Shri Jawahar Vidyapith Binasar, Bikaner
Shri Satrujai Mahatmnu Khand -1
Front matter
No text on this page.
प्रस्तावना. सर्वे जैनबंधुउने मालुम थाय जे, आ पंचम कालमां तीर्थंकर प्रजु श्रा नरतदेत्रमा विचरता नहीं होवाथी, तथा केवली महाराज पण नहीं होवाथी, श्रा अपार संसारसमुथी तारवाने "श्री शत्रुजय महातीर्थ" समर्थ बे, एम तीर्थंकर महाराजो पण कही गएला . ते महातीर्थनुं माहात्म्य श्री झपनदेव प्रजुना वखतमां पुंडरिकजी गणधर महाराजे सवा लाख श्लोकनी रचना करीने वनाव्युं हतुं; तथा तेमांथी संक्षिप्त क- रीने श्री वीरप्रजुना समयमा सुधर्मास्वामि गणधर महाराजे चोवीस हजार श्लोकनी रचना करीने वनाव्यु हतुं; तेमांथी पण सार उधरीने वल्वनी- पुरना श्री शिलादित्य राजाना श्राग्रहथी श्राचार्य महाराज श्री धनेश्वर- सूरिजीए दश हजार श्लोकनी रचना करीने संस्कृत जापामां वनावेबुं ; तेमांते श्राचार्य महाराजे महाकाव्यनी तुल्य अति उत्तम अने अलंकारोथी जरेली रचना करी जे. वली या ग्रंथ श्रापणा जैनीना अत्यंत प्राचीन ग्रंथ मांहेनो एक ग्रंथ ; अने ते ग्रंथ वनावीने श्री धनेश्वरसूरिजी म- हाराजे आपणापर अवर्णनीय उपकार करेलो के केम के तेमां आ संसार समुथी तारनारा "श्री शत्रुजय महातीर्थ-" माहात्म्य वर्णवेलु बे, वली था ग्रंथ मूल संस्कृत भाषामां होवाश्री, अमोए तेना आ प्रथम खंडनुं गुजराती भाषांतर जामनगर निवासि पंडित श्रावक दीरालाल वि. हंसराज पासे करावी बपावी प्रसिद्ध कर्यु बे; या ग्रंथमां श्री झषनदेव प्रनुयादिक केटलाक तीर्थंकरोना पण चरित्रो श्रावेला बे; या ग्रंथना बे खंडो जे; तेमां श्राप्रथम खंडमां श्री शत्रुजय आदिक शिखरोनुं माहात्म्य वर्णवेबुं बे, तथा वीजा खंडमां श्री गिरनारजी आदिक शिखरोनुं वर्णन करेलुं .ते बीजा खंडनुं गुजराती भाषांतर पण थोडाज दिवसोमां श्रमारा तरफथी उपाश् बहार पडवानुं जे. श्रा ग्रंथमां श्री शत्रुजय तीर्थाधिराजनो अपूर्व महिमा वर्णवेलो ने, तथा श्रा ग्रंथ जैनीउने माटे एटलो तो ज- रुरनो डे के, तेनुं था जगोए ब्यान नहीं करतां, फक्त आद्यथी ते अंत- सुधि ते वांची जवानी अमो अमारा जैनबंधुऊने नलामण करीयें बीयें. श्रा तीर्थाधिराजनुं माहात्म्य वांचवाथी, तथा सांजलवाथी केटबुं पुण्य ,
प्रस्तावना.
उपार्जन थाय बे, तेनुं वर्णन था ग्रंथज वांचवाथी जणाशे. माटे पोताना
बन्ने भावना कल्याण श्वनार, एवा दरेक जैनबंधु आ अमूल्य ग्रंथनो
जरुर लान लेशे. इत्यलं विस्तरेण.
नीमसिंह माणेक.
अनुक्रमणिका. २ २ ३ -- ३ ५ विषय सर्ग पेहेलो पृष्ट. १ पंचपरमेष्टिनी स्तुतिरूप मंगलाचरण. २ शत्रुजयमाहात्म्य ग्रंथनी रचना संबंधि अधिकार. ३ शत्रुजयमाहात्म्यनो महिमा. ४ श्री वीरप्रजुनुं श्री शत्रुजय प्रते आगमन. ५ श्री शत्रुजय पर्वतर्नु तथा तेनी आसपासनां स्थानकोतुं अलं- कारिक वर्णन. ६ कंडु राजानुं वृत्तांत. s शासनदेवी अंबीकाएकंडुराजाने कहेलो श्रीशत्रुजय तीर्थनोमहिमा ए ७ कंडुराजाने मुनिए कहेलु चारित्रनुं लक्षण. ११ ए वीरप्रनुनी श्रआसपास रदेला मुनिनुं वर्णन, १० देवोए बनावेलां समवसरणनी रचनानुं वर्णन ११ सौधर्मे करेली श्री वीरप्रजुनी स्तुति. १५ १५ श्री वीरप्रजुए दीधेली देशनानुं वर्णन. १७ १३ सौधर्मे श्री वीरप्रजुने पुढेलो शत्रुजय तीर्थनो महिमा. १४ श्री वीर प्रजुए कहेलो शत्रुजय तीर्थनो महिमा. १५ श्री शचुंजय तीर्थनां नामो. १६ श्री शत्रुजय पर्वतनां शिखरो. १७ श्री शत्रुजय पर्वतना मुख्य शिखरनो महिमा. १७ श्री शत्रुजयपर रहेली रायणनो महिमा. ३२ सर्व बीजो. १ए सूर्यावर्त कुंडनो महिमा. ३५ २० महीपालनी कथा. ३५ २१ महीपाल योगी तथा योगिनीनुं वृत्तांत. ३५ १२ वांदरानुं तथा राक्षसनुं वृत्तांत. २३ महाकालयदनुं वृत्तांत. • ४१ २४ मुनिए कहेलो धर्मोपदेश, पर যুক্ত २२ २४ A १४ ४. अनुक्रमणिका, २५ एक बगलानुं वृत्तांत. ४५ २६ गुणसुंदरी तथा विद्याधरनुं वृत्तांत. ४६ २७ त्रिवि क्रिम राजानुं वृत्तांत. ए २० केवली महाराजनो उपदेश. ५५ शए गुणसुंदरी साये महिपालनो विवाह. ३० महीपालने थएलो कुष्ठरोग. ६१ ३१ चैत्री पुनेमने दिवसे विद्याधरोनु सिझगिरिपर आगमन. ६४ ३५ सूर्योद्याननो महिमा. ६५ ३३ विद्याधरनी स्त्रीए सींचेला तीर्थोदकथी महिपालनुं रोगोथी मुक्तथर्बु ६६ ३४ महीपालनु पूर्वनवनुं वृत्तांत. ६७ ३५ महीपालनुं मोक्षगमन. सर्ग त्रीजो. ३६ कुलकरोनुं वृत्तांत. ३७ षजदेव प्रजुनो जन्म. ३० षनदेव प्रजुनो जन्मानिषेक. ३ए इंजोए करेती प्रजुनी स्तुति. ४० इंसें करेली प्रजुना वंशश्री स्थापना. ४१ झषजदेव प्रजुनो राज्याभिषेक. ४२ विनीता नगरीनी रचना. ४३ लोकांतिक देवोर्नु आगमन. ४१ प्रजुनो दीदा महोत्सव. ४५ जरतराजानुं वृत्तांत. ४६ श्रेयांसकुमारे प्रजुने करावेलुं पारj. ४७ षजदेव प्रजुमाटे मरुदेवा मातानो खेद. ४७ रुपनदेव प्रजुने केवलज्ञान थवानुं वृत्तांत. भए त्नरतराजानी श्रायुधशालामा चक्रनी उत्पत्तिनुं वृत्तात. ५० मरुदेवा माता सहित चरत महाराजनुं प्रजु पासे जवु. ५१ प्रजुना समवसरणने जोश मरुदेवा माताने थएलुं केवलज्ञान, तथा तेमनो मोद. HB BBBBBBBB BB ថច ए ए अनुक्रमणिका. ए ५५ नरत राजाए करेली प्रनुनी स्तुति. ए ५३ झषजदेव प्रजुए करेलो उपदेश, ५४ प्रजुए करेली चतुर्विध संघनी स्थापना. ५५ गणधरोए करेली द्वादशांगीनी रचना. एश एश ५६ जरत महाराजे करेलो चक्रनो महोत्सव. ५७ नरत चक्रीवें दिग्जय माटे प्रयाण, ԱՆ मागध तीर्थप्रते आगमन. एए मागधेश्वरप्रते बाणखें फेंक. ए६ ६० नागवल्वरने थएलो कोप. ए ६१ चक्रीतुं वरदाम तीर्थप्रते आगमन. एए ६२ चक्रीतुं प्रनास तीर्थप्रते आगमन. १०० ६३ प्रजासेशे कहेलु तीर्थोदकनुं वृत्तांत. १०० ६४ चक्रीन महासिंधुप्रते गमन. ६५ चक्रीन वैताठ्यप्रते गमन. ६६ चक्रीनुं तमिस्त्रा गुफाप्रते गमन. १०२ ६७ सेनापति सुषेणतुं म्लेन देशोप्रते गमन. १०२ ६० तमिस्रा गुफानुं उघाडq. १०३ ६॥ म्लेबोनो उत्पात. १०३ 30 चक्रीना सैन्यमां रोगोनो उपनव. १०७ ७१ शत्रुजयपर रहेली रायणना पत्रादिकथी चक्रीना सैन्यमां थए- लो रोगोनो नाश. १०७ ७२ म्लेबोर्नु शरणे आवq. १०७ ७३ चक्रीन महिमाजिप्रते गमन. १०न ४ नमिविनमिनुं वृत्तांत. १०त ७५ गंगासाथे चक्रीनो विलास. ११० ७६ ईशानेजर्नु पूर्व जवनुं वृत्तांत. १११ s७ चक्रीतुं खंडप्रपात गुफाप्रते गमन, ११३ 30 चक्रीने नव निधानोनी प्राप्ति. १९३ पए चक्रीवें अयोध्याप्रते आगमन. ११४ ६ १२० १२० १२५ अनुक्रमणिका. चक्रीनो महाभिषेक. ११६ ७१. चक्रीना राज्यादिकनुं वर्णन. १२० २ सुंदरीतुं वृत्तांत. ११७ ७३ श्री ऋषजदेव प्रचुर्नु अष्टापदप्रते आगमन. १२ए ७१ चक्रीए करेली प्रजुनी स्तुति. ज्य चक्रीन पोताना ज्ञाप्रते दूतोनुं मोकल. ७६ चक्रीनां जाए लीधेली दीदा. सर्ग चोथो ७७ चक्रनु आयुधशालामां नहीं दाखल थवानुं सेनापतिए च- क्रीने कहेलुं वृत्तांत. १२२ ७७ चक्रीनुं बाहुबलिप्रते दूतनुं मोकल. १२३ जए दूतने थएलां अपशुकनो, तथा मार्गमां आवेलां जयकर वन-वर्णन.१२४ एबहलिदेशनुं वर्णन. ए? तदशिलानुं वर्णन. १२५ एए सनामां बेठेला बाहुबलि, वर्णन. ए३ बाहुबलिए दूतने पुढेलुं जरतादिकनु कुशल वृत्तांत. १२६ ए। दूते मधुरादिक वचनोश्री बाहुबलिने कहेलु वृत्तांत. १२६ एए बाहुबलिने चडेलो क्रोध, अने तेथी तेणे जरतजीने लडाई माटे दूत मारफते मोकलेलो संदेशो. ए६ तक्षशिलाना लोकोनी चर्चा. ए दूतनुं अयोध्यामां श्राव, अने तेणे चक्रीने जणावेलुं वृत्तांत. १३१ एज्सुषेणादिकें बाहुबलि साये लडाश्करवामाटेचक्रीने चडालो,वीररस १३५ एए रणसंग्राम माटे चक्रीनुं प्रयाण. १३३ १०० अनंत देवतुं वृत्तांत. १३५ १०१ रणसंग्राममाटे बाहुबलिनी तैयारी. १३६ १७२ चक्रीए पोताना योझाउप्रते बाहुबलिना योहानु करेलुं वर्णन. १३७ १०३ रणांगणामां बाहुबलि तथा तेना पुत्रोतुं आगमन. १३ए १०४ रणांगणमा चक्री अते तेना पुत्रोतुं श्रागमन, १७५ चक्रीअनेबाहुबलिनायुझनुवीररसश्रीजरेलुं विस्तारसहितवर्णन. १४१ १२५ १२ १४० " a अनुक्रमणिका. १०६ रणसंग्राम मादे प्रजुना बन्ने पुत्रोने समजाववा माटे देवोए करेली तजवीजः १४ए १०७ बन्ने नानु थएवं इंघ्युक, तथा तेमां चक्रीनी थएली हार. १५५ १५० १७ जरतजी, बाहुबलिप्रते चक्रनुं फेंक. १०ए बाहुबलिजीने थएलो वैराग्य, तथा तेमणे करेलो केशोनो लोच.१५७ ११० चक्रीए करेली पोतानी निंदा, तथा बाहुबलि मुनिराजनी करेती स्तुति. १५ज १११ बाहुबलिजीयें पूर्वे करावेलां धर्मचक्रनुं वृत्तांत. १५ए ११२ बाहुबलिजीने ब्राह्मी सुंदरीए श्रापेलो बोध. १६१ ११३ बाहुबलिजीने थएलुं केवलज्ञान, तथा तेमनु प्रजुनी सजामां यागमन. १६२ सर्ग पांचमो. ११४ श्री युगादीशप्रजुनु शत्रुजयप्रतेश्रागमन, तथाशत्रुजयन वर्णन. १६.. ११५पुंडरिकजीनी देशना,तथा प्रजुए ते ने कहेलो शत्रुजयनो महिला ६३ ११६ पुंडरिकजीए मुनि सहित शत्रुजयपर करेली संलेखना. या चैत्री पुनेमे तेमनो सर्वनो त्यां थएलो मोद. १७० ११७ चैत्री पुनेमनो महिमा. १७२ ११० श्री झेषनदेव प्रजुनु सिद्धार्थोद्यानमा आगम, ११प्रजुनी देशना,तथा जरतजीए प्रजुपासेथी मेल देलु संघाधिपपणुं. १७३ १२० चक्रीनुं शत्रुजयप्रते संघसहित प्रयाण. १७५ १५१ चक्री अने शक्तिसिंहनो मेलाप. १२२ श्रीनाज गणधरजीए कहेली संघपतिनी विधि. १२३ चक्रीए करेली तीर्थाधिराजनी स्तुति. १७ १५४ चक्रीए करेली आनंदपुरनी स्थापना. १७ए १२५ चक्रीन शत्रुजय गिरिपर चडवं. १०० १५६ चिह्नण मुनि, तथा चिल्हण सरोवरतुं वृत्तांत. १०१ १२७ शक्ति सिंहे लक्ष्मी विलास वननुं चक्रीने कहेलु वर्णन. १२७ चक्रीए ते वनमां नाखेलो पडाव, तथा लोकोनी क्रीडानुं वर्णन. १७२ १२ए. सर्व तीर्थावतार कुंडनु माहात्म्य. १३ . १७२ १० १७ २०० G. अनुक्रमणिका. १३० चक्री अने सौधर्मेजनो मेलाप, २०३ १५१ इंजना कहेवाश्री चक्रीए शत्रुजयपर वनावेलां "त्रैलोक्यवि- ब्रम" आदिक प्रासादोनां वर्णन. २०४ १३२ प्रासादोमां करेती प्रतिष्ठा आदिकनुं वर्णन, १६ १३२ चक्रीए श्री रुपनदेव प्रनु आदिकोनी करेली स्तुति, तथा गणधरोए तेमने करेला तिलक श्रादिकनुं वर्णन. १० १३४ श्रीनान गणधर महाराजनी देशना, तेमां तेजए करेलु सा- त देत्रोनुं वर्णन. ՀԵՍ १३५ शत्रुजयी नदीनो महिमा. १३ १३६ शांतनु राजानुं वृत्तांत. एएष्ट १३७ ऐंडी आदिक नदीनुं माहात्म्य तथा वृत्तांत. १३७ ब्रह्मगिरि आदिक शिखरोपर चक्रीए करावेलां मंदिरो. २०१ १३चक्रीनुं गिरनारजीप्रते प्रयाण. २०३ १४० तापसोनुं वृत्तांत. २०४ २४१ रेवंताचलनुं वर्णन. २०५ १४२ गजपगलांना (हाथीपगलांनां) कुंडनो महिमा. २०० ११३ चक्रीए श्री नेमिनाथ प्रजुनी करेली पूजा, तथा स्तुति. २०७ १४४ चक्रीए करेलु गिरनारजी वर्णन. २११ १४५ बरट राक्षसनु वृत्तांत. १४६ गिरनारपर चक्री तथा ब्रह्मेनो मेलाप. २१३ १४७ चक्रीन गिरिपुर्गपुरमा (जुनागढमां) आगमन. २१४ १४७ चक्रीए बाबु विगेरे तीर्थोपर करेला उधारो. २१५ १४ए चक्रीतुं अयोध्यामां फरीने श्रागमन. २९६ सर्ग बहो. १५० श्री रुपनदेव प्रजुनु अष्टापदप्रते आगमन. २१७ १५१ श्री ज्ञषनदेव प्रजुनो मोक्ष. २१ए १५२ श्री षनदेव प्रज्जुना शरीरनो इंसादिकोए करेलोअग्निसंस्कार. २२० १५३ प्रजुना शरीरना श्रग्निदाहनां स्थानके चक्रीए करेलो “सिंह- ~ निषिक" प्रासाद. २२०.
अनुक्रमणिका. ए १५३ जरतचक्रीने अरिसाजुवनमां थएवँ केवलज्ञान, २२३ १५४ सूर्ययशानुं चरित्र. १२४ १५५ सूर्ययशाने व्रतथी चलित करवामाटे उर्वसी तथा रंजानुंआगमन.२२६ १५६ सूर्ययशा साथे ते बन्ने अप्सराऊनो विवाह. १५७ सूर्ययशाए ते अप्सरानी करेली निबना. २५७ सूर्ययशाने थएलु केवलज्ञान, तथा तेमनो मोद. २३१ सर्ग सातमो. १५ए प्राविड श्रने वाल खिन्ननुं वृत्तांत, तथा तेउँ बन्नेनुं युरू. १३२ १६० वर्षा तथा शरद ऋतुनुं श्रृंगाररसयुक्त वर्णन. १६१ जाविड राजाए तापसपासेथी सांजलेलो उपदेश. २३५ १६२ साविड तथा वाल खिल्लतुं तापसदीक्षाग्रहण, २४१ २६३ हंसर्नु वृत्तांत. श्वर १६४ प्राविड आदिकनुं मोक्षगमन. २४४ १६५ दंडवीर्य राजनुं वृत्तांत. २१५ १६६ दंडवीर्य राजनी धर्मना निश्चलपणामाटे इंजे करेली परीक्षा. २४५ १६७ दंडवीर्य राजाए शत्रुजयप्रते करेलुं प्रयाण, तथा त्यां तेमणे करेलो बीजो उझार. श्वत १६७ इशाने करेलो त्रीजो जकार. २५१ १६ए माहेंडें करेलो चोथो जझार, तथा सुहस्तिनी देवीनुं वृत्तांत. २५५ १७० ब्रह्मे करेलो पांचमो नकार. १५३ १७१ जुवने करलो बहो जकार. २५४ सर्ग आठमो. १७२ अजितनाथ प्रजुनु तथा सगरचक्रीनुं चरित्र. १७३ अजितनाथ प्रजु तथा सगरचक्रीनो जन्म. २५६ ११४ वसंत ऋतुनुं शृंगाररसयुक्त वर्णन. Ջ १७५ अजितनाथ प्रजुए लीधेली दीक्षा. २६१ ७६ सगर चकीने चक्ररत्ननी प्राप्ति,तथा अजितप्रजुने केवलप्राप्ति. २६५ ७ सगर चक्रीए करेलो दिग्विजय. २६४ - मयूरनुं वृत्तांत. २६५ ՋԱՀ . homamro २० अनुक्रमणिका. १७ए श्री अजितनाथ प्रजुनी देशना. २६६ १७० वर्षा तथा शरद ऋतुनुं श्रृंगार सयुक्त वर्णन. २६७ १७१ सुव्रत आचार्य- वृत्तांत. २६० १७२ सगर चक्रीना जहुआदिक साठ हजार पुत्रोनु, अष्टापदप्रते गसन.२६ १७३ श्रष्टापद पर्वतनुं वर्णन. २६ए १०४ सगर चक्रीना पुत्रोनुं अष्टापदनी आसपास खानु खोदवं, श्रने नागेअनुं श्राववं; तथा तेणे ते ने दीधेली शिखामण. २७० १५ सगर चक्रीना पुत्रोतुं खाते गंगानुं लाव, अने नागेंडे करेलो ते सघलाऊनो दाह. २७१ १७६ कुःखी श्रएला सगर चक्रीना सैन्यप्रते इंजनुं ब्राह्मणरूपें श्रा- व, तथा तेणे ते सैन्यने आपेली समजुती. २७? १७ इंजनुं सगर चक्रीने समजावq. २७२ १७ साठ हजार पुत्रोना एकदम थएलां मृत्युथी सगरचक्रीने थ- एलो शोक, तथा इंजें आपेली तेने समजुती. १७ए सगरचक्रीन अजितप्रजुप्रते गमन, प्रजुनी देशना, तथा पोता- ना ते पुत्रोनो पूर्व जवनो प्रजुपासेथी तेणे सांजलेलो वृत्तांत, २७६ १एत संघपतिथर, सगर चक्रीतुं शत्रुजयपर आगमन. १ए१ गंगानुं मूल प्रवाहमां वहन. शसए १ए। सगर चक्रीनुं शत्रुजयप्रते समुजनुं लाव. १७३ सगर चक्रीए शत्रुजयादि तीर्थोनो करेलो सातमो उद्धार. श्र १ए४ प्रज्जुनो अने सगर महामुनिनो पण मोक्ष. शन्श रएए व्यंतरेंजोए करेलो आठमो जुझार. १९६ चंप्रन प्रजुनुं वृत्तांत, तथा चंडयशाए करेलो नवमो उझार.२४ १ए शांतिनाथ प्रजुनुं तथा, सिंहदेवनुं वृत्तांत. न्य रए चक्रधरे करेलो दशमो उकार. सर्ग नवमो. १एए राक्षसवंश, तथा वानरवंश, अने दशरथनुं वृत्तांत. शए६ २०० रामचंद्रजी तथा रावणर्नु वृत्तांत. ३०१ २०१ नाषांतरकारनी प्रशस्ति. ३२७ एन ज । ថ០ एनए.
श्री जिनाय नमः (श्रीधनेश्वर सूरिकृत) श्रीशत्रुजय माहात्म्यनुं गुजराती भाषातर. प्रथमःसर्गः प्रारच्यते उनमो विश्वनाथाय, विश्वस्थितिविधायिने । अईतेऽव्यक्तरूपाय, युगादीशाय योगिने ॥१॥ अर्थः-जगतना नाथ, तथा जगतनी स्थितिना करनारा, अने अप्रगट बे, रूप जेमनुं एवा, तथा योगी एवा श्री षनदेवजी अरिहंत प्रते नमस्कार था. अर्दच्चक्रिश्रियःस्वामी, चामीकरसमप्रनः॥ स्तुत्यःसत्कृत्यलानाय, श्रीशांतिः शुनतांतिकृत् ॥२॥ अर्थः-अरिहंत तथा चक्रीनी संपदानां खामी, तथा सोना सरखी कांति वाला, अने स्तुति करवा लायक एवा श्री शांतिनाथ जगवान मोदनां लाजने माटे मंगलनी वृद्धि करनारा था. देलांदोलितदैत्यारि, र्जरासिंधप्रतापहत् ॥ स्मरणीयं स्मरं कुर्वन; श्रीमान्नेमिः पुनातु वः॥३॥ अर्थः-क्रीडाथी हींचोलेल ने श्रीकृष्णने जेणे, तथा जरासिंधनां प्र- तापने हरनारा, श्रने कामदेवने पण संजालवा योग्य करता, एवा श्री ने- मिनाथ नगवान तमारं रक्षण करो ? यस्यदृष्टिसुधारष्टि दानाददिरदीश्वरः जातस्तापत्रयान्मुक्तः, स श्री पार्थो मुदेऽस्तुवः॥४॥ अर्थः-जेनी दृष्टिरूपी अमृतनी वृष्टिनां दानथी सर्प पण धरणे त- था अतीत, अनागत, अने वर्तमान काल संबंधि पीडाथी मुक्त थयो, एवा ते श्री पार्श्वनाथ प्रनु तमारा हर्षने माटे था ?
शत्रुजय मादात्म्य. सुराकिं सुरनाथस्य, संशयापनयाय यः ॥ अकंपयत्रिधा वीरः, श्री विरः श्रेयसेऽस्तुवः॥५॥ अर्थः- इंजनी शंकाने दूर करवा माटे जेणे मेरु पर्वतने पण कंपा- व्यो . तथा त्रण प्रकारे शुरवीर एवा श्री वीरप्रनु तमारा कल्याण- ने अर्थे था. श्रादीश्वर प्रमुख जिनोनुं तथा पुंडरिक प्रमुख मुनिनु तथा शासन- देवीनुं ध्यान करीने आ शत्रुजयमाहात्म्यनुं हुं वर्णन करूं तुं. श्री युगा- दि जिनेश्वरनी श्राझाथी पुंडरिक गणधरे सवा लाख श्लोकनां प्रमाण- वालु, तथा नाना प्रकारनां श्राश्चर्यवावं, तथा सघला तत्वोथी संपूर्ण, तथा देवोए पण पूजेलु एवं शत्रुजयमाहात्म्यनुं वर्णन, जगतनां हित माटे पूर्वे बनाव्युं हतुं. तेमांथी मथन करीने श्रीवीरप्रजुनी आज्ञाथी सुधर्माखामीए, लोकोने अल्प आयुष्यवाला जाणीने ते माहात्म्य सं- देपथी चोविस हजार श्लोकनुं बनाव्यु. तेमांथी पण सारने उधरीने, स्याछादवाणीमय एवं ते माहात्म्य, अष्टांग योगमां निपुण, तथा वि- षय आदिकमां निस्पृही, तथा नाना प्रकारनी लब्धिवाला, तथा राज- गबना मंडन रूप, तथा उत्तम चारित्रथी पवित्र अंगवाला, अने वैरा- ग्यना समुझ सरखा, अने, सर्व विद्यार्जमां निपुण एवा श्री धनेश्वर सू- रीए, बौद्धोने मद रहित करतां थकां, शत्रुजयनो उद्धार करनार, तथा अढार राजाउंना स्वामी, तथा सुराष्ट्र देशनां राजा, एवा श्री शीलादि- त्यनां श्राग्रहथी वहनी नगरमां बनाव्यु; माटे हे लोको ! ते माहात्म्य तमो नक्तिपूर्वक सांजलो? हे नव्य लोको ! तप, जप, दान विगेरेनुं शुं प्रयोजन ने ? पण के- वल शत्रुजयमाहात्म्यज सनिलो ? वली धर्मनी वांगथी सघली दिशा- जमां नमवानुं शुं प्रयोजन के ? फक्त शत्रुजय तीर्थनी बायानो तमो स्प- र्श करो ? वली था मनुष्य जन्म पामीने, तथा अनेक शास्त्रो सांजलीने पण, आ शत्रुजयमाहात्म्य सांजलीने जन्म सफल करो? वती जो त- वने जाणवानी श्वा होय, अथवा धर्ममां वास्तविक बुद्धि होय, तो बी- जुं सघ तजीने आ उत्तम गिरिवरनो आश्रय करो ? था शत्रुजय ती- ३ -- - प्रथमःसर्गः र्थ समान बीजं को उत्तम तीर्थ नथी, तथा तेना समान बीजो कोश धर्म नथी, केम के, त्यां जश जिननु ध्यान करवं, ते जगतने सुखनुं का- रण . अशुभ परिणामथी, मन, वचन, अने कायाधी जे पाप बांध्यु हो- य, ते जयंकर पाप पण श्रा शत्रुजय गिरिनां स्मरणथी नाशने प्राप्त था- य . वली श्रा शत्रुजय पर्वतनां दर्शनथी सिंह, वाघ, सर्प, जील तथा हिंसक पदिउँ पण स्वर्गगामी थाय . वली जेए सुर, असुर, अने म- 1. नुष्यादि नवोमां पण श्रा शत्रुजय पर्वत जोयो नथी, तेर्जने पशु सरखा जाणवा, अने ते मोक्षनां अधिकारी थता नथी. अन्य तीर्थोमां उ- त्तम ध्यान, शील, दान तथा पूजनथी जे फल मले , तेथी पण अधि- क फल शत्रुजयमाहात्म्य सांजव्याथी मले बे. माटे हे लोको! श्रा गिरिराजनुं माहात्म्य तमो महा नक्तिथी सांजलो? केम के, ते सांज- लवा मात्रधीज संपदार्ड प्राप्त थाय बे. एक दहाडो घणां देवोथी वीटाएला एवा श्री महावीर स्वामी, अव्य जाव रूप शत्रुने जीतनारा एवा आ शत्रुजय पर्वत प्रते आव्या. ते व- खते जाणे जिनेश्वरोने नमस्कार करवा माटे उतावलज करतां होय न- ही, तेम इंडोनां श्रासनो एकदम कंपवा लाग्यां. त्यारे वीश जवनपति- नां इंडो, बत्रीश व्यंतरनां इंस्रो, बे ज्योतिषनां इंसो, तथा दश उर्ध्व- लोकनां यो, एम सघला मली चौसठ खो, देवो' सहित, प्रजुथी नू- षित थएला ते शत्रुजय पर्वत प्रते श्राव्या. था लोकमां जोवा लायक एवा आ पर्वतने जोर जोश्ने, मस्तक धुणावता थका, ते इंशादिक देवो, पोताना सेवकोने नीचे प्रमाणे कहेवा लाग्या. अहो ! आ महान शोजावालो गिरिराज निरुपम किरणोवालां र- लोयें करीने जाणे चित्रेलो होय नहीं!! तेवो शोच्ने बे; वली सोनानां शिखरो वडे करीने, जाणे सर्व पर्वतोनो खामी होवाथी, मुकुटोधी शो- जतो होय नहीं जेम तेम था पर्वत शोने . वली ते थाकाशमां पहों- चतां एवां सोनां, रूपा, अने रत्तनां शिखरोथी एकी वखते पृथ्वी श्रने खर्गने पवित्र करतो थको पापने हरनारो बे; वली था पर्वत स्वर्णगिरि, ब्रह्मगिरि, उदयगिरि, तथा अर्बुद गिरि आदिक एकसोने आठ शिख- रोथी थत्यंत शोने दे. वली स्वर्गसंदिर सरखां अरिहंत प्रजुलां मंदि.
४ शत्रुजय मादात्म्य. रोथी, तथा यदोनां मंदिरोथी अत्यंत शीने दे. वली आ शत्रुजय पर्वत यद, किन्नर, गंधर्व, विद्याधर, तथा देवोनां समूहोथी, तथा अप्सरा- उथी सेववा लायक थयो थको अत्यंत शोने जे. वली या पर्वतमा मो- दनी श्वा वाला योगी, विद्याधरो तथा जुवनपति पवित्र गुफामा रहिने श्री अरिहंत प्रचुर्नु ध्यान धरे . वली था शत्रुजय पर्वत रसकुं- पिका, रत्ननी खाणो, तथा दिव्य औषधियी संपूर्ण थयो थको सघला पर्वतोनां गर्वने नेदनारो बे. वली श्रा पर्वत कस्तूरी मृगोनां टोला- उश्री, मयूरोथी, मदोन्मत्त हाथीउँथी, तथा चमरी गायोनां समूहोथी सर्व बाजुएथी शोने . वली था पर्वत मंदार, पारिजातक, संतान, ह- रिचंदन, चंपक, अशोक, तथा सालरी आदिक वृदोथी जरेलो . वली केतकीनां पुष्पोनी सुगंधिथी सुगंध युक्त करेल ने दिशाउँनां नागो जेणे, तथा करता एवा पाणीनां ऊरणाथी वाचाल थएलो, तथा मालती, गु. लाब, कृष्णागुरु, अने आंबा प्रमुखथी हमेशां पुष्प तथा फलवालो, एवो आ पर्वत अत्यंत शोने बे. वली था पर्वतपर कल्पवृक्षोनी घाटी बाया- मां बेठेली किन्नरी जिनेश्वर नगवाननां गुणोने गाय बे, अने तेथी पोताना पापोनो क्षय करे बे. वनी करता एवा पाणीना ऊरणानां वि- जथी था पर्वतरूपी खामी, पोतानी मुक्तिरूपी स्त्रीनां हार माटे जाणे मोतीने करतो होय नहीं, तेम शोने बे; वली अहीं एक बाजुपर, ऊ- रणामांथी पडता पाणीउनां बिंने वर्षाद पडतो जाणीने, मयूरो प्र- जुनी पासे नाच्या करे . वली एक बाजुए हजार फणाउँथी शोजतो एवो शेषनाग प्रजुनी बागल अहीं दीव्य नाटक करतो थको शोने बे. वली अहीं एक बाजुए उत्तम वस्त्रोवाली, तथा उत्तम रागवाली एवी खेचरी हाथमां वीणा लेश्ने, अरिहंत जगवाननां गुणोने गाती थ- की देखाय बे. पली जे प्राणीउने जम्मथी मांडीने पण परस्पर वैर होय बे, एवा प्राणी पण पोतपोतानुं वैर तजीने अहीं जिननां मुखने जोता थका रमे बे. वली अहीं एक बाजुए पूर्व समुरुमां जनारी एवी शत्रुजयी नदी, जोनार तथा सांजलनाराऊनी जाणे पुण्यनी रेखाज होय नहीं, ते- म शोने . वली एक बाजुए अहीं तालध्वज (तलाजा) नामनां शि- खरनां उत्संगमांथी गमन करती एवी तालध्वजी नदी शत्रुजी नदीने Homeworm C प्रथमःसर्गः श्रावीने मले बे. वली अहींथी उत्तर दिशामां; स्खल पाणीथी महा उद- यवाली, इंजे बनावेली, तथा विकस्वर कमलोवाली “ऐंडी" नामनी नदी वहे जे तेने तमो जुर्म ? वली दीव्य जलनां मोजांउथी शोजीती थएली. तथा कमलनी अंदर रहेला हंसोवाती, अने सारसथी सेवाएली एवी आ कपर्दिका नामनी नदीने तमो जुन ? बली हे देवो!! पश्चिम ना- गमां जगतनो उपकार करनारी, तथा वेहेता पाणीथी संपूर्ण, अने पा- पोनो नाश करनारी एवी श्रा ब्राह्मी नामनी नदी शोने बे. वंदी हे दे- वो !! थहीं शेव्रुजी, ऐंजी, नागेंडी, कपिला, यमला, तालध्वजी, य- दांगा, ब्राह्मी, माहेश्वरी, सान्त्रमती, शबला, वरतोया, उजायंती, तथा जना नामनी चौद महा नदी शोने दे. वली हे देवो!! अहीं पूर्व दिशामां अत्यंत शोनावालुं सूर्योद्यान , तथा दक्षिण दिशामां नंदन- वन सरखं वर्गोद्यान , तथा पश्चिम दिशामा अत्यंत मनोहर चंडोद्या- न बे, तथा उत्तर दिशामां था लक्ष्मीलीलाविलास नामर्नु उद्यान . ए- वीरीतनां, चार दिशाउँमांथी श्रावती एवी लक्ष्मीनां चोटला सरखा चा- र उद्यानोथी आ शत्रुजय पर्वत अत्यंत शोने जे. वली अहीं सौधर्मेजनां हुकमथी कुबेरे बनावेलो, तथा पापरूपी मेलने धोनारो एवो इंश ना- मनो कुंड शोने दे. स्फुरायमान यती एवी चांदनी सरखा पाणीनां मो- जांथी शोजतो,अने जाणे जरतनां यशोनो ढगलोज होय नहीं, एवो जा- रत नामनो कुंड श्रहीं शोले . वली अहीं मंद मंद वाता एवा पवन- थी चलायमान थता मोजानी पंक्तिथी शोजतो एवो कपर्दीयानो कुंड कोने सुख करनारो नथी ? (अर्थात् सर्वने सुख करनारो बे.) वली अहीं मुक्ति रूपी स्त्रीचं मुख जोवा माटे दर्पण सरखो, तथा प्रीति उत्पन्न करनारो एवो हिबण मुनिनो कुंड तमो जुर्म ? वली सर्वतीर्थाव- तार के नाम जेतुं, एवा चंजकुंड अने सूर्यकुंडने, तथा बीजा पण कुं- डोने, हे देवो!! तमो अहीं जुर्छ ? वली हे देवो!! श्रहीं था वाजुए उत्तम बुद्धिवान एवो आ मुनि तप तपे , तेनां विचित्र चरित्रनी वार्ता तमो कौतुकधी सांजलो ? पूर्वे यम सरखो, तथा पापीठनो स्वामी एवो, चंचपूरनो श्रा कंडु नामे राजा हतो. ते धननो मद राखीने देव, गुरु, वृद्ध, तथा मातपि- , ६ शत्रुजय माहात्म्य. ताने पण गणकारतो नहीं, (पूर्वनां पुण्यथी पापीनी संपदा पण वृद्धि पामे बे, पण पालथी ते तणखलानी थनिनी शिखानी पेठे मूल सहित विनाश पामे बे.) ते राजा सुतो थको पण परस्त्री, अने परधननी श्चा करनारो हतो, तथा धन मेलववानी श्वाथी लोकोने हमेशां छुःख देतो हतो; प्रजाते उठीने लोकोने बोलावीने, निर्जय थयो थको तेमनी पा- सेथी ते धन देतो. (राजाउँ प्रायें करीने पुण्यश्री संपूर्ण संपदावाला थाय बे, अंने पड़ी तेज पुण्यनो वेष करे बे, माटे ते उर्गतिमां जाय बे.) एवी रीतें चक्रवाक प्रते चंजनी पेठे, लोकोने दुःख देश्ने, अंते श्यनां रोगवालो थयो थको मित्रनी पेठे (सूत्रनी पेठे) ते धर्मने स्म- रवा लाग्यो. (ज्यांसुधि सर्व बाजुथी सुखथी प्राप्ति होय दे, त्यांसुधि मूढ माणस अहंकारमांज रहे , पण मृत्यु काल श्रावते ते धर्मनुं स्म- रण करें .) एक दहाडो ते राजा क्रूर सेवकोथी सेवायेलो तथा परना जोहनी चिंताथी दुष्टाशयवालो थयो थको जेवामां सजामां बेठेलो , तेवामां श्राकाशमांथी कल्पवृक्षनां पत्रपर लखेलो एवो कोश्के नाखेलो नीचेनो दिव्य श्लोक तेनी पासे आवीने पडयो. धर्मादधिगतैश्वर्यो, धर्ममेवनिति यः॥ कष्टयं शुनगति वी, स स्वामिजोहपातकी ॥१॥ अर्थः- धर्मथी मलेलजे, संपदा जेने, एवो जे माणस तेज धर्मनो नाश करे बे, ते खामीखोदनां पापवालो माणस शुज गतिवालो शी रीते थाय ? (अर्थात् न थाय.) एवी रीतनां श्लोकने ते राजाए हर्षथी वांच्यो, तथा तेनो अर्थ जा- णीने ते मनमां नीचे प्रमाणे चिंतववा लाग्यो. अहो!! में महा मोह अने कपटवाला चित्तथी कष्ट पड्युं त्यांसुधि पण पापकार्य श्राचार्यु, अने ते हवे मने स्पष्टरीते फव्यु ! वली मत्स्य जेम मांसने, तेम में संपदाने मे- लवीने मारा आ आत्माने संसाररूपी जालमा फसाव्यो!!! वली जे राजा न्यायनां मार्गमा चाल्यो बे, ते बन्ने जवमा निर्जय थाय बे, तथा जे अन्यायने मार्गे चाले , ते प्रजा, कुल अने राज्यनो नाश करनारो थाय . एवी रीते चिंतातुर श्रश्ने ते महामूर्ख राजा रानियें राज्य त- , - , प्रथमःसर्गः जीने कंपापातथी मरवानी श्वावालो थयो थको चालवा लाग्यो. एवी रीते चालतां थका जेटलामां ते गामनी बहार श्राव्यो, तेटलामा तेणे एक सुंदर अंगवाली गायने सामी श्रावती जोश; पठी त्यां ते गाये.अचा- नक पुंबडं उंचं करीने, क्रोधथी, वैरीनी पेठे तेने शीगडानां अग्र नागथी मार्यो, पढी पूर्वनां अनुनवथी ते राजा पण खड्ग कहाडीने, यम सरखो थयो थको, क्रोधथी तेनां तरफ दोड्यो; त्यारे ते गाय पण क्रोधायमान थर थकी, तथा अत्यंत फुफाटा मारती थकी तेनी सामे लडवाने दोडी3B एवी रीते क्रोधथी सन्मुख श्रावती ते गायने राजाये तलवार मारीने तेनां वे टुकडा कर्या, त्यारे तेणीनां कलेवरमांथी एक स्त्री नीकली; ज- यंकर अंगवाली, तथा अत्यंत लाल आंखोवाली, अने हाथमां कातरने नचावती एवी ते स्त्रीए निष्ठुर अक्षरवाली वाणीश्री राजाने रणसंग्राम माटे बोलाव्यो; अने का के, रेकुष्ट ! तें था शस्त्रविनानी अने गरी- बडी गायने मारी ! माटे हवे जो तारामां शक्ति होय, तो मारी साथे लडवाने तैयार था ? एवी रीतनुं तेनुं हेतुवाचु वचन सांजलीने, ते राजा पण पोतानां खड्गपर दृष्टि राखीने, आवी रीते अपवित्र वाणी बोलवा लाग्यो; अरे! तुं को युवान, अने केलनां पात्रां सरखा को- मल अंगवाली स्त्री डो, अने हुं शस्त्रमा पंडित एवो शूरो दात्री बुं; माटे हे मानिनि ? तुं कहे श्रापण बन्नेनुं युद्ध कई प्रशंसनीक कहेवाय? केमके, अहंकारी एवो सिंह कंई हरणीनी साथे युक करवानी याचना करे ? (अपितु नज करे.) एवी रीते बोलता एवा ते राजाने ते स्त्री कहेवा लागी के, हे राजा ? हुं कं तारी पेठे वाचाल नश्री, माटे तुं ल- डवाने तैयार था ? ते सांजलीने राजा हाथमां खड्ग लश्ने तेनी सामे दोड्यो, पण तेटलामां तेणे पोतानां शरीरने तेणीनी कातरथी विंधा- येलु जोयु, अने तेमांथी रुधिर करवा लाग्यु. पठी ते स्त्री तेने कहेवा लागी के, हे राजा? ते तारूं पराक्रम हवे जाण्यु ? श्रने हजु पण जो तुं समर्थ होय, तो लडवाने तैयार था ? एवी रीतनी तेनी वाणी सांजलीने कंडु राजा मनमां विचारवा लाग्यो के, अहो ! मारुं कर्म उलटुं होवाथी था स्त्रीए पण मने जीत्यो. (माटे ज्यांसुधि पूर्वनुं करेलु पुण्य दय यतुं नथी, त्यांसुधिज माणसवें बल, तेज, अने कीर्ति अखंडित रहे बे. माटे G शत्रुजय मादात्म्य. प्राणीने पुण्यज प्रमाणरूप डे, केमके क्षीण तेजवालो सूर्य पण केट- लोक वखत चलकी शके ?) वली पुण्यश्रीज प्राणीउने हमेशा सुख मले बे, अने तेज सुख पुण्यनो नाश थवाथी फेरनी पेठे कुःख आपे . वली जे हुं श्रागल हाथीने पण एक चामरनी पेठे आकाशमां उबालतो, ते आजे आ स्त्रीथी जीतायो !! एम विचारतां थकां तेने याद श्राव्यु के, अहो ! में राज्यनो त्याग कर्यो, मने महारोग थयो, अने वली को- धथी में गायने मारी !! वली हुं मृत्यु माटे तो निकलेलो बुं, त्यारे व- ली हुँ गायथी केम डर्यो ? वली एवी रीतें प्रसंगथी मलतुं मरण मुकीने, कुगतिने देनारं गौहत्यानुं में पाप आचर्यु. वली पुण्य मेलव्या विना प्राणी कुःखी थाय , केमके, मूडी विनां बुद्धिवान माणस पण कुःखी थाय बे, हवे तो हुं आ आपदारूपी समुअमां डुब्यो, माहे हवे हुँ झुं करूं ? केमके, आग लाग्या पड़ी कुवो खोदवायी सुख थतुं नथी. एवी रीतें विचार करता एवा ते राजाने ते देवांगना कहेवा लागी के, अरे! महापापी मूढ ! हवे कुःखी थयो थको तुं शुं चिंतवे ? पेहेलां तो रा. ज्यनां मदथी अंध ध तें धर्मनो जोह कर्यो, अने हवे फुःख वखते तुं धर्मने संजाले ! वली धर्मशिवाय बीजो कोइ पण प्रशंसवा लायक प. दार्थ नथी, एम बुद्धिवानो माने बे, माटे अंतकाले पण धर्मनु स्मरण करवाथी ते सोहीने पण तारे . वली हे मूढ ! तारा चित्तमां धर्मबुद्धि नथी, पण रोगनी पीडाथी तुं पुण्यने याद करे , माटे में तारी परीदा करी बे; हुँ तारी गोत्रदेवी अंबिका डं, अने तारा सत्वनी परीक्षा माटे हुँ गायनुं रूप करीने श्रावी हती; वली हे राजा! हजु पण तारुं मन क्रोधातुर बे, पण धर्मने रहेवा लायक, तथा समता रूपी अमृतथीनी- जाएबुं नथी. माटे हवे तुं देशांतरोमां जश्ने तीर्थपर्यटन कर ? अने तने धर्माराधननो वखत हुँ निश्चयें करीने कहीश; एम कहीने ते देवी अंत- ान थर, त्यारे कंडु राजा विचारवा लाग्यो के अहो! हजु पण मारु जाग्य जागतुं ! केमके गोत्रदेवी मने सादात नजरे पड़ी ! माटे हवे मारा मन रूपी हाथीने वश करवा माटे हुं यत्न करुं, के जेथी मोदरूप लक्ष्मी मने प्रत्यक्ष थाय. एम विचारीने प्रजाते ते कोक दिशाप्रते चालवा लाग्यो, अने खल चित्तवालो होवाथी ते कं पण दुःख पाम्यो ए प्रथमःसर्गः नहीं. एवी रीते क्रोध रूपी अग्निने शमावीने पृथ्वी पर जमतो थको, तथा प्राणी प्रते समता सहित चित्तवालो भयो थको कोसाक नामनां पर्वत प्रते ते आव्यो. त्यां रात्रिने पाबले पहोरे, तेनो पूर्व नवनो वैरी यदा, द्वेष लावीने तेनी पासे श्राव्यो; जयंकर दृष्टिवालो, तथा हाथमा गदावालो, लाल मुखवालो, अने भृकुटी नमावतो एवो, ते यद को- धथी नीचे प्रमाणे वचन तेने कहेवा लाग्यो के, अरे पुष्ट ! कामांध- पणाथी तें मने मारीने मारी स्त्रीने पण ते मारी , ते तने याद ? माटे हवे तुं तारा इष्ट देवतुं स्मरण कर ? केसके, मदांध माणस सुख- नी बाथी पापो करे , पण तेनुं वखत श्राव्ये जयंकर परिणाम नि- पजे बे, माटे हवे तु लडकाने तैयार था? एवी रीतनां तेनां वचनो सांजलीने राजा मौन रह्यो, त्यारे ते यह तेने उपाडीने क्षणवारमा आ- काशमां चडी गयो; तथा पर्वतनां मध्य भागमा रहेली गुफामा तेने ले- इजश्ने, त्यां तेणे तेने क्रोधधी विविध प्रकारना बंधनोधी बांध्यो. त्यां ते पाटुथी ताडन पामबा, तथा उपाटोथी पीडावा लाग्यो, ते जाणे पू- । करेलां पापोनुं प्रायश्चितज संचालतो होय नहीं, तेम लाग्यो. पर्व- तनां अग्र नागमां, समुङमां, कांटावाला वृदमां तथा गुफामां तेने फेंकी फेंकीने, ते यद अंतर्ध्यान थयो. ते वखते ते पूर्वनां पुण्यश्रीज व- च्यो, नहीतर तेवा मारथी तो त्रण लोक पण फाटी जाय; पनी ते रा- जा विचारवा लाग्यो के, अहो! पूर्वनां पापरूपी वृदनुं था तो हजु कुंपली निकट्युं , पण नरक आदिकनी गतिरूप तेनां पुष्पो अने फ- लो तो हजु हवे थवानां . मदांध एवा अधन माणसो लीलामात्रयी पापोने वांधे , पण पनी रडतां पण तेथी पोतानो आत्मा बोडावी श- कातो नथी. एवी रीते पोते करेलां पापोनो पस्तावो करतो थको, तथा तेनां क्ष्य माटे शुन्न ध्यानवालो थयो थको तीर्थने उद्देशीने ते चालवा लाग्यो. वली ते सर्व प्राणीजने पोतानी पेठे जोतो थको, वेष रहित थश्ने, पुण्य मेलववा माटे ज्यां त्यां नमवा लाग्यो, एटलामां तेनी अंवा नासनी शासनदेवी पोतानां वचन प्रमाणे प्र- सन्न थने तेनी पासे श्रावीने कवा लागी के, हे वत्स ! हवे तुं शत्रुजय पर्वत प्रते जा? शते त्यां तारां इत्यादिक पापो नाश पामशे; -- २ २० शत्रुजय माहात्म्य. वली तारा पूर्वजोनी जक्तिथी खुशी थने में तने पहेलां पण शिखामण श्रापी हती, अने आजे पण हुँ तने आ तीर्थ बतावू ढुं. वली मुग्ध एवो संसारी जीव शा माटे बीजां तीर्थोमां नमे ले ? एकवार फक्त शत्रुजय पर्वत, ते शामाटे स्मरण करतो नथी ? केमके, शत्रुजय पर्व- तने सारी रीते पूजवाश्री, अथवा तेनुं स्मरण करवायी, अथवा तेनी स्तुति करवाथी, अथवा तेने जोवाथी पण कर्मनो क्षय थाय बे. पापी. जने शल्यरूप, धर्मीने सर्व सुख आपनार, छावालाउने इधित आप- नार एवो आ शत्रुजय गिरि जयवंतो वर्तो ? वली तप दान अने पूजा- विना पण शुन नावथी केवल था शत्रुजयनो जे स्पर्श, ते मोद सुखने देनारो बे; वली तारुं आ निबिड कर्म नरकादिक गतिने देना, माटे ते शत्रुजय विना बीजा कशाथी पण दय थशे नहीं. वली हे वत्स ! बाटलो वखत तुं महाषी होवाथी में तारी उपेक्षा करी हती, पण हवे तो तुं आ तीर्थाधिराजने योग्य बे, माटे तने हुँ कहुं हुं. जगतने पावन करनारी एवी एकवार करेली आ पर्वतनी सेवा पण, लाख ज- वमां उपार्जन करेलां पापोने दूर करे . वली शत्रुजय समान तीर्थ, श्रादिनाथ समान प्रजु, अने जीवरदा सरखो धर्म आ त्रणे पुनी- आमां नथी. वली मुक्तिरूपी स्त्रीनां विवाह माटे वेदिका सरखो, श्रा अभूत शत्रुजय पर्वत जयवंतो वर्ते बे. संसाररूपी समुसमा डुबता एवा माणसोनां समूहने श्राश्रय नूत बेट समान, तथा मुक्तिरूपी कां- गवालो एवो था पर्वत शोने दे. पापोने जीततो, धर्मने पुष्ट करतो, सुखने आपतो, तथा सघला लोकोने पवित्र करतो, एवो था शाश्वतो शत्रुजय पर्वत जयवंतो वर्ते जे. वली हे राजा ! तुं पण त्यां समता रूपी जलमां स्नान करवाथी पवित्र थश्ने, तथा आत्मरमणतानुं आलंबन ले- श्ने आ तीर्थनां योगश्री मोद प्रते जश्श. एवी रीते देवीनां मुखरूपी कमलमांथी निकलता मकरंद सरखा शत्रुजयनां महिमाने सांजलीने, ते राजा, जाणे अमृतथीज सींचाएलो होय नहीं, अथवा दूधथीज जाणे धोवाएलो होय नहीं, अथवा चांदनीश्रीज जाणे नाहेलो होय नहीं तेम उत्तम निर्मलपणाने पाम्यो. पड़ी ते राजा, जगतनी प- ण माता एवी ते अंबा देवीने नमस्कार करीने, शंख सरखा उज्ज्वल प्रथमःसर्गः १२ मनवालो थयो थको, तथा उत्तम चारित्रनी चावालो थयो थको शत्रुजयने उद्देशीने चालवा लाग्यो; ते वखते तेणे शत्रुजयप्रते पहों- चवा सुधि श्राहारना पच्चरकाण कर्यां; तथा पर्वतनां गुणोथी तेनुं मन पण हरा गयुं; पड़ी एवी रीते चालतां थकां सात दिवसे तेणे शत्रुजय गिरिनुं शिखर दी; ते वखते तेनां दर्शनमां उत्कंठित एवी पोतानी वन्ने आंखोने ते कंकु राजा नीचे प्रमाणे कहेवा लाग्यो के, हे नेत्रो! त- मारां पुण्यनां समूहथी आ गिरिराजने में प्रत्यक्ष जोयो, माटे तमो तेने सारी रीते जुर्म ? एवी रीते अत्यंत दर्षित थयेलो एवो ते कंडु राजा, र- स्तामा कोश्क महामुनिने जोश्ने, तेने नमस्कार करीने तथा तेनां मु- खसामी दृष्टि करीने तेनी पासे बेठो. ते वखते ज्ञानी, अने दयाथी उ- ज्ज्वल एवा ते मुनि पण, ते राजाने वैराग्य युक्त जाणीने आग्रह सहित देशनाथी नीचे प्रमाणे तेनापर अनुग्रह करवा लाग्या के, हे वत्स ! तुं धर्ममा उत्सुक , अने वली शत्रुजय पर्वत प्रते जाय , माटे तुं हवे चारित्रनुं लक्षण सांजल? सर्वझोए कर्मरूपी काष्टने बेदनालं, तथा पंचमगतिने देनालं, एवं पां- च प्रकारनुं चारित्र कहेढुं , तेमां पेहेलु सामायिक चारित्र, बीजुं बे- दोपस्थापनीय चारित्र, त्रीजुं सूक्ष्मसंपराय चारित्र, चोथु परिहार विशु- कि नामर्नु चारित्र, तथा पांचमुं यथाख्यात नामर्नु चारित्र कहेलु , चारित्रविनां ज्ञान अने दर्शन पांगलानी पेठे वृथा , तथा ते चा- रित्र पण ज्ञान अने दर्शन विना अंधनी पेठे निष्फल बे. वली जेम सु- वर्णनां कुंजमां अमृतनुं नरवं, तथा सोनामां सुघंधि श्राववी, चंडने चं- दननो लेप करवो, तथा बीटीमा मणि जडवू, तथा पर्वने दिवसे महा- दान देवू, तथा दानमा जेम नाव लाववो, तेम शत्रुजय पर्वतपर चा- रित्र सहित जे जिननुं ध्यान धरवं, ते उत्तम फलने देनारं जाणवं. एवी रीते मुनिनी वाणीश्री बुफेला एवा ते कंडु राजाए ते मुनिनी पासेयी दीक्षा लीधी, तथा अन्य अने नावथी परिग्रहनो त्याग करीने, प्रसन्न दृष्टिवालो थयो थको ते तीर्थप्रते पहोंच्यो; तथा त्यां शीलरूपी वखतरवालो, अने व्रतरूपी हथीयारवालो, तथा दयारूपी ढालवा- लो थयो थको पर्वतपर चडीने पापरूपी शत्रुने ते वेगथी हणवा ला- , २२ शत्रुजय मादात्म्य. ग्यो; वली त्यां आदीश्वर प्रजुनी प्रतिमाने जोश्ने तृप्ती नहि पामतो थको, रोमांच सहित ते पोतानां चकुने निमेष रहित करवा लग्यो. ते श्रा मुनि शिखरनां अन नागपर रहीने पुष्कर तप तपे , तथा हमणाज ते घाती कर्मनो क्ष्य करीने केवल ज्ञान पामशे. हे देवो ! हुं माहावि- देह क्षेत्रमा गयो हतो, त्यांथी आ सघलो व्रतांत में श्री मंदिरखामीनां मुखथी सांजव्यो , माटे महापापी माणस पण श्रीशत्रुजयनी सेवाथी आ कंडु राजानी पेठे शुद्ध धर्सने चजनारो थाय ते. हवे ते वखते बीजा देवता पण कांतिथी थाकाशने दीपावता थका त्यां जिनेश्वरोने नमस्कार करवा माटे आव्या. वली त्यां सघला इंसोए, मुष्कर्मोने नाश करनारी,तथा जूता दिकनां दोपने दूर करनारी एवी रा- यणने प्रदक्षिणा देने, श्री वीरप्रजुने नमस्कार कर्यो, बली तेजए त्यां नाना प्रकारनी लब्धिवाला, अष्टांग योगमां निपुण, प्रज्ञावनाना उदय- वाला, ध्यानमां सन्म आत्मावाला. मौनधारी, धर्मर्नु माहात्म्य कहेनारा, जपमां तत्पर, जपमालानां मणका फेरववामां तत्पर, मांहोंमांहें ध- मकथा करनारा, कायोत्सर्ग करनारा, पद्मासन वारीने वेठेला, अनु- कंपा वाला, हाथ जोडीने बेठेला, आदीश्वर प्रजुनां मुखरूपी कमलने जोवामां तत्पर, सूर्य सन्मुख राखेल के दृष्टि जेए एवा, हाथमां पुस्तक- वाला, तप तपता, तीर्थसेवा करता, सघला सिद्धांतनां तत्वनी विद्यामां निपुण, श्वेत वस्त्रने धारण करनारा, परिषहोने सहन करनारा, अंतरंग शत्रुने जीतवामां शूरा, प्राणीउपर उपकार करनारा, चौद उपकरणोनुं पडिलेहण करता, मूर्तिवंत जाणे शांतरसोज होय नहीं एवा, तथा देह- धारी जाणे धर्मोज होय नहीं एवा, वीर जगवाननी आसपास रहेला केटलाक मुनिउँने पण वांद्या. हवे अहीं मांहोंमांहें स्पर्धा करता थका देवो उत्तम रत्नोथी नीचे प्र- माणे समवसरणनी रचना करवा लाग्या. त्यां वायुकुमारो सुगंधि वायु वीजवा लाग्या; तथा मेधकुमारो अत्यंत सुगंधि जलनी वृष्टि करवा लाग्या. ते वखते पाणीथी सींचायेली शत्रुजय पर्वत उपरनी नूमि, मं- गलरूप फलने उत्पन्न करनारा पुण्यरूपी वृदने गाडवामाटेज जाणे तैयार करेली होय नहीं, तेम शोजवा लागी; वली त्यां देवोये एक ! प्रथमःसर्गः १३ योजनसुधि घुटणपुर, नीचे रहेलां डीटीवाली पुष्पनी श्रेणि पाथरी; वली त्यां व्यंतरोये रत्नो साथे बांधीने पचरंगी पुष्पोने विखेया. एवी रीते त्यां पृथ्वीपर विखरायेला विचित्र पुष्पो, जाणे प्रजुनी पासे कामदेवे पो- तानां हाथीयारो बोड्यां होय नहीं, तेम शोनवा लाग्यां. वली त्यां व्यं- तरेंजोये चारे दिशामा लाल तोरणो बनाव्यां; के जेथी सूर्यथी जेम, तेम दिशार्डनां मुखो रंगयुक्त शोजवा लाग्यां. वली त्यां जुवनपतिनां ई- झोये बहारनां नागमा रूपानो गढ बनाव्यो, ते जाणे मूर्तिमान एवो प्र- जुनां शुन्न ध्याननो भंडारज होय नहीं, तेम शोजवा लाग्यो; वली एक योजन सुधि पृथ्वीपर व्यापीने रहेलो, चंद्र सरखी कांतिवालो तथा ब- त्रीस अंगुल सहित तेंत्रीश धनुषनां प्रमाणवालो जंचाश्मां पांचवें धनु- षनां मानवालो, कुंडल सरखा आकारवालो, तथा सोनानां कोंगरांथी शो- जतो एवो ते गढ पृथ्वीपर शोचतो हतो. ते गढनी अंतरमा पंदरशोध- नुष्य जेटली नूमि गेडीने, ज्योतिष देवताये उत्तम सोनानो गढ बना. व्यो. उपर कहेला रूपानां गढ सरखाज जंचा अने विस्तारवाला एवाश्रा गढ उपरे मनोहर रत्नमय कोंगरां शोजतां हतां. ते गढनी बच्चे वैमानि- क देवोये विचित्र प्रकारनां रनोवालो, उपर जेवडोजरत्ननो गढ वनाव्यो, ते गढपर विविध प्रकारनां दिव्य प्रजाववालां रत्नोनां कोंगरांजनी श्रेणि थत्यंत शोजवा लागी. वली त्यां रहेली रंगवेरंगी पताकार्ड, जगतमांच- मणथी संतापने प्राप्त थयेला एवा प्राणीजनां पसीनाने जाणे दूर करवा माटेज होय नहीं, तेम फकरवा लागी. वली ते पर सोनानी घुघरीनां अ- वाजश्री वाचाल करेल बे दिशाउँनां मुख जेणे, एवो रत्नमय महाध्वज शो- जतो हतो. वली त्यां दरेक गढोमां, उत्तम चारणांवाला चार दरवाजा अत्यंत कांतिवाला रत्नोथी शोजता हता; ते जाणे चारे दिशानी लक्ष्मीने प्रवेश करवा माटेज होय नहीं, तेम लागता हता. बली ज्यां इंजनीलम- णीनां (पानानां ) बनावेलां तोरणो, युवान एवा गढोनी जाणे डाढीमु- बोज उगेली होय नहीं, तेम देवोने त्रम उपजावता हता. वली त्यां द... रेक वारणापासे, स्फुरायमान थता एवा जे धूपधाणां, तेमाथी निकलता धुवाडायें करीने व्याप्त करेल ते दिशाउँनां मुखो जेणे, एवा ते महान् ग- ढो, जाणे अंधकारने नसाडताज होय नहीं, तेम शोजता हता. वली , PAN , १४ शāजय माहात्म्य. त्यां देवोये दरेक द्वारप्रते सोनेरी कमलोथी शणगारेली, तथा उत्तम पा- णीथी जरेली, एवी वावो, अरिहंत प्रजुने नमनाराउने स्नान करवामाटे बनावी. वली त्यां देवोये पेहेला अने हा गढनी वच्चे, प्रजुने विश्रांति थापनारो, “ देवछंद” ईशानसन्मुख बनाव्यो. वली ते रत्ननां गढ- नी अंदर मध्य नागे देवोये मणीनी पीठीकावाटुं सत्तावीश धनुष उचं चैत्यवृद वनाव्यु. तेनी नीचे उत्तम पादपीठमां जडेला मणिश्री सूर्यनां बिंबनी पेठे सोनानु सिंहासन शोनतुं हतुं. वली नक्तिथी दीपता एवा दे- वोये ते सिंहासन पर, त्रण जगतनां प्रजुपणाने जणावनारांत्रण पत्रो धा- रण काँ. वली त्यां एक हजार जोजन उंचो तथा मोक्षमा चडवाने नि- सरणी सरखो सोनानो धर्मध्वज शोचतो हतो. वली त्यां दरेक गढनां दरेक द्वारप्रते तुंबरुं प्रमुख, उत्तम शृंगारवाला पोलीाउँ शोजता हता, एवी रीते लक्ष्मीनां स्थानक सरखा समवसरणने करीने, वाकीनु सघर्बु कार्य व्यंतरेंजोये संपूर्ण कर्यु. पनी देवोये मुकेलां सुवर्णनां कमलोप्रते स्था- पेल बे चरण कमल जेणे एवा, तथा नवतत्वोनां खामी, अने नवनिधा- ननां देनारा, तथा याचकोयें करीने वाक्योथी स्तुति कराता, मनथी चिं- तवन कराता, कानश्री श्रवण कराता, अने कोडो श्रांखोथी जोवाता, त- था जगतनां जीवित सरखा तथा धर्मीजैनां सर्वस्व सरखा, एवा श्रीवी- रप्रनु पूर्वछारथी समवसरणमां दाखल थया. वली धर्मनां चक्रवर्ती ए- वा ते प्रज्जुनी अगाडी, सोनेरी कमलपर रहेढुं, तथा पापरूपी अंधकार- नो नाश करवामां सूर्यनां मंडलसर एवं धर्मचक्र रहेतुं हवं. वली प्र- नुनी प्रदक्षिणाने पामीने चैत्यवृक्ष पण क्षण वारमा जाणे अहंकारने पा- म्युं होय नहीं तेम नवपद्धव अने पुष्पोवाळु थयुं. पनी धर्मचक्री तथा तत्वने जाणनारा एवा ते प्रजु “तीर्थायनमः" एवीरीतनो जंचेथी ज- चार करीते पूर्व दिशासन्मुख सिंहानपर बेग. वली ते वखते व्यंतरोये बीजी दिशाउँमां पण प्रजुनां रूपो कर्यां; अने ते पण प्रजुनां मुखसरखा- ज शोजवा लाग्यां; आ सघलो महिमा प्रजुनो जाणवो. पनी त्यां पूर्व त- रफनां हारथी साधु आव्या, तथा रत्ननां गढमा रहेला प्रजुने प्रददि- णा देश्ने, तथा नमस्कार करीने, अने नक्तिथी तेनी स्तुति करीने, अ- ग्निखुणामां प्रजुनी सन्मुख बेग; तथा पठी त्यां वैमानिक देवांगना श्रा- , प्रथमःसर्गः १५ वी, श्रने तेजनी पाडी साधवीन बेठी. वली त्यां अनुक्रमे जवनपति, ज्यातिषी, अने व्यंतरनी स्त्री दक्षिण छारेथी आवीने तथा प्रजुने नमीने नैऋत्य खुणामां बेठी, वली त्यां ज्योतिषी, नवनपति, अने व्यंतर देवता- ज, पश्चिम हारथी प्रवेश करीने, तथा प्रजुने नमीने, वायव्य खुणामां बेग, वली त्यां वैमानिक देवो, पुरुषो, तथा स्त्री उत्तर छारथी श्रावीने, तथाप्र- जुने नमीने इशान दिशामां बेग. हवे बीजा गढमां हरिण, सिंह, पाडा विगेरे,प्रजुना दर्शननां माहात्म्यथी मत्सरनो त्याग करीने बेग.तथा बेवा गढमां देव, असुर अने मनुष्योनां सघलां वाहनो रह्यां, केम के, एवी री- तनो जिनमतनो अनुक्रम के वली त्यां बीजा सिझ, गंधर्व, किन्नर वि- गेरे पण यथायोग्य स्थानके, प्रजुनां वचनरूपी अमृतने पीवाने उद्यमवंत थया थका वेगा. वली ते एक योजन प्रमाणवाला समवसरणमां पण को- डो गमे मनुष्य, जुवनपति, देव विगेरे माया, ते सघलो प्रजाव प्रज्जुनो जाणवो. हवे त्यां सिंहासनपर बेठेला, तथा त्रण बत्रोथी शोजता. चा- मरोथी वीजाता, अने सर्व अतिशयोथी शोजता, सौम्य, कांतिनां समू- हथी त्रणे जगतने व्याप्त करता, केवलज्ञानथी लोकोने जोनारा, त्रण लोकनां ऐश्वर्यश्री सुंदर, सघला. प्राणीउनु हित करनारा, तथा दीव्य प्रजावथी कीर्तिवंत थयेला एवा ते प्रजुने जोश्ने सघला देवो अवच नी- य हर्षने पाम्या. वली ते वखते केटलाको मस्तक धुणाववा लाग्या, के- टलाको प्रजुनां बुंबणां उतारवा लाग्या, तथा केटलाको प्रजुनी स्तुति करवा लाग्या. एटलामां सुराष्ट्रदेशनां राजानो पुत्र, यादवकुलवालो, रिपुमन नामे जीर्णदुर्गनो ( जुनागढनो) स्वामी त्यां आव्यो. ते वखते हर्पनां अश्रुथी नरेती , आंखो जेनी, तथा रोमांचरूपी कुंचुकने धारण करनारो, अने स्फुरायमान थयेल , नक्ति जेनी एवो सौधर्मे नीचेप्र- माणे प्रतुनी स्तुति करवा लाग्यो. हे सामान्य केवलीउनांस्वामी, तथा ज- गतनांप्रनु, त्रण जगतमा तिलक समान, तथा संसारथी तारनारा तमो जयवंता वर्तो ?वली हे देवाधिदेव, पूजनीक, करुणानां समुङ, शरणे आवे- ला संसारीनुं रक्षण करनार, तथा करुणानी खाण समान तमो जयवंता वतों ? वली हे जंगम कल्पवृक्ष सरखा, अरिहंत, परमेश्वर, परमेष्टी, मृ- त्युरहित, प्रकट, तथा निरंजन एवा तमो जयचंता वों? वली हे सिह, , १६ शत्रुजय मादात्म्य. स्वयंबुझ, तत्वोनां समुख सरखा, सर्व सुखोना घर सरखा; तथा महेश्वर एवा तमो जयवंता वों.? वली हे प्रज्जु ! तमो अनादि, अनंत, अव्यक्त, तथा स्वरूपने धारण करनारा बो,अने सुर, असुर तथा राजार्ज तमोने- ज नमस्कार करे . वली हे जगतनां स्वामी ! आपनाथीज हुं आ ज- गतने धन्य मानुं बुं, तथा अन्य पाखंडिजनां तर्क अने कुयुक्तिथी दोन नहीं पामता एवा तमो प्रते नमस्कार था ? वली हे प्रजु ! तमारा पासे- थी हुँ मोद सुखनी श्या राखं डं, अने तमारा अतुल्य महिमाने देवो पण जाणी शकता नथी. वली हे देव! तथा सर्व तत्वोनां जाणनार ! उ- स्कृष्ट झान श्रापमा रहेढुं बे, केम के, मोद हमेशां आपने श्राधिन , एम ज्ञानी कहे . वदी हे ईश्वर! तमोये जगतनो उद्धार करवा माटे मनुष्यनुं रूप धारण करे डे, नहींतर आ जगत अजगतज कहेवात. वली सर्व देवोने विषे देवपणुं पण तमारा अंशथीज प्राप्त थयेचुने, के- मके अन्यदर्शनी पण वीतरागपणानेज मुक्ति कहे . वली हे जगत- नां पूज्य, निश्चयें करीने तमोज परमेश्वर बे, केमके, रागळेचे करीने स- हितने तत्वथी परमेश्वरपणुं घटी शकतुं नथी. वली नाग्यहीन माणसो अन्य देवनी पेठे आपने जो शकता नथी, केमके, बीजां रत्नोनी पेठे चिंतामणी रत्न कंई सुलन होतुं नथी. वली हे अनु! तमारेविषे प्रजाव- नी रिडि जेवी बे, तेवी अन्य देवोमां नथी, केमके तारार्जमां सूर्यनी प्र- जा क्यांथी होय ? वली हे प्रन्नु ! ज्यां तमो विहार करो बो, त्यां सो जो- जनसुधि कंझं पण उपव थतो नथी, अहो ! मोटाउँनो प्रजाव पण मो- टोज होय ! ! वली हे जगवन् , ज्योतिरूप एवा तमोज योगी ने ध्या- न धरवा लायक बो, वली आठ कमोनो नाश करवामाटे श्रापे अष्टांग- योग करेलो . वली खामीनां पण स्वामी, गुरुनां पण गुरु, श्रने देवोनां पण देव, एवा तमो प्रते नमस्कार था ? वली जलमां, अग्निमां, वनमां, शत्रुनां संकटमां, तथा सिंह, सर्प अने रोग आदिकनी विपदामां तमो- ज मारा शरणभूत बे; एवी रीते सुधर्मेड, प्रजुनी स्तुति करीने, नक्तिपू- र्वक, बपैयो जेम पाणीने, तेम प्रजुनां वचननुं पान करवाने बेठो. पनी त्रणे जगतनां स्वामी एवा ते प्रजु, जगतनां हर्षमाटे सर्व नाषामा समान अर्थवाली, सर्व प्राणीजनुं हित करनारी, सर्व अतिशयोथी संपूर्ण, सर्व , , . प्रथमःसर्गः प्रकारे शोजनिक, तात्विक अर्थथी मनोहर, शांत, तथा एक योजनसुधि संजलाय तेवी वाणी बोलवा लाग्या. जेम कस्तुरी पोतानां सुगंधपणाथी अमूल्यपणाने पामी बे, तेम था शरीर पण धर्मथी उत्तमपणाने पामे. वली था शरीरनी अंदर मलीन एवी सात धातु रहेली , तेम ते ब- हारथी पण अशुचि , माटे ते सर्वथा प्रकारे निरर्थकज . एवं जाणी- ने पण मूढ एवो प्राणी कर्मने वश थर, अहंकारयुक्त थयो थको पोताने १. अजरामर मानीने श्वा प्रमाणे संचरे . वलीश्रा कायाने आ संसारमा नाना प्रकारनां शस्त्रोधी, अग्निथी, स्थावर अने जंगम फेरथी, शत्रुथी, तीन रोगोथी, अकाल मृत्युथी, टाढ तडकाथी, घडपणथी, इष्टनां वियो- गोथी, इत्यादि महादोषोथी, अत्यंत क्लेश थाय बे; माटे एवी रीत- नां श्रा असार देहने पामीने हे लोको! तमो जगतमा सारनूत, तथा पूजनिक एवा धर्मने करो? वली काचनां समूहोथी ज्यारे चिंतामणी रत्न मले, तथा रजयी सुवर्ण मते, पाणीनां बिंथी अमृतसमुख मले, तथा घर मात्रथी ज्यारे राज्य मले, त्यारे तेवं कार्य तत्वने विचा- रनार कयो माणस न करे.? वली धर्मविना, माता, पिता, ना, मित्र त- था राजा पण प्राणीनुं श्रा संसारजालथी रक्षण करी शकता नथी, माटे ते धर्मनेज सेववो. वली ते धर्मप्रवृत्ति, काल आदिक उपायोथी, उचित आचारथी, ज्ञानगनित क्रियाथी, तथा मनुष्यजन्मथी बुद्धिवानो प्रते प्रशंसनीक थाय . वली धर्मज प्रगट रीते तीर्थंकरनी पदवीने योग्य बे, केमके तेनी अनुज्ञा प्रमाणे चालनारा लोको त्रिजुननां पण खामी थाय . वली राजा श्रादिकनी सेवाथी शामाटे श्रात्माने फुःखी करवो जोइ- यें ? केमके जे धर्मे ते प्रते पण राजापणुं दीg, ते धर्मनोज श्राश्र- य करो? वली हे नव्य लोको ! तमो विचारो के, धर्म विनां कोई पण जगोयें कं पण मली शकतुं नथी, केमके, आ पुनियामां केटलाको मुःखी श्रने केटलाको सुखी देखाय ने. वली हे नव्य लोको! रागादि- कोने कोई वखते पण वश थq नहीं, केम के, ते जरा सुख थापीने पाग नरकादिकमां फेंकी देने. वली तमो विचारो के, विषयो सरखा था- स्मानुं श्रहित करनारा वीजा कोइ पदार्थों नथी, केमके, ते संसारी जीवोने पापकार्योमा प्रवर्तावीने ज्ञानादिकनो नाश करे . ज्यांसुधि थ- ३ , 2G शजय माहात्म्य. त्यंत तेजखी धर्मरूपी सूर्य प्रकाशतो नथी, त्यांसुधि ते विषयो अंध- कारनी पेठे अटकाव रहित सर्व जगोये फेलाय . वली प्रमादरूप पा- पोथी अंध थयेल ने नावनेत्रो जेऊनां, एवा कुमार्गीज, छुःखनां समूहरू- पी जंगली प्राणीउथी व्याकुल एवा नरकरूपी वनमां पडे बे; खरूपमा. ऋथी जाणता एवा संसारी जीवो प्रत्यक्ष इष्टनां लोग्ने करीने उज्ज्वल धर्मनां महिमाने जाणता नश्री; वली दिवस, रात्रि, सुख, दुःख, जा- गरण, तथा निसादिकनां दृष्टांतथी पुण्य पापर्नु फल प्रत्यद जणाय . वली कुज एवा राक्षस, सिंह, सर्प श्रादिको पण जे उपजव नथी करता, ते सघलु स्पष्ट रीते धर्मनुं माहात्म्य जाणवू. वली धर्मनो वेष करनार, तथा महाबलवंत एवो प्रमाद सर्वथा तजवो, केम के, जो धर्मनो नाश थाय, तो शरीरमां व्याधि, बंध आदिकनी आपदा लागु पडे बे. माटे एवी रीते चित्तथी पुण्यपापर्नु प्रगट फल जाणीने, जेथी कल्याणनी सि- कि थाय बे, ते धर्मने नजवो. एवी रीते धर्मरूपी अमृतने ऊरनारा प्रजुनां वचनने अत्यंत पीने, लोको अखंड आनंद पाम्या. वली ते वख- ते सजानां लोको जाणे, अमृतथी तृप्त थया होय नहीं, तथा चांदनीथी जाणे धोवाया होय नहीं, तथा जाणे निधाननी लब्धिने प्राप्त थया होय नहीं, तेवा थया. वली केटलाकोये तो त्यां संयम लीधुं, तथा केटलाको सम्यक्त्व पाम्या, तथा केटलाको त्यो हर्षयी जनकनावने पाम्या. वली त्यां शत्रुजय प्रते प्रजुने श्रावेला जाणीने सौधर्मेंद्र अत्यंत हर्ष पूर्वक पु- एय कार्योंमां नक्तिवंत थयो. वली त्यां त्रणे जगतोनां माणसोथी पूजा- येली श्रादीश्वर प्रजुनी प्रतिमाने, तथा दूधने करती रायणने, अने तेनी नीचे रहेलां प्रजुनां पगलांने, तथा नदी, तलाव, कुंड, शिखरो, वृदो, बनो, अने नगरोने जोश्ने, तथा प्रजुनां चरणने नमीने, हर्पित थयेलो सुधर्मेज, मस्तकपर हाथ जोडीने, रोमांचित थयो यको, अमृत सरखी, तथा पर्षदाने हर्ष उपजावनारी, तथा उत्तम गुणो. थी गर्जित ययेली वाणीयें करीने, जगतनां स्वामी एवा प्रजुने क- देवा लाग्यो के, हे जगतनां आधारभूत एवा चगवन्, तमोज था जग- तमा तीर्थरूप ठो, अने श्रापनाथी अधिष्ठित श्रयेलो था शत्रुजय पर्वत विशे करीने पवित्र थयेलो . वली हे प्रज्जु! श्रा तीर्थमां शुं तप तपा- , प्रथमःसर्गः ए य.? शुं त ? शुं जप? तथा श्रहीं कई सिकिर्ज ? वली गुंफल मले? श्रहीं शुं ध्यान धरतुं ? अहीं शुं शुज कार्य करवू ? तथा आ पर्वत क्यारे अने शामाटे थयो. ? तथा तेनी केटली स्थिति ? तथा आ नवीन प्रा- साद कोणे कराव्यो ? तथा आ चांदनी सरखी मनोहर प्रतिमा कोणे करावी? तथा प्रज्जुनी पासे तलवारने धारण करीने छारमा आ वन्ने दे- वो कोण उन्ना ? तथा डावी अने जमणी बाजुये कोणनी मूर्ति ने ? अने बीजा देवो पण कोण ? तेम आ रायण- वृद शुं बे? तथा तेनी नीचे कोना पगलां बे? तथा ए मयूरप्रतिमा कोनी ? अने अहीं था यक्ष कोण उन्नो ? वली अहीं कर देवी क्रीडा करे ? अने अहीं था मुनि कोण रदेला ? अने आ मोटी नदी कश् ? तेम आ ज- त्तम फलोवाला वृदो कोण ? तथा कया मुनिनुं था तलाव ? तथा हे जगतनां प्रन्नु! श्रा कुंडो कया ? तथा रसकुंपिका अने रत्ननी खाण शुं प्रजाववाली ? तथा का कइ गुफा ? हे स्वामी! लेपथी बनावे- ला स्त्री सहित श्रा पांच माणसो कोण ? तथा त्रणे जगतनुं उबंधन करे एवा झपन प्रजुनां गुणोने अहीं आ कोण गाय ? तथा दक्षिण दिशामां श्रा कयो पर्वत ? अने तेनो शुं प्रजाव ठे? वली अहीं शि- खरो कया कया ? तथा चारे दिशामा कयां कयां नगरो ? तथा श्रहीं समुन केम श्रावेलो ? अने अहीं कोण उत्तम पुरुषो थया ? वली अहीं केटला वखतसुधि प्राणी सिद्धि पामशे, तथा श्रा पर्वत केट- ला प्रमाणवालो ? तेम हे प्रजु! अहीं सम्यग्दृष्टिना केटला नझारो यशे? इत्यादि सघg व्रतांत, हे प्रनु आपे कृपा करीने कहेवु: केमके, जगत्पूज्यो श्राश्रित प्राणीप्रते पोतानी मेलेज उपकार करनारा होय . एवी रीतनी सुधर्मेसनां मुखरुपी कमलमाथी निकलेली वाणी सांच- लीने, तीर्थनां प्रनावनी वृकि माटे, तथा जव्य जीवोने वोध थवा माटे, अने सांजलनाराजनां पापोनो नाश थवा माटे जगवान श्री वीरप्रन्नु गं- जीर वाणीथी, नही श्रति संक्षिप्त तेम नही अति विस्तारवादूं एवं श्री शत्रुजय तीर्थ- माहात्म्य कहेवा लाग्या के, हे सोधर्मे ! सर्व तीथोंमा राजा समान एवा आ शत्रुजय पर्वतनी कथा कहेनार अने सांचलनार वनेने पुण्य श्रर्थे थाय ने, माटे ते तुं प्रगट रीते सांजल ?
, ३० शत्रुजय माहात्म्य. एक लाख योजननां विस्तारवालो, तथा पूर्णिमानां चं सरखी श्रा- कृतिवालो, श्रने लक्ष्मीथी निरूपम जंबूझीप नामे छीप बे. जे जं- बूटीपमां, मारी शाखापर जिननां मंदिरो बे, एवी रीतनां हर्षथीज हो- य नहीं जेम, तेम जंबूवृदनां पद्धवोनो समूह हमेशां नाच्या करे . ते जंबूछीपमा जरत, हैमवंत, हरिवर्ष, महा विदेह, रम्यक, तथा औरण्यवंत एम उ क्षेत्रो डे; तथा तेमां अनुक्रमे हिमवान्, महाहिमवान्, निषध, नीलवंत, रूप्य, तथा शिखरी नामनां न पर्वतो पूर्वथी पश्चिम समुख सु- धि लंबाएला , तथा ते जिनमंदिरथी शोजी रह्यां जे. महाविदेह दे- वनां मध्य नागमां, लाख शिखरोथी शोजतो, अने पृथ्वीनां मध्य जा- गमा रहेलो, सुवर्णनो मेरु पर्वत बे; ते पर्वत लाख योजन ऊंचो, वननी श्रेणिउथी शोलतो, तथा शाश्वता जिनमंदिरोनां शिखरपर रहेलां च- लकतां रत्नोनां किरणोथी देदीप्यमान लागे . हवे चरत क्षेत्रने अमो पुण्यथी जरेलुं मानी बीयें, केम के ते देवनां माणसो फुःखमकालमां पण पुण्यशाली होय . ते नरत क्षेत्रमा नाश थएल पुर्नीति तथा उपजव जेमांथी, अने प्रीति युक्त ने माणसो ज्यां अने सघला देशोमां मुख्य, एवो था सुराष्ट्र देश कहेवाय . श्रा देशमा अल्प पाणीथी. पण धान्य पाके , तथा थोडां पुण्यथी पण उत्तम फल मले जे. अने खदप उपायथी पण कषायोनो नाश थाय बे. वली या देशनां पाणी निर्दोष बे, तथा पर्वतो पण पवित्र बे, अने अहींनी पृथ्वी पण हमेशां रसाल अने सर्व धातुमय तथा उत्तम बे. वली श्रहीं पगले पगले सर्व पापोने हरनारां तीयों ने, तथा पवित्र पाणीनां समूहवाली नदी बे, अने उ- त्तम प्रनाववाला हृदो बे; वली अहीं चारे कोरे विकखर पामेला सुगं- धि कमलोवाला तलावो , तथा टाढा अने उना पाणीथी शोलता कुं- डो . वली श्रहीं पगले पगले निधानो बे, तथा पर्वते पर्वते रसकुंपी- कार्ज, महा प्रनाववाली औषधी, तथा हमेशां फलतां वृदो बे. वली श्रहीं पूर्वे जाणे वावेधुंज होय नहीं तेम पोतानी मेलेज घणुं धान्य नी- पजे ठे, तथा ज्यांनी पवित्र माटी तीर्थस्नाननां फलने देनारी . वली श्रहीं श्री झपन प्रजुनी पूजा माटे हीरा, पुखराज, सूर्यकांत मणि, मो- ती, तथा पानां श्रादिकनां समूहो पोतानी मेलेज उप्तन्न थाय बे. वली प्रथमःसर्गः २ अहीं स्फुरायमान एवां रत्नोयें करीने, आ देशनां गुणोनेज जाणे प्रगट करतो होय नहीं, तथा प्रजुनी नक्तिमां तत्पर थश्ने मोजांरूपी हाथो- श्री नाचतो तथा गर्जना करतो होय नहीं जेम, तेम समुज शोने बे. श्रा तीर्थनी रक्षामाटे मने अहीं सगर चक्रवर्ती लावेलो बे, एवा हर्षथी जाणे फीणनां समूहनां मिशथी हसतो होय नहीं, तेम ते समुज शोन्ने बे. ब- ली अहीं देवोथी पूजायेला चोवीस तीर्थकरो, चक्रवर्ति, वासुदेवो, त- ; था वलदेव प्रमुखोये पण विहार कयों ने. वली अहीं अनंत मुनि सि- छ थया ने, तथा घणा सिह थशे, तथा अहीं घणा धर्मधुरंधुर संघप- ति थयेला . वली अहीं जरा सिंधादिकने मारीने कृष्णादिके जय मे- लव्यो ने, तथा वीजा पण नीतिनिपुणो अहीं घणा राजा थयेला बे; वली अहीं केटलाक राजा प्रजानां प्रतिपालनथी तथा शत्रुनो नाश क- रवाथी कीर्तिवाला, त्यागी, धर्मकार्यनां आधारभूत तथा सर्व जगोये स- मदृष्टिवाला थयेला वे- वली श्रहीं हमेशां सरल स्वनावी, प्रसन्न मुखवा- ला, विवेकी, संतोषी, हमेशां आनंदी, तथा निंदा अने मात्सर्य विनानां, पोतानीज स्त्रीमां संतोषी, परस्त्रीथी विरक्त, सत्य बोलनारा, पुण्यशा- ली, परमोहनी बुद्धिविनानां, कदाग्रह अने वैरविनानां, कपट अने लो- जविनानां, उदार, निदोष आचारवाला, तथा सुखी लोको वसे .वली ब्रह्मचर्य गुणें करीने मनोहर, पतिनी सेवामां तत्पर, हसमुखी, रूपाली, परिवारर्नु हित करनारी, मातपितानी जक्ति करनारी, नार प्रते प्रीति- वाली, सर्व लोकने वसन, नाग्यश्री नासुर, वहु पुत्रोथी शोलती, लजा- युक्त, कमल सरखां नेत्रोवाली, कौतुकवाली, खल्प क्रोधवाली, उत्तम पे- हेरवेषवाली, सरल बुद्धिवाली, मीट वचनोवाली, गंजीर, अने गुणो ठे प्रिय जेठने एवी स्त्री अहीं वसे . वली अहीं पुत्रो मातपिता प्रते ज- क्तिवाला, हमेशांमातपितानी श्राज्ञा पालनारा, कलार्डमां कुशल,शांत अने सुशीलो . वली अहीं चाकरो शेउप्रते उत्तम नक्तिवाला, कार्य वखते याचना नहिं करनारा, शूरा, स्वल्पमां पण संतोपी, स्नेही, नलुं करना- रा शेठनां अजिप्रायने जाणनारा, सजाने योग्य, उत्तम वचनवाला, अ- त्यंत प्रीतिवाला, शेग्नां वैरी प्रते वैरवाला, तथा शेवनां मीत्र प्रते मित्रा- स्वाला . वली श्रहीं क्षत्रिर्ड श्रास्तिकपणामां तथा उचितपणामां चतु- . , , -~- - २२ शत्रुजय माहात्म्य. र, दमा अने डाहापणथी मनोहर, बये दर्शनप्रते समदृष्टिवाला अने पराक्रमी . वली अहीं पुष्ट, तथा बहु दूधवाली गायो , तथा नेसो प- ण महा बलवान, शीगडांवाली, बंधनविनानी, तथा कोश् चोरी के हरी न शके एवी . वली श्रहीं धोडा जंचा, तथा चपल गतिवाला , व- लदो खांधोयें करीने मनोहर , तथा संग्रामरूपी समुअमां वेट सरखा हाथी पण अहीं शोने जे. वली अहीं वीजा तिर्यंचो पण महावलवान् थया थका परजातिनो मत्सर करनारा नथी, तेम ते नयथी जहि- न थयेला नथी. वली अहींना नगरो मोटा अने जंचा किसाथी शोनि- तां थएलां , अने त्यां अरिहंत जगवाननां चैत्योपर रहेली ध. जा तो आकाशने स्पर्श करे . वली अहींनां लोको जैन साधुनां मु. खरूपी कमलमांथी निकलेला सिद्धांतनां सारथी पाप रहित, पवित्र तथा लक्ष्मीवंत . वली अहीं मनोहर तथा सघली वस्तुथी नरपुर, मेहेलो बे, तथा लाल मेलवता एवा त्यां वेपारी पण . ते सुराष्ट्र देशने मुकुट समान, तथा स्मरण करवाश्रीज पापोनो नाश करनारो, आ शत्रुजय प- वंत बे. श्रानुं माहात्म्य केवलज्ञानथी जणाय, पण कही शकाय नहीं, तो पण हे देवें! तारा पुब्वाथी हुं ते तने कहुं बु. वली ते माहात्म्य जा- णीने, अने शक्ति बतां पण, जो मौन करवामां आवे, तो मुंगानां रसनां खादसरखं थाय. वली त्रणे लोकनां ऐश्वर्यनां घर सरखा एवा श्रातीर्थ- नां नाममात्रथी पण जेम पार्श्वनाथनां नामथी सर्पनु केर जाय, तेम पा- पोनो नाश थाय. शत्रुजय, पुंडरिक सिझक्षेत्र, महाचल, सुरशैल, विमला- जि, पुण्यराशि, श्रीयः पद, पर्वतेंच, सुजन, दृढशक्ति, अकर्म, मुक्तिगे- ह, महातीर्थ, शाश्वत, सर्वकामद, पुष्पदंत, महापद्म, पृथ्वीपीठ, प्रजुपद, पातालमूल, कैलास, दितिमंडल मंडन, इत्यादि श्रा पर्वतनां एकसोने आठ नामो बे, ते सुधर्माखामीये बनावेला सपादलद माहात्म्यथी जा- णी लेवां. एवी रीतनां श्रा महातीर्थनां नामो, जे माणस प्रजातमा नणे बे, अथवा सांजले बे, तेने संपदा मले बे, अने तेनी आपदा नाश पामे . वली या शत्रुजय पर्वत सघला तीर्थोमां उत्तम तीर्थ, सघला प. र्वतोमा उत्तम पर्वत, तथा सघला देत्रोमां उत्तम देत्र . युगनी आ- दिमां मोढ़ने देनारं आ पेहेलु तीर्थ डे, अने बीजां तीर्थों तो तेनी पड़ी. . , , 1 प्रथमःसर्गः २३ नां ठे. वली हे इं!श्रा त्रणे लोकमां जेटलां पवित्र तीर्थों के, ते सघलां श्रा शझुंजय तीर्थनां दर्शनश्री आवी जाय - वली पंदर कर्मजूमीमां नाना प्रकारनां तीर्थो ठे, पण शत्रुजय समान वीजु कोश्पण तीर्थ पापोने हरनारुं नथी. वीजां कृत्रिम एवां तीर्थोमां, नगरोमां, उद्यानमां, तथा प- तोमा जप, तप, नियम, दान अने ध्यानथी जे पुण्य उत्पन्न थाय बे, तेथी दशगणुं पुण्य कल्याणिक तीर्थोमां थाय , अने जंबु वृदमा रहे- लां जिनतीर्थोमां तेथी सोगणुं पुण्य थाय . वली शाश्वता एवा धातुकी वृक्षमा तेथी हजारगणुं, तथा पुष्करछीपनां चैत्योमां, रुचकगिरिमां,श्रने अंजनगिरिमां अनुक्रमे तेथी दशगणुं पुण्य थाय ने, तथा नंदीश्वरे, कुंड- लाजिमा, मानुषोत्तर पर्वतमां, वैजार पर्वतमां, सम्मेत शिखरमां, वैताढ्य- मां, मेरुपर्वतमां, रेवताचलमां, श्रने अष्टापदमा अनुक्रमे तेथी कोडग- | पुण्य थाय ने अने शत्रुजय पर्वतनां देखवा मात्रधीज अनंतगणुं पु- एय थाय ने, अने हे इंछ ! था तीर्थनी सेवायी जे पुण्य थाय बे, ते तो वचनथी पण कही शकाय तेम नथी. वली पेहेला थारामां ते ऐसी योजननां विस्तारवालो, बीजा आरामा सित्तेर योजननो, त्रीजामां साठ योजननो, चोथामां पचाश योजननो, तथा था पांचमा श्रारामां वार योजननो ने, अने हा श्रारासां ते सात हाथनो रहेशे, पण तेनो महिमा घणो थशे. वली श्रा अवसर्पिणीमां जेम ते तीर्थनां विस्ता- रनी अनुक्रमे हानि थाय , तथा उत्सर्पिणीमां तेनी वृद्धि थशे, पण ते- ना महिमानी हानि कोइ पण वखते थशे नहीं. वली श्रीझपनदेव प्रच ज्यारे था पर्वतपर तप करता हता, ते वखते हे इंज! आ पर्वतनां मू- लनो विस्तार पचास जोजननो, उपरना जागमां दश योजननो, तथा जं- चाइमां श्राप योजननो हतो. एवी रीतनो श्रा पर्वत प्रलयकाले पण नाश पामनारो नथी, अने तेनो आश्रय करीने रहेला लोको मोद सु- खने मेलवे . वली श्रा पर्वतनां शत्रुजय, रैवतगिरि, सिद्ध क्षेत्र, सुती- र्थराज. ढंक, कपर्दी, लोहित्य, तालध्वज, कदंवक, बाहुवलि, मरुदेव, स- हस्र, नगीरथ, अष्टोत्तरशतकूट, नागेंड, शतपत्रक, सिझराज, सहस्र- पत्र, पुण्यराशि, सुरप्रिय, श्रने कामद, एवीरीतनां एकवीश मुख्य शिखरो वे. एवीरीतनां प्रत्येक शिखरोनो महिमा कहेवामां तो अनेक वर्षों चालयां २४ शत्रुजय माहात्म्य. जाय; माटे तेमांथी प्रगट महिमावाला केटलाक शिखरोनो किंचित म- हिमा श्रहीं कहुं डं. मुख्य शिखर शत्रुजयतुं तथा सिझदेत्रनुं बे, के जे- पर चड्याथी यत्नविना मोक्षमा जश् शकाय जे. वली मेरु श्रादिक पर्वतो करतां पण श्रा पर्वत गुणोयें करीने वधारे उत्तम ने, एम हुँ मानुं बुं, के- मके, तेपर चड्याथी माणसो तुरत मोक्षमा जाय . वली आ शत्रुजय पर्वतपर मेरु, सम्मेतशिखर, वैजार, रुचकगिरि तथा अष्टापदादिक सर्व तीर्थोनां अवतारो . वली त्रणे नूवनोमां तीर्थाधिराज सरखा था पर्व- तने सजतिनी बाथी इंसादिक देवो तथा देवी पण सेवे . वली पोता- ने घेर बेग पण या तीर्थनां स्मरणथी प्राणी यात्रानुं फल मेलवे ने, एवा तीर्थनां राजा सरखा, तथा सर्वतीर्थमय था शत्रुजय पर्वत प्रते न- मस्कार था ? वली कोडपूर्व सुधि शुजध्याने करीने शुझबुद्धि प्राणी बीजां तीर्थोमां जे शुन्ज कर्म बांधे बे, तेज शुन्न कर्म आ तीर्थमां एक मुहुर्तवारमां बांधे जे. वली जेणे शत्रुजय पर्वतर्नु स्मरण करेलु दे, तेणे सघलां तीर्थो, पवित्र पर्वो, तप, अने अनेक प्रकारनां दानोनुं क्षारा- धन करेलुं जाणवू. वली हे इंछ ! त्रणे जगतमां आना खर कोश उत्तम तीर्थ नथी, केमके, आ तीर्थ- केवल नाममात्र सांजलवाथी पण पापोनो क्ष्य थाय बे. वली आ तीर्थनी आसपासनी पचाश योजननी नूमिनो स्पर्श करवाथी पण मोद मले बे, अने तेनुं श्रा मुख्य शिखर तो स्मरण मात्रथीज हत्या आदिकनां पापोनो नाश करे , माटे आ मनुष्य जन्म पामीने, तथा सशुरु पासेथी ज्ञान पामीने, जेणे या तीर्थ- नी पूजा करी नथी, तेनुं सघलु कार्य निरर्थक बे. वली ज्यांसुधि जे माणसे था शत्रुजय तीर्थनी सेवा करी नथी, त्यांसुधि तेने गर्लावास- मांज रहेलो जाणवो, माटे तेने धर्म तो वेगलोज जाणवो. वली वृषजनुं रुप धरीने श्री श्रादिनाथ प्रजुनां चरणमा रहेलो धर्म, अहीं श्रावेला माणसने जावधी सेवे .वली हे मूढ प्राणी !शा माटे तुं "अहीं धर्म , अहीं धर्म " एम कहेतो थको नच्या करे ? फक्त एकज वेला आ शत्रु- जय पर्वतनुं तुं दर्शन कर ? वली जे माणसे आ शत्रुजय पर्वतपर यात्रा करीने रुषजदेव प्रजुने पूज्या नथी, तेने पोतानो सकल जन्म निरर्थक- ज गुमाव्यो बे. वली कादव सरखा कमोथीप्राणीउने निर्मल करवाथी जे , .
प्रथमःसर्गः ३५ विमलाडि" कहेवाय ने, एवो पापोने हरनारो श्रा पर्वत कल्याण माटे थाउँ ? वली अन्य तीर्थोमां सेंकडो यात्रा करवाथी माणसोने जे पुण्य थाय बे, ते पुण्य था शत्रुजय पर्वतनी मात्र एक यात्रा करवाथी थाय बे. वली हे इं! था पुंडरिकगिरिने तुं जो? तेनु नाम लीधाथी, तथा सां- जलवायी स्त्री जरतारनां पापोनो नाश थयो . वती जे माणस हमेशां उत्तम श्रमाथी पुंडरिकगिरिनुं ध्यान धरे, ते माणस संसारनां तापने ज- खेडीने मोक्षपद मेलवे . वली एक पुंडरीकथी ( सफेद कमलथी) पण जगत ज्यारे ताप रहित थाय ने, त्यारे पुंडरिक गणधर, अने पुंडरिक- गिरि, आ वन्नेथी तो अहीतीय सुखनी प्राप्ति थाय, तेमां शुं श्राश्चर्य ? वली था एकज पुंडरिकगिरिने जे माणस एकाग्र चित्तथी सेवे , तेने परमानंदमय मोदनुं सुख मले . वली ज्यारे तलाव, समुन, शेषनाग विगेरे एक दिशाने पण हर्प करवाने समर्थ नथी, त्यारे या पुंडरिकगि- रिनु एकज शिखर समस्त जगतने हर्ष करना बे. वली जे था पुं- डरिकगिरिने (कमलने) श्राश्रीने रहेला , ते संसारमा ब्रमण कर- नारा (ज्रमरो) होता नथी, अने जे श्राने सेवता नथी, तेजने पापोयें करीने मलीन जाणवा. जे प्राणी त्रिपदी पामीने या पुंडरिकगिरिनो श्राश्रय करीने रहेला दे, ते पाणीथी (जडथी) उत्पन्न थयेला, तथा जमराथी श्राश्रित थयेला (हिंसादिरूप) पुंडरिकने ( कमलने) इसी कहाडे वे. वली था जगतमा सजव्य, सुकुलमां जन्म, सिहदेव, समा- धि, श्रने चतुर्विध संघ, ए पांच सकारो उर्लन ; तेम पुंडरिक पर्वत, पात्र, प्रथम तीर्थकर, परमेष्टी अने पर्युपण, ए पांच पकारो पण उर्लन के तेम शत्रुजय, शिवपुर, शत्रुजयी नदी, शांतिनाथ प्रजु अने शमता, ए पांच शकारो पण पुर्खन ठे. एकवार पण महान पुरुषोयें ज्या स्पर्श करेलो होय, ते तीर्थ कहेवाय, पण आ तीर्थपर तो अनंता तीर्थकरो श्रावेला , माटे ते महान् तीर्थ कहेवाय . वली हे ! अहीं अनंत तीर्थ- करो थने सिको श्रावेला ठे, तेम असंख्याता मुनि पण अहीं थावेला वे. माटे ते महान तीर्थ ठे. वली था पर्वतपर जे चराचर जीवो हमेशा रहे , तेजेने धन्य !!! वली हे इंड! था पर्वतपर श्री जिनेश्वर प्र- हुनां दर्शनथी, मोर, सर्प, तथा सिंहयादिक हिंसक प्राणी पण मोदे , .
------ २६ शत्रुजय माहात्म्य. गयेला , मोदे जाय , तथा मोदमां जशे. वली था शत्रुजय पर्वतनां स्पर्शथी पण, बालकपणामां, यौवनपणामां, वृद्ध अवस्थामां, तथा तिर्य- चना नवमां पण जे पाप बांध्यु होय, तेनो नाश थाय . वली एकज शत्रुजय तीर्थनी जे सेवा करवी, तेज दान, चारित्र, शील, तप, तथा मन वचन अने कायाथी ध्यान . वली आ उत्तम देत्रमा लेशमात्र धन- दान देवाथी महाफल मले बे; तथा तेथी जे पुण्य बंधाय बे, तेने कहे- वाने ज्ञानी शिवाय बीजो को समर्थ नथी. वली था तीर्थमां जिनेश्वर प्रजुनी पूजामा जे माणसो लाखो पैसा खरचे , तेने उत्तम माणसो जा- णवां, वली था तीर्थनी यात्रा, पूजा, संघनी रदा, तथा यात्रालुर्जनो स- त्कार जे माणस करे बे, ते माणस पोतानां कुटुंब सहित देवलोकमां पू- जाय बे. वली जे माणसो श्रा तीर्थनां यात्रालुऊने फुःख दे , तथा ते- मुं धन चोरी ले , ते पापनां समूथी कुटुंबसहित जयंकर नरकमां पडे . वली पोतानां जन्मनी सफलता श्वनार, तथा सुखनां श्वनार माणसे आ तीर्थनां यात्राबुनु मनथी पण अहित चिंतवतुं नहीं. अन्य तीर्थोमां करेलु पाप तो एकज जवसुधि नडे , पण शत्रुजय तीर्थपर करे- लुं पाप जवजवप्रते वृद्धि पामे . वली हे शंख ! देवलोकमां था पृथ्वी- पर, अने पातलमां जेटलां जिनबिंबो बे, तेउनी पूजा करतां पण श्राती- र्थमां जिननी पूजा करवाथी अधिक फल थाय बे. वली हाथमां चिंता- मणि रत्न होय तो शुं दरिउतानो नय थाय ? श्रने सूर्य उग्याथी मा- सोने शुं अंधारुं होय ? वली वरसाद वरसते बते शुं दावानल बनने बाली शके ? अने अग्नि होते ते \ टाढनी बीक होय ? अने पासे सिंह होते बते शुं हरिणनी बीक होय ? वली जो पासे गरुड होय, तो सपों कंई पराजव करी शके ? अने आंगणामांज जो कल्पवृक्ष उग्यु होय, तो शुं तडकानो जय होय ? तेम शत्रुजय नामनुं महातीर्थ ज्यारे श्रापणी पासे होय, त्यारे नरकने देनारी एवी पापनी बीक चित्तमां क्याथीज होय ? वली ज्यांसुधि “ शत्रुजय " एवं नाम गुरुनां मुखथी सांजव्यु नथी, त्यांसुधिज हत्या आदिक पापो रहे . वली प्रमादी माणसोए पापोथी डरवुज नहीं; फक्त एक वखतज श्री शत्रुजय तीर्थचें माहात्म्य सांजलवू. आ शत्रुजय पर्वतपर एकजः दिवस प्रजुनी सेवा करवी, ते स- .
प्रथमःसर्गः བས་ वैथी उत्तम , अने वीजा तीर्थोमां जे ब्रमण करवं, ते तो क्वेशनुं का- रण वे. वली था शत्रुजय तीर्थनी यात्रा करवाने श्वता एवा माणसोनां क्रोडो नवोमां उपार्जन करेलां पापो पण पगले पगले नाश पामे बे. वली था शत्रुजय पर्वत प्रते एक एक पगले पण, कोडो जवोमां करेला पापोथी प्राणी मुकाय . वली शत्रुजय तीर्थनो स्पर्श करनाराऊने रोग, संताप, पुःख, वियोग, उर्गति, के शोक थतां नथी. वली मोदने श्व- नार एवा सुवुद्धि माणसे, या तीर्थनां पाषाण बेदवा नहीं, या तीर्थनी नूमि खोदवी नहीं, तेम अहीं विष्टा के मूत्र करवां नहीं. वली आ प- र्वतज तीर्थरूप ने, माटे तेनां दर्शन, अने स्पर्शथी ते मुक्तिसुखने दे- नारो , तेथी ते कोनाथी सेवातो नथी ? (सर्वथी सेवाय .) वली था उत्तम पर्वत श्री ज्ञषनदेव प्रजुथी विशेषे करीने नूषित थएलो बे. तथा ते, तप जेम मुकर्मोने, तेम निविड पापोने नाश करे . वली जो श्राकरो तप तपाणो होय, तथा उत्तम सुपात्रे दान देवायुं होय, अने जो जिनेश्वर प्रनु प्रसन्न थया होय, तोज था तीर्थनी सेवानो अवसर मती शके . वली श्रा पृथ्वीतलपर रहेला वीजा सर्व तीर्थोनुं माहा- म्य जंचे प्रकारे वचनोथी कही शकाय जे. पण या तीर्थाधिराजनुं म- हात्म्य तो केवली पण जाणतां उतां कही शके तेम नथी. वली श्रा ती- र्थपर रहेला श्री झपनदेव प्रजुनां चरण कमलनी सेवाथी समग्र प्रा- णी निष्पापी थया थका जगतने वंदनीक तथा पूजनीक थाय . व ली जे प्राणी शीतल श्रने सुगंधी पाणीथी श्री रुपनदेव प्रजुनु स्ना- त्र करे , ते प्राणी शुल कर्मोयें करीन निर्मल थाय . वली जेर्ड था त्रण जगतनां ईश्वरतुं पंचामृतथी स्नान करे ठे, ते केवलज्ञान पामीने मोक्ष मेलवे . श्रा जगतमा श्रेष्ट, तथा नाश करेल , अंतरंग शत्रु जेणे एवा जे माणसो, कस्तुरी, अगर, कुंकुम, तथा चंदनथी था तीर्थमां तीर्थंकर महाराजनी पूजा करे , ते अखंड लक्ष्मीना सहाय- वाला यया धका कीर्तिनां विस्तारने जजनारा घाय . वली हे इंड! जे माणसो था तीर्थमां जिनेश्वर प्रनुनी पूजा करे ठे, ते था जगतमा कीर्तिवंत यया यका था लोक श्रने परलोकमां पण पापरहित थाय वे. वसी जे माणसो श्रादर पूर्वक जिनेश्वर जगवानने था तीर्थमां सुगंधि ... : PORAN , एज शत्रुजय मादात्म्य. पुष्पोथी पूजे जे, ते माणसो सुगंधियुक्त देहवाला थया थका त्रणे लो- कनां प्राणीयोने पूजनीक थाय . वली बीजी पण सुगंधि वस्तुथी हर्षे करीने जे श्रावको अहीं जिनेश्वर प्रजुनी पूजा करे ठे, ते सम्यक्त्व सहित थया थका शुक्ल ध्यानथी मोद मेलवे , वली अहीं प्रजुनी धूप- पूजाथी पंदर दिवसनां उपवासर्नु फल मले ने, तथा वरासनी पूजाथी एक मासनां उपवासनुं फल मले बे. वली हे इं! अहीं जे माणसो वा- सोपथी तथा वस्त्रोथी जिनेश्वर प्रजुनी पूजा करे , ते देवोथी पण पूजाय बे. वली अहीं अखंड चोखाउँथी पूजा करवाथी अखंड सुखनी संपदावाला, तथा उचित काले चडावेला फलोथी इडित फलोनां नो- गवनारा थाय बे. वली अहीं प्रनुनी स्तुति करवाथी माणसो स्तवनीय थाय बे, दीपकपूजाथी कांतियुक्त शरीरवाला, तधा नैवेद्यपूजा कर- वाथी अत्यंत हर्षवाला थाय जे. वली अहीं प्रजुनी आरती उतारवादी माणसोने यश, लक्ष्मी, अने सुखो मले बे, तथा तेथी ज्ञान, दर्शन अने चारित्रने तुरत मेलवीने माणसो मानसिक, पीडा पामता नथी.वली जे- 5 अहीं प्रजुने नमस्कार करे बे, ते त्रण जगतथी नमाय बे, तथा जे गीतपूजा करे बे, तेजेना गुणो गवाय बे; अर्थात् अहीं जे क्रिया प्रजुप्रते कराय बे, तेवं फल प्राणीउने मले बे. वली अहीं प्रजुनी पासे दीपक कर्याथी माणसोनुं नवसंबंधि अज्ञान नाश पामे , तथा मंगल दीवो करवाथी अव्य अने नावमंगलो थाय ने, वली जे माणसो अहीं प्रजुने अलंकारो पहेरावे. बे, ते पवित्र थया थकात्रणे जुवनोनां अलंकार रूप थाय बे. वली श्रहीं प्रजुनी रथयात्रा माटे जे रथ आपे , तेजने चक्रव- तिनी लक्ष्मी पोतानी मेले श्रावीने वरे बे. वली अहीं प्रजुनी नीराजना (भारती) करवाथी माणसोने निष्पापपणुं प्राप्त थाय बे, तथा ते प्रतापथी शत्रुजनो जय करे जे. वली था तीर्थमां घोडानुं दान देवाथी, सर्व जगोएथी, लक्ष्मी आवीने मले बे. अने हाथी देवाश्री गजगामिनी अने शीलवंत स्त्रीयो मले बे. वली अहीं प्रजुनां पंचामृत स्नात्र माटे जे गायनुं दान आपे बे, ते माणस हाथी सहित समस्त पृथ्वीनो राजा थाय बे. वली अहीं जे माणसो चंदरवा, बत्र, सिंहासन, तथा चामरनुं दान आपे , तेजेने, जाणे, थापणज मुकी होय नहीं, तेम ते वस्तु म.
। प्रथमःसर्गः शए ले . वली जे माणस अहीं गुरुनी आज्ञाथी महाध्वजनुं दान आपे ने, ते अनुत्तर विमानतुं सुख नोगवीने वेवटे मोद मेलवे ने. वली जे माण- स श्रा तीर्थमा पवित्र वस्त्र आदिकथी प्रजुनी आंगी रचावे , ते श्रा- खा जगतमां शोचनिक थाय ने. वली जे माणस श्रा तीर्थमां सोना, रुपा, पीतल विगेरेनां कलशो करावीने आपे बे, तेजने स्वप्नमां पण कुःख यतुं नथी, अने मोक्षपदमले ने. वली जे माणस था तीर्थमां प्रजुनी से- वा माटे नावसहित नूमिनुं दान करे , ते झछिनो लोक्ता थाय ने, तथा श्रहीं गाम, बगीचा विगेरेनां दानथी प्राणी ज्ञान सहित चक्रवर्ती थाय दे. वली जे माणस यहीं माला पेहेरीने विधिपूर्वक प्रजु- नी भारती करे , ते माणस देवोने पण चाकररूप करीने स्वर्गनी संप- दा जोगवे . वली अहीं प्रनुनी दश पुष्पमालाथी पूजा करवायी एक उपवासर्नु, तथा तेथी दशगणी मालाउँधी अनुक्रमे उ, अहम, तथा पा- सखमण, फल मले . वली आ तीर्थमां जिनपूजा करवाथी मासखमण- नुं फल मले ठे; वली वीजां तीर्थोमां सुवर्ण, नूमि, तथा श्रानूपणोदे- वाथी जे पुण्य थाय , ते पुण्य आ तीर्थमा फक्त एक उपवास करवाथी- ज थाय वे. वली अन्य तीर्थमां घणा कालसुधि उग्र तपथी, तथा ब्रह्म- चर्य पालवाथी जे फल मले , ते फल या तीर्थमाएक उपवास करवाथी पण मले . वली आ तीर्थमां नोकारसी प्रमुख दश प्रकारनां पञ्चखाण करीने, पुंडरिक गणधरनु स्मरण करतां थकां माणस विनरहित सर्व इ- हित श्रर्थने मेलवे ठे. वली अहीं उठनो तप करवाथी मलेला पुण्यथी प्राणी सर्व संपदा मेलवे , तथा अहमनो तप करवायी यात कोनो दाय करी मोदने मेलवे ठे. वली अन्य तीर्थमां सूर्य तरफ़ दृष्टि राखीने, तथा पृथ्वीपर टचली आंगलीथी स्पर्श करीने रह्याथी, ब्रह्मचर्य पूर्वक एक मासनां उपवासथी जे फल मले ठे, ते फल था शत्रुजय तीर्थमांए- क मुहुर्तवारज सर्व आहारनो त्याग करवाथी मले ठे. वली था तीर्थमा रागषधी रहित थाने, आठ उपवासथी जे थरिहंत प्रजनुं ध्यान धरे वे. ते माणस स्त्रीहत्यानां पापथी मुक्त थाय . वली जे माणसो थहीं पासखमणनो तप करे , तेने वालहत्या, पाप तो क्यांधीज होय ? मा- सखमणनो तप तरवाथी ब्रह्मचारिनी इत्यानु पाप नाश पामे . वली , , ३० शत्रुजय मादात्म्य. लाख आदिकनां करजथी पण, अहीं एक श्रादि उपवास करवाथी प्राणी मुकाय , तथा मोदसुखने देनाकं सम्यक्त्व पामे . वली श्रहींनां जि- नमंदिरमा प्रमार्जन, विलेपन, तथा मालारोपण करवाथी प्राणी, सो, ह- जार, अने लाख रुपीयानां दानथी थता फलने पामे वे. वली हे इंड! श्रा तीर्थमा जक्तिपूर्वक गीतगान करवाथी जे पुण्य थाय , ते तो कही पण शकाय तेम नथी. वली शत्रुजयनुं नाम सांजल्याथी जे पुण्य थाय बे, तेथी क्रोडगणुं पुण्य तेनी समीप गयाथी थाय ने, तथा तेथी अनंतुं पुण्य तेने नजरे जोयाथी थाय ने. वली या तीर्थने जोतां अथवा न जो- तां पण जे माणसो त्यां जता संघनी पूजामां तत्पर होय , ते मोद- पर्यंत महा पुण्यने मेलवे बे. वली त्रिकरण शुद्धिथी या तीर्थमां साधुने अन्नादिक आपवाथी कार्तिक मासनां तपनु उत्तम फल मले . व- ली आ शत्रुजय तीर्थमां जेये मुनिनी पूजा नथी करी, तेजेनो जन्म, धन, अने जीवित पण निरर्थक . वली श्रा शत्रुजयादिक तीर्थोमां या- त्रामा, अने जैनपर्वोमां जे माणसो मुनि ने पूजे जे, ते त्रणे लोकनां ऐ- श्वर्यने जजनारा थाय जे. वली मुनि ने ते, पंडितोने पूजनिक सेवनीक, श्रने माननीक , वली मुनिनां आराधनथीज यात्रा सफल थाय , अने मुनि विनानी यात्रा निष्फल जाणवी. वली वीतरागपणामां पण पूर्व नव- मां सांजलेली एवी गुरुनी वणीज कारणरुप , माटे देव तत्वथी पण गुरुतत्व मोढे जाणवू. वली सुपात्र प्रते जे दान आप, ते हमेशां महापुण्यने अर्थे थाय , तेमां पण था तीर्थमां श्रावी सुपात्र प्रते जे दान आप, ते तो सुवर्णमां सुगंधि मलवा जेतुं बे. वली या तीर्थमां जे माणसो मुनिने, अन्न, पाणी, वस्त्र, स्थानक, श्रासन, तथा पात्रो- थी पूजे, ते लक्ष्मीयें करीने देवोने पण जीती जाय . वली जे सु- खी माणस अन्न श्रने वस्त्रादिकथी गुरुर्नु पूजन करे , ते शुद्ध थयो थ- को तत्वथी त्रीजे नवे मोक्ष पामे बे. वली जे धनथी जगतनां पूजनिक एवा मुनी नक्तिपूर्वक पूजाय , तेज धन वखाणवा लायक , तथा तेज परम तत्व, तथा तेज पुण्यनी बुद्धिबे. वली जे माणसो गुरुने सादी- रूप करीने, जिनेश्वर प्रजुने पूजे बे, ते श्रा लोक अने परलोकमां चक्री श्रादिकनी पदवी मेलवीने उत्तम गतिमां जाय . वली या तीर्थमा ह:
प्रथमःसर्गः ३१ जारो श्रने लाखो एवा शुद्ध श्रावकोने जमाडवाथी जे पुण्य उत्पन्न था- य ठे, तेथी पण अधिक पुण्य अहीं मुनिने दान देवाथी थाय ने. गमे तेवो पण चारित्रयुक्त मुनि, समकीती डाह्या माणसोये आ तीर्थमां गौतम गणधरनी पेठे पूजवो. कर्मरूपी व्याधियी पीडायेला माणसोये, शोनाविनानां, मनने क्लेश करनारा, तथा शास्त्रार्थरूपी रस विनानां मुनिने पण, उत्तम औपधनी पेठे या तीर्थमां सेववो. गुरुनांथाराधनथी वर्ग मले , तथा तेनां विराधनथी नर्क मले , एवी रीते वन्ने गती गुरुथी मले ,माटे पोतानी श्वाप्रमाणे प्राणीये ग्रहण करवी. वली बी- जां दानो तो कीर्ति, लक्ष्मी तथा सुख श्रादिकोने आपे , पण अजय- दान- फल तो मुखथी कडं जाय तेम नथी. वली दीन श्रादिको प्रते था तीर्थमा जे दान श्राप, ते स्वर्गनां सुखमाटे पाय ठे, तथा नव प्रते श्रखंड लदमीनां कारणरूप मनुष्य जन्मने ते देनाकै ; वली ते दान- श्री था लोकमां सम्यक्त्व सहित राज्यनां लानरूप फल थाय , तथा ते पुण्यानुवंधि पुण्य प्रापे ठे, श्रने विशेष प्रकारे मोदनां लानने पण करे ठे, वली अन्य स्थानकमां करेलुं पाप, उत्तम नाववालो प्राणी थहीं त्याग करे , पण था तीर्थमां करेलु जे कर्म ते तो वज्रलेप सर याय वे. वली था तीर्थमां श्रावीने कोश्नी निंदा, तथा परना सोहनुं चिंतव- न करवू नहीं, तथा परस्त्रीनी लोलता राखवी नहीं, तेम परप्रव्य हरवा- नी बुद्धि पण राखवी नहीं; तेम मित्था विनो संग करवो नहीं, तेनां वचनपर श्रझा करवी नहीं, तेम तेनी निंदा पण करवी नहीं, अने तेनां शास्त्रोनो श्रादर पण करवो नहीं; वली श्रहीं वैरी प्रते वैर नाव राखवो नहीं, तथा कोश्ने मारी नांखवानी श्या करवी नहीं, तथा घृत थादिक नव विगयोमां श्रासक्ति राखवी नहीं. कुलेश्यानुं चितवन कर- बुं नही. एवी रीते सघलां पापकाोंने जाणीने, बुद्धिज ठे, धन जे- उनु एवा माणसोये, स्तुति करवा लायक एवां पुण्यनी शाथी थहीं जी- व हिंसा करवी नहीं. वली जिनतीर्थादिनो योग होते उते, मिथ्यात्व- मिश्रित जे क्रिया करे, तेने महापापी जाएवो, मादे तेने पुण्यनी प्रा- ति तो क्यांधीज होय ? वली मोदनुख मेलववामां उद्यमवंत थवेला मा- एसोचे महातीर्थमां अनर्थ दंडोत्री विरति, तत्वचिंतनमां थासक्ति, प्रजु- , -- , ३२ शत्रुजय मादात्म्य. मां चक्ति, मुनिमां रक्तपणुं, दानमां हमेशनी वृत्ति, उत्तम आचारनुं चिं- तवन, पंच नमस्कारतुं स्मरण, पुण्य भंडारोतुं नरवापणुं, जवरूपी समु- अथी तरवापणुं, उत्तम ध्यान, देव पूजन, तथा तप आदिक उत्तम कार्यों करवां. वली अहीं चतुर्विध संघसहित यात्रा करवाथी माणसो तीर्थकर- नी पदवीरूप लोकोत्तर फल मेलवे बे. आ तीर्थमां यात्राथी उत्पन्न थये- ला पसीनाने जे लुबे , तेज निष्पापी एवा निर्मल देहने पामे वे. वली श्रा तीर्थमां जे माणसो यात्रालु लोकोने, नक्तिपूर्वक अन्न तथा व- स्त्रादिकथी पूजे बे, ते विस्तीर्ण लक्ष्मीनां सुखने जोगवीने अंते मोद- ने जजनारा थाय बे. वली श्रातीर्थमां जे माणसो जरा पण संकोच रा- ख्याविनां घणुं शबित दान आपे , ते आनंदपूर्वक ऊंचे प्रकारे सुखी थाय . वली श्रा तीर्थमा पोतानी शक्ति मुजव जे कंई पुण्यनां कार्यो उ- त्तम बुद्धिवाला करे बे, ते ( कार्यो) कुकर्मोनो नाश करी, वन्ने नवो- नी शुहिने माटे थाय बे. हे इंश ! एवी रीते संदेपथी आ तीर्थमां करे- लां दाननो महिमा कह्यो; हवे तीर्थजूत एवं जे रायणनुं वृद, तेनो म हिमा तुं सांजल? रुषजदेव प्रजुश्री नूषित ययेली, तथा दूधनी धाराने करती एवी श्र शाश्वती रायण अज्ञानरूपी अंधकारनो क्षणमां नाश करो? आरायण नी नीचे नाजिराजानां पुत्र श्री ज्ञषनदेवस्वामी समोसर्या हता, तेर्थ उत्तम तीर्थनी पेठे ते वंदनीक बे. या रायणनां दरेक फल, दरेक पांद डां, तथा दरेक डालांप्रते देवालयो, माटे अजाणतां पण तेनां पत्रादि क बेदवां नहीं. जक्तिसहित चित्तवाला श्रश्ने, आनी प्रदक्षिणा करनार संघपतिनां मस्तकपर आ रायण हर्षथी दूधने वर्षे ; अने तेथी जाणवं के, ते संघपतिने आगामी कालमां शुजरूप थश्ने बन्ने नवोमां सुखका री थशे; अने रीसथी जेनापर ते दूध वर्षती नथी, तेने हर्षादिकनी कर नारी ते थती नथी. वली आ रायणगें जो सुवर्ण, रुपुं, मोती, तथा चं दनादिकथी पूजन करवामां आवे, तो ते खप्नमां आवीने, सघलुं शुजा. शुज कही आपे बे. वली शाकिनी, नूत, वेताल तथा राक्षस आदिकथी नयनीत श्रयेलोमाणस, खरेखर आरायणनी पूजा करीने ते दोषोथी मुक्त थाय बे. वली जे माणसश्रा रायणनी पूजा करे बे, तेने एकांतरी, तरिक प्रथमःसर्गः ३३ के कालज्वर तथा फेर श्रादिक तेनां शरीरने परानव करी शकतां नथी. वली पोतानी मेले जखरीने पडेलांथारायणनां डालां, तथा पांदडांदिक ले. इने, तेने जीवनी पेठे साचवां, केम के, ते सर्व उःखोने नाश करतारां वे. वली जे वे मित्रो था रायणने साक्षी रूप करीने पोतानी मित्रावांधे वे, ते राज्यादिक सुखोने मेलवीने मोक्ष पदमा जाय ठे. आ रायणनां पश्चिम दिशानां नागमां दुर्लन एवी रसकुंपिका ठे, के जेनां रसनां गंधथी लोढे कोड सोनामोहोर जेटलुं थाय वे. वली पूजा, नमस्कार श्रने ना- वने नजनारो कोश्क माणस अमनो तप करीने श्रारायणनां प्रसाद- थी ते रसकुंपिकानां रसने मेलवे . वली कल्पवृक्षो, दिव्य औषधी, श्रने श्राप सिरिजनीशी जरूर ? फक्त एक था रायणज माणसप्रते प्रसन्न थाउँ ? वली था रायणनी नीचे, जग तनां लोकोथी पूजायेलां, तथा महासिद्धि श्रने सुखने देनारां श्री रुपनदेव जगवाननां पगलां वे. वसी तेनी डावी श्रने जमणी वाजुये रुपनदेव प्रजुनां पेहेला गणधर श्रीपुंडरिकस्वामीनी बन्ने नवोमां सुख करनारी मूर्ति है. वली श्रीमरु- देवानां शिखरपर क्रोडो देवोथी सेवनीक एवा श्रीशांतिनाथ प्रनु संघनी शांतिनेमाटे था? करेलु ठे, मंगल जेऊये एवा माणसोज श्रीश्रादिना- थ प्रनुप्रते, पुंडरिक गणधरप्रते, रायणप्रते, पगला प्रते, तथा शांतिना- थ प्रनु प्रते, सूरिमंत्रथी मंत्रेला, तथा शुद्ध पाणी, सुगंध, थने पुप्पोथी जरेसा, एकसोने श्राप कुंजोथी स्नान करे ठे. वली ते स्थानकोनी स- वंदा सेवा करवायी राज्य, वुझि, लक्ष्मी, कीर्ति, सर्वन वशपणुं, धननी प्राप्ति, स्त्री, पुत्र, संपत्ति, सौनाग्यपएं, जय, सर्व ठित, थानंद, दोपनो नाश, तथा उत्तम लोगोनी प्राप्ति थाय ते. वली थहिं अष्टोत्तरीस्नानपू- जा करवायी शाकिनी, नूत, वेताल, तथा व्यंतर थादिकनां दोपोथी ग्र- स्त थएसा प्राणीनां ते दोपोनो नाश थाय . वली अहीं स्नात्र पूजा क- रवाची ज्येष्टा, अश्लेषा, मघा, मूल, जरणी थने चित्रा थादिक नाती- मां घयेत . जन्म जेनां, एवा माणसोनो विकार पण दर जाय . व- सी था तीर्थ निर्मल, मोद लक्ष्मीनो संग करावनालं. नृमिनपी वीनां क- पासमा तिलक समान, तथा इपनपनुरूपी उत्तम रत्न करीने शोजित घ- येयं टे. वली या तीर्थ, श्वनंत मुक्तिनां धाम सरवं. हमेशां स्थिर, निर्म- , , , ३४ शत्रुजय भादात्म्य. ल, बाधाने नाश करनारं एवं जे केवल ज्ञान, तेना सर छरितनां समू- हने तथा नवने नाश करनारंबे, माटे उत्तम बुद्धिवाला माणसोये जगतनां खामि श्री शषनदेव प्रजुमां चित्त राखीने ते तीर्थने सेवईं. वली था तीर्थनी पूर्व तरफनी दिशानां नागने नूपित करनालं, तथा दूषण रहित, अने देवोने पण प्रिय, एवं सूर्योद्यान नाम उद्यान के जे उद्यानमां कल्पवृकुनीश्रेणि, पर्वतरूपी लक्ष्मीनी जाणे वेणीज होय नहीं, तेस जगतनां हितने पूरे बे, तथा जिननी सेवानी स्पर्धा करे बे; वली था उद्यानमां किन्नरो पोतानी स्त्री सहित जिनमंदिरमा आवीने नृत्यादिकथी गायन करे , तथा तेथी विद्याधरोने पण ग- म्मत उपजावे . तमाल, हिंताल, पलाश, तथा तालनां पत्रोनी पंक्ति, ऊंकार करता चमरनी मालाने प्रेरणा करे . वली या उद्यानमा वसंत शतुमां पत्रोनां समूहोथी युक्त थयेली वननी पंक्ति, ते जाणे कामदेवे, सूर्यनां किरणोथी स्पर्श थ न शके, ते माटे लङायुक्त करी होय नहीं, तेम शोचती हती. वली आ वनमा वसंत ऋतुमां आम्रनां वृ- पर रहेली कोकिल आनंद आपनारा पंचम स्वरश्री गाय , अने तेथी ते एम जणावे ले के, गुणीनां संगथी निर्गुणी पण गुणयुक्त थाय, एवी वाणी निष्फल जे; वली अहीं रागी माणसोने रंगनां तरंगो ज- पजावनारी वाणी पदिउँ बोले , के जे वाणीनी मीगश अमृतनां र- सनी धाराने पण दूर करे . वली अहीं क्याराऊमां वलयाकारने प्राप्त थयेबुं, तथा मार्गे चालती पशुऊनी श्रेणियी शोनतुं, नीकोमां पाणी वहे बे. वली अहीं मधुपान करवामां लीन थयेला जमराउँनी- श्रेणिश्री मनोहर लागती, तथा उगता सूर्यनी कांतिसरखी लाल, अने धारण करेल , पृथ्वी प्रते अनि सरखी लाल बाया जेणे, एवी आंबानी कलिका, मदोन्मत्त कुतकीउनी श्रेणिनी. तुलनाने जजे बे. आंबानी मनोहर मांजर, के जेनापर मनोहर कोकिल मनोहर शब्द करे डे, अने ते कामी वियोगीनां मनमां आपदा उत्पन्न करे . माणसोने पीडती एवी जे तापनी श्रेणि, तेने दूर करवाने, उत्तम स्त्री जेम विऊ- पाथी पवन नांखे बे, तेम था वन केलनां पांदडांउरूपी वीजणाथी पवन नांखे बे. वली अहीं सर्व ऋतु पण हमेशां एकी वखतेज होय , त- वीतीयःसर्गः ३५ था तेथी हसता एवा जे वृक्षोनां समुहो, ते पोतानां पुष्पोनी श्रेणियी वि- लासयुक्त थया थका सुखेतुने अनुपम सुख आपे ठे. वली यहीं जि- ननी दृष्टिरूपी अमृतश्री सिंचायेला, तथा विकस्वर थयेलां कमलोनी श्रे- णिश्री शोचता, तथा विविध प्रकारनां वृदोनी रचनाथी देदीप्यमान देवो वनलक्ष्मीनी पेठे शोने ठे. वली अहीं हंसनी पंक्तिउँथी सहित ठे, श्रेणि जेनी, एवां विकखर थयेलां कमलोथी मनोहर थयेनुं था तलाव ठे, के जे अढार जातनां कुष्टोनो नाश करे . वली हे इंछ ! शत्रुजय पर्वतनी पासे रहेखें, तथा त्रणे लोकोनां प्राणीउँथी सेवायेखें, तथा तमारी दिशाने मंडन करनालं. या वन कोने यानंदकारक नथी ? एवी रीते श्राचार्य श्री धनेश्वरसूरिये रचेला, महातीर्थ श्री शत्रु- जयनां माहात्म्यमा पर्वत, कंडुमुनि, प्रज्जुनुं समवसरण, देशना, अने उ- द्याननां वर्णनरुप पेहेलो सर्ग समाप्त थयो. , हीतीयः सर्गः प्रारज्यते. देव तथा असुरोनां मस्तकपर रहेलां रत्नोनी कांतिथी रोमांचित बयेल चरणो जेमनां तथा जगतनां नाथ, श्रने कोनो नाश कर- नारा श्री श्रादिनाथ प्रनु तमारुं रक्षण करो? एवी रीते श्री जगवा- ननी वाणीने सांजलीने, सुधर्मे, प्रणाम करीने, तथा हाथ जोडीने प्रजुने विनती करवा लाग्यो के, हे जगवन्, श्रापे जे श्रा तीर्याधिराज- नो महिमा कह्यो, ते मने अत्यंत आनंद उपजावनारो थयो, हवे मने या सूर्योद्यानमा रहेला तलावनी कथा सांचलवानी श्वा ते. त्यारे नगवान पण इंडोने नव्य जाणीने तीर्थनां माहात्म्यने वृद्धि करनारी, ते कुं- डनी कथा कहेबा लाग्या. या सूर्यावर्त नामनो उत्तम कुंड लवरूपी खाडाने दरनारो , तथा तेनी सेवाथी पण श्रढारे कुष्टोनो नाश थाय ठे. पली श्रा कुंडन पाणी प्रजुनां चरणपर सींचवाधी, तत्वधी जेम मिथ्यात्व, तेम सघला दोपो नाश पामे दे. ते नीचे प्रमाणे. श्री सुराष्ट्र नामनां देशमां विशाल किताबी शोनितुं. तया सदनीने विलास करवानां घररूप एया घणा लोकोची विपिन घचेलं, बाव, कुवा, , ३६ शत्रुजय मादात्म्य. तलाव, तथा मोटां उद्यान आदिकथी घेरायेलु, दानशालाउँधी जरेलु, इंजनी नगरी सर, तथा जिनवचननी श्रेणिरूप मोदनी नीसरणीथी मंडित श्रयेलु “गिरिउर्गपुर” नामनुं नगर गिरनार पर्वतनी तलेटी- मां रहेलुं . ते नगरमा रहेनारा लोको जरा पण निर्धन, चाडीश्रा, मू- र्खा, अविवेकी, दीन के पराधीन नथी. वली त्यांनां लोको देवपूजन क- रनारा, नक्तिपूर्वक तपस्वी ने दान देनारा, मागणोने दान देनारा, तथा पुःखी प्रते दयालु डे; तेम त्यांना वेपारी राजनां मानीता, कवि: सत्कारवाला, तथा चाकरो शेगे तरफथी इनाम मेलवनारा ले. ते न- गरमां समुजविजय राजानां वंशनो तथा घणां नाग्योथी शोजतो, अ- ने अरिहंत प्रजु तथा मुनिमां नक्तिवालो, सूर्यमल नामे राजा हतो. ते राजाये वैरीरूप अंधकारने हरीने समस्त पृथ्वीने श्रानंदयुक्त करी. वली यादववंशमां नूषण समान एवा ते राजाये क्रिडामात्रमांज, रणसं- ग्राममा लाखो वैरीउनां मस्तकपर पग मुक्यो. वली तेनां प्रतापरूपी सू- र्यनां तापथी माखणसरखी शत्रुनी कीर्ति गली गश्. सूर्यने विषे जेम कमलीनी, तेम आ राजामां प्रीतिवाली, कमलसरखां मुखवाली, तथा शु- न कार्योमा तत्पर तेनी शशिलेखा नामनी पटराणी हती. सूर्यमद्वनी ते स्त्री हती, बतां सूर्यने ते जोती नहोती, तथा श्री नेमनाथ प्रजुनां चरण कमलने सेवनारी हती. पुण्यमां श्रादरवाला, शांत, तथा सुख- रूपी समुरुमां काचवानां जोडां सरखा, ते बन्ने स्त्री पुरुषो सुखेथी पोतानो काल निर्गमन करता हता. एक वखते राजा प्रजुनी यात्रा कर- वामाटे गयो हतो, ते वखते राणीये, पोतानां बालकोने रमाडती एव मयूरीने जो. ते वखते ते राणी पोते पुत्रहीन होवाश्री, पोतान आत्माप्रते शोक करवा लागी; त्यां राजाये श्रावीने, तेणीने धीरज श्रा पीने कडं के, ते कार्यमाटे तुंप्रनुनी सेवा कर ? पढी जगतनी माता स रखी एवी अंबा देवीनां प्रसादथी तेणीने प्रख्यात देवपाल ने म हीपाल नामनां वे पुत्रो थया; ते बन्ने कलानां समूहवाला, उत्तम प दवाला, मिष्ट वचनो बोलनारा, सर्व लोकोनी उन्नतिमां प्रीतिवाला त था सर्वपर समदृष्टि राखनारा हता; वली तेऽये पोताना हृदयरूपी पृ थ्वीमा उत्तम आचारणोने धारण कर्यां हता; वली बुद्धिना जंडाररूप . वीतीयःसर्गः ३७ एवा तेनये गुरुने तो फक्त शाक्षीरूपज करीने शास्त्राच्यास, तथा विवि- ध प्रकारनो शस्त्राच्यास कयों, वली तुल्य वयवाला तेर्ड क्रीडा करता थका, तथा लोकोने खुशी करता थका अनुक्रमे यौवन श्रवस्थाने पाम्या. पठी मातपिताये घणां हर्पपूर्वक तेने घणी राजकुमारी परणावी. हवे तेर्जमां महीपाल के ते, मानी, यशस्वी, तेजखी, विनयी, तथा नीतीने जा- एनारो हतो, तेथी देवपालथी घणां गुणोयें करीने ते जुदो पडतो हतो. एक दिवसे महीपाल पाठली रात्रे निझारहित थयो थको, अचानक पो- ताने, वनपशुथी व्याकुल वनमा देखवा लग्यो. त्यां तेणे कोइ जगो- ये खंडोनां टोला, तो कोश् जगोये हाथीनां टोला, अने को जगोये तो बली सिंहोनो संचार जोयो. त्यारे ते विचारवा लाग्यो के था ते शं वित्रम ! के स्वप्न ! के चित्तनो विपर्यय थयो ! के इंजाल ! के श्रा को देवचरित्र !!! वली हुँ तो गीतरसोनो स्वाद थापनारी स्त्रीनी क्रीडामां मन ययो थको चंशालामां सूतो हतो, अने अहीं क्या- थी श्राव्यो!!! हशे ! ९ था वन तो जो! एम विचारि जेटलामा ते चालवा जाय , तेटलामां तेणे एवी वाणी सांजली के, हे मित्र ! हुं त. ने थहीं लावेलो ढं, माटे डरीश नहीं. पण ते वाणीनां मार्गने नहीं जो- वाघी, ते एक मेहेलमांची जेम वीजा मेहेलमां तेम वृक्षोप्रते मार्गने शो. धतो धको खेद पाम्याविनां जमवा लाग्यो. एवी रीते वनमा जमतां थका तेणे, कोइ जगोये तो चंडकांत मणिनां किरणोथी शरद शतुनां वादलाउनी शोलाने धारण करतो, तथा इंसनील मणिउंनी श्रेणिवी उ. नम वेणीनी शोजाने धारण करतो, पुखराजोत्री कमलनां रंगनी देदीप्य. मान कांतिने धारण करतो, सुवर्णनां कलशोथी मंगलपणाने धारण कर- तो, तथा हजारो फरुखाची जाणे हजारो श्रांखोवालो बयेलो, तथा हीराऊनां किरणोनां समूदयी जय पामता राज्यपणाने धारण करतो, त- चा रसोधी तापयुक्तपणायें करीने जाणे पताकाची वीफातो होय नहीं, एवा एक मोटा मेहेलने तेणे ते बननां मध्य भागमा जायो. जंगली जानवरोधी जरपूर वनमां था मेडेल क्यांची !!! पन श्राश्चर्य पामतो यको ते. ते मद्देल तरफ जोधा लाग्यो. पनी तेणे विचार्यु के, मारी यांसनां विनोद भाटे प्रसंगधी मलेसोथा मेद्देत टुं जोडं तो खरो ! एम " , शत्रुजय माहात्म्य. तलाव, तथा मोटां उद्यान आदिकथी घेरायेलु, दानशालाथी जरेलु, इंजनी नगरी सर, तथा जिनवचननी श्रेणिरूप मोदनी नीसरणीथी मंडित थयेलु " गिरिपुर्गपुर नामनुं नगर गिरनार पर्वतनी तलेटी. मां रहेढुं बे. ते नगरमा रहेनारा लोको जरा पण निर्धन, चाडीश्रा, मू- र्खा, अविवेकी, दीन के पराधीन नश्री. वली त्यांनां लोको देवपूजन क- रनारा, जक्तिपूर्वक तपस्वीउँने दान देनारा, मागणोने दान देनारा, तथा फुःखी प्रते दयालु बे; तेम त्यांना वेपारी राजनां मानीता, कविठ सत्कारवाला, तथा चाकरो शेगे तरफथी इनाम मेलवनारा ले. ते न- गरमां समुअविजय राजानां वंशनो तथा घणां नाग्योथी शोजतो, श्र- ने अरिहंत प्रजु तथा मुनिमां नक्तिवालो, सूर्यमल नामे राजा हतो. ते राजाये वैरीरूप अंधकारने हरीने समस्त पृथ्वीने श्रानंदयुक्त करी. वली यादववंशमां नूषण समान एवा ते राजाये क्रिडामात्रमांज, रणसं- ग्राममा लाखो वैरीउनां मस्तकपर पग मुक्यो, वली तेनां प्रतापरूपी सू- र्यनां तापथी माखणसरखी शत्रुनी कीर्ति गली गइ. सूर्यने विषे जेम कमलीनी, तेम था राजामां प्रीतिवाली, कमलसरखां मुखवाली, तथा शु- न कार्योमा तत्पर तेनी शशिलेखा नामनी पटराणी हती. सूर्यमलनी ते स्त्री हती, बतां सूर्यने ते जोती नहोती, तथा श्री नेमनाथ प्रजुनां चरण कमलने सेवनारी हती. पुण्यमा श्रादरवाला, शांत, तथा सुख- रूपी समुअमां काचबानां जोडां सरखा, ते बन्ने स्त्री पुरुषो सुखेथी पोतानो काल निर्गमन करता हता. एक वखते राजा प्रजुनी यात्रा कर- वामाटे गयो हतो, ते वखते राणीये, पोतानां बालकोने रमाडती एक मयूरीने जोश. ते वखते ते राणी पोते पुत्रहीन होवाथी, पोतानां आत्माप्रते शोक करवा लागी; त्यां राजाये आवीने, तेणीने धीरज श्रा- पीने कडं के, ते कार्यमाटे तुं प्रजुनी सेवा कर ? पनी जगतनी माता स. रखी एवी अंबा देवीनां प्रसादथी तेणीने प्रख्यात देवपाल अने म. हीपाल नामनां बे पुत्रो थया; तेउँ बन्ने कलानां समूहवाला, उत्तम प दवाला, मिष्ट वचनो बोलनारा, सर्व लोकोनी उन्नतिमां प्रीतिवाला त- था सर्वपर समदृष्टि राखनारा हता; वली ते ये पोताना हृदयरूपी पृ. थ्वीमा उत्तम आचारणोने धारण कर्यां हता; वली बुद्धिना जंडाररूप हीतीयःसर्गः ३० एवा तेउये गुरुने तो फक्त शादीरूपज करीने शास्त्राच्यास, तथा विवि- ध प्रकारनो शस्त्राच्यास कों. वली तुल्य वयवाला ते क्रीडा करता थका, तथा लोकोने खुशी करता थका अनुक्रमे यौवन अवस्थाने पाम्या. पड़ी मातपिताये घणां हर्षपूर्वक तेजने घणी राजकुमारी परणावी. हवे तेमां महीपाल नेते, मानी, यशखी, तेजखी, विनयी, तथा नीतीने जा- नारो हतो, तेथी देवपालथी घणां गुणोयें करीने ते जुदो पडतो हतो. एक दिवसें महीपाल पाबली रात्रे निझारहित थयो थको, अचानक पो- ताने, वनपशुथी व्याकुल वनमां देखवा लग्यो. त्यां तेणे कोई जगो- ये लुंडोना टोला, तो कोइ जगोये हाथीनां टोलां, अने को जगोये तो वली सिंहोनो संचार जोयो. त्यारे ते विचारवा लाग्यो के श्रा ते शं वित्रम ! के स्वप्न ! के चित्तनो विपर्यय थयो ! के इंजजाल बे! के श्रा कोश् देवचरित्र . !!! वली हुँ तो गीतरसोनो खाद थापनारी स्त्रीनी क्रीडामां मग्न थयो थको चंजशालामां सूतो हतो, अने अहीं क्या- थी श्राव्यो!!! हशे ! हुँ था वन तो जो ! एम विचारि जेटलामां ते चालवा जाय बे, तेटलामा तेणे एवी वाणी सांजली के, हे मित्र ! हुँ त- ने अहीं लावेलो नु, माटे डरीश नहीं. पण ते वाणीनां मार्गने नहीं जो- वाथी, ते एक मेहेलमांथी जेम बीजा मेहेलमां तेम वृदोपते मार्गने शो. धतो थको खेद पाम्याविनां जमवा लाग्यो. एवी रीते वनमां नमतां थकां तेणे, को जगोये तो चंडकांत मणिनां किरणोथी शरद ऋतुनां वादलांजेनी शोनाने धारण करतो, तथा इंजनील मणिनी श्रेणिथी - त्तम वेणीनी शोजाने धारण करतो, पुखराजोथी कमलनां रंगनी देदीप्य- मान कांतिने धारण करतो, सुवर्णनां कलशोथी मंगलपणाने धारण कर- तो, तथा हजारो फरुखाउँथी जाणे हजारो आंखोवालो थयेलो, तथा हीरानां किरणोनां समूहथी जय पामता राज्यपणाने धारण करतो, त- था रत्नोथी तापयुक्तपणायें करीने जाणे पताकाउँथी वीफातो होय नहीं, एवा एक मोटा मेहेलने तेणे ते वननां मध्य नागमां जोयो. जंगली जानवरोथी भरपूर वनमा श्रा मेहेल क्याथी !!! एम श्राश्चर्य पामतो थको ते, ते मेहेल तरफ जोवा लाग्यो. पडी तेणे विचार्यु के, मारी श्रांखनां विनोद माटे प्रसंगथी मलेलोआ मेहेल हुं जो तो खरो ! एम ३७ शत्रुजय मादात्म्य. विचारि ते तेनी तरफ चालवा लाग्यो, था मेहेलमां था वस्तु बहु रम- णीक ! था बहु रमणीक ! एम विचारतो थको, ते तेनां मजला- पर चडवा लाग्यो. महापराक्रमी एवो ते एवी रीते चालतां थकां, जेवो चंद्रशालाप्रते आव्यो, तेवामां तेणे पद्मासन वारीने बेठेला एक योगीने जोयो. त्यारे तेणे विचार्यु के, संसार सरखा आ अरण्यमां संसारीनी पेठे नमता एवा में, प्रसंगथी जीवतां मुक्त थया सरखा था योगी- ने जोया; एम विचारि पृथ्वीपर मस्तक अडाडीने, कल्याण करनारा, त- था दयाने पालनारा ते योगीने समतापूर्वक तेणे नमस्कार कयों. पंच महाव्रतो तथा यमोने समतापूर्वक धरनारो, श्रासनपर बेठेलो, महाप्रा- णायामने धारण करनारो, नियमोमां आदरयुक्त, पांच इंजि तथा मन, वचन अने कायानां योगने धरनारो, चार ज्ञानने धरनारो, तथा समा- घित्रिकनां अन्नावथी अरिहंत संबंधी तेजनुं स्मरण करनारो, तथा दया- बु एवो ते योगी तेने जोश्ने पोतानुं ध्यान बोडतो हवो; अने तेने कहे- वा लाग्यो के, हे वत्स !! तुं सुखी तो वे ने ? जले श्राव्यो! तारा शरीरने तो सुखसाता बेनी ?. अने तुं अहीं विनरहित श्राव्यो बेनी ? वली हे व स! तुं आश्चर्य नहीं पामजे? ताराप्रते विद्या. आपीने गुरुपणानुं करज बोडवानी श्याथी हुँ तने खरेखर अहीं लाव्यो बु. “ तुं मुख्यो होश" एम कहीने दीव्य शक्तिथी मगावेती आश्चर्यकारक रसोइ, प्रीतिपूर्वक ते योगीये तेने जमाडी. पडी तेणे पण नोजन करीने, पूर्वपुण्यनुं फल जा- णतां थका, विनयपूर्वक ते योगीनी पासेथी खड्गसिकि नामनी विद्या मे- लवी. पडी ते वखते योगी पण कमलासनपर बेसीने, तथा कांतिथी ते महेलने पण दीपायमान करतो थको, आकाश नेदीने पोतानां प्राणोने तजतो दवो. एवी रीते ते योगी स्वर्गमां गये बते, सारासारने जाणनारो ते राजकुमार, मेहेल के योगीने न जोवा लाग्यो; पण केवल वन- नेज जोवा लाग्यो; अने विचारवा लाग्यो के, अहो ! योगनो महिमा केवो !!! जेथी जीवतां थकां पण आवी लक्ष्मी मले में, तथा परनव- मां तेथी मुक्ति मले बे. सारी रीते योगनो श्राश्रय करनाराउँने पापोनो नाश, मुक्तिनो संग, तथा सर्व सिद्धि प्राप्त थाय जे. एम विचार त्यांथी उठीने, ते वनमा जमवा लाग्यो, त्यां तेणे उंचां वृदोवालो, तथा अंदर डे , वितीयःसर्गः ३॥ बगलांनुं स्थानक ज्यां, एवो तेणे एक महा कुंड दीगे. पली जेटलामा ते तेमां स्नान करवानी श्या करे बे, तेटलामां ते महाबुद्धिवाने “मा!मा!" एवी रीतनी वाणी सांजली; पण ते वचननां बोलनारने नहीं जोवाथी ते कुंडनां कांगपर गयो, तथा ते अवज्ञानुं वचन त्यां वारंवार सांचलवा लाग्यो. एवी रीते ते माणसरहित वनने जोतो थको जेटलामा श्राश्चर्य पामे , तेटलामा कोश्क वांदरो तेनी सन्मुख प्रगट थश्ने कहेवा ला- ग्यो के, हे वीर! मने पशु जाणीने मारां वचननी तुं अवगणना करीश नहीं, केम के, वांदरनां वचनश्री रामे पण राक्षसोने जीत्या . वली श्रा कुंडमां रहेला राक्षसे अहीं जे प्राणीउने मारी नांख्या , ते प्राणीजनां, पर्वतनां शिखरो सरखा हाडकांनां समूहोने तुं जो? अने तुं तो कोश उत्तम प्राकृतिवालो तथा डाह्यो राजानो पुत्र जणाय , माटे अहींथी तुरत चाट्यो जा? नहींतर ते राक्षस तने मारी नांखशे. ते सांजली महीपाल जरा हसीने कहेवा लाग्यो के, अरे ! पशु ! तुं खलं कहे बे, पण मने राक्षसनो नय नथी, केम के सूर्यने अंधकारनो नय होतो नथी. ते सांजलीने वांदरो तेने कहेवा लाग्यो के, जो तारी शक्ति बे, तो तारी श्छा प्रमाणे कर? अहीं जयंकर, क्रोधी, तथा श्याम कांतिवालो एक राक्षस वसे बे; एम कही ते वांदरो वनमां अदृश्य थयो. पठी ते रा- जपुत्र उत्तम विद्याश्री विनूषित थयेलां खङ्गने हाथमां लेश्ने, वेगश्री कुं- डप्रते श्राव्यो. पड़ी ते कुंडनां पाणीमां पडीने, जेटलामा ते वगलांनांस्था- नकपते पहोंच्यो, तेटलामा क्रोधथी उंचां करेल ने, नेत्रो जेणे एवो राक्ष- स क्षणवारमा तेनी तरफ दोड्यो. पडी युरूमां पारंगामी तथा महावल- वान ते वन्ने युद्ध करवा लाग्या, तथा पडता अने पाडता थका पृ- थ्वीने कंपाववा लाग्या. पनी खड्गविद्यानां प्रजावथी ते रादास राजपुत्र- थी जीतायो अने तेनी सेवा करवा लाग्यो, केम के, साहसथी शुं कार्य सिक यतुं नथी? पनी ते राक्षसे प्रतिज्ञा करी के, हे राजपुत्र! ज्यारे तुं मारं स्मरण करीश, त्यारे हुँ तने प्रत्युत्तर आपीश, तारा वैरीप्रते हुं वैरी थश, तथा तारा मित्रप्रते हुँ मित्र थश्श. पठी ते राक्षसे ते राजकुमारने वेष बदलवानी, तथा घाने साजो करनारी एम वे औषधी थापी; अने तेनी पासेथी तेणे धर्म अंगीकार कयों. पनी कुमार तेने रजा आपीने, -- , , ४० शजय माहात्म्य. तथा क्रीडाथी ते तलाव उतरीने, अखंड सुखवाती ते वननी शोजाने जोवा लाग्यो. ते कौतुकी राजकुमार जोवानी श्याथी को जगोयेथी पुष्पो, तो कोई जगोयेथी पववो, तो कोई जगोयेथी पाकेलां फलो लेवा लाग्यो. पनी त्यांथी ते श्रीनिवास नामनां वनमा गयो, त्यां मनोहर तोरणवायूँ श्री नेमनाथ प्रजुनुं मंदिर तेने मट्यु. त्यां हर्षथी नेमनाथ प्रजुने नमीने, तथा तेनी स्तुति करीने ते बेगे, तथा निधाननी पे- ध्यानने धरवा लाग्यो. त्यां चलायमान थता कुंडलथी घसायेला बे, कपोलस्थलो जेणीनां, तथा पलाशनी पावडीपर चडेली, सुवर्णदंडने धारण करती, तथा हाथमां मनोहर वृदोनां फलोथी नरेलां पात्र- ने धारण करती, एक योगिनीने तेणे तुरत प्रजुनी पासे दीठी. त्या- रे था राजकुमार पण संत्रम सहित उठीने तेणीनां चरणोने नम्यो, त्यारे ते योगिनीए पण तेना प्रते " जय, जीव” एवी रीतनी आशिष दीधी. रूप, लावण्य अने आजूषणोथी नूषित थएनी ते योगिनीने सादा- त जोश्ने, खुशी थयो थको, तथा तेणीने देवांगना मानतो थको आदर सहित ते कहेवा लाग्यो के हे देवि! तुं खरेखर मारी गोत्रदेवी बे, के- मके, था वखते आ जंगली पशुश्री नरेला वनमां तुं प्रगट थ . एवी रीतनी अमृतसरिखी तेनी वाणी सांजलीने ते योगिनी कहेवा लागी के, हे वत्स ! हुं देवी नथी, पण तपस्या करती मानुषी बुं; वली हे वत्स! श्राजे पुण्यनां कारणरूप तुं मारो अतिथि तरिके श्राव्यो ढुं, माटे मारी वाणीने तारे व्यर्थ करवी घटशे नहीं. वली हे उत्तम पुरुष ! जेने घेरथी अतिथि निराश थर चाल्यो जाय बे, तेनांपुण्यनो क्षय करी, तथा पापोनो जदय करीने ते जाय . पड़ी ते राजकुमारे ते वात कबुल राख्याथी, ते योगिनी दंडसहित पात्र लेश्ने जिनमंदिरमाथी निकली. हवे ते कुमार श्राश्चर्य सहित जोते बते, हाथमां पात्रवाली, तथा योगनां माहात्म्यवाली ते योगिनी वृक्षप्रते फलोनी याचना करवा लागी; तथा तेणीये नीचे पात्र धर्याथी ते वृदो फण फलो देवा लाग्यां, तथा एवी रीते घणुं दान देवाथी ते कल्पवृदनी तुलनां करवा लाग्यां. पडी ज्यारे ते पात्र फलोथी जरा रद्यु, त्यारे तेणीये ते महीपालनी सन्मुख मुक्यु, त्यारेतेणे पण तेमांथी पो. तानी श्वा प्रमाणे खाधां.पबीते प्रजुने नमीने ज्यारेजवानीश्छा करवा खा.
, वीतीयःसर्गः ४२ ग्यो, त्यारे तेणीयेकयु के, हे वत्स! तुं हवे क्या जाय बे ? तथा क्याथी श्रा- व्यो बुं ? ते कहे ? त्यारे तेणे कडं के, हे माता ! हुँ कोश् साथथी नष्ट थश्ने अहीं आव्यो बुं, तथा हवे नेमनाथ प्रजुने अने तमने नमीने मा- रां नगरप्रते जश्श. त्यारे ते दयालु योगिनी कहेवा लागी के हे वत्स ! आ पागल रहेला वनने तुं जो? अहीं महाकाल नामे यद वसे बे,तथा कालनी पेठे ते प्राणीउने हणे . वली ते यदे अहीं आवेला घणां लो- कोने हण्या बे, माटे था वनने दूर मुकीने तने जेम सुख उपजे तेम तुं जजे, एवी रीते ते मांहोंमांहें हर्षपूर्वक वात करे , तेटलामां अक- स्मात, महा तेजस्वी को मुनि श्राकाशमांथी उता. तप अने शरीरथी पण तेजस्वी एवा ते मुनिने जोश्ने, संत्रांत थया थका ते बन्ने, पोता- नां पुण्यने जेम, तेम तेने नमस्कार करता हवा. त्यारे मुनि पण आनंदयु- क्त थया थका, तेनां विनरूपी हाथीने नसाडवामां सिंह सरखी धर्मलाननी थाशिष देता हवा. पड़ी ते तेने कहेवा लाग्या के, श्राजे तमोजे अमारी दृष्टिये पड्या तेथीत्रण जगतनांनाथ एवा श्री नेमिना. थ प्रजुनां चरणनां नमस्कारनुं फल अमाझं परिपक्क थयु. वली श्राप तो सादात समता रसनां समुह, तथा पुण्यनां ढगला समान बगे, अने नि- जाग्य लोकोने तो श्राप सरखानुं दर्शन पण उर्लन ; माटे हे प्रनु ! त- मारे श्रमोने धर्म कहेवो योग्य , केम के, आपसरखा परोपकारमा रक्त होय जे. एवी रीतनुं तेउनु अमृतने करनालं वचन सांजलीने, मुनि पण पांच दंडके देवोने नमस्कार करीने कहेवा लाग्या के, हे वत्सो! दान, ध्यान, शील अने जीवदयाथी जे पुण्य थाय ने, ते सघर्बु जिनपूजाथी थाय . जिनपूजाथी माणसोने चक्रवर्तिपणुं, उत्तम बुद्धि, पुण्यनो संग्रह, पापोनो नाश, तथा ग्रहपीडानो पण नाश थाय . वली जे माणस त्रि- काल नक्तिथी उत्तम पुष्पोयें करीने, जिनने पूजे , तेज माणसने धन्य, पुण्यशाली, तथा गुणवान जाणवो; माटे खेद आपनार प्रमादने त. जीने, हमेशां उद्यमवंत थया थकां, पापोने नाश करनारी जिनपूजा त्रिकाल करवी. एवी रीतनां मुनिनां वचनने सांजलीने हर्पयुक्त थयेला एवा ते वन्ने महाकाल यदनुं चेष्टित पुब्बा लाग्या के, हे जगवन् ! धर्म- थी देवपणुं पामीने, तेज धर्मप्रते शत्रुभूत एवी हिंसा, श्रा यक्ष खार्थथी , ur ४२ शत्रुजय माहात्म्य. पराङ् मुख थयो थको केम करे अ.? वली सघली पुण्यबुझिने तजीने श्रा यक्ष माणसोप्रते वेषी केम बनेलो .? ते सघलुं हे पूज्य ! आप अमो- पर कृपा करीने कहो? एवी रीतनुं तेनुं वचन सांजलीने मुनि पण, ज्ञा- ननां माहात्म्यथी ते यदनुं चरित्र जाणीने, अमृतथी पण अधिक वाणी वोलवा लाग्या. या वननी अंदर अगाउ कोश्क तापस हतो, ते चलक- ता सूर्यप्रते जेम घुवड, तेम जिनशासनप्रते द्वेष धरनारो हतो. ते तापस स्त्री सहित, जटाधारी, तथा कंदमूल अने फलने खानारो हतो, तथा. उत्तम वक्लल पेहेरीने एक वनश्री बीजा वनमा जमतो हतो. ते तापसथी, कचरामांधी जेम रत्न, तेम अति रूपवाली, पवित्र तथा तेजयुक्त कांति- वाली अने उत्तम लक्षणवाली एक पुत्री थ. गुणोयें करीने उज्ज्वल ए- वी ते कन्या तेने प्राणथी पण वधारे वहानी हती, तथा तेणीनुं नाम श- कुंतला हतुं, अने तेणीनां वाल मयूरनी कला सरखा हता. वसंत ऋतुने पामीने जेम बननी लक्ष्मी शोने, तेम ते पण प्रकृतिथीज यौवनने पामी- ने मनोहर आकारवाली श्रश् थकी शोजवा लागी. एटलामां कामदेव स- रखी श्राकृतिवाला नीम नामे राजाये क्रीडा माटे वनमां नमतां थकां देवांगनानी पेठे तेणीने जो. अत्यंत मनोहर एवी ते स्त्रीने जोश्ने, ते राजा चोकडं खेंची घोडाने उनो राखी त्यां स्थिर रह्यो. पड़ी क्षणवार त्रम पामीने, ज्यारे ते शुछिमां श्राव्यो, त्यारे तेणीने कन्या जाणीने, योगी जेम शाश्वती शक्तिने पालीने, तेम ते श्रानंद पाम्यो. पडी ते राजा ते मृगादीनी नजदीक जश्ने, तेणीने कदेवा लाग्यो के, हे नितंबिनि! तुं परणेली ने के, नहीं ? ते कहे? त्यारे कुमारिकाये कडं के, हे राजन्! हुँ कुमारी दु; एम कहेतांज ते प्रपंची राजा तेणीनेघोडापर चडावी चा- लवा लाग्यो. एवी रीते पुत्रीनां वियोगथी कुःखी श्रयेलो ते तापस, कु- बल शरीरवालो थयो थको, मुःखथी पोतानां दिवसो निर्गमन करवा ला- ग्यो. पठी दीण थयेल वे धातु जेनी, ईर्षालु, मरवानी चावालो, श्रने चेतना रहित ते थयो; त्यारे तपस्वी पुण्यमाटे तेने श्रा जिनम- दिरमा लाव्या. ते तापस खन्नावथीज मत्सरवंत होवाथी जिनेश्वर प्रजु. ने नम्यो नहीं, पण जिननां दर्शनश्री, आर्तध्यानथी मरीने यक्षपणाने प्राप्त अयो. जेम केर चडेला माणसोने मृत्युमुंज शरणुं वे, तेम मिथ्या.
, , हीतीयःसर्गः ४३ वथी मूढ थयेलां मनवालानी गति नरकज : पण आ बिचाराने अं- तकाले पण जे नेमिनाथ प्रजनुं दर्शन अयु, तेथी नरकगति मटीने तेने देवपणुं प्राप्त थयु: केमके, स्मरण करायेला, दीवेला, स्तवेला, अथवा पूजेला जिनेश्वर प्रनु, स्वर्गादिक उत्तम गति आपे बे. अहो ! जिनें- अप्रजुनु माहात्म्य केवु ने ! ! के जेनां एकवार दर्शनथी पण तापस पापनां समूहने तजीने देवपणाने प्राप्त थयो. हवे ज्यारथी तेनी पुत्रीन हरण थयुं , त्यारथी ते मनुष्यप्रते वेषवालो थयो , माटे हजु पण ते श्रन्यासथी माणसोने ते दुःख आपे बे. एम कहीने ते मुनि, कांतिनां समूहथी काश श्रने पृथ्वीने तेजस्वी करता थका, बीजां चैत्योने नम- वामाटे आकाश मार्गे चाल्या गया. पनी दीव्य प्रजाववाली ते योगिनी पण पोताने स्थानके गइ, अने कुमार पण जिनपूजा कर्या बाद कालवन- प्रते जवा लाग्यो. ते वखते नाशिकाने फोडी नाखे एवी पुगंध, त्यां पडेलां मुडदाउमाथी निकलवा लागी. हवे उत्तम पराक्रमवालो ते कुमार पण, ते गंधने अनुसारे, हाथमां तलवार नचावतो थको त्यां जवा लाग्यो. ते वखते शस्त्र सहित, तथा नयंकर एवा काल अने कंकालने तेणे जोया, तथा ते तेने क्रोधधी मारवा लाग्या. युद्धमा कुशल एवा ते राजकुमारे, मुनि जेम राग अने रोषने, तेम ते महावलवान तथा पुर्ग- तिमा जनारा यदोने जीत्या, पबी एवी रीते जीत करीने, ते कुमार य- दनां घरप्रते गयो, त्यारे तेणेज तेने मोटी गदाथी रोक्यो; अने ते यद तेने कहेवा लाग्यो के, अरे मनुष्य ! तुं को नवीन ने, अने मारी पासे तारुं वल शुं हीसावमां ? माटे हवे तारा इष्टदेवर्नु स्मरण कर? केम- के, हमणां तारुं मृत्यु थशे. त्यारे राजकुमार पण जरा हसीने साहसथी कहेवा लाग्यो के, हे यद! वचनमात्रयी मने तुं शामाटे दोन पमाडे जे ? वली तुं क्रोध नहीं कर? पण जरा शांत था? अने हृदयमा विचार के, क्रोधने वश यश तुं शामाटे निरपराधि प्राणीउँने हणे ? माटे तुं अमूल्य देवपणुं जोगव? अने मनुष्यवधनो त्याग कर ? केमके क्रोधांध माणसने था जव श्रने परनवमां पण सुख नथी; कारणके, क्रोध येते, दयारूपी वेलडीने वालवामां दावानल सरखो, जवरूपी समुउने वधार- । नारो, कुगति श्रापनारो, तथा धर्मनो घात करनारो वे. वली क्रोध ठे ते, , , , ४४ शत्रुजय माहात्म्य. अग्निनी पेठे तीव्र तापने करनारो बे, तथा प्रथम पोतार्नु स्थानकज वा- लेबे, अने पनी बीजं स्थानक तो बाले, अथवा न पण वाले, माटे तेनो तुं त्याग कर ? एवी रीतनुं तेनुं दूध सरखं वाक्य पीने, नवा ताववालानी पेठे, ते यदें क्रोधथी बलवा लाग्यो, तथा हृदयमा रहेला क्रोधनेज जाणे कहाडतो होय नहीं, तेम होउने स्फुरायमान करीने, तथा भृकुटी चडावीने कहेवा लाग्यो के, नथी बीजं जेना सरखं शरणुं, एवो जे धर्म, ते तारे विषेज स्फुरायमान यश रहेलो , माटे ते धर्मनुं माहा. म्य मारे जोवू बे, तेथी तुं मारी साथे युरू कर? एम कहीने, हाथमा मुजर वेश्ने ते महाकाल यद कुमारप्रते दोड्यो. ते वखते महा पराक- मी एवो ते कुमार पण खड्गविद्याथी पवित्र थयो थको, क्रोधयी खड्ग ज- गामीने युरू माटे तेनी तरफ दोड्यो. महामन्त, महापराक्रमी, तथा महा- जुजावाला, एवा तेर्ड बन्ने युद्ध करता थका वनदेवीने आश्चर्य करवा लाग्या; महापराक्रमी एवा तेर्ड बन्ने कोश् वखत श्राकाशमां फाल देता, तो को वखते पृथ्वीपर रहेता, तो कोश वखते विचित्र प्रकारे गमन क- रता; वली ते नालां, मुजर, तथा तलवारथी एक बीजाउने वारंवार मारता हता. वली ते मुष्टीश्री मदनी पेठे लड़ता थका, पगनां घबका- राथी पृथ्वीने पण अत्यंत कंपाचवा लाग्या. हवे यदनां मारथी जर्जरित थयेला ते कुमारे, क्रोधथी खड्गविद्यानुं स्मरण कर्यु, तथा ते खड्ग हाथमां लीधुं. ज्वालानी श्रेणिवायूँ, तणखाऊनी पंक्तिथी युक्त थयेनुं, त- था मारवानी श्वाथी “ट्ट” शब्द करतुं, तथा प्रत्यक्ष कोपाग्निसर- खं ते खड्ग जोड्ने, ते यद पण बीकथी अत्यंत झोन पामवा लाग्यो, पनी महीपाले ते यदने कडं के, अरे यद! मारा क्रोधथी तुं तारा देवपणा- नो शामाटे त्याग करे ? माटे मारां चरणकमलनी तुं सेवा कर ? तथा हिंसा तजीने दया कर? तथा सर्व जीवो प्रते समता राख? अने तारी संपदा जोगव.? एवीरीतनी ते राजकुमारनी शौर्यता, तथा वाक्यनी धीरताने सांजलीने, मनमा आश्चर्य पामी ते यद कहेवा लाग्यो के, हे वत्स ! हुँ ताराथी जीतायो, माटे हवे तुं तुरत कंक वरदान माग ? तथा हे उ- त्तम लोचनवाला! तारा शिवाय बीजो कोइ पण वीरपुरुष आ पृथ्वीपर नथी. वली तें कह्यु के, धर्मश्री निश्चयें करीने जय थाय , ते खरं बे, , हीतीयःसर्गः ԺԱ ढुं तो हिंसक ढुं, तथा तुं सर्वने अजयदान देनारो बुं. एवी रीतनुं यदा- वचन सांजलीने, विवेकी एवो ते राजकुमार खड्गने मीयानमां नांखी- धर्मनी रुचिवाला एवा ते यदने कहेवा लाग्यो के, हे यद! धर्मने विषे तारी रुची हवे स्फुरे , एवी हुँ तर्क बांधुं ; माटे हवे आपणे तारा मेहेलनां अग्र जागप्रते जश्य, अने त्यां आपणे वातो करीशु. ए- वी रीते महा पराक्रमी एवा ते महीपाल अने महाकाल मेहेलमां जश् फरुखामां वेग. पनी त्यां ते राजकुमार धर्मनां सर्वस्खें करीने मनोहर, गंजीर, तथा महिमाथी अधिक, अने मनने प्रीति करनारी वाणी बोलवा लाग्यो के, धर्मथी राज्य मले बे, देवपणुं प्राप्त थाय ने, तथा मो- क्ष पण मले , माटे डाह्या माणसोये धर्म सेववो; वली धर्म उत्कृष्ट मं- गलरूप ने, तथा स्वर्ग अने मोहने देनारो, अने संसाररूपी वनने उलं- घवामां मार्ग देखाडनारो बे; वली धर्म मातानी पेठे पोषण करे , पि- तानी पेठे रक्षण करे , मित्रनी पेठे खुशी करे , तथा वंधुनी पेठे स्ने- ह राखे बे. ते धर्मनी माता सरखी दया, सुरासुरोने पण माननीक बे; माटे ते दयानी वैरीरूप हिंसाने डाह्यो माणस अंगीकार करतो नथी. वली जे माणस हिंसानो त्याग करतो नथी, तेनुं दान, तप, देवपू- जा, शील, सत्य, तथा जप, ए सघलु निष्फल बे. कांटाथी विधायेदूं आपणुं शरीर पण ज्यारे दुःख पामे , त्यारे शस्त्रथी वीजा प्राणीनी हिंसा ते केम कराय ? वली जे मूर्खनां सरदारो दया विनां धर्मने ईचे वे, ते हीज- डाउँ वंध्या स्त्रीथी पुत्रोत्पत्तीनी श्वा राखे बेमादे दयाज उत्कृष्ट धर्म, तथा उत्कृष्ट ज्ञान ने, अने दयाविनानो सघलो धर्म निष्फल थाय बे. वली हे यदराज ! कृतघ्नपणुं श्रादरवू नहीं, पण कृतपणुं श्रादरवू, तारो उप- कार करनारा धर्मप्रते तुं श्रादर कर? वती जीवदयावाला धर्मने अं. गीकार करीने, पूर्वे कोश् वगलाए स्वर्गसुख मेलव्युं , तथा पनी फरी- ने नव न करवा पडे, एवी ते मुक्ति पाम्योते. ते कथा नीचे प्रमाणे जाणवी. श्रीद नामनां वनमां निर्मल पाणीवालुं, तथा कमलोथी शोलतुं एक तलाव . ते तलावमा मत्स्योतुं नक्षण करनारो, रोषध्यानी, तथा म- हाकर, अने स्वेदाचारी एक वगलो रहेतो हतो; ते वगलो त्यां जल पीवामाटे श्रावता कागडा श्रादिक पदीने पण मारी नांखतो. एट- , ४६ शत्रुजय माहात्म्य. लामां साक्षात् देहधारी धर्मसरखा, तथा सकल प्राणी ने पोतानी पेठे- ज जोता, कोश्क केवली मुनि त्यां आव्या; ते मुनि ते तलावने कांठे समोसर्या, तथा त्यां हरिण, सिंह आदिक पशुलं पण तुरत आव्यां. ते वखते पुष्ट थयेलो ते बगलो पण, केटलाक वगलांउँथी वीटायो थको, मुनिनी वाणीरूपी अमृतने पीवानी श्वाथी त्यां श्राव्यो. ते वखते ते मु- नि पण तेउने बोध देवा माटे तेउनीज नाषाथी, दयापूर्वक, धर्मरूपी रा- ज्यने शोजावनारी देशना देवा लाग्या के, श्रा संसारमा पांचे इंजिन पटुपणुं, तथा ज्ञान पुर्लन ने, तेमां पण विवेक रहित पशुजने तो उत्तम धर्म उर्लन जे. जे प्राणीज्यें पूर्वे धर्मने विराध्यो बे, तेजने तिर्यंच- गति मले , पण जे तिर्यंच गतिमां आवीने पण पाप करे , ते नर- कमां जाय बे; त्यां तपावेला लोखंड साथे आलिंगन, तपावेला सीसानुं पान, बंधन, बेदन, नेदन, तथा वन अने कांटानुं नोंकावापणुं थाय ने, माटे आत अने रौष ध्यान ध्याववां नहीं, तथा प्राणीवध करवो नहीं; श्रने सघला चराचर प्राणीउँने पोतानी पेठे जोवां. एवीरीतनां ते मुनिनां वाक्यथी सिंह, वाघ आदिकोये परने पीडा करवान तजी दीधुं, तथा ते बगलो पण दयामां तत्पर थयो; तथा ते दिवसथी मांडीने दयामां तत्पर थयो थको ते पोतानो काल निर्गमन करवा लाग्यो, अ- ने धर्मने स्मरतो थको ते देवलोकमां गयो; त्यांथी चवी वेपारीनां कुल- मां उत्पन्न थश, तथा पोताने हितकारी एवो धर्म करी, एकावतारी थयो थको ते मोद पामशे. माटे हे यदराज! ते पण धर्मथीज आ देवपणुं मेलव्युं बे, माटे क्रोधयुक्त थयो थको तेज धर्मनो वेष करनारी एवी हिंसा तुं शामाटे करे ? माटे हवे तुं हिंसाने तज? अने दया कर? तथा हमेशां धर्मने नज? तथा तारा देहथी पण प्राणीयोप्रते उपकार कर.? उत्तम माणसोये धन, जीवित, विद्या अने बलें करीने, आ लोक श्रने परलोकमां हितकारी परोपकार करवो जोश्ये. वली आ पूर्व जन्मनां क्रोधनुं फल जोश्ने, तारे खरेखर, तारा पोतानाज हित माटे वैरीप्रते पण वैर करवू नहीं. वली अंतकाले पण जे तें जिनेश्वर प्रजुनुं द- र्शन कयु, तेथी तुं देवपणाने पाम्यो, माटे हवे तुं हमेशां नेमनाथ प्रजुने पूज? एवी रीते ते राजकुमारनां वचनथी खुशी थयेलो ते यदा, हीतीयःसर्गः ४० चिंतामणि रत्न सरखा उज्ज्वल धर्मने पामीने गुणी एवा ते गुरुने नमतो हवो; अने कड़वा लाग्यो के, हवेथी मने जिन देव, परिग्रह रहित गुरु, तथा दयावालो धर्म था? एवीरीतनो धर्म तेणे अंगीकार कयों, तथा गुरुपूजानां वदलामां तेणे राजकुमारने विद्या आपी. पनी ते राजकुमार हर्षथी ते यदने रजा श्रापीने, दया सहित मनवालो भयो थको चाल- वा लाग्यो; तथा विचारवा लाग्यो के, हवे मारां नगरप्रतेज; पण नहीं! हुँ प्रसंगेथी ज्यारे वहार श्राव्यो, त्यारे हवे नाना प्रकारना आश्चर्योथी नू- पित थयेला विविध प्रकारनां देशोने मारे जोवा, के जेथी पोतानी शक्ति जणाशे, देशाचारनी परीक्षा थशे, उत्तम अधम माणसोनुं जाणपणुं थशे, तथा कलाऊनो पण अभ्यास थशे, तेम तेथी नाना प्रकारनां माणसोनो, प्रसंग थशे, तथा विविध प्रकारनां तीयों पण जोवाशे; श्रने तेज हेतुथी डाह्या माणसो देशाटन करे . वली पुरुष ज्यां त्यां जश्ने, परथी तथा खजनोथी जे सन्मान मेलवे बे; तेमां पण पूर्वनां पुण्योनुंज कारण . एम विचारिने ते राजपुत्र पूर्व दिशा सन्मुख चालवा लाग्यो, तथा केटलाक नगरो अने बगीचा आदिकने लंधी गयो, एम करतां केटलेक दिवसे ते सुंदर नामनां नगरप्रते पहोंच्यो, अने त्यां वृदोनी घटावाला वनमां गयो. त्यां अंविकानां चैत्यमा जइ एक फरुखामा रह्यो, तथा देवगुरुतुं स्मरण करीने, रात्रिये निर्भय थक्ष सूतो; एटलासां तेणे, “हे तात! हे माता! हे ना! हे दयावंत शूरा लोको! यमनी पेठे निर्दय एवा आ पापीथी मारुं रक्षण करो?" एवीरीतनी कोइ स्त्रीनी दीन वाणी ते म- हीपाले वारंवार सांजली, अने ततक्षण जागी उठ्यो; तथा ज्यांथी ते श- व्द श्रावतो हतो, ते तरफ निश्चल मनथी हाथमां तलवार लेझ, उताव- लथी चालवा लाग्यो. त्यां तेणे पर्वतनी खीणमा ध्यानमा रहेला एक पु- रुपने, व्याकुल थयेली एक स्त्रीने, तथा अग्निकुंडने जोयो; त्यारे तेणे वि- चार्यु के, कोयी पण उगायेलो, श्रा सुग्ध माणस आ स्त्रीने मारवा- नी छावालो , माटे हवे तेणीनुं हुं रक्षण करूं, एम विचारी, ते, ते पुरुपने कहेवा लाग्यो के, थरे उष्ट! या तें पापन कार्य शुंवारंन्युं ठे? था वासिकाने ठोडी दे? नहींतर हमणा तने यमने घेर पहोंचतो क- रीश. ते सांजली संत्रांत थलो तथा श्रादेपश्री त्रासयुक्त बयेलो ते , HG शत्रुजय माहात्म्य. विद्याधर बन्ने हाथोथी ते स्त्रीने उपाडीने, पवनयी पण अधिक गति- थी चालवा लाग्यो. त्यारे कुमार पण ते. स्त्रीने मुकाववा माटे निश्चययु- क्त थयो थको, खड्ग सहित तेनी पाबल दोड्यो. एवी रीते पाठल दोड- ता एवा ते राजकुमार तरफ दृष्टि राखीने, विद्याधर पण वेगथी पवनने पण जीततो थको चालवा लाग्यो. एवी रीते दोडतां थकां स्त्रीमांज रहे. ली ने बुद्धि जेनी, एवा ते विद्याधरे थाकी जवाथी, नरक सरखा भयंकर कुवामां तुरत कंपापात कों; त्यारे दयालु, तथा महा पराक्रमी एवा ते राजकुमारे पण, तेने खेंची कहाडवानी श्वाथी तेमां ऊंपापात कयों. त्यारे ते विद्याधर पण, दीधेलो ने ताप जेऊये, एवा पापोयें करीने जाणे खेंचातो होय नहीं तेम अदृश्य थयो. पनी ते कुमार पण त्यां कुवानो केटलोक नाग उलंगी गयो; त्यां तेणे प्रकाश दीगे, तथा पठी त्यां तेणे वृदोनी पंक्ति जोइ. पली अहीं तहीं नमतां, तथा वनोने जोतां थ- कां फरीने तेणे ते स्त्रीनां रडवानो शब्द सांजल्यो; त्यारे वृदोमां संता- श्ने, तथा धीरे धीरे चालीने अने मौन धरीने खड्ग ले तेणीनी पासे ते गयो; त्यां तेणे लाल चंदनथी लीप्त करेलां अंगवाली, लाल वसी तथा ला- ल माला पेहेरेली, एवी ते स्त्रीने अग्निकुंडनी समीपे जोक्ष. पली कुमार पण श्राकारगोपन करीने,तथा वस्त्रथी खगने आबादित करीने, क्रीडापूर्व- क फरीने ते तेनी पासे आव्यो; अने तेने कहेवा लाग्यो के, हे महास- त्व ! था तुं शुं करे जे? वली तुं गुरुनी आज्ञाथी, के पोतानी बुद्धिथी,के कुलक्रमथी श्रा कार्य करे बे? त्यारे विद्याधर पण कहेवा लाग्यो के, हे पं. थि! हुं मारी श्वा प्रमाणे करुं बुं, तुं तारे चाट्यो जा ? सर्व माणसो पोतपोतामां तत्पर होय , तेमां बीजानी शिखामणनी कं पण जरूर होती नथी. ते वखते ते कुमारिका राजकुमारने कहेवा लागी के, हे महा परोपकारी! मने मारवामां तत्पर एवा आ पापीथी मारूं रक्षण कर ? एवी रीते तेणीनुं दीन अक्षरोवालुं वचन सांजलीने, ते दयालु राज- कुमार उत्तम रचनावालुं वचन ते विद्याधरने कहेवा लाग्यो के, हे वि- द्याधर! था बीचारी उत्तम निराधार स्त्री बे, अने तुं तो क्षत्री वंशमां उत्पन्न थयेल , माटे आई कुकर्म करतां तने मनमां पण शुलजा आ- वती नथी ? वली “स्त्रीनां वधथी विद्या सधाय " एवो नम तुं बिल- वीतीयःसर्गः ४ए कुल राखजे मां ? केम के पापारंजयी तो शुन कर्म पण पोतानी मेलेज नाश पामे दे. वली हे मुग्ध ! कोश्क तारा वैरीये तारी उन्नतिनो नाश करवा माटे, श्रा उपायथी खरेखर तने उग्यो ; माटे हे मुग्ध ! मारूंक- युं मान ? अने श्रा स्त्रीने बोडी मेल ? केम के स्त्रीहत्याथी माणसने - गति मले बे. एवी रीतनां राजकुमारनां वचनने सांजलीने उलटो ते वि- द्याधर वधारे कोपायमान थयो; केम के, तपेला तेलमा जल नाखवाथी ते वधारे नडको ले उठे . पनी ते विद्याधर ते राजकुमारने कदेवा ला- ग्यो के, तुं विद्याने शामाटे निंदे ? अने मारा गुरुने पण तुं शामाटे निंदे ? माटे तुं तारे तारे मार्गे चाल्यो जा? नहींतर क्यांक माथु पण कपा जशे !! एम कहीने हाथमा खड्ग लेश, ते कुमारप्रते दोड्यो. पराक्र- मी कुमार पण लड़वाने सजा थयो. पठी ते वन्ने खड्गथी, तथा दंड- थी अत्यंत लडवा लाग्या. पठी सहा बलवान एवा ते कुमारे खड्गविद्या- नां प्रजावथी ते विद्याधरने जीत्यो, त्यारे विद्याधर कदेवा लाग्यो के, वि- द्या अने शस्त्रमा पारंगामी देवोथी पण हं अगाज जीतायेलो नयी, पण महा पराक्रमी एवा तुंथी हुँ जीतायो बु, माटे हवे तुं कोण ? ते कहे ? वली हुं तो पापमां रक्त थयेलो हुँ, अने तुं तो प्राणीनु हित करनारो वे, वली धर्मथी जय थाय , तथा अधर्मथीनंग थाय वे, तेमां संशय नथी. एम कहीने ते विद्याधर मौन रहेते ते ते राजपुत्र तेने कहेवा लाग्यो के, हवे तुं खेद कर नहीं? पण धर्मप्रते बुद्धि राख ? वली स्त्रीवधनां पापथी नरकमां जवाय , अने विद्यानां समुजसरखो तुं, ते स्त्रीवधथी उत्तम फल मेलववाथी वा राखे !! वली हे महा बुद्धिवान् ! हजु पण तुं परनो वेष कर नहीं; पण जिनेश्वर प्रजु, श्राराधन करीने सुखी था? एवी रीतनी तेनी वाणी सांजलीने करेल वे नमस्कार, त- था जोडेल , हाथ जेणे एवा ते विद्याधरे तेनी पासे श्रावीने शिप्यनी पेठे शिखामण ग्रहण करवा पठी ते राजकुमारे तेने पुढ्यु के, या कन्या कोण ? त्यारे ते विद्याधर कदेवा लाग्यो के, कान्यकुब्ज नामनां देश- । मां कल्याणकटक नामे एक मोटुं नगर ते, ते नगरमां दीधेल ठे, याचको- प्रते सुवर्ण जेणे, तथा मंगलनी श्रेणिधी शोजित थयेलो अने उत्तम बु- ४ शिवालो कल्याणसुंदर नामे राजा . ते राजाने, पतिनी नक्तियाँ , , ५० शQजय माहात्म्य. पवित्र, तथा शीलरूपी अलंकारने धरनारी कल्याणसुंदरी नामनी राणी ने. तेनी कुतीमा रत्ननी पेठे उत्पन्न थयेली गुणसुंदरी नामनी आ कन्या वे; तेणीने में पुर्विनीते मोटी श्छाथी अहीं आणी बे. वली हे कुमार! तें था तारी शक्तिथी, आ कुमारिकाने जीवितदानथी, तथा मने नरक- नां उद्धारथी, एम अमो बन्नेने चाकरनी पेठे खरीदी लीधा बे. वली या कन्यानो स्वयंवर एक मासमां मोहोटो थवानो बे, पण जीतेल के मुखथी कमल जेणीये, एवी श्रा कन्याने में तेनां घरथी त्याग करावी. एवीरीते महीपालने कहीने, ते विद्याधर तेनां वचनरूपी ज्योत्स्नाने पीवाने च- कोरनी पेठे तेनी सन्मुख जोश्ने उनो. पड़ी ते कुमार पण उत्तम रसनां श्राश्रयवाली वाणी कहेवा लाग्यो के, आ कुमारीकाने तुं हवे तुरत तेनां पिताने घेर पहोंचाड? एवी रीतनी तेनी वाणीथी, ते विद्याधर, विद्यानी शक्तिथी, आकाशमार्गे ते कन्याने तेणीने पोताने स्थानके ले गयो.प- ठी विद्याधरे ते कुमारने शोल वीद्या आपी, अने कुमारे तेने जैनधर्म आप्यो. पनी पूर्व दिशामां तिलक समान एवा एक उंचा मेहेलने जोश्ने, कुमारे तेने पुज्यु के, आ मेहेल कोनो देखाय ? त्यारे विद्याधरे कंक मनश्री विचारिने कमु के, हे कृपालु कुमार ? तुं मारी कथा आदरसहि- त सांजल ? आ वैताढ्य पर्वत उपर रत्नपुर नामर्नु नगर बे, त्यां शत्रुऊने जीतनारो मणिचूड नामे राजा हतो. तेने विद्याविलासमां रसिक, तथा पितानी जतिथी पवित्र थयेला, एवा रत्नप्रन तथा रत्नकांति नामनांबे पुत्रो हता. तेमांथी रत्नप्रने राज्यनां मदथी, मने रत्नकांतिने बलवान जाणीने, कंक मिशथी नगरमांयी कहाडी मेट्यो. पड़ी मणिचूडे रत्न- प्रत्नने राज्य सोंपी दीक्षा लीधी, तथा सर्व प्राणी प्रते समचित्तवालो थयो थको ते वनमा गयो. हवे ते नाश्नां देषथी में आ पातालमां, मो- होटा मेहेलोनी श्रेणियी शोनावालुं नवं शेहेर वसाव्यु. श्रा नगरनां ना- यक समान तथा महाप्रनानिक एवा श्रीशांतिनाथ प्रनु, सिझनां धरोथी विंटायेला या प्रासादमा रहे . ते मारा नाश्ने जीतवामाटे, महीपाल ! में आ कुविद्यानो उपाय कयों हतो, पण सारं थयु के, तें मने नरकमां पडतो वचाव्यो. माटे हवे चालो, आपणे जिनपूजामाटे या चै- त्यमा जश्य, एम कही ते विधिपूर्वक देवसेवा करवा लाग्या. पढी उ- वीतीयःसर्गः एर त्तम विनयवालो ते खेचर कुमारने मार्ग देखाडतो थको, पातालवनमा रहेला मुनिने देखाडवा लाग्यो. त्यां जाणे पाषाणनी मूर्तिमयज होय नहीं, तेम ध्यानमां वेठेला, तथा जगतमां प्रख्यात एवा सर्वज्ञपुत्रोनी तुलना करता, संयमधारी तथा पवित्र मूर्तिवाला, ते मुनिने जोड्ने कुमार अत्यंत आनंद पाम्यो. पनी अत्यंत नक्तिवंत एवो ते राजकु. मार विधिपूर्वक तेजने नमीने, तेजेनां मुखरूपी चंप्रते दृष्टि राखीने त्यां वेगे. पठी सहज उपकारी एवा गुरुये पण ते वन्नेने जव्य जाणीने, चंड सरखो उज्ज्वल धर्मोपदेश कदेवा मांड्यो. कल्याणरूपी वेलडीनां कंद समान, अने आपदारूपी कमलनीनो नाश करवामां हाथी समान, तथा लक्ष्मीनां कुलमंदिर सरखो धर्म आ दुनियामां जयवंतो वर्ते . हवे ते वखते त्यां चारित्रं करीने पवित्र, मनोहर श्राकृतिवाला, तथा पु- एयरूपी शृंगारवाला, वे साधु श्राव्याः तथा गुरुने नमस्कार करीने त्यां वेग; त्यारे उत्तम बुद्धिवाला महीपाले तेजेने पुन्यु के, हे जगवन्, तमो बन्ने क्याथी श्राव्या ? त्यारे ते कहेवा लाग्या के, श्रमो बन्ने पुं- डरिकगिरि, अने गिरनारनी हर्पथी यात्रा करीने, हमणा अहीं थाव्या ठीये. त्यारे विद्वानोमां शिरोमणि महीपाल, ते सांजलीने तीर्थनी वा- थी पोताने धन्यमां शिरोमणि मानवा लाग्यो. पठी गुरु पण महीपाल- ने धर्ममां अने तीर्थमां आदरयुक्त मानीने, हर्षथी, ते तीर्थचें माहात्म्य कहेवाने, तेनापर कृपा करता हवा. जेम जिनोमां आदिनाथ, चक्रोमां जरत, नवोमां मनुष्यत्नव, अदरोमां ॐकार, देशोमां सौरान, तथा त्र- तोमा शील, मुख्य , तेम सघला तीर्थोमां शत्रुजयतीर्थ मुख्य कहेवाय ने. ज्यां दारिद्यने नाश करनारो तथा जयवंतो सिझाचल पर्वत वे, त्यां मुःख तथा पापोनो संनवज क्याथी होय ? वली ते शत्रुजय पर्वतर्नु मा- हात्म्य तो जिनेश्वर प्रचज जाणी शके, केम के, समुनी गंजीरता मं- दाराचलज जाणी शके वे, वीजो कोइ जाणी शकतो नथी, वली त्रणे जु- वनोमां पण था सिकाचल पर्वतज मुख्य तीर्थ ठे, केम के तेनां दर्शन- । मात्रयीज प्राणीउनां पापोनो समृह नाश पामे . वली ते शत्रुजय पर्व- तनां शिखरपर, दुःखें करीने वारी शकाय एवो अज्ञानरूपी जे यंधका- रनो समूहः तेने दूर करवाने सूर्य समान श्री नानिराजानां पुत्र - ह , एश शत्रुजय माहात्म्य. षजदेव प्रजु विराजे जे. एवी रीतेत्रणे जगतमा अत्यंत अतिशयवाला ते बन्ने तीोंने जोश्ने, प्राणी सर्व हत्यादिक पापोथी मुकाय ने. हवे ते- नी कथा कहे . जरतदेवमां श्रावस्ती नामनी नगरीमा त्रिशंकुनो पुत्र त्रिविक्रम नामे राजा हतो. ते राजा एक दहाडो उद्यानमा फरतो थको एक वडनां वृ- दानी नीचे उन्नो, त्यां तेणे पोतानां मस्तकपर, क्रूर शब्द करता एक प- क्षीने जोयो. कडवा शब्द बोलता ते पदीने राजाये उडाडवा मां- ड्यो, पण ते उड्यो नहीं, त्यारे तेणे क्रोधथी बाणे करीने तेने मार्यो. त्यारे ते पक्षी पृथ्वीपर शिथिल थक्ष तरफडवा लाग्यो, तेने जो राजा कंज्ञक पश्चातापयुक्त थयो थको, पाडो वली नगरप्रते गयो. हवे ते पक्षी पीडाथी मृत्यु पामी कोश्क निल्सनां कुलमा उत्पन्न थयो, त्यां वनने विषे बालपणाश्रीज पापरूपी शधिनी वृद्धि करनारो थयो. हवे एक दहाडो ते त्रिविक्रम राजाये धर्मरूचि नामनां मुनिपासेनी, जावसहित नीचे प्रमा- णे दयामय धर्म सांजव्यो के, दयाज उत्कृष्टो धर्म, परम क्रिया, तथा प- रम तत्व , माटे हे नड ! ते दयानेज तमो नजो? वली जो दया न होय, तो दान, ज्ञान, निग्रंथपणुं तथा योगनी क्रिया पण व्यर्थ जे. कान- ने अमृततुल्य एवं मुनिनुं वचन सांजलीने दया उत्पन्न थवाथी राजा पोते मारेला जीवोनुं स्मरण करवा लाग्यो के, अहो ! में अज्ञानतानां वशथी अगाज बहु कुष्कार्य कर्यां ने, तेथी मारे कुःखें सहन थाय एवा विविध प्रकारनां नवसंबंधि जावोने सहन करवा पडशे; माटे श्रा जीवीतनु, त- था राज्यादिक शुं प्रयोजन ? के जेथी आ लोकमां संताप, अने प. रलोकमां मने नरकनी गति मलशे; माटे हवे हुँ, कादवमाथी जेम पनने तथा माटीमांधी जेम सुवर्णने, तेस था शरीरथी व्रतने ग्रहण करीश. ए. म विचारि राजाये, मुनिने नमस्कार करी आदरसहित, व्रतनी याचना करी, त्यारे मुनिये पण तेने हर्षथी दीक्षा आपी. पनी नणेल जे सर्व सि- कांतो जे, तथा नवे तत्वोने घरनारो ते त्रिविक्रम मुनि विधिपूर्वक उ- त्तम व्रत पालवा लाग्यो. एक दहाडो ते गुरु माहाराजनी रजा लेश्ने, एकाकी, सूर्य जेम आकाशमां, तेम संसाररूपी वनमा जमवा लाग्यो. उत्कृष्ट संयमवाला, तथा प्रतिमा धरीने उन्नेला, ते मुनिने, ते जीवे .
हीतीयःसर्गः ५३ जोयो; त्यारे पूर्वनां वैरथी ते क्रोधायमान थयो; तथा लाकडी अने मुष्टी विगेरेथी, क्रोधे करीने अल्पवुद्धि जेम पोतानां नाग्यने, तेम ते तेने मा- रवा लाग्यो; त्यारे शांत मनवालो, तथा जितेंजिय, ते मुनि पण जयंक- र मारथी पीडीत थयो थको, अरणिनां काटनी पेठे क्रोधथी बलवा ला- ग्यो; तथा ते नीलप्रते तेणे तेजोलेश्या मुकी, अने तेथी ते वृदनी पेठे वती गयो. एवी रीते ते लीलनो जीव सरीने नयंकर अटवीमां केसरी सिंह थयो, अने ते मुनि पण विहार करतो थको ते वनमां श्राव्यो, त्यारे ते सिंह तेने जोवाथी, श्रागला नवनां वैरथी तेने हणवाने दोड्यो; त्यारे मुनि पण धर्मनां साधनरूप देह रक्षण करवामाटे जाग्यो. त्यारे करे- बुं कर्म जेम प्राणीनी पाठल जाय , तेम ते सिंह पण तेनी पाउल दो- ड्यो,एवी रीते अति क्रोधायमान थयेला ते सिंदे मुनिने एटलोखेद पमा. ड्यो के मुनिये क्रोधायमान थर, तेनापर तेजोलेश्या मुकी; तेथी मृत्यु पामी ते सिंह जयंकर वनमा अत्यंत क्रूर दीपडो थयो, श्रने त्यां पण क- म योगे ते मुनि श्राव्यो; तथा जेटलामां ते मुनि स्थिर मनथी प्रतिमा धारीने रहे , तेटलामा पूर्व नवनां वैरथी ते दीपडो तेने मारवानी श्वा- थी त्यां श्राव्यो. ते वखते मुनि पण, जोके कपायोनुं नयंकर परिणाम जा- णतो हतो, तो पण कर्मनां वशथी कोप पाम्यो. अत्यंत ज्ञाननी संपदा- वाला तथा मोदनी श्छा राखनारा मुनिनां चित्तमां पण ज्यारे अत्यंत क्रोध श्रावे ठे, त्यारे वीजाउनी तो वातज शी करवी ? पठी ते मुनिये मु- केली तेजोलेश्याथी ते अत्यंत क्रोधी दीपडो मरीने कोश्क नयंकर वन- मां जंगली सांढ थयो, घणी रीते अराधेल ठे, योगर्नु अंग जेणे, तथा दै- वयोगे त्यां पण श्रावेला, ते मुनिने ते सांढे उपब कयों. त्यां पण ते मुनिये तेने प्रथमनी पेठेज मारी नांख्यो. त्यारे ते सांढनो जीव अवंति देशमां, उजायनी नगरीमां, सिद्धवडनां कोटरमां अत्यंत फेरी श्राशिवि- प सर्प थयो. अनुक्रमे ते त्रिविक्रम मुनि पण चालता थका, ते वडनीचे थावीने कायोत्सर्ग ध्यानमा रह्या त्यारे तुरत ते स पण तेने जोयो, पठी थत्यंत मत्सरथी पूर्व नवनां वैरी एवा ते मुनिने डंखवा माटे, इष्ट था- शयवासो, तथा विस्तारवाली फणावालो ते सर्प त्यां श्राव्यो. त्यारे मु. निए पण तेने धावतो जो. क्रोध लावीने श्रागलनी पवेज चमन मं- ५४ शत्रुजय माहात्म्य. दिरे मोकलावी दीधो. त्यां अकामनिर्जरानां योगथी कंक कर्मोने देदी- ने, ते सर्पनो जीव, कोश्क गाममां एक दरिडी ब्राह्मणने धेर पुत्रपणे जर उपनो; एक दहाडो ते मुनि पण विहार करतो थको तेज गाममां श्राव्यो. त्यां गामनी समीपे ते मुनिने ध्यानमा रहेलो जोश्ने, ते नीच ब्राह्मण पूर्वनां वैरथी, तेने मारवा दोड्यो; तथा निर्दय थश्ने, मूष्टी ला- कडी श्रादिकथी अनेक प्रकारे ते तेने मारवा लाग्यो, त्यारे मुनिए पण क्रोधयुक्त थश, आगलनी पेठेज तेने मारी नांख्यो. त्यारे अकामनिर्ज- राथी तथा किंचित् शुजनां उदयश्री ते ब्राह्मणनो जीव वाराणसी नग- रीमां महाबाहु नामे राजा थयो. त्यां तेणे उत्तम लीला श्रादिकथी घणो काल व्यतीत कयों. एक दहाडो ते मेहेलनां फरुखामां वेठेलो ह- तो, त्यारे मार्गमां एक निष्पापी मुनिने जतो तेणे जोयो; त्यारे ते वि. चारवा लाग्यो के, अहो ! श्रा कोश्क महात्मा बुद्धिवानोने पूजवा यो- ग्य बे; तो पण माझं मन तेना पर कंश्क वेषयुक्त थाय बे; वली अगाउ पण आवा कोश्क महात्माने में क्यांक पण जोया , एवी रीते ते रा. जा घणीवार सुधि विचारवा लाग्यो. एम विचारतां तेने जातिस्मरण ज्ञा- न थयुं, अने तेथी, साधुनां क्रोधरुपी अग्निनी ज्वालामां कवलरूप थए- ल बे जीवित जेमां, एवा पोतानां सात जन्मो तेने सांजल्या. तेथी रा. जाए नीचे प्रमाणे अरधो श्लोक रच्यो. ॥ विहंगः शबरः सिंहो, वीपी शंडः फणी विजः॥ अर्थः- “पदी, नील, सिंह, दीपडो, सांढ, सर्प अने ब्राह्मण." पनी तेणे लोकोमां कहेवराव्युं के, जे बुद्धिवान माणस आ समश्या पूरशे, तेने हुँ लाख सोनामोहोरो आपीश. पडी गूढ तथा प्रौढ रहस्यवाली ते समश्या धननी श्वाथी सर्व लोको बोलवा लाग्या. पनी त्यां चालता ते मुनिये एक गोवालीयानां मुखथी ते समश्या सांजली. त्यारे मुनिये तेनां नीचे प्रमाणे बे पदो पूर्या. ॥येनामी निहताः कोपा, त्सकथं नविता दहा॥ अर्थः-जे माणसे क्रोधथी तेने मार्या बे, तेनी अरेरे!! शी गति थशे एवी रीतनां मुनिनां वाक्यने सत्य मानीने, ते गोवालीये राजापासे , वीतीयःसर्गः ए ज, ते वन्ने पदो संजलाव्या. त्यारे राजाये विचार्यु के, श्रा समश्या श्रा गोवाली पुरी शके नहीं, एवं विचारि राजाये तेने पुज्यु के, जे माणसे श्रा समश्या पुरी होय, तेने वताव ? पठी राजाये तेने घणो आग्रह क- रवायी, ते अक्षरोरूपी रत्नोने उत्पन्न करवामां खाण समान, तथा पापोने खोदवामां कोदाली सरखा वनमां श्रावेला ते मुनिनुं व्रतांत तेणे कही सं- जलाव्यु. त्यारे राजा पण अत्यंत उत्कंठित थयो थको वनमां ते मुनिपा- से गयो; तथा त्यां जातिस्मरण झानथी ते मुनिने उलखी कहाडीने, तेने कहेवा लाग्यो के, हे मुनीश्वर! तमो मारा अपराध क्षमा करो ? वती मने धिकार ! के में ते ते नवोमां तमोने पीडा उपजावी ; वली आप उपकारीनां दर्शनथी हुँ श्रा राज पाम्यो ढुं. वली में क्रोधरूपी चां- डालने वश थश्ने, तमारा तपमां विघ्न कर्यु , माटे हवे मारा निमित्तनां क्रोधनो तमो त्याग करो? पढी त्यां मुनिये पण तेनां वचनरूपी अंकुश- थी, पोतानां मनरूपी हाथीने, तेवी रीतनां व्यापाररूपी वनमाथी खेंची लीधो. अने कहेवा लाग्या के, हे राजन्! मने धिक्कार ! के, साधु यश- पापी एवा में ते ते जन्मोमां तने हण्यो; माटे अज्ञानयुक्त मारा अपराधोनी तुं पण क्षमा कर? एवी रीते ते वन्ने त्यां परस्पर जेटलामां वातो करे ठे, तेटलामां ते ये श्राकाशमां उंछनिनो नाद सांजल्यो, श्रा शुं हशे !!! एम विचारतां थका जेटलामां ते थाकाशमां नजर करे ते, तेटलामां तेये देवनां कहेवाथी वनमा रहेला केवली मुनिने जाण्या; त्यारे तेने जोवानी श्वा माटे आदरयुक्त थया थका, ते मननां संशय- नो नाश करनारा, तथा देवोधी पूजायेला, ते केवली पासे जश्ने, तेने नमता हवा. त्यां मुनिये पण तेर्जनां निष्पापी नावने जाणीने, जीवदया- मय धर्मनुं माहात्म्य कहेवा मांड्यु, देवपदवीयें करीने मनोहर एबुं धर्म- रूपी पाणी होय . पण क्रोधरूपी फेरथी उत्पन्न घता हिंसारूपी मेलथी ते मलीन थाय वे. वली पोतानां श्रात्मारूपीजीतपर करेली चारित्ररूपी चित्रनी रचना, क्रोधरूपी कुचामां चॉटेला हिंसारूपी काजलधी नाश पामे दे. वली जे माणस अज्ञानथी उत्पन्न ययेला थविवेके करीने,मुनिने कदर्थना करे . तेनां सरखो वीजा कोइने पण पापी जाणवो नहीं. वली जे मूर्ख मुनि तीन तप तपतो यको पए क्रोध करे , ते चारित्ररूपी तृ- , ने पण, . ५६ शत्रुजय मादात्म्य. दने बालीने, तेनी राख पोतानां आत्माप्रते नांखे बे. वली हे राजन् ! तें जे पूर्व नवमां मुनीने गुस्लो चडाव्यो, तेथी तने अने मुनिने, बन्नेने क- र्मबंध पड्यो. वली हे मुनि ! तें पण अजाणतां थकां हिंसा करेली में; माटे हवे सर्व पापोने नाश करनारा शत्रुजय पर्वतप्रते तुं जा? अने त्यां तपस्या करता थका, तथा अरिहंत प्रजुनुं ध्यान धरतां थकां, केवलज्ञा- न पामी तुं मोदे जश्श; वली हे मुनि ! निविड एवं था तारुं कर्म, श- @जय तीर्थ विनां आकरा शीलादिकथी पण दूर थशे नहीं; वली हे रा- जन् ! तुं पण आ मुनिने गुरुरूप मानीने, तथा तेने अगाडी करीने, मा- णसोनी साथे शत्रुजय पर्वतप्रते जा? अने त्यां समतापूर्वक यात्रा कर ? तथा यात्रा कर्या बाद सर्वविरति तथा स्थिर ब्रह्मचर्यमां तत्पर थश्ने, ते मुनिनी साथे त्यांज उत्तम तप कर ? वली सुवर्ण जेम टंकणखारथी, त- था खुण जेम पाणीथी, तेम शत्रुजयनां स्मरणथी कर्मरूपी कादव गली जाय बे. वली सूर्यश्री जेम अंधकार, तथा पुण्यश्री जेम दरिखपणुं, तेम शत्रुजयनां स्मरणश्री कुकर्मों नाश पामे बे; वली वज्रश्री जेम पर्वत, तथा सिंहथी जेम हरिण नाश पामे बे, तेम शत्रुजयनां स्मरणथी पूर्वनां कमों नाश पामे बे; वली अग्निथी जेम सघली वस्तुआ, तथा लोखंडश्री जेम वी- जी धातुर्ज, तेम शत्रुजयनां स्मरणथी सघg अज्ञानरूपी अंधकार नाश पामे बे. एवीरीतनां ज्ञानीनां वचनने ते बन्ने हृदयमा धारीने,तथा नक्ति- श्री तेने नमीने, प्रीतिवाला थया थका, तथा संघप्रते अनुरक्त थया थ- का, तीहां यात्रा करीने, उत्सवनी रचनाथी रंजित करेल , सघलु जग- त जेऊये, एवा थया थका, तीव्र तप तपीने, तथा पुण्यने प्रगट करीने, मुक्तिसुख मेलवताहवा, एवी रीते हे महीपाल ! शत्रुजय पर्वतपर सर्व ह- त्यानां पापो तुरत नाश पामे बे. एवी रीते आदिनाथ प्रजुये कहेला धर्मने गुरुपासेश्री मेलवीने, पोताने धन्य मानतो थको, ते विद्याधरसहित त्यां- थी उठ्यो. पडी त्यां विद्याधरथी सेवायेलो, ते महीपाल, शाश्वता प्रजुनां वंदनश्री, तथा साधुऊनी सेवाथी केटलोक काल सुखेथी रह्यो. पड़ी ते महिपाल खेचरनी रजा लेश्ने, तलवारयुक्त थयो थको तथा मार्गमां कौ- तुकनो आश्रय लेतो थको कल्याणकटक नगरप्रते चालवा लाग्यो, पंडी ते राजकुमार श्राकाशगामिनी विद्यायें करीने आकाशमां चालतो थको बीतीयःसर्गः ບໆ स्वयंवर जोवानी श्वाथी कल्याणकटक नगरप्रते पहोंच्यो. त्यां जुदा जुदा देशोथी थावेला, तथा जुदी जुदी नापाउंमां निपुण, अने जुदा जुदा वे- पने धारण करनारा एवा राजाउने तेणे जोया. त्यां जंचा मांचाइनी श्रे- णि, तेवी रीतनां संघथी पसीनावाली जाणे थर होय नहीं, तेथी पता- कार्जनी श्रेणिथी वीजाती हती. त्यां श्राम तेम जमता महीपाले, लष्करथी वीटायेला पोतानां मोटा ना देवपालने जोयो. पठी त्यां म- हीपाले पोतानो वेप बदलावीने, जाणे कंछ वात जाणतो न होय नहीं, तेम तेनी समीप श्रावीने जोवा लाग्यो. पठी तेणे तेने पूठ्यु के, आ स. घलां राजानां सैन्यो, था जंचा मांचा, तथा अहीं तहीं दोडतो माण- सोनो समूह, ते श्रा सघर्बु शुं ठे? वली हुँ तो परदेशी तुं, तेथी हे मि- त्र! श्रा व्रतांत हुँ जाणतो नथी; माटे ते सघलुं तुं मारी थागल निवेद- न कर.? त्यारे देवपाले कयु के, हे महासत्व ! तुं सघली वार्ता सांजल ? श्रा समृद्धिवालु कल्याणकटक नामर्नु नगर . तथा अहीं कल्याण- सुंदर नामनो राजा , तेने गुणसुंदरी नामनी पुत्री , तेनो श्राश्चर्यका- रक स्वयंवर महोत्सव श्रावती काले थवानो ठे. वली ज्वालानी श्रेणिथी याकुल थयेला था श्रग्निकुंडने तुं जो? तेनी अंदर घणां डालांथी वी- टायेलो था अनिवृद वे; तेनी शिखारूपी शाखामा रहेलां फलोने जे साहसी माणस ग्रहण करशे, तेने श्रा कन्या स्वयंवरपूर्वक परणशे. एवी रीतनुं तेनुं वचन चित्तमा निश्चय करीने, ते महीपाल पण मांचानां एक नागमां जश्ने वेगे. पनी लग्नने दिवसे घणां थानूपणोथी शणगारेली यह यकी, तथा विचित्र प्रकारनां रत्नोनी कांतिनां समूहोथी श्राकाशना- गने पूरती, तथा चलायमान यती नेत्रनी कांतिमां परोवेलां ठे, का- नपरनां कमलो जेनां तथा लटकता कुंडलथी घसायेल ठे, कपोलरूपी मणिनां श्रारिसा जेनां, तथा मनोहर हारनी कांतिरूपी जे चंडनी कला, तेथी स्फुरायमान वे किरणोनो समृह जेनो, वलयने धारण करती, तथा चोटलामा रहेला मालतीनां पुप्पोनी सुगंधियी, मदोन्मत्त बयेला न- मराथी सेवायेली, तथा सेंकडो गमे सखीच्ये लावेला सुगंधि अयोधी यादरयुक्त बयेली. तथा प्रकाशित थयेला चंडसरखी कांतिवाली, चत वतीने धारण करती. एवी ते राजकुमारी वरमालासहित मनुष्योये उपा- . शुं ԱՆ शQजय मादात्म्य. डेली पालखीमां बेसीने ते सजामां दाखल थ. ते वखते सघला राजा. ज, पडता कामदेवनां बाणोथी पीडीत थया थका, ते सुंदरीने जोश्ने दोलायमान थया. पडी जगतने जीतवा माटे जाणे देहधारी कामदेव- नी शक्तिज होय नहीं, एवी ते बालाने ते कुंडने किनारे ले गया. वली त्यां महापराक्रमी, अने गर्वथी कुर्धर एवा पर्वतोज जाणे होय नहीं, एवा ते विद्याधर अने राजानां कुंवरो पण आव्या; पण ते सघला ते अग्निकुंड- नी पासे पण जर शक्या नहीं, त्यारे ते वृदनां फलो लेवानी कुशलता तो दूरज रही. वली करेलो , उपाय जेउये एवा विद्याधरो पण, मिथ्यात्वि- ॐ पुष्प्राप्य मुक्तिने जेम, तेम ते फलो मेलवी शक्या नहीं. सेवी रीते सघला विद्याधरो तथा राजाश्रो थाकी गये बते, तथा कर ? " सेवा विचारमा जड होते बते, महिपाल जुजास्फोट करीने त्यां आव्यो; तथा हाथो ऊंचा करीने कहेवा लाग्यो के, हे सघला परा- क्रमी तथा विहान राजाशो! तमो सघला सांजलो ? तमो अहीं लाखोनी संख्यामां एकग थया बो, पण तमो आ वृदनां फलो लेश शक्या नहीं; वली तमो तमारां बलने जाण्या विना अहीं शा माटे श्रा- व्या ? केम के, वगरविचार्यु काम को पण जगोए सुख माटे थतुं न- श्री. वली हजु पण जो तमारी कंश पुरुषार्थने प्रगट करनारी शक्ति हो- य, तो ते तमो हमणा प्रगट करो ? केम के आजे तेनो अवसर जे. ने जो तमारामां शक्ति न होय, तो तमारी समद, बाहारनो आडंबर राख्याविना, आ गुणसुंदरी सहित फलोनी ढुंब हुँ लेश्श. ते सांजलीने लजाथी सघला राजार्जए नीचुं मुख कर्ये उते, तथा कौतुकथी लोको पो- तांनां मस्तको धुणावते बते, ते राजकुमारे क्रीडा पूर्वक त्यां जश्ने, त- था आकाशगामिनी विद्यार्नु स्मरण करीने, फलोनी पंक्ति हाथेथी लेश्ने, हर्षपूर्वक ते कुमारीकाने श्रापी. ते वखते ते राजार्जुनां मुखरुपी कमलोने संकोच करता एवा लोकोए जयजयनो शब्द को. वली ते वखते स्त्री ताली वगाडीने राजाउँनी हांसी करवा लागीजं, अने तेथी नरवर्मा- दिक राजानां मनमा क्रोध उत्पन्न थयो. पनी जरिनां चित्तनी अंदर प्रवेश करवा माटे जाणे तोरणज बांधती होय नहीं, तेम रोमांच युक्त , , बीतीयःसर्गः Uru यश् थकी, गुंजारव करता जमरानां ऊंकारथी मनोहर वनेली मालाने हाथमां वेश्ने, प्रेमबंधन पूर्वक तेणीए ते राजकुमारनां कंठमां नांखी. पठी कल्याणसुंदर राजा तेनी पासे थाव्वो, तथा तेने कदरुपो जोश्ने ते विचारवा लाग्यो के, देखावमां था कदरुपो , पण चरित्रथी उत्तम वे, माटे ते, जगतने उद्योत करनारं तेज जेतुं, एवा नश्ममा व्वाएला उत्तम रत्न सरखो . वली हुँ एस जाणुं हुंके, गुणोयें करीने जगतने पण वंद- न करवा लायक थानो वंश ; कम के वादलांमां ढंकाएला सूर्यतुं तेज पण कोण धारी शकतुं नथी? वली पूर्ण थई प्रतिज्ञा जेनी, एवी था क- न्याए था वरने वयों, केम के, एवीरीतनो कुलकन्यानो श्राचार जग- तमां सर्व जगोए वतें . वली कुल, शील आदिकश्री नूपित थएला श्रा राजानां देखतां, थजाण्यु ने कुलशील जेनुं एवा श्रा कुमार प्रते कन्या देतां थकां मने लजाथावे ठे. माटे हवे तो सारा मननो खेद दूर कर- वा माटे श्रादरथी, तेनी पासे जई, तेनुं कुलादिक हुँ पुटुं. एम विचारि- ने, ते महावुझिवान राजा तेनी पासे जइ, स्नेह युक्त अने गंजीर वा- गणीथी तेने पुठवा लाग्यो के, हे उत्तम पुरुष! तारा गुण, विनय अने श- क्तिथी, तारी उत्तम जाति श्रादिक सर्व हूं जोके जाणी गयो तुं, तोपण जुनीया बहारना नपकाने जुवे , केम के, अंदर नीत गमे तेवी होय, तोपण चहारथी रंगेली नपकाबंध लागे ने माटे हे कुमार! तुं कोई वि- द्याधर, के देव. के मलेढुं ठे वरदान जेने एवो पुरुप, के नागकुमार ठे? ते कदीने मारा कान तुं पवित्र कर ? राजाचे एम कहेते थके, महा प्र. नाविक एवा ते महीपाले, कंचुकनी पेठे क्षणवारमांज पोतानो कदापो वेप कहाडी नाख्यो. ते वखते वादलांउंबी मुकायेला सूर्यनी पेठे, धुंबाडा विनानां शशिनी पेठे, कादवरहित थयेला मणिनी पेठे, लांठन रहित चचेला चंानी पेठे. वीपमांधी निकलेला मोतीनी पठ तया माटीमांधी क- दाडेलां सुवर्णनी पेठे ते नहीपाल दीपा लाग्यो, ते वखते लोकोये चा- रेकोरेगी जय जय शब्द कयों; तथा तेनापर याकाशमांची पुष्पवृष्टि यज्ञ वली ते यखते देवपाले, ते नहीपालने चास्थित जोड्ने, संवमनहित उलीने दर्पची थालिंगन कर्यु. वली त्यां ते देवपालनां परिवारे पाण, झा. भधी विकस्वर लोचनाला घश्ने पृथ्वीपर काया ननावीने तने नम- ६० शत्रुजय माहात्म्य. स्कार कयों. ते वखते त्रणे जातिनां वाजां वागवा मांड्यां, तथा लोको हर्षथी नाचवा लाग्या; अने स्त्रीनां मुखोथी जंचे प्रकारे धवलमंगलनो ध्वनि निकलवा लाग्यो. हवे महीपाले पूर्वे कहेलां वचनोथी श्रयेल ने क्रोध जेउँने, एवा सघला राजाउँ एकग थश्ने नरवर्मा राजाने कहेवा लाग्या के, आ महीपाले हाथथी जे फलो ग्रहण कर्या, तेमां कंई आश्च- र्य नथी, केम के, जाल विद्याथी शुं असाध्य ? वली श्रा महीपाल पुराचारी होवाथी तेना पिताये तेने पहेलांज घरमांथी कहाडी मेव्यो बे, पण क्यांकथी चमत्कार पामीने, तेणे जे या कार्य कर्यु, तेमां कं तेनुं व- ल नथी; वली स्त्री तो खजावधीज नीचगामीनी होय बे, अने तेथी या मूर्ख कन्याये तेने वयों; भाटे ते वर तरिके केम थाय? माटे या अ- नुचित कार्य आपणे सहन करीशुं नहीं; अने तेटलामाटे दरिजी पासे- श्री जेम रत्न, तेम तेनी पासेथी था कन्याने आपणे ग्रहण करीशु. एवी रीते बीजा राजानां वचनने सांजलीने नरवर्मा जरा विचार करीने, गंजीर वाणीश्री कहेवा लाग्यो के, तमो थोडो काल सबुर करो? केम के श्रा कल्याणसुंदर राजा मारो मित्र , माटे हे राजा! तमारे क्रोध क- रवो नहीं. वली हमणा तो आपणे आपणा क्रोधने समावीने, तथा एक- मत थश्ने, उत्कृष्ट प्रीतिपूर्वक आ विवाह महोत्सव गुजारवो. वली मने मालुम बे के, ए सौराष्ट्रनो राजा खल्प लश्करनां बलवालो , माटे प- वंत जेम पाणीने, तेम आपणे तेनो मार्ग रोकीने बेसीशु, माटे तेज वि- चार श्रापणे राखवो, बीजं कं; पण करवू नहीं; केम के ज्यारे सूर्य- विव जगे , त्यारे शुं अंधकार रही शके बे? एम विचारिने सघला राजा गुप्त अदेखाश्वाला थया, तथा सूर्यकांत मणिनी पेठे अंदर बलता थका जपरथी मीठाबोला थया. हवे एटलामां देवपाल महीपाल पासे आवीने, हर्षयुक्त मनवालो थ- यो थको, स्नेहसहित तेने कहेवा लाग्यो के, हे वत्स! तारो वियोग थ- या बाद आपणा मातपिता फक्त शरीररुपज रहेला बे, पण ते नो जीव तो तारामांज वलगेलो बे;वली हुं श्रहीं वयंवर महोत्सव माटे बिलकुल श्रा- बेलो नथी, पण तुं अहीं श्रावीश, एवी शंकाथी हुँ श्रहीं खरेखर श्रावे- लो हुँ; माटे हवे तारुं श्राजसुधिनुं सघ व्रतांत तारे कहेवं जोश्य. ए. ज , बीतीयःसर्गः ६१ वी रीतनी प्रीतिरूपी अमृतथी नरेली पोताना नाश्नी वाणी सांजलीने, ते महीपाल पोतार्नु सघद्धं व्रतांत कहेवा लाग्यो. पठी पोतानां जानु महा आश्चर्यकारी ते व्रतांत सांजलीने देवपाल अत्यंत आनंदित थयो. पठी राजाये वाजिंत्रोनां नादोथी तेउनो अत्यंत मनोहर विवाह महोत्सव संपूर्ण कयों, वली त्यां ते महीपाले हस्तमोचनमां हाथी, घोडा, पालखी, तथा रत्न विगेरे राजापासेथी मेलव्यु. हवे ते स्वयंवरमां रत्नप्रन्न विद्या- धर श्राव्यो हतो, तेनी वंदिलोकोनां मुखथी सूर्यमलनां पुत्रे कीर्ति सांच- ली. त्यारे ते तेने श्रावासे गयो, त्यां तेणे तेनुं सन्मान कर्यु; अने रत्नकां- तनो तथा पोतानो व्रतांत तेने कही संजलाव्यो, पनी पोतानां बुझिवल- श्री तेने नानां स्नेहमां रक्त थयेलो जाणीने, तेजेनी प्रीति वधारवामा- टे तेणे कडं के, पूर्वनां पुण्ये करीनेज पोतानां जाश्नो मेलाप थायठे, माटे हमेशां सुखनां श्वनाराठये वीजा हाथनी पेठे तेनुं रक्षण करवू. वली संपदा अने स्त्री तो जगो जगोये मले , पण मातानी कुक्षिविनां वी- जी जगोये सहोदर मलतो नथी. वली लक्ष्मीनां लवमाटे जे मूर्ख माण- सो जार्जपर हेप करे , ते निर्जाग्य माणसो कुतरानी तुलनाने धारण करे ठे. वली जे जाग्यहीन माणसो राज्यादिकने माटे पोतानां नाने मारी नांखे , ते पोतानी मेलेज पोतानां पदनो नाश करे ठे, एम हुँ मानुं हुं. वली जे माणसो ग्रासनां लवथी गर्वित थया थका पोतानां ना- इने उगे , ते कागडाउँथी पण हांसीपात्र थाय ते. इत्यादि अमृतथी जरेली कुमारनी वाणी पीने रत्नप्रन पोतानी श्राखोरूपी मणि-मांची घ. णा विंडर्डने करवा लाग्यो. एवी रीते निःश्वाससहित, तथा गलता यां- सुथी रोका गयेल कंठ जेनो, एवो ते विद्याधर महीपालपाले जश्- ने गदगद वाणीची कहेवा लाग्यो के, ते मारो नानो नाइ खनावधीज उकत हतो, तोपण में तेने कंई रोपित कयों नथी, पण ते पोतेज मनमा कंइंक विकल्प करीने चाल्यो गयो , वली तेने मंत्रिये पण हितकारी नीतिवाक्योथी वार्यों इतो. थने में पण तेने थाग्रहसहित थटकाव्यो, पण ते नहीं मानतां चाख्यो गयो. बली हे वांधव ! एकांगी सुख- पुखने देनारा मारा श राज्यपणाने पण, तेना विनां ई विपमिश्रित थमृत सरत् मातुं दं. पठी कुमारे तेने फगुंके, हवे तुं खेद नहीं कर? .
, , , शत्रुजय माहात्म्य. हवे हुँ, कर्म जेम जीव अने शरीरनो, तेम तमारा वन्नेनो संगम करा- वीश. एवी रीतर्नु कुमार वचन अंगीकार करीने, नाश्ने मलवामां उत्सुक थयो थको, स्वन मनयी ते त्यां रह्यो. हवे त्यां महीपाले, गीत, शास्त्र, तथा इष्ट जनना संगयी, राजपुत्रीनी साथे सुख जोगवतां थका केटलाक दिवसो गाव्या. हवे अहीं पूर्वे करेलां कर्मोनां परिपाकथी म- हीपालने तापनी पीडा थर, तथा अंगोपर फोडला थया; अने तेथी तेने घणीज व्याधि थवा लागी. वली ते तापने दूर करवा माटे जे जे ठंडा उपायो करवामां आवता, तेथी तो तेनुं कमल सरगुं कोमल श- रीर अत्यंत कुःख पामवा लाग्यु; एवी रीते अमृत सरखां औषधोथी तेनो उपाय करवा मांड्यो, तो पण शांत वचनोथी जेम पुर्जन, तेम तेनो व्याधि विशेष दुःखदायक थयो. वली तेनां रोगमाटे जे उपाय न कर्यो, तेवो कोई पण उपाय के, विद्या के प्रपंच आ ऽनिआमां हतोज नहीं, अर्थात् सघला इलाजो कर्या. एवी रीते एक माससुधि घणां वै- द्योए विविध प्रकारना औषधोथी उपायो कर्या, तो पण तेनो रोग मट्यो नहीं. पड़ी तो मीष्ट वचनोथी राजानी रजा लेश्ने, तथा पितानी पेठे तेने अने दिलगिर थता लोकोने पण शांत करीने, सेंकडो लश्करथी तथा विद्याधरोथी विंटायो थको, पिताने मलवानी उत्कंगथी ते मही- पाल चालतो थयो. गुणसुंदरी पण वृद्धोनी अनुज्ञा लेश्ने, तथा मात- पितानां चरणोने नमीने पोतानां जारनी साथे चाली. एटलामां पू. वनां मत्सरी राजाए ते महीपालने मार्गमा रोक्योः अने ते तेने क- हेवा लाग्या के, अरे ! रंक! अमो राजाजनां देखता, बलविद्याथी श्रा कन्यारूपी रत्नने वेश्ने तुं क्या जवानो बे ? हमणा तने तेनुं फल मलशे. वली जे माणस अति लोजथी पोतानां परिमाणथी पण अधिक कार्य करे बे, तेने तुं जेम कुष्टी थयो, तेम प्रगट फल भोगवतुं पडे बे. वली त्यां तुं जे जेम तेम बक्यो हतो, तेनुं तने हमणा फल मलशे. एम कहीने अत्यंत क्रोधायमान थएला ते राजाउँए एकग थश्ने, सघला लश्करथी ते महीपालने घेरी लीधो. ते वखते शत्रु प्रते काल सरखा महीपाले पण रोगनी पीडाने नहीं गणीने, हाथमा तलवार दीधी. वखते हाथी दांतोथी, रथवाला बाणोथी, पालार्ड तलवारोश्री, तथा ते हीतीयःसर्गः ३३ घोडेस्वारो नालांउथी लडवा लाग्या. एवी रीते बन्ने सैन्यो स्वपरनो वि. चार कर्या विनां दीनता रहित मांहों मांहें लडवा लाग्यां. ते वखते पो- तानां स्वामिनां नक्त एवां वाणो, पण तेमनां यशश्री पृथ्वीने व्याप्त एली जोक्ने, जेटलामां ते यशनो स्वर्गमा विस्तार करवामाटे था- काशमां जवानो यत्न करे , तेटलामां त्यां पण किन्नरोथी गवाता ते य- शने सांजलीने, पोतानां स्वामिनी स्तुति नहीं करता एवा वेरी पर यावीने पडवा लाग्यां. हवे ते बखते, जलता चपल मोजानवाला स- मुनोत्री जेम कांगे, तेम वेरीनां समूहोथी महीपालनुं सैन्य उपउव पाम्यु. त्यारे सहा यशस्वी रजनन, देवणल, तथा महीपाल, श्रने वीजाउँ पण तेउनी साथे अत्यंत क्रोधथी लड़या लाग्या, वली ते ए र- बेया सरखा थश्ने शत्रुऊनी सेना रूपी दहीने वलोवीने, जगतनां तापने हरवा माटे यशरूपी माखण उधरी कहाड्युं. ते वखते जगतमां सारनूत एवा ते महीपालनां विंबने सहन करवाने अशक्त थया यका, ते शत्रु राजा पोतानां लश्करो सहित दिशा दिशाउंमां नाशी गया. ते चखते यादवनां लश्करीए जयजयनो शब्द कयों, तथा तेमना पर देवोनां हाथोमांथी पुप्पोनी श्रेणि पडी, वली महावलवानो कदापि पण तृणपर गुस्लो करता नबी, एवं जाणी नरवर्मादिक राजाए त्यां मुखने विपे ते तृण लीधुं. वली था पृथ्वीमां या महीपाल महा सुगंधिवाला (कीर्तिवंत)तेथी ते राजाए तेनी यागल थालोटीने, उलयी पण तेनां रजकणीच्याउँथी पोतानां शरीरपर लेपन कयु. वली तेनां चरणोंने नमता एवा ते राजानी पीउपर नहीपाले, स्फुरायमान यती एवी जे ल- नी, तेनां पन्द्ररूप घरसमान पोतानो हाथ मेट्यो. ते बखते नरवा रा- जाए देवकन्या सरखी पोतानी वनमाला नामनी कन्या देवपालने था- पी. एवी रीते राजाने जीतीने. तया देवधारी जयसनी सरखी बन- मालानेने ते नगरप्रत चाट्यो. पठी तेनां परामग्री याश्चर्य पामे- सा. ते नरवादिक राजाज, ते महीपालनी याज्ञा लेख्ने पोतपाताने स्थान गरा. दवे थहीं दनमांशरायने (पुःयने)करनारो वायु जेन जेम पाया सान्यो. तम तेम मदीपालनो रोग पाए अत्यंत वृद्धि पामवा ला. ग्यो. पक्षी ते इस वायुनी पीडाची दारे जातिनां कोदो. बदमीनां घ. ।
६४ शत्रुजय माहात्म्य. र सरखा तेनां शरीरने अत्यंत कष्ट आपवा लाग्या. ते वखते वननी र- मणिक नूमि तेने नरकनी पृथ्वी सरखी लागवा मांडी, तथा कमलो- वावु नदीनुं पाणी, तेने नयंकर लागवा मांड्यु; तेम वाजांनो नाद य- मनां वचन सरखो लागवा मांड्यो, तथा तेनुं वास मारतुं शरीर तेनां परिवारने पण फुःखदायक लागवा मांड्यु. वली तेने नोजन तो फेरस- मान, तथा पाणी तपावेला सीसा सरखं, अने बरास तो दुःखदायक लागवा मांड्यो; वली तेने गायन उर्वाक्य सर, तथा नाटिक सर्पनां वींटला सरखं, अने पुष्पो यमनां बाणो सरखां लागवा मांड्यां. वली न- रकथी पण अधिक फुःख पामता एवा ते महीपालने माणसो वच्चे, ते- म एकांतमां पण चेन पड़वा लाग्युं नहीं. एम करता केटलेक दिवसे कुसुमोनां समूहवाला उद्यानमां पहोंच्यो, तथा त्यां तेणे मुकाम कयों अने तेनां फुःखथी सैन्य पण फुःख पामवा लाग्यु. जेम जेम माणसोने पूर्वे करेलुं शुजाशुन कर्म उदयमा श्रावतुं जाय बे, तेवी रीते परनां उ. पदेश विनानी तेमनी बुद्धि प्रवर्ते .वली कोथी प्रेराएलो श्राजीव,कुंचार- नां चक्रनां स्वजावनी तुलनाने धारण करतो श्रको,. सर्व जगोए नम्या करे . हवे एक दहाडो पूर्णिमाने दिवसे ते महीपाल कुमार रात्रिए सु. खनी श्याथी अकाश प्रदेशमा सूतो. एटलामा त्यांथी विद्याधरो चैत्री पुनेमने दिवसे सिकगिरिपर आदिदेव प्रजुनां चरणकमलनी सेवा माटे जवा लाग्या, त्रणे लोकमां जेटलां तीर्थों बे, अने तेजेनी यात्राथी जे फल मले, ते फल आ तीर्थनी एकज यात्रा श्रापे बे. तेमां पण चैत्री पुनेमने दिवसे, श्रा पुंडरिक गिरिनी करेली स्तुति, स्वर्ग अने मो- दनां सुखने हथेलीमा श्रापे . हवे ते आकाशगामी विधाधरो, शक्तियें करीने नंदनवनमाथी लावेलां विचित्र पुष्पोथी श्री ज्ञषजदेव प्रजुनी सेवा करवा लाग्या, तथा नाना प्रकारनां श्रनिनयोथी नूषित, एवा सं- गीतने, अत्यंत प्रीतियुक्त चित्तवाला थया थका त्यां करवा लाग्या; व ली विचित्र प्रकारनी नाषावालां, तथा वैराग्य गर्जित स्तवनोयें करीने, ते त्यां जिनेश्वर प्रजुने आराधवा लाग्या. पडी ते विद्याधरो त्यांथी उ. तरीने पोतानां स्थानकोप्रते चालवा लाग्या. ते वखते चंचूड नामनां विद्याधरने तेनी स्त्री प्रिय वचनोथी कहेवा लागी के, हे नाथ ! आ पण . , ६ होतीयःसर्गः ६५ विनां था वीजा सघला विद्याधरो नले जाउँ ? कमके, श्रीज्ञपत्नदेव प्रन्नु मारा चित्तमां एवा तो वसी रह्या ठे के, जेधी स्वर्ग अने मोक्षादिक सु- खने पण हुँ तेनी यागल तृणसमान लेखु . माटे हे स्वामी ! श्राप दिवसमुधि या पुंमरीकगिरिपर थापणे रहीये, एवी कृपा करो. ? के जेबी श्रीझपनदेव प्रजुने दुं स्तवं, तथा पूजं. हवे ते विद्याधर पोते पण ते ती- र्थप्रते अत्यंत जक्तिवालो इतो, थने वली तेणीये पण तेनी अत्यंत प्रा- र्थना करी, माटे ते त्यां रह्यो, केस के, इष्टं कहेलु इष्ट वचन कोण उपे- क्षी मेले ? एवी रीते अत्यंत उत्कंगवी चिरकालसुधी त्यां प्रजुने, पूजी- ने, अतृप्त यया ठतां पण, ते जवाने श्वा लाग्या. पठी तेले बन्ने य- नुपम विमानमां बेसीने मार्गे चालतां अकां, पूर्व दिशामा रहेलां सूर्यो- द्यानने जोवा लाग्या, एवी रीते दूर करेलवे (शोलाधी ) नंदनवन जाणे तया अत्यंत पुप्पोवाला ते वनने जोड्ने, हरिणसरखां नेत्रोवाली ते स्त्री पोतानां स्वामीने कदेवा लागी के, हे नाथ ! था शत्रुजवनी पाले घाटां वनने तमो जुठ ? ते वन पुप्पोयें करीने, दिवसे पण तारास- हित श्राकाशनां चमने धारण करे : वली तेनां मध्य नागमां कमली- नां समूही शोजतो, तथा निर्मल पाणीरूपी अमृतथी नरेलो. या मो- टो कुंड ते. वली तेनी थासपास कांवापर चलायमान यता ध्वजनां कपडांउंची वीजेला वे, देवोने जेये, एवा निर्मल प्रासादोने तमो जुङ ? वली हे नाथ ! जो तमो कृपा करो तो. शत्रुजय गिरिनी सीमामां रहेलीथा बननी शोला मारी थांखोने क्षणवार सुख श्यापे. पूर्वी रीते पोतानी खीनां मुखरूपी कमलमांधी निकलेली, तथा श्रवणने प्रीच लागे एवी. वाणी रूपी सुधाने पीने. ते विद्याधरे त वनमां पोतानुं विमान उताः तया पोतानी वीने ते कडेवा लाग्यो के. है हरिणसराची थांखोवाली ! या सूचोंद्यान नामनुं वन . तया सर्व कार्यामा उपयोग साग, एवी दिव्य शेषधि यहीं घाय. वली रोगांनी पीडाने नाश करनारो नर्यावर्त नामनो या कुंडले. तेनां पाणीनां विपुत्री अटाने कोटो नाश पाने . पीसते ते कुंडनो नया बननी प्रताय नणीने क.. देनो पको. ते विद्याधर तेनी साये रवां मनोहर सनारदमांनीडा कर सायो. वसीखीनां चपत लोचनना हार्वी मालित बयां पका ने ६४ शत्रुजय माहात्म्य. र सरखा तेनां शरीरने अत्यंत कष्ट आपवा लाग्या. ते वखते वननी र. मणिक नूमि तेने नरकनी पृथ्वी सरखी लागवा मांडी, तथा कमलो- वावु नदीनुं पाणी, तेने जयंकर लागवा मांड्यु; तेम वाजांनो नाद य- मनां वचन सरखो लागवा मांड्यो, तथा तेनुं वास मारतुं शरीर तेनां परिवारने पण फुःखदायक लागवा मांड्यु. वली तेने नोजन तो फेरस- मान, तथा पाणी तपावेला सीसा सरखं, अने वरास तो पुःखदायक लागवा मांड्यो; वली तेने गायन पुर्वाक्य सरखं, तथा नाटिक सर्पनां वींटला सर, अने पुष्पो यमनां बाणो सरखां लागवा मांड्यां. वली न- रकथी पण अधिक पुःख पामता एवा ते महीपालने माणसो वच्चे, ते. म एकांतमां पण चेन पडवा लाग्युं नहीं. एम करतां केटलेक दिवसे ते कुसुमोनां समूहवाला उद्यानमां पहोंच्यो, तथा त्यां तेणे मुकाम कयों; अने तेनां कुःखथी सैन्य पण पुःख पामवा लाग्यु. जेम जेम माणसोने पूर्वे करे, शुनाशुन कर्म उदयमा श्रावतुं जाय , तेवी रीते परनां उ. पदेश विनानी तेमनी बुद्धि प्रवर्ते .वली कर्मोथी प्रेराएलो श्रा जीव,कुंजार- नां चक्रनां स्वजावनी तुलनाने धारण करतो श्रको, सर्व जगोए नम्या करे . हवे एक दहाडो पूर्णिमाने दिवसे ते महीपोल कुमार रात्रिए सु- खनी श्छाथी अकाश प्रदेशमां सूतो. एटलामां त्यांथी विद्याधरो चैत्री पुनेमने दिवसे सिकगिरिपर आदिदेव प्रजुनां चरणकमलनी सेवा माटे जवा लाग्या. त्रणे लोकमां जेटलां तीर्थों बे, अने तेनी यात्राथी जे फल मले, ते फल आ तीर्थनी एकज यात्रा श्रापे बे. तेमां पण चैत्री पुनेमने दिवसे, श्रा पुंडरिक गिरिनी करेली स्तुति, स्वर्ग अने मो- दनां सुखने हथेलीमा श्रापे . हवे ते आकाशगामी विधाधरो, शक्ति करीने नंदनवनमाथी लावेलां विचित्र पुष्पोथी श्री झषनदेव प्रजुन सेवा करवा लाग्या, तथा नाना प्रकारनां श्रनिनयोथी नूषित, एवा सं गीतने, अत्यंत प्रीतियुक्त चित्तवाला थया थका त्यां करवा लाग्या; ली विचित्र प्रकारनी जाषावालां, तथा वैराग्य गर्जित स्तवनोयें करीने ते त्यां जिनेश्वर प्रजुने आराधवा लाग्या. पडी ते विद्याधरो त्यांथी ज तरीने पोतानां स्थानकोप्रते चालवा लाग्या. ते वखते चंचूड नामन विद्याधरने तेनी स्त्री प्रिय वचनोथी कहेवा लागी के, हे नाथ ! था पर , व छातीयःसर्गः ६५ विनां था बीजा सघला विद्याधरो जले जाऊँ ? केमके, श्रीषनदेव प्रजु मारा चित्तमां एवा तो वसी रह्या बे के, जेथी स्वर्ग अने मोक्षादिक सु- खने पण हूं तेनी श्रागल तृणसमान ले . माटे हे स्वामी! श्राप दिवससुधि ा पुंमरीकगिरिपर श्रापणे रहीयें, एवी कृपा करो. ? के जेथी श्रीशषनदेव प्रजुने हुं स्तवं, तथा पूजें. हवे ते विद्याधर पोते पण ते ती. र्थप्रते अत्यंत नक्तिवालो हतो, अने वली तेणीये पण तेनी अत्यंत प्रा- र्थना करी, माटे ते त्यां रह्यो, केम के, श्ष्टे कहेलु इष्ट वचन कोण उपे- की मेले ? एवी रीते अत्यंत उत्कंठाथी चिरकालसुधी त्यां प्रजुने, पूजी- ने, अतृप्त थया बतां पण, ते जवाने श्ववा लाग्या. पनी तेज बन्ने अ- नुपम विमानमां बेसीने मार्गे चालतां थकां, पूर्व दिशामा रहेलां सूर्यो- द्यानने जोवा लाग्या, एवी रीते दूर करेल (शोजाथी) नंदनवन जेणे तथा अत्यंत पुष्पोवालां ते वनने जोश्ने, हरिणसरखां नेत्रोवाली ते स्त्री पोतानां स्वामीने कदेवा लागी के, हे नाथ ! आ शत्रुजयनी पासे घाटां वनने तमो जुङ ? ते वन पुष्पोयें करीने, दिवसे पण तारास- हित आकाशनां चमने धारण करे बे; वली तेनां मध्य नागमां कमलो- नां समूहथी शोलतो, तथा निर्मल पाणीरूपी अमृतथी नरेलो, आ मो- टो कुंड डे. वली तेनी आसपास कांगपर चलायमान थता ध्वजनां कपडांथी वीकेला बे, देवोने जेये, एवा निर्मल प्रासादोने तमो जुङ ? वली हे नाथ ! जो तमो कृपा करो तो, शत्रुजय गिरिनी सीमामां रहेली था वननी शोना मारी आंखोने वणवार सुख श्रापे. एवी रीते पोतानी स्त्रीनां मुखरूपी कमलमांथी निकलेली, तथा श्रवणने प्रीय लागे एवी, वाणी रूपी सुधाने पीने, ते विद्याधरे ते वनमा पोतार्नु विमान उतार्यु तथा पोतानी स्त्रीने ते कहेवा लाग्यो के, हे हरिणसरखी श्रांखोवाली ! श्रा सूर्योद्यान नामनुं वन बे, तथा सर्व कार्योमा उपयोग लागे. एवी दिव्य औषधि अहीं थाय ने. वली रोगोनी पीडाने नाश करनारो सूर्यावर्त नामनो श्रा कुंड ने, तेनां पाणीनां विंडुश्री श्रढारे कोढो नाश पामे . एवी रीते ते कुंडनो तथा वननो प्रनाव तेणीने क- देतो थको, ते विद्याधर तेनी साथे त्यां मनोहर लतागृहमा क्रीडा करवा साग्यो. वली स्त्रीनां चपल लोचननां वेडाथी लालित थयो घंको, ते , , , ឌុច शत्रुजय मादात्म्य. युष्य, उत्तम कूल, तथा न्यायोपार्जित धन, एटलां साधनो जे. एवी रीते गुरुनां मुखरूपी चंथी निकलेला देशना रूपी अमृतने पीने, पोतानां रोगसंबंधि व्रतांत महीपाले पुब्यो. त्यारे गुरुए पण समाधिथी तेनां पूर्व जवनो व्रतांत जाणीने कयुं के, हे महीपाल ! जे रीते तें पुष्कर्म उपार्ज- न कर्यु हतुं, ते सधबुं तुं सांजल ? जरतदेत्रमा पुर नामर्नु नगर , त्यां महागुणी श्रीनिवास नामे रा- जा हतो; ते राजा पितानी पेठे प्रजाने पालतो, तथा यमनी पेठे शत्रुर्ज- ने हणतो, अने दानथी तो कामधेनु, चिंतामणि रत्न, तथा कल्पवृदोने पण दूर करतो. वली ते शीलादिक गुणोयें करीने युक्त हतो, तो पण तेने शिकारनो घणो शोक हतो; अने तेथी ते राजा (कलंक सहित) चंछनी तुलनाने धारण करतो. एक दहाडो ते राजा शिकारनो लोलुपी थयो थको, घोडापर बेसीने, तथा हाथमा धनुष्य धारीने, वननूमिमा गयो. त्यां वेगवाला घोडायें करीने, हरिणनां टोलांने त्रास पमाडतो थको, ते राजा वरसादनी पेठे अविछिन्न रीते बाणोनो वरसाद वर- साववा लाग्यो, एवी रीते शिकारमां तबीन थयो थको, जे वस्तु दूर हती, तेने नजदीकमां, तथा जे नजदीक हती, तेने दूर करतो थको, ते पोतानां सैन्यथी बुटो पड़ी गयो. त्यां घाटा वनखंडमां को प्राणीने र- हेला जाणीने, तेने सारवानी श्छायी, तेणे तीक्ष्ण बाणो मुक्यां; एटला- मां तेणे “ नमोऽर्हद्न्यः” एवी रीतनी गदगद कंपनी वाणी सांजली; त्यारे तेनी उत्पत्ति जाणवाने ते जेटलामां दृष्टि फेंके , तेटलामां तेणे पोतानां बाणथी वींधाएला, तथा कायोत्सर्गमा रहेला, अने पृथ्वीपर पडता एक मुनिने जोया. एवी रीते हणाएला ते मुनिने जोश्ने, जाणे पोतानुं पुण्यरूपी वृद बेदायुं होय नहीं तेम जाणीने ते खेद पामवा लाग्यो के अरे! आजे में था शुं निबिड पाप उपार्जन कर्यु ? खरेखर में श्राजे पुष्कर्मरूपी अनियें करीने बोधिबीजने बाली नांख्युं!' अरे! मारा जीवितव्यने पण धिक्कार !! केम के, एक जीवने हणवा. थी पण माणसोने अत्यंत भयंकर नर्क मले . वली में कुष्टे मारुं व्य सन एटले सुधि वधार्यु के, जेथी मुनिनी हत्या मारे हाथे थश्. वली जेए निरपराधी प्राणीउँने दुःख देवारूप या व्यसन मने शीखाव्यु , , , हीतीयःसर्गः दए तेने पण धिक्कार . वली जेए राजाने एम कर्वा के, पापरूप ए- यो पण श्रा शिकार पापमाटे नथी, तेउनी विछता, तथा तेजनी तत्व- बुद्धि क्षय पामो ? वली अरेरे ! पापी अने उडत माणसो, वा घास अने पाणीथी तृप्त थएला निरपराधि जीवोने तीक्ष्ण बायोथी हणे !! वली महायोगी, तथा देहधारी पुण्यनां राशिसरखा था मुनिने में उ.. ष्ट हण्यो! हवे हुं क्यां जलं ? अने शुं करूं ? एम कहीने, खेद पामतां थकां तेणे पुर्गति आपनार, तथा पापोनां मूल समान एवां धनुष्य अने बाणोने नांगी नांख्या. पनी तुरत घोडापरथी उतरीने ते मुनि- नी पासे श्राव्यो, तथा जाणे पोतानां पापोर्नु प्रायश्चित लेतो होय न- ही जेम, तेम तेने तेणे नमस्कार कयों. वली श्वास लेता ते मुनिनां बन्ने पगो पोतानां हाथमा लेश्ने, नमेला एवा पोतानां मस्तकपर तेणे मु- कुट रूपे कर्या; तथा पोतानां कुकर्मने निंदतो थको, ते एटलो तो र- ड्यो, के तेणे पडखे रहेला हरिण तथा पदि आदिकोने पण रडाव्यां. पड़ी ते कहेवा लाग्यो के, अरेरे! शिकारनां व्यसनी, तथा इष्ट ए- वा में बहु पुष्कर्म कर्यु !! माटे हे देव! हवे मारे शुं करवू ? ते कहो ? वली हे नाथ! में मारा निर्मल कुलमां कलंक लगाड्यु, तथा महा तेज- खी एवा मारा पुण्यरूपी मेहेलमां में मशीनो कुचो फेरव्यो, पुराचारथी हणायेवू दे, अंतःकरण जेनुं एवो जो कोश् पुत्र कुलमां उत्पन्न थाय, तो जाणवु के, वापदादाउँनां पुण्यरूपी , वृक्षमा दावानल लाग्यो, वतीक- लंकी तथा तिर्यंच श्रने नरकमांजवा लायक एवा मने, हे जगवन् ! हवे आ तमारा चरणोज शरणारूप बे. एवी रीते आंसुथी कबुषित थयेली ने आंखो जेनी, तथा पोताना आत्मानी निंदा करतो, एवो ते राजा वा- रंवार मुनिना चरणोने नमस्कार करवा लाग्यो. ते वखते ते मुनि पण अ- रिहंत प्रजुनुं स्मरण करतो थको, जाणे तेनां वाणोधीज खेंचायां होय नहीं, तेम कर्मोथी खेंचाएला प्राणोने तजतो हवो. ते वखते ते राजा पण ते मुनिनां वधरूपी तलवारथी दायेला हृदयवालो थयो थको, फरीने पोकार करवा लाग्यो, तथा ते मुनिनां गुणोनी पंक्तिने याद करतो थको मूर्ग पाम्यो. एटलामां तेनां सैनिको त्यां आव्या, तथा तेने तेवी हाल- तमा जोश्ने, न्याययुक्त वचनोधी समजावीने, कंश्क फुःखमांथी मुक्त , NO शत्रुजय माहात्म्य. कयों. पनी त्यां राजाये मुनिनां देहनो अग्निसंस्कार कयों. तथा मनमां अत्यंत दुःखी थश्ने, ते पोताने घेर गयो. पनी ते राजाये मुनिहत्या- दिक पापनी शांति माटे ते वनमां श्री शांतिनाथ प्रजुनुं चौमुख देई कराव्यु; तथा मुनिने, सर्व पापोने नाश करनारां शुझ अन्न, वस्त्र श्रादिकनुं नक्ति पूर्वक दान देवा लाग्यो. एवो रीते त्रिकरण शुद्धिथी महाधर्म करतां थकां पण ते राजा, मुनिहत्यादिक पापोथी मुक्त थयो नहीं; अने तेज कुःखरूपी शल्यथी पीडीत थयो थको, ते श्रीनिवास राजा, महारोगथी मृत्यु पामीने सातमी नरके गयो; त्यां बंधन, बेदन आदिक महापुःख सहन करीने, तथा घणो काल त्यां नरकमां रहीने, तिर्यंच नवमां ते श्राव्यो. वली त्यां पण टाढ, तडको, महारोग, ताडन, दुधा, तृषा श्रादिक अज्ञानकष्ट सहन करीने, फरीने पण ते नरकमां गयो. एवी रीते नरक अने तीर्यचमां तेणे अवतार कर्या; पडी बनवो सुधि मनुष्यपणामां कुष्टी थश्ने ते मृत्यु पाम्यो, वली हे महीपाल ! था नवमां पण पूर्वे करेली मुनिहत्यानां फलरूप तने कुष्ट थयो; वली हांसी- थी पण जो मुनिनी विराधना करवामां आवे, तोपण ते दुःखनो समूह श्रापे , त्यारे जे मत्सरनावथी मुनिने पीडे, तेनी तो वातज शी कर- वी? वली मुनिने कोपाववाथी एक नवमां करेलु पुण्य जतुं रहे बे, अने मुनिनो घात करवाथी तो सातमी नरके जर्बु पडे बे. माटे मुनिनी ह- त्यारूपी वेलडी था लोक अने परलोकमां पण, पुःख, उर्जाग्य, तथा पुर्गति श्रादिक मागं फलो आपे . वली त्रिकरण शुद्धिथी आराधन करायेलो मुनि सर्व प्रकारनां सुखो श्राप बे, अने तेनी विराधना कर- वाथी नरक तथा तिर्यंच संबंधि दुःखो मले बे. वली चारित्री, तथा महा पराक्रमी एवा व्रतधारी तो एक वाजु रहो, पण क्रिया रहित अने निर्गुणी मुनिनी पण विराधना कोइ पण वखते करवी नहीं. माटे गमे तेवो पण चारित्रश्री नूपित थएलो मुनि, गृहस्थीये पुण्यनी श्वाश्री गौतम स्वामीनी पेठे पूजवो. वली मुनिनुं शरीर कंई वंदनीक नथी, पण तेनो वेप बंदनीक , माटे एवा वेषधारी मुनिने पण पुण्यशालीये पूजवो. वली मुनिनुं याचरण वंदनीक ठे, पण वेप वंदनीक नथी, माटे निनुं याचरण तपासीने मोदनी श्चावालाये तेने पूजवो. वली क्रिया , , , , . हीतीयःसर्गः ७१ रहित मुनिने पण पूजवाश्री, लजाश्री ते व्रतने धरनारो थाय बे, अने उत्तम क्रियावालो मुनि पण, तेनी अवज्ञा करवामां आवे, तो ते व्रतमां शिथिल थ जाय जे. वली जे माणसो व्रतधारीने जोश्ने पण नम- ता नथी, तेनुं दान, दया, दमा, तथा शक्ति सघवं अल्प सिद्धिने क- रनारुं बे, माटे जैनलिंगने धरनारा मुनि ने त्रिकरण शुद्धिधी आराधवा; पण स्वार्थनो नाश करनारी एवी तेउनी निंदा तो सर्वथा प्रकारे नजक- रवी. तेथी हे महीपाल ! तारा कुंष्टोनुं तेज प्रगट कारण बे, माटे क्रोधा- तुर मुनि ने पण तारे कोइ दहाडो विराधवा नहीं. हवे सूर्यावर्त कुंडनां पाणीनी कथा तुं सांजल ? शत्रुजय पर्वतनी नीचे पूर्व दिशामां सूर्यवन नामे मोहोटुं वन बे. ते वनमा सूर्य वैक्रिय शरीरथी साठ हजार वर्षो- सुधि, जिननी सेवा माटे रह्यो हतो, तेथी तेनु नाम सूर्योद्यान कहेवाय बे. ते वनमां षनदेव प्रजुनी दृष्टिरूपी अमृतथी नरेला पाणीथी नरेलो सूर्यावर्त नामनो कुंड . महा जक्तिथी जिनस्नात्रमा जोडेलु तेनुं पाणी हत्यादि दोषोने, तथा सर्व कुष्टोने नाश करनारुं बे. हवे ते वखते मणि- चूड नामनो विद्याधर पोतानी स्त्रीसहित, चैत्री पुनेमनां महोत्सवमां वि- मलाचलपर जिनने नमीने श्रा सूर्योद्यानमां आव्यो; तथा त्यां पण श्री शेषनदेव प्रजुनी प्रतिमाने नमीने, तथा ते कुंडनुं पाणी लेश्ने, ते पोता- नां नगर प्रते चाल्यो. ते वखते विमानमां बेवेली तेनी स्त्रीये तने तेवी रीतनो जोयो, तेथी दया लावीने, तथा पतिनी आज्ञा लेश्ने तेणीये ता- रापर ते पाणी रेड्यु; अने तेथी ते सघली व्याधि तारा शरीरथी दूर गश्, तथा तने ते कहेवा लागी के, तारे विषे हवे अमो रहेवाने सम- र्थ नथी; वली प्रायें करीने सर्व हत्या नरकादिक पुःखो देनारी , तेमां पण मुनिनी हत्या तो विशेषे करीने जवज्रमणनां कारणरूप वे. वली दूषण रहितोये वचनथी पण मुनिने कोपित करवो नही; वली परनी निंदा प्रायें करीने महापुःखनां समूहने देनारी जे. वली उत्कृष्ट मुनि- यें, परनिंदा, परखोह, तथा परधननी चोरीने, मोटा पापो कहेला . एम कहीने ते मुनि ज्यारे मौन रह्या, त्यारे महीपाल कदेवा लाग्यो के, हे नगवन् ! तमो मने जंगम तीर्थ समान शाजे मल्या बो; धर्मरूपीने- । नो प्रकाश करवाथी, तथा सर्व तीर्थानां उपदेशथी, तमो अतुल्य तीर्थ T श शत्रुजय माहात्म्य. समानज गे; अने तेथी तमोज प्राणीने सेवनीक, पूजनीक, तथा ध्यान धरवालायक बो, वली बुद्धिवान पण गुरुविनाधर्मनां तत्वने जाणी शकतो नथी. वली गुरुना उपदेश विनां डाह्या माणसने पण, सुवर्णसीछि, कला, विद्या, धर्मतत्व, तथा धनार्जन पण सिह थतां नथी. वली माता, पिता, नाश् श्रादिकनां अनृणी तो थव शकीयें, पण धर्म देनारा गुरुनो अनृणी विविध उपायथी पण प्राणी थक्ष शकतो नश्री. वली पिता, माता विगेरे सर्व संबंधित तो नवे नवे मले बे, पण धर्मने देनारा सजुरु तो, पुण्यश्री क्वचित् जगोएज मले बे. अने तेथी हे नगवन् ! था जवरूपी समुअमां जमता, तथा प्रमादी चित्तवाला, एवा भने अमूख्य चिंतामणि रत्न स- मान तमो मझ्या बे; वली तमोए मने आ तीर्थ बताव्यु, तेथी हुँ ध- न्योमां पण धन्य, अने पुण्यवंतोमां पण पुण्यवंत थयो बुं. वली संघली क्रिया गुरुनी सादीयेज सफल थाय , पण बीजी रीते थती नथी, केस के, जो सूर्य न होय, तो थांखोवालो पण वस्तुने जोर शकतो नथी. एवी रीते गुरुनी प्रार्थना करवाथी गुरुये कछु के, मारे पण अहींज रहे बे; ते सांजली आनंदसहित महीपाल त्यांथी उठ्यो पनी वाजांनां नादो- थी संत्रांत करेल , दिशाउँनां पण नागो जेणे, तथा महापराक्रमी एवा ते सर्वे सेनासहित गुरुनी साथे चालवा लाग्या, एवी रीते अविविन्न प्र- याणोथी सूर्यवनमा जश्ने तेये वृक्षोनी बायामां सैन्यनो पडाव नांख्यो; तथा त्यां गुरुये कहेली विधियें करीने, तेउये कुंडमां तथा चैत्यमां उत्स- वपूर्वक अरिहंत प्रजुनी पूजा करी, अने महोदय मेलव्यो. वली त्यां वि- द्याधरोये विद्यानां बलथी, ध्वजानां समूहोथी शोजतां रत्ननां विमानो वनाव्या. पनी विमानोनां समूहथी आकाशतलने श्राबादन करता एवा तेज, सिद्धिरूपी मेहेलनी अग्रवेदिका सरखा शत्रुजयप्रते पहोंच्या. त्यां मंदिरोपर, यात्रा करनारानां संपूर्ण पुण्यनां ढगला सरखी सुवर्णनां क- लशोनी श्रेणि जोश्ने ते आनंद पाम्या. वली त्यां त्रणे जुवनोमां उत्त. म तीर्थ समान एवा ते पर्वतनां अग्र नागने पामीने, तथा मोक्ष सुख देनारा श्री षनदेव प्रजुने जोश्ले, ते पवित्रपणुं पाम्या. त्यां विमान- मांथी उतरीने, तथा रायणनां वृदने प्रदक्षिणा देने, तेनये श्रीषन- देव प्रजुनां चरणोने नरूस्कार कयों. दूषण रहित एवा तेजे, जिननां प्रा. , , हीतीयःसर्गः ३ सादने जोइने श्रादरपूर्वक, प्रीतिथी संपूर्ण अंगवाला थया थका, हा- थो ऊंचा करीने नाचवा लाग्या; वली श्रादिदेवनां दर्शनथी ते पोता- नां श्रात्मानी स्तुति करवा लाग्या, तथा ते वखते राजाए अवचनीय पु- एय उपार्जन कर्यु; वली तेए प्रथम उत्तम किरणोवालां रत्नोथी प्रजुने वधाव्या, तथा पुण्यनां समूहथी उबलता थका पृथ्वीपर लोटीने ते न- मस्कार करवा लाग्या. वली त्यां ते शत्रुजयी नदीमा नाहीने, वहारथी श्रने अंतरथी शुरू थया, अने त्यां तेर्जए यशथी उज्वल थएला वस्त्रो पेहेर्यां. वली विद्याधरोए नंदन वनमांथी लावी आपेला पुष्पोयें करीने, तेए त्रणे लोकमां तिलक समान एवा प्रजुनी पूजा करी. एवी रीते गुरुनां उपदेशथी, मननां हर्षपूर्वक, तेए ते तीर्थमां सर्व सुखोने आ- पना धर्मकार्य कयु. वली तेए त्यां अत्यंत हर्षथी, पवित्र पदो तथा अर्थोवालां स्तवनोश्री जिनेश्वर प्रज्जुनी स्तुति करी. वली त्यां तेए न- क्तिथी शुभ उपकरणोयें करीने, गुरुने प्रतिलानीने, तथा दीनादिकोने दया पूर्वक दान देश्ने आनंद मेलव्यो. वली जिननी पूजामा जे पुण्य थाय , तेथी अनुक्रमे सोगणुं, तथा हजार गणुं पुण्य जिननी प्रतिमा अने प्रासाद बनाववाथी थाय ने. वली अरिहंत प्रजुनी प्रतिमा अने मंदिर वनाववाथी प्राणी पापोथी मुक्त थश्ने खर्गने जजनारो थाय , तथा तीर्थनी रक्षाथी अनंतगणुं पुण्य मले बे; एवी रीतनुं गुरुर्नु वचन सांजलीने, महीपाले अत्यंत नक्तिथी प्रतिमा सहित जंचं जिनमंदिर वंधाव्यु. एवी रीते त्यां परम उत्सवथी ते अगर महोत्सव करीने, गु- रुनां वचन पूर्वक विमानो सहित रेवताचल पर्वतप्रते गया. त्यां पण नेमिनाथ प्रजुनां चरणमां तप्तर रहीने, तेजेए अगर महोत्सव कों. त्यां सूर्यमल राजा, प्राप्त थएल डे महोदय जेउने एवा पोतानां पुत्रोने वहु सहित श्रावेला जाणीने, तुरत सामो श्राव्यो, जंगम तीर्थस- मान एवा ते पिताने जोश्ने, श्रादरवाला, तथा नक्तिवंत एवा ते वन्ने पृथ्वीपर लोटीने तेने नमस्कार करवा लाग्या; त्यारे राजाए पण न्याय श्रने धर्मथी जेम बन्ने पदोने तेस, पोताना बन्ने हाथोथी पृथ्वी- पर रहेला ते गुणी पुत्रोने उंचक्या. पठी ते अरसपरस अत्यंत प्री- . तिथी नेव्या; अने ते वखते ते ने जे हर्ष थयो, ते वचनथी पण कही - , ଏ शत्रुजय माहात्म्य. न शकाय तेटलो हतो. पढ़ी राजा हाथीपर चडीने, तथा पुत्रोने पण हाथीपर चडावीने, मागण लोकोने ऊंचे प्रकारे धन देतो थको नगरमां दाखल थयो. त्यां जंचा मांचार्ज, तथा धजानां समूहोने, अने मनोहर तोरणोने, तथा नाटकने जोता थका ते राजमंदिर प्रते व्या. त्यां राजाए ते बन्ने विद्याधरोने सुवर्ण, हाथी, घोडा विगेरेथी सत्कार करीने, परिवार सहित तेजने पोताने स्थानके पहोंचाड्या; तथा तेज दिवसे रा- जाए महीपालने राज्य आप्यु. गुणोथी मनोहर एवा ते महीपाले रा- ज्यने यत्नपूर्वक पालातां थकां, अखंड यश रूपी भंडारोने नर्या. ते म- हीपाल राज्य करते बते, अन्याय, रिपुनो जय, उकाल के रोगोनो सं- जव पण पृथ्वीपर रह्यो नहीं; वली ते वखते वादलां शछित वृष्टि कर- तां, वायु तापनो नाश करतो, तथा वृदो संपूर्ण फलो आपतां. वली ते महीपाल स्त्री सहित श्राकाशगामिनी विद्याथी कृत्रिम तथा शाश्वतां मंदिरोमां जिनेश्वरोने पूजतो हतो. वली तेणे शत्रुजय, तथा गिरनार आदिक पर्वतोपर, शेहेरोमां, गामोमां, तथा बगीचाउँमा जिननां मंदि- रो बनाव्यां. वली ते चोरासी गढ, तथा चोरासी पद, अने एक लाख बत्रीस हजार गामोने जोगवतो हता. वली ते सात लाख घोडा, सार सो हाथी, तथा सातसो रथोनो खामी हतो. एवी रीते चारसो वर्ष रा- ज्य पालीने, अंते. पोतानां पुत्र श्रीपालने राज्य सोंपीने, महीपाल सं- सारथी विरक्त थयो. वली तेणे देवपालनां पुत्रने, जलरूपी किडावालो, तथा धान्यनां भंडाररूप सिंधदेश प्राप्यो. एवी रीते ते महीपाल राजा विवेक सहित पुण्यनो समूह बांधीने, स्त्री सहित श्री शत्रुजय पर्वतप्रते गयो; तथा त्यां श्रीकीर्ति नामनां मुनिवर पासेथी तेणे दीक्षा लीधी; अने शायुनो क्षय होते बते निर्मल शानथी नासित थयो थको, ते मोदा पाम्यो. तेना वंशमां हे इं! यश अने पुण्यनां संचयवालो, रिपुमा राजा थयो बे; वली ते रैवताचलनी पासे रहे , माटे ते धन्य बे, अने ते अमृत शोनावालो थयो थको त्रण नवे मोदे जशे. वली हे इंछ ! स्मरण करवायीज सर्व इबित फलने देनारु, श्रा शाखतुं था आदि तीर्थ बे, अने तेनो सहिमा कहेवाने तत्वने जाणनारा प- समर्थ नथी. वली हे इं! अहींथी पूर्व दिशामां, विकस्वर थएलां श्रा , तृतीयःसर्गः IU नाना प्रकारनां वृदोवालु, तथा सिक अने अरिहंत प्रजुनी प्रतिमाने नमस्कार करता, तथा तेनुं स्मरण करता एवा माणसोनां पापोने नाश करनालं, श्रा सूर्योद्यान , तथा अत्यंत सुगंधिनां समूहथी शोजतुं ने पा- णी जेर्नु, तथा प्रजावें करीने मनोहर, अने सघला कोढोने नाश कर- नारो आ सूर्यावर्त कुंड बे. एवी रीते श्राचार्य महारज श्री धनेश्वरसूरिए रचेला, महातीर्थ श्री शत्रुजयना महात्म्यमां महीपालना चरित्रना वर्णननो वीजो सर्ग संपू- र्ण थयो. श्रीरस्तु. तृतीयः सर्गः प्रारच्यते. राज्यने अवसरे दीवेलांडे कमलो जेजेए एवा युगलीआर्जए प्रजुना चरणोने कमल सरखा जोश्ने जलरहित कमलो पृथ्वीपर होय , एवं जाणीने, आश्चर्य थइ, जेए पाणीथी सींच्या नहीं, एवा प्रथम प्रजुना चरणो सर्वथा प्रकारे जवरूपी महा तापने दवा माटे था ? हवे श्री वीर प्रनु इंजने कहे ने के, हे इं! एवी रीतें में तीर्थनो श्रा संक्षेपथी महिमा कह्यो; हवे आ तीर्थनां प्रतावनी विचित्रताने तुं सांजल ? अनंतो काल थशे, तो पण आ तीर्थ नाश पामशे नहीं; हवे श्रा अवसर्पिणी कालमां तेना संबंधमा जे थयु , तेनी कथा तुं सांज- ल? आ जंबूछीपनां दक्षिण चरतार्धमां गंगा अने सिंधुना मध्य ना- गमां युगलीया रहेता हता. तेर्जमां विमल नामनां हाथीपर चडवाथी विमलवाहन नामनो, युग्मी धर्मवालो, अने सुवर्ण सरखी कांतिवालो, पेहेलो कुलकर थयो. तेनो पुत्र चकुष्मान् तेनो पुत्र यशस्खी, तेनो पुत्र अनिचंड, तथा तेनो पुत्र प्रसेनजित थयो; तेनो पुत्र मरुदेव, तथा ते- नो पुत्र न्यायें करीने नज्ज्वल नानि नामे थयो, तेनी स्त्री मरुदेवी ना- मे हती, अने ते हमेशां आर्जव गुणोथी उज्ज्वल हती. हवे आ श्रव- सर्पिणीनां त्रीजा थाराने बेडे, श्री झपत्नदेव प्रजुनो जीव सर्वार्थसि- कथी चवीने ते मरुदेवीनी कुक्षिमां श्राव्यो.असाड बद चोयने दवसे, चंड उत्तराषाढा नक्षत्रमा श्रावते ते तेणीए रात्रिने ठेडे नीचे प्रमाण चांद खप्नो जोयां. वृपत्न, हामी, सिंह, लक्ष्मी, पुष्पमाला, कलश, ध्वजा, अग्नि, ६ ६ शत्रुजय मादात्म्य. रत्ननो राशि, पन्न सरोवर, विमान, क्षीरसमुख, चंल अने सूर्य, एवी री- ते तेणीये चौद स्वप्नो जोयां. एवी रीते प्रज्जुनोज्यारे गर्नमां अवतार थयो त्यारे त्रणे जगतमां उद्योत थयो, तथा नारकीने पण जंचे प्रकारे सुख थयु. पी मरुदेवा माताए जागृत थश्ने, नानिराजा पासे आवीने, तेम- ने मिष्ट वचनोथी ते व्रतांत कह्यो. सरल खनावी नाजिराजाये पण विचारिने कयु के, हे प्रिया! या स्वप्ननां प्रजावे करीने, तने अभूत पुत्र थशे. एटलामां आसन कंपवाथी छे त्यां आवीने, तथा मरुदेवामा- ताने नमस्कार करीने कडं के तमोने पुत्रनी उत्पत्ति थशे. पनी मनोहर मुखवाली ते मरुदेवा माता, पृथ्वी जेम उज्ज्वल रत्नने, तेम मनोहर गर्जने धारण करवा लागी. जगतनां श्राधार, जगतनां सार, तथा जगतनां गुरु एवा प्रजुने धारण करती मरुदेवा माता, जाणे प्राणीउनी दयाश्रीज होय नहीं, तेम धीरेधीरे चालवा लागी. ते वखते धनद, ई- अनी आज्ञाश्री, जूंजक देवोये तैयार करेली इडित वस्तुयी तेणीनांह- पने वधारवा लाग्यो. हवे गर्भकाल संपूर्ण थये बते चैत्र वदी श्राठमने दिवसे, तथा चंड उत्तराषाढा नक्षत्रमा आवते बते,अने बीजा ग्रहो प- ण उंचा होते बते, निशीथ समये मरुदेवा माताये व्याधि रहित युगल- रत्नने जन्म आप्यो. ते वखते वायु सुखेथी वावा लाग्या, तथा नारकीनां जीवो पण आनंदित श्रया, अने त्रणे जगतमा प्रकाश थयो, तथा देव- कुंकुनि वागवा लागी. ते वखते तपावेलां सुवर्णसरखी कांतिवाला, वृष- जनां लक्षणवाला, सर्व सुलक्षणे करी संपूर्ण, तथा जाणे देवसंबंधि श- रीर सहितज आव्या होय नहीं, तेम प्रजु शोजवा लाग्या. ते वखते श्रा- सनो चलायमान थवाथी प्रजुनो जन्म थयेलो जाणीने अत्यंत हर्षयुक्त थश्ने बपन्न दिकुमारी त्यां श्रावी; तथा प्रजुने अने प्रजुनी माताने न- मीने, अने नक्तिथी तेनी स्तुति करीने, पोताने धन्य मानती थकी ते नृत्य करवा लागी. वली तेउये दर्पण, कलश, पंखा, चामर, रक्षाबंधन थादिक पोतानुं सर्व कार्य संपूर्ण कर्यु. वली आसनो कंपवाथी, अवधि- झाने करीने प्रजुनो जन्म जाणीने, सघला देवो विमानोथी आकाशने गोजावता थका त्यां श्राव्या. ते वखते सुधमै पण नक्तिथी पोतानुं वै- करीने, सूतिकागृहमा जश्, प्रजुने अने मरुदेवा माताने नम- तृतीयःसर्गः II स्कार कयों; तथा माताने अवस्वापिनी निजा देश्ने, तथा तेमनी आज्ञा लेश्ने, अने प्रचुर्नु प्रतिविंव त्यां रदेवा देश्ने तेणे प्रजुने पोताना हाथथी लीधा. त्यां इंडे अंतरमा नक्तिनाव लावीने पोतानां पांच रुपो का; एक रूपथी प्रजुने लीघा, एक रूपथी बत्र धर्यु, एक रूपथी वज़ लीधुं, तथा बे रूपथी चामर लीधां. पनी ते सघला देवो, विमानोथी आकाशने चि. तरता, तथा रत्नोथी चंजनी कांतिने उद्देखता, अने शब्दोथी जगतने पण फोडता थका मेरुपर्वत तरफ चालवा लाग्या. त्यां पांडुक नामनां उ- द्यानमां अर्धचंड सरखा श्राकारवाली अतिपांडुकंवला नामनी शिलाप्रते शंस पहोंच्यो. त्यां शोए आनियोगिक देवोनी मारफते रूपानां अने रत्ननां, सोनानां अने रत्ननां, सोनानां, रूपानां, अने माटीनां कलशो बनाव्या. पठी अमृत कांतिवालो ते इंज जिव्य सिंहासनपर पूर्व सन्मुख प्रजुने खोलामा लेइने वेगे. पनी समुख, नदी, कुंड, तलाव तथा अहो- मांथी पाणी लावीने इंडोये प्रज्जुनो स्नात्रमहोत्सव कर्यो; पनी ते ये मनोहर वरास, लेपन, पुष्प, फल, अक्षत, वस्त्र, आमरण विगेरेथी प्रजुनी पूजा करी. पत्री निर्मल नाववाला ते इंशोये हर्षथी प्रजुनी भारती ज. तारीने, नीचे प्रमाणे स्तुति करवा मांडी. हे स्वामी! हे युगादीश! हे जगतनां गुरु! हे अर्हन् ! हे ध्यान धरवा लायक! हे निरंजन! तमो जय पामो? वली अढार कोडा कोडी सागरोपम सुधि नाश पामेलो ने धर्म जेठनो, एवा प्राणीजनो उकार करनारा, तथा अज्ञानरूपी अंधकारनां समूहनो नाश करवामां सूर्य समान एवा हे प्रजु ! तमो जयवंता वर्तो? वली हे कल्याणरूप व्यवहारनां करनारा! तथा सर्व सुखनां स्थानक सरखा तमो जयवंता वतों? वली हे स्वामी! आजे जे तमारं मने दर्शन थयु, तेथी हुँ सघला पुण्यशालीमा विशेष पुण्य- शाली दु. वली वृक्ष, पत्थर, पर्वत तथा पृथ्वी श्रादिकने धरी राखवाने तो कोश्क पण समर्थ थइ शके, पण हे नाथ! श्रा नवरूपी समुडमां पडता प्राणीजैनां समूहने तो तमोज उकार करनारा वो. वली राग था- दिक शत्रुथी पीडाएला लोकोने तमो निर्नय करनारा , वली मुक्तिरूपी स्त्री मेलववामा दूत समान एवा हे धर्मनां राजा! तमो जयवंता वतों ? वली वाह्य अने अंतरंग शत्रुनां समूहोथी पीडाता प्राणीनो जीवद , , G शQजय मादात्म्य. यानां उपदेशथी तमोज उद्धार करशो. वली दे ईश! पिंडस्थ, पदस्थ तथा रूपस्थ ध्यानथी, योगी तमोने ध्यावे , अने तेजना आठ कमोनो नाश करीने, तमो तेमने पोताने स्थानके पहोंचाडशो. वली हे जगवन् ! आपनां प्रसादथी ज्यांसुधिमां मने मोक्षसुख मले, त्यांसुधि ह- मेशां मने आपनां चरणतुं शरणुं था? एवी रीते प्रजुनी स्तुति करी- ने कृतार्थ थएला ते इंजे उत्सवपूर्वक प्रजुने लावीने, फरीने तेमनी माता पासे मुक्या. वली त्यां उसीके बे कुंडल, दीव्य वस्त्रो, हार अने मुकुट मुकीने तेणे मातानी अवखापिनी निखा पाठी खेंची लीधी. वली त्यां इंड अप्सराउने धाव तरीके मुकीने, तथा पोते नंदीश्वर दीपमा अग महोत्सव करीने देवलोकमां गयो. पली प्रजाते पुत्रनो ते वृतांत जाणीने नाजि राजाये पण पोतानी झकिने अनुसारे महोत्सव कों. प्रजुना सा- थलमा झषनर्नु चिन्ह हतु, तथा स्वप्नमां पण पेहेलां माताये रुपन जोयो हतो, तेथी मातपिताये तेमनुं. "झषन" नाम पाड्यु. जे प्रजुनां अंगुगमां मोतीनां सरखं उज्वल अमृत मुक्युं हतुं, तेथी ते कारणने अनुसरीने प्रजुनां दांतो पण मोती सरखा उज्वल थया. वली इंसनील मणिनां बनावेला घुघरा, चरणरूपी कमलोमां लीन थयेला अने गुंजारव करता जमरानी पेठे शोजता हता. बाल्यपणामां प्रनु पांच धावरूप अ- प्सराथी सेवाता हता, ते जाणे पांच सुमतिरूपी धावमाताउँथी वृद्धि पमाता संयमधारीज होय नहीं तेम शोजता हता. वली त्यां चार नि- कायनां देवो इंजनी आज्ञाथी वयथी प्रजु जेवडा थश्ने, ( पण गुणोथी प्रनु जेवा नहीं) प्रजुनी साथे क्रीडा करता हता. वली कौतुकथी प्रनु जे जे प्रकारे क्रीडा करवानी वा करता, ते ते प्रकार देवो प्रजुनी स- न्मुख रजु करता. एवी रीते एक वर्ष गया बाद प्रजु ज्यारे पोताना पितानां खोलामा बेग हता, त्यारे सौधर्मे तेमनां वंश स्थापनमाटे सेलडीनो सांठो लेश्ने आव्यो, जाणेल इंजनी श्वा जेणे एवा प्रजुए ते सांठगे ते वखते लीधो, अने तेथी प्रजुनां वंश- "ईदवाकु” नाम पाडीने इंड गयो. हवे अंगुष्टपाननी अवस्थाने श्रोलंगी जनारी वयने पामीने प्रजु उत्तरकुरुक्षेत्रमा थतां दिव्य फलोथी संतोष पामवा लाग्या. एम रतां थकां प्रनु अनुक्रमे वृद्धि पामता थका कल्पवृक्षनी पण स्पर्धा तृतीयःसर्गः जए करवा लाग्या, तथा सौजाग्य अने रूपरूपी राजाने रहेवानां जुवन स. रखा यौवनने पाम्या, अने ते वखते तपावेल सुवर्ण सरखी कांतिवाला, तथा जन्मनां चार अतिशयोथी उज्वल, अने पांचसो धनुष्यना माननी कायावाला उत्तम लक्षणो सहित शोजवा लाग्या. पनी एक दहाडो इंजे प्रजुने कडं के, हे करुणानां नंडार ! जो के तमारे आ जगतनो व्यव- हार प्रकाशवो बे. तेम तमो संगरहित, तथा नवथी उद्विग्न थया बगे, अने मोदसुखमां रक्त थया बो, तो पण मने तमो आ वखते लग्ननो महोत्सव देखाडो ? एवी रीतना इंजनां श्राग्रहथी प्रजुये ते वात अंगी- कार करी. एवी रीते ज्यारथी प्रचुये आ लग्ननो व्यवहार देखाड्यो बे, त्यारथी श्राजसुधी पण तेज व्यवहार प्रवर्ते . एवी रीते उ लाख पूर्व गया वाद प्रजुने सुमंगलाथी नरत अने ब्राह्मीनुं युगल थयु, वली पठी- थी अनुक्रमे तुल्यरूपवाला ते सुमंगलाथी प्रजुने उगणपचास जोडलां थयां, तथा सुनंदाथी प्रजुने सुंदर श्राकृतिवाला, तथा जगत्नो उझार करवामां समर्थ, वाहुवलि अने सुंदरी नामनां अपत्यो थयां. हवे प्रजुनां अतिशय दानश्री जाणे लजायुक्त धयां होय नहीं जेम, तेम कल्पवृदो श्रनुक्रमे निष्फल थयां थकां अलक्ष्य थयां, त्यारे ते युगलीयां मांहों- मांहें कलह करवा लाग्या, तथा एक वीजा प्रजुपासे तेनी फर्याद क- रवा लाग्या, त्यारे प्रजुये तेमने कडं के, लोकोपर राजा अमल करे , श्रने ते राजा तो माणसोथी जलें करीने अभिषेक करायेलो होवो जो- श्ये, माटे मारो अनिषेक करवामाटे तमे यत्न करो? एवी रीतंतुं प्र- जुनुं वचन सांजलीने ते युगलीआं पाणी लेवामाटे तलावे गया, एट- लामा श्रासन कंपवाथी ते अवसर इंडोये जाण्यो, अने तेथी तुरत त्यां श्रावीने, तेलंये मोटो मंडप रच्यो, तथा तेमां मणिनी पीठिकापर सिं- हासन स्थाप्युं, ते पर प्रनुने बेसाडीने, जन्मस्नात्रनी पेठे हर्पयी विधिपू- र्वक तेउये प्रजुनो राज्यातिषेक कयों, वली तेये प्रजुने योग्य स्थानके दरेक अंगोपर श्रानूपण विगेरे पहेराव्यां, तथा देवोये चंडनी कांति स- रखां उन चामरो पण प्रजुपर धाँ, तथा सघला इंडो, प्रधान, मंडलि- :: सिकादि सर्व व्यापारने धरता थका एकवा थाने, प्रजुनी पासे वेवा. एटलामां ते युगलीयां कमलनां पात्रोपां पाली लेख्ने तुरत प्रजुपासे - GO शत्रुजय माहात्म्य. आव्या, त्यां तेये प्रजुने ऐश्वर्यथी नूषित थयेला जोया, ते वखते देहथी उत्पन्न थती कांतियें करीने नाश करेल ने, देवोनी पण शोजा जेणे, तथा जंगम प्रतापनी पेठे चर्मदृष्टिथी न जोश् शकाय एवा प्रजु शोजता हता. आजूषण, लेप, वस्त्र अने पुष्षमालाथी नूषित श्रयेला, ते प्रजुने जोश्ने, ततक्षण उत्पन्न थयेला विवेकथी ते विचारवा लाग्या के, जो आपणे प्रजुनां मस्तकपर अभिषेक करीशुं, तो प्रजुनां अंगपरनुं लेपन विगेरे नाश पामशे. एम विचारि तेये ते पाणीथी प्र- जुना चरणपर अनिषेक कस्यो, अने देवो ते आश्चर्यसहित जोवा लाग्या. पडी सुधमैडे, तेडने, प्रजुनां राज्यरूपी मेहेलनां दृढ स्तंज सरखा अधिकारी बनाव्या, तथा अहीं युगलीश्रांजने स्वयमेव विनय थयो, तेथी इंसे त्यां" विनीता” नामनी नगरी वसाववानो धनदने हुकम कस्यो. एवी रीतें प्रजुना राज्याभिषेक वखते इंजना हुकमथी धनदे रत्न अने सुवर्णना समूहोथी नवी नगरी वसावी. ते नगरी बार योजन लांबी नव योजन पोहोली, श्राप दरवाजावाली, मोटा किन्दावाली, तथा तोर- णोथी मनोहर लागती हती. वली ते नगरीने फरतो बारसे धनुष्य उंचो, आठसें धनुष्यनां पायावालो, तथा एकसो धनुष्य पोहोलो तेणे खाइसहित गढ बनाव्यो. ते सुवर्णनां गढपर रहेली मणिनां कोंगरांनी श्रेणि, मेरुपर रहेली ताराऊनी पंक्ति सरखी शोचती हती. वली ते नग- रीमा चोखुणा, त्रिखुणा, गोल, खस्तिकनां आकारवाला, सर्वतोजन (चारे बाजुउँथी सरखा ) एक नोंवाला, बे नोंवाला, त्रण नोंवाला, तथा बेक सात नोंवालासुधि राजाना रत्न अने सुवर्णनां क्रोडो मेहेलो हता. वली त्यां शान दिशामां चोखुणो, तथा सात नूमिवालो, मेहेल, तेणे नाजिराजामाटे बनाव्यो. वली पूर्व दिशामां सातनूमिवालो, सर्व बाजुथी सरखो अने गोल, मेहेल तेणे नरतने माटे बनाव्यो, वल। अग्नि खुणामां तेणे बाहुबलिमाटे पण जरतना जेवोज मेहेल बनाव्यो, अने बीजा कुमारोनां मेहेलो तेणे ते बन्नेनी वच्चे बनाव्या, अने तेउनी वच्चे एकवीस नूमिवालो, तथा त्रैलोक्यविन्रम नामनो मेहेल, तेणे श्री पत्नदेव प्रन्नु माटे रत्नोनी श्रेणिउथी बनाव्यो, ते मेहेल सर्व बाजुयेथी कलशोथी वीटायेलो, अने चलकती धजानां मीशथी जाणे , , , तृतीयःसर्गः G नाचतोज होय नहीं, तेम शोलतो हतो. वली ते मेहेल एक हजार ने श्राउ मणिनी जालीथी, ते जाणे तेटलां मुखोथी प्रज्जुनो यश वोलतो होय नहीं, तेम शोलतो हतो. वली ते नगरीमां कल्पवृदोथी विंटायेली, किल्लावाली, अने पताकाऊनी श्रेणिने धारण करनारी, हाथी अने घोडा- नी शालार्ड हती. वली त्यां प्रजुनी कृपाथी मनोहर रत्नमय सुधर्मा सना सरखी, सर्वप्रना नामनी सजा थश्. वली त्यां पंच वर्णवाली कांतिथी श्राकाशने शोनावनारी मणिनां तोरणोनी श्रेणि चारे दिशामां शोजती इती. वली त्यां नगरीनी वच्चे कुवेरे, एक हजार ने श्रामणिनां विबोथी शोचतुं चार गाउ ऊंचुं, मणि रत्न अने सुवर्णमय, नाना प्रकारनी नूमि श्रने फरुखावाळु श्रीषनदेव प्रजुनुं मंदिर वनाव्यु. वली त्यां तेणे सामं- त, मंडलिक विगेरेनां नंदावर्तादिक मनोहर मेहेलो वनाव्या. वली त्यां तेणे, ध्वजानां श्रय नागयी खेदित करेल बे, सूर्यनां घोडा जेणे, एवां उंचां एक हजारने श्राप जिनेश्वर प्रजुनां मंदिरो वनाव्यां; ते मंदिरो चोवटाउँमां वांधेला हता, तेथी तेपरनां सुवर्ण कलशो अत्यंत शोजता हता. तेणे कौवेरी दिशामां मेरुसरखा उंचा, तथा सुवर्ण अने रत्नमय, श्रने धजाउँवाला वेपारीनां मेहेलो वनाव्या. दक्षिण दिशामां विविध प्रकारनां क्षत्रिर्जनां मेहेलो थया, अने जाणे तेमा रहेनाराजनां तेजोज होय नहीं, तेम त्यां शस्त्रशाला थइ तेवीज रीते चारे दिशामां देव- विमान सरखी उत्तम शोनावाला, नगरनां लोकोनां क्रोडो गमे मेहेलो त्यां शोनवा लाग्या. वली त्यां किसानी वहार सामान्य कारिगरोनां चारे दशाउंमां, सर्व धनथी जरपूर क्रोडो घरो थयां. वली दक्षिण अने प- श्चिम दिशामा एक नोथी मांडीने त्रण नूमिसुधि ऊंचा कारु लोकोनां घणां घरो थयां. एवी रीते एक रात्रि दिवसमां धनदे ते नगरी वनावी, तथा तेमां सुवर्ण, रत्न, धान्य, वस्त्र श्रने श्रापणो तेणे वनाव्या. वली तेज रात्रिदिवसमां तेणे तलावो, वावो, कुवा, देवालयो, तथा वीजुं सघर्बु वनाव्यु.वली त्यां तेणे चारे दिशामा सिझार्थ, श्रीनिवास, पुप्पाकर तथा नंदन अने वीजां पण अनेक वनो वनाव्यां. ते दरेक वन प्रते जिनेश्वर प्रजुनां सुवर्णमय चेत्यो शोलतां हता, ते वृदोषी पण, पवनें करीने ला वेसां पुष्पोनी पंक्तिथी पूजातां हता. ते नगरीनी पूर्व दिशाए श्रष्टापद .. " जश शत्रुजय माहात्म्य. नामनो, दक्षिणमा घणोज चंचो महाशैल नामनो, पश्चिममां सूरशैल नामनो, अने उत्तर दिशामा उदयाचल नामनो पर्वत हतो. एवी रीते त्यां कल्पवृक्षोनी श्रेणियी शोजता, मणि अने रत्नोनी खाणोवाला, तथा जिनमंदिरोथी पवित्र पर्वतो हता. एवी रीते इंजनी याज्ञायी कुबेरे रत्न- मय, तथा जेनुं बीजं नाम अयोध्या के, एवी इंजनी नगरी सरखी विनी- ता नगरी बनावी; ते नगरीनां लोको देव, गुरु तथा धर्ममां श्रादरवाला, स्थिरता आदिक गुणोवाला, तथा सत्य, पवित्रता अने दयावाला, तेमज कलानां समूहोमां कुशल, सत्संगमां रक्त, निर्मल शांत नाववाला, तथा महा उदयवाला हता. ते नगरीमां सुर अने असुरोथी नमस्कार कराये- ला अने जगतनो व्यवहार करनारा, एवा झषनदेव प्रनु जगतने रंजन करता थका राज्य करता हता. वली त्यां अयोध्यानी आसपास चारे वा- जुए नगरो हता, अने ते प्रजुए बनावेली शिल्पकलाथी तेमनाज वच- नथी बनावेला हता. प्रजुए वीस लाख पूर्वो कुमारपणामां गाल्यां, अने पड़ी त्रण जगतनो जझार करवाने तेमणे राज्यस्थिति वांधी. तेमणे रा- ज्यमा सात अंगो बांध्यां, वैरीनो नाश करवामां ब गुणोनी रचना करी, स्थिति माटे पांच करणो कर्या, लश्करनां चार अंगो कर्यां, फल ग्रहण करवामां त्रण शक्ति करी, बे न्याय कर्या, अने एक बन कर्यु. श्रा प्रज्जुनी पेहेलां वरसाद, अग्नि, विद्या, कला के कोइ पण व्यवहार नहोतो. वली ते प्रजुनी आझाथी पृथ्वीपर वरसाद वृष्टि करवा लाग्यो, पृथ्वी बीजादिकने धारण करवा लागी, तथा श्रग्नि तेने पकाववा लाग्यो. वली ते प्रजुए खेतीकारो, चाकरो, कुंजारो, वेपारी, उपरी, द- त्री, सुतार, कारीगरो, सोनीठ, चिताराजे, तथा मणीयार विगेरे बनाव्यां. वली तेमणे मोटा पुत्र जरतने बहोतेर कला शिखवी, तथा जरते बीजा जार्जने शिखावी; वली प्रजुए बाहुलिने हाथी, घोडा, स्त्री तथा पुरुषनां लक्षणो शिखव्यां, तथा सुंदरीने गणितशास्त्र शिखव्यु; वली तेमणे ज- मणा हाथथी, ब्राह्मीने ज्योतिरूप तथा जगतने हितकारी अढार लीपी- • शिखारी; एवी रीते तेमणे जगतनी स्थिति बनावीने, सघला लोकोने दा जुदा कार्योमा जोड्या. पड़ी देवोथी स्तुति करायेला ते प्रनु, कोश ते अभूत बगीचामां, तो कोई वखते समुनने कांठे, तो कोइ वखते कि- .
G8 शत्रुजय माहात्म्य. ता होय नहीं, तेम ते वखते देखावा लाग्या. पठी सर्व प्राणीनी द. याथी र्यासमिति पूर्वक, पोतानां शरीरमां पण निरीह थया थका प्रनु पृथ्वीपर विहार करवा लाग्या. हवे ज्यां वैरी पण उपजव नथी करता, एवी अयोध्या नगरीमा पु- एयमां रक्त जरत राजा पोतानां पितानुं राज्य चलावता हता. ते जरत राजा सूर्यनी पेठे, तेजनां समूह सरखा, हमेशां उदयमां स्थिर, वैरीरुपी अंधकारने हरनारा, तथा कलावानोने ( चंछने) धननां (तेजनां) दे- नारा हता; वली ते समुनी पेठे गंजीर, सिंहनी पेठे शूरा, चंडनी पेठे कलावान, वरसादनी पेठे जगतनां जीवन तुल्य, कल्पवृदनी पेठे दानेश्वरी, कलहंसनी पेठे विवेकी, चैत्यनी पेठे उंचा, तथा कोयलनी पेठे मधुर खरवाला हता, वली पवननां मोटा मोजांथी जेम मेरु, तेम ते शत्रुथी अचल, तथा प्रजातनी पेठे मित्रनां ( सूर्यनां) उदयमां तत्पर, अने धनने वधारनारा हता. वली ते शेषनागनी पेठे उत्तम जोगोथी (फणाथी) लालित, पृथ्वीनां नारने घरनारा, नंदनवननी पेठे हमेशां पुष्पोनी श्रेणि सहित, हारनी पेठे गुणो सहित, ( दोरी- सहित ) तथा मोतीनी पेठे उत्तम व्रतने ( गोलाकारने ) धरनारा, श्रने पृथ्वीमंडलने शोनावनारा हता. जेनो प्रतापरुपी सूर्य जगतने दोषर- हित (रात्रिरहित ) करतो थको, लक्ष्मीना क्रीडारुप कलाधरने (चंद्रने ) उत्पन्न करतो हतो. वली तेनां प्रतापरुपी सूर्यश्री त्रास पामीने सूर्य श्राकाशगामी थयो, अने ते अभ्यासथी तेने हजुसुधि पण स्थान मलतुं नश्री. सूर्यादिकोनो तो “ तापज” होय बे, पण जरतनो तो “प्रताप” हतो, केम के ते प्रतापथी बलेला शत्रुरुपी वृदो फरीने उ- गतांज नहोता. वली ते जरत राजा न्यायी, विनयमां आसक्त, मनोहर दृष्टिवालो, विचारवंत, कलावान, अने दोषने नहीं धारण करनारो हता. हवे सर्व प्राणी प्रते हीतकारी एवा प्रनु, युगमात्र पृथ्वीपर दृष्टि क- रता थका, कर्मथी प्रेराश्ने एक देशथी बीजे देश विहार करवा लाग्या, वली ते वखते लोको मुग्ध होवाश्री, निरवद्य आहारने जाणता नहोता, श्रने तेथी प्रनु एक वर्षसुधि आहार विनां रह्या, केमके, लोको मुग्धप- पाथी तेमने रथ, घोडा, हाथी, कन्या, सुवर्ण तथा वस्त्रो देवा लाग्या;
No text on this page.
६ शत्रुजय माहात्म्य. इल थएला ते मरुदेवा माताने, तेणे पोतानां नाम पूर्वक नक्तिश्री नम- कार को. ते वखते राजाऊना स्वामी तथा कमल सरखी आंखोवाला रत महाराजे, चमरनी ब्रांतिने धरनारा एवा पोतानां केशोथी तेणीनां परणकमलोनुं प्रमार्जन कयु. ते वखते पोतानां नेत्रोनां आंसुने रा खुबीने, तथा मननां खेदने बहार कहाडीने मरुदेवा माता बरतने हेवा लाग्यां के, हे वत्स ! तुं जो ? मारो पुत्र, मने, तने अने बीजा त्रोने पण तजीने दरिणोनो साथी थएलो . वली ते कुधा, तृषा, ढ, अने तडकानी पीडाथी वीण शरीरवालो थश्ने, हमेशां रातद- डो वायुनी पेठे एक वनमांथी बीजा वनमां नमे जे. वली चंड सर गीतल, अने मोती तथा रत्नोथी जडेबु एवं तेनुं बत्र क्या ? अने दा- नल सरखं प्रचंड था सूर्यमंडल क्यां ? वली किन्नरीनां गीतोनां ऊं- कारवाळु मनोहर संगीत क्यों ? अने वननी अंदर चालवाथी संजला- ा मरोनांजणकारा क्या? वली गजेंपर चडीने तेमनुं नगरमां चाल- क्यां ? अने कांकरा तथा पबरोवाला पर्वतोमा तेमनुं नमवू क्या ? ने मृयु नथी श्रावतुं एवी हुँ, पुत्रनां आवी रीतनां पुःखनां समूहने सांजलवाथी पण मरती नथी, माटे लोकनिंदित एवा ा मारा जीवत- ने धिक्कार !! वली राजसुखमां तथा नोगविलासमां रक्त थयेलो तुं, वनमां नमता मारा पुत्रनी कंई संजाल पण पुबतो नथी!! एवी रीते दीन वाणीवाली, तथा अश्रु सहित अांखोवाली पोतानी दादीने, जरा हसवाथी स्फुरायमान थएल के होठ जेनां, एवा जरत महाराज कहेवा लाग्या के, हे माता ! त्रण लोकनां स्वामी, धीर, अने गंजीर एवा पुत्रने तमो उत्पन्न करनारा बो, माटे एवी रीतर्नु कायरपणा- वाळु वचन तमो फरी फरीने बोलो नहीं, वली हे माता! जयंकर एवा आ संसाररुपी समुजमां शिला सरखा अमो तातर्नु रक्षण करवाने केम समर्थ थव शकीयें ? तात तो मोदनी श्बावाला बे, अने ते क्षणिक संसार सुखने दूर करवाने पोते उत्तम तप तपे . वली इंसादिक देवो पण चाकरोनी पेठे तेमनी पासे हाजर रहे बे, एवा ते प्रजनुं माराजेवा केम रक्षण करी शके ? वली हे माता ! त्रणे लोकनां अधिपति एवा ते प्र- जुनी तमो ज्यारे लदमी जोशो,त्यारे तमोने तेमनां तपनुं सत्य फल जterrrr तृतीयःसर्गः ចS गाशे. एवी रीते जरत महाराज मरुदेवा माता साथे जेटलामां वात करे , तेटलामा कोइ पोली नक्तिपूर्वक हाथ जोडीने, तथा पृथ्वीपर म- तक नमावीने तेमने कहेवा लाग्यो के, हे खामि ! यमक अने शमक नामनां बे पुरुषो आपने कंक कहेवा माटे श्राव्या बे, श्रने ते बारणे उन्ना . पली जरत माहाराजे तेने अशा आपवाथी पोलीथाए तेजने त्यां प्रवेश कराव्यो, त्यारे ते पण हर्षथी “जय जय" शब्द करता त्यां आव्या, तथा तेमांथी शमक नमस्कार करीने बोल्यो के, हे देव ! ई वधामणी आपुं हुं के, पिताजीने केवलज्ञान उत्पन्न थयु ! वली पुरी- मताल नामनां नगर पासे शकटानन नामनां वनमां, तेत्रण जगतनां प्रज्जु- तुं इंजोए समवसरण बनाव्यु बे; तथा त्यां सर्व दिशामांथी पुरुषो, स्त्री, देवो अने देवी, पोतानी झधिथी स्पर्धा करता थका आव्या बे. पनी यमक पण नमस्कार करीने, हर्षयुक्त थयो थको जंचे स्वरे कहेवा लाग्यो के हे खामि ! हुँ पण वधामणी आपुं बुं के, स्फुराय- मान प्रजाए करीने देदीप्यमान सूर्यना बिंबनी पेठे उज्ज्वल, हजार आरावालु, तथा स्फुलिंगोनी श्रेणियी शोनितुं अने देवाधिष्ठित चक्ररत्न आपणी शस्त्रशालामा उत्पन्न थयु जे. जरत राजाये ते सांजलीने ते बन्नेने उचित दान आपी विसर्जन कर्या, तथा पोते अवचनीय आनंद पाम्या. पनी तेनुं चित्त हिंचोला खावा लाग्युं के, पेहेलां मारे तातनां के- वलज्ञाननो महोत्सव करवो, के चक्ररत्ननो महोत्सव करवो? एम विचारतां बेवटे तेणे निश्चय कर्यों के, अहो! जगतने अनयदान देनारा तात क्या ? अने जगतने नय आपनारूं आ चक्र क्या ? माटे आटलो वखत जे में विचार कर्यो, ते फोकट कर्यो; तेथी हवे मारे प्रथम प्रजुनां केवलज्ञाननी उत्पत्तिनो महोत्सव करवो. एम विचारि तेणे मरुदेवा माताने विनंति करी के, हे माता! तमोजे कहो हो के, मारो पुत्र हमेशां वनमां नमीने, कुधा, तृषा, ताप श्रादिकथी पीडित थश्ने फुःख जोगवे बे; पण हवे सुरअसुरोथी सेवित, एवा तमारा पुत्रनी, त्रणे जगतने आश्चर्य करनारी लक्ष्मीने जोश्ने तेनी तपस्यानु फल जुलं ? एम कहीने, तेणीनी अनुज्ञापूर्वक ते वाक्यथी हर्षित थएलां मरुदेवा मा- ताने, विछानोमां शिरोमणि एवा जरत माहाराजे हाथीपर चडाव्यां;
शत्रुजय माहात्म्य. पड़ी ते सज करेला घोडा, हाथी, रथ, तथा पायदलसहित त्यांथी चाल- वा लाग्यो. सुवर्ण, तथा माणिक्यनां उलसायमान थतां किरणोथी वि- चित्र थयेनु, श्रने क्रोडो गमे शस्त्रोथी चलकतुं थएबुं ते लश्कर विजली- नां जमने करावनारूं इतुं. वली विविध प्रकारनां उत्सवोमां उत्साहवाला नगरनां लोकोथी वीटायेलो ते नरत राजा प्रजुने वांदवा माटे उद्यमवंत थयो थको मरुदेवा मातासहित चालवा लाग्यो.ते वखते "हुँ पेहेलां प्र- जुने वांछु,पेहेलां प्रजुने वार्ड" एवी रीते केटलाको अगाडी अगाडी जवा लाग्या. वली ते वखते प्रजुपासेजनारा लोकोने श्रमार्ग पण मार्गरूप थयो; अने एवा नक्तिवंतोने आगल जतां मोक्ष मार्ग पण मलशे. ते वखते पिता पुत्रनी, नाश् नाश्नी, शेठ चाकरनी, के चाकर शेउनी राह जोता नहोता. एवी रीते दीनतारहित सैन्योथी तथा वेगयुक्त घोडाउँथी जतां थकां जरत माहाराजे अगाडी अरिहंतपणाने सूचवनारो रत्नध्वज जोयो. त्यां त्रण गढीमा रहेलां रत्नोनी चलाचल कांतिनां किरणोथी,तेने धर्मरूपी सूर्यनो उदय करनारा प्रजातनी ब्रांति थश्. पडी त्यां जरत माहाराजे मरुदेवा माताने कह्यु के, हे माता! आअगाडी रहेला प्रजुनां समवसरणने तमो जुङ ? ते समवसरण त्रण लोकोमा रहेनारा देवोये रत्नोनी श्रेणिउथी ब- नाव्युं बे, अने उबलता किरणोनां समूहोथी ते सूर्योनी श्रेणि सरखं सुं- दर लागे . वली था बाजुए सेवा माटे आवेला देवोनो, सांचलनाराज- नां श्रवणोने प्रिय लागतो " जय जय” शब्द संजलाय . वली था बा- जुए पांच जातिनां रत्नोनी कांतिरूपी आंगलीवालो, प्रजुने उलखावना- रो, धर्मेज पोतानो हाथ ऊंचो कयों होय नही, तेवो आ रत्नध्वज शोने जे. वली था वाजुए जाणे तातना गुणोनेज कहेतो होय नहीं, एवो नवा शब्दोनां रंगवालो अद्भूत देवकुंकुन्नि संजलाय . वली प्रजुनां गुणो- थीज होय नहीं, तेम मांजरोथी पिंजर थएलो था अशोक वृद, पर वानां समूहोथी जाणे नाचतो होय नहीं, तेम देखाय जे. ते सांजलीने मरुदेवा मातानां, फुःखाश्रुथी उत्पन्न थएलां आंखोना पडलो हर्षाश्रुथी दूर थयां. ते वखते आनंदित थएला देवोथी कराती पोतानां पुत्रनी स्तुति जेम जेम ते सांजलतां गयां, तेम तेम ते अत्यंत जलसायमान थयां. सर्व अतिशयोथी संपूर्ण, तथा जिनरूप एवां पोतानां पुत्रने प्रेमथी ध्यावतां तृतीयःसर्गः नए थकां मरुदेवा माता तन्मयपणाने पाम्यां. पनी संसार संबंधि व्यापारने तुली जश्ने, प्रजुने चिंतवतां थकां ते क्षणवारमां जिनमय थयां; वली ते वखते हृदयमां, दृष्टिमां, आगल, पडखे, पाबल, वचनमां अने सर्व जगा- ए मोद सुखना कारणरूप जिननेज ते जोवा लाग्यां पड़ी कोनो क्षय करनारी दपक श्रेणिपर चडीने, नानाश्रुतविचार, एकश्रुत विचार, सूदम- किया, समुछिन्नक्रिया तथा अनुक्रमे ते शुक्ल ध्यानने पाम्यां. पनी अंत- कृत केवलीपणाथी कर्मनो क्षय करी केवलोत्पत्ति समयेज मरुदेवा माता मोदे गयां, एवी रीते पुण्य कर्याविना पण, जे माणस स्नेहथी अं- तकाले अरिहंत प्रजुनु स्मरण करे बे, ते माणस था मरुदेवा मातानी पेठे शिवगामी थाय जे. हवे ते वखते इंजोये समवसरणमांथी आवीने मरुदेवा मातानां शरीरनो संस्कार करीने, तेने दीरसमुनमा पधराव्यु;तथा ते उंचे खरे कहेवा लाग्या के, आ अवसर्पिणी कालमां आ मरुदेवा माता प्रथम केवली श्रश्ने मोके गयां (सिक थयां.) एवी रीतनी उद्घोषणा करी- ने, देवो,श्रांसुनां जलथी नींजाएला चरतने अगाडी करीने प्रनुपासे देश जवा लाग्या. त्यां नरत राजाए प्रजुनी लक्ष्मी जोश्ने, तथा देवोनां कहेवाथी शोकनो त्याग कर्यो, अने प्रजुने नमवाने उत्सुक थयो. त्यां बत्र, चामर थादिक राजानां जपकरणो तजीने, नरत राजा जतरासंग वारीने प्र- जुनी पासे जवा लाग्या. वली त्यां वावमां नाहीने, अने धोएलां वस्त्रो पेढे- रीने, जरत महाराज पूर्वहारथी समवसरणमां दाखल थया. पनी तेणे विधिपूर्वक प्रजुने प्रदक्षिणा देश्ने, तथा पृथ्वीपर मस्तक नमावीने नम- स्कार कर्यो; पड़ी जक्तिथी उलसायमान थती रोमराजीथी कंचुकित थएला, तथा प्रफुल्लित लोचनवाला, नरत राजा, हृदयमां नहीं माता हर्षने वाणीनां मिशयी बहार कहाडवा लाग्या के, हे स्वामी! त्रणे. लो- कमां तिलक समान, जिनेश्वर, अनंत, अव्यक्त, चिडूप, तथा योगीश्वर एवा तसो प्रते नमस्कार था ? वली हे नाथ ! एकांत हितकारी एवा तमोए था संसारमा अवतार लेश्ने, बहुरूपवालो जगतनी व्यवस्थानो मार्ग देखाड्यो. वली हे जगत्पनु ! श्रमोनेज था जवरूपी समुडमांधी उझारवानी स्वाथी, तथा मोदमार्ग देखाडवा माटे तमोए संयम लीधुं ; . वली हे प्रनु ! तमोज आ जगतनां ईश्वर, दयालु, अने प्राणीउने , १२ वाथी पुण्य उपार्जन करवू. ए शQजय मादात्म्य. शरणुं लेवा लायक बो. वली आप, पोतानी मेलेज अमोने तारवामां त- तर थया बो, माटे हवे आपनी हुँ केटलीक याचना करूं ? एवी रीते प्रजुनी स्तुति करीने, चरत राजा, इंडने अगाडी करीने प्रजुनी पासे वेग. पड़ी तत्वने जाणनारा प्रजु पण एक योजनसुधि गमन करती, सर्व जापानां खरूपवाली, अने गंजीर वाणीथी क्वेशने नाश करनारी देशना देवा लाग्या. (धर्ममां प्रीति करवी, अने पापोथी यत्नपूर्वक विरक्त थ; एवी रीतनो जेमां माणसो प्रते उपदेश होय, ते देशना कहेवाय .) जिनपूजा, सुगुरुनी सेवा, खाध्याय, निर्मल तप, दान, अने दया, एवी रीतनां कार्यो, हमेशां उत्तम गृहस्थीउने करवानां जे. वली माता पिता, ममत्व रहित गुरु, धर्मशास्त्र नणावनार, अजयदान देनार, अन्न- पाणी देनार, तथा कला शिखवनार, एटलानां चरण कमलोनी से- वली प्राणी प्रते दया, शुज पात्र प्रते दान, गरीबोनो उद्धार करवानी बुद्धि, अने यथोचित सर्व जनोप्रते उपकार, एवी रीतनो धर्म संसारथी तारनारो बे. वली झान, अजय, औषध, स्थान अने वस्त्रनुं दान, अरिहंत प्रजुनी पूजा, समतावंत मुनिने नम- स्कार पोतानीज स्त्रीमा तृप्ति, तथा अन्य स्त्रीउथी विरक्तपणुं, ए सघलां पुरुषोने अदय मंडनरूप . वली चाडी, वेष, परधननी चोरी, जीव- हिंसा, निंदा, रात्रिनोजन, तथा कन्यादिक मोटां जूठ, एटलांवाना व. जवां, केम के, तेना सर बीजं पाप नथी. वली पाप, तथा मरकी आ- दिकने हरनारां त्रण रत्नोने ग्रहण करवा; केम के, तेथी शुज नावयुक्त यया थका संत पुरुषो त्रण नवोमांज सुखेथी मुक्ति सुख पामे बे. एवी रीते, मनोहर मोदरूपी फलने उत्पन्न करनारां, वचनरूपी पाणीने, नविकरूपी पृथ्वीमा वरसीने, प्रजुए उत्कृष्ट संपदा माटे त्रण रत्नरूपी (ज्ञान, दर्शन अने चारित्ररूपी) बीज त्यां वाव्यु. एवी रीतनी प्रजुनी पवित्र देशनाने श्रवणगोचर करीने, जरतनो पुत्र झपनसेन प्रजुने वि- नति करवा लाग्यो के, हे स्वामि ! आ जवरूपी अरण्यमां दिङ्मूढ चि- तथी नटकतां थकां अकस्मात सार्थपतिनी पेठे, पुण्योथी मने श्रापनो थाजे मेलाप थयो ; श्रने तेथी आप मने तारो ? जे राज्यमां आ राग थादिक शत्रु मारा पुण्यरूपी जंडारने बुंटी जाय रे, ते राज्यनुं विष- --..---- , तृतीयःसर्गः योथी विरक्त थएला मने हवे शुं प्रयोजन ? वली धनादिकनी लोल- ताथी था जयंकर संसारसमुडमां जटकता बुद्धिवानो पण ( मबीमारो पण ) नाइ, पुत्र श्रादिकनी जालमा फसा पडे बे; माटे हे जगवन् ! हवे श्राप मने शरणारूप बो, अने तेथी चारित्रदान दे मारु रक्षण करो? नहींतर या विषयो फरी मने पोतानां सपाटामां बेशे. त्यारे प्र- जुए पण तेने नव्य जाणीने, चारित्र आपी तेनापर उपकार कयों; केम के सङनो हमेशां परनो उकार करनाराज होय . पबी तेणे था जव- रूपी तापनी शांतिमाटे प्रज्जुनां चरणारविंदो मस्तके धाँ. वली ते स- मये जरतनां बीजा चारसें पुत्रोए, तथा सातसें पौत्रोए पण चारित्र अं- गीकार कयु. वली ते वखते कोडो देवोथी प्रजुने सेवाता जोश्ने, नर- तनां पुत्र मरीचीए पण दीक्षा लीधी; तथा उज्ज्वल शीलने धरनारी ब्राह्मीए पण बरतनी रजा वेश्ने ते वखते घणी राजकुमारी साथे दी. क्षा लीधी. वली ते वखते सुंदरीने पण व्रत ग्रहण करवानी श्वा हती, पण जरते विचायु के, प्रज्जुनां चतुर्विध संघमां आ सुंदरी श्राविका थशे, एम विचारि तेणीने तेणे दीदा खेती अटकावी. वली ते वखते जरत महाराजे पण प्रनु सन्मुख सम्यक्त्व अंगीकार कर्यु, केम के, समता- वंतोने पण नोगावली कर्म तो अवश्य जोगवqज पडे बे. वली ते समये केटलाक विद्याधरो तथा मनुष्योए चारित्र लीधुं, केटलाकोए श्रावकवत अंगीकार का, तथा केटलाको ना परिणामने स्वाधिन थया. वली कल, महाकड शिवायनां अगाउ तापस थएला राजाए पण प्रजुनां चरण समीपे श्रावीने, आनंदयुक्त व्रत अंगीकार कर्यु. पुंडरिक आदि साधु, ब्राह्मी आदिक साधवी, श्रेयांस आदिक श्रावको, तथा सुंदरी आदिक श्राविकार्ड, एवी रीते प्रजुए चतुर्विध संघनी जे स्थापना करी, ते आजदन सुधि पण मोजुद बे, केम के तेवा महान पुरुषोनी आज्ञानुं उलंघन थश् शकतुं नथी. एवी रीते तीर्थंकरोने पण माननीक, पुण्यवा- नोने पण पूजनीक, श्रने सुरासुरेंजोने पण सेवनीक एवो संघ हमेशां जय पामे बे. हवे प्रजुए जेम चतुर्विध संघनी स्थापना करी, तेम इंड, चक्री विगेरेए मलीने झपनसेन आदिक चोरासी गणधरोनी प्रजुनी थाहा प्र- माणे स्थापना करी. महा बुद्धिवान ते गणधर महाराजोए प्रनु पासेथी , एश शत्रुजय मादात्म्य. त्रिपदी मेलवीने तुरत छादशांगीनी रचना करी; अने प्रजुनी कहेली तेज व्यवस्था श्राजे पण चाली आवे , केम के, अरिहंत प्रजुनी श्रा- ज्ञानुं विवेकी माणस जवंधन करता नथी. पडी देव, गंधर्व, विद्याधर, तथा राजा प्रजुने नमस्कार करीने, तेमनी देशनानुं स्मरण करता थ- का पोतपोताने स्थानके गया. प्रज्जु पण नविक जीवोने वोध देता थका चोंत्रीश अतिशय सहित पृथ्वीतलपर विहार करवा लाग्या. एकज ज- गोए स्थिरता करवाथी परनो उपकार नहीं थर शके, एवा हेतुथीज होय नहीं जेमतेम प्रजुए एकज जगोए स्थिति करी नहीं. हवे पुण्यशा- ली, तथा लोकोथी नमाएला नरत राजा पण मनोहर मेहेलोवाली अयो- ध्या नगरीमा परिवार सहित आव्या; तथा जलसाय मान वैजववाला चक्रने जोवानी श्वाथी ते शस्त्रशालामां गया, त्यां तेमणे सूर्यविवनी पेठे उठ- लता किरणोनी श्रेणिथी शोलायुक्त थएबुं, तथा शस्त्रशालाने पण चल- काटयुक्त करतुं चक्ररत्न जोयुं, ते वखतेज तेमणे तेने पंचांग प्रणाम कस्यो, केम के, दात्रिने शस्त्र उत्कृष्ट देवरूप . पडी तेमणे पवित्र ज- लथी आनंदपूर्वक स्नान करीने, धोयेलां, सुगंधयुक्त करेला, तथा श्वेत वस्त्रो शरीरपर धारण कस्यां, अने शस्त्रशालामां आवी ते चक्र हाथमां ग्रहण कह्यु, अने जाणे वधारे चलकाटवाडं करता होय नही जेम तेम तेमणे बन्ने हस्तोथी तेनुं प्रमार्जन कटुं. पनी तेणे सहस्र आरावालु चक्र सुवर्णनां सिंहासनपर स्थापन कखु, अने तेम करीने ते उदयाच- लनां शिखरपर रहेला सूर्यबिंबने याद करवा लाग्यो. पनी राजाये पो- तानांज हस्तथी निर्मल जलथी ते चक्रने स्नान कराव्युं, त्यारे समुज- मांथी उबलता वडवानल सरखं ते शोजवा लाग्यु. पड़ी तेणे चंदन, अ- गर, कपुर, कस्तुरी, कुंकुम विगेरेथी तेनुं पूजन कमु. वली ते चक्र दशे दिशाउनु चक्रिपणुं तेमने आपशे, तेथी तेमणे पंच वर्णनां पुष्पोथी तेनुं पूजन कयुं वली ते चक्र तेमने मंगल करनालं. तेथी तेमणे तेनी आगल अखंड चोखाथी अष्ट मंगलो चितस्यां; तेम हीरा, वैडुर्य, माणिक, मोती, कर्केतन आदिकथी तेमणे तेनी पासे खस्तिक कस्यो, वली तेमणे मंगलदीपकपूर्वक तेनी भारती उतारी. “कत्रिर्जना गुरुसमान, तथा प्रत्यक्ष देवरूप, एवा तमो प्रते नमस्कार था ?” एम कहीने जरत रा- ते तृतीयःसर्गः ए३ , जाए ते. शस्त्राधिपतिने नमस्कार कस्यो. एवी रीते आठ दिवसोसुधि चक्रिये मनोहर नेटोपूर्वक तेनुं पूजन कयु. पड़ी एक हजार यदोथी अधिष्ठित, दिव्य शक्तिवाद्, हजार थाराउँवालु, महान् ज्वालार्जनी श्रेणि- श्री लालित थयेचु, गोलाकारवालु, श्राकाशमां ब्रमण करनारुं अने कुष्ट दैत्य तथा शत्रुर्जनो नाश करनालं, ते चक्र नरतनां प्रतापनी पेठे दीपवा लाग्यु. पबीते चक्री जयस्नानमाटे मनुष्य अने देवोए बनावेला मणिमय सिंहासनपर पूर्वसन्मुख बेठा, ते वखते कोश्क स्त्री, तेनांरूपथी मोहित थश्ने, मणिनां कुचमांथी पडता जलने पोतानां कटाक्षोथी बेवड करीने तेनो अनिषेक करवा लागी, वली कोश्क मदोन्मत्त स्त्री तो पोतानां कुंन सरखां स्तनोनी वच्चे, तेवडाज (स्तन जेवडाज) कलशने वेश्ने अनिषेक करवा लागी. वली ते वखते कोश्क स्त्री तो पोतानां हस्तरूपी कमलमां कर्णिकासरखा कलशने लेने जरत राजापर जल सींचवा लागी. ते व- खते धवलध्वनिउनी साथे वाजिंत्रोनां नादो, ते मंडपने पूरीने दिशा- उनां मूलमां मूळ पामवा लाग्या.एवी रीते जय जय शब्द पूर्वक अजि- षिक्त थयेला चक्री अधिक कांतिवाला थश्ने सूर्यबिंव- अनुकरण करवा साग्या. सोनेरी कांतिवाला ते जरत महाराजाये ज्यारे सफेद वस्त्रो प- हेस्वां, त्यारे ते मेखलासुधि शरदशतुनां वादलाउथीं वींटायेला मेरुस- रखा शोजवा लाग्या. दरेक अंगप्रते घणां थानूषणोथी नूषित थयेला, तथा पृथ्वीपर चालता ते जरत राजा जंगम कल्पवृक्ष सरखा शोनवा लाग्या. पनी नक्तिश्री प्रेराश्ने तेमणे, पुष्प, अक्षत, स्तुति श्रादिकथी प्रथम प्रजुन आराधन कमु. पडी तपखीउने दान देश्ने, जोजन करीने, अने तांबुल चावीने ते सत्नामां गया. त्यां चामरोथी वांकाता, तथा उ- तथी श्राछादित थएला, ते जरत राजा, वर्षाकालमां ऊरणोवाला पर्वत- सरखा शोजवा लाग्या. वली ते जरत राजा महा पराक्रमी, अने जक्ति- वंत सोल हजार यशोथी वीटाया थका शोचता हता. हवे ते चक था- युधशालामांथी निकलीने, प्रयाणने सूचवतुं थकुं आकाशमां पूर्वसन्मुख रद्यु. पनी प्रजातमां सर्व शुज लक्षणोथी खेंचेली बे, संपदा जेणे, तथा यश सरखा श्वेत हस्तीरत्नपर राजा चड्या. अत्यंत गर्जना करतो ते हाथी, ते वखते मदनी धाराउँथी वीजा मेघ सरखो देखावा लाग्यो.
ए४ शत्रुजय माहात्म्य. श्राकाशने जाणे नवपल्लव करता होय नही जेम तेम चंचा हाथो करीने, ते वखते बंदिलोकोए जय जय शब्द को. वली ते वखते प्रयाणसमयनो कुंकुनिनाद थवा लाग्यो, अने तेथी सघली दिशा गाजवा लागी. वली ते वखते दोनित करेल , जुवननो मध्य नाग जेणे, एवो मांगलिक वाजानो नाद दूतनी पेठे सर्व दिशाउँमा रहेलां सैन्यने बोलाववा लाग्यो. पनी करतो डे मदनो समूह जेने एवा करणावाला पर्वतो सरखा हाथीउँथी, तथा समुजनां मोजां सरखा अने चपल घोडाथी, तथा जंगम घर सरखा अने फणकार करता मो- टा रथोथी, तथा वैरीने विदारवामां शक्तिवाला पालाउँथी, वींटाया थका, तथा इंज सरखा पराक्रमवाला नरत राजा,सैन्यनां चालवाथी उ- डती रजोथी सूर्यने आधादित करता थका प्रथम पूर्वदिशा तरफ प्र. याण करवा लाग्या. त्यां अगाडीना नागमां सुषेण नामनां सेनापतिरत्न, अश्वरत्नपर चडीने, तथा हाथमां दंडरत्न बेश्ने चक्रनी पेठे चालवा लाग्या. विघ्ननां समूहनां नाश माटे देहधारी जाणे शांतिरत्नज होय नहीं, एवा पुरोहित रत्न नक्तिथी प्रजुने पूजीने चालवा लाग्या. वली जंगम दानशाला सरखा, तथा दरेक स्थानकप्रते क्षणवारमा सैन्य माटे दीव्य थन्न उत्पन्न करनार गृही रत्न पण चालवा लाग्या. वली विश्वकर्मा सरखा, तथा स्कंधावारादिक बनाववामां समर्थ वार्धकीरत्न पण त्यांचालवा लाग्या. वली सुरासुरोथी थाश्रित ययेलां चर्मरत्न, खड्गरत्न, मणिरत्न तथा काकि- णीरत्न पण चक्रिनी साथे चालवा लाग्यां. एवीरीते पृथ्वीनो खामी थश्ने पण को वीजामां तेणीने उत्कंठीत जाणवानां गुस्साथीज जाणे होय नहीं जेम तेम सैन्यना निर्घातोथी पृथ्वीने चवित करतो, तथा पर्व- तोने पण चलायमान करतो थको ते राजा वलयुक्त लश्करसहित चाल- वा लाग्यो; तथा ते हमेशां चकनी पाउल चालीने एक योजननुं प्रयाण करतो, थने शत्रुनां प्राणोने प्रयाण करावतो हतो. वली जे जगोये सैन्य पडाव नाखतुं, त्यां वार्धकी वणवारमांज नगरनी पेठे श्रावास वना- वतो. तेमां अयोध्यानी पेठेज चक्रिनो शिविर, चोवटा, वेवटा, शिल्प- शाला, तथा, वजारनी श्रेषि यती. वली त्यां मार्गमा राजा, हाथी, घोडा विगैरेनी नेटोसहित विनययी नम्र थया थका, देवोथी सेवायेला ... तृतीयःसर्गः एय जरतने श्रावीने नमता हता. एवी रीते सैन्यनां समूहनां मर्दनथी श्रा- काश पातालने दोन पमाडता थका जरत राजा मागधतीर्थप्रते श्राव्या. त्यां तेमणे पूर्व समुजने कांठे नव योजन पोहोलो, तथा बार योजन लांबो सैन्यनो पडाव नांख्यो, त्यां वार्धकीये अयोध्यानी पेठे सैन्यने माटे आवासो बनाव्या, अने रत्नोनी श्रेणिउथी तेणे एक पौषधशाला पण बनावी. पडी राजाउँमा हस्ती समान ते जरत राजा पर्वतपरथी जेम केसरी सिंह, तथा उदयाचलथी जेम सूर्य तेम दाधीपरथी उतर्या; तथा पड़ी तेणे पोतानां कार्यमाटे पौषधशालामां नवु दर्जनुं श्रासन पाथर्यु, तथा आभूषण, माला विगेरेनो त्याग करीने, अने श्वेत वस्त्रो पेहेरीने, तेणे मागध देवना निमित्ते पौषध लीधो. तथा तेणे शुद्ध संथारापर बेसीने, अने सर्व सावद्यने तजीने, मुनिनी पेठे अहम तप कयों. पनी पौषध पूर्ण थया बाद शरद ऋतुनां वादलांमांथी जेम सूर्य, तेम पौषधशालामांथी ते अधिक कांतिवालो थयो थको निकल्यो. पनी तेणे विधिपूर्वक स्नान क- रीने, तथा प्रजुने पूजीने कुल देवोनी प्रीति माटे बलिदान कयु. पनी ते जबलती पताकावाला, दिव्य शस्त्रोनी श्रेणिउथी शस्त्रशाला सरखा, घंटा- नां ऊंकारथी दशे दिशामांथी लक्ष्मीने बोलावता, तथा चोकडांथी खें- चायेल ने मुख जेउनु, अने वैरीनां अहंकारनुं नदण करनारा, एवा उंचा घोडावाला रथमां ते बेगे. पनी इंसनो जेम मातली,सूर्यनो जेम अरुण, तेम राजानां अजिप्रायने जाणनारो तेनो संगर नामे सारथी थयो. पली फक्त दोरीनां चलावामात्रथीज उबलता घोडा वेगयी राजाने पूर्वसमु- • अप्रते ले गया. पली कांगपर रहेलां वृदोनां पडतांपांदडांनां वाजयी जलचर जीवोने त्रास होते बते,ते नानिसुधि रथ पाणीमां बुडे त्यांसुधि समुषमा गयो. घोडानां वायुथी वडवानलनी शंका करावता, एवा समु- जनां पाणीथी दोन पामेलु, तथा मध्य नागमां धनदे आश्रय करेलु, श्रने थाउमनां चंडसर तेणे धनुष्य चडाव्यु. पनी तेणे शत्रुनां प्राणो- नां प्रयाणमाटे पटहध्वनि सरखा, तथा धनुर्वेदनां ॐकारसरखा, लवण समुज्ने दोज पमाडनार, तटपरनां पर्वतोने फाडनार, तथा जलचरोने त्रास आपनार एवो धनुष्यनो टंकार कयों. मंदराचलना ब्रमणथी थता समुजनां शब्द सरखा निष्टुर एवा ते धनुष्यनां टंकारने सांजलीने ए६ शत्रुजय माहात्म्य. त्रणे जगतनां मनो ते वखते दोलायमान थयां. वली ते टंकारनां शब्द- श्री सूर्यनां घोडा पण जडकीने उन्मार्गप्रते जवा लाग्या, तेथी तेनां र- थर्नु एक चक्र नांगी गयु. पनी बिलमांथी जेम नयंकर सपने, तेम तेणे सुर अने असुरोने पण दोन पमाडनारं बाण नाथामांथी कहाड्यु. पली शत्रुनी पंक्तिमा जेम दंड, तेम तेणे पोतानां नामवाळु बाण दोरीपर च- डाव्यु. ते वखते बाणनां किरणोयें करीने वैरीरूपी तलावने शोषावता ते जरत राजा रथमां बेग थका सूर्यनी पेठे शोजवा लाग्या. पली नखनां किरणोथी उज्ज्वल थयेला ते बाणने तेणे कर्णसुधि खेंच्यु. पनी एक प- । गने खेंचीने उन्नेला, तथा नाथांउरूपी पांखवाला, अने बाणनां अपना- गरूपी तीक्ष्ण चांचवाला, ते जरत राजा गरुडनी पेठे तर्क करावा लाग्या, ते वखते तेवा जरत राजाने जोश्ने समुउने एवी शंका थश् के, शुं था मने सुकावी नाखशे ? के मने खेंची शे? पड़ी पूर्व दिशा, अने पूर्वाच- लने दोनावनालं, तेम नागकुमार, देवो विगेरेथी आश्रित थयेखें, अने प. र्वतोमां पण नहीं अटकतुं ते बाण चक्रीए बोड्युं. ते बाणने जोश लवण ससुरु अत्यंत दोजायमान थयो, अने तेश्रन्यासने बाजे पण ते चला- यमान मोजांउथी याद करे बे.वली ते वखते जलमा रहेला पर्वतो पण ते बाणने जो शंका करवा लाग्या के, शुं क्रोधथी फरीने इंजनां हाथमांधी वन आवे !!! पनी समुजनां जलने उबालतुं, तथा आकाशमां वि- जलीनां सर ते बाण. बार योजन उलंगीने, मागधेशनां हृदयमां शल्य- सर,थयुं थकुं तेनी सजामां जश्ने पड्यु. तेनां पडवाथी थएला संघटनश्री रत्ननां सिंहासनमांथी चारे बाजुए अग्निनां तणखाउँ निकलवा लाग्या; थने तेज तेनां क्रोधरूपी अमिनां कारणरूप थया, अने तेनां राज्यरूपी वृदनां मूलमा अग्मिनी तुलना करवा लाग्या. वली ते बाणने जोक्ने ते कणवार तो दिङ्मूढ थयो, अने ते बाणनी पांखनां पवनथी तेनो चित्त- रूपी दीपक वधारे वलवा लाग्यो. पढी नाशिकाने नचावतां थकां तेनी श्रांखो चणोठी सरखी लाल थक्ष, अने तेथी तेनुं क्रोधरूपी वृक्ष जाणे नवपद्धव ययुं होय नहीं, तेम देखावा लाग्यु. पडी तेणे त्रण प्रकारनां को- पने सूचवनारी त्रण वली कपालपर धारण करी, अने होउने स्फुराय- मान करीने तेणे म्यानमांथी तलवार खेंची कहाडी. पठी ते पोताना तृतीयःसर्गः (ए कोपरूपी अग्निनी ज्वालानी श्रेणि सरखी, अने र तुल्य वाणी बोलवा लाग्यो के, अग्निने हाथथी पकड़वाने, दिग्गजोने पकडवाने, तथा शेष- नागनां मस्तकपर रहेला मणिने हरवाने कोण उद्यमवंत थयेलो ? तेम श्रणिदार नालांथी पोतानी आंखमां खरज करवाने कोण ले ? तथा सिंहनी केशवालीने लेवाने कोण श्छे ? वली फरती अरघटमालामां पोतानो पग नाखवाने कोण उत्सुक थाय? तेम आ मारी सनामा कया कुबुद्धिये वाण फेंक्यु डे ? एम कहीने क्रोधयाम थयो थको, डाबा हा. थथी वैरीनां कपोलने जेम तेम पोतानां सिंहासनने थाप मारीने, सर्पनी पेठे फुफाटा मारतो, तथा पोतानां अंगने मरडतो थको ते एकदम सिं- हासनपरथी उठ्यो. ते वखते तेनो परिवार पण तेनी पेठेज कोपथी जा- ज्वल्यमान थश्ने उव्यो; केमके किरणोनो समूह सूर्यन अनुकरण करेज बे. ते बखते केटलाको तो क्रोधरूपी वृदानां पचव सरखी तलवारो न- चाववा लाग्या, श्रने केटलाको वैरीनी बातीमा शल्य सरखा नालां ज- गलवा लाग्या. केटलाको आकाशने फोडता होय नहीं जेम, तेम मु- झरो उबालवा लाग्या, तथा केटलाको यमनी चुकुटी सरखा वाणो च- डाववा लाग्या. केटलाको क्रोधनां गुडासरखा वञो धारण करवा लाग्या, तथा केटलाको आकाशने दांतावालुं करता थका त्रिशूलो धारण करवा लाग्या. केटलाको आकाशपातालने फोडता थका जुजास्फोट करवा लाग्या, तथा केटलाको मेघनादर्नु अनुकरण करता थका सिंहनाद क- रवा लाग्या. बली केटलाको कहेवा लाग्या के, घुबड जेम सूर्यप्रते, तेम था को पुविनीत माणस आपणा स्वामीप्रते करे , माटे तेने पकडो श्रने मारो ? एवी रीते प्रवयकालमां झोलायमान थयेला समुजनां ना- दनुं अनुकरण करनारो सघला परिवारनो एकी वखते कोलाहल थवा लाग्यो, एटलामां तेना प्रधाने ते वाण लेझ्ने, कोधरूपी अग्निने शमव- वाने मंत्रसरखा ते परनां अक्षरो वांच्या के, "हे देवो! जो तमारे राज्य थने जीवितर्नु प्रयोजन होय, तो थप्पोने तमारूं सर्वस्व स्वाधिन करीने तमो अमारी सेवा करो? एवी रीते तमोने सुर, असुर अने मनुष्यनां स्वामी श्री रुपनदेव प्रजुनां चक्रवर्ती जरतपुत्र थाझा करे .” एवी रीतनां अक्षरोने जोड्ने, तथा अवधिज्ञानथी ते वावत जाणीने, ते मंत्री १३ ប្រថា शत्रुजय माहात्म्य. पोतानां खामीने ते वाण देखाडतो थको सर्वने कहेवा लाग्यो के, हे राजन्यो ! उतावल करनारा एवा तमोने धिक्कार !! केम के, तमो खामीनु हित चिंतवता थका उलटुं अहित करवा लाग्या बो. आ नरत देत्रमा प्रथम तीर्थकरनां पुत्र, तथा वैरीरूपी चंप्रते राहुसरखा आ जरत चक्री थया . वली मेरूने तोली शकाय, पृथ्वीने उपाडी शकाय, अने लवण समुउने पण सुकावी शकाय, तोपण चक्रीने जीती शकाय नहीं. हवे ते इंज सरखो चंड आज्ञावालो चक्री तमारीपासेथी दंड मागे , थने सुरासुरोथी मान्य एवी तेनी आज्ञा, तमोने मनाववानी तेनी श्छा ठे. वली देवोने विषे सर्वज्ञ जेम जिनेश्वर प्रज्जु डे, तेम आ पण पोतानी शक्तिथी माणसोमां इंस सरखो चक्री थयेल बे. माटे न्यायी एवा तमोये या वखते तेनो विनय करवो लायक बे, अने पोताने काल- रात्रि सरखी लडाश्नी तो वातज करवी नहीं. वली सूर्यप्रते जेम पतं- गीलं तेम चक्रीप्रते वेष करनार था लोकोने पण श्रापे निवारवा. माटे हवे दंड देवानी वस्तु एकठी करो ? अने ते चक्रीने जश् नमस्कार करो ? केम के गर्व ने ते, हृदयने बालतो थको सर्वस्वनो नाश करे . एवी रीतनी मंत्रीनी वाणी सांजलीने तथा ते अदरो जोश्ने, परमेष्टीना स्मरणयी जेम पाप, तेम ते मागधेशनो गुस्सो नरम पड्यो. पठी ते नेट तथा ते वाण लेश्ने मंत्रीनी साये चक्रीपासे जइ विनती करवा लाग्यो के, हे स्वामि ! चातकने जेम वरसादनुं पाणी, तेम घणा कालथी उत्क- ठित ययेला मने बाजे यापर्नु दर्शन थयुं, ते अत्यंत श्रेष्ट कार्य थयु. वली थाप यमारा स्वामी थवाथी अमो आजे सनाथ थया, केमके सू- योदय यी कमलोनी संपदा वृद्धि पामे वे. वली सूर्यसमान कोश तेजस्वी नथी, पवन समान को गतिवालो नथी, अने मेरू समान कोश पर्वत नयी, तेम थाप समान कोइ पराक्रमी नथी. वली हे स्वामी ! प्रमादनां वशयी में थापनी तुरत सेवा करी नहीं, ते थाप दमा करशो, केमके संत पुरुपो नमनारप्रते प्रीतिवाला होय ते. वली हवेयी हे नाथ ! हुँथापनां चरणकमलपते नमरसमान तुं, तथा जिननी वाशिपनी पठे यापनी याज्ञा हूँ मस्तकपर चडावीश. बली हे स्वामी! या- पनी शाझाशी नक्तिवाला याश्न, पूर्व दिशानां या मागध ती- तृतीयःसर्गः एए , र्थमां जयस्तंजनी पेठे रहीश. वती हे खामी ! था अमो, आ राज्य, खाणो, लक्ष्मी विगेरे श्रापनांज बे, माटे श्रापनी श्छा प्रमाणे सेवकने आझा, फरमावो ? एटटुं कहीने तेणे चक्रीने हार, मुकुट, कुंडल, मा. गध तीर्थनुं पाणी, अने ते बाण आप्यां. वली तेणे पूर्वे मेलवेलां रत्नो, मोती, मणी, अने वीजी पण दीव्य वस्तु थापी. पती जरते पण तेने इनाम श्रापीने, तथा पोतानां सेवकोमां गणीने रजा श्रापी. पड़ी तेज मार्गे रथ पाने वाली ने, जरत राजा, इं जेम देवलोकमां, तेम पाठा पोतानां सैन्यमां आव्या; तथा त्यां रथथी उतरीने, अने विधिपूर्वक स्नान करीने, परिवार सहित तेमणे असमर्नु पारj कयु. पनी त्यां मा- गधेशने जाणे सामी नेटज आपता होय नहीं तेम, तेमणे अगइ म. होत्सव कर्यो. पड़ी ते चक्ररत्न तेजश्री सूर्यनी पेठे चलकतुं थकुं आका- शमां चालवा लाग्यु. पनी उन्नतोने नमावता, नम्रोने स्थापन करता, पर्वतोने दलता, दीनोनो उद्धार करता, नेटो लेता, तथा चक्रनी पाउल हमेशां जोजनसुधि प्रयाण करता, ते चक्री दीव्य शक्ति पूर्वक दक्षिण समुज प्रते पहोंच्या. एलची, लविंग, चारोली, कंकोल, तथा सोपारी- वाला ते दक्षिणसमुजना कांगपरनां वनमां तेणे लश्करनो पडाव नाख्यो. त्यां पण श्रगाजनी पेठे वार्धकीए लश्करमाटे श्रावासो तथा उत्तम पौ- पधशाला वनावी. त्यां वरदाम देवने मनमा धारीने, अर्थ साधनार, पौ- षध सहित अमिनो तप चक्रीए कर्यो; तथा पनी वलिनो विधि करीने सुवर्णनां रथपर चडी, धनुष्य लेश्ने ते समुज्ने कांठे गयो. त्यां रथथी नाजिसुधिनां पाणीमां जश्ने, तेणे धनुष्य खेंची दीव्य वाण गेड्यु. पठी सोनेरी अक्षरोवावु ते वाण दिशाउँनां जागने उज्ज्वल करतुं थकुं, बार जोजन जश्ने तेनी सनामां पड्यु. एवी रीते अकस्मात वाणनां पड- वाथी चंडघातथी जेम सर्प, तेम ते वरदाम गुस्से थयो, तथा समुनी पेठे गाजवा लाग्यो; अने मत्सर लावीने परिवार सहित हथीयारो एकगं करवा लाग्यो. पण पड़ी ते वाणनां श्रदरो जोश्ने, तथा चक्रीने श्रावेलो जाणीने, नेटो तथा ते वाण लेश्ने ते नरत पासे गयो; पठी तेनां विनयथी नरत राजा संतोष पाम्या, केम के, मोटाउँनो गुस्सो प्र- णिपातसुधिज होय . पठी त्यां तेने पर्वतनी पेठे स्थापीने, चक्री, सिं- हु २00 शत्रुजय माहात्म्य. हनी पेठे संपूर्ण मानवाला थया थका तेज मार्गे पाबा वल्या; तथा सै- न्यमां आवीने श्रममनुं पारणुं करी पूर्वनी पेठेज तेमणे चक्ररत्ननो त्यां अहाश्महोत्सव कर्यो. पनी वायु जेम फोतरांजने, तेम शत्रुनां समूहोने उडावता, तथा सर्वानी पेठे सुरासुरथी नमाता, मेघनी पेठे जगतने जीवितदान देनारा, ते चक्री चक्रनी पाउल चालता थका अनुक्रमे प- श्चिम समुझने तीरे आव्या. त्यां पण पूर्वनी पेठेज तपपूर्वक रथमां वेसी तेमणे बाण बोड्युं, अने ते प्रजासेशनी सनामां पड्यु. त्यां वाणनां श्र- करोथी क्रोधने समावीने, नेट सहित नरत पासे आवी, नमस्कार करी कहेवा लाग्यो के, हे खामी ! मने अनाथने आजे पुण्यथीज आपनुं द- र्शन थयुं बे, अने तेथी हवे आपना हुकमथी हुँ अहीं आपनो सामंत थश्ने रहीश. एम कहीने तेणे ते बाण मुकुट, कडां तथा कंदोरो जरतने आप्यां. पढ़ी तेना हाथमा रहेला सुवर्णकुंनमा रहेढुं पाणी जोश्ने रा- जाए कह्यु के, हे प्रजासेश ! आ जीवनी पेठे तें सांचवेबुं शुं बे ? त्यारे प्रनासेश कहेवा लाग्यो के, हे स्वामी ! तेनी कथा तमो सांजलो ? था सुराष्ट्र देशमां शत्रुजय नामनुं तीर्थ ; ते तीर्थ अनंत महिमावालु, अ. कानी झकिवायूँ, तथा दर्शनथी, श्रवणथी, स्पर्शनथी अने कीर्तनथी पण पापोने हरनारुं बे, अने ते क्षणवारमांज प्राणीउने स्वर्ग अने मो- दनुं सुख आपे . वली तीर्थरूप एवां नगर, बगीचा, पर्वत, देश, नूमि विगेरेमां शत्रुजय समान त्रण लोकने पवित्र करनारूं तीर्थ नथी. वली अन्य तीर्थोमां सेंकडो यात्राउंथी माणसोने जे पुण्य थाय बे, ते पुण्य था शत्रुजयपर एक यात्राथीज थाय बे. ते तीर्थथी दक्षिण दिशामां, प्रजा. विक जलथी नरेली, अने जिनचैत्योथी मंडित थएली शत्रुजयी ना- मनी नदी बे. विशेष प्रकारे तीर्थोथी संगत थएली आ पवित्र शत्रुजयी नदी, गंगा, सिंधु आदिकनां पाणीथी पण अधिक फलने देनारी जे. प- वित्र तीर्थनी वेणी समान, तथा कमलोनां समूहथी शोजती आ शत्रु- जयी नदी स्नान करनाराऊनां सर्व पापोने जलनां स्पर्शथी नाश करे . वली ते गंगानी पेठे अपूर्व पुण्यने उत्पन्न करती थकी, घणां अहोनां प्र. जाववाली तथा आश्चर्य करावनारी . वली तेनां शत्रुजयी, जाह्नवी, पुं. ल , औषधि , कुंड अने रसकुंपि .
हद बे. तृतीयःसर्गः २०१ डरिकीणी, पापंकषा, तीर्थनूमि, हंसी विगेरे नामो बे. कदंव तथा पुंड- रिक गिरिनी वच्चे, आ नदीमां महा प्रजाविक कमल नामनो था हृदनी माटीनो, तेनांज जलथी पिंड करीने अांखे बांधवाथी अंध- पणुं, पडल विगेरे रोगो नाश पामे . वली हे स्वामी! तेनुं पाणी कांति, कीर्ति अने ( शुल) गतिने देना5 , तथा शाकिनी, नूत, वेताल, वायु, - पित्त विगेरेनां दोषोने हरनारुं . वली तेथी यता उपसर्गोंने ते पाणी स्पर्शमात्रथीज नाश करे जे; अने ते पाणीमां जीवनी उत्पत्ति थती नथी. वती हुँ ते पुंडरीक तीर्थप्रते हमेशां नमस्कार करवाने जलं बुं, अने यहीं मारा घरमा रहेला जिनेश्वर प्रजुना स्नात्र माटे ते हृदमाथी जल लावू बुं. वली था पाणी सघला शत्रुर्जनां नाश माटे में राखेढुं ,अने ते मने बहु प्रीय डे, माटे ते आपने आपवामाटे हुं लावेलो बुं माटे तेने आप यत्नथी राखजो, केम के, ते आ दिग्यात्रामां सर्व दोषोने हरनारं . एवी रीतनुं तेनुं वचन सांजलीने स्पृहावाला थया थका नरत राजा, तेणेज व- नावेला विमानमा वेसीने शत्रुजय पर्वते गया. त्यां शत्रुजयी नदीमां स्नान करीने, तथा ते उत्तम तीर्थनो स्पर्श करीने, फरीथी वेगवाला विमानथी पोतानां श्रावासप्रते श्राव्या. पनी तेमणे प्रीतीथी ते प्रना- सेशने, ते स्थानकमां वृदनी पेठे फरीने स्थाप्यो. वली तेज वखते गृही- रत्ने, दीव्य रसवतीथी जरत महाराजने अठमनुं पारणुं कराव्यु. त्यां ते प्रत्नासेशने निमित्ते अगर महोत्सव करीने, सूर्यनी पाठल जेम तेज, तेम ते चक्रनी पाल चालवा लाग्यो. पठी ते चक्रीए महासिंधुनां द- क्षिण कांगपर जश्ने, पूर्व सन्मुख लश्करनी पडाव नाख्यो. पठी चक्रीये त्यां ते सिंधु देवीनुं मनमां ध्यान धरीने अमिनो तप कयों, अने तेथी चलायमान थता पवनथी जेम मोजां तेम तेणीनुं श्रासन कंपवा लाग्यु. पठी अवधिज्ञानथी तेणीए चक्रीने थावेला जाणीने, नेटो लेश्ने ते तेने पूजवा माटे गइ. त्यां चक्रीने आशिष देशने, तथा जय जय शब्द करीने थाकाशमां रही थकी कहेवा लागी के, हुं थापनी दासी तुं श्रने मारे शुं करवू? तेनो थाप हुकम फरमावो? एम कहीने महा तेजयी तिरस्कार करेल वे अंधकारनो समूह जेए, एवा एक हजार ने थाउ रत्ननां घ. ' डा तेणीए चक्रीने आप्या.वली तेणीए तेमने मनोहर रत्ननां सिंहासन, म २०२ शत्रुजय माहात्म्य. मुकुट, बाजुबंध, कडां, हार, अने कोमल वस्त्रो पण थाप्यां. पनी चक्रीए पण ते सघळु बेश्ने तेणीने विसर्जन करी,तथा अहमनुं पारणुं कर्यु. पनी त्यां पण तेणे सिंधुदेवीने निमित्ते अगश्महोत्सव कयों;अने पली ते चक्र- जन उंचो, तथा पचाश जोजननां विस्तारवालो रूपानो वैताढ्य पर्वत जोयो. ते पर्वत जिनेश्वर प्रचनां चैत्योश्री, मोटां वनोथी, विद्याधर अने देवोनां स्थानकोथी, तलावोथी तथा लाखो गामोथी शोजतो हतो. त्यां दक्षिण बाजुए सैन्यनो पडाव नांखी, तेनां स्वामीने मनमां धरी तेणे श्र- छमनो तप को. त्यारे वैताढ्याजिकुमारनुं श्रासन कंपवा लाग्युं, अनेपली तेणे अवधिज्ञानथी चक्रीने त्यां आवेला जाण्या. त्यारे ते चक्री पासे आ- वीने श्राकाशमां रही कहेवा लाग्यो के, हे स्वामी! आप जय पामो ? हुंथापनो किंकर बुं, माटे मने आज्ञा आपो? एम कहीने तेणे नक्तिथी चक्रीने मणि, रत्ननां आभूषणो, सिंहासनो तथा देवदूष्य वस्त्रो आप्यां, त्यारे ते सघलां लेश्ने तेणे तेने त्यां स्थाप्यो. पडी तेणे अहमनुं पारj करीने, ते देवने निमित्ते त्यां अहाश्महोत्सव को. पड़ी त्यांथी चक्रनी पबाडी चालता थका चक्री तमिस्रा गुफाप्रते पहोंच्या, अने त्यां सैन्यनो पडाव नांख्यो. त्यां कृतमालने मनमां धारीने तेणे अमनो तप कर्यो, त्यारे तेनुं श्रासन कंपवा लाग्युं, अने तेथी तेणे त्यां चक्रीने आवेला जा- एया. पडी तेनी सेवा करवामाटे ते त्यां आव्यो,अने नमस्कार करीने क- वा लाग्यो के, हे खामी! आ गुफानां घारप्रते तमारा झारपालनी पेठे रह्यो बु. एम कहीने तेणे चक्रीने दीव्य आभूषणोनो समूह तथा स्त्रीने योग्य चौद अनोपम रत्नो, तेने योग्य पुष्पो, तथा दीव्य वस्त्रो श्राप्यां. पबी चक्रीए तेने त्यां स्थाप्या बाद ते पोताने स्थानके गयो, अने तेणे पण राजा सहित त्यां श्रममनुं पारणुं कर्यु. पठी चक्रीए पोतानां सेनापतिने हुकम कर्यो के, हवे तमो सिंधुसागर, वैताढ्यनी सीमा, तथा सिंधुनां नि- प्कुटने साधो? पनी सुषेणे पण अर्ध सैन्यसहित चर्मरत्नथी सिंधु नदी उत- रीने, लीलामात्रमांज बर्बर,निल्स,सिंहल,टंकण,यवन,कालमुख,म्लेड,योनक विगेरेने जीत्या. पडी तेणे चक्री पासे आवीने तेने रत्नोनों समूहो, घोडा, Y. थकां अनुक्रमे ते चक्री वैताढ्य पर्वत प्रते पहोंर्व दिशातरफ जतां तृतीयःसर्गः २०३ रथ तथा हाथी विगेरे सोंपी थाप्या. त्यां केटलाक दिवसो रहीने राजा- ए सेनापतिने कडं के, था तमिस्रा गुफानां वन्ने छारो उघाडो? पबी तेमनी आज्ञाश्री सुषेण सैन्यसहित त्यां गयो; तथा त्यां तप करीने,अने सुखथी स्नान करीने, तेणे श्वेत वस्त्रो पहेां. पड़ी सोनानुं धूपधाएं ले- इने ते गुफापासे गयो, अने तेने देखतांज तेणे नमस्कार कस्यो. त्यां अहा महोत्सव करीने, तथा चोखाथी अष्टमंगल चीतरीने, तेणे हा- थमां दंडरत्न लीधुं. पठी सात आठ पगलां पागं हवीने, तेणे वेगयीत्रण वार ते दंडरत्नथी कपाटप्रते ताडना करी. ते दंडघातथी ते कमाडो तड- तड अवाज करता थकां उघडी गयां. पली सेनापतिए विनंति करवायी चक्री हस्तीरत्नपर चडीने ते गुफासमीप श्राव्या. पठी तेणे विचार्यु के, श्रहीं घात, आति, अंधकार, नूत आदिकनां उपसगों.थापणने थशे, एम विचारि तेणे चार अंगुलनुं मणिरत्न साथे लीधुं. पनी तेणे ते हा- थीनां कुंजस्थलपर राख्यु; अने पड़ी ते चतुरंगी सेनासहित चक्रनी पा- उल चालता थका गुफामां दाखल थया. त्यां तेणे श्राव सोनयानां प्र- माणवालु, थाव कर्णिकावालुं, तथा वार योजन सुधि अंधकारनो नाश करनारूं काकिणीरत्न पण साये लीधुं. यदोनां समूहथी आश्रित यएलां ते काकिणी रत्नथी, योजन योजनप्रते, ते गुफानी वन्ने वाजुमां मांडला करता थका ते चक्री जवा लाग्या, एवी रीते तेना उद्योतथी जता थका चक्री आज्ञालेख सरखी निम्नगा अने जन्निम्नगा नामनी गंजीर नदी- प्रते पहोंच्या, तेर्जुमांयी एक नदीमां तुंबडानी पेठे परनी शिला पण तरती हती, अने वीजीमां शीलानी पेठे तुंवडुं पण वुडी जतुं हतुं. ते नदीउपर वार्धकीए करेला पुलपरथी ते उता, अने एवी रीते ते गु- फानां उत्तरद्वार प्रते पहोंच्या. पेहेला धारनां उघाडवानां जयश्रीज होय नहीं जेम, तेम ते उत्तरनां छारो पण पोतानी मेलेज उघडी गयां, थने तेथी चक्री ते छारे वहार निकल्या. एवी रीते पचाश योजननां विस्ता- रवाली ते गुफाने उलंगीने चक्री उत्तर नरतार्धने जीतवामाटे चाल्या. ते वखते त्यां वसता म्लेगेनां उत्पातो थवा लाग्या. ते म्लेठोनां काल- वक्ल, कालदंष्ट्र, कराल, कालदारूण, वडवामुख, सिंहमुख विगेरे उपरी । हता. तेने दरेकनी पासे पांच करोड घोडा, दश करोड रथो, एक करोड २०४ शत्रुजय माहात्म्य. हाथी अने पचास करोड पायदल हतुं, अने ते एवा बलवान हता के, रणसंग्राममां देवो पण तेऊनां पराक्रमने सहन करी शकता न होता. मदोन्मत्त थएला ते म्लेडो पोतानां सैन्यो एकां करीने चक्रीप्रते पो- कार करवा लाग्या. वली ते क्रोधांध थश्ने जगतने त्रणसमान गणता थका बरख्तर अने हथीयारबंध थश्ने आमतेम दोडवा लाग्या. ते प्र- झयकालनां वरसादनी पेठे बाणोनी श्रेणीने वरसावता थका चक्रीनां अग्रसैन्यनी साथे लडवा लाग्या. ते उबलता थका, गर्जना करता थका, तथा जुजपीडन करता थका रणांगणमां प्रगट रीते नटनी पेठे शोनवा लाग्या. वली क्रोधयी नयंकर आंखोवाला थया थका सादात क्षत्रिय संबंधि तेजतुल्य शोजवा लाग्या. ते वखते घोडाऊना देषारवोयी, हाथी-- उनी गर्जनाउँथी; रथोनां चित्कारोथी तथा सुनटोनां सिंहनादोथी ज- गत जयथी दोन पामवा लाग्यु. ते वखते योधा पोतपोताना जयमां उ- त्सुक थया थका पर्वतोनां शिखरोथी वृदोथी तथा लोखंडनां हथीया- रोथी लडवा लाग्या. केटलाको जयंकर दंडोथी, तो केटलाको मुशरोधी तो केटलाको बाणोथी, फरसीथी, तथा खड्गोथी शत्रुनी साथे लडवा लाग्या. ते वखते प्रचंड वायुथी जेम वन, तथा उर्जनश्री जेम सजन, तेम ते क्रूर म्लेडोथी चक्रीनां सैन्यने उपाव थयो. वली त्यारे ते म्ले- छोनां शस्त्रोथी चक्रीनो परिवार नाशवा, बेष्ट थवा, पडवा, मुळ खावा, तथा जोवा लाग्यो. ते वखते पोतानां हाथीने नाशता, रथोने नांगता, तथा घोडाउँने त्रास पामता जोश्ने सेनापतिने कोप चड्यो. पड़ी ते सुषेण सेनापति ज्यारे रणसंग्राम करवा लाग्यो, त्यारे म्लेबनां लश्करी त्रास पामवा लाग्या, तथा दिशाउने जोवाने पण समर्थ थया नहीं. पड़ी ते कागडाऊनी पेठे एकठा थश्ने, पीडीतो जेम माताप्रते तेम विचारमाटे सिंधु नदी प्रते गया. त्यां वस्त्रो तजीने,वेलुपर रहीने, तपस्याथी पोतानां मेघमाली आदिक देवोने प्रसन्न करवा लाग्या. ते वखते तेजेनां श्रासन कंपवाश्री, ते पोतानां जक्त म्लेडो पासे श्रावीने श्राकाशमां रही कहे- वा लाग्या के, तमोए अमोने शामाटे आराध्या डे? त्यारे ते कहेवा लाग्या के, आ अमारा देशने अगाउ कोइए पण पराजय कयों नथी, श्रने या को नवीन राजा आजे परानव करवा श्रावेल , अने तेणे , , , तृतीयःसर्गः २०५ अमोने लग्न कर्या. ते सांजलीने ते आग्रही म्लेटोने ते मेघकुमारो कहेवा लाग्या के, श्राश्री युगादिदेवनां महा पराक्रमी पुत्र बे; वली ते नर- तेश्वर नामनां था नरतखंडनां पेहेला चक्री , तथा ते मंत्र, यंत्र, विष, शस्त्र, अग्नि तथा विद्यादिकथी पण जीती शकाय तेम नथी. तो पण त- मारा उपरोधथी श्रमो तेने उपसर्ग करीशु, एम कही ते अंतर्ध्यान थया. पली आकाशमां श्याम रंगनां मेघो फेलावा लाग्या, तथा नयं- कर गर्जना अने वीजलीनां कडाका थवा लाग्या. पठी ते अंधका- रनां परमाणुनी पेठे मूसलधाराथी समस्त पृथ्वीने व्याप्त करवा लाग्या. ते वखते वृदोनां मूलोने खोदी नाखता, तथा पर्वतनां शिखरोंने पाडता थका मेघो जलना प्रवाहोथी खाडादिकोने पूरवा लाग्या. पठी, पुष्ट रा- जाप्रते जेम अन्यायो, रात्रिप्रते अंधकारो, तथा कलिकालमा जेम चोरो, तेम मेघनां समूहो पृथ्वीमां व्यापवा लाग्या. ते वखते चक्रीए करस्प- शंथी चर्मरल विस्तार्यु, अने जिनेश्वरे जेम जुवनने, तेम तेणे तेमां ते सैन्यने उधयु. वली तेनी पेठेज तेमणे उत्र रत्नने विस्तायु, अने ते पा- रानां विपुठनी पेठे चर्मरत्ननी साये मली गयु. पडी समुखमां जेम वा- हाण, तेम ते चर्मरत्न पाणीमा तरवा लाग्युं, अने उत्ररत्न उपर पडता मे- घने रोकवा लाग्यु. एवी रीते नूतनसृष्टि सरखा ते लश्करनुं चक्रीए पि- तानी पेठे रक्षण कर्यु, थने त्यारथी ब्रह्मांडनी कल्पना थइ. वली त्यां काकिणी, मणि अने, चक्ररत्नथी अंधकारनो समूह नाश होते ठते, त- त्काल उत्पन्न थएला धान्योथी ते सैन्य सुखे रहेवा लाग्यु. एवी रीते ते । मेघकुमारोए कल्पांतकालनी पेठे सात रात्रि दिवसो सुधि पाणी वर- साव्यु." था कोण पापी उठेग करवा लाग्या ठे? " एवी रीतनां न- रतनां नावने जाणीने, तेनां सोल हजार थंगरक्षक यदो कोप पामीने, तथा तुणीरो (नाथां) वांधीने मेघकुमारोने कहेवा लाग्या के, अरे रां- कडा ! तमोथा चक्रीने क्रोध चडाववाने उद्यमवंत यएला कोण गे? वली तमो मूखों था जरतेश्वर चकीने जाणता नथी!! माटे हवे तमो तुरत थावीने या चक्रीने पगे पडो? थने तमो शरणे याव्याघी ते त- मारो अपराध क्षमा करशे. अने जो तमो तेम नहीं करशो, तो तनां चाकर एवा अमो तमोने हग्यी मारशुं; ते सांजलीने मेघकुमारोए था- .
२०६ शत्रुजय माहात्म्य. काशमांथी वादलाउनो समूह खेंची लीधो. पड़ी ते मेघकुमारो यदोन साथे चक्रीपासे आवीने नमस्कार करवा लाग्या, तथा पोतानां अपरा धोनुं प्रायश्चित करवा लाग्या. पड़ी चक्रीए पण तेमनुं सन्मान करीने तेने बोडी मेव्या, त्यारे ते म्लेडोपासे आवी कहेवा लाग्या के, अ चक्री अमाराथी पण जीताय तेम नथी, माटे तमो तुरत तेमने जश्न मस्कार करो ? एवी रीते शरणाजूत मेघकुमारोए तेमने तेम कह्याथी, ते म्लेडो मुखमा तरणां लेश्ने लोटता थका चक्रीने नमवा लाग्या, त- था पढ़ी तेजेए रत्नोनां समूहो, घोडा, हाथी, अने मेरु सरखा साना- नां ढगला चक्रीनां चरणपासे मेव्या; तथा बहु नक्ति पूर्वक ते मिष्ट वचनो बोलवा लाग्या. पनी चक्रीए पण तेमने रजा आप्याथी ते पो- ताने स्थानके गया. एवी रीते सन्मानित करेला पण म्लेडोए, मनमां मत्सर लावीने, कुछ मंत्रोथी चक्रीनां सैन्यमां अनेक रोगो फेलाव्या. ते वखते सुबुद्धि मंत्री नमस्कार करीने, तथा मुकुटपर बन्ने हाथो जोडीने चक्रीने कहेवा लाग्यो के, हे स्वामी ! आपणा सैन्यमा हाथी, घोडा अंने माणसोने अनूत रोगनी पीडा थडे,अने ते दीव्य शक्ति तथा औषधोथी पण मटती नथी, माटे ते को पुष्मने अनिचारादिकथी उत्पन्न करेली लागे . एवी रीते ते मंत्री जेटलामा चक्री साथे वात करे . तेटलामां आकाशतलने उद्योतवायूँ करता थका महा तेजस्वी बे विद्याधरो त्यां आ- काशमांथी उतर्या. ते वखते आदरथी ऊंचां मुखोवाला सैन्यनां लोकोथी जोवाता ते विद्याधरो चक्रीने नमीने तेमनी पासे बेग. त्यारे चक्रीए पण उत्तम श्राकृतिवाला, तथा महा तेजस्वी एवा ते बन्नेने जोस्ने बहु- मान पूर्वक पुब्युं के, तमो कोण बो? त्यारे चक्रीनी मूर्ति अने वाणीथी खुशी थएला ते विद्याधरो पण प्रसन्न मुखवाला थया थका, नमीने चक्रीने कहेवा लाग्या के, हे स्वामि ! अमो बन्ने वायुसरखी गतिवाला विद्याधरो बीयें, तथा श्राजे आपनां तातने वांदवाने गया हता. त्यां ते युगादीश प्रजुनां मुखथी शत्रुजयनी कथा सांजलीने, अमो बन्नेए त्यां जश्, ते उत्तम तीर्थने स्पर्श कस्यो. त्यां आनंदपूर्वक अहाश्महोत्सव करीने, वृषनेश प्रजुनां पुत्र आपने अमो जोवाने अहीं आव्या बीये. वली खामिनां पुत्रप्रते पण स्वामिनी पेठेज वर्तवं, एवो क्रम होवाथी आप पण अमोने ---- तृतीयःसर्गः २०० युगादीश प्रजुनी पेठेज सेववालायक नगे. वली हे स्वामि! श्रापर्नु आ सैन्य मंद तेजवायूँ केम जणाय ? केमके, सूर्य अने पाणी तां कमलोनो संकोच केम संचवे ? त्यारे चक्रीये कडं के, मंत्र श्रने औषधिउथी पण असाध्य रोग अकस्मात श्रा सैन्यमां फाटी निकल्यो , तेथीप्राणीनने म्सानि थएली . ते सांजली ते विद्याधरो चक्रीशने कहेवा लाग्या के, हे राजन् ! शत्रुजय पर्वतपर शाश्वतुं रायणर्नु वृद . तेनो प्रजाव शा- किनी, नूत, वेताल, तथा इष्ट देवादिकनां दोषने हरनारो , एम श्र- मोए बहु वखत युगादीश प्रजुनां मुखथी सांजव्युंठे. अने ते वृदनी वाल, माटी, शाखा, पत्र आदिक श्रमारी पासे , तेनुं पाणी करी, ते सेववाथी तमारं सैन्य जले निरोगी थाय. पठी चक्रीए तेम करवानी थाज्ञा थापवाथी तेजेए सैन्यने निरोगी कयुः पनी चक्रीए तेमने स- न्मान थाप्यावाद ते पण पोताने स्थानके गया. पठी पोतानां सैन्यने निरोगी जोइने हर्पित चित्तवाला यश, चक्री पोतानुं मस्तक धुणाववा लाग्या. पठी ते हर्पनेज जाणे बहार कहाडता होय नहीं, तेम ते कदे- वा लाग्या के, अहो ! था उत्तम तीर्थनो महिमा तो वचनातीत ; वली हुँ एम मार्नु हुँ के, या शिवाय को उत्तम तीर्थ त्रणे जगतमां पण नथी, वली तेनां चिंतनमात्रथी पण वन्ने लोकनुं सुख मले ठे. वली थगाउ पण में आ तीर्थनो अतिशय महिमा प्रजास देवनां मुखथी सां- नल्यो हतो; वली आ दिग्जय कर्या वाद संघ सहित ज्यारे टुं आ ती- र्थनी यात्रा करीश, त्यारेज था मनुष्य जन्मने हुँ सफल मानीश. एवी रीतनी अमृत सरखी वाणी वोलता ते चक्री, सर्व सन्नासदोने परम प्री- तिनां हेतुरुप थया. पठी चक्रीए फरीने क्रोधयुक्त थश्ने म्लेटो प्रते चक्र मेट्यु; त्यारे तेनां अधिष्टायक देवो तेने तुरत वांधीने लाव्या. त्यारे चक्रीए तेमने दीन मुखवाला, तथा दीन वाक्योवाला जोश्ने, शिदा माटे तेजनां हाथी रत्नादिक लेश्ने, तेने जता मेव्या. पठी सु- पेण पण गिरि अने सागरनी मर्यादावाला सिंधुनां उत्तर निष्कुटने च- कीनी याज्ञायी जीतीने त्यां याव्यो. त्यां विविध प्रकारनां लोगोने नो. गवता थका चक्री घणो काल रह्या; पठी एक दहाडो चक्ररत्न थायुध- शालामांची निकलीने वहार चाल्यु. पठी ते मार्ग अनुक्रमे चालता थका १०७ शत्रुजय माहात्म्य. चक्री कुहिमाधिनां दक्षिण प्रदेश प्रते आव्या. त्पां सैन्यनो पडाव नाखीने, अहम तप करीने, रथमां चडी चक्री तुरत कुमहिमाधिपर गया. त्यां रथनां शीर्षपर त्रणवार ताडन करीने, पोतानां नामर्नु बाए तेनां अधिष्टायक देवप्रते तेणे मेट्यु. त्यारे ते बाण वहोतेर जोजन वेग श्री आकाशमार्गे जश्ने पड्युं, अने तेथी हिमवत् कुमारने गुस्सो चड्यो पण तेपरनां अक्षरो वांचवाथी तेनो गुस्सो उतरी गयो, तथा हाथमा नेट लेश्ने ते चक्री पासे श्रावी नमस्कार करवा लाग्यो. एवी रीते चक्री. नुं श्राराधन करीने, तेमनी रजा ले ते पोताने स्थानके गयो, अने चक्री पण पोतानी सेनाप्रते श्राव्या. पनी झषजकूट पर्वत प्रते जश्ने तेणे त्रणवार रथपर ताडना करी, तथा काकीणी रत्नथी त्यां लख्युं के, "आ अंवसर्पिणीमां त्रीजा थाराने बेडे, श्री युगादीश प्रजुनो पुत्र, तथा लक्ष्मीथी इंउ सरखो, हुं नरत नामे चक्रवर्ती थयो बुं.” पड़ी त्यांथी ते चक्री लश्कर सहित तेज मार्गे जता थका जरतार्ध प्रते रहे. ला वैताढ्य पर्वत पासे गया. हवे पेहेलां ज्यारे आदिदेव प्रजु राज्य करता हता, त्यारे कब महाकवनां नमि अने विनमि नामनां पुत्रोने प्रजुए कंईक कार्य माटे क्यांक मोकट्या हता; अने ज्यारे ते ते कार्य करीने पाबा आव्या, त्यारे तो तेमणे प्रजुने संयमसहित जोया. एवी रीते निर्मम प्रजुने नहीं जाणीने “ हे तात ! हे तात ! ” एम कहेता थका पुत्रनी पेठे ते प्रजु पासे राज्य याचवा लाग्या. पड़ी ते “जर- तने तो सेवशुं नहीं, ” एम प्रतिज्ञा करीने, तलवार लेश प्रजुनी सेवा करवा लाग्या. एक दहाडो पातालेड प्रजुने वांदवा श्राव्यो, त्यारे तेणे तेमने प्रजुनी अत्यंत नक्ति करता जोया; अने तेथी तेणे तेमने हर्षथी सोल हजार विद्यार्ज, तथा वैताढ्यनी दक्षिण अने उत्तर श्रेणिर्नु राज्य थाप्यु. त्यां ते नमि अने विनमि सूर्य चंजनी पेठे आनंद पूर्वक राज्य करता हता. हवे नरत चक्री पण रथपर बेसी त्यां आव्या, अने पातानां नामर्नु बाण तेणे तेप्रते फेंक्यु. ते बाणने जोश ते बन्ने परस्पर विचारवा लाग्या के, जंबूहीपनां नरत क्षेत्रमा आ जरत प्रथम चक्री थया बे. अने ते पोतानां जुजाबलथी गर्वित थश्ने थापणीपा- सेथी पण दंडनी याचना करे बे; पण तेनी पासे कंई विद्यामंत्र नथी; एम AMALALA-H42.-- तृतीयःसर्गः १०ए विचारिकोधथी लालचोल थ ते लड़वाने तैयार थया.हवे तेउनी श्रा- झाथी वीजा विद्याधरो पण महा सैन्योथी वींटाया थका त्यां थाव्या. के- टलाको तो पोतानां विमानोथी आकाशने सेंकडो सूर्यवावू करता थका, तथा केटलाको रथोथी श्राकाशने गरुडमय करता थका, केटलाको मद- करता हाथीनथी आकाशने जंगम पर्वतमय करता थका, केटलाको घणा पालाउथी आकाशने वाणमय करता थका, अने केटलाको गर्जना कर- ता कुंमुनिनां अवाजोथी पर्वतोने पण गजावता थका, तथा हाथमां ह- थियारो लेश्ने त्यां श्राव्या. हवे दिवसे पण विमानोथी आकाशने ज्यो- तिष्चक्रवाढुं करता थका ते विद्याधरो रणसंग्राम करवा लाग्या. हवे चक्री- नुं सैन्य पण को वखते यदोयें रचेलां विमानोथी, तो कोश वखते रथ, हाथी अने घोडाथी पण ते विद्याधरोनी साथे लडवा लाग्यु. ते वखते वि- मानो विमानोनी साथे, घोडा घोडाऊनी साथे,हाथी हायीऊनी साये, पाला पालाउनी साथे तथा रथो रथोनी साथे, धनुषधारी धनुषधारीउनी साथे, तथा तलवारवाला तलवारवालानी साथे, एम वन्ने सैन्यो लडवा लाग्यां. हवे अहीं विद्याधरोए पोतानी विद्याउँथीजेजे लश्करमा बनाव्यु,ते ते सघर्चा चकीनां अंगरक्षक यदोए दूर कयु. एवी रीते वार वर्षोंसुधि लड्यावाद चक्रीए तेने जीत्या, त्यारे ते हाथ जोडीने, तथा नमस्कार करीने ज- रत महाराजने कहेवालाग्या के हे खामि ! मेरुउपरांत वीजो पर्वत कयो ? वायु उपरांत कोण वेगवालो ठे? वज्रसमान शुं तीक्ष्ण ठे? तेम तमाराथी वीजो कोण शूरो ने ? वली हे स्वामी! अाजे तमोने जोवाथी तो श्र- मोए सादात प्रजुनेज जोया ने, माटे श्री युगादिदेवनी पेठेज तेनां पुत्र एवा तमोने थमो सेवशं. वली श्रापनी थाज्ञाथी यमो था वैता. ट्यपर दुर्गपालोनी पेठे रहीशु. एम कही विनयना आधारभूत एवा विनमि राजाए सर्व अंगे थावेला तारुण्यथी मनोहर यंगवाली, तथा नेत्र, मुख, हाथ, हृदय अने पगरूपी कमलोए करीने कामदेव रूपी राजाने क्रीडा करवाने तलाव सरखी, तथा चलकती कांतिरूपी थमृतनां समूहयी नरेली, सर्व रोगोने शांत करनारी, थने का प्र माणे दीव्य जलनी पेठे शीतोष्णनां स्पर्शवाली, सर्व शुजलदापोथी सं. पूर्ण, तथा सर्व थवयवोत्री सुंदर, एवी पोतानी सुना नामनी कन्या - ११० शत्रुजय माहात्म्य. चक्रीने श्रापी. पड़ी चक्रीए तेमने रजा आपवाथी, तेजेए पोतानां पुत्रोने राज्य सोंपी संसारथी विरक्त थर, श्री ऋषनदेव प्रजुनी पासे व्रत लीधुं. पड़ी चक्री चक्रनी पाडल चालता थका गंगाने किनारे पहोंच्या, अने त्यां तेमणे नहीं अति दूर, तेम नहीं अति नजदीक लश्करनी पडाव नाख्यो. त्यां पण सुषेण सेनापति चक्रीनी आज्ञाथी सिंधुनी पेठे गंगा नदी उतरीने; तथा उत्तर निष्कुट साधीने पाबो श्राव्यो. त्यां अहम तपथी सिझ थएली गंगा देवीए चक्रीने बे सुवर्णनां सिंहासनो, एक ह- जार ने आठ रत्नोनां कुंनो, हार, बाजुबंध, मुकुट, रत्नशय्या, दीव्य वस्त्रो तथा दीव्य पुष्पो थाप्यां. पबी लावण्यनां मनोहर सुंदरपणाथी चाकर- रूप करेल जे कामदेवने जेणे, एवा ते चक्रीने जोश्ने, तेनी साथे विलास करवानी श्वाथी ते मनमां चिंतववा लागी के, शुं था इंश डे ? के चंड जे ? के कुबेर जे ? के सूर्य के ? अथवा देवोनुं ते आईं रूप क्याथी होय? था तो जगतनां खामी श्री युगादिप्रजुनां पुत्र जरत बे, केम के, रत्ना- कर विनां श्रा, रत्न बीजी जगोए कई उत्पन्न यतुं नथी. एवी रीते का- मदेवनां बाणथी व्यग्र थश्ने ते कटादो मारवा लागी, तथा जरतनी प्रार्थना करवा लागी, तेथी जरते तेणीने रतिवेश्ममा दाखल करी. पबी त्यां तेणीनी साथे विविध प्रकारनां लोगो जोगवतां थकां चक्रीए एक दिवसनी पेठे एक हजार वर्षों निर्गमन काँ. हवे एक दहाडो इंड जे- म देवो सहित सुधर्मा सजाने, तेम जरत राजा राजा सहित पोतानी सनाने शोजावता हता. एटलामा मूर्तिवंत चंडसूर्य सरखा सौम्य कां- तिवाला बे चारणमुनि आकाशमांथी उतर्या. ते वखते नरत चक्रीए संत्रम सहित उठीने नक्ति पूर्वक साक्षात विवेक अने विनय सरखा ते मुनिने नमस्कार कर्यो. पड़ी तेमने सिंहासनपर बेसाडीने, चक्री हाथ जोडीने तेनी सन्मुख बेग. पडी श्री युगादीश प्रजुना पुत्रने ते न- वमां मोदगामी जाणीने ते मुनि गंजीर वाणीथी तेने कहेवा लाग्या के, मैत्रीचतुष्क, अष्टांग योगनो अन्यास, उपसर्गोनुं सहनपणुं, आर्जवता, कषाय, विषय अने श्रारंजोनो परिहार, अप्रमादीपणुं, प्रसन्नपणुं, कोम- लता, तथा समता एटला मोदनां मार्गो . पडी ते देशनाने अंते रा- , तृतीयःसर्गः जाए मुनिने नमस्कार करी पूज्यु के, परोपकारमा रक्त एवा श्राप श्रहीं क्यांथी आवो नगे ? वली मने एम जणाय ने के, रागद्वेषथी मुक्त थएला तथा पोतानां शरीरमां पण ममता विनाना एवा तमो केवल मने पवित्र करवा माटेज अहीं पधारेला लागो गे. त्यारे तेज॑मांथी एक मुनिए राजाने कर्यु के, हे राजन् ! अमो श्री युगादि प्रजुने वांदवा माटे गया हता. त्यां तेमनां मुखथी श्री पुंडरिक गिरिनुं उज्ज्वल माहात्म्य सांजलीने तेनो स्पर्श करवा माटे श्रमो थाकाशमार्गे जवा लाग्या. त्यां देवो सहित शाने श्रमोने जोश आनंदित मनवाला थश्ने मस्तक धुणावी कडं के, हे जगवन् ! श्रा पर्वतर्नु आश्चर्यकारक माहात्म्य त- मो जुर्ज ? था ढुं नरकगामी हतो, त्यांथी हुँ था इंश थयो ढुं. ९ माहा- विदेह क्षेत्रनां पशुयाममां सुशर्मा नामे ब्राह्मण हतो, ते पुःख अने दा- रिजनो तो एक मुख्य स्थानकरूप हतो. एक दहाडो ते शाखा गाममां निक्षा माटे जम्यो, पण त्यां तेने कं; पण नहीं मलवाथी, ते केवल खाली हाथे पागे पोताने घेर श्राव्यो. एवी रीते खाली हाथे तेने था- वेलो जोइ, तेनी स्त्री क्रोधथी हाथमां सांवेर्बु ले तेने मारवा दोडी. सुशर्मा दरिजतायी पेहेलेथीज पीडित थयो हतो, अने स्त्रीना था श्रा- कोशथी तो ते वधारे क्रोधातुर थयो. पठी तेणे स्त्रीने वारी तो पण ते क्रोधवी शांत थ नहीं, त्यारे तेणे तेणीने जोरथी पाणो मार्यों. ते पायो मर्मस्थानमा लागवाथी ते मुर्छित यश्ने पडी, थने तुरत मृत्यु पामी. ते जो तेनो पुत्र कोधायमान यश् कहेवा लाग्यो के, थरे कुलचंडाल ! श्रा ते शुं श्रकार्य कयु ? ते वचनथी क्रोधायमान थश्ते ब्राह्मणे, पूर्वनां ता- पथी तप्त थश्ने, तेने तथा रडती एवी पुत्रीने पण मारी नांखी. पठी नयनीत थएलो तथा दोन पामेल वे सघली इंजिर्ड जेनी एवो थयो थको, ते जवा लाग्यो, एटलामां को गाय साये श्रथडावाथी तेणे ते- पीने पण मारी नांखी. पठी तेने पकडवा माटे कोटवालो तेनी पाठल दोड्या, त्यारे जयत्रांत थइ, थंध तुल्य थयो थको ते पोतानां पापथी नरक सरखा कुवामां पड़यो. धिकार वे क्रोधने !!! के जेने वश यश मूढ लोको कृत्याकृत्यनो विचार करता नथी, थने नरकना खाडामा पडे ठे. !!! हवे ते कुवामां पडतां थकां ते ब्राह्मणनां टुकडे टुकडा यश १२२ शत्रुजय माहात्म्य. गया, अने ते पीडाथी ते मृत्यु पामी नयंकर दुःखदायक सातमी नरके गयो. त्यां बंधन, बेदन, ताप, ताडन, श्रादिक महापुःखो जोगवीने, मृत्यु पामी ते सिंह थयो. त्यां घणां निरपराधी जंतुने हणीने ते फ- रीने पाबो चोथी नरकमां गयो. त्यांची चवी चांडालकुलमां क्रूर कार्य करनारो थयो, भने फरीने पाडो ते सातमी नरके गयो. त्यां बहु कष्ट सहन करीने ते दृष्टिविष सर्प थयो, त्यां एक दहाडो तेणे पोतानां वि. लपासे केटलाक व्रतधारी मुनि ने जोया. त्यारे क्रोधथी फुफाडा मारतो थको, तेउने डंखवानी स्वाथी ते दोडवा लाग्यो; पनी तेउने जोश्ने ते चिंतववा लाग्यो के, आ तो मूर्तिथी शांत, तथा व्याधिरहित देखाय , एम विचारि ते धीरे धीरे चालवा लाग्यो. त्यां तेणे ते मुनिने विद्या- धरोप्रते उत्तम धर्मनो उपदेश देता, तथा शत्रुजयतुं माहात्म्य कहेता दीग, अने ते माहात्म्य तेणे पोते पण सांजदयु. ते शत्रुजयमाहात्म्य सांजव्याथी, तथा कर्माना लघुपणाथी तेने जातिस्मरण झान उत्पन्न थयु. अने तेथी ते पोतानां पूर्वनवोने याद करवा लाग्यो. पडी ते बिलमांथी निकलीने, पोतानी संपदानां निदाननूत मुनिनां चरणोने कुंडालांरूप थश्ने नमतो हवो. पड़ी तेनां नावने जाणीने मुनिए तेने अनशन क- राव्युं, तथा विद्याधरनी साथे तेने पुंडरिक गिरिप्रते पहोंचडाव्यो. त्यां- थी ते काल करीने आ हुं इंअरूपे थयेलो बु. माटे हे मुनि ! हुँ एम मार्नु बु के, पृथ्वीपरनां सघलां तीर्थोमां तेना सरखं बीजुं को पापोने हरनारूं तथा उत्तम तीर्थ नथी. पनी ते महाझछिवान ते वात न- रताधीशने निवेदन करीने, चंदन अने कपूरनां काष्टोत्री ते सर्पना पुश- लनी सक्रिया करी. त्यां दाहनूमिपर रत्नोनुं सिंहासन करीने, तथा ते महातीर्थने नमस्कार करीने इंछ पोतानुं राज्य पालवा लाग्यो. एवी रीतनुं चरित्र सांजलीने हे चक्री ! अमो समाधियी वारंवार ते तीर्थनो स्पर्श करीए बीए. हवे ते तीर्थप्रते जतां अमोए था तमारु सैन्य जोयु. अने तमो अमारा गुरुनां पुत्र बो, तेथी आदरपूर्वक अमोए तमाएं बाजे दर्शन कर्यु. हवे आप अमोने रजा श्रापो? केम के अमारे तीर्थप्रते जर्बु बे; वली अमोए आपनो अति उत्तम विवेक अने विनय जोयेलो . पठी चक्रीए नमस्कार कर्या बाद ते त्यांथी चालता थया; अने चक्री तृतीयःसर्गः ११३ पण ते वात सांजली मनोरथ करवा लाग्या के, ते दिवस, ते क्षण बने ते रात्रि क्यारे श्रावशे !! के जे वखते हुँ संघसहित श्रीशनुंजय तीर्थनी यात्रा करीश. हवे चक्री गंगाने समजावीने, तथा तेनी आज्ञा लेश्ने प्रवल लश्कर सहित खंडप्रपात नामनी गुफासन्मुख चालवा लाग्या. त्यां जइ थहम तप करवायी चलितासन थएलो नाट्यमाल देव नेटणां सहित चक्रीपासे आव्यो; तथा तेणे चक्रीने श्रानूषणप्रमुख आप्यां. पठी चक्रीए तेने वहुमान पूर्वक रजा आपवाथी ते पोताने स्थानके गयो. पठी त्यां चक्रीनी श्राझाथी सुपेण सेनापतिए तमिलानी पेठेज खंडप्र. पातनां छारो पण क्षणवारमा जघाड्यां. पठी चक्रीए हाथीपर चडीने तथा तेनां जमणा कुंजस्थलपर मणिरत्न राखीने ते गुफामा प्रवेश कस्यो. त्यां सैन्यसहित चालतां ते चक्रीए पूर्वनी पेठेज काकिणी रत्नथी गोमु- त्रिका थाकारनां मंडलो लख्यां; तथा निम्नगा थने उन्निम्नगा नदी ते उतस्या; अने त्यां ते गुफानुं दक्षिण छार पण पोतानी मेलेज उघडी गयु. पठी ते गुफानां छारमाथी निकलीने गंगानां पश्चिम कांगपर तेणे पडाव नांख्यो, तथा अहमनो तप कस्यो. ते अहमने अंते एक हजार यदो- थी थधिष्ठित ययेला प्रख्यात नवे निधानो तेनी समीप थाव्यां. तेऊनां नामो नैसर्प , पांडुक, पिंगल, सर्वरत्नक, महापद्म, काल, महाकाल, मा- णवक श्रने शंवक हता. तेनी उंचाइ आठ योजननी, पोहोलाइ नव योजननी, तथा लंवा वार योजननी हती. वली ते नांज नामवाला तथा एक पट्योपमनां यायुष्यवाला, तेजनां नागकुमार नामनां अधिष्ठा- । यको चकीने श्रावीने नमस्कार करवा लाग्या; थने कहेवा लाग्या के, अमो गंगानां मुखपर मागधतीर्थनां रहेनारा ठीए, तथा हे महानाग ! तमारां नाग्योथी वश थश्नेयमोतमारी पासे थाव्या वीयं. वली हे चक्री! तमारां जाग्यनी पेठे थमो कदी पण क्षय पामनारा नथी, माटे तमारी श्या प्रमाणे तमो थमोने दान तरिके थापो ? यने नोगवो? एवी रीते ते निधानो प्राप्त थवाथी चकीए यहाइमहोत्सव कस्यो; तथा कल्पवृक्षायी पण थधिक दान ते पोतानी श्छा मुजय देवा लाग्या. पठी चक्रीनी या- झापी सुपेण पण गंगानो दक्षिण निप्कुट साधीने पाठो त्यां थाव्यो. हवे त्यां केटलोक बखत हर्षपूर्वक रसा वाद चरन अयोच्याप्रते था- १२४ शत्रुजय माहात्म्य. काशमार्गे जवा लाग्यु. एवी रीते ब खंड पृथ्वीनां खामि, सुर असुर अने नरोधी विंटाएला, तथा अखंड श्राज्ञावाला चक्री केटलेक दिवसे श्र- योध्या नजदीक पहोंच्या. चोरासी लाख हाथी, तेटलाज घोडा अने ते- टलाज रथो, तथा बन्नु कोड सुनटोनां परिवारवाला ते जरत चक्री, पे- हेला प्रयाणनां दिवसथी मांडीने साठ हजार वर्षों गया बाद पोतानां नगरमां श्राव्या. त्यां विनीता नगरथी थोडे दूर तेमणे लश्करनी पडाव नांख्यो, तथा त्यांनी अधिष्टायक देवीप्रते तेमणे अठमनो तप कस्यो. पली वादलांमांथी जेम सूर्य, तेम पौषधशालामांथी निकलीने चक्रीए स- वसंपदानां कारणरूप अहमनुं पारणु कां. पनी अयोध्यामां लोकोए पगले पगले तोरणो बांध्यां, तथा केसर अने कुंकुमनां जलथी पृथ्वीपर बंटकाव कस्खो. वली नरतनां चरित्रोथीज होय नहीं जेम, तेम लोकोए घरोमां चित्रामणो कस्यां, तथा सर्व जगोए त्यां मंगलध्वनि फेलावा लागी. वली ते वखते त्यां लोकोए हर्षथी उमदा उमदा पोषाको पेहेर्या, तथा जगोजगोए सोनानां स्तंनोपर मांचा मांड्या. वली त्यां चक्रीने जोवामाटे जाणे सूर्यबिंबोज श्राव्यां होय नहीं, तेम दरेक मांचापर रत्ननां वासणोनां तोरणो शोनतां हता. वली त्यां चालता फुवाराउथी अ- चानक नारनां दर्शनथी अयोध्यारूपी स्त्री जाणे पसीनावालीज. थर होय नहीं, तेम देखावा लागी. वली ते अयोध्यारूपी स्त्री विचित्र प्रका- रनी पताकार्जरूपी हाथोथी घणे काले श्रावेला पोताना पतिने जाणे उत्सु- कताथी अलिंगन करवाने श्वती होय नहीं, तेम देखावा लागी. वली ते अयोध्यारुपी स्त्री, लोकोए धूपधाणामां करेला धूपमांथी निकलता अ- त्यंत धुंवाडानां मिशथी जाणे पोतानां नारनां वियोगने दूर करती होय नहीं, तेम लोकोथी तर्क करावा लागी. हवे ते वखते ते नगरीमां प्रवेश करवानी श्वाथी चक्री ऐरावण सरखा हाथीपर स्वार थया. ज. गतनां था एकज पतिने सूचवनारा, तथा तेनां यश सरखा श्वेत बत्र- थी ते चक्री शोजवा लाग्या. वली मानस सरोवरमांथी तेनां मुखरुपी कमलप्रते श्रावेला हंसोथीज होय नहीं जेम तेम वन्ने पडखे वीजातां चा- मरोथी ते शोजवा लाग्या. माहोमांहे नटकातां किरणोथी जाणे युद्ध करतां होय नहीं, एवां रत्नोथी शोजता तया इठित दान देवाथी जंगम तृतीयःसर्गः १२५ कल्पवृक्ष सरखा ते चक्री देखावा लाग्या, वली ते ते दिग्जयथी थएलां विचित्र चरित्रोनां वचनोथी पगले पगले सुनटोयी जेम, तेम सुरासुरो- थी ते स्तुति करावा लाग्या. एवीरीते लोकोनां शरीरोथी पगले पगले नमाता ते चक्री नगरीमां, अने गुणोथी माणसोनां हृदयमां पण प्रवेश करवा लाग्या. पठी ते लाखो फरुखार्ज रुपी नेत्रोयी उत्सुकपणे जोता, तथा उत्कंठा अने हर्पयी पताका रुपी हाथोथी नाचता, तथा कोश् ज- गोए इंडनील मपिउथी श्याम, तो कोई जगोए स्फटिकोयी निर्मल, तो को जगोए माणिकथी लाल, तो कोई जगोए सुवर्णथी पीला, अने वि- चित्र वर्णोथी देवलोक सरखा एकवीस नूमिवाला पोतानां पितानां मेहे- ल प्रते पहोंच्या. पनी चक्री वेदिकापर पग मुकीने, पर्वतपरथी जेम केसरी तेम हाथीपरथी नीचे उतर्या; अने वीजा पण पोतपोतानां वा- हनोपरथी उता. पठी त्यां चक्री लोकोनी नेटोने स्वीकारता, तथा न- मस्कार करता माणसोने प्रीतिथी वोलावता थका कणवार योच्या. पठी तेमणे पोतानां शोल हजार अधिष्टायक यदोने यथोचित पूजीने विसर्जन कर्या; वली तेवीज रीते तेमणे वत्रीस हजार राजाउने, सेनाप- तिने, पुरोहितने, गृहपतिने श्रने वार्धकीने पण विसर्जन कर्या; तथा एवी रीते तेणे सघलाउने विसर्जन कर्या पठी इंजापी सहित जेम इंड, तेम सुनना नामे स्त्रीरत्नसाथे, तथा वत्रीस हजार वीजी राणीउथी, तथा तेटलीज जनपदराजाऊनी कन्याउँथी तथा वत्रीस पात्रो थने व. त्रीस नाटकोयी वीटाएला ते चक्री, मणि अने रलोनी शिलाउनी श्रे- ) पिउथी थापेल , दृष्टिने उत्सव जेणे एवा मेहेलमां, धनद जेम के- समां तेम प्रवेश करता हवा. त्यां श्री रुपनदेव प्रनुनी मूर्तिने नमस्कार करीने, चक्री नानपीउपर गया, तथा पठी नक्तियी, पुष्प, धूप, थक्षत विगेरेथी तेज मूर्तिनी तेमणे पूजा करी. पती चंगशालामा जश्ने राजा- उनां समूहनी साथे, माणसोने श्राश्चर्य करनारां जोजनोयी तेमणे था- हार कयों. पठी तांबुल, चंदन, पुष्पमाला, बेतवस्रो, तथा थानूपणो- थी ते चक्री इंड सरखा शोनवा लान्या. पठी त्यां दीव्य संगीत, नाटक तथा खीनां विलासोथी तेमणे केटलोक काल मुखमां गायो. एक द- हाडो देवो थने मनुप्योए थावी चक्रीने विनंति करी के, हे उ खंडनां .
.. २२६ शत्रुजय माहात्म्य स्वामी ! तमो महादत्रीय गे; अने तेथी दे प्रनु ! अमोने श्राप म- हाराज्यनां अनिषेक माटे आज्ञा आपो ? केम के जिनप्रते जेम इंशोनुं तेम चक्रीप्रते थमारुं ते कार्य बे. पनी चक्रीए तेमने तेम करवानी या. झा आपवाथी क्षणवारमांज विद्याधरो, तथा यदो एका थया, अने तेए पूर्व दिशानां मंडनरुप रत्नोनां समूहोयी मंडप रच्यो. पड़ी ते अहो, नदीर्ड, क्षीरसमुख, अने तीर्थोमांथी पाणी, माटी तथा वेलु लाव्या. पनी चक्रीए पौषधशालामा जश् अहमतप कर्यो; केम के तपथी मलेढुं राज्य तपथीज वृद्धि पामे बेः पनी उत्तम वस्त्रो पेहेरीने ते राणी सहित, नाट्यरसमा मग्न थश्ने ते मंडपमां गया. मेरुने जेम सूर्य, तेम चक्रीए सिंहासन, तथा मणिमय स्नानपीठने प्रदक्षिणा करी, पड़ी पूर्व तरफनां पावडीयांउथी सिंहासनपर चडीने, स्त्री सहित ते पूर्वसन्मुख बेठा, वली त्यां बीजी बत्रीस हजार स्त्री पण आसनोपर वेठी; पनी जक्तिवान राजा उत्तर तरफनां पावडीयांउथी ते स्नानपीउपर चड्या. वली सेनापति, गृहपति, वार्धकी, पुरोहित तथा श्रेष्टि आदिको दक्षिण बाजुनां पावडीयांउथी त्यां चड्या. वली ते वखते बीजा पण चक्रीने जो हाथ जोडीने, हर्षित थया थका यथायोग्य आसनोपर बेठग. त्यां चारण श्रमणोए प्रथम जैन आगममां कहेली विधिपूर्वक चक्रीने मंत्र- स्नान कराव्यु. पडी तेनां आजियोगिक देवोए, इंडोए जेम जिनने तेम शुद्ध तीर्थोदकयी तेमनो अनिषेक कयों, पनी शुज दाणे बत्रीस हजार राजाए तथा बीजा गोत्रवृकोए श्रने सेनापति प्रमुखोए पण तेमनो थ- निषेक कों. पडी चंदनथी विप्त ने अंग जेमनु, तथा चांदनी सरखा श्वेत वस्त्रवाला ते चक्री, शरद ऋतुनां वादलाउँथी वीटाएला मेरुपर्वत सरखा शोनवा लाग्या, पडी देवोए चैत्यपर जेम कलश, तेम तेमनां म- स्तकपर झपन प्रजुने इंजे आपेलो मुकुट स्थापन कर्यो. वली तेए पवित्र मोतीथी गुंथेलो हार तेमनां कंठमा स्थापन कर्यो. ते हारनां का- विन्यपणाने नेदनारी पारिजातनां पुष्पोनी अत्यंत सुगंधिवाली माला तेजेए चक्रीनां कंठमा स्थापन करी. पनी चक्री ते रत्ननां सिंहासनश्री उव्या, अने तेज वखते तेनां प्रतिबिंबोनी पेठे बीजाउँ पण त्यांथी जव्या. पनी जे मागेंथी सिंहासन पर चड्या हता, तेज मार्गेथी उतरीने चक्री - तृतीयःसर्गः ११० जंगम मेहेल सरखा हाथीनां स्कंधपर चड्या. पठी फरीने स्नानगृहमां जर, स्नान करी तथा प्रजुने पूजीने तेमणे अहमनुं पारणुं कयु. एवी रीते जुदा जुदा देशोमांयी श्रावेला राजाए, देवोए, तथा विद्याधरोए तेमनो वार वर्षांसुधि अनिषेक कर्यो, ते वखते ते अनिपेकयी मनोहर एकांत सुखमकाल सरखो त्यांनां लोकोनो काल निर्गमन थयो. एवी रीते चंनी पेठे सोम्य, सूर्यनी पेठे शत्रु प्रते तीत्र, कुवेरनी पेठे धन- वान, वरुणनी पेठे नुवनेश, तेजयी अग्नि सरखा, धर्मनी पेठे प्रसाद थने दंड करनार, कामदेव सरखा रूपवाला, दिवसे विकखर थएला क- मल सरखा मुखवाला, देवोथी पण नथी मेलवातो मध्यनाग जेनो ए- वा क्षीर समुनी पेठे गंजीर, अधिकारी प्रते थाझाथी इंजनी पेठे समर्थ, वरसादनी पेठे प्राणीजने हमेशां जीवितदान देनार, तथा तारा- उमा जेम चंड, तेम सघला विद्याधरो, राजा श्रने जरतनां देवोमां पण ते चक्री एकज राजा होता हवा. वली ते हमेशां चौद रलोथी शो- जता हता, तथा नवे निधानो तो तेनां चरणकमलनी पासेज रहेतां हता. वली ते नीचेनी वस्तुर्जनां खामि यया थका शोल हजार यदोयी, परिवार सहित वत्रीस हजार राजाउँथी, वत्रीस हजार जानपद क- न्यायी, वत्रीस हजार राजकन्याउँथी, वणसो साठ रसोझ्याउँथी, चोरासी लाख रथोथी, चोरासी लाख हाथीउँथी, चोरासी लाख घोडा- उथी, उन्नु कोड पालायी, वत्रीत्र हजार जनपदराजाउंयी, वहोंतेर द- जार नगरोयी, नवाणु हजार प्रोणोथी, यडतालीस हजार पत्तनोत्री, चोवीस हजार कर्वटोथी, वीस हजार खाणोथी, सोल हजार खेटको- थी, चोद हजार संवाधोथी, उपनसो दीपोथी, तथा वीस हजार वंद- रोधी शोजता हता. वली ते उगणपचास कुराज्योनां, लरत खंडनां थने वीजां राज्योनां पण स्वामी हता. वती यादीश्वर प्रजुए बतावेली नी- तिने जाणनारा, विश्वनर, श्रीधर, सुबुद्धि तथा बुद्धिसागर नामनां ते- मनां मंत्रि हता. वली तेर्जना यंश सरखा एकसो थाउ, थने वली त्र. ए कोड पण मंत्रि तेमनां हता. वली नरत महारजनां अंश सरखा, यने जगतमा एक वीर सरखा, तेमनां सुपेण, श्रीपण, पुर्जय थने ज- गजय नामनां सेनापति हता. वली तेमनां जीवानंद, महानंद, संजी- .
१२.७ शत्रुजय माहात्म्य. वन, अने सुजीवन नामनां चार मुख्य नरवैद्यो, तथा वीजा साडात्रण लाख नरवैद्यो हता. वली तेमनां जांगल, कृतनाल, विशाल अने विम- ल नामनां चार मुख्य गजवैद्यो अने वीजा त्रण लाख गजवैद्यो हता. वली तेमनां विश्वरूप, परब्रह्म, हंस अने परमहंस नामनां चार मुख्य पंडितो, अने सात लाख बीजा पंडितो हता. वली तेमनां श्रीकुंठ, वैकुं- व, नृकुटि, अने धुर्जटि नामनां चार मुख्य धनुर्विद्या जाणनाराजे, तथा बीजा पण घणा हता. वली तेमनां ज्योतिषी, धांग जाणनारा, अने दंडनीति जाणनारा पण घणा हता. हवे एक दहाडो नरत राजा ह- पंथी क्रीडा करता थका पोतानां साठ हजार वीरोने संजालवा लाग्या. ते वखते राजपुरुषोए तेमने नामो से लेश्ने देखाड्या, अने जरत रा- जा पण तेमने आनंद सहित जोवा तथा बोलाववा लाग्या. पनी दिव- से रहेली चंजनी कला सरखी कांति विनानी, तथा हिमथी क्लिष्ट थए- ली कमलनी सरखी विरूप थएली तथा सेवकोथी देखाडाती सुंदरीने जरत राजाए जो. त्यारे लाल श्रांखोथी चित्तमां थएला क्रोधनी रेखाने देखाडता थका जरत राजा कठिन वचनोथी सेवकोने कहेवा लाग्या के, अरे बुच्चा ! अमारा घरमां कंश भोजन थादिक खावा मलतुं न थी ? अथवा तमो शुं श्रा सुंदरीनो कंई आदर करता नथी ? वली झुं श्रा कंश खाती नथी ? के आने शुं कई रोग थयो ? अथवा ते ते वि- द्याने जाणनारा वैद्यो शुं मरी गया ? वली आ मदरहित हाथणीनी पेठे म्लान केम थ ? अने या उपरथी खातरी थाय बे के, खरेखर त- मोए मारुं बीजुं पण नुकशान कयु होशे !!! एवी रीते बोलता ते रा- जाने ते सेवको नमीने हाथ जोडी कहेवा लाग्या के, हे स्वामी ! श्रीज- रत महाराजने घेर तो सघली संपदार्ज बे, केम के, इंजने घेर कंई दरिज- पणुं होय ? वली आ सुंदरी कुलदेवीनी पेठे अमोने हमेशां पूजनीक डे, तेम मृत्युप्रते उपाय करनारा वैद्यो पण घणा जीवता बेग जे. पण हे खामी ! आप ज्यारथी दिग्यात्रामाटे सिधावेला बो, ते दिवसथी आ सुंदरी केवल प्राण धारवामाटेज थांबेलो करे .वली ते वखते थापे तेणीने प्रजुपासेथी दीक्षा लेती अटकावी हती, तेथी ते आ गृहस्थावासमां पण नावसाधवी थश्ने रहेली . पड़ी जरत महाराजाए सुंदरीने पुब्यु के, तारे दीदा ----- Janwr तृतीयःसर्गः १२ए लेवी ठे ? त्यारे तेणीए हा पाड्याथी जरत राजा कहेवा लाग्या के, हे सुंदरि ! तुं जे था संसारथी विरक्त थश, माटे तने धन्य ठे. वली तातना थपत्योने था सुखदार कार्यज करवु उत्तम ठे. वली हे सुंदरि! विषय- रूपी चोरथी झुटाएला श्रमो तातनां अपत्यो थश्ने पण तु सुखवाला था राज्यमा माची रह्या वीए, माटे हे महासत्वे ! हवे तारी श्याप्रमाणे कर? एवी रीते नरत राजाए आज्ञा थापवाथी ते हृदयमा अत्यंत था- नंद पामी. हवे एटलामांत्रण जगतनां नाथ श्री रुपनदेव प्रनु पण जी. वोनी अनुकंपाथी पृथ्वीपर विहार करता थका अष्टापद पर्वतप्रते श्राव्या. त्यां सोनां समूहोए हर्पथी श्रावीने रत्नोनी श्रेणियी प्रजुनुं समवस- रण वनाव्युं. ते वखते त्यांनो उद्यानपाल वांदरानी पेठे कुदीने, हर्पथी नरतपासे थावी जय जय शब्द करवा लाग्यो; तथा पठी पृथ्वीपर म- स्तक नमावीने कहेवा लाग्यो के, हे स्वामी! थापने कल्याणकारी वार्तानी वधामणी थापुं हुं के, श्री तातपादोए थष्टापद पर्वतने पवित्र करेलो , तथा त्यां देवोए पण हमणाज समवसरण रच्यु . ते सांजली हप पामेला चक्रीए प्रफुसित मनवाला यश्ने तेने साडा वार करोड सोनामोहोरोनुं नाम थाप्यु. पठी नरत राजाये सुंदरीने कयुं के, था तारो मनोरथ पण संपूर्ण थयो. एम कहीने तेमने तेणीने अंत:- पुरनीस्त्री मारफते शुद्ध तीर्थोदकोथी स्नान कराव्यु. पठी तेए तेणीनां मनसरखां पवित्र अने निर्मल श्वेत वस्त्रो पढेराव्यां; तथा थंगे विलेपन कयु. पठी ते पालखीमां वेसीने ठत्र चामरथी वीफाती थकी ज- - रतनी पाठल थष्टापद पर्वतप्रते गश्. त्यां तेणीए नवनां तापथी फुःखित थएला पोतानां चित्तपते केलनां वृक्षसर समवसरण जोयु. ड्वे नरत यने सुंदरी वाहनमांची उतरीने, तथा प्रजुने प्रदक्षिणा देश्ने नक्तिसहित नमस्कार करवा लाग्या. मुक्तिसुखनी स्पर्धा करता एवा जिनना चरण- कमलोने साठ हजार वर्षे मेलवीने जरत चक्री थत्यंत थानंद पामवा लाग्या. पठी मनमा रहेखा थानंदनेज जाणे यहार कद्दाडता होय नहीं तेम, त्रण जगतने स्तुति करवा लायक एवा रुपानदेव प्रजुनी नरत म- हाराज स्तुति करवा लाग्या के, हे खामी तमा सर्व प्राणीउने ध्यान परवा लायक ठो, पण तमो कोनुं ध्यान धरता नी, तम तमा इंसान २० शत्रुजय माहात्म्य. पण पूजनीक बो, पण तमोप्रते को पूजनीक नयी; वली तमोज जगतनां पेहेला नाथ बो, पण तमाराथी को पेहेलो नथी, वली जगदीश्वरपणाथी स्तुति करवा लायक बो, पण तमो कंछ कोश्नी स्तुति करनारा नथी. वली तमो सर्वने शरणारुप बो, पण तमोने कंई कोश्नु शरणुं नथी, वली तमो आ जगतनां स्वामी बो, पण तमारो को स्वामी नथी. वली मो. दानुं सुख पण आपनेज खाधिन डे, केम के ते देनारो श्राप शिवाय बीजो कोइ नथी. वली उत्कृष्टमां उत्कृष्ट पण आपज हो, श्राप शिवाय को उत्कृष्ट नथी. वली आप अनादि, अनंत तथा ज्योतिरुप बो, तेम पंडितो आपनुज ध्यान धरे बे, अने थापनाथीज आत्रणे जगतोने धन्य माने बे. माटे श्रा नवरूपी समुडमां वहाणसमान एवा आपप्रते नमस्कार था; वली हे नमनारप्रते वत्सल नाव राखनारा प्रनु ! आपनी पासे ढुं मोक्षसुखनां आनंदनी याचना करुं हुं. वली हे प्रनु ! हुं तो आपनो दास बुं, अने थापना तरफथी सनाथपणानी मागणी करुं बुं, माटे हे जगतने शरणात प्रजु ! मारापर कृपा करी मारुं रक्षण करो? एवी रीते ते चक्रीश्वर प्रजुनी स्तुति करीने, जिनरूपी चंपासेथी नीचे प्रमाणे देशनारूपी अमृत पीवा लाग्या के, शीलथी सौजाग्य- पणुं मले , सुपात्रदानथी लोगो मले बे, देवपूजनयी साम्राज्य मले डे, तथा तपथी कर्मोनो क्ष्य थाय बे. आ सघर्बु भावनाथी कणवार पण सेववाथी अनुक्रमे चिन्मयपणाने पमाडी मुक्तिनां कारणरूप थाय ने. पनी ते देशनाने अंते सुंदरी प्रजुने नमस्कार करीने कहेवा लागी के, नाथ ! कृपा करीने मने दीक्षा आपो? तथा मारो तुरत उद्धार करो? एवी रीतनां तेणीनां श्राग्रहथी प्रजुए तेने हर्षथी दीक्षा आपी, अने तेथी ते पण पोताने अत्यंत धन्य मानवा लागी. पबीजरतराजा पण एवी रीते सुंदरीनो दीदामहोत्सव करीने, तथा प्रजुने नमीने, पोतानी नगरीमां आव्या. एक दहाडो दिग्जयमां पण नहीं आवेला पोतानां जाने जो- वानी श्वाथी नरत राजा तेमने संजालवा लाग्या. पड़ी तेमणे प्रीतिथी तेमने बोलाववामाटे दूतो मोकल्या; केम के राजा प्रायें करीने दूतरूपी पगोवाला होय . ते दूतो तेपासे जश् प्रथम साम वाक्योथी तेउने सम- जाववा लाग्या; पण तेउये तेम नहीं मान्याथी आकरां वचनोथी ते ते- .. - थाप्यां तृतीयःसर्गः २२१ मने कहेवा लाग्या के, जो तमारे जीवित थने राज्यनी पण इछा होय, तो तुरत नरतनी पासे श्रावी हमेशां तेमनी सेवा करो? एवी रीतनी तेउनी कडवी वाणी सांजलीने, ते राजा मानथी श्रष्टापदप्रते रहेला प्रजुपासे गया; त्यां प्रजुने नमीने तथा स्तवीने, थांखोमां किंचित श्रांसु लावीने पोतानो व्रतांत ते कहेवा लाग्या के दे तात! श्रापे दीक्षा लेती वेलाए श्रमोने थने नरतने पण यथायोग्य, आपनी यामुजव राज्यो इता: दवे दावानलनी पेठे परनी उन्नतिने नहीं सहन करीने जरते श्राखा खंडनो ग्रास कयों. थने श्रमो तो श्रापनी जक्तिमां तत्पर थश्ने श्रमा- रां राज्योयीज संतुष्ट यथा थका, सुखेश्री दिवसो गालता हता. पण हवे तो था मोटा लाइ श्रमारां राज्योने पण देवाने श्छे ठे, माटे हवे थमारे शुं करवू? ते माटे पूर्वनी पेठेज थाप थमारां हितनीश्चाथी फरमावो ? ते सांजलीने जगतनां नाथ जगतने पण प्रिय लागे एवं वचन कहेवा लाग्या के, पराक्रमी क्षत्रीए शत्रुने मारवाज जोश्य !!! अने तेथी हमेशां उलमा तत्पर अने पासेज रहेता एवा रागळेपरूपी महाशत्रुने तमो मारो ? था संसाररूपी समुअमां राग ते. ते पत्थरनां डगला सरखो , तथा क्षेप तेसम्यक्त्वरूपी कल्पवृक्षने वालवामां थग्निसरखो ते. माटे हे वत्सो! व्रतरूपी राज्य मेलवीने, अति जयंकर तपरूपी हथीयारोथी, ते राग- परूपी शत्रुने हो ? एवी रीते प्रजुपासेवी बोधिवीज पामीने, थत्यंत वैराग्ययुक्त थया थका, मोक्षसुखनी चायी तेए तुरत दीक्षा लीधी. पठी ते सघली वात दूतोए बरतने जर कही; त्यारे सूर्य जेम सघलां तेजोने, तथा समुन जेम पाणीनां समूहोने, तेम जरते तेन्नां सघलां राज्यो देश- ने खाधीन का थने तेनां पुत्रोने पोतानी थाझामां राखीने राज्यो सोप्यां; कम के, राजा पोतानी थाझा मनाववानेज छे .हवे सूर्यनां दर्शन सरखो, वरसादनी धारासरखो, पवननी गतिनी पठे सर्वव्यापी, तया पर्वतसरखो वजनदार नरतनो प्रताप शत्रुगंधी सहन न करातो हवो. पोतानां दापयी दीधेसां दानोची याचकोनी दरिडताने, तथा धर्मरूपी सूर्यधी थझानरूपी थंधकारना समृदने, थने चक्री शत्रुनां कुलने इ. एता एवा श्री जरत महाराजा जयवंता यतों ? ते चक्रीवर सकल जग- तमा धर्मने एवो तो फेलाव्यो के जेना वनिधी सर्व पापो नया (यंत- २२२ शत्रुजय माहात्म्य. रंग) शत्रु नाश पामवा लाग्या. नमता राजाऊनां मुकुटनां किरणोना समूहोथी मनोहर थएल बे पादपीठ जेनु, तथा लोकोनां तापने हरना- रा, श्री नरतराजारूपी चंड शत्रुनी कीर्तिरूपी ताराऊने पोतानां गुणरूपी किरणोनां समूहोथी त्रास आपवा लाग्या; (ए आश्चर्य ) एवी रीते श्राचार्य महाराज श्री धनेश्वरसूरिए बनावेला श्री शत्रुजय महा तीर्थनांमाहात्म्यमां श्रीषनदेव प्रज्जुनो जन्म,राज्याभिषेक, दीदा, केवलोत्पत्ति अने भरतनां दिग्जयनां वर्णनरूप त्रीजो सर्ग समाप्त थयो. चतुर्थः सर्गः प्रारभ्यते. जे प्रजु रूपी व्यापारीना देव, असुर, जुवनपति, थने मनुष्य अनु- ग्रहवाला , तथा कमल,समुङ, चंद्र अने विद्याधरो संपदा रूपं , तथा कामधेनु, कल्पवृदा, दक्षिणावर्त शंख अने रत्नरूपी आकरो (खाणो) , एवा श्री आदिनाथ प्रजु तमारं रक्षण करो, ? हवे श्री वीरप्रशंसने कहे बे के, हे इंछ ! वली पण आ तीर्थन वखाणवा लायक तथा आश्चर्यवालु माहात्म्य तुं सांजल ? एक दहाडो उलसायमान सुवर्ण कुंडलवाला नरत चक्री इंछ जेम मेरुपर तेम सिंहासनपर बेग हता. ते वखते त्यां रहेला वत्रीस हजार राजानां मुकुटोना किरणोथी तेनी वरसाद सरखी स- ना, विजली सहित देखाती हती. वली ते वखते तुल्य अलंकार तथा वस्त्रोवाला मंडलीक अने सामंतोयी, सामानिक देवताथी जेम इंड तेम नरत चक्री शोचता हता. एटलामां सुषेण सेनापति पृथ्वीपर म- स्तक राखीने, तथा बन्ने हाथो मस्तकपर जोडीने जरतने विनंति करवा लाग्यो के हे खामी ! सर्व जगोए विस्तार पामती आपनी आझाने, जि. ननी याशिपनी परें राजा मस्तके चडावे . वली श्रापना चक्ररत्ननो उदय थवाथी सघला कुछ उपड़वो नाश पाम्या बे, केम के, सूर्य- विब तपते ते शुं ताराऊनो समूह रही शके ले ? वली तमोए दानथी दरि- दीनां दारिअने, तथा तलवारश्री शत्रुने नाश कर्या ने. तो पण हे स्वामी! अजव्यनां मनप्रते जेम जिननो बोध, तेम आपणुं चक्ररत्न श्रा- युधशालामां प्रवेश करतुं नथी. ते सांगलीने चक्रीए मंत्रिनां मुखसामुं जोयु. केम के, राजा प्राएं करीने मंत्रीमुखा होय . पठी विश्व- - 11.HAAmir ---hair-a-maAF-n. Ammannment चतुर्थःसर्गः २२३ नर नामनो मुख्य मंत्री जरतने नमीने, हाथ जोडी, विनयश्री वामन ययो को कहेवा लाग्यो के, हे खामी ! विस्तार पामता यापना प्रता- पने अटकाववाने समर्थ त्रणे लोकमां को देव के पुरुप नयी: वली मो- टा मोटा घंटी सरखा पत्थरोनी गणना कराय, पण पर्वतनी खीणोगा रहेला कांकराने ते कोण गणे ? तो पण कोश्क वीरपणांनुं डोल घाल- तो पृथ्वीपर रहेलो लागे ठे, के जे उर्नयी घरमां शूरो थश्ने थापनी थाझा मानतो नथी. हवे मालुम पड्यु !!! हे स्वामी! जिताएला राजा- उमां यापनो नाश् वाहुवति के जे, वलवान श्रने गर्दथी पर्वत सरखो , ते हजु वाकी रहेल ठे. वाहुबलिना हाथनां चलने रणसंग्राममां इंड पण सहन करवाने समर्थ नथी, ते पण हवे थापनी पासे निर्बल यशे; केम के इंजना वज़ सरखा थापना दोदंडनां घातथी पर्वतनी पेठे सघ- सा राजा चूर्णपणाने पामे ठे. वली थापे था दिग्जयनां मिशयी केवल दिग्निरीक्षणज कयु वे, हवे या वाहुबलिने जीतवायी तमारुं चक्रीपणुं सफल थशे. वली हे खामी ! " था मारो नाश्ठे' एम विचारि थापे तेनी उपेक्षा करवी नहीं, केम के, शरीरनो रोग पण शुं मूलमांयी न उ. खेडवो ? वली याज्ञा ठे मूल जेनुं एवं राज्य पंडितोए कहेलु ठे, केम के पोतानुं पेट जरनारा तो वीजा घणा होय ठे, तेमां यश शानो ? ते सां- जलीने स्नेह थने कोपने वश थएला चक्री जरा विचार करीने थादर- सहित मंत्री ने कहेवा लाग्या के, एक बाजुश्री" मारो था नाइते तेथी मारु मन शंका पामे ठे, थने बीजी वाजुयी ते मारी थाझा मानतो नयी, तेथी क्रोधबुद्धि थावे ते. वक्षी पोतानां नाइ साये युद्ध करवामां मारा मनने लजा थावे ठे, थने शत्रुने नहीं जीतवाथी चक्र शांत यतुं नथी. वली जेनी थाज्ञा घरमां पण पलाती नयी, तेनी थाझा बहार पलाती फेम कदेवाय ? थने नाना नाश्नी साये युद्ध करवायी लोकापवादनो पण जय रदेठे. ते सांजलीथवसर उसखनारो,तथा राजानां थनिप्रायने जा. एनारो ते मंत्री कट्टेवा लाग्यो के, दे खामी ! थापनो नानो नाइ था- पर्नु संकट दूर करदोज केम के गृहस्थीनो एवो सामान्य थानार ले के, मोटोना थाझा था, याने नानी जाइते नन्तकपर धागा करे; माटे प्रथम दूत मारफते आपनी साझा मानवामाटे तमने कंदवरावा, पाने.
१२४ शत्रुजय माहात्म्य. हाथी जेम कमलनीनां बंधने, तेम तमारी श्राज्ञाने सहन करशे नहीं. अने एवी रीते ते अविनयीने शिक्षा करवाथी तमारो लोकापवाद थशे नहीं, अने तेथी तमारी पण जीत थशे. एवी रीतर्नु सचीवनुं वचन सां- नलीने चक्रीए, नीति जाणनार, तथा वाचाल एवा सुवेग नामनां दूतने वाहुबलिप्रते मोकल्यो. पठी ते सुवेग पण पोतानां खामीनी श्राज्ञा खे- श्ने, तथा वेगवाला रथमां बेसीने, राजनां मूर्तिवंत उत्साहनी पेठे चा- लवा लाग्यो. उत्तम सैन्यनां परिवारवाला ते सुवेगे पण मार्गे चालतां शत्रुसरखां अपशुकनोने जरा पण गणकार्यां नहीं. ते वखते गधेडोज । श्मादिक स्थानमा रहीने खराब रीते लुकवा लाग्यो; तथा धूलि उडा- डतो वायु तेनी सन्मुख वावा लाग्यो, अने प्रचंड कालदंडनी पेठे कृष्ण सर्प तेनी अगाडी थश्ने जवा लाग्यो; एवी रीतनां अपशुकनोने जाण- तां थकां पण दूत वेगयी जवा लाग्यो, केम के, तेवा माणसो स्वामीना कार्यमाटे विलंब करता नथी. वली सिझा मार्गमां पण तेनो रथ जडना चित्तनी पेठे स्खलना पाम्यो, तेम तेनी डाबी श्रांख फरकवा लागी. ए- वी रीतनां अरिष्टोथी पगले पगले वारण करातो पण ते अनुक्रमे कुछ जंतुथी कुस्तर वनमां गयो. त्यां को जगोए जयंकर हाथी सरखा नीलोने, तो कोश जगोए मारेल ने हाथी जेए, तथा लाल चणोगी सरखी आंखोवाला सिंहोने, तो कोश् जगोए हाथीथी उखेडाता पर्व- तनां टुकडा सरखा वृदोने, तो कोई जगोए श्राश्चर्यकारी चित्राउने, श्रने मुंडनां समूहोने, तेम पोकार करता, चालता तथा युद्ध करता श्र- ने बलवानोने पण जय श्रापता केटलाक पुष्ट जंगली प्राणीउने जोतो थको, मृत्युनां क्रीडावन सरखां, तथा कालरात्रिने आनंद आपनारां, तथा वृदोनी घटायी नथी देखातो सूर्य ज्यां एवा वनने ते सुवेग ऊ- लंगी गयो. पठी अनुक्रमे ते ब खंडथी वीजा, तथा अखंड लक्ष्मीनां स्था- नक सरखा, अने इंजने रहेवानां घर सरखा बाहुबलीना बहलि देशमा पहोंच्यो. ते त्यां ठेकाणे ठेकाणे तथा गाम गाम प्रते मनोहर गोपीउथी गवाता श्री युगादीश प्रजुनांगुणग्रामोने सांजलवा लाग्यो. वली पर्वत,गाम, सीमा विगेरेमां वाहुबलिना लोकोत्तर वलनुं मांहोंमांहें यतुं वर्णन तेणे वारंवार सांजव्यु. वली त्यां तेणे वाढुवलि शिवाय वीजा राजाने नहीं जा- , +----- चतुर्थःसर्गः २२५ पता, तथा लक्ष्मीथी कुवेर सरखा लोकोने जोया. वली सर्व जगोए प- वतनां शिखरो सरखा धान्यनां ढगलाउँने तथा फलप वृदोने जोतो यको ते मनमां चमत्कार पामतो पामतो जवा लाग्यो. एवी रीते थनुक्रमे वेगयी त्रण लाख गामोने उलंगीने, ते बाहुवलीनी राजधानी तक्षशिला नगरीप्रते पहोंच्यो. त्यां तेणे उंचां अरिहंत प्रजुनां मंदिरोपर रद्देली ध- जानी पंक्तिश्री वीजाती, तथा मोतीनां ढगलायी जाणे पसीनावाली, तथा कुवेर सरखा सामंत लोकोवाली, थने लीलाथी मनोहर, तथा थ- क्षय संपदावाली, अपुरी सरखी ते नगरीने जोश. त्यां तेनी थां. खोने हर्प थापता, अने कवायत खेलवायी खिन्न यएला क्षत्रीने क्ष- पवार जोश्ने तेना मनमां नय थयो. पठी पुकानोनी श्रेणिपर रहेला, तथा पोताने “ अहमिंग" मानता शाहुकारोनां पुत्रोने जोतो थको अनुक्रमे ते राजानां राजदरवारमा याव्यो. पठी महेनत विना रनोनां किरणोनां समूहोथी थाकाशने चित्रित करता, तथा, कृत्रिम थने थ- कृत्रिम सिंहो, अने दीपडाउँथी वीता ठे हाथी ज्यां एवा, तथा हाथ- मां खुल्लां हयीयारोनां समूहबाला, थने वीजानी ठगया जोवायी पण सावधान रहेता द्वारपालोयी याश्रित कराएला, तथा कोश जगोए ख- रती कस्तुरीथी नरेला, अने कोई जगोए शत्रुनां हृदयनी पेठे घोडानी खरीथी खोदाएला, तथा मंडपोथी देवलोकनी पठे मंडित थएला, ए. वा यति सुंदर राजमेहेल प्रते ते पहोंच्यो. त्यां क्षणवार सुधि द्वारपा- सोधी रोकी रखाएलो, थने पठी उडीदारे राजानी थाझाथी प्रवेश क. राएलो ते सुवेग बहु जयसहित राजसनामां दाखल अयो. त्यां तेणे शि- खरोयी जेम मेरू, तेम वावलि सरखाज खरूपवाला मुकुटबंध ह. जार राजाथी सेवाएला, किरणोयी जेम सूर्य, तेम उत्तम शृंगार वाखा, थने मृर्तिवंत उत्साह सरखा कुमारोधी यषिष्टित वाला, बजी रतोनी जीत यने मणिनां स्तंनोमां पड़तां प्रतिबिंयोनां मिशी थमात्योएक- रीने अनेक मृतिवाला, मुखरूपी सोनेरी कमलनी शंकाची थावेशा इंस- सरला चामरोए करीने, देवांगनोथी जम ईस, तेन वारांगनाउंदी बीकाना, पवित्र वेपवाला, तथा सुवर्णदंडने धरनारा उडीदारथी ना- ममदापूर्वक वर्णन करातुं वे नमता राजानु जेनी पानं एवा, तथा १२४ शत्रुजय माहात्म्य. हाथी जेम कमलनीनां बंधने, तेम तमारी थाज्ञाने सहन करशे नहीं. अने एवी रीते ते अविनयीने शिदा करवायी तमारो लोकापवाद थशे नहीं, अने तेथी तमारी पण जीत थशे. एवी रीतनुं सचीवनुं वचन सा- जलीने चक्रीए, नीति जाणनार, तथा वाचाल एवा सुवेग नामनां दूतने बाहुबलिप्रते मोकल्यो. पनी ते सुवेग पण पोतानां स्वामीनी थाझा ले- श्ने, तथा वेगवाला रथमां बेसीने, राजनां मूर्तिवंत उत्साहनी पेठे चा- लवा लाग्यो. उत्तम सैन्यनां परिवारवाला ते सुवेगे पण मार्गे चालतां शत्रुसरखां अपशुकनोने जरा पण गणकार्यां नहीं. ते वखते गधेडो ज. । श्मादिक स्थानमा रहीने खराब रीते लुंकवा लाग्यो; तथा धूलि उडा- डतो वायु तेनी सन्मुख वावा लाग्यो, अने प्रचंड कालदंडनी पेठे कृष्ण सर्प तेनी अगाडी थश्ने जवा लाग्यो; एवी रीतनां अपशुकनोने जाण- तां थकां पण दूत वेगथी जवा लाग्यो, केम के, तेवा माणसो खामीना कार्यमाटे विलंब करता नथी. वली सिझा मार्गमां पण तेनो रथ जडना चित्तनी पेठे स्खलना पाम्यो, तेम तेनी डाबी थांख फरकवा लागी. ए- वीरीतनां अरिष्टोथी पगले पगले वारण करातो पण ते अनुक्रमे कुछ जंतुथी उस्तर वनमां गयो. त्यां कोई जगोए जयंकर हाथी सरखा नीलोने, तो कोई जगोए मारेल हाथी जेजेए, तथा लाल चणोठी सरखी आंखोवाला सिंहोने, तो कोई जगोए हाथीनथी उखेडाता पर्व- तनां टुकडा सरखा वृदोने, तो कोई जगोए आश्चर्यकारी चित्राउने, श्रने मुंडनां समूहोने, तेम पोकार करता, चालता तथा युद्ध करता श्र- ने बलवानोने पण जय श्रापता केटलाक पुष्ट जंगली प्राणीउने जोतो थको, मृत्युनां क्रीडावन सरखां, तथा कालरात्रिने आनंद आपनारां, तथा वृदोनी घटाथी नथी देखातो सूर्य ज्यां एवा वनने ते सुवेग उ- लंगी गयो. पनी अनुक्रमे ते ब खंडथी बीजा, तथा अखंड लक्ष्मीनां स्था. नक सरखा, अने इंडने रहेवानां घर सरखा बाहुबलीना बहलि देशमा पहोंच्यो. ते त्यां ठेकाणे ठेकाणे तथा गाम गाम प्रते मनोहर गोपीश्री गवाता श्री युगादीश प्रजुनांगुणग्रामोने सांजलवा लाग्यो. वली पर्वत,गाम, सीमा विगेरेमां बाहुबलिना लोकोत्तर बलनुं मांहोंमांहें यतुं वर्णन तेणे वारंवार सांजव्यु, वली त्यां तेणे बाहुबलि शिवाय बीजा राजाने नहीं जा- चतुर्थःसर्गः २३५ पता, तथा लक्ष्मीथी कुबेर सरखा लोकोने जोया. वली सर्व जगोए प. तनां शिखरो सरखा धान्यनां ढगलाने तथा फलप वृदोने जोतो थको ते मनमां चमत्कार पामतो पामतो जवा लाग्यो. एवी रीते अनुक्रमे वेगथी त्रण लाख गामोने उलंगीने, ते बाहुबलीनी राजधानी तक्षशिला नगरीप्रते पहोंच्यो. त्यां तेणे उंचां अरिहंत प्रजुनां मंदिरोपर रहेली ध- जानी पंक्तिथी वीजाती, तथा मोतीनां ढगलाउँथी जाणे पसीनावाली, तथा कुबेर सरखा सामंत लोकोवाली, अने लीलाथी मनोहर, तथा श्र- क्ष्य संपदावाली, इंजपुरी सरखी ते नगरीने जोर. त्यां तेनी आं. खोने वर्ष आपता, अने कवायत खेलवाथी खिन्न थएला क्षत्री ने क्ष- पवार जोश्ने तेना मनमां जय थयो. पडी कुकानोनी श्रेणिपर रहेला, तथा पोताने "अहमिंज" मानता शाहुकारोनां पुत्रोने जोतो थको अनुक्रमे ते राजानां राजदरबारमां आव्यो. पड़ी महेनत विना रत्नोनां किरणोनां समूहोथी श्राकाशने चित्रित करता, तथा, कृत्रिम अने श्र- कृत्रिम सिंहो, अने दीपडाउँथी बीता डे हाथी ज्यां एवा, तथा हाथ- मां खुला हथीयारोनां समूहवाला, अने बीजानी बाया जोवाथी पण सावधान रहेता द्वारपालोथी पाश्रित कराएला, तथा कोश जगोए ख- रती कस्तुरीथी जरेला, अने कोश् जगोए शत्रुनां हृदयनी पेठे घोडानी खरीथी खोदाएला, तथा मंडपोथी देवलोकनी पेठे मंडित थएला, ए- वा अति सुंदर राजमेहेल प्रते ते पहोंच्यो. त्यां क्षणवार सुधि द्वारपा- लोधी रोकी रखाएलो, अने पडी बडीदारे राजानी आझाथी प्रवेश क- राएलो ते सुवेग बहु जयसहित राजसनामां दाखल थयो. त्यां तेणे शि- खरोथी जेम मेरु, तेम बाहुबलि सरखाज खरूपवाला मुकुटबंध ह- जार राजाथी सेवाएला, किरणोथी जेम सूर्य, तेम उत्तम शृंगार वाला, अने मूर्तिवंत उत्साह सरखा कुमारोथी अधिष्ठित यएला, वली रत्नोनी जीत अने मणिनां स्तंनोमां पडतां प्रतिबिंबोनां मिशथी अमात्योए क- रीने अनेक मूर्तिवाला, मुखरूपी सोनेरी कमलनी शंकाथी श्रावेला हंस- सरखा चामरोए करीने, देवांगनोउथी जेम इंड, तेम वारांगनाउँथी वींकाता, पवित्र वेषवाला, तथा सुवर्णदंडने धरनारा बडीदारथीना- मग्रहणपूर्वक वर्णन करातुं ने नमता राजाउनुं जेनी पासे एवा, तथा , हाथ शत्रुजय माहात्म्य. पोतानां तेजोश्री सकल जगतने तृण समान चिंतवता, एवा बाहुबलिने सिंहासनपर बेठेला जोया. अपूर्व क्षत्रीय तेजवाला ते वाढुवलिने जोश्ने प्रथम तो दोन पामेलो ते सुवेग दूत आकार गोपवीने तेमने नमतो हवो. पली मस्तकपर जोडेल ने जेणे, तथा बाहुबलिनां मुखपर राखेलवे दृष्टि जेणे एवो ते दूत राजाए चुकुटीसंज्ञाथी देखाडेला श्रासनपर वेठगे. पनी बाहुबलि पडबंदाश्री सन्नानी नीतने पण वाचाल करता थका गं- जीर वाणीथी तेने कहेवा लाग्या के,हे सुवेग ! तातनी पेठे मने पूजवा योग्य एवा मारा मोटा जाए तो खुशीमां नी ? तथा अयोध्या नगरी तो कुशलतामां नी ? वली पिताजीये लांवा कालसुधि लालन करेली एवी प्रजा पण कुशल बेनी ? तेम आर्य एवा मोटा नाश्नो उ खंडनो विजय तो अखंड रीते थयो बेनी? वली ते दिग्जयमां चोरासी लाख रथो, चोरासी लाख हाथी अने चोरासी लाख घोडाउने कंश बाधा तो थक्ष नथी ने? तेम सघला राजा पण कुशलतामां ने नी? तेम त्यां कोश्ने कंझं पण विघ्न तो थयुं नथी ने? एटबुं बोलीने वा- हुबलि रही गया बाद सुवेग पण तेमने नमस्कार करीने, तथा तेमनी वाणीथी दोज पामीने जरा विचार करी कहेवा लाग्यो के, ते तमारा मोटा नाश्नी कृपाथी अन्योने घेर पण कुशलपणुं थाय बे, त्यारे तेमना कुशलमाटे तो पुवुज ? वली जे विनीता नगरीनां तमारा मोटा नाश् अधिपति बे, ते नगरीने जिननां वचनमा जेम संशय, तेम विघ्ननो अंश पण क्याथी होय ? वली जेनां शत्रुने चक्ररत्न पोतानी मेलेज नेदी नाखे , तेनी प्रजामां तो सर्वदा कुशलज़ होय जे. वली जेनी सेवा सर्वे सुर, असुर अने मनुष्यो करे बे, तेनी सामे थवाने ब खंडना विजयमां कोण हिम्मत धरी शके तेम हतुं ? वली त्रणे लोकनो विजय करवामां जे समर्थ बे, एवा जरत चक्री जेनां स्वामी बे, तेवा तेनां घोडा, रथ अने हाथीउने कोण विघ्न करी शके तेम बे ? वली ते लाख यदो, तथा राजार्ज, विद्याधरो अने देवोथी सेवाय बे तो पण बांधवो विना तेने चेन पडतुं नथी. सर्व राज्योमां नमतां थकां तेमणे क्यांय पण नाश्ने जोया नहीं, अने तेथी उत्कंठासहित ते बांधवोने मलवाने श्छे बे. बली दिग्जयमा तेम बार वर्षनां राज्याभिषेकमां पण ते आव्या नहीं; वली चतुर्थःसर्गः १२ बेवटे ते सघला निरीह तथा पोतानां शरीरमां पण निस्पृह थया . हवे तमारामां नरत महाराजनी उत्कंग होवाथी मने अहीं तेमणे मो- कलेलो . माटे हवे तमो त्यां श्रावो, अने तमारा संगथी तेमने सुख आपो ? केम के बंधु विना तेमनुं राज्य दीपतुं नथी. वली कुलीनोने पो- तानो मोटो जाइ तातनी पेठेज पूजनीक होय , अने तमो तेमने न- मवाथी तमाळं मान पण विशेष थशे. वली ते चक्रीनां चरणोने देवो पण नमे बे. तेथी तेमनी सेवा करवाथी तमोने लगा थशे नहीं. वली 'हुँ श्राटला दिवससुधि गयो नथी' एवी शंका तमो करशो नहीं, केम के, ते मोटा ना , माटे तमारो अपराध क्षमा करशे. वली तमारा संगमथी. ते मोटा ना सुख पामीने वात्सल्यपणाथी तमोने अधिक राज्य बापशे, तेम तमारुं सर्व कष्टोथी ते रक्षण करशे. वली तमो बन्ने इं अने उजनी पेठे, तथा अश्विनीकुमारोनी पेठे, वैरीनां हृदयमां शख्यरूप थया थका मलीने राज्य करो? वली 'ते मारो ना' एम विचारि तमारे निर्जय थवू नहीं. केम के अहंकारीने शिक्षा आपवानी दारुण राजनीति . वली जूग निमित्तियानुं श्रवृष्टिर्नु वचन, वरसाद वरसवाथी जेम निष्फल थाय , तेम तमारा विषे जरतने खोटुं सम- जावनाराउनु वचन निष्फल थशे. वली जरत महाराजनुं सघर्बु सैन्य तो एक बाजु रह्यु, पण हाथमा दंड धारण करता एक सुषेण नामना तेमना सेनापतिर्नु बल पण रणसंग्राममां कोण सहन करी शके तेम ? वली रणसंग्राममां पर्वतोनी पेठे उबलता तेनां चोरासी लाख हाथीउँने तथा समुजनां मोजांनी पेठे उबलता तेटलाज घोडाउँने रोकवाने पण कोण समर्थ ? वली तेनां अन्य सैन्योनी तो गणनाज शंकरवी ? केम के, जरत राजानां संग्रामने बलवान इंड पण सहन करी शके तेम नथी!!! वली ते नरत महाराजाने इंऊ पण पोता, अरधुं श्रासन आपीने पासे बे.. साडे बे, तेवा तमारा मोटा जाश्ने नमवामां तमोने लजा शानी? वली तमोने राज्यनी श्रने जीवितनी पण जो श्वा होय, तो जरत महाराजनां चरणकमलने तमो तुरत सेवो? एवी रीतनां सुवेग दूतनां वचनो सांज- लीने वलवान् बाहुवलि पोतानां खन्ना पर दृष्टि करता थका, तथा (क्रोधथी ) लाल थांखोवाला थश्ने तेने कड़वा लाग्या के, हे दूत !
साथे कलह २ शत्रुजय माहात्म्य. तुं खरेखर वाचाल , तथा परस्थानमां श्रावीने पण जे तुं आवां श्र- हितकारी वचनो ऊंचे प्रकारे बोल्यो, तेथी खरेखर तुं तारा स्वामीनू कार्य करनारो . ते जरत चक्री मारा मोटा नाश् , माटे ते मारे पू. जनीक बे, तेमां संशय नथी; केम के, मोटा नाश्ने पितानी पेठे पूजवा, ए कुलीनोनो श्राचार डे; पण मोटो नाश् पोतानी मोटाश्ने ज्यांसुधि जालवी राखे, त्यांसुधि तो ते नाना नाश्ने पूजनीक बे, पण ज्यारे ते पोतानी मोटाइने उलंगी जर कार्य करे, त्यारे तेने शी रीते सेवाय ? वली तेमणे बल करीने नाना नानां राज्यो बीनवी लीधां, माटे अहो! तेनुं नाश्पणुं श्रने स्नेहरस पण केटलो बधो मोटो !!! वली ते स- घला पण तातनांज पुत्रो इता; श्रने रणसंग्रामथी कंई डरता नहोता; पण "था मोटा ना करवो!!” एम विचारि तेउने लगा थ. पड़ी तेजेए विचामु के, आ मोटा नाश्ने तो शरम नहीं आवी; पण अमोने लगा थावे बे, एम विचारि तेजए पिताजी पासे जदीदा लीधी. वती ते जरतने जे राजा सेवे बे, तेजने तो अधिक राज्य आदिकनी श्खा बे, पण हुं तो पिताजीए थापेलां राज्यथी संतुष्ट थयेलो बुं, माटे मारे तेनी सेवा शामाटे करवी जोश्ये ? वली बंधुऊनां राज्योने ग्रहण करतां थकां में जे तेमनी उपेक्षा करी, एवी रीतनो मारो दोष शुं ते चाडीबा तेने सूचवशे ? !! वली तुं जे कहे डे के, ते तमारो अपराध कमा करशे, ते शुं में तेमनां कंझं गाम थादिक नांग्यां ले ? के शु? वली इंड पण जे तेने भरधा आसनपर बेसाडे , ते पण "श्रा श्रीषनदेव प्रजुना ज्येष्ट पुत्र ने, माटे माननीक ” एवं विचारिनेज बेसाडे बे, तेमां कंई नरतनो पोतानो प्रनाव नश्री. वली ज्यारे हुँ रणसंग्राममा चडीश, त्यारे तेनुं ते सैन्य, ते विचारो सुषेण, ते चक्र अने ते जरत पण शुं हिसावमां में ? वली गाज अमो बन्ने ज्यारे गंगानां कांगपर कवायत करता हता, त्यारे हुँ तेने श्राकाशमां उबालतो, अने दया लावी तेने पाटो जीली खेतो; ते सघर्बु हमणा या राज्यमदथी झुं ते नूली गयो ? के जेथी उष्ट श्राशयथी माराप्रते तारासरखा दूतने मो- कल्यो !!! वली तेनां नाडुत लश्करी तो रणसंग्राम वखतेक्यांनाक्यांए चाट्या जशे; थने ते वखते केवल जरतनेज मारा था जुजदंडनां वलनुं ! ७ दूत चतुर्थःसर्गः २२ए फुःख सहन करवू पडशे!! माटे हे दूत ! तुं चाख्यो जा? केम के न्यायी राजाए दूतने मारवो जोश्ए नहीं. फक्त ते जरतनेज तेनां श्र- न्यायनुं फल ९ चखाडीश. एवी रीतनी गंजीर वाणीथी मनमां चमत्कार पामीने ते दूत पोतानो जीव ले ते आसनपरथी धीरे रहीने उठ्यो. दिङ्मूढ थवाथी तथा आंखनां चपलपणाथी तथा जयथी आंटीमा आ- वता पोताना दुपट्टाथी स्खलना पामतो थको, अने जगामेला हथीयारो- वाला कुमारो अने राजाथी पोताने हणाएलो मानतो थको ते धीरे र- हीने सनमांथी निकल्यो. पड़ी ते जीवितव्यनां देहधारी मनोरथ सरखा रथपर नयनीत थयो थको वांदरो जेम वृक्षपर तेम चडी बेगे. ते दूतने जो त्यांना लोको नीचे प्रमाणे मांहोंमांहें वातो करवा लाग्या. एक-था कोश्क नवीन माणस क्षणवारमा सनामांथी निकल्यो !! बीजो-अरे ! हूं तो एम तर्क करुं बु के, श्रा जरत राजानो बे. एक-अरे ! शुं बाहुबलि विना आ पृथ्वीपर को बीजो राजा ने शुं ?.!! बीजो-आज आपणा बाहुबलि राजानो मोटो ना, तथा श्री ऋषज- देव प्रजुना जरत नामे पुत्र राजा . एक-त्यारे शं? ते थाटलो वखत को देशांतर गया हता? बीजो-ते चक्रवर्ती बे; श्रने तेथी ब खंड नरतदेत्रने ते जीतवा गया हता. एक-पण त्यारे तेणे आ बाहुबलिप्रते दूत शामाटे मोकल्यो होशे!!? बीजो-शा माटे शुं ? पोतानां हुकममा रही सेवा माटे बाहुवलिने बोलाववा माटे ?!!! वली बीजं शु? समज्यो!!! एक-त्यारे शु! तेनी पासे कोई शिखामण आपनार मंत्री नहीं होय !!! के जे तेने आवां कार्यथी निवारे!!! वीजो- ए कोक चंडं लागे !!! तेनी पासे तो सेंकडो मंत्री बे, अने तेएज आ कार्य माटे तेने विशेषे करीने प्रेरणा करी .!! एक-त्यारे तो ते जरत सुखे सुतेला सिंहने लाकडी मारी जगामवा जे करे ! वीजो-एमज !!! केम के, प्राणीउन जेवू जाग्य तेवी तेने बुद्धि थावे !!!
२३० शत्रुजय मादात्म्य. एवी रीतनी नगरीनां लोकोनां मुखमांथी निकलती कथाने सांजल- तो थको ते सुवेग रथने वेगथी हांकीने तुरत नगरी बहार निकल्यो. प- बी सुनटोनां जुजास्फोटोथी, तथा तेजेनां विविध प्रकारनां हथीयारोनां नर्तनोश्री, अने शुरवीरोनां सिंहनादोथी जडकता के रथना घोडा जेनां, एवो थयो थको ते दूत चालवा लाग्यो. पनी सिंहनां टोलांनी व्यथायी मुक्त थएला अने दिङ्मूढ अश्गजराएला हरिणनी पेठे, नगरमांथी निक- व्यावाद ते थोडी थोडी जीवितव्यनी आशा राखवा लाग्यो. पडी मार्गमा नगर नगरप्रते वैरनी वातोमां आदरवाला, तथा खुल्लां हथीयारोवाला, अने पोतानां जुजामदथी अहंकारयुक्त थएला सुनटोने, तथा बालकोने पण रणसंग्रामनी उत्कंगवाला, अने हाथमां शस्त्रवाला जोश्ने ते दूत म- नमां विचारवा लाग्यो के अहींनां या स्त्री बालको विगेरेपण युद्धनी - बावाला , तो शुं श्रा पृथ्वीनोज तेवो गुण जे ? के बाहुबलिनो प्रनाव !!! वली जेवा राजा तेवी प्रजा पण होय बे;अने तेथीज था लोको पण पोतानां खामिनां बलनां माहात्म्यश्री शूरा थएला दे. वली तेजेनां मुखथी ते जरतनी साथे बाहुबलिनां युद्धनी वात तो उपहास तरी- के जाणी; ते वात युक्तज डे, केम के पोतानां स्वामिनां बलथी माणसो परनी अवज्ञा करेज बे. वली त्यां ते पोतानां खामिनां तेजनेज जेमतेम हथीयारोने सजवा लाग्या, तेम केटलाको घोडाउने खेलाववा लाग्या, तथा रथोने समारवा लाग्या; तेम केटलाको जंगम मेहेलो सरखा तंबुर्ज सजा करवा लाग्या, अने केटलाको कवचो तथा नाथांजने दृढ करवा लाग्या. पठी ते दूत ज्यारे मार्गमां चालतो हतो, त्यारे त्यांना लोको जाणे वापमार्यानुं वैर होय नहीं, तेम तेना तरफ करडी नजरे जोता हता; वली ते दूते त्यां सर्व जगोये पर्वतमा रहेता राजाने पण वाहुबलिप्रते बहु जक्तिवाला, रणसंग्राममाटे सजा ययेला, तथा खुल्लां हथीयारोवाला जोया. एवी रीतनुं जोश्ने सुवेग दूत लोकापवादथी डरीने पोतानात्माने निं- दवा लाग्यो के, था वन्ने नानां वैररूप हुँ थयो; वली ते विचारवा लाग्यो के, चक्रीने हजु शुं खोट रही गइ हती के, आ वाहुवलिनी पासेथी से- वानी श्ठा करी !! फोकट था केसरी सिंहने जगाडवा जेवू कयु !! एव। रीते वारंवार विचारतो यको ते दूत केटलेक दिवसे रथना वेगधी , चतुर्थःसर्गः १३१ सुखे समाधे पोताना स्वामिना देशमांश्राव्यो. त्यारे तेणे पोतानां लोको- नी एवी वाणी सांजली के अरे ना! जेटलामां बाहुबलि पासेथी दूत पालो श्राव्यो नथी, तेटलामां स्त्री, बोकसं विगेरे सर्व सामान तुरत कि- झाउँमा दाखल करो? वली नहीं पाकेला धान्यो पण तुरत लणी क्ष्यो? तथा नमिमां डाटी मेलो? के जेथी सर्वनो नाश न थाय. वली केटला- को कहेवा लाग्या के, अरे! बोकरां बैयां तो एक बाजु रह्यां, पण पोता. तुं शरीर सांचवqए पुर्खन बे; वली ज्यारे बाहुबलि गुस्से थयो, त्यारे तो श्रापणुं किवाउनुं बल पण फोकटज जे. एवीरीतनी लोकोनी वाणी सां- नलीने दूत विचारवा लाग्यो के, आ लोको तो माराथी पण वधारे वेग- वाला लागे जे! के जे आवीरीतनो पोतानो जय प्रगट करे जे. एम वि- चारतो, तथा बाहुबलिनां वचनने याद करतो थको ते दूत तुरत अयो- ध्यामां आवी जरत महाराजने नमस्कार करतो हवो. पडी ते नक्तिथी हाथ जोडीने नैगमेषी देवनी पेठे नरत महाराजनी सामे वेगे. त्यारे चक्री जरा हसीने तेने स्नेहथी पूबवा लाग्या के,हे दूत! तुं तुरत थाव्यो, तेथी मारा नाश्ने कुशलतो बेनी? अथवा में तेनी बालक्रीडा वखते घ- णीवार परीक्षा करी , के ते गंधहस्तीनी पेठे श्रन्यनी आज्ञा सहन करे तेम नथी. ते सांजली सुवेग पण नमस्कार करीने जरतेश्वरने कहेवा लाग्यो के, हे स्वामि ! ते बाहुबलिने अकुशल करवाने आ पृथ्वीपर कोण समर्थ ? वली में तेमने प्रथम सामवाक्योथी घणा समजाव्या; अने पडी विविध उपायोथी समजाव्या, पण ते तो कंइंगणकारता नथी. वली सुषेण, सैन्य अने चक्रादिकनां वर्णन वखते अवज्ञा करीने, तेणे ब खंड विजयनी तो वात पण सांजली नहीं; पण उलटुं पोतानां खजातरफ दृष्टि करीने तेणे मने कडं के, हे दूत! तुं तुरत तारा स्वामी पासे जा ? अने तेनां राज्य अने जीवितमाटे तुरत तेने मारीपासें मोकल ? वली ते देशनां सघला लोको तेनाज रागी , अने पोतानां जीवितदानथी पण तेनीज लक्ष्मीने छेले. वली तमो वैरी थवाथी तेज रणसंग्राम माटे ताता- माता यश रह्या बे, केम के, तेउँमा पोतानां स्वामिनी शक्तिनां गुणो श्रा- वेला . एवी रीते दूत कही रह्या वाद चक्री क्रीडापूर्वक कद्देवा लाग्या के, ते मारो नाहानो नाश् शत्रुरूपी काष्टप्रते अग्निसरखोज ले. वली हुँ शत्रुजय मादात्म्य. ते मारा नाश्नी साथे रणसंग्रामरूप दुःखदायक विरोध करीश नहीं; केम के सर्व देशोमा ढुंढतां पण सगो नाश मली शकतो नथी. वली माण- सोने संपदा राज्य विगेरे सर्व जगोए मले बे, पण सगो ना तो जाग्य- विना क्यांए पण मली शकतो नथी. वली मन विनानुं जेम दान, चकु- विनानुं जेम मुख, तथा मंत्रिविनानुं जेम राज्य तेम बंधुविना था जगत वृथा बे; वली जे धन बंधुनां उपकारमाटे यतुं नथी, ते धन वृथा , तथा जे जीवित कुःखीनां कुःखो मटाडवामाटे अतुं नथी, ते जीवित पण वृथा डे. वली जेना घरमा गोत्री/नां घातथी मलेली लक्ष्मी विलास करे , ते घरनां स्वामिने पतित जाणवो, तथा तेनुं राजतेज पण शोजतुं नथी. वली “श्रा पराक्रमहीन डे" एम लोको गले मारी हांसी करे, पण ढुं था नाना नाश्नी साथे युद्ध करीश नहीं. हवे पोतानी (बाहुबलिए करेली) निंदाथी अंतरमा गुस्से थएलो, तथा महा उ- त्साही सुषेण सेनापति, राजानी ते वाणी सांगलीने धीर अने गंजीर वाणीथी कहेवा लाग्यो के हे स्वामी! युगादीश प्रजुनां पुत्र एवा त- मोने दमा लाववी युक्तज बे, घने बंधु संबंधि अपूर्व स्नेह तमोने दमा करावे . पण हे स्वामी! आपनो आ स्नेह एक हाथनी ताली सरखो , केम के,आपनापर तेनी दृष्टि शत्रुतावाली बे, अने तमो उलटा तेनापर स्नेह करो बो ! वली राजाए तो पोतानी आझानो नंग करनार एवा नाश्नी पण उपेक्षा करवी जोश्यें नहीं, केम के राजाउँने तो आज्ञा- ज ज्योत्स्नानी पेठे सर्व तेजनी करनारी बे. वली पोतानांज राज्यथी कृतार्थ थएला राजाउँजे दिग्जय करे , ते कंईलोनथी नहीं, पण पोतानां पराक्रम- नी वृद्धिमाटेज करे जे.वली आगामि कालमा पोतानुं हितश्छनार माणसे शत्रुनी उपेदा करवी नहीं, केम के ते क्षयरोगनी पेठे वृद्धि पामतो थको पो- तानेजहणे . माटे ज्यांसुधि तमारां सैन्यनी रजोनी श्रेणिथी आ सूर्यमंड- ल उवायु नश्री, त्यांसुधि ते वाहुबलि कांखो थश्ने पोतानो देश बोडशे नहीं.वली ज्यांसुधि तमारा हाथीनां सैन्यनां नारथी आ पृथ्वी नमी नथी, त्यांसुधि अहंकारथी उत यएला ते बाहुवलिनी गरदन केम नमशे ? माटे हे स्वामी ! अपने श्रा कार्यमां जरा पण विलंब करवो लायक नथी. जो मारा वचनपर श्रद्धा न होय, तो तमो आ मंत्रि प्रमुखोने पण रा- चतुर्थःसर्गः १३३ जनीतिमाटे पूडो ? पबी मंत्रि पण सुषेणना वचननां पडघानी पेठेज बोलीने विशेष प्रकारे चक्रीने उत्साहित करता हवा. पडी चक्रीए पण रणकार्यमां तत्पर एवं नंगा नामनुं वाजिन वगडाव्यु, अने तेना शब्दथी सर्व जगोएथी राजाउं त्यां आवी एका थया. पली चक्रीए पण शुन दिवसे स्नान करीने तथा पवित्र वस्त्रो पेहेरीने उत्तम पुष्पोथी श्री यु- गादीश प्रजुनी सेवा करी. वली तेणें वांडित सिकिमाटे पौषधशालामां रहेला मुनिउँने नमस्कार कर्यो; अने तेऊनी धर्मलाजनी था शिष पण तेने अधिक सिद्धिने आपनारी थइ. पनी ते महा पराक्रमी चक्रीए आनंद अने वेगथी पोताना नगरनी समीपे सैन्यनो पडाव नाख्यो. ते वखते चमकपाषाणथी जेम लोखंड तेम जानादथी खेंचाश्ने देश दे- शनां सघला राजा त्यां श्राव्या. वली त्यां जंगम पर्वतो सरखा हाथी तथा घोडा श्राव्या, अने ते मनुष्योनां समूहरूपी समुजमां मोजां- उनी पेठे शोजवा लाग्या. हवे पतिवाली तथा पुत्रोवाली कुलकन्याउँथी अखंड चोखाए करीने वधावेल ने मंगल जेनु, तथा बंदीनां समूहोथी स्तुति कराता, देवो अने राजाउँथी सेवाता, नगरनी स्त्रीउथी गवाता, तथा महाजनोथी जो- वाता, एवा ते चक्री प्रजात समये,अत्यंत उंचा, पोतानांयश सरखा सफेद, बन्ने पडखेथी करता मदें करीने करेल ने कस्तुरी सरखी पत्रवती जेनी, तथा लीलामात्रथीज पर्वतो अने समुसोने उलंघवामां समर्थ, हमेशां एक हजार यदोथी अधिष्ठित थएला, एवा सुरगिरि नामनां हाथीपर, सूर्य जेम पूर्वाचलपर तेम, यात्रानां आरंजमाटे चड्या. पड़ी तेमना अंश । सरखा बीजाउँ पण बखतर तथा हथीयार सहित थश्ने, तेज वखते पवारमा हाथी, घोडा, रथ, खचर विगेरे पर स्वार थया. पनी शेषनाग- नां मस्तकपर जेम मणि, तेम संपूर्ण चंअसर, तथा मंगलीक कलशोथी विंटाएबुं, हजारो नागकुमार तथा देवोथी अधिष्ठित थएटुं, तथा पर राज्यने त्रास करनारूं, जय नामर्नु उत्ररत्न चक्रीनां मस्तकपर शोजवा लाग्यु. पठी लीलायुक्त स्त्रीउथी चामरोए करी वींकाता ते चक्री पगना अंगुगथी हाथीने चलाववा लाग्या. एवी रीते इंजिनां थवाजोथी दिशाउँने वघिर करता, तथा जंजानां नादोथी ब्रह्मांडने वाचाल करता, १३४ शत्रुजय मादात्म्य. मांगलिक वाजांउनां अवाजोथी हाथीनां गर्जारवोने पुष्ट करता, ते चक्री किरणो सहित जेम सूर्य, तेम सैन्यो सहित चालवा लाग्या. पनी सूर्य- मंडलनी पेठे चारे बाजुउँथी दीपतुं, तथा एक हजार आरावालु चक्ररत्न पण तेमनी आगल आगल चालवा लाग्यु. वली, हे दिशा ! तमो दूर जाऊँ ? पृथ्वी ! तुं मोटी था ? आकाश ! तुं पण तुरत अवकाश आप ? केम के, आजे आ जरत चक्री सैन्यनां समूहना जारथी, तथा वाजां अने इंसुनिनां नादोथी तमोने दली नाखशे, एवी रीतनी बंदिनी वाणीने सांजलता थका, तथा रथोनां चित्कारोथी वाचाल करेल जे दिमुख जेणे एवा, ते चक्री अगाडी अगाडी चालवा लाग्या. एवी रीते सैन्यथी उडती धूलनां अंधकारथी सूर्यने पण पतंगी सरखो करता, पृथ्वीने पण अस्थिर करता, मार्गमां श्रावती नदीउने सूकावता, तलावोने स्थलरूप करता, हाथीनां मदथी नवां तलावो क- रता, तथा अमार्गने पण मार्गरूप करता थका ते चक्री हमेशां योजननां प्रयाणे करीने अनुक्रमे केटलेक दिवसे बदलि देशनी पासें पहोंच्या. हवे चक्रीए सैन्यनां पडावमाटे पेहेलेथी केटलाक माणसोने त्यां मो- कल्या हता, ते तेमनी पासे श्रावीने हर्षथी कहेवा लाग्या के, हे खा- मी ! श्राप जय पामो ? अहींथी उत्तर दिशामां गंगानां कांगपर वृदो- नां डालांउथी सूर्यने पण आबादित करतुं एक वन डे; त्यां हृदयने श्रा- अयनूत, तथा मनोहर सुवर्ण, मणि, रत्न विगेरेथी बनावेलु तातनुं मंदिर बे. ते मंदिरमा पंडितनां कुलमां मंडनरूप, तथा उत्तम ध्यानमा रहेल बे अंतःकरण जेनुं एवो, अने उत्तम बुद्धिवालो कोश्क साधु सु- खेथी रहेलो . ते सांजलीने पुण्यमां श्रादरवाला ते जरत चक्री ते व- नमां श्री प्रथमप्रजुने वांदवामाटे गया. त्यां विधिपूर्वक श्री झषनदेव प्रजुने नमीने, तथा नक्तिथी पूजीने, रत्नमय वेदिकापर चक्री बेग. पड़ी श्राम तेम जोयावाद ते मुनिने जो तेणे नमस्कार कयों, श्रने उत्तम व- चनोथी कहेवा लाग्या के, हे मुनि ! तमो रण सिंहनी पेठे नमि विन मिनी जोडे मारी साथे युद्ध करवामां उत्सुक थएला विद्याधर डो. अने हवे तो सर्व प्राणीउमा समस्खन्नाववाला तमो थया बगे, माटे हे कृपालु ! तमो तमारा वैराग्यनुं मने कारण कहो ? त्यारे मुनि कहेवा लाग्या के, -a-anvr चतुर्थ सर्गः १३५ हे चक्री! ते वखते तमोए नमिविनमि तथा मने पण जीत्यो; पड़ी श्रमोए अमारा पुत्रोने राज्य आपी वैराग्यथी दीक्षा लीधी, श्रने त्या- रथी श्री युगादीश प्रजुनी हुँ सेवा करुं बुं केम के, बन्ने नवोमा साम्रा- ज्यने आपनारनी कोण सेवा न करे ? पनी चक्रीए पुब्यु के, हमणा तात क्यां जे ? त्यारे मुनिए कयु के, हे चक्री ! तुं ते कुतुहल सांजल ? हम- णा ते प्रजु श्रीप्रन उद्यानमां देवोथी सेवाया थका रहे , त्यां अनंत नामनां नागकुमारनी साथे धरणे आव्यो हतो. पड़ी धरणेॐ प्रजुने नमीने पुज्युं के, हे, खामी ! सर्व देवोमां आ अनंत देवनां शरीरनी कांति अधिक केम ले ? त्यारे प्रजुए का के, श्रा अनंत देव आजथी चोथे नवे एक आजीर थयो हतो, त्यां ते मुनिने पराजव करीने घj पाप उपार्जन करतो हतो. त्यांथी मृत्यु पामी नरकमां जश, घणी वेदना सहन करीने सुग्राम नामनां गाममां कुष्टी ब्राह्मण थयो. तेणे त्यां श्र- मारा एक सुव्रत नामनां शिष्यने पुबवाथी तेणे कडं के, तें पूर्व नवमां मुनिने कष्ट श्राप्यु बे, तेथी तुं कुष्टी थयो बुं. माटे उत्तम माणसोए मु- निनी आराधना करवी, पण तेने विराधवो नहीं; ते मुनि कदाच क्षमा- वान होय, तो पण ( तेनां विराधन-) पाप तो पाउल आवेज . वली मुनिनु सन्मान करवाथी ते उत्तम स्वर्गादिकनी गति आपे , अने तेनुं थपमान करवाथी मूलमां पडेला अग्निनी पेठे अनंत कुलोने ते वाली नाखे बे. पड़ी ते ब्राह्मणे ते रोग मटवानो उपाय पुख्यो, त्यारे ते मुनिए कडं के, हवे तुं शत्रुजय गिरिवरनी सेवा कर ? त्यां रागद्वेष रहित थ समतारसमां रहेवाथी कर्मोनो दय करी तुं निरोगी थश्श. वली श्राकरा तपथी प्राणी जेम वजरूप कर्मोथी मुकाय , तेम था शत्रुजयनी सोवायी पण ते कर्मोथी मुकाय बे. वली तीर्थना माहात्म्यथी, शुद्ध श्राशयवाला श्रहीं रहेनारा तिर्यंचो पण प्राएं करीने पाप रहित थया थका सुग- तिमां जाय . वली ते शत्रुजय तीर्थनां स्मरणयी माणसोनो, सिंह, अग्नि, समुड, सर्प, राजा, केर, युद्ध, चोर, शत्रु, तथा मरकीनो नय पण नाश पामे . वत्ती उग्र तपथी, तथा ब्रह्मचर्यथी जे पुण्य था शत्रुजय प्रते रहेवाथी मले . वली श्री विमलाचलनुं दर्शन कर्याथी त्रणे लोकनां तीर्थोमां जे कंई , ते सघर्बु जोएलु कहेवाय. एवी रीतनी पण मले ठे, ते पुण्य १३६ शत्रुजय मादात्म्य. मुनिना मुखनी वाणी सांजलीने, ते शत्रुजय पर्वत प्रते गयो, अने त्यां मुनिना कहेवा प्रमाणे करवाथी अनुक्रमे ते निरोगी थयो. त्यां वैराग्य- युक्त यश् अनशन करी, मृत्यु पामीने अधिक कांतिवालो आ अनंतदेव थयो . वली ते तीर्थसेवानां प्रजावथी आजथी त्रीजे नवे, सघलां कर्मोनो दय करी, अनंत चतुष्टयवालो थर मोदे जशे. ते सांजलीने ते अनंत नागकुमार शत्रुजयप्रते गयो, अने हुँ पण तेनी सायेज आग्रह सहित ते तीर्थने उद्देशीने गयो. पबी ते देव त्यां महोत्सव पूर्वक श्रहार करीने, नक्तिथी तीर्थर्नु स्मरण करतो थको पोताने स्था- नके गयो. माटे हे चक्री! ते शत्रुजय समान वीजु कोइ पण तीर्थ त्रणे जुवनोमां पण नथी, केम के, जेनां स्पर्शमात्रयीज आपदा दूर जाय . एवी रीते हे राजन् ! तीर्थोप्रते जमतो थको ढुं अहीं श्री युगादीश प्रजुने नमवामाटे आव्यो हतो, त्यां प्रसंगे तमारं पण दर्शन थयुवली श्री बाहुबलिना सोमयशा नामे पुत्र बे, तेमणे श्री युगादीश प्रजुनुं मंदिर बंधाव्यु बे. श्री युगादीश प्रजु त्रणे लोकोनां नायक ने, अने तमो तेमनां पुत्र बो, माटे आपनां दर्शनथी मने बहु आनंद थयो जे. ते सांजलीने चक्री शत्रुजयनुं तथा श्रीयुगादीश प्रजुनु स्मरण करता थका पोतानां सैन्यप्रते आव्या, वृदोनी घटावाला तेज प्रदेशमां .तेणे सैन्यने पडाव पण नांख्यो. अने ते मुनि पण त्यांची चालता थया: हवे बाहुबलिए पण नरतने आवेला जाणीने पोताना सिंहनादसहित जंजावाजिब वगडाव्युं. त्यारे सैन्यसहित बरतने “हुँजीतीश,टुं जीतीश" एम स्पर्धा करता थका सर्व योझा त्यां श्रावी पहोंच्या. ते सुजटो जाणे पोतानां अंतरंग तेजनेज देखाडता होय नहीं तेम, हथीयारोथी आकाशने दांतावाद्धं करता थका शोचवा लारया. वली ते बाहुबलिनां सुनटो ते रणसंग्रामने तो श्रावेला उत्सव तरीके लेखवा लाग्या. पनी उ- त्तम शृंगारवाला तथा देहधारी वीररस सरखा त्रण लाख पुत्रोथी वीं- टाएला ते बाहुबलिए चतुरंगी सेना तैयार करी. पनी ते सैन्यसहित जानां शब्दोथी दिशाउने वाचाल करता, बत्रवाला, तथा चामरोथी विकाता,तथा करेलुं डे मंगल जेनुं एवा ते बाहुबलि उत्तम दिवसे कल्या- णकारी जथंकर हाथीपर चड्या. पनी उत्तम परिवारवाला ते बाहुबलि चतुर्थःसर्गः १३० राजाए' पण पोताना देशनां सिमाडापर लश्करनो पडाव नांख्यो. पनी प्रजातमा सर्व राजानी सम्मतीथी बाहुबलिए पोतानां पुत्र सिंहरथने सेनापति तरिके नीम्यो, पढी राजाए पोते तेनां मस्तकपर रणपट्ट वांध्यो, तेथी ते उंचे चडता तेजथीज होय नहीं जेम, तेम शोजवा लाग्यो. वली चरत चक्रीए पण पोतानां राजाऊनी संमतिथी, वैरीनी सेनाने मर्दन करनार सुषेणने सेनापति नीम्यो. वली नरत चक्रीए सर्व राजाने तथा पोतानां सवा क्रोड पुत्रोने दूतो मारफते वोलावीने, तथा दरेकने बहु मानथी नामो लेश बोलावीने, इं जेम वैमानिकोने तेम, तेने तेणे कडं के, दिग्जय करीने सघला राजा, विद्याधरो, देवो तथा उर्मद नीलोने पण जीत्या, पण तेमां ा बाहुवलिनां सामंत सरखो जोरावर पण कोश नहोतो, वली था बाहुबलिपासे रणसंग्राममां कुशल एवा घणां शूरवीरो बे. वली परनी सेनामा जेम एक महा पराक्रमी होय बे, तेम थानी से- नामां तो सघला वीरो पराजयने नेदनारा (महापराक्रमी) बे. वली श्रा बाहुवलिनो महापराक्रमी सोमयशा नामनो पुत्र , ते एक लाख हा- थी, त्रण लाख घोडा अने रथोनी साये लडी शके तेवो बे. वली ते सोमयशानो नानो नाइ सिंहरथ नामे , ते पण महा शूरवीर अने हाथमां दीव्य शस्त्रोने धरनारो . वली ते वाहुवलिनो दोन पामेला समुख सरखा ध्वनिवालो सिंहकर्ण नामनो पुत्र , ते पोताना बलथी हाथें करीने पर्वतोने पण अधर उपाडे . वली तेनेजगतनां वीरोथीपण न जीती शकाय तेवो, तथा सिंह सरखा पराक्रमवालो, अने शत्रुनां सै- न्यनो दय करवामां समर्थ सिंहसेन नामनो पण पुत्र ठे. वली ते कुमा- रोमां जे सर्वथी नानो , ते पण पुःखें करीने जीती शकाय तेवो . वती तेर्जमांथी कोश्क तो अक्षौहिणी सेनाने पण जीती शके तेवो वे, एम सांचढ्यु . वली हे राजा ! दिग्जयनां मिशथी तो केवल दिशाउनु जोवापणुंज थयुं के खरेखलं युद्ध तो आ वाहुबलि साये कर- वानुं . माटे समुड प्रते जेम प्रवाहो, तेम तमारे था सुपेण सेनापति- नी पाउल रहे. एवी रीतनी चक्रीनी याज्ञा धारण करीने हर्पित थया थका, तथा पोतानां स्वामी प्रते सेवकपणानो बदलो वालवानी चा- वाला या थका ते पोतपोताने स्थानके गया; तथा त्यां तेए वन, २३७ शत्रुजय मादात्म्य. मुजर, चक्र, तलवार, नालां, वाण विगेरे हथीयारोनी विविध प्रकारनां पुष्पोथी पूजा करी; वली ते नृत्य सहित जयलक्ष्मीनां प्रारंन सरखां मंगल वाजिंत्रो शस्त्रोनी पासे वगाडवा लाग्या, वली पाठे दिशामांथी लदमीने खेंचवा माटेज होय नहीं जेम तेम तेर्जए हथीयारोनी आग- ल अदत अने रत्नोथी अष्ट मंगलो आलेख्यां. प्रजातमां युद्धनी श्या- वाला बन्ने सैन्यना वीरोने ते रात्री पण लांबी थ पडी. “ हवे प्रजात क्यारे थशे. ?” एवा विचारश्री ते उठी उठीने वारंवार अस्ताचल प्रते जता चंडने जोता हता. ते वखते ते वीर पुरुषोनां मनने जाणीने रण- संग्रामनी श्बावाली तेनी आंखोमां बीकथीज होय नहीं जेमतेम निशा श्रावी नहीं. हवे ते श्री ऋषनदेव प्रजुनां वन्ने पुत्रोनां युद्धने जोवानी श्वथीज होय नहीं जेम, तेम सूर्य पण उदयाचलनी चूलिकाप्रते तु- रत चड्यो. हवे दश लाख वाजिबोनां दृढ शब्दोथी दिग्गजो तो जाणे शब्दविनानां अने चेष्टाविनानांज थया होय नहीं, तेम थया. वली ते व- खते अढार लाख कुंकुनि वागती थकी चंदनां हाथीने अने सूर्यना घोडाउने पण जय देवा लागी. जरतनां सैन्यमां वैरीनां प्राणोने हरनारा शोल लाख रणशींगा वागवा लाग्यां. ते वखते काहनीनां तथा ने- रीनां नांकारोथी पृथ्वीतल नेदावा लाग्यु. वली ते वखते वाजांना शब्दोथी तारामंडल त्रास पामवा लाग्यु, तथा वीरोनां सिंहनादोथी ज- गत शब्दमय थ गयु. वली ते समये, “ हे वीरपुरुषो ! तमो बख्तर पेहेरो ? घोडाउने पाखरो पहेरावो ? शस्त्रो तथा रथादिक तैयार करो ? हमणा रणसंग्राम थशे;" एवी रीते वारंवार कहेता थका राजपुरुषो बन्ने सैन्योमा फरवा लाग्या. ते वखते वीरपुरुषो राजानी आझाथी शरीपर रोमांच धारण करवा लाग्या. वली ते घोडाऊने पाखर पहेरावता थका तेजेनां जय सूचवनारा हेषारवोथी अत्यंत आनंद पामवा लाग्या. तेव- खते रणशींगानां अवाजोथी घोडा लडकता हता, तेथी ते ने मधुर वाक्योथी शांत करीने ते पाखरो पहेरावता हता. वली तेउए ते घो- डाऊनी बन्ने बाजुर्जए गरुडनी चांचो सरखां नाला बांध्यां. ते वखते शत्रुनां समूहने गलवा माटे केटलाक घोडा सिंहमुखा, गरुडमुखा, ह- स्तीमुखा अने बहुमुखा पण थया. वली बखतरवाला तथा गर्जना कर- चतुर्थःसर्गः १३ए ता हाथी, मेखलापर उगेला वृदोवाला जंगम पर्वत सरखा शोजता हता. वली ते वखते वीर पुरुषोए हाथीनी सुंढोमां परशु, नाला तथा मुनरो श्राप्यां, तथा तेजेनां दांतोमा लोखंडनां वलयो पहेराव्यां. वली ते वखते इंजिनां नादोथी लडकता घोडाउँने चोकडांउथी खेंचीने घणी मेहेनते रथोमा जोड्या. क्रोधायमान थएला योझा, नाथां वां- धीने वेगथी वारंवार चालता रथोपर पण चडवा लाग्या. हवे वाहुबलि पण स्नान विलेपन करीने, तथा श्वेत वस्त्रो पेहेरीने प्रजुने पूजवा माटे गया. त्यां तेमणे श्री आदिनाथ प्रजुनी प्रतिमाने जलथी स्नान करीने विविध प्रकारनां पुष्पो, श्रदत, तथा स्तवनोथी ते- मर्नु पूजन कर्यु. पनी ते देवलमांथी निकलीने, तेमणे वज्रनुं वखतर तथा टोप पहेया. वली तेणे पीउपर वाणोथी नरेलां नाथां बांध्यां, अने तेथी ते चार हाथोवाला देखावा लाग्या. वली जेनां टंकारथी श्राकाश- मांथी ताराजे पण खरी जाय , एवं धनुष्य तेणे डावा हाथमां पकड्यु. पडी करता मदथी फरणावाला पर्वत सरखा, तथा जंगम उत्साह सर- खा महान नामनां गंधहस्तीपर ते वाहुबलि चड्या. पनी सिंहनां चि- हवाली धजानां मिशथी जाणे नाचताज होय नहीं एवा वाहुबलि, ज- गतने त्रण समान गणता थका सैन्यसहित समरांगणमां आव्या. ते व. खते लीला घोडावालो चंजनी ध्वजावालो तथा चंजरथवालो सोमयशा शत्रु ने रोकवा माटे वाहुबलिनी बागल थयो. वली त्यां यमनी पेठे कुःखे जो शकाय एवो, कूर्मनी धजावालो, अने सिंहघोडावालो, महा- यशा पण नाला सहित आव्यो. तेनी श्रागल सिंहनी धजावालो तथा जगजाय नामनां रथवालो, महा बलवान सिंहरथ पण अनेक शस्त्रो- सहित चालवा लाग्यो. वली त्यां मयूरकेतुवालो, महासागर सरखा ध्व- निवालो, थने कालदंष्ट्र नामनां रथपर चडेलो सिंहकर्ण पण याव्यो. तेम त्यां रक्तवीजहंसकेतुवालो, सर्व शत्रुथी न जीताय एवो, तथा महावल रथपर चडेलो सिंह विक्रम पण श्राव्यो. वली वकेतुवालो, तथा रण- संग्राममां सर्व शत्रुने जीतनारो अने कालार्गल नामनां रथपर चडेलो सिंहासन पण त्यां श्राव्यो. इत्यादि वाहुवलिनां पुत्रो, तथा राजा नाना प्रकारनां वाहनो तथा शस्त्रो सहित उत्साहथी त्यां याव्या. , २४० शत्रुजय माहात्म्य. हवे जरत महाराज पण स्नान करी, शुद्ध वस्त्रो पेहेरीने देवलमां गया; केम के, संत पुरुषो पोतानां कार्योमा गाफल रहेता नथी. त्यां श्री रुपनखामिनी प्रतिमाने स्नान करी, तेणे पोतानां यशथी जेम पृथ्वीने, तेम ते प्रतिमाने केसरथी लेपन कर्यु; पनी संपूर्ण नक्तिथी तेमणे सुगंधि पुष्पोथी ते प्रतिमान पूजन कयु, तथा धूप उखेवीने स्तुति करी. पड़ी तेणे जगतने जीतनार, अने वज्रयी पण नेदाय नहीं तेवू बखतर तथा उत्तम शोनावालुं शिरस्त्राण (टोप) पेहेर्यु. पड़ी तेमणे अदय तथा लोखंगनां बाणोथी नरेला जय अने पराजय नामनां बे तुणीरो बांध्यां. वली तेमणे डाबा हाथमां त्रणे लोकोने दंग करनालं, तथा देवोनां समू- होथी आश्रित, अने नयंकर टंकारवाळु धनुष्य धारण कयु. वली तेमणे दैत्योप्रते दावानल सरखं, तथा वैरीउने नाश करनारुं खड्ग धारण कयु, तथा वीजां हथीयारोने पण चक्रीए हाथथी स्पर्श कर्यो. पडी ते करता मदनां समूहवाला, तथा भैरावण सरखा सुरगिरि नामनां हाथीपर शक्र- केतु सहित बेग. पनी सिंहनी धजावालो सुषेण पण पवनंजय नामनां रथपर चड्यो, अने तेनो नानो नाश गरुड नामनां रथपर बेगे. वली ते सुपेण सेनापतिए कालानल खड्ने तथा वीजली सरखी कांतिवाला अग्नि- मुख नालांने हाथमां धारण कयु; पठी त्यां महा पराक्रमी सवा लाख कुमारो पण सका थश्ने आव्या.तेउमां सर्वथी मोटो सूर्ययशा नामे हतो, के.जे त्रणे लोकोनो जय करवामां समर्थ, तथा दीव्य शस्त्रोथी रणमां वै. रीथी न जीताय तेवो हतो. वली ते देवसंबंधि सूर्यहास खड्गने, इंज धनुष्यने तथा सुरसन्नाह नामनां बखतरने धारण करतो थको शोचतो हतो. वली ते सूर्यध्वजवालो, लीला घोडावालो, वैनतेय नामनां रथमां चडीने रणसंग्राममां आव्यो. वली देवोथी पण न जीताय तेवो, सफेद घोडावाला रथपर चडेलो, अने सिंहध्वजवालो देवयशा कुमार पण त्यां आव्यो. वली गरुडपताकावालो तेनो नानो नाश् वीरयशा पण, उग्र ब- खतर तथा धनुष्यने धारण करतो' थको त्यां आव्यो. वली कपिकेतु- वालो तथा उर्जय नामना रथपर चडेलो, सुयशा नामनो चक्रीनो पुत्र पृथ्वीने कंपावतो थको त्यां आव्यो. वली पोतानां नादश्री थाका- शपातालने पण गजावतो, मत्स्यनां केतुवालो अने धनुष्यने धारण चतुर्थःसर्गः २४२ करनारो महापराक्रमी मेघनाद कुमार पण त्यां श्राव्यो, वली वरसा- दनी पेठे वाणोनी धारा वरसावनारो, तथा हाथीनी पताकावालो, र- थपर चडीने सर्व शस्त्रोसहित कालमेघ कुमार पण त्यां श्राव्यो, वली वैरीउनां सुनटोनुं मर्दन करनारो, पीला घोडावालो तथा घुवडानी प- ताकावालो महाकाल कुमार पण रणसंग्राममा उत्सुक थयो थको रथ- मां बेसीने त्यां श्राव्यो. वली अश्वनी पताकावालो श्याम घोडावालो, अने रणमां पांच अदौहिणी सेनाने पण जीतनारो, वैरिसिंह कुमार पण त्यां आव्यो. वली ते वखते वीरपणानुं मान धरावनारो, लीला घो- डावालो, हंसनी पताकावालो, अने हाथमां गदा धारण करनारो वीर- सेन कुमार पण रणसंग्राम माटे उत्सुक थयो. इत्यादि चकिना पुत्रो अने वीजा महा बलवान राजा पण विविध प्रकारना वाहनोपर बेसीने त्यां रणसंग्राम माटे याव्या. हवे ते वखते रथमांथी निकलता शब्दोथी गर्जना करतो, अने कोडो सुनटोथी वीटाएलो महाबलवान सुपेण सेनापति सैन्यनी अगाडी थयो. वली वीजा पूर्णरथी तथा अर्धरथी एवा राजा अने कुमारो पण हाथी, घोडा, रथ विगेरे वाहनोपर वेसता हवा. ते वखते केटलाक सुनटो तो रसातुर थश्ने प्रथमश्रीज रणसंग्राममां लटकवा लाग्या, तेने स्वामिना हुकमथी बडीदारो वेगथी रोकवा लाग्या. वली ते वखते चालता लश्करी- उनां पदघातोयी, पृथ्वी पण शेषनागनी फणोनी पंक्तिने नमावती थकी कंपवा लागी. वली ते वखते वन्ने सैन्योनां महायोकानां वलातिशयथी रंजित यश्ने जाणे मस्तको धुणावता होय नहीं तेम, महान पर्वतो पण । कंपवा लाग्या. हवे प्रलयकालनां प्रारंजमां जलता समुनी पेठे गर्जा- रवा करता, एवा ते वन्ने लश्करो एकगं मल्या. ते वन्ने सैन्योनां कुंछ- निनां नादोथी पुष्ट थयेला वाजिंत्रोनां शब्दोथी त्रणे लोको दोन पा. मवा लाग्यां. ते वेलाए खारोनी साये खारो, रथवालानी साथे रथवा- लार्ज, विद्याधरोनी साये विद्याधरो, राजार्जनी साथे राजाउँ, सुनटोनी साये सुनटो, सामंतोनी साये सामंतो, तथा निहोनी साये निहो मख्या. वली ते समये वन्ने सैन्योनां हाथीनां दांतो एक वीजा साथे मलीने जयलक्ष्मीनां पलंगपणाने नजता हता. ते वखते वाणधाराऊनां २४२ शत्रुजय मादात्म्य. वरसादश्री दिशाउने आबादित करता, विचित्र प्रकारना धनुष्योने ध. रता; सिंहनादथी गर्जना करता, नालांजैनां अग्रजागोने खद्योतरूप क- रता, खगोने विजलीरूप करता, पताकाउँने बगलीरूप करता, उबलती धूलिने वादलांरूप करता, कीर्तिरूप वेलडीनी वृद्धिमाटे रुधिररूपी पाणीथी पृथ्वीने सिंचता, पाबलनां योझाउँने जीवितदानथी चातकोनी पेठे संतुष्ट करता, तथा वाहनोथी पृथ्वीने पण स्पर्श नहीं करता, एवा ते सुनटो रणसंग्राममां आम तेम नमता प्रलयकालनां मेघ- सरखा शोजता हता. वली. सैन्यरूपी समुडमां उबलता मोजांनी पेठे क्रोधातुर थया थका तेजे, घोडा, रथ के हाथीने पण गणकारता न- होता. वली ते वखते त्यां हाथी सुंढमां योझासहित रथने लेश्ने तथा तेने आकाशमां जमाडीने पदिनां मालानी पेठे फेंकवा लाग्या. एवी रीते ते जयानक रणसंग्राम चालते बते कोश्क साहसी योको, पोतानी स्त्रीनां स्तननां वैरथी हाथीनां कुंनस्थलोने ताडना करवा लाग्यो. ते वखते सुषेण सेनापति पोतानां सैन्यनुं जरा मंदपणुं देखीने क्रोधातुर थयो थको, हथियारसहित घोडापर बेसीने प्रलयकालना अग्निनी पेठे श्रागल धस्यो. एवी रीते ते सुषेणे लीलामात्रयी सुनटोनां समूहोने तृणनी पेठे कापवा मांड्याश्री तेनी सामे को पण सुजट उनी शक्यो नहीं. एटला- मां अनिलवेग नामनो महाविद्याधर सुनट बाहुबलिनां चरणोने नमीने पवन सरखा वेगथी सुषेणनी सामे दोड्यो, अने तेने कहेवा लाग्यो के, हे सुषेण ! तुं सेनापति , अने हुँ तो एक बाहुबलिनो पालो बु, पण मारु लुजाबल तुं जो ? तेने जो महापराक्रमी सुषेण पण समुजसरखी। गर्जनाथी आकाशपातालने पण गजाववा लाग्यो. तुल्य बलवाला ते बन्ने हर्षयुक्त थया थका रोमांचकंचुकथीते वखते बखतरने पण फाडवा लाग्या. पली ते बन्ने बाणोथी लडता थका देवोने पण जगतनां नाशनी शंका कराववा लाग्या. वली ते आकाशमां रही जोता देवोनां विमानोने बा- णोनां स्पर्शथी त्रास पमाडवा लाग्या. मदोन्मत्त थएला हाथीनी पेठे एक बीजानां यशनी श्छा राखता, तथा क्रोधथी लाल आंखोवाला ते बन्ने, सैनिकोने दुःखे जोवालायक थया. प्रलयकालमा पर्वतनी साथे जेम पर्वत अथडाय, तेम अथडातां थकां ते विद्याधरे सुषे- wwwmuncatunatavaannamruary चतुर्थःसर्गः २४ पने जरा हगव्यो. ते वखते ते विद्याधरे वीर्योहासथी वरसा दनी पेठे महाध्वनिवालो सिंहनाद कयों. ते सिंहनादयी अत्यंत हर्षित थएला वाहुवतिनां लश्करी तेनां पडघानी पेठे चारे को रथी गर्जना करवा लाग्या, ते वखते क्रोधथी लाल थएलो, विकराल श्रांखोवालो, तथा सादात कल्पांतकालनां अग्निसरखो सुषेण सेनापति खगरत्न लेश्ने दोड्यो. ते वखते लोको एवी तर्क करवा लाग्या के, शुं अ सुषेण आखा जगतनो संहार करशे ? के पर्वतोने उखेडी नाखशे ? के थ्वीने फाडी नाखशे? हवे तेवी रीते सुषेणने धसी आवतो जोश्ने सिं हरथ कुमारे वायुसरखा वेगवाला घोडाथी रथने वच्चे नांख्यो. त्यारे का गपरनां पर्वतथी अटकावेलो समुजनो मोजो जेम अटकी जाय, तेम् महावलवान सुषेण पण तेथी अटकी गयो. ते वखते युद्धनो सादी सूर पण बहु पडतां एवां सुनटोनां वाणोथी जाणे त्रास पाम्यो होय नहीं तेम अस्ताचलप्रते गयो. त्यारे वन्ने राजाऊनी श्राझाथी पूर्वापर समुजो नी वेलानी पेठे वन्ने सैन्यो पानां वल्या. पड़ी ते महापराक्रमी वीर केटलीक मेहेनते ते रात्रि गालीने, प्रजातः काल यवायी नाचव लाग्या. पनी ते पोतपोतानां वख्तरोतथा हथियारो धारण करीन तैयार करेला पोतपोतानां वाहनोपर चड्या. पठी ते वाजांऊनां शca प्रमाणे चालता थका रणनूमिपर आव्या; तथा प्रसिद्ध पताका उलखीने तथा एकवीजानां कुलादिकनुं वर्णन करीने, तथा बोलावीने याणोनो वरसाद वरसाववा लाग्या. ते वखते पोतानां स्वामिना क पारूपी समुज्ने पार पहोंचवानी श्याथी ते तीक्ष्ण अणिवालां वा पोने पण गणकारता नहोता. वली ते समये वाणो, वाणोनी साथ घसावायी थग्निने उत्पन्न करता थका, जोवा आवेला देवोने पण जय उपजाववा लाग्या. वली ते वखते घासथी जेम दरिजिनुं घर, तेम रा जाउँ वाणोथी याकाशने थाठादित करवा लाग्या, अने तेथी देवोने ते रणसंग्राम जोवामां विघ्न थवा लाग्यु. ते नयंकर रणसंग्रामने जोड्ने कायरो तो त्रास पामवा लाग्या, अने वीर पुरुषो तो ते महाघातोर्थ पण जाणे वेवडा थवा लाग्या. त्यां वीर पुरुषो, लोहीथी सींचाएली, तथ घोडाथी चूर्णित थएली पृथ्वीपर, हाथीनां कुंनस्थलोने नेदीने मोती २४४ शत्रुजय माहात्म्य. रूपी बीजो वाववा लाग्या; ते वीजोमांथी तेनुं यशरूपी वृद डालां- उथी विस्तार पामीने अक्षय थयुं यकुं, त्रणे जगतमा व्यापवाने समर्थ थशे. हवे सिंहस्थ कुमार क्रोधातुर थश्ने, सर्व शस्त्रोथी स्फुरायमान थयो थको चक्रीनी सेना प्रते पोतानो रथ वेगथी दोडाववा लाग्यो; ते वखते सिंहकर्ण कुमार, अग्मिनी पाउल जेम वायु, तेम सर्वने संहार कर- वामां समर्थ थयो थको तेनी पाबल आव्यो. पठी ते वन्ने वीरो चक्रीनी सेनाने दोजाववा लाग्या, अने पृथ्वीने कंपाववाथी देवोने पण उष्प्रेक्ष्य थया. तेऊनां बाणोना पडवाथी ते नहीं सहन करी शकावाथी लश्करी- उनी आंखो मीचा गश्. ते संग्राममां रसिक थया थका हाथी, घोडा, रथ, पाला के राजाउने पण गणवा लाग्या नहीं. एवी रीते तेना स्वबंद रीते चालवाथी लश्करमा अांतरो पडी गयो. त्यारे सुषेण पण मात्स- र्यपणाथी प्रलयकालनां समुनी पेठे, विविध प्रकारनां हथियारो स- हित पवनवेगे दोड्यो. त्यारे बाहुबलिनां सैन्यनां राजा बोलवा ला- ग्याके, अरे ! आने मारो ! मारो ! पकडो ! पकडो ! पढी सुपेणे बाहुबलिनी सेनाने एवी तो विखेरी नाखी के, तेनी सामे कोइ पण श्रावी शक्यो नहीं. पडी त्यां सुषेणे पेला विद्याधरनां पुत्रने जोश्ने त्रणे जगतने कोनावनारो धनुष्यनो टंकार कर्यो; अने तेने कयु के, हे विद्याधर ! ते वखते सिंहरथे वचमां रथ नाखीने तारं रक्षण कर्यु हतुं, पण श्रा समये तारुं रदण कोण करी शके तेम डे ? ते सांज- लीने अनिलवेग पण महावेगथी तेनी सामे आव्यो. पण ततहण सु- घेणनां हथीयारोथी व्याकुल थर ते पालो वढ्यो. पनी त्यांथी वेगसेहित जबलीने ते चक्रीनी हाथीनी सेनामां आव्यो, त्यां ते दडानी पेठे हा- थीउँने आकाशमां उगलवा लाग्यो, तथा तेने पडता जीतीने मुष्टी- उथी मारवा लाग्यो. ते को वखते पृथ्वीपर, तो कोई वखते आकाशमां, तो को वखते तीबों, तो कोई वखते फुदडी फरतो, तो कोई वखते च- तुरंगी सेनामा देखावा लाग्यो. तेवी रीतनो तेने जोश्ने, हथीपर बेठेला चक्रीए क्रोधथी, इंछ जेम वनने तेम तेनापर चक्रने मुक्यु. हजार आ- रामांथी निकलती ज्वालाउनी श्रेणिवाला सूर्यबिंब सरखां ते चक्रने जोश्ने घुवडनी पेठे ते विद्याधर जय पाम्यो. पड़ी तेणे विचार्यु के, अ- चतुर्थःसर्गः २४५ हीथी नाशी जवू तेज श्रेष्ट ठे, एम विचारि वारंवार चक्रने पाईं वाली जोतो थको ते नाशवा लाग्यो. पड़ी ते मेरु, गुफा, समुफ, रुचकछिप, वीजा दीपो,अने पाताल विगेरे ज्यां ज्यां जवा लाग्यो, त्यां त्यां ते चक्र- ने पूर्वार्जित कर्मनी पेठे पाबल आवतुं जोश, तेणे वजपंजर वनाव्युं. त्यारे तेने चक्राधिष्टायक देवो हसीने कहेवा लाग्या के, रे रंक ! तें चक्री- प्रते शुं करवा मांड्युं वे ? वली हे रंक ! ते चक्री ज्यारे तारापर कोपा- यमान थया, त्यारे देवोमांथी पण तारुं कोण रक्षण करी शके तेम ? माटे हवे तें पदीनी पेठे पंजर शामाटे धारण कयुं ? पठी ते अनि- लवेग विद्याधर उमास पडी पोतानां ते पिंजरमांथी निकल्यो, त्यारे चके तेनुं माथु कापी नांख्यु. पड़ी ते चक्र पाबु वलीने चक्रीना हाथमां था- व्यु, अने चक्रीनां सैन्ये वारंवार जय जय शब्द को. हवे सिंहस्थ तथा सिंहकर्णने तेवी रीतना जोश्ने मेघनाद अने सिंहनाद नामनां चक्रीनां पुत्रो तेनी तरफ दोड्या. पनी ते चारे वीरो परस्पर युद्ध करता थका, देवोने पण चारे दिशाउँनां प्रबयनी ब्रांति सूचबवा लाग्या. ज- गतने दोन पमाडनारा ते चारे वीरो वजोनी साथे जेम वज्जो तेम अ- त्यंत वलथी लडवा लाग्या. हवे ते वखते तेऊनां रणसंग्रामथी जाणे ड- यो होय नहीं तेम, सूर्य अस्ताचलप्रते गयो; अने वन्ने लश्करो पण पो- तपोताने स्थानके गयां. त्यां पुरोहिते काकिणी रत्ननां पाणीयी वैरिनां मारथी घायल थएली सेनाने पाठी नवी जेवी करी; अने चंज्यशाए चंथी मेलवेली विद्यानां योगथी वाहुवलिनी सेनाने शयरहित करी. पठी प्रजातमां पोतपोतानी पताकाथी थकाशने चित्रित करता थका, यंदर क्रोधवाला यश्ने सर्वे शस्त्रो सहित त्यां श्रावी पहोंच्या. त्यां पर्वत सरखा मायांवालो रत्नारि नामनो विद्याधर वाढुवलिनां चरणोने न- मीने, तथा तेनी थाज्ञा लेश्ने, लाख नारनां वजननी लोखंडनी गदा हाथमां धारण करीने, वंटोलीथानी पेठे गर्जना करतो यको वेगयी दोड्यो. यमनी पेठे हाथमा गदावाला, ताडनां वृक्ष सरखा उंचा, वल- ती अग्निसरखी पीली यांखोवाला, जगता सूर्य सरखा मुखवाला, वृक्ष- नां डालां सरखा हाथोवाला, शीलातल सरखा हृदयवाला, वीजा विद्या- धरोथी वीटाएला, महा नयंकर तथा महा बलवान एवा ते विद्याधरने , २४६ शत्रुजय माहात्म्य. जोश्ने लश्करी कंपवा लाग्या. ते विद्याधर, वरसादनी पेठे गर्जना क- रतो थको चक्रीनां सैन्यमां प्रलयकालनां अग्निनी पेठे गदानां मारथी कांकरानी पेठे हाथीउने, पतंगीश्रांउनी पेठे घोडार्जुने, पदिनां मा- लानी पेठे रथोने, तथा कुछ कीडाऊनी पेठे पालाउँने मारवा लाग्यो. त्यारे माहेंडचूड नामनो विद्याधर पण जरतने नमी, हाथमां जयंकर मुगलने नमावतो थको क्रोधथी तेनी सामे दोड्यो. पनी ते महा बल- वान घिद्याधरे वजयी जेम पर्वतने, तेम ते रत्नारिने मार्यो, अने तेथी ते पृथ्वीपर लोटवा लाग्यो. ते वखते सूर्य पण तेनी साथे तेनीज श्राकृ- तिने धारण करतो थको पश्चिम समुडमा जश्ने पडयो. ते रात्रिए वाहु- बलिनुं सैन्य कमलनी पेठे मुकुलित थर गयु; पण प्रजात होते ते पाहूं कणवारमा प्रफुल्लित थयु. हवे रत्नारिने हणाएलो जाणिने अमित- केतु क्रोधथी बलतो थको, धनुष्य अने फरसी लेश्ने चक्रीनां सैन्यप्रते दोडी आव्यो. ते बाणोनी धाराउँथी वैरीजैनां समूहमां उर्दीन करतो थको मेघनी पेठे तेजेनां मुखोने उलटां करवा लाग्यो. पनी वीरसमु- उनी पेठे गर्जना करतो, तथा प्रलयकालनां सूर्यनी पेठे तीव्र अने श्र- मृत तेजोथी तपतो, तथा दोषोनी खाणसरखा (चंड सरखा) शत्रुनां समूहोने कलंक सहित करतो थको सूर्ययशा रथ सहित तेनी सामे आव्यो. ते सूर्ययशानां नादथी चक्रीनां लश्करीउँने जाणे बेवडो हर्ष थयो होय नहीं तेम, ते समरांगणपर आव्या. एवी रीते धसी आवता जो धूमकेतुनी पेठे उबलेला सूर्ययशाए अर्धचंड नामनां बाणथी तेनुं गर्बु कापी नाख्यु. ते वखते चक्रीनी सेनामां जय जय शब्द थयो, तथा सूर्य यशापर आकाशमाथी पुष्पवृष्टि थश्. एवी रीते मंथानक सरखो ते सूर्ययशा बाहुबलिनी सेनाने वलोवीने पालो पोतानां सैन्यमां श्राव्यो. पली बाहुबलिए राजाउंने बोलाव्याथी वीस कोड पाला, तेटलाज घोडा, रथ, तथा हाथीनो खामी,तथा वैताढ्यनी दक्षिण श्रेणिनो सुमति ना- मनो नायक, बाहुबलिने नमीने रणसंग्राममां धस्यो. ते वखते सादात क्षत्रीधर्म सरखो, तथा सिंहनी पेठे महापराक्रमी शार्दूल नामनो चक्रीनो पुत्र ते सुमतिने धस्यो श्रावतो जोश्ने, वीररसथी आकुल थयो थको, हा- सहायतने अमितकेतुए क्षणवारमा बाणथी बेदी नाख्यो . ते चतुर्थःसर्गः १४ थीपर वेसी सिंहनाद करी समरांगणमां आव्यो. तेनां वाणोनु थाक- पण, संधान, के मोक्ष कं; पण शत्रुनां समूहो जोर शक्या नहीं; एवी रीतनां ते शार्दूलने वाणोथी उर्जय जोश्ने सुमतिए देवोयी पण ने नेदाय एवां दीव्य शस्त्रो तेनापर फेंक्यां. त्यारे प्रेमपाशोथी जेम प्राणी, तेम ते शार्दूल सिंहनी पेठे नागपाशोथी बंधायो थको चाल- वाने अशक्त थयो. तेनी पीडा जरा वेठीने, तथा तुरत सूर्यथी प्राप्त थएली विद्यानुं स्मरण करीने, हाथी जेम कमलनां तंतुने, तथा योगी जेम कुकर्मोंने तेम तेणे तुरत ते नागपाशोनां बंधनो जोडी नांख्यां. पठी वादलांमांथी निकलता सूर्यनी पेठे अधिक कांतिवा- लो थएलो ते शार्दूल खड्ग उगामीने क्रोधयी सुमतिप्रते दोड्यो. पठी सिंह जेम पर्वतने तेम हाथीने गेडीने तेणे सुमतिने क्रोधथी मस्त- कमां खड्गयी मार्यों. ते घायी ते विद्याधरना काचा घडानी पेठे वे टुकडा थर गया; अने रणसंग्राममां शार्दूलनो प्रताप पण वेवडो थयो. ते वख- ते सूर्य पण कमलोनां निमीलनने नहीं सहन करवायी जय पामीने थ- पर समुजप्रते गयो. पठी प्रनाते वैरीरूपी कमलोने नाश करनारो सो- मयशा, तेजथी जाज्वल्यमान थश्ने चक्रीनी सेनासाथे लडवा लाग्यो. कालसरखो नयंकर एवो ते सोमयशा चक्रीनी सोनामांयी सर्व शस्त्रो ए. कगं करीने बहु क्रोधथी तेनो वरसाद वरसाववा लाग्यो; त्यारे तेनी साथे चक्रीनां सैनिको सूर्यसाये जेम अंधकारो तेम लडवा लाग्या. एक एवो पण ते सोमयशा रणमां अनेक सरखो थश्ने, हरिणोनी साये जेम सिंह, तेम ते सघलाऊनी साये लडवा लाग्यो. एवीरीते बंटोलीयानी पेठे तेणे चक्रीनी सेनाने उन्मार्गे चडावी दीधी. ते वखते सूर्ययशानो सुररा- ज नामनो महावलवान् पुत्र, सोमयशाने तेवी रीते नुकशान करतो जो- इने तेनी सामे धस्यो. एवी रीते जयनी श्शावाला ते बन्ने ज्यारे एका यया, त्यारे लोकोनां मनमां क्षणवारसुधि प्रलयकालनी शंका थइ. ते व- खते तेउनी वीकधीज जेम, तेम सूर्य थस्त थयो तथा पाठो तेनने जोवा- माटे ते कोतुकी सूर्य उदय थयो. ते बखते शब्दबंधु थने वीरबंधु, महा- वाह श्रने सुवाहुक, धूपघट ने धूमकेतु, जयवीर थने महाजय, बाबुक ने त्रिलोक, तथा कामनोज अने चंडक, एवी रीते चक्री अने वाढुवलिनां - २४ शत्रुजय माहात्म्य. वीरो माहोमांहें लडवा लाग्या. एवी रीते ते वन्ने सेन्योनो नयंकर रण- संग्राम बार वर्षीसुधी चाल्यो. हवे प्रजातमां रणतुरीश्री फरीने श्रावी पहोंचेला लश्करी महाक्रोधथी शस्त्रोनो वरसाद वरसाववा लाग्या. ते वखते भरतनां कालसेन अने वीरसेन नामनां पुत्रो, तथा महायश अने सिंहसेन नामनां बाहुबलिनां पुत्रो लडवा लाग्या; वली कालमेघ अने महाकाल, सिंहविक्रम अने सुंदर एवी रीतनां कुमारो मांहों मांहें रण- संग्राम करवा लाग्या. तेजेनां रथोनां चित्कारोथी पृथ्वीतल कंपवा लाग्युं. अने बाणोनां प्रहारोथी आकाशमां रहेला देवो पण त्रास पामवा लाग्या; वली तेऊनां सिंहनादोथी सिंहादिक पशुर्व पण हरिणोनी पेठे दूर नाशवा लाग्या; तथा तेर्जनां जुजास्फोटोथी पर्वतो पण फाटवा लाग्या. ते बखते श्री नरत महाराजाना मोटा पुत्र सूर्ययशाए कल्पांत- काले उपांत थएला समुनी पेठे गर्जना करी; पडी ते उंचे प्रकारे नाद करतो थको तथा पोतानां हाथमां धनुष्य धारण करतो थको, बाणोनां समूहोने फेंकतो थको, सैन्यनां समूहने मूर्षित करतो थको, वायुथी जेम पर्वतो, तेम वेगथी हामीउने लोटावतो थको, मूर्तिवंत यमनी पेठे सुज- टोनां समूहने हणतो थको, रथोने चूर्ण करतो थको, घोडाऊनां समूह- ने घुमावतो थको, रथनां चक्रनां शब्दोथी पृथ्वीमंडलने दोज पमाडतो थको, वीरोनां कलेवरोथी गीधो अने शियालोने लोनावतो थको, दु:- सह पराक्रमथी पोताना पिताने आनंद आपतो थको, महान राजाउने जडमूलथी काढी नाखतो थको, तथा अगल रहेलाउँने नश्मरूप करतो थको, बाहुबलिनां लश्करप्रते दोड्यो. एवी रीते पोतानी सेनानो संहार करता सूर्ययशाने जोइने, क्रोध पामेला बाहुबलि तेनी सामे रणनूमिमां श्राव्या; तथा पृथ्वीने धडोअने मस्तकोवाली, श्राकाराने शस्त्रोवावं, तथा दिशानां चक्रने रुधिरवायूँ करवा लाग्या. पली ते सूर्ययशाने कहेवा लाग्या के, हे वत्स! तुं कीरकंठ (बालक) उतां पण मारी सेनामांावी रीते फुजे बे, तेथी हुँ खुशी थयो ढुं, केम के,तें वंशनी शोना वधारी जे. वली त्रणे लोकमां पण एवो कोश् माणस नथी के, जे मारा क्रोधने स- हन करी शके, माटे तुं जलदी मारी दृष्टिथी दूर था ? केम के, तुं मने मारा सोमयशा सरखो . ते सांजलीने, सूर्ययशा उत्साह सहित जाणे . चतुर्थःसर्गः २४ए उलटो तेमने तर्जना करतो होय नहीं, तेम गंनिर वाणीथी वाहुवखिने कहेवा लाग्यो के, हे काकाजी ! आजे तो मंगल ने बली तमो मने ता. ततुल्य हो, तेथी हुँ तमोने नक्तिथी नमुं९. वली पिताजी ज्यारे दिग्ज- यमाटे गया हता, त्यारे ते मने विनीतामांज गेडी गया हता, तेथी में जरा पण रणसंग्राम जोयो नथी; माटे आजे कृपा करीने श्रापनां श्रा पुत्रनी नुजाउनु पराक्रम जुलं? एम कही तेणे धनुदंडनो टंकार कर्यो. ते वखते त्रणे लोकनां नाशनी शंकाथी संत्रांत यएला देवो, आकाशमां एक वी- जापर पडता थका टोलांबंध एकग यया; अने विचारवा लाग्या के, अहो ! पोतानां वन्ने हायोसरखा, आ वे रुपनदेव प्रजुनां प्रत्रोनो रणसं ग्राम केवो नयंकर निवडशे! एम विचारि ते ए वन्ने सैन्योनां सुनटोने कलु के, हे सुजटो ! ज्यांसुधि अमो तमारा वन्ने स्वामिने समजावी, त्यांसुधि तमोए कोए युद्ध करवू नहीं; अने ते माटे तमोने श्री प. जदेव प्रनुनी "आण" वे. एवी रीते त्रणे जगतनां स्वामिनी श्राणायी बन्ने सेन्योनां सुनटो चित्रेलानी पेठे स्थिर थर गया. अने देवो जरत महाराजापासे गया. त्यां जय तेजेए नरतने कडं के, हे ठ खंड जरतनां स्वामी ! तथा हे चक्री शिरोमणि ! तमोए ठ खंड पृथ्वीनो जय सुखेथी कर्यो; अने तेमां देवोमांधी पण कोश तमारी सामे ययुं नहीं;अने हवे तमो चन्नेए श्रीरुपनदेव प्रजुनां पुत्रो थश्ने, पोतानां हाथथीज पोतानां हाथनो वध केम थारंज्यो ठे? तमारा पिताजीएज या जगतनी स्मृष्टि वनावी, अने तेसृष्टिनो तमो वन्ने संहार करो ठो,ते तेमनां पुत्रपणाने लायक ? बली तमो ज्यारे सामा चालीने लडवा याव्या गे, त्यारे ते वाहुबलि पण सामा थावेल,माटे तमो चाल्या जवाथी ते पण चाल्या जशे.वली ते तमारा नाना ना जे; माटे कारणे कारज नीपजे ठे. माटे हे राजन् ! जगतने संहार करवानां कारणरूप था रणसंग्रामथी तमो विरमो? के जेथी थाप जेवानो उदय त्रण जगतनां हर्पमाटे याय. एवी रीते कहीने देवो मौन रह्यावाद चक्री ते ने कहेवा लाग्या के हे देवो! तमो हमेशां पिताजीनां नक्तो ठो, थने थमो पण तेज पिताजीना पुत्रो ठीये; माटे युक्तायुक्तनो वि. चार करीने, तमो अमोने शिखामण थापो ? "हुँ बलवान " एवा हे. तुथी थथवा मात्सर्यश्री हुँ कंई रणसंग्रामनी श्वावासो नयी, पण .
शत्रुजय माहात्म्य. चक्र थायुधशालामा प्रवेश करतुं नथी, माटे तेनुं मारे रॉ करवू ? वली साठ हजार वर्षोंसुधिमां दिग्जय करीने हुं आव्यो, अने ते वखते पण नहीं श्रावेला जाने में माणसो मारफते वोलाव्या, त्यारे ते तो मनमां कंक लावीने तातनां अनुयायिर्ड थया; पण या वाहुबलि मारो अविनय करवा लाग्यो. पेहेला तो ते मने तातनी पेठे विनयथी आराधतो हतो, अने हमणां तो ते दैवयोगे मारी श्राज्ञा पण मानतो नथी. हवे एक वा- जुथी जो बुं तो आ मारो नानो जाइ माराज अंशतुल्य भने वीजी बाजुथी था चक्ररत्न पोतानां स्थानकमां प्रवेश करतुं नयी. माटे एकज वखत ते मारो ना मारी पासे आवे;आने पठी ते था हाथी, घोडा, रथो, राज्य विगेरे मारुं सघलुं तुरत नले ले जाय. माटे हे देवो ! एवी रीते संकटमां रहेला मने न्यायदृष्टिथी विचारिने तमो शिखामण आपो ? एवी रीतनी चक्रीनी वाणी सांजलीने ते देवो तेमने कहेवा लाग्या के, महीपति ! चक्ररत्ननां अप्रवेशथी अमो तमोने कं पण अटकावी श- कता नथी. पण हवे जो ते बाहुबलि राजा पण माने तो, तमोए इंघ्यु- छथी लडवं, के जेथी जगतनो कय थाय नहीं, अने तेथी तमो बन्नेए दृष्टि, वचन, मुष्टि, अने दंडथी युद्ध करवं; के जेथी तमारां बन्नेनां पराक्रमनी सिझी थशे, अने प्राणीजनो नाश थतो अटकशे. पडी ते वात जरते कबुल करवाथी ते देवो बाहुबलिनां सैन्यमां गया, त्यां तेर्जए वा. हुबलिने जोया; त्यारे तेजए तेमने आशिष आपी के, हे युगादीश प्र- नुनां पुत्र बाहुबलि ! तमो जय तथा आनंद पामो? एम कही ते ते- मने कहेवा लाग्या के, हे बाहुबलि! बलवान एवा तमोए जुजदंडनी। खरजना मिशथी जगतना संहारनां कारणरूप आ शुं आरंज्यु ले ? वली हे राजन् ! तमो यशनां श्रर्थी तथा गुरुजक्त बो, तो था मोटा जा साथे तमोए रणसंग्रामनो संरंज शुं मांड्यो डो? माटे तमो चालो ? अने चरतराजाने नमस्कार करो ? केम के तेवी रीतनी गुरुसेवाथी तमारु विशेष मान थशे. वली पोतेज भेलवेला धननी पेठे उ खंड नरतनुं राज्य तमो करो? अने तेम कर्याथी सर्वथा तमारी शोना वधशे, केम के, श्र- हंकार तो अज्ञानी माणसोने होय जे; एटबु कहीने देवो मौन रह्या बाद बाहुबलि तेमने कहेवा लाग्या के,सरल श्राशयवाला तमो तातनां अत्यंत चतुर्थःसर्गः २५२ जक्त बो. श्रगाउ श्री पिताजीए याचकोप्रते जेम धन, तेम अमोने अने जरतजीने पण राज्य वेहेंची थाप्यु बे. त्योरे अमो तो पिताजीनी था- झापूर्वक तेटलाज राज्यश्री संतुष्ट रह्या; अने जरतजी तो असंतुष्ट थश्ने समस्त जरतखंड गली गया; तेटलेथी पण तेनी आशा संपूर्ण न थवाथी तेमणे नानां राज्यो ले लीधां; अने तेम करीने तेमणे तेवी रीतनी पोतानी गुरुता देखाडी !!! अने तेथी मिथ्यात्वथी मूढ मनवालो अतत्वने पण जेम तत्वबुझिथी माने बे, तेम में पण गुरुबुझिथी तेमनी फोकट तातनी पेठे सेवा करी. वलीते चक्री थश्ने पण मारुं राज्य अन्यपणानी बुद्धि लावी हरवानी श्छा करे , पण ते एम नथी जाणता के, आ बाहुबलि तो तेनुं सर्व कंहरी लेशे!माटे ते मोटा नाश्ने पण गुरुबुद्धिथी फोकट केम नमुं? अने तेथी पोतानां पराक्रमथी जो ते राज्य वेश् शके, तो चले लीए.वली हे देवो! जे सामो लडे नहीं, तेनी साथे लडq नहीं; माटे ते जेवा श्राव्या बे, तेवाज जो पाठा जाय,तो समर्थ एवो पण हुं तेमनी उपेक्षा करीश. वली तेमनां दीधेला नरतखंडने हुं लोग, एवं तमोर्ड सांजव्युं पण क्यांथी ? केम के, जो पिताजीनां आपेलांथी पण तृप्ति न थक्ष, तो पड़ी शाथी थवानी हती ? माटे हे देवो ! जो तमो श्रमाकै हित श्खता हो तो, तेमनीपासे ज तेमने लोनांधनेज समजावो? वली हूं तेमना जेवो कंई लोनी पण नथी. एवी रीतनी बाहुबलिनी वाणी सांजलीने देवो मनमां आश्चर्य पामी कहेवा लाग्या के, चक्रनां अप्रवेशथी बरतने पण अटकावी शकाय तेम नधी, माटे हवे तमो बन्नेए उत्तम इंछ युकोथी लडवू, पण अधम यु- कोथी लडवू नहीं. ते वात बाहुबलिए कबुल करवाथी देवो जोताथका नजदीकमां आकाशमां उन्ना.. हवे बाहुबलिनो बडीदार हाथीपर चडीने, हाथ उंचो करी, मोटा शब्दोथी सुनटोने कहेवा लाग्यो के, हे सघला राजपुरुषो! तमो श्रा वांडित रणसंग्रामथी पाना हगे ? तथा हाथी घोडा आदिक वाहनोने पण सर्व जगोएथी पाबा खेंची ख्यो ? केम के, देवोनी मागणीथी श्रा- पणा खामीए युरू कर कबुट्युं बे; माटे तमो ते दूर रहीने जुर्म ? ते सांजली सर्वे सुजटो पोतानी जुजाउने फोकट वृद्धि पामेली मानता थका, राजानी आज्ञाथी वांबित रणथी दूर खस्या. पनी नरतनां लश्क- २५२ शत्रुजय मादात्म्य. री. पण पाग हठता थका एवं चिंतववा लाग्या के, यमो वेग उतां आपणा खामीए इंन्युङनो शामाटे आश्रय कर्यो हशे ? वली सैन्यनां मृत्युथी तथा नागवाथीज सर्वथा रण करवा लायक एवा राजाउंये ईघ्युक करवू लायक गणाय. वती एक आ वाहुवलि शिवाय समस्त छ खंड जरतमां पण आपणा खामि सरखो कोश वलवान नथी, अने तेथीज अमोने या बाबत शोच थाय जे. एवी रीते एकठा थश्ने शोचमां पडेला पोतानां सैनिकोनेजोश्ने जरते पोतानुं बल देखाडवा माटे तेजेने आज्ञा आपी के, तमो एक मोटो खाडो खोदो? ते सांचली तेजए एक विस्तार- वालो खाडो खोद्यो. पडी महा बलवान चक्री ते खाडानां कांठापर बेठा, अने पोतानां बन्ने हाथो सांकलोथी बांध्या. एवी रीते सेंकडो बेडावाली सांकलोथी विटाएल बे शरीर जेमनुं एवा ते चक्री, वडवायोथी विटाएला वडनी पेठे, तथा किरणोथी विटाएला सूर्यनी पेठे शोजवा लाग्या. पठी तेमणे पोताना लश्करी ने हुकम कर्यो के, हवे तमो सघला सर्व वाह- नोसहित, तथा तमारां समस्त बलथी मने खेंचीने आ खाडामां तुरत पाडो ? के जेथी तमोने मारा बलमाटे निर्जयपणुं थाय. पडी ते सघला तेमने खेंचीखेंचीने थाकी गया, पण तेथी चक्रीने जरा पण ते चलावी शक्या नहीं. पबी चक्रीए हृदयपर हाथ फेरववानां मिशथी तेजेने जरा खेंच्या; त्यारे सघला राजा विगेरे सैनिको पोतानां वाहनो अने परि- वारोसहित, लताप्रते जेम पदिर्ज,तेम सांकलमां लटकता थका खाडामां पड्या. एवी रीतनां पोतानां खामिनां बलनां माहात्म्यथी खुशी थएला एवा ते रणसंग्राममां पराङ्मुख थश्ने सादिनी पेठे नजदीक उन्ना. हवे देवोए ते रणनूमिने गंधोदकथी सींची, तथा त्यां पचरंगी पु- ष्पोनी श्रेणि पाथरी. पनी चक्री श्रने बाहुबलि दृष्टियुद्धनी प्रतिज्ञा क- रीने, रणनूमिपर सामसामा उन्ना. एवी रीते अनिमेष रीते जोता थका ते बन्ने चिरकालनां अनालोकदोष- मार्जन करता होय नहीं, तेम शोनवा लाग्या. विस्तारवाली आंखोवाला, लाल मुखवाला, तथा पर्वत- सरखा जंचा, एवा ते बन्ने वीरो, एक बीजाने ग्रस्त करवानी, श्बावाला होय नहीं, तेम जयंकर देखावा लाग्या. पडी बाहुबलिनां सूर्य सरखा रोड मुखने जोवाथी चक्रीनी आंखोमां पाणी श्रावी ते बीडाइ गश्. ते - चतुर्थःसर्गः २५३ खते जरतेशनां लश्करीउनां मुखो नीचां थयां, अने तेनी स्पर्धाथीज होय नहीं जेम, तेम बाहुबलिनां सैनिकोनां मुखो ऊंचां थयां, पडी नीचे मुख करी रहेला जरतने बलवान बाहुबलि कहेवा लाग्या के,हे स्वामी! तमो उछिन्न केम थाई बगे ? हजु मारी साथे वाग्युक करो? एवी री- तनां तेनां वचनथी, पद्घातथी जेम सर्प, तेम थामर्षयुक्त थश्ने चक्री कहेवा लाग्या के जले तेम करो? पड़ी चक्रीए मंदराचलथी वलोवाएला समुजना ध्वनि सरखो, तथा ऐरावणनी गर्जना सरखो, अने कल्पांतका- लनी मेघनी गर्जना सरखो, तथा श्राकाशमांथी नक्षत्रोनां समूहने पा- डतो, एवो महानयंकर सिंहनाद कयों. ते सिंहनादश्री कुलपर्वतोनां शि- खरो कंपवा लाग्यां, तथा समुज उडलवा लाग्यो, अने तेनां पाणी गगनां- गणमां पहोंचवा लाग्यांवली ते वखते नागकुमारो एक पातालमांथी बीजा पातालमां, तथा सिंहादिक दृष्ट प्राणी एक गुफामांथी बीजी गुफामां जवा लाग्या. वली ते समये उकिर्ज, जेम सुबुद्धिने तेम घोडा लगा मने, तथा हाथी अंकुशने, न गणकारवा लाग्या. वली चाडीमा जेम उत्तम वाणीने तेम रथनां घोडा राशने, अने खच्चरो जाणे नूतनराएला थयां होय नहीं तेम, चाबुकना मारने न गणकारवा लाग्या. वली सर्वे लश्करी तो पूर्णित तथा निश्चेतनोनी पेठे, पोतानुं सर्वस्व हरा गयुं होय नहीं तेम मूर्छित थया. पड़ी क्रोधातुर थयेला बाहुबलिए पण सर्व गर्व अने सर्व तेजश्री ब्रह्मांडने पण फोडी. नाखे, एवो सिंहनाद कर्यो. ते वखते अंदर पडेला मंथाचलनां मथननां शब्दनी शंकाथी स. मुडमा रहेला जलचरो त्रास पामवा लाग्या. वली फरीने इंजे मुकेला वजनी ध्वनिनां ब्रमथी पोतानां दयनी शंका करता थका. कुलपर्वतो पण कंपवा लाग्या. वली ते समये अंतःकरणमां जाणे शव्य पेतुं होय नहीं, तेम त्रणे जगत चेतनरहित थयां. वली देवांगना पण दिग्मूढ थश्ने पोतानां जरतारनां हृदयतुं शरणुं लेवा लागी, पनी चक्रीए फरीने दुःसह सिंहनाद कयों. त्यारे बाहुबलिए पण कानने वेहेरा करीनाखेएवो, तथा स्थिर वस्तुऊने पण चलायमान करे तेवो, सिंहनाद फरीने कर्यो, तेम करतां थकां अनुक्रमे पुर्जननी मित्राश्नी पेठे चकीनो सिंहनाद घटवा लाग्यो, अने बाहुवलिनो सिंहनाद नदीनां प्रवाहनी पेठे, तथा सजननी २० २५४ शत्रुजय माहात्म्य. मित्राश्नी पेठे वृद्धि पामवा लाग्यो. एवी रीते शास्त्र संबंधि वादमां पण सर्वनी सादीए बाहुबलिनी जीत थइ पनी वाढुवलिए फरीने चक्रीने कडं के, हे जगन्नाथ ! श्रा काकतालीय न्यायथी में तमोने जीत्या , पण तेथी तमो विषाद करो नहीं ? हजु मुष्टियुद्ध करो ? एवी रीतनां बाहुबलिना वचनथी उत्साहवंत थयेला नरताधिपे मुष्टियुद्धमाटे उंचे प्रकारे नुजास्फोट कर्यो. पडी ते बन्ने कटीपर पहा चांधीने, तथा पगनां धबकाराउथी पृथ्वीने जंची नीची करता थका खेलवा लाग्या. पडी ते सिंहनाद करता थका वायुवेगथी जेम वृदो, तेम आकाशपातालने उंचुं नीचुं करता थका शोजवा लाग्या. वली ते वारंवार कुंदीकुदीने पगोथी पृथ्वीने ताडन करता थका कूर्मराजने पण प्राणसंदेहनां संकटमा पाडवा लाग्या. वली ते नजदीक नजदीक रहेलां वृदोनी पेठे, एक वीजानी जुजाने मरडता थकानेटवा लाग्या, तथा ततदण विखुटा पडवा लाग्या. पली बाहुबलिए क्रोधायमान थश्ने चक्रीने हाथमां लेश्ने दडानी पेठे आकाशमां वेगथी उबाल्या. ते वखते “आ चक्री खंडने जीतीने हवे शुं आकाशने पण जीतवानी श्छा करे ?” एवी शंकावाला देवोथी को. तुके करीने जोवोता, ते चक्री योगीनी पेठे आकाशने तेजस्वी करता थका तेने उलंगीने अदृश्य थया. ते वखते बन्ने सैन्योमा मोटो हा- हाकार थक्ष रह्यो; तथा आकाशमां रहेला देवोने पण म्लानि श्रावी ग. ते वखते बाहुबलि शोचवा लाग्या के, धिक्कार दे मारा था उळखल बलने! तथा मने अविवेकीने! तथा धिकार ! मारा था राज्यमादेनां लोजने! अने बन्ने राज्योनां मंत्रिउँने पण धिक्कार !!! पण हवे आवी । शोचनाथी शुं थवानुं ? माटे जेटलामां आ मारा मोटा नाइ पृथ्वीपर पडीने चूर्ण नथ जाय, तेटलामां तेनो उपाय करूं. एम विचारि तेमणे पोताना बन्ने हाथोने शय्यानी पेठे विस्तार्या; तथा ऊंची दृष्टि करीने पगनां अग्र नागथी पृथ्वीने स्पर्श करीने उना. पनी आकाशने दीपा- वता एवा विद्युदंडनी पेठे पडता चक्रीने बाहुबलिए कीली लीधा. पनी चक्री अत्यंत नग्र मुष्टिने उगामीने खेचरोने त्रास पमाडता थका बा- हुबलिप्रते दोड्या. पड़ी चक्रीए ते मुष्टि बाहुबलिने माथामां मारवाथी, ते जाणे जरा आंखो विंचीने कंक याद करता होय नहीं, तेवा देखावा चतुर्थःसर्गः २५ लाग्या. पनी पवन जेम पर्वतना शिखरने, तेम बाहुबलिए खस्थ थया बाद मुष्टिथी बरतनी बातीमां ताडना करी. ते घाथी चक्री, जाणे पोता. प्रते पृथ्वीनां समस्त रागने जाणवानी इलावाला यया होय नहीं तेम पृथ्वीतलपर पडी गया. ते वखते पोतानां स्वामिनां पुःखथी फुःखी थएला जरतना सर्व सैनिको मूळ पाम्या; केमके मोटाउँनी आपदा कोने मुःख- दायक थती नथी ? ते वखते बाहुबलि विचारवा लाग्या के, अहो ! में उ- मंदीए था कुलनो नाश करनारुं शुं कार्य प्रारंज्यु बे ? वली ज्यारे श्रा मोटा जाइ जीवे नहीं, त्यारे तो हुँ पण जीवी शकुं नहीं; एम विचारि ते आंखमां आंसु लावी नरत महाराजने पोतानां उपटायी पवन ना- खवा लाग्या. पली संज्ञा आव्या बाद चक्रीए नाना नाइने चाकरनी पेठे पासे उन्नेला, तथा पोताने तेवी स्थितिमा रहेला जोया. पड़ी ते चक्री जीने क्रोधांध थया थका लोखंडनो दंड जमावता थका बाहु- बलिप्रते दोड्या. पडी हाथी दांतोथी जेम नगरनां दरवाजाने, तेम च- क्रीए क्रोधथी बाहुबलिने तुरत ते दंडथी ताडना करी. एवी रीतना च- क्रीना दंडघातथी बाहुबलिनां मस्तकपर मोटो ध्वनि थयो, तथा तेमनो मुकुट जीर्ण घडानी पेठे चूर्णित थ गयो. अने तेनी व्यथाथी बाहुब- लिना नेत्रो बीडाइ गयां, तथा तेनां दुःसह शब्दथी लोकोए कानोपर हाथ मेव्या. पनी ते व्यथाने नहीं गणकारीने तेणे पण लोखंडनो दंड ले नमाववा मांड्यो; ते वखते लोकोने एवी शंका थर के, शुं था पर्व- तोना शिखरोने नांगी नाखशे? के पृथ्वीने फाडी नाखशे? पबी हाथी जेम पोतानां मजबूत दांतोथी नगरनां दरवाजाने, तेम तेणे ते दंडथी चक्रीना हृदयमां ताडना करी. ते घाथी चक्रीन दृढ बख्तर पण चुर्णित थ गयु; श्रने तेथी वादलांमांथी निकलेला सूर्यनी पेठे प्रगट कांति- वाला ते देखावा लाग्या. पनी कल्पांत कालनो मेघ तडिदंडथी जेम पर्व- तने, तेम चक्रीए ते दंडथी बाहुबलिने ताडना करी.ते वखते वाहुबलि- प्रते पोताना अपराधनां जयथीज होय नहीं जेम तेम ते लोखंडनो दंड नांगी गयो. ते दंडघातथी बाहुवलि धुंटणसुधि पृथ्वीमा समाइ गया; अने ध्यानमा रहेला योगीनी पेठे क्षणवार वेजान रह्या. पठी कादवमा डु- वेला हाथीनी पेठे पोतानुं अंग कंपावीने ते तुरत वहार निकल्या; तथा २५६ शत्रुजयमाहात्म्य. हाथमां लोहदंड लीधो. ते वखते "शुं था ताराऊने पाडी नाखशे ? के पर्वतोने चूरी नाखशे ? के पदिनां मालार्जुनी पेठे आकाशमांथी विमा- नोने फेंकी देशे ?” एवी रीते लोकोथी शंका कराता, अने जोवाता एवा बाहुबलिए यमनी पेठे चक्रीने बलथी ताडना करी. ते दंडघातथी चक्री बेक कंठसुधि जमीनमा डुबी गया; अने तेथी राहुयी जरा ग्रसा- एला चंड सरखा ते देखवा लाग्या. ते वखते वाहुबलि शोचवा लाग्या के, अहो! नाश्नां वधथी मने मोटुं अने फुःसह पाप थयु! तथा अरे! में कुपुत्रे तातना वंशने कलंकित कर्यो !! एवी रीते बाहुवलि जेटलामां शोच करे बे, तेटलामां सूर्य सरखी कांतिवाला चक्री ते व्यथाने तजीने पृथ्वीमाथी बहार निकल्या; तथा विचारवा लाग्या के, देवोथी जेम इंड, हरिणोथी जेम सिंह, तथा ताराउथी जेम चंड, तेम चक्री बीजा राजा- उथी जीताय नहीं!! माटे साठ हजार वर्षोंसुधि में जे दिग्जय कर्यो, ते \ आ बाहुबलिमाटेज कर्यो ? के जेथी आ मने मारवाने उद्यम- वंत थयो !!! वली वासुदेवनी पेठे एकी वखते बे चक्री थाय पण नहीं; केम के जिनागमनी वाणी शुं वृथा थाय? माटे खरेखर ढुं चक्री नथी, पण श्रा चक्री बे; अने आजदनसुधि में तेना सेनापतिनी पेठे दिग्जय कों. एवी रीते मनमां चिंतातुर यएला ते चक्रीना हाथमां तेज वखते सूर्यसरखी कांतिवाद्यं, तथा अग्निकणोने उडाडतुं चक्ररत्न आव्यू. ते चक्रनां श्राववाथी पोताने चक्री मानीने, तथा चक्रने नमावीने गर्व- श्री तेणे बाहुबलिने कयु के, हे बाहुबलि ! हजु पण कंई बगडी गर्म्यु नश्री; माटे देवोए पण मानेली, एवी मारी आझाने तुं मान बोडीने । अंगीकार कर ? वली तुं नानो ना, तेथी तारा पूर्वना सघला अप- राधो कमा करीश, अने तारा वधथी मने ब्रातृहत्यानु पाप पण न लागे तो सारुं ! वली तीर्यंचोमां पण जेम हाथीथी मोटो सिंह, अने तेथी मोटो अष्टापद बे, पण ते सघला शुं राजाने वश नथी थता ? एवी रीते बाहुनां बलथी तारे पण गर्व करवो लायक नथी, केम के स- घला बलवान राजाले पण चक्रीनी श्राज्ञा माननाराज थाय बे. एवी रीते बोलता चक्रीने बाहुबलि पोतानां खन्ना पर दृष्टि नाखता थका गंभीर वाणीथी कहेवा लाग्या के, हे धार्य ! श्रा तमारी क्षत्रीयपणानी तुं हूं चतुर्थःसर्गः १५७ बुद्धि तथा तमारुं तातपुत्रपणुं तो अहो! बहु सारं शोने !! केसके दंडयुद्धनी प्रतिज्ञा करीने पण तमोए चक्र ग्रहण कयु !!! वली हे गुणज्येष्ट ! पतंगी जेम सूर्यने तेम तमो आ लोखंडनां टुकडाथी श्रा बाहुबलिना बाहुनां बलने शामाटे निंदो हो ? वली तमारा बाहुनुं बलं तमोए जोयु! हवे था चक्रनां बलने पण तमो जुर्ज ? वली हे ना! तमो कंपण शंका करशो नहीं! केम के दात्रीयोनो ते व्यवहार बे. ते वचनथी क्रोध पामेला चक्रीए ते चक्ररत्नने जवामीने, तथा जोनाराने जयं उत्पन्न करीने, तुरत ते बोड्युं. ते वखते बाहुबलि विचारवा लाग्या के, शुं श्रा चक्रने हुँ लोहदंडथी घडानी पेठे फेंदी नाखू ? के दडानी पेठे लीलामात्रथी आकाशमां उगली नाखू ? अथवा मारा यशरूपी वृ- दमाटे तेने पृथ्वीमां बीजनी पेठे दाटी दे ? अथवा चकलीनां बच्चांनी पेठे हाथमां वेश्ने तेने चूर्ण करी ना ? अथवा मूष्टी मारीने तेने कोई दिशामां फेंकी दलं ? नहीं ! पण तेनुं पराक्रम तो जो!! बाहुबलिं एम विचारते बते, ते बलतुं चक्र तेने प्रदक्षिणा करीने, फरीने चक्रीना हाथमां गयु. (चक्रीनां सामान्य गोत्रीपर पण ते चक्र चाली शकतुं नथी; त्यारे श्रावा सिजिवंत पुरुषनी तो वातज शी करवी ?) पड़ी बा- हुबलिए विचार्यु के, हवे तो आजे था चक्रने, तेनां अधिष्टायक हजार यदोने, तथा अन्याय करनारा ते चक्रनां खामी बरतने पण मुष्टिथी चूर्ण करी ना; एम विचारि बाहुबलि कल्पांतकाले मूकेला इंजनां वज सरखी निष्ठूर मुष्टि जगामीने चक्रीप्रते दोड्या, पडी समुज जेमं मर्यादानूमिप्रते तेम, बाहुबलि रणनूमिपर चक्रीनी पासे श्रावी विचारवा लाग्या के, अरे!! चलाचल राज्य माटे, तथा मारा बन्ने नवोने नष्ट क- रवा माटे, में आ जाश्नो वध करवानुं कार्य प्रारंज्यु डे !!! वली मोटा नाश्ने मारीने, तथा नाना जाळने बलथी उगीने जे राज्य था मुनि यामां मेलवाय बे, तेवं मनोहर राज्य पण मारे जोतुं नथी. वली लेशमात्र सुखनी प्राप्तिथी व्रमित थएला अधम नरोज नरकागारनां कारणरूप का र्यमां पडे बे; जो एम न होत तो जिनेश्वर प्रन्नु शामा तेवा राज्यनों त्याग करत? माटे हवे बाजे तो हुँ पिताजीने मार्गे चालनारो थG!! एम मनमां विचारिने ते महाबुद्धिवान बाहुबलि, जरा उष्ण अश्रुजलोथी पृ- . , . New ...
रयत शत्रुजय माहात्म्य. थ्वीने सिंचता थका चक्रीने कहेवा लाग्या के, हे ज्येष्टबंधु! याप हवे मारो अपराध क्षमा करो? वली हे जगत्प्रजु ! में राज्यमाटे यापने वहु खेद थाप्यो डे; वली हे वडीलना! मारे हवे संपदानुं प्रयोजन नथी; हुं तो हवे पिताजीने मार्गे चालनारो थश्श; एम कही वाहुवलि महाराजे तेज जगामेली मुष्टीथी पोताना मस्तकपरनां केशोने उखेडी नाख्या. (लोच कयों.) ते वखते "अहो! उत्तम कार्य ! अहो ! उत्तम कार्य!” एवी रीते देवो श्रानंद सहित बोलवा लाग्या; तथा बाहुबलि महाराजपर पुष्पोनी वृष्टि करवा लाग्या. पनी अंगीकार करेल डे महाव्रतो जेणे एवा बाहुबलि मुनिराज विचारवा लाग्या के, अनंत सुखनी संगतिवाला श्री पिताजीनां चरणकमलप्रते हवे हुँ जज; अथवा अहींज रहुँ; केम के त्यां जवाथी प्र. थमथी दीदित, तथा ज्ञानें करीने मनोहर एवा मारा नाना नाजनी मध्ये मारी लघुता थशे. माटे अहींज ध्यानरूपी अग्निथी घातिकमोंने बालीने केवलज्ञान मेलव्याबाद हुँ प्रजुनी सन्नामां जश्श. पनी ते पंडितशिरो- मणि बाहुबली मुनिराज एम विचारता थका, त्यांज बन्ने हाथो लांवा करीने कायोत्सर्ग ध्यानमां लीन थया, पबी चक्री, बाहुबलिने तेवी रीतनां, तथा पोता, तेथी उलटुं कार्य जोश्ने, नीचं मुख करी जाणे पृथ्वीमां समाश् जवानी श्वा करता होय नहीं तेम देखावा लाग्या. पनी आंखोमां आंसु लावीने चक्रीए ततदाण पोतानां नाना नाश्ने नमस्कार कर्यो; तथा पोतानी निंदारूप तथा ते- मनी प्रशंसारूप नीचे प्रमाणे वचनो ते बोलवा लाग्या. बांधव! श्रादुनीयामां जेटला लोज अने मत्सरथी ग्रस्त थएलामा- सो बे; तेनो सरदार बुं! अने आप तो बलवान, कृपालु, मीनां सरदार बो. वली हे बंधु ! श्रापे मने प्रथम युद्धथी जीत्यो, तथा हवे तमोए व्रतरूपी हथीयारथी रागादिक शत्रुठने जीत्या; माटे आपस रखो श्रा जुनीयामां कोइ पण बलवान नथी. वली हे नाइ ! आपज खरे- खरा तातनां पुत्र गे! केम के, तेमना मार्गमां आप वर्तो बो! अने हुँ तो जाणतां बता पण रागषथी कदर्थित थयो बु. माटे हे जगवन् ! श्राप हवे मारापर कृपा करो? श्रने श्रा समस्त पृथ्वीनुं मारुं राज्य ग्रहण करो? श्रने हुँ श्रापर्नु संयमरूपी साम्राज्य ग्रहण करीश. एवी रीते बाहुबलि । हूं अने ध- चतुर्थःसर्गः २एए निराजप्रते बालकनी पेठे आलाप करता ते चक्रीने, पवित्र बुद्धिवाला त्रीए पडी समजाव्या.. पड़ी ते चक्री बाहुबलिनां पुत्र सोमयशाने अगाडी करीने, तक्षशीला गरीपासे रहेला जिनमंदिरमां गया. त्यां उद्यानमा हजार धारावाला, था विचित्र मणिथी जडेला, मंदिर सहित धर्मचक्रने नमस्कार क- ने सोमयशा चक्रीने कदेवा लाग्यो के, हे तात! पूर्वे कल्मष रहीत श्री पिजखामी बद्मस्थ अवस्थामां पृथ्वीपर विहार करता थका रात्रिए श्रावी नहीं समोसर्या हता; त्यारे पिताजीए (बाहुबलिए) एम विचार्यु के, हुं जातमां सर्व राजा तथा सर्व लोको साथे मोटा उत्सवपूर्वक तातपासे तेमने वांदीश; एवी प्रतिज्ञा करीने, तेमणे मांचार्ज, फरुखा, बजार वेगेरे शणगाराव्यां; तथा ओवटा अने चोवटाउँ विगेरे सर्व मार्गोपर क- र अने चंदननां बंटकावपूर्वक कस्तूरीश्री मंडलो कराव्यां; तथा त्यां पु- पमाला, रंगबेरंगी पताका भने मणिनां तोरणो बंधाव्या. पनी प्र- नाते पवित्र थश्ने, परिवार तथा सर्व लोको सहित, तातनी स्तुतिनुं स्म- रण करता थका ते अहीं श्राव्या; पण तेटलामां तेमणे सूर्य विनानुं जेम आकाश, पुत्र विनानुं जेम उत्तम कुल,तथा जीवविनानुं जेम शरीर, तेम पिताजी विनानुं था वन जोयु. त्यारे मनमां खुंचेला छुःखरूपी खीलाथी पीडित थएला पिताजी, पडखे रहेला वृदोने पण रोवरावता थका रुदन करवा लाग्या के, विलंब करनार, तथा धर्मनो विघात करनार एवा मने धिक्कार !! केम के, में रात्रिये जश्ने पण पिताजीनां चरणकमलोने न- मस्कार कयों नहीं !! वली हे जगवन्! तमो खरेखर वीतरागज बो, आप समान बीजो कोश्पण था पृथ्वीपर ममतारहित नथी. केम के, पु- प्रते पण तमोए जरा पण राग धर्यो नहीं. एवी रीते रुदन करता पिता- जीने मंत्रि प्रमुखोए समजाव्या बाद, तेमणे पिताजीना पगलांनी प्रति- माने नमस्कार कर्यो; पड़ी तेमणे विचायु के, पिताजीना था पगलांना स्थानकने को स्पर्श न करे तो सारुं, एम विचारि तेमणे था ऊंचां प्रा- साद सहित आ धर्मचक्र अहीं स्थापन कराव्यु. (माटे बुद्धिवाने नानुं अथवा मोटुं प्रारंन्नेबुं धर्मकार्य विलंव विना प्रयत्नथी करवू, धर्मका- यना विस्तार माटे विलंव करवोज नहीं, केम के, विलंवथी रात्रि गया- १६० शत्रुजय माहात्म्य. बाद बाहुबलि पण प्रजुने नमी शक्या नहीं) ते सांजली चक्री ते धर्मच- कने नमीने तक्षशिलामां गया, तथा त्यां सोमयशानो अनिषेक करी राज्यपर बेसाड्यो. अने त्याथी सेंकडो शाखाउँवालो सोमवंश (चंद्रवंश) चालु थयो, केमके पुरुषरत्नोनी उत्पत्तिनुं कारण तेवं तेवु एक होय ज. ते सोमयशाने रूपवंती, तथा कुलीन एवी सुव्रतादिक चोवीस हजार स्त्री हती, तथा जगतमा प्रख्यात पराक्रमवाला अने पवित्र श्रेयांस आदिक बहोतेर हजार तेमने पुत्रो हता; वली ते बत्रीस लाख गामोनुं, एकसो पत्तनोनुं, तथा त्रणसो नगरोनुं रक्षण करता हता. वली तेमने चुमालीस लाख रथो, एक लाख हाथी, तथा सूर्यनां घोडासरखा पांत्रीस लाख घो- डा, तथा सवा कोड पाला हता; तेम सातसो राजा तेमनी आज्ञा धारण करता हता. हवे सोमयशाथी, तथा त्यांना सर्व राजाउँथी पूजाएला चक्री फरीने पण श्रीबाहुबलि मुनिराजनां चरणोने नमीने पोताना नगरप्रते गया, तथा त्यां सुर, असुर अने मनुष्योनां समूहोथी सेवाएला ते चक्री पि- तानी पेठे प्रजाने पालवा लाग्या. हवे त्यां बाहुबलि मुनिराजे सर्व सावध व्यापारथी रहित थश्ने, तथा सर्व प्राणीप्रते हितकारी थश्ने, कर्मोनो नाश करवामाटे ध्यान धरवा मांड्यु. नाशिकापर राखेल बे दृष्टि जेमणे,. निर्मल ज्योतिवाला, प्रनुनुं ध्यान धरता, तारानां प्रचारोथी रहित मेरुसरखा निष्कंप, घुटणसुधि लं- बावेल हाथोवाला, रोकेल डे सर्व आश्रवो जेमणे एवा, तथा गोपवेल , चित्तरूपी पवन जेमणे एवा ते बाहुबलि मुनि शोजवा लाग्या. सर्व ज्ञ- तुनां दोषोथी दूषिन नहीं थएला, तथा द्वेष अने रागथी नहीं लेपाएला योगी, तेम टाढ, तडको, तथा वरसादथी नहीं पाएली मूर्तिवाला ते बाहुबलि मुनि पर्वत सरखा शोचता हता, वली परस्पर जन्मवैरवाला जीवो पण सहोदरतुव्य थश्ने, तेमनो श्राश्रय करता हता; तथा तेमना मस्तकपर, डाढीमूबोपर अने जुजादिकमां पदिर्ज माला बांधी रहेता हता. वली कर्मरूपी लता उखडी जवाथी, वनलताउँथी वीटाया थका, वादलाउनां समूहोथी जेम मेरुपर्वत तेम अधिक कांतिवाला ते गंभीर मुनिराज शोचता हता. वली पुष्ट माणसो जेम सजानोनां चित्तने, तेम h चतुर्थःसर्गः १६१ जलथी वृद्धि पामेला, अने तीक्ष्ण मुखवाला दर्जनां अंकुरो, पगमां प्र- वेश करीने, तेमनां शरीरने दवा लाग्या. एवी रीते ते मुनिराज राग- इंषने जीतीने, हृदयकमलमा प्रजुन ध्यान धरता थका, तथा मत्सररहि- त बुद्धिवाला थया थका, समनावमा एक वर्षसुधि रहीने घातिकर्मोनां पटलोने बालवा लाग्या. पली श्री युगादीश प्रजुए तेमनी केवलोत्पत्तिना समयने, तथा तेमां विघ्न करनारा तेमनां मानने जाणीने, तेमने प्रति- बोधवामाटे ब्राह्मी अने सुंदरी सतीउने त्यां मोकली; अने ते पण अनु- क्रमे ते मत्सररहित मनुष्यवाला वनमां श्रावी. त्यां ते साधवी वादलांमां • रहेला सूर्यनी पेठे, वेलडीउनां समूहोथी विटाएला ते मुनिराजने केट- लीक महेनते उलखीने, श्रादरपूर्वक तेमने प्रजुनां वचनो कहेवा लागी के, हे ना! श्रीयुगादीश प्रजु आपने अमारा मुखश्री संदेशो कहेवरावे बे के, हाथीपर चडेला पुरुषोने शुं केवलज्ञान थाय? माटे ते तमारा वै- रीने तमो जीतो? वली हे युगादीश प्रजुनां पुत्र! तमोते तरुण गजेंडथी नीचे उतरो ? वली हे बांधव ! तमो आवा उत्कृष्ट मुनि थश्ने पण केम मोहमां पडो बो? माटे बोध पामो? एटबु कहीने ते बन्ने बेहेनो श्री श्रादिदेव प्रजुनां चरण समीपे गर; पनी ते वचनो सांजलीने बाहुबलि पण तेनुं तत्व विचारवा लाग्या के, श्रा बन्ने मारी बेहेनो सर्वज्ञ एवा श्री पिताजीनी शिष्यो ; माटे ते कोर पण वखते जूतुं बोले नहीं, पण तेमणे जे हाथी कह्यो ते क्यों ? वली में तो हमेशने माटे आ सप्तांग राज्य तो तज्यु ! अने हुँ तो कायोत्सर्ग ध्यानमा ढुं! त्यां मने हस्तीनी प्राप्ति क्यांथी ? पण अहो! हवे मालुम पड्यु !! “ नाना नाने कोण नमे?" । एवी रीतनो मानरूपी हाथी मारी पासेज रहेलो , माटे ते मारुं पुष्कृ- त हवे मिथ्या था ? हुँ तेजेने जश्नमीश. मानथी तो पुण्य, कीर्ति, यश, लक्ष्मी तथा स्वर्गनुं साम्राज्य पण जतुं रहे थे, अने ते उर्गतिनी संगति करावे . वली मान ले ते म्लानि करनारूं, गुणोने हरनारुं, धर्मरूपी ल- क्ष्मीने चोरनारं, नीचगोत्ररूपी वृक्षाप्रते वरसादसर, सौजाग्यनो नाश करनालं, कीर्तिने घटाडनारं, मोदासुखने दूर करनालं, तथा पुण्योनी श्रे- णिरूप रात्रिने नाश करवामां सूर्यसरखं , तेथी सत्पुरुषो प्रायें करी तेनो त्याग करे . वली पूर्वे जेजेए चारित्रनो नार अंगीकार करेलो , एवा १६२ शत्रुजय माहात्म्य. मारा नाना नाज़ने पण हुं तातनी पेठेज वंदना करीश, एम पोतानां मनमां विचारिने, जेवा ते तातपासे तुरत जवाने श्छे ठे, तेटलामा के- वलज्ञानरूपी लक्ष्मी, के जे पेहेलेथीज तेमनाप्रते अत्यंत रागवाली हती, ते तेमनां मानरहित चित्तरूपी मंदिरमां तुरत दाखल थर, अने तेथी ते बाहुबलि महामुनिराज समकालेज समस्त जगतने जोवा लाग्या. पठी त्यां देवोए श्रापेला मुनिनां वेषने धारण करीने शानथी शुद्ध चित्तवाला ते बाहुबलि मुनिराज त्यां जश् प्रजुने प्रदक्षिणा करीने केवलीनी स- नामां बेग, एवी रीते बलवानोमां पण महावलवान था वाहुबलि मु- निराज बे; केम के, तेमणे एकी वखतेज रणसंग्राममां नरत चक्रीने अने कर्मोने पण तुरत जीत्यां; तथा पोतानुं मान पण तेमणे तजी दीg. एवी रीते आचार्य महाराज श्री धनेश्वरसूरिए वनावेला महातीर्थ श्री शत्रुजयनां महात्म्यमां भरतचक्री अने बाहुवलिनां संग्रामनां वर्णननो चोयो सर्ग संपूर्ण थयो. श्रीरस्तु. पंचमः सर्गः प्रारज्यते. श्री शत्रुजय पर्वतरूपी ऐरावणमांथी उत्पन्न थएला मुक्तामणि सरखा, लक्ष्मीनी श्रेणिसरखा, पुण्यनां सूर्यसरखा, शुज यशनी वेणिसरखा, त्रणे लोकोनां गुरु, नानिराजाना वंशथी (वांसथी) उत्पन्न थएला मणिसरखा तथा कुवलयने (चंडविकासी कमलने) उद्दोध करवामां चंड सरखा, श्रीयुगादीश प्रजु अखंडित सुख आपो? हवे श्री वीरप्रजु इंजने कहे जे के, हे इं! हवे ते चक्रिनां बाह्य शत्रुनी जीतनी पेठे, तेमनो अंतरशत्रु- उनो जय, तथा श्री शत्रुजय तीर्थनी सिद्धिने तुं सांजल? हवे अतिशयोरूपी किरणोवाला, तथा चक्रवाकोथी जेम सूर्य, तेम त्रणे जगतनां लोकोथी सेवाता, श्री ज्ञषजदेव प्रजु पृथ्वीने पवित्र करता थका, तथा जव्यरूपी कमलोने नबासित करता थका पूर्वाचलप्रते जेम सूर्य, तेम श्रीशत्रुजय पर्वतप्रते आव्या. कल्पवृक्ष, पारिजात, संतान, ह- रिचंदन, लवंग, चारोली, आंबा, चंपक, अशोक, नालीएरी, नागरवेल, सोपारी, केल, सालरी, शामली, तथा शाल आदिक वृदोथी शोजता, के- , ती . थी नी पंचमःसर्गः नानां तोनां खामिपणाथी चमरी गायोनां पुंडडांरूपी चामरोयी वी. जिनमंदिरोरूपी बत्रो अने उंचां कलशोथी वीटाएला, हजारो शिखरोथी प्रगट रीते मुकुटयुक्त थएला, विचित्र प्रकारनां मणि रत्नोनां किरणोथी आकाशने पण देदीप्यमान करता, नदी, अहो, मां समूहो, तथा वावोथी उत्तम शोजाने धारण करता, कमलोथी कनी पण हांसी करता, कल्पवृक्षोनी घाटी बायामां नरो सहित उली किन्नरी यी गवाती , युगादीश प्रजुनां गुणोनी पंक्ति ज्यां एवा, दर्शनमात्रथी पण जगतने पवित्र करता, स्पर्शमात्रयी पण पापोनां समू. इने हरता, नेत्रप्रते एक रसांजन सरखा, मोदनी श्शावाला अनेक गां- वो, विद्याधरो, मनुष्योनां समूहो, देवो, असुरो, नागकुमारो, तथा सिं- हादिकोथी सेवाता, अनंत सिकोनां स्थानरूप, अनंत सुख देनारा, प्रा- पीते अनंत जवरूपी समुअमां छीपसरखा, एक लाख बत्रीस हजार गामोथी विजूषित थएला, हमेशां समुना रत्नोथी बंधाएली मेखलावाला, उत्रसरखी बायावाला वृदोषी मध्याह्नकाले पण ताप विनाना, सौराष्ट्र देशनी स्त्रीनां गीतोनां ऊंकारोथी खुशी थएल ने देव, मनुष्य श्रने ना- गकुमारो ज्यां एवा, मूलमां पचाश योजनवाला, शिखरपर दश योजन- वाला, तथा श्राउ योजन ऊंचा, एवा ते पर्वतपर प्रजु चड्या. वली मो- दनी नीसरणीनां पगयी सरखा ते ऊंचा पर्वतपर पुंडरिक प्रमुख मु. निर्ज, तथा सुंदरी प्रमुख साधवी विगेरे चड्या. पनी तीर्थकर जेम ती- र्थने, तेम श्रीयुगादीश प्रनु ते रायणने विशेषथी पवित्र करता थका, रा- त्रिए तेनी नीचे समोसर्या. हवे आसन कंपवायी प्रजाते देवोए त्यां श्रा- वीने, जवनीरूजने शरणातुल्य समवसरण वनाव्यु. त्यां प्रजुए पोरसीसुधी धर्मदेशना थापी; तथा पनी पुंडरिकजीये प्रजुनां पादपीठपर बेसीने धर्मदेशना श्रापी के, तीर्थ, जिन, अने गुरुमां नक्ति, धर्मशास्त्रनी रुचि, दया, सुपात्रेदान, प्रिय वचन अने विवेक एटलां सम्यक्त्वनां लक्षणो ने. वली आर्यदेश, मनुष्यपणुं, दीर्घ आयुष्य, उत्तम कुल तथा न्यायोपा- र्जित धन, एटलां माणसोनां पुण्योपार्जननां हेतु . वली आर्य- देशमां जो मनुष्य नव मलेलो होय, तोज पापकार्योंथी लजा, धर्मना श्रागमोनुं सांजल, कत्याकृत्यनो विचार, दयालु बुद्धि, गुरुनी सेवा, M १६४ शत्रुजय माहात्म्य. अपयशनी बीक, पापनां नाशनी श्वा, तथा उत्तम धर्ममां प्रीति थाय . वली जे मनुष्यानवें करीने धर्म, अर्थ, काम अने मोद नामनां चारे पुरुषार्थो साधी शकाय , ते मनुष्य नवनी स्तुति करवाने कोण समर्थ में ? वली उत्तम न्यायमार्गथी उपार्जन करेली संपदा पण दानेश्वरीने घेरज कृतार्थ थाय बे; तथा थार्य देशमा विवेकी कुलमां जे मनुष्यपणुं मले , तेज प्रशंसवा लायक बे. वली जे उद्यमवंत माणसो पोतानां आयुष्यनां दणमात्रने पण प्रमादथी फोकट गुमावता नथी, एवा वि- वेकी माणसो आ जगतमा धर्मकार्योप्रते लांबां आयुष्यवाला था ? .. वली जे माणस खांसी, श्वास, संग्रहणी, अर्श, रक्तपित्त, तथा ज्वर आ- दिक रोगोथी हमेशां पीडाएला , ते शी रीते पुण्योपार्जन करी शके ? वली प्रायें करीने पराक्रम दैन्यमाटे, शौर्यता परानवमाटे, उद्यमपणुं दरिडतामाटे, तथा उज्ज्वल कुल पापमाटे थतुं नथी. पड़ी ते देशनाने अंते प्रनु पुंडरिक महाराजने कहेवा लाग्य के, श्रा शत्रुजय पर्वत मोटुं तीर्थ , तथा मोदनां घररूप जे. वली या तीर्थपर श्राववाथी प्राणी मुर्खन लोकायने पण मेलवे बे, तेम आ गिरिराज शाश्वतो बे. वली था तीर्थ अनादि बे; तथा अहीं अनंत तीर्थंकरो पोतानां कर्मसमू- ती- नाश करीने सिद्ध थया बे. वली आ तीर्थपर जे पदिर्ज, तथा बीजा अने हिंसक जंतु रहे , ते पण त्रण नवोमां मोदे जशे. श्री दमीनीयादिक तो मनी शके बे, पण आ तीर्थ मली शकतुं नथी. वली लोकोन. मोदमां गए बते, तथा केवलज्ञाननो लय थए बते, आ है तथा कुथी तथा स्तुतिथी पण लोकोने तारनारुं बे, तेम आ कुर बे. श्रीयुगाई केवलज्ञाननो लय थवाथी, तथा धर्मनी पडती श्राववाथी) के, हे जगत हित करनारुं . वली जिनोमां जेम ढुं मुख्य बुं; आर्य- उनी जयजेम मेरु बे, तथा द्वीपोमां जेम जंबूद्विप . तेम सघल हवे य तीर्थ जे. वली जे माणसोए पोतानी जींदगीमां श्रा' त्रणे जगत नथी, तेने मनुष्यरूपधारी पशुज जाणवा. तरुनी सेवा, ता तीर्थंकरो, तथा केवली आव्या बे, तेम मोदे सूर्य, तेम रिचंदन, ल वली अतीतकालमां थर गएला तथा हवे थन सोपारी, केल सुधी सीने रुचि, यायोपा- 7, धर्मना थका, तथा जीवो अजव्य तथा पापीने , ते था पर्वतने जो शकता नथी था .
पंचमःसर्गः २६५ था तीर्थमां रायणनां वृक्षतले समोसर्या बे, तथा समो सरशे. वली श्रा सुराष्ट्र देश, आ शत्रुजय गिरि, थारायण, तेम वर्तमान तीर्थंकर ए स- घला तीर्थरूप बे. वली समुखमा रहेलो जेम वडवानल, तेम था फुःखम कालमां था तीर्थनो महिमा अधिक अधिक थशे, माटे था मोटामां मोटुं तीर्थ बे. या तीर्थमां श्री अरिहंत प्रजुनी पुष्प, अदत विगेरेथी पूजा करवाथी, तथा स्तुति करवाथी प्राणीनु जन्मसुधि करे पाप नाश पामे बे. वली अन्य तीर्थ करता था तीर्थमां जिननी पूजा करवाथी अनंतगणुं फल मले . तेम श्रहीं फक्त एकज पुष्पथी प्रनुपूजा कर- वाथी स्वर्ग अने मोद कुर्लन थतां नथी. वली या तीर्थमां जे माणस प्रजुनी अष्टप्रकारी पूजा करे , ते नवे निधानो पामीने अरिहंत तुल्य थाय जे. वली पुण्यशाली माणसज अरिहंत प्रजुनी पूजा, सुगुरुनी जक्ति, शत्रुजय तीर्थनी सेवा, तथा चतुर्विध संघनो संगम करे . वली अहीं शुन गुरुनी त्रिकरणशुद्धिपूर्वक आराधना करवाथी ते तीर्थंकर पद आपे बे, तथा सामान्य मुनिनी श्राराधनाथी चक्रीनी लक्ष्मी मले . वली जेणे पोतानां धननां समूहथी गुरुनी सेवा करी नथी, तेनो जन्म, तथा तेनी सर्व लक्ष्मी पण निष्फलज . वली पूर्व नवमां तीर्थंकरोने पण बो- धिवीजनां हेतुरूप गुरुज , माटे बुद्धिवाने तेवा गुरुनी नहीं विशेष पूजा करवी. वली अहीं सघली धर्मक्रीया पण गुरुनी साये रहीने करवी; केम के गुरु विना ते सघली निष्फल बे. माटे पोतानां अनृण्यपणाने श्वनारा माणसे आ तीर्थमां धर्म आपनार गुरुनी वस्त्र, अन्न, पाणी था- दिकथी सेवा करवी. वली ा शत्रुजय तीर्थमां गुरुने वस्त्र, अन्न, तथा जलनुं दान देवाथी, तथा तेनी नक्ति करवाथी था लोक अने परलो- कमां सर्व संपदा मले . आ शत्रुजय तथा जिन, ए बन्ने स्थावर तीर्थों 5; पण गुरु तो जंगमतीर्थरूप , माटे तेमनी अहीं अत्यंत सेवा करवी. वली या तीर्थमां अनयदान, अनुकंपादान, सुपात्रदान, तथा कीर्त्यादिक मोटर्नु दान, तेम अन्नदान, ज्ञानदान, औषधदान, अते जलनुं दान देवू एम जिनेश्वरोए कहेतु . वली जे माणस अहीं दीन, तथा अनाथादिकोने दान श्राप ; तेने घेर अटकाव रहित निरंतर लक्ष्मी नाच्या करे , माटे महा बुद्धिवाने मोद देनाहं दान आ तीर्थमां देवू; केम के, दान- ~ २६६ शत्रुजय मादात्म्य. विना प्राणी नवसागरने तरी शकता नथी. वली था तीर्थमां अत्यंत गुणवायूँ तथा मोक्षसुख आपनारुं तथा सर्व कुःख हरनारं शील त्रिक- रणशुद्धिथी पालवं. पोतार्नु अहित बनारा एवा जे माणसे या तीर्थमा शीलनंग कर्यु बे; तेनी क्याए पण सिद्धि थाय नहीं; तथा ते चांडालथी पण वधारे निंदनीक बे. वली था तीर्थमां तप करवायी निकाचित को, तथा जन्मसुधिनुं पाप पण नाश पामे जे. वली बह अने अहम था- दिक तपथी उत्तम फल मले जे; माटे सर्व इबित आपनारो ते तप अहीं विशेषे करीने करवो. वली अहीं अहाश्नो तप करवाथी कर्मोनो नाश करी प्राणी स्वर्ग अने मोदनां सुख वणवारमा मेलवे . वली अहीं चैत्री पुनेमनो उपवास करवाथी सुवर्णनो चोर, तथा शुन्न नावथी सात श्रांबेल करवाश्री वस्त्रनो चोर शुद्ध थाय जे. रत्ननी चोरी करनारो अहीं अत्यंत उत्तम नावथी दान देतो यको, कार्तिक मासनां सात दिवसनां तपथी शुद्ध थाय बे. वली रुपुं, कांसुं, बांबु तथा पित्तलनी चोरी कर- नारो, ते पापथी अहीं सात दहाडा सुधी परमार्थ नामनो पृथक रीते तप करवायी मुक्त थाय . वली मोती तथा परवालांनो चोर, अहीं त्रिकाल जिन पूजाथी, तथा पंदर आंबेलोथी निर्मल थाय डे. वली धा- न्य तथा जलनो चोर अहीं सुपात्रे दान दीधाथी, तथा रसनो चोर महादानथी शुद्ध थाय . वली वस्त्र अने आभूषणनो चोर अहीं जिन- पूजन करवाथी पोतानां श्रात्मानो खाडा सरखा नवमाथी उझार कर- नारो थाय . वली देवव्य तथा गुरुजव्यने चोरनारो माणस अहीं जिनपूजनथी शुभ थाय बे; तथा ध्यान अने सुपात्रे दान देवाथी ते अंतरंग शत्रुर्जनो नाश करनारो थाय . वली जे माणसे कुमारिका, दीक्षित स्त्री, वटलेली, सधवा, विधवा, तथा गुरुस्त्रीसाथे गमन कर्यु होय, ते माणस पण मनने रोधीने जिननुं ध्यान धरतो थको अहीं जो ब माससुधी तप करे, तो शुद्ध थाय बे. वली गाय, नेंस, घोडा, हाथी, पृथ्वी तथा घरनो चोर, अने मंत्र तंत्र देनारो पण अहीं नक्तिथी जि- ननुं ध्यान धरवाथी शुद्ध थाय . वली अन्यनां चैत्य, घर, बगीचा, पु- स्तक तथा प्रतिमादिक उपर जे पुष्ट बुद्धि “श्रा मारूं " एम धारी नाम नाखे बे, ते माणस पण अहीं सामायिकथी पवित्र थर पंचमःसर्गः २६३ मास सुधि तप करवाथी पापोने नाश करी शुद्ध थाय . वली अहीं परमेष्टिनुं ध्यान, तथा, देवार्चन आदिकथी समकीती श्रावक सर्व पा- पोथी मुकाय . एवं कोइ पण पाप नथी, के जे अहीं अरिहंत प्रजुनां । ध्यानयी नाश न पामे; तेम ते कोइ पण पुण्य नथी, के जे अहीं श्र- रिहंत प्रज्जुनां ध्यानथीन मले. वली पोताना चित्तमां चिंतवेलां एवां नहीं करेलां पण पुण्यो अहीं उत्तम नावनाउँथी थाय , माटे श्रहीं उत्तम ध्यान धरवं. सघला व्यापारोमां “ मनोव्यापार" मुख्य ने, अने तेज प्राणीउने स्वर्ग, नरक तथा मनुष्य जवमां ले जाय बे; माटे आ तीर्थमां कृष्ण, नील,थने कापोत लेश्या चिंतववी नहीं; पण कर्मोनां दय माटे पन, सित विगेरे लेश्या चिंतववी, वली कुल जंतुर्ज प्रते पण अहीं मनथी के वचनथी के शरीरथी पण हिंसा करवी नहीं; केम के, ते धर्म- रूपी वृदने बालवाने दावानल सरखी . कंथुथा सरखा जीवने पण जे माणसो मारे बे, तेनुं सातमी नरक शिवाय बीजुं स्थानक नथी. माटे नरकप्रते दूती सरखी हिंसा तो सर्वथा प्रकारे करवीज नहीं, केम के, जे माणस परने पीडा उपजावे , तेनी पासे धर्मरूपी राजा श्रा- वतो नथी. वती सघला जंतुर्ड अनंत नवोनी अपेदाए बंधुसरखाज ने माटे तेनुं पोताना श्रात्मानी पेठे रक्षण करवू; अने जाणवु के, कोई कोश्ना शत्रु नथी. वली. प्राण जाय तो पण उत्तम बुद्धिवाने जू बो- लवू नहीं; अने सत्य बोलनारो अपवित्र पण पवित्रज . असत्य बोल- वाथी प्राणीने मुखमां फोडा, परु, कीडा विगेरेनी व्याधि थाय बे. वली कोइए नहीं दीधेली पाणीनी अंजलि पण गृहण करवी नहीं; केम के श्र- दत्तादानथी जीवो निर्धन तथा खल्प आयुष्यवाला थाय बे. डाह्या मा- णसे चोरी करवी नहीं, केम के धन डे ते जीवोने प्राणसमान , श्र- ने तेथी प्राण हरनार करतां पण धन हरनार वधारे जयंकर बे. वली श्रा तीर्थमां उत्तम माणसे पोतानी स्त्रीने पण सेववी नहीं; त्यारे वन्ने लोकनो नाश करनारी परस्त्रीनी तो वातज शी करवी? परधननी चोरी, चाडी तथा परनो उपकरवायी महा पाप थाय . था नयंकर संसार- रूपी समुजमां परिग्रहनां नारथी प्राणी होडीनी पेठे डुवी जाय ठे, माटे ते जेम वने तेम अल्प करवो; वली ते क्रमे क्रमे करीने तेवी रीते अल्प २६न शत्रुजय माहात्म्य. करवो, के जेथी लोजरूपी जयंकर पिशाच बली शके नहीं. वली सर्व प्रा- पीड़ने विषे पोताना श्रात्मानी पेठे समपणुं ( सामायिक ) चिंतव; केम के, तेवा समपणाविना सघती क्रिया निष्फल . वली जे माणस सम- तामां रहे , तेने त्रणे जगत वश थाय बे; तथा तेने देवो पण जरा पण परानव करी शकता नथी. वती पौषधप्रतिमाने प्राप्त थएलो माणस दा- पवारमांज कर्मोनो नाश करे बे, अने ते चारित्रधारीनी पेठे देव अने मनुष्योथी पण वंदाय डे. वली आ तीर्थमां पौषधवृत करवायी मासदप- पर्नु पुण्य मले बे, तथा अतुल्य केवलज्ञान पण मले बे. वली अतिथि- संविनागव्रत करवायी नरक श्रने तिर्यंच गतिनो नाश करी प्राणी मो- क्षसुख मेलवे बे; नोजन वखते श्रावेला मुनिउँने दान देवाथी मोदराज रहेतुं नथी; त्यारे (आलोक संबंधि) राज्यसुखनी तो वातज शी करवी? जे माणस गुरुदेवप्रते आहार तथा नैवेद्य दश्ने नोजन कर बे, तेज खलं जोजन जाणवू; अने ते शिवायनुं तो देहने पोषण करनारुं फक्त पशुग्रास सर नोजन जाणवू. वली ग्रहण करेलुं देवऽव्य तथा गुरुजव्य अंगारानी पेठे सात कुलोने बाली नांखे , माटे ते बुद्धिवानोए लेवु लायक नथी. देवव्य तथा गुरुजव्यथी थएली धननी वृद्धि केरनी पेठे प्रथम वादिष्ट लागे बे, पण पालथी तीव्र वेदना आपे . जे माणसो हमेशां देवव्य तथा गुरुजव्य नक्षण करे बे, तेजेनी शुछि सर्व तीर्थोनां आश्रयोथी पण थती नथी. लोजांधचित्तथी देवजव्य तथा गुरुजव्य जो लेवामां आवे, तो ते नियंच तथा नरकादिक उर्गति आपे . वली एकेंजिआदिक जीवोने निरर्थक जे ताडन करवू, ते “अनर्थदंड" कहेवाय; तेवा अनर्थ- दंडथी यत्नपूर्वक विरति करवी. अनर्थदंड करवाथी माणस शरणारहित थश्ने था नवरूपी समुजमा मगरोसरखा कर्मोथी पीडाय बे. वली क- ल्याणना अर्थी माणसे विशेषे करीने या तीर्थमां वृदनां डालां, पांदडां, फल, अंकुरा विगेरे बेदवां नहीं. था शत्रुजय तीर्थमां सर्व जगोए हमेशां देवोनो वास बे, माटे तेजेने बेदवां नहीं. वली यशरूप धनवालार्जए प्राणोथी पण उपकार करवो; केम के, ते सर्वधर्मरूप, तथा मोदसुखना कारणरूप . परोपकारथी उत्पन्न थएबुं पुण्य नवनवप्रते वृद्धि पामे बे;अने जे परो- र करे बे, ते सर्व जगोए अटकाव रहित देवनी पेठे चाली शकेले.
पंचमःसर्गः २६ए वली ज्ञानी अने पुस्तकोनी अन्न वस्त्रादिकथी करेली सेवा सूर्यनी कांतिनी पेठे प्राणीउनी जडतानो नाश करे . ज्ञानपूजाथी ज्ञानावरणीय कर्मो- नो नाश थश, मुक्तिलक्ष्मीनां कारणरूप केवलज्ञान प्राप्त थाय बे. वली श्रा शत्रुजय तीर्थपर जिननी पूजानी पेठे ज्ञाननी पूजा पण प्राणीउँने नेक मोदसुधिनुं अधिक अधिक फल आपे बे. वली आ तीर्थमां रात्रि- जोजन करवाथी माणस गीध, घुबड, प्रमुख नवो पामीने अत्यंत दुःखी थयो थको नरकमां जाय . सदा रात्रिनोजनमा तत्पर रहेला एवा अ- पवित्र माणसे था तीर्थनो कोइ पण वखते स्पर्श पण करवो लायक नथी. वली था तीर्थमां रहीने जे माणसो सम्यक्त्वमूल बार व्रतोने पाले बे, तेनां तुल्य वीजो को धन्य नथी, तथा ते मोक्षमा जाय . वली अन्य तीर्थमां जप, तप, तथा दानथी जे फल थाय बे, तेथी कोडगणुं फल श्रा तीर्थनां स्मरणथी पण थाय जे. वलीथा तीर्थमां जे माणस रथ, घोडा, जमीन, हाथी, सुवर्ण तथा मणिनी नेट आपे , ते हर्ष सहित चक्री- पणाने तथा इंडपणाने नोगवे बे. वली जे माणस आ तीर्थमां इंस्रोत्स- वादि कार्य करे , ते सघला जोगो जोगवीने निश्चयें करी मोद मेलवे. . वली हे पुंडरिक ! सघला तीर्थोमां था तीर्थराज , तथा सघला प- वतोमा ते उत्तम पर्वत बे; माटे जेम मने, तेम मोक्षनां कारणरूप था गिरिवरने तुं सेव ? वली हे मुनि! माराथी जेम था जगतनी स्थिति, तेम तारा नामथी आ अवसरपिणीमां था तीर्थ प्रसिद्धिपामशे. वली नहीं वलथी तेम नहीं अनन्यासथी, तेम इंजिउँने तथा मनने रोधिने तुं अहीं रहे ? स्फटिकसरखा निर्मल श्रात्माने त्रण ध्यानोथी (पिंडस्थ, पदस्थ, श्रने रूपस्थथी ) ध्यावतां थकां, अने कंश पण चिंता रहित थाश्रव परि- णामने रोकीने, विकल्प रहित लयमां प्राप्त थर, पांच हूख श्रदरोनां उच्चारनां परिमाणवाला कालमां शुजाशुजनो नाश करी, तथा घाति- हमोंने वालीने, अने केवलज्ञान पामीने, आज तीर्थनां माहात्म्ययी तुं क्तिरूपी स्त्रीनो खामी यश्श. एवी रीते पुंडरिक महामुनिने कहीने नग- न - पियोकनां हितनी श्वाथी वीजी जगोये विहार करी गया. पठी 'णे लाकमा रहेनारा लोको पण तेवीरीतनां सर्वप्रजुनां वचनने सांजलीने थानंद सहित, तीर्थमां अनुराग धरता थका पोतपोताने स्थानके गया, , -- ----------- - १७० शत्रुजय मादात्म्य. हवे पुंडरिक महाराज पण त्यां पांच कोड मुनियी वीटाया थका अनी पेठे समता धारीने रह्या. तथा ते मुनिने परम वैराग्यरूपी श्र तथी नरेली वाणी कहेवा लाग्या के, क्षेत्रानुन्जावधी था गिरि मोक्षसु नां स्थानकरूप में अने कषायरूपी शत्रुर्जने जीतवामाटे किल्लासमान हवे श्रापणे नहीं मोदनां कारणरूप संलेखना करवी; ते संलेखना व्यथी अने नावथी, एम बे प्रकारनी . सघला उन्माद, तथा महा गनां कारणरूप एवी सर्व धातुजनुं चारे वाजुथी जे शोषवू; तेने अ संलेखना मानेली . मोह अने मात्सर्यवाला रागढेषादिक कषायो समताथी जे बेद करवो, तेने नाव संलेखना कहेली . एम कहीने पुं रिकजी महाराज ते साधुरी सहित सघला सूक्ष्म अने वादर अतिचारो थालोचवा लाग्या. वली तेमणे फरीने पण पोतानां महाव्रतोने दृढ कर केम के, वारंवार अग्निनो ताप सुवर्णनी शुद्धि माटे थाय बे. चोंत्रीस तिशयोवाला, मोतीसरखी निर्मल कांतिवाला तथात्रणे लोकनां स्वामी ए सर्व जिनेश्वरोअमोने शरणारूप था ? अनंत अने अक्षय स्थानप्रते प्रा थयेला, परवालांसरखी कांतिवाला, अने पंदर नेदे सिझ थएला सिक श्रमोने शरणारूप था? महाव्रतोने धरनारा, धीर, सावद्यनां श्राश्रया नानां, इंजनीलमणिसरखी कांतिवाला एवा मुनि अमोने शरणारू था ? केवली प्रज्जुए कहेलो, सर्व दयामय, तथा स्फटिकोपल सरखो जारहित एवो धर्म श्रमोने शरणारूप था ? वली चोरासी लाख जीव योनि मांहें जे कंई उष्कृत थयुं होय, ते सघर्बु श्रमारं अपुनःक्रिय पूर्वक मिथ्या था ? वली अज्ञानताथी जे अढार पापस्थानको सेव्यां होय ते सघलांउने त्रिकरणशुद्धिथी वोसरावु बु. वली एकेंछियादिक सर्व जंतु उने हुँ खमा बुं; अने ते पण वैररहित एवा हुं प्रते दमा करो ? वल कर्मोथी या संसारमा जमता एवा सर्व प्राणी प्रते मने मित्रा ; ६ एकलोज बुं; मारु कोश्नथी; अने था मारा आत्माने अरिहंत प्रजनुं श रणुं . एटयूँ कहीने पुंडरिकजी महाराजे सघला साधुऊनी साथे उ कर निराकार अनशन अंगीकार कर्यु. एवी रीते ते पकश्रेणिपर च ड्या; अने त्यां जीर्ण दोरडांनी पेठे चारे बाजुएथी तेमनां तथा पांच कोड , पंचमःसर्गः २७१ मुनिउँनां पण घातिको त्रुटी गयां; केम के, तप सर्वने सरखो बे. त- फ्थी राज्य, स्वर्गनी संपदा, तथा मोदसुख मले बेथने त्रणे लोक वश थाय . त्यां चैत्रसुदी पुनेमने दिवसे पुंडरिकजी महाराजने प्रथम के- वलझान थयु; तथा पली ते मुनि ने थयु. पठी ते योगिजे क्षणवार चोथा शुक्लध्यानमा रहीने, सर्व कर्मों क्षीण थवाथी मोदे गया. ते वखते त्यां सर्व देवोए श्रावीने मरुदेवा मातानी पेठे, तैमनो निर्वाणमहोत्सव को. जेम था श्रवसर्पिणीमां श्री ज्ञषजदेव प्रनु पेहेला तीर्थंकर , तेम था पेहेबुं तीर्थ थयु; ज्यां एक मुनि पण सिद्ध थाय , ते तीर्थ कहेवाय , त्यारे ज्यां आटला वधा मुनिउँ सिद्ध थया, तेनेतो मोटामा मोटुं तीर्थ जा- णवं. हवे श्रीषनदेव प्रजु फागणसुदि आठमने दिवसे आ शत्रुजयपर श्राव्या, त्यारथी अष्टमीपर्व थयु. श्रापम, पाखी तथा पुर्णिमाने दिवसे प्राणीने शुजाशुन आयुनो वंध पडे बे. ते बन्ने पर्वने दिवसे आती- र्थमा जक्तिथी अल्प आपेलुं दान पण क्षेत्रमा रोपेला वीजनी पेठे बहु फल थापे . तप, दान तथा शीलादिकथी जिनजक्तिनी पेठे आराधेलु अष्टमी पर्व प्रगट रीतेप्राणीउना थाठे कर्मोनो नाश करे . चैत्रसुदी पु- नेमने दिवसे या तीर्थपर पुंडरिकजी महाराज मोदे गया, त्यारथी चैत्री- पुनेमर्नु पर्व थयु; तथा आपर्वतर्नु नाम पुंडरिकगिरि पड्यु.जे माणस संघ- सहित चैत्री पुनेमने दिवसे या पुंडरिकगिरिपर रहेला पुंडरिक महा- राजने पूजे , ते लोकोत्तर स्थितिवालो थाय ने. वली नंदीश्वरादिक बी- * पोमा रहेला शाश्वता प्रजुनां पूजनथी जे पुण्य थाय डे, तेथी पण श्र- 1धिक पुण्य शत्रुजय गिरिनी चैत्रीनी यात्राथी थाय ने. वली बीजे वखते दान, शील, तप तथा पूजा प्रमुखथी जे पुण्य थाय ठे, तेथी कोडगj पुण्य चैत्री पुनेमने दिवसे अहीं शत्रुजयपर जिनपूजनयी थाय . चा- ६ स्त्रि, चंडप्रन प्रनु, चैत्री पुनेम, शत्रुजय पर्वत, तथा शत्रुजयी नदी पु- यविना मली शकतां नथी.जे माणस आ तीर्थपर चैत्री पुनेमने दिवसे जिनालयमां शांतिस्नात्र, ध्वजारोपण, तथा भारति करे ठे, ते पोतानां निर्मल नवोने मेलवे . वली वीजी जगोये पण चैत्री पुनेमने दिवसे सं. र घपूजन करवायी माणस ज्यारे देवनां सुखोने मेलवे ठे, त्यारे था विम- साचलपरनी तो वातज शी करवी ? चैत्री पुनेमने दिवसे वस्त्र, श्रन्न अने - २७२ शत्रुजय माहात्म्य. पाणीयादिकथी प्रतिलानेला मुनि चकीनी श्रने इंजनी पदवी थापीने, बेवटे मोद श्रापे . चैत्री पर्व सर्व पोंमा उत्तम ठे; तथा सर्व पुण्योने वधारनारुं बे; तेनुं पुंडरिकगिरिपर आराधन करवाथी ते उत्कृष्ट फलने देनारुं बे. वली चैत्री पुनेमनी अगइ अष्ट सिर्जिने श्रापनारी . वली सघला देवो पण आ चैत्री पर्वने नंदीश्वर द्वीपमा जश् जिनपूजादिकथी नक्ति पूर्वक आराधे . माटे धर्ममां प्रीतिवाला माणसे प्रमादनां हेतु: रूप कलह, क्रीडा तथा अनर्थदंडादिक तजीने चैत्री पर्वने जजQ. वली श्रदय सिछिमाटे चैत्रीपुनेमने दिवसे प्रजावना, जिन, चैत्य, सिद्धांत, गुरु श्रने मुनि प्रते नक्ति करवी. हवे श्री ऋषजदेव प्रनु विहार करी पृथ्वीने पावन करता थका वि. नीता नगरीनी पासे रहेला सिद्धार्थ नामनां उद्यानमां पहोंच्या. त्यां शादिक देवो प्रजुनी नक्तिथी आकाशमांथी उतरीने व्या; तथा ते- उए त्यां योजन सुधिनी नूमिमां त्रण गढोवालु प्रजुनुं समवसरण रच्यु. त्यारे उद्यानपालके तेनी जरत महाराजने वधामणी आपी; त्यारे जर- तजीए पण तेने हर्षथी बार कोड सोनामोहोरोनुं नाम आप्यु. पनी पाला, घोडा, हाथी, रयो, पुत्रो, सामंतो, सेनापतिर्ज, राजार्ज, राणी तथा माणसोश्री वीटाएला, तथा साहुकारो, सार्थवाहो, चारणो, वं- दिउँ, गांधों, श्रने सघलां लश्करोथी सेवाएला जरत महाराज आका- शने बत्रमय करता थका, दिशाउँने चामरो तथा धजार्ज सहित करता थका, अने सैन्योथी पृथ्वीने पूरता थका त्यां चालवा लाग्या. पड़ी त्यां पूर्व तरफनां द्वारथी समवसरणमां आवीने, तथा प्रजुने प्रदक्षिणा दे- इने चक्री नीचे प्रमाणे तेमनी स्तुति करवा लाग्या के हे स्वामी ! हे जि- नाधीश ! हे करुणासमु ! हे संसार रूपी वनमांथी तारनारा ! तथा हे वत्सल प्रजु ! तमो जय पामो ? घणां कालथी उत्कंठा करता एवा मने थाजे श्राप, दर्शन थयुं बे, अने तेथी मने एम लागे डे के, आजे मारु पूर्व- करेलु शुन्न कर्म फलीभूत थयु. वली हे प्रच! आप वीतरागनां चित्तमां हुं वसुं हुं, एम केम कहेवाय ? पण श्राप मारा चित्तमां वसी रह्या बो, माटे हवे मारे बीजा कोश्नी पण जरुर नथी. सुखमां, दुःख- मां, नगरमां, अरण्यमां, जलमां, अग्निमां, रणसंग्राममां, दिवसमां अने +1 पंचमःसर्गः २४३ . रात्रिमा पण मारा चित्तमां आपना चरणोनुं ध्यान रहेजो ? एवी रीते प्रज्जुनी स्तुति करीने तथा पंचांगथी प्रजुने नमीने चक्री इंजनां नाना नाश्नी पेठे तेमनी पाउल वेग. त्यारे प्रनु पण सर्व नाषारूप, तथा एक योजनसुधि संजलाय एवी वाणीथी देशना देवा लाग्या के, सुपात्रे दान, श्री संघनी पूजा, उत्तम प्रनावना, महोत्सव पूर्वक तीर्थयात्रा, सिद्धांतोनुं लखाव, स्वामीवात्सल्य, गुरु तथा अगमोनो महोत्सव, स- मता, अने शुनध्यान एटलां पूण्यनां स्थानको ने. ते देशनाने अंते न- रत महाराजा प्रनुने मस्तकथी नमस्कार करीने, तथा पोतानां शब्दोथी समुखने पण लजित करता थका पुरवा लाग्या के, हे स्वामी ! श्रापे संघाधिपनां पदनुं बहु वर्णन कयुं बे; ते शी रीते उत्तम प्रकारे प्राप्त क- राय ? तथा तेथी झुंफल मले ? त्यारे श्री युगादीश प्रजुए का के, हे राजन् ! जेवं तीर्थंकर पद ने, तेवुज संघाधिपर्नु पद जे. वली बती संप- दाए पण पुंडरिकगिरिनी पेठे जाग्यविना संघाधिपतिनुं पद मली श- कतुं नथी. इंउपद तथा चक्रीपद पण प्रशंसवा लायक बे; अने ते वन्ने- थी पण संधाधिपर्नु पद पुण्योत्पादक होवाथी वधारे प्रशंसनीक . संघ- पति उत्तम दर्शनशुद्धि पामीने दुर्लन तीर्थंकरनामगोत्रने पण मेलवे ३. संघ तो अरिहंतोने पण हमेशां माननीक तथा पूजनीक बे; अने तेवा संघनो जे अधिपति थाय, ते तो लोकोत्तर स्थितिवालो थाय. चतु- विध संघ सहित, शुन्न नाव सहित महोत्सव पूर्वक जिनविंवने रथमां स्थापन करीने, पंचविध दान देतां थकां, दीनोनो उद्धार करतां यकां, नगर नगर प्रते जिनमंदिरोपर ध्वजारोपण करतां थकां, शत्रुजयपर, गिरनारपर, वैनार पर्वतपर, अष्टापद पर्वतपर, तथा सम्मेत शिखरपर । शुद्ध सम्यक्त्वथी देवपूजन करतां थकां, तथा गुरुनी थाज्ञा प्रमाणे ते सर्व तीर्थोमां अथवा एक तीर्थमां पण इंञोत्सवादिक कार्य करतां थकां संघपति थवाय . वली हमेशां पूजनिक एवा गुरु पुण्यकार्यमाटे जे श्रारा- धाय , ते सुवर्णमां सुगंध मलवा वरोवर ने. वली उत्तम यात्रानुं फल श्वनार माणसे, मिथ्याविर्जनो संग, तथा तेनां वाक्योमा थादर करवो नहीं. वली परतीर्थनी निंदा के स्तुति करवी नहीं; पण त्रिकरण शुद्धि- थी जीवित पर्यंत सम्यक्त्व पालवू. वली संघयात्रा करनारे साधु तथा १७४ शत्रुजय माहात्म्य. साधर्मीने वस्त्र, अन्न, तथा नमन श्रादिकथी प्रत्यद रीते पूजवा. वह आर्जवयुक्त संघपतिए पादिकादिक पर्वो, दानादिक धर्मों, तथा श्री संघनी पूजा करवी. एवो संघपति देवोने पण पूजनीक थाय ने, तथ को संघपति तो तेज जवमा अने कोश्क त्रण नवोमां सिक थाय दे एवी रीतनो व्रतांत प्रनु पासेथी तथा इंउ पासेथी पण सांजलीने श्री नरत महाराजा प्रजुनां चरणोने नमीने जक्तिथी कहेवा लाग्या के, हे त्रणे जगतोने श्राराधवालायक प्रजु ! मारापर आप कृपा करो ? वे जेथी हुँ निर्मल संघपतिपद मेल. पनी प्रजुए इंसांदिक देवो तथ संघ सहित उठीने, जरत महाराज उपर श्रदत तथा वासक्षेप नाख्यो ते वखते इंडे पण दीव्य माला लावीने चकीना तथा तेमनी पटरार्ण सुनजानां कंठमां ते नांखी, पड़ी चक्री मार्गे राजाउँथी पूजाता थका स घला सांगतो सहित अयोध्यामां श्राव्या. पठी त्यां तेमणे वहुमान पू वक संघनां लोकोने बोलाव्या, तथा पापरूपी शत्रुर्जने नसाडवा माटे उंचे प्रकारे नंना वाजिब वगाडाव्यु. पनी चक्रीए त्यां श्रावेला संघना लोकोने सन्मान देवा पूर्वक नगरमा रहेलां जिनचैत्योमां बहा महो रसव कराव्यो. पनी तेमणे गणधरोने बोलावीने पोतानां घरमां सर्व वि. सोने नाश करवा माटे शांतिस्नात्र कराव्युं. ते वखते गणधरोनां मं. त्रोथी सघला देवोए प्रत्यक्ष थश्ने निर्विघ्न यात्रा करवा माटे पोतानी गति अंगीकार करी. एटलामां इंजे वर्णनां देवालयवाली श्री युगादीश प्रजुनी प्रतिमा चक्रीने श्रापी. ते वखते जरत राजाए इंजने पूब्युं के, हे इंजराज ! सर्वज्ञ प्रनु तो सर्व सावध रहित तथा सर्व कार्योंमां मूक- पणाने जजनारा बे, तो सावद्यमय एवा था संघाधिपपणामाटे मने ते- मणे केम उपदेश कर्यो ? त्यारे इंछे कयु के, हे चक्रीश्वर ! जेमां बहु पुण्य तथा अल्प पाप थाय, ते कार्य कोण श्रादरता नथी? वली प्रायें करीने ग्रहस्थीनुं पुण्यकार्य तो सावध होय , अने साधुऊन कार्य निरवद्य होय . वली माटी सहित जेम सुवर्ण, तथा औषधि, तेम सावध धर्म परिणामे हितकारी जे. वली सावद्यना अंशवाला दान, शील तथा अनयदान आदिकथी पण महान पुण्य थाय . वली जे सरलख- नावी माणस सर्व श्रारंजोथी पण शासननी प्रजावना करे , ते वर्ग पंचमःसर्गः २०५ था मोक्षतुं सुख मेलवे . वली तीर्थयात्रा तथा प्रतिष्ठादिक कार्य पण विद्यथी थाय , पण तेवी रीतनो सावधनो लेश पण बहु पुण्य माटे गय . एवी रीते जरत संघपतिने शिखामण देश्ने, तेनी रजा लेश पोताने स्थानके गयो. : हवे चक्री शुज दिवसे वार्धकीए वनावेला मणि, रत्न तथा सुवर्ण- नय श्रावासमा संघसहित नगरनी बहार रह्या. ते संघावासमा रहेढुं सुवर्णमय जिनमंदिर जंबूडीपमा रहेला, तथा नक्षत्रोथी शोजता मेरु सरखं शोजवा लाग्युं. तेज आवासना दक्षिण नागमां क्षणवारमा वार्ध- कीए बनावेली पौषधशालामां गणो सहित गणधरो रह्या. तेथी डावी वाजुए चक्रीनो अमृत श्रावास हतो, तथा तेनी चारे बाजुए बीजा सं- घमाटेनां श्रावासो हता. एवी रीते मार्गमां सर्व मुकामे जक्तिवंत वार्ध- कीए संघनां श्रावासो वनाव्या. वली त्यां सुवर्णमय जिनमंदिरमा रत्न- मय प्रजुनी मूर्ति शोजती हती; वली त्यां गणधरोए ते जिनालयमां वा- हुवलिनां पुत्र चंज्यशाने, विनमि विद्याधरनां पुत्र गगनवबनने, पूर्व दिशानां राजा वज्रनामने, तथा कल्याणकेतुने सूरिमंत्रोथी प्रतिष्ठित कर्या. वली जरत चक्रीनां ते संघमां धर्मनां जारनी धोंसरीने धरनारा वीजा पण हजारो राजा हता. ते वखते विकखर पुष्पमालावाली सुन- माथी चक्री, वनमालाथी नूषित थएला जंगम वसंत ऋतु सरखा शो- जता हता. साधर्मीउनुं वात्सल्य करीने, संघनी पूजा करीने, तथा जि- ननी सेवा करीने करेल ने प्रस्थानमंगल जेणे एवा, तथा शुन्न दिवसे हाथीपर चडेला, बत्र चामरथी शोजता, चारण श्रमणोए करेल प्र- थम मांगल्य जेमनुं एवा, तथा इंज जेम सामानिकोथी तेम चारे दिशा- उमां राजाजयी विटाएला, अप्सराउन संगीत जोता थका, तथा हे ज- रत महाराजा ! तमो " जय पामो ? लांवा काल सुधि जीवो ? थानंद पामो ?" एवी रीते देवोथी जेम तेम बंदीउयी स्तुति कराता, सामंतो- थी, मंडलीकोथी, कुमारोथी, राजायी, मंत्रीथी, संघपुरुपोथी, तथा च- तुरंगी सेनाना समूहोयी, पर्वत सरखा हाथीउथी, समुजनां मोजां सर- खा घोडाउँथी, (जंगम) घर सरखा रथोथी, पोतानां उत्साह सरखा पासाउथी, अणुव्रत धरनारा श्रावक श्राविकाउँथी, श्रीनान प्रमुख कोडो - २०६ शत्रुजय माहात्म्य. गमे साधुथी, नमि विनमियी, ज्ञानी गणधरोथी, शील रुपी अलंकारो. वाली साधवीथी, गायन करनारा गांधर्वोथी, वंदिनां समूहोथी, को- तुकी नटोथी, तथा नाचती नायिकाउँथी वीटाएला, एवा जरत महा राज चालवा लाग्या. त्यां सोनानां रथपर रहेळु मणिनुं देवायलय, श्रा काशमां जिनेश्वर प्रजुनां शरीरथी नामंडलनी पेठे शोनतुं हतुं. तेनापर चामरोनां वीजावा सहित त्रणे लोकनां ऐश्वर्यने सूचवनारु पूर्णिमानां चंड सरखं बत्रत्रय शोचतुंहतुं. सैन्यनां चालवाथी उडती रजोए करीने सूर्यमंड लने श्राबादित करता, तथा संघनां चरणन्यासयी पृथ्वीतलने पवित्र करता, अंतःपुरनी स्त्रीश्री धवलध्वनियें करीने गवाता, मोटी स्त्रीथी लवण उता- राता,जगोए जगोए अने नगरे नगरे गुरुनी पूजा करता, तथा जिनचैत्योनो उकार करता थका नरत राजा प्रयाण करवा लाग्या. पोते वावेला वृदो- प्रतेथी जेम, तेम देशो देशनां राजार्ड पासेथी रत्नो अने सुवर्णनी श्रमूख्य नेटोने लेता थका, योजनप्रमाण प्रयाणथी विविध देशोने लंगीने श्र- नुक्रमे नरत राजा सौराष्ट्र देशमां पहोंच्या. ते वखते सुराष्ट्रनो पुत्र, तथा जरतजीनो नत्रीजो, अने सौराष्ट्र देशनो राजा शक्तिसिंह तेमनी स- न्मुख श्राव्यो. पृथ्वीतलपर पडीने नमता एवा तेने चक्रीए पोताने हाये जवाडीने तथा थालिंगन करीने कडं के, हे पुत्र ! था देशनुं सुराष्ट्र नाम सफल थयुं बे; केम के,अहीं परदेशीउँने दुष्प्राप्य एवं शत्रुजय तीर्थ बे. वली हे पुत्र! तुं धन्य बे, के श्रा तीर्थनी हन्नेशां सेवा करे . दूर रहेनारा श्रमो तो अहीं रहीने तेने जोश शकता नथी, एवी रीते प्रीति पूर्वक तेने बोलावीने, आजूषण श्रादिकथी तेनुं चक्रिए सन्मान कर्युः पडी शिखरोथी स्पर्श करेल आकाशने जेणे, तथा यात्रिकोनां यशनां नंडार सरखा, तथा संसारथी जयनीत थएला प्राणी प्रते किल्ला सर- खा, तथा पृथ्वीरूपी स्त्रीनां अमुख्य मुकुट सरखा, तथा मोक्षरूपी स्त्रीने रमवानां दडासरखा, तथा रत्नोनी कांतिथी यत्न विनां आकाशने चित्रित करता, एवा ते पुंडरिक गिरिने जोश्ने रोमांचने धारण करता थका तथा आदरथी मस्तकने धुणावता थका नरत महाराजा सोमयशाने कहेवा लाग्या के, था सौराष्ट्र देशनां पुण्यशाली लोकोने धन्य बे, के जे हमेशां नजदीक रहीने या पुंडरिक गिरिने सेवे . आ पर्वतनी गया, तथा वायु H पंचमःसर्गः १७७ पण चंनां किरणोनी पेठे जगतने तापरहित करे . कमल सरखा ज- ज्वल एवा था पुंडरिक गिरिनुं जे दर्शन करे , ते पुण्यरूपी अमृतथी पवित्र थश्ने पापरूपी कादवथी मुकाय . वली था गिरिराजने जोश्ने मारं मन एटलुं तो आनंद पामे डे के, जाणे हुं पापरूपी मेलथी मुका- श्ने निर्मल थयो होलं नहीं, तेम लागे .वली मारा पोतानांज थात्मानी खातरीथी था तीर्थने हुं पंकरहित धारुं बुं, केम के, कार्य कारणनी श्र- पेक्षाधीज थाय . वली पवनयी कंपता मस्तकोये करीने आ वृदो ती- र्थनां वासथी जाणे नाचतांज होय नहीं, तेम मारी आंखोने अत्यंत था- नंद श्रापे . वली जे पनि या तीर्थपर वसेजे, तेउने पण धन्य बे; पण चक्रीनी लक्ष्मीवाला, एवा पण श्रमो दूर होवाथी धन्य नथी. एम कहीने चक्रीए हस्ती स्कंधयी उतरीने गणधरोने तथा मुनि ने हर्षयी नमस्कार कों; तथा धर्ममार्गने देखाडनारा ते गुरुजने तेमणे पुठ्यु के, हे जग- वन् ! आ पर्वतने शी रीते पूजवो? तथा अहीं \ क्रिया करवी? त्यारे श्रीनान नामनां मुख्य गणधर अवधिज्ञानश्री जाणीने कहेवा लाग्या के, हे चक्री ! जोवामात्रयीज था पर्वतने नमस्कार करवो; वली आ गि- रिनां प्रथम दर्शननी जे माणस वार्ता पण निवेदन करे, तेना प्रते जे कंज्ञ देवाय, ते पुण्यनी वृद्धिमाटे थाय ने. वली जगता चंजने जेम तंतुयी तेम, पुण्यलान माटे प्रथम श्रा पर्वतने सुवर्ण, मणि, रत्न विगेरेथी वधा- ववो. पठी वाहनो तजीने, तथा पृथ्वीतलपर लोटीने जिननां चरणनी पेठे, तेनुं पंचांगी नमस्कारथी सेवन करवू. पठी त्यांज श्रावास करीने, तेज दिवसे उपवास सहित संघपतिए महाधरोनी साथे, नक्ति पूर्वक स्नान करीने तथा शुद्ध वस्त्रो पेहेरीने, स्त्रीसहित देवालयमां जिननी मनोहर स्नात्रपूजा करवी. संघनी वहार शुद्ध देशमां श्री शत्रुजयनी स. न्मुख पोतानां चित्तसरखो (संघपतिए) उचो आवास करतो. पठी न. त्तम धूप उखेवीने, संघसहित मंगलध्वनिनो जच्चार थाते उते, याचको प्रते भावसहित दान देतां थकां, उत्तम यदकर्दमयी पृथ्वीतलने लींपतां थकां, कुंकुमनां मंडलपर संघने कल्याणकारी एवो मोति यथवा तंडुलोधी स्वस्तिक करवो. पठी सघलो घांघाट मटाडीने, तथा गणधरजीने थगाडी करीने, तेनी पाठल संघपतिए रहीने पूजानो उत्सव करवो. त्यां हुंजेलां, - - १७G शत्रुजयमाहात्म्य. रांधेलां, तथा सिद्ध करेला नैवेद्योथी, रुपाथी, सुवर्णश्री, वस्त्रोथी तथा पु. ष्पमालाउँथी प्रथम पूजा करवी; तथा नक्तिथी स्वामीवत्सल, अने संघपूजा करवी; तथा अनंत फल देनारुं संगीत जिनमंदिरमा करवं. पठी त्यां म. हाधरोए तथा बीजा शुन श्राशयवालाये संघपतिनी स्त्री सहित, श्राजू. षण, वस्त्र, तथा पुष्पमालाउँथी पूजा करवी. पठी त्यां गुरुनक्ति करतां थकां संघवासीए धर्मकथा सांजलवा पूर्वक रहे. एवी रीते गुरुनी वाणी सांजली अत्यंत आनंद यएला चक्रीए विमलाचलनी पासे श्रावास को. पली स्नान करी पवित्र थश्, श्वेत वस्त्रो पहेरी, महाधरो तथा स्त्री सहित ते जिनमंदिरमां गया. त्यां अष्टापदनां ( सुवर्णनां) पात्रोमांर- हेलां पक्वानो, जाणे नरत पासे अष्टापद पर्वतनां शिखरो श्राव्यां होय नहीं, तेम शोजतां हता. पनी त्यां चक्रीए गणधर महाराजनी सादिये पुष्प, अक्षत, स्तुति विगेरेयी प्रजुनी पूजा करीने संगीत कर्यु. पठी गुरुए बतावेली विधिपूर्व पवित्र जगोपर यदकर्दमयी मंडल करीने तेमणे मोतीनो साथी पूर्यो. ते वखते त्यां रत्नाकर तथा रोहणाचल पर्वतनां जाणे चोरोज होय नहीं, तेवा मेरु पर्वतनां ककडा सरखा सुवर्णनां ढ- गला हता. एवी रीते गुरुए बतावेला विधिमार्गमा रहीने चक्रीए पुंड- रिक गिरिनी संघ सहित पूजा करी. पनी पृथ्वीपर पंचांग नमस्कार क- रीने तेमणे नीचे प्रमाणे तीर्थनी स्तुति करवा मांडी.जे तीर्थने पातालमा रहेनारा धरणे प्रमुख नागकुमारो सेवे डे, एवा श्र तीर्थप्रते नमस्कार था? वली जेने चमरेंज तथा बलीडादिक सर्वे नुवनवासिङ सेवे डे, एवा श्रा तीर्थराज प्रते नमस्कार था? जेने किन्नरो किंपुरुषो, तथा कि- नरोनां इंडो सेवे , एवा था तीर्थराज प्रते नमस्कार था ? वली जे तीर्थने राक्षसोनां अधिपो तथा यदेश्वरो परिवार सहित सेवे बे, एवा आ तीर्थराजप्रते नमस्कार था ? वली जेने अणपन्नी पणपन्नी प्रमुख व्यतरें- सो सेवे बे, एवा आ तीर्थप्रते नमस्कार था ? वली जेने चंबसूर्य ना- मनां ज्योतिषनां इंडो, तथा बीजा खेचरो पण सेवे बे, एवा आ तीर्थराज प्रते नमस्कार था ? वली जेने मनुष्य लोकमां रहेनारा वासुदेवो तथा चक्री पण सेवे बे, एवा था तीर्थराजपते नमस्कार था? वली जेने इंडो, उपेंडो तथा सिको अने विद्याधरनां स्वामी पण सेवे ..
पंचमःसर्गः १७ए वे, एवा था तीर्थराजपते नमस्कार था ? वली जेने ग्रैवेयक तथा अनुत्तर विमाननां देवो पण सेवे , एवा था तीर्थराजपते नमस्कार था? एवी रीते त्रणे लोकमा रहेनारा जुवनपतिर्ज, मनुष्यो, तथा देवो जेने नमस्कार करे ठे, एवा आ तीर्थराजप्रते नमस्कार था ? वलीअनंत, अक्षय, नित्य, तथा अनंत फलने देनारुं था तीर्थ जय पामो? तथा ते प्रते नमस्कार था ? वली जेपर अनंता तीर्थंकरो सिझ थया , तथा थशे, तथा जे मुक्तिरूपी स्त्रीनुं क्रीडाग्रह , एवा था तीर्थराजप्रते नमस्कार था ? एवी रीतनी आ पुंडरिक गिरिनी स्तुति जे माणस हमेशां नणे ते माणस घेर वेगं पण यात्रार्नु उत्तम फल मेलवे . एवी रीते चक्रीए श्री शत्रुजय पर्वतनी स्तुति करीने गणसहित श्रीनान गणधर महाराजने नमस्कार कयों. नमता एवा चक्रीनी पीउपर गणधर महाराजनो हाथ, जाणे कर्मरूपी हाथीने मारवाने मेरुपर सिंह चड्यो होय नहीं, तेम शोजतो हतो. पनी धर्मध्यानमां तत्पर रहीने, तथा गुरुनां वचनरूपी थमृतथी सिंचायां थकां थानंद सहित चक्रीए दिवस व्यतीत कर्यो. पनी प्रजाते चक्रीए संघसहित चैत्यमा रहेला प्रजुने तथा गुरुने नमीने पुण्यकारी पारj कयु. पनी तेमणे त्यां पुंडरिक गिरिनी समीपमा वार्ध- कीरत मारफते विनिता नगरी सर नगर वसाव्यु. त्यां मोटा मेहेलोनां त्रण कोड करखा, जाणे ते पर्वतने जोवा माटे निमेष रहित यएला नेत्रोनां समूहो होय नहीं, तेम शोलता हता. त्यां मेहेलोपर रहेली मणीमय श्रागासीथी अमावास्याने दिवसे पण माणसोने हजारो चंडो- नी ब्रांति थती हती. त्यां सोनानां मेहेलोनां शिखरोने जो जोश्ने, लोको मेरुने तो तेनां कचरानां ढगलासरखो मानवा लाग्या. वली त्यां समुडोमा जेम पाणीने तेम समस्त देशोनी वस्तुने लोको जोता हता. वली त्यांना मोहोटा गढनी श्राकाशमां अडती शिखाउँ क्षणवारसुधि, चालता एवा सूर्यनां घोडाउने पण विनकारी यती हती. वली निकलती ठे रतनी कांति जेमांथी एवां धाररुपी मुखोयें करीने, शोनायी जाणे देवनगरीनी पण हांसी करती होय नहीं, तेम ते नगरी शोजती इती. तेनी थंदर निर्मल कांतिवायूँ श्री युगादीशप्रजुन मंदिर, जाणे रतनो अक्षय यशनो कंद उंचो जतो होय नहीं, तेम शोनतुं हतुं; ते कंद व- , , १७० शत्रुजय माहात्म्य. धिने शिखरोथी शाखावालो, धजाउथी पांदडावालो, कलशोथी फलोवास तथा मोक्षरूपी अद्भुत रसने उत्पन्न करनारो हतो. वली त्यां वावो, कुवा तलावो, दीर्धीका, पदवलो, तथा वगीचार्ज गंचे प्रकारे शोजता इता एवी रीते सौराष्ट्र देशनी सीमामां आनंद आपनारुं ते आनंदपुर नाम नगर वसावीने, ते शक्ति सिंहने चक्रीए सोप्यु. पठी तीर्थयात्रामा उ त्सुक थयेला चक्री श्रीनान गणधरपासे श्राव्या, त्यारे ते पण गणो स हित साथे चालवा लाग्या. पडी पुण्यनी सेना सरखो संघ पण उंचुं मुरु राखी पर्वतने जोतो थको हर्षथी जरतजीनी पनवाडे चालवा लाग्यो. ते व खते पोतानां कसुंबी वस्त्रोथी जाणे प्राणीउँने राग देखाडती होय नहीं तेम स्त्री धवलमंगलो गावा लागी. वली ते वखते चारे कोरे आका शामां नंना, निशान, कंसाल, ताल, वीणा, तथा मृदंगोनां श्रवाजो सं नलावा लाग्या. ते वखते ऊंचां मुख करी पर्वतपर चडता संघनां लोक जाणे प्रगट रीते मुक्तिनां घरनी मनोहरताने जोता होय नहीं, तेम शो लता हता. चक्री उत्तर दिशाएथी चडता हता, अने बीजा कौतुक सर्व मार्गेथी ते पर चडता हता. सुधर्म गणधरनां महा तपस्वी चिक्षण नामनां शिष्य लोकोथी वींटाया थका पश्चिम मार्गेथी ते विमलाचलपर चडवा लाग्या. एवी रीते दश योजन चड्या बाद तृषातुर थएला श्रावको ते मुनिने कहेवा लाग्या के, अमोने प्राण जाय तेवी तृषा पीडा करे : श्रने तेथी प्रजुनां चरणकमलोने जोया विनांज अमारा प्राणो · पाणी- विनां फोकट जता रहेशे. एवी रीते तेउने पीडित जोश्ने मुनिए तेमने पाणी देखाड्युं. त्यारे तेजए कडं के, हे मुनिराज ! आटलां पाणीथी श्र- मारी तृषा जाय तेम नथीं, माटे तपलब्धियी एवं करो के, जेथी अमो सघला सुखी थश्य. पनी संघना लोकनुं सानिध्य श्छता ते मुनिए, तपल- ब्धियी ते पाणीये करीने मोटुं तलाव बनाव्यु. मंद मंद पवननी लेहेरो- थी हालतां मोजांए करीने मनोहर ले पाणी जेमां एवा ते तलावधी लोकोनुं मन विश्राम पाम्यु. ते पाणी पी पीने लोकोनां मनो अमृत रस- नां पानथी पण अधिक श्रानंद पाम्यां. एवीरीते संघनां लोकनां उपरो- धश्री चित्रण मुनिए तपनां प्रजावधी ते तलाव बनाव्यु; तेथी ते " चि- खण” नामर्नु तलाव कहेवावा लाग्युं. या तीर्थमां प्रौढ तपनां प्रजावधी , , पंचमःसर्गः २७ निए संघनां वाक्यथी सर्वने उपकार करनारुं ते तलाव वनाव्यु, माटे ते वेत्र जाणवू. तेनां पाणीनां स्नानश्री, पानथी, तथा जिननां अनिषेकयी पनी शुझिथाय . ते तलावनां पाणीथी स्नान करीने, तथा जिनचर- ने पखालीने माणस एकावतारी यश् मोक्षमा जायजे. हवे संघनो समूह 'पीथी तृप्त थश्ने, तथा तेनां वायुथी विश्रांत थश्ने सुखेथी प्रथम शिखरपर डवा लाग्यो. हवे चक्रीए त्यां जतां थकां, वृदोथी पंथिनां थाकने दूर रनारुं एक वन जोयु. ते लक्ष्मी विलास नामनुं वन एक योजननां विस्तार- बु, वावो तथा कुंडोथी शोनतुं, तथा नंदनवन सरखं हतुं. उत्तर दिशा- पी स्त्रीनां मुखपर तिलक सरखा ते मनोहर वनने जोश्ने शक्तिसिंह कीने कहेवा लाग्यो के, हे स्वामी ! था तमाल वृक्षोनी लीली श्रेणि गाडी देखाय , ते जाणे पर्वतनी मेखलापर इंद्रनील मणिनी कांची कंदोरो) होय नहीं तेम शोने . वली श्रा वृदोनी पंक्ति, श्रा पुष्पोने ण योग्य (दोरीमा परोववा लायक) जाणीनेज जेम, तेम पोतानां स्तकोपर धारण करे . वली वर्षाकालनां मेघ सरलुं श्याम, तथा व- ली सरखी पुष्पोनी श्रेणियी मंडित थएबुं था वन कोना तापने इ- तारुं नथी? वली था वन श्वेत पुष्पोनां गुहाथी, आकाशने सेंकडो चं- वालु करे ; तथा तेसां रहेला व्रमरो तेजना कलंकपणाने धारण करेठे. ली श्वेत पुष्पोनां समूहोथी, सर्व जगोए लीबुं एवं था उद्यान, पर्वत- पी लक्ष्मीना मोतीथी गुंथेला केशपाश (चोटला) सरखं शोने दे. वली हीथा कल्पवृक्षो पंथि प्रते चित दान थापीने पोताना नामनी स- लता करे . वली या वाजुए केलनां वृदो करता पासवानां पोताना दिडांउथी, सूर्यनां किरणोथी तप्त थएला प्राणीने वन नांसे के. वली के मूलथी ते शाखा सुधि फलप यएचां या फयतनां वृको, जाणे कोने तीर्थसेवाथी उत्पन्न थएलां फटीनेज उतां होय नहीं, तेम गेले. चारे कोरेयी नागरवही उंबी वीटारका लोगारीनां वृदों किन्न- ने शुं"लतावेष्टिक" नामनां नृत्यने दिली नयां ने !!! वली बड़ी पशोक, थांबा, चंपक, गुलाब, बुवा, ग, नारंग विगेरे वीजां हर ए शोजी रयां है. वही अत्री का नया विद्याधरोनी डा पानी पनी योताना तीन स्त्री, श्री युगादीका प्रहुन ८ २२ शत्रुजय माहात्म्य. नाश करे बे. वली तमाल, हिंताल, तथा तालोनी श्रेणियी व्याप्त थ एला आ वनमा संघनां लोकोनुं मन कणवार विश्राम पामे . मारे नदीनां चपल मोजांजैनां समूहथी व्याप्त थएला था किनारापर संघ जले पोतानो पसिनो तथा थाक उतारे; तेम मधुपानमां आनंद पा मता नमराऊनां ऊंकारथी मनोहर लागता एवा था पर्वतपर, क्षण वार सुधि हरिणादी स्त्री नले आपने पण आनंद आपे; वली हे राजन् श्रा वखते सूर्य पण आकाशनां मध्य नागमां आवेल ने, माटे अह तापनी पीडाने नाश करनारो शितल पवन आप पण सेवो? वली हे खामी ! चित्तने स्थिर करीने अहीं विश्राम करो ? केम के, विश्राम पए पंथिनी व्यथानो नाश करे . एवी रीतनां तेना वचनथी चक्रीए पए मनथी विचारिने वार्धकी मारफते हर्षथी त्यां आवास कयों. त्यां केटलाको स्त्री सहित पुष्पोनी श्रेणि लेवा लाग्या; तथा के टलाको वांदराऊनी तुलना करीने आंबानां फलो तोडवा लाग्या. केट लाको तो हरिणादी स्त्रीनां नयननां बेडा सरखा चंचल, तथा मार्गन थाक उतारनारा, एवा नदीनां पाणीमा स्नान करवा लाग्या. केटलाक तो त्यां पुष्पोथी बिगनां करवा लाग्या, तथा केटलाको वननां मनो हर पणाने तुरत वर्णववा लाग्या. चंपा सरखा गौर अंगवाली, तथा हरिण सरखी आंखोवाली, केटलीक स्त्री त्यां गोलाकार थश्ने रंग स हित रास रमवा लागी. केटलीक स्त्री हीचका खाती थकी नजदीक उन्नेला पोतानां जरतारने, दिवसे पण पोतानां मुखथी तेजस्वी चंजन ब्रम उपजाववा लागी. एवी रीते सघला लोको ज्यारे हर्षथी क्रीडा क रवा लाग्या, त्यारे नरत राजा पण शक्तिसिंहनी साथे ते उद्यानमा गया. त्यांनी सघली वातोने जाणनार शक्तिसिंह पण चक्रीने नाम ले लेश्ने दरेक पगले ते वननी चारुता देखाडवा लाग्यो, त्यां चक्रीए मो- तीनां चूर्ण सरखा पाणीथी नरेला, तथा श्रांखोने आनंद श्रापनारा एक कुंडने जोयो. ते कुंड शतपत्रादिक सोनेरी कमलोथी, तथा कलहंस प- दिना शब्दोश्री मनोहर लागतो हतो. हवे चक्रीए मंद गर्जारववाला मेघने पण जीती जाय एवी वाणीश्री हर्षपूर्वक शक्तिसिंहने कडं के, हे पुत्र ! तुं अहींनो जाणीतो , माटे या कुंडनां प्रजावनी वार्तारूपी अमृ- , .
पंचमःसर्गः २०३ , तनां सेचनथी मारा कर्णने पवित्र कर ? एवी रीतनुं चक्रीनुं वचन सांच- लीने शक्तिसिंह कहेवा लाग्यो के, हे चक्री ! ज्यारे श्रहीं पिताजी (श्री युगादीश प्रजु) पधार्या हता, त्यारे हुं तेमने वांदवा गयो हतो; त्यां में प्रजुने पुरवायी इंजे मने, ते ते पापोरूपी शत्रुउँने नाश करवामां शस्त्र सरखी, तथा पवित्र करनारी आ पर्वतनी कथा कही; अने ते वखते तेणे मने था कुंडनुं जे महात्म्य कयु , ते आप सांजलो ? था मोटा कुंडनुं नाम " सर्वतीर्थावतार" . आ तीर्थमां उत्सर्पिणी कालमां के- वलनाणी प्रजुनां मंदिरमा सौधर्मेद्र आव्या हता. तेमणे तीर्थकर प्र- जुनां स्नात्रमाटे था कुंडमां गंगा, सिंधु, पनसह आदिक तीर्थोनां ज- लाशयो कां. आ कुंडमां स्नान करवाथी सर्व तीर्थोनुं फल मले ठे; तथा थाना पाणीथी स्नपित करेला प्रजु मुक्ति थापे . वली जिननां चरणनां प्रक्षालनथी पवित्र थएला था कुंडनां पाणीयीत्रण प्रकारनी विपनी जयंकर पीडा पण नाश पामे . वली या जलनां स्नानयी कुष्टा- दिक संघली श्राधिव्याधि नाश पामे ठे, तथा कांति, कीर्ति अने बुद्धि प्राप्त थाय ते. घणा कालथी तथा पडता पत्थरोनां समूहथी आ कुंड जी. ण यएलो , तो पण तेनो प्रनाव तो हमणा वृद्धि पामेलो ठे. एवी रीते शक्तिसिंहनां मुखथी ते कुंडनो प्रस्ताव जाणीने चक्री उत्तम नावसहित थत्यंत यानंद पाम्या. पठी चक्रीए वार्धकीने कहीने ते कुंडने दृढ कराव्यो, तथा तेथी उत्पन्न थएला पुण्यनां समूहोथी तेणे पोतानां नवपंजरने | जर्जरित कयु !! पठी वैडुर्य, हीरा, माणिक्य, पुखराज विगेरेनी कां- : तिथी मंडित यएलो ते कुंड, विचित्र प्रकारनां पाणीनां मोजांयुक्त शो- नवा लाग्यो, तथा त्यारथी ते नारतकुंडनां नामथी प्रसिद्ध थयो. पठी ते त्रियामाने (रात्रिने ) एक यामनी (पहोरनी ) पेठे त्यां गालीने चक्रीए प्रस्थान करनारनी दूती सरखी नंना वगडावी. पठी चक्री ते कुंडमां सुनझापटराणी सहित स्नान करीने, तथा मनोहर बस्त्रो पेहेरीने, पे- हेला शिखरपर चड्या. ते वखते त्यां सोधौ पण नक्तिना रंगथी प्रे- रायो थको, स्नेहथी तेने जोवानी श्छायी विमानमां बेसी थाव्यो. प. ठी ते चक्री तथा इंच जाणे पोताना शरीरनुं वैक्यपणुं करता होय नहीं, तेम त्यां थानंदवी नेव्या. पठी ते इंड तथा चक्रीए श्रीनान गु. -- -0rn ru --.-46... 5-4- , २७४ शत्रुजय माहात्म्य. रुसहित सूर्यचंजनी पेठे मुख्य शिखरने हर्पयी स्पर्श कयों. पठी चक्रीए इंड सहित रायणने प्रदक्षिणा करी; त्यारे ते रायण पण पुष्करावर्त मेघनी पेठे तेमनापर तुरत हीर करवा लागी. पठी चक्रीए तेनी नीचे रहेला, तथा इंजे बनावेलां अने देखाडेलां श्री युगादीश प्रजुनां पग- लांजने नमस्कार कर्यो. पठी तेमणे महान नक्तिथी ते पाकापर यदा- कर्दमश्री लेपन करीने, तेनुं गुलाब श्रादिक पुष्पोथी पूजन कयु. पठी ज्ञा- नथी उज्ज्वल एवा प्रजुनेज साक्षात मनमां चिंतवीने तेणे ते पगलांने नमस्कार कर्यो. पनी इंड आनंद सहित अमृतने पण दूर करनारी वा- णीथी चंड सरखा चक्रीने कहेवा लाग्यो के, हे चक्री ! कालनां दो- षयी प्रायें करीने हीन गुणोने नजनारा माणसो मूर्ति विनां श्रा पर्वत- प्रते श्रझा करशे नहीं; वली तीर्थंकरोनां चरणोथी पवित्र थएलो श्रा पर्वतज तीर्थरूप में; तो पण विशेष श्रद्धामाटे अहीं प्रजनुं मंदिर जले थाय. वली जे जे काले जे जे तीर्थंकरोनी अहीं स्थिति थाय बे, ते ते काले ते ते तीर्थंकरोनी अहीं मूर्ति थाय बे. माटे था वखते श्री रुषज- देव प्रनु प्रथम तीर्थंकर विचरे बे, तेथी तमारां नगरनी पेठे अहीं पण तेमनी मूर्ति अने तेमनु मंदिर बनावो ? वली जेम बाहुबलिए पोतानी तक्षशिला नगरीमा चोरासी मंडपनो प्रासाद बंधाव्यो बे, तेवो प्रासाद तमो पण अहीं बनावो ? एवी रीतनां इंजनां वचनथी विशेष थएनी ने सुवासना जेनी, एवा चक्रीए वार्धकीने सोमयशानां कहेवा मुजब चैत्य बनाववानो हुकम कयों. त्यारे दिव्य शक्तिवाला वार्धकीए पण जरत म- हाराजनी आज्ञाथी मणि अने रत्नोए करीने “ त्रैलोक्य विज्रम" नामनो प्रासाद बनाव्यो. ते प्रासादमा पूर्वदिशा तरफ जुवनाजोगनां बत्र सरखा सिंहनाद प्रमुख एकविश मंडपो शोजता हता; तेम दक्षिण दिशामां जमशाल प्रमुख एकवीश, तथा पश्चिम दिशामां मेघनाद प्रमुख एक- वीश मंडपो, श्रने उत्तर दिशामां श्रीविलास प्रमुख एकवीश मंडपो शोजता हता; तथा ते सघला माणिक्यनां किरणोथी आकाशने पण चि- त्रित करता हता. ते प्रासाद' एक गाउ उँचो, अढी गाउ लांबो, तथा एक हजार धनुष्य पोहोलो हतो. वली त्यां चक्रीनां यशथी पूर्ण थएली दिशा- ऊनां जाणे हास्यो होय नहीं, तेवी मणिनां तोरणोनी श्रेणि चारे दि- - , पंचमःसर्गः २न्य . शार्डमां शोजती हती. वली तेमां लाखो गमे फरुखार्ड, रत्नमय वेदी- कार्ड, जाली तथा कटेराउ शोजता हता. वली तेमां सेंकडो सूर्यनी कांतिना ढगला सरखी कांतिवाली, श्री युगादीश प्रनुनी रत्नमय चतु- र्मुखी मूर्ति शोजती हती. तेनी वन्ने वाजुए थत्यंत कांतिवाली श्री पुं- डरिक महाराजनी मूर्ति शोजती हती. वली त्यां चक्रीए कायोत्सर्गमां रहेला प्रजुनी मूर्ति पण करावी; तथा तेनी वन्ने बाजुर्जए हाथमां खेंचेली तलवारवाली नमिविनमिनी मूर्ति पण करावी. वली त्रगडा गढमां र- हेला, केवलझानी तथा धर्मतत्व कहेता एवा प्रजुनी, एवी रीतनी चतु- मुखी मूर्ति पण तेमणे करावी. वली तेमणे हाथ जोडेली, तथा प्रजुस- न्मुख दृष्टिवाली, पोतानी मूर्ति पण कारिगरपासे करावी. वली तेमणे ह- पथी श्री नाजिराजानी, तथा मरुदेवा मातानी, अने वीजा पूर्वजोनी पण प्रासादसहित मूर्ति करावी. वली ते चैत्यमां रत्न तथा मणिनी वना- वेली सुनंदा तथा सुमंगलानी मूर्ति पण शोजती हती; तेम त्यां सर्व- ज्ञानमय ब्राह्मीनी शुन्ज मूर्ति, तथा सर्व संपदा देनारी निधानपर रहेली सुंदरीनी मूर्ति पण शोजती हती. वली त्यां पोतपोतानां वर्ण, लांठन, थने मानवाली नावि तीर्थंकरोनी मूर्ति पण नवघरमां रही यकी, शा. सन देवतासहित शोजती हती. वली त्यां जरत महाराजाए करावेली पोतानां वीजा नाजनी पण मणि थने रत्नोनी प्रासादसहित मूर्ति थत्यंत शोजती हती. एवी रीते विचित्र प्रकारनी चैत्योनी श्रेणि ते ती. र्थमां वनावीने, चक्रीए त्यां कारिगरो, चिताराजे, रखेवालो, तथा पूजा- रीउने राख्या, तेम त्यां जिनपूजामाटे तेमणे कारी, थाल, कलश, उत्र, । चामर, दीपक, थानूपण, थारतिप्रमुख उपकरणो मुक्यां. वली ते तीर्य- : मां हाथीनां यासनवालो, वन्ने जमणा हाथोमां वरदाम तया यक्षमाला धरनारो, थने वन्ने डावा हायोमा बीजोरं तथा नागपाश धरनारो, तथा • तपेला सुवर्ण सरखी उत्तम कांतिवालो गोमुख नामनो यह पोतानी श्छाधीज रक्षक थयो. वली सोनेरी कांतिवाली, गण्डनां श्रासनवाली, जमणा दायोमां वरदाम, थदमाला, चक्री, तथा पाशने धरनारी, डावा दायोमा धनुष्य, वन, चक्र तथा यंकुशने थरनारी, अने दक्ष एवी छ. प्रतिचका नामनी शासनदेवी ते तीर्थमा रक्षक या - २७६ शत्रुजय माहात्म्य. हवे शुज दिवसे बाहुबलि, श्रीनान, नमि, विनमि आदिक सूरिज, तथा सो श्रादिक देवो पण त्यां एकग थया. ते वखते इंजना हुकमची नक्तिवंत आनियोगिक देवो, गुरुए कहेलो पूजानो सामन तुरत लाव्या. पबी त्यां ते इषिर्जए शांतिस्नात्रसहित छादशांगोमां कहेली विधिपूर्वक चैत्योनी तथा प्रतिमानी प्रतिष्ठा करी; तथा संघसहित सूरिमंत्रथी प. वित्र करेला वास अने अतोने ध्वजदंडोपर तथा मूर्तिजेपर तेजेए नांख्या. ते वखते त्यां सर्व वाजित्रोनो मंगलिक ध्वनि सर्वना कोंने पवित्र करवा लाग्यो. एवी रीते चक्रीए करेलो प्रतिष्ठा महोत्सव त्यां थयो, तथा अधिष्टायक देवो पण त्यां प्रत्यक्ष थया. पनी चक्रीए त्यां उत्तम मंत्रना उच्चारपूर्वक सुवर्णनां कलशोथी जन्मोत्सवनी पेठे प्रजुनुं स्नात्र कयु. पनी तेमणे कर्पूर, अगर, कंकोल, कस्तुरी, चंदन आदिकथी प्रनुनी प्रतिमाने लेपन कयु: तथा साथे पोतानी कीर्तिथी जगतने पण लिप्त कयुः पनी चक्रीए ज्ञानी गुरुजने जमणी बाजुए बेसाड्या, तथा साधवीउने अंतःपुरनी स्त्रीसहीत डाबी बाजुए बेसाडी. पली चंदन, मंदार, संतान, हरिचंदन, पारिजात, कल्पवृक्ष, मही, बकुल, कमल, केतकी, मालती, जुझ, करवीर, शतपत्र, जासुद, तथा कटहार प्रमुखना, तथा विचित्र प्रकारनी सुगंधिनां उबासथी खेंचाएला जमराए करेनुं जे स्पष्ट नृत्य ज्यां, एवां पुष्पोएं करीने, इंड तथा चक्री प्रमुखोए प्रजुनी पूजा करी. पनी सर्व जनोए अदत, फल, धूप, दीपक, नैवेद्य, जल वि- गेरेची पूजा करी. पनी हाथमां आरती धारण करता, तथा स्फुराय- मान मुखवाला शुनारंनी चक्री, दिवसे उगता सूर्यसरखा शोजवा लाग्या. पनी इंड प्रमुखोए नवतापने बेदनारी तिलकनी श्रेणि करी. सर्व (अज्ञानरूपी) अंधकारने नाश करनारी भारतिने जमणी बाजुथी फेरवता चक्रीपर पुष्पोनी वृष्टि पडवा लागी,अने तेथी ते अत्यंत शोजवा लाग्या. वली तेनां हाथमा रहेलो, तथा एक शिखावालो मंगलदीवो, जगतमां दीपकसमान एकज था प्रजु बे, एम जाणे कहेतो होय नहीं, तेम शोनवा लाग्यो. ते वखते हर्षित थश्ने चक्रीए जे जे कार्य कर्यु, तेनुं फल तो चक्रीज जाणी शके तेम बे. पबी कर्मोनी सायेज शरीरने न- मावीने चक्रीए श्रीयुगादीश प्रजुने नमस्कार कयों. पड़ी रोमांचरूपी पंचमःसर्गः १७७ कंचुकने धारण करीने, तथा करता हश्रुश्री नीजाश्ने, अने पोताना हाथोने मस्तकपर जोडीने चक्री नीचे प्रमाणे स्तुति करवा लाग्या के, हे प्रजु ! बुद्धिरूपी धनथी हीन थएलो हुँ क्यों ? अने गुणोना समुन- तुव्य श्राप क्या ? पण आपनी नक्तियी वाचाल थएलो हुँ श्रापनी स्तुति करूं तुं. हे प्रनु ! तमो अनंत, तथा जगत्पूज्य ठो, तेम अनादिरूपने जजनारा दो अने थापनां यथावस्थित खरूपने तो योगि पण जाणी शकता नथी. वली हे प्रनु ! थापे अन्योथी सर्वथा पुर्जय तथा श्रात्मा- र्थनो नाश करनारा एवा रागादिक शत्रुने तपरूपी हथीयारथी हण्या के वली वीजा नामधारी देवो तो रागादिकथी विडंवना पामेला ने ते अंतरंग शत्रुर्जने नहीं मारतां वहारना शत्रुने मारे ठे. वली हे अनंत झाननां माहात्म्यवाला एवा चारित्रमा चतुर ! तथा जगतमा प्रदीप स- मान; एवा हे नाजेय नगवन् ! थापनाप्रते नमस्कार था ? वली हे प्रनु ! थापे योगनां थावे अंगो एवीरीतें वनाव्यां वे के, ते थारे कर्मोनो नाश करे . वली श्रीशर्बुजय पर्वतप्रते रतसरखा, तथा श्री नानिरा. जानां कुलमां सूर्यसरखा, तथा स्वर्ग अने मोदनां व्यापारवाला एवा आपनी ढुं स्तुति करुं हुं. वली हे प्रजु! रनथी जेम सुवर्ण, तथा तेजयी जेम सूर्य, तेम थापनाथी था शत्रुजय पर्वत थलंकृत थयो ते. वली हे प्रनु ! हुँ थापनी पासेथी स्वर्गसुख, के मोक्ष,के लक्ष्मी मागतो नयी; पण फक्त थापनां चरणकमलो मारा मनमा वसो ? एवी रीते स्तुति करीने चक्रीए मुकुटथी पृथ्वीतलने स्पर्श करीने श्रीयुगादीश प्रजुने पं- चांग नमस्कार कयों. पठी श्री प्रथम प्रनुनी माता, तथा प्रथम सिफ एवां मरुदेवी मातानी पूजा करीने चक्रीए तेमनी नीचे प्रमाणे स्तुति करवा मांडी के, था जगतने शत्रुयी परानव पामतुं जोश्ने, दया लावी जेणीए, अजयदान देनार प्रथम प्रतुने पोतानी कुक्षिमा धारण कर्या, एवां मरुदेवी माताने टुं बढुवार नमस्कार करूं तुं. वली जेणीए थक्षय सुखवासा मोक्षमां वास करेलो ठे, तथा चिपपणाधी जगतनो स्वनाव जाण्यो ठे, तथा महा थतिशयवंत, एवां ते मल्देवी माताने हुँ त्रिविध विविध नमस्कार का तुं. वली तेणीना समान परम योगने धरनारी को पण । नधी, केम के, तेमणे हाबीना कुलस्थतपर रहीने पण पोतानां ------ -.-.- , रतन शत्रुजय माहात्म्य. अंतरंग शत्रुउँने हण्या; वली पुत्रपर बहु प्रेमवालांज होय नहीं जेम, तेम ते पोतानां पुत्रने थनारं सुख जोवा माटे प्रथमथीज मोदमां गयां. वली हे माता ! जगतमां नूषण समान, योगीश्वरी, तथा समस्त नाबोने जाणनारांएवां जो तमो न होत,तो था युगादीश प्रजु,जगत, बोधिलाज, ज्ञान, मोदा, तथा (अंतरंग) वैरीनो नाश क्याथी होत ? वली हे माता! थापनां चरणोनां नखोनां संगथी मारुं निबिड अज्ञानरूपी सर्व अंध- कार नाश पामो? वली आप जगतनां प्रथम गुरुना कारणरूप बो, तेथी हुँ श्रापनी स्तुति करुं बु, तथा आपने नमुं , अने चिंतवू . जगतनां इश्वरनी माता, योगिनी तथा जगतनी इश्वरी, अने देवोथी पण सेवा. एलां एवां मरुदेवी माता माराप्रते मंगल करो? एवी रीते मरुदेवी मातानी स्तुति करीने चक्री ब्राह्मीनी मूर्तिने पूजीने तेनी स्तुति करवा लाग्या के, जे सर्व विश्वनी स्थितिरूप बे, तथा योगिर्जने पण ध्यान ध. रवा लायक बे, नवनयने हरनारी बे, माणसोने तारनारी बे, दिव्य श. क्तिवाली बे, मनुष्य अने देवोथी पूजाएली , तथा जे मंत्ररूप वरूप- वाली में, एवी युगादीश प्रजुनी पुत्री श्री ब्राह्मी माता मने सुख आपो! वली डोलरसरखी निर्मल एवी जे ब्राह्मी माताने, उत्कृष्ट समाधिमां र हेला योगी पोतानां हृदयकमलमांधारण करीने स्मरण करता थका पा- पानां समूहने तजीने परम तत्व जाणे , एवी निर्मल शीलने धरनारी ते ब्राह्मी माताने ढुं नमस्कार करुं बुं. सुर, असुर अने मनुष्योने जा- णवालायक, तथा श्री युगादीश प्रजुनी पुत्री, अने ब्रह्म शब्दने उत्पन्न करनारी ते ब्राह्मी माता विघ्नोनी शांतिमाटे था ? एवी रीते तेमनी स्तुति करीने, तथा तेमने नमीने, चक्री सुंदरीनां चैत्यमां जश्, तेने पू. जीने स्तुति करवा लाग्या के, हे सुंदरी बेहेन ! तमो आ पृथ्वीनां जू. षणरूप लक्ष्मी हो, तथा शुन्न लक्षणवालाप्रते तमो नित्यरूपे बो, वली तमारे माटे प्रायें करीने या जगत तपो करे.जे, तथा तमोने माने जे; वली श्रा जगतमां कांकरा, तथा हाडकारूप पदार्थों पण जे रत्न श्रने शं- खरूप थाय बे, ते तमारी दृष्टिनां प्रजावधी थाय बे. वली हे जगवती! नीच वंशमा उत्पन्न थएलो माणस पण थापनां श्राश्रयश्री कुलीन श्रने पंडितोने पण सेवनीक थाय बे. वली हे देवी! तमारा प्रसादथी श्रा , पंचमःसर्गः एनए त्रणे जगत पण सघला लोकोने सेवनीक थाय ते. वली लक्ष्मीने लीधे लो- कोना मनमां धर्मनो पण श्रादर थाय ठे, माटेलोको तमारी सेवा करे . वली हे जगतनुं हित करनारी सुंदरी ! तुंज बुद्धि, धृति तथा मति ; तथा हे थादि देवनां कुलरूपी समुअप्रते लक्ष्मी समान देवी ! हुँ तारी स्तुति करुं हुं. एवी रीते जक्तिनां समूहथी उन्नत थया थका चक्रीए सुं- दरीनी स्तुति करीने, तथा नमीने उत्कृष्ट रीते प्रजुनी पूजा करी. पठी तेमणे सुवर्ण, रू', तथा वस्त्रोथी, गणधरोए प्रतिष्ठित करेला महाध्वजो सघला प्रासादोपर चडाव्या. पठी चक्रीए उत्तरासंग करीने,गुरुपासे श्रावी, तथा प्रदक्षिणा देश्ने, तेमनां चरणोनुं चंदनथी पूजन कयु.पठी श्रीनान गणधरे “ सूरिमंत्रथी प्रतिष्ठित थएटुं, दृष्टिदोषने नाश करनारुं तथा गुरुनां हाथरूपी कमलोथी उत्पन्न थएवँ, तिलक तमोने मंगल थापो?" एवी रीते कहीने हर्पथी मुक्तिने वश करवामां औषधसर तिलक जरत महाराजना कपालमां कयु. पठी चक्रीए हे क्षमाश्रमण ! हुँ थापने वां- दवाने श्छं तुं, एम कहीने तेमनी अनुज्ञा मल्या वाद, तेमणे श्रीनान ग- पधरने नमस्कार कयों. त्यारे गुरुए पण सर्व लक्ष्मीउने वश करवामां यो- पधरूप, यापदारूपी सर्पप्रते गरुड समान, तथा संसारने तारनारो धर्म- लान तेमने थाप्यो. पठी चक्री हर्पपूर्वक तेमनां मुखरूपी चंडमांयी नि- कलती वाणीरूपी अमृतने पीवाने चकरोनी पेठे तेमनी पासे वेग. तेव- खते ते चक्रीनां मुखरूपी चंजनां उदययी गुरुनो ज्ञानरूपी समुड जाणे यंदरथी उत्तरायो होय नहीं, तेम देशनाना मिशथी बहार निकल्यो. जे माणसो था तीर्थमां जिनने पूजे ठे, तेजेज धन्य, तथा कृतार्थ ठे, थने तेथीज था पृथ्वी नूपित थएली . जे राज्यमा वेगवाला घोडा, मदो- न्त हाथी, सर्व संपदा, थनुरक्त सेवको, चामर सहित श्वेत ठत्र, सिंहा. सन, उत्तम शय्या, शुद्ध राणी, संगीत, सुगंधि वस्तुउँ वारांगना-नां विलास, उनीस जातनां नाटको तथा तेनां विनोदो, मले; ते राज्य जिन पूजाथी मले ते. जे माणस दही, दृध, घी, साकर, तथा चंदन, एवी रीते पंचामृतथी जिननी पूजा करे , ते देवरूप धाय . वली जे माण- सो हमेशां प्रतुने पोताने दावे पूजे ठे, ते मोदमां जाय दिवसमा एरवार पर जो जिननी पुजा करवामां थाचे, तो अनेक जबातुं उपा. .
H-PARAM." ..+1.2 *-*-Urinetrit १० शत्रुजय माहात्म्य. र्जन करेनु पाप पण नाश पामे . वली जे माणस प्रजुनी तीर्थोदकथी स्नात्र करीने चारवार कुसुमांजलि मुके , ते चारे गतिने नजनारो थतो नश्री; ( अर्थात् मोक्ष पामे बे.) वली जल, पुष्प, अक्षत, धूप, फल, नै वेद्य, दीपक, स्तुति, अने पत्रादिकथी पण नक्तिपूर्वक प्रजुने पूजवा. एवी रीते जिनाज्ञा पूर्वक जे माणस अष्टांगथी प्रजुनी पूजा करे , तेनी पासे आठे सिद्धि प्रगट थश्ने श्रावे . वली जे शुन जाववाला भाणसो साते देत्रोमां उत्तम अव्य वावीने समय आव्ये तेने नावनारूपी पाणीथी सिंचे जे; ते था चौद रअ प्रमाण लोकने नेदीने समाधिथी अनंत ज्ञान तथा अनंत सुखमय मोदने मेलवे बे. तेमां प्रथम मणि, रत्नादि- क, सुवर्ण, रू', पत्थर, अथवा काष्टर्नु जिनमंदिर बंधाववं; वली जे फक्त घासनां पण जिनालयो बंधावे , ते पण देवलोकमां अखंडित विमानोने मेलवे बे. वली तमारी पेठे जे उत्तम रत्न श्रने सुवर्ण श्रादि- कथी जिनमंदिरो बंधावे , तेवा पुण्यशालीनां उत्तम फलने तो कोण जाणी शके तेम ? जिनमंदिरमा जेटलां काष्टादिकनां परमाणु होय बे, तेटला लाख पठ्योपम सुधि, तेनो बनावनार वर्गसुख नोगवे . वली नवु जिनमंदिर बंधाववामां जेटबुं फल थाय बे, तेशी आग्गणुं फल तेनो जिर्णोद्धार करवायी विवेकीने याय बे. वली शत्रुजयादिक तीर्थोमां जे प्रासादो तथा प्रतिमा करावे , तेजना पुण्यने तो ज्ञानीज जाणी शके. माटे मणि, रत्न, सुवर्ण, रु' काष्ट, पत्थर अने माटीनां पण एक अंगु- वगनां प्रमाणथी मांडीने एकसोने सात अंगुगनां प्रमाणसुधिनां, जे शुद्ध जावथी जिनविंवो करावे , ते ने मुक्तिरूपी लक्ष्मी वश थाय बे. वती जे.माणस एक आंगुलनां प्रमाणवालुं पण जिनविंव बनावे , ते नवांतरमां एक बत्रवालु (समस्तपृथ्वीन) राज्य मेलवे . वली जेम मेरुथी को वीजो पर्वत मोटो नथी, तथा जेम कल्पवृक्षायी बीजं को वृक्ष श्रेष्ट नथी, तेम जिनविंव कराववा समान बीजो कोई धर्म नथी.. जिनबिंवो वनावीने उर्गतिथी कोने जय ठे? केम के,जे सिंहपर चडेला , तेर्डने शियाल क्याथी पराजव करी शके तेम ? जेये गुरुनी श्राझा प्रमाणे जिनविवो जराव्यां ठे, तेजेनां घरनां श्रांगणामांत्रणे लोकोनी संपदा दा. सी यश् रहे ठे. वली जे माणस सूरिमंत्रयी अरिहंत प्रजुनी प्रतिष्ठा , दूर करवामां मेघनी श्रेधि सरखो. दारिकरूपी रात्रिने नाश करवा पंचमःसर्गः रएर न करावे ठे, ते थरिहंतपदवी पामे वे; केम के, वाव्याप्रमाणे फल निपजे ! ठे. जेटला हजार वर्षांसुधि लोको जिननी पूजा करे ठे, तेटला कालसुधि ते विवनां करनारने तेनां फलनो अंश मले ते. वली विवोनी प्रतिष्ठा क- वा! रवाथी बन्ने लोकमां हितकारी एवं जे फल प्राणीने थाय ठे, ते तो केव- नी लीज जाणी शके. वली (दरेक कार्यमां) करनारने, करावनारने, अनुमोदन पर करनारने तथा सहाय करनारने शुन्नाशुन वन्ने तुल्य फल थाय ठे, एम श्री गई जिनेश्वर प्रजुए कहेलू ठे. वली जे देशमां अथवा जे नगरमां अरिहंत ६ प्रजुनां विवनी प्रतिष्टा थाय , त्यां रोग, उकाल के, वैर होतां नयी. हू वली जे शुन चित्तवाली स्त्री जिनेश्वर प्रज्जुनां स्नात्र माटे पाणीथी नरेली ॐ गागर पोतानां मस्तकपर उपाडे , ते चक्रवर्तीनी पटराणी थने, मोक्ष जाय . वली जीवविनानुं जेम शरीर, विद्याविनानो उत्तम पुत्र, शांखो- विनानु उत्तम मुख, पुत्र विनानु उत्तम कुल, पाणी विनानुं तलाव, तथा । सूर्य विनानुं जेम आकाश तेम प्रतिष्ठा विनानुं विव शोचतुं नयी.वली झा- नविना संसार ब्रमण थाय ठे, थने झानथी मोदनो संगम थाय . सि. शांतनां थाराधनरूप ज्ञान, अव्ययी थने नावधी एम वे प्रकारनुं . झा- ननां पुस्तकोनी रक्षामाटे कवली, पागं, रूमाल विगेरे थापवां; तेनीपास, दीपक थने धूप करवो, तेपर वासक्षेप नाखवो, तेनी पासे संगीत करवू, श्रष्टमंगल थालेखवां, तथा तेउनुं फल, पुप्प, थक्षत विगेरेथी पूजन क- ई. र. ए झाननुं अव्याराधन ठे. ज्ञानने सांजल, तेपर श्रझा राखवी, न- णावयु, तेम ते झाननां जाणनारनी नक्ति करवी, ते झाननुं नाबाराधन स वे. हे राजन् ! एवी रीते करेली थागमनी पूजा नवरूपि जडतानो नाश करनारी, तथा केवलझानने उत्पन्न करनारी . ज्ञाननी पूजा करवायी माणसो चकीना तथा सादिकना नवने मेलबीने माद जाय ठे. चतुर्विध संघनी पुजा श्रने उपासना करवी; ते चारे देतो लोकोत्तर मुख देनारां वे. जेने घेर संघ थावे ठे, तेना दायमां चिंतामणि रत्न, तेना यांगणामां कल्पदा तथा तेनीपासे कामधेनुं था। जाणवी; तेम तेनुं कुल कलंकर- दिल जाणवं. वली जेनां मस्तकने संघनां चरणानी रज स्पर्श करे , ते पवित्र माणसने तीर्थ यानुं पल थाय . पापोनां समूहाती गाने . . म Fat हा .. -umude... AAnanuman-and--- Mant.me.martanmumtianitarhatarnatantinute .... , . २एश शत्रुजय माहात्म्य. सूर्यसरखो, तथा कर्मरूपी हायीने मारवामां सिंहसरखो सनातन संघ जयवंतो वर्तो ? जेणे फल, तांबुल, वस्त्र, नोजन, चंदन तथा पुष्पोथी श्री संघनी सेवा करी बे, तेने सर्व उत्तम फल मव्युं . एवी रीते हे चक्री! जैन राज्यमा रहेलां श्रा साते क्षेत्रो हमेशां फलदायक जे; अने तेउमा वावेलुं धनरूपी बीज विनरहित उदय पामे थे. एवी रीते मुनिना वच- नरूपी अमृतने पीपीने पण जाणे अतृप्त थया होय नहीं, तेम मनमा आश्चर्य थश्ने ते चक्री मस्तक धुणाववा लाग्या. पली गुरुनां चरणोने, तथा बीजा मुनिउँने पण नमस्कार करीने, मुनिनी वाणीनुं स्मरण करता थका चक्री पोताने स्थानके श्राव्या. त्यां तेमणे अत्यंत रसवाली षट रसनी रसवती जमीने, आनंदित यश् क्षणवार उत्तम नझासन पर निसा करी. पनी चक्री सोमयशा, शक्तिसिंह, तथा सुषेण आदिकथी वी. टाया थका इंजना आवासे आव्या. ते वखते इंड पण पोतानां श्रावास प्रते चक्रीने आवता जोश्ने आनंद पामतो थको पोतानां श्रासनथी उठ्यो. पनी महोदयवाला ते बन्ने एक आसनपर बेठा थका अत्यंत शोनवा लाग्या. पनी त्यां परस्पर केटलीक कथा कर्या बाद,इंस चक्री- ने कहेवा लाग्या के, हे चक्री ! श्री युगादीश प्रनु अमारे पूजवा योग्य बे, केम के, अमो तेजेनां चाकरो बीयें; अने तमो तेमना चरमशरीरी पुत्र बो; वली तमो संघपति तथा तीर्थनो उकार करनारा बो, तेथी स- र्वथा प्रकारे पूजनिक बो; वली तमोए करेली आ पूजानां अनुवर्तनश्री लोको पण तेम करशे; तेम वली जो हुँ तेम करीश, तो वली विशेषथी तेनुं अनुकरण थशे; पबी चक्रीए पण तेम करवू अंगीकार कर्याथी इंजे देवो सहित विधिपूर्वक कुसुमादिकथी पूजा करी; अरिहंत प्रजुनी था- शिषथी, विविध प्रकारनां अव्योवाला पुष्पनी माला हर्षथी तेणे पोतानां कंठमा स्थापन करी. पनी देवोसहित वीरसमुझे जर त्यांथी कलशोमां उत्सवसहित जल नरी, पाला आवी तीर्थंकरनां चरणोनुं तेणे हर्षथी स्नात्र कर्यु; तथा त्यां सुपात्रोने दान थाप्यु. ते दिवसथी लोकोमा ते म- हान इंझोत्सव प्रसिद्ध थयो, केम के, जेम महान पुरुषो वर्ते , तेम लोको पण ते करे बे. एवी रीते नरत चक्रीए, तथा इंजे पूजा करी, त्यारथी, विविधोदयवाली बहुविध जिनपूजा प्रचलित थ पड़ी इंजनी पंचमःसर्गः २५३ माझाथी त्यां अप्सराए, तथा हाहा हुहु विगेरे गांधर्वाए लोकोने हर्ष आपनारं संगीत कयु. संगीत त्रणे लोकोने वश करनारु, स्वर्गादिक सुख यापनालं, तथा सर्व लोकोनां सर्वश्रयोंने साधना ; संगीत सुखदु:- बमां सरखं वे; तथा ते बाद अने शेलडीना रसथी पण अधिक (मिठा- शवालु) ठे, तेम जिन पूजामां ते संगीत पापने हरनारुं वली तेणे सु- वर्ष प्रते जाणे सुगंध लाववानी श्छायीज होय नहीं तेम, ते तीर्थमा वेशे करीने मुनिउनी त्रिविधं पूजा करी. वलि त्यां तेणे सुवर्ण, रत, रू', जल, अन्न तथा वस्त्रोथी, फरीने न आवे एवं याचकोर्नु दारिज दूर कयु. वली नरत राजाए ते तीर्थनी पूजा माटे ते सुराष्ट्र देश थापी दीधो; अने त्यारथी ते पृथ्वीमां"देवदेश" तरिके प्रसिद्ध थयो. हवे एक दिवसे ते चक्री अने इंश एक आसनपर वेसीने परस्पर कथा रूपी अमृतरसने पीता हता. तेटलामां मोटा हृदोनां श्रावतोंरूपी नालिवाली, विकखर कमलरूपी मुखवाली, कांग रूपी जघनयी मनो- हर, रसवली, (पाणीवाली) अंदर रहेला वेटोरूपी स्तनोथी मनोहर लागती, हंसोरूपी वस्त्रवाली, लावण्यने धरनारी, वृदोनी घटाश्री सूर्यने न जोती, शुजने धारण करनारी, पुण्यनी सोवतवाली, पूर्वाब्धिरूपी प. तिना संगवाली, पोताना तरंगोथी नाचती, चकोररूपी थांखोवाली, खस्य, तथा उत्तम पर्वतयी (राजाथी) उप्तन्न थएली एवी कुलस्त्री सरखी शत्रुजयी नदीने जरत महाराजे थागल रहेली दीठी. चकोर, चातक, चक्रवाक, हंस, तथा सारसथी शोनीती यएली, मोजांथी चपल कमसोवाली, जमराउना गायनोवाली, तथा बन्ने शिखरो बच्चे मर्यादानी पेठे रहेली, एवी ते शgजयी नदीने जोश्ने जरत राजाए इंझने पूयुं के हे इंछ ! था नदी का ठे? त्यारे इंजे पण कयुं के, दे चक्री ! था शQजयी नामनी नदी , थने ते शत्रुजय पर्वतनां थान- यची गंगाधी पण थधिक फल देनारी ठे. या नदीमा रहेवा हृदोनुं जो जुई जुडं माहात्म्य कहेवामां थावे, तो खरेखर वृहस्पतिना पाए सेंकडो वर्षों बीती जाय. पूर्व केबसनाएं। नामना नीर्थकरना नात्र माटे थहीं शानं गंगाने उतारी दती. ते नही बताट्य पर्वनवी जमीननी थंड- रज बहे , तथा था शवंजय पाले ते प्रगट बाय ने, अन तेत्री ते .
, २४ शत्रुजय मादात्म्य. 'शत्रुजयी” नाम पडेलु . आ नदीनां जलनां स्पर्शथी कांति, कीर्ति, लक्ष्मी, बुद्धि, धृति, तथा समाधि थाय , अने सिधि वश थाय वली हंस, सारस, चक्रवाक श्रादिक जे पदिङ पण आ नदीना पाणीने स्पर्श करे जे, तेजने पापरूपी मेल चोंटतो नथी. वली या नदीनां पा- णीथी सर्व महारोगो नाश पामे में; बली जे माणसो आ नदीना कांठा- पर उगेला वृदोना फलो खाय डे, तथा उमालसुधि जे आनुं पाणी पीए , ते वात, पित्त, कुष्ट आदिक रोगोने क्रिडामात्रमा जीतीने सु- वर्ण सरखी कांतिवाला थाय ; वली श्रा नदीनां जलनां स्नानयी शरी- रमांथी पापो पण चाल्या जायजे, त्यारे औषधोपी साध्य एवा वातपि- त्तादिकनी तो वातज शी करवी ? आ शत्रुजयी नदी स्पर्शथी पण सर्व तीर्थोनां फलो देनारी, तथा सर्व पापोने हरनारी बे; वली हे चक्री ! जेनां पाणीनां स्पर्शथी शांतनु राजानां पुत्रो सुख पाम्या, एवा था न. दीना अहनुं तमो माहात्म्य सांजलो? आ जरत खंडमां श्रीपुर नामनुं नगर थे, त्यां शत्रुनने नाश करनारो शांतनु नामे राजा हतो; तेनी सुशीला नामनी स्त्रीए एक दहाडो ख- नमां अति धूसर धूमकेतुने जोश्ने, ते वात पोताना स्वामीने तुरत क- ही. अनुक्रमे ते स्वप्नने अनुसारे तेणीने कुलक्षणो पुत्र थयो; अने तेज वखते राज्यलक्ष्मीना मुख्य अंगरूप हाथीनुं सैन्य नाश पाम्युं. वली फरीने पण तेणीने पुष्ट स्वप्नथी सूचित हीन पुत्र थयो, अने ते वखते घोडाउनु सैन्य नाश पाम्यु. तेवीज रीते त्रीजो पुत्र थवाश्री, जीव- हिंसाथी जेम धर्म, तथा लोनथी जेम सर्व गुणो, तेम राजानी सर्व संप- दा नाश पामी. चोथा पुत्रनी जन्मवार्ता सांजलतांज शत्रुर्जए सैन्य स- हित श्रावीने ते श्रीपुर नगरने घेरो घाख्यो. त्यारे सघलो नंडार विगेरे क्षीण थवाथी ते शांतनु राजा पोतानी स्त्री सुशीलाने तथा पुत्रोने बे- इने रात्रिए कंक नासी गयो. तेनां नील, महानील, काल, तथा महा- काल नामना ते चारे पुत्रो साते व्यसनोमां लीन थया. जुगार, मांस- जोजन, मदिरापान, वेश्यागमन, चोरी, शिकार, तथा परस्त्रीगमन, ए नामनां सात व्यसनो उत्तम जनोए कहेला . जुगारथी बीजां व्यसनो पण थाय ठे, माटे बन्ने लोकमां अहितकारी जुगारनो त्याग करवो. वली. है पंचमःसर्गः रए जे मांस, पोतानां शब्दबीज कहे ठे के, “जेने तुरत नरकमां जq होय, ते मने जहण करे" माटे ते मांस लक्षणनो त्याग करवो. जुगारथी ध- न, यश, धर्म, बंधुवर्ग तथा कुलनो क्षय याय ठे, तथा तेथी फुःखनां समूहो देनारी नरक यने तिर्यंचनी गति मले . जे उर्बुद्धिन जीननां स्वादयी मांस खाय ठे, तेउँने शीयाल, अने पिशाच सरखा नरकगामी जाणवा. जे मदिरापान थनानुं मूल, बुद्धि, कांति अने यशनो नाश करनालं, तथा पोतानी माता अने पोतानी स्त्री वञ्चना यंतरने पण नहीं जणावनारुं ठे, ते मदिरापान कोण अंगीकार करे ? वली चन्ने लोकनो विघात करनारूं परस्त्रीगमन तजवू; तेम पापरूप वेश्या प्रते जरा पण प्रीति करवी नहीं. जे चोरी या लोकमां पण प्रत्यक्ष रीते वध, बंधना- दिक पुःखो करनारी ठे, तेम परलोकमां पण पुखदायी ठे, एम धारी उत्तम वुद्धिवाने तेनो त्याग करवो. चोरीश्री था लोकमां पण कर्ण, ना- क, यांख, हाथ, पग विगेरेने पीडा थाय , तथा परलोकमां चांडाल- कुलमां उप्तत्ति थाय . धर्म रूपी वृदनां मूलमा थनि सरखा, कीर्ति- रूपी महेलपर मशीना लेप सरखा, एवा शिकारने सर्वज्ञ प्रनुए धिका- रेख , माटे तेनी वार्ता पण सांनलवी नहीं. जे शिकारना व्यसनी मा- एसो प्राणीउने मारे ठे, ते पुःख, दरिझता, तथा इष्ट पीडानां लोग- बनारा थाय ठे. एवी रीतना साते व्यसनो सेवनारा ते चारे पुत्रो कुटी थया. कदरूपा, कर, हेपी, तथा कुसंगमां पडेला ते पुत्रो, कुग्रदो जेम चंजने, तेम राजाने वीटीने रहेता हता. एवी रीते ते पुत्रो सहित ते राजा एक देशमांची वीजा देशमा, नया एक बनमांबी वीजा बनमा जमवा लाग्यो, पण कोइ जगोए सुख पाम्बो नहीं. हमेशां अत्यंत ना- जन करतां उतां पण रोगग्री प्रस्त यएला ते पुत्रो राजाना मनमा पत्री चिंता उत्तर करवा लाग्या के., दारिऽपणामां पण बरी विगेरेपी रीने जे जीविताशा प्राणी करे . ते नवज्ञ शमाटेज थाय : माट दये तो थाजे गो तेम करीन पा था नी तया पुत्राने उतरीने, तुम्न आपधात करीक्षा. पिचारिने ते कोक मोटा पर्यनपर नया त्या तक उन जिननंदिर जो. प्राण प्रवापना प्रन्यान सनचे जाते नातं जेवानी इशा करतो होय नाही, तेन ते, कुटुंब सहित ते जिनम- ए शत्रुजय माहात्म्य. " शत्रुजयी” नाम पडेबुं . श्रा नदीनां जलनां स्पर्शथी कांति, कीर्ति, लक्ष्मी, बुद्धि, धृति, तथा समाधि थाय , अने सिधि वश थाय ने. वती हंस, सारस, चक्रवाक श्रादिक जे पदि पण या नदीना पाणीने स्पर्श करे , तेनने पापरूपी मेल चोंटतो नथी. वली आ नदीनां पा. णीथी सर्व महारोगो नाश पामे बे; वली जे माणसो आ नदीना कांगा- पर उगेला वृदोना फलो खाय बे, तथा ब मातसुधि जे आनुं पाणी पीए बे, ते वात, पित्त, कुष्ट आदिक रोगोने क्रिडामात्रमा जीतीने सु- वर्ण सरखी कांतिवाला थाय जेवली या नदीनां जलनां स्नानयी शरी। रमांथी पापो पण चाल्या जाय जे, त्यारे औषधोयी साध्य एवा वातपि- तादिकनी तो वातज शी करवी ? था शत्रुजयी नदी स्पर्शथी पण सर्व तीर्थोनां फलो देनारी, तथा सर्व पापोने हरनारी बे; वली हे चक्री ! जेनां पाणीनां स्पर्शथी शांतनु राजानां पुत्रो सुख पाम्या, एवा था न- दीना अहनुं तमो माहात्म्य सांजलो ? आ जरत खंडमां श्रीपुर नामर्नु नगर चे, त्यां शत्रुजने नाश करनारो शांतनु नामे राजा हतो; तेनी सुशीला नामनी स्त्रीए एक दहाडो स्व- ममां अति धूसर धूमकेतुने जोश्ने, ते वात पोताना स्वामीने तुरत क- ही. अनुक्रमे ते स्वप्नने अनुसारे तेणीने कुलक्षणो पुत्र थयो; अने तेज वखते राज्यलक्ष्मीना मुख्य अंगरूप हाथीउनुं सैन्य नाश पाम्यु. वली फरीने पण तेणीने पुष्ट स्वप्नथी सूचित हीन पुत्र थयो, अने ते वखते घोडा सैन्य नाश पाम्यु. तेवीज रीते त्रीजो पुत्र थवाथी, जीव- हिंसाथी जेम धर्म, तथा लोनयी जेम' सर्व गुणो, तेम राजानी सर्व संप- दा नाश पामी. चोथा पुत्रनी जन्मवार्ता सांजलतांज शत्रुए सैन्य स- हित आवीने ते श्रीपुर नगरने घेरो घाल्यो. त्यारे सघलो नंडार विगेरे क्षीण यवाथी ते शांतनु राजा पोतानी स्त्री सुशीलाने तथा पुत्रोने ले- इने रात्रिए कंक नासी गयो. तेनां नीला, महानील, काल, तथा महा- काल नामना ते चारे पुत्रो साते व्यसनोमां लीन अया. जुगार, मांस- नोजन, मदिरापान, वेश्यागमन, चोरी, शिकार, तथा परस्त्रीगमन, ए नामनां सात व्यसनो उत्तम जनोए कहेला ले. जुगारथी बीजां व्यसनो पण याच ठे, माटे वन्ने लोकमां अहितकारी जुगारनो त्याग करवो. वली पंचमःसर्गः ए , , जे मांस, पोतानां शब्दयीज कहे जे के, “जेने तुरत नरकमां जq होय, ते मने जक्षण करे” माटे ते मांस जाणनो त्याग करवो. जुगारथी ध- न, यश, धर्म, बंधुवर्ग तथा कुलनो क्ष्य थाय बे, तथा तेथी दुःखनां समूहो देनारी नरक अने तिर्यंचनी गति मले . जे उर्बुद्धि जीनां खादयी मांस खाय , तेजने शीयाल, अने पिशाच सरखा नरकगामी जाणवा. जे मदिरापान अनर्थोनुं मूल, बुद्धि, कांति अने यशनो नाश करनालं, तथा पोतानी माता अने पोतानी स्त्री वञ्चना अंतरने पण नहीं जणावनालं, ते मदिरापान कोण अंगीकार करे? वली बन्ने लोकनो विधात करनारुं परस्त्रीगमन तजवं; तेम पापरूप वेश्या प्रते जरा पण प्रीति करवी नहीं. जे चोरी आ लोकमां पण प्रत्यक्ष रीते वध, वंधना- दिक फुःखो करनारी बे, तेम परलोकमां पण उखदायी बे, एम धारी उत्तम बुद्धिवाने तेनो त्याग करवो. चोरीथी या लोकमां पण कर्ण, ना- क, यांख, हाथ, पग विगेरेने पीडा थाय , तथा परलोकमां चांडाल- कुलमां जप्तत्ति थाय बे. धर्म रूपी वृदनां मूलमां अग्नि सरखा, कीर्ति- रूपी महेलपर मशीना लेप सरखा, एवा शिकारने सर्वज्ञ प्रजुए धिक्का- रेल , माटे तेनी वार्ता पण सांजलवी नहीं. जे शिकारना व्यसनी मा- एसो प्राणीने मारे , ते पुःख, दारिता, तथा उष्ट पीडानां नोग- वनारा थाय ने. एवी रीतना साते व्यसनो सेवनारा ते चारे पुत्रो कुष्टी थया. कदरूपा, क्रूर, केपी, तथा कुसंगमां पडेला ते पुत्रो, कुग्रहो जेम चंझने, तेम राजाने वींटीने रहेता हता. एवी रीते ते पुत्रो सहित ते राजा एक देशमांयी वीजा देशमां, तथा एक वनमांथी वीजा वनमां जमवा लाग्यो, पण कोइ जगोए सुख पाम्यो नहीं. हमेशां अत्यंत नो- जन करतां उतां पण रोगघी ग्रस्त यएला ते पुत्रो राजाना मनमां एवी चिंता उप्तन्न करवा लाग्या के, दारिडपणामां पण वैरी विगेरेयी ड- रीने जे जीविताशा प्राणी करे वे, ते केवल क्लेशमाटेज थाय ठे; माटे हवे तो थाजे गमे तेम करीने पण था स्त्री तथा पुत्रोने ठेतरीने, तुरत ढुं श्रापघात करीश. एम विचारिने ते कोक मोटा पर्वतपर चड्यो; त्यां तेणे एक उंचुं जिनमंदिर जोयु. प्राण प्रयाणना प्रस्थान समये जाणे ते जातुं लेवानी वा करतो होय नहीं, तेम ते, कुटुंब सहित ते जिनम- . २५६ शत्रुजय माहात्म्य. दिरमा गयो. त्यां तेणे अद्भूत श्राकारवाला, तथा सर्व तेजोनां साररूप, श्रने जिननां चरणोने नमता एक पुरुषने जोयो. तेने जोवाथी अधिक नाववालो थएलो ते राजा, पोताना श्रात्माने जिननी साये ऐक्य क- रतो थको तेमने नमस्कार करवा लाग्यो, (मनशुफियी करेली श्रदप जिनजति पण परलोकनी पेठे आ लोकमां पण उत्तम सुख देनारी बे.) पड़ी ते पुरुषे ते राजाने कयु के, हे नडाकृति ! हुं नागकुमारोनो खामी घरणेज बुं; तथा तारी जिननक्तिथी हुँ तारापर युष्टमान थए. लो बुं, माटे कं वर माग ? तेनां वचनथी खुशी थएलो ते राजा तेने नमस्कार करीने कहेवा लाग्यो के, आपनुं दर्शन खरेखर मने संपदा देखाडनारं . वली हे धरणे! हुं आपनी पासेयी वर तो पड़ी मागीश; पण मने प्रथम ते वात कहो के, मारा आ पुत्रोनो जन्म यते बते, अनु- क्रमे मारी संपदानो नाश केम थयो ? त्यारे धरणे ज्ञानयी तेनां ज. वोने जाणीने कडं के, महा वनमां था नील दय नामनो पूर्व नवे नीब हतो. क्रूर श्राशयवालो, तथा लोकोने मारनारो ते जिस एक दहाडो यात्रिक लोकोने बुंटीने मार्गे पाडो वढ्यो; त्यां ते धनुष्य चडावीने व- नमा हरिणने शोधतो हतो, तेटलामां तेणे ध्यानमा रहेला एक मुनिने जोया. त्यारे तेणे मुनिने हरिण विषे पुलवाथी मुनि ज्यारे बोख्या नहीं, त्यारे ते निवे ते मुनिनेज बाणथी मार्या; त्यारे मुनि पण "नमोऽर्हनयः एम कहेता थका मृत्यु पाम्या; अने तेज दिवसे ते जिसने पण एक सिंहे मारी नांख्यो; त्यारे ते निन्न मरतां थकां चिंतववा लाग्यो के, अरे ! में उष्टे या निरपराधि मुनिने मार्या, तेनु खरेखर मने था फल मत्यु. पनी ते निव्व त्यांची मरीने मुनिहिंसानां पापथी सातमी नरके गयो, अने त्यां तेणे तेंत्रीस सागरोपम सुधि अधिक अधिक पुःख स- हन कर्यु. पनी बीजा पण सिंह, वाघ आदिकनां बहु जवो करीने पालो ते नरकमां गयो; माटे हे राजन् ! मुनिनी हिंसा महा ज- यंकर बे; तेम मुनिनी निंदा पण महा उस्तर , अने मुनिउँनी ज- पेक्षा पण महा पापोनी करनारी जे. हवे अंत समये तेणे मुनिहिं- सानां पापनी जे गर्हणा करी हती, तेथी ते नरकमांथी उघरीने था तारो नील नामनो पुत्र श्रयो बे; अने हजु पण तेनुं केटलुक पाप बा- रए पंचमःसर्गः की रघु ने हवे ा तारो महानील पुत्र पूर्वे कंका नामनी नगरीना जीम राजानो खल्प धनवालो शूर नामनो दात्रीय सेवक हतो. एक द- हाडो राजानो प्रधान वदलाइ जवाथी पोतानो गरास पोताने नहीं म- लवाथी, दरिखपणाथी फुःखित थ, पोताने घेर गयो. त्यां ते रसोश्ने सारी नरती करवा लाग्यो, त्यारे तेनी स्त्रीए तेने कर्वा के, हे प्राणेश ! सारी वस्तु मारी पासे नथी, माटे हुं हुं करूं ? स्त्रीनां ते वचनथी को. धायमान थश्ने तेणे तेणीने पर मार्यो, त्यारे ते मुळ खाइ मृत्यु पामी. त्यारे तेनी पुत्रीए त्यां कोलाहल करवाथी, त्यां जमतो कोटवाल, ते सां- नली आवी पहोंच्यो, पडी कोटवाल तेने बांधीने राजापासे ले गयो; त्यारे राजाए तेने शूलीए चडाववानो हुकम को. त्यां को मुनि पा- सेथी पंच नमस्कार सांजलीने, तथा तेमां आदरयुक्त थश्ने, ते शूलिनी वेदना सहन करी, मृत्यु पामी ते नरके गयो. त्यां स्त्रीवधथी उत्पन्न थयेलुं कर्म नोगवीने, हे राजन् ! नमस्कारनां स्मरणथी ते था तारा पुत्रपणे उपज्यो . माटे शरण विनानी तथा हमेशां वीकण एवी स्त्रीने मारवी नहीं, केम के कुपित थएनी स्त्री वन्ने लोकनां घातमाटे थाय . हवे था तारो त्रीजो पुत्र पूर्वे कोश् महाकामी, तथा वेश्या श्रादिकनुं गमन करनारो शेठनो पुत्र हतो, ते हमेशां देवगुरुनी निंदा करनारो तथा धर्मनो नाश करनारो हतो, तेम अव्य अने यौवननां मदयी मा. तापितानी पण ते श्राज्ञा मानतो नहीं. देव, धर्म अने तत्वोनां कारण- रूप सुगुरुज ; माटे जेणे सुगुरुनी निंदा करेली , तेणे ते त्रणेनो नाश कयों . वली हे राजन् ! जे देव, धर्म श्रने गुरुनी निंदा करे , ते चांडालोमां नव करी, खरेखर नरकमां जाय . देव निंदा करनारने वो. धिविज, मोद, स्वर्ग, उत्तमकुल, के शुद्ध अव्यनी प्राप्ति थती नथी. जिननी निंदाथी, मुंगापणुं, गुंगलापणुं, पित्त, कोढ श्रादिक रोगो थाय ने, तेम गुरुनिंदा करवायी अपयश, अकालमृत्यु, दुःख, सुगंधिपणुं, तथा पाठ थादिक रोगो पण थाय ठे. धर्मनी निंदा करनार माणस वारंवार नरक श्रने तिर्यंच योनिमां जाय ठे, तथा तेने मनुप्य नव मली शकतो नथी. वदी ते त्रणेनी निंदा करनार घोर पापी , अने तेना संगधी वीजा पण मलीन थाय ते. पठी ते पुत्रने एवो जाणीने एत शQजय माहात्म्य. शेठे विचार्यु के, आ पुराचारी आपणा कुलने कलंक लगाडनारो ठे, माटे तेने कचरानी पेठे घरमांशी कहाडी मेलवो; एम विचारि ते शेठे तेने क्रोधथी नगरमांथी कहाडी मेव्यो, त्यारे ते ( टोलांथी) व्रष्ट थएला हरिणनी पेठे वनमा जमवा लाग्यो. पड़ी ते खूताप्रमुख मुखनां रोगनी पीडाथी मृत्यु पामीने बही नरके जर आ तारो काल नामनो पुत्र थयो बे. वली आ तारो चोथो महाकाल नामनो पुत्र पूर्वनवे ब्राह्मणनो पुत्र हतो, तथा ते निदा मागी आजीविका चलावनारो तथा छुःखी हतो. कुःखें जरी शकाय एवा उदरने नरवामाटे ते देशोदेशमा जमतो हतो; बेवटे ते कोश्क जिननां पूजाराने घेर चाकरी रह्यो. एक दहाडो ते देवनां आजूषणो तथा मुनिनां उपकरणो चोरीने, एक वेश्याने दर आव्यो, केम के ते, ते व्यसनमां अनुरक्त थयो हतो. देवव्य ग्रहण करवाथी सात पेहेडीनो दाह थाय बे; वली देवडव्यनां विनाशयी प्राणी सात वार अत्यंत दुःखदायी नरकमां जाय बे; तेम गुरुषव्य विषसहित जोजन सर जे. देवअव्य तथा गुरुजव्यथी जीवितनी जे आशा राखवी, ते धत्तुराथी तथा विषयी मिश्रित अन्ननां जोजन सर जे. पनी बेवटे कुष्टना रोगथी पीडित थश्ने केटलेक दिवसे मृत्यु पामीने, नरकमां जर वी, ते चांडालकुलमां उत्पन्न थयो.अने त्यांथी मरीने तारो थयो बे. एवी रीते ते मुनिहिंसाधी, स्त्रीहिंसाश्री, देवगुरुनी निंदाथी, तथा देवाव्यअने गुरुजव्यनुं नदण करवायी, तारा कुलमां उत्पन्न यया बे; वली ते निव अंतकाले मुनिस्मरणथी, क्षत्री परमेष्टीनां स्मरणथी, देवगुरुनो निंदक सत्कुलनी उत्पत्तिथी, तथा चोर जिनदर्शनथी आ म- नुष्यपणे उपन्या बे. वली तेऊनां बाकी रहेलां पापथी तुं राज्यव्रष्ट थयो बे, अने तेथी तुं हवे आपघातनी इछा कर नहीं. हवे तुं सुराष्ट्र देशमा जर, शत्रुजयगिरिपासे रहेली शQजया नदीने सेव ? केम के, ते सर्व पापोने नाश करनारी . वली ते नदीनां कांगपर रहेलां वृक्षोनां फ- लोने खाजे, अने तारा पुत्रोने पण खवरावजे, तथा ते शत्रुजी नदीनां जलथी श्री जिनेश्वरप्रजुनुं स्नात्र करजे. वली तेज नदीनां कांगपर प्रा- णीनां सर्व पापोने हरनारं, तथा पूर्वे सूर्ये बनावेलु जिनमंदिर बे. वली ते पापोनी शांतिमाटे विधिपूर्वक त्रिकरणशुझिथी जिनपूजन करवू, तथा पंचमःसर्गः एए जीवोनी रक्षा करवी. वली त्यां रहीने शुद्ध मनश्री, टाढतडका आदिकने सहन करीने बह, अहम आदिक तप करजे. एम करतां थकां त्रण, चार, पांच अथवा उ मासमां ते तारा पुत्रो निरोगी थश्ने सुखी थशे. एवी रीते कुकर्मोथी मुकाश्ने देवसरखा शरीरवाला थश्ने ते पोतार्नु राज्य लोगवशे, तथा ठेवटे स्वर्ग, राज्य पण नोगवशे. एवी रीतनां धरणेजनां वचनो सांजलीने, ते राजाए स्त्री तथा पुत्रोसहित तेने नम- स्कार कर्यो. पठी धरणे तेने कडं के, हे राजन् ! उ भास पठी ते न- दीने किनारे तुं माझं स्मरण करजे, जेथी हुँ तारा शत्रुने जीती तने तारं राज्य अपावी देश. एम कहीने धरणेंड गयो. पनी राजा पण त्यां । प्रजुने नमीने, मनमा ते धरणेनुं वचन स्मरण करतो थको चालवा लाग्यो. पठी घणा देशोने उदंगीने ते सौराष्ट्र देशमां पहोंच्यो, तथा थाश्चर्यसहित समताथी ते शत्रुजयगिरिने जोवा लाग्यो. पनी त्यां ते शत्रुजयी नदीने कांवे तृणनी कुटीर (फुपडी) करीने कुटुंवसहित स- । मताथी रह्यो. हवे त्यां ते सघला ते नदीना किनारापरनां वृदोनां फ- : लो खाता थका, तथा हमेशां त्रिकाल जिनस्नान करता थका, तथा प्र- जुने नमता थका रहेवा लाग्या. त्यां एक मालमांज तेणे पोतानां पुत्रोने | सुवर्णसरखी कांतिवाला जोया, तो पण धरणेउनी आज्ञायी ते त्यांठ । माससुधी रह्यो. पठी व मासने यंते धरणेनुं स्मरण करवायी, तेणे वि- । मानमां वेसाडी तेनां राज्यपर तेने वेसाड्यो. पठी ते शांतनु राजा त्यां । पुत्रोसहित जिनमंदिरमा रहेली प्रनुनी पूजा करवा लाग्यो. एवी रीते चोसठ लाख वर्षीसुधि सुखमां रहीने, तेणे स्त्री तथा पुत्रोसहित संयम लीधुं. पठी शत्रुजयपर अनशन करीने, ते सघला सर्व कर्मबंधोनो क्षय थवाथी केवलज्ञान पामी मोदें गया. एवी रीते अनेक प्रनावोवाली था । शत्रुजयी नदी तेने सेववाथी राज्यद्रष्टने राज्य, सुखज्रष्टने सुख, विद्यान्नष्टने विद्या, तथा कांति, कीर्ति, बुद्धि, लक्ष्मी थने वर्ग सुख पण क्रीडामात्र- मांज थापे ठे. वली हे चक्री ! जेन सघला देवोमां श्री युगादीश प्रनु मुख्य ठे, तथा संघला तीयोंमां जेल या शत्रुजय तीर्थ मुघय ठे, तेम सर्व तीर्थत नदीउंमां था शर्बुजवी नही मुख्य ठे, एम श्री जिनेवर प्रतुए तहेढुंठे. तेम या उत्तर दिशामां मनोहर अने पवित्र जलात्री 4 २०० शत्रुजय माहात्म्य. जरेली, तथा संपूर्ण वैजववाली आ “ऐंडी” नदी देखाय बे. ते नदी श्शानेउनी स्पर्धाथी सौधर्मे जिननक्तिथी पन्नजहमांथी लावेला ठे जिननक्तिनी स्पर्धाथी या नदी आणेली , माटे ते पण शत्रुजयी सर खीज प्रजाववाली, तथा पुष्ट दोषोने हरनारी जे. श्रा नदीनीज माटीना बनावेला कुंनमां श्रानुज पाणी नरीने जे माणस जिननां अंगपर नाम बे, तेने मुक्ति वश थाय . वली आ पूर्व दिशाने शणगार करनारी न दीने, जिनजक्तिथी धरणे पातालनां मूलमांथी लाव्यो , ते नदी ज त्तरदिशामांथी निकलीने सूर्योद्यानमा थर दक्षिणमां जाय , ते नदीने जिनस्नात्रमाटे श्रहीं नागें लावेल बे, माटे ते सर्व पापोने हरनारी नागेंडी" नां नामथी प्रसिद्ध थएली . वली श्रीप्रथम प्रजुनां स्ना त्रमाटे सर्व सुरासुरोए मलीने, अहोथी शोजिती आ यमलहृदा नर्द बनावेली . जे माणसे था नदीनां पाणीनां समूहोथी श्री जिनेश्वर प्र जुनु स्नात्र करेलु बे, तेणे आ मनुष्यनवरूपी वृदनां सर्व फलो मेलव्य . हे चक्री! एवी रीते जिनस्नात्रमाटे बनावेली चौद मोटी नदी था शत्रुजयपासे शोने . ए सघली नदीमांथी, तथा कुंडो, समुप श्रने अहोमांधी जल बेश्ने प्रचुर्नु स्नात्र करवं, एवो संघपति श्रावकोनं हमेशनो श्राचार बे, तथा ते चक्रीनी अने इंउनी लक्ष्मी आपीने मोद आपे बे. पवित्र जलवाली, कल्याण करनारी, नाना प्रकारना प्रजावोर्थ जरेली, तथा सर्व तीर्थोनां अंशथी नूषित थयेली आ सघली नदीने जे प्राणी स्पर्श करे , तेने उत्तम कीर्ति, दुःखनो नाश, तथा शुजन उदय थाय , तेम वर्गादिकनी संपदा तो तेनी हथेलीमांज आवे डे तेम सघला निधानो तेनी समीपे श्रावे , तेना आंगणामां कामधेनं श्रावे बे, त्रणे लोको तेने वश थाय ने, तथा ते प्राणी पवित्र थाय बे; वली तेने नूत, प्रेत के पिशाचादिको परानव करी शकता नथी तेम कुष्टादिक दुष्ट दोषो पण तेने कोई पण वखते थता नथी वती स्नान अने (जिननां) स्नानादिकथी जे प्राणी तेनुं श्राराधन करे , तेने देवो तो चाकररूप थाय बे, तथा तेने घेर सर्व संपदा श्रावे . वली हे नरतेश्वर! श्रा जगोए चंड, सूर्य तथा व्यंतरेंजन करेलां बीजां पण घणां जलाशयो . ते वचनो सांजलीने हर्षित थएल , पंचमःसर्गः २०२ वक्रीए इंश सहित ते नदीमा स्नान कर्यु. वली ते नदीउनां कांग- रनां पुष्पो, तथा कमलो लेश्ने, अने तेना पाणीथी कलशो जरीने तेणे अजुर्नु पूजन कयु. पठी त्यां तेणे पूर्व तथा दक्षिण दिशामां इंजनी न- गरी सरखां नगरो वसाव्यां; तथा वार्धकीने कहीने तेणे त्यां अनेक तलावो, तथा बगीचाउथी शोनितुं श्री युगादीश प्रजुनुं मोटुं मंदिर बं- धाव्यु. ज्यां चक्रीनां पुत्र ब्रह्मर्षि मुनिनां समूहोनी साये सिद्ध थया, तेथी ते "ब्रह्मगिरि" नामनुं महान तीर्थ प्रसिद्ध थयु. वली त्यां पण चक्रीए पापोर्नु नाश करनारूं "सुरविश्राम" नामर्नु श्री युगादीश प्र- जुन मंदिर बंधाव्यु. पढी चक्री दुंदुनि तथा वाजांनां मंगलध्वनि पू- वक गुरू ने अगाडी करीने, ईस तथा राजा सहित, तथा सघलां पा- यदल अने संघनां लोको सहित जुदां जुदां शिखरोनी नूमिपर चैत्य- प्रवाडी माटे चाल्या. या शिखरपर कपर्दीयद अधिष्ठाता थनार , माटे तेनां नामनां शिखरपर इंजे ते यक्षनी मूर्ति सहित प्रचुर्नु मंदिर वनाव्यु. वली ते शिखरपर इंशनां वचनयी माहासुदि पुनेमने दिवसे चक्रीए श्री युगादीश प्रजुनी माता मरूदेवानी स्थापना करी; तेथी ते मरूदेवा नामनां शिखरपर लोको, नाम लीधाथी पण पापोने हरनार मरूदेवा माताने पूजवा लाग्या. ते माहासुदी पुनेमने दिवसे जे माणसो प्रथम सिक एवा श्री मरूदेवा मातानी पूजा करे ने, ते स्वर्गनुं राज्य पामी मोदे जाय . वली स्त्री पण तेमनी पूजा करीने चक्री, तथा जनी पटराणी थई, पुत्रवाली तथा सौजाग्यवंती थईने अनुक्रमे मो- क्षे जाय . पठी त्यांथी वे योजन वेटे एक योजननां प्रमाणवाला, थने तीयंचोने पण देवसुख थापनारां स्वर्ग नामनां शिखरने चक्रीए नमस्कार कयों. तथा त्यां पण तेमणे थधिष्टायक सहित, महान नक्तिथी श्री युगादीश प्रजनुं मंदिर बंधाव्यु. था उत्कृष्ट शिखरपर ज्ञाननां समुज सरखा वाहुवति मुनिराजे मुनिरूप यएला पोतानां एक हजारने थाउ पुत्रोने कयुं के, था तीर्थनां माहात्म्यथी तमोने पुंडरिकजीनी पेठे के- वखझान थ, कोनां दयथी मोक्ष था ? माटे हे सुत्रतो! यहीं रही तमो निर्यामणा करो? ते सांजली तेर्च तेमनी साये त्यांज समा- विधी रह्या; पठी ते सघसा थनुक्रमे केवलझान पामी मोक्ष गया, २६ २०३ शत्रुजय माहात्म्य. तेथी ते बाहुबली नामना शिखरपर पण जरते प्रासाद कराव्यो. पनी चक्रीए इंजने प्रीतिथी पूब्युंके, हे इं! श्रा सघलो पर्वत तीर्थमय ठे, माटे था मुनिर्जनो अग्निसंस्कार क्या करवो.? त्यारे तेणे पण पोतानां ज्ञानथी जाणीने, जाणे सर्व लोकोनी प्रवृत्ति कराववा माटेज होय नहीं, तेम कह्यु के, हे चक्री! मरूदेवाथी मांडीने पुमरिकजी सुधि सिद्ध थएलाऊनां शरीरो में वीरसमुरुमां पधराव्यां ; केमके ते अमारो थाचार . हवे ा तीर्थमां शत्रुजयतुं शिखर मुख्य डे, केमके, ते सर्व तीर्थमय तथा युगादीश प्रजुनां चरणोथी सेवित थएबुं , तेम सर्व दे वोनां समूहोथी ते शोनितुं थएबुं . माटे ते शिखरपर दाहादिक दु कार्य करवू लायक नथी, केमके, तेथी तीर्थनो लोप तथा जिनाशा खंडन थाय. माटे था मुख्य तीर्थनी सर्व बाजुनी वे योजन नूमि बोडीने स्वर्ग नामनां शिखरपर अग्निसंस्कार करवो. तथा त्यां ते सर्वनी पत्थर मय मूर्ति कराववी, केमके तेम करवाथी हवे पड़ी बीजाउँ पण ते करशे. एवी रीतनुं इंजनुं युक्तिवालुं वचन सांजलीने चक्रीए तेवी रीतनं तेमनो पुण्यनां समूह सरखो अग्निसंस्कार कर्यो; तथा तेज शिखरप तेमणे पूर्व दिशारूपी स्त्रीनां मुखपर रत्ननां तिलक सरखं प्रजनुं मंदि बनाव्यु. वली त्यां वार्धकी मारफते सोमयशाए पण पोतानां पिता तथा बंधुर्जनां दर्षथी प्रासादो कराव्यां. पनी चक्रीए तालध्वजनां (7 लाजानां) शिखरपर, हाथमा खड्ग, ढाल, शूल, तथा सर्पवाला ताल ध्वज देवनी स्थापना करी. पडी कदंब गिरिपर जईने चक्रीए श्रीना गणधरजीने पूबयु के, हे जगवन् ! था शिखरनो अ॒ प्रजाव . ? त्या गणधर महाराज पण कहेवा लाग्या के, हे चक्री! तेनी कथा तम सांजलो ? गइ उत्सर्पिणीमां चोवीसमा संप्रति नामना तीर्थकरन कदंब नामनां गणधर क्रोड मुनि सहित श्रहीं मोदे गएला बे, मा ते “ कदंबगिरि" कहेवाय . श्रहीं महा प्रनाविक औषधि, रसवं पिका, रत्ननी खाणो, तथा कल्पवृदो बे. दीवालीने दिवसे, शुजवारे, त्तरायन संक्रांत होते बते, अहीं मंडल करवाथी देवो प्रत्यक्ष थाय वली एवी कोइ पण औषधिउँ, के रसकुंपिकाउँ, के सिडि था पृथ्वी नथी, के जे आ पर्वतपर न होय. जे सौराष्ट्र देशमा सिझनां स्थान , , 0 पंचमःसर्गः २०३ सरखो था कदंवगिरि ने, त्यांना लाको ते दारिज्थी पीडायज केम ? वली जेनापर था पर्वत तुष्टमान थएल , तेने कामधेनु, कल्पवृदो, तथा चिंतामणि श्रादिक सर्वे तुष्टमान थएला जाणवां. वहीं रात्रिए श्रौषधिलं पोतानी कांतिरूपी दीपकोनां समूहोथी, निर्जाग्यनां मं- दिरथी जेम दारिजनो तेम अंधकारनो नाश करे . वली अहीं रू- चकाजिनी पेठेज हमेशां कल्पवृक्षो बहु वांछित अर्थाने श्रापे . वली वर्षा ऋतुमा वादलाउथी बवाएला सूर्यकिरणोनी पेठे हीन कालनां प्रसंगथी ते माणसोने गोचर थशे नहीं. वली मुख्य शिखरनी पेठे श्रा शिखर पण पापोने नाश करनालं, तथा वन्ने नवोनो उपकार करनालं होवाथी थत्यंत प्रख्याति पामशे. एवी रीतनो तेनो महिमा सांजलीने चक्रीए, ते अनेक वृदोवालां धर्मोद्यानमां, इंउनी सम्मति पूर्वक वार्धकी मारफते चोवीसमा जावि तीर्थंकर श्री वर्धमानखामीन मंदिर बनाव्युं. हवे ते कदंव गिरिथी पश्चिम दिशा तरफ शत्रुजयी नदीने कांठे चक्रीए पोतानी सेनानो पडाव नांख्यो.त्यां केटलाक हाथी, घोडा, बलद विगेरे अविवेकी प्राणी पण रोगनी पीडावीनां तीर्थनां योगयी वर्गमां गया. पठी ते पण वर्गमांयी त्यां श्रावीने चक्रीने नमीने पोतानी स्वर्गप्राप्ति तुरत कहेवा लाग्या. तथा तेए त्यां पोतानी मूर्तिवाला प्रासादो वं- धाव्या, अने त्यारथी ते "हस्तिसेना ( हस्तिगिरि ) नामनो महान पर्वत प्रख्यात थयो. एवी रीते चक्रीए शत्रुजय गिरिना सर्व शिखरोपर दर्पनां थावेशथी जिनालयो बंधाव्यां. वली मुख्य शिखरनी प्रदक्षिणा देश्ने चक्रीए पोताने स्थानके पाग फरीने श्री युगादीश प्रजुने नम- स्कार को. पठी चक्रीए मुख्य शिखरनी नीचे सुवर्ण गुफामां थएला, यनारा तथा विचरता तीर्थंकरोनी रत्नमय मूर्ति स्थापी. हवे गिरनार प्रते जवानी तैयारी करता चक्रीने, नमि थने विनमि मुनिए मधुर वचनोथी कयुं के, हे नृपेश ! थमो वे कोड मुनिउँ साये श्रद्दींज रहीशु. केम के, थहींज थमोने मोक्ष यवानो . ते सांजलीने चक्रीये तेउँने, तथा वीजा मुनिउँने नमस्कार कयों, त्यारे तेउं तरफयी तेने धर्मसाजनी थाशिप मली. एवी रीते ते नमि विनमि, ते मुनिउनी साये फागणसुदी दशमीने दिवसे पुंडरिकजीनी पेठेज मोदे गया. माटे फागण-
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.