమ్లె జుమై= చెమకు కొరకుకొని తింటాడు. కొత్త. తమై. కొర్ను: డా. లొబొ కిడా లె డకు=భూమి కొదమ పెయ్య. జెండా-బొజ్ (ఎనుముజాతి కొర్ను అయి ఉన్నది. మగ పెయ్యం) బెండ-తాజ్. కిడా లె డే లెజా,గు రై= చోడి గుడై కొర్ను కొదువ. 1. అలళ్లు. అలళ్లు మండ్రాంజి గుఆ పండుతుంది. కా.): త్రిగు = మిగిలిన మనుషులను పిలువు. 2. అసూఇ. (సిట్రగుడ్డాజన్) బజ్స- తె;కిడా లెడనక్కు అరణ్ (సబీక్) లేజన్ బసి అసువ= పులు చోడిగుడై కొర్నుగా ఉంచడము మంచిది సులో ఉప్పు తక్కువ. ఈ అసూన్- కాదు. కొం. అసుఇ ఆజితి. కొజ్జాలు, బుకొని. అబుర్. కొండాపూర్ కొన (చూ, ఆంకము.) కొట్టకొన. (జూబ్బుకొట్టెలు). దుశ్ బుర్ నే తే=5 కొనచెవి. లం కాలూ, వెన్ను బయలు దేరినది. కొనియాడు. నీశ్నల (మెచ్చు). గలమా. | కొలత. "తన రేడన్ (భూ-వి) తరేమల్ బాత్ 8 గాఉన్నా - 41 బం -- 1 -- సిత్రి తండాకాకుంచములలో చోళ్లు కొలు డె ఆలదూడ. బెండి బోజ్, వు. త రేడస్ తింపో * డకు తూము కొలి కోత , గగ్గజిన్ , గనడ్ . ఉండి గనడ్ గyఇ- చినది) నెగ ఉన్నది. ఈ సర్ , నాలుగు కోతలు కోస్తాను. సరో గగ్గడన్ కొలది, తనోడన్, తనోడన్ ఎ అనం గడల్లె =పరికోత అయినది. డ్రుమ్ =మితి లేని భాగ్యము. కోతి. కరుణ. అర్సి. కొలుచు. రేబా (స్ -P.S) కొలువుము. కోదులు, కోడు. కండ-మార్జి. సరో అతాఇ= ధాన్యము కొలుస్తాను. 2. F# నేరు. తడా, సంతీయజమూరతోలువు.సం, సంతియూ కోపము 1. డాబ్.2. కోపావేశముతో కాగామంచ మూర వేయండి. 35. పకుశ్ -పకడ్ 7. సోనుమన్ కో " - ఔతను కొలువుము. కోమటి=కు ముమర్ . విల. గంతులుకూడన్. కొల్ల పెట్టు. రుజు 4. నాగ ఎట్టి; *om గ్బోణ్ అరుజతాఇ-Gods ము; ఆ కోయు 1, గడా. సిత్రి "త్తాఇ. (రూ) గ ఊరు దోచుకొందాము. తాఇ-బోడి గోసాను. శెలు గ ఇ=మా కొవ్వు. 1 88. 2. rally + . (గు). కిమ్లెడ స'»కోస్తాను. జెలు కుజ కుజ గతా కరీ లె="మెకి కోన్పినది. ; 'స' ఇ-మాంసము ముక్కలు ముక్కలు గా ఎద్దు కొవ్వినది (బలిసినది). కొట్టుతాను. 2. దుఆ.అజో బనండీ' బా. 1 కొస. డోన్, నునె. మునిజ్. అగ్పిడి. కూతాని కాయలు దొనికర్రతో కోస్తాను కొసవాడు ఉకు ఆదు. 8. గోఆ. 4 బఇ.బఇతాఇ-(కాయల కొసరు. కొసరు. 1. "సం". (ri.) మొ||) కోరపళ్లు. పాం" . Tv * Hots (a). " గా ఇ-2 = కోరిండపు కర్ర gr8:. అకార, * సాఇ తే-ఏమిటి కా కోక. జాం ; జాం 2 స'. కోట. గడు". (ఓ.) h* *రు 1. F*రా (*) 2. గారా. నిండ్రీ 7 కోడలు 1. కణం ము గీ | -- బట్ట క * *ను. తోడూ గా రే తే= సహా (మేనకోడలు) 3. 5 Ich (ఇ. స.) యము లను. 8. సఇ నే తే. 4 (గడ్డ (ఈదుకు ఎ లు). మొ||) "సోరా. 12 గొసో తె= ప్రవా గయ ఒడు. . . . . నుసులా అy ముంగరి తీసింది. -సన అh.? ki *ల, ఆన. (చు . అలుగు.) - డి. 1.1 k 2. in / 18 (4 ts8:/) *. కో* * : . 1. సరా". 2. సరాకడ్ . క్కొ (2) 1. to * ( నట్ట). Gr"లాడుపన్న. అల్లం-డా. *** *Y. సన గొపడి. సమర్తపడి. కోడి T "లు చ! . " " * *ను గా, కొడా గామ్. సిండీస్ ఇలా ఇడో కోడి గూర, ఓ (ను ! " ల్ , ఓ .) బొయ్యోడే కోడే గామ్ ఎరే తె=బట్ట చించి గోడి జుతు, అతుం ......... నేనుగ ఐ • ఒకతట్టువంక గా వెళ్లిపోయినది. గోడిల్ల. అటు సాలు; var . **సంగి చెట్టు. బహ్రు-నేట్ . కోడి పెట్టు. 1. అగ్ర. 2. '' ఈమస్" 8. కన్సీమీస్. : . కాంగిలి. కుండాలు, డోఆ. అఓనన్ కొడ F*డు. ఈ .. . సండి తుల్కా -జెజ్ డోలె, జిక్కూలె, కొక్కర్ తమే తె= మంచము డు. కొడుకును కౌగలించి ఎత్తుకొని ముద్దు పెట, కోడ, బెండ (తా). బెండి. వెండి-తాజ్-గో కొన్నాడు. లెను? - . . " . '. 6 42 నది. గంజాఇ. గంజాణ. కాలు. కఉలు ఇటోలో | గజనిమపండు. నారిజ ని సుడాలింబో (ఓ). క్షమించు, మున్నా ఓ గష్టు. - నెక్కడ్.జేశ్, అవర్ = క్రూరుడు. ఆ మర్ రాఉ- 5. గజ్జి. గత్త. జేరిజ్ (చెమటపోక్కులు), కూరము. ఊల్ మర్, గం. 1. కర్రజ్, అకర్రజ్ గూయే తెడో లూ క్షణము. బంజేమ్. డన్ తిజ్ -తిజ్ ఆజ్-కజ్ లె= గట్టి గా పిలి శ్లోకము జేయు. కుడా. కొజా. చినాడు, చెవులు గింగురుమన్న వి. 2 డడ. ఖశంచు కుడా డజు డడా లే డకు=కర్ర గట్టి గా ఉన్నది. ఖడ్గసు, కడీఎన్. కుండీ, అంజన్ డకు రాయి గట్టి. 8. రణ్, ఖమ. జనాతి. రజోర్ గామ్ గూయే తే= గట్టిగా సైడీ, జుడీషర్, నాడు. అరాగామ్ డకు = మాలము గట్టి గా ఉన్నది. అనెన్ అక్టోజన్ రడు= గ. వారి వళ్లు గట్టి. 4 అరితబ్ డమ్ అతొగిలే జన్ గనఇ బాలాఇడో. ఎండ్రక్ ర vంగలు. అంజమ్. తక్లెంస్ అజమ్. లెజన్ ఎడె= కుముచిప్పులో దుంప కాల్చినాను బుమ్మూ ==ఆవు గంగడోలు పురుగు పట్టి -కాలలేదు. అడోజన్ రఎగామ్ డకు =వాడిశరీరము గట్టి గా ఉన్నది. 5. ఉక్క- శంగాళము, మంగలమ్, మలాఉ. లో గె. ఉఆఇలో గె గూఏ తె=గట్టి గా పిలిచి నాడు. 6. జడీర్ గామ్. జడీర్ గామ్ బెర్తె గంజ. కాళూడా. తనే కాడూడా తియా- = గట్టిగా మాట్లాడుతున్నాడు. 7. భకోర్. ఉడుకు ఉండే యి. బహార్ గామ్ బెర్తె = గట్టిగ మాట్లాడు ఇంట. గొజ్ స. (ఎడ్లకు కట్టేది.) తున్నాడు. 1:టు. 1. ఫన్ ఇ, కెల్లాయన్ సఇ సఇ గట్టు. ఈడి. ఈడీ ఇల్లే జి=గట్టు వేసినారు. లే:ుగుకుడి కాయకు గంట్లు పెట్టినారు. ఈడీ తేనే లెజి=గిటె తినారు. 2. గన్. గడ. బండ్రి. నుండ్రి (హో. 1:3. 1. కొకొ. 2. నందీప్ కోర్ (పిట్ట ! గడగడలాడు. బతోజా. 1. కెలు) 2. పిత్తు . సక్తునిగా తె కూడూ గడన, 1. అసమ్ . అపెన్ జండ్రుమ్ అసబేతె= • తయా-3తో కూడు కలుపు. వాడు విత్తనాలు గడించినాడు. 2. తుర్తుమ్, * ఉడను. : :* గా అన్ తుర్తు మే తెడా ఎళ్లి గంజాల, క్జ, గండమాడ (3). గడించినాడు గాని పోయింది. "ఁడము. 7:క:న్ తె.) గడప, అనోనోజ్ , గడప(కా, స. ) మండల, తేజ్. తాలా (='ష రాయి) గడబడ. బిజార్. 10:లి. క. గండించు (చూ). గడన. గడియ కడికి. నందు 1. వక్నా. 2. ఎజ్నా రూ. ఉర్సు , గడియ: 1. పనాడన్ . 2. డరణ్ అరా. అడ్డ *డ్నా (కప్పంచు). కి). అనక ,- (తకు గుడు.) పాప్ సనబన్ * .మనోళము. అ జాబ్. అల్ బైజా (మిదిగడియ). అనాతో (అడ్డడియ). తే==కొట్లు పడుతున్నారు. గడియ వేయు. పడా, సషజన్ పడా= తలుపు గం:. సుందీ. 15. (చూ, బుట్ట) వేయి. ధాలు, 25. అల్లా (3.) గముచు. 1. డేనా. ఉంజి డినా గచ్చ పొవ. కొడి- ఇ.రుంకుడే. బ్. నాలుగు దినము లైనది. 2. పడే తె(భూ). గజగజ. కర్-కర్. అసిన్ కింపోజ్ అతుల్లాఇ ఉంజి అట్ వాడు గో (కా).

43 యీలాగు 2. గడ్డము. 1. లా డేది.) తియా. పడితే=ఆది కడుపులో నుండి నాలుగు నెల తీసినావుకదా. ఆఫుల్తాఇ డో= చెప్పు లైనది. 3. గల్లె (భూ) బాగా గ డెల్లె= తాను గదా. అయింది. ఉంజి మిన్నుస్ డే లె గిది. లో-శ్రీజున్ అన్ లూసీజ్. ఆకుల్ -సీజ్. అపస్ "ఎల్లె = నీవు కినపడి నాలుగు ఏళ్లు గదుము. కాx. అయినది. గద్ద. అడాజన్. గడుపు-కీల (ఓడ). గడుపుకో = అంతంకు గు. గని (కా.స.) ఇనా. గనుక. డో, అనిన్ గా మే తేడో న్నెగోఇ తు గడుసరి. కింతజ్-మా5, పొఇవాడు అన్నాడు గనుతి వొడా. డజ్ జోల్ =గడ్డకు అడ్డముగ చేసాను కట్టిన గట్టు; అనగా పూను. గశ్నేరు. గన్నేరు చర్చా నేబ్ . గడ్డపూతిక చెట్టు. జొడర్ సొస్ నేబ్'. గబ్బిలము, కిండోస్. గడ్డపూతీక బడ్డు. "సెస్-గుర్రంబి. గయ్యాళి. ఒం, కింబోఇ (=మగ వాడిలాగు కుమాతకు. కరూతమ్. మాట్లాడే ఆడుది). రొ డెతి.. (దెబ్బ గొల్లూతమ్. 8. | లూలమ్ = నాలుగు వెం డ్ర కలు గలము. గులూమి-గులూ. గరగర. సొస్సోగ్. యగోర్ -యగోర్, వెండ్రుకలు లేని గడ్డము). డును...ఆమ్ గరళము. ఇసమజ్ . ఇసమ్. (మిదిన: డ, సంచుతి లు ని+). ఈనాం గరి కే. గోరీజన్ • అగాబ్ (పచ్చగడ్డి), కితమవ్వడ. గరిటె. సఆ, కునగ. గిడ్డి. అలామ్. అలా , రి చూడి. లియాడి గరి. అండార్. సె ఆంజార్ (చెరా), కజ్ఞులో (మగడ్డి), 787 ధాన్య మిమ్ము. గడ్డిపరక. భో-లాయ్. గరుకు• సొస్సోర్ - బల్లాజ్ . సో రై డకు- గత సంవత్సరము. సున్నును. బు గరుకుగా ఉన్నది. .. బన్ సొస్సో గతి. కరమ్మ, (ఓ). ఆ డకు= ఒళ్లు గగు. గా ఉన్నది. గత్తర. అసోస్ - గరుగు చెట్టు. ముడెక్కా; గర(రూ). గమ్. గమ్. ('). ఆ.ఫోజ్ గా-లో. గరుపొడిచెను, తొరణాఇ లె. E *« శాస్ జా గద. 1. కరణ్ , 2. స. జ్ (పరజ్). 8. పడె- 4. డో. (1) అసిస్ ఇరాఇ లెస్ కరణ్ ; గర్భన. పడు] గుమ్. పడుమ్ గుమ్ తుత్తు. (-6.) ఇన్ తినాఇ అరటి - ఇవాడు వస్తాడట గర్భ ము. కింఫోజ్ , కింపోజ్ ఉలె కడుపుతో నేనిస్తానట. ఆమస్ అండకరజ్'; జిలె ఉన్నది. నాసస్ అనపు = నీవు విన్నాపట; ఎల చెప్పవు. తేనె క ?జ్ ఏ తేస్ పోజ్ తమై | గవుడు. గోదుమర్ . గర్వము, కిస్సా. కింతజ్. బెర్ గ డెల్లె కరణ్ = అక్కడట ఏదో కొత్త గనరు చెట్టు=బిరాజ్ మాట (విం ) పుట్టిందట (2) అమన్ గలగడ్డి. సల్కా. సల్కానా ఇబా - అపుబ్లెనా ఓపంజ్ =నీవు చెప్పిన తీయండి. మాట నిజమవును సుమా. అసిన్ ఇ ఇ తె గలగల లాడును. 1. యగోర్ -యగోర్ యేతేజి. పరజ్ = వాడు గాబోలు. బెర్నా" వచ్చి నాడుగా 2. బజ్ -బజ్ డే తె. స్ అపుణ్" శ్రేణి పనణ్ = నామాట చెప్పు తారు "ఆటోలు. (3) అనిస్ ఇర్తా పప గల్లు. బెటౌట్. - • సాడు రాబోలు. అమన్ గల్లుగల్లుమన్నది. బరి. పిండిజన్ బరితె.. జూమా ఇప డెబతింటావు కాబోలు, పజాజ్ మువ్వలు ధ్వస ఇస్తూఉన్నవి. పడ్డ జ్-నాకు తెస్తారు కాబోలు. తబ్లెడో = | గవ్వ. కఉసి. గాబు నా అబెర్నా గీ. గాబు. చెట్టు. జనోబర్. గాజులు. గొజు . గాడి జె పేకుక్. పేకుఇ. గాఢము యగ! (రామ్) డీషూట్ల = గా ; ముగా నిద్రపోయినాను. గా జె. "క్కో . లంబిడి. పది హేనుపుట్లది). జీబన్ • పుజిడ్నా= గాబుతీయుము. పుఇడా జిన్నె తె= గాబు తీసినాడు. గాయము. ఏజన్, కనేజన్.పా. అంబుసు. గారవించు. సిన్నాం. గాలి. రింగె. సరియె కింగ్-బా ఇత్తె= చల్ల గాలి వద్దకు వెళ్లుతాను. గాలికీపోయుము, పుయేడా. గాలి వాన. కిం -గుమ్, కుజ, మట (కర్ర మొ||) ఒజా ; (పారతో) సా బా; ఇడా. ఒఇ లాశ్నా= నాలుక కో. ఆ. గీత ఈడి. ఈి ఇల్లెజి = శీతలు గీసినారు.సీగు సాగు. గీతకంప గీయు 1. ఏలా. ఉడా ఎల్లె అరర్ లెజన్ సెడా; స డే తె= నూమిడి కాయ పులుసులో వేయి. సరి పడుతుంది. 2. ఒజా, ఉరజన్ అమస్తుణ్ ఒఇ లెసెడా= పెమును గుంపు చెక్కి, వెయ్యి. 8. కుడా. ఎల్లూడన్ కోకుజ దోసకా య ఆనపకాయ గీయుము. బోబన్ కు ==బుర్ర గీయుము. నేబన్ కుడా-3 ట్టు బోడి గా చేయుము. బోడిగా చేయుము. 4. సరెలా, జోల్డ్ సరెలా= కాయలు గయుము. 5. సొర్బాలెం లె. ఒసుళ్ల డో గరీజన్ గత ర్రె ఆడోజన్ లె జారిపడితిని గ నుక పెంకు తగిలి ఒళ్లు చీరుకుపోయినది. 6. పరారి, డోజ్-ఇన్ పరా ఒళ్లు గీసుకుపోయినది. 7. అల్జీజ్ నా. పాపాబా' తెఆలా-ఇన్ అర్రజ్ తేనా ఇ=బ ద్దతో నాలుక గీసుకొంటాను. 8. అరర్తా ఇ. (చెవులపిల్లిని కాల్చి) గీస్తాము. ? సెమజా (జీలుగ) కల్లుగీయి గి. సొర్బాలె గింజు. అబాఇ. గి జుకొను. 1. గతరి గత రాం? అపురాడా కర్స్ డే లె= వాడి ఊపిరి అందక కొట్టు కొంటారు. 2. సఇడమ్నె తె. (చేపలు మొ|| దెబ్బ తగిలినపుడు ' వాడుతారు) 8. తిరంగాణ లో , గిట్ట. ఆమ్. (చూ. అలుగు.) గిడుగు, సనూర్. గిడుగురు. (నల్లది) పరో. (తెల్లది.) బొం గిడ్డ. అక్రౌడ్. బొ త్తెలన్నా అర్రెడ్ . గి (బి) మల్లీశ్ బసి తియె తె= ఒక గిద్దెడు గుంజ. సుండాజ్. ఉప్పు ఇచ్చినాడు. " మల్లీశ్ మిల్ గుంట. లోఓజన్. తియా-ఒకగిద్దెడు చమురు ఇళ్ళు. (మల్లీజ్ | గుంట కలకర ? = మీది). గుండ. 1. రిడీడా. 2. రయబ్ (కుండలు, ఆ గిన్నె. డుమాజన్ బోడిగి న్నె) త పేలా (చిన్న కులు మొ|| వాI) 8. ప్రత్యయము. ఆ మే గిన్నె). మండి(కంచము). లె. అసిన్ ఆ మేలె కనాబారా డేతమ్= గిక వేసి. (చుట్టూ కామకొని) లా ; రాగే వానిగుండా ఈపని నీక పుతుంది. (వేట మందు వాడు). గుండు. కుడజ్ -రేజ్ .కుడబ్ లుఆజ్ (ఇనపది) గిల్లు, సిబ్బా ఆజడజ్ పోస్ట్ అపోలఇ పోస్ట్ గుండి. ఫుడారా (కా.స.) మయోజ్. పు సిబ్లె గిజా ఉఆబన్ =ముదరో లేతోకూర గిల్లి చూడు. గుండ్రని. కుడబ్, (రాయి, బుర్ర మొII) 3 రాడా.

గుదికపై 2 పిందిని డేర్. (తలకట్టు, ఆకు మొ|| వాటివంటిది), గుత్తి. 3. "లె. గలె సెర్. బొండిజ్ ( మొద్దులాటిది). రోడేట్ డమ్ గల్ డాన్. గుంపు 1. మమ్మక్ , మమా డజ్ ఎజాలెడకు = గుడ్డ. అసంబి. పీలి. కర్రగుంపు లేకుండా ఉన్నది. "అమడన్ . . గుద్దు. కమ్సిఆ. తుడా. " తనుజ్ తుజా = వెదురుగుంపు= ఉరుజన్ అమడన్ . • గుద్దు గుద్దు. రుక్కు. మండ్రా రుక్కూలే డకు = ను గునపము, లుఆజ్-డజ్ , ష్యులు గుంపుగా ఉన్నారు. 3. ఎ మేర్ గుప్పిలి. కిండుప్. అయోజి ఎమేర్ గామకు = చేపలు గుంపు గుబగుబ. జక్కుమ్-2క్కుమ్-గామై తుజే తె= గా ఉన్నవి. గుబగుబ గుద్దినాడు. గుంపులు గుంపులుగా. బడొఇ-బడఇ. గుబ్బున. అబొమూ. అబ్బోమూ ఇరాఇ తె= గుం పైన చెట్టు, ముడెక్క. గబ్బున వచ్చినాడు. గుక్క. కొడి-కొడి. అమన్ కొడి-కొడి గుమడి కాయ. కెల్లాఇ. అతుజ్ (కో). బెర్తె = నీవు గుక్క విడవకుండా మాట్లా గుమ్మము. ముజడ. డుతు న్నావు. గురి. డే జడేజ్ లె =గురి చూచి ఎగుచు, గుక్కెడు. బో గనుమ్. బోగనుమ్ డా . డజ్ . ఔర్నాడౌన్ పేజ్ లె అండజ్ = ఒక గుక్కెడు నీళ్లు నాకు యిమ్మ • = నామాట గుఉంచి (శ్రద్ధగా విను, గుగ్గిలము. సర్గఆ. (సర్గ్యా). బ్స డ జ్-మర్ = మంచి గురిగల వాడు గుచ్చు. ఆ. కిండ్రజ్ జేజ్ కొఆ=ఆడవి గురించి. ఆసన్ అమే లె. అప్సె లె పొడువు. కంతజ్ ఆ=గోడ గురుకు. 1. డోక్ ట్రోకురు). కడోర్ లో 7 పొడువు. మండ్రాన్ రుఆ = మనిషిని డీమా నేత గుర్రు పెట్టి నిద్రపోతు పొడువు. రనో. గుచ్చుట అయినది. న్నాడు. 2. లడూర్. నమ్మేలే అడైయా. ఎక్కించు ఎబ్బా డేఇంతె లడూర్ లో 3 - దగ్గు చేత గురుకు ఆ ముల్లు నాకు గుచ్చుకొన్నది. జుజ్జు తున్నది. 8. ది. 8. జబ్బా? . జబ్బా? లె తుః జుజ్జుల్ తజ్నా=పూసలు గుచ్చు. ఏడా(గుచ్చుకొనేటట్టు.) గురుగు చెట్టు మొర్ డెకా. నేబ్ . గుజ్జు. తులక. గురుతు. సిత్త. మరన్న. డయ్యర్ . గుటకలు. ఓలేజన్. ఓ లెజన్ మో తె=గుట గుఱ్ఱము. కుర్త (ఈ.స). కుడత. కలు మింగుతున్నది. కుర్తాసా; కొండ కెరెత్తా, గుడిసె. ఓన్-సీజన్. సేబ్. గుడ్డి. కడు-మర్, గుజ్జు (చూ. గురుకు.) గుడ్డు. అరె. గులగుల. గే మేర్-గే మేగతా డే 3=గుల గుడ్డే. గుడ్డజ్. గులమని దురదపుట్టుతున్నది గుడ్లగూబ. బుడుల్ తి. (బండిగూబ). గులిమి. అసోజ్-లూ. గుణము. తరుణ్న (ధాతుజ్). రేగమన్ తరు గుల్ల. అరిక్క. గొలు. జ్న డే లే=మందు గుణమిచ్చినది, తుషె = తుషెస్ | గుల్లి చెట్టు. ఆడేఇమ్ జిజ్- నేబ్ . పూర్తి అయినది. గువ్వపిట్ట. కుక్కుర్. గోగోతుమ్ ( పెద్దగువ్వ గుత్తి. (3). రగా ఇ-కుర్ (కో రెండముగప్ప). గుత్తి. మమా-జెజ్ = కాలిగులీ. గుసగుస. పొ జర్. పనో సెబేర్. ఉడా రుత్త =మామిడి కాయల గొలగుత్తి) పోసి - గుసగుసలాడుత 2. రుంబ, నారజా రుంబకౌనిమ కాయల రుంబా-ఊల్ - మామిడి కాయల నుల | గుహ. లు జర్ , లోజర్. గుజురు అగరి. గుఱ్ఱపుతం టెము. గుత్త. 1. రుత్త. అల్ బెర్తెజి న్నారు. గుత్తి.

48 గొడుగు. కాంటు, వాడు గొడగలవాడు. గొడగల్లా-మర్ • గొడ్యరాళ్లు. గడి. గూడ. గుడత గుడ(తె.) ఇంతు పాతా= తాటి.ఆకు గొడుగు. గూడు. పశుత. ఒ5-సీజ్ సీజ్ - (పిట్టల). కంబాసూల్. వెదురు గొడుగు= ఉరుజ్ గూబ, అకుల్ -లూడన్. సూల్. గొడ్డలి. ఎంజుమ్. తంగి, లేక చిన్న గొడ్డలి. గె. గొడ్డువాడు. అంజా నూర్. గొడ్రాలు. అంజీ-బోఇ. అమ్మమ్మ బా. అసంకా ఆమ్లె అమ్మ , గొప్ప. గోగో, సుశా. గోగో-మార్ - గొప్ప నూబా= మెడపట్టి గంటండీ. వాడు. సుడా-నుర్ = పెద్ద వాడు. మజ్- గెం టెట్టు. జీపల్నా {వేటకట్టు). రడాన మర్ = నాయుడు; భాగ్యవంతుడు. మేలే జీప-న్నే 7-చలిచే వేట-కట్టు | గొప్పవాడు. గమాశ్ . గోకో-మర్ . కట్టుకొన్నాడు. గొప్పు. పఇడా. పనఇపో= గొప్పు పెట్టిన పొగా గెంతు 1. ఉర్సుకోడా. రూ. ఇర్సకొజా. కు, పఇడాయే తే. ఇన్ ఉంజిసంతి ఉర్రె ఉర్సుకోజా ఇ= నాలుగుమూళ్లు కుప్పించి గెంతుతాన. 2. గొయ్యి. పడోర్ , లుంగర్ గనోడజ్ = గొరళ చీపురు, జనోర్ ఏలాయా. ఉంతామండ్రా ఒండ్రక్లే డీనూ గుడిల్లె= చీపురు గొరక అయినది. నే తెనో, జెన్ ఏలాఇలె ఇరాఇ= గొరుకు. డా. అడ్డముగా పడుకొన్నాడుగాని గొరుగు. కుజా, కను“. కను కూజన్ బం (వాణ్ని) దాటివచ్చినాను. 8. ఏడా. ఆ యోజి ఏత్తేజ= చేపలు గెంతుతున్న వి. గ్సా. తేజమోరము బాగులేదు. కుజ్-కుజ్ రుఆజన్ అడాజంజి అబే జజ=ఆకాశము గోజ్ -ఇ? = నావద్ద అబద్ధమాడకు కుజ్ మీద గణేలు ఉగుతున్నవి. కుజ్ సిబ్బగ ఇ బెర్నా= అబద్ధము ఆడకండీ. గెల, రుంబ. రుత్త, గిలె. గొరె. ముర్కోండిడి, ముకుర్, ముకు 3. ముకు గేదె. బొజ్- తేల్, యాజ్-బోజ్. రన్ • ముక్కడ. (చిన్న రకము కొండ గొల) పేకత్.(చిన్నది, ఆలేస్(పెద్దది) గొ. గొలుసు, సింకిడి. గొల్లవాడు. గొల్లా-మగ్.గోపారిజన్ , గొపండా. గొంగడి, గంగడి శాప్ . గొల్లె చెట్టు. జూఇపొడొ. గొంగడి పురుగు. కొడొ బొ. గొండైము. సిండి. ససజన్ సింకిడి పడా- గొంతుక. ముడ్డు. తలుపు గొలుసు పెట్టు. గొంతుపీక. 1. ముఠీకా. (రూ. ముర్ డూకా, అగమ్ గమ్; అగమ్ గేమ్ (శాస.); అగుణ్ గో, గుమ్. గొంతు కూర్చుండు. తిండ్రుఇ-గోబా. గోంగూర. సున్ సూ నాప్, గొంది. ఒలో ఇ-పీజ్ . ఆన్ లో ఇ-వీణ్ . గోకు. గిడా. 7డా. గొడా. గుర్రా. కిం గొగ్గిపళ్లు, తుజ్ డేన్ జీ. డోజ్ -ఇన్ గీడా = నా వీపు గోకు. గొట్టము. పక్తూ-పతూడుర్, ఉరుజ్ పక్తూ. | గోగునార. సుసూనజ్ -లూడన్. ఉరుజన్నా పత్తు బా' తే రేగమన్ తంగ్లీం గోచి, పాపీ- కాప్, పాపీ-సీజ్ (కా.) పీ జొ జన్ ఇంచా = వెరురు గొట్టముతో పశువుకు భైనా ఇ= గోచి కట్టు కొంటాను. గోటుగలనాడు, లంగా-మర్, మందు పట్టండి.

గోళ్లుతీయు. - - చల, చలి. రజా. గోడ. కింతల్ . జోడజ్ -తల్ =పూజ చేనే బొ | చప్పని. జబేజ్ . జబె. జబోజ్, మలు రాసినగోడ. చప్పట్లు. త`. తర్జబ్ లేజి. గోనె. గోనె. (3). చప్పరించుట. 1. సబుఇ, సబుఇ-సబుఇ-గా గోరువంక పిట్ట. రామి-తి. జంతో డె =నోరు చప్పరిస్తున్నావా. 2. గోరు. కల్సి. కాలిగోరు=కర్టైజ్ . జట్టె ఆ (ప్రొ.) గోరు వెచ్చన. పణుమ్. చప్పుడు. స.. జూకి. రికె (కిట్టు మ సేది) గోళ్లు. కర్సి. (చేతివి.) చప్పున. తిజప్ . తిజప్ గాప్లై ఇరాఇ తె. కర్సి త బా. చమురు. మిసోల్. గౌ. చమగిల్లుట. ఒకోడా, డంకి ఒకోడా లేకాకుం గౌరబంచు. సగల్నా. సిన్నానా. డ చెమ్మగిల్లినది. గ్రహణము. మ-గాఇ. మొ-యోజ్ = సూర్య చరిచెను. తాడే తె అకిండోజన్ బీజ్ -బీజ్ బా గ్రహణము. జ్బాజ్-గామ్ తాడె తె= వీపు పైని జుమా ఇం గ్రామము. గోర్జజ్. డా'ఆ, ఊల్ , నీజ్ మొ|| చే లాగు చరిచినాడు. అంతమందు ఉంటవి. తుల్లండా ముస్ పీజ్ చర్మము. ఉసాల్ . ఉసాల్ సాలా:చరము గ్రుం కెను. (సూర్యుడు) బుబ్ యోబ్లె. ఆరుబ్లె ఒలువుము. ఒరు బ్లె. జల్లా, చ. చలిచీమ. ఇలామ్, కోలమ్. చంక. లోపడ్. చంటిపిల్ల. అర్రెసా-ఓన్. అరా-ఓన్. చన్ది. తంబ, తంబాలె డి జ్: ఇడ్డా మరంజి *0ద్రుడు. అజాఇ. అజాఇ డె లె= చంద్రో ఎండ్రజ్ ఆన్ ఇర్రాజి=చ! డివేళ అయినది దయము అయినది. చుట్టాలు ఇంకా రాలేదు. చలికూడు తం చంపించు. అకీయెడా. అక్కియ్యేడా, బాడోల్. చంపు. కిఎడా. కేఎడా. పఇళ్లీ కీయెడా- మొ చల్లగా..ఉలా.మా'తా, సయూ లె. త్తి చుపు.(కియె.డమై) 3- డమై డకూనా= చల్లగుమ్మడి చెట్టు. చచ్చినట్టు ఉండు. చల్లన. ఉలమ్. ఉలామ్. సయూ. సయో. చక్కగ. బడాలె. బష్సీ-గామ్. తిండ్రోఇ. ఉల్లారు.సయూనా'.డోజ్ -ఇన్ సయూ నెతె. తింకుడొఇ. అను రెలె. లంగా-డమ్. కోపముచల్లారినది= బండాజ్ సయూ నే తె. చచ్చు. కిఎడ్. కిఎలె చచ్చి నాడు. రడుజ్ తిన్ =చస్తాను. చల్లార్చు. 1. లియ్యెరా. కూడన్ త7; లి చచ్చేను. 1. కరియె. అనిస్ కి? () = వాడు చ య్యెరా=ఆన్నము వేడి గా (ఉన్నది); జిల్లా చ్చినాడు. క్రియె బెర్నా పజి= చావు ర్చు. 2 పడా. తోన్ పడా= తగ్గి కబుకు తెచ్చినారు. 2. ఎ. కెఎల్లె. జిల్లార్చు. మలీస్ పడా-దీపము ఆర్పు. చిట్ట. సాపా. సాపా. జేల్. చట్ట మాంసము. కుడా పలె = పొయ్యి చల్లారినది. సాపా-లేజన్ అనూ డే లే= చట్టలో నొప్పి చల్లు. బిరా (కా. స) రూ. బిడా. బిబ్బిరా. కలిగినది.సాపా-జేజ్ -ఇన్ అలి కిన్నె తె= జండ్రుమన్ బిరా= విత్తనములు చల్లు. నాచెట్టలో ఇరుకు పట్టినది. చవక. సస్తం సపక. (కా స.) చవడచేప. తండేనల్-యో, చట్టి. బెసొడి, చదువు. కెుకేనా, సడువు. (జా. స. 3.) చవుడు. శారిలో. చన్ను. మెమె. చవి. మాజా. మనా, సఓర్ మాజాజపులుగా చ”న. అజొ-మె. రుచిచూడు.

48 చామలు. చింత. సినింత. చింతపండు. తి తిత్తిజ్. చాకలి. దుబ్బామార్ . (ఓ). చికాకుపడేవాడు. ముంజి-మర్. చాచు. ఒబూబా. అజెజ్, అనీ ఒబూబా= చిక్కనగ, జక్కట్లే. జక్కోజ్ గామ్. జర్ చేయి కాలు చామ జేబ్నమ్ రొండ్రోజ్ గామ్. ఇలె; అసూ డే తె; ఒప్యూబా= కాలుము చిక్కము. సిక్కమన్, జిక్కడన్, డుచుకొన్నావు; నొప్పి పెట్టుతుంది; చాచు చిక్కిన. 1. అసర్. అసూడే లేడో అనిన్ కో. (ధా. ఒహూజ్) అసరై=రోగము వచ్చినది గనుక చిక్కి. చాప. బసేల్ , తతి. సాపా. అరపాతీ = చాప నాడు. 2. అక్కా నే తె. ముర్డికా-లో పరువుము ! గా జన్ రంపిడి అక్కా నె 3=గొంతుకలో చాపకాఇ. తాల గండశిల.) తకోజ్. పుల్ల చిక్కుకొన్నది.. 3. రాజ. కండా చాపుట. 1. జ్యా జోజ్ వొళోజ్సీనా - చే రా. లెజన్ అసరజలన్ రాజ్నె తెచేకొము యి చాపుము. జ్యోటోజ్-జేజ్నా= కాలు లలో ఎండుకర్ర చిక్కుకొన్నది. ముడ్డూ చాపు. క్కా లెజన్ రాత్రేగొంతులో టిక్కి 2. ఒకోడా (అందుకో). ఇనోజ్.డో కొన్నది. 1. అల్ జీప్లై. 5. అల్ జూలె. జ్నా = ఒళ్లువిరుచుకో. చిట్టి అంకుడు. కెర్రోఇ. గంగా. చిక్కు. (చూ. చిక్కిన). 1 1 (నీరసించు), 2 చాయ. లుగు చిక్కుకొన్నది. అక్కా నే తె. చాగకంద. సారూగాఇ. చితారుతీగె. అంత నారి. చాలదు. అశుల్ల. తె, అతుల్లఎ. చితికినది. పతాఇలె. వతాడుఇ లె (గుజ్జు మొ||) చాలా, అఇండమ్. అయన్ . గండాజ్. అయన్. గండాజ్ . ! చితుక గొట్టంతుత్తుఆ. అబ్బలా. అగ్గడా. బొఇబొఇ. బొబొఇ. చిలుక ఆ రేడన్. కేతాపురా-తీడన్ . అమిడ్డప్ . అటర్. (చూ. ఎక్కువ.) తుల్లా | చిల్లర. అరడి. లెబె (చాలినంత); బడోక్ గామ్, చిల్లి. 1 పుత్తర్ . 2. పతు. చాలించు. 1. బడె. బూ బారా బడేయా చివర, 1 గిడజ్. 2. గడోజ్. 8. గోడోజ్ కొండపసి చాలింమ. 2. అడ్డమ్నా. కెంకే 4 మజజ్. 5. మ పేజ్ 6 మనజ్ నన్ కడ్డమ్నా= పాట చాలించు. 7 గనోడోజ్, 8 గుడి. 9, గనోడి.చిర చాలు. 1. బడె. బాగు సత్తుఆ ఆకూడూ వాడుకాడు ఆమర్. బడె= రెండు తెడ్డుల అన్నము చాలును. చివుకు, 1. లపఖ. లు ఆడన్ లప లె= నార 2. తుల్లానా, కూడూ తుల్లానా =అన్నము చివికినది. 2. సోలె. సరిపుచ్చుకో. కూడూ తూల్లా లె=అన్నము | చివురు. లేడేజోల్, సమృద్ధి అయినది. 8. రప్తి. అని ఫీ తా | చిన్న, సన్నా. అరితి. అందరికన్న చిన్న ఇవానికి నేను చాలుతాను. అన్నా వాడుకాడు ఆమర్. అరయెజవాడు చాల లేడు. చిన్న అర చెట్టు. తాండొ కె. నేబ్. చావు కేయేడమ్. కీయెడమ్. చి. సేయా. సిండ్రి పేయా =బట్ట • గా కెమెడన్నా ఆపూ డిజ్ చించివేయుము. చీకటి. 1. ఒజల్. 2. కాడూకా. 3. లుమో. 4. పర్జెడా 5. పెం పెం- కాముక్కా మి క్కిలి చీకటి) చూ. అంధ కారము. చీతాకు. బండ్రాబ్, కోరా. పిస్కా, 49 ట్టు). జనతత్ . యంజి. చీకు. (క్రి)బుజా. ఉడాగూర్ బుఇ తె=మామిడి చుండు. ఉగ్గుసా. పండు చీకుతున్నాడు. చుక్క.. తుతుఇ ; సిత్త ; జత్తడా (నీటిబొ చీటి. కంబోల్. జనతనడ్. చీటికిమాటికి. అరీతాఅరిజ్ గోఇ బండ్రాబ్ చుష్ - (అనుకరణము) సర్ , కాలిన పెనము డేతమ్-చీటికి మాటికి కోపము పడతావు. మీద నూనె వేసిప్పుడు కలిగే శబ్దము, చీడ, బొంబొ. (ఒంటికి, చేనుకు, పసువుకు.) | చుట్టు 1. రేడా. బొయా-సిండ్రీ రేడా. జన్ని చీదర. ఎర్తుమ్. సీజ్నమ్ ఎర్తుమ్.ఎర్తుమ్ డకు= చీర చుట్టు. అనగా జన్ని హోదా యిము. నీయిల్లు చీదర గా ఉన్నది. 2. రేనా. పాగా రేనా= పాగా చుట్టుకో. చీదు. సెమూనా, సెమూ సెనా - చీమిడి 8. ఎడా.అనీ తేలన్ ఎడాన్ ఎల్లె తేజా = చీదు. చుట్ట చుట్టి, నెత్తిమీద మోయి. 4. సు చీపురు, 1 జనొ. 2. జనోబురన్. 8. జనాతి 'పో=పొగచుట్ట. 5. బొలోనా. డియా (రామగిరి) = చీపురుపుల్ల, జనోబర్ , నమ్ బొలానా=నీ నడ్డికి బట్టచుట్టుకో. చీపురుతీ = ఉసల్ డ- నేబ్. చుట్టములు. ఇడ్డాలంజి ; డఇలంజి ; పారూ చీమ. ఇలణ్ (చలిచీమ). అబూఇ. (పుల్లె చీమ). ముఇ డా. ముడ్డా(గు). తూకిమ్== చుట్టు. 1. యయ్యర్ - యర్ యర్ (పాము కండచీమ. జెయమూజన్ ; బొరైజ్ ముఖ చుట్టలు). 2. ఉంజి సీజన్ . 8. లార్లె డా= ఎర్రచీమ. న్ (నేట జంతువుగ ||) 4, రాగెన్ (వేట చీము. గుడ్డా. ఆజీమర్ = పుండుపలుకు. జంతువుగు!). చీముపట్టు. లడష్ లడప్ -అంబుసు లడప్ చుట్టుకొని. సాయె.. కింపోజ్ -ఇన్ సా లడప్ తే= పుండుచీము పట్టినది. యెగ్త్ సెట్టె= నాకడపు చుట్టుకొని పోతు చీర. జంకాప్ గతూకాష్ ; తుజ్ సిటీ (గుండారుపోసికొనేది). చుంఇచుంఇమను. అనుకరణధ్వని. సరెబెజ్ చీరిక, పనాల్, పన్సి (చీ రుబగ్గ.) సొఆర్-లో 3. సుఏజ్ -సువీశ్. చీరు 1. లొ. జు. మెడన్నా పూడి లో చుకు. 1. తర్కా (ఉపాయము.) 2. ఒ మే రాజా = మేక పట్టు చీరం.. అతున్' లో . ; ఎగిర్ గామ్; సుఎర్. తొగె ఉబ్' లొలొజా = గుమ్మడి కాయ చీ' (డి. "ల" లెం డెన్ సువర్తమ్, జొంతూతమ్-నిప్పు జే J. (భూః పు.) 2. గొం". గొ: ర్బా. ముతే కాలుతుంది. అతరుజ్ నామర్ పూడి గొగ్గార్బా. అజులన్ గొగ్గ్బో, ఎన్" చుఱకల. గగడన్ ; గగ్గర్ ; డొల్ల్ గా లూడన్ గొగొర్బా=పొట్టు' చీరంట. ఈ బ్ - (మనుష్యులగు ||) ఆరొగ్రోలాజ్ బి, 3 లు చీగండి. దోసకాయ చీగండి. గొగ్గా గల్గాలన్ గాలేజి. రేతె. (భూ.8 పు)తి. పొలా, ఎంగుమన్ బా చులకని. ల్యార్ ని ల్యాⅤ. తే అనేబన్ పొలా= గొడ్డలితో చెట్టు గండి. 4. పొర, జనోబార్ పా-ఈనకు చూT. చీలమండ. మమ్ము- జేజ్ . చీల్చు. చూ చీరు. చూడు. గిజా, అగిజాయె= చూడలేదు. చీవాట్లు. ఉగ్గ; A 'నా , చూపించు. అప్సూబా. అతూ..(కా.) అనిన్ మల్లియా లిజ్ = వాణ్ని చూడవ లెనని అభిలా వ నాకు ఉన్నది. కుడజన్ ఇరాఇ తే: సీనఇనా=వైద్యుడు వచ్చినాడ చుంచు. సంతుణ. చేయి చూపించు. రొసిఆ (వేలితో నే న్నది. చుల్ల. కూతి. గ్ర చీరు, 50 ఆ. చెయ్యి. నీ. ఆం చూపు. గిగిడస్ ; గిర్దిమడ్ ; గిమ. డేయాన్.అజేజన్ తగే తె, పండేయాన్ ను చూలాలు, కింపోజ్-బోఇ. ఆ= కాళ్లు కాలును, చెప్పులు తొడుగు. చూలావు. ఇజ్-ఓన్-తాశ్, పజ్ గుర్-తావ్ . చెప్పుడుమాట, అన్ అపుజ్- బేర్. ఇనజ్ . చూలు. ఇజోన్ (ఇ-జా+ఓన్.) ఇనజ్ - బేర్ . సనుబ్-బేర్ . అన సుబ్బెర్ . చూరు. అజియార్. చెమట; ఇగోల్'. (కా. స. ఒఖుల్ . 2 ఇగోల్ = చెమటపొక్కులు. చెమటకాయ. బేరిజ్. చెంగున. తికాగామ్ ఎర్తె= చెంగువపరి గెత్తుచు చెమ్మ. డడా, ఒకోడా. చెమ్మగిలు. డడాఆ. న్నది. సిర్ గావ్లా చెముడు కాకి. గంతులూతూ. చెంత, బాన్ ; అమజన్ అడమ్ ; తుయె. చెంప తనాలూ. చెరమం లంకా మూ. చెంప య. తన. బో తనా తాడే తే- ఒక చెరుకు. ఆకు. (ఓ.) చెంప కాయ కొట్టినాడు. చెఱుగు. గుమా. ఒయ్యెర్ ఐ బాతెరుంకూ గుమా చెంబు. ముంత. ముంతా. డండీ చెంబు న్ గుమ్లె, గతేలె, తత్తఇ లె, పుప్పుల్లె, చు. నీముంతా. అరేజంజి సెస్సెజా= చేటతో బియ్యముచె చెక్క సనఇ; పనల్ . రిగి, మలిచి, మలిచి, అడ్డం పట్టి, కోడి, వెక్కు • 1. సజా (గోలపొడువు.) రాజోజన్ రాళ్లు ఏరు. గతేఆ, తజ (మలచుము); గజ = పూజు దొలువుము. అరెజన్ జా= సెస్సెప్లై , పుప్పుడా (అడ్డంపట్టు). సె స్సెట్ రాఇ చెక్కు. 2. ఒజా (గీయి). ఉరు (కోడు.) సెస్సెఆ (రాళ్లతీయుము.) జన్ పప్పాల్లె ఒజా = వెదురు చీరి గియ్యి.శి. సఖూ (ముక్కలుగా చితక గొట్టుట.) కిమె చెరువు. తడా ; బండ (ఓ); చెరువు (3). జాజన్ జా= మేక యెముక చిదగగొట్టు. చెల్లి :చు. 1 తక్కోడా(జాజ) ; 2 డూలా (రయన్). (లేక . గుండకొట్టు.) 4. సబ్ సబా. (దంచు) సరోసబ్ సG= ధాన్యము దం చెల్లెను. 1. అంతుళ్, (రూ.) ఒంతు భై. బరూ చు. రియాడీ గాబ్ సభై పంజా ఇ=గరిక బాకా అంతుణె-కొండపని చెళ్ల నది. 2. రే చెక్కి తీసుక రా. 5. సాబా. (చెక్కు.) • సిరుజ్ - అ బోజి అరెజ్లో పోజ్ = పెళ్లిభో ఆరాసాబా దూలము చెక్కు. 6. లోబో జి చెల్లెనదా. 3. అల్లె. బారా అబుల్లె. ఆ పిల్లా. లొబొ అవెల్లా ఈడీ తొబాడా రుంకు అఇ లె. 4. కుఇ లే. (అమ్మకమునకు ఇగట్టుకు చెక్కు కట్టు. తెచ్చిన సరకు చెల్లిపోయినది. చెల్లెలు. ఆఇజ్, అఇజ్. చెట్టు. ఆ నేబ్ . అనేబన్ . ఆరా. చెవి. లూ. లూడన్. సీ లూడే తె= చెవి నులిపి చెడ్డది. అంబె౧; అంబె - తె; అనర్ ; బంగా- నాడు. లూ-ఇన్ తాజ్ఞాఇ నె తె=నా చె వులు గడియలు పడినవి. కడుపి. డొడొ ఇ చెడ్డవాడు. అసేడన్ ; అనర్ మర్. లూ అకూజోజ్ , పప్పాకోఎఱ్ఱ== చెడ్డవాడయినాడు. అన ర్రె. చెదపురుగులు, తూల్ ; తరోల్ . విలీలు, కుట్టు కచులు ఉంచుకొనుటకు కు చెదగుడ్లగూడు. తణ. చెవిలో మందమయిన శబ్దము. డెడిజ్ -డేజ్ • చెప్పు. 1. అప్పుడా, గామా (=అను.); బెరా. చెవిటి వాడు. తల్లామర్ (ఓ). (పరోక్షమందుపలుకుట) ; ఉలేమా (గతిం | చెవుడు. కల్ల (ఓ). చినది లేక మరచినది పలుకుట). 2. పం | చెవులపిల్లి. పండోరస్ పండే. తె; సెడ్డా, ట్లు లేవు.

51 చే. చొ. చో. చోడి అంబలి. చేట. ఒయేర్. ఒయార్ . చొంగ. అబూబు; బిజోల్. చేటకట్టుతివ్వ. రాడ. చొచ్చు. గనా. చేటు, అసూ; బెంబెమ్. అనుర్ . చొప్ప. కొయల్. చేతికట్టు. అసజ్ - జేల్. చొప్పున. గొఇ. డియెన్ డరా, ఎంపీ చొప్పున చేతికర్ర, ఇండ్రమ్ డజ్ . (ధర). ఎన్నె-గొఇ= ఈ చొప్పున బొ తం చేతులతో పయికి ఎగర వేయు. అబూ.. కాన్ ఉంజి మాడి బాతె తియారూపా చేదు. అసజ్. యికి నాలుగు కుంచముల చొ॥ ఇయ్యి, చేదుదుంప. బుతి-గఇ. చొరబడు, గనా. చేను. జండ్రుమ్. చేప, అయో, ఉరుజ్-యో-వెగరు చేప. కం డో-యో,అసజ్ -యో, రెయ్యెల్ -యో,మా గురీ-యో, సవడయో, జలోబాన్-యో. చోటు. జాగ (3) ; నేజన్. చేపు. పన్న ఉలలా. తంగ్లీబస్ పన్న ఉ ఆ లె. చోద్యము. తమ్మైడన్ చేబియ్యము. ససబ్ కూతి-రు. రుంూససట్ చోడి. సిత్రి. కొండచోడి = బరొ.సి. గసినా: కూతీ లేజి =ఓయ్యము పై పై' దంచినారు. చోడికోయి.గడి నీ = చోడిపిండి. ఆడా-సి- చేమ. సారూ గాఇ ; బుత్తి. చేయు. 1. అమేయా. ఏతేఅమె తె= ఏమి చే చోరీ. జుంబురన్. స్తున్నావు. బారా అమేతాఇ=పని చేస్తు న్నాను. 2. మినా. బరొమినా, సరోబా మినె-నీవు పల్లము చేసినావు. మని. 3. జంక వాడు. (3). జంకా-మార్ -(3). బయా తుబా డిస్ట్ డిజ్నా, కే కేనా బోరా తుస్తాయి మార్ ( తే), 'జుడా-మర్ (ఓ). (చూ. జడ్డి.) #వంట గింట పని చేస్తున్నాను. 1. నిమా జంకు. రజా, అరజా డామ్ పోస్ట్? -నీకు జం (ఇది తరుచుగావాడు తారు) జి మెలి = కులేదా? బతోశ్ ఏమి చేస్తున్నావు? జంట, అకంత. కంత తెజ్ గుర్ - జంట అరటి చేరబడు. ఇండేర్నా. పళ్లు. చేరు. అడుఆ. అడుఆఇ. గో పారి! అగులు; 20గువు. జెలూ ; నొంతర్ ; జంతుఆ (తే.); ఆళ్లీ అడూ తాఇజ పశువుల కాపరీ! రా ; జాఆతి ఆవు వస్తున్నది. జగడమాడు. అల్ రోడనా; అల్ మొడెనా, చెరుపు.(= చేర బెట్టు) అబిండేగా, కించాలన్నా | జగ్గిలివాడు. జగ్గిలి. అబబ్బా అబిండే రా= గోడకు తెలగడ చేర్పు జట. లాజు. ల నాయన్ లనాఇ. గల. " చేయి. లే తె= జటవేసి నాడు. (అల్లినాడు). చేరెడు. లు.. లాజ్ -నీ. జట్టుగా. జతాలె (3.) రుక్కూలే. గల్లె. చేర్చు. మయా ; సెరా. రుఆన్, మఇలె. చేవ.. నేష(తె.) ; సవా. అనేయా అరా. జడియు. డెర్నా; బండోడ్నా; అగడా డా. దీవలి. కొక్కో. జడ్జి. జడ్జి. జంక. బయా. కేశా. తోకా. చేవలి నార, గోగ్కో రే-లూడన్ . జతపడు. పొండేనా, తెంగిజ్జా అపొండేయర్ చే సైగ చేయు 1. అఇగోలా. ఎక్కడా జతపడలేదు. లాఇ. (ఆఇ+గూ+లా) 2. నీడుమ్నా . జనపనార. సున్ సునబన్ -జనపకూర, సునోనూ చేష్ట. బారా. నబ్లూ-జనపనార, అనిన్ అఇ| 52 5 జన్నిది. జబ్బ. డండే.. జన్ని వాడు. కుడాగన్ ; డే సారీ ; జన్ని-మర్ ; జాగుచేసినావు. అయమై. గుడోలమ్. అలి బొయా. మై (తె. ఈమెల్ గొణ్. ఈ మేల్లమ్. కుడాజ్-బోఇ. జాగ్రత. జాగరత. ఎర్-అమొఇసాలజే. గిగి. ఐజాసాలె ఎరా. జబ్బుగా. అసూల్లె- జల్లా లె; రాఉల్లె. అసూ యుమ్ 7, పా, అబసూయుమ్ డా గె= జాడ. సిత్త. పోనీ, పాపము! కష్టపడ్డాడు, అని కనికరిం జాడించు. తణ్ణి. చినాడు. జాతి. జాతి. జమ. తనిఇ. జాత్ర. జాత్ర. (ఓ.) జమచేయు. రుకు ఆ మనుషులు వస్తువులు మొ!! శారు. 1 గలోఆ. లేబు గలో లెకా డబ్బులు జూ జమిలి. సిమిలి. గల్ గల్. రినవి. 2. జలో ఆ, జలోపా. బొబ్బాన మే జమ్మిచెట్టు, లె జలోపాలీజ్ = బుకద చేత (కాలు) జారి జయల్, జఇట-సీజ్ , బొండికి . లుముడీసీప్. పడ్డాను. (పరాలె (గీసుకుపోయినది)]. జరుగు. డేనా. అనిస్ డే నే తె-వాడు జరిగినా జారుకర్ర. కంతో జాన్.. డు. డ నేన్.డ నెజన్. డనెడన్. 2. గ జాలము. అయ్యమ్, ఆయమ్ గో జ్నె = ఆలస్యము ల్లె. జరిగినది. (క్యాము. | 3. డేకి. జీ తె చేయకు. ఈ మేల్ గోజ్ . రగుడోగో జ్నె. డేలె = ఏమిజరిగినది అబద్యిలె= జాలము చేసినావు. జరుపు. డిడా, జాలారి వాడు. జాలారిమన్, జలగ. 2 లెట్. లెబ్-కుఇ= జలగవంటి కొ జాలి. సిక్క-మన్. (3). ప్పుగలది. కీలోమన్. 'కా, స.) జలో జావ. మేతమ్-కూడు. రఁడబ్-కూడు. బాజ్, జలజల, బడొ ఇ-బడాఇ. జలుబు. వడీసు ఆ. ! తే. జింకమన్ను . జగిడ్-లో, జల్లించు. సల్లాయా; సల్లాఇ లె= జల్లించి నాడు. జిగటమన్ను . ఉగగ్ లో. జిగిడ్-లో, (నీరు, విత్తనాలు. మొ||) జిగి, జగి-గామ్. డడా, జిల్లుమనుట. రిక్కిల్. రిక్కిల్ డేలిజ్ పురా జిగురు. బంక (డె.) తూలెర్ . తె) చెట్టుది. డా-బేస్. జారజాఇలిజ్ = నాప్రాణము జిడ్డు. జక్కోజ్. జల్లుమన్నది, గరుపొడిచినది. జినుములు. శిండ్రోమ్; కిండ్రోమన్ • జల్లు. 1. అజెజ్ - గుమ్, | వానజల్లు.) 2. తిగ్గు (ఎదురుజల్లు కొట్టినది.) 8. బిరా. జండ్రు మన్ బి=విత్తనాలు చెల్లు. 1. బిడా. 6. జీడి. ఒలజన్. లంక జీడి=గనుజ్ లోఇ. పులా, రేగములే తెడో అని గోజ్ నే తె= జీడిగింజ. ఒలజన-అబాఇ. మందు జల్లినాడు గనక వాడు పడిపోయి జీతము. జీతమన్. నాడు. జల్లెడ. సనల్ ; సాని, జా, జీర్ణకోశము. అఏనన్ పక్షులకడుపులోనిది). జీలకఱ్ఱం జిలకరా. (3) జీవనము. జంగాడా. పురాడా. మరెజ్ నా. -డీమానా, జీవించెను. మేఏప్లే, గోబన్ = కూర్చోడానికి (జా ఆగాస= ఇల్లుకట్ట , జుట్టు. పిలక.) ముడా-ఊ. జున్విచెట్టు. రిజోఇ- నెబ్ , --- -- .

కు 2. డబ్బి. పేలా. లు సరూడా. నబీరన్ సరూడే తె= పులుసు ! డంబము. లయర్ లూ పె. సిండ్రి కాప్రి గుండా జుర్రినాడు. డాలె, లయర్ లూ పై తోజ్ సీ. = బట్ట గిట్ట కట్టుకొని డంబముగా నా నాట్యము చేస్తు న్నా డు, లడు ఇ-మర్: -డాబుగాడు. జెల్లీ. మమార్ ; కుక్కుసాలా =అగ్గి జెర్రి. డగ్గుత్తిక. కర్కర్ సర్రాజ్ (గద్గదస్వరము. వెళ్లిపోతు. పోడర్-జా, కెరోజన్. జెలగ. జలోబాన్. జీలోమన్ శ్రీ లెట్ . డప్పు. కడిజన్. జెల్లలు. ఊరజ్-యో. డబ్బులు. రడి; లేబు; నేబు (శా. స.) జే. జేగురు. బొరైజ్ , జె-లో. జేన, పఖ-సి. జొన్నలు. కంబూర్ జొన్న (r.) డీకొలుపు. అబ్బల్ నూఆ. బాగు మొక్కడా అబ్బల్ -సూఆ= రెండు పొట్టేళ్లను డిగా జో. ల్పు. సన్నూ ఆ. అస్సన్నూ అ. డీలుపడు. బంబానా (త్రి) కొట్టు. తత్తాడా. తత్తాలె ఆడ్డీమా డో పసి జన్ = పిల్లను జోకొట్టి నిద్రపుచ్చు. డుల్లు. ( =దులుపు., గోజా, ఒసేజా, ఉడా జోడించు. మాయా. రబా. అబొబ్బడా. అ యుఆ=మామిడి చెట్టు దులుపు. తత్తి తమా డా:చాప దులువు. బొబ్బల్లె తొబాడా=జోడించి కట్టు. జ్ఞాపకము. మత్తెజ్ , ఇన్ మత్తెనా ఇ= నాకు జ్ఞాపకము ఉన్నది. జ్వరము. అసూ. డెక్క. కుర(ఓ). డెక్క (జా.) జ్వాల. డిమిడిమ్. తొగి పుయోశ్-పోయోళ్లీ | డెప్పే. గుడ్డశ్ , జిక్రజ్ . జన్నోశ్ డుముమ్ తె=నిప్పు గబగబమండి జ్వ డే. వెళ్లుతున్నది. ఇమజ్”. డేగ. అన్న గేబ; ఇమార్ ; జమా.(కా.) తుర్ ట. డేజార్ (బై రిడేగ). సర్ డెడాఇ. టక్కరి. తొంత్రో-మార్ (ఓ) టక్కు. తంత్రో (జ్), తరళ్కా. తరక్కా- డిమ్=టక్కునిద్ర. డొంక . కుర్రమ్నెబ్ (రా); జీబజ్ . రుంకుడి. టపాకీ, వతాకింజి. ఒడ డాజ్ తో. జింపు. కొర్రబన్ = గాబు. డొంక చెవుడు చెట్టు? టి. డొక్క 1. డాపూజ్.కండ్రాబ్ డి డాపూజ్- టిక్కికొన్నది. ది. 77లె. (3) ఫేస్ అసూడే లె= నాయెడమ డొక్కలో టీక. తీకాలు. (3) నొప్పి పుట్టినది. డాపుజ్ (డా=నీరు; కింపు టెంక. తంక, జ్ = కడుపు) 2. కుర్రజ్, పఇడీ కుర్రాణ్ టేకి చెట్టు. తేకి- నేబ్, లూ సెడా-కొబ్బరిడోక్క ఒలువు. 8. డో జన్. డోజ్ వ్యాన్ బంగ్సా. తేజనాదేహ డ. లోము బాగు లేదు. 4. ఉగ్గర్. డంగా. సుడా కడిజన్. డొల్ల. పీకె.

54 డో. - -- - గురించి). అనిన్ తుమాకు ? ఇ ఇడోస్ తమోప్లే డోజ్ -ఇన్ = వాడు ఎదురుగా వ డోకి డ్పు; డుంబిడి. చ్చినాడు గనుక నావంటికి తగులుకొన్నా డోకు. బబ్బఇ. డు. అకొల్నే తె= తగులుకొన్నది. అల్ త డోలు. డొండూ; రామడాలి. మోప్లే = ఒక కి ఒళ్లు ఒకరికి తగులుకొన్నది. 6. రక్లే. కండారాలేజన్ సిండ్రి కషెకో త. మలలో బట్ట చిక్కుకొన్నది. 8. సమ్ తంగేడు. సమజ్. కింతల్ సమసమంగ్ =గోడ నా తంటా. కల్ కణ్ ; అల్లాక. (తె.) మీద పడ్డది. 7. ల త్తిజ్ లిస్ట్ (గోడగాని, తం టపుచెట్టు కెరెతా-నెబ్ . చెట్టు గాని,) నా మీద పడ్డది. 8. అక్కా తండ్రి. ఉఆజ్; పెత్తండ్రి = తాతాజ్ . పిన్న నేతే (పుల్ల మొ|| వాII) 9. తిన్నే తె. ఆ తండ్రి = డాడి. తండ్రితల్లి ఉఆ యాజ్'. జల్ -డప్ డొజ్-ఇన్ తిన్నె తె= కర్ర నా వంటికి తగిలిది. తంత్రము. తంత్రమన్. తంప. తుంపోఆ తంపి చేయి. తగ్గించు. 1. అడొఇనా, అనీజన్ అరా అడొ తక్కిన. ”తెనా. తీకి. ఇనా-ఇంటి దూలము తగ్గించు. అనగా తక్కువ అయినది. తింపజే; అసోలె. దించు. 2. డిజోజా. మలీన్ డిజోజూ = దీప తక్షణము. తాడో. ము తగ్గించు నేబు-కరుచు జా, జండ్రుమ్-క తగరము. తర్పు (గు. చ్చు జా డిల్డోజా=డబ్బులు ఖర్చు గింజలు తగలబడెను. కొంతూలె. జుంతూలె. ఖర్చు తగ్గించు. 8. తాజా. తొగిన్ తా తగవు. రోడె (జగడము). తగుఆ. (తె.) మెడి ఉదా=నిప్పు తగ్గించు. 4. అత్తడా. సరో యా, గుఆరి. ఇయమన్ బా అడా అత్తడా=పొలమునకు నీరు త తగిన. సరి-గొఇ; $; జొజ్ -జొజ్. గ్గించు. బుజోన్ అత్త డా= వేడి తగ్గించు 5. తగిలించు. 1. సెరా. బిడారన్ అనజన్ సె తాసోజా , తాలోజా అనీజన్ అనేబు- రా= కావడిక ఉట్లు తగిలించు. పుతర్-లే కరుచు తాసోజా =ఇంటి ఖర్చు తగ్గించు.7. జన్ డంగు సెరా=కన్నములో కర్ర పెట్టు. డుజోజా. ఆర్గెమన్ - ఆ బుఊ డుజోజూ= 2. గత రా, ఒంతీడన్ ఆమ్-బా, తె గతరా కుంపటి సెగ తగ్గించు. ఇపిట్టను బాణముతో తగిలించు. (కొట్టు.) | త గెను. అఖిల్లే. బిరిండా అఖిల్లేజి; జండ్రుమ్ తగ్గుచున్నది. అఖాతా, తడా-డా అబూ తా= అఖజిల్లె=కుటంబము తగ్గినది; గింజలు తగ్గినవి. చెరువునీరు తగ్గుతున్న ది. తింపోజ్ తె. (స్ తటతట. రురుప్. పురాడా ఫోన్ రురు ప్పి, నీరు మొ|| వాటిని గు!! అఇత్తె వాడు బ్ డే తె= నాగుండె తటతట మంటున్నది. తారు.) తటంచి ంచినది 1. లజే లె కినా లజే లె= పులి తగులుకొను. తగులు 1. గత ర్నా(ప్రా.)మండి ఎదురుపడినది 2. డేలె. డి గత రై=ముణుకు తగిలినది. 2. పబ్బా తటాలున. అబ్బోమూ ఎరాఇ తే=తటాలున లె (పాదమునుకు , కుడ్డగన్ అతల్ - జెబ్ వచ్చినాడు. లెజన్ పబ్బాలె, తుమూలే= మొరడు అ తట్ట. తాతేజ్. డుగుకుతగిలి బోరగిల పడినది. శ్రీ జిల్లె. | తట్టు. ఒడి తౌ; ఆతట్టు; ఒకన్నె ; కొడితౌ; 1 నుదురు, బుగ్ర గురించి. ఫేన్ ఇర్ఫా డోస్ ఉరత్తా తజిల్లాఇ= నేను వస్తూ ఉండ తడక. తొర్సు. సనజన్ (కా.స.) తొర్సు గా వాసము తగిలినది. అనినే తజడ్ ఇం తొబాడా తడక కట్టు. 7 11XXగా వచ్చి వెళ్లేట | తడకర్ర, ఉకర్ డాజ్ . సిమ్ సిమ్. తగలడము తడబడు 1. కెర్సు కఠ్స (కా స.)రూ. ఎ కొడి స్నె.

55 రాడా. బట్ట తడుపు. ర్చుకుర్సు 2. అరోబెర్ , అరోతమ్ తె. ప | తమలపాకు, పన్నా-ఓల్ . గిడ్ లాజ్ తె. తమాషా. గిడన్. గనిడ్ తడవ. 1 సబ్బు (తె.) 2 తజోర్. బాగు జోర్ తమి= జఇతాలూ. అప్పుడ్లె. 8 తూగ్. తమ్మి చెట్టు= ఒన్ డొఇమల్లి-నేబ్. తడవు. సుమ సుమా, నీమ్ సిమ్; సిమ్ సిమ్లె ఎర్రాఇ= తమ్ముడు 1, ఉబ్బజ్ . 2. తోనా, 8. బొజ్ . తడవి తడవి వచ్చినావు. డోజ్-జ్యేన్ 4 బబ్రెజ్ . 5 గతల్. సుయి గిజూ = నావళ్లు తడవిచూడు. తరి. గడనీ. గగ్గల్-బో గరేతె రడసి=త్రిపు రుగు తరిగుండ రాల్చినది. తడి. డడ. బాగుడడా డాన్ సరో బాన్ తీవ్ = రెండు తడులు నీరు పొలమునకు నాకు తరుగు 1. ఉఆబన్ రాడా= కూర ఇయ్యి. డడానీస్ • లజిమ్-సిన్ తడిబట్ట. తరుగు. 2 (చూ. కోయు.) తడియు. డడానా. డడా లె= తడిసినది. జమ్ తిరుచు 1. కబుజ్ . జండ్రూమన్ కబుషె = తిక్ జిమా లెజబొత్తిగా తడిసినాడు. విత్తనములు ఒత్తు అయినవి కి బుజ్ -కాప్ తడుపు 1. అడాడాఆ. నండి, తత్తి బారన్ సిం -దళసరి గుడ్డ. 2. తర్జెడా (కా. స.). డ్రి, అడాడా = మంచము, చాప, మరిన్ని తడజా. తొగెన్ త జా-నిప్పు తెరిచి తి య్యి లి. ఆ ప్పెజా. అదుప్ అప్పెడా తడుముకొను 1. సిమ్నా. కడుమర్ సిమ్ సిమ్ లె 4 బొబ్బాడా, 5. 5. పుడాఆ. ఎ౦= గుడ్డి వాడు తడుముకొంటూ వెళు తరుము. గోజా, పండేరన్ ఇర్తె, గోజా = చెవు తున్నాడు. 2. సఇడన్నూ (దెబ్బతగిలి లపిల్లి వెళ్లుతున్నది, వెంటబెట్టు. నప్పుడు వాడుతారు.) తరువాత 1 అఇం తెన్. 2. అఖ తెన్. 3. తెసిల్లె. 4, సిక్కోఇ. అమన్ ఇరాఇ తెనా తన. అ. ఉంతామండ్రా అ సీజన్ ఎరేతే= తరువాత. 5 ఆమనిషి తన ఇంటికి వెళ్లినాడు. సీక్కో ఇ= నీవు వచ్చిన అతీకి, 6. అకీకి (కా. స.) తసఖ. తిక్కుఇ. లింకుఇ (గు). తిక్కు ఇనా= తనఖా పెట్టు. తర్పణము. సనిర్ జత పైజి, జత త్తేజి=తర్పణ తనిఖీ. మెల్ మెల్ తనికి. ము చేస్తు న్నారు. తనివి. బెబె. తల, బోట్. తన్ను. త ఇ్యూఆ, పాడా. తల్మ్ బెబె, బి నెపొ తలనొప్పి. ఆసూ-బోట్. డె తె. తల పెట్టు= ఒగండియా. తప్పక. ఎక్-పడో లెబె. తలంపు. సగల్, ఒగండి. తప్పించుకొను. తజి ఎ రే తె. నిల్లె ఎరే తె, సా తలక్రిందుగ. తుంసుబ్ -బొబ్లె. డా. సమభై ఎరా, సిడా, తజిరా, సాడా, తలితండ్రులు. ఉఆ యొఓజ్ జి. ఉఆ యా జి. సమజా. తళుకు. కడి గామ్. కసిడా మడిర్-గామ్ గే తప్పిపోయినది. పడో లె. డాగాన్ అమైలే=మంచు ఎండ చేత జిగ తప్పు. ఎర్పు; ఎర్సె; ఎర్సి; ఎర్సు అడ్డ; రంక . జిగ లాడుతున్నది. ఎక్సుఅడ్డా గత = దోషము. తగులుకొ తలుపు. సనజ్ . సనజ్ ఇజన్న (లోపునుండి) న్నది. తలుపు వేసికో, సనల్ ఇజ్ఞా:తడక (పై నుండి) వెయ్యి. అనక్కా పనడన్ పడా= తమకము 1. గీమడ్డా. కి: సెలోగి మగ్గాలితో విరుగుడు గడియ వెయ్యి • అరాసన్ - ఈ ఆడదానిమీద తమకము నాకుకలిగి తల్లడించు, బంతో జ్నా. తల్లి. యోజ్ (రూ) యాజ్ . మేజ్ (కా). అ. 2. బండ్రాబ్ • యోజన్, బారో, షేన్ సెలొ = ఇద్దరు తప్పుట, పడో, నది. - 56 డ్డల తల్లి. ఎర్న్యోన్ నెలొ = ముగ్గురు బిడ్డల తారు. ఎండుజా. తల్లి. ఒఓన్-బొఇ (రూ.) అయోజ్ -బొఇ= ! తార్చు. ఉరుడా, పిల్లతల్లి. తాలింపు 1. సనగాఇ. ససర్గా ఇ మనుగ్గూణ తళతళ. కడుగ్. తనర్. (ముగ్గు) సెల్లాఇడోస్, మనా తాలింపు తవుడు. కినమ్. ఆగి కిమ్ = మెత్తని తొడు గీలింపు వేసినానుగదా, రుచి. బుడమ్మ్ = ఊక, తాళము. పనడన్ . తాలింపు వేయు. సర్గాజూ. తవ్వు. గాయా, బాగు లొఓజ్ గాయా= రెండు తవ్వండి. గోతులు తవ్వు. . తాగు. తా. తిండి. 1. ఆగాబన్ (పశువుల). 2. అలా తాండ్ర. తాండ్ర. అంబసోడా, (ఓ.) మజ్ ('కా.) తి. గనాగా. 4 జునుమ్. తాగు. గా ఈ గాడా వెళ్లి తాగు. ఆ గా =వచ్చి 5. జుమ్ జుమ్. .. జుమ్ జుమ్ సజ్ (మేత, తాగు, పీకే-గా గామోడా- డొల్ల తిండి). గాఇ జుమ్. గాజూ మజ్ - తిండి వేళ. గేమ్నా= వెలిగించు. గయాల్, గాఉల్ { కా)=సారా తాగు. గా గా నా= నీళ్లుతాగు | తిక్క. బయ. (ఓ)-(చూ. జంక.) బకాతమ్ప తాగుతావా ?- నీకు ఇ | తిట్టు. 1. కాజా, 1 అసేడన్. 3. అడోసా డమ్. 8. ఆడోమణ్ తమ్= చావుమనితిట్టడ ష్టమా?). తాచుపాము. పోడడ్ జా. ము, 4. కోప్పాలమ్ గా తాఇ= నీవొప్ప తిం తాటి ఆకు. కంచాడల్. టాను. (ఎవడయినా చనిపోయిన పిమ్మట తాటించు (గర్పముచేత | ఓడోల్నా. మెమె నాలప్పుడు వచ్చే చుట్టములకు దొప్పతో బొబ్ నా. మెమె తెనా. బొప్పెడు అన్నము యిచ్చుట ఆచారము.) తాడి చెట్టు. తుబర్-నేట్, 2. ఉగ్గానా = చాలా సేపు తిట్టుతు నేఉండు. తాడు. లుఆడన్. అల్లే తాడు. డిస్ట్ డేశ్ డెన్ . తోడోర్ట్ ఉగ్గాల్ ఉగ్గాల్ డకూతమ్= డె డేశ్ | చితారుకు వేసేది). ఎల్లప్పుడు పెట్టుతు నే ఉంటావు. తాత, జోజో. బనార్ జోజో = తాతతండ్రి. తిత్తి. బూబె కొలిమి సంబంధ మైనది), తాపము. బుఉ. తత గే, తినిపించు. అజ్జుమా. అద్దాల. తాపి. లేస. డీగ్గాఇ (F). లేస-గామ్ = మెల్లగా తిను 1. జుమా 2. గా. 8. బర్కానా, దేవు తాగు, ఉర్గణ అంబేజా = తాపిగా నడువుము. న్ని పూజించి కొత్తపంట తీను. తిమఇ-తిమ తాపు. తనఖూ, తణ్ణి తఖ్య తే=ఆగు తంతుం జే తె. కొంచెమురుచి చూచినాడు (బాగా ది. సుడా తనఖా గత = పెద్ద తాపు తగి తినలేదు). తినువస్తువు. జనుమ్ జుమ్. తాబేలు, కూలున్. తినుకు. అఇ ఆ. ఇస్ ఆడేశ్ ఆబోము అషా తామర). పడోడె ఓల్ (కా). తుం పేడ; కుం సెత్తాఇ బడే ఇ= నేనైతే తటాలున తినికి పేడ, 2. బానాల్, అసిన్ క్రోజన్ అల్లాణ వేస్తానగదా (మరుగులోనికి వెళ్లునప్పుడు) బొనాZ= వానికి ఒళ్లల్లా తామర అయి తిన్నగ 1. జోలె. 2. రజో లే. సరీలె 4. సరీగోఇ. 5. తండ్రామ్ గామ్ 8. గుడిల్లె, తారుమారు. ఒలఇఒల్. సిండ్రినమ్ సిండ్రి (చూ, నిలువుగా). ₹న్ ఒలఇబల్లె=నీబట్ట నాబట్ట తారు తిన్నె , బలూతు. మారు - చెసినావు. ఆవారా ఒలఇబల్లేజి. | తిప్పతీ గె. త మేలవ్ • వారి పనులు మార్చుకొన్నారు. తిప్పు 1, పియ్యూరా. తణ్ణిజన్ పియ్యూ A లినది. తజ్యూ, 57 తియ్య. గగాల్ , తియ్యగుమ్మడి. అతు. పజాఇ=ఆవును తిప్పి తీసుకురా. గర్రోఇ తిర్రి. తిర్రి. (మేకలను, ఎడ్లను.) తోలుట. ఉంతా సీజన్-సిల్లె పియ్యూరె పజాఇ= తీ. (చేను)కోత ఆ వారనుండి తిప్పి తెమ్ము. 2.ఆ బే తీగె. 1. లనామ్. శ్ డుజా పసిన్ ఒత్తెకొన్నె అబెడ్ డుజా = పడమోల్ లనామ్ తల్లె పిల్లను అటు ఇటు తిప్పు. లీ. గొరాయా. సిడా= మోదుగ తీగ తుంచి వెయ్యి. లుఆ గొర్మం తేశ్ = నాకు వళ్లు తిప్పుతున్న ది. 4. మన్ ల నామ్ పియ్యూరా= చిక్కుడు తీగ మా డెంగొఇనా. ఉంతా బెర్నా అబకాయె మళ్లించు లనామ్ లాయితీ గే సాగుతున్నది. మాడెంగోఇ సే తే--అమాట ఇష్టము లేక మొ 2. అన్ త నారి. (చితారు తీగి) డెండేజ్ . గము తిప్పి వేడెకొన్నాడు. 5. తడఇనా అంత నారిజా = చితారు తీగ వాయించు. గాలెడో తడాఇ లె గోజే తె = తాగినాడు తీనె. బలూతూ. అ నేగుల్, గదా మొగము తిరిగిపడ్డాడు. 6 సాయె తీతు పుట్ట-బుడోర్ తొ ఇ(?) న్నా. కింహత్ -జేన్ సాయే నే తె; ఒంబఇ తీపు. లగార్, ర గాల్ (గు), ఏలేజ్ . ఒంబఇడె తె. నాకు కడుపులో తిప్పింది; తీయుము. 1. అబా. బోతె తబ్లెంజి తజ్ లీనమ్ డోకుడోకుగా ఉన్నది. =నీ ఎద్దు ఎపరు తీసుకొన్నారు. 5. సఉర్ తిమిరి, కుకుడా. కుంకుమ లా (కా.స.)సయో. సెడా. తీసి పారవేయి. 2 తిసర్నా (వరిఆకు కుంకుమ్ సలాలిజ్ . నాకు తిమ్మిరెక్కినది. తియ్యి) 3. పెసర్నా (ఆకు తియ్యి)(ళా.) తీరిక. 1. రొయోజ్ , 2.రనోయోజ్. రొయో తిరిగి. 1. బాబా రె. 2. తెత్తేజ్ తె త్తేజ్ . 8. బ్లే తీరుబడి గా. అడ్రాయోజ్ = తీరుబడి లేదు ఆబ్రెర్రె; అట్ యెర్రె. 3 బారా. B. సబి. బియో సబాతింగ్ ; ఎరాఇ = రేపు తిరుగబడు. డయ 7. తంకమ్, జాన్ గారాఇ తిరుబడి; రా. డోన్ డచుర్రె, కాఇ 1 లేంజి = నాసాము అడి తీరు. నీకోపముతీరినదా? నీఆకాలితీరినదా! గితే తిరగబడి తినారు. తీర్చు. కోడా, జాజానమ్ తక్కోడా. నీ తిరుగలి. గొనిడి. గరో సేణా షిడి (విప్రే చే అప్పుతీర్చు. పిడి. గనిడ్ డశ్ . ఈ గొనిపి బెజ్ తిఇజ్”. తీసుకునిం". 1. ఉరుజాఇ (మనుష్యులను) ఏ తెన మేలె "" « సిత్రిగ గోసి అమ్మేలే ” 2. పాఇ (జంతువులను, వస్తువులను). ( ఒడె; గొడా." ( గోతాఇ " =మీ 3. అగ్రో జాఇ (పశువులను) 4. అడాఇ. తిరగలి నాకు ఇయ్యి. ఎందుకు ? చోళ్లు విసి తీసుకొనిపో, 1. ఉరుజా. (మనుష్యులను.) కొనిమ్ము ; విసురు. విసురు 2. పొట్ (జంతువులను, ప్రాణము లేని వాటిని) 8. ఆర్రోజా. 4. అడా. (పసువు తిరగ వేయు. ససల్లాం. ల ను తీసివేయు. పోజూ అజలన్ పోఇబా తిర్పు, ఎండుజ్నా. పర్ పర్ డాగా లేజన్ ఎం కర్ర లాగివేయండి - సిండ్రిపోజా = బట్టలాగి డుప్లె డోన్ , ముంకాని యోర్మల్లె, గోజే వెయ్యి. తె=గట్టి యెండలో తిరిగి నాడు తు. మొగము తిరిగి ఒక్క మారుగా పడిపోయి తుంగ. 1. తుంగ(కా). తుంగాడుంపాజ్ నాడు. బుడుబుడుగా ప్లే గయ్య గ్రేజి, గ తుంగముస్తెలు (ఈ) 2. గఇజ్ సక. య్య రెతొ జే జి. గిరగిర తిరుగుతున్నా తుంచు. 2. సిబ్డజాతడా. రు. వియ్యు ంజి. యెర్ యెర్ తనోజ్ , తుండు. 1. రన ఇతుజ్ . 2. అరా. గయ్యెర్ తనోజ్ , పియ్యుర్ తనోజ్ (నా తుంపర. 1. సిస్సర్ , సిస్సగ్ లో గెబిజోల గలో ట్యములు) తె= తుంపర గా ఉమ్మి పడుతున్నది. 2. సిర్ తిరుగుడు గడియ. అక్కా రే నిమిత్తము. కొంటాను. -- గనుక సర్-డా.

58 తుట్టపురుగు. తుత్తా జాడన్(కా) తూగుతాను. ఎనోజ్ నాకు తూగు తుడుచు. 1. జోఆ, 2. ఆర్టో రితిక్ట్రోరె. అంతా బడి లేదు 2. తూఊకెనాఇ తూగుతాను నాళము చేసి. అతు ఊజ్ లిజ్ = నాకు తూగదు.3. డొఇ తె తుడుము. కడిజన్ . తమక. డగుడు(కా) = వేలాడును. కనా పోగా కుక్రబ్ డజిజ్ తుడువు. 1. జొజోఆ. జనోబా' తె జాజోయే తూడెతె ? =పోగాకు ఎంత తూగినది ? తె= చీపురుతో తుడిచినాడు 2.అంబోయా. తూచు. 1. తూసేయా' (తె.) 2. తుడేయా.త తునక, తనుబ్. 8. అరమ్. (నది, గాలి , నూడె ఎర్సి= తూనిక తప్పు. అమ్మవారు మొ|| వాటిని గురించి వాడుతారు.) తూడు (తామర). పడోడీ-గాయన్ (పడోడీ రోగా బోజాన్ కుడుబ్ మండ్రాన్ అర మ్లె + గాయన్, తుం పెడా-గాయ్. పొజే తె= అమ్మవారు అందరిని తుడుచుకొని తూనిక. తనూడె. పోయినది తూము. మాడి. మాడియన్. తుద. మనిజ్ • మనేజ్ (చూ ||కొన) అబ్బ = | తూనీగ. కెడోపీజ్ . తుదముట్టా. తూర్పు. డరుజ్ డుజ్ -యోజ్-నా- సీజన్. తునక. తునుజ్. తూరు పెత్తు. పుయెజా. సరోపుయెళ్లేండేన్ తునకాలు. బిష్ సా-డాజ్ . అజోల్లాజ్ పుయెర్త్ = ధాన్యము గాలికిపట్టు తే తునియు. ఆలా, కనడజు బాగు తనుబ్ అలా పోల్లు ఎగురుతుంది. = ఆకర్ర రెండు ముక్కలుగా విరువు. అని తూలనాడు. సరిగ్గామా. సరిగ్గామ్ | శాఖా తె న్నా డియా అల్లె సెత్తాఇ= వాని నడ్డి విరిచి =తూలనాడి తిట్టినాడు, (మనసు నొచ్చు వేసాను. నట్లు). తుపాకి. బాడా, పతొ ఇసి- బాలన్, తూలు. 1. బిర్సాఇనా (బిక్+సాఇ). సరో, తుప్పలు. గజ్జిడ్నా (తుప్పలు బిర్సాఇ నే తె= ధాన్యము తూలిపోయినది. కొట్టు;రొడ్డ కొయ్యి) డుల్బానాఇ బా=కొం 2. పాశ్ రా.గోపాజ్ సిర్రెతె = కందులు డపని సరి పెట్టుదాము రండి. కుర్రబంజి తూలిపోయినవి. ముండ్రాజి జి పాప్ ని జి= ఆఇనాఇ బా=తుప్పలు నరుకు దాము, రండి. మనుషులు లు చెదరిపోయినారు. తును చెట్టు. కెండు- నేబన్ . సుమ్మీ. కెండు. తుము. తామూరి. తు మైద. బుజ్ బుజ్ -బూ. తెంచు. 1. రుఆ. అగురన్ రు.2. తడా. లు తురకలు. తుగకాంజి. ఆడన్ తడేతే - తాడు తెంచినాడు, 3. తుర్రుమని. పిర్-గా మే. డజా. ముగ్గ, రోగా, తిలీజ్ , ఉడా, తుల. బిం సాడజ్ . ఒలాకుడుబ్ డజే తె= పెసలు కందులు,చింత తుళ్లు. ఉర్సుకుడా. ఉజా.ఆబ్ ఓముగిజే తె. కాయలు, మామిడికాయలు, ఆకులు, కోసి ఇర్ డొడొఇ తె.(రబ్బరువలే తుళుకుళ్లుక్కు నాడు (తెంచినాడు).4 ఉరా. లుఆడన్ పడి చూచినాడు. ఎడికాబా' అని ఇర్ ఉరా=నార విప్పు, 5. ఉండ్రేజా. ఉఊ డొడొఇ తె=సంతోషముతో గంతులువేస్తు ఉం ట్లే= జుత్తు తెంచినావు. తెండా. రీకేడన్. తెగగొట్టు 1. రజా 2. రఇతూజా, కండా తూ. రన్ ఇ-తూథైన్; తూఆ-గామ్ డకూ తె -కొమ్మలు కొట్టి వెస్తే వెల్లడిగా ఉంటుంది, ఆ బారా అఓఙ్నాఇ ఈ అజలన్ జా=కర్రలు కొట్టు. ఆ రరజా. యో ఓట్లైనాఇ = రేపు తెగదు. అఅసు బె. కుర్రబంజి న్నాడు.

59 3. - తెగు. అతడా పనల్ - డెజ్ అతల్లె ఎరే తె=కన్నె తే. తెంచుకొని పోయినది. తెగులు. అసు. అక్కెమార్ తెగులుగొట్టు | తేగ.గనఇ. వాడు. తేజస్సు. అర్దమునుండిగోడ మొ!! వాటిమీదపడే తెగువ గా. ఎగ్బంతొజ్ డీల బె. * మజ్ గావ్లా. సూర్యకాంతికి తర్మడి అని పేరు. ఉమణ్-మగ్ = సాహసముగలవాడు. ఉయు తేట, 3. మతిజ్. మతిజ్ -- - తేట నీరు. జ్ .మర్. తిజ్ -మడ్ = తేట కన్ను. 2. సడిర్ (నీరు తెచ్చిఇము. పత్తిజ్ వెదలయిన వాటిగు) తెచ్చుట. పనాజ్. ఈ నె. 1 ఆడజ్ డా 5. బోడా(ఫలితేనె) తెట్టు. లల్లర్ - (గంజి మొ|| వాటి మీదిది) తే'మ్.డా =ఇం! గోడలు ఆరుగులు నీటిలో చెడ్డు. 1. లాబోజ్ (ఓడ తెడ్డు ) 2 కీబోజ్ 8. పె ట్టు తేనె 4 ఒక కొ న్ (కెట్ల సత్తు ఆ(గరిట లేక తెడ్డు) 4. కునరా. లోనిది. జన్-బా తె బుజ్ పాజన్ కీ తేజి = వెదురుతో తేనెటీగ 1. ఆగాజ్ డజ్ 2 ఆలో తెప్పనడుపుతారు. బోఒగ్-బు. 4. ఇరూఖు-బు తెనుగు. కాపూ..బె. తే నెపట్టు). 1 ఒర్. అడజ్. 'మ్. ఒండ్రా తెన్ను . లజొ. తెప్ప 1. దుశ్సాజ్ . 2. గో-. తేను. గాబ్. స్పరలుట (నెపి రిలుట) నుజ్ జ్ పురాడ తేరిన 'దు. ఈము, గిజా. తడఇలె గోనెలో ముజ్ నుజ్ -పు తేరుట 1. '.తజ్ జాబ్బా-7 మX = బుగ 'డా తె= 21ళ్లు తెలియక పడిఎ - యి నాడు • నీరు తేరిన . 2. గళఇ. చెంబెన్నే తె గాని ఇప్పుడు తెప్పిరిల్లును న్నారు. బెంబె మ్నే నాడో : మీ 1:ఇ-గనఇ డే తె= తెప్పించు. అప్పజ్ ప"" ఇ. యిలాపడిపడి ఇప్పుడే తేరుతూ తేరుతూ నెమడ. 1. జుర్రి 2. Fజోల్ • • 'బోగ్రి పే తె ఉన్నాడు | తేగవలె పెరుత గున్నాడు), తేచ్చు. ఒగో-. తేర్చు. 1. మతి . కడీబఐ అగేజన్ రిడాన్ నెగ. డజ్. సిమ్. అలతీ-బానె -- లేజన్ మయన్ తెచు.1. తుఆ డా. ససజ్ ఈ 83 777 =(విరివిగా) ' జయతే 7--స్ మతీయా (సుతీజా) 2. తిడక తెరువు 2. రేఆ, రేయ. తొం అX నాయ 3 అబు ఇదే 'ఓం బెమ్నె తే డో రెయా-తడక విప్పు. అగనాఇ లె అబుఖాడా = నీరసించెను; గనుక నెలకలివాడు. తెలళలి. 15 . తెల్లి.(ఓ )( 8.). తేర్చిన చేయుము. తెల్లమగ్గి, పలు ఆగినా. తేలిక. 1 లియర్ . 2. ఫుయెజ్, ఉప్పేజా ''ల్ల పాల చెట్టు. రాఇ డా- సేబ్ . ఆంజ్ఞ ఉంతా మం' పుయెజ్లో డకు= జీలుగు తెలియు, గలమ. మండువ లె వాడు నేలికగా ఉన్నాడు. తెలిసికొను. ఒఆట నా. ఉం తాకబు ఒల్నా వేలు 1 అపే". T-స్ అపే జెన్నా- -ఆకబురు లికొనుము. నీటిలో తేలుతాను. 2. కుంతుమె. (రూ) తెలివి. గలమ్, అగలమ్, బుడ్డి. ఒగిండి. కొంతుమె. తంకుమా. తుంకి మేడన్ (తేలు తెలుపు. 1. సలూ 2. సోల్జజ్ - అఠి)తార్ డమ్. అనగా పోట్ట లేక మఁడకప్ప) తెల్లకలువ - డుంపాల్ . సలూ తాగ్ . తెల్ల మోదుగ. గరంబోజ్ - నేబ్. తెల్ల వారుగట్ట. 1. అగఢస్. 2. కనీ ఊలన్ • తొంగిచూడు. దుడు" లె గిజా.డనుజ్ గుగి=దో 8. డుజ్ రొఇ లె. (చూ. ఉదయము .) బూచి. డూ! డగ్రూ! జూజు బూజు! తెల్లవారెను. అసా . ప లె”. డుజ్ యోప్లే, దోబూచీ! అనిడుట. 8 M 80 సానా సాడా. తో. తొంగుండు. డీమనా, జీమానా. యగర్ గామ్ తొలకరి. తమై-గుమన్ - డీమానా నిద్రపో). తొలగించు. సాడా. తొండ. 1. తంకుమన్ • 2. తుత్తుమ్. 8. కొత్త తొలగు. సా. సాసా- లేలే. మన్ (9), తొండము. తొండమన్. రాఆ. తొలి. ఆమజ్. తొందర. 1 బయా. బయానా-క్రీ. తొందర తొలివెలగ చెట్టు. కు కుంబల్లి నేబ్. పడు. 2. డిక్కడక్క 8 ఇడోగా, తొలుత. అమజ్. అమణ్ తిడే తె-తొలుత తొంబది. ఉంజి కొడి-గలి. కొట్టెను. క్క. కుర్రజ్, ఉసాల్ . తొక్కు. 1. (ి.) ఇడా. తొగిన్ ఇడాన్ ఖా ల్లెండెన్ బూ తె=నిప్పు తొక్కితే. కాలు తో(ప్రత్యయము) 1. బా' తె. అనిస్ -బా'తె తుంది. 2-రియాడి.(కసవు)సీజ్ - బాస్ రియా బెర్రెనా ఇ=వాడితో మాట్లాడినాను. 2. డిడకూ-గో జ్నే తె ఇంటివద్ద గడ్డి ఉంకూడ 8. తుమ్ 4. అంప్రొ. 5. సింత్రి,6. మఇలె. డదు. 7. లోడూలె. 8. రు ఆన్ . 9. త్రుల్లోఇ. తొగరు.లాడీ. నేబ్. (చూ. స- తె-నిఘంటు.) తొట్టి. డొండూ. తోక. అలాజ్. లాజ్, తొట్రుపాడు. 1. రఇ (ఇరుకు). 2. ఉయెజ్ . తోకచుక్క. అలా తూజన్. ఆ రబ్, 2 లనఇ లుఆడీ రఇ? లే=భత్య | తోచుట. 1 ఆత్రుళ్ ఇ్యన్ జిజ్ఞా అత్రుజు మునకు (జీవమునకు) తొట్రుబాటుగా ఉ న్నా ఆఇ= నా కేమి తోచలేదు. అమన్ న్నది జంద్రుమ్ ఉయెజ్లి=గింజలకు తొట్ర ఏతెత్రుజ్నా తె= నీ కేమి తోస్తుంది. 2 అతు బాటుగనున్నది. డా రయ==నీళ్లకు ఇబ్బ జ్ నడ్ -తోచదు. దిగా ఉన్నది. కల్ కల్ - డెడేలజ్ తేంజి. తోట. తుంత. (ఓ) అజెజ్ లక్నో తె= కాళ్లుతొట్రుపడ్డవి (తడ | తోటకూర, ఎండ్రెయప్ . తోడనె. తాడొ. తొడ బులు, మండిడీ(గు) తోటికోడలు. (అలాఇజి, అల్ కాకీజి= అప్ప తొదుగు. తంగస్ఆ. చెల్లెళ్లు). జూడి జనాడి (సవతి లేక (కోటు మll) తోటి కోడిలు). జడూబొఇ; బనింద్రాబ్ తొడి. పొన్న(3); ఆ నెగ్గారి. = సవతి. తొడిమె. తొంతి. (ఓ). అజాంగన్ . తోడుగా. రుఆన్ , త్రుల్లోఇ. అనిన్ త్రుల్లో తొణుకు. 1. ఒఇండ, 2. తొనార్ తడా ఇ ఎరా. (చూ. లో) ఆబరిల్లె డాన్ తొనా రై= చెరువు నిండెను డు (ప్రమాణము) జెజ్జమ్. జెడ్జి ప్లేనా ఇ= నీరు (అంచుల మొయ్యావచ్చి తొణుకు ప్రాణము చేస్తాను. తున్న ది.) 1 సలెజ్ ఓఇ(9)డా తె. డాన్ తోడు. (?) గెనా. గెగ్జాం= నీరుతోడు. అంకుడొఇ తె. నిండుగా ఉన్నది. తోడుపడు, తొడూఆ. తొన. అగొల్ గోలన్. తొప్పె. కూతి. అలఇ. బుట్టు. బొయాజ్ . లోనా. తిమ జి. 1. గోడా. డంకిన్ గోడా-కుండ -చెట్టు, కోడి. నేబ్. తోము. 2. తనాఎనా. పళ్లులోము. 8 తొజ్జ. పతు(ళా). పుత్తార్. ఒనుల్ -ఊల్ అంబోయా. తొజ్జిమామిడి. తోయు 1. అమమ్మా అ. లంకాన్ సిల్లె అమ "జ్జి.సా-జ(మర్). సొకి జిమర్. మబే తె= మీదనుండి తోసివేసినాడు. గెంటి బడినవి). రుఆ. రొతొన్నా తో తోడేలు. కుల్లు. తో తొమ్మిది తింజి. ము 61 దగా, పజ్జీ తోవ. బాడా ద వేయము=అల్ రూస్టమ్ రూన్ డమ్. అల్ దండు. అల్ సూ నామర్జి. పర్సాప్టి, తుర్కావ్. తో సెయా, తొసెయా. ఆల్ మమా. మహః దండెము. తొలుగు డజ్ (3). 2. తోయా 8. రూండమా. దంతము. జీ. రాజీ - ఏనుగు దంతము. తోరణము, * దంపతులు. సిమిలింజి. తోలు. 1. అడా. తషీన్ ఆడా= తక్లీన్ అడా= అవును తోలు. దక్కుట. పనోం డె. పొండె(81) జండ్రుమ్ 2. అర్హుడా, 3. ఉసాల్ (చర్మము). పొండెలె వంటదక్కినది ఇ. అఇ జె.ఒన్న తోలుకొనిపొము. 1. అల్లె పాజా. తబ్లీజి అల్లె మ్ అట్లోఎ= నీకు పిల్లలు దక్కరు, పొటౌ = పశువులను తోలుళపొమ్ము. అర్రుజా తజోర్. ఈడీతజోర్ = కాలితో | వర్గగ. 1 ఆడమ్ 2. తుయా(జ్). వ. గో. దగ్గు. గోకో. పడిసుఆ, తోసివేయు. చూ. తోయు. దట్టము. కబుజ్జీ. తరుబన్ కబుడ్డే డకు= మే తా. మము దట్టముగా ఉన్నది. త్రాగు(చూ తాగ.) దట్టించు. తజా-తుపాకి త్వం దట్టించు. ధనస్సు. ఇజా. షనర్ అడేయాశ్ అడేలె, త్వరగా •.ఇ డామ్, బయా లె; లీర్ , తట్టి ఇ-గామ్. గినియాజ్ లెజన్ పిల్లె, ఇంూడా ఆమ్-బాతే తృ. తూళ= నారి ఎక్కు పెట్టి కోటికకు తగి తృప్తి బెబె. లించి, కోలతో ఎగుచుము. పనరన్ అడిం డిజ్ ఉరై= నారికొస కట్టువిడి పోతున్నది. దంగుడు. అనుజజ్. తనుజ రుణ్ =దం | దన్ను.1 డజ్నా. సనజన్ డరణ్ నా డకు, గుడు బియ్యము. అఇ రాఇ తలుపుకు దన్ను ఉన్నది, రాదు.2. అలబ్ డె. సరో అలఁ = ధాన్యము తనుల్ . తులా (S• ప్రొ.) సనజన్ గోబ్లే దీంగవు. అల అసరో ಅಲಬ್ಬನೆ తులా గుమ= దంగిన ధా తనుల్ = తడ పడిపోతున్నది బొ ఓయెలెబుత్తాఇ- దన్ను ఉంచు 3 డనజ్. "నేను వకవాయి. దంచుతాను. తనుజజ్ దప్పి, అల్ • ఎండ్రశ్ ఎఱ్ఱ= ఇంకా దంగ లేదు. దబ్బ. బరో (ఊపిరితిత్తి). డెంకీ-తజ్ = డెంకి దంపు. | దబ్బ చెట్టు. తబాట్ • తండిఇన్ ఆడి జెజ్ సమ్ బాతె అన్ బ? | డమిడి, డమ్మిడీ. యెపోజ్ = దంపప్పుడు నీ కాలితో ఎంతో | దగ్గు, జొబ్బా-బర్ . య లేవా 2. తజ్ డేజా =నిలబడిదంచు దయ. సిన్నా, కరపూఇన్ డకు ఆయి. డరమా ఇన్ అస్సేసేలె గఇ, డకుఆమ్ తె దంచు. తుజృప్లే, సీనమ్ బాతె బకియా మీద దయ ఉంచండి. = కూర్చుని దంచి " చేతితో ఎగదోయుము. | దయ్యము. బత్తోజ్ (పిశాచము). సోనుమ్. దంటు. కడ్డ కంబూరా అకడ్డ పాటా ఇవొ దరి. మనేజ్లో. (ఒడ్డు.) న్నదంట్లు తీసుకొనిరా. దరిద్రుడు. బనాగి మర్ దండ. డండే.పి. దర్భగడ్డి. ఆలాజ్ , కొయజ్ = దబ్బగడ్డకట్ట, దండకడియము, డండా నీ-కడు. ధర్మము. డరమజ్. దండము. లోవ్లా. (కా.స.). లనోమ్(కా), | దళ సరి. కబుజ్ . లేమైమ్. లనేమ్, గోగోమర్ లేమా = పెద్ద | దపడ. డనాళ్ కీతమ్. లకు దండము పెట్టు. దవ్వం ఆడుఅ. గం. దండించు, తిడా. దస్తావేజు. ఇడోల్-కమ్, దంగదు న్యాము చెరుగు. దంచు 1. తాజా 3. తుజా(రూ) తుజమ్ డీజా = కూర్చుని 62 1 ! దిక్కు, సెఎజన్. డరుజ్ డుజ్- సెఏజ్ = తూర్పు. బిజ్ లొ.అవేలీడేస=దక్షిణము. దాక. 1 డాక. 2. (ప్రత్యయము. వంతె బురుబ్బు-ఒయోజ్ = పడమర. జడూలో- ఇ. ఐఎరాఇ పం తెఇ= నేను వచ్చే ఉ సరము. దాకా. సిక్కొఇ. దిక్కుమాలిన. 1. కుండ్రా 2. బసోగి. దాగర, సజోడా. దిక్కుమాలి. (నది, వాడు) కుండ్రారి. దాగలి. డాగలి. దిగంబకత. ఉడ్డి. దాగి, సోలె (సోనా. క్రి. ప్రా). దిగదీయు., తాసోడా, కుడా అజల్ తాసో దాగు, సనా. సోనా-సో నేతే. యే తె=పొయికర్రలు దిగదీసినాడు. దాచు. సోఆ, ఒస్సాడా, ఆఫ్ సోడా. దిగబడెను. (జఇతాన్ ) లస్సోయే తె. దానము. తని, జిజ్జా తని తె= ఏమీ యివ్వదు. ఎగ బెట్టు. జుల్నా. జుంజు జా(కా). బనా గిమర్ అడోజన్ తసతిల్లె బెన్ డర దిగు, లస్సో. లన్సూనా. మమ్= పేదకు దానము చేస్తే ధర్మము. దిగులు, రికిల్, బంతోజ్, అనుజ్. దాపు 1. తుయ. 2 అడమ్. దిగువ. జఇతాన్ • దాపుక. 1. డా.2. పర్డు గు). | దిట్టము. 1 తుప్ . తు ఫుడారా. (ధైర్యము) దాయాదులు. సరకుల్. సరాకుల్ అతునుబ్ 2 డడా(గట్టి). ఆమ్మె లె- ఆల్ సూ తేజ్ = భాగార్లు వంతుకు దా రెడ్డి. గిరిగి. బ్బలాడుతున్నారు దిద్దు. (తప్పు). గ ఆ. అబ్బజ్సాఆ. దారము. ఆ రేల్ , లుఆ, డోరి( కా), తరే దినము. 1. డిన(తె), నఙానమ్. 2 నజె(కా.) (తెల్లది) యగడోర్ (నల్లది) (ఈరోజు). నజెతంబాన్ ఇరాఇ-ఈ దారి. తజోర్. గాణలో రోజు మధ్యాహ్నము రా. 8 ఓయోజ్ , దారిమ్ము. 1. సొ. 2. సానా, సబ్బాజీ = దారి , దినస్సు. జఆతి. ఇవ్వండి. దిబ్బ. 1 పండ్రాజన్ గంపలలో భేదము.) దారికొట్టు. తజోర్ సాలా తజోరన్ ఆసొల్లాయి; దిబ్బడవేయు. కరుకరే. ముఖాన్ కరు రే బెంతాబాన్ ఇత్తి బెనా = దారికొట్టినాము డేతి? 2. జెల్ జెల్ మర్ జస్థూల రాయుడు వేటకు వెళదాము. దిమ్మ. ఆ నేగుల్ 2. డనజ్. డారు. ఆడోడె. | దిసమొల, బడోజ్ సూ. సుండాజ్-సూ, దారుగా 1 జబళ్లే. 2. అడేడే, కుండి ఇన్ అడే డె= నాక దీ, వాడిగా ఉన్నది. ది. ఆ తీగా డే తె= దారు పెట్టినాడు. దారుపట్టు-అగా దీపము. మలి. మలీ అజూమా= దీపము వెలి దాహము. అర్గల్ • అర్గల్ మలీ-ఒ గేమా-దీపము ముట్టించు. -తె దాహము మలి తాసోడా: దీపము దిగదీయు. డిజ్ వేస్తున్నది. లోజా-ఎగసనదోయుము. మలీ పుడా ది. ఇదీపము ఆర్పు. దీవి, డేనమ్, డేనమ్ లీజ్ = నాకు దీవి వేసినది. దించు. 1. వేడిడా, తెం తెజల్ అబొబ్-ని త్తె దీపన. తలఇనాలె, బూడలె డబెంతిజ్; వేడిజా=నే లీ మోపును నెత్తినుండి దించు మెఎ బెంతిజ్ గొఘ్జి = ముసిలవాడవు అయి 2. వేనా. లిగజ్నమ్ పేనా-నీబరువు వర్థిల్లుదువు గాక, దించుకో. దు. దించుకొమ. 1. వేడిడ్నా. 2. నేనబా, డుంగ, ఆరా. పుత్తుగొల్లారా! . గించు.

63 దుడ్డు. డంగు. దుప్పటి. డోకండి. దుప్పి, అలేబ్, దుండుపాము. డుండు-జాడన్. దూదేకు. యుఆ. రనీడన్-బా'తె అడిన్ దుందిక నెట్టు.ముగుణ. రిడా ల్లె, సిఇక్కో యుర్డియన్ యుః దుంప. గనాఇ. లెండెన్, లఆర్ డి డె తె. ఉంతా లఆర్ డీ దుఃఖము. డుక్కమ్. తొషెండెన్, డోరీ డుప్తీ = రాట్నముతో దుక్కి టెద్దు. ఒర్రో-తాజ్ . పత్తిని విడిచినతరువాత, ఏకితే ఏకులు అఫతవి. ఆఏకులు ఒడికితే దారము దున్ను . ఒరా. సాలు ఆ= చాలు పోయుము. వస్తుంది. అడి బజ్సొలె అయూరక్ = దూది బాగుఎర్తుబ్ ఇమా= ఇనుమారు దుక్కిపట్టు. బాగా ఏక లేదు. అయుయూరా= ఏకించు. యనూర్ డే లె = ఏకడ మయినది. దూపము. దూపమన్, తూమూఆ. దుబ్బు. అతు ర్ణేడన్ : సరో ఎండ్రజ్ తు | దూయు, రోజా, రొగొ తిత్తిజోల్ రోజా = = వరి వేళ్లు నాట లేదు. లియాడి తు తుగ్లైడన్ కందులు, చింతాకు దూయుము, ఆమిడ్డప్ = గరిగ దుబ్బు. జాజ రొఇలాఇ= చాలా అప్పుదూసినాను దుముకు. 1 తొగి. తొగి-కుమా. 2. అర్జిఇ తొ చాలా అప్పు చేసినాను. (అరి+జఇతా+తొగి) దుముకే నిప్పు 3. దూరము. సజాఇ. ఉర్సుకొజా = గెంతు. దూరి వెళ్లు. గన సులుఇజా. గన్ సU= ధాన్యపు దురు. లకిజన్, గింజ దూరినది. దురద. గతగత. గతగతా లజ్నె =దూల వే | దూర్చు1. ఉబా. పాపుర్ బెర్నా నమ్ ఉమ్లె స్తున్నది. మాఇ=నీపాత మాటలు తవ్వి చెప్పుతాను. దురాశ. అఇండమ్ ఆస. గిమ. (చూచినది (ఉబ్ - లేమాఇ.) 2. పసేర్నా. పతూ-లె తెమనుట). జన్ నీ పసెరా=కన్నములో చేయి దూ దురుసు. మళ్ తి. మా సె మళీ-మర్ = -చాలా ర్చు. 3. బొనజన్ -అ-తో- లేజన్ ఆ రెల్ దురుసు వాడు. అమిడ్డప్ మళ్లీ బారా పసారా-సూది దారము తుబెతే= మిక్కిలి దురుసు పని చేసినాడు. దూర్చు. 1. రా. ఉరుంతా సె=వా దులుపు. 1. తమాడా (సేలమీద). సిండ్రి జి, తత్తి, తమాడా = బట్టలు, చాప దులుపు. దూలము. అరా. కింతా.లంకా రాణెజి అని అనీజన్ లంకా తమాడె బెన్ బొబొసీజంజి రాంజి=గోడవయి దూలము వేసినారు. దూలకంద, బెంతుల్ - ఇ. అగ్గలో = ఇల్లు మీద దులుపు తేగాని కర దూపపు పట్లు రాలవు. 2.తజ్ఞఆ (నీటిలో), | దూలగొండి, రుండ్రూల్ . జనబ్ -గతర్ : తడాసిజ్ - లెజన్ తజ్జ ఆ తడిబట్ట దూళి, లకిజన్, డూడి. నీటిలో జాడించు. దూసికొనుట 1. సనోర్పా (గీసుకపోషట). ఎ దువ్వ' 1. లోఆ(పోడు దువు). బరూ లొఆ బ్బా సనోర్పాలిష్ = నాకు ముల్లు తగిలిగీసు -కొండ పోడు దువ్వ. 2. పపానా-(తల కొని పోయినది. 2, రనొఇ.రొజే తె కుండి, దువ్వు) బొబ్నమ్ పొనాజనీతల దువ్పుకో దృ. దువ్వెన. సనార్ , 2. రనోఇ ( రోఇ. ఆధా.) | దృఢము. డడా. చృష్టి. గిగ్గి. తజ్ తజ్ ఫుడ్ . అనిన్ ఆజ్ -తజ్ మళ్లీ డో ఇన్ అగాలాఇనా కూడు ఆ దూట (చూడవ్వ'. మోనె, అలేమె. దూడ, బెంబె, కల్లోడీ. దూత. పర్సామున్. సె సిడియా దూది, అది, దెంగు. తోయా, తొజా, తోఆ. కన్నములో సము దూర్చు.

64 22. గల్ బెత్ (రూ. గల్బేరన్). 28. గుర్బాడీ. (రూ గుర్బాడా రాజ. 24. గులుసురాజు. 25. గుసాడా-4. (కూ, గొసాడీ. 28. జగంతా. (రూ. జగా-బొఇ.) రెడా చెప్పుట.1.తరాన్ తరాలే అపుజ్లిష్ = నా న్ను దెప్పుతున్నావు.2. సడూఏలె అప్పుజ్ తిష్ పుర్బానా బెర్నా; అమన్ అకె అమ్= డెప్పి చెప్పుతూ ఉన్నావు. వెనుకటి మాట మరచిపోయినావు; దెబ్బ. తిత్తిడన్, 2. తనెడన్. ఇన్-బా'తె సూఇః = నాతో దెబ్బలాడు. దెబ్బలాడు 1. అలొ డెకి (మెడపట్టు, పట్టు m). 2. అల్ డె, అల్ రౌడి=కయ్య సూడు. దెబ్బలాడకుండా, ఎడేలబె, 27. జల్యా 28. జొడా (రూ. జొడె-బుల్లు), 29. డకునీజ్ -బోఇ. 80. డరమా-బోజన్, (రూ. డరమా- రాజ), 31. డర్ సెన్నాం 32. డారి-సిమ్. దే. 88. డాలిమ్మం 34. డారులీ. 85. డూరి, 88. తిప్పిరి. 87. తుంత రాన్. 88. తుమన్నా 89. తెతె. 40. తోనఇ. 41. పెడా, 42. పెర్మి-బొఇ. 48. బడోజన్'. బరు-సోనుమ్. 44. "డా.బోజన్. 45. గాబూ-సోనుమ్. బీమా, 47. బుర్బుండా. 46. దేంద్రవాడు. డేలి-మరన్. దేవ కాంచన చెట్టు. కింతో- నేట్ , దేవత. సోనుమ్ (సుమ్, సిస్); బొనా; షోనా; కితుజ్ ; డైయా; సున్ని, మన్ని. (చూ. పెద్దలు.) సవర దేవళల పేరు (అకారాది గా):- 1. అజడజ్ - డెయూ. 2. అయోజ్ -బొఇ. 3. ఆర్గత్తా. 4. అర్సీబా. 5 అలాజ్, 6. ఇయాడా. 7. ఇండూర-రాడు. 8. ఇల్లా-బొఇ. (చూ. ఎర్డోబోజన్ ). 9. ఎడంగా. 10. ఎర్నానా. 11. ఒయుజ్ - సుమ్. 12. కంతియర్. 18. కన్ని-సోనుమ్. 14. కరూఆ. 15. కినా-సోనుమ్ 16. కుయరి. 17. కులేడ.. 18. కొర్నొ. 19. గడెజాజన్. 20. గయరా బుల్లు. 21. గర్నాడా. 48. బుల్లు. 49. మడ్యా-సోనుమ్. 50. ముండాడా. 51. ముత్తా. 52, రతునా-సోనుమ్. 58. రనా-డైయూ. 51. "మా. 55. రాతూర్. 56. రింగ్-బోజన్ . 57. రుజ్-రుజ్. 58. రోగా-బోళన్. 59. లఉసా. 60. లోబో-సోనుమ్. 61. సంక్రు-బొఇ.

65 82. సండ్రా. 70. సూర్ జల్బా. - ఇక బు ఖులు దొడ్డి. 1. డొడ్డి.2. అడె.అడె-లెజన్ తబ్లీజంజి 68. సమాంతి. గన్ లెజినోదొడ్డిలో పశువులు జొరబడినవి. 8. 64. సర్ డయ. గుడజన్ 8 కొత్తా. గొర్రెల దొడ్డి. (కా.స.) 65. సిజ్-బోజ్. దొనికర్ర, మండ్రి బండ్రి. బనండ్రి. 66. సండి-అనర్ -జో. దొన్నె. కొప్పల్, కన్ ల. 67 సుత్రా-బోఇ. దొప్ప. 1 కొరియోబ్ . అసి అజెశ్ కొరియో 68. సుమన్ని. బ్ లె= కాళ్లు చేతులు దొప్పలైనవి. 2. గో 69. సుర్మల్లా. (రూ. సొర్మల్లా.) ప్పాల్ (గొనె). 8. కలా. దొబ్బించుకొన్నావు. వు. తోడ మ్లె. 71, సురెండా. దొస్తు. డొమి (3).అలు అల్లు మైశ్ తుమైజ్ ఎర్తెజి. 72, సోడంగా. దొర. గోకుర్ మర్ (బ్ + కుడతా+మం దేవాంగుడు. డయరి. డ్రా) గీర, సొఇబో, పలూమర్ . దేవుకో 1. సుమా, (రూ)సినూ. అయో డా. లె F సాని. సాఇబోబోజన్ ; పలూబోఇ జన్ సుమా= చేపలు నీట్లో దేవు. అతోడ కొరుకు. ఇP. అసిగా ఇస్ బాలీ = నాకు ఉ స్-బాతే త;న్ లేనమ్ సుద్దూ లె జుమె తె= ప్లము వచ్చినది. అసూ .. - ఆ - ఉష్ణ ఆవు మూతితో తాడు దేవుకు తిన్నగి. 2. ము గొరికించుకొన్నది. లేw సాజాస్ సొఇ లె పఇ= వెదకిన... 3. లు దొరకనివి. అగ్రమా. 80 7th '; ఆమ్లె పజ్ మ! " , దొక సోయిని ది. 1. 5-17. సగం దేవుట, సినమ్. ఆం లేబు' - ** తీర తీ నా 3 = చేవుడు. నజ్; ఫోను'' . +సు...ఇ. బంఉ (ఉండవలె పైసా చోట్ల గొర్ల వెళ్లి జనా” (సందిని యిచ్చి పుు చే దేవతి). సోను* - స.. = నాదు 5 న 10డ. నగు. పిల్ల"నా". సినస్ : , 11.50చు. 19సస్సి దేశము, ఉస. Sein). సr". Man ' సలె, న్యూస్ దేహ సౌధ తీర్చుకొను. ify eatry. 11 లిచి " బాస్ gi, '' - 'దేనా ''ధ అర్చ నిని) ము వెళ్లి నా FA). గో, ధనము. ఒత్తి. తను దో.. 1. రు", అని. "0" గా ముగ్ ! ఆ "" పైర్యము. తు' ము* పుం" - - ', 'లె గు? లే...-- 7 • న్ని Alon ew దొ. గారి ఈ దున్నారు. 2. 11 1 'ఆ. రు » » Di= "చుకున్నారు. గు: 'నీ కొంగ్. :-ంబుగ్, డిగ్. ఏ 7. Shif"న్నాడు. బొంగలించు, 10బు గ్నా. "). ంబి ర్నా. * . . 1. డో" "... ' .. ' ము ' = " "నె సడు దొండ. " ( 5ండ). పున్నరు. 2. 22;" "జ్, 13 || Su.. 1, డియర్. సT: . : డియు ఆ ww us on - " , " -- అద్దుతో - 3 ఆ=ండలు) S"o గా పెట్టు. 2. 111. ' . Yడు న్నారు. దొంతి. 1. డీ గగ్ , ఆ గా .NLO N N - At :i1. I. 1'ను 1. 2. గము. 3. "సం" (13) గాళ్లు కంతి గా ఉన్న 2. A:11. సము... మ. పృండి తు'. ఉమ్లాణ="rie tryi) ది గగంగు 1. 2. : . 2. pin . ( 33 - 1 పెట్టినాను. సద్గము). డు' "2" 1 "మురు " . . సు... '.

66 తున్నది. 2 ఇరాఇతే దోసకాయ ఎజుల్ ; ఎల్లూడక్. ములుదోస నడుము డియా శాయ. ఎండ్రా. దోషము డోస. ఎర్సి. పాపమ్. (తె.)ఆనర్ . నత్తగుల్ల . గొన్ లొ. దోసిలి డుబ్. డుప్లె తియా- దోసిలితో నత్తి1. బొల్ల ఇ. జొల్లఇలె బెర్తె-నల్లిగా తీసియియ్యి, 2. డోబ్. మాట్లాడుతున్నావు. 2. ర రబ్-బెర్ . ర బ్ బ్లె బెత్తేజి=వగా మాట్లాడుతున్నా రు. 3 త తమా-బెక్.తప్ తమాలె బెZ= ధ్వారము. డర్ని. డరన్న, అనొనొస్ట్ (గడప ;) నత్తిగా మాట్లాడుతున్నాడు. 8. పెమూ రనుజన్. (ద్వారబంధముమీది కమి,) బెర్. ధాన్యము. సరో. (రూ) సెరో నది. అలాఇ. సఇ, డెమ్ (కొండ ధాన్యము, సుడా సరజ్ = పె నపుంసకుడు. ఇన్ సెలో-మర్. అడెంగీమర్. ద్ద ధాన్యము. ఉడా-సర్ (చిట్టడ సత్తిగా (F. స.) ముగములవంటి ధాన్యము)కన రజ్-సర్ = నమః 1. జలాబా, జబ్లాళ్లేనా ఇవేనమల తు చులకన - ధాన్యము. జండ్రుమ్. ధాన్య న్నాను. జలా డ్రేనా ఇ=నమలుకొంటున్నా సంపద. ను. 2. జబ్ డా. ధార | జకీ. డా బీజకీ తె= నీరు ధారగాపడు నమ్మకము. నమ్మకమన్. (తె.)క నెర్ .అమన్ ఎర్ ది. 2 సబీర్ గామై డా డెర్ డెర్ జియె డేలమ్= నీవు నమ్మతగనివాడి జడోర్ గాయై డా పేత్తె. వు అయినావు. ఎర్ డెర్ జియె డా గె-నమ్మ ధాతువ చెట్టు. సింజ నేబ్ • కము లేనట్టు కనబడుతున్నది . నమించు అడేడేరా. అడేడేకిక్ = నన్ను న మించు. నంగి. పేము. నంగిమాట. పేమూ.ఔర్. పెమూ నమ్ము. డెర్నా. బెర్నాసమ్ అడెర్మాణ= నీ మాట నమ్మను. నంచుకొను తొజాలా. తనుజాల్ తో నరమాడి చెట్టు. బారుడు, లాజికూక సంజుకో. తొగడాల్ తొజాల్. | నవము, 1 సతార్ , ఆర్రె, కొస, తార్ = బుడ్డ నక్కి నక్కి లొఇ "ఇ. నము 2. జన్. 3. కరోబ్, నక్క, కుల్లు. సుడా బుకు= పెద్ద వక్క. నముకు. 1. పాలా. పాల్ కువా. (గొడ్డలితో), నక్కు.1. నకు, ' (తె). 2. లడా. క్రి. కినా ఆ నేబన్ ఎంజుమ్-బా' తెపోల్ -డుబ్బా= చె లల్లల్లె ఇva= పులి నక్కి నక్కి వస్తు ట్టు గొడ్డలితో నకకండి. 2. ఏడా (క న్నది. తో). కడీబాతే ఉంతాసంకాన్ ఎడే తె= నక్కెర చెట్టు. బారి నేబ్. పిశంగీకత్తితో దానిమెడ నరికీ నాడు. . నకుతాము. (కిందను చూడపలెను.) ఇడా. గు). అబల్ సకశీ-బా'తె ఇడా=వం నగ. రన్ డు, రండ్రూ. (రూ.) టచెరుకుక తితో వరుకు. అసెబ్ ఇడా: నగరు, నోరు, (ఓ) చెట్టు నరుకు, మంత్రాన్ ఇడామని నట్టిల్లు. డియా-నీష్. షి, నరుకు. ఇడా=పశువు నడక. అంజేశ్, ఖానా. అని. లను నరుకు 1, రజా, కరజా ఆరా రజా= నడి, తరండి. కర్ర ముక్కలు కొట్టు. అజలన్ రరజా=పొ నడి నెత్తి. గరీబోబ్. యికర్రలు ముక... లు కొట్టు. 5. గడా నడిపించు. అబన్ జెడా. (తరుగు). ఉఆబన్ గడా=కూర తరుగు నడిరేయి. తుజార్ తొగల్. మిడ్డుప్ తొగల్. జెలుగ==రూంనము కొట్టు. 8. 'గబ్బాఅ నడుపు. అఫ్ ఇనా. అన్ జాజా, డు. కెరైమా బ్రెజి= బక బక నవ్వుతున్నారు. లె బెర్తె. తణ్ణిజంజి 67 నా. (కోసి వేయి). కి మడన్ అసం కాన్ గల్లె నవ్వులాట. 1. తొల్లా. 2. బుకాయ. 8. బు డో అడేఎ;సురికోజన్ బా'తెX బ్బాతాఇ= కాయితీజ్ = నన్ను పరిహాసము చేసినాడు. మేక మెడ నరిక నాడుగాని తెగలేదు. సుర తొక్లాలమ్=నిన్ను నవ్వులాడినాడు. కత్తితో కోసి వేస్తాను. 7. తింబ బాల(చెట్టు నశించు. "ఏనా. కాష్ లేజిడోజ్ , సెఎల్లెజి మొ||) 8. తింబ సెడా(మొకళ్లు మొ||.) కాలి నారు, గనుక నశించినారు. నలగకొట్టు. అలజ్ఞా. దంగించు (చూ.) అల నష్టము. న స్తి.( తె). సనేడె. జనిడి. సీ- లెజ్ - బ్బుడా. ఇన్ గత . నా చేతికి తగులుకొన్నది. నలగదు. అలభై. అలబన్నై =మె = మెత్తన కాదు. అనగా నష్టము వచ్చినది. నలుగుట. లనబ్ , తనజణ్ (చూ. దంగదు.) నతుత్రము. 1. తుఇతుఇ. 2 తుతుజన్ . సండి నాలుగుదిక్కులు. ఉండి- సెఎజన్ . తుఇ=సప్తర్షి మండలము. రుక్కు-ఇతు ఇ- నలుపు 1. యగ. గయా. కొడియ. అలా-సఇ కృత్తిక. ఇంసాతుఇ =మృగశీర్ష . కుక్కు బోజ్. సో ఇబోజ్ . 2. క్రి. అడేల్నా. బ ర్నా ఆక్రైతుఇ=రోహిణి. సుంక్రాతుఇ. బ్బల్ సీ అడీల్నా; అడుమ్బా = కాపినచోళ్లు అరుబ్ తుఇ, తగల్దాతు ఇ. శుక్రుడు. జనుమ్ నలుపు, తిందాము. 3. సీడా (గడా తార్. కుజుడు, రిసాల్ తుఇ= గురుడు. కి +:త్రి.) (1). చోళ్లు నలుపు. అరో నాడ్-తుఇ? నా తుఇ? తొ గె-తుఇ గో యస్-గిసీడా= గోమును నిలిపివేయి. లుఆ డూతు ఇ. తంబేసాల్ -తుఇ, బొఆర్ బోణ- డన్ గిసీడా = తాడు పేను. 4. గి మోయ. తుఇ. జొండోడా-తుఇ. అలామున్ గిసిమో ఇలె, బడా డే ③=గడ్డి పే నితేపని ఆవుదుంది.గిస్సూ మొఇతిమ్=నిన్ను నలిపి మింగి వేస్తాను. 5. లబ్బడి. డోజన్ ల నా. ఇన్. సీజ్ -ఇన్ = నా ఇల్లు. నాకు. 1. (②) జాలా 2. బూజా. ఓవేర్ --నీ నలువది. బాగుకోడి. బూజేతే= వేలు కుడిచినాడు. అడబ్ డా జా నలుసు. గుండిమిఇ. (కంటిలో పడేచిన్న జాతి 'లే తె= తేనె నాకినాడు. ఇష్ , తీజ్ = నాకు పురుగు). ఇయ్యి. నల్లగా. సొఇబోబ్లె. యగా లె. జగాలె. నాగలి. ఎర్తుకు . నల్లగుడ్డ, గయా-కాప్. యగా-నీశ్ . నాగిలిచాలు, ఒరడా. ఉరా. నల్లచీమ. డేసారి–బొ. ఇడా. నాగసాము. సొజ్ - నేట్'. నల్లజ్డి. అలోస్. ఒలాస్ (రూ). నాగుపాము. నాగా-జాడన్'. నల్లని. "గా. జ గాడమ్. ముం గానమ్ యగా నాచు. కులూజన్. డా లెజన్ కూలూ ఇ- తె. E=నీ మొగము నల్ల పడినది. డోజ్నమ్ జ నాటు, గుఆ. గా లె=నీ ఒళ్లు నల్లపడినది. నాడి, సతార్. నల్లపాపిట చెట్టు. కాడుమడ్ . నాడు. 1. డేస. 2. మొయె. 8. అంగరో నల్లమందు. నమీ ఇయాఇ తె= నాటికి నేను వచ్చినాడు. నాది. బీన్'. ఇనా తె. మిషన్ - (శా స.) నల్లికళ్ల పొము, జలల్, జలడన్ , జలర్, నాన బెట్టు. లుజ్నా. లోబో లుప్లెజమన్ను నా నల్లేరు. నినది. లుఆడన్ లుజా=నాగ నానబెట్టు. నానా. ఎరండి. నవ్వు. మాడొ. "కేమాజ్ లో గె చూత్తె. కెరొఇ లో గే మాభై (నోరు లెగపక నవ్వడము). నాను. లోబొలుజ్ లే. లనుజ్ లో నానిన మ న్ను.అలుజ్ తాల్ - ల్లా మైముసిముసినవ్వు నవ్వుతున్నాడు. బాన్ డలో డోజ్ నె మాజ్ డమ్నో తె= మనస్సులో నవ్వుకొన్నా నానిన గోడవద్ద ఉండకు. బ్బడా. 6. గిడా. నల్లి, గముల్. S ಜಿಲ್ 68 డాజా-నారి పెద్దనిప్పు. తర్దేజ్ తో నారింజ. నారజా. నిబద్ధి. జడి; జడీలె. నాయన. ఉఆజ్. నిదానించి చూస్తున్నాడు. ఎర్పిమాల్లె గిత్తె. నాయుడు. గొమాజ్ (ఓ). గమాజ్ . తనథ్లె గిత్తె. నార. డేశ్ డేజ్ (జీలుగుది); రాజలూడజ్ నిద్ర. 1. మె మె. 2. జనిమ్మడ్ . 8. నిమ్మణ్ (ఆడ్డనార). (2-8 కు నిద్రకన్ను అని అర్థము). మెమే డా నారి. పసర్ (పర్. నా.) (వెదురు బద్దతో తే=నిద్ర వస్తున్నది. మెమె డాయెనిద్ర చేసినది).డిజ్ డిజ్ పనాశన్. బద్ద నారి. ప రాదు. డీమాడా తె= నిద్రవిస్తున్నది. జీమా నర్ గో పడీఖ్, గలీయాజ్-లెజ్ న్ అన్ నా=నిద్రపో. జా= నారి కొనలు కట్టి కొటికలో ఎ నిన్న. రుబన్. క్కించు. నిప్పు. తొగి. రడీతో. (కా స.) తరిచితీసిన నిప్పు తడ - -తొ. నారు. బిసూతా. సిత్రి, సరో బిసూతా బ జ్సారెడకు=చోడి, వరినారు బాగున్నది. | నిబ్బరమ్, బజ్సా. నారుపోయు. బిసూతాఆ. నిమి త్తము. 1 అమ్మే లె. ఏ తెన మ్మేలె ఇల్లాఇ= నాలిక. అలాజ్, లాజ్. ఎందు నిమిత్తము వచ్చినావు. ఏ తెన మ్మేలె నాలుగు, ఉంజి. పుంజా. ఉండి సీజన్ = నాలు నాబెర్నా అప్పు ప్లేస్ ఏ హేతుప- చేత యీ మాట చెప్పినావు. 2. ఆసన్ , 8 అప్సె లె. గు మూలలు. నిమిషము. బొకడిక్కా. బొపడె (కా, స.) ని. నిమురు. 1. తరోజూ. మండిడీ- లెజన్ అసూ మేలె తుజ్ సేడమ్ ఆడుబ్ జా తె తరోజే నిండా. 1. ఆబరి. 2. తబేజ్... లకఇం తె=ముణుకులోని నొప్పికొరకు (ఆ) పాల నిండు. బరీనా. తబెట్నా: తో నిమిరినాడు. నిందించు. పింతు ఆ. డోసాఆ. అనిస్ డోసా | నిమ్మ. లిమ్మ (ఒ). తిన్. నిమ్మళించెను. 1. సీ . మూరె గుడ్డా నీ రై= నింపాది. 1. జరజన సుక్కా 2. డీర్గాఇ. పుండు చీము కట్టినది. 2. తత్తె. (తడా నింపు. బరీఆ. L.) అసుతి త్తె= బాధపోయినది. 3. బసే లె (బజ్సా+సెడ) మూరె బసెల్లె= పుండు ని నిక్కు. 1. జెలె (పొడవు). పడిక్లే (నిక్కినా మళించినది. 4, బజ్ సాడే లె-5 సుక్కా లె. డు, నిక్కినది) 2. కింతజ్ -(గర్పము), వ నిలకడ. డ నేడె. డిజ్-మర్. అని న్నా బెర్నా అడెడేయె నిగనిగ. తరడి. = వానిమాట నిలకడ లేదు. ఎర్ర నేడే నా నిగురు, కుమాబక్. బెర్నా ఆడెఁజ్ నె=నిలకడ లేనివాడి నిగ్గు. ఆ'డా. అడుప్. నిజము. జడి. జడిల్డెన్ నిలు. డనకు. అమిడ్డప్ ఆయమ్ అలి అడనకు అడెడెయె= చాలాకాలము కల్లు నిలవకు నిచ్చెన. గోడా. తుర్పడా. (నిలవదు) ఉండదు.2. లగ్గు. నిట్ట. కింజర్ . సుండాజ్, నిలి వెడు. 'తనజ్. బొతనజ్ జకూ (జ్)=నిలి నిట్టూర్పు. తోయేమ్, తోయేమ్ డాలె. ('కా. వెడు లోతు, స.). తొజ్ యేమ్. నిలుచుట 1. డనకు. 2. తనజ్, నిడివిగ. 1, జలె లె. 2. గరీ లె. జలో లె (F). రాడా అతన ఔ= వాని ప్రాణము నిలవదు. కనూర్ జలోలెడకు-బొంగు వెదురునాడు నిలుపు. అన్ డెడేయా. అత్తనజా. పుగా ఉన్నది. 8. ఆయమ్, ఆయమ్ తె తి నిలువుగా (నిడివి. చూ) త్తమ్-నిడివి పైని నీకు ఇస్తాను. అత్తనజా, మాట నమ్మకు. అనిన్నా పు నిలవ బెట్టు, 69 నీవు. అమన్. అమని (కా). అమ్, (సమాస ములో.) నిలువుగా. 1 తజ్ తూలన్ (నెట్రముగా. కొం చము ఏటవాలుగా)2. తనజ్ లె 8. తడిజ్ తడజ్ లె 4, ఎర్ సడీలబే. నిషా. 1. అమసా . అమ్మసల్లె=నిషా తీరినది. మసల్లె= నిషాచేసినాడు. 2. తడాఇ. తడా ఇన్ అమ్మే లె గొరాఇడిజ్ = నిషా చేత నాకు ఒళ్లు తిప్పుతున్నది. 2. తగ్గాల్ (తడ్ + అర్ గల్)=దప్పిక తీరడము. నృ. నృత్యము. 1. తోజ్ సేజ్, 2. తనోజ్. డెపా ఇ, తొజా = నాట్యము వాయించుతాను, ఆడుము. అబ్యర్నా ఇబా..అయగ్నాఇ ఇబా ను. నీ. రడి. నీచుడు. అనర్ మర్. నీటికాకి, తుబ్బుబ్ -డా-తీ. నీటిదార. ఏణ్ -డా. జరీ-డా. (ఇ) బళోజ్ . బడోజ్-డా (కా.) నీటు కాడు. 1.పొట్లామర్ . 2.ల గామర్ , తిం “ఇ. లింకు డొఇ. లింకుడోఇ బెర్తె. తిం “ఇ బెర్తె; అతరుణ్ నామ రై= నీటుగా గోటుగా పలుకుతాడు గాని చేతకానివా దు. (గొంతు కూర్చుండి , మాటలు చెప్పు తాడు.) సుగ్గు. నుదురు. తనీకాఇ. తనిక్కాఇ. నునుపు. జలెమ్. నుయ్యి. కుకె.సిండా. నురగ. పింపీ డా. (నీటుబుంగ) బుబు. నులక. ఉండాలూ (కా). అనేల్-లూడ్ . నులి పురుగు. కడూ-జా; (లేడికలు.) నులికడుపు. జలొ ఇగర్. అసు-పోజ్ . నులియు. పొడేనా. లేబు అతి తాడోపోడేనే తె డబ్బులు ఇవ్వడుగదా నులుచుకున్నా డు. పూడీ పోడే తిప్ = నాకు బొడ్డునులుస్తు న్నది. పాడె.పడెత్తెన్ =నులుచుకొనిగింజు కొంటున్నాడు. నులుపు. 1. పోడేడా. 2. ఆల్ దుబా(మెడ మొ||) 3 రమోయా (జొన్న పొత్తి మొ||) జా తె. బొర్రెజ్ -జా= ఎర్రనువ్వులు, బరోజా =తురియా నువ్పులు. (ఇ వేబంటును వ్వులు.) నీడ. లుమ్ము. నీతి బుడ్డి. గనలమ్. నీది, అమన్-ఆతే. నీయొద్దకు. 1. మజ్నమ్. 2. తెమజ్ నమ్. నీరసము, 1, సిరసాజ్ . (కా. స.) అనిన్ అ సూఅమ్మే లె సిరసాబ్లె.సిర్ తార్ , 2. బెం బెమ్ (రా). బెంబెయి=నీరసించుతున్నాడు. 8. 3. జింజాడా నే 3 4. తరూజాఇనే తె-ఎ ముకలు కనపడేలాగు నీరసించినాడు. 5. ర నువ్వులు. . నీరు. డఆన్. డఆ. నీరుగట్టె. డఆజా. నీరుడి. అనుమ్. నీరు పెట్టు. అడడాఆ. సెరొబ ఆడడాఆ. ఆడ డాలాణ. నీరుల్లి. బొర్రెజ్ -అన్సూడా. నీ రెండ. ఉలామ్-డాగా. నీలి. ఒలఇజ్. (వర్ణము) సొఇబోజ్ . సొఖల్ . నీలిమందు. నీళ్లాడు బర్, నూకలు. కుడ్డూ-బఇ. నూగారు. కొరో-జె (కా.స)కొరొ-పోజ్ • నూగు. కొరో జె. ఎండ్రా అ-కనీ-కొం* జెడన్ డేఇ బ్రే= దోనపిందె నూగు నాకు తగులుగు కొన్నది. బుడప్ సింగ (నూగుమాసము). బుడ బుడబ్లీ సింగా తె=నూగునూగు మీస ము వస్తున్నది. నూనె. మిథాల్, సోరూ-మి(నెయ్యి). కరం జూ-మి (కాగునూనె.) నూ నెగోరుపిక్క గొలైసి.

70 10. నూరు. నూరు. బొసుఅ. బొబంద(కా. స.) మార్గశిరంజకుడంగ్ -సాల్ -అంగాఇ. నూర్పు. తెలా, తిలా, సౌత నేల్బాన్ తెలేజి = పుష్యం= సంక్రాతి-గాఇ 11. మాసం = తింబుర్ ధాన్యము కళ్లములో నూరుపారు. గాఇ (పోడుకొట్టే నెల). 12. నూరు. 1. ఆగాడా. కుండీ అ==కత్తి డోల అంగాఇ (డోలా లాయాత్ర నెల.) చూరు, 2. తిగాడా, కుండీతి గాడా. 3. నెలిమి చెట్టు. రెసా-న్ నేట్ , రిడా. సమ్ రిడా) సజ్ సజ్ రిడా=పసపు నే. నూలు. త రెల్ ('తెల్లది). యగా డోర్ = నీలిదా రము) (గు). తోడేజ్నా=నూలు వడుకు. నేడు. నజె. నజా (కా.స.) లమి. నూలు తేగ. బరోగాయి. నేను. ఇన్. ఇజ్ (సమాసములో). ఫోని. ఇజ్ (కా.స.) నేయు. 1. తాజూ. సీణ్ తాఇం=ఇల్లు నేయు ము. సిండ్రి తాజా =బట్టలు నేయి, తత్తి నెగ్గు. గెలిసే అ(3). కోరానా' అఉర్నా. తొఖా చాపఅల్లు 2. ఇమా. (ఇంటినిగు!). నెటిక . రక్షోబా (కాస.). గబా బా బియా ఫేమ్ సేడ్నె తె= ఇల్లు నేసుకొన్నాడు. = నెటిక రువు. నేచ్చకొ. ఇడ్నా. ఆ ఇజ్నా. నెట్రము. కొంకొజ్. నేరెడు. కుర్గత్ (డ్), కళ్లు. కళ్లూ బా. ఉరోల్-మో. : నేనేము. పింతా. వంతు. డోసా. నేషమ్ (కా. నెత్తి. బోబ్, స.) నెత్తురు. మిథామ్. నేన్పు. క్రి. అయష్ ఇజా నెమరువేయు. అటర్ గా బా. తణ్ణి అఉర్ నేర్పించు. అ ఇంట్. బ్రే. నేల . లొబి. (చూ. భూమి) నెమలి. మారా, నేలతం గెడు చెట్టు. తంజ్ డి. నెమలికన్నులు. మరా-బ లెఫ్ట్ . నేస్తము. గడి. సెమ్మది. పయమ్. నొ. నెయ్యి. తక్లీ-మె. సరోమి. గి(ఓ) నెరసిన (జుత్తు) బాఓల్లె(కా)= జుత్తుపండినది. ఆ నొక్కు 1, లడా. జేబన్ లత్తె హోప్ = కాళ్లు 2. గుిన్నా ఊ (నెరసినజుత్తు), గుద్దుతున్నావా, 2. లబాడా;లబానా. నెర వేరెను. డే లె. గడెల్లే. (ఆత్మన్యర్థకము) 3. పాకు బ్బా (కరిచి నెల 1. అజాఇ. అజఇ-తాజ్, అజఇతాఫ్ట్ పట్టు) *, యోనా (అణుచు). గెఎల్లె= నెల కనపడినది. 2. అజాఇ, బోఆ , నొచ్చెను. 1.లల్ల గొడ్డేతో డియానమ్ లడమ్స్ డేలె-ఒక నెల అయినది. నెలల పే = కూర్చుంటివిగనుక నడ్డి నొస్తున్నది. 2. ర్లు:- చైత్రం = డుల్బా-గాఇ (పోడుకా అసూ. తనిడ్ అసూ తె= దెబ్బ నొస్తున్నది. ల్చే నెల); 2, వైశాఖం=లోలోన్ - గాని నొప్పి. అసూ, అసుగరు (మిక్కిలినొప్పి). డజ (పోడుడు ల్వే నెల) 3. జ్యేష్ఠం= ? ( ) డజర్: బుడర్ బుడర్. 4. ఆషాఢం=పుజ్జజ్ లో గాఇ ( | సొల్లు. కురుడీఆ(ఓ). సొల్లాఆ(7).కురుడీ.అరా, గతంగాఇ రథాయాత్ర, 5. శ్రావణం= బురొఇ-అంగాఇ. ( ), 6. భాద్రప నొసలు, తనీ ఇ. దం=రొబొజ్-గాఇ ( ); ఉసా. నోరు. తో, తోడన్, తుంతి ఓ), పక్షినోరు. 17. ఆశ్వీజం=డ అన్ తమ్డా లో గే ఎర్తాఇ=నోరు తెరు సరా-అంగాఇ 8. కార్తికా.అంగాఇ. 9. చుకొని వస్తున్నాడు. నోల్లుబల్ల. అంగాణ 71 - = ముగ నే. విప్ప మొగ్గ పండుగ. D. ఒసా అదుర్- నౌకరి. కంబ్రా-మర్. అంకుడాకులపండుగ. 10. సిత్రి అడుర్-చోడి పండుగ. 11. కెరె అడుర్. 12 గంతియా న్యాయము. నాయమన్ • నియామన్. డు. గ టెలపండుగ. 13. కొంథేమ్.. ప. అడుక్ - కొండ ధాన్యముపందుగ, పంక్తి. తొత్తాఇ. తండొఇ. అతాగై= ఎదురు | పండ్రెండు. మిగ్గల్, వరుస. పంతము. 1. బాడె.ఆల్ బాడె. బాడేలె పంగటికాళ్లు. అరపా-జేజ్ . యెర్రేంజి-షంతము పట్టి పరుగెత్తినారు. పంగిడి, పంగిడి. 2 లోబా. పంచ, పన్ స్యా( కా). పన్నారోల్, సన్నా పంది. కింబోజ్. రోల్ ( స్త్రీలబట్ట). ఒళ్లయాకాప్ పందికొక్కు. ఒంబో తి. (కా. స.) ఒంటి వాళ్లు కట్టుకొనేది. జతూ కాప్ = 8 అణా శతఇ. లపంచ. తుసుణ్ కాప్, 4 అణాలపంచ. పందిమూతి చెట్టు. కడింబర్ - నేట్ , రనా కాప్. జలతారు పంచ. పందిరి, పంజరి. సమండ. (ఓ గు). పల్లాకే. పంచ. పందెము. బాడె, అల్ బాడె. గజ్జీ. గజ్జీ-సూజ్ = ఇంటి పంచ, పంచాది. పందొమిది. గల్షితిమ్ జి. మిగల్ గుల్జి. పంచాయతి. పన్సాఇతి. పంపు 1. అపాయా 2. బా. అవిన్ అపా పంచు. 1. తుబా. 2. తనుభై తియా, కి. బం వాణ్ని పంపు. ఆబన్ తేయా. 4. తుప్ తుభై తియా. అపాయ= కూర పంపు. పంజరము. బుత్తి. పం పెన చెట్టు .పంప నె నేట్ , పంట. గండ్రూ ఊల్). గండ్రూ ఊల్ తె-పండ పాంకోడు. పండేయర. (ఓ). లేదు. పకపక నవ్వెను. మాఆజ్ డమ్ని తె. కాక్కర్ పంట కాలము.గంూ-ఉల్-ఈజన్ , లో గె మాఆ. పండ బెట్టు. అగ్గరా. పక్క 1. సల్లి.సరల్లి లేజన్ లేబూన్ కె రెడాలీ పండు, అగుర్ , ఉడా గూర్రె, వూమిడి పండి జ్ =పక్కమిన డబ్బులు మళచినాను. సర నది. ఉడాగూరన్ కొక్కో జుమా= ల్లి లెజన్ డీమానా=పక్క మీదపడుకో మామిడిపండు ( రెండు చేతులా) పట్టుకొని సరట్ల లెజన్ అసూడే లె=పక్కలో నొప్పిపు తిను. క్రీ. 1 గుర్-2 లేదా. లే గల్లె (ఆర ట్టినది. 2. సెఎజన్, ఒడిత్తా సేఎజన్ ముగ్గి. సీజ్-ఇన్ డకు= ఆపక్క నా ఇల్లు ఉన్నది. వండుకొను : డీమానా, 2. జీమానా, 3. పక్క ఎముక, అండ్రోఇ-జజన్ , ఒండ్రో ఇ-జజ్ 4. ఉంబుజ్నా కొంచెము సేపు వక్కు. 1. కుర్రాణ్ . అంబసూ అకుర్రాజ్ = చేదిహిదతలఉంచుకొనిపడుకో. పుండు పక్కు.అంబసు కుర్రాశ్ డెలె= పడుకోబెట్టు. అన్ లూడా. పుండు పక్కు కట్టింది. 2. సెమూఅడిజ్ . పండుగ. అడుర్. 1 పేకూ అడుర్ = బొరిగలు (ముక్కు పక్కు) సెమూఅడల్ తలా-ముక్కు పాతి ఎక్కతీసే వండుగ. . పక్కు తియ్యి. అజిముర్ . పుండుపలుకు. అడున్ = మామిడి కాయల పండుగ. 3. | పక్షి. ఒంతి. ఒంతీడన్. (సమాసములో) తి. రోగో అడుర్ = కంది పండుగ. 4. తం పగ. బేరా. కొణ్ అడుర్ = టెంక పండుగ. 5. సీడీ పగలు. తగ. తగాతోగల్ బారానా= పగలు ఆడుర్ = జీడి పండుగ. 6. కుడాన్ తుజ్ రాత్రి పనే. తంబా (చల్టి వేళ). తంబా అడుర్ =బొమ్ముల పండుగ. 7. సతీ డాన్ తొగల్ - రాత్రింబగళ్లు అడుర్ = కూర పండుగ. 8, అచా అడుర్. పగవాడు. బేరా-మార్, 2. మె మెడా, 72. బీటలు డుకొ నేస్థలము, పగులు 1. పడార్; పడర్, సనజన్ వడా = పదుకొను, డీమానా, కనిమన్; జనిమన్ = తలుపు పడ్డది. కింతల్ పడా = గోడ పగిలినది. 2. పతడా (ి). అంబసు పండుగ, అడుర్ . ఆడుర్ -అత్తాశ్ . పతల్లె= పుండు పగిలినది.(పాల్+తడ్). ప పడుచు, 1. డజడా. (పురుషుడు). డజడీ తు, కింతాల్ పతూ లే= గోడకు కన్నము (స్త్రీ 2. కిడాబొఇ (పడుచుది). పడ్డది. పడు, 1. గోజా , అనెబ్ గోజ్ లె= చెట్టు పడ్డగి. పచ్చ. స్ఫోూల్ (పసుపురంగు). ఏడూడమ్.ఆ ఇన్ గోప్ లిష = నేను పడ్డాను, 2. ఒసో కుపచ్చని. కూలిఇ, సొఇ మె.ఆప్టి. జా (రూ) ఉసూట్ మాడాన్ డా పచ్చడము, కరీయా. ఇలాఇ డోన్ ఒ సోషీజ్ = అటక ఎక్కినాను పచ్చడి, రిబ్బిడ్ . రిబ్బిడన్ రిత్తాఇ=పచ్చడి గాని పడిపోయి నాను. (ఇది మనుషులనుగు నూరుతాను. రించే వాడతారు. లి.గలోనా. నిమండ్రా పచ్చాకు. పడిమ నేబ్. ఉడా నెబ్ డాజాన్ డఇ లె ఉడాన్ డూజె పచ్చి. అమెజ్, తెడోన్ కండారా అ డుప్లై, సంప్రాకం పచ్చిక. అగాబ్, రియాడి, డారా సంప్రాఉడా సంప్రామం డ్రాగలో పచ్చికాయ, అమెజ్జా. లె= ఈ మనుష్యుడు మామిడి చెట్టుఎక్కి మా పటపట. రడేబ్-రడేబ్ - గామ్ కొర్కొ౦= మిడి కాయలు కోసినాడుగాని లో కొమ్మ విరిగి, పటపట కొరుకుతున్నాడు. కొమ్మతో రాయలతో మనుష్యుడు వెంట పట్ట. కుక్రజ్ . కుర్రణ్ లూజు= తొక్క ఒలువు. నే పడిపోయినాడు.(సంప్రా.కా. స ) 4. పట్టణము. గడ. లాఅ (ఒలుకుము) స లెజన్ సిల్లె డా లా లె= పట్టినవస్తువు. ఇళమ్ మ్-అజాతి. కుండనుండి నీళ్లు ఒలికినవి. 5. జతత్తె (వ. పట్టు. 1.(క్రీ.)ఇమా. డోజ్ ఇన్ ఇమాజిఒళ్లు క్రి.)డా జత త్తె= నీళ్లు చుక్కలు పడుతున్న పట్టు, లేబూ ఇమా=డబ్బులు పట్టు 2. ల వి. 6.ఉయోజా, ఒయోజౌ (ప్రా); (ఆకు, బ్బడా, జేశ్ ఇన్ ల బ్బాడీజ్ = నాకుకా రాలు). 7. రుయోథై (భూ. 1. ఆకుల ళ్లు పట్టు. 3. ఆమ్-నా, కజ్జా అనేబంజి ఆ న్నీ రాలినవి, 8, సమ్ సమ్ లిఫ్ట్ 9. లత్తిన్ రమై పాడే తె. ప్రవాహము చెట్లను పట్టుకొని లిజ్ (గోడ, చెట్టు, దూలము మొII) నా పోయినది. 4, పాకుడ్జె సోటక రిచిపట్టు). మీదను పడ్డవి. 10. పలాఆ. కుల్లు కుఆ పట్టుకొనిరా. పొడాఇ. కోబా (ఎగరవేసి లేజన్ పలోలెజనక్క నూతిలో పడ్డది. పండుపట్టుకొనుము). పణుకు. 1. తకోజ్ . 2. ఒండ్రోజ్ తాల్ (కా. పట్టుకోపో. పొజా. స.) అడ్డముగా గా ఉండె పణుకు, ఒమ్ పట్టే కళ, కనాక్స్ రా . డ్రోజ్ తాల్. పట్టెడు. కన్కమ్, బో కనుష్ కుమ్= ఒక పట్టె | ప పత్తి. అడి. అడి పతిల్లె, పత్తి బోగ-విడిచినది. పత్తిబోగ. పతడా. పడక ఇల్లు. డీమాబ్బానీశ్ . ఔరిమాన్నా సీజ్ . పదపద. మామా. జరా ఇమా, ఆందా కాపద. పడగ. లంజాక్, బబ్-నాగా. పదకొండు గల్గొఇ. వడపోయు, పపల్లాఆ. పసలా. పదహారు, గల్షితుర్రు. పడమర. 1 బుకుబ్బొయోశ్ , 2. ఒకుబ్.బుబ్ యెక్-నా-నేజ్. పదిలము. జాగరత. (3). పడవ, బొజ్ సజ్, బుజ్ జ్ . పది హేడు. గలిగులి. పడియా. కిడా లె. పది హేను, గర్జి మొల్లాఇ. మిగ్గల్యగి, పడి సెము. పడీసుఆ. తామూ-డా, పందిముక్కు, తేగ, అడబ్ -గఇ. డు ముద్ద. పది. గలి.

78 కామండ్రా పదును. 1. తర్రణ్ (రూ) తండ్రాజ్ . తర్రా పరారి తెరేర్ డేసా ఎరేతే= వేరే దేశము వెళ్లి . తర్రజా (ప్రా. క్రీ.)2. జబ్ డా.లో పోయినాడు. ఒలొ జట్ డాలో ఎల్లె. దుక్కి పదును పరిగెలు, అయోంజి, అసజ్-యో. పోయినది. పరిష్కారము. తక్కు. తనుక్కు.తండ్రుక్కు- పద్దు. డిడి. డని. పడొడి. బెర్. అనిన్ ఇన్ తక్కూ లె బెర్నా కావా పద్నాల్గు, గజ్జుంజి, మిగ్గల్ బాగు. డికీ నాకూ మాటలు పరిష్కార మైనవి. పనస పడస, పరిహాసకుడు. బుక ఇ-మర్. తొక్లా-మర్ ; పని. 1 'బారా. బారాతుజ్ తుజా = పని స గొఇ బెర్ -మర్. రి పెట్టు. బారానా (క్రీ-ప్రొ.) 2. కబ్బా | పర్నింగి చెట్టు= కాం తెల్సి. 8. సన జ్ఞా. 4. సజ్జా. సనజ్జాల-స | పరుగు. యిర్నా. యిర్నే తె=పరుగెత్తినాడు. బ్బాఆ. కబాడా ఆ.(క్రీ. ప్రొ.). కంబ్ర. బాగు ఎర్నా ఎర్నే తె. వెట్టిపని 4. ఎంతకూ తగగనిబురువు. తల పరుచు. 1 బెలా. తతి బెలా=చాప పరువు. సైని, భుజముల పైని, వేసికొన్నారు, ఇం బీలా(గు). 2. ఆర్పాడా. సరిగ్గా అర్పా కా ఎత్తికోవలసిన వస్తువులున్న వి; అ రాజపక్క పరువు, అర్పా తియా = చాప య్యో!= ఎర్రా బరాబరా, ఎగ్సబ-సబ పర్చు. అంప్రా, గాణ, ఏ! పరుడు. కజ్జమం డా. బెగడమండ్రా. లో పనిముట్లు. 1. ఇంద్ర, 2. ఇండ్రమంజి. డా యొఓఇ-పర్. (సవరలు కాని పన్ను. జీ. (దంతము) తనాడుజ్ జి=దవడప పరజాతులవారు). ళ్లు. అమజ్ జి=ముందుపళ్లు, పొలాజీ =కోర పరుపు . అలాల్ లొ. (విశాల ప్రదేశము.) పళ్లు.తస్ జీ నె తె; (రూ)త నాస్ జీ నె తె= పళ్లు పరువు బారు. ఉడా తత్తిల్ బాగోలె తోముకొన్నాడు. మూమిడి చింతకాయలు పరువుకు వచ్చి పన్ను. బండూడా (కొండసాగుకు కుటుంబము 1కి రూ. 0-8-0 పన్ను) బొండేగా. నవి. (2) పరు. (తె.) పరుఉం.ఇన్ తర్తిగా; ఆ రిలీనా. ( కత్తిపన్ను.) సెఎల్లె = నాపరువు పోయినది. పన్నె. సనార్, సనీసార్ (సోగ సైనస్న) తూర్ జోర్, బారె.ఏ రె= పర్యాయము. నోస్ (కా). రెండు మూడుమార్లు. పన్నెండు. మిగ్గల్. పగ్పితము. (సమాసములో పప్పు, పప్పు. కప్పం (గు.) బుర్, బొర్.) సయసము, అడ్డానీ! . ఓ ఇజ్ఞ లె? ఎటు పైన పలక, సక్కడి. సక్కడి రెజ్ = పలక రాయి. మైనావు? మొయ్యె అఇడ్డాసి’ అవి అమిడ్డప్ పలక బారు. జోమూత. ఉడా జొజామూ తే- మక్ డేలిజ్ = మొన్నటి ప్రయాణము నాకు మామిడికాయ పల నాబారినది. చాలా కష్టమైనది. పలకరించు. ఒలా; ఒఆలా 2, ఒలజ్నా. పయిపొడు. యుడిఇ, ఒజన్. (నవగతి పలకి సరులు. 1. సంకా ఇత-తెల్, 2. తజమన్. లో చే నివాడు.) పలవరించు. ఒజో రాయా. ఒజోరాఇ. పలవ పక, 'బాగు పైసా. రింత. ఒబోరాఇ = వాడు పలవరించి పగగడుపు. ఎంతోఇ అంటుక పోయినకడున). నాడు. అరీ క్కాపోజ్, పలుక బారెను. 1. బాగోలె, 2. జామూలె. పరుచు. అర్ఫా'డా, సగల్లి అగుడా. పక్క 8. గూ . పరుపు, అర్పాతియా, గాపపరువు. బేలా, పలుకు 1 అప్పుడా. తెల్లెన్ జితెలజెలె అప్పు సగదేశము. భిన్న డేస, బెగడడేస. ఎరెర్ డే స. జా= అక్కడ యేమిజరిగినదో చెప్పు. 2. పరాకు. కారేడా. ఆ రెడా. బేరా. ఎన్నె గామ్ గామ్రాగామ్ బెరా- బరో. బరు, 10 74 M న్నారు. నేను ఇలాగన్నానని పలుకు (అను) 3. జా పాడైనది. ఎల్లె. లట్, ఓమండ్రా జలజా = ఓమనుష్యుడా పాత. పాపుర్ , పు రేడన్ (గొర్జాజ్ .) పలుకు 4 అబఇ-గింజ 5 అజిముర్ (కురు పుది). పాతడి చెట్టు. కొడొవ. పలచన. మేతల్. పాత్ర. కర్సీ. డుంబిడి. పల్లకి, పల్లంకి. పాలంకి. పాతర. లో ఒజ్ , లో ఒజ్ సరో తిత్తెజి ( గోతి పల్లము, 1 బసెల్ . బసెల్ బాఇ. పల్లపు జాగా లో) పాతరలో ధాన్యము పాతర వేస్తు వాడు(T)) సంజీ, పల్లవు సవరలు(రూ) సర్దాబాఇ. దీనికి మధుగగ్రామమనిన్నీ అర్ధ | పాతి పెట్టు 1. తిలా. లోజన్ తిత్తేజి=గొయ్యి ముకలదు. 2. జరూ. జూలంక. కప్పుతున్నారు. సుండాజన్ తిత్తేజి = జగ్రత్ = మెర కాపల్లము. రాట పాతుతున్నారు. 2, సుబా (రాట పల్లపు పూతికి చెట్టు, రొసొ. మొ|| వాతు) సుండాళ్ సుబా; అరేబన్ పల్లు. తనాజీ (దవడపల్లు); జీ సకాభై= పళ్లు సుబా= రాయి పొతు. 3. తిబా. సుండా కరుచు కొన్నాడు. జన్, అరేజన్ తిబా= రాట, రాయి పాతు, పల్లమైన, జకూ. పొదము. ఆనడి; అన్నడి. పల్లపుతులసి=తుడసి, పొదు. అన్ గను. అన్ గనూ- లేజన్ డా రు పల్లె. గొర్జాజ్. పల్లేరు. ఆ= పొదులో నీళ్లు పోయి. పళ్లేము. పానకము, పానకము (3). సత్రాడో. (ఓ.) పశువు. తణ్ణి. (సమాసములో తాజ్ పాప 1. అజీతగా గయామడ్, గయామడ్ పసపు. సుసా. =నల్లగుడ్డు.అబైవుడ్ = తెల్లగుడ్డు.2. పసిజన్ పనరు, ఓలా-డా. పాపము ఎర్సి. ఎర్సు. పాపమన్, డోసా, పసిపట్టు. ఇలాఆ. కిన్ సోగంజి సూ తెంజి అనర్. -కుక్కలు వసిపట్టుతవి. ఇనుషులు, పోపట. పపాఊ. గుడి కంటిక. కింతో రి. పొపిట చెట్టు. కాడుమ్న. పస్తు. ఆనన్, డొలొఇ బాతె డకొలిశ్ = ఆ పాము. 1 జా; జూడన్, ఒండ్రూకల్ ; బం డ్రూకల్ =పసిరికపాసు, పూడల్ = ఉల్లు పాము. లుఊర్ = ఒకజాతి పాము, గొండి సా= ఒక జాతిపాము. గోఆజా; సోగ్వా= పాక, ఓజ్ -నీశ్. బై రాగి పాము. తనుల్ జాకొండ చిలువ. పాకు లామా. ఒండెర్ -డోసి= ధూళి నాగు. కడూ-జా= పాకుడు, కూలిఇ. అరేబన్ కూలిఇ డేలె. ఎ రెండుత లల పొము, 2. (ి) అంబోయా. రెం డెన్ జలోతమ్= రాళ్లు పాకుడు పట్టి అజెజన్ అంబోయా= కాళ్లు పొము. నవి. వెళ్లి తే జూరు తావు. పాముపొర, రపోసాల్ -జా. పొగా. గాకాప్. పొగా రేనా-పాగా పార. కుడాడా కుడ్డూడా, చుట్టు. పారదోలు. (ఇర్నా లె)అడా. పాచి. శారి(తె). పారబోయు. సెడా. డా సిల్లేజి = నీళ్లు పొర పాట. కెం కెనన్. బోసినారు. ఓలా. పాటకు చెట్టు=లబల్'. పారవేయు, 1 సెడా. 2. సెస్సెడా. .. లా పొడు. 1 (18.) కేనా.(L.) పల్లాకి. 8 ఎర్సి, లో 'సెడా. 4. రియాడి గాబ్ లాసెడా- తొక్కు పారవేయుము. కలితో ఉన్నాను. కూలి 4 .

75 పొరిపోవు. అడుర్నా. ఆర్నా; అన్నా. పిడికిలి. కుమ్సి. కిండుప్. కనుమ్ డుప్. డుడుకి. అశోర్ల త్తే. కట్టువిడిచి పారి పిడికెడు. బొకండుప్. పోతున్నది. పిడుగు. తబ్రె; తబేర్ . తి . పొరు, అన్ జెజా. డా అన్ జెప్తే నీరు పొర పిడుచు. కిన్ రడా. కిండ్రి డా. సిండ్రి కిండ్రిత్తె తున్నది. అన్ జెడౌ=వడిగానడువుము. = బట్ట పిడుస్తాడు. పారువము. వప్పారా. వితపిత. డడా-లె. పాలదాయి. అడుబ్-బొఇ. పితుకు, రడా. అడుబ్ రత్తెజి = పాలు పితుకు పొలపిట్ట. అజాల్ రఇడా తి. తున్నారు. పాలావు. అడుప్-తాజ్, పిత్తు. ఆతాఇ, అతాఇ-తిజ్. పాలించు. లుఆ. పితూరి, ఉరిడి. పాలు 1 అడుబ్. 2. బొండోడా; బుండోడా పినతండ్రి. డాడి. కింబోజ్. (రైతు చెల్లించే పాలు. పన్ను). పినతల్లి. యాయాజ్. పావ. కృత్తాఊ. పిప్పలి. పిప్పిల్లీజ్. పావంచ 1 డపా. 2. అను ఇడా ఇమ్. పిప్పి కుర్రాష్ , అకొల్బజ్ . పావురము. (అడివిది) కుక్కుర్. పిమ్మట, తెతెసి త్తె. (చూ. తరువాత.) పాసిచెట్టు. బాంత్సి. పియ్యి. అసోజ్, పిరికి. బంతోశ్ మర్. కళామిమ్మర్ , కుంకుమి పి. మర్, పిజుదు. కుంబిడి సామ్ కుంబీసా తుంబడిసామ్. పిండి. రిడి. తుంబీసా. మంబుజ్ సామ్. తనముం పిండుట (పాలు- మొ||) బా. రడా, రగ్రడా. పిందె.కసి. కనీ లె= పిందెది గెను. పిర్యాదీ, మెడియా-మర్, పికిలిపిట్ట. తింకొ డొఇ. తింగుడొ. పిర్యాదు. మెడియా, పింత. పిక్క. పొత్తే జెజ్ , పెట్టి (చూ. పిరుదు.) పిళ్కాను. పిక్కాసి. పిలక, ముడాఊ. రెండూ. అ-కిడా-ఊ. పిగిలిపిట్ట. లింకుడొఇ. లింకుడొ. పిలిపించు. 1 అగూగూఆ. ఫోన్ అగూగూలా పిగులుట. పితిల్ . అంబనూ పతిల్లె= ఫండు ఇ= నేను పిలిపించి నాను. 2. గూబావా పిగిలినది. (కబురుపంపు) ఉఆఇ-గుఆల్ = గట్టిపిలువు. పిచ్చి. బాయా(ఓ). పిలువు. గుల, పిచ్చుక | జండ్రుమ్ డా.తి. 2 డొండోర్ పిలుపు. గుఆల్ . ఉఆ ఇగుఆల్ = గట్టిపిలుపు. పియా-తీ= బంగారు పిచ్చుక. 8. పడి= ఉల్లు | పిల్ల. పసి, ఓన్-బొఇ=యాజ్-బోx= పల్లతల్లి. బిచిక. పిట్ట. తిత్తిడన్ (పిల్లల ముద్దుమాట) ఒంతి. బార్నోన్ - సెలొ = ఇద్దరు పిల్లలతల్లి, ఎర్నో గడ్డ-తీడంజి (దూరమునుండి కొన్ని కాల న్ సెలొ = ముగ్గురు పిల్లలతల్లి 2. ఓన్, ములలో గుంపుగా కూడి వచ్చేవి.) 8. అరాలి 4. అరా సెలన్. 5. ఓన్నమ్ జి జాజ్ -రగడ-తి= పాలపిట్ట. ఓ నై డకు= నీపిల్ల లెక్కడున్నారు, పిడక. ఆసర్ -అసోప్. పిల్లనగ్రోవి. పనెడన్, తిరోడొ. పె. పిడచ. కనుమప్. పిల్లి. రమెజ్. పిడత. సొత్తి, సుత్తి, జరీసూల్ =మూతిసన్నపు పిశాచము, కుల్ బాసోనుమ్. బొలౌజ్. (బూ పిడత. పిడి. పిడిఆగా(3). వసరు. అజీ-తుబ్-డమ్, పిల్. తమ్.)

76 పీకి పార వెయ్యి. బంబ పినిగొట్టు. కుడ్రమ్మర్ , గుడరజ్ మర్.లోచా | పుచ్చి 1. గర్గర్, గరా (ప్రా|ి)ఆరా గర్గ మర్ (ఓ.) అలిఅరూఇత్తే; కుడరమైజ్. రై=కర్ర పుచ్చినది. 2. అబొబ్బి. అండా పిసుకు, లమా. లబ్బాడా. రాఇ బొబ్బిల్లెబవంకాయ పుచ్చినది, పీక. ముకొక సుకొక్క. అగిమ్ గిమ్ = పీకముడి. పుచ్చుకో 1. జాఆ. లేబూ సిండ్రి జాఆ=డ పీ. బ్బులు బట్టలు అందుకో. 2. ఇమా. 3 నప్! పీకు. ఫుయా. పుతాజెజ్ల; పొడా జెళ్లే = కాళ్లు పీకినవి. ఫుడాతో నోరు పీకినది. పట్ట. బనుమ్. పుడానీ లె చేతులుపీకినవి. అలామన్ రి పుట్టకొక్కు. బతి. యాడీ, ఫుయాన్ పుఇ లె సెడా=గాబు, చెత్త పుట్టనిమ చెట్టు, ఇరనోఇ, ఇరడోయి(రూ) పుట్టపాలచెట్టు. కొర్ డెశ్ "నేబ్'. పీచు, డెండేజ్. పఇడా నా ఊ. పీట. పీడ. (3). పుట్టించు. 1. అన్ ఏబా= మొలిపించు. 2. పీనుగు. సియాజ్ . (పీచుగను ఉంచిన చితి). మో ఒంబర్నా=కను, ఉంజి! ఓంజి డొణ్ . సియామోడో ఓ.) = నలుగురు పిల్లలను పుట్టించినాను పీచ్చు 1 సకడా (జుర్రడము). సబీర్ సకూ (కన్నాను). 8. అకున్నా ఆ. కితుజన్ అకు డె తె= పులుసు జుర్రినాడు. కడూడా సూ న్నాయే తె= దేయుడు పట్టించినాడు. లె=గంజ జుర్రినావు. డా సరూతాఇ= నీళ్లు | పుట్టు 1, కుబర్నా. అనిన్ మొఎకు బర్నె తె. పీచ్చుతాను. డా పోడెలె సకూతె రస మొన్న వాడు పుట్టినాడు. 2. కో- (మదుమువెంబడి ని నీరు వెళ్లినప్పుడు) రుబన్ ఇన్ కోడి! తె=నిన్న నేను పుట్టి నీరు ఎండాకులను నులిపి పీల్చుతుంది. (లా నాను. కితుజన్ కొర్రిక్ తె= నన్ను దేవుడు గుతుంది). 2. బెబెడా నీళ్లు త్రాగు. డా పుట్టించినాడు. గొఏర్రెమండ్రాన్ బెబెల ప్లే = నీళ్లు సుడి పుడక 1. కథ (కాడ) 2. రంపిడి, ఉండి పడి మనిషిని పీల్చుతవి (లాగుకొంటవి). కంపిడి జీడాలె పజాఇ = నాలుగు పుల్లలు బెబెడతీశ్ = నాకు దప్పక వేస్తున్నది. బెబె ఏరితే. తాఇ= తాగుతాను. 8 సుంూడేఎ. పుణి కె. గరి-బొబ్. పీల. కూడా. సరూడమ మర్, పుణ్యము. డకమమ్. పున్నమన్. (తే. ఓ.) పీలిక, అతూకాప్. పునాది. పింజ, 1. రనబ్ . సిండ్రి రబ్లె పునుగు పిల్లి. జజ్ సూల్ పెట్టి ఇము 2. బలెఆమ్ = పింజబాణము. పున్నమి. ఫప్పి. 1, బొబ్బి. అండారాఇ బొబ్బి పుంజు. కోకతా. వంకాయ పుచ్చినది. 'బొబొజీ లె పల్లు పుంజకొడవలి, బొలన్ . గగ్గల్ గాలా=చుర పుచ్చినవి. 2. గర్గర్ (కర్రపుప్పి). పురి, 1. పుల్లార్. మారా అలా బలెజన్ పుల్లా పుంజడు, ఉంజి, సెప్టై= నెమలి పురి విప్ప ఆడు పుండు. అంబసు. ఫూసు (ముద్దుమాట). మూ తున్నది. 2 లజార్-(పురివిప్పుట) : రెగుర్డా= చీము. అజీముర్ = పుండులోని మొయా, డెజ్ డేజ్ గిసిమొఇ లె గిడా- పలుకు, నార పురి వేసి పేను. (గిసి+ మొయా=న లిపి పుక్కలి. గనుమ్, గుంగుమ్ల బజాజి పుక్కిలించి +నులువు) 4. అలాణ్ పురి(చోడీ మొ||కుప్ప ఉమివేయి. ల పెవేసేది. పుక్కిలించు గుంగుమా, పురికొల్పు, 1 అఒసోయా (తాన.)కిన్ సోరన్ తియా=బట్ట పింజి అబరీంగాఇ. బొలె- కలు వెయ్యి. రై తోస్ట్ గిసి 77 అబ్ ఒసోఇ లెం డెన్ పండేరన్ ఇమైకాకు | పుల్ల కూర. క్కను పురికొల్పితే చెవులపిల్లను పట్టుకొం | పిల్లగుచుడి కాయ. ఆ-కొ. వు- "ఇ. టుంది. లక్కి- సెన్ అబ్బాసోఇ లెముం బా పుల్ల బీర. కొసల్లి. బా-ఇన్ బుడీ- సెలొన్ జలచ్చి నామీదికి పుల్లేరు. ఒడేరి. బుడ్డిని పురికొల్పినది. 2 అప్ వుఇసోఆ. | పువ్వు. తర్బా. (సమాసమందు తార్.)అబా- పురుగు, బొబ్బి. బుబు (గు). ముర్జెఠ్కాబొ. తా5 = విప్ప-పువ్వు. అరాబొ=గొండెంపురుగు; లేక వజ్రతుండ | పుసి, అసౌజ్ -మడ్ = కంటి పుసి, పురుగు-సమజ్ -బుబ్. పూ. పురుటాలు బంబర్ - సేల్. వురుడు. కుబరన్. పూకు. అతీజన్. తీ. పుర్రె, గరీబోబ్ (గగి=చిప్ప+బొబ్ = నెత్తి) | పూచెను. రఆలె. (రూ. రా' లె), ఉడా పులకలు జోరజ్. బంతోజ్ లీజ్ డోన్ జోరళీ రజ ల = మామిడి పూచినది. జ్ =భయపడ్డాను గనక (ఒళ్లు) గరుపోడి పూజ, పుప్పుర్ , పుర్ పుక్. పీర్ పీర్, కొర్రు ఉ చినది. ఆల్ (పొలిగోసి పూజించుట). కుడాన్ తుజ్ పులి. కినా. సమాసమందు కిల్ ;కిక్ (కా.స.) = ఇంటి పెద్ద గోడల పైని బొమ్మలు వ్రాసి పూ అవుతుంది. సుడాకిత్ = పెద్ద పులి. కిన్ జించుట. ఆడావుర్ =గ్రామం మధ్యను సోర్ -కిత్ =చిట్లపులి. అందరూకూడి చేసే పూజ. ఒసాడు - పులిమచ్చలు, లేక బ గెలు, ఫుల్ గొ-కెత్ (రా.స.) చోడిపూజ. రగజ్ కిత్. పూజారి. బోయా. కుడవ్ . జన్ని. డెసొరి. పులికోస 1, కి నామమార్ 2, అనాసి-బొ. పూజంచు. పురా. (రూ. పిరా.) కొబా. పులిగోరు. కర్సి-కిత్. పూజు. రాజోల్. రాజ్ల ఇ=పూజు వేసినాను. వులిగోరు చెట్టు. కి నా ఆకర్సినేబ్. పూడుట. తీర్రాజ్ , లోబర్ తిత్రానే తె. డజ్జి పులి చెవుల చెట్టు. త రేడే నేబ్, ల్లె. (పుండుగాని, గాయము గాని). పుష్టి గా. లగిని బోగిని. పూడ్చు. తీర్రోఆ, లాజన్ తీర్రోఎ తె=గొ పులి తేన్పు. గా రేబ్-సో. య్యి పూడ్చినాడు. పులిబోను. కినా పేలారుబ్. పూత, 1. జనోడ్. -లో జా జిల్లెజి= ఎర్ర పులిసి (పళ్లు). అడేజ్ -జీ.లిజ్. (డా.స.) మన్ను పూసినారు. 2. రనా (చెట్లు మొ||) రెడేజీ -లింగ్. 8. బనడ్ (మందు మొ||). పులుగు. పూను, 1. డజ్ జోల్, జోడా లెజన్.డ జో పులుము. 1. గోడా. గోడా- బోబ్నే తె=తల ల్నే తే=గడ్డలో పూను వేసుకొన్నాడు. 2. పులుముకొన్నాడు. (తలరుద్దుకొన్నా డజా. 3. రఫీయా, కనా బారాఇన్ డ డు.) గోడా రాబ్నే తె==బట్ట పులుముకొ జాఇ, ర పితాఇ-ఆపని నేను పూనుకో న్నాడు. 2. రీడజా.డిజ్ సీజై రీడజ్ కాబ్నె తె=బట్ట ఉడక బెట్టి పూయించు. అవొడాలి, అగ్గల్లో ఆ. 3. రూకబ్. రూకబ్ సీజ్నె తె. 4. పూయు. 1. గలా. సగడాన్ గలా-బండి పూ తొలౌబా (చేతులతో గాని రాతి పైనిగాని యు (ము), గొయాజ్ గలా= ఏరు పూయు ఉప్పళించుట). తొత్తో బ్సీజ్నె తె. అరెస్ట్ (ము).2. రాజా. గొయాజ్ రాజ్నే తే=ఏరు లెజన్ తొత్తబ్బీ జ్నె తే - రాతిపై బట్ట పూసుకొన్నాడు. 8. వొడాఆ. ఆసోజ్ ఉప్పళించుకొన్నాడు. తాజ్ వొడాఆ= పేడ పూయుము. 4. రా. సు. 1. అరణ్ 2. సబీర్ (ఉడికించినది) ఉడా రా' లె, మామిడి పూసినది. 5. బడా. అరణ్. రేగమ్ బడా-మందు పూయుము. బొర్రెజ్ , గలను. ఉదుకుకొన్నాడు.

78 పూరా. బరీలే. పెకలించు. 1. పాఆ. పపాతమ్, పనాతi= పూరి. అలామ్. పెకల్చిననోరు. 2. కూడా. అంజన్ కూడే పూర్తి అయినదే. 1. రెక్టే. గనుర్ రే? వర్షము తే= రాఇ పెకిల్చినాడు. తోడన్ కూడే తె పూర్తికయినది. బారా రేఫెప్పచి ఫూ, =నోరు పెగల్చినాడు. అయినది. 2. బరిల్లె, తోడోర్ బరిల్లె= గం పెగలు. పొనా, మాట పెగలదు =? ప నిండినది. పెచ్చు. 1. కరణ్ . కీంతల్ అకు ర్నె తె=గోడ పూరేడుపిట్ట. గుడి. డ పెచ్చు లెకు తున్నది, 2. అలా. సరో పూర్తి చేయు, 1 ఒక తుహ్. (కా, స.) 2. త రె అలా లె= ధాన్యం కోలత పెచ్చినది. పెటుకు, పె డయర్. అన్ తుజా (పని మొull) B. బరీఆ, కొరా. పూర్వము. పుర్బాన్. అమబన్ . పెట్ట. అజుర్రా. పూర్వులు, జోజోంజి, తాతాంజి. పెట్టు, 1. డకుఆ. 2. ఒసాడా. (కా.స.) 3. సోజా కిం తె ఒలా సో బ్రే=అరటి చెట్టు కో పూస. బుబుడా.తబమ్ పలక సరి పూసలు).సం కాఇ తే-తజ్ = మెడ పూసలు, టాకు పెట్టినది. కిం తేడా సో జై=ఆముదపు పూసిపోయినది. చెట్టు గెల పెట్టినది. ( గెల, పొట్ట 'పెట్టి నది.)సనోజ్ .(క్రి-వి.)4. ఒకమ్నా (ముందు పెట్టుకొను.) రనా ఒర మెడకు=బంగారు ముందు పెట్టుకొని ఉండు. 5. బొట్టు పెట్టు పెంకీత నము. గసియ, గసియా నేతే, "నీ-మర్. కొన్నది= ఒబొరొలిం కాఇ నేతె. 6. ఒట్టు ఉసీ-మర్. గొం- ఔర్ -మర్ . సుల్ జీ-మర్ పెట్టుకొన్నాడు= జెబ్నే తె, జె మ్నే తె. కూ - పెంకెవాడు. డూ ఒక బ్లడకు=అన్నము కని పెట్టుకొని పెంకు. గరి. గరీ-నీశ్ = పెంకు టిల్లు. ఉండు. పెంచు, 1. లుఆ, లోల... కయ్యము పెంచకు= పెట్ట. పేలా. పెత్తె. రోడా అన్నే బ్ గోప్, పెడ, పడి. కింతె పడి= అరటి కాయల పెడ. పెంట, రియాడి. పెడయి చెట్టు. పిడసికంతా. పెంటికలు ( మేళవి). రొడ మై-రాడ మై. పెడసరము, 1. డయర్. డయ గా మై= పె పెండలము. గనఇ. గనాఇ. గనుగాఇ. బులీ= డసరము గా మాట్లాడుతాడు. డయర్ మర్ శాయ పెండలము, అరాగో=కర్ర పెండల = పెడసరమువాడు, 2. పింతా. 8. కొర్రా ము. జాతి = చేదు పెండలము. పెణక. బలేజ్. పెం డె. గనాబోజ్, గనమ్ బో'. పెత్తండ్రి, తాత, తాతాజ్. పెండ్లాడు. 1. సిండ్రుడా, 2. పజ్కు ఇనా, పెత్త సము, గమజ్ -గోడన్, బోయా-గోడన్. 8. సఇ-బొఇ.నా, 4. పంకుఇ-సాల్.నా. పెతల్లి. అంతలఇ. 5. జిజ్జి బొఇ-నా. 6. గర్-బొఇ-నా. పెదవి, జఇతాతమ్-కింది పెదవి. లంగాతిమ్- పెండ్లాము, డుక్రి. కులమ్-బొఇ. పెండ్లి, సిండ్రుణ్ , సిర్రుణ్ , సిండ్రుణ్ -బొఇ= | పెద్ద. సుడా. గోగో. ముడా. బడా. పెండ్లి కూతురు. జిజ్ జిజ్ తాఇ=పిల్లను అ లొ= పెద్దముక్కు మొగము. డుగుతాను. వంకుఇతాఇ= పెండ్లి చేస్తాను. పెద్దగురుటాకు. కుంబల్ - ఓల్. పంకుఇ తేనాx= పెండ్లాడుతాను,పశ్ సాల్" | పెద్ద గుమ్మడి = గుమారి. తాఇ ( పెండ్లికి కల్లు తీసుకు వెళ్లుతాను). పెద్ద నెల్లి. ఉర్ బొండా. (సిరి నెల్లికి కూడా పెందలకడ, తగల్ డా. కన్సీమ్-ఊలన్. ఇదే పేరు). పెంపుడు, లను, లనొ, పెంపుడుకుక్క =లనొ- పెద్దగొట్టచెట్టు. తర్మాండ. నేబ్ , సోర్, ఆజడ్రా, అజర్రా, పెంపుడు పిట్ట. | పెద్దపులి. నుడాకిత్ , శినా. M మీది పెదవి. GO 79 తలయిబ పెద్ద బేగడి చెట్టు. జాలో డా. పేడు. 1. పయ్యా. అపయ్యా=ఆనపబద్ద. పెద్దమానుబేట్టు. ఒయోలేన్. ఎల్లూడ అప డ్యూ=దో సబద్ద. 2. అన్ పెద్దలు : జగాబోజి; సుత రాబోజి; సంక్రు సీనిభ ఆరా. ఆన్ జి? బ్ = కర్ర పేడు. బోజి; పెర్సిబోజి; గుల్బాబోజ; పడాలూ. పేదవాదు. బనా?-మల్ , డొలొఇ-మర్ , (ఇవి వివిధ మైన పితృదేవతల పేర్లు). పేను. ఇ ఈ. పెద్దవాడు.ముడామర్. గోగోమర్ .సుడామర్ . పేను. (18., 1 గిడా. 2. గిసమొయా. (తాడు పెనము. పెనమన్ (3). మొ||) పేపరువ్వ. రేరేడాజ్. వెనిమిటి. తినొజ్ బా. (హాస్యపు | చేయుట.( పేత), బేరిజ్ . జోశ్-ఇన్ బెర్రీ మాట). = నాకు ఒళ్లు వేసినది. పేరు. ఆఖమ్. #మన్.జీమ్= పేరు. నీ పేరు: పెనుగొన్నది. అఇ న్నె తె. అబడ్డ లఇనెతె ఉ అణమ్-నమ్. డాన్ =మామిడి చెటు బడ్డు చుట్టుకొన్నది. పసి గులా ఇలఇశ్ తెజి= పిల్లలు నన్ను చుట్టు పేరుకోను. 1, జీనా, కూడూన్ జీ నేE= కొన్నారు. అన్నము ముద్ద కట్టినది. కిమెడన్ జామ్ జీ నేతె= మేక నెత్తురు పేరుకొన్నది. పెనుగులాడు. అల్ రుఇన బా. ఉంతా జాతిన 2. కీమా. మిఖూమన్ కి మ్నే తె= నెత్తురు మ్మేలే అల్ రుఇ లెజి=ఆవ శివ స్తువకోసము పై ముద్ద కట్టినది. నుగులాడినారు. పెయ్య. ఓన్ తాజ్ . ఆవు పెయ్య. అఓణ్ పేర్చు. తుమ్ డిజా.పత్తిలింజి తుణ్ణ--కుండలు పేర్చు. అంగళ్ తుమ్ డీజా = కర్రలు పేర్చు. బోజ్ = గేదె పెయ్య. బెంబె (ముద్దుమాట). అజల్ జిజి తేజా, ఉఆబన్ తుమ్ డీజ్నా కల్లోడి. =కర్రలు మో) నెత్తిమీద పెట్టుకో, దాని పెరడు. పెగిడి. కరూణ్. కరూజన్, మీద కూర పెట్టుకో. దొంతర గా పెట్టుకో.) పెరుగు. 1. తడా(ఆ)= తెగు(ధారము మొ||) పేలాలు. లయ(ఓ). 2. పేలా.అఇర్రాయంజి అమండ్రాం జల్లా పేలుట 1. పర్ పర్. 2. పుర్ పుర్ . లయావుర్ ఇ గా లేడో , అమన్ సమి గా రెజ్యేన్ ; పుర్ లో తే= పేలాలు పేలుతున్న వి, అజల్ పత్తిలి లేజ్ కూడు పేపత్తే పోడ్ 1 =పచ్చిన పర్ పర్ డే తె=కర్రలు పేలుతున్న వి. 2. వారందరూ తినివేసినారు; నీవు ఇప్పుడ బెర్డమ్, కడి' గామ్; కడితే గామ్, బెర్డ ] ఊరుకో డుగుతున్నావు; కుండలో అన్నము పెరుగు పేలుతునే ఉంటావు. తుందా! 8 బడ్డే లేజి ( పెరిగినారు) 4. మ పేల్చు. సోయా. పేల్చు. పెళుసు. రయబ్. అసర్ ఓల్ రయబ్ గామ్ పై | లంకాన్ . పెల్ల. సప్ప. పేట. లంబన్నా, లనాంబడ్. పెల్లగించు. పెయా. పొ. పెళ్లి కూతురు. జిజ్ జిజ్ బోఇ. సిర్రుజ్- బొఇ పొంగించు. అస్సోరా. అడాలాఆ. పే. పొంగు. 1. పుంపుజ్నా. అంబను పుంపుప్లై = పుండు పొంగినది. అబాఇ పుంపుంX = పేగులు, ఒలాఇడా. పూడీశ్, ఉబ్బినది. డలాఆ లె-కల్ల పేడ. అసోజ్ తా. పొంగినది. బుడోర్ లో గెడు పేడవురుగు. అత్తాజీ-బొ. అసోజ్ -బి. లాలె= పుండు మెత్త నై పొంగినది. 4 లర వేడి. ఇన్ సెలొమర్. ఇన్ సెలొ కిమ్మర్ , గాబ్. ధాన్యము కల్లు, నీరు మొ||వా|| గు|| బార సోయా-తుపాకి రెజూ. డకు. పెసలు. ముగ్గ. గింజ 3 అంబసు 80 పోడ్. పొదుగు. పొంచియుండు. లడ కినాల త్తెకెవులిపొంచుంది. డజ్.బాతె ఒగ్రోతాజ్ రొరోఎతె; సుజే పొందు, ఇజ, ఐండమ్ గండ్రా ఇత్తే. చాలా తె=ములుకోలుకర్రతో ఎడ్లను పొడిచినాడు; పంట పొందుతాడు గుచ్చినాడు. నా లొ ఆ= పులిని పొడువు. పొక్కినది. పుంపు బ్లే. పుళ్లే. తొగి గతిత్, 8. సుజా. మండ్రాన్ సుజూన్ సుఇలె మ పుంపుప్లే-నిప్పు నాకుతగిలినది; పొక్కినది. మాబా=మనిష్యీని పొడిచి గెంటండి. పొక్కు. పడున్. రోఇ-రతజా (నొక్కిపొడువు). పొగ. 1. ఉమడ్. ఉషడన్. పొగతాగు= పొడుము. (పీల్చేది) సుండ్రు-పొ; సనుండ్రు- గెమోడా. 2. గేమ్నా. పొగడు. సిన్నా ఆ; సిన్నే ఆ. పొణక. సుడా.కొకొర్. కొక్కొర్ (చిన్న పొగ వేయు. తూమూరి. దిబ్బ)-డొల్లి. పొగచుట. సనాకుఇ. సర్గాఇ. సనెకుఇ. ము పొతక చెట్టు. పొతక నేబ్, ర్గు. పొత్తర. కొక్కొయ్యోల్ . కొఇకొఇ-ఓల్, పొగ మొక్క. పొగా-నేబ్. పొత్తి కడుపు. జఇతా-పొజ్ . బనిలో(గు), పొగరు. ముఠా. ముడ్రో-ఉడ్రో. ముడ్రా. పొత్తి చెట్టు= రాడసి(తార్) నేబ్ . పొగాకు, పొ (తె.) పొత్తిపంచ. గోల్కాప్. సల్కాప్ . పొటకరించు. లడా బా. అనెబన్ లాడాభ్ణ | పొత్రము. ఆఓనర్ . చెట్టు-పొటకరిస్తున్నది. అంబను లడా క్లౌ= పొద. కుళాప్ . పండు పొటకరిస్తున్నది. పొదుగు. మెమె. అతణ్ణి ఆమెమె లెబన్ అడుబ్ పొట్ట. 1. కింపోజ్'. 2. పుజెట్. సరో పుజె ఎఱ్ఱ=ఆపు పొదుగులో పాలు లేవు. ప్లేస్వరి పొట్ట పెట్టినది. పుజెబ్సీ లెకేచోడి డుండమా. డనుమ్ మ్= పొదిగిన పొట్ట పెట్టినది. 8 సనోజ్. (జొన్న మొ||) కోడి, డనుమంజి=పొదగిన పిల్లలు. 4 పుంతిత్. సరో పుంతిల్లె - వరిపొట్ట పెట్టి | పొదుపు. బజ్సా. గొడొర్ . నది. పొద్దు. ఓయోజ్ . ఓయోజ్ . డుజ్యొళ్లే = పొద్దు పొడి పొట్టివాడు. జఇతామర్, కుతిమిమర్. చెను. గన్ యో థై= పొద్దు గుంకినది. గాఇ పొట్టు. (పేగులు) ఒలొఇ డా. జుమ్=తిండి వేళ (చూ. సూర్యుడు). పోటేలు. మురుకుండిడి. ముకుర్ (గొర్రె, | పొన్న. ఆడుది.) పొన్ను. పొట్లకాయ. పొత్తల కాయజ్ (తె.) పొయ్యి. మెమొ కూల్ = పొయ్యి- మురుల్లా.. పొక్కిళ్లు. పొట్లము.గగ్గబ్ .పొట్లముకట్టు=గబ్బా. క్రి! ప్రా, పొర. కుర్రజ్. (పాము)రప్ ఉసాల్ . లాబా పొడ, జత్. పొడవు, 1. జె లెజ్ 8. డెంకా(ఓ) పొరబాటు. పరా, పడో, పడా. ఎర్పరాలే పొడి. 1. రిడి. 2. అసర్. పొరపాటు లేకుండా. పొడి చేయు. రిడా. పొరుగిల్లు, బారి నీజ్ , ఏరి-సీజ్ . పొడువు. 1. డుజ్ జారా, తెంతా-బా తేశింబో పొరుగువాడు. బారిసీజ్-మర్. వీరి సీజ్-మర్. జన్ రొరొ.లెన్ డుజ్ జారేతె= తెంటాతో | పొర్లు. 1. తిల్నా. పేకుర్ కుమా లెజస్ తిల్నె పంటని పొడిస్తే ఆరుఫారుగా దూసుకొని పెళ్లి తె= గాడి దె పొయిబుగ్గిలో పొర్లినది. 2. నది. 2. రొరోనా (కన్నముపొడువు) కుజా(గు). ఎతెబారా? ఒలాన్ రో తె= ఎందుకు ఆకు పొలము. సరోబాన్. కన్న ము-పొడుస్తావు. జఇతాలూ పొలిమీర. (గ్రామములకు) సండి; (పొలము రోతాఇతమైకు కుట్టించుకొంటాను,సుజర్ లకు) తన్నో. తన్నోడన్ - లకు 81 పిడా 5. రుమా 6. పొలును. పొలుసు (3). అలాబారన్. కు పిడా:గంవలో బియ్యము పొయ్యి. అనుమ్ గ్రత్-యో, నా=ఉచ్చ పొయ్యి. పేలా లేజన్ లేబూ పొల్లు. ఫుల్లా, శివమ్. గల్లళ్లే = పొల్లు అయినది. పెట్టెలో డబ్బులు పోయి. బిడా ర్ లేజన్ అజలంజి పిప్పిడా= కావటిలో పో. కర్రలుంచు. 2. రుఆ. కూడూ రుఆ =అన్న మువెలుపు. 8. రుడా (నీరుపోయి) 4. పో. మా. ఎరా. ఇరా. ఇయా, సనా. సలోడా. లాఆ (పోయి). రోలా తేజ్=ఆకు పోసి పోక చెట్టు. నారు. లేక. జంద్రుమన్ లా తెజి. కినా పోకిరి. జుంజాడీమర్. ఫుర్ జండ్రుమన్ అఇలా బా=పులిపూజకు పోగు. తుంబోజ్ . తుంకుబ్. తరేల్ (నలు). గింజలు వచ్చి వెలపండి ( పులిపూజరోటి పోగు చేయు. తుమా. అలామన్ తుమా=గడ్డి వద్ద చేసి అక్కడగింజలు వెలపండి). పోగు వేయుము. లోబో తుమా=మన్ను పో (గంప మొ|| వాటిలోకి) గుచేయి. 2. కుబొ. కూడూన్ కుత్తె గా= సుసుడా (ఎత్తుము) 7. గోడా (చేతితో అన్నము పోగు చేసికొని తిను. సోనుమ్ ఎత్తుము). బా' 3 ఎరండి కుబ్నె తె= దేవతకు అన్నీ పోరు. సుసూనా. సను. పోగు చేసినాడు. 3. రుక్కుఆ. పోలుగుపిట్ట. డూమల్, డుంబుల్. రుక్కు ఆ=మామిడి కాయలు పోగువేయుము. పోల్చు. అమ్మడా. ఇన్ అఅమల్లాఖ నేను తణ్ణిజన్ జి డిత్తెకొన్నె ఇరాఇ తేజి, రుక్కు పోల్చలేదు. (అజ్ -మ. - లాఇ. ఆ= పశువులు అటూఇటూ చెదిరినవి, మంద పోవు. ఎరా. రూ. ఇరా. సనా. సలోడా. వేయండి. మండ్రాంజి కుక్కూ గామ్ డ మా. ఇయా. క్కూ లెంజి = మనుష్యులు గుంపుకూడి ఉ పోషించు. లుఆ. లోలోమర్-పోషించేవాడు. లనొమర్ = సంరక్షణ పొందినవాడు. పోగొట్టు. సెడా. పౌరుషము. పోటి 1 (పని మొ||) అలస్సోయి. అలొసొఇ. 2. (కర్ర మొ||) తుల్కాడ, ప్ర. పోటు. 1. డజర్ -డజర్. లుక్-ఇన్ డబర్ డజర్ డేతె= నా చెవిలో పోటెత్తినది. 8. ప్రకటన చేయు. (కుషబన్) అబ్ అండడా, అగ్గ ఆ-మిడ్డప్ తనాళ్ తాళ్లెగట్టి పోటు లమా; అప్పుడా. పొడుస్తున్నాడు. ప్రకాశిస్తూ. 1. గేడమ్లె. ఒయోజన్ గేడ పోట్లాడు. అల్ సూనా. మె. 2. తార్తె. 3. పుంతార్తె 4. పోడు. అజల్, అజాల్ అబజ్సా బాజపో జ్ బర భై (మిరిమిట్లు) 5. పె ప్పెర్తె. (రూ. బాగుచేదాము. డుల్బా నా ఇబా పెర్పె 3) 6. మలీమలాఇతే. = కొండపని సరి పెట్టిరండి. లోలో బొందు ప్రజ. పరజ. లో కాంజి. మండ్రాంజి. వ్విరండి. అర్దడి = కాలుతూ ఉన్న పోదు. | ప్రజ్ఞ . బజ్ సా-గనలమ్. తీంబర్బా=పోడునరకండి, అజాల్ = కొండ | ప్రతి. డీ. డీ డినా-ప్రతి దినము. డీతాలు ఎల్లప్పుడూ. పోతు. "థైల్. ప్రతిధ్వని. జాకి. జాకి షా= ప్రతిధ్వని అయినది. పోతు చెట్టు, బొస్ట్ తేడో, జాకీ గామ్; జాకిడమ్= ప్రతిధ్వనిగా. పోనిమ్ము. జెజారా, ఎఱ్ఱసోఇ. ఇజారా. ప్రతిబింబము. 1 ఉముల్ 2. తార్మడి. 8. ఊషరా పోయు 1. పిడా. సుంూలెబన్ రుంకూ ల్, ఒయోజన్ ఆతార్మడి డా లెజన్ 7ఎత్తె- న్నారు. బరి పొడు. బొ 11 82 -- బ. సూర్యుడి ప్రతిబింబము నీటిలో కనబడు ప్రాముట. 1.గిసిడన్. 2.అంబొయన్ . 8.గొసో తుంది. డా. 4 గనిడన్ (గిడా. గిసిడా. అంబోయా ప్రత్తి. (చూ) పత్తి. (ప్రా.) ప్రత్యేకముగా. తజ్ బొ.తజ్ బొ. తంపడా. ప్రియము. 1. మర్గం (గు). సిత్రి బొఇబొఇ బెగడాలె. మర్గం డే లె= భోళ్లు చాలా ప్రియమయినవి. ప్రభువు. రజా, రాజా, డొర. బిసింగన్. 2. మన్నామర్. ప్రియుడు, మన్నా నమ్ గమజ్. డ కుల-నీ దయ ఉంచు. ప్రమాణము. పరమాడా (గడ్డివరక ప్రే. తెంపి చేసేది) పరమాడా తువా= ప్రమాణము పేమ. చేయి. 1. అలా సిజ్ఞఇలె అప్పుడా-గడ్డి | ప్రేలుట 1, కః కః (మనిషి నిగురించి). 2. పరక తెంపి చెప్పు.2 లాబొతల్లె అప్పుడా = వర్ వర్ (కగ్రగురించి). భూమి తట్టి చెప్పుతి. జెజ్లభై అప్పుడా =మరు గునీళ్లలో ఉంచిన రూపాయితీసి ప్రమాణము చేసి చెప్పు4 నానా ఉసల్ రమై అప్పుడా | ప్రొద్దు. ఒయోజన్ . ఒయోథై= ప్రొద్దు మీదికి = పులితోలు కరిచి చెప్పు. 5. ఎజెర్ ఓల్ వచ్చినది. డయోడ్నొఇ లె= ప్రొద్దు మీదికి ఇట్లే అప్పుడా = ఉసిరిఆకుపట్టి చెప్పు. (అబ వచ్చినది. బుబ్యొషె-ప్రొద్దుగుంకినది.(చూ. స్ధమాడితే ఉసిరి కాయలువ లెపిల్లలు మొ|| సూర్యుడు.) రాలిపోతారు.) 6. బసి ఇమ్లో అప్పుడా ప్రొద్దుపోయెను. అరు]. ఒరుబ్లె. ఉప్పుపట్టి చెప్పు (అబద్ధమాడి తేచ ర్మముఊడి పోయి,మాంసము కరిగిపోతుంది). 7.ఒయో బంక, జగి, జెగి. జన్ లేస్తె అప్పుడా = సూర్యుడికి మొక్కి | బంకమన్ను. జెసి-లొ. చెప్పు (కొంకి తే బుర్రబద్దలవుతుంది.) 8. బంగారము. రనా. లుఆజన్ జట్లే అప్పుడా = కాలినఇనుము ము బంగారుపనివాడు. నా సనజ్జా-మర్ . క్క ముట్టుకొని చెప్పు బంగారు పిచ్చుక. బెబెర్ ప్రయాణము. అయాతి.రోయా లె= ప్రయాణ సడుఆర్. ము వెళ్లినాడు. బంటి.బో.డియా-జనరుజ్'. మొలబంటి)లోతు, ప్రవాహము. రబ్దా. బో-సంకా-జనరుజ్ = మెడ(బంటి)లోతు. ప్రవేశించు. గనా. బంటికి సమమైనమాట లేక నే వాడుతారు. ప్రవేశ పెట్టు. అన్ గన్'. బంట్రోతు. 1 కాఁఇబొ. (బిసోయి నౌఖరు) ప్రశంసనార్థము 1. అడ్డుబర్ 2. ఇంజిడో. 2. పర్యామ్, 8. తుర్కామర్. 1. పొఇది. బప్సీగణ. బండవాడు. కెర్సుకార్సుమర్ . ఎర్సుకుర్సు. ప్రసవము. కుబరన్. బండి. సగడ. ప్రసవించు. కుయా. (కూకొయా. బండికల్లు. సగడ-బొండి. ప్రసంగము. బ నేర్. బండిగులివింద. లుఆడి గుంజి. ప్రా. బంతి పువ్వు ? ప్రొకుడుకో రెంటము, రగై. బంధువు మంత్రి బోఇ. మంతరి. (కా.స.) ప్రాణము, పురాడా. మేబీన్. ప్రొడా.(గు) ఇడ్డా-గేజ్-మర్ . డయలర్ . గొజ్ డామ్ ఫుడారా. బిరిండాళంత రాజి(బ.వ.) ప్రాత. పుప్పర్ , ప్రావు. లోడున్, లనొ. బక్కురు. గోడా. డొండోర్ పిల్లా. బంతి ? బక్క, తణ్ణి.

83 బలుసు చెట్టు. బగ్. కుర్తా-సగడ. 80 గసగడ, బరణిక చెట్టు. సిరోఇంతి నేట్. బగెలు. సిత్తా. బరి కె. పర్కె బట్ట. సిండ్రి. కాప్ , సీణ్ (అని సమాసమందు) | బరుకు. గోడా. గోల్కాప్ =పొత్తి బట్ట. పాపీ-నీజ్ . గోచి. బరువు. లగ్గి. బట్టతల, పొతీబోబ్ (ఆడది). పాతాలోబ్ బలము . నత్తుకి. (3) రో రా-బలిమి. డోజ్ (మగవాడు.) ఇన్ కోరా ఎయి=నా = నాదేహములో బలము బటై. జడా. లేదు. బడలిక. మనజ్ఞ. ముఆఇ. బలవంతుడు. కోరా-మర్రడూ-మర్. జెల్, బతుకుట. మరేజ్నా (ధా. మేజ్ .) జంగాడ. మండెజన్. బలి వేయుము. పురా. పిరా. పిర్పి రా. ఫుర్ పు బత్తెము. లుఆడి. రన్-అప్ సేలె ఎడా.. బదిలి. పొడు. పనాడు. ఫోన్ అనిన్ పాడు బలి వేసిన జంతువు = పనిర్ - జెల్. తీజ్ = నాకు వాడు బదిలీఉంటాడు. బలిసిన. కుప్పా. జెడ్జెజ్ . జెల్ జెజ్ . బదులు. 1. రయా బొఅడ్డా రంకు యా తీజ్ . ఒక అడ్డ బియ్యము బదులు నాకియ్యి. బల్లి. డనాజ్ . డజ్ డజ్ బజ్ . పడ్డబ్బజ్. 2. అపకారమునకు తిరిగీ అపకారము చేయు = బల్లెము. సిల్లా-డజ్. ఒడోలా. అమన్ ఒడిల్లిజ్ , బస-పల్లాలి. (ఆకులతోను రొడ్డతోను బద్ద. పయ్యాణ్ . (రాస) పాపా పనా. కట్టిన సాల.) బద్ధకము రొండు. బొడ్డు ఆ. సోతరమ్. (3). బహు. అఇండమ్, అగ్గిడ. అబ్బల. బొఇబొఇ. బద్దలగు. పలజా. పలజ్ - డజ్ .బద్ద లైన కుండ మిడ్డప్. (చూ. ఎక్కువ.) బద్దలుచేయు, పాఠ. తిరంజీ పొర. పలకర్ర బహుమతి. ఇనానున్ . 'సాడీ. సర్దా. అలీగా. బద్దలుచేయి. బద్దె. (నడుముకట్టేడియా-జనిజి.డియా-తాప్ . భయ పెట్టు. అబ్బంతోటా . అబ్బతో జా, అనిన్ బాకా. పనేడన్, గసియా తె; అబ్బతో జొ=వాడు పెంకితన బాగా. బజ్సొలె. అంబెసె, బల్లూసా (ఓ.) ము చేస్తున్నాడు; భయ పెట్టు. సండ్రూపో != బాగాఉన్నారా? (ఇది పల భయము. బంతోజ్ . బతోజ్ , అపురాడా కరింపుమాట). రుప్ రుప్ గావ్లా డకు = ప్రాణము కొట్టు | బాగు చేయు. 1. సస్సాలా. (సా + అలాజ్). కొంటున్నది. అరజాడాలమ్మ నీకు రియాడీ సస్సాలా= చెత్త (తుడిచి) బాగు చె భయము లేదా ? ఆజోరజ్ -తిజోరజ్-అడే అబ్బహ్-ఆ. లమ్ ? అమన్ అనింజి - అ-బ్బింజి ఇల్లె బాట, గాఇ-లో, తజోర్. ఈడి-తజోర్. పొజె=నీకు తొణుకు బెణుకు లేదా ! వారివస్తు బాటసారి. నా.మర్, వులు దొంగలించినావు. బాడి దె. త త రెబ్, తండన్, బాడి దె చెట్టు'. సింసిజ్ - నేబ్. రూ-సిమ్ సిమ్ బయట. పడ్డా బాస్ . నేబ్. బయలు దేరుటకు సిద్ధముగా ఉండు.ఒస్కాయనా. బాణము. ఆమ్, 1 గొడ్డాలుడ్ -ఆమ్ 2. బ బయలుపడు. అమన్ తడీలమ్= నీవు బయలు నేజ్ -ఆమ్ 8, పోఇలోజ్ -ఆమ్, 4. బియజ్ పడ్డాపు. సఆమ్, ఉడడ్ -జ్ = అలుగులేనికోల.. భరతపిట్ట. డాగాతి. బాతు. తప్పా. భరణికప్పు. సాడా. బర్నె(3). బుఇడారి. బాదుట. తనిడ్, తుబబ్-ఆ.లబొబ్-ఆ, పర. బాధ. అను. బా. య్యి. 2. బయలు. పడ్డా.

84 "తోఇ. బు. అబజ్. బాధ పెట్టు. అబ్-అసూడా. బిసోఇ. బిసిజన్. బానకడుపువాడు. గొపోజ్ ముక్. బిళ్ల 1. లల్లర్. 2. బర్రీ- నేబ్ . బార, ఉంజ-సంతి, బిళ్ల తేగ= పరోగాయి. చారు. 1. అనెబన్ మండ్రాంజి బీ. తొత్తఇలె డకోజి= చెట్ల మనుష్యులు వర సగాఉన్నారు 2. 1 నిష్. (జ్, ధా) మం బీట, అగడ. అపలాజ్ . పడర్. ససజ్ గడా లే; డ్రాంజి కెమెంజీ= మనుష్యులు మూగినారు. పలా షెతలుపు బీటలుపడినది. బారుక నారు). బీడు. అకజ్జుమ్ జన్నోజ్ . గరూపొ.జన్నొజ్ , బాలుడు. రబలన్. కబారి, రబారిజన్. బీద. బనాగి. డొలఇ-మర్. బాలింతరాలు. ఒంబర్ సేలన్. ఉంతా ఒంబర్ బీర కాయ. బిరకాలూ (తె.)సిరిండాజో. సెలన్ 5 కో-పసుఆ డెలే=ఆపుళటాలి? | బర చెట్టు. సిరిండా- నేబ్ • దగ్గు పడి సెము కలిగినది. బావ. బాఉ. బాడి, బావిళీలు, డొఇడొఇలూ. బుక్క దీసుకొ, పసేరా. పసేర్నా. ముఇబొ బి. బ్నా. తళ్లీ పసెర్నె తె. ముఇబోబ్ నే తె. ఆవు బుక్క దూర్చుకొన్నది. బావుకుషి. జల బుజబన్. బుక్కెడు నీళ్లు. బో గనుమ్ డా గమ్లె బజాజి 10 ... కడొ, డిక్లాఇజ్, ఆడోగాయై పుక్కిలించి ఉమ్మి వేయుము, అనకూక మ్మేలె, అమెజ్ నాష తె = లాగి బుగ్గ. తనూంసల్ . తుసల్ ల మే తె= బుగ్గపోటు నానుగాలి బింకముగా ఉండడం చేత రా పొడిచినాడు. లేదు. బుగ్గి. లక్కి, లకిజన్. పుగొ. బిందువు 1, జనత్ , 2. జతత్. "నూరిన్ జత బుగ్గిబూడి దె పూసుకొని, జుత్తు విరబోసికొన్న త్తె= వావచినుకులు పడుతున్నవి. వాడు. వు గోమర్. పుగో-మర్. బుజము. కపడా. ఓంబము. మా ప్రతిబింబము. బుట్ట. తోడోర్. పల్ల లే (కా, స.) (తె. పల్లి ఓగపట్టు 1: బల్లగా. 'ఆజాడానమ్ లల్లల్లె డకూ త?). పెద్దగంప. తుడుర్ = తొమ్మిది కుంచి నా ఊపిరి జీవసము; బిగపట్టి ఉంచు 2. ములుపట్టేది. డంకడా=పది కుంచములు సరూఇ. సమాఇలె-బిగిసినది. పట్టేది. లంబిడి =l6 కు చములు పట్టేది. ఓగి. అల్లడ్ . రూఇ. రండ్రన్. సుండ్రు. (కా =) గంప. కొలత బుట్టలు:- బిగిం మ 1. ఇడజా. థైబిగిసినది 2. లడా. సొ డెడు పట్టేది ఆంజా. 2 సుండ్రు ఇ (తూమెడు బిగ్గగి, కళ ఉరణలో. ఆ లిఇడ్ (ముత్తుము బిచ్చము. గర్-ర్. 4 ఒయేర్ (అయిన తూములు బిడ్డ. పసి. పన్, అలెగా-ఓన్. ఆరారి 5 తొంపిడిజ్ (ఏడు కుంచములు ) జన్, కొసరెండు మాటలుపొత్తిళ్లనున్న 6 తొడో ఎనిమిది బిడ్డలని అర్థము. 7 డంకడ పది ము, మంకు. 8 మానెతో (పండ్రెండు 9 తగ్గల్ (పుట్టెడు బిరు; ; జన్, బిసిజ్ గోడన్, 10 కొక్కొర్ (మూడు పుట్లు Diaక్కమ్. జక్కన్ కూడు::బిరుసు ll మొకొఇ (పది తను. 12 గాడె (పదిహేను బిందె. గయ. 1 సొల్లా . బిరడి గూడబ్ • 85 బె. బుజ్జి. 18 డొల్లి (మూడుఫుట్లు పట్టేది.) 14 ఎన్ సోబ్ (పిల్లలు లు ఆడుకొనే చిన్నది.) 15 సంగోడా (డాగర). బెంగ. బింబీ రా(3). పసి బింబీ రాలె. బెండ, బెండ (3). 16 అడెఇ జాంతాండ్ర ఎండ వేసేది). బెండు. ఒ ప్పెంగా. 17 తఇంకేల్ = తట్ట. పూజకు వస్తువులుంచు బెంబేరుగ. బెంబెబ్లె. (సిత్తె). కొనేది. బెత్తము, రే. 18 ఉరజ్ పేల్ = వెదురు పెట్టె. బెదిరించు. 1. ముర్రాఆ. తబ్లెంజి ముర్రా లేజి = వశువులు బెదిరినవి. 2. ఉజా. తక్లీం బుడదవకర్పూరాలు. బరొ. జి మండ్రాంజి ఉత్తేజి= పశువులూ మనుషు బుడమకాయ. సుడా మొఇ (పెద్ద బుడమ). లూ బెదిరి నారు, 8. తిమ్మ రై= బెదిరినది. 1 మొఇడా (చిన్న బుడదు) బడాసర్ (ఆ ముర్కాలె. 5. ఒబ్బొముజ్ లె. తుళుక్కు డ్డ బుడమ). మన మొఇ (తియ్య బుడమ). మని బెదిరి నాడు. బుడవి, పొత్తోల్. బెరడు. కు కుర్రజ్. బుడ్డ, అరె అరెకట్, బెల్లము, బెల్లమన్ • (3). బుద్ధి, బుడ్డి. (3). బెస్త. అయో-మర్. బుధవారము, బుడారా. బే. బురద, బొబ్బ. డడా-సోల్. సోల్. డా. బేడ, తుర్ -లేబు బొబ్. బేరము, జాతి. జనాతి జతీయే తే=వస్తువు బులుసు చెట్టు. తొతోడి నేబ్.. బేరము చేసినాడు, బువ్వ. బాబా. (ముద్దు-మాట). బుసకొట్టు. బుస్సుమను. పసుఇలో గే, మండ్రా బైట. సం డాన్. ప పడ్డాబాన్. బండ్రాబ్నా అమెలె వసుఇలో గె డే తె= మనుష్యుడు కోపముచేతను బుస్సుమంటు బైటకుపోవు. 1, డు జ్నానా. 2. దుశ్ న్నాడు. జాడన్ పసుఇ గామే= పాము రెజ్నా. బుసకొట్టుతున్నది. పసుఇగా జీమానే తె= బుసకొట్టి నిద్రపోయినాడు. బొంకు. తల్లు. బొంగుగొంతుక, బడూజ్ బడేజ్ తో. బొంగు వెదురు. కనూరన్, అరిక్కా ఉరజ్. బూచివాడు. బనతోజ్ మర్. బొంత. బొంతా-సీజ్ (రా). బొంది, అడోజన్. బూజు. బుబు. ఆర్గాల్ బుబూ అర్గాల్ బుబూ లే=చట్టి అన్న | బొక్క. 1 పు. 2. ఫుతర్ • ము బూజు ఎక్కినది. బొక్కి నోటివాడు. కా ర్వతో; కొర్పెట్జ్-మర్ ; బూడి దె. కుమ, కుమాబన్ , గయమై= బూడి దె రొడజ్ జీ-మర్; మాడా.జీ-మర్. అయినది. మోడో గనయమ్ డే లె. బొక్కు. రుమానా, (తినుమని కోవముతో బూడి ఔరంగు. జబజ్ ; పుర్సాల్. అనుట). నేబూన్ అపాజా ఇరుమా తెజ్ = బూతు, ఎర్సె- బెర్. డబ్బు తేవు, బొక్కు తావు. బూతుపిల్లి. జల్ సూల్, బొచ్చు. ఉప్పుర్. బూరుగ చెట్టు. బుద్ధా నేబ్ , కుకుఇ నేట్ . బొజ్జ, కింపోజ్, బొ. బూ.

86 బమ్ బో బొటన వేలు, అబొబ్-జేజ్ (కాలిబొటనవేలు) మాట. జన్నాజ్ చివర అనోజ్ జాజ్ చివర అబొబ్-నీ (చేతిబొటన వ్రేలు), కలిసేచోటుకు అడోడొఇ అని పేరు. తుల్ అన్తమ్ నే తే-బోనుమూత తెరచికొని బొట్టు. 1, తుత్తు ఇ. 2. ఒబొరొ (మొగము బుగ్గలు, గెడ్డము మీద పెట్టుకొనేది). 3. ఉన్నది. డాతుల్ అతుమ్ లె. బోను మాట జతడ్- డా(తర్పణము మొ!!) కింద పడ్డచి పడినది. అనోజ్ జాజ్ - లెజన్ జెలు అక్కా నుకు. ఒబొరో తింకొఇ నేతె= బొట్టు పెట్టు లాఇ = అనోజ్ జాజ్ అ నేకర్రలో మాంసము కొన్నది. 4, జరి(నీరు, కల్లు మొ|| వాటిది) టికించినాను, అనగాకట్టినాను. బొడ్డ చెట్టు. ల్వు-నేట్, లుఆ గుర్. బొడ్డపండు బోయీలు. తంబేమ. బొడ్డు. పూడి, బొడ్డి(3) బోరగించు. తుంూడా. బొత్త 1. పతు, 2. పుతార్. బోరగిలినది. తుంూ నే తె. బొత్తిగా అమిడ్డప్ అండ ఔ: బొత్తిగా వినడు బోర్ల పడుకొను-ఆట. బొంబమ్ తాల్ (వల్లఆట) బొదెంటము. బరేడఆబ్, పసిజన్ బొంబమ్ తాల్నే తె-పిల్లడు బోర్లా బొద్దు. జిజి. పడ్డాడు. బొప్పి. పొతోల్, బోర్ల పడు. బొంబమ్ తాల్నా. మండ్రాంజి బొం బొమ్మ. కుండా ఇ, కొండా ఇ. ఇడి-సిజ్ (చిత్రిం తాల్లెంజి = మనుష్యులు బోర్ల పడు చిన దేవతలు.) తున్నారు. బొజ్జ. పుతర్, అనెబన్ పుతా (రై= చెట్టు బొ బోర్లతోసి వేయు. అబ్బాంబమ్ తాలా. రవిడిచినది. 'ర్లించు. 1. తుండ్రుడా.(రూ.) తుంూబ్ బొరిగి, బురు. బొణ. (గు). 2. తినడా(రూ) తకిడా (దగుడు వేయు బొల్లిసిత్తర్ . సత్తర్, (కా.స.) తర్పూర్ లేక మూత వేయు). బొల్లివాడు=కర్పూ-మర్. బోసినోటినాడు. కోర్పెతో-మార్. (చూ. బొక్కినోరు). పూడి, గిజిజ్. బ్ర. బోధపడు. 1. బయ్యె డమ్నా. థేన్ అపు బ్రతికించు. అమెజా. జ్ఞాయేన్ -అబెర్నా బయ్యెడ మ్నె తె= నేను బ్రతిమాలు. ఒయా. అనిన్ ఒయెలె జాజా ఇ- చెప్పినమాటకు బోధపడ్డాడు. (ఒప్పుకో జ్ఞాఇ=వానిని బ్రతిమాలి ఆప్పు తెచ్చినాను. న్నాడు). 2. గలమ్-ఆ. 8. మన్నసు- Zఆ. | బ్రతుకు. మెజా. మరేజా, బోధపర్చు. 1. బయ్యెఆ. అనిన్ ఏ తె, బయ్యె | భ్రమ. అపాడె. (శా. స.) మార్ మడ్. ఆ=వాడు ఏడుస్తున్నాడు, బోధపర్చు. 2. ల క్యారిపడే అపొడేలమ్ నీవుల క్యాడు 2. అగ్గలమా బజ్సాలె అగ్గలమిష్ = నాకు కాబోలునని భ్రమపడ్డాను. బాగా బోధపరుచు. బ్రహ్మచారి. కిడా-మర్. బోధపర్చుకో.గన్ లూడమ్నా. ఉంతాబెర్నాం బ్రాహణుడు. బంబడా, జిల్లా గూడమ్నా = ఆమాటలన్నీ బోధి పర్చుకో. (చెవిలో దూర్చుకో,) బోను. 1. కినన్-డా= పులిబోను. 2. డాతుల్ భయము వేస్తున్నది (నాకు). బతో తీ* . అబ నాటబోను. (డా= ఒగ్గు+తులా దన్ను). తో ఇం - నాకు భయము లేదు. 1. లాజర్ రెజ్ = బల్లరాయి. 2. అనోస్ట్ భయము. బంతోజన్ . బతోజ్. ఆపు రాడా జాజ్ = (ఒజ్ . P. భూ, వి. ఆనోజ్ + రుప్ రుప్ గావ్లా డకు, బంతోజన్ -ఆసన్ జాజ్) ఎరఉండేది. తి తుల్కాడా =ద = వాడి గుండె కొట్టుకొంటున్నది, భయము న్ను కర్ర 4. లాబోత్ = తెడ్డు 5. జన్నాజ్ = బో. భ.

భరణిక. సిరోంతి నేబన్ . సిరుర్తి- నేబన్ (రూ). | మందలించు. 1. బయ్యెఆ (ఓదార్పు) 2. భరద్వాజప4. జేతజ్ -డాగాతి. ఆప్పుడా. భార్యా. డుక్రీ. ఇన్ సెలొ. కులమ్ బొఇ. మందు. రేగమ్. సుర్తమ్. భూమి. లబొ. పల్లము= సరొబా, మెట్టు=గుడ్డత్ | మందులమారి చే . కోతమ్ నేట్ - (పూజపాట లలోమాట.) మ. మకమక. మలాశ్ మలాజ్ మలి మలాశ్ -మ లాజ్ డెతె= దీపము మకమకలాడుతున్నది. మంగ చెట్టు. పతో సనేబ్, మకిలి. అడీల్. మంగలము. గరఇ గా ఇ-పడ్ (గాఇ. ధా. గరణ) | మక్కువ. సిన్నా. సాలడ్ . మంగలవాడు. కనుజ్-మర్, మగ. ఒజేర్. మంగళ వారము. మండ్లారా. మగడు, 1 తనోజ్ బా. 2 ఒజెర్, 3 మండ్రా, మంచము. సండి. 4 తలఇబు, (ముసలివాడు.) మంచి. బజ్సా. అంబెసె. లంగా, మగ నాలి. తనొజ్ బాసెలో, మంచి వాసన (సువాసన). సరుమ్, లంగుమ్. మగ్గము. లనాఇ. (లఇ. ధా). మంచినీళ్ల సముద్రము. జనీడా. మచ్చ. 1 గగడన్ 2. గగ్గర్. 8 బల్సోత్ మంచు, కనీడా, మొడా (పొగమంచు) సిన్నా, (పుండుమచ్చ). మొమోరీ, మోరెతె= కాపలికమ్మినది. మచ్చిక. ఉక్కా. అబ్ ఉక్కాఆ. మచ్చిక చేసికో. మంచె. రంతాల్. మంజరపు చెట్టు. రోరో నేబ్. మచ్చు. ఏలాగు ఉంటుందో చూస్తాను కొంచెము మంట. 1. అలాజ్ తొ, అబల్ బొంతూలె డిం ఇయ్యి=ఏం తెగా షెడకు జోగిత్తాఇ కజితీ ఇ. డిమ్ గామ్ ఆలాజ్ తోడన్ ఉయ్యా= అనమ్మక్ • కర్రలు కాలి చిటపటమని అగ్గిమంట మీదికి | మజ్జిగ, గోడోడా(కా.) లేచినది. 2. ఉండ్రాన్. "డోజ్-ఇన్ | మ. లాబొ ఉండ్రాప్తి 8. సతీసబోఇ డే తె= నాఒళ్లు | మట్టించు 1. ఆఫ్ ఇకాఆ. (ధాన్యము మొ|| మండుతున్నది. ఇమహ్. (మంట ముట్టించుటగు) తక్లీన్ X గల్లె సరో అఫ్ ఇ చేయు) తొగి. ఇ! మజా. అగ్గిపుంట చేయు. ఆ పశువులను లంకె పెట్టి ధాన్యముమట్టిం రిగ నేమ్- గేచున్, చిన్న మంట. చు, 2. అనో ఇడాఆ (మనుష్యులు మొ|| వారిగు॥) తింళ్లీ బాత్ మండ్రాస్ లకి మంటపము. సర్రు. యా అఖాడాయె తెట్లక్కియాడు పశువు మంటి పిల్ల. కుప్ప. డఇ-em. లచేత మనుష్యుని మట్టించినాడు. మండ. కిండో సీ. కడుఆ-సీ. మట్టు. 1. ఖా(P) తల్లియోల్ ఇయె తె= మండగబ్బ. తొంకుమె. ఎంగిలాకు మట్టినాడు. లక్షీ ఇకా ఇట్టే = ఆవు మండిగ, మండీ, మండోరా. నన్ను కుమినది. ఇన్ అలాఇ= నేను కుమ్మ మండినది. సిరత్తే. సీరజా =రాజుట, జంగూలె. లేదు 2 అనీ పాల్ (ఉట్టిముట్టు) అనజన్ ( కాలినది) ఇ మజ్లి=మండినది. అనీ పాల్ తఫ్=ఉట్టిమట్లు తెగినవి. మంత్రము. మంత్రమ్ మంత్రి. మంత్రిమరన్. మడచు, గబా. ఓలా రబా. ఆకుమడుచు. మంద. 1 మండ. (తె.) 2 బీడీ-బీ డా- మేడంజి = మడత. రనప్. కలమంద. బీణా - తాజంజి= ఆవులమంద | మడత పెట్టు. రబా. కొత్తా. చుట్టూ కంచగల ఆవరణ. మడమ, అన్ డొడొక్కా జేజ్ 2.డనుకుల్లీ జేజ్ . మందముగ. మడి, 1 సరోబా మట్టెలు. ముడ్డీ- జేజ్, జలాలె.

88 అర్తన. మద్దెల, కడీజ్ . మధ్య. తరండి. మడుగు తడా (చెరువు), లొ ఓజ్ (గొయ్యి). ! మరదలు ఎరెర్ -బొఇ. మడుచు. రబా. మరది. ఎర్రెర్ సి (చిన్న మరది). ఎరెసిడ్ మడ్డి. కులూఇ. కులూఇమె. కులూ ఇసాల్. కుజూర్ బజ్ (భార్య తమ్ముడు). మణిబంధము. కడునీ, కడ్డుసి. మరల, బనేర్. బార్, బారా, తికి బారొకి, మతి. బుడ్డి. అన్ ఒగండి. అగలమ్. మర. ఒకి, మినన్. మత్తు తడాఇ. మరలించు. వియ్యూరా. తక్లీన్ పియ్యూరా. మదము. కరీ, మరలు. పియ్యూర్నా. మదురు. కింతాల్. మరి. ఒకి. బార్ ఒకి, మినన్. ఒనెర్ బార్ .తికి. మద్ది చెట్టు. మరుగు. క్రి. 1 ఉక్కాడే ఆ. 2 (నీరు మొ.) డా'సోరె. మరుగుపరుచుట. సొం. మధ్యవర్తి. 1. లగ్లామార్ (బేరము, అప్పు!! మరుచు. కరెడ. కడానా. కె రెడాగోజ్ వ్యవహారములలో) 2. సఇసఇలఇ మర్ అమ్-మరవకు. (దెబ్బలాట ఆపుపొడు). మరునాడు. అన్ బియో. మధ్యాహ్నము, తెజ్ -బొప్ -ఒయోజ్ .గరీగాఇ. మర్రి చెట్టు. తబిర్. తబర్. తిర్టె=మర్రిఊడ. మనము, 1, ఎల్లెన్, 2, మొల్లెజ్ (కా.స.) కుడ మర్దించు. (చూ నేతొ) గొసోల, గోసాడా. జైన్ అఇబా=మనమందరమూ వెళదాము. మలక. మండోరా. 8. అల్లెన్. మలము, అసోజ్. మనస్సు. మనసు. మన్న ఇసు. ములుగు. కుంబిడీసామ్ డియా(కటియొక్క కీలు.) మనవి. జకీజ్. మనివిచేస్తాను= జీజ్ తేనాఇ. మశూచికము. రుగాబోఇ. మనుషుడు. మంత్ర, సమాసమంరు. మార్, ' మసి. అసాఇ. మ' అవుతుంది, లంగా.మర్ . మసిబొగ్గు. అసా-జన్, మనుగడ. మరేజా. చుండ్రేజ్ . మనుము. 1. జాడానా. 2. మజ్నా. 8. మా. మరి ఒకడితో మనుముపోవు. ఏరేర్ గం డమ్నాం మా, ఎల్లెన్నా. అల్లెన్నా, మొల్లెని(శా.స.) మన్నన. సిన్నా. మాది. మొల్లెన్ ఆ 3 (కా. స.). ఎల్లెన్నా తే. మన్నించు. సిన్నా, సిన్నీ ఆ. మస్ను . (1) 1, డీజన్ . డజిక్ డినా కనిసిండ్రీ మాంసము. 1. డేలు. 2. సిసిడక్ ( పిల్లల ముద్దు ఓ బ్రే= ? ఎన్ని దినములు బట్ట మన్ను తుంది. 2. లాబొ. సోర్, సోలన్, గత్తమ సోల్ . మాగుట. లతోజ. అగూరన్ లతోజూఇ లెప్ప మప్పు. ఇజా, అనిన్ తణ్ణిజన్ ఒర్రో అఖ జె= ళ్లు మాగినవి. వీడు ఎద్దుకు దుక్కిమప్ప లేదు, కెం కెనన్ మాట. 1. బెర్నా. బే (సమాసమందు). 2 అఇండా పాట మప్పు. బారాఇళ్లీ నాఇ = గరమ్ గ్రామ్. ఏతా గరమ్ గామ్ = ఏమన్న పని నేర్చుకొన్నాను. మాట. మబ్బు. తురుబ్-తిరుబ్. తురుబ్లె. మాటలాడు. బెరా. రఇన, (చెబె] రజా (రఇ] మలినము. అడీల్. మాటమణుగుట. 1, రిజ్ రెజ్. 2. జల్ జల్. మరక కిడా. కనిడ్ • సిండ్రి ఆకినిడ్ -గత రై= రిజ్ -రిజ్ లో తె= నిశ్శబ్దము గా బట్టకు మరకలు తగిలినవి. కిడాజెu= మాడినది. జగాలె. గయాలె. మరళ లైనది. కి, మరకలవుతుంది. మాడ్చు. యగాఆ. జగాఆ. గయాఆ. మరుగుజ్జా- వేకల్ . మాస తివ్వ. దెప్పొడి. అల్లెన్నా తె. మాట.) 2.

99 1. అమణ్ డా. కంబారి అమజ్ 5 ఆస్సెడా సెడా. కంబారిని మాన్పిం 2. అసెడా సెడా. 8. అస్సేరా, ఆ అస్సెరా=నొప్పి మాన్పించు. అరా (దూలము.) క్రి. 2. సెడాఆ రి సెడా నె తె=కంబారి మానుకొన్నా (3) బజ్సా డెఆ. 1. ఒరుబ్బెడన్ (సంజ.) 2. ఒ (రేయి). 3. అడీ లె (మురికి) క్రీ. సెడా. (పోగొట్టు). జూర్ (భార్యతండ్రి). మామ (పెన ). ఉడా. ఊల్ (సమాసమందు). సు రజల్లె. గండ్రూ- ఊల్ కఇల్లె; ఉడా ఆ **=మామిడిపంట మించినది. మరి దొర కవు. 4, అ-ఇర్తె. ఇర్తె పొట్టిసిల్లె ను క్కూ బడ్సాలె కపై, అఇ 3. మిండడు. జుంజూడీసర్. మిక్కిలి (చూ. ఎక్కువ.) ఆఇండమ్, బొఇ బొఇ, అలా, మిడ్డ, బీ గరు. మిగత, లగ్గు, లగ్లో. లగ్గా: మిగులుట. ఆగ్గు. మిగిల్చుకో. లగోనా. మిట్ట, 1, అడో (చేపవి శేషము). 2. గడ్డజ్ (మెరక) 3. లంకా-లోబి. మిడిసిపాటు. కింతజ్. మిడుత, పప్ప. మిణుగురులు, జలిమి, జలిమిలిబో. ఉమర్ర తొ మితి. కంతు. కనంతు. మిత్రుడు, గడి. అన్ గడీ లేజి= నేస్తము కట్టు కొన్నాడు. మిద్దె, 1. పింతా. 2. దుల్బామాల్ (రా). పిం తా నీజ్ = మిద్దె ఇల్లు. రుగు. అంబులి (ఓ). మాయ (తె). అపడ్డా. నాడు. పేర్నే తె. అడీ లె. తూరు (తె.) 2. తజోర్. బారె. మార్లు. ఏ రె. ముమారు. యాగి త -మూడు మార్లు. పాడోలె. జంజాడా. డోజమ్ జింజాడాలమ్- పము మారిపోయినది. అజ్లలోఇ. సము, బనార్ తలఇబూసీజ్, గండ ఇసీజ్ ఉంతా సెలోడోజ్ -తప్ నేతె. కుల్పత్. 1. బారేతే. 2. పడ్డా లేతె డరక్కున్న జంద్రుమ్ పడ్డా లే తే: విత్తనములు మార్చినాడు. మినుములు, మును. మిమ్మ. అంబెన్. మిరపకాయ. మరీస, రజాకెమీ. సీమ మిరప -- మిరిమిట్లు. బరీజ్ బరాజ్ . ఒయోజ్ గిల్లా లెన్ న్ బకీజ్ బరాజ్ తీజ్ =సూర్యుణ్ని చు స్తే నాకు (కళ్లు) మిరిమిట్లు అగుతున్నవి. న సస్సెడి. (చచ్చడి (3) ). ర్బా. అజాఇ. (చూ. నెల) డీల్ . అడీల్ నీజ్ = మాసిన బట్ట. మీ. అంబెన్ . సీజ్-బెన్. మీయిల్లు, మీగడ. లల్లార్. మీగాలు. కిండోస్ట్-జేజ్. మీజెయ్యి. కింకోజ్ -సీ. మీట. జన్ జన్నాజ్. మీటు. సీమా'=చిస్తు (3). పర్ణోజు. మీద, లంకాన్. మీదట. పూర్భాతె. 1. నమా మిన్న ఉజ్జ, మిన్నుమ్ తె ఎడ్జ్, ఒన్నమ్ తే ఎజ్జా, పూర్బాతె ఇయాఇ= ఈయేడు, వచ్చేడు ఏడు, మీదటికీ లేదు, ఆమీదనురా. ఆ. మోఆ. మోగాఇ-చంద్రగ్రహ అజరై (భూ. ప్ర.) జంూము ఉ. 2. పల్లె; ఆయమ్-పల్లె; 8. 12 90 సుర్. మీదికి. తీకి, పంతిక్కొఇ. ఉయ్యార్ , క్కొ | ముగియుట, సను, సూలె; ఒన్తు?; గడోథై; ఇ. తెతెసి బ్లె. అఇల్లె, తకొల్లె. గుడీల్లె, రేఖ్. మీదుకట్టు. 1. గరీనా. జుండార్ పడజ్ గరీ ముగ్గ చేయు.లిగ్గమా. రూ. లగమా. ఉడాగురన్ నా = చేతికుండను తిన్న గా ఉంచుకో, హో లిగప్లే-మామిడి పళ్లు ముగ్గినవి.కింతె లిగమ్లా సంపా గరీ నే తె= దేవుడి కుండ కట్టినాడు, ఇ= అరటి కాయలు ముగ్గవేసినాను, లిగమ్లె మీరు, అంబెన్. ముగ్గినవి, అలిగ్గమ్లాఇ=ముగ్గ నేయించినాను, మీరెను. ఆఉ. మాటవిరనియ్యకు. ముగ్గుట, లలిగ్గమ్, లనగ్గమ్. మీసము. సింగ. ముచ్చట. ఇడకాబెర్నా, బెర్డితేంజి-రఇడా తంజి. ము. ముచ్చిలిగుంట. అనోడోంగా; గొలి. మంగాలు, తహారో.. ముట్టడి వేయు, యర్ యర్ డనా. ముంగి, 1 కుం పెడెబ్ 2. శిం పెడె. 8, జొన్ | ముట్టి. (చూ. ముట్టె.) ముట్టించు, ఒ గేమా (చుట్ట.) ఆజాబా. ముంచు. 1. తబుడా. 2. డడానా (తదుపు, ముట్టు. 1, ఎక్స్ 2. వి జ్యోల్ తి. ఎర్సి డే లేడో 8. లు== నానవేయి. డీజ్కా స్నె తె= ముట్ట గుటచేతను బట్టలు ముంజూరు. గండోయోల్. ఉతుకుకొన్నది. 4.ఉంతా సెఆగజ్ నె. ముండ. జుఆ గొఇ, జుఆ మర్ - - పెండ్లాము ముట్టు. 1. ఉవా. 2. జబా. 3. కాజా, చచ్చినవాడు. ముట్టె. 1. జిజి (మోపు) 2. అమూ (మూతి.) ముంత. ముంత. (తే.) ముడత. యుయూ; యె యె. అని న్నా ముందట. అమజ్. తెమజ్. డో యుయూ యెయెలె. ముందుగా ఆమథై. తముత్తై. ! ముడి. 1. తొబాడన్, 2. తను, ముకుళించు. 1. కొర్యోచా. తర్బా కొర్యోజె; | ముడికట్టు, 1, తమ సుకి. తజ్ సుఆ (కా). లు లేక , జ్యోజ్-తా = పువ్వు. ముకుళించి ఆడన్ తజ్ సుఆనోతాదు ముడి బెట్టు. 2. రె చినది. కొర్యోబ్ నీ లె= చేతులు ముకుళ్ళి ఇనా. ముడా ఊ రెఇ నే తె= జుత్తు ముడి చెను. 2. సంకొఇటల్లె=ఆకులు ముడుచు వేసికొనెను. కొన్నవి. సంకొఇతాకా. ముడుకు. గడెజెజ్. ముక్క. తనుబ్'. పయ్యాణ్ (గుముడి కాయ ముడుచుకొని పడుకుంటాను. రెఇ లెడీనూ తె మొగి. నాఇ. ముక్కిడి కొర్యోమూ లమ్మ పురుష ; లమ్మ ముడుచుకొను. (నగలు) రెఇనా. కీ పొపోమూ, పిత్తామూ. ముడ్డి, డుజ్ సాజ్. ముక్కు. మూ. మూతిక. జకోమ్, జకోమ్ సీజ్ = ముతక బట్ట. జ ముక్కుకమ్మి, జఇతామూ. కడు:= చెకమ క కోమ్- డోర్ - ముతక నూలు. మ్మలు. ముత్తవతల్లి, బనార్ యోయో, ముక్కుముక్తి. పప్పామూ. ముత్తాత. జనార్ జొజొ. ముక్కుచెరమల. మూనా. ముదలకించు. ఒడోలా. ముక్కు దూలము. బజ్ షోర్-మూ. ముమరు. జడడా.జనడన్ జడబ్లే. ముక్కురంధ్రములు, పతూమూ. ముద్ద చేయు. కొక్కొమా. గనుర్తె, సిండ్రి ముఖము, ముక. తె, ముంకా. క్కొఘై ఇమ= వానకురుస్తున్నది. (బట్టత ముఖ్యుడు. ముడామర్. డుస్తుంది.) ముద్ద చేసి పట్టుకో. లోబొకొ ముఖ్యము. ముడా. క్కొమ్లె తియాజమన్ను ముద్దచేసి యిము. ముగించు, సుజ, బారా సూల్లె-పని ముగి పెను' ముద్ద. కనిమ్. కొక్కోమ్.

91 2. మునుగు. మూలిక ముద్దు. తెడ్డా. కుర్కు తమ్నా. (గు). మూజినక చెట్టు. కుతమ్ . ముద్దుబిడ్డ గొణ-ఓన్. మూట. గిడ్రా(గు) గిడ్డా. గొ గిడ్రాలె ముద్ర. తజా. కందులు మూటకట్టెను (ఆక్కుల్లె, జిడోబ్లె, మునగ చెట్టు. మూరి. మూరిజ వేబ్ . మll ఎత్తికోవడములో భేదములు). మునికోల. 1. సుజర్ డాజ్ (ములుకోల) 2. మూడిక. తుంతి. అక్టోఇడాశ్ = (కొరడ). మూడు. యాగి. మునపటి 1. పూర్బా. 2. అమణ్ . మూత. 1. శనికిల్. 2. డనాలన్. .. రనుబ్, మునుపు. అమజ్ • పూర్బాన్ . మూతవేయు 1. డబా(శిన్నముకప్పు) బుబ్బా బుబ్డా లెజమునిగినాడు. రుబా. కితకీడా. 4 డాలా. ముప్పది. బోకొడిగల్జి. మూతి. మూ. (జంతవుకు) తో. ముప్పు. ఎర్సి. సనెడె. డోసా. మూపు. కపడా. ముమ్మారు. ఏ రె. యాగితజోర్. మూయు. 1, రుబా. 2. ఈఙ్నా. ఇజార్నా' మురికి. 1. ఆడీల్ 2. గల్లోఆజ్ = మురికి కుండ. సనజన్ ఇజార్నా తలుపు మూయుము. మరీ గామ్, మనీతజ్ • నాఒళ్లు మురికి లేకుండా 8. పిమ్మడా(కన్ను మూయు) 4. ఈజా. ఉన్నది=మరీడో లిజ్. మూర, సంతి. మురిపిండి చెట్టు. జెంజేకి నేబ్ . మూర్ఖుడు. ఉంపామర్ . పోట్లామర్ . మురుగులు. కడ్డు. మూర్ దేవత. కన్నీ సోనుజ్ . మురుగుట. ఉఊర్. (మేకల మొ|| వాసన) | మూల్, సీజన్. (ఆ) డుంకి, సనోడ. ఆబా సోఓ తె. మూలము అజీడన్. ములగ చెట్టు. మురిగ్గా. నేబ్. ములుకోలుకట్టి. సుజర్ డాజ్. ఎబ్బాడాజ్ . మూలంటా. కిన్నె బ్, కిన్నెబ్ గడా= మొద ముల్లు. ఎబ్బా. లంటా కోయుము. ముల్లుగోరింట చెట్టు. తమ్ సేస నేబ్ . మూలుగు, తర్బొ-నా. (నిద్రలోకోనా. మూసికో, రుమ్నా, యుంకుమ్నా ; యుమ్నా. మువ్వలు. పింపీజన్. ముసలి. తలఇబ(పురుషుడు).డుtబోఇ (1) తోనమ్ రుమ్నా. ఆకుప్ తమ్నా' నోరు ముసిడి చెట్టు. ముసిడి నెబ్ (3). తారా నేబ్ . మూసికో. (9. న.) ముసుగు. ఇంకుబ్, ముసురు, లిజ్. ముసురుట. కినిమ్. అ మృగము, జనొంతర్. జంతుఆ. జన్ కిమ్లెజి. మం–కిమ్లజి = ఈగలు ముసిరిస మృదువు. లబాడి(గు). లబాడమ్, లమాడమ్. వి. మనుష్యులు గుంపుగూడి నారు. ముష్టి. గగ్గర్ , (రూ గుగ్గర్ • గగ్గర్ గుగ్గర్ తేరేడా = ముష్టి యెత్తుకో. మెండ, ముర్కుండిడీ, ముకుర్ మె. (ఆడగొ ట్రై) మెక్కు. రుమానా, (కోపముతొ తినును నే సే అర్ధ మూ. ములో). మెచ్చు. సెడ్నా. బారా-ఇన్ సెజ్నె తె-నా- మూక వాడు. మూగిమర్ (3). పనికి మెచ్చుకొన్నాడు. మూగు.1. కిమా (రూ)కుమా. జీ నా, తండ్రోజూ. మెటిక, సిన్నే నా. రథో. రక్తా. మూచూడు. ఇ9. కూలె జుమ్లెబెన్ ఇసమ్ | మెట్ట. బరో.. అనాడి. అడకు మూచూచి తింటే విషముఉండదు. - 2 గనూల్ డాఇ. అనడి. అన్నాడి సూతె-వాసనచూస్తాడు. (T. స.) మృ. మె.

92 తిస్పాలేజి. నాడు. మేనల్లుడు. మె. మెడ. సంక. మేత. అగాబన్. మెడ్డి వేసినారు. మెడ్డియా యాలెంజి | మేదరవాడు. కిండలాక్ . (కాజ్ బెరిజ్ తె - ఎదురుజవాబు చెప్పి | మేనకోడలు. మొ స్సెల్. మేన శ. ఆఊఆజ్. మెతక. జగిగ్ -రూ. జగి. మేనమాసు. మామ. (3) మెత్తని. లబాడి, లమాడమ్ (మెత్తగ.) మొస్సి. మెత్తబడుట పన్ను లూబ్లె(చూ. ప్ర). లొబొ | మేను. డోజన్, లూథైమన్ను "నాచింది, మెత్తబడినది. లు , మేమిచు, అజ్ఞుమా. అజ్జుమ్-జుమా. ఆడన్ లూ ఫే= నార నానినది. మేము. ఎక్లాన్, ఎలెన్ , ఎల్లెని. మొల్లెని (కా. మెత్తు. (మిద్దె. మొ!!) డుల్నడా. (గోడలు స.) మొ||) బడా. మేయు. జుమా. జొమా. మెదడు. అతజన్, మేర. 1. తన్నోడా (భూములు, ఇళ్లు మొ11) మెదులు, ఉతో 2. పొడి కి, ఈడి. 4. సండి.(గ్రామములు మెరక-పము (1) లం కా-జకు, (2) తింపొణి మొ||) మెతిళా రి గుల్లు -గల్పజ్ (కా.స.) మేలు. ఇసోసమ్, బజ్ సా. మెరక భూమి. జిబ్రీజ్. గుణాశ్ (గు). మేలుకో. లిజ్నా. మెరియుట. 1 కడు. 2 మొలాజ్, చూ. | మేలుకొలుపు. అలిజ్నాల, తర్తారా. ప్రకాశించు. మెరిసినది. సిన్లుఇలె. మిల్లాఇలె. మెరుగుడు పురుగు, జిలిమిలి-బో. మెరుపు. కడుర్ గుమ్, జిల్లా ఇగుమ్. మిల్లా ఇ. | మైకము, తడాఇ. మొల్లాఇ (కా). మైమనము, తనొఇ. (చెస్తాను)తోఇతాఇ. మెలి. 1. లత్తుణ్ . 2. రనబ్. మైనము. లమె. మెలుకువ. లిజ్నా. అనేజ్ , మైలురాయి. అరెజ్ , మెల్లగ. డీర్గాఇ. డీరాణ. మెల్ల చూపు. 'సెజ్ మడ్, మొండి. 1. కొర్రా. కొరా. 2. కింతజ్, 3. మే రడు. మొండెము, ముద్దెడ ఇ. ముర్డే. మేక. ఆమె. అయమై జతల్లి మేక. ఓ=పిల | మొక్క. పడబ్ లె(గింజ పేలినది). భై (మొ మేక. జడోమె, జడూ మె(అడవి మేళ, క్క మొలిచినది). బుడ ప్లే (గింజ ఉబ్బినది). మాళ్యా మేక). అలేబ్ (కొండ మేక), ఒజె | మొక్కజొన్న, జొన్న పోతా. (3). Z= మేకపోతు. మొక్కు. 1, లేమా. (రూ) లోమా (కా) 2, మేకు. మేకు. మేఘము. తరుబ్. తిరుబ్, (గు). మొగడు, తలఇబ. తనొఇబ. గమమ్. కer మేట. తన్మమ్. తనమజాజ్ . ఉప్పొ. (చెవిటివాడు. హాస్యానికి వాడుక), మేడ. డుల్బాసీజ్, మొగము. ముంతా. (3)ముఠా యే తె. మొ మేడి. మెడిజ్ (3). గము తిప్పెసు. మేడి చెట్టు. లుఆ- నేబ్. మొగమాటపడకు. గరోడా- డోజ్, రోడా- మేడ్రము, 1. లీ. 2. కూతి. వడ్డిజె తె= మేడ్ర డోజ-తె. ము లేచెను. 8. లఇ 1, లజన్ సాప్ = ! 'మొగలిపువ్వు. సోతజ్. మేడ్రము క్రిందినరము. మొగి. మఇలె. మొ. కొచా. - 93 మొగ్గ. బొండేడా. (విప్ప చెట్టు మొగ్గ) అనీ. | మోదుగ చెట్టు. వడమ్ నెబ్'. మొట్టమొదట, కిన్నెబ్. మోదు, తిడా. (చూ. బాదు). మొట్టి కాయ. రయ్యో. మోపు. 1. జిజి. 2. ము యా. (3) 2. గం. మొట్టు. రయ్యోఆ. అసుగరెతె= ఉష్ణము లానైనది. మొడ్డ 1. కూతి. 2. లి. 8. లఇ. లజన్ మోయు 1. (నెత్తిమీదను) తెజా. 2. (భుజ మొత్తము - డని మొత్తమ్, రుక్కు. ముపైని) తంబెఆ. 8. తమ్ డానా. 4. తెరే మొత్తుకో(బుర్రతుబొబ్నా, పబ్బా (కర్రతో డా (ఒక క్షేతితో వేలాడు తూ). 5.(చం మొత్తండి.) కిలో) అల్లెనా. 6. (వీవు మీద) తింగో మొదట, అమజన్, కన్నె బన్, ఆ. 1. అర చేతిలో డొంకీయా. 8. (వీపు మొదటి. 1. పడి. పడిషర్ = మొదటి వాడు. మీద బరువుగా) జిడుజా (ఇగునా). 2. ముడా 3. కెన్నెబ్ . 4. డుఆ. మోహించు 1. సారడా. లజ్- సెలోన్ మొదలు పెట్టు. కిన్నే బా. మోండె, ఊనా. గిల్లె సార్మల్లమ్ పాః = సొగసు కత్తెను చూ మొదలుకొని. కిన్నెబ్ సిజ్లి. చి 'మోహించి నావా? 2. మార్-మడ్, మొద్దుగ. గుడి, ఎన్నే తె= దారు మణిగినది. కింజారాఇ డేసాఇల్లె, మార్ మల్లీష్ = పా మొన, మజర్. గడోస్ట్. తాళలోకము వెళ్లి, మోహపడ్డాను. మొనగాడు. సుడా-మర్. ముడా పర్. య. మొన్న , మొయె. మొర పెట్టు. గుఆల్ నా. మొరడు. కుడ్డత్ - కొత్తల్ల (కా) యజమానుడు. సీజ్మర్. గమోజ్ మర్. లోతె నామండ్ర. మొర్రం గురి. మెడియ. యముడు. జముడు. మొల. గిలియాజ్. మొల. బుడెజ్. యా. మొలతాడు. గిలియాజ్-లూ. మొలువు. బుడజా. యాగాణి. మూడే కాలు. మొవ్వు. పొఇరాబ్. ఉండి సెబ్ పొఇరాబ్లె యాచకుడు. గర్గార్ మర్, -ఈత చెట్టు మొవ్వు పెట్టెక్టినది. పోఔతె= యాత్ర. జూతర. (3) సూదిగా మొ, వ్వు లేచెను. యావత్తు. కుడ్డుబ్, అల్లాఇ. మొసలి. తఖూల్ . యిప్ప చూ. విప్ప. యుద్ధము. సను సనూనా. క్రి(ప్రా). మో. యోని, తీఇ; తీజన్. అతీజాన్, మోకారించు. తుర్కుడూనా, మోకాలు, మండిడీ. మండి డీగడ, మోకాలి చిప్ప. రంకు. జుంజుడి. మోకు, అర్తా. రంకుమగడు. జుంజుడితనొజ్బ. మోగు. జూకి, జాకిర్తె. సడ్డా. రంకులాడి. జుంజుడి.బోఇ. రూ. జుండెడి. మోచుట. తంబె. తనంబె. బొఇ. మోచెయ్యి. మమానీ (గు). కుమ్సి రంకె, సునూనా, ఒజర్ తాజ్ సనూనా సా మోట, ఉంపా. 2. ఉనీ బెక్ - మోటమాట. ఇu= ఎద్దు రంకు వేస్తున్నది-(దెబ్బలాట మోడు. అరీజల్ -బోప్-బనోజ్. వెదకుచున్నది.) 2, ఉడ్రోతె. 3. తు మోత. తనం. త్తూ. ర. మో 94 రాయి. అరెజ్. రంగరించు. గోరియా (ఓ). మయా. రాత్రింబగళ్లు. తొగ తగ (పగలు రాత్రి. 2, రంగు. రజు. (తె.) తంబాతొగల్. రంధ్రము. 1. (చిన్నది) పతు. 2. (పెద్దది) | రాపాడు. రిజ్ తేజా. రిత్తేజా, అనెబంజి వుతార్. రిజ్ తేజి= చెట్లు రాపాడుతున్నవి. కంపము, గండ్రాలాజ్, రామఫలము, రాంపొలమ (ఓ) రక్కు, గుడ్రాబా. ( గుర్రాబా. రమెజన్ గు రాయభారము, అన-పుజ్ .గుగూడెజ్. కబురు. (బిత్తెపిల్లినన్ను రక్కినది. రక్తము. మిూ మన్. రాయు. 1 గోడా, గోడా బొబ్నా =తల రగులుకొను, గేమ్నా. తులబన్ గేమ్లన్. రుద్దుగో. 2. జొడా.(పూసుకో). సజ్ సాజ్ రజస్సు. ఎర్సి. మిఖాంతి, జొన్నా పసఫు రాసుకో, జొమైనా- రజస్వల, ఎర్సి-బోఇ. మిఖా జోఇ. మిఖా నూనె రాసుకో.జొదార్నా=నూ నె లావు మిలె ఎర్సిడెలె. అగజ్నా తె. ఈమూడు రాసుకో. ముట్టు అయినది అనుటకు పేళ్లు. రాలు. 1. వి. ఆరేజన్. 2. క్రి. 1. గలోఆ రణ భేది. పర్తా సేబ్. (బలువైనది రాలినపుడు). 2. ఉయోజా రమ్ము. అఇ. ఎరాఇ. జాఇ. సనాఇ (వెం (చులకనది రాలినవుడు). 3. రుయోల్లె టరా). (ఆకులన్నీ రాలినవి). రవంత. ఆతుబ్. 2. తొలిమి(ముద్దుమాట). | రాల్చు. రుయోనా. చెట్టు ఆకులు రాల్చుము రసము. అడుబ్. (పాలు). గుడ్డా (చీము), రుమోల్తా ఇ=అకులు రాల్చు తాను. (నీరు), రసమన్ (ఓ.రసము). రావి చెట్టు. ఓన్ జర్. రక్షించు. లు. రాసి, జొడాన్ జాలె. మిగోల్ జోడాన్ జొల్లె=చమురు రాసి, మిగోలన్ జోడా యేతె=చమురు రాసెను. రాశి, రుక్కు. కనివల్. రా. జాణ. ఆఇ. ఎరాఇ. సనాఇ. సలో రి. రింగుమను. (చెవులో) డడిజె. రామబంధు. జుమ్మాజల్ , జిరాఆడజ్. తూడె రిమ 1. తడాఇ. (నిష.) జాలస్, రీతి. గామ్. అనిన్ ఉంతెన మే తెన మ్మేలె కని రాకపోకలు. 1. అయాల్.రూ. ఇయాల్- 8, అనియత్ -యెనెజ్. 8. ఎర్నా.ఇన్నా నగామ్ లుమోనీజ్ - లెజన్ పి వెజి = వీడు అది చేయుటచేత ఈలాగు చీకటియింటిలో రాగి. తన బి, రాగి. (3). (ఖయిదు) పెట్టుతారు ఈలిన శామ్ ఇ రూ రాజబెట్టు. 1, బగేమా. 2. తుజాలా, ఇ-ఈలాగు రా. కనిన గామ్ అబెర్నా గామ్ గోస్ట్ -ఈలాటి మాటలాడకు. 2లో రాట, సుండ.. (రూ) సుండాన్, సౌండా 7. అలాలో లావుగా, .గర్జీ-సోజ్ = పంచరాట, సనుజ్ సోప్ - రు. రాట్నము, తొడీ, రక్తా (5.) (3). రాడు. (చూ.) రాట. రుచి. మనా (ధా. మణ). లేజమ్ తెరుచి రాణి. 1. రాజీ బోఇ, గా ఉన్నది. రాత్రి. 1. ఒజల్, 3. తొల్.. మిడ్డుప్, రుచి చూడు.మనా మాజా ఉడాగూర్ మానా మిడ్డుమ్ శామురాత్రి, బార్ డుప్. తొగ మాజాజమామిడిపండు రుచి చూడు, మణ - రెండు జాముల రాత్రి. తాఇ. రుచి చూస్తాను. రా. జాఇ. రాజు, రాజా. పాతినరాట.

రెల్ల - బాలా. రే . రుజువుపడినావు. తడీలమ్. రెమ్మ. 1 కండారన్. 2. కోప్ (మట్ట) ఒండె రుజువు పెట్టిన. ముకమినే తె. గోప్ = ఈత మట్ట. కంచి కోప్ - తాటి రుద్దు. 1. గోడా. గొడా బొబ్నా తలరుద్దు మట్ట. సల్పం కోప్ -సొలప మట్ట, కొ. త జ్నా. (జోముకో, రుద్దుకో). | రెయ్యలు. అయో. డోజ్నమ్ మరిగ్గామ్ తజ్ తజ్నా=నీ ఒళ్లు నిగలముగా రుద్దుకో. రెల్లు, తమూఇ. రుబ్బు. 1. గోడా. మును అపప్పులు మును ఆపప్పు లూథ్; ఓ నల్ లెజన్ సెల్లె, ఓనర్ బాతె గొడా=మిన ప్పప్పు నానినది; రోటిలో వేసి పొత్రము ! రేకు, ఓల్. ఓలా. తో రుబ్బు, తనుడాల్. గొడా=పచ్చడి | రేగడి. జాశ్ జాజ్ లో- రేగడి భూమి. రుబ్బు. రేగుచెట్టు. మూరి నేబ్ . రుబ్బుపొత్తరము. ఓనర్, రుబ్బుకోలు. ఓనర్ గో (ఓనల్ + గోడా.) రేచుకుక్క. ఒల్లాసో, కిండప్ సో. కిత్తు సొ. రేతస్సు, డ, జమల్. రువ్వు. ఆర్ జొఇ. ర్వుట అనజ్ తిడ్ . అర్జున్ ఆన్ లిగోప్ =రా రేపకడ. తగల్గా కన్సీమ ఓలజ్. (చూ. నూ ర్యుడు.) ళ్లు రువ్వకు. అరెజన్ అల్లెండేన్ తిత్తా రేపు. బియో. ఇ= రాళ్లుకువ్వితె కొట్టుతాను. రేపుము. తుత్తూడా, అంబను తుత్తూడే తె= పుండు రేపినాడు. అనిన్ తుత్తూగోజి= వాణ్ని రేపకు, బోర్ డబ్ తుత్తూ గోప్ = తేనెటీలను రేపకు. రూడి. జడి. రేవటిదూలగొండి. జనగతర్. రూపాయి. రుప్పా. తంశమన్. పప్పొల్, రేవటిమునగ. బెడాఇ. పాల్ పాల్ అర్ధరూపాయి. పప్పాల్లా ఓజ్ - | రేవు. అరుమానా-గో. డాబాగ్' (డా+బా+ పావల. తుస్లబు. బేడ. లేబు. డబ్బు. గోడోజ్ =నీళ్లవద్దకు వెళ్లే మార్గము.) రూపు. డోన్. రో. రె. రొంప. తూడప్ _మూ. రెండు. బాగు. బర్రి. బారెళా), (రెండు రొంపి, జొబ్బా. మార్లు). బాగు తూరి = రెండు మార్లు. సమా రొక్కటము. కుండిల్ సీజ్ , కుండల్ సీజ్ . సమందు బార్, బv= రెండు రోజులు. రొచ్చు ఇరాజాతి 7. (మలినముగా) రెక్క కప్పా. రొట్టె. పోపో. రెట్ట, అసోజ్ . అసర్ ఆ సోప్ ఇఎండు రెట్ట. ఆ రొడ్డ, కుర్రప్. మెజ్ సోజ్ = పచ్చి రెట్ట. అసోమీ=పల్చని రొప్పుము. తుతూడా. కోడి రెట్ట. అసోజీమ్=కోడి రెట్ట. రొమ్ము. మయోజ్. ఉగ్గర్. రెప్ప. ఈ షెర్ ఫుడ్ . 2. ఉసాల్ మడ్. ఉజ్లర్ రొయ్యి. కుమాఖ్, మడ్ = కనుబొమను. ఉప్పర్ మమడ్ = రెప్ప రో. వెండ్రుకలు, బొమ్మ వెండ్రుకలున్ను అగు ను. ససోమల్లె రెప్ప ఎత్తి. రోకలిబండ, కడిడీ బి. (కా) బోర్డ్ గోబీ, రెప్పపాటు. పిమడ్. ఎర్పిమ్మల్ల బెజకన్ను బండ్రిజ్ బో. చుట్టుకుని ఉన్న రోకలిబండ. . మూయమండా, రెప్ప 'వేయకుండా. రోకలి, ఒండ్రిఇజ్. కుమిరిజ్ = చిన్న రోకలి.

98 పగిలి 2. జుంజు రోగము. ఆను. ఆక్కెమార్ , తెగులుగొట్టు ! వాడు. రోగి. ఆసుమర్. లెంపకాయ. తనాడన్. రోడ్డు. గాఇలో, లెక్క.డీ సమ్, డని. రోత, పింతు (నింద) చూ. కొచ్చు. లెక్క పెట్టు. 1 డిడియా. 2. డీసమ్నా, రోమము. ఉప్పర్ . రోమాంచము. జోరణ్ , లే, రోలు, ఓవల్ . ఓనలతో (ఒకోలన్ -) కాతు గోకుర్మర్. లేగ. బెంబె. తాజ్, బెంబే-బోజ్. లేగటిఆవు. ఆయాజ్ - తాజ్, అయోజ్. తాజ్. లేచిపోయెను. డేనే తె. లంకె. గనల్ • గలా. తషీన్ ఆగలా. లేచు 1, డేనా, డెడెనా ( లెము) పక్షిం గే తె- లంచము. లమ్మ్. (3). తండ్రి. అలీగా. మేజ్రము లేచినది. 2. పడే తె; 8. పుండె లంజ. తేంపాఇ. తెంపొఇ లెన్ మెఏత్తె =రంగు బెతె= మొక్క లేచెను. (భూమి బోయి జీవిస్తున్నది. అజుడీబొఇ. లేచినది.) 4. ఉయార్, తొగి ఉయాన్నే (కా. స.) రూ. జుండెడి. తె=అగ్గిమంట మీదికి లేచినది. 5. తరిజ్ లకుముక్కిట్ట. తుభ్ బుబ్-కాతి, (నిద్రనుండి లేచితిని) 6. పాఇమల్లిజ్ (తెలివి లక్క, లక్క. (3), యవు (గు.) వచ్చినది) 1. ఏమా. (పక్షులు, ఈగలు ల. గండ్రోఇ. *ండ్రోఇ మో తేజసిగ్గు పుట్టి మొ|| ఒక్క మాకు) పైకి లేచు. ఏ ప్లేజీ - స్తున్నది. లేచినవి. ఏమైనా ఇ= నేను! లేచినాను. లత, లు ఆడన్; లవ మ్-లు. (తెలివి వచ్చినది). లేడి. అడిజ్ అడ. లయ వేయు. అమరె. ఆమరె ఎల్లెకాలయ | లేత, బొలోఇ. తప్పింది. లేదు. 1. ఆగాసా 2. ఆఇ 8, ఉన్నిన్ 4. ఓఓడొ (ఎక్కడ) 5. ఎజ్జా: లేను. (పెళ్ల). ఆర ప్తి అనియె వెళ్ల లేను. అన్. అరి. లాగువ .1 గొమ్, 2 లో, 8కస్ చేర్చు : రేపు. 1, ఆడేళి (చేయిపట్టి ఎత్తు.) 2. తారు. బకు గామ్ ఉంఇలో . = గట్టి (నిద్ర లేవు.) 1. అపొఇమడా, గా, బిగ్గరగా, - ఆరూ.ఆం? 3.3వ ద్రమత్తు మీదనున్న వాడిని . లాగు (ఆజా. | లేవనెత్తు, అడేఆ. లాడి. సోపెజ్. లాదము. లాభమన్. లో. లాలించు 1. కొక్కోమా. పసిజన్ కొక్కో మా=ఓట్లను లాకించు 2. జయ్యె ఆ. కొంగు. లగడా, ఆసిన్ లగల్లాఇ (వాడిని) లావు. అలాస్, ఆఇంచు; అబ్బలు తగ్గడ, లొంగదీసి నాను అనిన్ లగడి జెజవాడు ఆఊర్, గు, (అషంఖ్యము) రంకతె. (చూ, ఎక్కువ.) నన్ను లొంగదీసినాడు. లోటిపిట, సిసలాఇ. లుమ్ముచుట్టు, ఎడా, సిండ్రీస్ ఎట్లైతె తేడా =బట్ట | లొడలొడలాడు. రిడేబాడె. ఉ|| నీథేన్ జి రి కుమ్మచుట్టి మోయుము. డేబోడే, డేతిజ్. లద్ది. అసోజ్. లా. " 090 97 లేదు. లొడి తె. 1, బిత్తి. బాగు బి బిత్తి జూ గాతియా వంటి. 1. గామ్. అమన్ నగామ్ మండ్రా రెండు లొడి తెల జాగా ఇరు. బొబిత్తి నీవంటి వాడులేడు 2. డోజన్ ఆలంగ- బారాజా అడే ఎ-లాడి తెడు పని అయినా వంటి సొగసు 8. జోజ్- జోజ్ , 4. ఆృ:= కాలేదు. అనగా కొంచెమైనా పనిచేయ సరి అయిన. వండు, డీఖా. లొత్త. లనా. నీముంతాలా నేతేజలోటాలో త వంతర. రుపా, కొబొ రుపాలె=భూమి పం పడ్డది. తరైనది. డ్రపొ. వంతు. తనుబ్, తులా (ప్రొ. క్రీ.) లో. వంతెన. డజ్ జోల్ (పూను). వంపు. కొడె, లో. లోజన్. లేజన్ వగరు. అసజన్, లోకులు, పరజా, మండ్రాజి లోకువ. లగడ్, లనగడ్ వగర్చు. సజసి జె. లోకెలొ కె.సజనబెడేజ్. వచ్చు. అనేర్. ఎనేర్ ఎరాఇ. సినాఇ. లోటువచ్చెను. గన్ తె. బెబారా- లేబన్ యా గిబు గనే తె. (చూ.. రా.) వచ్చుచున్న ది, సతీత్తె. (పురాడా సతిత్తే- లోతు, జోజ్. రూ. జూన్, జనరోజ్. ప్రాణము వస్తున్న ది, ఎ రాఇ తె. ఎర్నా? లోబడుట. కొనోకొ. కొకోఆ, కొకోడమ్నా. తె. ఇరాఇ తె. అడు ఆఇ తె. సనాఇ తె. లోబరుచుకో. అకోకోడమ్నా వట్ట. వట్టకాయ, అర్రెడ్, లోపల. అలోజన్. లేజన్, వట్టి. అరిక్క. సుండ్రుఇ అరిక్క గుల్ల వక్తలు లోభత్వము. జాతి కుడ్డరమ్. ఇజ్ఞాజా-తె. లోభి. జిమ.మర్. లో బా-మర్ పడగలి. ఆ రెల్ , అడెల్ (కా.) ఆరేల్ గుమ్ లోలుగ చెట్టు. కంప డెండ. =వడగండ్ల వాన. లోవ,లోజ్ సోర్ డా. వడగాలి. ఉసా ఇరిజ్, (వేడి గాలి.) వడకుట. 1. యనూ. 2, కర్ కర్ (అనుకరణ) వ. యూ నేతె. వంక. 1. క్కా. 2. కోడె. కొక్కొడే లె= వడిగా. 1. లీర్. 2, ఇడామ్. . వంకరైనది. 8, పొడ వడపోయుము. పడకట్టు. 1. తఆ త డాల, వంక అయినది, పొడే నే తె. రియాడిజీ, ఏ తెజిడకోజి, డాతడాఆ చత్త వంకాయ, అండారాణ. గిత్త ఉన్నది, నీళ్లు పడపోయి 2. రడీ. వంగు. 1. లడ్డుఇనా, డుజ్జూ తాఇ-వంగుతాను. వడి సె, అనజ్ తడ్. అనెబన్ లడూఇ లె= చెట్టు వంగినది, 2.డు వడుకు, (నూలు) తొజ్ డీడా తో జ్ డొం జూఆ. 8. "డేయా(వంకరగా). కుండి కొడె ఆండా బాతే డోర తొజ్ డోర్నా =కదు లేబకి త్తి వంగెను, 4. ఎన్నెఆ. కుండీ ఎన్నే రుతో నూలు వడుకు. తె-దారు మడిగిపోయినది.. వడ్డంగి, సస్సమర్. సనబ్-మర్ సనబ్-మర్. వంచన, పంగిడి. వడ్డీ. ఒడ్డి. వంచు. 1. లడ్డూజా, 2. డూజ, 8. బురుమా | వడ్డించు. రుఆ, కూడూ రూతాఇ; రుమానా- (అనష్టము చేత మొగము క్రిందకువంచు). కూడు వడ్డిస్తాను; బుక్కు, వంట. డనిఇజ్. వణుకుచున్నది. యూతె. యూనా. ప్రా.!. వంటకల్లు, డిజ్ బాసాల్ , (డిజ్ +అబ+సా వత్తి. అనోడా. అనో డె. ల్); సుండీసాల్. వది నె. బొన్ని. వంట చెరుకు, ఆజాల్, సొస్సొఇజల్ . లి పెట్టు. ఆనెడా, ఉండ్రాజా.ఉరా(విప్పు.) . వదిలి 98 రా. వదులు, లుపుక్.తనో బాడన్ లుఫుర్ -లువుర్ - వల. జలా. (ఓ). తడకకట్లు వదులు వదులుగా ఉన్నవి. వలము, జబ్బూడా. జెల్ జెల్. కరీ. రెయె వదులు. 1. ఉ: డా. 2. ఉరా. (విప్పు.. ( డోజన్ .) లెగిని బిగిని. (మనష్యులుగు ) సీజా. 1. డక్కోఆ. పలచు, సార్మడా. ఉంతా సెలోన్ గిల్లె వద్ద, బాస్. అంబాన్ (అంబఇ) అమజన్. సార్మల్లాఇ= అస్త్రీని చూచి వలచినాను. మజ్ బాబో (కా. స.) రూ. ముంబాజా అసిన్ బాతె ఇన్ బాతె మనసుడేలిజ్ . 1. సీజ్ బాస్ = ఇంటివ. ఆన్ బా=అత వలన. అత్త లె. ఆసన్. అ.ప్పేలె. నివక్ష. తుజన్నా ఆమజన్ = దేవుని పద్ద. వలనుపడదు. అసబాయె. అడ్రాయోజె. ముంబాజా డౌన్ = నావస్థ.ముంబాబానమ్ వలసపోవు. యయ్యర్ డేసాఎరా. డేసాపల్లె = నీవడ్డ. అముంబాబా=అతనివద్ద. కొమ్లో జంజ= ఇక వద్ద (కా.స. వలి -లు. మరొక్కొ(గు). మారొగ్గా వద్దు. స.. కుడూ స్వాతే పా? కూదు కావ వలె. ఆమి. ఆంబి డెఇ. లెనా సహైబద్దు. లక్ష్కీ బూఇయ, ఎజ్రా వల్ల కాడు. కింతలో. కింతలొబి. కాకు లక్కి అసాఏ తె= లక్కీ కొండకు వె వసులు. లూపుర్ లూపుర్. తనోబాడన్ లూ ళ్లు, లేదు, అన్నా లక్కి (వెళ్ల లేదు) పుర్ లూపుర్రె డరు=క న్నె పసులుగ పెనన్నది. ఆపాలె (జెళ్ల లేము.) కూడూ గా లెహా:- ఆసాE= కూడు తిన్నావా? ఉన్నది. వస్తువు. జాతి సనజ్జా. అక్క లేదు. వన్నె. " ! తె). వయసు, అనున్ని) 1, కిడా. కిడామన్, కి డాజు. పవచువాడు. పకుచు!. 2. వాంతి. 1 బబ్బఇ. బఇలాఇజవాంతి చేసు కన్నుమ్. డిముష్నప్ డేలె? ఎంతవయ కొన్నాను. బడా'గాయి బయిలె. సెత్తె స్స అయినది? బొళ్లుమని వాంతి చేసుకుంటాడు. 2 ఒంబ కకు, 1, 3. తెన్నాసి జెన్, తెత్తెసి బ్లే వాకిలి. రొండ్రాడి. కొండ్రెడి. రొండే.. ఆషన్ = కు నేనూ అంతవరకు నవూ. (ముందుది). జగిడి (వెనుకిది). తెన్నా ఉజాస్ అమన్నా T== బరియా. కడిజన్ క్కడినుండి మామిఓవరకు నీది, 2.ఓక్కొ బరిల్లె-మట్లు ఇ, ఓ పక్క. వాచుట. 1 పుంపుజ్, పుజ్ జెజ్లి. 2.సనడజ్ " సడన్ లె. ఆడలడల. ఇక. ”. బిహతా తొరొఇ గూతే ! వాటము. రొయోశ్. గా రెండో, నమి = నాకు ఇరుసగా ఉడుచుతున్నారు ఆరోయోశ్ = అడిగి నాపుగాని, ఇప్పుడు జన్. వాటంగాదు. 2. ఆయెర్మెన్ అడెఎ= వెళ్ల ఇడ్లీ. ఆలాష్, వాటము కాదు. అగిబ్బెన్ అడెఎ=చూడ డును. అబులి. అండారాఇ ఆంబులి= వంగ వాటము కాదు. అత్ళు బెజ్ ఆడెఎ-ఎగి యుటకు వాటము కాదు. 3. అడేలె. డా వక్తకుడు. కానీమక్. ఓజారామర్, కుట్‌-మక్ యెర్నెన్ ఆగడే లె. డెప్పాడమ్ డకు=నీరు వెళ్లుటకు వాటముకాదు. మె 'కగాఉన్నది. నము. " నక్. (గర్ , గుమ్. సమాసమందు) వాడిగ. 1. జబజ్జీ. 2. మజర్ గామ్. Koi:న్ =కక్ష కాలము. వాడిచేయు. తాజీఆ (కత్తితోక త్తిని వంచును. గుర్తె. (ఈ)ను౦. ఓయో రానీ) 2. తగాడా, తగాడా (రాతిపై), పందుకు, వాడు. అనిన్ • ఆ. ఉంతా, మొనిన్ (కా.స.) కొండ వాగు. వాగినది. ఇరు. కడా వారికీ... 2 వాయిదా, వాడిపోయినది. రోబోలె. బొలఇఓల్ 8 వాసనచూడు. ఇంూల గిజా. బోలె= చిగురుటాకు వాడిపోయినది. ముం వాసము. ఉరుంతా. కాసమ్ రోబొల్లమ్= నీముఖము వాడిపోయి వా సెనగట్టు. తెల్లాడి నూ, జనోండార్ పడవ్ నది. తెల్లాడీలాఇ = కూటికుండకు వాసెనకట్టి వాడుకొనుట. ఇండ్రమ్. కనా డంకి ఇంద్ర నాను. మాఇజ ఆకుండ వాడుతాను. వాత. గగ్గల్ (చురళ), వి. వాదము. అల్-బనేర్. అల్-రఇడ. వింత. ఒక్కొఇ! ఒగాఇ! అబ్బా! (ఆశ్చ వాది. మెడియలజ్ మర్. పిర్యాదీ. వాదు. పింతు(నింద). అప్పింతాఇజ్ తె అనిన్ ర్యార్ధకములు) తమై. విందు. బోజి(కా). జుమ్ జుమ్. = వాడు నామీద నింద వేసినాడు. వికటము. 1 గసియ. 2. సొస్సోఇ. వాన. గనుర్ . గుర్ - గుమ్(సమాసమున). వికసించుట. తనార్, ఊడా బొండేడాలె వానపాము, గుర్ జా. గనుర్ .. డో తారే తె=మామిడి చెట్టు మొగ్గ పెట్టె వాని. అనిన్, అ. ను గనక, వికసించినది. వానిది. అస'. వికారము. బాయా గరో ఇతిజ్ , తడఇతిజ్ వాపిరిగొట్టు, రంకామర్, (ఒళ్లు తిప్పుతూ ఉన్నది. నీఅరెన్నామ్! జి వాయించు. డెబా. డెబ్దిజా. డనెబ్ -బర్రి తెగ తెగామ్ డరకొనానమ్? =ఛీ!: కారము యా. గా నున్నావు ఎందుకు ఈ లాగుసున్నావు? వాయింట. గుంతులుమ్- సేబ్. విగ్రహము. 1 డోజ్ . Bతుజన్ ఆడోజ్ = దేవు ఉఆఇడా. (సె.) కనాంతు. డివిగ్రహము. 2 కుండా ఇ-కితుణ్ బొమ్మ దేవ అడ్యా. సోంబార; త. 3 ముతా-జ్ = జగన్నాధ స్వామి విగ్ర మంగడార ; బుడ్యాగ ; లక్కించార ; హము మొండిదేవత. సుతారా; స నియారా. విచారము. అనొగండి. డుక్కా సినింతా. వారధి. డజోల్. విచ్చలవిడి . ముకడిగామై ఎండు ము. వారు. ఆనింజి. మొనింజి (కా.స.) విచ్చిపో 1 రడాయా. - సూడన్ రడా ఇ వార్చు(గంజి). తరాడా; తెనాడా; తడాఆ. లెకెదోసపండు విచ్చిపోయినది. డంకీపడన్ వార్త. బూరూజ్ (3).గుఆల్'. బెర్నా. ర రడాఇ లెకుండ విచ్చిపోయినది. 2. లగా యా(కరుగ; జారు). బకూ లగాఇ లెకొం వాలుట. గనోజ్ - గొర్రే= వాలుతుంది. డొఇ నే డ జారిపోయినది. డుల్బత్ మాల్ లగా తె ఒంతీ= పక్షి వాలినది, తెన్నే తె.(కింతో ఇలె= మిద్దె కరిపోయినది. లబో లూజ్ల లగాఇ లెజమన్ను నాని కరిగిపోయెను. వాల్చు. ఆన్ గొజా. ఎడేడా. ఉరా. తనోచాడన్ వావిలి చెట్టు. ఉఆ ఇలి నేబన్ - (3) కన్నె విప్పు. తక్లీన్ ఉరా=ఆవును విప్పు. వాసన. 1 లిజమ్. తర్బా లిజమ్ లో గి తిత్తా అంగల్ జిజి ఉరా-కర్ర మోపు విప్పు. ఇ=పువ్వు' మంచి వాసన వేస్తున్నది. 2. లు ఆడన్ ఓమా- అనుల్. అనల్ లో తె. ఆ = తాడు ఉంచు. పసిజన్ ఓమాలె. తె= కంపు కొట్టుతున్నది. ఇఆ పిల్లను ఉంచి వేసినది. 2. సిడా(కూ (కూ) సెగా మూచుడు. వాసన చూడు. తర్బా ఇలా అలామస్ సిడా. సిడా మై=విడిచి పెట్టి తాఇ= పువ్వులు వాసన చూస్తాను. నాడు. . ఉండ్రాజా, 4 సిడా. గొల్లా లంగు-తార్ - వాసనగల పువ్వు. సరుమ్- ల్లె ఎరేజి=గ్రామము విడిచి పెట్టి వెళ్ళి లోగె-వాసనగా పోయినారు. వారము. బార. విడుచు. విడుచు. 1. ఒడ్డల.

100 1, సిండ్రి యు 2. విడుదల 1 సనిడ్డ. 1. అనుండ్రోజన్ ఆఫుల్ జుంబుర్ అమ్మేల-సంకల్లి లెజి- దాడు. (కట్టు సులుగ) అజల్ జిజి అఫుల్ డకు= గనుక విరిచికట్టినారు. పంట చెరుకు మోపు విడిపోయి ఉన్నది. విరియబోయు. బురాజా. ఊ బురాణ రెండు అపుల్లె-కొప్పుముడి విడిపోయినది. జుత్తు విరబోసికొన్నారు. సీజన్ పుల్లేజి = ఇల్లు విప్పినారు. విరివి. అలాజ్ . అఉర్ (ఇల్లు. పొలము, విడిగ. బెగడా; బిన్న -బిన్న; తంపడా. మొ॥) విజిటం .. 1. సడ్డాయా 2. డబ్బాయా, రమె విరుగు. అల్ డుజా. డజు అల్ డుప్లై: జున్ కంబులన్ పాకుబ్లె-డకు, సడ్డాయా విరిగినది. ఆల్ సీజ్ చేయి విరిగి చిల్లి ఎలుకను కరిచిపట్టినది ; విడిపించు. నది. ఆల్ జే ప్లే- కాలు విరిగిపోయిన విడిపోవుట. 1. అపుల్ , అజల్ జిజి అవుల్ విరిచివేయు. అల్లె సెడా. డకు కర్రమోపు విడిపోయినది. రే రేడు విరుగుడు. అనలెదుజ్. రేగమ్ డనోజ్ అపుల్లె= జుత్తుముడి విడిపోయినది. సీజన్ విరుచు.అలా.(మొటికలు). బర్రియా,ర పుల్లేజి = ఇల్లు విప్పినారు. పురా(ప్రొ.డి.) | విరేచనము. డుజ్నా. అసోజ్. నీకు విత్తనము. జుమోల్ • జమ్మల్, జండ్రుమ్ జీ విరేచనము అవుతున్నది?=అమన్ ఏ మూత-గింజ పలక బారినది. అసోస్ట్ తె? విత్తనము జల్లు. 1 బిరా. 2 బిడా' జల్ జమౌల్ | విరోధము, బేరా. బిర్లేజి= విత్తనములు జల్లి నారు. విర్రవీగుట. కింతజ్. కనింతజ్ . విదలించు. యుయురా. విల్లు. ఇడా. రమ్నమ్ (పట్టుకొనే పట్టి యూరాజబట్ట దులుపు, విదలించు. నీమ్ గా వింటి మధ్యకట్టు). య్యూరాజ చెయ్య విదలించు వివరముగా, తసౌఇలే. యూర్పిడా (గట్టిగా విదలించు) (ఇవిబట్ట - వివేకము. బుడ్డి. ఒగండి. లు మొదలగు వాటిగు! 8. యుయూరి వివీ. బుడ్డీనర్. ఒగండి-మర్. (పుడ్లుడులువుట) ఉడా యుయ్యూఆ= విశూచి. రిజెబోఇ. మామిడి కాయలు దులుపు. 4, యూత్థాజా | విశేషము. అలా; అఊర్. (గట్టిగాదులపుట) తిత్తిజన్ యూరాజా విశ్రమించు. లోలోనా. చింత కాయలు దులుపు. విశ్వాసము. ఇసోసమ్(3) విధవ, జొఆర్ బోఇ. కుండాబోఇ, పెండ్లాము విషము. ఇనం చచ్చినవాడు కొఆర్ మర్, కుండ్రారి. కుం విసనకర్ర. ఇన్ డన్. ఇంద్రడన్ • డ్రామర్. విసిరికొట్టు. అన్ తిడా. అంబన్ అన్ వినబడుట, అనండజ్. రాయి విసిరికొట్టు. వినికిరి ఆయినది. పెమెజే తె. విసికిపోయినాను. ముఆఇడాలిష్ విను. అండజా, అప్రజా (గు). డాలూడా. విసురు. 1. ఇడా. ఇన్ డన్ బాత్ అన్-ఆండజ్ బెర్నా-విన్న మాట. విసనకర్రతో విసురు. సిండ్రిబా తె విప్ప, అబా. విప్పడిక్కలు-తోడా. గుడ్డతో విసురు. 2. రినీ నా(చోళ్లు: విప్పు. 1, ఉరా, 2. ఏడా. ఫుడోల్లె, తార్తె 8. బిరా. బిర్ బిరా (జల్లు) 4. మొగ్గ విడిది. 8 పుడా. 4. ససా. సెడా. సిరా. (విసిరి వేయుము. ససామడా కళ్లువిప్పు. విస్తారము. అలాన్ (చూ• ఎక్కువ) వియ్యంకుడు, పరూఇ. పొగెర్. వీ. రాలు, ఇబోఇ. పరూఇగోడన్. వీగు. కోనా. లోకోలాఇ-వీగినాము తొబాడా, సంకల్లియా. ఉంతా వీచు, 1. తిడా. రిజె తిత్తాఇ-గాలి వీస్త 101 ఎద్దును వెతికి అరెజన్ తిత్తి = రాయి విసురుతున్నాడు. సనజన్ రెయా=తలుపు (విప్పు) తీయుము. 2. సఉ = విసురుతున్నాడు. 8. తూఆడా=బాల్లా తీయుము. వీడు. కొమోని(కా) కనా. మ డ్రా. వెడలు 1 డుజ్నా 2. సోజా. కింతే ఓలా వీడుట. పనుడి. పనిడ్, అనుర్. జె- ఆరిటి ఆకు బయలు దేరినది. సతో వీధి. అడోబన్. స్ట్ డేలె గెల వేసినది. వీపు. కిండోజన్. వెడల్పు, ఉంజ్ -లాజ్. వీరు. కొమోంజి (కా.స.) శనానింజి. వెతకు. సాజా. తెజ్లిస్ సాజే తె. వీరుడు. ఆల్ సూనామర్. సనూ-మర్. నాడు 2. తీరడ్నా(చీకటిలో)లుము లెజన్ వీలు (అగును). డే తె.కనా బారా డే తె=ఆపని లెబు గలో లె, తీర బ్లే త]= చీకటిలో డ అవుతుంది. చూ. వాటము. బ్బులు పడినవి వెలికి తీస్తున్నాడు. 3. సిమా వృ. (దేవడము) డా రెజన్ సిమే తె. నీటిలో దేవి నాడు. 4 సఇలె ముఇలె. వెతికి వెతికి. వృషణము. అరెకడ్. వెతికిల, తలాంబెర్. వృషణనరము. ఆ కాణు ఇన్ (కా).డజు సాల్ | వెదక చూ. వెతకు. వెదజల్లు. బిడా. వె. వెదురు. ఉరజన్. వృధా. అసిజేన్. వెదురుబియ్యము, ఉరజ్-రుణ్. వెంటతరుము. గోజా, వెనకకు. 1. మడికిండోప్. 2. మడపామశ్. వెంటను. 1. కిండోస్ట్ లె. 2. కిండో బాన్ . 3. డయ గూడ్. కిండోస్ట్ వానమ్ ఇరాఇ= నీ వెంట నే వస్తాను. వెనుక పడినది. 1. కిండొళ్లే. 2. శికీ లె. 8. మడి మెట వెళ్లుము. సనడోజా. అన్ అన్సోన్ కిండోళ్లే. ఇ౦; అమన్ సనడోజా =వాడు ఒంటరిగా | వెన్న. సొర-మె. వెళ్లుతున్నాడు; నీవు వెంట వెళ్లుమీ. వెన్నెల. అంగాఇత్తా. వెంట నే. 1. తాడో. 2. అంప్రా(సమయము) | వెన్నెల రాత్రి. అంగాఇతాలోగల్ (కా). (ఆస. ఇన్ గొబౌఇనా ఆంప్రా అనిన్ | వెన్ను , కిండో . ఇరాఇ తె= నేను కూర్చున్న వెంట నే వాడు వెన్నెముక. కింజాజన్. వచ్చినాడు. 8. తాడో. అంప్రా. వెన్ను వేసినది. గలెల. సరో గద్లో-పరి వెంట్రుకలు. ఉఊ (ఆలమిదివి), ఉప్పుర్ (ఒంటిమిదివి). గ (పక్షివి) వెన్నుప్పటె. అడోజన్, వెండి. రుప్ప. వెన్ను పట్టెమీదబద్ద. తెజ్-బ లెజన్. 2. శింజా వెంబడించు. సన్ డోజా. బలెజన్. వెక్కిరించు. సొసోజా. సొసోఇ లె= వెక్కిరించి | వెరపు. బంతోజ్. బతో . నాడు. ససాజీ నే తే. పళ్లు ఇగిలించినాడు. వెరసి. కుడ్డబ్. మొత్తము. డని. రుక్కు. వెక్కి వెక్కి ఏడ్చెను. సగుగ్ గ్ -లం? ఏ వెళ్లి, బాయా(ఓ) ఏతె. వెల. జనాతి. వెగటు, బకిక్. వెలగ చెట్టు. కఇతా నేబ్ (ఓ). వెచ్చగ. పఇమ్. రూ. పుఖుమ్. వెలపల, బయాడన్, సుడాన్, వెట్టి. కంబ్ర. (సమాసమందు)కమ్. రాజుకమ్ వెల వెల (బోవు) 7 లూజ్-బోలుజ్-7; 7గెడా రాజుగారి పెట్టి, -7. సోల్తాన్ప తే లెం-ముంకా. డాతే ఆ వెడలించు. 1. అన్ డుజ్ బా. జమోలన్ అన్ డు ముంకా అని [ ?i=అల్లె. బా-విత్తనములు వెడలించు. 2. రేయా. వెలి. బయారన్. సండాన్. వెన్న వేసినది.

102 వెలిగించు. 1. ఒ[మా 2.ఇమజా (మండించు). వేగము. ఇడామ్. లీర్. బయా (ఓ). ఆరిజన్ గామో నా ఒ గెమా:చుట్ట వెలిగించు. అనో సజర్ రీజ్, అరీఅరీ(కా), బయా-బయా. డె ఒ గెమా=పత్తి వెలిగించు. 2. ఇమజా, వేగిరపడు. బయానా. అనొడె ఇమజా వత్తి వెలిగించు. తొగి వేగుచుక్క, సంక్ర. సార్ తుఇ, ఇమజా = అగ్గిమండించు. 8. అజుమా. మలీ వేగట. గనాఇ. గొఇ. (P) గాజాన్ గా ఇలె- అజుమా: దీపము వెలిగించు. 4. తేరా, వేయించి. మలీ తెరా: దీపము వెలిగించు. అలాన్ వేట, 1 బెంత. 2 డేడ్డే. పగలు రొప్పే వేట, 8. తేరాబదబ్బగడ్డి వెలిగించు, 5. తి ఆ(గు) డోర్డా. రాత్రిమాటు కట్టి వేట. 8. తిరణ్ లె గిజా= వత్తి --(వత్తి) వెలిగించిచూడు. వేటు, తనిజ్ . (తిజ్.ధా అనెడన్. వెలితి. (కొలపాత్ర) ఆనమ్ ఆమ్లో, గమాజ్. వేడి, త గె, ఉండ్రు. డియాలె. గమాశ్ అడ్డ-తలగోసిన ఆజ్ఞ, ఆమ్లె బో వేడు. అబ్బసుయూమ్నా. ఎంగి మాడిన్ తీయా తలగీసి కుంచెడు బియ్యము వేడుకో అబ్బసు యుమై న్నాడో అని ఇయ్యి. న్నె ఇం తె=ఎంత వేడుకొన్నా మన్నించ వెలిబూడిద, కుమాబన్, లేదు. ఒఇనా. వెలుగు, గొర్తుర్ . తొరక్తర్ . తుర్తుర్ కుత్తా, వేప చెట్టు. లిమా నేబన్ (ఓ). కొత్త. వేపు. 1 గఇడానా. 2. గాజా, 8, సగ్గాజా, వెలుగు, 1, గ సేమ్ తో 2, పె ప్పెర్ (చుక్కల | వేయు. సెడా. సిడా. సిరా. ఇజార్నా వెలుగు). 'పె ప్పెర్ రో తె; మణజన్ సమ్లో (తలుపు వేయు), ఇజన్న( కా). = వెలుగుగా ఉన్నది; దీపము వద్దు. తుజా(జోల వేయు) (రూ) సనోళ్లే. వెలుతురు, 1. పలెబన్ 2. పలెడన్. 8. వేరు. అజీడన్, అజూడన్. తార్ డమ్ 4. లెసాక్షమ్. వే.. గా తంపాడాలె. తంపడాలె. తంపిక్టాలె వేలుపు. రుమాకి (నీరు, బియ్యము మొ||). (గు). బెగడా లే. బిన్నా లె (ఓ). ఆ డెడా యొయో* (బియ్యము మొ||) రా (నీరు (డే లేజి) తమ్. Na n చిన్న పాత్రతో తీసి) వేరుపాటు, చిన్న చిన్న మొ||). వెల్లకిలబడెను. 1, తిలప్ బెర్రెగోషె 2. బొండి వేరేవేరే. తంపడా-తంపడా. తర్జమ్. శ్ గామ్. వేళ . 1. అయమ్. 2. అంప్రొ. కనా అంప్రొ వెల్లడి. 1. తుఆ గామ్. సామండా ఉర్రెడో,తు ఆకిడి అరాఇ = ఈ సమయమప్పుడు ఆగామ్ డకు=పందిరి విప్పినారుగనక వెల్ల వచ్చినారు & బేడిజన్ (ళూ. సూర్యుడు). డిగానున్నది. 2. గజలమ్. 8. అనండాజ్ 4. వేలకట్టు. డోజా. (థా. డొఇ+c). బాయెరా (ఎతెబెగ్నా). వేలాడు. డొఇనా. వెళ్లు. 1. ఇయా, 8. ఎరా. ఆఇ బా. ఆయె= వెళ్లు | వేలు. ఒండేర్-సి (చేతివేలు.). ఒండేర్. జెజ్ దాము. 8, సనా. 4, అడోఆ. 5. మా 6. (కాలివేలు). ఇరా. 7. డిహైత్ - (ముందుగాపద) | వేషము. 1. సనబ్జా. 2. ఎల్లెన్, నా 8. జిరా-ఒ2-మా(నేను కలుస్తాను పద).. ఎల్లెన్ = పులి వేషము. ఒత్తె సెలొ లె-ఆటు వెళ్లినావు. వేసవి కాలము. డాగా ఈజ్, డాగా ఈజన్ . వెల్లుల్లి. పలు ఆన్ సూడా. వేసికో. 1. ఒకిన్నా. కూడు ఒకెన్నా =కూడు వేసుకో. 2. అయోబా. సిండ్రి ఆయోబా వే. = వల్లెవాటుగా బట్ట వేసుతో, వేండ్రము, 1 ఉండ్రు. 2. షియాలె. ఆ త7. వేకువ, సల5. తగల్గాన్, కస్సిమ్ ఉలన్ = వైపు. 'సెజ్. ఒడిత్తె.ఒడి, ఆ వైపు. ఒడిన్నె, (చూ. సూర్యుడు.) ఈ వైపు.

103 మర్. వైద్యుడు. రేగమ్మర్ , కుడజ్-మర్ ; ఒడుగుడు శ్రీ. శీఘ్రము. లీక్ . ఇడామ్. (చూ. వేగము.) వైరము, బెరా. శీల. తజా. వ్య. ను. వ్యభిచారము. జూంజుడి, రంతా(కా).ఎర్సి. శుక్రుడు. సంక్ర, సుక్ర. వ్యవసాయము. 1 ఒర్రో. 2. బార, 8. తాస. శుక్రవాకము, సుజారా. వ్యవహారము, బెబెరా (ఓ). ఇనీ-త నెమ్ (తొన | శుచి, 1, మరిగ్. మరి గ్రామ్ డకు=నిర్మలముగ డము అమ్ముకొనుట). ఉన్నాడు. 2. మతిజ్ శుద్ధి చేయు. తజ్ తజా. డోజ్ను మ్ మరిగ్ మత- జ్ గావ్లా జ్ జా=సీవర్లు నిరలముగా- వ్యాజ్యము. గుఆరి, మెడియా. పిరాదు. శుద్ధి చేసుకో వ్యాధి. అసు. వే . తజ్ నా న్యాపించెను.(వ్యాధి, నీరు, గాబు మె గాబు మొ||)లర్నె తె; లా మే తె; (మంట) ఇ. శూల. అసు. శూలము, డజులా. వా. శృం. వ్రాయు, ఇడోలా. శృంగారించుకో, తింకుడో ఇనా.రూనా, పురుషు డి శృంగారము. సిండ్రి జిజినా=బట్టకట్టుకో. తంగమన్ లండ్రూనా = పూస పేర్లు వేసితో వేలు, చూ. వేలు, ఊషమ్ సార్నా= తలదువ్వుకో.మిజోల్ డానా=నూనె రాసికో,పాగా (ఉరుమాల్) శ. రెన్నా =పొగా (రుమాలు) చుట్టుకో. బలే కుచ్చుత? లించుకో. గుడ్డు జన్ శక్తి. సత్తుల. (3). గోరా. బ్బానానాలంతా చేసికో.కడూ, డోఇదొణ శనగలు, సనగ. లూరూనా=కడియం, బాపిలీధరించుకో, రె శనివారము. సనియార. రెడూ రెరెనా=నగలు పెట్టుకో. స్త్రీల శపథము. ఆ ఆడాజిడోజ్ , గొడాజిడోవ్ (ఒట్టు) శృంగారము. పాపానాపానా = పాపిడి శబరి, సోరా-బోఇ. తీసికో, ససేజ్ సెడ్నా-పన్నెతగిలించుకో. శబరుడు. సోరా-మర్. కొఇన్నా=కొప్పు పెట్టుకో. తింక ఇన్నా = శరణ, లను, లనో, లనో తిల్లిజ్ =శరణ ఇచ్చి బొట్టు పెట్టు.గొయెమన్నా = కంటికి కాటుక నావు నాకు. శరీరము, డొజన్. పెట్టు. డనజ్ బోబ్ డజ్ బోబ్ నా జుత్తు పడకుండా తగిలించుకో. జనిడుబ్-జి శెలవు, సెలుఆన్. న్నా- గాజుల్లో, కదు, కడూపి, డొఇడొఇ శవము, మొడొ. సియాజ్ ,సియాబలేత బెరా- లూ, బొబై-లూ, రొగో-బొబ్, అండొడొ చితి పేర్చు. క్కా, ముడ్డీజే-జ్ , మట్టె ఎన్సి, రనెడ్-నీ. శృంగారము చేయు, తిండ్రోజా. కె. శాంతము. సయూ. ఫేగ. తగె. శృం. శిక్ష (ఖైదు)రంకుఆ. బొండీ. డండా. జులమాలు. | శృంగారించుకొన్న పురుషుడు లంగా-మర్;- శిఖరము, బొబన్ • అబబలె(కొండ మొ||). | స్త్రీ-లంగీ-బొఇ. శి.

104 సజ్. సంపాదించు. తుర్తుమా. రుప్ప రనా .తురు ఖైత్యము. సయూ, రజా. మెజి= వెండి బంగారము సంపొదించినారు. శో, సంబారు, సంబారుజ్ (కా.స.) తన్ -సన్ శోషించెను. అసం. ఉయ్యే మైనాఇ. సంభాషణ. బెబ్బర్. అల్-బ నేర్. రఇడా శ. బెగ్జా-రఇడా. బనెన్-రనఇ. శ్మశానము. కింతిలో బొ. కింతిలోడన్. సంవత్సరము. మిన్నమ్. నజామిన్ను మ్. నమా శ్రమ. కత్తమన్ (3). డుక్కా, కఇతమ్. మిన్నుమ్= ఈ ఏడు. మిన్ను మన్ = నీరును, |శే. మిన్నుమ్ తే=వచ్చే సంవత్సరము, సకిలించు. గూ.నా. శ్రేణి, తొల్గొఇ. అడోశ్. సగము. 1. తుజార్ (కొలతలొ) 2. తింపోజ్ . శ్వాసలు. పురాడా. తొజ్ య , పురాడా సఖ్యము. గడీగో, అల్ -గడి. స. సరము. జనుల్ జుల్. జనుల్ జుల్ తార్ = పూ షరతు. కంతు. కనాంతు. సర్తు. దండ.జనుల్ జుల్ తజ్ = పూసలతావళము. సరి పెట్టుకొను. తుల్లానా. తుల్లా తెఒడె ! సరి సంకటము. అసు. పోతుందా? సంగీతము. నేజ్. కేజ్. 30 కెనన్. సరే. ఒడె. ఓ. సంగోరు. తుకార్. సణుగు. చెర్-డమ్. బనేడమ్. గుమ్-గుమ్ సంచరించు. ఎందుజ్నా. బెర్డమ్. సంచి, సన్ సి, (3) సిక్కమన్, సత్తువ, సత్తుల సంజవేళ. ఒరు బ్బేడన్నా-ఒయోజ్ . ఆస్త | సత్యము. 1. జడి. 2. జెజెబ్, జెజెట్ - 3 మయము. సత్యము చేసినాడు అనగా ప్రమాణము చేసి సంజ్ఞ చేసెను. అఇగ్లోగో లే తె. నాడు. సంత. సకంత. సనంత, సదా. లోడోజ్ ; డీత; అక్టో(గు), సంతన చేయు. అక్కబా. బాగు డంగు ఆ సదును. గరి. గల్లూజ్ గల్పాజ్ (కా.స.)గరియా = మెరక పల్లము సదును చేయుము. గరీ సంతానము. ఓజి; పపసి= మొదటి చిన్న డకు= సమానముగా ఉన్నది. వాడు. డుఆఓన్ = రెండవ సంతానము. సన్నమైన. 1. సరూడమ్, 2. బజోడమ్, సంతాపార్థళము. ఒగాణ, ఆగాఇ. సరూ. 4. సోరూ(గు) 5. సర్ సరూ, సంతోషము, ఇడక. సర్డా. జరి=సన్న నిధార. 7. ముంజోజ్ బరు; ముం సందడి. ఎగిర్, కుడుబ్ మండ్రా ఎగిర్ గామ్ జోప్ బోబ్ = సూదికొండ; సూదితల. రుకూలెంజి = అందరూ సందడిగా కూచు | సన్న గిల్లును. సరూడమై, రొజు తె (మనిషిగు) కొన్నారు. సందేహించు. ఈమేల్ . ఈ మేల్ గోజ్ (చూ | సన్నెకలు, లాజర్ . డకు.) సన్నెంగి. సిద్ధం. సంది. సండి. సన్నె గొడ్డ. అఓరన్-రేజ్. సంధిచేయు, లగ్గానాబా. ఆలి గాలె లగ్గా లేజి | సభ. రుక్కు, ఇకల్లు తాగి, జట్టుక లిసినారు. సమను. కంబోల్ గుఆల్. సంపంగి చెట్టు. సంపెతార్ - నేట్. సమము. 1. గరి. 2. సరి. 3. జోజ్హోజ్ సంపద. జండ్రుమ్ (ధాన్య సంపవ), సపత్తి, అనిన్ , షాన్, జోశ్ జోజ్ డకూ తేలెన్ బిత్తి. వాడూ నేనూ సమానముగా ఉన్నాము క్కబా.. సన్నిధి. తెమజ్.

105 డా సమ్మతము. అనోడె. సమకూర్చు. సంజోఆ. సరుకు. 1. రండ్రూ (నగలు) 2. సమర్త. ఇన్సెలో నా తమ్మెఎర్సె. ఇ4 నీవ(కొనత గినవస్తువులు). సమర్పించు. తీయా. కొబా. కనోబా. సరుగుడు. (ఆ) సమస్తము. కుడ్డుబ్ • అల్లా ఇ(రా.స.) సరె ఒడె. ఓ. ఓడోజ్. సమానము. జో జోజ్. సరి. సర్కారు. సర్కారన్, సమీపము. 1. అడమ్. అడమ్లె= సమీపించినది. సలసల, అండలా ఇ-సుండాలాఇ సో J 2. తుయా. తుత్తుయ్యా లెడకు దగ్గర దగ్గర సలసల నీరు మరుగుతున్నది. గా ఉన్నది. తుయా లెడకు= సమీపముగా సలుపు. అసు. బడిర్. ఉన్నది. సవతి. 1. బింద్రాబ్, బనిండ్రా, 2. గండమ్ సముదాయము. కుడ్డబన్ • ముగి(తె. మొగి) బొఇ(తుగులుకొన్న స్త్రీ). సముద్రము. గనుశ్ • గనిస్ట్ - (5) సవరణచేయు. 1. గర్రీ9, 2, అబ్బడ్సాఆ. సమూలము. అకిన్నే బన్. కిన్నెథ్లె. కిన్నెభై | సవరము. స→ఊ. సనెల్లె-ఊ. సెల్లెఊ. అనేబన్ - పెసెడే తె = సమూలముగ చెట్టు | సవరలు. సోరాంజి, జాతి భేదములు. 1. ఆ సె. ఎక్కతీసి వేసినాడు. 2. జడు. లి. లుఆ రా. 1. కిండాల్ . 5. ఆర్సి సమూహము. రుక్కు. 6. బొబిల్లి 7. కుంబి. 8. శాంపు. 9. సత్తా సమృద్ధి. అలా. ఆబరి. మిడ్డప్ . బెబె. రంక- తె. 10. సుద్దా (1) గోమాంసము బహిరంగముగా సమేతము. అంప్రొ. త్రుట్లాఇ. సంప్రా' (7 తింటారు. త్కన వాళ్లు తినరు(6), (8), (10) స.) పోతు మాంసము బహిరంగముగా తినరు; తక్కినవాళ్లు తింటారు. అందరూపందులు మేకలు తింటారు. సమైణ. సమ్మె తెజ్ . సయిరణ. కడ్డఖ్ . అనిన్ జిజిగామ్లం డెన్ సవరించు. అబ్బఙ్సా. అమస్ కడ్డబ్ - '= వాడేమన్నా సవారి. పల్లంకి. కత్తెలె (మంచమున వారి). సరయు. 1. డినుసు, 2. జండ్రుమ్, 3. డనియ్యర్ ; డొండొ (9). ఆడనియ్యం; అడియ రే= లక్షించడు(గు) ససిగా, బజ్సాలె. కూడూ తిమఇ తిమజే తె- సరసములాడు, 1. గసిఆఆ. అనిన్ గసీఆయే తె కూడుకొద్దికొద్దిగా తిన్నాడు, ఉంతా సెల్ఫోన్ గిల్లా ఇ= వాడు దానిని సహాయము చేసెను. తోడూయే తె(3) సరసాలు ఆడడం నేను చూచినాను. 2. బు సహించు. కడ్డబ్ "నా. కాయా (పరిహాసము) 8. ఓసిఆ. సహితము. అంప్రొ. త్రుట్లాఇ. సంప్రొ. (ఈ. స.) సరి. 1. గరి. సరి. 2. బడె... రంక. సహోదరులు. కారు బొయాజ్ ఓ.. సరిగా సరీగోఇ. సరీ లె. గరీలె, సా సరిసరి. ఒడె. బడె.బడె. సరిపుచ్చుక. 1. అర్నా, 2. తుల్లాడమ్నా సాపుగా, జలేమ్ గామ్, (కా). డారాఇఅతుల్లా ఈ అన్నము నాకు సాగు చెట్టు. గుడాఓల్ - నేట్. చాలదు. తుల్లాడమ్నా = సరిపుచ్చుకో. సాగు. (వి.) 1. ఒ౯. (L.) 2. అన్ జెట్, సరిపోయినది . తుల్లాలె. 2. సరిల్లె. . తజల్లె తి. లామా. 4. జలేఆ (జలగనలె) (ఊడ్చివేసినది. తాజడేలె = సాగుబడి. ఒగ్రా. నావు)తజత్తెజి = సరిపోవ జేసినారు. సాటి. జనోజ్ జోజ్. మొజ్జ జనోజ్ జోజ్ ఇన్ ఎ ఎవరు నా సమానముగా లేరు, లకూ సాధువు. లబాడి. 'లెబడ్డి, సమాడి. సరిహద్దు. సాండి, తనిఖూబ్. కనాతులబ్ ఇబ్ లేజి = ఈ అడవికి (రాళ్లు మొ||) ఆ(8)-సాదు చేము. సాన. అగా హద్దు వేసినారు. ఓర్చు. ఊడ్చి వేసి అయబ్లెం 106 ఆరాగా లకుర్-లకార్. సు సుద్ద. పలు.. సొనపట్టు. అరాగాడా. కుండీంజి సిబ్బి. డల్లి తనికీక్ . రగుట్. డనాలన్. డా:కత్తులు సాన బట్టు. సిర్లబడ్డు. అరెడ్డా. సామగ్రి. డినుసు.(3), బిత్తి. సిరి. సిరి. సామలనార చెట్టు. కొంకొ, కొక్కో | సివాలాడు. మేర్నా. మేర్బోఇ-సోదెకత్తె. (రూ). సీ. సాయంతరము. రుబన్, ఒరుబన్ . ఒరుబ్బెడన్ (సాయంతరపు వేళ) చూ, సూర్యుడు. సీతాఫలము, నీతా-గుర్. సారము. లకూలెకిది లోబో లకూలడకు- నీమ. 1. తన్నోడన్ (హద్దు) 2. జీస. 8.సండి. భూమి సారవంతముగా ఉన్నది. నీల. "నేలాజ్ (మేకు). సీలమండ. మమా .. సొరాయి. అలి; అబాసాల్ (విప్పసారాయి); ఓలో ఇసాల్ (నల్ల జీడి వేసినకల్లు). సల్ఫమ్ సా ల్ (జీలుగ సారాయి); అరాసాల్ (జీలుగు సుఖము. సుక్క . ఇడు. సయూ. సారాయి); సిత్రిసాల్ చోళ్ల సారాయి); సుగంధి. ఎరెటి- నేటో. రుంకుసాల్ (బియ్యపుసారాయి); ఉడుజ్ సుడి. గొయ్యోర్ • బాసాల్ (పొంగుళల్లు) డిజ్ బాసాల్ సుడిగాలి. గోయ్యో -tis , (వంటకల్లు). నీండిసౌల్ (ఈతకల్లు); గ సుత్తి. 1. సుసుతే. 2. :)ను' లా . స్సాల్ (కోతకల్లు) కురుఇ-సాల్ (గంటె లు మురగ బెట్టి వండినది). అగుర్ -సాల్ సున్న పణంగ. బెది. (వరిపిండి , మురగ బెట్టి చేసినది. ఇది దేవత లకు ప్రియము). సున్నము. సున్నమున సుందరము. ". B9హణం = పిగెడు లె సాల, గుంగూ. సాలివాండ్రు. సాలియ. సుందరి. లజ్జాణ. సాహసము.1. రణ్.రడోనే తె= సాహసించెను. సుంసరుడు. అగ్రి. సాహసముగలవాడు, ఉమజ్, ఉమజ్ నే తె. కిర్ర. ము. ఉమశ్ షర్ . ఎర్బంతోజ్ -మర్ . ఉయుబ్' గ్ - సురతము చేయు, తోట బానా.తొజిబాన", సులభము. A sirgy. అయోగ్ గా • రాకు సాక్షి, సాకీమర్. ఇవాసులము గా నీ చేస్తాను. సాక్యుము. సాకి. జనేర్. సూ. సి. సూటి. తమ డ్రాజ్ (ఆర్డుదారి మొ||) సింగారము. (చూడు శృంగారము). సూది. 1. బస్'"ఇ. బనాన . 2. మ? (వా). సింగినాదము. తెత్తెడూ-పెడ్ . సూరక త్తి. సినిచుల్ల. సగుల్లాజ్ (రంకు సిగ. ముడాఊ. క్కలు దారుఉండే). సిగ్గు 1. గండొఇ 2.గదొఇ. గండ్రోఇమోతె | సూర్యుడు. ఒయోజ్ . = సిగ్గుపడుతుంది. గం"ఇమెల్లె= సిగ్గుకన్ను కాలము నిర్నయించుటకు సిగ్య నిగనున వేసెను. అంటే సిగ్గుపడెను. 8. గెలొఇ గా మును అనుసరించి వాడుకొనే వాక్యములు:- లో ఇ-సిగ్గుపడిపోయెను. సిగ్గుపడి వెళ్లెను. 1. త్సితే ఒయోలన్ - ముర్యుడు 4. గెలొఇ-బొలొఇ. రెక్కలు ఆడించుకున్నాడు. సిద్ధముగ. అరైగామ్' ఒలొ ఆ రెదుక్కి 2. ఔయో లె. ఎర్రబడ్డాడు. సిద్ధముగా ఉన్నది. 8. ససస డొకొలె, ఈ రుకుగచ్చినాడు. నక్కి. సురికి మర్, 107 3cl నేవ. కంబ్ర. ఆ జ్ . m పల సారాం తెల్ల వారినది. డుజ్-యోజ్ లె. సూర్యుడు పైకివచ్చి నేన.మరాతి. తుర్కాంజి (కన్ స్టేబులు).పర్సా నాడు. మంజి (బంట్రోతులు). రుక్కు -మరంజి. డఇ-యోజ్ లె. సూర్యుడు ఎక్కి నాడు. సేవించు. కం బాల, కమా. జొమ్ డార్-యోజ్ లె=చల్టి వేళ అయి నది. తోర్-యోజ్ లె= పదిగంటలవేళ యినది. సైగ. (చే సైగ) 1. అగొఇ. అఇగులె. ఆగ్గా డాగాకరాలె. ఎండ ఎక్కువయినది. ఇల ప్లే, 2. తరీక్కా ఇ-బా తె= చే సైగ తంబా యోజ్ లె. చే పిలుస్తున్నాడు, గరీ యోజ్ లె. తడజ్-తడజ్-యో మధ్యాహ్న సొ. మైనది. లెజ్ -బో-యోజ్ లె. సొంపు. ఇడక. లజ. బజ్సొ సడీ గొప్లే = వాలి నాడు. సొగసు. లబ. అమ్మ రెలె తింకుడొఇ అన్ది. రుబెజ్ -యోజ్ లె- మూడుగంటల వే సొట్ట. సొత్త. శయినది. సొన్నాయి. తరెతె. ఉలమ్-యోజ్ లె సొమ్ము. తంకమన్, బిత్తి. సుయూ-యోజ్ లె మెడోర్ - మెడోర్-యో లె= దిగిపో సొమ్ములు. 1.తజ్ లింజి. 2. లనూంజి, తి జేలం జి. తూ దిగిపోతూ ఉన్నాడు. , సొరొపత్రి. ఒండోర్. సొలప, సొలప నేబ్. బుజ్-యోలెలె మునిగినాడు. సో. అరు మూతపడ్డాడు. ఒబొల్లె. నల్లపడినది. సోకు. గతర్ . మేర్.సోనుమ్ మె రె= దేవత సో అరమ్మడ్-డయి లే- డె లెఱచుట్టములను కినది. పోల్చ లేని దృష్టి కలిగినది. సోకుడు. పిసాసి. సంకొఇ.ఓ=ఆకులు ముడుచుకొ సోది. తెడుజ్, మేర్బోఐ తెడు ప్లీ-సోదిక త్తి నువేళ అయినది. సోదె చెప్పుతుంది. తొగ లేలె. రాత్రి అయినది. సోమరి, రొండూమర్. బడ్డు ఆమగ్. లడు మర్. అస్పొట్లామర్, సోమవారము. సొంబారా. ఉండ్రు. పియాల్. సోమిద చెట్టు. సోమీ నేబన్. (రూ) 1. కంజీజ్ బెడ్ (ఏదుపందికోల) 2. ఆమ్, సోల. సుల్లా, మమ 1 , లూజర్. సోలెను. గోళ్లే. త్తి. 7 గత్సా లేకోజ్ (కల్లుగీ సేకత్తి). యూట. బరూజేమ్. బరుఅబొబ్డా, సా. గమోడోజ్ ఉసాద్ తమ్. సెలఉ. సౌఖ్యము. ఇడక, నుళ్క, సండ్రుక గయోప్లే. 7 సొమ్మ నేబ్ 108 స్థ. స్థి , స్తం. న బబ్బ తె= నాని స్వభావము మంచిది కాదు. 2. గుడమ్. (తె.) సంభము, సుండల్. సుండాన్ . సుండాజ్. స్వరము, సర్రజ్. స్తనము, మె మె. పిల్లలు వాడుక చేసే ముద్దుమా స్వల్పము, అసూఇ, ఆజి. ఆరి. (తొతోమి. ట, మాయోజ్. ముద్దుమాట (చూ.చిన్న.) స్వా. స్త్రీ. ఇన్ సెలొ, సెలా. స్వాధీనము. ముంకాబా (భూమిగాని, పశు వులుగాని, వస్తువు గాని). బోతె అముంకా బాస్ డకు=ఎవరి స్వాధీనములో ఉన్నది ? స్థలము, లొబొ. లబి. హక్కు. అక్కు. హఠాత్తుగా. 1. ఇలుఇ గామ్. 2. పుత్సల గామ్. స్థితి. 1. కర్కూన, 2. గోడన్, హత్యం అనేడన్. కూని. హద్దు. తన్నోడన్ • పొడి (చూ. పొలి మేర). హరించు. 1. సుసుడా. తం-స్ సుసూడా స్నానము చేయు, ఉమానా. గోడా బోబ్నా- తె= నాసొమ్ముహరించినాడు. 2, అసర్ , రుద్దుకొని శిరస్నానము చేయు. అబుమా అ=న్నాము చేయించు. అమామా ఆ పిల్లలకు లాలలు పోయి, హా (అలసినానని అర్థమిచ్చు సంతాపొగ్గకము) హాని. క్రియ్యె (మరణము) అను (నొప్పి) కేబన్ (గాయము), స్నేహము, గడి.గడిగొనీ లె= స్నేహము చేసికొని, హాయిగా. ఉలానూ తా. స్కులె. పుయుమ్ న్నేహితుడు, గడి, డమ్(రా). పడమ్. సయూగాళ్లే. హారము. జుజ్జుతజ్. జనోల్ జూ లెతజ్ స్పో 02C స్నా. ఆక స్పోటకము. రుగాబొఇ. రిజిబోఇ (నూకలమ) | హింస- క్రియ్యే (చావు)దుక్కా, అల్లగ. అసు. హింస. క్రియ్యె (మరణము) డుక్కా, అల్లర, lar స్మశానము, కింతిలో, కింతలోడన్, హుకుము. బెర్నా. ఇడోల్. స్వ. స్వప్నము. గినుమ్ తె. గునిమోల్ . స్వభావము, 1, డక్కూన,అనిన్నా కర్కూ హెచ్చరిక. మురా. ఇమురాబా- పెళ్లి హెచ్చరిక చేయండి

No text on this page.

No text on this page.

Telugu-savara Dictionary

Author
G_v_ramamurty
Title
Telugu-savara Dictionary
File name
Telugu-savara Dictionary
Text
OCR done
Citation
1914
Published
20/05/03
Publisher
Authority_0f_the_director_of_public_instruction_madras
Language
Sanskrit
Pages
117
Library
Svclrc
Classification
Linguistic
DLI number
383125
Barcode
2040100047015.00
Scanning centre
S.V. Digital Library, Tirupati
Digital publisher
UDL TTD TIRUPATI
VMLT id
rz5nM0UpDd8
Download PDF

Telugu-savara Dictionary