Acharya Shri Vinaychandra Gyan Bhandar, Jaipur
Viyahapannattisuttam Part- I
Front matter
जैन-आगम-ग्रन्थमाला
ग्रन्थाङ्क ४
भाग १
जैन-आगम-ग्रन्थमाला : ग्रन्थाङ्क ४ (भाग १)
पंचमगणहरअजसुहम्मथेरभगवंपरंपरासंकलिअवायणाणुगयं
'भगवतीसुत्तं' ति पसिद्धनामगं पंचमं अंगं
वियाहपण्णत्तिसुत्तं
प्रथमो भागः
सम्पादकः
पण्डित बेचरदास जीवराज दोशी
મારોહ
Raru
Volu
श्री महावीर जैन विद्यालय
बम्बई-४०००३६
मूल्य ४० रुपया
प्रकाशक
जयन्तीलाल रतनचन्द शाह
घालचन्द गांडालाल दोशी
रतिलाल चीमनलाल कोठारी
मानद मत्रीओ
श्री महावीर जैन विद्यालय
ऑगस्ट क्रान्तिमार्ग, बम्बई-४०००३६
मुद्रक
वि पु भागवत
मौज प्रिन्टिंग ब्यूरो
खटाववाडी, बम्बई-४००००४
Jaina-Agama-Series No. 4 (Part I)
V YĀHAPANNATT
UTTAM
Editor
Pt. BECHARDAS J. DOSHI
Research Professor
L D Institute of Indology, Ahmedabad - 9
మాలు
GOKU
10
Tea
uco
SHRI MAHAVIRA JAINA VIDYALAYA
BOMBAY - 400036
First Published 1974
© 1974 by the Publishers
Price Rs 40/-
Printed in India
By V P Bhagwat
Mouy Printing Bureau
Khatau Wadı Bombay 400 004
Published by
Jayantilal Ratanchand Shah
Balchand Gandalal Dashi
Ratilal Chimanlal hotharı
Hon Secretaries
Shri Mahavir Jaina Vidyalaya
August Kranti Marg Bombay 400 096
ग्रन्थानुक्रम પૃષાક ૩મ- ૯૯-૧૨ ૧૪ ૧૪ ૧૫-૧૭ સીમા ધરસ વદ પ્રકાશકીય નિવેદન જ્ઞાનભક્તિની અનુમોદના ત્રણસ્વીકાર સંપાદકીય શુદ્ધિપત્રકવિશેષ Editor's Note सङ्केतसूचिः विसयाणुक्कमो वियाहपण्णत्तिसुत्तं सुद्धिपत्तयं (शुद्धिपत्रकम्) 18-22. २३-२५ ૨૭–પર ૨-૪૮૪ ॥ श्री शंखेश्वरपार्श्वनाथाय नमः ॥ ॥ श्री सद्गुरुदेवेभ्यो नमः ॥ सीमाधरस्स वंदे દેવાધિદેવ ભગવાન શ્રી અરિહંત પરમાત્મા કેવલજ્ઞાન પ્રગટ થયા પછી સર્વ જગતને માટે પરમ કલ્યાણકારી તીર્થની સ્થાપના કરે છે તેથી તેઓશ્રી તીર્થંકર કહેવાય છેઆ તીર્થ શબ્દની વ્યાખ્યા કરતા ભગવાન ઉમાસ્વાતિ મહારાજ આદિ પૂર્વાચાર્યો દ્વાદશાગીરૂપ પ્રવચનને પણ તીર્થરૂપે જણાવે છે તીર્થંકર ભગવાન જ્યારે દેશના દે છે ત્યારે પણ નમો નિત્ય એમ કહીને પ્રવચનરૂપ શ્રુતજ્ઞાનરૂપ તીર્થને પ્રણામ કરીને દેશના દેવાનો પ્રારંભ કરે છે ભગવાન જિનેશ્વરી પણ જેને પ્રણામ કરે છે તે શ્રુતજ્ઞાનનુ–પ્રવચનનું કેવું અપાર મહત્ત્વ છે તે આ ઉપરથી સમજી શકાય છે જૈન શાસન એટલે જૈન પ્રવચન જૈન પ્રવચન એટલે કાદશાગી, એમ પણ કહી શકાય આ દ્વાદશાગીમા બારમુ અગ દષ્ટિવાદ ઘણું જ વર્ષો પૂર્વે વિચ્છિન્ન થયેલું છે જ્યારે એ હતુ ત્યારે પણ એને ધારણ કરનારા મહાપુરૂષોની સંખ્યા ઘણી અલ્પ હતી એટલે એકાદશાગીનો જ પ્રચાર મોટા ભાગે પહેલેથી રહ્યો છે “यद् भगवद्धि १ केवलमधिगम्य विभु स्वयमेव ज्ञानदर्शनमनन्तम् । लोकहिताय कृतार्थोऽपि देशयामास तीर्थमिदम् ॥ १८ ॥ द्विविधमनेकद्वादशविध महाविषयममितगमयुक्तम् । ससारार्णवपारगमनाय दुःखक्षयायालम् ॥ १९ ॥ -तत्त्वार्थकारिका। अर्हद्भिस्तत्स्वाभाव्यात् परमशुभस्य च प्रवचनप्रतिष्ठापनफलस्य तीर्थक्र नामकर्मणोऽनुभावादुक्त भगवच्छिष्यै गणधरैदृब्ध तदङ्गप्रविष्टम्"।-तत्त्वार्थभाष्य १।२०। प्रवचन द्वादशाङ्गम् , ततोऽनन्यत्तिर्वा सघ । तस्य प्रवचनस्य प्रतिष्ठापन निर्वर्तन प्रयोजनमस्य तत् प्रवचनप्रतिष्ठापनफलम् , तस्य । तीर्थं तदेव गणिपिटक सघ सम्यग्दर्शनादित्रय वा, तत् कुर्वन्ति उपदे- शयन्ति ये ते तीर्थकरा , तान् नामयति करोति यत् तत् तीर्थकरनाम"--तत्त्वार्थसिद्धसेनीया वृत्ति १।२०। पृ० ९२ । “तरति अनेनेति तीर्थ, भावतित्थ जिणवयण, इणमेव निग्गथ पावयण, अहवा दसणणाणादिसजुत्त तित्य अहवा तित्य गणहरा अहवा तित्य चाउव्वन्नो सघो, त जेहिं कय ते तित्थयरा"-आवश्यक्चूर्णि पृ० ८४-८५॥ २ "कि भगव कतफिच्चे तित्थपणाम करेति 2 उच्यते-तपुब्विया० ॥५४६॥ तत्थ सुयणाणेण भगवतो तित्यकरत्त जात, तित्थगरो य सुतवतिरित्तो होततो सुयणाणेण वायजोगी होऊण धम्म क्हेति -आवश्यक्चूर्णि पृ० ३२९ । “नमस्तीर्थाय' इत्यभिधाय प्रणाम च कृत्वा कथयति। आह- कृतकृत्यो भगवान् फिमिति तीर्थप्रणाम करोतीति र उच्यते-तप्पुन्विया अरहया ॥५६७॥ तीर्थ श्रुतज्ञानम्, तत्पूर्विका अर्हता तीर्थकरता तदभ्यासप्राप्ते " -आवश्यक्हारिभद्री वृत्ति पृ० २३४-२३५। "नमस्तीर्याय प्रवचनरूपायेत्यभिधाय प्रणाम च कृत्वा कथयति । ननु कृतकृत्यो भगवान्, तत किमिति तीर्थप्रणाम करोतीति 2 उच्यते--तप्पुग्विआ अरिहया ॥५६॥ तत्पूर्विका प्रवचनरूप सीमाधररस वदे ९व तीर्थपूर्विका अर्हत्ता, प्रवचनविषयाभ्यासक्शसस्तीर्थकरत्वप्राप्तः। यश्च यत उपजायते स त प्रणमतीति भगवान् तीथै प्रणमति।"-आवश्यकमलयगिरीया वृत्ति पृ०३०६ ॥ વર્તમાન કાળે ઉપલબ્ધ એકાદશાગમાં અને એકદરે સમગ્ર જૈન આગમોમા સૌથી મોટુ પ્રમાણ શ્રી ભગવતીસૂત્ર છે ઉપરાત, મુખ્યતયા અનત લિમ્પિનિધાન શ્રી ગૌતમસ્વામીએ અને પ્રાસંગિક રીતે અન્ય શ્રમણ ભગવત આદિએ પૂછેલા ૩૬૦૦૦ પ્રશ્નોના ભગવાન શ્રી મહાવીર પરમાત્માએ શ્રીમુખે આપેલા ૩૬૦૦૦ ઉત્તરોનો સંગ્રહ ઓ ભગવતીસૂત્રમાં થયેલો છે તેથી પચમ અગ ભગવતીસત્રનો અપાર મહિમાં શ્રી સરમા વર્ષોથી ચાલ્યો આવે છે પ્રભુની વાણીમાં સમગ્ર જીવનમાં પરિવર્તિત કરવાનું અને પાવન કરવાનું અદભુત સામર્થ્ય ભરેલું છે તેથી ગણધર ભગવાન શ્રી ગૌતમસ્વામીને સંબોધીને જિનેશ્વર ભગવાન શ્રી મહાવીર પરમાત્માએ જે શબ્દો ઉચ્ચારેલા તે શબ્દોને તે જ રૂપ સાંભળતા ભાવિક ભક્તોનું હૃદય આનંદથી નાચી ઊઠે છે અને હર્ષથી તેમના રોમાંચ ખડાં થઈ જાય છે માટે જ ભૂતકાળમાં ૩૬૦૦૦ સોના મહોરો આદિથી પૂજન કરવા પૂર્વક ભગવતી સત્રનું ગુરૂમુખે શ્રવણ કરવાના પ્રસંગો પણ ઈતિહાસમાં નોંધાયેલા છે ભગવતીમવન ગુરૂમુખે શ્રવણ કરવું એ પણ જીવનનો અમૂલ્ય લ્હાવો શ્રીસમા ગણાય છે ભગવતી સત્રનું મૂળ નામ તો વિપત્તિ દસાહ્યબર) છે પરંતુ તેનો અતિશય મહિમા હોવાને લીધે માવતી વિવાહપુનરી એમ વિશેષણરૂપે “ભગવતી' શબ્દનો મૂળમાં પ્રયોગ શરૂ થયેલો. આગળ જતા એ વિશે ઘણું જ “ભગવતીસૂત્ર' એવા નામરૂપે શ્રીસામાં વર્ષોથી ૩૮ થયેલ છે આગમપ્રભાકર સ્વર મુનિરાજ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે સર્વે આગમોના પ્રકાશનની યોજના વિચારેલી હતી, અને તે માટે જીવનમાં અનેકાનેક વર્ષો સુધી એ અંગે અનેકાનેક દુર્લભ ગ્રથોની સામગ્રી અભુત પરિશ્રમ પૂર્વક તેમણે સચિત કરી હતી શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય તરફથી થઈ રહેલી આ આગમગ્રંથમાલાના મુખ્ય અને ભૂલ સૂત્રધાર તેઓ છે જૈન દર્શનમા, “શબ્દાર્થ જાણવો કે ભાવાર્થ જાણવો એટલો જ સમુચિત અર્થ જ્ઞાન શબ્દનો કરવામાં આવ્યો નથી જૈનશાસનમાં “જ્ઞાન” શબ્દ વિશાળ અર્થમાં પ્રયોજવામા આવેલો છે વિધિપૂર્વક સમ્યજ્ઞાનથી (પરિસાથી) જાણવું અને પ્રત્યાખ્યાનપરિસાથી) જાણેલાને જીવનમાં ઉતારવુ એ “જ્ઞાન' શબ્દનો પરિપૂર્ણ-સફળ અર્થ છે માટે જ શાસ્ત્રીના અધ્યયનની શો ફરે છે અને તે તે શાસ્ત્રોના પઠન-પાઠના શ્રવણ-શ્રાવણના અધિકારી કોણ હોઈ શકે, એનું વિસ્તૃત રીતે વિવેચન અને વર્ણન શાસ્ત્રોમાં જોવામાં આવે છે પોતપોતાના અધિકાર પ્રમાણે ભાવિક આત્માઓ પરમ પૂજ્ય શ્રી ભગવતીસવનું આવું પરિપૂર્ણ—સફળ જ્ઞાન સંપાદન કરીને રવાપર-કલ્યાણને સાધે એ જ શુભેચ્છા . દેથળી (જિ. મહેસાણા) વિક્રમ સવંત ૨૦૩૦ વીરનિર્વાણુસંવત ૨૫૦૦ પૂજ્યગુરુદેવમુનિરાજથી ભુવનવિજયાન્તવાસી મુનિ જ બૂ વિજય હવદિ ૧૨ છે પ્રકાશકીય નિવેદન જૈન આગમસત્રો અને આગમ-પચાગીનો પાયો અથવા મૂળ સ્રોત અગસૂત્રો ગણાય છે આ અગસૂત્રો મૂળે બાર હતા અને તેથી જૈન સાહિત્યમાં બાદશાગી” શબ્દ ખૂબ પ્રચલિત છે આ બાર અગસુત્રોમાનુ દષ્ટિવાદ નામનું છેલ્લું–બારમુ અગ વિચ્છિન્ન થતા હવે જૈન સાહિત્યના ભારમાથી અગિયાર અગસૂત્રો જ ઉપલબ્ધ થાય છે જે એકાદશાગી” નામથી પ્રચલિત છે આમ તો શ્રમણ ભગવાન મહાવીરની દેશના અને વાણીના સંગ્રહરૂપે શ્રી શ્વેતાંબર જૈન સીમા શ્રી આચારાગસૂત્ર, શ્રી સૂત્રગસત્ર વગેરે અગિયારે અગસત્રોની ખૂબ નામના અને પ્રતિષ્ઠા છે, અને એમના તરફ ઘણી આદર-ભક્તિશ્રદ્ધાની લાગણી દર્શાવવામાં આવે છેઆમ છતા પાચમાં અગસુત્ર શ્રી ભગવતીસૂત્ર અપનામ શ્રી વ્યાખ્યાપ્રાપ્તિસૂત્ર તની શ્રી સઘની શ્રદ્ધા- ભક્તિ અનોખી કહી શકાય એવી છે, એ સુવિદિત છે પચમ-અગ શ્રી ભગવતીસૂત્રનું નામ પડે છે, અને જાણે આપણું અતર શ્રમણ ભગવાન શ્રી મહાવીર સ્વામી અને ગણધર ભગવતે શ્રી ગૌતમ- સ્વામીની પુનિત સ્મૃતિથી તેમ જ એ ગ્રંથમાં સચવાયેલ, એ બે મહાન ધર્મપુરૂષોના અનેકાનેક વિષયોને સ્પર્શતા પ્રશ્નોત્તરોના સગ્રહથી ભકિતભીનુ બની જાય છે તેથી જ ચાતુર્માસમા કે બીજા કોઈ સમુચિત સમયે, જ્યારે પણ શ્રી ભગવતી સત્રનું વાચન-વિવેચન કરવામાં આવે છે ત્યારે, એ પ્રસગને એક પવિત્ર અને અનોખા અવસર તરીકે વધાવી લેવામા આવે છે શ્રી ભગવતીસૂત્ર પ્રત્યેની શ્રી સઘની ભક્તિ આવી ઊંડી અને અવિહડ છે અમારી સંસ્થા શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલચે પરમપૂજ્યપાદ આગમપ્રભાકર, શ્રતશીલવારિધિ મુનિવર્ય શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજશ્રીની પ્રેરણાથી અને તેઓશ્રીના તથા અમારા મિત્ર પતિવર્ય શ્રી દલસુખભાઈ માલવણિયાના મુખ્યપાદકપણ નીચે, આપણા બધા પવિત્ર મૂળ આગમસૂત્રોને સશોધિત-પાદિત કરીને પ્રકાશિત કરવા માટે “નૈન-સામન્યા” નામે ગ્રન્થમાળા શરૂ કરી છે, તે સુવિદિત છે આ ગ્રન્થમાલાની યોજના પ્રમાણે, એના ચોથા ગ્રંથકના પ્રથમ ભાગ રૂપે “પિયા/રિપુર પ્રથમ માળ” નામે ગ્રથને, શ્રી સઘ અને જિજ્ઞાસુઓ તથા વિદ્વાનો સમક્ષ ભેટ ધરતા અમે હર્ષ, ગૌરવ અને પ્રાકૃત્યતાની ઊંડી લાગણી અનુભવીએ છીએ આ ગથમાળામાં અત્યાર સુધીમાં આ પ્રમાણે ત્રણ આગમસૂત્રો પ્રગટ થયા છે, (૧) નિરિ, (ર) મજુમોrદ (બન્ને એક જ ગ્રથમા), અને (૩) વગેવાસુર (બે ભાગમા) એમા છેલ્લો ગ્રથ વાવાકુરના બીજા ભાગનું પ્રકાશન, ત્રણ વર્ષ પહેલા, તા. ૧૪-૩-૧૯૭૧ને રવિવારના રોજ, મુબઈમ ભાયખલાના સુપ્રસિદ્ધ જિનમદિરના સભામંડપમા, પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજની હાજરીમાં, દિગમ્બર જૈન સંઘના જાણીતા વિદ્વાન વર્ગસ્થ ડૉ. હીરાલાલજી જૈનના શુભ હસ્તે કરવામા આવ્યુ હતુ આ પછી બરાબર ત્રણ મહિને, તા. ૧૪-૬-૧૯૭૧ને સોમવારના રોજ, પૂજ્યપાદ મુનિવર શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજ સ્વર્ગવાસી થતા આ ગ્રંથમાળાનું કામ હવે આગળ કેવી રીતે ચાલુ રાખવુ એની મોટી વિમાસણ અને મુશ્કેલી અમારા માટે ઊભી થઈ હતી આ પછી કેટલીક વાતો અને વિચારણાઓને અને આ ગ્રંથમાળાના પ્રકાશનનું કાર્ય ચાલુ રાખવા માટે નીચે મુજબ ગોઠવણ નક્કી કરવામાં આવી – (૧) પરમપૂજ્ય વિર્ય મુનિરાજ શ્રી કબૂવિજ્યજી મહારાજે આ કાર્યમાં પૂરો સાથ અને સહાકર આપવાની અમારી વિનંતિને સ્વીકાર કર્યો એટલે અત્યારે આ કાર્ય મુખ્યત્વે તેઓના પ્રકાશકીય નિવેદન સલાહસૂચન અને માર્ગદર્શન પ્રમાણે આગળ વધી રહ્યું છે અને તેઓ પોતે અત્યારે પ્રથમ અગસૂત્ર શ્રી આચારાગસુત્રનું સંશોધન સંપાદન કરી રહ્યા છેઆ બાબતની સસ્થાની મૂઝવણને દૂર કરવા માટે પોતાનો સક્રિય સહકાર આપવા માટે અમે પરમપૂજ્ય મુનિરાજ શ્રી જવિજ્યજી મહારાજનો અત કરણથી ખૂબ ઉપકાર માનીએ છીએ (૨) પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજનો સ્વર્ગવાસ થવાથી અને આ ગ્રંથમાળા માટે મુખ્યપાદકની જરૂર ન લાગવાથી મુખ્યસપાદકનું સ્થાન કાઢી નાખવામાં આવ્યું છે, અને સાથે સાથે પતિ શ્રી દલસુખભાઈ માલવણિયા, જેઓ આ યોજનામાં શરૂઆતથી જ સક્રિય ભાગ લેતા હતા અને નિસ્વાર્થભાવે તેમ જ પૂરી નિષ્ઠાથી સેવા આપતા હતા તેઓ, આ યોજનામાથી છૂટા થયા છે અને પોતે આ રીતે થ્યા થયા હોવા છતા, આ યોજના મુજબ કામ કરનાર સૌ કોઈને, જરાય સંકોચ રાખ્યા વગર, પૂરી ઉદારતાથી, હમેશા જરૂરી સહાય આપતા જ રહે છેશ્રી દલસુખભાઈના આવા ખેલદિલી અને ઉદારતાભર્યા સહકાર બદલ સસ્થા તેઓ પ્રત્યે ઊંડી આભારની લાગણી વ્યક્ત કરે છે (૩) પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજ્યજી મહારાજે પોતે જ જે વિદ્વાનોને જે આગમસૂત્રના સંશોધન સપાદનનું કામ સોંપ્યું હતુ, તેઓ તે કામ આગળ વધારી રહ્યા છે એની વિગતે આ પ્રમાણે છે (અ) પચમ અગ શ્રી ભગવતીસૂત્ર પતિવર્ય શ્રી બેચરદાસભાઈ જીવરાજ દોશી (આ) શ્રી દશવૈકાલિકસૂત્રનું સંશોધન સંપાદન પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે પોતે જ કરીને એની પ્રેસકોપી તૈયાર કરી રાખી હતી (ઈ) પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે સૂચવેલી પ્રાચીનકાચીનતમનિઓ તથા તેઓશ્રીએ શોધેલી ચૂર્ણિ અને પાઈયટીકાના આધારે શ્રી ઉત્તરાધ્યયનસત્રનું સંશોધન સંપાદન પડિત શ્રી અમૃતલાલ મોહનલાલ ભોજકે કર્યું છે (ઈ) શ્રી ઉપાસકદશાગસુત્રનું સશોધન-સંપાદન પતિવર્ય શ્રી બેચરદાસભાઈ દોશીએ કરીને સસ્થાને ઘણુ વખત પહેલા સપ્યુ છે, પણ એની સાથે એક જ ગ્રંથમાં આપવાના બીજા ચાર સૂત્રોનું સંશોધન સંપાદન પૂજયપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે તૈયાર કરી રાખેલી સામગ્રીના આધારે ૫૦ શ્રી અમૃતલાલ ભોજક કરશે આગમપ્રકાશન ગ્રંથમાળાના છઠ્ઠા થાકમાં આ પાચ આગમસત્રો આ પ્રમાણે છે– ઉવસગદસગર (ઉપાસકદશાગસત્ર), ૨ અતગડદસગસુત્ત (અન્નકુશાગસરા), ૩ અણુત્તરવવાઈરસગસુત્ત (અનુત્તરપપાતિકદશાગસુત્ર), ૪ પહાવાગરણદસગસુત્ત (પ્રશ્ન- વ્યાકરણદશાગસૂત્ર), અને ૫ વિવાગસગસુત્ત (વિપાકદશાગસૂત્ર) (૭) બધા પ્રકીર્ણકોનું સંશોધન સંપાદન પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે પોતે જ, તેઓની મુબઇની સ્થિરતા દરમ્યાન કરેલ છે એને પ્રેસમા આપતા પહેલા એની પ્રેસકોપી વગેરે કરવું જરૂરી હોઈએને મુદ્રણ માટે આપતા વખત લાગશે સશોધિત થએલ શ્રી દશવૈકાલિકસૂત્ર, શ્રી ઉત્તરાધ્યયનક્ષત્ર અને શ્રી આવશ્યકત્રનું મુદ્રણ શરૂ યુ છે શ્રી ભગવતીસૂત્રના બીજા ભાગનું મુદ્રણ થોડા વખત પછી થશે શ્રી ભગવતીસૂત્ર ભાગ ૨ અને ૩નો પ્રકાશન ખર્ચ રૂ૦૫,૮૩) શેઠ અમીચંદ પનાલાલ આદીશ્વર ટેમ્પલ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ (મુંબઈ) તરફથી મળેલ છે પ્રકાશકીય નિવેદન શ્રી ભગવતીસૂત્રના સંશોધક સપાદક પતિવર્ય શ્રી બેચરદાસભાઈ દોશી આગમસૂત્રો તેમ જ જૈન સાહિત્યના ઊંડા અભ્યાસી છે, અને પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજ્યજી મહારાજ સાથે તેઓ ઘણું દાયકાઓથી ગાઢ અને ભકિતભર્યો પરિચય ધરાવતા હતા તેથી જ, તેઓની આગમસૂત્ર સબધી વિદ્વતાથી પ્રેરાઈને, પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે શ્રી ભગવતીસૂત્રના સશોધન- સંપાદનનું કાર્ય એમને સોંપ્યુ હતુ વળી પડિતજીએ આ પહેલા પણ ભગવતીસૂત્રના સંશોધન અને ભાષાતરનું કાર્ય કરેલ જ છે એટલે તેઓ આ કાર્ય માટે અધિકારી વિદ્વાન છે અમારી ગ્રંથમાળાના પ્રકાશનમાં આવો સાથ આપવા માટે અમે પતિવર્ય શ્રી બેચરદાસભાઈને ખૂબ ખૂબ આભાર માનીએ છીએ આ ગ્રંથના પ્રથમ ભાગ માટે મળેલી સહાયતાને પુનિત પ્રસંગ, એ પૂજ્યપાદ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજની આગમસૂત્રોના સંશોધન પ્રકાશન માટેની તીવ્ર ઝખના અને ઉત્કટ ભક્તિની તેમ જ આ મહાન અને મોટી આર્થિક જવાબદારી માગી લેતા કાર્ય માટે વિદ્યાલયને પૂરતી આર્થિક સહાય મળી રહે એ માટેની સક્રિય ચિંતાની તથા પાત્રીસ હજાર જેવી મોટી સહાય ઉદારતાપૂર્વક આપનાર મહાનુભાવોની પ્રસુશાસન, જિનવાણી તેમ જ પરમપૂજ્ય મહારાજશ્રી પ્રત્યેની ઊંડી ભક્તિની એક પ્રેરક કથા બની રહે એવો છે આ વિગતવાર આભાર-નિવેદન આ ગ્રંથમાં અન્યત્ર આપેલ હોવાથી અહીં તો એનો આટલો સામાન્ય ઉલ્લેખ જ બસ છે આ ગ્રથને તૈયાર કરવા માટે પડિત શ્રી અમૃતલાલ મોહનલાલ તથા પડિત શ્રી દલસુખભાઈ માલવણિયાએ ઘણું જહેમત ઉઠાવી છે સપાદકીય નિવેદનનું અંગ્રેજી ભાષાતર ડૉ. નગીનદાસ જે શાહે કરી આપ્યું છે પુ તથા મેટરની મેળવણી કરવામાં પતિ શ્રી હશિકરભાઈ અબારામ પડ્યા તથા શ્રી નગીનદાસ કેવલદાસ શાહે માગી સહાય આપી છેઆ ગ્રંથનું સ્વચ્છ, સુઘડ અને સુંદર મુદ્રણ મુબઈના સુપ્રસિદ્ધ મૌજ પ્રિન્ટિંગ ખરોએ કરી આપ્યું છે આ સૌ પ્રત્યે અમે અમારી કૃતજ્ઞતાની લાગણી દર્શાવીએ છીએ આજ સુધીમાં અમે જણાવેલી સહાય ઉપરાંત, શ્રુત-શીલવારિધિ આગમપ્રભાકર પૂજ્યપાદ મુનિવર્ય શ્રી પુણ્યવિજ્યજી મહારાજ સાહેબની સરણથી અમારી જૈન-આગમ ગ્રંથમાળાના સશોધન સંપાદન-પ્રકાશન કાર્ય માટે જે જે સહાય મળી છે તે નીચે મુજબ છે ૧ શેઠ શ્રી અમીચંદ પન્નાલાલ આદીશ્વર ટેમ્પલ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ તરફથી શ્રી ભગવતીસૂત્રના બીજા અને ત્રીજા ભાગના પ્રકાશન માટે રૂ૦ ૬૫,૮૩૦] અકે પાસઠહજાર આઠસોત્રીસ રૂપીયા તા. ૨૪-૮-૧૯૭૩ના રોજ મળેલ છે ૨ શેઠ શ્રી શાંતિલાલ વર્ધમાન પેઢી (પાલેજ) તરફથી રૂ૦ ૧૫૦૧ અકે એક હજાર પાચસો એક રૂપીયા તા. ૨–૮–૧૯૭૩ના રોજ મળેલ છે ૩ પૂજ્યપાદ યુગવીર આચાર્ય ભગવંત શ્રી વિજયવલ્લભસૂરીશ્વરજી મહારાજના પ્રધાન પટ્ટધર શિષ્ય આચાર્યદેવ શ્રી વિજયસમુદ્રસૂરિજી મહારાજ સાહેબના દીર્ધતપરવી શિષ્યરત્ન મુનિવર શ્રી અનેકાન્તવિજયજી મહારાજ સાહેબે વિ. સ. ૨૦૨૪માં મુંબઈમાં ૭૧ દિવસના ઉપવાસ કરેલા અને તે તપના અને તેમનો દેહવિલય થયો આ નિમિત્તે મુબઈમા ફડ એકત્ર થયુ હતુ તે સમયે એકત્ર થયેલ રકમનો આગમ પ્રકાશન કાર્યમાં ઉપયોગ કરવા માટે પૂજ્યપાદ આગમ- પ્રભાકરજી મહારાજે પ્રેરણા આપી હતી તદનુસાર રૂ૦ ૪૦,૦૦૦ અકે ચાલીસ હજાર રૂપીયા શ્રી ગોડીજી મહારાજ જૈન દેરાસર અને ધર્માદા ખાતાઓ તરફથી તા. ૧-૩-૧૯૭૪ના રોજ મળેલ છે પ્રકાશકીય નિવેદન ઉપર જણાવેલી દ્રવ્ય સહાય માટે શુભ નિર્ણય લેનાર તે તે સસ્થાના સુજ્ઞ અધિકારી- વહિવટન્ત મહોદયોને અમે અનુમોદનાપૂર્વક અત કરણથી આભાર માનીએ છીયે શ્રી જિનાગમ ટ્રસ્ટના નીચે મુજબ ટ્રસ્ટી મહાનુભાવો તથા શ્રી આગમ પ્રકાશન સમિતિના સભ્યમિત્રોનો, એમણે આપેલ સહકાર બદલ, અમે આભાર માનીએ છીએ – શ્રી જિનાગમ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટીઓ ૧ શ્રી ભોગીલાલ લેહેરચંદ ૨ શ્રી પ્રવીણચદ હેમચંદ કાપડિયા ૩ શ્રી વાડીલાલ ચત્રભુજ ગાધી ૪ શ્રી જયંતિલાલ રતનચંદ શાહ ૫ શ્રી વ્રજલાલ કપુરચદ મહેતા (પાટણ જૈન શ્રી આગમ પ્રકાશન સમિતિના સભ્યો ૧ શ્રી કેશવલાલ કલાચંદ શાહ ૨ શ્રી પોપટલાલ ભીખાચર મંડળના ૩ શ્રી સેવતીલાલ ખેમચંદ પ્રતિનિધિ) ૪ શ્રી અમૃતલાલ કાળીદાસ દોશી ૫ શ્રી જેસિંગલાલ લલ્લુભાઈ ૬ જયતીલાલ સુરચદ બદામી ૭ ડૉ. રમણલાલ ચીમનલાલ શાહ ૮ શ્રી રાયચદ કેસુરચંદ ૯ શ્રી પ્રાણલાલ કાનજીભાઈ દોશી ૧૦ શ્રી સેવતીલાલ ચીમનલાલ શાહ ૧૧ શ્રી જયંતીલાલ રતનચંદ શાહ ૧૨ શ્રી બાલચંદ ગાડાલાલ દોશી ભત્રીઓ ૧૩ શ્રી રતિલાલ ચીમનલાલ કોઠારી ૧૪ શ્રી રમણલાલ નગીનદાસ શાહ કોષાધ્યક્ષ ૧૫ શ્રી મનુભાઈ ગુલાબચંદ કાપડિયા જૈન-જનજન્ચનાછળનું કાર્ય વધારે ઝડપથી આગળ વધે એવી પ્રાર્થના સાથે અમે આ ગ્રંથ શ્રી સધના કરકમળમાં ભેટ ધરતા ફરી ધન્યતા અનુભવીએ છીએ ઑગસ્ટ ક્રાંતિ માર્ગ, મુબઈ-૪૦૦૦૩૬ જયતીલાલ રતનચંદ શાહ શ્રી મહાવીર જન્મ કલ્યાણક પર્વ આલચંદ ગાલાલ દોશી વિ. સ. ૨૦૩૦, તા. ૪-૪-૧૯૭૪ રતિલાલ ચીમનલાલ કોઠારી માનદ મંત્રીઓ །། જ્ઞાનભક્તિની અનુમોદના પ્રસ્તુત પચમ અગ શ્રી વિવાહપણુત્તિસુત્ત–શ્રી ભગવતી- સૂત્રમાં મુખ્યતયા પરમ તારક ચરમતીર્થાધિપતિ શ્રમણ ભગવાન શ્રી વીરવર્તમાન સ્વામીને તેમના પ્રથમ ગણધર ભગવત શ્રી ગૌતમ- સ્વામીએ પૂછેલા અનેકાનેક હકીકતોને આવરી લેતા પ્રશ્નો અને તેના ભગવાને આપેલા ઉત્તરો છે સાથે સાથે શ્રી અગ્નિભૂતિ આદિ અન્ય ગણધર ભગવતોના તથા પુરૂષાદાનીય પ્રકટપ્રભાવી ભગવાન શ્રી પાર્શ્વનાથસ્વામીની પરંપરામાં થયેલા (પાર્થાપત્યય) કેટલાક શ્રમણ ભગવતોના તેમ જ કેટલાક અન્યગૃથિક ત્યાગી મહાત્માઓના પ્રશ્નોના ભગવાન શ્રી વિરવર્તમાન સ્વામીએ આપેલા ઉત્તરો પણ પ્રસ્તુત ભગવતીસૂત્રમાં છે આ દષ્ટિએ સમગ્ર વિશ્વ અને વિશેષ કરીને શ્રી જૈન સંઘને માટે આ આગમ ગ્રથ બહુમાનનીય છે આવા ઉપકારક ગ્રંથના આ પ્રથમ ભાગના પ્રકાશનખર્ચ માટે પાટણનિવાસી સ્વ શ્રી મફતલાલ છવાચદ શાહ, સ્વ શ્રી ચીમનલાલ લહેરચદ શાહ અને સ્વ શ્રી નેમચંદ જેસિંગલાલ શાહના શ્રેયાર્થે પૂજ્યપાદ આગમપ્રભાકર મુનિવર્ય શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજની પ્રેરણાથી તેઓના સુપુત્રો તરફથી રૂ. ૩૫૦૦૦/- અને પાંત્રીસ હજાર રૂપીયા મળેલ છે આ ભાઈઓને તેમની જ્ઞાનભક્તિની આતરિક અનુમોદનાપૂર્વક, અમે અત કરણથી આભાર માનીએ છીએ જયંતીલાલ રતનચંદ શાહ બાલચંદ ગાંડાલાલ દોશી રતિલાલ ચીમનલાલ કોઠારી માનદ મંત્રીઓ શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય ત્રણસ્વીકાર જૈન આગમગ્રંથોના સશોધન-સંપાદન અને પ્રકાશનના કાર્યમાં વેગ આપવાના ઉદ્દેશથી, વિ. સ. ૨૦૦૧ ની સાલમા, પાટણ (ઉ.ગુ) માં પૂજ્યપાદ મુનિ શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજની પ્રેરણાથી અને મુ શ્રી કેશવલાલ કિલાના પ્રયાસોથી સ્થપાયેલ શ્રી જિનાગમ પ્રકાશિની સસદ (કે શ્રી પાટણ જૈન મડળ, ૭૭, મરીન ડ્રાઈવ, મુબઈ-૨૦) તરફથી શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય (મુંબઈ)ની મૂળ જૈન આગમો પ્રકાશિત કરવાની યોજના માટે રૂ. ૧,૩૫,૫૬૬-૦૦ અકે એક લાખ, પાંત્રીસ હજાર, પાચસો છાસઠ રૂપિયા પૂરા મળ્યા છે, આ ભવ્ય સહકાર માટે અમે શ્રી જિનાગમ પ્રકાશિની સંસદનો, શ્રી પાટણ જૈન મડળનો તથા એ બન્ને સંસ્થાના કાર્યકરોનો અત કરણપૂર્વક આભાર માનીએ છીએ જયંતીલાલ રતનચંદ શાહ બાલચંદ ગાંડાલાલ દોશી, રતિલાલ ચીમનલાલ કોઠારી માનદ મંત્રીઓ શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય સંપાદકીય પ્રસ્તુત શ્રી વિયાહ૫ણુત્તિસુત્ત–શ્રી ભગવતીસૂત્ર-ના સંશોધનમાં કાગળ ઉપર લખાયેલી ચાર પ્રાચીન પ્રતિઓનો ઉપયોગ કર્યો છે આ ગ્રન્થના પ્રાય અર્ધા ભાગ સુધી મેળવતા આ ચાર પ્રતિઓના પાઠભેદોમાં ઉપયોગિતાની દષ્ટિએ ફરક ન આવવાથી શેષ અર્ધો ભાગ કેવળ એક ઝા ૧ સાક પ્રતિની સાથે અક્ષરશ મેળવેલ છે અને જ્યા જ્યા પાઠભેદ આવ્યા છે ત્યા ત્યા સદિગ્ધસ્થાનો અન્ય પ્રતિમા તપાસેલ છે આ ચાર પ્રતિઓ ઉપરાત એક મુદ્રિત પ્રતિને પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે ઉક્ત ચાર પ્રતિઓ ઉપરાત પરમપૂજ્ય સ્વઃ આગમપ્રભાકર મુનિવર્ય શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજે લખાવેલ, જેસલમેરના લોકાગચ્છ જૈન જ્ઞાનભંડારની તાડપત્રીય પ્રતિની, પાચમા શતકના ત્રીજા ઉદેશક પર્યન્તની અપૂર્ણ નકલનો પ્રસ્તુત સપાદનમાં ઉપયોગ કર્યો છે અને તેની સત્તા આપી છે તથા આર્ય શ્રી જબ્બરવામી જૈન મુક્તાબાઈ આગમદિરસત્ક આચાર્ય શ્રી વિજયરૈવત- રિસગૃહીત પૂ આચાર્ય શ્રી વિજ્યજબૂસરિસગ્રહીત હસ્તલિખિતચિદ્રજનકોશ -ડભોઈ–મા સુરક્ષિત શ્રી ભગવતીસૂત્રની પ્રાચીનતમ ત્રુટક તાડપત્રીય પ્રતિ ઉપરથી પૂજ્ય આગમપ્રભાકરજીએ કરાવેલી નકલનો પણ અહીં પ્રારભના ભાગમાં ઉપયોગ કર્યો છે, જેથી શ્રી ભગવતીસૂત્રની ટીકા રચાયા પહેલાની આ પ્રતિની વાચના અને પ્રાચીન પ્રયોગોનો વાચકોને સામાન્ય ખ્યાલ આવશે આની સત્તા ન રાખી છે અહીં પ્રારંભમાં જણાવેલી કાગળ ઉપર લખાયેલી ચાર પ્રતિઓ, શ્રી લાલભાઈ દલપતભાઈ ભારતીય સંસ્કૃતિ વિદ્યામંદિર–અમદાવાદમાં સુરક્ષિત વિવિધ જૈન ભડારોની છે અહી તે તે પ્રતિનો ક્રમાક અને અતમાં લેખકે લખેલી પુપિકા આપવામાં આવે છે– ૨ પ્રતિ– શેઠ શ્રી આણંદજી કલ્યાણજી જૈન જ્ઞાનભંડાર ન ૨ની આ પ્રતિ છે તેના પત્ર ૩૦૮ છે શ્રી લા દ૦ ભાટ સ વિદ્યામંદિરની સૂચિમાં આનો જનો ક્રમાંક ૬ છે પ્રતિન અતમા લેખકલિખિત પુપિકા આ પ્રમાણે છે–| ૦૦૦ lઝl શ્રીમતિ સહિતના પરિવાર सुप्रीता शातिदा वरदास्तु मे ॥छ॥छ॥ श्री ॥छ। सवत् १५५२ वर्षे ज्येष्ठवदि ४ सोमे भगवत्या सह વિરાળી સમર્થતા છો બીપી મદ્ર ll૪|| માઠ માઠી ||છી શ્રી ll ||ઝાઇll || આ પુપિકા ઉપરથી જાણી શાકાય છે કે આ પ્રતિ લખાવનારે અગિયાર અગસૂત્ર લખાવ્યાં હતાં ar ૨ પ્રતિ આચાર્ય શ્રી કીર્તિરિ જૈન જ્ઞાનભંડારની આ પ્રતિ છે તેના પુત્ર ૩૧૩ છે શ્રી લા દ ભા સત્ર વિદ્યામંદિરની સૂચિમાં આનો ક્રમાંક ૧૦૦૦૦ છે પ્રતિના અતમા લેખક- લિખિત પુપિકા આ પ્રમાણે છે–તિ શ્રીમતીત્રપમાન સમાપ્તાનિ ગયાય શ૭પૂણ સસ્થાનિ | ગુમ મહાત્ II ઝા સેવ()માજો] ll Rયાળામા II શ્રી જી| પ્રતિના અતમાં લેખનસવત લખ્યો નથી આમ છતા લિપિ અને આકાર-પ્રકારથી અનુમાન કરી શકાય છે કે આ પ્રતિ વિક્રમના ૧૭મા શતકમાં લખાયેલી હોવી જોઈએ છા રૂ પ્રતિ–આગમપ્રભાકર પૂજ્ય મુનિવર્ય શ્રી પુરયવિજયજી મહારાજના હરતલિખિત- પ્રથગ્રહની આ પ્રતિ છે તેના પત્ર ૩૭૮ છે શ્રી લા. દ. ભા. સવિદ્યામંદિરની પ્રકાશિત સચિમા આનો ક્રમાક ૩૬૦૪ છે અતમાં લેખકલિખિત પુપિકા અને પ્રતિ લખાયા પછી ૧૩૮ વર્ષ બાદ સંપાદકીય લખાયેલી પુમ્પિકા, એમ બે પુપિકા અનુક્રમે આ પ્રમાણે છે–તિ જીવનમાં સૂત્ર તમા(ત) a संवत् १५८०वर्ष । फागुणवदि १० दशम्या शनिवारे मूलनक्षत्रे । श्रीसोझितनगर्यो । रायश्रीवीरमदे- विजयराज्ये। श्रीखरतरगच्छे श्रीश्रीश्री ४ जिनचद्रसरिविजयराज्ये। तसि(च्छि)ष्य श्रीरत्नसागरोपाध्याय | तत्सि(च्छि)ज्य वा० चारित्रमेरुगणि । तत्सि(च्छि)ध्य प० चारगेन लिपावि(खापि)त ॥ श्री शुभ મg | ચાળમg || બીજી પુપિકા-વત્ ૨૭૨૮ નેટવરેિ ૨૪ ફિક્ત બીમાવતીસૂત્ર श्रीजिनरगसूरीणा जानवृद्धयय विहारित श्रीआगरामध्ये पा० श्रीलक्ष्मीदासपुत्र श्रीरामचद्रजी भ्रातृ સા શ્રીમુદેવની વિટ્ટીટ્યુન ]િ વામના વિર ના પ્રતિક્રિયા આ પુપિકાની પછી અવા બોડિયા અક્ષરોમાં પ્રતિ વહોરાવ્યાનીઅર્પિત કર્યાની હકીકત હોય એમ જણાય છે જા છ પ્રતિ–ઉભકોઈ ઉપાશ્રય જૈન જ્ઞાનભંડારની આ પ્રતિ છે આના પત્ર ૩૦૭ છે શ્રી લા. દ. ભા. સવિદ્યામદિરની સૂચિમાં આનો ક્રમાંક ૧૭૬૪ છે અતમાં લેખકલિખિત પુપિકા આ પ્રમાણે છે–તિ શ્રીમકાવયા મા કપૂ શા શ્રી છો પૂof સર્વપ્રથમ ૨૦૧૦ I છે | મg (G) 1 છો શાળમજુ છ || સન ૧૭૬ વ વૈર(વ) શુદ્ધિ ૪ મૌને ક્રિતિ 1 જીત્યામજી છેશ્રીરહુ છે|| કુળ અથવા મુદ્રિત પ્રતિ–ી આગમદિયસમિતિ તરફથી પ્રકાશિત આચાર્ય શ્રી અભયદેવ- સરિતવૃત્તિસહિત ભગવતીસૂત્રની મૂળવાચનાનો પણ અહીં સંપૂર્ણ ઉપયોગ કર્યો છે આની મુલ અથવા મુદ્રિત સત્તા આપી છે આ સિવાય પૂજ્ય આગમપ્રભાકરજીએ શોધેલી મુકિત પ્રતિની પણ અહી ઉપયોગ કર્યો છે આ પ્રતિ છ શતક સુધી જ શોધેલી મળી છે બાકીનો શોધેલો ભાગ તેઓશ્રીએ તેમની હયાતીમાં જ કોઈન મગાવવાથી મોકલેલ તે આજ દિન સુધી પાછો નથી આવ્યો જે કોઈ વિદ્વાન પાસે આ શોધેલી પ્રતિ હોય તેમને મારી નમ્ર પ્રાર્થના છે કે તે પ્રતિ શ્રી લાલભાઈ દલપતભાઈ ભારતીય સંસ્કૃતિ વિદ્યામંદિર-અમદાવાદ –ને મોકલી આપે દિ દુના ઉપર જણાવેલી પ્રતિઓથી અતિરિક્ત એક હસ્તલિખિત પ્રતિને પણ અહીં ઉપયોગમા લીધી છે આની - સના આપી છે આ પ્રતિનું અવધાન રહ્યું નથી તેથી સંભવ છે કે કોઈ વૃત્તિયુક્ત ત્રિપાઠ પ્રતિની મૂળવાચના ઉપયોગમાં લીધી હોય ટિપ્પણીઓમાં જ્યા મુનિવૃત્તિના પાઠ જણાવ્યા છે ત્યા કોઈકે સ્થાનમાં મુકિતવૃત્તિથી કઈક ભિન્નતા જણાય તો તે પાઠ પ્રાચીન હસ્તલિખિતવૃત્તિની પ્રતિમાથી નોંધ્યો છે એમ જાણવું ચાલુ મુદ્રણમા પણ કોઈક વાર કોઈક પાઠ જોવા માટે લા ૬૦ ભાટ સ વિદ્યામંદિરની પ્રતિઓ જોવામાં આવી છેઆ પ્રતિઓ પૈકીની કોઈ પ્રતિનો પાઠ પણ ટિપ્પણીમાં કવચિત જણાવ્યો છે ત્યાં રિતિકાન્ત” એમ સૂચન કર્યું છે ચાલુ મુદણમાં મૂળવાચના અને વૃત્તિના કેટલાક સ્થાન જોવા માટે લા દ ભા સ. વિદ્યામંદિર સ્થિત મુનિરાજ શ્રી પુણ્યવિજ્યજીના સગ્રહની ૨૬૩-૬૪ માકવાળી ત્રિપાઠ પ્રતિનો અને વૃત્તિના કેટલાક સ્થાન જોવા માટે ૨૬૭ કમાંકવાળા પ્રતિનો લગાતાર ઉપયોગ કર્યો છે પાઠભેદોમા ઉપયોગી પાઠોન આવવાના કાણે પ્રસ્તુત ગ્રન્થના પાછળના ભાગમાં જ ૨ સિવાયની પ્રતિઓના પાજોદો નોધ્યા નથી સંપાદકીય ૧૭ જે ટિપ્પણીના અંતમાં કોઈ પણ સંકેત–સત્તા ન હોય તે ટિપ્પણી તથા જે ટિપ્પણીના અતમા ૦ અથવા સ સત્તા હોય તે ટિપ્પણી સપાદકની લખેલી છે, એમ જાણવું જે ટિપ્પણીના અંતમા સમકૃ૦ અથવા વૃત્તી સત્તા આપી છે તે ટિપ્પણીને પાઠ આચાર્ય શ્રી અભયદેવ- સૂતિ ભગવતીસૂત્રવૃત્તિનો છે, એમ સમજવું અને જે કોઈક ટિપ્પણી આચાર્ય શ્રી અભયદેવસૂરિ- ત ભગવતીસૂત્રવૃત્તિના પાઠને અનુસરીને લખી છે તે ટિપ્પણીના અંતમાં “વૃત્યનુસા' લખીને સ્પષ્ટતા કરી છે શ્રી વિયાહપણુત્તિસુત્ત-શ્રી ભગવતીસૂત્રના નવમા શતક સુધીનો આ પ્રથમ ભાગ અહીં જણાવેલી સામગ્રીના આધારે સંપાદિત કરવામા આવ્યો છે ગ્રન્થગત વિષયને વિષયાનુક્રમણિકાના આધારે અભ્યાસી વિદ્વાનોને જાણું લેવા ભલામણ છે વિ.સ ૧૯૭૪મા મેં શ્રી ભગવતીસૂત્ર અને તેની વૃત્તિના અનુવાદનું કાર્ય કરે તેને તથા મારા આજીવન અર્ધમાગધ»ાત આદિ ભાષાઓના વિદ્યાવ્યાસંગને લક્ષમાં લઈને શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય સંચાલિત આગમપ્રકાશન ગ્રન્થમાળાના મુખ્ય સંપાદકો-૧૦ આગમપ્રભાકર પૂજ્ય મુનિવર્ય શ્રી પુણ્યવિજયજી મહારાજ સાહેબે તથા ૫૦ શ્રી દલસુખભાઈ માલવણિયાજીએ તેમજ તેમને અનુસરીને શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલયના માનદ મંત્રી શ્રી જયંતીલાલ રતનચંદ શાહ, શ્રી બાલચંદ ગાલાલ દોશી અને શ્રી રતિલાલ ચીમનલાલ કોઠારી તથા આગમપ્રકાશન ગ્રન્થમાળાની સમિતિના સંગ્રહસ્થોએ મને શ્રી ભગવતીસૂત્રના સપાદનનું કાર્ય સોંપ્યું તે બદલ હું સર્વની પ્રત્યે તજ્ઞતાપૂર્વક આભારની લાગણી વ્યક્ત કરું છું આ પ્રસંગે મારા સંપાદનકાર્યમાં સંપૂર્ણ રીતે સહકાર શ્રી ૫૦ અમૃતલાલ મોહનલાલ ભોજક આપ્યો છે પ્રેસકોપીને અતિમ રૂપ આપવામાં તેમણે જે પરિશ્રમ કર્યો છે તે માટે અને ગ્રન્થના મુ તપાસવાની પૂરી જવાબદારી તેમણે ઉઠાવી છે તે માટે તેમનો આભાર હદયપૂર્વક માનું છું આ કાર્યમાં તેમના તરફથી આ પ્રકારનો સહકાર ન મળ્યો હોત તો મારી નબળી આખોને કારણે મારા સપાદનમાં જે પ્રગતિ થઈ છે તે સભવિત ન હતી શ્રી લાદવ ભારતીય સંસ્કૃતિ વિદ્યામંદિરના મુખ્ય નિયામક શ્રી દલસુખભાઈ માલવણિયાએ પ્રસ્તુત સંપાદનકાર્યમાં ઉપયોગ કરવા માટે અનેક હસ્તલિખિત પ્રતિઓ આપી છે તથા અનેક સ્થળે પરામર્શ કરીને જે સમય આપ્યો છે તે બદલ તેમના પ્રતિ કૃતજ્ઞતાની લાગણી વ્યક્ત કરુ છુ શ્રી કાંતિલાલ ડાહ્યાભાઈ કોરા (મહામાત્ર, શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલયોએ પોતાની જાત દેખરેખથી મુદ્રણ સબધિત સમગ્ર કાર્યમા નિતર વ્યવસ્થા કરી આપી છે તથા ડૉ. શ્રી નગીનદાસ જીવણલાલ શાહ (ઉપાધ્યક્ષ, શ્રી લા દ૦ ભારતીય સંસ્કૃતિ વિદ્યામંદિર-અમદાવાદ) પ્રસ્તુત સપાદકીય'નો અંગ્રેજી ભાષામાં અનુવાદ કરી આપ્યો છે. આ બન્ને મહાનુભાવો પ્રત્યે મારી આભારની લાગણી વ્યક્ત કરું છું ૫ શ્રી હરિશકરભાઈ પડ્યાએ પ્રસ્તુત ગ્રંથની મુદ્રણાë નકલ તૈયાર કરી છે તથા પુરપત્રાદિ વાચવામાં તેમણે તથા શ્રી નગીનદાસ કેવલદાસ શાહે પણ સહયોગ આપ્યો છેઆ બંને ભાઈઓના સહકાર બદલ ધન્યવાદ અને મુબઈના સુખ્યાત મૌજ પ્રિન્ટિગ બ્યુરોના સંચાલક શ્રી વિપુ ભાગવત આદિ સજ્જનોએ મુદ્રણકાર્યમાં સંપૂર્ણ સુવિધા આપી છે તે બદલ તેઓ મારે માટે ચિરસ્મરણીય બની રહ્યા છે બેચરદાસ જીવરાજ દોશી શુદ્ધિપત્રકવિશેષ पत्र પતિ અશુદ્ધ ११५ जीव जीवे AM " १२ नो धम्म नो अधम्म २२० १२ ३११ नोधम्म नोअधम्म पुग्गलमप्पा सिज्झणा लम्बित गोयमा। पुग्गलअप्पा १६ ४७३ १२ सिज्झणापरूवणा 'लम्बित- गोयमा। ४८३ E ITO 'S N TE We have utilized four old paper mss in preparing the critical edition of the Viyahapannattīsutta alias the Bhagavatīsūtra Having compared the first half of the text printed in this part with these four mss we found that there is no notable and useful difference among variants yielded by them So, we have compared the second half of the text printed in this part with only one mos which has been given the signat Wherever we have noted down variants we have scrutinized the doubtful places in other mss In addition to these four mss we have consulted the printed edition also Over and above these four mss we have utilized the copy based on the palm-leaf ms belonging to the Lonkāgachha Jaina Jñana- Bhandāra at Jesalmer The copy is incomplete and ends with 3rd Uddeśaka of 5th Sataka This copy was prepared at the instance of late Agamaprabhakara Munivarya Sri Punyavijayajı We have given sign at to it Again, we have utilized the copy of the oldest palmleaf ms preserved in Sri Vijayajambūsūri-hastalıkhita--cidranjanakosa-Dabhoi Collection built up by Sri Vijaya Raivatasűri and housed in the Arya Sri Jambusvāmı Jaina Muktābāı Agama Mandır, many folios of the ms are missing This copy was also prepared at the instance of late Agamaprabhākara Muniraja Punyavijayazı We have utilized this copy in order that readers may have general idea of the version and old usages contained in the concerned ms belonging to the period of time prior to the commentary We have given the sign to at The four paper mss mentioned at the outset belong to the different collections preserved in the LD Institute of Indology, Ahmedabad We give here the Serial Numbers and the copyists' colophons occurring at the end of the mss -This ms belongs to Sheth Shri Anandji Kalyanaji Jaina Jñāna-bhandāra, No 2 It has 308 folios In the Catalogue its old Serial Number is 6 The colophon of the copyist reads as follows 1/ gram 16000 11 Śrī Bhagavatīsahıtā ekādasāngi suprītā samtidã varadāstu mel) cha 11 Śrīk ll cha|| Samvat 1552 varse zyesthavadı 4 some Bhagavatyā saha ekādaśangī samarthită ll cha || śrīsanghasya samarthita 1/ srīsanghasya bhadram ll cha ll mangalam mahāśrī II chall Sri sam o ll cha // cha // cha ll T - This ms belongs to Acārya Sri Kirtisüri Jaina Jñiāna Bhandāra It contains 313 folios In the catalogue published by the LD Institute of Indology it is numbered 10080 At the end there is a colophon of the copyist It is as follows 20 EDITORS' NOTE atz Sri Bhagavatīsútrapañcamängena samāptânz li granthägramtha 15755 samkhyāni // subham bhūyat // cha lesa(kha)kapāthakayo- [] || kalyanam astu // Śrī // cha || The date of the ms is not given at the end But on the basis of the script, size, etc, we can infer that it should have been written in the 17th Cent VS T--This ms belongs to Agamaprabhākara Muni Shri Punyavijayaji's Collection It has 378 folios In the published catalogue at is listed under No 3604 At the end of the ms we have two colophons, one by the copyist and another written 138 years after the first They are as follows The first colophon--iti śrīpañcamāngasūtram samättam(aptam) // Samvat 1580 varse/phagunavadı 10 daśamyām śaniváre mülanaksatre/ śri Soghatanagaryām/rāyasri Viramade-vijayarājye/sri Kharataragacche śrīšrióri 4 Jinacandrasūnivijayarājye/tatsı(tacchi)sya śri Ratnasägaropadhyāya / tatsı(tacchi)sya vā. Cărtramerugani / tatsı(tacchi)- sya pamo Carurangena lisävi(likhāpı)tam // śrī śubham bhavatu // kalyānam astu // cha || The second colophon Samvat 1718 Jethavadı 14 dine sri Bhagavatīsūtram śrī Jinarangasūrinām jñänavrddhyartham vrháritam śrī Āgarāmadhye på. śrī Laksmīdāsaputra śri Ramacandraji bhrätt säha śrī Sukhadevajikena Cīramlálayutena [/] vācyamāná ciram nandatu pratırıyam || T8-This ms belongs to Ujamaphoi Upăsraya Jaina Jñānabhandāra It contains 307 folios In the catalogue it is listed under No 17064 The colophon at the end of the ms reads as follows atz śrī Bhagavatyangam samāptam sampürnam / cha ll śrīk |/cha || sampūrnam sarvagranthägram 15750 / śrī || cha // śubham bhavatuh. (tu) / cha // kalyanam astu / chaḥ // Samvat 1576 varse varśāsa(akha) sud: 14 bhaume likhitam / cha // kalyānam astu / cha il srir astu/ cha il or मुद्रित --This is the printed edition published by Shr Agamodaya Samiti This edition contains the Bhagavatīsūtra along with the commentary thereon by AC Shri Abhayadevasűrı We have fully utilised this edition Again, we have utilized the said printed text corrected by Agamaprabhākara Muni Shn Punyavijayajı We could get the corrected pages upto 6th Sataka The corrected portion of the remaining printed text Late Muni Shri Punyavijayajı had given to somebody, on request, for use, which has not been returned by that EDITORS' NOTE 21 more ms person till this day So, we request the person whoever he is to return it to the LD Institute of Indology, Ahmedabad-9 In addition to the abovementioned mss, we have utilizsed one We have given sign to to it But now we have forgotten as to which this ms was Possibly it was a ms containing the Bhagavatīsūtra along with the vrtti thereon and it was written in tripatha style In the variants noted by us from the printed text of the vrttı if there is a variant different from the one found in the printed text of the vrttı, then that variant should be regarded as noted from the old ms of the vrttı Even when the work was under print we have consulted other mss preserved in the LD Institute of Indology to check a particular reading The readings from such mss are noted by us with the remark 'likhitapratyantare While the work was under print we have constantly consulted the ms belonging to the LD Institute of Indology (Munırāja Sri Punyavijayaji's Collection, Nos 263, 264 and 267) for the text and the Vrtta We have not noted, in the latter part of this work, the readings yielded by the mss except the because the readings found in them were not useful and important Explanatory notes having no sign at all or having the sign Fo or arro are written by the editor himself, those having the sign 37. or an are from the Bhagavatīsūtravrtti of Āc Abhayadevasūrı , and those that are written after the Vrttı by Ac Abhayadevasuri contain at the end the remark 'urttyanusätena' On the basis of the abovementioned material we have critically edited in this first part the text of the Vryahapannattısutta alias the Bhagavatīsūtra upto Sataka IX We request readers to read the contents for having the idea of the subject matter of the text printed in this part Taking into consideration the fact that I had translated some portion of Bhagavatīsūtra and its Votti in 1974 VS as also the fact that I have devoted my whole life to the study and teaching of Prākrta, Ardhamāgadhi, etc, the general editors of Jaina-Agama-Series of Shri Mahavira Jaina Vidyalaya-Late Āgamaprabhākara Munivara Shri Punyavijayajı and Pt Shri Dalsukhbhai Malvania, and following their suggestion the Hon secretaries of the said Vidyalaya-Shri Jayantılal Ratanchand Shah, Shri Balchand Gandalal Doshi and Shri 22 EDITORS' NOTE Ratilal Chimanlal Kotharı-and members of the Agama Publication Committee entrusted to me the work of critically editing the text of the Bhagavatisūtra For this I am extremely grateful to them all Pt Amrutlal Mohanlal Bhojak has extended his full cooperation to me in this task of mine He has taken great pains in finalising the press-copy Again, it is he who shouldered the responsibility of correcting proofs But for his cooperation it would not have been possible for me to progress at such a speed in the work I am very grateful to Pt Shri Dalsukhbhai Malvania, for supplying me the necessary mss as also for sparing his valuable time for the consultation and discussion Shri Kantılal Dahyabhai Kora, Registrar, Shri Mahavira Jaina Vidyalaya, has taken personal interest in matters related to the Press He has greatly facilitated my work by making all the necessary arrangements with the Press He rightly deserves my heartfelt thanks My thanks are also due to Dr Nagin J Shah, the Dy Director of LD Institute of Indology, who has been kind enough to prepare this 'Editor's Note'-an English translation of 'Sampādakiya' of this part I cannot forget Shastri Shri Harishankarabhai Ambaram Pandya who prepared the press-copy and helped me in correcting proofs I am thankful to Pt Shri Nagindas Kevaldas Shah who helped me in correcting proofs and noting variants Shri V P Bhagwat of the famous Mouj Printing Bureau, Bombay, has left upon me an everlasting impression by providing me with various printing facılıties I am very thankful to him for his kind cooperation -BECHARDAS JIVARAJ DOSHT सङ्केतसूचिः - अ० अध्यायः अभिधानप्प०-अभिधानप्पदीपिका-पालीशब्दकोश, गुजरातविद्यापीठ गुजरात- पुरातत्त्वमन्दिरद्वारा प्रकाशित अमर० क्षीर० -अमरकोशस्य क्षीरस्वामिकृता वृत्ति. अवृ० अवृत्ति आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृता भगवतीसूत्रवृत्तिः अ० वृत्ति अवृपा०-आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तौ सूचित पाठान्तरम् अवृप्र० -आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तेर्हस्तलिखितप्रत्यन्तरम् अवमु० मुद्रितअवृ० आचार्यश्रीमभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तेर्मुद्रितप्रतिः-आगमो- मुद्रितटीका दयसमितिप्रकाशिता मुद्रितवृत्ति आगमो० आगमोदयः आगमोदयसमितिप्रकाशित आगमोदय०प्र० आगमोदयप्रका० औपपा० वृ०-औपपातिकसूत्रवृत्तिः गा०-गाथा गूर्जरग्रन्थ० --गूर्जरपन्थरत्नकार्यालयप्रकाशित ज०-'ज०'सज्ञकप्रतिः जीवा०-जीवाभिगमसूत्रम् जे०-आगमप्रभाकरसुनिवर्यश्रीपुण्यविजयशोधितमुद्रितप्रतौ जेसलमेरभाण्डागारप्रते. सज्ञा जेसं०-'जे० 'सज्ञकप्रतौ सशोधितः पाठ तंदुल०-तदुलवेयालियपइन्नय तृ० प्र०-तृतीयप्रतिपत्ति दुर्गप० वि० दुर्ग० वि० } -- भगवतीसूत्रदुर्गपदविवरणम् देवका०-देवकाण्डम् प०-पत्र 22 FDITORS' NOTE Ratilal Chimanlal Kothari--and members of the Agama Publication Committcc entrusted to me the work of critically cditing the text of the Bhagavatisutra For this I am cutremely grateful tc them all Pt Amiutlnl Mohanlal Bhojnk has entended his full cooperation to me in this task of minc He has taken great pains in finalising the press-copy Again, it is he who shouldered the responsibility of correcting proofs But for his cooperation it would not have been possible for me to progress at such a speed in the work I am very grateful to Pt Shri Dalsukhbhal Malvania, for supplying me the necessary mss as also for sparing lus valuable time for the consultation and discussion Shri Kantilal Dahyabhai Kora Registrar, Shri Mahavira Jaina Vidyalaya, has taken personal Interest in matters related to the Press He has greatly facilitated my work by making all the necessary arrangements with thc Press He rightly deserves my hcartfelt thanks My thanks are also duc to Dr Nagin J Shah, the Dy Director of L.D Institute of Indology, who has been hind cnough to prepare this Editor's Notc-an English translation of 'Sampadakiya' of this part I cannot forget Shastrı Shri Ilarishankarabhai Ambaram Pandya who prepared the pross-copy and helped me in correcting proofs I am thankful to Pt Shri Nagindas Kevaldas Shah who helped me in correcting proofs and noting variants Shri V P Bhagwat of the famous Mouy Printing Bureau, Bombay, has left upon mo an everlasting impression by providing me with various printing facilities I am very thankful to him for his kind cooperation BECHARDAS JIVARAJ DOSHI सङ्केतसूचिः अ० अध्याय. अभिधानप्प०-अभिधानप्पदीपिका-पालीशब्दकोश, गुजरातविद्यापीठ गुजरात- पुरातत्त्वमन्दिरद्वारा प्रकाशित अमर० क्षीर० -अमरकोशस्य क्षीरस्वामिकृता वृत्ति. अवृ० अवृत्ति आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृता भगवतीसूत्रवृत्तिः अ० वृत्ति अवृपा०-आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तौ सूचित पाठान्तरम् अप्र० -आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तेर्हस्तलिखितप्रत्यन्तरम् अवमु० मुद्रितअवृ० आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तेर्मुद्रितप्रतिः- आगमो- मुद्रितटीका दयसमितिप्रकाशिता मुद्रितवृत्ति आगमो० आगमोदय० -भागमोदयसमितिप्रकाशित आगमोदय० प्र० आगमोदयप्रका० औपपा० वृ०-औपपातिकसूत्रवृत्तिः गा०-गाथा गूर्जरग्रन्थ०-गूर्जरपन्थरत्नकार्यालयप्रकाशित ज०-'ज०'सज्ञकप्रतिः जीवा०-जीवाभिगमसूत्रम् जे०-~आगमप्रभाकरमुनिवर्यत्रीपुण्यविजयशोधितमुद्रितप्रतौ जेसलमेरभाण्डागारप्रते. सज्ञा जेस०-'जे. 'सज्ञकप्रतौ सशोधितः पाठ तंदुल०-तदुलवेयालियपइन्नय तृ० प्र०-तृतीयप्रतिपत्ति दुर्गप० वि० दुर्ग० वि० } -- भगवतीसूत्रदुर्गपदविवरणम् देवका० -देवकाण्डम् प०-पत्र सोतसूचिः पञ्च० पा०-यजमाध्यायस्य पादम प०, प-पहिरन पृ०. पृ-पृष्ठन प्रत्यक तत्तस्थाननिर्दिएनन्यस्य हस्तलिपिलात्यातरम् प्रजा प्रजापनामुत्रग-पण्णरणामुत्त म०वि० महा०प्र० महावीर पाहावीरंजन रियालयप्रकाशित महावीरवि० महावीरविद्या० प्र० महावीरवि०प्र० महावीर०प० महावीरजनपियालयप्रकाशिते 'पणरणानुत्त महावीर० प्रज्ञा भाग १'प्रन्ये मु०-'मु०' सलकप्रति लघुवृ० -आचार्यश्रीदानशेखरसूरिकता भगवतीमूत्रलघुवृत्ति ला--'ला०' सज्ञकप्रति. ला-'ला१' सज्ञमप्रति .-'ला सज्ञकप्रतिगता टिप्पणी 'लार'सज्ञकप्रति ला३-'ला३' सकप्रति ला४-'ला'मज्ञकप्रति ला१-२--'ला१-लार' सज्ञकाती ला१-२-३-'ला१-ला--ला३' सज्ञकप्रतय ला१-२-३-४-'ला१-ला२- ला३-ला४' सज्ञकप्रतय. लार-२-४-'ला-लार-ला' सज्ञकातय, ला१-३-'ला१-ला३' सज्ञकप्रती लार-३-४--'ला-ला३-ला'सज्ञकपतयः लार-४-'ला-ला'सज्ञकप्रती लार-३--'ला२-ला३' सज्ञकप्रती ला२-३-४-'लार-लाइ-लाह' सज्ञकातयः ला२-४-'ला२-ला' सज्ञकप्रती ला३-४-'ला३-लाह' सज्ञकप्रती लों० ---- 'लो' सज्ञकप्रति लार टि.
२५
सङ्केवसूचिः
लो०सं०-'लो०' सज्ञकप्रतौ सशोधितः पाठः
वृत्तिकाराः- भगवतीसूत्रवृत्तिकारा आचार्यश्रीअभयदेवसूरय
वृत्तिकारैः-भगवतीसूत्रवृत्तिकृद्भिराचार्यश्रीअभयदेवसूरिभिः
वृत्तिः–आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्तिः
वृत्तौ-आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्ती
शब्दा०-शब्दानुशासनस्य
श्लो०-श्लोक
सम्पा०
-प्रस्तुतप्रन्यसम्पादक
सं०
सु०, सु-सुत्त
सू०-सूत्रम्
हैम०-हैमकोश- अभिधानचिन्तामणि
सङ्केतसूचिः . - पञ्च० पा०-पञ्चमाध्यायस्य पादम् पं०, प-पक्ति पृ०, पृ-पृष्ठम् प्रत्य० तत्तत्स्थाननिर्दिएप्रन्थस्य हस्तलिखितप्रत्यन्तरम् प्रज्ञा० प्रज्ञापनासूत्रम्-पण्णवणासुत्त म०वि० महा० प्र० महावीर० महावीरजैन विद्यालयप्रकाशित महावीरवि० महावीरविद्या० प्र० महावीरवि०प्र० महावीर० प० -महावीरजैन विद्यालयप्रकाशिते 'पण्णवणासुत्तं महावीर० प्रज्ञा० भाग १' ग्रन्थे मु०-'मु०' सज्ञकप्रतिः लघुवृ०- आचार्यश्रीदानशेखरसूरिकृता भगवतीसूत्रलघुवृत्ति ला०-'ला०' सज्ञकप्रति ला- 'ला१' सज्ञरुप्रति -'ला१' सज्ञकप्रतिगता टिप्पणी ला२ -'लार' सज्ञकप्रति. ला३-'ला३' सज्ञकप्रति ला४-'ला' सज्ञकप्रति. ला१-२-'ला१- लार' सज्ञकप्रती ला१-२-३-'ला१-ला२-ला३' सज्ञकप्रतय ला१-२-३-४-'ला१-ला२- ला३-ला४' सज्ञकप्रतयः ला१-२-४-'ला१- लार-ला४' सज्ञकप्रतय ला१-३-'ला१-ला३' सज्ञकप्रती ला१-३-४--'ला?-ला३-ला४' सज्ञकप्रतय. ला१-४ --'ला१-ला४' सज्ञकप्रती ला२-३-'ला२-ला३' सज्ञकप्रती ला२-३-४-'लार-ला३-ला४' सज्ञकप्रतयः ला२-४-'ला२-ला४' सज्ञकप्रती ला३-४-'ला३-लाह' सज्ञकप्रती लों०-'लों०' सज्ञकप्रति लार टि.
२५
सङ्केतसूचिः
लो०सं०-'लो.' सज्ञकप्रतौ सशोधित पाठः
वृत्तिकाराः– भगवतीसूत्रवृत्तिकारा आचार्यश्रीअभयदेवसूरय
वृत्तिकारैः-भगवतीसूत्रवृत्तिकदिराचार्यश्रीअभयदेवसूरिभिः
वृत्तिः-आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्ति
वृत्ती-आचार्यश्रीअभयदेवसूरिकृतभगवतीसूत्रवृत्त
शब्दा०-शब्दानुशासनस्य
श्लो०- श्लोक
सम्पा०
}-प्रस्तुतप्रन्यसम्पादक
सं०
सु०, सु-सुत्त
सू०-सूत्रम्
हैम०-हैमकोश- अमिधानचिन्तामणि
विसयाणुकमो सुत्तको विसमो पिट्टको १ १ समागसुत्तमगल पढम सय १-७२ पढमसयस्स विसयसूची मगल च - ४-१२ १-१५ ३ पढमसयस्ल पदमुद्देसो 'चलणं' पढमसयस पढमुद्देसस्स उबुग्धामो चिलमाणे चलिए' इचाईग पदाण एगढ़-नाणटाइपरूवणा चउबीसदडगे ठिहपभुइवियारो जीवेसु मारभपरूवणा चउवीसदडकेसु भारमपरूवणा सलेसेसु जीवेसु भारभपख्वणा भव पडुच्च णाणाइपरूवणा असवुड-सवुडसिज्मणावियारो असजतजीवदेवगइचियारो बाणमतरदेवलोगसरुव च १२ - १२-१३ १३-१५ १४-१५ १५-२४ १ १५-१६ ४ - - १-२२ पढमसयस्त वितिओ उद्देलो 'दुक्खे' पढमसतगस्स बितिउद्देसस्स उवकमो २-३ जीवं पडुच्च एगत्त-पृहत्तेण दुक्खवेदणपरूवण जीव पहुच्च पुगत्त-पुहत्तेण आउयवेदणपरूवण चवीसदडएसु समाहाराइसत्तदारपरूवण चठवीसदडएसु लेस पहुच समाहाराइसत्तदारपरूवण लेखामेयपरूवण १४-१७ जीवाईग ससारसचिटणकालस्स भेय-पभेया अप्पावहुय च अतकिरियाकारगाइनिरुवण असजयभवियदेवपभिह-दसणवावन्नगपजताण पिपिह- देवलोगपरूवण २०-२२ अमपिणआउयस्स भेया, असपिणजीवरसाउयवधवियारो, मसण्णिमाउयस्य अप्पारहुय च पढमसयस्त तइओ उद्देसो खपमोसे' जीव-चउवीसनहसु कखामोहणिजम्मस किरि- यानिष्फन्नत्तपरूवण ३ क्सामोहणिजकम्मरस करण-चयणाहरूबो तिकारविसयो वियारो २२-२३ २३ २३-२४ २५ २५-३० २८ विसयाणुकमो सुत्तको विसभो पिट्टको २६ २६ ६ ७ - कखामोहणिज्जकम्मवेदणकारणाणि भाराहगसरुव भत्थित्त-नस्थित्तपरिणामो कखामोहणिजकम्मबधपरूवण कखामोहणिजस्ल उदीरणा-उवसामणाइ कखामोहणिजस्स वेयण-णिजरणाइ चउवीसदडएसु कखामोहणिनकम्मवेदण-निजरणाइ निग्गथे पडुच्च कखामोहणिजवेदणवियारो २८ ४ २९ २९-३० ३० ३०-३४ १ ३०-३१ पढमसयस्स चउत्थो उद्देसओ'पगई' 'कति पगडी' आइपचदारपरूवण उदिण्ण-उवसतमोहणिजस्स जीवस्स उवट्ठावण-भव- कमणाइपरूवण कम्मवेदण पडुच्च मोक्खपरूवण पोग्गल-जीवाण तिकालसासयत्तपख्वण छउमत्थ-केवलीण कमसो मसिज्झणाइ-सिज्झ- हाइपरूवण केवलिस्स मोक्खो सपुण्णणाणित च ३२-३३ १६-१८ ३४ ३४-४२ ३४-३५ ३५ ३५-३७ ३७ ३७ १-३६ पढमसयस्स पंचमो उद्देसो 'पुढवी' चउवीसडयाण भावाससखापरूवणा पचमुसगस्सऽस्थाहिगारदारगाहा नेरइयाण कोहोबउत्ताइवत्तन्वयापुन्च पढम ठितिट्टाणपरूवणदार १०-११ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुच बीय ओगाहणठाणदार १२-१३ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुव्व तइय सरीरदार १४-१५ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तव्वयापुव चउत्थ सघयणदार १६-१७ नरहयाण कोहोवउत्ताइवत्तच्चयापुच्च पचम सठाणदार १८-१९ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुच्व छ? लेसादार २०-२१ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुब्व सत्तम दिट्ठिदार २२-२३ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुच्च अट्टम नाणदार २४-२५ नेरल्याण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुन्य नवम जोगदार २६-२७ नेरइयाण कोहोवउत्ताइवत्तम्बयापुब्व दसम उवभोगदार सत्तविहनेरइयाण छ? लेसादारे णाणत्त २९ भवणवासीण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुन्व ठिति-ओ- गाहणाइदसदारपरूवण ३०-३२ एगिदियाण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुन्व ठिति-ओगा- हणाइदमदारपरूवण ३८ ३९ ४० २८ ४० ४०-४१ विसयाणुकमो २९ ७ - १ ४५ सुत्तको विसमो पिटुको ३३ विगालँदियाण कोहोवउत्ताइवत्तव्वयापुव ठिति-ओ- गाहणाइदसदारपरूवण ३४ पचिंदियतिरिक्खाण कोहोवउत्ताइवत्तच्चयापुच्च ठिति-ओगाहणाइदसदारपरूवण ४१ ३५ मणुस्साण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुन्व ठिति-ओगाह- पाइदसदारपरूवण ३६ वाणमतराईण कोहोवउत्ताइवत्तन्वयापुब्व ठिति-ओ- गाहणाइदसदारपरूवण पढमसयस्स छट्ठो उद्देसो 'जावते' ४२-४९ सूरियस्स उदयऽत्यमणाइ पडुच्च अतर-पगासखेत्ताइपरूवण ४२-४३ लोयत-सलोयताईण फुसणापरूवण ४३-४५ जीव-चउवीसदडगेसु पाणाइवायाइपावट्ठाणपभवकम्मफुसणापरुवण ४४-४५ रोहगस्स भणगारस्स वण्णमओ १३-२४ रोहाणगारपण्हुत्तरे लोयालोय-जीवाजीवाइमणेगभावाण सासयत्त-अणाणुपुन्वीपरूवण ४६-४७ गोयमपण्हुत्तरे वस्थिउदाहरणजुय लोगट्टिइभेयपरूषण ४७-४८ हरदगयनावादितृतजुय जीव-पोग्गलाणमन्नोलबद्वत्ताइपरूवण ४८-४९ सुहुमाउकायस्स पवडणपरूवण कालढ़िई य १-२२ पढमसतगस्स सत्तमो उद्देसो 'नेरइए' ४९-५५ १-२ उवयनमाणेसु चउवीसदडएसु देस-सन्वेहिं उव- बजणा-आहाराहियारो ४९-५० उन्वमाणेसु चउवीसदडएसु देस-सब्वेहिं उन्वट्टणा- भाहाराहियारो उववन्न-उन्बसु चउवीसदडएसु देस-सन्वेहि उववन-उन्व-तत्तयाहाराहियारो उववजमाणाईसु चउवीसदडएसु मन्द-सब्वेहिं उववजणाइ- तत्तयाहाराहियारो जीव-चउवीसदढएसु एगत्त-पुहत्तेण विग्गहगइपरूवण देवस्स चवणाणतरभवाउयपडिसवेदणाहियारो १०-१२ गम्भ वकममाणस्स जीवस्स सइदियत्त-ससरीरत्त-आहाराहियारो १३-१५ गभगयजीवस्म माहार उच्चार-कवलाहाराहियारो १६-१८ गम्भयसरीरस्स माइ-पिइमगविभागा माइ-पिइमरीरकालट्टिई य ५३-५४ १९-२० गन्भम्मि मियस्स जीवस्म नरय-देवलोगुववायाहियारो गम्भट्टियल्स जीवस्स भागार-किरियापरूवण २२ पसवणममए तयणतर च जीवावत्यानिरूवणाइ ९ ३० सुत्तको पिटुको विसथाणुक्कमो विसमो पढमसयस्स अट्ठमो उद्देसो 'बाले' एगतबाल-पडित-बालपडितमणुस्साण भाउयवधपरूवणाइ मियकूडपासकारग-तिणदाहगाइपुरिसाण काइयाइकिरियापरूवण जुज्झमाणाण जय-पराजयहेउनिख्वण जीव-चउवीसदडएस सीरियत्त-अवीरियत्तपरूवण - ४-८ - ९ - - ६१-६९ - ६२-६३ ६३-६४ - ६४ ६४-६५ ६५-६७ पढमसयस्स नवमो उद्देसो 'गरुए' जीवेसु गरुयत्त-लहुयत्ताईण हेउपरूवण सत्तममोवासतर-तणुवायाईसु गरुयत्त-लहुयत्तपरूवण चवीसदडएसु गरुयत्त-लहुयत्तपरूवण भत्यिकाय-समय-कम्म-लेसा-दिटिभाईसु गरुयत्त-लहुयत्तपरूवण १७-१८ लाघवियाइजुएसु भकसाईसु य पसत्यत्तपरूवण १९ सिज्झणाए कखा पदोसखयस्स पाहण्णपरूवण २० एग जीव पदुच्च इह-परभवियाउयाण एगसमयबधणिसेहो २१-२४ पासावच्चिजस्स कालासवेसियपुत्तस्स सामाइयाइविसया पुच्छा, थेरकयसमाहाण पचजामधम्मपडिवजण निव्वाण च २५ गोयमपुच्छाए सेट्रिपभिइ पडुच्च भपञ्चक्साणकिरियापरूवण आहाकम्मभोइणो गुस्कम्मयापरूवणं २७ फासुएसणिजभोइणो लहुकम्मयापरूवण २८ अथिर-थिर-बालाईण परिवहणा-अपरिवहणा-सासयाइपरूवण पढमलयस्स दसमो उद्देसो 'चलणाओ' १ चलमाणचलिताचलित-परमाणुपोग्गलसहननासहनन-भासाऽभासा- किरियादुक्खाऽदुक्खाईसु भन्नउस्थियपरूवणा तप्पडिसेहो य एग जीव पडुच्च अण्णउत्थियाण एगसमयकिरियाद्यपत्रणाए पडिसेहो निरयगईए उववावस्स विरहकालो ६९-७२ - ६९-७१ २ ७१ १ २-५४ वीअ सयं ७३-११८ वीयसयदसुहेसनामपरूवण वितियसयस्स पढमो उद्देसो 'आणमति' ७३-९५ वितियसयस्स पढमुडेसस्सुवुग्घाओ ७३३ एगिदिएसु ऊसासाइपरूवण जीवघटवीसडएसु ऊसापाइदम्बसरूवपरूवणाह उवसंत-पीणकसाईण निग्गथाण ससारभमण-सिद्धिगमणपस्वण mm - ४ विसयाणुकमो ३ ० ७८-८० सुत्तको विसमो पिटुको भगवमो महावीरस्स रायगिहामो विहारो ११-५४ खदगपरिवायगवुत्ततो भगवमओ महावीरस्स कयगलानयरीए समोसरण ७६-७७ १२ सावत्थीवत्थब्वखदयपरिवायगपरिचओ १३-१६. खदयपरिवायय पह पिंगलयनियठस्स सअत-अणतलोगाइविसए पुच्छा खदयस्स तुसिणीयत्त च १७-१९ कयगलानयरीसमोसरियस भगवतो महावीरस्सतिए सावत्थी- नयरीमो खदयस्स भागमण २० - २२ खदय-गोयमपण्हुत्तरे भगवमो महावीरस्स परिचमो, खदयकय महावीरस्स बदाइ ८०-८२ २३-२४ लोग-जीव-सिद्धि-सिद्धे पडुच्च समत-अणतविसयाए खदयपुच्छाए समाहाण ८२-८४ २५-३१ मरण पहुच ससारखड्ढि-हाणिविसयाए खदयपुच्छाए बाल-पडि- यमरणपरूवणापुच्वय समाहाण ३२-३८. खदयस्स पडिबोहो पन्चजागहण विहरणं च, भगवनो वि विहरण ८५-८८ ३९-४६ खदयस्स एकारसग ज्झयण भिक्खुपडिमाराहणा गुणरयणतवो- कम्माणुट्ठाणच ८८-९१ ४७-५१ खदयस्स सलेहणाभावणा सलेहणा कालगमण च ५२ भगवमो पुरमो थेरकय खदयपत्त-चीवरसमाणयण ९४ ५३-५४ खदयभवतरविसयगोयमपुच्छासमाहाणे भगवमो अध्यकप्पोववाय-तयणतरसिज्झणापरूवणा ९४-९५ - १ वितियसयस्स वीओ उद्देसो 'समुग्घाया' ९५ सत्तसमुग्घायनामाइजाणणत्य पण्णवणासुत्तसमुग्धाय- पदावलोयणनिद्देसो ९५ १ १. वितियसयस तइओ उद्देसो 'पुढवी' सत्तनिरयनामाइजाणणत्य जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिद्देसो वितियसयरस चउत्थो उद्देसो 'इदिय' इदियवतन्वयाए पण्णवणासुत्तावलोयणनिडेसो १-२७. वितियसयस्स पंचमो उद्देसो 'नियंठ' नियठदेवपरियारणाए मनाउदियमवपरिहारपुन्वय भगवमो परूवण उदगगम्भ-तिरिक्सजोणियगम्भ-मणुस्सीगन्भ-कायभवत्य- जोणिभूयचीयाण कालद्वितिपरूवण ९६-१०९ ९६-९७ ९७-९८ ३२ विसयाणुक्कामो २ सुत्तको विसओ पिट्ठको एगभवग्गहण पडुच्च एगजीवस्स जणय-पुत्तसखापरूवण ९८-९९ मेहुणसेवणामसजमस्सोदाहरण ९९ भगवमो जणवयविहारो तुगियानगरीसमणोवासयाण वण्णभो ९९-१०१ पासावचिजथेराण वण्णो १३ - १५ तुगियानगरीसमणोवासयकय पासावञ्चिन्नथेराण अभिगम-चंदण- पज्जुवासणाइय, थेरकया धम्मदेसणा य १६-१९ पासावच्चिजथेराण देसणाए सव-सजमफलपरूवणापुन्वय देवलोओ- ववायहेउपरूवणा, थेराण जणवयविहारो य १०४-५ २०-२५ रायगिहे भिक्खायरियागयस्स गोयमस्स तुगियानगरित्थ पासावच्चिज्जथेरपरूवणानिसमण, भगवतो पुरो पुच्छा, पासाव- च्चिजथेरपरूवणाए भगवमो भविरोहनिहेसो य १०५-८ समण-माहणपज्जुवासणाए मणतर परपरफलपरूवणा वेभारपब्वयाहोमागगय महातवोवतीर'नामगहरयविसए अण्णउत्थियपरूवणापडिसेहपुन्वय भगवमो परूवणा १ .. १ o वितियलयस्त छटो उद्देसो 'भासा' १०९ भासासरूवाइजाणणस्य पण्णवणासुत्तस्स भासापदावलोयणनिहेसो १०९ १-२ वितियसयस्स सत्तमो उद्देसो 'देव' १०९-१० देवाण भेयपरूवणा चाउम्विहदेवठाण-कप्पपइटाणाइजाणणस्थ पण्णवणासुत्त- जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिहेसो वितियसयस्स अट्ठमो उद्देसो 'सभा' ११०-१२ १ चमरस्स मसुरिंदस्स समाए पख्वणा ११०-१२ १ वितियसयस्स नवमो उद्देसो 'दीव' ११२-१३ समयखेत्तपरूवणाजाणणस्थ जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिहसो ११२-१३ १-२२ वितियसयल्स दसमो उद्देसो 'अस्थिकाय' ११३-१८ भत्यिकायाण मेय-पभेयाइपरूवण पचण्हमत्थिकायाण सरूव ११४-१५ अमुत्तजीवलक्षणवत्तम्बया १०-१२ मागासस्थि ११६ पचण्हमस्थिकायाण पमाणं १५-२२ महोलोयाईण मोघ-विभागेहिं धम्मत्यिकायाइफुपणावत्तवया ११७-१८ १ - भेया सरूव च विसयाणुकमो ३३ २ सुत्तको विसमो पिट्टको १ १४ तइयं सय ११९-७८ तइयसयदसुडेसऽत्याहिगारगाहा ११९ २-६५ तइयसयस्स पढमो उद्देसो 'मोया-केरिसविउव्वणा' ११९-४० २ तइयसयस्स पढमुद्देसस्सुवुग्यानो भग्गिभूइपुच्छाए भगवभो चमर-वस्सामाणिय-तायत्तीसग-लोग- पाल अग्गमहिसीण इड्ढि-जुति-बल-जस-सोक्ख -अणुभाग- विउवणापरूवणा ११९-२२ अग्गिभूइपरूवियचमराइवत्तव्वय असहहतस्स वाउभूइस्स संकाए भगवभो समाहाण, मग्गिभूइ पइ वाउभूइकय खामणाइ य १२२-२३ ११-१२ वाउभूइपुच्छाए भगवभो बलि तस्सामाणियादीण इड्ढि-विउव्व- णाइपरूवणा १२३-२४ अग्गिभूइपुच्छाए भगवमो धरणिद तस्सामाणियाईण इढि-विउ- च्चणाइपरूवणा १२४-२५ दाहिणिल-उत्तरिलाण सुवण्णकुमाराइथणियफुमार-वाणमतर-जो- इसियाण तस्सामाणियाईण च इड्ढि-विउच्चणाइविसयाए कमसो अग्गिभूइ वाउभूइपुच्छाए भगवमओ परूवणा १२५ १५-१८ सक्कदेविंद-तीसयदेव-सक्सामाणियाईण इड्ढि-विउव्वणाइविस- याए अग्गिभूइपुच्छाए भगवमो परूवणा १२५-२७ १९-२१ ईसागदेविंद-ईसाणोववन्नकुरुदत्तपुत्त-ईसाणसामाणियाईण इड्ढि- विउवणाइविसयाए वाउभूइपुच्छाए भगवमो पख्वणा १२७-२८ २२-३० सणकुमाराइभच्चुयपजताण ससामाणियाईण इड्ढि-विउवणाइ- परूवणा १२८ ३१ भगवओ मोयानगरीमो जणवयविहारो १२९ ३० - ३३ ईसाणदेविदस्स भगवतो वदणत्य रायगिहे मागमण तमो पडिगमण च १२९ कूडागारसालादिहतपुवय ईसाणेददेविड्ढीए ईसाणिदसरीराणुप्प. वेसपरूवणा १२९-३० ३५-५२ ईसाणदेविंदस्स पुथ्वभववुत्ततो ३५-३७ तामलिगाहावतिस्स धम्मजागरियाए पाणामापव्वजागहणमभिग्गह- गहणसकप्पो पन्चजाइगहण च १३०-३२ ३८ गोतमपुच्छियस्स भगवमो पाणामापव्वजासरूवपण्णवणा १३२ ३९-४० तामलिस्स बालतबोणुढाणाणतर सणसणपडिवजण १३३ ४१-४४ तामलितवस्सि पइ चलिचचारायहाणीवत्थव्वदेव-देवीकया निष्फला वलिचचारायहाणीइदत्तलभनियाणकरणविन्नत्ती १३३-३५ तामरिनवस्सिम ईसाणदेविदत्तेण उववाओ १३५ - ३२ विसयाणुकमो सुत्तको विसमो पिट्ठको एगभवग्गहण पडुच्च एगजीवस्स जणय-पुत्तसखापरूवण ९८-९९ मेहुणसेवणाअसजमस्सोदाहरण भगवभो जणवयविहारो तुगियानगरीसमणोवासयाण वण्णभो ९९-१०१ १२ पासावच्चिजथेराण वण्णमो १०१ १३-१५ तुगियानगरीसमणोवासयकय पासावचिनथेराण अभिगम-वदण- पज्जुवासणाइय, थेरकया धम्मदेसणा य १६-१९ पासावच्चिजथेराण देसणाए धव-सजमफलपरूवणापुष्वय देवलोमो- ववायहेउपख्वणा, थेराण जणवयविहारो य १०४-५ २०-२५ रायगिहे भिक्खायरियागयस्स गोयमस्स तुगियानगरिस्थ पासावञ्चिजथेरपरूवणानिसमण, भगवतो पुरमो पुच्छा, पासाव- चिजथेरपरूवणाए भगवमओ भविरोहनिहेसो य १०५-८ समण-माहणपज्जुवासणाए मणतर-परपरफलपरूवणा २७ वेभारपव्वयाहोमागगय महातवोवतीर'नामगहरयविसए अण्णउत्थियपरूवणापडिसेहपुन्वय भगवमो परूवणा १०८-९ १०९ वितियलयस्स छटो उद्देसो 'भासा' भासासरूवाइजाणणत्य पण्णवणासुत्तस्स भासापदावलोयणनिहेसो १ १०९ १०९-१० वितियसयस्स सत्तमो उद्देसो 'देव' देवाण भेयपरूवणा चठविहदेवठाण-कप्पपइट्टाणाइजाणणस्थ पण्णवणासुत्त- जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिहेसो बितियसयस्स अट्ठमो उद्देसो 'समा' चमरस्स मसुरिंदस्स सभाए पख्वणा ११० ११०-१२ ११०-१२ ११२-१३ १ ११२-१३ ११३-१८ १ वितियसयस्स नवमो उद्देसो 'दीव' समयखेत्तपरूवणाजाणणस्थ जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिहसो १-२२ वितियसयस्स दसमो उद्देसो 'अत्थिकाय' भत्यिकायाण मेय-पमेयाइपरूवण पचण्हमत्यिकायाण सरूव अमुत्तजीवलक्खणवत्तब्बया आगासस्थिकायस्स भेया सरूव च पचण्हमत्यिकायाण पमाण १४-२२ महोलोयाईण मोघ-विभागेहिं धम्मस्थिकायाइफुमणावत्य्वया ११३-१४ ११४-१५ ९ .. ११७-१८ विसयाणुकमो ३३ ७- सुत्तको विसमो पिट्टको तइयं सयं ११९-७८ तइयसयदसुहेसऽस्थाहिगारगाहा २-६५ तइयसयस्स पढमो उद्देसो 'मोया-केरिसविउवणा' ११९-४० २ तइयसयस्स पढमुद्देसस्सुवुग्धामो ३-६ अग्गिभूइपुच्छाए भगवभो चमर-वस्सामाणिय-तायत्तीसग-लोग- पाल अगमहिसीण इड्ढि-जुति-वल-जस-सोक्ख-अणुभाग- विउवणापरूवणा ११९-२२ अग्गिभूइपरूवियचमराइवत्तन्वय असहतस्स वाउभूहस्स सकाए भगवभो समाहाण, अग्गिभूह पइ वाउभूइकय खामणाइ य १२२-२३ ११-१२ वाउभूइपुच्छाए भगवमो वलि तस्सामाणियादीण इढि-विउव्व- णाइपरूवणा १२३-२४ अग्गिभूइपुच्छाए भगवभो धरणिंद तस्सामाणियाईण इढि-विउ- व्धणाइपरूवणा १२४-२५ दाहिणिल-उत्तरिल्लाण सुवण्णकुमाराइथणियकुमार-वाणमतर-जो- इसियाण तस्सामाणियाईण च इड्ढि-विउठवणाइविसयाए कमसो अग्गिभूह वाउभूइपुच्छाए भगवमो परूवणा १२५ १५-१८ सक्देविंद-तीसयदेव सक्कसामाणियाईण इड्ढि-विउवणाइविस- याए अग्गिभूइपुच्छाए भगवमो पख्त्रणा १२५-२७ १९-२१ ईसाणदेविंद-ईसाणोववन्नकुरुदत्तपुत्त-ईसाणसामाणियाईण इड्ढि- विउबणाइविसयाए वाउभूइपुच्छाए भगवमो परूवणा १२७-२८ २२-३० सणकुमाराइमच्चुयपजताण ससामाणियाईण इड्ढि-विउधणाइ- परूवणा १२८ भगवमो मोयानगरीमो जणवयविहारो १२९ ३२-३३ ईसाणदेविदस्स भगवतो वदणस्थ रायगिहे मागमण तमो पडिगमण च १२९ कूडागारसालादिट्टतपुच्चय ईसाणिददेविड्ढीए ईसाणिंदसरीराणुप्प- वेसपरूवणा १२९-३० ३५-५२ ईसाणदेविदस्स पुष्वभववुत्ततो वामलिगाहावतिस्स धम्मजागरियाए पाणामापवजागहणअभिग्गह- गहणसकप्पो पन्चजाइगहण च १३०-३२ गोतमपुच्छियस्म भगवमो पाणामापवजासरूवपण्णवणा १३२ ३९-४० तामलिस्स वालतवोणुट्ठाणाणतर भणसणपडिवजण १३३ ४१-४४ तामलितवस्सि पइ बलिचचारायहाणीवस्थवदेव-देवीकया निप्फला वलिचचारायहाणीइदत्तलमनियाणकरणविनती १३३-३५ तामलितवस्सिस्स ईसाणदेविदत्तेण उववामो १३५ - ३२ विसयाणुकमो सुत्तको विसमो पिटुको एगभवग्गहण पडुच्च एगजीवस्स जणय-पुत्तसखापरूवण ९८-९९ मेहुणसेवणामसजमस्सोदाहरण भगवमो जणवयविहारो ९९ तुगियानगरीसमणोवासयाण वण्णमो ९९-१०१ १२ पासावचिजथेराण वण्णमो १०१ १३-१५ तुगियानगरीसमणोवासयकय पासावञ्चिजथेराण अभिगम-बदण- पज्जुवासणाइय, थेरकया धम्मदेसणा य १०१-३ १६-१९ पासावच्चिजथेराण देसणाए तव-सजमफलपरूवणापुन्वय देवलोमो- ववायहेउपख्वणा, थेराण जणवयविहारो य १०४-५ २०-२५ रायगिहे भिक्खायरियागयस्स गोयमस्स तुगियानगरित्य पासावच्चिजथेरपरूवणानिसमण, भगवतो पुरमओ पुच्छा, पासाव- चिजथेरपरूवणाए भगवमो भविरोहनिहेसो य १०५-८ २६ समण-माहणपज्जुवासणाए अणतर परपरफलपरूवणा १०८ २७ वेमारपव्वयाहोभागगय महातवोवतीर'नामगहरयविसए अण्णउत्थियपरूवणापडिसेहपुव्वय भगवमो परूवणा १०८-९ १ वितियसयस्स छट्ठो उद्देसो 'भाला' १०९ भासासख्वाइजाणणस्थ पण्णवणासुत्तस्स भासापदावलोयणनिहेसो १०९ १-२ वितियसयस्स सत्तमो उद्देसो 'देव' १०९-१० देवाण भेयपरूवणा चउविहदेवठाण-कप्पपइट्टाणाइजाणणस्य पण्णवणासुत्त- जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिहेसो १ वितियसयस्स अट्ठमो उद्देसो 'सभा' ११०-१२ चमरस्स असुरिंदस्स सभाए परूवणा ११०-१२ १ वितियसयस्स नवमो उद्देसो 'दीव' ११२-१३ समयखेत्तपरूवणाजाणणस्थ जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिहसो ११२-१३ वितियसयस्स दसमो उद्देसो 'अस्थिकाय ११३-१८ अस्थिकायाण भेय-पभेयाइपरूवण ११३-१३ पचण्हमत्थिकायाण सरुव ११४-१५ ममुचजीवलक्षणवत्तन्बया 19- १२. मागासस्थिकायस्स मैया सरूवं च १३ पचण्हमत्यिकायाण पमाण १४-२२ महोलोयाईण भोप-विभागेहिं धम्मत्यिकायाइफुमणावत्तम्बया ११७-१८ १ ११० १ - ९ ११७ ११६ विसयाणुकमो ३ ३ १ सुत्तको विसो पिट्टको तइयं सय १६९-७८ तइयसयदसुहेसऽत्याहिगारगाहा ११९ २-६५ तइयसयस्स पढमो उद्देसो 'मोया-केरिसविउवणा' ११९-४० २ तइयसयस्स पढमुहेसस्सुवुग्धामो ११९ ३-६ अग्गिभूइपुच्छाए भगवओ चमर-तस्सामाणिय-तायत्तीसग-लोग- पाल भागमहिसीण इड्ढि-जुति-बल-जस-सोक्ख-अणुभाग- विउवणापरूवणा ११९-२२ अग्गिभूइपरूवियचमराइवत्तन्वय असहहतस्स वाउभूइस्स सकाए भगवमो समाहाण, मग्गिभूइ पइ वाउभूइकय खामणाइ य १२२-२३ वाउभूइपुच्छाए भगवमो बलि वस्सामाणियादीण इड्ढि-विउव्व- णाइपरूवणा १२३-२४ १३ अग्गिभूइपुच्छाए भगवमो धरणिद तस्सामाणियाईण इढि-विउ- ध्वणाइपरूवणा १२४-२५ दाहिणिल्ल-उत्तरिल्लाण सुवण्णकुमाराइथणियकुमार-वाणमतर-जो- इसियाण तस्सामाणियाईण च इड्ढि-विउच्चणाइविसयाए कमसो अग्गिभूइ वाउभूइपुच्छाए भगवभो परूवणा १२५ १५-१८ सक्कदेविंद-तीसयदेव-सक्सामाणियाईण इढि-विउच्चणाइविस- याए अग्गिभूइपुच्छाए भगवमो परूवणा १२५-२७ १९-२१ ईसाणदेविद-ईसाणोववन्नकुरुदत्तपुत्त-ईसाणसामाणियाईण इढि- विउवणाइविसयाए वाउभूइपुच्छाए भगवमो पख्वणा १२७-२८ २२-३० सणकुमाराइभच्चुयपजताण ससामाणियाईण इड्ढि-विउवणाइ- परूवणा १२८ भगवो मोयानगरीओ जणवयविहारो १२९ ३२-३३ ईसाणदेविंदस्स भगवतो वदणस्थ रायगिहे आगमण तमो पडिगमण च १२९ कूडागारसालादिट्टतपुष्वय ईसाणिददेविड्ढीए ईसाणिंदसरीराणुप्प- वेसपख्वणा १२९-३० ३५-५२ ईसाणदेविदस्स पुन्वभववुत्ततो १३०-३७ ३५-३७ तामलिगाहावतिस्स धम्मजागरियाए पाणामापवजागहणअभिग्गह- महणसकप्पो पध्वजाइगहण च १३०-३२ गोतमपुच्छियस्प भगवमो पाणामापध्वजासरूवपण्णवणा १३२ ३९-४० तामलिस्स चालतवोणुटाणाणतर अणसणपडिवजण १३३ ४१-४४ तामलितवस्सि पइ बलिचचारायहाणीवस्थवदेव-देवीकया निप्फला बलिचचारायहाणीइदत्तलभनियाणकरणविन्नत्ती १३३-३५ तामलितवस्सिस्स ईसाणदेविदत्तेण उववालो ३८ विसयाणुक्कमो पिट्टको १३५-३७ सुत्तको विसमो ४६-४९ बलिचचावस्थब्वासुरकयतामलितावसमडयावहीलणवुततसवणाण- तर ईसाणिदकमो बलिचचादेवपरिताबो ५०-५१ ईसाणिंद पइ बलिचचादेवाण अवराहखामण आणावसहित च ५२ ईसाणदेविददेविड्ढिवत्तवयाए उवसहारो ५३-५५ ईसाणिदस्स ठिति अणतरभवपरूवणा सकीसाणाण परोप्पर विमाणउच्चत्ताइ-पाउन्भव-पेच्छणा-संलाव- किच्चकरण-विवादनिवारणपरूवणा ६२-६४ सणकुमारदेविदस्स भवसिद्धियत्ताइ-ठिति-अणतरभवपरूवणा तइयसयपढमुद्देसस्स १६-६४ सुत्ताण सगहणिगाहामो १३७ १३८ १३८-३९ १३९-४० १४० १-४५. तइयसयस्स विइओ उद्दसओ'चमरो' १४०-५४ तइयसयबिइउसस्सुवुग्धाओ १४० असुरकुमारठाणपरूवणा असुरकुमाराण महोगइ विसयपरूवणा असुरकुमाराण तिरियगइविसयपरूवणा १४१-४२ ११-१३ भसुरकुमाराण उड्ढगइविसयपरूवणा १४२-४३ असुरकुमाराण सोहम्मकप्पगमणकालतर निस्साइपरूवणा १४३ चमरस्स उड्ढाहोगमणपरूवणा १४३-४४ १९-४३ चमरिदस्स वुत्ततो १४४-५३ १९-२१ पूरणस्स तवस्सिस्स दाणामापवजागहण अणसण च १४४-४५ भगवभो महावीरस्स सुसुमारपुरावल्याण १४५ २३-२७ पूरणस्स तवस्सिस्स चमरिदत्तेण उववायाणवर सोहम्मिद पइ कोवो १४५-४७ २८ भगवमो निस्साए चमरकय सोहम्मिदावमाणणं १४७-४८ २९-३० सोहम्मिदनिसटुवजमीयस्स चमरस्स भगवो पायावलवण १४८-४९ ३१-३२ भगवमो पसायाओ सक्कोवोवसमो चमरनिव्भयत्त च १४९-५० ३३ महिढियदेवखितपुग्गलगहणपरूवणा १५०-५१ सक-यज-असुरकुमारदेवाण उढाहोगइवेगपरूवणा ३५-३७ सक-चमर-बजदेवाण गइखेत्तऽप्पावहुय १५१-७२ ३८-४० सक-चमर वजदेवाण गइकालऽप्पाबहुय १७० सक-चमर-बजदेवाण परोप्पर गहकालऽप्पायहुय १७० ४२-४३ समयावमाणणापञ्चइयखेयकहणाणतर णियसामाणियदेवेहि सदि चमरकय भगवमो वदण-पन्जुवासणाइ १५३ धमरस्म ठिति-भवतरसिद्धिपरूवण ४५ असुराण सोहम्मदेवलोयगमणविसए कारणतरपरूवण १७४ १५४ १५४-५८ तइयसयस्स तइयो उद्देसमो 'किरिया' मडियपुत्तपण्हुत्तरे काइयाहपचविहकिरियामेय-पमेयपरवण विसयाणुकमो ३५ - - सुत्तको विसओ पिट्टको कम्म-चेयणाण पुन्व-पच्छाभावित्तपरूवणा १५५ समण पडुच्च किरियासामित्तपरुवण सकिरिय-अकिरियजीवाणअतकिरियानत्यित्त-अस्थित्तपरूवण भकि- रियजीवतकिरियासमत्थगा तणहत्यय-उदगविदु-नावादिट्ठवा १५६-५८ पमत्तसजयपमत्तसजमकालपरूवण १५८ अप्पमत्तसजयमप्पमत्तसजमकालपरूषण १५८ १७ गोयमपण्हुत्तरे सम्वद्वाभाविभावतरपरूवणाए लवणस- मुहवत्तब्बयानिहेसो १५८ १-१९ तइयसयस्स चउत्थो उद्देसओ 'जाणं' १५९-६२ भावियप्पमणगार पडुच्च कयउत्तरवेउब्वियसरीरदेव-देवी-जाणाइ- जाणण-पासणपरूवण, रुक्ख-मूलाइअतो-बाहिपासणपरूवण च १५९ चाउकायस्स इस्थि-पुरिसाइरूवविउवणापडिसेहपुन्वय पडागासठियरूवविउबणापरूवाइ १५९-६० बलाहगस्स इरियपभिइपरिणामणाइपण्णवण १६०-६१ चउवीसदडयउववजमाणजीवलेसापख्वणा १६१ १५-१९ भावियप्पमणगार पडुच्च वेभारपब्बयाणुलवण-उल्लघणपरूवणा रूवविउबणपख्वणाइ य १६१-६२ १-१६ तइयसयस्स पंचमो उद्देसओ 'इत्थी' अहवा 'अणगारविकुचणा' १६३-६५ १-१५ भावियप्पमणगार पडुच्च इथिरुव-असि-पडागा-जण्णोवइत- पल्हत्थिय-पलियक आसाइरूवविउवणापण्णवणादि १६३-६५ तइयसयपचमुहेसऽत्याहिगारसगहणीगाहा १६५ १-१५ तइयसयस्त छट्ठो उद्देसओ 'नगर' अहवा 'अणगारखीरियलद्धी' १६६-६९ भावियप्पणो मिच्छहिहिस्सऽणगारस्स वीरियाइलद्धिप्पभावमओ नगरतरख्वजाणणा-पासणापरूवणा १६६-६७ भावियप्पणो सम्महिट्ठिरसऽणगारस्स वीरियाइलद्धिप्पभावमो नगरतरख्वजाणणा-पासणापरूवणा भावियप्पमणगार पहुच्च नगराइख्वविउवणापरूवणा १४-१५ चमराईण इदाण मायरक्खदेवसखापरूवणा १६८-६९ १-७ तइयलयस्स सत्तमो उद्देसओ 'लोगपाला' १६९-७६ तइयसयसत्तमुडेसुवुग्धामो २-३ सक्स्स लोगपार-तस्विमाणनामाह १६९ - - विसयाणुकमो सुत्तको विसमो पिट्ठको सोमलोगपालसबधितविमाणठाण-पमाण-रायहाणी-आणावत्तिदेव- तदायत्तकज-अवच्चीभूयदेव-ठिइपरूवणा जमलोगपालसबधितधिमाणठाण-पमाण-रायहाणीमाईण पख्वणा वरुणलोगपालसबधितविमाणठाण-पमाण-रायहाणीमाईण परुवणा वेसमणलोगपालसबधितविमाणठाण पमाण-रायहाणीमाईण परूवणा १६९-७१ १७२-७३ १७३-७४ w, १७४-७६ १७६-७८ १७६-७७ १७७-७८ १ तइयसयस्स अट्ठमो उद्देसओ 'अहिवई' भवणवासिदेवाहिवइपरूषण वागमतर-जोतिस-वेमाणियदेवाहिषइपरूवणा तइयसयस्स नवमो उद्देसओ 'इंदिय' इदियविसयमे स्थ जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिदेसो तइयसयस्त दसमो उद्देसओ 'परिसा' भवणवइआइअचुयकप्पपजतदेवपरिसापरूवणा १७८ १ १७८ १ . १७८ २-५ १ चउत्थं सयं १७९-८१ चउत्थसयस उडेसाहिगारसगहणीगाहा चउत्थसयस्स पढम-विइय-तइय-चउत्था उद्देसा ईसाण- लोगपालविमाणाणं १७९-८० चउण्ह ईसाणलोगपालाण विमाणट्ठाणाइपरूवणा १७९-८० चउर स्स पंचम-छट्ठ-सत्तम-अट्ठमा उद्देसा ईसाण- लोगपालरायहाणीण १८० चउत्थसयस्स नवमो उद्देसो 'नेरइस' नेरइयाण उववायाइपरूवणाजाणणस्थ पण्गवगासुत्ताबलोयणनिहेसो चउत्थसयस्स दसमो उद्देसो 'लेस्सा लेसाण परिणामाइपचदसाहिगारपरूवणाजाणणत्य पण्णवणासुत्ता- चलोयणनिहसो १ १८० , १८१ १८२-२२० १८२ पचमं सयं पचमसतस्स उद्देसगाणमत्याहिगारा पंचमसयस्स पढमो उद्देसो 'रवि' पढमुहेमस्स उवुग्यामो . २-२७ १८०-८७ १८० विसयाणुकमो ३७ सुत्तको विसमो पिट्टको जबुढीवे सूरियउदयऽस्थमण-दिवस-राइपरूवणा १८२-८३ जबुढीवे दिवस-राइकालमाणपख्वणा १८३-८४ १४-५१ जबुढीवदाहिणड्ड्-उत्तरड्ढ-पुरस्थिम-पञ्चस्थिमाईसु वासा-हेमत- गिम्ह-अयणाइ-ओसप्पिणी-उस्सप्पिणीपरूवणा १८५-८६ २२-२७ लवणसमुह-धायइसड-कालोयसमुह-पुक्खरग्वेसु सूरिय-उदयत्थमण- पभिइउस्सप्पिणीपजवसाणा परूवणा १८६-८७ १ MS १७ १-१८ पंचमसयस्स वितिओ उद्देसओ 'अणिल' १८८-९१ पचमसयस्स बितिउद्देसस्सुवुग्धामो १८८ दिसा-विदिसासु पुरेवातादिचउन्विहवाउपरूवणा १८८ दिसाण परोप्परोवनिवघेण वाउपरूवणा १८८ दीविच्चय-सामुहयवाताण इसिवातादिपरूवणा १८९ १०-१२ पयारतरेण वासरूवतिगपख्वणा १८९-९० १३ वाउकायस्स सासुच्छासादिपरूवणा १९० १४ मोदण-कुम्मास-सुराण वणप्फति-अगणिजीवसरीरत्तपरूवणा १९० अय-तव-तउयाइदव्वाण पुढवि-अगणिजीवसरीरत्तपरूवणा १९०-९१ मटि-चम्म-रोम-नहाइदव्वाण तसजीवसरीरत्तपरूवणा, भटि- ज्झाम-चम्मझाम-रोमज्झाम-नहज्झामाइदव्वाण तस-अगणिजीव- सरीरत्तपरूवणा य १९१ इगाल-छार-भुस-गोमयाण एगिदियाइपचिंदियजीव-अगणिजीव- सरीरत्तपरूवणा लवणोदहिसरुवपरूवणा १९१ १-५ पंचमसयस्ल तइओ उद्देसमो 'गंठिय' १९२-९३ एग जीव पडुछ एगसि समए इह-परभवियाउयवेदणविसए अण्णउत्थियमयनिरासपुन्वय भगवमो समाधाण १९२ २-४ जीव-चउवीसदडगेसु आउवियारो १९३ चउन्विह जोणि पहुच्च माउवधवियारो १९३ १-३६ पंचमसयस्स चउत्थो उद्देसओ 'सद्द' १९३-२०३ छउमत्य-क्वलीण सख-सिंगाइसहसवणवियारो १९३-९५ छउमत्थ-क्वलीण हास-उस्सुमावणवियारो १९५ हसमाण-उस्सुयमाणेसु जीव-चउवीसदडएस एगत्त-पुहत्तण सत्तऽट्टकम्मबधपरूवणा १९५ छउमत्य-क्वलीण निहावियारो १९५-९६ १२-१४ निहायमाण-पयलायमाणेसु जीव-चउचीसदडएसु एगत्त पुहत्तण सत्तऽटकम्मवघपरूवणा १९६ १ - - ३६ ३ सुत्तको ४ विसयाणुकमो विसमो पिटुको सोमलोगपालसबधितविमाणठाण-पमाण-रायहाणी-आणावत्तिदेव- तदायत्तकज-अवच्चीभूयदेव-ठिइपरूवणा १६९-७१ जमलोगपालसबधितषिमाणठाण पमाण-रायहाणीमाईण परूषणा १७२-७३ वरुणलोगपालसधितविमाणठाण-पमाण-रायहाणीआईण परूवणा १७३-७४ वेसमणलोगपालसबधितविमाणठाण पमाणयहाणीमाईण परूवणा १७४-७६ तइयसयस्स अट्ठमो उद्देसओ 'अहिवई' १७६-७८ भवणवासिदेवाहिवइपरूवण १७६-७७ चाणमतर-जोतिस-वेमाणियदेवाहिवइपरूवणा तइयसयस्स नवमो उद्देसमो 'इंदिय' १७८ इदियविसयमेयजाणणत्य जीवाभिगमसुत्तावलोयणनिईसो तइयसयस्स दसमो उद्देसमो 'परिसा' १७८ भवणवहभाइमन्सुयकप्पपज्जतदेवपरिसापरूवणा - १ १७८ १ १. चउत्थं सयं १७९-८१ चउत्थसयस उद्देसाहिगारसंगहणीगाहा १७९ चउत्थसयस्स पढम-विइय-तइय-चउत्था उद्देसा ईसाण- लोगपालविमाणाणं १७९-८० चउपह ईसाणलोगपालाण विमाणटाणाइपरवणा १७९-८० चउत्थसयस्स पंचम-छट्ठ-सत्तम-अट्ठमा उद्देसा ईसाण- लोगपालरायहाणीणं १८० चउत्थसयस्स नवमो उद्देलो नेरइस' १८० नेरइयाण उववायाइपरूवणाजाणणत्य पण्णवगासुत्तावलोयणनिहेसो चउत्थसयस दसमो उद्देसो 'लेस्सा' १८१ लेसाण परिणामाइपचइसाहिगारपरूवणाजाणणत्थ पपणवणासुत्ता- घलोयणनिहलो १ १ १८० १. १८१ १८२-२२९ १८२ पचमं सयं पचमसवस्स उसगाणमत्थाहिगारा पंचमसयस्स पढमो उद्देसो 'रवि' पढमुद्देसस्स उबुग्यामो २-२७.
विसयाणुक्कमो ३७ सुत्तको विसमो पिट्टको जबुढीवे सूरियउदयऽत्यमण-दिवस-राइपरूवणा १८२-८३ ७-१३ जबुढीवे दिवस-राइकालमाणपरूवणा १८३-८४ १४-२१ जबुढीवदाहिणड्ढ-उत्तरड्ढ-पुरस्थिम-पञ्चस्थिमाईसु वासा-हेमत- गिम्ह-अयणाइ-ओसप्पिणी-उस्सप्पिणीपरूवणा १८५-८६ २२-२७ लवणसमुद्द-धायइसड-कालोयसमुह-पुक्खरद्धेसु सूरिय-उदयत्यमण- पभिइउस्सप्पिणीपजवसाणा परूवणा १८६-८७ १ १८८ १७ १-१८. पंचमसयस्स वितिओ उद्देसओ 'अणिल' 1८८-९१ पचमसयस्स बितिउद्देसस्सुवुग्धामओ १८८ दिसा-विदिसासु पुरेवातादिचउबिहवाउपरूवणा दिसाण परोप्परोवनिबधेण वाउपरूवणा १८८ दीविञ्चय-सामुद्दयवाताण ईसिंवातादिपरूवणा १८९ १०-१२ पयारतरेण वातसरूवतिगपरूवणा १८९-९० वाउकायस्स सासुच्छासादिपरूवणा १९० मोदण-कुम्मास-सुराण वणप्फति-अगणिजीवसरीरत्तपरूवणा १९० अय-तब-तउयाइदव्वाण पुढवि-अगणिजीवसरीरत्तपरूवणा १९०-९१ अहि-चम्म-रोम-नहाइव्वाण तसजीवसरीरत्तपरूवणा, भट्टि- ज्झाम-चम्मज्झाम-रोमझाम-नहज्झामाइदन्वाण तस-अगणिजीव- सरीरत्तपरूवणा य १९१ इगाल-छार-भुस-गोमयाण एगिदियाइपचिंदियजीव-भगणिजीव- सरीरत्तपरूवणा १८ लवणोदहिसरुवपरूवणा १९१ १-५ पंचमलयल्स तइओ उद्देसओ 'गंठिय' १९२-९३ एग जीव पहुच्छ एगसि समए इह-परभवियाउयवेदणविसए अण्णउत्थियमयनिरासपुन्वय भगवमो समाधाण १९२ जीव-चउवीसदडगेसु भाउवियारो १९३ चउविह जोणि पहुच्च भाउबवियारो १९३ १-३६ पंचमसयस्स चउत्थो उद्देसओ 'सह' १९३-२०३ छउमत्य-केवलीण सख-सिंगाइसहसवणवियारो १९३-९५ छउमत्थ-वेवलीण हास-उस्सुआवगवियारो १९५ हसमाण-उस्सुयमाणेसु जीव-चउवीसदडएसु एगत्त-पुहत्तेण सत्तऽट्टकम्मवधपरूवणा १९५ १०-११ छउमत्य-केवलीण निहावियारो १९५-९६ १२-१४ निहायमाण-पयलायमाणेसु जीव-चउवीसदडएस एगत्त पुहत्तेण सत्तऽट्टकम्मबघपरूवणा १९६ १ - ३८ पिटको विसयाणुकमो सुत्तको विसओ १५-१६ गम्भावहारविसए हरिणेगमेसिदेववत्तम्बया पडिग्गहरूवनावाए उदगसि भभिरममाण भइमुत्तयमुणिं पेच्छिय सजायससयाण येराण भणुसहिपुव्वय भगवया परूविया अइ- मुत्तयमुणिसिज्झणावत्तम्बया महासुकदेवजुयलपुच्छाए भगवनो सत्तसयाण सिस्साण सिज्झणा- वत्तबया सिस्ससिज्मणापुच्छयदेवसधियाए गोयमपुच्चाए भगवओ निहेसाणुसारेण गोयमस्स देवेहितो सम्भावावगमो २०-२३ गोयमस्स देवपञ्चयाए सजय-असजय-सजयासजयत्तपुच्छाए १९७ १९८ १९८-९९ भगवमो समाहाण २०० २०० २४ देवाण भदमागहभासाभासित्त २५-२८ केवलि-छउमत्थे पडुच अतकरजाणणा-चरमकम्म-चरमनिजरजाण- णावत्तव्बया २९-३० केवलि-वेमाणियदेवे पडुच्च पणीयमण-बइधारणवत्तध्वया सट्ठाणट्ठियमणुत्तरदेवाण केवलिणा सह मालावाइवत्तव्चया मणुत्तरदेवाणमुवसंतमोहणीयत्त केवलिस्स इदियपञ्चइयजाणणा-पासणाण पडिसेहो केवलिस्स हत्य-पायाईण मागासपएसावगाहण पहुच वट्टमाणकाल एस्सकालवत्तन्वया चोहसपुन्धि पबुच्च धड-कड-रहाइदन्वाण सहस्सगुणकर- णसामत्यपरूवण २००-१ २०१ २०२ २०२ २०२ २०३ ३ २०३ १-४ .. २-४ १-२० पंचमसयस्ल पंचमो उद्देसओ 'छउम' २०४ छउमस्य पदुञ्च केवलेण सजमेण असिज्झणावत्तव्वया २०४ जीव-चउवीसडएस एवभूय अणेवभूयवेयणावत्तव्यया २०४ पंचमसयस्स छट्ठो उद्देसओ 'आउ' २०५-१० मप्पाउय-दीहाउय-असुभदीहाउय-सुभदीहाउयकम्मबधहेउपरूवणा २०५ भडविकिणमाणगाहावइ-काययाण भडावहार पडुच्च भारभियाइपचकिरियावत्तव्यया २०६-७ पलित्त-योकसिज्नमाणे अगणिकाए अप्पकम्म-किरिया- सव-वेदणतरत्तपरूवणा २०७ धणुपक्खेवगपुरिस-धणुनिव्वत्तणनिमित्तजीव-धणुभ- वयवाण काइयादियाओ पच किरियामो २०७-८ घणुपक्खेवगपुरिस-धणुनिव्वत्तणनिमित्तजीवाण कह- चिनिमित्ताभावपसगे काइयादियामो चउरो किरियामो, धणुभवयव-धणूवग्गहचिट्टमाणजीवाण च पच किरियामो २०८ १०-११ १२ विसयाणुक्कमो ३९ पिट्टको २०८-९ २०९ . सुत्तको विसमो १३. अन्नउत्थियाण चउ-पचजोयणसयमणुस्सबहुसमाइ- ण्णमणुस्सलोयपरूवणाए परिहारपुब्बय चउ-पच- जोयणसयनेरइयबहुसमाइण्णनिरयलोयपरूवणा नेरइयविकुच्वणावत्तव्वया १५-१० माहाकम्मादिरायपिंडताण मणवजत्त पहारगाण बहुजणमझभासग- पनवगाण, आहाकम्माइपिंडे भणवजख्वेण भुजताण भन्नसाहूण समप्पयाण अणालोयगाण भाराहणाऽभाववत्तव्वया, मालोयगाण च भाराहणासन्भाववत्तव्वया गणसारक्खणे अगिलायमाणाण आयरिय-उवज्झायाण तन्भवाइविभवग्गहणेहिं सिज्झणा २० अन्भक्खाणपञ्चइयकम्मबधवत्तवया २०९-१० २१० १-४४. पंचमसयस्स सत्तमो उद्देसो 'एयण' २१०-१९ १-२ परमाणुपुग्गल-दुपदेसियाइखधाण एयणादिवत्तव्वया २१०-११ परमाणुपोग्गल-दुपएसियाइखधाण असिधारामोगाहण-अगणिकाय- मज्झझाडण-पुक्खलसवट्टगमेहोल्लीभवण-गगापडिसोयागमणवत्त- व्वया २११-१२ परमाणुपोग्गल-दुपएसियाइखधाण समद्ध-समझ-सपदेसियाइवत्त- न्वया २१२ ११-१३ परमाणुपोग्गल दुपएसियाइखधाण परोप्पर फुसणावत्तव्यया २१२-१३ १४-२८ परमाणुपोग्गल-दुपएसियाइखधसबधिदब्व-खेत्त-काल-भावाण कालो बत्तन्वया २१४-१५ २९ दबट्टाणाउय-खेत्तट्ठाणाउय-ओगाहणटाणाउय-भावहाणाउयाण अप्पाबहुय २१५-१६ ३०-३६ चउवीसदडगेसु सारभाइवत्तन्वया २१६-१८ ३७-१४ पचप्पयारहेउ-अहेऊण वत्तव्वया २१८-१९ पंच अटुमो उद्देसो 'नियंठ' २१९-२५ भगवमओ सिस्साण नारयपुत्त-नियठिपुत्ताण एगस्थविहरण २१९ ३-४ पुग्गलपञ्चइयसमद्ध-समझा-सपदेसादिविसयाए नियठिपुत्तपुच्छाए नारयपुत्तस्स पञ्चुत्तर २१९-२० दन्वादिमादेसेहिं सव्वपोग्गलाण नारयपुत्तपरूवणाए नियठिपुत्त- कयनिसेहाणतर नारयपुत्तस्स नियठिपुत्त पइ सम्भावपरूवणस्थ विनत्ती, नियठिपुत्तकय दव्वादिलादेसेहिं पुग्गलमप्पावहुय- पुवय समाहाण च २२०-२१ १०-१३ जीव-चउवीमदडग-सिद्धेसु वड्ढी-हाणी-अवट्टितत्तवत्तम्बया २२२ जीवेसु सम्बदामवहितत्तपरूवणा २२२ ४० पिट्टको २२२-२३ २२३ २२४-२५ २२५-२९ 0000 विसयाणुक्कमो सुत्तको विसमो १५-१९ चउवीसदङगेसु वड्डी-हाणी-अवहितकालमाणपरूवणा सिद्धेसु चड्ढी-अवहितकालमाणपरूवणा २१-२८ जीव-चउवीसदंडग-सिद्धेसु सोवचयादिचउभगीवत्तम्बया १-१८ पंचमसयस्स नवमो उद्देसो 'रायगिह' पचमसयस्स नवमुद्देसगस्स उवुग्धामो अगभूय-अतटियवस्थुसमवाएण रायगिहनगरपञ्चमिण्णावत्तब्वया उज्जोय-अधयारवत्तव्चया चउवीसदडएसु उज्जोय-अधयारवत्तव्वया १०-१३ चउवीसदडगेसु समयादिकालनाणवत्तव्यया असखेजलोयाइपुच्छाए समाहाणाणतर पासावञ्चिज्जथेराण पचजामधम्मपडिपालणापुन्व सिद्धि-देवलोगगमणवत्तन्वया देवलोगचउमेदपवणा नवमुद्देसऽत्याहिगारगाहा पंचमसयरस दसमो उद्देसो 'चंपाचंदिमा' जबुहीवे चदउदय-अत्थमणाइवत्तव्वया ૨૨૫ २२५ २२५-२६ २२६ २२६-२७ २२७-२८ २२९ २२९ १८ १ २२९ १ २३०-७२ २३० - २-१४ २३०-३३ ६ छटुं सयं छट्ठस्स सयस्स दसुहेसऽस्थाहिगारसगहणीगाहा छसयस्स पढमो उद्दसओ'वेयण' त्वथय-अहिंगरणी-सुक्तणहत्थय-उदगविंदुउदाहरणेहिं महावेयणाण जीवाण महानिजरावत्तव्वया करणमेयपरूवणा चउवीसदडएसु करणमेयपरूवणा चउवीसदडएसु करण पदुच्च वेयणावेयणवत्तव्वया जीवेसु महावेयणा-महानिजरावतव्वया छहसयस्स पढमुद्देसस्सऽत्याहिगारसगहगाहा छट्टसयस्स वीओ उद्देसओ 'आहार' आहारवत्तन्वयाए पण्गवणासुत्तावलोयणनिहेसो छट्ठसयस्स तइओ उद्देसओ 'महस्सव छट्ठसयस तहउसस्सऽत्याहिगारदारगाहामो पढम दार-महयाइ-जल्लियाइवत्थुदाहरणपुष्व महासव-अप्पासवाण पुग्गलबध-भेयवत्तव्यया २३०-३१ २३२ २३२ २३२-३३ २३३ ३ २३३ १ १-२९ २३४-४२ २३४ २३४-३५ विसयाणुकमो सुत्तको विसमो पिट्टको बिइयदारे वत्थ पडुच्च पुरिसवावार-समावेहिं पुग्गलोवचयवत्तव्यया २३५ बिइयदारे जीव-चउवीसदडएसु पुरिसवावार-सभावेहिं कम्मोवचयवत्तव्वया २३५ तइयदारे वत्थपोग्गलोवचयस्स जीवकम्मोवचयत्स य सादि-सपन्न- वसियाइवत्तव्वया २३६ ८-९ तइयदारे वत्थस्स जीवाण य सादि-सपज्जवसियाइवत्तव्यया २३६-३७ चउत्थ दार-कम्मपगडिमेय-ठिइबधपरूवणा २३७ १२-१३ पचम दार-इत्थि-पु-नपुसए पडुञ्च अट्टण्ह कम्मपगडीण वधपख्वणा २३७-३८ छ? दार-सजय-असजयाइ पडुच्च भट्ठण्ड कम्मपगडीण बधपरूवणा २३८ सत्तम दार-सम्मडिटिआइ पडुच्च भट्टण्ह कम्मपगडीण बधपरूवणा २३८ भट्ठम दार-सण्णि-असण्णिमाइ पडुच्च भट्टण्ह कम्मपगडीण बधपरूवणा २३८-३९ नवम दार-भवसिद्धियाइ पहुच्च माह कम्मपगडीण बधपरूवणा २३९ दसमदार-चक्खुदसणिभाइ पडुच मट्टण्ह कम्मपगडीण वधपरूवणा २३९ एक्कारसम दार-पज्जत्तापज्जत्ताई पडुच्च अट्टाह कम्मपगडीण वधपरूवणा २३९-४० दुवालसम दार-भासयाभासए पहुच अट्टाह कम्मपगडीण बध- परूवणा २५० २१ तेरसम दार-परित्तापरित्ताइ पडुच्च भट्ठण्ह कम्मपगडीण बध- परूवणा २४० २२-२३ चोहसम दार-णाणि-अण्णाणिणो पहुच अट्टण्ह कम्मपगडीण बधपरूवणा २४० पनरसम दार-मणजोगिमाइ पडुच्च अट्टण्ह कम्मपगडीण वध- परूवणा २४१ २५ सोलसम दार-सागार-अणागारोवउत्ते पहुच्च अट्टण्ह कम्मपगडीण बधपरूवणा २४१ २६ सत्तरसम दार-आहारय-अणाहारए पडुच्च अट्टाह कम्मपगडीण वधपरूवणा २४१ अट्ठारसम दार-सुहुम-बायराइ पहुच्च अट्ठण्ड कम्मपगडीण बध- परूवणा २४१ २८ एगूणवीसइम दार-चरिमाचरिमे पहुच भट्टण्ह कम्मपगडीण बधपरूवणा २४२ २९ वीसइम दार-उहाइ-एगूणवीसइमपज्जतदारतग्गयपदाणमप्पाबहुय २४२ १-२५ छट्ठसयस्स चउत्थो उद्देसो 'सपएस' २४२-४७ कालादेसेण जीव-चउवीसदडगेसु एगत्त-पुहत्तेण सपदेस- अपदेसवत्तव्वया २४२-१३ , IV ૨ विसयाणुकमो २० -- १ - सुत्तको विसओ पिट्टको भाहारगाइ-भवसिन्द्रियाइ-सण्णिमाइ-सलेसाइ-सम्महिटिमाइ- सजताइ-सकसायाइ-णाणाइ-सजोगिमाइ-सागारोवउत्ताह- सोयगाइ-ससरीरिमाइ-पनत्तयाईसु सपदेस-अपदेसवत्तवया २४३-४५ पढमाइएगृणवीसहमपजतसुत्तचिसयसगहणीगाहा २५६ जीव-चउवीसढगेसु पञ्चक्पाण-अपञ्चरखाणाइवत्तवया २४६ २२-२३ जीवाईसु पञ्चक्खाणजाणणा-कुटवणावत्तवया २४६ जीवाईसु पचक्खाणनिवत्तियाउयाइवत्तच्वया २४६ २५ एगवीसहमाइचउवीसहमपज्जवसुत्तविसयसगहणीगाहा २४७ छट्ठसयस्स पंचमो उद्देसो 'तमुए' २४७-५६ तमुकायसख्व २४७ तमुकायस्म समुहाण-सठाण-विक्खम-परिक्खेव-पमाणवत्तव्वया २४७-४८ तमुक्काए गिह-गामाइमभावपल्वणा २४९ बलाहय-यणियसह-वादरविज्जूण तमुकाए मस्थित्त देवाइकडत च २४९ तमुक्काए बादरपुढविकाय-अगणिकायाण चद-सूरियाईण च अभाव- परूवणा २४९ १२ तमुक्काए चदाभा-सूराभाण णस्थित्तपरूवणा २५० तमुकायस्स वण्णपख्वणा २५० १४ तमुक्कायस्स नामधेज्जाणि २५० तमुकायस्स भाउ-जीच-पुग्गलपरिणामत्तपरूवणा २५० सम्नेसि पाणाईण वमुकाए भणतसो उपवनपुष्यत्तवत्तवया २५०-५१ १७-१८ कण्हराईण सखा-ठाणाइपख्वणा २५१ कण्हराईण आयाम-विक्खभपरूषणा २५१-५२ कण्हराईण पमाणपरूवणा २५२ २१-२२ कण्हराईसु गेहनोहावण-गामाइमभावपरूवणा २३-२४ मोरालबलाहय-बादरणियसहाण कण्हराईसु भत्यित्त देवकडत्त च २५२ २५-२७ कण्हराईसु बादरभाउ-अगणि-वणस्सतिकायाण चद-सूरिय- चदाभाईण च अभावपख्वणा कण्हराईण वण्णपरूवणा २५३ २९ कण्हराईण नामजाणि २५३ कण्हराईण पुढवी-जीव-पुग्गलपरिणामत्तपरूवणा २५३ सम्वेषि पाणाईण कण्हराईसु भणतसो उपवनपुब्वत्तवत्तच्या ३२-३५ कण्हराइमोवासतरगयलोगतियविमाणाण णामाइ ठाणाइ च २५४ लोगतियदेवाण नामाइ विमाणनामाइ परिवारदेवसखा य २५४-७७ लोगतियविमाणाण पतिढाण-वाहल-उञ्चत्त-सठाणाइवत्तव्वया २५५ लोगतियदेवाण ठितिपरूवणा २५६ लोगतियविमाण-लोगताण अतरपरूवणा २५६ २८ Mt 2 विसयाणुक्कमो ४३ १ सुत्तको विसमो पिट्टको १-८. छ?लयस्स छवो उद्देसो 'भविए' २५६-५८ चउवीसदडयाग भावासाइवत्तव्ययानिहेसो ૨પ૬ मारणतियसमुग्घायसमोहयजीवस्स चउचीसदडएसु आहाराइवत्तब्वया २५६-५८ छ?सयस्त सत्तमो उद्देसो 'साली' २५८-६३ १-३ कोहाइमागुत्ताग सालिआइ-कलायाइ-अयसिआईण धण्णाण जोणिकालपरूवणा २५८-५९ मुहुत्ताइ-सीसपहेलियापजतस्स गणियकालमाणस्स वित्थरमो परूवणा २५९-६० पलिओवमाइ-उस्सप्पिणिपजतस्स ओवमियकालमाणस्स वित्यरमो परूवणा २६०-६१ इमीसे भोसप्पिणीए सुसमसुसमाए भरहवासस्स भागारभावपडोयारपरूवण २६२-६३ १-३६ छट्ठसयस्स अट्ठमो उद्देसो 'पुढवी' २६३-६७ अट्टपुढविपख्वणा २६३ रयणप्पभाए पुढवीए गेहाइ-गामाईण अभावपरूवणा २६३ रयणप्पभाए पुढवीए उरालवलाहय-बादरणियसहाग अस्थित्त देव- असुर-नागकडत्त च २६३ रयणप्पभाए पुढवीए वादरमगणिकाय-चदाइ-चदाभाईण अभाव- परूवणा २६४ ११-१४ सक्करप्पभाइ-तमतमापजताण बितियाइदसमसुत्तपजतवत्तवया- निहेसपुब्वय विसेसवत्सब्वया २६४ सोहम्मीसाणेसु गेहाइभभावपरूवणा २६४ १६-१८ सोहम्मीसाणेसु बलाहय-यणियसहाण भत्यित्त देव-असुरकडत्त च २६४-२६५ १९-२२ सोहम्मीसाणेसु बादरपुढविकाय-अगणिकाय-चदाइ-गामाइ-चदा- भाईण अभावपरूवणा २६५ २३-२५ सणकुमाराईसु देवलोएसु पणरसमाइयावीसइमसुत्तवत्तव्वयापुव्वय विसेसवत्तव्वया २६५ तमुक्काय-विविहदेवलोय-रयणप्पभाइपुढवीसु वादरपुढविकायाईण पचण्ह पिहप्पिह अभाववत्तवया २६५ २७-२८ आउयधस्स भेयछक्क चउवीसइदडएसु उविहाउयवधपरूवणा य २६५-६६ २९-३४ जातिनामनिहत्ताईण दुवालसण्ह दडगाण जीव-चउवीसदडगेसु वत्तव्वया २६६ ३५ लवगसमुहाइसयभूरमणसमुहपज्जवसाणाण सरूववण्णणा २६७ ३६ दीव-समुहाण नामधेजा २६७ ४.
४४ विसयाणुकमो सुत्तको १-१३ १ २६७ विसमो पिट्टको छ?सयस्स नवमो उद्देसो कम्म' २६७-६९ नाणावरणाइबधयजीवाईण कम्मपयडिवधजाणणस्थ पण्णवणासु- त्तावलोयणनिद्देसो देव पहुच एगवण्ण-एगस्वाइविउवणाए बाहिरयपोग्गलपरिमादा- णपरूवणा २६८ देव पहुच पुग्गलाण वण्ण-गध-रस-फासविपरिणामणाए वाहिरय- पोग्गलपरिआदाणपख्वणा २६८-६९ मविसुद-विसुद्धलेस्सदेवस्स भविसुद्ध-विसुबलेस्सदेवाइजाणणा- पासणापरूवणा २६९ - ३ - १-१५, छट्ठसयस्त दसमो उद्दसो 'अन्नउत्थी' २७०-७२ सञ्चलोयजीवाण अन्नजीवाभो सुह-दुहाभिनिवट्टणविसए भन्नउ- स्थियमतनिरासपुन्वय सोदाहरणा निसेहपरूवणा २७० चेयण्णस्स जीव-चउवीसदडएसु पख्वणा २७०-७१ 'जीवति'पदस्स जीव-चउवीसडएसु परूवणा २७१ ९-१०. भवसिद्धियस्स चउवीसदडएसु परूवणा २७१ भन्नउस्थियमतनिरामपुब्वय सम्वेसिं पाणाईण एगतसायासाय- वेयणावियारपरूवणा २७१-७२ १२-१३ चउवीसदडएसु मायसरीरखेत्तोगाढपोग्गलाहारपरूवणा २७२ १४ केवलिस्स इदियजाणणा-पासणानिसेहपरूवणा २७२ छट्ठसयस दसमुद्देसस्स भत्थसगहणीगाहा २७२ सत्तमं सत २७३-३१८ सत्तममयस्स उडेसगाणमत्याहिगारा २७३ २-२० सत्तमसयस्स पढमो उद्देसो 'आहार' २७३-७९ सत्तमसयस्स पढमुहेसस्स उबुग्धामो २७३ जीव-चउवीसदडएसु भणाहार-सव्वप्पाहारवत्तव्बया २७३ लोगसठाणपरूवणा २७३-७४ कडसामाइयरस समणोवासयस्स किरियावत्तव्यया २७४ समगोवासगस्स वताऽणविचारवत्तन्वया ९-१०. तहारूवसमण-माहणपदिलाभगस्स समणोवासयस्स लाभचयणा- परूवणा २७४-७५ भकम्मरस गतिपरिणाणहेऊण निस्सगताईण उण्ड सोदाहरणा परूवणा २७७-७६ १४-१५ जीव-चउवीसदडएसु दुक्खफुसणाइवत्तन्वया २७६ विसयाणुकमो ४५ सुत्तको विसओ पिट्टको १६ अणाउत्तस्स अणगारस्स गमण-तुयट्टण-वत्थाइगहणनिक्सिवणेसु किरियावत्तवया २७६-७७ १७-२० सइगालादि-वीतिगालादि-खेत्ताविक्तादि-सत्यानीतादिपाणभोयणस्स अत्यपरूवणा २७७-७९ १ १-३८ सत्तमसयस्ल वीओ उद्देसो 'विरति' २७९-८४ सुपञ्चक्खाय-दुपञ्चरखायसरूव २७९-८० पञ्चक्खाणभेय-पमेयपरूवणा २८०-८१ ९-१३ जीव-चपीसदडयाण मूलुत्तरगुणपञ्चक्खाणि-अपञ्चक्खाणीहिं वत्तन्वया २८१ १४-१६ मूलुत्तरगुणपञ्चत्खाणि-अपचक्खाणीण जीव-पाचेदियतिरिक्ख- मणुयाण अप्पाबहुय २८१ १७-२२ जीव-चउवीसदढयाण सव्व-देसमूलगुणपञ्चक्साणि-अपच्चक्खागीहिं चत्तव्वया २८२ सव्व-देसमूलगुणपञ्चक्खाणि-अपञ्चक्खाणीण जीव-पचिदियतिरिक्ख- मणुयाण अप्पाबहुय २८२ २४-२६ जीव-चउवीसदडयाण सव-देसुत्तरगुणपञ्चक्खाणि-अपञ्चक्खाणीहि वत्तव्वया २८२-८३ सम्व-देसुत्तरपञ्चक्खाणि-अपञ्चक्खाणीण जीव-पर्चेदियतिरिक्ख- मणुयाण अप्पाबहुय २८३ जीव-चउवीसदडयाण सजत-असजत-सजतासजतेहिं वत्तन्वया अप्पावहुय च २८३ २९-३२ जीव-चउवीसदढयाण पञ्चक्खाणि-अपञ्चरखाणि-पञ्चक्खाणापञ्चक्साणीहि वत्तवथा २८३ ३३-३५ पञ्चश्खाणि-अपचक्खाणि-पच्चक्खाणापच्चरखाणीण जीवाईणं अप्पाबहुय २८३-८४ ३६-३८ जीव-चउवीसदडयाण सासतासासतपरूवणा २८४ १-२४ सत्तमसयस्स तइओ उद्देलो 'थावर' २८४-८८ १-२ वणस्मतिकाइयाण हेउपुन्वय सबप्पाहार-सन्त्रमहाहारकालवत्तच्चया २८४-८५ मूलजीवाइपुट्ठाण मूलाईण माहारगहणवत्तब्वया २८५ भालुयाइवणस्सतीण अणतजीवनपरूवणा २८५ चउधीसदडयाण लेस्स पहुच्च अप्पकम्मवरत्त-महाकम्मतरत्तपरूवणा २८५-८६ कम्म-णोकम्माण कमेण णिजरायेदणाभावपरूवणा २८६ ११-१२ चउवीसदडएसु कम्म-णोकम्माण कमेण णिजरा-वेदणाभावपरूवणा २८६-८७ १३-१५ वेदित-निजरिताण मोह-विभागमो पुहत्तपरूवणा २८ १६-१९ वेदिजमाण-निजरिजमाणाण वेदिस्समाण-निजरिस्समाणाण य मोह-विभागमो पुहत्तपरूवणा २८७ 4 - - ४६ विसयाणुकमो सुत्तको विसमो २०-२२ वेदणासमय-निजरासमयाण मोह-विभागभो पुहत्तपरूवणा २३-२४ चउवीसढडएसु सासयत्त-असासयत्तपरूवणा पिट्ठको २८७-८८ २८८ १-२. २८९ सत्तमसयस्स चउत्थो उद्देसो 'जीवा' सत्तमसयस्स चउत्थुढेसस्स उबुग्धाभो छविहससारसमावनजीववत्तवयाजाणणत्य जीवाभिगमसुत्तनिहसो २८९ २८९ - १-२ सत्तमलयल्स पंचमो उद्देसो पश्खी' २८९ सत्तमसयस्म पचमुसस्स उबुग्यानो २८९ खहयरपचेंदियजोणीसगहवत्तव्ययाजाणणत्य जीवाभिगमसुत्तनिहेसो २८९ सत्तमसयस्स छट्ठो उद्देसो 'आउ' २९०-९६ सत्तमसयस छटुडेसस्स उवुग्धामो २९० चउवीसदडगेसु भविय जीव पडुच इहगत-उववज्जमाण- उववन्नविधक्खाए आउयबधवत्तध्वया २९० चउवीसदडएसु भविय जीव पडुच इहगत-उववजमाण- उववन्नविवखाए माउयपडिसवेदणावत्तच्चया २९० चउवीसदडएसु भविय जीव पहुच इहगत-उववजमाण- उववन्नविवक्खाए महावेदणाइवत्तव्बया २९०-९१ १२-१४ जीव-चउवीसडएसु भणाभोगनिवत्तियाउयत्तपरूवणा १५-१८ जीव-चउवीसदडएसु बधहेउपुन्बय कक्सवेयणीयकम्मवधपख्त्रणा २९१ १९-२२ जीव-चउवीसदडएसु जीव-मणुस्साण वधहेउपुव्यय अकक्सवेयणीयकम्मबंधपरूवणा २९२ २३-२६ जीव-चउचीसदडएसु बधहेउपुनय सातायेदणिज्नकम्मबंधपरूवणा २९२ २७-३० जीव-चउवीसदडएसु बधहेउपुन्वय भपातावेदाणा- कम्मवधपरूवणा २९२-९३ दूसमदूसमाए समाए भरहवासस्स भरहवासभूमीए भरहवासमणुयाण य आगारभावपडोयारपवणा २९३-१५ दूसमदूसमाए भरहवासमणुयाण माहारपरूवणा २९५ ३५-३७ दूसमदूसनाए समाए भरहवासमणुय-सीहादि डकादीण जम्मतरगइपरूवणा २९५-९६ २९१ १. सत्तमसयरस सत्तमो उद्देसो 'अणगार' २९६-३०१ सवुडस्त मणगारस्स किरियापरूवणा २९६ काम-भोगाण सवित्त-सचित्तचित्तत्त-जीवाजीवत्तपरूवणा जीव- निस्सियत्त मेयपरूवणा य २९७ कामभोगाग पचमेयपरूवण २९८ १२ विसयाणुकमो पिट्टको २९९ सुत्तको विप्लो १३-१८ जीव-चवीलदडएसु कामित्त-भोगित्वत्तव्यया कामभोगि-नोकामि-नोमोगि-भोगीण जीवाणमप्पाबहुय २०-२३ भचियदेव-भवियमाहोहिय-भचियपरमाहोहिय-मवियवलीण खीणदेहाण मणुस्साण भोगित्तपरूवणा असणीण भकामनिकरणदणापरवणा २५-२६ रुवाइदसणसमस्यस्स वि हेउनिहेसपुच्चय अकामनिकरणदेदणा- परूवणा २७-२८ रुवाइदसणसमस्थस्स वि हेनिसपुध्वय पकामनिकरणदणा- परूवणा २५ १-९ ३०१-२ ३०१ सत्तमसयस्ल अट्ठमो उद्देसो 'छउमत्थ' छउमस्याइ-विलीण कमसो मसिझणाइ-सिज्मणाइपरूवनिहेसो हस्थि-कुयूण समजीतत्तपस्वणे रायपसैणहजसुत्तनिहेसो चवीसदडएसु पावकम्मरण-निजिगणाइ पहुच कमसो दुह- सुहपरूपणा चवीसदबएसु दसविहसण्णापरूवणा नेरइएसु दसविहवेयणापरूवणा हत्यि-कुथूण मपञ्चक्खागकिरियाए समाणतपरूवण माहाकम्मभोइणो बधादिपवणनिहेसो ३०१ ३०२ ३०२ १ - ५ - १-२४ सत्तमलयास नवमो उद्देसो 'असंवुड' ३०३-१२ असखुड-सवुढाण मणगाराण एगवण-एगरूवाइविकु- बनणावत्तम्चया महासिलाकटयसगामे कोणियस्स जयो महासिलाकटगसमामस्स सविस्थर वण्णण ३०४-५ महासिलास्टगसगामसरुव ३०५-६ १२-१३ महासिलाकटगसगामहताण मणुस्साण सखा मरणुत्तरगई य रहमुसलसगामे कोणियस्ल जयो १५-१८ रहमुसलसगासवण्णण ३०६-७ रहमुसलसगामसरुव १७-१८ रहमुसलसगासहताण मगुस्साण ससा मरणुत्तरगई य सदेविद-चमरकए कोणियसाहिजे हेउपरूषण ३०७ सगामहतमशुस्ससग्गगमणनिख्वगजणमनिरासपवणे रहमुसलसगामनिमोइयनागनतुयवरुणस्स तम्पियवयसस्स य सपित्थर जुज्झ-धम्माराहणाइपावण २१ - २२ सोहम्मकप्पोववनम नागनत्यवरणस्स चवणाणतर महाविदेहे सिझणापरूवणा २० ४८ विसयाणुकमो पिट्टको ३१२ ३१२-१८ ३१२-१४ सुत्तको विसमो २३-२४ वरुणपियवयसस्स सुकुलुप्पत्तिकमेण सिज्झणापरूवणा १-२२ सत्तमसयस्स दसमो उद्देसो 'अन्नउत्थि' कालोदाइपमुहअन्नउत्थियमिहोकहाए णातपुत्तपरूविय- पचस्थिकायसवसदेहे गोयमकय समाहाण कालोदाइकयाए पचस्थिकायसबधियविविहपुच्छाए णा- तपुत्तकय समाहाण १२ कालोदाइस्स निग्गथपवजागहण विहरण च भगवमो महावीरस्स जणवयविहारो १४-१८ कालोदाइकयाए पावकम्म-कल्लाणकम्मफलविवाग- पुच्छाए भगवो समाहाण १९ कालोदाइकयाए अगणिकायसमारभण-निव्वावणसब- धियकम्मवधपुच्छाए भगवमो समाहाण २०-२१ कालोदाइकयाए अचित्तपोग्गलावभासण-उज्जोवणस- बधियपुच्छाए भगवो समाहाण २२ कालोदाइस्स निवाणपरूवणा ३१४ ३१५ ३१५ ३१५-१६ ३१६-१७ ३१७ ३१८ अहम सतं - ३१९-४०५ अट्ठमस्स सयस्स उद्देसनामपरूनणा २-९१ अट्ठमस्स लयस्स पढमो उद्देसो 'पोग्गल' ३१९-३३ २ अट्टमसयस्स पढमुद्देसस्स उवुग्यामो ३ पयोग-मीससा-वीससापरिणवमेएहिं पोग्गलाण भेदत्तय ३१९ पयोगपरिणताण पोग्गलाण इदियभेयाइमणेगपगारहिं वित्थरमो णवदडगमया भेय-पमेयपरूवणा ४६-४७ पयोगपरिणतपोग्गलभेयाइवत्तन्वयाशुसारेण मीससापरिणतपोग्गलभेय- पमेयवत्तचयानिडेसो धीससापरिणतपोग्गलभेय-पमेयपरूवणत्य पण्णवणासुत्तनिहेसो ३२६ ४९-७९ विविहमेय पमेयविभागपुन्वय एगस्स दबस्स पयोग-मीस- वीससापरिणवत्तपरूवणा ३०६-३१ विविहमेय-पमेयविभागपुन्बय दोण्ह दव्याण पयोग-मीस- वीसलापरिणतत्तपरूवणा ३३१-३२ ८६-८८ विविहमेय-पमेयविभागपुचय तिण्ह दवाण पयोग-मीस- वीससापरिणतत्तपरूवणा ८९-९० विविहमेय-पमेयविभागपुन्वय चतुप्पभितिभणतदवाण पयोग- मीस-बीससापरिणतत्तपावणा पयोग-मीस-वीसमापरिणताण पोग्गलाणमप्पाबहुय ३३२ ११ विसयाणुकमो पिट्टको १ ३३३-५२ १ ३३३ ३३४ ३३४ ३३४-३६ ३३६ ३३६-३७ ३३७ ३३७-३९ ३३९-५२ सुत्तको विसमो १-१६२ अट्ठमसयस्ल वीओ उद्देसो 'आसीविसे' भासीविसाण भेयदुयपरूवणा २ जातिभासीविसाण चउभेयपख्वणा विच्छ्याईण चउण्ह जातिमासीविसाण विसयपरूवणा तिरिक्खजोणिय-मणुस्स-देवाण तिण्ह कम्मभासीविसाण वित्थरमो परूवणा २०-२१ छउमस्थस्स सबभावजाणणामविसयाइ केवलिणो य सव्वभावजाणणाविसयाइ दस ठाणाइ २२-२३ पचविहनाणभेयाइजाणणत्थ रायपसेणइयसुत्तावलोयणनिहेसो २४-२८ अण्णाणाण भेय-पमेयपरूवणा २९-३८ जीव-चउवीसदडय-सिद्धेसु नाणि-अन्नाणिवत्तव्वया ३९-१५९ गइआइवीसइदारेसु नाणि-अण्णाणिवत्तव्वया ३९-४३ पढम गइदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपख्वणा ४४-४८ बिइय इदियदार पहुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ४९-५२ तइय कायदार पहुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ५३-५५ चउत्थ सुहुमदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा पचम पजत्तदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ७१-७५ छ? भवत्थदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ७६-७८ सत्तम भवसिद्धियदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ७९-८१ भट्ठम सन्निदार पडुच नाणि-अन्नाणिपरूवणा ८२-११७ नवम लद्धिदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ८२-९० दसविहलद्धिभेय-पमेयपरूवणा ९१-९९ नाण-अन्नाणलद्धिमतजीवेसु नाणि-अन्नाणिपरूवणा १००-३ दसणलद्धिमतजीवेसु नाणि-अन्नाणिपरूवणा १०४-६ चरित्तलद्धिमतजीवेसु नाणि-अन्नाणिपरूवणा चरित्ताचरित्तलद्धिमतजीवेसु नाणि-अन्नाणिपरूवणा १०८-१२ दाण-लाभ-भोग-उवभोग-बीरियलद्धिमतजीवेसु नाणि- अन्नाणिपरूवणा ११३-१७ इदियलद्धिमतजीवेसु नाणि-अन्नाणिपरूवणा ११८-३० दसम उवमोगदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपख्वणा १३१-३३ एगारस जोगदार पडुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा १३४-३७ बारसम लेस्सादार पहुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा १३८-३९ तेरसम कसायदार पडुच्च नाणि-अनाणिपरूवणा १४०-४१ चोइसम घेददार पडुच नाणि-अन्नाणिपरूवणा १४२-४३ पनरसम माहारदार पटुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा १४४-५१ सोलसम विसयदार-नाण-अन्नाणविसयपरूवणा ३३९ ३४० ३४० ३४०-४१ ३४१ ३४२ ३४२ ३४२-४७ ३४३-४५ ३४४-४५ ३४५ ३४५-४६ १०७ ३५६ ३४६-४७ ३४७-४८ ३४८ ३४९ ३४९-५१ ५० - विसयाणुकमो सुत्तको विसओ पिटको १५२-५३ सत्तरसम कालदार पहुच्च नाणि-अन्नाणिपरूवणा ३५१ अट्ठारसमअतरदारवत्तवयाजाणणस्थ जीवाभिगम- सुत्तावलोयणनिहेसो १५५ एगूणवीसइममप्पवहुत्तदारवत्तवयाजाणणत्य पन्नवणा- सुत्तावलोग्रणनिदेसो ३५१ १५६-५९ वीसइम पज्जवदार-नाण-मन्नाणपज्जवपरूवणा ३५१-५२ १६०-६२ नाणपजवाण अनाणपज्जयाण नाणऽनाणपज्जवाण च अप्पाबहुय ३५२ अट्टमसयस्स ततिओ उद्देसो 'रुक्ख' ३५२-५४ रुक्रमेय पभेयाइपस्वणा ३५२-५३ ६ कुम्माइपाणीण छिन्नभागतरे जीवपदेसत्त, छिन्नभागत- रजीवपदेसेसु सत्यसक्माभावो य रयणप्पभाइपुढवीण चरमाचरमपरूषणत्य पनवणा- सुत्तावलोयणनिहेसो ३५४ अट्ठमसयस्स चउत्थो उद्देसो 'किरिया' ३५४ अट्टमसयस्स चउत्थुढेसगस्स उवुग्धामो ३५४ २ किरियामेयाइपरूवणस्य पन्नवणासुत्तावलोयणनिहेसो ३५४ १-१५ अहमसयस्ल पंचमो उद्देसो 'आजीव' ३५४-६० ५ अट्ठमसयस्स पचमुडेसगस्स उवुग्घाओ ३५४ भाजीवियकहियनिग्गथसाधिपरूवणाए भगवओ सहेउया अणुमती ३५५-५६ कयसामाझ्यस्स समणोवासयस्स सकीयभडेसु अपरिण्णातत्त कयसामाइयस्स समणोवासपस्स सकीयभजाए पेजव- धणावोच्छिन्नत्त ३५५-५६ पच्चाइक्खमाणस्स समणोवासयस तीत-पडप्पन्न-अणा- गयथूलगपाणाइवायाइ पटुच्च पडिक्मण-सवरण-पञ्च- क्खाणरूवा विध्यरतो तिविह-तिविहाडमगपरूवणा ३५६-५८ समणोवासग-आजीवियोवासगाण भिन्नतानिहेसो भाजीवियसमयपरूवणा ३५८ भाजीवियोवासगाण दुवालस नामाणि ३५९ भाजीवियोवासगाण आचारपरूवणा ३५९ माजीवियोवामगेहिंतो परम्पकम्मादाणजायाण समणोवामगाण पाहण्णपरूवणा ३५९-६० समगोवामगाण देवगढगामित्त ३६० देवलोगमेयपरूवणा ३६० - १४.
विसयाणुकमो .. सुत्तको विसओ पिटको १-२९. अट्ठमसयस्स छटो उद्देसो 'फासुगं' ३६०-६६ तहाविहसमण-माहणे फासुएसणिजपडिलाहगरस समणोवासगस्स निजराकरणपरत्रणा ३६० २ तहाविहसमण-माइणे अफासुयमणेसणिज्नपडिलाहगस्स समणोवा- सगस्त बहुनिजरा-अप्पकरमकरणपरूवणा ३६१ ३ तहाविह मसजयाइय पडिलाहगस्स लमणोवासयस्स एगतकम्म- वधनिजराऽभावपरूनणा गाहावइदिग्णपिंड-पडिग्गहगोच्छग-रयहरण-चोलपटग-कबल-लट्टी- सथारगेसु गाहगनिग्गथ पडुच्च दायगनिहेसाणुसारिणी उवभोगपरूवणा ३६१-६२ पिंडबायपतिण्णाए गाहावइकुलमणुपविट्ठस्स अण्णयरअकिञ्चट्ठाण- सेविस्ल भालोयणादिपरिणामल्स निग्गयस्स भाराहगत्त ३६२-६३ वियार-विहारभूमिणिक्खतस्स गामाणुगाम दूइजमाणस्स य भन्नयरमकिचठाणलेविस्स आलोयणादिपरिणामस्स निग्गथस्स भाराहगत्त ३६३ सत्तम अट्टम-नवमसुत्तवाणितविसए निग्गथीए माराहगत्त ३६३ सत्तमाइदसमसुत्तपजतपरूविय भाराहात्त'समत्थणे उग्णालोमाइ-अहयवस्थाइदिट्ठतजुग ३६३-६४ १२-१३ झियायमाणे पदीवे अगारे य जोइजलणपडिवादण ३६४-६५ १४- २९ जीव-वउवीसदडएसु एगत्त-पुहत्तेण एग-बहुओरालियाइपचसरीरेहि किरियापरूवणा ३६५-६६ अट्टमसयस्स सत्तमो उद्देसो 'अदत्ते' ३६६-७० रायगिहे नगरे भन्नउस्थियवासो भगवओ समोसरण च ३६६ ३-१५ अन्नउत्यियाण निग्गथथेरेहिं सह अदिण्णादाणविसनो विवादो ३६६-६८ अमउत्थियाण निग्गथथेरेहिं सह पुढविहिंसाविसमो विवादो ३६८-७० २५ गइप्पवायमेयपरूवणत्य पण्णवणासुत्तावलोयणनिहेसो ३७० अट्ठमसयस्स अट्ठमो उद्देसो 'पडिणीए' ३७०-७९ भट्टमसयस्स अट्टमुद्देसगस्सुवुग्धानो गुरुगइ-समूह-अणुकपा-सुय-भावपडिगोयमेयपरूवणा ३७०-७१ पचविहववहारपरूवणा पचविहववहारववहरमाणे निग्गथे माराहए ३७१-७२ बधस्स भेयजुगपरूवणा ११-१४ विविहमवेक्खाए वित्यरमो इरियावहियवधसामिपरूवणा ३७२-७३ १५-१६ इरियावहियवध पडुय सादिसपजवसियाइ-देससव्वाइवधपख्वणा ३७३-७४ १७-२० विविहम खाए वित्यरमो सपराइयवधसामिपरूवणा ३७४ १ ३७० ९ ५० विसयाणुगमो - मुत्तको वियो पिट्टको १५०-७३ सत्तरमम पालदार पटश नाणि-अमाणिपम्यणा १७४ घट्टारममअसरदारवत्सम्ययाजाणण जीयाभिगम- मुत्तापलोयणनियो पगणीसाममप्पयतदारबरावयाजाणणय पनवणा सुत्तावतोयणनिमो ३५१ १५६-७० घीमहम पन्जनदार-नाण-पताणपज्जरपवणा ३५१-७० १६०-६० नाणपजाण नाणपज्जनगण नाण नागपज्जयाण च मप्पाचहुय १-८. अट्टमसयस्स नतिभो उद्देसो 'रुस्त' ३५२-५४ रस्सभेय पभेपाइपस्वणा ३५२-५३ ६ कुम्माइपागीण हिभागतरे जीवपटमत्त, हिनभागत- रजीवपलेसेसु सघसामाभायो य स्यगप्पभापुढवीण चरमाचरमपस्वणस्य पश्यणा सुत्तागलोयणनिहेसो ३७४ अट्ठमसयस्स चउत्यो उद्देसो 'किरिया' ३५४ मट्टमसयस्स चउत्थुमगस्स उबुग्यानो ३५४ किरियामेयाइपरूवणय पल्यणासुत्तावलोयणनिहेसो ३५४ १-१५ अट्ठमसयस्स पचमो उद्देसो 'भाजीव' ३५४-६० १ भट्टमसयस पचमुद्देसगस्स उचुग्यायो ३५४ २-५ भाजीवियकहियनिग्गयसपधिपस्वणाए भगवओ सहेउया भणुमती ३५५-५६ कयसामाइयस्स समणोवासयस सकीयभडेसु अपरिण्णातत्त कयसामाइयस्म समणोवासपस्स सकीयभजाए पेजव- धणावोच्छिन्नत्त ३५५-५६ पञ्चाइक्खमाणस्स समणोवासयस्स तीत-पडप्पन्न-अणा- गयथूलापाणाइवायाइ पहुच पदिकमण-सचरण-पञ्च- क्खाणरूवा विधरगो तिचिह-तिविहाइभगपरूवणा ३५६-५८ समणोवासग-आजीवियोवासगाण भिनतानिहेसो भाजीविथसमयपरूवणा ३५८ भाजीवियोवासगाण टुवालस नामाणि आजीवियोवासगाण भाचारपरूवणा ३५९ आजीवियोवासहिंतो पारसकम्मादाणवजयाण समणोवासगाण पाहण्णपरूवणा ३५९-६० समगोवासगाण देवगहगामित्त ३६० देवलोगमेयपरूवणा - ९ १० 20 विसयाणुकमो सुत्तको विसमो पिट्टको अटुमसयस्त छट्ठो उहेसो 'फासुगं' ३६०-६६ तहाविहसमण-माहणे फासुएसणिजपडिलाहगरस समणोवासगस्स निजराकरणपरूवणा तहाविहसमण-माहणे भफासुयभणेसणिजपडिलाहगस्स समणोवा- सगस्स बहुनिज्जरा-अप्पकम्मकरणपरूवणा ३ तहाविह भसजयाइय पडियाहगस्स समणोवासयस्स एगतकम्म- बधनिजराऽभावपरूवणा ३६१ गाहावइदिग्णपिंड-पडिग्गह-गोच्छग-रयहरण-चोलपट्टग-कवल-लट्ठी- सथारगेसु गाहगनिग्गथ पडुच्च दायगनिदेसाणुसारिणी उवभोगपरूवणा ३६१-६२ पिंडवायपतिण्णाए गाहावइकुलमणुपविट्ठस्स अण्णयरमकिञ्चट्ठाण- सेविस्स आलोयणादिपरिणामस्स निग्गयस्स आराहगत्त ३६०-६३ वियार-विहारभूमिणिक्खतस्स गामाणुगाम दूइजमाणस य अन्नयरमकिचठाणसेविस्स भालोयणादिपरिणामरस निग्गथस्स आराहगत्त ३६३ सत्तम-अट्ठम-नवमसुत्तवणितविसए निग्गथीए भाराहगत्त ३६३ सत्तमाइदसमसुत्तपज्जतपरूविय माराहगत्त'समत्थणे उग्णालोमाइ-अहयवस्थाइदिट्ठतजुग ३६३-६४ १२-१३ झियायमाणे पदीवे अगारे य जोइजलणपडिवादण ३६४-६५ १४-२९ जीव-वउवीसदडएसु एगत्त-पुहत्तेण एग-बहुओरालियाइपचसरीरेहि किरियापरूवणा ३६५-६६ १-२५ अट्ठमसयस्ल सत्तमो उद्देसो 'अदत्ते' ३६६-७० रायगिहे नगरे अन्नउत्थियवासो भगवमो समोसरण च ३६६ अनउस्थियाण निग्गथथेरेहिं सह मदिण्णादाणविसमो विवादो ३६६-६८ १६-२४ भबउत्थियाण निग्गथरेहिं सह पुढविहिंसाविसमो विवादो ३६८-७० २५ गइप्पवायमेयपरूबणस्य पण्णवणासुत्तावलोयणनिहेसो १-४७ अट्ठमसयस्स अट्ठमो उद्दसो 'पडिणीए' ३७०-७९ अट्ठमसयस भट्टमुद्देसगस्सुवुग्धामो ३७० गुरु गइ-समूह-अणुकपा-सुय-भावपडिशीयमेयपरूवणा पचविहववहारपरूवणा पचविहववहारववहरमाणे निग्गथे भाराहए ३७१-७२ बधस्स भेयजुगपरूवणा ११-१४ विविहमवेस्खाए वित्यरो इरियावयित्रधसामिपरूवणा ३७२-७३ १५-१६ इरियारहियवध पडच सादिसपजवसियाइ-देससवाहबधपरूवणा ३७३-७४ १७-२० विविहसखाए विस्यरमो सपराइयषधसामिपख्वणा . - .. ८ ९ ० ५२ चिसयाणुफमो सुत्तको विसमो पिट्ठको २१-२२ २३ २४ ३७४-७५ ३७५ ३०-३४ सपराइययध पड्डुच्च सादिसपनवग्मियाइ-देससच्चाइयधपरूवणा कम्मपयढिमेयपरूवणा परीमहमेयपरूवणा चउसु कम्मपयडीसु परीसहमसापरूवणा अट्टविह-पत्तविह-बिह-एपविहयधगे भग्धगे य परी. सहससापरूपणा उच्चत्त-खेत्तगमण खेत्तावभासण-सेतुम्जोवण खेत्ततवण- सेत्तभामणा पहुच वित्थरमो जहीवसूरियवत्तम्बया चदाइउढोववनगपरुवणाहजाणणय जीवाभिगमसुत्ताव- लोयणनिमो ३७६-७७ ३५-४५ ३७७-७८ ४६-४७ ३७८-७९ ३७९-९७ १-१२९ अट्ठमसयरस नवमो उढेसो 'पंच' पयोगयध-धीससानधनाम बधभेयजुग चीससायधस्स भेय-पभेयनिरुवणापुच्च वित्थरमो परूषणा १२-१२१. पयोगबधस्स वित्यरमो परूवणा १२ पयोगधस्म मेय-पमेयपरूपणा १३ आलावणवधपरूवणा अलियावणवधस्स लेपणावधाइभेदचउक्क लेसणायधपरूवणा उच्चयवधपरूवणा समुच्चयधपरूवणा साहणणावधस्स भेयजुयपरूवणा २१-२३ सरीरबधस्स भेयजुयपरूवणा २४-१२९ सरीरप्पभोगवधस्स वित्थरमो परूवणा २४ सरीरप्पभोगबधस्स ओरालियाइपचमेयपरूवणा २५-५० भोरालियसरीरप्पभोगबधस्स भेय-पमेयाइनिरुवणापुच्व वित्थरमो परूवणा ५१-८२ घेउन्धियमरीरप्पभोगबधस्स भेयाइनिरूवणापुच वित्थरको परूवणा ८३-८९ माहारगसरीरप्पमोगबधस्स वित्यरभो परूवणा ९०-९६ तेयगसरीरप्पमोगबधस्स भेय-पमेयाइनिरूवणापुब्ध वित्थरओ परूवणा ९७-११९ कम्मगसरीरप्पमोगवधस्स मेय-पभेयाइनिरूवणापुब्व वित्थरमो परूवणा १२०-२८ मोरालियाईण पचण्ड सरीराणमण्णोण्ण सम्व-देसवधवत्तव्यया मोरालियाइपचसरीरदेसबधग-सब्यबधगाण जीवाणमप्पायहुय ३७९-८० ३८०-९७ ३८० ३८१ ३८१ ३८१ ३८१ ३८२ ३८२ ३८३ ३८३-९७ ३८३ ३८३-८७ ३९२ ३९२-९५ ३९५-९६ ३९७ विसयाणुकमो - .. ४०० सुत्तको विसमो पिट्टको अट्टमसयस्स दसमो उद्देसो 'आराहणा ३९७-४०५ भट्टमसयस्स दसमुद्देसस्सुबुग्धामो अन्नउस्थियवतन्वनिरालपुवय तील सुयजुत्तपुरिसे पहुच भगवनो आराहग-विराहगपरूवणा ३९७-९८ भाराहणाए णाणातिमेया तप्पभेया य ३९८ माराहणामेयाग परोप्परमुवनिबधपरूवणा ३९८-९९ १०-१८ उक्कोस-मज्झिम-जहन्नाण णाण-दसण-चरित्ताराहणाण फलपरूवणा ३९९ १९-२२ पोग्गलपरिणामभेय-पमेयपरूवणा २३-२८ एगाइअणतपुग्गलत्यिकायपदेसे पहुच्च दब्ब-दव्वदेसाइया वत्तव्वया २९-३० लोगागास-जीवपदेसाण असखेज्जत्तपरूवणा ४०१ कम्मपयडिमेयपरूवणा ४०१ चउवीसदडएसु भट्टकम्मपयडिपरूवणा ३३ -३६ चउवीसदडएसु अटण्ह कम्मपगडीण अणतभविभागपलिच्छेद- परूत्रणा ४०१ ३७-४१ जीव-चउवीसदडयजीवपदेसम्मि भट्टण्ह कम्मपगडीण अविभाग- पलिच्छेदावेढणपरिवेढणवत्तचया १२-४५ नाणावरणिजस्स दसणावरणादीहिं सत्तहिं कम्मपगडीहिं सहभाववत्तन्वया ४०२-३ ५६. दसणावरणिजस्स वेयणिजाईहिं छहि कम्मपगडीहि सहभाववत्तन्वया ४०३ ४७-५० वेयणिजस्म मोहणिजाईहिं पचहिं कम्मपगडीहिं सहभाववत्तव्वया ४०३-४ ५१-५२ मोहणिजस्म भाउयमाईहिं चउहि कम्मपगडीहिं सहभाववत्तव्यया ४०४ ५३-५५ भाउयस्स नामाईहिं तीहि कम्मपगडीहिं सहभाववत्तन्वया ४०४ ५६-५७ नामस्स गोय-अवराइयकम्मपगडीहिं सहभाववत्तन्वया गोयस्स अतराइयकम्मपगडीए सहभाववत्तन्वया ४०५ ५९-६१ जीव-चउवीसदडय-सिद्धेसु पोग्गलि-पोग्गलवत्तच्वया ४०५ ४०४ नवम सतं नवमसतस्स उद्देसनामपरूवणा ४०६-८४ ६४० ४०६ له س नवमसतस्स पढमो उद्देसो 'जंबुद्दीवे' नवमसतस्स पढमुद्देसस्सुबुग्यामो जबुद्दीववत्तव्वयाजाणणत्य जवुद्दीवपण्णत्तिसुत्तावलोयणनिदेसो नवमसतस्स वितिमो उद्देसो 'जोइस' नवमसवस्स विविउद्देसस्सुबुग्धामो ४०६ १-५. १-५ . ४०६-७ ४०६ ५४ विसयाशुगमो सुत्तको विसमो पिट्टको जयुहीव-उरणममुह-मायहमड-कालोदग्गमुद्द-पुफ्सरवरदीवाईसु चट- सपाजाणणस्य जीवाभिगमसुत्तारलोयणनिहेसो ४०७ १ नवमसतस्स नइउद्देसाइतीसइमपजंता उद्देसा 'अतरदीवा' ४०७-९ नवमसतस्य तदयाहतीसहमपजतउद्देसाणमुबुग्यामो एगोरयादिमट्टानीमइअसरदीववत्तत्रयाजाणणय जीवाभिगमसुत्ताव- लोयणनिदेसो - ४०८-९ ३ १-४३ नवमसतस्स एगत्तीसइमो उद्देसो 'असोच' ४०९-२० १ नवमसतस्म पुगतीमहमुद्देमस्सुवुग्धामो ४०९ केवलि चिलिमाचगाईहितो अपोया सुधम्म-घोहि-अणगारिता- चभचेरवाम-सजम-सर-आभिणियोहियाइपचनाणाण लाभालाम- बत्तन्मया ४०९-१२ विइयसुत्ताइयारसमसुत्नपजतवत्तवयाए समुच्चएण परूवणा ४१२-१३ ६४-३१ भसुयकेपलिआइवयणे विभगनाणामओ पत्तमोहिनाणे लेया-नाण-जोग- उवमोग-सघयण-सठाण-उच्चत्त-भाउय-वेद-कसाय-अज्झवसाण- परूपणापुच्च कमेण फेवलनाणुप्पत्ति-सिग्मणाइवत्तव्वया ४१४-१७ वितियसुत्ताइतेरसमसुत्तपज्जतगय असोचा'पदपरूवियवत्तन्वयाठाणे 'सोचा'पदपुब्बिया वत्तव्वया ४१७-१८ ३३-४४ सुयकेवलिभाइचयगे मोहिनाणिम्मि चोहसमाइइगतीसइमसुत्तगय- वत्तव्वया ४१८-२० नवमसयस्स बत्तीसइमो उद्देसो 'गंगेय' ४२०-४९ नवमसतस्स बत्तीसइमुहेसस्मुचुग्धाभो ४२० ३-५५ पासावचिजगगेयमणगारस्म पुच्छामो भगवमो समाहाण च ४२०-४९ चउवीसहवढएसु सतर-निरतरोववाय-उबट्टणपरूवणा ४२०-२१ पवेसणगस्स मेयचउच ४२१ १५-२९ नेरहयपवेसणगपरूवणा ४२२-४२ नेरहयपवेसणगस्स सत्त भेया ४१२ १६-२७ नेरइयपचेसणए पविसमाणाण एगादिभसखेजाण नेरइयाण सत्त नरयपुढवीमो पडुच्च वित्थरमो भगपरूवणा ४२२-४० २८ पयारतरेण नेरइयपवेसणगपरूवणा ४४१-४२ २९ रयणप्पभाइनेरइयपचेसणगस्स अप्पावहुय ४४२ ३०-३४ तिरिक्खजोणियपचेसणगपरूबणा ४४२-४३ ३० तिरिक्खजोणियपवेसणगस्स पच भेया ४४२ ३१-३२ तिरिक्सजोणियपवेसणए पविसमाणाण एगादिमसखेजाण तिरिक्ख- जोणियाण एगिदियाइपचेंदिए पडुच भगपरूवणा ४४३ विसयाणुकमो ५५ ४४४ ४४५ सुत्तको विसओ पिट्टको ३३ पयारतरेण तिरिक्खनोणियपवेसणगपख्वणा ५४३ एगिदियादितिरिक्खजोणियपवेसणगस्स अप्पाबहुय ३५-४१. मगुस्सपवेसणगपरूवणा ४४३-४५ मणुस्सपवेसणगस्स दो भेया ४४३ ३६-३९ मणुस्सपवेसणए पविसमाणाण एगादिमसखेजाण मणुस्लाण सम्मुच्छिम-गम्भयमणुस्से पडुच्च भगवरूवणा पयारतरेण मणुस्सपवेसणगपरूवणा सम्मुच्छिम-गम्भवक्कतियमणुस्सपवेसणगस्स भयाबहुय ४४४-४५ ४२-४६ देवपवेसणगपरूवणा ४४७-४६ देवपवेसणगस्स भेयचउक ५३-४४ देवपचेसणए पविसमाणाण एगादिमसखेजाग देवाण भवणवासि- भाइदेवे पहुच्च भगपरूवणा ४४५ पयारतरेण देवपचेसणगपरूवणा भवगवासिफाइदेवपवेसणगस्स अप्पाबहुय ४४६ नेरइय-तिरिक्खजोणिय-मणुस्स-देवपवेसणगाणमप्पाबहुय चउचीसदडएसु सतर-निरतरोववाय उबद्दणापरूवणा ४४६-१७ ४९-५७ पयारतरण चउवीसदडएसु उववाय-उज्वट्टणापत्रणा ४४७-४९ भगवओ सचण्णुत्ते गोयाणगारस्स पञ्चभिण्णा गगेयाणगारस पचजामधम्मपडिवजण निवाण च ४४९ ४४५ ४४५ ४४९ १-११२ नवमसतस्स तेत्तीसइमो उद्देलो 'कुंडग्गामे' ४५०-८२ उसमदत्तमाहण-देवाणदामाहणीमहियारो ४५०-५४ माहणकुडग्गामसमोसढस्स भगवओ वदणस्य उसमदत्त- देवाणदाण विभूईए गमण ४५०-५३ १३-१४ भगवतदसणागयपण्हयदेवाणदासबधियगोयमपुच्छाए भगवो समाहाण ४५३ १५-२० उसभदत्त-देवाणदाण पच्चज्जागहण निवाण च ४५३-५४ २१-११२ जमालिअहियारो ४५५-८२ २२ जमालिस्स भोगोवभोगाइविभववण्णण ४५५ २३-२८ भगवतागमणसवणाणतर जमालिस्स खत्तियकुडग्गामामो माहण- कुडग्गामे भगवनो समीवमागमण ४५५-५८ २९-३३ भगवतदेसणासवणाणतर अम्मा-पिईण पुरओ जमालिस्स पन्वज्जा- गहणसष्पकहण ४५८-५९ ३४ पुत्तपन्यज्जागहणवयणसवणाणतर जमालिमायाए मुच्छानिवडण ४६० ३५-४४ पवज्जिउकामस्य जमालिस्स पवज्जागहणनिवारएहिं अम्मा- पिइहिं सह सलावो ४६०-६४ जमालिपञ्चज्जागहणे अम्मा-पिईणमणुमती ५६ विसयाणुकमो ४७७-७८ सुत्तको विसमो पिट्टको ५६-८२ विसिविमूहवण्णणापुष्य जमालिपव्यज्जागहणविसइय वित्यरनो घण्णण जमालिस्स पयज्जागहण च ४६०-७५ ८३-८७ भगवताणुमइटवेहगस्स जमालिस्प जणययविहरण ४७७-७६ ८८-९१. जमालिस्स सावत्थीए भगवमो य चपाए विहरण ९२ जमालिसरीरे रोगायकुप्पत्ती ४७६ ९३-९७ उप्पनरोगायकस्म जमालिरस सयारगकरणपण्हुत्तरगय कडेमाण- कड 'विसझ्या विपरिणामणा 'चलमाण-चलिय'माइभगतवयणविरुद्धाए जमालिकया परूवणाए फेसिचि जमालिसिस्माणमसहहणा भगवतसमीवगमण च ४७७-७८ चपाए भगवतसमीवागयस्स जमालिस्प अप्पाणमुहिस्स केवलित्तपरूवण ९९-१०२ गोयमकयपण्हनिरुत्तरस्म भगवतकयसमाहाणमसहहतस्स य जमालिस्स मरण लतयदेवकिचिसिएसु उववाओ य ४७८-७९ १०३. गोयमपण्हुत्तरे भगवतकय जमालिगइपरूवण ४७९-८० १०४-५ देवकियिसियाण भेय-ठाण-उववायहेउ-अणतरगइपरूवणा ४८०-८१ ११०-११ जमालिस्म देवकिबिसिमोषवायहेउपरूवणा जमालिस्स परपरेण सिझणापरूवणा ४८१-८२ ९८ ४७८ ४८१ १-२५ नवमसतस्स चउत्तीसइमो उद्दसो 'पुरिसे' ४८२-८४ नवमसतस्स चउत्तीसइमुद्देसस्सुबुग्धामो ४८२ पुरिस-आस-हत्यिमाइ-अन्नयरतसपाण-इसिहणमाणेपुरिसे तदण्णजी- वहणणपरूवणा ४८२-८३ हणमाणस्स पुरिसस्स रफासणावत्तन्वया ४८३ पुढविकाइयाईण पचण्ह उच्चासाइपरूवणा ४८३-८४ १६-२२ उच्छसताईसु पुढविकाइयाईसु पचसु किरियापरूवणा २३-२५ रुक्खमूल-कद-धीयाणि पचालेमाणे पवाडेमाणे य चाउकाए किरिया- परूवणा -- ४८४ १८४ ॥ णमो त्थु णं समणस्स भगवओ महइमहावीरवद्धमाणसामिस्स ॥ णमो अणुओगधराणं थेराणं पंचमगणहरअजसुहम्मथेर- भगवंपरंपरासंकलिअवायणाणुगयं भगवतीसुत्तं ति पसिद्धनामगं पंचमं अंगं वियाहपण्णत्तिसुत्तं [सुत्तं १. समग्गसुत्तमंगलं] १ नमो अरहंताणं । नमो सिद्धाण। नमो आयरियाण। नमो उवज्झायाण । नमो सव्वसाहूण। नमो बंभीए लिवीए। [सुत्ताई २-३. पढमसतगस्स विसयसूची मंगलं च २ रायगिह चलण १ दुक्खे २ कंखपओसे य ३ पगति ४ पुढवीओ५। जावते ६ नेरइए ७ बाले ८ गुरुंए य ९ चलणाओ १० ॥१॥ ३ नमो सुयस्स। [सुत्तं ४. पढमुद्देसगउवुग्धाओ] ४ [१] तेण कालेण तेण समएण रायगिहे नाम नयरे होत्था । वण्णओ। तस्स ण रायगिहस्स नगरस्स बहियाँ उत्तरपुरस्थिमे दिसीमागे गुण- सिलए नाम चैईए हो●। [२] तेण कालेण तेण समएण समणे भगवं महावीरे आइगरे तित्थगरे संहसबुद्धे परिसुत्तमे पुरिससीहे पुरिसवरपुडरीए पुरिसवरगंधहत्थी लोगणाहे १५ १ अरिहं अपा० ला० ला२-३ । अरुह अपा० ॥२ नमो लोए सव' ला ला. ३ अपा०॥३ जावतो नेरईए लाला ३॥ ४ गुरु य ला० ला ३॥ ५ 'वण्णओ' पदेन अत्र उववाइअ-औपपातिक-सूत्रस्य प्रथमसूत्रनिर्दिष्ट 'चम्पा'नगर्या समस्त वर्णनम् अनुसन्धेयम् ॥ ६ या पुर लो०॥ ७. चेईए ला ला ३॥ ८ त्या। सेणिए राया। चिल्लणा देवी। [२] तेण ला. ला३॥ ९ सयस' ला १॥ १० पुरुसु ला १॥ ११ पुरुस ला १॥ १२ हत्थी लोगोत्तमे लोग मु० ला० ला १-२-३॥
२ वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१३०१ लोगप्पदीवे लोगपजोयगरे अभयदये चक्सुये मग्गदये सरणदये धम्मदेसए धम्मसारही धम्मवरचाउरतचक्कवट्टी अप्पडिहयवरनाण-दसणवरे वियट्टछउमे जिणे जीवए बुद्धे वोहए मुत्ते मोयए सव्वष्णू सर्वदरिसी सिवमयलमजमणंतमह्णय- मवावाहं 'सिद्धिगति'नामधेयं ठाणं सपाविउकामे जावे समोसरणं । परिसा ५ निग्गया। धम्मो कहिओ। परिसा पडिगया। [३] तेणं कालेणं तेणं समएणं समणस्स भगवओ महावीरस्स जेट्टे अतेवासी इंदभूती नामं अणगारे गोयमसगोते णं सत्तुस्सेहे समचउरंससठाणसठिए वनरिसमनारायसंघयणे कणगपुलगणिघसपम्हगोरे उग्गतवे दित्ततवे तत्ततवे महातवे ओराले घोरे घोरगुणे घोरतबस्सी घोरवभचेरवासी उच्छृढसरीरे सखित्त- १० विपुलतेयलेसे चउदसपुच्ची चउनाणोवगए सव्वक्खरसन्निवाती समणस्स भगवतो महावीरस्स अदृरसामते उड्ढे जाणू अहोसिरे झाणकोट्टोवगए सजमेणं तवसाँ अप्पाण भावेमाणे विहरइ। [४] तए ण से भगव गोयमे जायसड्ढे जायसंसए जायकोऊँहल्ले, उप्पन्नसड्ढे उप्पन्नसंसए उप्पन्नकोऊँहल्ले, सजायसड्ढे संजायसंसए सजायकोऊहल्ले, १५ समुप्पन्नसड्ढे समुप्पन्नससए समुप्पन्नकोऊँहल्ले उट्ठाए उद्वेति, उठाए उठेत्ता जेणेव समणे भगव महावीरे तेणेव उवागच्छइ, उवागच्छित्ता समणं भगवं महावीर तिक्खुत्तो आयाहिणपयाहिण कैरेति, तिक्खुत्तो आयाहिणपयाहिण करेत्ता वदति, १ धम्मदये धम्मसा' लार अपा०। धम्मदये धम्मदेसए धम्मपा लों० ला० ला१-३॥ २ जाणए अ० मु० ला २॥ ३ मुके मो' ला० ला ३॥ 'एतच्च पदद्वय क्वचिन्न श्यते" इति अ०॥ ६ वदसी ला २॥ ७ मरुगमक्खयमणतमव्वालों॥ ८ क्सहमव्या ला ला ३॥ ९ याह भपुणराउ सिद्धिला. ला ३। 'बाहमणरावत्तय सिद्धि ला १ मु०॥ १. 'जाव'पदेन अत्र समग्रो महावीरभगवद्वर्णक उववाइअसूत्रस्थदशम सूत्रगतवर्णकवद् वाच्य ॥ ११ अत्रापि भगवत श्रमणश्रमणी समवसरण धर्मश्नवणागतदेव- देवीप्रभृत्तिकाना वर्णक उववाइअसूत्रस्य सूत्र १४-१५ वद् अनुसन्धेय ॥ १२ गोयमे गोरोण लो। गोयमगोते ण ला० ला १-२-३॥ १३ तवे घोरतचे उराले ला० ला ३॥ १४ 'उच्छूढसरीरसखित्तविपुलतेयलेसे' इति मूलटीकासम्मतपाठनिर्देशोऽभयदेवीयवृत्तौ ॥ ९५ तेउलेसे ला० ला३॥ १६ °से चोहसलो. ला० ला २-३ ॥१७ "तवसा अनशनादिना, 'च'शब्द समुचयार्थो लप्त अत्र द्रष्टव्य अ०। अत 'तवसा य' इति पाठ अन बोध्य ।। १४-२० कोउह ला २॥ २१ तिखुत्तो ला० ला ३॥ २२ करेवि, २ ता ध° मु० । करेति वदति णमसति, २त्ता नचा ला० ला३॥
सु०४-६] चलमाणे चलिए इच्चाइपदाणं एगहाइपरूवणा नमंसति, नबासन्ने नाइदूरे सुस्सूसमाणे अभिमुहे विणएणं पजालियडे पज्जुवासमाणे एवं वदासी-- - [पढमो उद्देसो 'चलण"] [सुत्तं ५. 'चलमाणे चलिए' इच्चाईणं पदाणं एगढ़-नाणट्ठाइपरूवणा] ५ [१] से नूणं भंते । चलमाणे चलिते ११ उदीरिजमाणे उदी- रिते २१ वेइज्नमाणे वेइए ३१ पहिब्नमाणे पहीणे ४ १ छिन्नमाणे छिन्ने ५१ भिन्जमाणे मिन्ने ६१ डझमाणे डैड्ढे ७१ मिन्नमाणे मडे ८१ निजरिजमाणे निजिण्णे ९१ हंता गोयमा! चलमाणे चलिए जाव निजरिजमाणे निजिषणे। [२] एए णं भंते ! नव पदा कि एगट्ठा नाणाघोसा नाणावंजणा उदाहु नाणहा नाणाघोसा नाणावंजणा' गोयमा । चलमाणे चलिते १, उदीरि- १ ज्जमाणे उदीरिते २, वेईनमाणे वेइए ३, पहिजमाणे पेहीणे ४, एए णं चत्तारि पदा एगट्ठा नाणाघोसा नाणावजणा उप्पन्नपक्खस्स । छिन्नमाणे छिन्ने १, भिन्नमाणे भिन्ने २, डेज्झमाणे डड्ढे ३, मिजमाणे मंडे ४, निजरिजमाणे निजिण्णे ५, एए णं पच पदा नाणट्ठा नाणाघोसा नाणावंजणा विगतपक्खस्स । [सुत्तं ६. चउवीसदंडके ठिड्पभुइविसये वियारो] ६. [११] नेरइयाणं मंते । केवइकालं ठिई पण्णत्ता १ गोयमा । जहन्नेणं दस वाससहस्साई, उक्कोसेण तेत्तीस सागरोवमाइं ठिई पण्णत्ता । [१२] नेरइया णं भंते। केवइकालस्स आणमति वा पाणमंति वा ऊससंति वा नीससंति वा? जहा ऊसासपदे । १ "माणे नमसमाणे ° ला ला १-२३॥ २ °लिउडे ला० । लिपुडे ला १॥ ३ "अय च आदित आरभ्य 'भते' ति पर्यन्तो नन्थो भगवता सुधर्मस्वामिना पचमाजस्य प्रथमशतस्य प्रथमोद्देशक्स्थ सम्बन्धार्थमभिहित " अपृ०॥ ४ वेदिजमाणे वेदिए ला० । विज्जमाणे वेविए ला २॥ ५ "माणे पहिए? छि लो० ला १॥ ६ दशमाणे दड्ढे लो। दड्ढमाणे दड्ढे ला १। दज्झमाणे दढे ला ३ ॥ ७ डड्ढे मज्जमा ज० । डड्ढे भयमाणे मए ला १॥ वेदिज्जमाणे वेदिए ला। वेविज्जमाणे वेविए ला २॥ ९ पहिए । लो० ला १-२॥ पेहिए ला ३॥ १० छिन्नमाणे ला० ला ३। छिण्णमाणे छिण्णे भिज दश मियमाणे मिनर ला १॥११ दज्झमाणे दढे ला० ला ३॥ १२ भए ४ ला० ला ३॥ १३ क्वतिय का ला१॥ १४ तित्तीसा सागरोधमा ठि ला २ ॥ १५ पण्णवणासुत्त सू०६१३-७२४ ॥
५ वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१३०१ [१३] नेरइया णं भंते ! आहारट्ठी? जहा गणवणाए पढमए आहार- उद्देसए तथा भाणियव्व। ठिति उस्सासाहारे किं वा ऽऽ होरेंति सन्चओ वा वि। कतिभाग सव्वाणि व कीस व भुजो परिणमंति१ ॥२॥ [१४] नेरैतियाण भते । पुवाहारिता पोग्गला परिणता १ १ आहारिता आहारिजमाणा पोग्गला परिणता २१ अणाहारिता आंहारिजिस्समाणा पोग्गला परिणया ३१ अणाहारिया अणाहारिजिस्समाणा पोग्गला परिणया ४१ गोयमा । नेरतियाणं पुवाहोरिता पोग्गला परिणता १, आहारिता आहारिजमाणा पोग्गला परिणता परिणमंति य २, अणाहारिता आहारिजिस्समाणा पोग्गला नो परिणता, १० परिणमिस्संति ३, अणाहारिया अणाहारिजिस्समाणा पोग्गला नो परिणता, नो परिणमिस्सति ४। [१५] नेरइयाणं भते । पुवाहारिया पोग्गला चिता० पुच्छा । जहा परिणया तहाँ चिया वि। एव उवचिता, उदीरिता, वेदिता, निजिण्णा। गाहा- परिणत चिता उवचिता उदीरिता वेदिया य निजिण्णा। एकेकम्मि पदम्मी चउनिहा पोग्गला होति ॥३॥ [१६] नेरइयाणं भंते । कतिविहा पोग्गला भिन्नति ? गोयमा । - १५ १ मादारुहेसे त° लो। पण्णवणासुत्त सू० १७९३-१८६४॥ २ तहा भाणि ला१-२३॥ ३ हारति ला १-२॥ ४ ४ "इद च सट्ग्रहणिगाथाविवरणसूत्र क्वचित्सूत्रपुस्तक एव सन्दश्यते" इति भवृ०॥ ५ निष्वान्ता ऋते -सन्मार्गात् निति । तत्र भवा नैतिका इत्येव 'नेरतिय' शब्दस्य व्युत्पादनम् । 'निति'शब्द अमरकोशे नरकवर्गे निर्दिष्ट । एव व्युत्पत्तो, 'नेरतिया' इत्यत्र तकार न 'त'श्रुतिरूप , किन्तु 'नि:ति' शब्दस्थ ॥ ६ वानहा' ला ३॥ ७ माहारिजस्समा ला ला ३ ॥ ८ या माहारिजस्समा ला ला ३। 'या माहारिजिस्सिमा ला ४॥ ९ हाराय पोग्ग ला॥ १०,१२ णमस्सति ला २-४॥ ११ अणाहारिजमाणा ला २॥ १३ सति, एव चिया उवचिया उदीरिया चेदिया य निजिण्णा ला २४॥ १४ निष्कान्त अयात् निरय, तत्र भव नैरयिक इति 'नैरयिक 'शब्दस्य व्युत्पादनम् । अयो नाम अनुकूल देवम् । अय शब्दोऽपि अमरकोशे क्षीरस्वामिवृत्तो नरक्वर्ग निरूपित । “निर्गतम् अयम् इष्टफल कर्म येभ्य ते निरया तेषु भवा नैरयिका -नारका " इति अ०॥ १५ हा एव चिया उपचिया उदी ला० ॥ १६ चियाइ उवला ३॥
सु०६] चउवीसदंडगे ठिइपभुइवियारो कम्मदव्ववग्गणं अहिकिच दुविहा पोग्गला भिन्नति । तं जहा-अणू चेव, वादरा चैव १। ५ नेरइयाणं भंते । कतिविहा पोगला चिजति ? गोयमा । आहारदव्ववग्गणं अहिकिच दुविहा पोग्गला चिनति । तं जहा—अणू चेव चादरा चेव २। एंव उवचिजति ३॥ नेरइया ण भते । कतिविहे पोग्गले उदीरेंति ? गोयमा । कम्मदव्ववग्गणं अहिकिच दुविहे पोग्गले उदीरेंति । त जहा-अणू चेव बादरे चेर्वं ४ । एवं वेदेति ५। निजरेति ६ । ओटिंसु ७ । ओयटेंति ८। ओट्टि- स्सति ९ । सकीमिंसु १० । 'सकामेति ११ । 'सकामिस्संति १२। निहतिंसु १३ । निहत्तेति १४ । निहत्तिस्सति १५। निकायसु १६ । निकाएंति १७। १० निकाइसति १८। सव्वेसु वि कम्मदव्ववग्गणमहिकिच । गाहा- भेदित चिता उवचिता उदीरिता वेदिया य निजिण्णा । ओयट्टण-संकामण-निहत्तण-निकायणे तिविह कालो॥४॥ [१७] नेरइया णं भंते । जे पोग्गले तेयाकम्मत्ताए गेण्हति ते किं तीतकालसमए गेण्हंति ? पेंडुप्पन्नकालसमए गेण्हंति ? अणागतकालसमए गेण्हंति ? गोयमा । नो तीतकालसमए गेण्हति, पैडुप्पन्नकालसमए गेण्हति, नो अणागत- कालसमए गेण्हति १॥ [१८] नेरइया ण भते । जे पोग्गले तेयाकम्मत्तीए गहिए उदीरेंति ते किं तीतकालसमैयगहिते पोग्गले उदीति ? पडुप्पन्नकालसमैयघेप्पमाणे पोग्गले उदोरेंति १ गहणसमैयपुरेक्खडे पोग्गले उदीरेंति ? गोयमा । तीयकाल- २० . ४, ७ अभिकि ला० ला ३। अधिकि° ला ४। २ किच्चा ला १॥ ३ 'व। एव उवचिजति ३। नेर" ला०॥ ५ °गिच ला १॥ ६ एव ठविनति ला३॥ ८ चेव । सेसा वि एव चेव भाणियन्वा। एव वेदेति ५ ला १-२-३-४ मु०॥ ९ उय° ला ला ३-४ । उयदृसु उय ला १॥१०-११ उय ला० ला ३-४ ॥ १२ सका ला० ला ३॥ १३ सकामीसु ला १। सकामेसु ला ४ ॥ १४ हत्तीसु ला १। हत्तेसु ला ४॥ १५ 'काइसु निकाइति लो० ॥ १६ 'कायति ला० ला ३। १७ स्सति । भेदित ला २॥ १८ च । भेदित लो०॥ १९ उयला। उवला.४॥ २०२१ पच्चुपण्णका ला १०॥ २२ 'ताए उदी लों० ला १-२॥ २३ °मए गहि ला० ॥ २४ °मए घिप्प ला० । °मयखिर लार ॥ २५ °मय पुरकडे पो ला० ला ३ । भयपुरेकडे पो ला १। मयपुरक्खडे ला ४।
४ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१३०१ १३] नेरइया ण भंते । आहारट्ठी? जहा प्रणवणाए पढमए आहार- उद्देसए तथा भाणियव्यं । ठिति उस्सासाहारे कि वाऽऽहारति सन्चओ वा वि। कतिभाग सव्वाणि व कीस व मुन्नो परिणमति ? ॥ २ [१४] नरैतियाणं भंते ! पुच्चाहारिता पोग्गला परिणता ११ आहारिता आहारिजमाणा पोग्गला परिणता २१ अणाहारिता आँहारिजिस्समाणा पोग्गला परिणया ३१ अणाहारियां अणाहारिजिस्समाणा पोग्गला परिणया ४१ गोयमा । नेरतियाणं पुव्वाहारिता पोग्गला परिणता १, आहारिता आहारिजमाणा पोग्गला परिणता परिणमंति य २, अणाहारिता आहारिजिस्समाणा पोग्गला नो परिणता, १० परिणमिस्संति ३, अणाहारिया अणाहारिजिस्समाणा पोग्गला नो परिणता, नो परिणमिति ४॥ [१५] नेरइयाणं भते । पुजाहारिया पोग्गला चिता० पुच्छा । जहा परिणया तहाँ चिया वि। एवं उवचिता, उदीरिता, वेदिता, निजिण्णा । गाहा- परिणत चिता उवचिता उदीरिता वेदिया य निजिण्णा । एकेकम्मि पदम्मी चउनिहा पोग्गला होति ॥३॥ [१६] नेरझ्याण भते । कतिविहा पोग्गला भिन्नति ? गोयमा । १५ १ भाहारुहेसे व लो। पण्णवणामुक्त सू० १७९३-१८६४॥ २ तहा माणि' ला१२३॥ ३ हारति ला १-२॥ ४ "इद च सहमणिगाथाविवरणसून क्वचित्सूत्रपुस्तक एवं सन्दश्यते" इति भवृ०॥ ५ निष्पान्ता ते -सन्मार्गात निति । तत्र भवा नैऋतिका इत्येव 'नेरतिय' शब्दस्य व्युत्पादनम् । 'निर्भति'शब्द अमरकोशे नरकवर्गे निर्दिष्ट । एवं व्युत्पत्ती, 'नेरतिया' इत्यत्र तकार न 'त'श्रुतिरूप , किन्तु 'निर्मति' शब्दस्थ ॥ ६ चारहा' ला ३॥ ७ माहारिजस्समा ला० ला३॥ ८ या माहारिजस्समा ला ला ३॥ या माहारिजिस्सिमा ला४॥ ९ हाराय पोग ला । १०, १२ °णमस्सति ला - ॥ ११ अणाहारिमाणा ला २॥ १३ °सति, एव चिया उपचिया उदीरिया चेठिया य निजिपणाला २४॥ १४ निष्कान्त अयात् निरम , तत्र भव नैरयिक इति 'नैरयिक 'शब्दस्य व्युत्पादनम् । अयो नाम अनुकूल देवम् । अय शब्दोऽपि अमरकोशे क्षीरस्वामिहत्तो नरक्वर्गे निरूपित । 'निर्गतम् अयम् इष्टफल कर्म येभ्य ते निरया तेषु भवा नैरयिका -नारका " इति ॥ १५ हा एवं चिया उपचिया उदी ला.॥ १६ चियाइ उवला ३॥
५ सु०६] चउवीसदंडगे ठिइपभुइवियारो कम्मदव्ववग्गण अहिकिच दुविहा पोग्गला भिजंति । तं जहां-अणू चेव, चादरा चैव १। ५ नेरइयाण मंते । कतिविहा पोरगला चिजति १ गोयमा । आहारदव्ववग्गणं अहिकिच दुविहा पोग्गला चिन्नति । तं जहा—अणू चेव बादरा चेव २। एवं उवचिजति ३॥ नेरइया ण भते । कतिविहे पोग्गले उदीरेंति ? गोयमा । कम्मदव्ववग्गणं अँहिकिञ्च दुविहे पोग्गले उदीरेंति । त जहा-अणू चेव बादरे चेर्वं ४ । एवं वेदेति ५। निजरेंति ६ । ओयहिंसु ७ । ओयति ८ । ओट्टि- स्सति ९ । 'सकामिंसु १० । 'सकामेति ११ । 'सकामिस्संति १२। निहतिंसु १३ । निहत्तेंति १४ । निहत्तिस्सति १५। निकायसु १६ । निकाएंति १७। १० निकाइसति १८। सव्वेसु वि कम्मदव्ववग्गणमहिकिच । गाहा- भेदित चिता उवचिता उदीरिता वेदिया य निविण्णा । ओट्टण-सकामण-निहतण-निकायणे तिविह कालो ॥४॥ [१७] नेरइया णं भंते | जे पोग्गले तेयाकम्मत्ताए गेण्हंति ते किं तीतकालसमए गेण्हंति १ डुप्पन्नकालसमए गेण्हंति ? अणागतकालसमए गेण्हंति ? गोयमा । नो तीतकालसमए गेण्हंति, पैडुप्पन्नकालसमए गेण्हति, नो अणागत- कालसमए गेण्हति ११ [१८] नेरइया ण भते । जे पोग्गले तेयाकम्मत्तीए गहिए उदीरेंति ते किं तीतकालसमैयगहिते पोग्गले उदीरति १ पडुप्पन्नकालसमैयघेप्पमाणे पोग्गले उदीरेंति १ गहणसमैयपुरेक्खडे पोग्गले उदीरेंति १ गोयमा । तीयकाल- २० १५ १ ४, ७ अभिकि ला० ला ३। भधिकि ला ४ । २ किचा ला १॥ ३ च । एव उवचिजति ३१नेर ला०॥ ५ °चि ला १॥ ६ एवं ठविजति ला३॥ ८चेव । सेसा वि एव चेव भाणियवा। एव वेदेति ५ ला १-२-३-४ मु०॥ ९ उय° ला ला ३-४ । उयद्देसु उय° ला १॥१०-११ उप ला० ला ३-४ ॥ १२ सका ला० ला३॥ १३ सकामोसु ला १। सकामेसु ला ४ ॥ १४ हत्तीसु ला १। हत्तेसु ला ४॥ १५ काडसु निकाइति लो० ॥ १६ °कायति ला० ला ३। १७ स्सति । भेदित ला २ ॥ १८ च । भेदित लों॥ १९ उय ला। उन्च ला २४॥ २०२१ पच्चुपण्णका' ला १२॥ २२ 'ताए उदी लो० ला १-२॥ २३ °मए गहि ला०॥ २४ °मए विप ला० 1 °मयसिर लार ॥ २५ °मय पुरकडे पो° ला० ला ३ । 'मयपुरेकडे पो ला १। 'मयपुरक्खडे ला ४ ।
६ वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१ उ०१ समयगहिए पोग्गले उंदीरौत , नो पडुप्पन्नकालसमयधेप्पमाणे पोग्गले उदीरेंति, नो गहणसमयपुरेक्खडे पोग्गले उंदीरेंति २ । एवं वेदेति ३, निजरेंति ४ । [१९] नेरड्या णं भंते ! जीवातो कि चलियं कम्मं वति ? अचलियं कम्मं वधंति १ गोयमा । नो चलिय कम्म वधति, अचलितं कम्म वधति १ । ५ एवं उदीरेंति २ वेदेति ३ ओयद्देति ४ संकाति ५ निहत्तेति ६ निकाएंति ७। सव्वेसु णो चलियं, अचलियं। [११०] नेरइयाण भते । जीवातो किं चलियं कम्मं निजरेंति" १ अच- लियं कम्म निजरेंति? गोयमा। चलिअ कम्म निजरेंति, नो अचलिय कम्म निनरेंति ८१ गाहा- बंधोदय-वेदोबट्ट-सकमे तह निहत्तण-निकाए। अचलियं" कम्मं तु भवे चलितं जीवाउ निरएँ ॥ ५ ॥ [२१] असुरकुमाराणं भंते ! केवइयं कालं ठिती पण्णता ? जहन्नेणं दस वाससहस्साई, उक्कोसेण सातिरेगं सागरोवमं। , दीरति ला० ॥ २ यखेप्पमाणे पुग्ग' ला । 'यपुरेकडे पो° ला० ला ३ ॥ ३ मयपुरक्खडे ला २-४ ॥ ४ उदीरेति । एवं वेदेति ला०॥ ५ लिक क° ला ॥ ६ क्म्म बधति। णेरडया ण भते। जीवातो कि चलिय क्म्म उदीरैति अचलिय क्म्म उदीरति गोयमा नो चलित क्म्म उदीरति सचलित कम्म उदीरेति। एव वेदेति जे० विना । क्म्म बघति । नेरइया ण भते । कि जीवातो चलिय कम्म उदीरति' अचलिय कम्म उदीरोति । एव वेदेति, उप?ति, सकामति, निहत्तति, निकायति । सम्वेतु चलित, नो अचलित ला० ला ३। ७ निकाइति 1 [१-१०] नेर° लो० जे० ला ४ विना॥ ८ ते कि चलिय ला० ला ३॥ ९ जरवि ला. ला ॥ १० °ति किं मच' ला २॥ ११ जरिजति का गाहा ला ला ३॥ १२ 'दोवस ला० ला १-7-31 टोयह लो० ला ४॥ १३ नियत्तण ला २॥ १४ लिय कम्म लों। "लित कम्म ला०॥ १५ जरति ॥ ला० ला ३1 जरिए ला १-२॥ १६ ए॥ एव ठिती आहारो अ भाणियच्चो। ठिती जहा ठितीपदे वहा भाणियन्वा सव्वजीवाण। माहारो वि जहा पण्णवणाए पढमे आहारउडेसए वहा भाणियचो, एत्तो भादत्तो नेरइयाण भते! कि बाहारट्टी' जाव दुक्खत्ताए भुजो भुजो परिणमति । [२-१] असुर' ला० ला २-३-४ । ला १ प्रती एवमेव एतत् पाठान्तर केवल 'जहा' स्थाने 'जधा' इति । अपिचान निर्दिष्ट एषोऽधिक पाठोऽमौलिक प्रतिभाति, प्राचीनतमताडपत्रीयादर्शद्वयानुपरम्भात् सूत्र ६ [१-१] त [१-३]गतपाठे निर्दिष्टत्वाचास्य वक्तव्यस्थ ।। १७ क्वइका ला ४॥ १८ ना? गो नला २॥
सु०६] चवीसदंडगे ठिइपभुइवियारो [२२] असुरकुमारा णं भंते । केवइकालस्स आणमंति वा ४१ गोयमा। जहन्नेणं सत्तण्हं थोवाण, उक्कोसेण साइरेगस्स पक्खस्स आणमंति वा ४ । [२३] असुरकुमारा णं भंते । आहारट्ठी १ हता, आहारट्ठी। [२४] असुरकुमाराणं भंते । केवइकालस्स आहारढे समुप्पन्नइ ? गोयमा । असुरकुमाराण दुविहे आहारे पण्णत्ते । त जहा-आभोगनिव्वत्तिए य, अणाभोगनिव्व- ५ त्तिए य । तत्थ ण जे से अणाभोगनिन्वत्तिए से अणुसमय अविरहिए आहारट्ठे समुप्पजइ। तत्थ ण जे से आभोगनिव्वत्तिए से जहन्नेणं चउत्थभत्तस्स, उक्कोसेणं साइरेगस्स वाससहस्सस्स आहारट्टे समुप्पज्जइ । [२५] असुरकुमारा णं भंते! किं आहार आहारेति ? गोयमा। दवओ अणतपएसियाइ दव्वाइ, खित्त-काल-भावा पण्णवणागमण। सेसं जहा नेरइयाणं १ जाँव ते ण तेसिं पोग्गला कीसत्ताए भुनो भुजो परिणमंति? गोयमा । सो- इदियत्ताए ५ सुरूवत्ताएं सुवण्णत्ताए इसत्ताए इच्छियत्ताए अभिज्झियत्ताए, उड्ढताए, णो अहत्ताए, सुहत्ताए, णो दुहत्ताए भुनो भुन्नो परिणमति । [२६] असुरकुमाराण पुव्वाहारिया पुग्गला परिणया ? असुरकुमारा- भिलावेण जहा नेरइयाण जाव चलिय कम्म निजरति। [३१] नागकुमाराण भंते । केवइय कालं ठिती पण्णता ? गोयमा । जहन्नेण दस वाससहस्साइ, उक्कोसेणं देसूणाइ दो पलिओक्माई। [३२] नागकुमारा णं मते । केवइकालस्स आणमति वा ४१ गोयमा। जहन्नेण सत्तण्डं थोवाण, उक्कोसेण मुहुत्त हत्तस्स आणमंति वा ४। [३३] नागकुमारा णं भते । आहारट्ठी ? हता, गोयमा । आहारही। [३४] नागकुमाराणभंते । केवइकालस्स आहारट्टे समुप्पन्नइ १ गोयमा श १ वा. पुच्छा गो० ज° ला २-४ ॥ २ अन ६ [१-२] सूत्रवत् 'पाणमति वा ऊससति वा नीमसति वा' योजनीयम् ॥ ३ °वइयका लो०॥ ४ अत्र 'जाव'पदेन 'असुरकुमाराणा विपये प्रजापनानुसारेण अवशेषा प्रश्ना नैरयिक्वत् प्रष्टव्या' इति ज्ञेयम् ॥ ५ एतेन अथेन चक्षु प्राण रसना-स्पर्शनानि इन्द्रियाणि ॥ ६ "त्ताए इत्ता लों॥ ७ 'अभियितता' शब्दस्य एतद् रूपम्। अभिय्या-अमिलाप , अभिव्यायुक्त अभिभ्यित ॥ ८ दुक्खन्ताए लो० ॥ ९ अत्र पूर्वाक्क नैरयिकविषयक विवरणम् अनुसन्धेयम, तदर्थ दृश्यता ६ [१४] त [११० पर्यन्त सूत्रपाठ ॥ १० पहुत्तस्स ला २॥
८ । वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१३०१ नागकुमारणं दुविहे आहारे पण्णते।तजहा-आभोगनिव्वतिए य अणाभोगनिवत्तिए य। तत्थण जे से अणाभोगनिव्वत्तिए से अणुसमयं अविरहिए आहारट्टे समुप्पज्जइ, तत्थ णं बे से आभोगनिव्वत्तिए से जहन्नेणं चउत्थभत्तस्स, उक्कोसेण दिवस'हत्तस्स आहारट्टे समुप्पजइ। सेस जहा असुरकुमाराणं जाव चलियं कम्म निजरेंति, ५ नो अचलियं कम्म निजरेंति। [४-११] एवं सुवण्णकुमाराण वि जाव थणियकुमाराण ति। [१२१] पुढविक्काइयाण भते । केवइय काल ठिती पण्णत्ता ? गोयमा ! जहन्नेणं अतोमुहुत्त, उक्कोसेण वावीसं वाससहस्साई। [१२२] पुढविकाइया केवडकालस्स आणमति वा ४१ गोयमा । १० वेमायाए आणमति वा ४॥ [१२३] पुढविक्काइया आहारट्ठी १ हता, आहारट्ठी। [१२४] पुढविक्काइयाण केवइकालस्स आहारट्टे समुप्पन्नइ ? गोयमा । अणुसमय अविरहिए आहारट्टे समुप्पजइ । [१२५] पुढविकाइया किं आहार आहारेति १ गोयमा । दबंओ जहा १५ नेरइयाणं जाव निव्वाधाएणं छद्दिसिं: वाघायं पुडुच्च सिय तिदिसिं, सिय चउदिसिं सिय पंचदिसिं। वण्णी काल-नील-लोहित-हालिद्द-सुकिलाणि। गधओं सुभिगंध २, रसओ तित्त ५, फासओ कक्खड ८ । सेस" तहेव । नाणत- कतिभागं आहारैति? कइभागं फाँसादेति १ गोयमा ! असंखिलइभाग आहारेंति, अणंतभागं फासादेंति जावं ते णं तेसिं पोग्गला कीसत्ताए भुजो भुन्नो परिणमंति? E १ "पृथक्त्व तु द्विप्रभृति आनवभ्य सङ्घयाविशेष समये प्रसिद्ध " अध० । पहुत्तस्स ला २-४॥ २ जाव नो अचलिय लो० ला २-४॥ ३ जरेति । एव ला २॥ ४ विकाइ लो० ॥ ५ 'न्यभो भणता जहा लो० ॥ ६ ओ दुभिग' लो० ॥ ७ अनेन २ अङ्केन 'सुरभि-दुरभि' इतिप्रभार गन्धद्वयम् ॥ ८ एतेन ५ अड्डेन 'तिक्त कटुक पाय अम्ल-मधुर' इतिप्रकार रसपञ्चकम् ॥ ९ अनेन ८ अङ्केन 'कर्कश मृदुक गुरुक लघुक शीत उष्ण स्निग्ध रूक्ष' इतिप्रकार स्पर्शाष्टकम् ॥ १. “भणितावशेष तथैव-यथा नाराणा तथा पृथिवीकायिकानामपि। तव इदम्-जाइ भते! लुक्खाइ आहारेंति ताइ कि पुठाइ अपुट्ठाइ १ जड पहाइ कि ओगाढाइ अणोगाढाइ इत्यादि "अदृ०॥ ११ 'फासाएति' पाठे स्पर्शयन्ति। फासादेति अथवा फासाएति वा पाठे स्पर्शास्वादयन्ति-स्पर्शन आस्वादयन्ति प्राकृतशैल्या, अथवा स्पर्शेन आददति स्पर्शाददति इत्यपि प्राकृतशैल्या । इत्यनुसारेण ॥ १२ असखेनइ लो०॥ १३ जति भाग ला ॥ ११ 'जाव'पदेन अवशेपा प्रश्ना नैरयिक्वत् प्रष्टव्या ॥ १५ °साए पुजो २ परण ला ४॥
५ सु०६] चउवीसदंडगे ठिइपभुइवियारो गोयमा । फासिंदियवेमायत्ताए भुजो मुजो परिणमंति। सेसं जहा नेरइयाणं जाव चलियं कम्मं निजरेंति, नो अचलिय कम्मं निजरेति। [१३-१६] एवं जावं वर्णस्सइकाइयाण। नवर ठिती वण्णेयव्वा जा जस्स, उस्सासो वेमायाए। [१७१] बेइंदियाणं ठिई भाणियव्वा । ऊसासो वेमायाए। [१७२] बेइंदियाण आहारे पुच्छा। अणाभोगनिव्वत्तिओ तहेव। तस्थ णं जे से आभोगनिव्वत्तिए से ण असंखेनसमइए अतोमुहुत्तिए वेमायाए आहारट्टे समुप्पज्जइ। सेसं तहेव जाव अणंतभागं असायंति । [१७ ३] बेइदिया णं भते । जे पोग्गले आहारत्ताए गेण्हंति ते कि सव्वे आहारेंति ? नो सव्वे आहारति १ गोयमा । बेइदियाण दुविहे आहारे १० पण्णते। तं जहा-लोमाहारे पक्खेवाहोरे य। जे पोग्गले लोमाहारत्ताए गिण्हंति ते सव्वे अपरिसेसिए आहारेति। जे पोग्गले पक्खेवाहारत्ताए गिण्हति तेसिं ण पोग्गलाण असंखिज्जमागं आहारेंति', अणेगाइ च ण भागसहस्साई अणा- साइजमाणाई अफासाइजमाणाई विद्धसमाँगच्छति । [१७ ४] एतेसिं णं भते । पोग्गलाणं अणासाइजमाणाणं अफासाइज- १५ माणाण य कयरे कयरेहितो अप्पा वा ४०१ गोयमा । सर्वत्थोवा पुग्गला अणासा- इनमाणा, अफासाइनमाणा अणतगुणा। [१७५] वेइदिया ण भते । जे पोग्गले आहारत्ताए गिण्हति ते ण तेसिं पुग्गला कीसत्ताए भुनो भुनो परिणमति १ गोयमा । जिभिदिय-फासिंदिय- वेमायत्ताए भुन्नो भुजो परिणमति। [१७६] बेइंदियाणं भते । पुवाहारिया पुग्गला परिणया तहेव जावे चलिय कम्म निजरति। , २० । १ जाब नो भचलिय लो० ला २.४ ॥ २ 'जाव' पदेन अप् वायु तेजस्कायिकां ॥ ३ वणप्फ तिका' ला २॥ ४ 'जसामइए लो०॥५ आसाति लो०॥ ६ °ति बेइदि लो॥ ७ हारए प' लों॥ ८ पखेप्पाहारेला २॥ ९ हारए यलों॥ १० °ति णेगाइ ला २॥ ११ मावजनि लो० ला २-४॥ १२ कयरे कयरे भयावा ४ ला-४ ॥ १३ अनेन अङ्केन 'वहुआ वा तुहा दा विसेसाहिया वा' इति योज्यम् ॥ १४ 'वस्थेवा ला २॥ १५ जाव अचलिय लो। अत्र 'जाव' पढेन ६ [१-४] त ६ [१-१०] पर्यन्त सूत्रपाठ द्रष्टव्य ॥
वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१३०१ [१८-१९.१] तेइंदिय-चरिंदियाणं णाणत्तं ठितीए जाव णेगाई च णं भागसहस्साई अणाघाइन्नमाणाई अणासाइन्नमाणाई अफासाइजमाणाई विद्धस- मागच्छति। [१८-१९२] एतेसिंण मते । पोग्गलाण अणापाइनमाणाणं ३,०पुच्छों। ५ गोयमा । सव्वत्थोवा पोग्गला अंणाघाइजमाणा, अणासाइजमाणा अणंतगुणा, अफासाइजमाणा अणंतगुणा। [१८.३] तेइंदियाणं पाणिदिय-जिभिदिय-फासिंदियवेमायत्ताए भुजो भुनो परिणमति। [१९३] चरिंदियाणं चक्खिदिय-धाणिदिय-जिभिदिय-फासिंदिय- १० ताए मुनो भुनो परिणमति। [२०] पंचिंदियतिरिक्खजोणियाण ठितिं माणिऊण ऊसासो वेमायाए। आहारो अणाभोगनिव्वत्तिओ अणुसमय अविरहिओ। आभोगनिव्वत्तिओ जहन्नेणं अंतोमुहुत्तस्स, उक्कोसेणं फुट्ठभत्तस्स। सेस जहा चउरिदियाण जावं चलियं कम्मं निन्नरेति। [२१] एवं मणुस्साण वि। नवर आभोगनिव्वत्तिए जहन्नेणं अंतोमुहुत्त, उक्कोसेण अट्ठमभत्तस्स । सोइंदिय ५वेमायत्ताए भुजो भुजो परिणमति । सेसं तहेव जाव निजैरेंति। [२२] वाणमंतराण ठिईए नाणतं। अवसेसं जहा नागकुमाराणं (सु ६ [३])। १ मावनति लो० ला २-४॥ २ भणग्याइ ला २॥ ३ घाइज० ३ पु° लो० ॥ ४ अनेन अहेन 'अणासाइजमाणाणं अफासाइजमाणाणं' इति योज्यम्॥ ५ 'पुच्छा' पदेन ६ [१४] सूत्रगत 'क्यरे' इत्यादिक पाठो योज्य ॥ ६ मणग्याइ ला ॥ "तिर्यक्पञ्चेन्द्रियाणामाहाराथै प्रति यदुक्तम् 'उकोसेण छट्ठभत्तस्स' ति, तद् देवकुरुउत्तर कुरुतिर्यक्षु लभ्यते" अवृ०॥ ८ अत्र ६ [१८ १९ १२, १९ ३] सूत्रगत ६ [१४] त ६ [१.१०] पर्यन्तश्च सूत्रपाठोऽनुसन्धेय ॥ ९ "मनुप्यसूत्रे यदुक्तम् 'भष्टमभवस्य' इति, तद् ठेवकुर्वादिमिथुनक्नरान् आश्रित्य समवसेयम्" अवृ०॥ पञ्चमेन अडेन 'चविखदिय- पाणिदिय-जिभिदिय फासिंदियः' इति योज्यम् ॥ ११ निजरण लो० ॥
जीवेतु आरभपरूवणा [२३] एव जोइसियाण वि। नवर उस्सासो जहन्नेणं मुहुर्तपुहत्तस्स, उकोसेण वि मुहुर्तपुहत्तस्स। आहारो जहन्नेण दिवसाहत्तस्स, उक्कोसेण वि दिवसपुहत्तस्स। सेसं तहेव। [२४] वेमाणियाणं ठिती भाणियव्वा ओहिया। ऊसासो जहन्नेणं मुहुत्त- पुहत्तस्स, उक्कोसेण तेत्तीसाए पक्खाणं। आहारो आभोगनिव्वत्तिओ जहन्नेणं ५ दिवसपुहत्तस्स, उक्कोसेगं तेतीसाए वाससहस्साण। सेस तहेब जाव निजरेंति। [सु. ७. जीयेसु आरंभपरूवणा] ७ [१] जीवा ण भंते । किं आयारमा ? परारमा १ तदुभयारंमा ? अणारंभा १ गोयमा । अत्यंगइया जीवा आतारंमा वि, परारंभा वि, तदुभयारमा वि, नो अणारभा । अत्थेगइया जीवा नो आयारंभा, नो परारंभा, नो तदुभयारंभा, १० अणारंभा। [२] से केणटेणं भंते । एव वुञ्चति-अत्थेगइया जीवा आयारंमा वि? एवं पडिउच्चारतव्व । गोयमा । जीवा दुविहा पण्णता । तं जहा-संसारसमावन्नगा य असंसारसमावन्नगा य। तत्थ णं जे ते अससारसमावन्नगा ते णं सिद्धा, सिद्धा, ण नो आयारमा जाँव अणारंभा। तत्थ ण जे ते ससारसमावन्नगा ते दुविहा १५ पण्णत्ता । त जहा-सजेता य, असंजता य। तत्थ ण जे ते संजता ते दुविदा पण्णत्ता। त जहा-पमत्तसजता य, अप्पमत्तसंजता य। तत्थ ण जे ते अप्पमत्त- सजता ते ण नो आयारमा, नो परारंभा, जाँव अणारभा। तत्य णं जे ते पमत्तसंजया ते सुंभ जोग पडुच नो आयारभा जीव अणारंमा, असुमं जोगं पडुच्च आयारमा वि जाँव नो अणारभा। तत्थ णं जे ते असंजता ते अविरतिं पडुच्च २० १, ३ सपहुत्त ला २, ला २ प्रतौ 'पुहत्त' स्थाने 'पहुत्त' इति। "तपुहुत्त ला ४, प्रतौ पुहत्त' स्थाने पहुत्त' इति ॥ ३ हत्तेण उको लो॥ ४ स्स। भवसेस त लो०॥ ५ अत्र ६ [१-४] त ६ [१-१०] पर्यन्त सूत्रपाठोऽनुसन्धेय ॥ ६ वदुभवार' ला १॥ ७ अत्र 'परारमा वि तदुभयारमा वि' इत्यादिक प्रश्नवचन योज्यम् ॥ ८ अत्र 'जाव' पदेन पूर्वगत 'भो परारमा नो तदुभयारभा' इति उत्तरवचन योज्यम् ॥ ९ जया मसजया ला०॥ १० 'जाव' पदेन 'नो तदुभयारभा' इति पद योज्यम्॥ ११ सुह जो लो० ला ला १-२-३ ४ ॥ १० 'नो परारमा, नो तदुभयारमा' इति पदद्वय योज्यम् 'जाव' पदेन ॥ १३ भसुभजो लो०॥ १४ 'परारमा वि तदुभयारभा वि' इति योज्यम् 'जाव'इत्यनेन॥
१२ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१ उ०१ आयारंभा वि जाव नो अणारभा। से तेणटेणं गोतमा । एवं बुच्चइ-अत्थेगइया जीवा जाव अणारभा। १० [सु. ८. चउवीसइदंडकेसु आरंभपरूवणा] ८ [१] नेरइया णं मंते । किं आयारमा १ परारंभा १ तदुभयारमा ? ५ अणारभा १ गोतमा । नेरइया आयारंमा वि जाव नो अणारंभा। से केणद्वेण ? गोयमा । अविरतिं पडुच्च। से तेणडेणं जाव नो अणारभा। [२-२०] एवं जावं असुरकुमारा वि, जावं पंचिंदियतिरिक्खजोणिया। [२१] मणुस्सा जधा जीवा। नवरं सिद्धविरहिता भाणियव्वा । [२२-२४] वाणमतरा जावं वेमाणिया जपा नेरतिया । [सु. ९. सलेसेसु जीवेसु आरंभपरूवणा] ९ [१] सलेसा जधा ओहिया (सु. ७)। [२] किण्हलेस-नीललेस-काउलेसा जहा ओहिया जीवा, नवर पमत्त- अप्पमत्ता न भाणियच्वा। तेउलेसी पम्हलेसा सुक्कलेसा जथा ओहिया जीवा (सु ७), नवरं सिद्धा न भाणितव्वा। [सु. १०. भयं पडुच णाणाइपरूषणा] १०. [१] इहभविए भंते । नाणे १ परमविए नाणे १ तदुभयभविए नाणे १ गोयमा । इहभविए वि नाणे, परमविए वि नाणे, तदुभयमविए वि नाणे । . १, ३ 'परारमा वि तदुभयारमा वि' इति योज्यम् ‘जाव' इत्यनेन । २ 'जाव' पदेन आयारमा वि, परारमा वि, तदुभयारभा वि, नो अणारभा। अत्थेगइया जीवा नो आयारभा, नो परारमा, नो तदुभयारभा' इति योज्यम् ॥ ४ 'रभा वि। ला १॥ ५ ' आयारभा वि परारमा वि, तदुभयारभा वि' इति योज्यम् ॥ ६ एव जाव पचिंदियतिरिक्खजोणिया। [२१] मणुस्सा ला १-२-३॥ ७ 'अमुरकुमारा ण भते। कि आयारभा' इत्यादि प्रश्न प्रतिवचने योज्ये। एवमेव नागकुमारप्रभृतिस्तनितकुमारपर्यन्त पाठो ज्ञेय ॥ ८ अन पृथ्वीसयिक-अप्कायिक भग्निकायिक-वायुकायिक वनस्पतिकायिकानाम् पञ्चानाम् स्थावराणा तथा द्वीन्द्रिय त्रीन्द्रिय चतुरिन्द्रियाणां साना सम्बन्धेऽपि पूर्ववत् प्रश्न प्रतिवचने ज्ञेये ॥ ९ ज्योतिप्कदेवविषयेऽपि एवमेव प्रश्न-प्रतिवचने योज्ये n १० °सरस नीललेसस्स काउलेसस्स जहा ला ला १२३ अ०॥ ११ °लेसस्स पम्हलेसस्स सुक्लेसस्स जहा ओ° ला० ला १२३ अधु० ॥ १२ भतभविए? गोला २॥
३ - १ सु०८-११] इह-परभवियनाणाइ सिज्झणाऽसिझणा य १३ [२] दसण पि एवमेव । [३] इहभविए भंते । चरिते ? परमविए चरिते ? तदुभयभविएं चरिते ? गोयमा । इहमविए चरित्ते, नो परभविएँ चरित्ते, नो तदुभयभविए चरित्ते। [४] एव तवे, सजमे। [सु ११. असंवुड-संवुडसिझणापियारो] ११ [१] असंवुडे ण भंते । अणगारे किं सिझंति ? बुज्झति १ मुञ्चति ? परिनिव्वाति ? सव्वदुक्खाणमंत करेति ? गोयमा । नो इगट्टे समढे। से केणटेणं जीव नो अंत करेइ १ गोयमा। अंसबुडे अणगारे आउयवज्जाओ सत्त कम्मपै- गडीओ सिढिलबंधणबद्धाओ धणियवधणबद्धाओ पंकैरेति, हस्सकालद्वितीयाओ दीहकालद्वितीयाओ पकरेति, मंदाणुभाँगाओ तिवाणुभांगाओ पकरेति, अप्पपदे- १० संग्गाओ बहुप्पदेसग्गाओ पकरेति, आउगं च णं कम्मं सिय वधति, सिय नो बधति, अँस्सातावेदणिज्ज च णं कम्म अँजो भुजो उवचिणाति, अंणादीयं च ण अणवदग्गं दीहमद्धं चाउरत ससारकंतार अणुपरियट्टइ। से" तेणद्वेण गोयमा। असवुडे अणगारे नो सिज्झति ५ । [२] संबुडे ण भते । अणगारे सिझति ५१ हता, सिज्झति जाव अतं १५ करेति। से केणद्वेण ? गोयमा । सवुडे अणगारे आउयवनाओ सत्त कम्मपगडीओ धणियबंधणबद्धाओं सिढिलबधणबद्धाओ पकरेति, दीहकालद्वितीयाओ हूँस्सकाल- २३ १ एमेव । इहभविए वि भंते ! लाला ३ ॥ २-३ °ए विच° ला० ला ३॥ ४ °ए वि च' ला०॥ ५,१० असबुडे ला० ला ३। अस्सवु ला २॥ ६ गारे सि लों॥ ७ ज्झवि बुज्झति मुच्चति परिनिव्वायति सव्वदुक्खाण अंत करेंति ला०॥ ८ इणमहे ला २॥ ९ 'जाव' पदेन 'भते । एव पुच्चइ-असबुडे ण भते। अणगारे नो सिज्झइ नो बुज्झइ नो मुच्चइ नो परिनिव्वाति नो सव्वदुक्खाणमत करेति' इत्यादिकमनुक्कमपि उत्तरवाक्यमत्र अनुसन्धेयम् ॥ ११ °पगतीमो ला २॥ १२ °करेंति ला०॥ १३ हस्वका ला० । हुस्स लो० । हस्स' ला २-४॥ १४-१५ भावामो मु० ॥ १६ °सगाउ बहुपढे- सगाउ पला ३॥ १७ अस्सायवेला २॥१८ भुजो उवला० ॥ १९ मणादिय लों॰ला. विना ॥ २० यति । से ला० ला १२॥ २१ से एणडे' ला २॥ २२ असबुडे ला० ॥ २३ अनेन ५ अङ्केन 'नो बुज्झति नो मुञ्चति नो परिनिव्वाति नो सन्वदुक्खाणमत करेति' पदानि वोध्यानि ॥ २४ सत्रुडे ला० ॥ २५ अनेन ५ अङ्केन 'वुज्झति, मुच्चति, परिनिव्वाति, सव्वदुक्खाणमत करेति' इति योज्यम् ॥ २६ भो सढिल' ला १। 'ओ सिथिल ला २॥ २७ हुस्स लो। हस्स' ला २४॥
वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१३०२ द्वितीयाओ पकरेति, तिव्वाणुभांगाओ मदाणुभांगाओ पकरेति, वहुपएसग्गाओ अप्पपएसग्गाओ पकरेति, आउयं च ण कम्म न बंधति, अस्सायावेयणिज च णं कम्मं नो भुनो भुजो उवैचिणाति, अणाईय च णं अणवदग्गं दीहमद्ध चाउरतं संसारकतार वीतीवयति । से तेणद्वेणं गोयमा । एवं वुच्चइ-संवुडे अणगारे ५ सिज्झति जाव अंतं करेति । । [सु. १२. असंजतजीवदेषगडपियारो, वाणमंतरदेवलोगसरूपं च १२.[१] जीवे णं भंते । असंजते अविरते अप्पडिहयपचक्खायपावकम्मे ईतो चुए पेचा देवे सिया ? गोयमा । अत्थेगइए देवे सिया, अत्यगइए नो देवे सिया। से केणटेणं जाँव इतो चुए पेचा अत्थेगइए देवे सिया, अत्गइए नो देवे १० सिया? गोयमा । जे इमे जीवा गामाऽऽगर-नगर-निगम-रायहाणि-खेड-कब्बड- मडव-दोणमुह-पट्टणाऽऽसम-सन्निवेसेसु अकामतण्हाए अकामछुहाए अकामबंभचेर- वासेणं अंकामअण्हाणगसेय-जल-मल-पंकपरिदाहेणं अप्पतरो वा भुन्नतरो वा काल अप्पाणं परिकिलेसति, अप्पाणं परिकिलेसइत्ता कालमासे कालं किचा अन्नतरेखें वाणमंतरेसु देवलोगेसु देवत्ताए उववत्तारो भवंति । [२] केरिसा णं भंते। तेसिं वाणमतराणं देवाण देवलोगा पण्णता ? गोयमा। से जहानामए ईंह असोगवणे इ वा, सत्तवण्णवणे इ वा, चंपगवणे इ वा, चूतवणे इ वा, तिलगवणे इ वा, लउयवणे ति वाँ, णिग्गोहवणे इ वा, छत्तोववणे इ वा, असणवणे इ वा, सणवणे इ वा, अयसिवणे इ वा, कुसुंभवणे १५ १-२ भाषामो मु० ॥ ३ वचिणेइ भ° ला २॥ ४ से एतेणटे ला ४॥ ५ एन० सवुडे ला० ला २ ३ ४॥ ६ इतो चुतो पच्छा दे ला०॥ ७ गइया नो लो०॥ ० भन 'जीवे ण भते ! असजते' प्रश्नवचन योजनीयम् ॥ ९ कब्बड-दोणमुह-मडव-पट्टणा' लो० ला १३ ॥१० भकामसीवातवदसमसगमण्हाणग लो० ला १४॥११ "अप्पतरो वा भुज्जतरो वा काल ति प्राकृतत्वेन विभकिविपरिणामात् अल्पतर वा भूयस्तर वा-बहुतर काल यावत् , 'वा' शब्दी देवत्व प्रति अल्प-इतरकालयो समताभिधानायौ" भ०॥ १२ परिकलेस्सति, परिकिलेसित्ता ला १॥ १३ "सु वा वाणमतरेसुपा दे ला ३॥ १४ इह माणुस्सलोगम्मि असो ला० ला १२-३। इह मणुस्सलोये मसोला४॥१७ ' असोगवणे इ वा" इत्येतस्य 'अशोकवनमिति वा' तथा 'अशोकवने इव' इति द्वावथा अत्ती। एतदनुसारेण "सत्तवण्णणे इवा" इत्यादिपदाना वृत्तिव्याख्याऽववोद्धन्या ॥ १६ सत्तिवण्ण ला १०॥ १७ वा छत्तीय- वणे इ वा निग्गोहवणे इ वा भमण लो। वा छत्तोववणे ति वा असण" ला १॥ १८ "छत्तोहवणे इचा प्रत्यन्तरे" लापटि० ॥
सु०१] जीवेसु दुक्खचेदणपरुवणं इ वा, सिद्धत्थवणे इ वा, बंधुजीवगर्वणे इ वा णिचं कुसुमितमोइतलवइत- थवइय[लुइतच्छितजमलितजवलितविणमितपणमितसुविभतपिडिमजरिवडेंसगधरे सिरीएं अईव अईव उपसोभेमाणे उवसामेमाणे चिट्ठति, एवामेव तेसि वाणमंतराणं देवाणं देवलोगा जहन्नेणं दसवाससहस्सद्वितीऍहिं उक्कोसेण पलिओवमद्वितीएहि बहूहि वाणमंतरेहि देवेहि य देवीहि य आइण्णा "वितिकिण्णा उवत्थडा सथडा फुडा अवगाढगाढा सिरीए अतीव अतीव उवसोभेमाणा चिहति । ऐरिसगा णं गोतमा । तेसिं वाणमंतराणं देवाणं देवलोगा पण्णत्ता। से तेणढणं गोतमा एवं बुञ्चति-जीवे णं अस्संजए जाँव देवे सिया । सेवं भंते । सेवं भते । ति भगवं गोतमे समण भगव महावीर वैदैति नमंसति वदित्ता नमंसिता सजमेणं तवसा अप्पाणं भावमाणे विहरति । ॥ “पढमे सते पढमो उद्देसो॥ १० [बितिओ उद्देसो 'दुक्खे'] [सु. १. उपकमो] १. रायगिहे नगरे समोसरणं । परिसा निग्गता जीव एवं वदासी- [सु. २-३. जी पडुच्च एगत्त-पुहत्तेणं दुक्खवेदणपरूषण] २ जीवे णं भंते । सयंकडं दुक्खं वेदेति ? गोयमा । अत्थेगइयं वेदेति, अत्थेगइयं नो वेदेति । से केणद्वेण मंते । कुंचइ--अत्थेगइय वेदेति, १ घणे ति वा कुसुमियमोइय° ला० ला २-३॥ २ कुसुमियमोयरिय' दुर्ग० वि० । कुसुमियमोइयला २॥३ "माईय' ला १॥ ४ "गुलइयगोच्छिय ला० ॥ ५ "यद्यपि च स्तबक गुच्छयो अविशेष नामकोशे अधीत तथापि इह पुष्प पत्रकृतो विशेषो भावनीय "अवृ०॥ ६ लियजुगलिय दुर्ग० वि०॥ ७ लियविणमियसुवि दुर्ग० वि०॥ ८ भत्तपडिमजरि' ला ३ । भत्तपेडिमजरि लो० ॥ ९ °ए अईव उव लो०1 °ए मतीव भवीव उचसोभेमाणे चिट्ठइ, एवा ला ला १२॥ १० हितिएहि लों०॥ ११ मट्टिविएहिं लो० ॥ १२ हिं तदेवीहिं य ला १॥ १३ विइण्णा ला ४॥ १४ भवगाढा सि° ला ३। अवगाहगाढा सि ला २ ॥ १५ एरिसिंगा ला१॥१६ 'जाव' पदेन अत्र १२ [१] सूत्रगतमुत्तरवचन योज्यम् ।। १७ वदति णमसति ला०॥ १८ पढमसए ला । पढमस्स पढमो उहेसो सम्मत्तो ला ॥ १९ 'जाव' शब्देन प्रथमोद्देशकस्य उपोद्घातसम्बन्धि टिप्पणमनुसन्धेयम् ॥ २० बुञ्चइ ला०, अस्मिन्नादर्श 'वुच्वइ' स्थाने बहुषु स्थलेषु 'युवइ' प्रायो दृश्यते ॥
५ वियाहपण्णत्तिसुत्त [स० १७०२ अत्थेगइय नो वेदेति ? गोयमा । उदिण्ण वेदेति', अणुदिण्णं नो वेदेति, से तेणडेणं एवं वुचति-अत्थेगइयं वेदेति, अत्थेगइयं नो वेदति । एव चउब्बीस- दडएणं जाव वैमाणिए। ३. जीवा णं भते सयंकड दुक्खं वेदेति ? गोयमा । अत्थेगइयं वेदेति, अत्गइय णो वेदेति । से केणटेणं १ गोयमा । उदिण्ण वेदेति, नो अणुदिण्ण वेदेति, से तेणद्वेणं एव जाव वेमाणिया। [सु. ४. जीपं पडुच्च एगत्त-पुहत्तेणं आउयवेदणपरूवणं] ४ जीवे णं भंते । सयंकडं आउय वेदेति गोयमा । अत्थगेइय वेदेति जधा दुक्खेणं दो दंडगा तहा आउएण वि दो दंडगा एगत-पोहतिया, एगत्तेण जाँव वेमाणिया, पुहत्तेण वि तहेव । [सु. ५-११. चउवीसदंडएसु समाहाराइसत्तदारपरूवणं] ५ [१] नेरइया ण मंते । सव्वे समाहारा, सव्वे समसरीरा, सव्वे समु- स्सास-नीसासौं १ गोयमा। नो इणढे समझे। से केणद्वेण भंते । एव बुचति-नेरइया नो सव्वे समाहारा, नो सव्वे समसरीरा, नो सव्वे समुस्सास-निस्सासा ? १५ गोयमा। नेरइया दुविहा पण्णत्ता। त जहा-महासरीरा य अप्पसरीरा य। तत्थ णं "जे ते महासरीरा ते बहुतराए पोग्गले आहारेंति, बहुतराए पोग्गले परिणामेंति, बहुतराए पोग्गैले उस्ससति, बहुतराए पोग्गले नीससंति, अभिक्खण १ १ °ति नो अणुदिन्न घेटेइ ला १। ति नो भणुदिय वेदेति ला २॥२ से एएणटेण लो० ॥ ३ टेण एव जाव चेमाणिए ला १-२॥ वेमाणिया लो० ॥ ५ भरथेगईए नो वेदेति । से ला०॥ ६ °ति एव जाव वेमा ला १॥ ७ अणुदिन, से एएणटेण लो०॥ ८ वि एवं जाव वेमाणिया ला २॥ ९ 'जाव' पदेन नैरयिकाद् आरभ्य 'वैमानिक' पर्यन्ता चतुर्विंश तिर्दण्डका वेदितव्या ॥ १० कय मा लों॥ १५ °त्त-पुहत्तिया। ५ [0] नेरइया ण ला. त-वोहत्तिया। ५ [१] रइया ण ला १२॥ त्त-पुहत्तया। ५ [Jणेरइया ण ला ३ । एकवचन बहुवचनयुका इत्यर्थ । १२ 'जाव'शब्देन एतत्सर्वे वक्तव्य चतुर्विशतिदण्डकेषु योज्यम् ॥ १३ एतत् 'समाहारा' इत्यादिक सवै निरूपणप्रज्ञापनासूत्रे सप्तदशे लेश्यापदे प्रथमोद्देशके सविस्तर वर्तते। समाहारगा लों॥ १४ सा नो रो० १५ इणव्ये समरथे ला १॥ १६ “तत्य णजे ते इत्यादि ये ते, इह 'ये' इत्येतावतैव अर्थसिद्धौ यत् 'ते' इति उच्यते तद् भाषामात्रमेव" अ०॥ १७ महस्सरी' ला २॥१८, २०, २२ बहुत्तरए ला ३, अस्या प्रती 'बहुत्तरए' स्थाने 'बहुतराए' इति सशोधितम् ॥१९ "परिणामश्च अपृष्टोऽपि आहारकार्यम् इति कृत्वा उक्त १० ॥ २१ गले णिस्ससति बला १॥ २३ ले उसमति, भला १॥
१७ सु०३-५] । चउवीसइदंडगेसु समाहाराइदारपरूवणं आहारैति, अभिक्खणं परिणामेंति, अभिक्खण ऊससंति, अभिक्खणे निस्ससंति। तत्थ णं जे ते अप्पसरीरा ते णं अप्पतराए पुग्गले आहारेंति, अप्पतराए पुग्गले परिणामेंति, अप्पतराए पोग्गले उस्ससति, अप्पतराए पोग्गले नीससति, आहन्च आहारति, आहच परिणामेति, आहच उस्ससति, आहाच नीससंति। से तेणडेण गोया एवं वुच्चइ-नेरइयाँ नो सव्वे समाहारा जावं नो सवे समुस्सास-निस्सासा ॥१॥ [२] नेरझ्या ण भंते । सके समकम्मा? गोयमा। णी इणद्वे समढे। से केण्डेणे १ गोयमा । नेरइया दुविहा पण्णत्ता। तं जहा-पुब्बोववन्नगा य पच्छोववनगा य। तत्थ ण जे ते पुनोववन्नगा ते णं अप्पकम्मतरागा। तत्थ णं जे ते पच्छोववन्नगा ते णं महाकम्मतरागा। से तेणडेणं गोयमा । ०।२॥ [३] नेरइया णं भंते । सन्वे सैमवण्णा १ गोयमा । नो इगढे समझे। से १० केण्डेणं तह चेव १ गोयमा । जे ते पुव्वोववन्नगा ते ण विसुद्धवण्णतरागा तहेव से तेणद्वेणं" ।। [४] नेरइया ण मंते । सव्वे समलेसा १ गोयमा । नो इणढे समढे। से केणडेण जावं नो सन्चे समलेसा? गोयमा ! नेरइया दुविहा पण्णत्ता। तं जहा- पुन्चोववन्नगा य पच्छोश्वनगा य । तत्थ णं जे ते पुन्वोक्वन्नगा ते ण विसुद्धले- १५ सतरागा, तत्थ ण जे ते पच्छोववन्न! ते ण अविसुद्धलेसतरागा। से तेणद्वेण ।। ४। १४ १. परिगमति ला०॥ २ ण नीसस ला०॥ ३ परिगामात ला०॥ ४ गले नीसस ला०॥ ५ उसस' ला०॥६ गोयमा 01 [२] नेरइया ण भते । लो० ॥ ७ नेरहया सम्वे नो समाहारा । [२] रतिया ण भते' ला १-२॥ ८ 'जाव' पदेन अत्र 'नो सम्वे समसरीरा' इति योज्यम्॥ ९ °ण एव' गोला १॥ १० 'गोयमा ' पदानन्तरम् 'एव बुच्चइ नेरइया ण नो सम्वे समकम्मा' इति योज्यम् ॥ ११ समवण्णा ! ला २॥ १२ °ण्णा' नो इणटे ला०॥ १३ त घेवला । 'तह चेव' पदेन अत्र ‘भते। एव वुच्चइ -नेरइया ण सधे नो समवण्णा' इति प्रश्नवचनमानेडितव्यम्॥ १४ 'तहेव' पदेन 'जे ते पच्छोववनगा ते ण अविसुद्धवण्गतरागा' इत्यादि अनुसन्धेयम् ॥ १५ °ण एव०। [७] नेर' ला १॥ १६ 'जाव' पदेन 'भते । एव बुच्चइ-नेरझ्या ण' इति बोध्यम्॥ ६७ केषुचिद्धस्तलिखितपुस्तकेषु 'रइया' इति पाठ । तथैव अन्यत्रापि पदेषु यत्र 'म' श्रुति तत्र सर्वत्र प्राय 'ण' श्रुति ॥ १८ गा तहेव ते ण भवि' लो० ॥ १९ हस्तलिखितपुस्तिकासु 'लेसा, लेस्सा, लेस, लेस' इत्येव पाठा प्राप्यन्ते "न दीर्घानुस्वारात् ।।२।१२। इति नियम समाश्रित्य उधारणा पेक्षयाऽपि च अत्र सम्पादने 'लेसा' 'लेस' इति पाठयोरन्यतर स्वीकृत ॥ २० अत्र 'गोयमा! एव वुचइ नेरइया ण सव्वे नो समलेसा' इति योज्यम् ॥ २ १८ वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१ उ०२ [५] नेरइया ण भते । सव्वे समवेदणा ? गोयमा । नो इणढे समढे । से केणद्वेणं ? गोयमा । नेरइया दुविहां पण्णता। त जहा–सण्णिभूया य असण्णिभूया य । तत्थ णं जे ते सण्णिभूया ते ण महावेयणा, तत्य ण जे ते असण्णिभूया ते णं अप्पवेयणतरागा। से तेणद्वेणं गोयमा । ०।५। [६] नेरइया णं मंते । सव्वे समकिरिया १ गोयमा । नो इणढे समढे । से केपट्टेणं ? गोयमा । नेरइया तिविहा पण्णत्ता। जहा-सम्मट्टिी मिच्छादिट्ठी सम्मामिच्छट्ठिी। तत्थ ण जे ते सम्मादिट्ठी तेसिणं चत्तारि किरियाओ पण्णत्ताओ, तं जहा–आरंभिया १ पारिग्गहिया २ मायावत्तिया ३ अपञ्चक्खाणकिरिया ४। तत्थ णं जे ते मिच्छादिट्ठी तेसि णं पंच किरियाँओ कन्नति, तं जहा- १० आरमिया जावे मिच्छादसणवत्तिया। एवं सम्मामिच्छादिट्ठीणं पि। से तेणद्वेणं ५ तं गोयमी 10।६। - [७] नेरइया ण भंते । सव्वे समाउया १ सव्वे समोववनगा ? गोयमा । णो इणढे समझे। से केणटेणं? गोयमा । नेरइया चउन्विहा पण्णत्ता तं जहा- अत्थेगइया समाउया समोववन्नगा १, अत्थेगइया समाउया विसमोववन्नगा २, १५ अत्यंगइया विसमाउया समोववन्नगा ३, अत्यगइया विसमाउया विसमोववन्नगा ४। से तेणटेणं" गोयमा । ०१७। ६. [१] असुरकुमारा णं भंते। सव्वे समाहारा ? सव्वे समसरीरा? । १ हा-सण्णिभूला १॥ २ भूमा य ला० ॥ ३ अत्र 'एव बुच्चई नेरइया ण सम्वे नो समवेयणा' इति योज्यम् ॥ ५ सेकेण? गो. रतिया विविहा ला १॥ ५ लिखिवासु पुस्तिकासु 'तेसि ण' 'एएसि ण' इत्येवप्रकाराणि रूपाणि प्राय उपलभ्यन्ते। व्याकरणदृष्टया तु 'तेसिं ण' 'एएसि ण' इति रूपाणि उचितानि। यत्र तु 'ण' नास्ति तत्र तैरेव लिपिकारै 'तेसिं पंच' (अत्रत्य सप्तमी टिप्पणी दृश्यम्) इत्येवरूप लिखितम् ॥ ६ परिग्ग° ला० ॥ ७ तेसिं पच ला०॥ ८ या कला०॥ ९ प्रतिषु कचित् कचित् 'त जहा' स्थाने 'त' इत्येव सक्षिप्तमेव दृश्यते॥ १० 'जाव' पदेन 'पारिग्गहिया मायावत्तिया अपच्चक्खाणकिरिया' इति अन योज्यम् ॥ ११ अत्र 'एव पुच्चइ नेरइया ण सव्वे नो समकिरिया' इति योज्यम् । लिखितपुस्तिकास क्वचित् कचित् 'गोयमा' स्थाने 'गो'. इत्येव सक्षिप्तमपि लिखितम् ॥ १२ हे समठू ला० ॥ १३. °ण एव० गो. नेर ला०॥ १४.१०।६ [] असुर' ला०॥ १५ अन 'एव धुच्चइ नेरइया ण सब्वे नो समाउया नो समोववनगा' इति योज्यम् ॥ १६ हारका सवे ला १॥
सु०६-७] चउवीसइदंडगेसु समाहाराइदारपरूवणं १९ जधा नेरइया तो भाणियन्वा। नवर कम्म-वण्ण-लेसाओ परिस्थल्लेयवाओ- पुन्वोवैवन्नगा महाकम्मतरागा, अविसुद्धर्वण्णतरागा, अविसुद्धलेसतरागा। पच्छो- ववनगा पसत्था। सेसं तहेव। [२] एव जाव थणियकुमारा। ७ [१] पुढविकाइयाणं आहार-कम्म-वण्ण-लेसा जहा नेरइयाणं। ५ [२] पुढविकाइया णं भंते सव्वे समवेदणा १ हता, समवेयणा। से केण टेणं १ गोयमा ! पुढविकाइया सव्वे असण्णी असण्णिभूत अणिदर्दीए वेयणं वेदेति । से तेगडेण" । [३] पुढविकाइया णं मंते। समकिरिया ? हता, समकिरिया। से केणद्वेणं १ गोयमा । पुढविक्काइया सव्वे माईमिच्छादिही, ताणं नेयतियाओ पंच १० १ पूर्वमस्योद्देशकस्यारम्भे नैरथिकाणां विषये 'समाहारा' इत्यादि निरूपण समागतमेव, द्रष्टव्य सू०५॥ २ परिवण्णेयच्चामो एव जाव यणियकुमारा ण । ७ पुढविकाइया ण भते । माहार' ला० । अत्र मूलपाठस्य 'परित्यालेयन्चाओ' पदस्य अयमर्थ - परित्यलेयच्चाओ' पर्यस्तयितव्या विपरिवर्तनीया , अर्थात् यथा-'ये नैरयिका पूर्वोपपनका ते अल्पकर्मतरा' इत्यादिक यद् निरूपितम् तद् अत्र असुरकुमाराणां प्रकरणे विपरीत भावनीयम् , यथा-असुरकुमारा पूर्वोपपन्नका ते महाकर्मतरा इत्येव विपर्यस्तीकृत्य सर्व ज्ञेयम् । एवमेव वर्णलेश्यापेक्षयाऽपि विपरीत बोध्यम् ।। ३ 'चाओ। ७ पुढवि ला २॥ ४ ववना म लो० ॥ ५ °म्मतरा म लो० ॥ ६ वनतरा अविसुद्धलेसतरा। पलों ॥ ७ वनाप लो० ॥ ८ 'जाव' पदेन असुरकुमारवत् 'नागकुमारा सुवण्णकुमारा विज्जुकुमारा अग्गिकुमारा दीवकुमारा उदधिकुमारा, दिकुमारा वायुकुमारा थ' भावनीया ॥ ९ विकाई लो० ला। लिखितास पुस्तिकासु 'विकाई' अथवा 'विकाइ' इति रूपद्यमपि दृश्यते ॥१० हवा, सन्वे सम ला०॥११ लिखितप्रतिपुस्तके ‘से केण?ण' स्थाने 'से केण' इत्येव सक्षिप्त पाठ बहुस्थलेषु । एवमेव ‘से तेणटेण' स्थाने बहुस्थलेषु ‘से तेण' इत्यपि पाठ , कचित् क्वचित् ‘से एएणद्वेण' इत्यपि दृश्यते॥ १२ असन्नीभूया अणिदए वेयण ला० ॥१३ °णिभूआ असपिणयाए चेयण ला २॥ १४ अय निदा वा अनिदाशब्द वेदनाया विशेषणीभूत । 'निदा' 'अनिदा' पदयो स्वरूपमेवम्-"नितरा निश्चित वा सम्यग् दीयते चित्तम् अस्याम् इति निदा-(बहुलाधिकारात् उपसर्गात् आत ['उपसर्गात् अ ' इति मलयगिरि- शब्दा० कृदन्ते पञ्च० पा० । सू०६५] अधिकरणे घम्)-सामान्येन चित्तवती सम्यग विवेकवती वा इत्यर्थ । इतरा तु अनिदा-चित्तविकला सम्यग्विवेकविकला वा" प्रज्ञापनात्तिपत्र. ५५४॥ 'असण्णिभूय ति असशिभूताम्-असशिनां या जायते ताम्, एतदेव व्यनक्ति-अणिदाए ति अनिर्धारणया वेदना वैदयन्ति-वेदनामनुभवन्तोऽपि न मिथ्याष्टित्वात् अवगच्छन्ति विमन- स्कत्वाद् वा मत्त मूर्छितादिवत् इति भावना"-अवृ० पत्र ५४॥ १५ अत्र 'गोयमा ! पुढविकाइया ण सव्वे समवेयणा' इति योज्यम् ॥ १६ मायामि ला १॥ १७ "ट्टी ते ण निययामओ पच ला॥ १८ वाण णितियामो ला २॥ वाण णियड्यामो लो ।।
२० वियाहपण्णत्तिसुत् [स०१ उ०२ किरियाओ कनंति, तं जहा-आरंभिया १ जीव मिच्छादसणवत्तिया ५। से तेणडेणं. समकिरिया। [४] समाउया, समोववन्नगा जघा नेरइया तथा भाणियव्वा । ८. जधा पुढविकाइया तथा जावे चउरिदिया । ९. [१] पंचिंदियतिरिक्खजोणिया जहा नेरइया । नाणतं किरियासु- [२] पंचिंदियतिरिक्खजोणिया णं भंते । सव्वे समकिरिया १ गो० । णो इणढे समढे। से केणटेणं १ गोयमा । पंचिंदियतिरिक्खजोणिया विविधा पण्णत्ता । तं जहा-सम्मदिट्टी, मिच्छादिट्ठी, सम्मामिच्छादिट्ठी । तत्थ ण जे तें सम्मट्ठिी ते दुविहा पण्णत्ता, तं जहा-अस्संजता य, संजताऽसजता य। तत्थ १० णं जे ते संजताऽसंजता तेसि णं तिन्नि किरियाओ कनंति, तं जहा-आरंभियों ? पारिग्गहिया २ मायावत्तिया ३। असंजताण चत्तारि। मिच्छादिट्ठीणं पंचे। सम्मामिच्छादिट्ठीण पंच । १०. [१] मणुस्सा जंहा नेरइया (सु. ५)। नाणत्तं जे महासरीरा ते आहच आहारेंति। जे अप्पसरीरा ते अभिक्खण आहारेंति ४ । सेसं जहा नेरइयाण १५ जाव वेयणा। [२] मणुस्सा णं भते । सव्वे समकिरियों ? गोयमा । णो इणढे समझे। से केणडेणं १ गोयमा। मर्गुस्सा तिविहा पण्णत्ता। तं जहा- सम्मॅट्ठिी मिच्छादिट्ठी सम्मामिच्छोंदिट्ठी। तत्थ ण जे ते सम्मैट्ठिी ते तिविधा - १ 'जाव' पदेन 'पारिग्गहिया मायावत्तिया अपञ्चक्खाणफिरिया' इति योज्यम् ॥२ तेण। [४] समा ला १॥ ३ बा। ८ पुढविला.॥ ५ विकाइलों० ला। लिखितास पुस्तिकासु 'विकाइ' अथवा 'विकाइ' इति रूपद्वयमपि दृश्यते ॥ ५ अत्र 'जाव' पदेन 'द्वीन्द्रिया त्रीन्द्रिया 'योद्धव्या ॥ ६ अत्र मूलसूत्रशब्दार्थसझतिक्रणाय वृत्तिकारविवेचनमवश्यम् अनुसन्धेयम् ॥ ७ ते समविट्ठी ला०॥ ८ मस्सजया इ स ला० ॥ ९ °या परिग्ग° ला० ॥ १० अस्सज' लों॥ ११ 'आरभिया पारिग्गहिया मायावत्तिया अपच्चक्साणकिरिया' इत्येव चतत्र क्रिया ॥ १२. एकादशटिप्पगे दर्शितासु क्रियासु 'मिच्छादसणवत्तिया' क्रिया प्रक्षेप्या, एव च पच किया बोध्या ॥ १३ ला १ पुस्तके 'जहा' 'तहा' स्थाने विशेषत 'जधा' 'तधा' इत्येव पाठ ॥ १४ 'परिणामति ऊससति नीससति' इत्येव क्रियापटनयमपि योज्यम् ।। १५ 'जाव' पदेन 'समकम्मा समवण्णा समलेसा सम" इत्येवमपि प्रष्टव्य सूचितम्। अत्र प्रतिवचनम् नारक्वकव्यतावद् ज्ञेयम् ॥ १६ किरिया' नो लो० ॥ १७ मणमा वि ला॥ १८ सम्मदिट्टी लोविना ।। १९ मिच्छट्टिी लो० ॥ २० सम्मदिट्टी ला०॥
सु०८-१२] चउवीसदंडपसु लेसं पडुच्च समाहाराइसत्तदाराई पण्णत्ता, तं जहा-संजता अस्संजता संजतासंजता य। तत्थ णं जे ते संजता ते दुविहा पण्णत्वा, तं जहा-सरागसंजता य वीतरागसंजता य। तत्थ ण जे ते वीतरागसंजता ते णं अकिरिया। तत्थ ण जे ते सरागसजता ते दुविहा पण्णत्ता, तं जहा-पमत्तसंजता य अपमत्तसंजता य। तत्थ णं जे ते अप्पमत्तसंजता तेसि णं एगा मायावत्तिया किरिया कजति। तत्थ ण जे ते पमत्तसजता तेसि णं दो किरियाओ कजति, तं०-आरंभिया य १ मायावत्तिया य २। तत्थ ण जे ते सजतासंजता तेसि ण ओइलाओ तिन्नि किरियाओ कनंति। अस्संजताणं चत्तारि किरियाओ कन्नति-आरं०४। मिच्छादिट्ठीणं पंच। सम्मामिच्छा- दिट्ठीणं पंच ५। ११. वाणमंतर-जोतिस-वेमाणिया जहा असुरकुमारा (सु. ६)। नवरं १० वेयणाएँ नाणतं-मायिमिच्छादिद्वीउववन्नगा य अप्पवेदणतरा, अमायिसम्मदिट्ठी- उववन्नगा य महावयणतरागा भाणियवा जोतिस-वेमाणिया। [सु १२. चउपीसदंडएसु लेसं पडुच समाहाराइसत्तदारपरूवर्ण] १२ सलेसा णं भंते । नेरइया सव्वे समाहारगा? ओहियाण, सलेसाणं, सुक्कलेसाणं, एएसि णं तिण्हं एंको गमो। कण्हलेस-नीललेसाणं पि एको गमो, १५ नवरं वेदणाए-मौयिमिच्छादिट्ठीउववन्नगा य, अमायिसम्मट्टिीउववण्णगा य भाणियब्वा। मणुस्सा किरियासु सराग-वीयरींग-पैमत्तापमत्ता ण माणियव्वा । काउलेसाण वि एसेव गमो, नवर नेरइए जहा ओहिए दंडए तहा भाणियव्वा । तेउलेसा पम्हलेसा जस्स अस्थि जहा ओहिओ दंडओ तहा भाणियब्वा, नवरं मणुस्सा सँरागा वीयरागा य न भाणियव्वा । गोहा- दुक्खाऽऽउए उदिण्णे, आहारे, कम्म-वण्ण-लेसा य। समवेदण समकिरिया समाउए चेव बोद्धव्वा ॥१॥ - २० १ सजवा सजवासजवा अस्सजवा लों॥ २ भाइमामो लो० ला १। आइमायामो ला० ॥ ३ भत्र आद्या चतर क्रिया बोध्या ॥ ४ सम्माम लो०॥ ५ वाणमतरा जोइस ला०॥६ जोदिसला १॥ ७. ए मायामिच्छद्दिट्ठी ला०॥णवरा मा लों॥ ९ एको ति एक समान -तुल्य , गम-पाठ ॥ १० एगो लो० ॥ ११.मायमिच्छदि ला०॥ १२ रागा पमत्तऽपमत्ता य भा ला०॥ १३ पमत्तऽप्पम° लो० ॥ १४ सरागवी- तरागा ला० लो० ॥१५ उद्देशकनिरूपितविषयसूचिका सङ्ग्रहगाथा ॥
२२ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१ उ०२ [सु. १३. लेसाभेयपरूषणं] १३ कति ण भंते । लेसाओ पण्णत्ताओ? गोयमा छल्लेसाओ पण्णताओ। तं जहा–लेसाण बीओ' उद्देसओ भाणियन्वो जाव इड्ढी । [सु. १४-१७. जीवाईणं संसारसंचिट्ठणकालस्स भेय-पभेया अप्पावहुयं च] १४. जीवस्स णं भंते । तीतद्धाए आदिट्ठस्स कइविहे संसारसंचिट्ठणकाले पण्णत्ते १ गोयमा । चउन्विहे ससारसचिट्ठणकाले पण्णत्ते । तं जहा–णेरइयसंसार- संचिट्ठणकाले, तिरिक्खजोणियससारसंचिट्ठणकाले, मणुस्ससंसारसचिट्ठणकाले, देवससारसंचिट्ठणकाले य पण्णत्ते। १५ [१] नरइयससारसंचिट्ठणकाले णं भते । कतिविहे पण्णते ? १० गोयमा । तिविहे पण्णते। तं जहा—सुन्नकाले, असुन्नकाले, मिरेसकाले । [२] तिरिक्खजोणियसंसारसंचिट्ठणकाले पुच्छा। गोयमा ! दुविहे पण्णते। तं जहा-असुन्नकाले य मिस्सकाले य । [३] मणुस्साण य, देवाण य जहा नेरइयाणं । १६ [१] एयस्स णं भते । नेरइयससारसचिट्ठणकालस्स सुन्नकालस्स १५ असुन्नकालस्स मीसकालस्स य कयरे कयरेहितो अप्पे वा, पहुए वा, तुल्ले वा, विसेसाहिए वा १ गोयमा । सव्वत्थोवे असुन्नकाले, मिस्सकाले अणंतगुणे, सुन्नकाले अणतगुणे। [२] तिरिक्खजोणियाण सव्वथोवे असुन्नकाले मिस्सकाले अणतगुणे । [३] मर्गुस्स-देवाण य जहा नेरइयाणं । १७ एयस्स ण भते । नेरइयससारसचिट्ठणकालस्स जांव देवससार- - २० १ घीय उद्देसउ मा ला०। “अत्र स्थले क्वचिद् मूलसूत्रपाठपुस्तके 'द्वितीय' पदस्थाने 'प्रथम' इति पद दृश्यते स अपपाठ " इति अवृ० । प्रज्ञापनासूत्रे पडद्देशक्युक्त सप्तदश लेदयापद विद्यते तत अत्र लेश्याविषयक द्वितीय उद्देशक 'जाव इड्ढी' पर्यन्त समनुसन्धेय । अस्मिन् उद्देशके अन्ते लेझ्याविषयकम् ऋद्धिवर्णनमपि विद्यते तसूचनाय एव अन मूलसूत्रपाठे 'जाव इड्डी' इति निदिष्टम् । एप अध्याहृत समग्र पाठ वृत्तौ सूचित एव ॥२ विरिक्खमणुस्सदेवससार ला १॥३ नेरइयाण सचिटण° ला १॥ ४, ६, मिस्सा ला १॥ ५ ससार० पुच्छा लो० ॥ ७ कालस्म मसुण्णकालस्स मीसकालस्ल सुण्णकालस्स य लो० ॥ ८ मणुस्या देवा य लो० ॥९ 'जाव' पदेन 'तिरिक्सजोणियससारसचिट्ठणकालस्स मणुम्सससारसचिट्ठणकालस्स' इति योज्यम् ॥
सु० १३-१९] संसारसंचिटणाइ-असंजयाइदेवलोगगमणवत्तव्वया २३ संचिढणं जीव विसेसाधिए वा १ गोयमा । सम्बत्योवे मणुस्ससंसारसचिट्ठणकाले, नरइयससारसंचिट्ठणकाले असखेनगुणे, देवसंसारसंचिट्ठणकाले असंखेनगुणे, तिरिक्खजोणियसंसारसचिट्ठणकाले अणंतगुणे। १८. अंतकिरियाकारगाइनिरूवणं] १८ जीवे ण भंते । अंतकिरियं करेजा? गोयमा । अत्थेगेतिए करेना, ५ अत्थेगतिए नो करेजा । अंतकिरियापदं नेयध्वं । [सु १९. असंजयभवियदव्यदेवपभिइ-दसणवावन्नगपज्जताणं पिहाप्पिहदेवलोगपरूषण]] १९ अह मंते। असंजयमवियदव्वदेवाणं १, अविराहियसंजमाणं २, विराहियसजमाणं ३, अविराहियसंजमासजमाण ४, विराहियसंजमासंजमाणं ५, १० असण्णीणं ६, तावसाणं ७, कंदप्पियाणं ८, चरगपरिवायगाणं ९, किदिवसियाणं १०, तेरिच्छ्यिाणं ११, आजीवियाण १२, ऑभिओगियाण १३, सैलिंगीण दंसण- वावन्नगाणं १४, एएसिणं देवलोगेसु उववजमाणाणं कस्स कहिं उववाए पण्णते ? गोयमा । अस्संजतमवियदव्वदेवाण जहन्नेण भवणवासीसु, उक्कोसेण उवरिमगे- विजएसु १ । अविराहियसंजमाणं जहन्नेण सोहम्मे कप्पे, उक्कोसेणं सबट्ठसिद्धे विमाणे २ । विराहियसजमाणं जहन्नणं मवणवासीसु, उक्कोसेणं सोधम्मे कप्पे ३ । अविराहियसनमाऽसंजमाण जहन्नेणं सोहम्मे कप्पे, उक्कोसेणं अच्चुए कप्पे ४। विराहियसंजमासजमाणं जहन्नेणं भवणवासीसु, उक्कोसेणं जोतिसिएसु ५। असण्णीणं जहन्नेणं भवणवासीसु, उक्कोसेणं वाणमंतरेसु ६। अवसेसा सव्वे जहन्नेणं भवणवासीसुः उकोसग वोच्छामि-तावसाणं जोतिसिएसु७। कंदप्पियाणं सोहम्मे १ णकाले जाव ला० । अत्र " सचिट्ठण०' इति 'सचिट्ठणकालस्स' इत्यस्य सक्षिप्त रूपम् ॥ २ 'जाव' पदेन ‘कयरे कयरेहितो अप्पे वा बहुए वा तुल्ले वा' इति योज्यम् ॥ ३ 'ध्वयो' लो॥ ४ माणुस्स ला०॥ ५६ गइए लो०॥ ७ प्रज्ञापनासूत्रस्य विंशतितमम् अन्त क्रियापदम् अत्र सम्पूर्णम् अनुसन्धेयम् ॥ ८ अस्सजय ला । अत्र 'असजयभवियदव्वदेव' पदस्य विवरणे वृत्तौ प्रज्ञापनासूत्रवचनानि समुद्धृत्य सविस्तरा चर्चा कृताऽस्ति, एवेषा च 'असयतभव्यद्रव्यदेव' प्रमृतीना चतुर्दशानामपि पदाना लक्षणानि घृत्तौ मतान्तरपूर्वक विशिष्ट- विप्रतिपत्तिनिराकरणपूर्वक च सविस्तर प्रदर्शितानि ॥ ९ तिरिच्छिया ला०॥ १० आभियोगि' ला०॥ ११ सलिंगाण ला १। सलिगीण १४ एए° लो०॥ १२ कहि ला०॥ १३. दे। विरा' ला १॥ १४, १६-१९ जह० लो० ला० । लिखितपुस्तिकासु बहुषु स्थलेषु 'जहन्नेण' इत्यस्य 'जह' इति सक्षिप्त दृश्यते॥ १५, उक्कोसमो सोला १॥ २० २४ میه वियाहपपणत्तिसुत्तं [स०१ उ०२-३ कप्पे ८। चरग-परिव्वायगाणं बमलोए कप्पे ९ किदिवसियाणं लतगे कप्पे१०। तेरिच्छियोण सहस्सारे कप्पे ११ । आजीवियाणं अच्चुए कप्पे १२। आमिओगियाँण अच्चुए कप्पे १३ । संलिंगीण दसणवावनगाण उपरिमगेवेन्जएसु १४॥ [सु २०-२२. असण्णिआउयस्स भेया, असण्णिजीघस्साउयबंधधियारो, असण्णिआउयस्स अप्पाबहुयं च] २०, कतिविहे गं भंते । असण्णियाउए पण्णते? गोयमा। चउन्विहे असण्णिआउए पण्णते। तं जहा–नेरइय-असण्णिऑउए १, तिरिर्खजोणिय- असण्णिआउए २, मणुस्सअसण्णिआउए ३, देवअसण्णिआउए । २१, असण्णी णं मंते। जीवे किं नेरइयाउयं पकरेति, तिरिक्ख- १० जोणियाउयं पकरेइ, मणुस्साउय पकरेइ, देवाउयं पकरेई १ हता, गोयमा । नेरइयाउयं पि पकरेइ, तिरिक्खजोणियाउयं पि पकरेइ, मणुस्साउय पि पकरेइ, देवाउयं पि पकरेइ। नेरइयाउयं पकरेमाणे जहन्नेणं दस वाससहस्साइ, उक्कोसेण पलिओवमस्स असंखेन भागं पकरेति। तिरिक्खजोणियाउय पकरेमाणे जहन्नेण अंतोमुहत्त, उक्कोसेणं पलिओवमस्स असंखेजइभागं पकरेइ। मणुस्साउए वि एव १५ चेव। देवाउयं पकरेमाणे जहा नेरइया। २२. एयस्स ण मंते । नेरइयअसणिआउयस्स तिरिक्खजोणियअसण्णि- आउयस्स मणुस्सअसण्णिआउयस्स देवअसण्णिआउयस्स य कयरे कयरेहितो जीव विसेसहिए वा १ गोयमा । सम्बत्योवे देवअर्सण्णिआउए, मणुस्सअसण्णिआउए असंखेजगुणे, तिरियजोणियअसण्णिआउए असखेनगुणे, नेरइयअसण्णिआउये २० असखेजगुणे। सेव मते । सेव भते । ति॥ ॥ वितिओ उद्देसओ समत्तो। १ लवकप्पे ला०॥२ पछिया सलों ॥ ३ भाजीविया मलों॥ ४ 'गिया मलों॥ ५ सलिंगीदलोला १॥६-७ पिणयाउए लो॥तिरिक्ख-मणुस्स-देव० ४ लो० ला०॥ ९ तिरिक्त-मणुस्स-देवाउय ला०॥ १० रेति' गोला। रेइ गो० निरयावलों॥ ११ तिरि-मणुस्स-देवाउला॥१२ "नतिमा ला०॥ १३ यस्स मसरो०॥१४ विरि- मणु-देवासनिमाड ला ॥ १५, 'जाव' पदेन 'अपे वा पहुए वा तुळे वा' इति योज्यम् ॥ १६ साहिया या ला १॥१७ सवयोवा देवासनिमाला०॥ १८ सन्निया लो.॥ १९ मणुय० सखेजगुणे ला०॥ २० तिरिया भमराजला०॥ २१ त्ति पढममप द्वितीयोदेशकः ॥ ला॥
२५ सु० २०-२२, १-३] जीव-दडगेसु कंखामोहणिजस्स विविहा वत्तव्वया [तइओ उद्देसो 'कखपओसे'] [सु. १-२. जीव-चउवीसदंडएमु कंखामोहणिजकम्मस्स किरियानिफनत्तपरूषणं] १. [१] जीवाणं भते । कखामोहणिज्ने कम्मे कडे १ इंता, कडे। [२] से भंते । किं देसेणं देसे कडे १ १, देसेणं सव्वे कडे २१, सव्वेणं ५ देसे कडे ३ १, सव्वेणं सव्वे कडे ४१। गोयमा । नो देसेणं देसे कडे १, नो देसेणं सब्वे कडे २, नो सव्वेणं देसे कडे ३, सव्वेणं सव्वे कडे ४। २ [१] नेरइयाणं भते । कंखामोहणिन्ने कम्मे कैडे १ हंता, कडे जाव सव्वेण सव्वे कैडे ४॥ [२] एवं जावं वेमाणियाणं दंडओ भाणियन्वो। [सु. ३. कंखामोहणिज्जकम्मस्स करण-चयणाइरूवो तिकालविसयो वियारो] ३. [१] जीवा णं भते । कखामोहणिज्ज कम्म करिंसु ? हता, करिंसु । [२] तं भते । किं देसेण देसं करिसु १ एतेणं अभिलावेण दडओ जाव वेमाणियाण। [३] एवं करेंति । एत्थ वि दंडओ जाँव वेमाणियाण । [४] एव करेस्संति । एत्थ वि दंडओ जीव वेमाणियाण । [५] एवं चिते -चिर्णिसु, चिणति, चिणिस्संति । उवचिते-उवचिणिसे, उवचिणंति, उर्वैचिणिस्सति । उँदोरेंसु, उदीरेंति, उदीरिसंति । वेदिसु, वेदेति, वेदिस्सति । निजरेंसु, निज्जरेंति, निजरिस्सति । गाधा- १५ १. जीवे ण ला १॥ २ कडे जाव सब्वेण लो०॥ ३ कडे जाव घेमा लों० ला॥ ४ 'जाव' पदेन दण्डकानां चतुर्विशति पूर्वोक्ता समग्रा ज्ञेया, अन्त्यो दण्डक वैमानिकानाम् ॥ ५ करेंसु लों, अस्या पुस्तिकायां प्राय सर्वत्र एकारयुक्त पाठ । करेसु ला०, अस्या पुस्तिकायां प्राय सर्वत्र अनुस्वाररहित एकारयुक्त पाठ ॥ ६७,१० 'जाव' पदेन दण्डकाना चतुर्विंशति पूर्वोक्ता समग्रा ज्ञेया, अन्त्यो दण्डक वैमानिकानाम् ॥ ८, ११ "णिया। एवं लो० ला०॥ ९ करिस्सति लो० ॥ १२ चिते वि चिणसु ला०॥ १३ 'चिणसु ला० ॥ १४ उवचिणस्सवि ला०॥ १५ वि। उदीरिए उदीरेंसु लो० ॥ १६. उदीरेंवि उदीरिंसु उदीरिस्स' ला०॥ १७ वेदेसु चेति लार। धैर्देसु पेटेंति लों॥ १८ निज्जरेसु ला २, एवमेव अन्यक्रियापदेषु अपि अनुस्वाररहितानि रूपाणि अधिकानि उपलभ्यन्ते।
२६ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१ उ०३ कड चित, उवचित, उदीरिया, वेदिया य, निजिण्णा । आदितिए चउभेदा, तियभेदा पच्छिमा तिणि ॥१॥ [सु. ४-५. कंखामोहणिज्जकम्मवेदणकारणाणि] ४ जीवा ण भते । कंखामोहणिज कम्म वेदेति १ हता, वेदेति । ५ केहं ण भते ! जीवा कंखामोहणिनं कम्मं वेदेति ? गोयमा। तेहि तेहिं कारणेहिं सकिगाँ कखिगा वितिकिंछिता भेदसमावन्ना कलुससमावन्ना, एव खलु जीवा कखामोहणिज्न कम्मं वेदेति । [सु. ६. आराहगसरूवं] ६. [१] से नूणं मते । तमेव सचं णीसक ज जिणेहिं पवेदित १ हता, १. गोयमा । तमेव सच्चं णीसंकं जं जिणेहिं पवेदित। [२] से नूण भंते । एवं मण धारेमाणे, एवं पकरेमाणे एवं चिट्टेमोणे, एव संवरेमाणे आणाए औराहए भवति ? हता, गोयमा ! एवं मण धारेमाणे जावे भवति । [सु. ७. अस्थित्तनस्थित्तपरिणामो] ७ [१] से नूणं भते । अत्थितं अस्थित्ते परिणमइ, नस्थितं नस्थितें १५ परिणमति ? इंता, गोयमा। जाव परिणमति । [२] 'ज जत भते । अस्थित्त अत्थित्ते परिणमति, नस्थित नत्थित्ते परिणमति त किं पयोगसा वीससा ? गोयमा । पयोगसौं वि तं, वीससा वि तं। १ पच्छमा ला १-२॥२ चेदति ला.॥३ कह ण लो० ॥ ४ सकिया करिखया विति- गिछिया में ला २॥ ५ कलुस सला २। केससमा ला ३॥ ६ मण पधाला॥ ७ माणे आणाए ला ३॥ ८ एव चिंतेमा ला०॥ ९ 'मन चेष्टयन् नान्यमतानि सत्यानि इत्यादिचिन्तायां व्यापारयन्, चेष्टमानो वा विधेयेषु तपोध्यानादिपु" ०५ १० माराही भ° ला०॥ ११ वि ? गोय. एव मण धरेमा ला०॥ १० 'जाव' पदेन 'एव परमाणे एव चिठेमाणे एव सवरेमाणे आणाए आराहए' इति योज्यम् ॥ १३ गमति ? हवा, ला. 1 अश्या पुस्तिका बहुपु स्थलेषु अत्र प्रकरणे एकवचने बहुवचन दृश्यते छविच तत् हरितालिक्या सशोधितमपि ॥ १४ 'जाव'पदेन 'भत्थित अत्थिते परिणमइ, नरियते नस्थिते' इति योज्यम् ॥ १५ जण म° लार मु०॥ १६ पोगसा लॉ० ला०। ईशा अन्वे 'सा' युक्ता तृतीया- विभको प्रयोगा प्राचीनबौद्धशास्त्रे प्रयुकाया मामधीभाषायाम्-पालीभाषायामपि दृश्यन्ते-- पलसा । जलसा । मा कानि मुससा"-पालिप्रकाशे नामफ्ल्पेअकारात' युद्ध'शब्दरूपेषु टिप्पणे ॥ १७ सा पीससा वि व ला० ॥
ર૭ सु०४-९] मोहणिजकम्मबंधपरूवणाइ [३] जहा ते भंते । अत्थित्तं अत्थित्ते परिणमइ तथा ते नत्थितं नस्थित्ते परिणमति १ जहा ते नत्थित्तं नत्थित्ते परिणमति तहा ते अत्थित्तं अत्थित्ते परिण- मति ? हंता, गोयमा । जहा मे अत्थित्त अत्थित्ते परिणमति तहा मे नत्थित्तं नत्थित्ते परिणमति, जहा मे नत्थित्तं नस्थित्ते परिणमति तहा मे अस्थित्त अत्थित्ते परिणमति । [४] से गूणं भंते । अत्थितं अत्थित्ते गमणिज्नं १ जधा परिणमइ दो आलावगा तथा गमणिजेण वि दो औलावगा भाणितव्वा जाव तथा मे अस्थित्तं अत्थिते गमणिज्ज। [५] जंधा ते भते । एत्थं गमणिकं तथा ते इहं गमणिनं १ जधा ते इहं गमणिज्नं तथा ते एत्थं गमणिनं १ हंता, गोयमा । जहा मे एत्थं गमणिनं १० जाँव तहा मे ऐत्थं गमणिज्ज। [सु. ८-९. कंखामोहणिज्जकम्मबंधहेउपरूषणं] ८ जीवा णं मंते । कंखामोहणिज कम्मं बंधति ? हता, बंधति। ९ [१] कहं णं भंते । जीवा कखामोहणिज्ज कम्मं बंधति ? गोयमा। पमादपच्चया जोगनिमित्तं च। [२] से णं भंते । पमादे किंवहे ? गोयमा । जोगप्पवहे। [३], से ण भंते । जोगे किंपवहे ? गोयमा। वीरियप्पवहे। [४] से णं भंते । वीरिए किपर्वहे ? गोयमा । सरीरप्पवहे। [५] से णं भते । सरीरे किंपवहे १ गोयमा । जीवप्पवहे। एवं सति अस्थि उँट्ठाणे तिवा, कम्मे ति वा बले ति वा, वीरिए ति वा, पुरिसक्कारपरक्कमे ति वा। २० १५ १ इमो द्वौ आलापको वृत्तौ निरूपितौ॥ २ जहा ते एत्य लो० ॥ ३,५ इत्थ ला०॥ ४ 'जाव' पदेन 'गमनीय' पदसहित आलापको योज्य ॥ ६ कह ण लो० ॥ ७ पमादपञ्चय ला २-३ । धृत्तिकारेणात्र ‘पमादपच्चया' 'प्रमादप्रत्ययात्' इति व्याख्यातमस्ति। दुर्गपदविवरणे तु प्रतीक्रूपेण 'पमायपच्चय' 'जोगनिमित्तय' इत्येव पाठ मुद्रित । तथा विवरणेऽपि एष एव पाठ मुद्रित ॥ ८ 'पवहे' ला० १ अत्र केनचित् सशोधकेन 'पव हे' इत्येवम् अङ्कितत्वेन 'पहवे' इति शोधितम् , एव यत्र 'पवहे' तत्र सर्वत्र 'पर्व हे' इति निर्मित लाइ प्रतौ। अन वृत्तिकारेण पाठान्तरेण 'किप्रभव ' इति निर्दिश्य 'पवहे' स्थाने 'पहवे' इति पाठान्तर सूचितम् ॥ ९ °भवे ला०॥ १० 'उत्थानमिति वा कर्म इति वा वलम् इति वा वीर्यम् इति वा पुरुपकारपराक्रम इति वा' इत्येव पदविभागो ज्ञेय ॥
२६ वियाहपण्णत्तिमुत्तं [स०१३०३ कड चित, उवचित, उदीरिया, वेदिया य, निजिण्णा । आदितिए चउभेदा, तियभेदा पच्छिमा तिग्णि ॥१॥ [सु. ४-५. कंखामोहणिजकम्मदणकारणाणि] ४. जीवा ण भते ! कंखामोहणिनं कम्मं वेति १ हता, वेदेति । ५. कई ण भते ! जीवा कंखामोहणिज कम्मं वेदेति १ गोयमा । तेहिं तेहिं कारणेहिं संकिगाँ कखिगा वितिकिंछिता भेदसमावन्ना कलुससमावन्ना, एव खलु जीवा कखामोइणिज कम्मं वेदेति । [सु. ६. आराहगसरूवं] ६ [१] से नूणं भंते । तमेव सच णीसक ज जिणेहिं पवेदित ? हता, १० गोयमा । तमेव सच्चं णीसंक जं जिणेहिं पवेदित। [२] से नूण भंते । एव मण धारेमाणे, एवं पकरेमाणे एवं चिट्ठाणे, एवं संवरेमाणे आणाए औराहए भवति ? हता,गोयमा । एवं मणं धारेमाणे जाव भवति । [सु.७. अस्थित्तनत्थित्तपरिणामो ७. [१] से नूण भते । अत्थितं अस्थित्ते परिणमइ, नस्थित्तं नत्थित्ते १५ परिणमति ? हता, गोयमा ! जाव परिणमति । [२] 'नं तं भंते । अत्थित्त अत्थित्ते परिणमति, नत्थित नत्थित्ते परिणमति त किं पयोगसा वीससा १ गोयमा। पयोगसौं वित, वीससा वि तं। -- ~ १ पच्छमा ला १-२॥२ वेदति ला०॥३ कह ण लो०॥ ४ सकिया फखिया विति- गिछिया मेला २॥ ५ कलुस सला २। केससमा ला३॥ ६ मण पधा ला०॥ ७ 'माणे माणाए ला ३॥ ८ एव चिंतेमा ला०॥ ९ "मन चेष्टयन् नान्यमतानि सत्यानि इत्यादिचिन्तायां व्यापारयन्, चेष्टमानो वा विधेयेषु तपोध्यानादियु" अवृ०॥ १. भाराही म° ला०॥ ११ वि ? गोय. एव मण धरेमा ला॥ १० 'जाव' पदेन 'एव पकरेमाणे एव चिठेमाणे एव सवरेमाणे आणाए आराहए' इति योज्यम् ॥ १३ णमति । हता, ला। अस्या पुस्तिका घहुपु स्थलेषु अत्र प्रकरणे एकवचने बहुवचन दृश्यते कचिच्च तत् हरितालिकया सशोधितमपि ॥ १४ 'जाव'पदेन 'अत्थित अत्यिते परिणमइ, नत्थित्ते नत्थित्ते' इति योज्यम् ॥ १५ ज ण में लार मु०॥ १६ पमोगसा लों० ला० । ईदृशा अन्ते 'सा' युक्ता तृतीया- विभको प्रयोगा प्राचीनवौद्धशास्त्रे प्रयुक्तायां मागधीभाषायाम्-पालीभाषायामपि दृश्यन्ते- 'चलसा। जलसा। मा कासि मुखसा"-पालिप्रकाशे नामकल्पेअकारान्त 'बुद्ध'शब्दरूपेषु टिप्पणे ॥ १७ सा वीससा वि त ला०॥ -- २७ सु०४-९] मोहणिजकम्मबंधपरूवणाइ [३] जहा ते भंते । अत्थित्तं अत्थित्ते परिणमइ तथा ते नस्थितं नत्थित्ते परिणमति ? जहा ते नत्थित्तं नत्थित्ते परिणमति तहा ते अत्थित्त अस्थित्ते परिण- मति ? हता, गोयमा । जहा मे अत्थित्तं अत्थित्ते परिणमति तहा मे नत्थित्तं नत्थित्ते परिणमति, जहा मे नत्थित्तं नत्थित्ते परिणमति तहा मे अस्थित्त अत्थिते परिणमति। [४] से णूणं भंते । अत्थितं अस्थित्ते गमणिनं १ जधा परिणमइ दो आलावगा तथा गमणिजेण वि दो औलावगा माणितव्वा जाव तथा मे अत्थितं अस्थित्ते गमणिज्नं। [५] जैधा ते भंते । एत्य गमणिनं तथा ते इहं गमणिन्नं १ जघा ते इहं गमणिज्ज तथा ते एत्थं गमणिनं ? हंता, गोयमा । जहा मे ऐत्थं गमणिनं १० जाँव तहा मे एत्थं गमणिनं। [सु. ८-९. कंखामोहणिज्जकम्मबंधहेउपरूवणं] ८. जीवा ण भंते । कंखामोहणिज्ज कम्मं बंधति १ हंता, बंधंति। ९ [१] कहं णं भंते । जीवा कखामोहणिन्ज कम्मं बंधति ? गोयमा । पमाँदपच्चया जोगनिमित्तं च। [२] से णं भंते । पमादे किंवहे ? गोयमा। जोगप्पवहे। [३] से ण भंते । जोगे किंपवहे ? गोयमा। वीरियप्पवहे। [४] से ण भते । वीरिए किपर्वहे ? गोयमा । सरीरप्पवहे। [५] से णं भंते। सरीरे किंपवहे ? गोयमा। जीवप्पवहे। एवं सति अस्थि उँट्ठाणे ति वा, कम्मे ति वा बले तिवा, वीरिए ति वा, पुरिसक्कारपरकमे ति वा। २० १ इमो द्वौ आलापको वृत्ती निरूपिती॥ २ जहा ते एत्य लो० ॥ ३,५. इत्थ ला०॥ 'जाव' पदेन 'गमनीय' पदसहित आलापको योज्य ॥६ कह ण लों॥७ पमादपञ्चय ला २-३। वृत्तिकारेणात्र ‘पमादपञ्चया' 'प्रमादप्रत्ययान्' इति व्याख्यातमस्ति। दुर्गपदविवरणे तु प्रतीक्रूपेण 'पमायपञ्चय' 'जोगनिमित्तय' इत्येव पाठ मुद्रित । तथा विवरणेऽपि एष एव पाठ मुद्रित ॥ ८ 'पवहे' ला. १ अत्र केनचित् सशोधकेन 'पव है" इत्येवम् अस्तित्वेन 'पहवे' इति शोषितम् , एव यत्र ‘पदहे' तत्र सर्वत्र ‘पद है" इति निर्मित लाइ प्रतौ। अत्र वृत्तिकारेण पाठान्तरेण 'किंप्रभव ' इति निदिश्य 'पवहे' स्थाने 'पहवे' इति पाठान्तर सूचितम् ॥ ९ 'पभवे ला०॥ १० 'उत्थानमिति वा कर्म इति वा वलम् इति वा वीर्यम् इति वा पुरुषकारपराकम इति वा' इत्येव पदविभागो केय ॥
२८ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१ उ०३ [सु. १०-११. कंसामोहणिज्जस्स उदीरणा-उपसामणाई] १०. [१] से णूणं भते । अप्पणा चेव उदीरेइ, अप्पणा चेव गरहइ, अण्पणा चेव सवरेई १ हता, गोयमा । अप्पणा चेव त चेव उच्चारेयवई । [२] जतं भते ! अण्पणा चेव उदीरेइ अप्पणा चेव गैरहेइ, अप्पणा चेव ५ संवरेइ तं किं उदिण्णं उदीरेइ १ अणुदिण्णं उदीरेइ २ अणुदिण्ण उदीरणा- भवियं कम्म उदीरेइ ३ उदयाणतरपच्छाकडं कम्मं उदीरेइ ४१ गोयमा। नो उदिण्ण उदीरेइ १, नो अणुदिण्णं उदीरेइ २, अणुदिण्ण उदीरणामविय कम्म उंदीरेइ ३, णो उदयाणंतरपच्छाकडं कम्म उदीरेइ ४ । [३] ज त भते । अणुदिण्णं उदीरणामवियं कम्मं उदीरेइ तं किं उट्ठा- १० णेणं कम्मेणं चलेण वीरिएण पुरिसकारपरकमेणं अणुदिण्ण उदरिणाभवियं कम्म उदीरेइ ? उदाहु त अणुद्वाणेण अकम्मेण अवलेणं अवीरिएण अपुरिसकारपरक्कमेणं अणुदिण्ण उदीरणाभवियं कम्मं उदीरेइ ? गोयमा। तं उट्ठाणेण वि कम्मेण वि घलेण वि वीरिएण वि पुरिसक्कारपरकमेण वि अणुदिण्णं उदीरणाभविय कम्म उदीरेइ, णो तं अणुट्ठाणेणं अकम्मेणं अवलेण अवीरिएणं अपुरिसक्कारपरक्कमेण १५ अणुदिण्ण उदीरणामविय कम्म उदीरेइ । एवं सति अस्थि उट्ठाणे इ वा कम्मे इ वा बले इ वा वीरिए इ वा पुरिसक्कारपरकमे इ वा। ११ [१] से नूणं भते । अप्पणा चेव उवसामेइ, अप्पणा चेव गरहइ, अप्पणा चेव सवरेइ ? हंता, गोयमा। एत्य वि त चेव भाणियव्वं, नवर अणुदिण्णं उवसामेइ, सेसा पंडिसेहेयन्वी तिण्णि । [२] जं त भते। अणुदिण्णं उवसामेइ तं किं उट्ठाणेण जीव पुरिसक्कारपरकमेण वा। . २० १ सवरेवि ला०, अस्यां पुस्तिकायां 'उदीरेइ' प्रभृति क्रियापदेषु अन्ते 'ति' प्रयुक्तो लभ्यते ॥ २ अनेन त्रिरूपेण अकेन 'उदीरेइ' इत्यादिक क्रियापदत्रय प्रयोज्यम् ॥ ३ गरहति लो० ॥ ५ "यद् उदीरणाभविकम् -तत्र 'भविष्यति' इति भवा, सा एव भविका, उदीरणा भविका थस्य इति प्राकृतत्वात् उदीरणाभविकम् , अन्यथा 'भविकोदीरणम्' इति स्यात्, उदीरणार्या वा भव्यम् योग्यम् उदीरणाभव्यम्" अवृ०॥५ वर पच्छाला २॥ ६ भते । उदीरणालों॥ ७ तह चेव ला० । वहेव ला २॥ ८ उदीण १, अणुदिण्ण उदीरणाभक्यि २, उदयाणतर पच्छाकड कम्म ३, एते त्रयो विकल्पा निषेध्या ॥ ९ पडिसेहिय ला०॥ १. 'व्वा । १२. से नूण लों. ॥११ 'जाव' पदेन 'कम्मेण, वळण, वीरिएण' १ सु०१०-१४] कखामोहणिजकम्मस्स विविहा वत्तम्वया २९ [सु. १२-१३. कंखामोहणिज्जस्स घेयण-णिज्जरणाई] १२. से नूणं भंते । अप्पणा चेव वेदेई अप्पणा चेव गरहइ १ एत्थ वि स चैव परिवाडी। नवरं उदिण्णं वेएइ, नो अणुदिण्णं वेएइ। एवं जाव पुरिसक्कारपरकमे इ वा। १३. से नूण भंते । अप्पणा चेव निजरेति अप्पणा चेव गरहइ १ एत्थ ५ वि स च्चेव परिवाडी। नवर उदयाणंतरपच्छार्केड कम्मं निजरेइ, एवं जाव परकमेइ वा। [सु. १४. चउवीसदंडएसु कंखामोहणिज्नकम्मवेदण-निज्जरणाई] १४. [१] नेरइया ण भंते । कंखामोहणिज्ज कम्मं वेएंति १ जधा ओहियों जीवा तथा नेरड्या जाव थणितकुमारा। [२] पुढविक्काइया णं भंते। कंखामोहणिनं कम्मं वेदेति ? इंता, वेदेति । [३] कहं णं भंते | पुढविक्काइया कखामोहणिज कम्मं वेदेति ? गोयमा । तेसि णं जीवाण णो एवं तका इ वा सण्णा इ वा पण्णा इ वा मणे इ वा वई ति वा 'अम्हे ण कंखामोहणिज्ज कम्मं वेदेमो' वेदेति पुण ते । [४] से णूण भंते । तमेव सच्च नीसंकं जं जिणेहिं पवेदियं । "सेसं तं १५ चेव जौव पुरिसकारपरकमेणं ति वा । १० १ वेदेति ला. अस्या पुस्तिकाया प्राय बहुवचन सर्वत्र लभ्यते ॥ २ अप्प० एत्य वि लों॥ ३ सा चेव लार॥ ४ कडकम्म लो०॥ ५ 'औधिका जीवा' इत्यनेन जीवाना सामान्यरूपा वक्तव्यता सूच्यते, सा च पूर्व १२ १३ सूत्रयो समागता ॥ ६ 'जाव' पदेन असुर-नाग सुपर्ण विद्युत्-अग्नि द्वीप-उदधि दिक्-वायुकुमाराणा तदन्ते च स्तनितकुमाराणा वकव्यता ज्ञेया॥ ७,९ वेदेति ला०॥ ८ कह ण लों०॥ १० "एव 'तका इव' त्ति एव वक्ष्यमाणोल्लेखेन तर्क विमर्श, स्त्रीलिङ्गनिर्देशश्च प्राकृतत्वात्" अवृ०।। अत्र 'इ' पद 'इति' पदभावबोधक प्रतिभासते-'तर्क इति वा' इत्यादि स०॥ ११ वा वयी ति लों० । वा वामा वि ला २ । अत्र 'वई ति वा' स्थाने 'वाया इ वा' इत्येव प्रतीकरूपेण मुद्रितम्-दुर्ग प० वि०॥ १२ अत्र 'शेष' पदेन बोध्य पाठ वृत्तिकार स्वयमेव वृतौ सूचितवान्-"हता, गोयमा! तमेव सच्च नीसक जं जिणेहिं पवेइय । से णूण भते! एव मण धारेमाणे इत्यादि तावद् वाच्यम् यावत् ‘से पूण भते। अप्पणा चेव निजरेइ, अप्पणा चेव गरहइ' इत्यादे सूत्रस्य 'पुरि सकारपरकमे इ व' ति पदम्" भवृ०॥ १३ 'जाव' पदेन 'कम्मेणं, बलेण, वीरिएण' इति योज्यम् ॥ १४ रकमे इ वा मु०॥
३० वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१ उ०३-४ [५] एवं जीव चउरिदिया। [६] पचिंदियतिरिक्खजोणिया जाव वेमाणिया जधा ओहिया जीवा । [सु १५. निग्गंथे पडुच्च कंसामोहणिजवेढणपियारो] १५. [१] अस्थि णं भते । समणा वि निगंथा कंखामोहणिज कम्म ५ वेदेति ? हंता, अस्थि । [२] कह णं भंते । समणा वि निग्गथा कखामोहणिज कम्मं वेदेति ? गोयमा । तेहिं तेहिं नाणंतरेहिं दसणतरेहिं चरिततरेहिं लिंगतरेहिं पवयणतरेहि पावयणंतरेहिं कप्पंतरेहिं मग्गंतरेहिं मततरेहिं भगंतरेहिं नयंतरेहिं नियमतरेहि पमाणंतरेहिं संकिया कंखिया वितिकिंछिता भेदसमावन्ना, कलुससमावन्ना, एवं १० खलु समणा निग्गंथा कखामोहणिज कम्मं वेदेति । [३] से नूणं भंते । तमेव सच नीसक ज जिणेहिं पवेइयं १ इंता, गोयमा । तमेव सचं नीसकं जाव पुरिसक्कारपरक्कमे इ वा । सेव भते । सेव भंते 101 ततिओ॥१-३॥ [चउत्थो उद्देसओ 'पगई] [सु. १. 'कति पगडी' आइपंचदारपरूपणं] १. कति णं भते । कम्मपगडीओ पण्णत्ताओ १ गोतमा । अट्ठ कम्मप- गडीओ पण्णत्ताओ। कम्मपगडीए पढमो उद्देसो नेतव्वो जाव अणुभागो सम्मत्तो। गाधा- १ 'जाव' पदेन अप्कायिका तेजस्कायिका वायुकायिका वनस्पतिकायिका द्वीन्द्रिया त्रीन्द्रिया जीवा योज्या ॥२ 'जाव' पदेन मनुष्या व्यन्तरा तथा ज्योतिष्का अपि घोध्या ॥ ३ हतऽस्थि लो० ॥ ४ चारित्त' ला २॥ ५ गिग्छिमा वा भेद ला २॥ ६ मेदमावन्ना कलुसमाव ला १॥ ७ वा। णवर भत्यि ण भते । समणा णिग्गथा ण कखामोहणिज्ज कम्म बधति? सेस तहेव । सेव भते ३ त्ति लों० ला ३ ला०॥ ८ प्रज्ञापनासूत्रस्य त्रयोविंशतित- मस्य कर्मप्रकृतिनामक्पदस्य प्रथमोद्देशक अत्र अनुसन्धेय , अस्य चोद्देशकस्य उपयुक्तो भागो वृत्तिकारेण सूचित एव॥
५ सु०१५, १-४] उदिण्णुवसंतमोहल्स उवट्ठावण-अवकमणपरूवणं ३१ कति पगडी ११ कह बंधइ १२ कतिहिं व ठाणेहिं बंधती पगडी १३ । कति वेदेति व पगडी १४ अणुभागो कतिविहो कस्स १५॥१॥ [सु. २-५. उदिण्ण-उवसंतमोहणिज्जस्स जीपस्स उघट्ठापण-अवकमणाइपरूवणं] २. [१] जीवे णं भंते । मोहणिजेण कडेणं कम्मेणं उँदिण्णेणं उवढा- एंजा १ हता, उवहाएज्जा। [२] से मंते ! किं वीरियताए उवहाएज्जा ? अवीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा? गोतमा । वीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा, नो अवीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा। [३] दि वीरियत्ताए उवहाएंज्जा किं बालवीरियत्ताए उवहाएज्जा ? पंडितवीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा १ बाल-पंडितवीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा १ गोयमा । चालवीरियत्ताए उवहाएज्जा, णो पंडितवीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा, नो बाल-पडित- १० वीरियत्ताए उवट्ठाएज्जा। ३ [१] जीवे ण भते। मोहणिज्जेणं कडेणं कम्मेणं उदिण्णणं अवकमेजा ? हंती, अवकमज्जा। [२] से भंते । जीव बालपंडियवीरियत्ताए अवक्कमेजा ३१ गोयमा बौलवीरियत्ताए अवक्कमेज्जा, नो पंडियवीरियत्ताए अवक्कमेज्जा, सिय बाल- १५ पंडियवीरियत्ताएँ अवक्कमेज्जा। ४ जधा उदिण्णणं दो आलावगा तथा उवसंतेण वि दो आलावगा भाणियन्वा। नवरं उवद्वाएना पडियवीरियत्ताए, अवक्कमेजा बाल-पडियवीरियत्ताए। १. किह लों० ला १२३॥ २ हिंठा ला०॥ ३ बधए जीवो प्रज्ञा०॥ ४ “मोहणिजेण ति मिथ्यात्वमोहनीयेन" अवृ०॥ ५ "उइएण-उदितेन" दुर्ग प० वि० पृ० २३ प्र०॥ ६ एज ला२॥ ७ “वीर्ययोगाद् वीर्य प्राणी तगावो वीर्यता, अथवा वीर्यमेव स्वार्थिकप्रत्ययाद् वीर्यता, वीर्याणां भावो वा वीर्यता तया" अर०॥८,१० °एज ला• लो । लों० पुस्तके सर्वत्र एन' इति । "उपतिष्ठेत-परलोकक्रियासु अभ्युपगम कुर्यात् " अवृ०॥ ९ जति ला ३ ॥११ इत भवक्मेज लो० ॥१२ 'जाव' पदेनान "किंवीरियत्ताए अवक्कमेज्जा अवीरियत्ताए अयक्कमेज्जा ? गोतमा! वीरियत्ताए अवकमेना, नो अवीरियत्ताए अवकमेजा। जदि वीरियताए अवकमेजा किं बालवीरियत्ताए अवकमिजा? पडियवीरियत्ताए अवकमिज्जा वाल पडियवीरियताए" इति योज्यम् ॥ १३ अत्र वृत्तिकार दुर्गपदविवरणकारौ “वाचनान्तरे तु एवम्-बालवीरियताए, नो पडियवीरियत्ताए, नो घाल पडियवीरियताए" इति निर्दिश्य पाठान्तर दर्शितवन्तौ। अस्मिन् पाठान्तरे 'सिय' पद नास्ति ॥ १६ °त्ताए । ४ जहा लो० ॥ १५ अत्र वृत्तिकार दुर्गपदविव- रणकारी "वृद्धस्तु काचिद् वाचनाम् आश्रित्य" इत्यादिना अर्थान्तर पाठान्तरं च प्रदर्शितवन्तौ ॥
५ २३ वियाहपण्णतिसुत्त [स०१३०४ ५. [१] से भंते! किं आताए अवक्कमइ ? अंणाताए अवक्कमइ ? गोयमा ! आताए अवकमइ, णो अणाताए अवक्कमइ, मोहणिन्न कम्म वेदेमाणे । [२] से कहमेय भते ! एवं ? गोतमा । पुत्रि से एतं एवं रोयति इदाणिं से एयं एवं नो रोयइ, एवं खलु एत एव । [सु. ६ कम्मदणं पडच्च मोक्खपरूवणं] ६. से नूण भंते । नेरइयस्स वा, तिरिक्खजोणियस्स वा, मणूसस्स वा, देवस्स वा जे कडे पोवे कम्मे, नत्यि ण तस्स अवेदइत्ता मोक्खो १ हता, गोतमा ! नेरइयस्स वा, तिरिक्खजोणियस्स वा, मणुस्सस्स वा, देवस्स वा जे कडे पावे कम्मे, नस्थि तस्स अवेदइत्ता मोक्खो। से केणटेणं भंते । एवं वुञ्चति नेरइयस्स १० वा जाव मोक्खो १ एव खलु मए गौयमा । दुविहे कम्मे पण्णत्ते, त जहा–पदेस- कम्मे य, अणुभागकम्मे य । तत्थ ण ज तं पदेसकम्म तं नियमा वेदेति, तत्थ ण ज त अणुभागकम्म त अत्यंगइय वेदेति, अत्येगइयं नो वेएइ । णायमेत अरहता, सुतमेतं अरहता, विण्णायमेत अरहता-"इमं कम्म अयं जीवे अंभोवगमियाए वेदणाए वेइस्सइ, इम कम्म अयं जीवे उवकामियाए वेदणाए वेइस्सइ । अहाकम्म १५ अधानिकरण जधा जधा त भगवता दिटु तथा तथा त विप्परिणमिस्सतीति । से तेणटेणं गोतमा! नेरइयस्स वा ४ जाव मोक्खो। [सु. ७-११. पोग्गल-जीवाणं तिकालसासयत्तपरूवणं] ७. एस ण भते । पोग्गले तीतमणतं सासय समय 'भुवि' इति वत्तव्य ? १-२ "आवाए-स्वयम्, भणाताए-परेग" इत्यर्थ ॥३. सेकह भते। एव ला० । से कह भते एव लो। कह' 'वह' इत्येव रूपद्वयमपि समीचीनम् 'मांसादेवी' 1१।२९ । हैमसूत्र दृश्यम् ॥ ४ मणुस्सस्स लों॥५ पावकम्मे ला०॥६ अवेदयत्ताए मोक्खेला. अवेदियतामो ला २॥ ७ तिरियस्स चा मणुयस्स वा ला ३॥ ८ पावकम्मे ला ३॥ ९ “अन्मोवगमियाए त्ति प्राकृतत्वाद् अभ्युपगम तेन निर्वृत्ता आभ्युपगमिकी, तया" अ० । मुद्रितमूलपाठे मुद्रितटीकायां त्वत्र "अज्झोवगमियाए" इति वर्तते॥१० वेदेस्सवि लो०॥११ पालिभाषायाम् भूतकालसूचक 'भू' धातो 'अभवि' 'अभवी' वा इति रूपद्वय प्रसिद्धम् । अत्रापि भाषेत्वाद् आदिभूतस्य 'अ' आगमस्य लोपे गुणाभावे च अथवा हैमप्राकृतव्याकरणस्य ८४६०। सूत्रेण 'भुव' आदेशे 'भुवि 'भुवी' वा इत्येव ज्ञेयम् । अथवा आपत्वाद् एव 'भू' धातो पूर्वोक्तसूत्रेण 'भुव' रूपे जाते ततश्च भूतकालसूचके हैम० प्रा० ८।३।१६३॥ सूत्रेण 'ई' प्रत्यये 'भुवीम' इति सेत्स्यति, तस्य च बाहुल्येन भुवि', 'भुवी' वा रूप साध्यम् । मूलपाठे 'भुवीति' प्रयोग तस्य सन्धिविच्छेदे भुवि इति' अथवा 'भुवी+ इति' स्यात् । 'एतत् क्रियापदम् 'अभूत्' इत्यर्थे अत्र प्रयुक्तम् ॥
सु०५-१५] कम्मवेदणं पडुच मोक्खपरूवणाइ सिया? हता, गोयमा । एस णं पोग्गले तीतमणंत सासय समय 'भुवि' इति वत्तव्वं सिया । ८ एस णं भते । पोग्गले पडुप्पन्न सासयं समयं 'भवति' इति वत्तव्वं सिया ? हंता, गोयमा । तं चेव उच्चारतव्वं । ९ एस णं भंते । पोग्गले अणागतमणतं सासतं समय 'भविस्सति' इति वत्तव्वं सिया ? हता, गोयमा । तं चेव उच्चारतव्व । १०. एवं खंधेण वि तिण्णि आलावगा। ११ एव जीवेण वि तिण्णि आलावगा भाणितव्वा । ५ [सु. १२-१५ छउमत्थ-केवलीणं कमसो असिज्झणाइ-सिझणाइपरूवणं] १२ छउमत्थे णं भते । मणूसे तीतमणंतं सासत समयं केवलेण १० सजमेणं, केवलेण संवरेण, केवलेणं बंभचेरवासेणं, केवलाहिं पवयणमाताहिं सिम्झिर्से बुझिसु जाव सव्वदुक्खाणमंत करिसु ? गोतमा । नो इणढे समढे । से केणद्वेणं भंते । एव कुचइ त चेव जाव अंत करेंसु ? गोतमा । जे केई अतकरा वा, अतिमसरीरिया वा सजदुक्खाणमंत करेंसु वा करेति वा करिस्सति वा सवे ते उप्पन्ननाण-दसणधरा अरहा जिणे केवली भवित्ता ततो पच्छा सिझंति १५ बुझंति मुञ्चति परिनिन्वायति सव्वदुक्खाणमंत करेसु वा करेंति वा करिसंति वा, से तेणड्डेणं गोतमा । जाव सव्वदुक्खाणमतं करेंसु । १३ पडुप्पन्ने वि एव चेव, नवर 'सिज्झति' भाणितव्य । १४ अणागते वि एव चेव, नवर 'सिज्झिस्संति' भाणियन्व । १५. जहा छउमत्थो तथा आंघोहिओ वि, तहा परमाहोहिओ वि। तिण्णि तिण्णि आलावगा माणियव्वा । २० १ भविसति त्ति व लों॥ २ भते तीत ला०॥ ३ सय क्व ला०॥ ४ सिज्झसु बुज्मसु ला.। "सिज्झिसु इत्यादौ बहुवचन प्राकृतत्वात्" अवृ०॥ ५ °सुजे केइ लो० ॥ ६ केवि ला २ ॥ ७ मरिहा जिणा के लों. ला २ अर्हा जिगा के ला ३ ॥ ८ छउमत्ये वहा माहोहिमो वि। तिन्नि तिनि मालावगा ला० ॥ ९ माहोहिमो ला२-३ ॥ "परम माधोऽवधिका य स परमावोऽवधिक, प्राकृतत्वाच्च व्यत्ययनिर्देश" भवृ० । परमोहिमो लो० ला १२-३ अकृपा० ॥
३४ वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१ उ०५ [सु. १६-१८. केवलिस्स मोरखो संपुण्णणाणितं च] १६. केवली ण भते । मणूसे तीतमणतं सासय समय जाव अंत करेंसु ? हंता, सिन्झिसे जाव अंतं करेसु । एते तिष्णि आलावगा भाणियव्वा छेउमत्थस्स जधा, नवरं सिझिK, सिझंति, सिल्झिस्सति । १७. से नूण भते । तीतमणत सासय समयं, पंडुप्पन्न वा सासय समय, अणागतमणतं वा सासय समयं जे केई अंतकरा वा अतिमसरीरिया वा सव्वदु- क्खाणमंत करेंसु वा करेति वा करिस्सति वा सब्वे ते उप्पन्ननाण-दसणधरा अरहा जिणे केवली भवित्ता तओ पच्छा सिझति जाव अंतं करेस्सति वा ? हता, गोयमा । तीतमणत सासत समय जाव अत करेस्संति वा। १८, से नूणं भंते । उप्पन्ननाण-दसणधरे अरहा जिणे केवली 'अलमत्थु' ति वत्तव्व सिया १ इता, गोयमा । उप्पन्ननाण-दसणधरे अरहा जिणे केवली 'अलमत्थु 'त्ति वत्तव्व सिया। सेवं भते । सेव भंते । ति। ॥चउत्थो॥ पचमो उद्देसो 'पुढवी' [सु. १-५. चउवीसदडयाणं आवाससंखापरूवणं] १ कति ण भते । पुढवीओ पण्णताओ? गोयमा । सत्त पुढवीओ पण्णताओ। त जहा--रयणप्पभा जाव तमतमा। २ इमीसे ण भते । रतणप्पभाए पुढवीए कति निरयावाससयसहस्सा २० पण्णता? गोतमा । तीस निरयावाससयसहस्सा पण्णता। गाधा- तीसा य पण्णवीसा पण्णरस दसेव या सयसहस्सा। तिण्णेग पचूणं पंचव अणुत्तरा निरया ॥१॥ १,३ सिग्झसुला० ॥२ छउमत्येण जहा ला० । छउमत्थे जहा ला २ ॥ ४ पच्चुप्प ला २ ॥ ५ केवि ला २॥ ६ जिणा लों० ला २॥७ मलमत्थु-पर्याप्तं भवतु, 'नाव पर किश्चिद् ज्ञानान्तर प्राप्तव्यम् अस्य भस्ति' इति एतद् वक्तव्य स्यात् " अ०॥ ८ 'जाव' पदेन 'सकरापभा, वालुगापभा, पकपभा, धूमपमा, तमा' इत्येतानि पदानि योज्यानि॥
सु०१-७] - १० चवीसदंडयाणं आवास ३५ ३. केवतिया णं भंते । असुरकुमारावाससतसहस्सा पण्णता ? एवं - चोयही असुराण, चउरासीती य होति नागाणं । बावत्तरी सुवण्णाण, वाउकुमाराण छण्णउती ॥२॥ दीव-दिसा-उदहीण विज्जुकुमारिंद-थाणिय-मग्गीण । छण्ह पि जॅयलगाण छावत्तरिमो सतसहस्सा ॥३॥ ४. केवतिया णं भते | पुढविक्काइयावाससतसहस्सा पण्णत्ता १ गोयमा । असंखेजा पुढविक्काइयावाससयसहस्सा पण्णत्ता जाव असंखिज्जा जोदिसियविमाणा- वाससयसहस्सा पण्णत्ता। ५. सोहम्में णं भंते । कप्पे कति विमाणावाससतसहस्सा पण्णत्ता ? गोयमा । बत्तीस विमाणावाससतसहस्सा पण्णता। एवं- बत्तीसऽट्ठावीसा बारस अट्ट चउरो सतसहस्सा। पण्णा चत्तालीसा छच्च सहस्सा सहस्सारे ॥४॥ आणय-पाणयकप्पे चत्तारि सताऽऽरण-ऽच्चुए तिण्णि । सत्त विमाणसताइं चउसु वि एएसु कप्पेसुं ॥५॥ एक्कारसुत्तरं हेटिमेसु सत्तुत्तरं च मज्झिमए । सतमेगं उवरिमए पचेव अणुत्तरविमाणा ॥६॥ [सु. ६. पंचमुद्देसगस्स अत्याहिगारदारगाहा] ६ पुंढवि "ट्ठिति १ ओगाहण २ सरीर ३ संघयणमेव ४ संठाणे ५। लेसा ६ दिट्ठी ७ णोणे ८ जोगुवओगे ९-१० य दस ठाणा॥१४॥ [सु. ७-९. नेरइयाणं कोहोषउत्ताइवत्तव्ययापुव्यं पढमं ठितिहाणपरूषणदारं] २० ७ इमीसे ण भते । रतणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससतसहस्सेसु एगमेगंसि निरयावाससि नेरतियाण केवतिया ठितिठाणा पण्णत्ता १ गोयमा । १५ १ चउसट्ठी ला ३ ॥ २ होवि रा३॥३ °य-अग्गी लो०॥ ४ जुवल लों०॥ ५ 'ओ इति पादपूरको निपात' स०॥६ 'जाव' पदेन अप्कायिकाद् आरभ्य वानव्यन्तरपर्यन्ता योज्या ॥ ७ सिया वि ला॥ ८ सोहमे ण भते । कति वि°ला ३॥ ९ "पुढवी इति लुप्तवि- भक्तिमत्वाद् निर्देशस्य पृथिवीपु उपलक्षणत्वाच अस्य पृथिव्यादिषु जीवावासेषु इति द्रष्टव्यम्" अवृ०। पुढवि ठिनी ला । पुढवि ठिई लों॥ १० "ठिति त्ति 'सूचनात् सूत्रस्य' इति न्यायान् स्थितिस्थानानि वाच्यानि इति" अवृ०॥११ 'एकारान्त च पद प्रथमैकवचनान्त भयम्" भवृ०॥ १२ णाणा लों०॥ १३ वतीया ला०। वइया गणा लों॥
वियाहपण्णत्तिसुतं सि०१ उ०५ असंखेजा ठितिठाणा पण्णता । तं जहाजहनिया ठिती, समयाहियो जहनिया ठिई, दुसमयाहिया जहन्निया ठिती जावं असखेजसमयाहिया जहन्निया ठिती, तप्पाउग्गुकोसिया ठिती। ८. इमीसे ण भते । रतणप्पभाएं पुढवीए तीसाए निरयावाससतसहस्सेसु ५ एगमेगसि निरयावाससि जहन्नियाए ठितीए वट्टमाणा नेरइया कि कोधोवउत्ता, माणोवउता, मायोवउता, लोभोवउत्ता १ गोयमा । सव्वे वि ताव होजा कोहोव- उत्ता १, अहवा कोहोवैउत्ता य माणोवउत्ते य २, अहवा कोहोवउत्ता य माणोवउत्ता यं ३, अहवा कोहोवउत्ता य मायोवउत्ते य ४, अहवा कोहोवउत्ता य मायोवउत्ता य ५, अहवा कोहोवउत्ता य लोभोवउत्ते य ६, अहवा कोहोव- उना य लोभोवउत्ता य ७। अहवा कोहोवउत्ता य माणोवउत्ते य मायोवउत्ते य १, कोहोवउत्ता य माणोवउत्ते य मायोवउत्ता य २, कोहोवउत्ता य माणोव- उत्ता य मायोवउत्ते य ३, कोहोवउत्ता य माणोवउत्ता य मायाउवउत्ता य ४। एव कोह-माण-लोभेण वि चउ ।। एव कोह-माया-लोभेण वि चउ ४, एव १२। पच्छा माणेण मायाए लोभेण य कोदो भइयव्वो, ते कोहं अमुचता ८॥ १५ एवं सत्तावीस भगाणेयवा। ९ इमीसे णं मते । रयणप्पमाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेसु एगमेगंसि निरयावाससि समयाधियाए जहन्नहितीए वट्टमाणा नरइया कि कोधोवउत्ता, माणोवउत्ता, मायोवउत्ता, लोभोवउत्ता? गोयमा । कोहोवउत्ते य माणोवउत्ते य मायोवउत्ते य लोभोवउत्ते य ४। कोधोवउत्ता य माणोवउत्ता य २० मायोवउत्ता य लोभोवउत्ता य ८। अधवा कोहोवउत्ते य माणोवउत्ते य १०, , “प्रथमपृथिव्यपेक्षया जघन्या स्थिति दश वर्षसहस्राणि, उत्कृष्टा तु सागरोपमम् । एतस्यां च एफैकसमयद्धया असवयेयानि स्थितिस्थानानि भवन्ति" अपृ०॥ २ हिया दुसमया लो० ॥ ३ 'जाव'पदेन त्रिसयात सवयेयसङ्ख्यारूप शीर्षप्रहेलिका'पर्यन्ता सकला सङ्ख्या योज्या, अर्थात् तिसमयाहिया जाव सीसपहेलियासमयाहिया, असखेजसमयाहिया जहनिया ठिती। ५ "ए तीसाए लो० ॥ ५ कोहोवउत्ता यमायोवउत्ता य एव सत्तावीस नेयव्वा ला० ला ३॥ ६ थ ३, एवं माया वि, लोभो वि कोहेण भइयन्वो। मह कोहोवउत्ता य माणोवउत्ते य मायोवउत्तो या पच्छा माणेण लोमेण य। पच्छा मायाए लोमेण य। पच्छा माणेण मायाए लोमेण य कोहो भइयन्बो। ते कोह अमुचता ला १ । य ३, एव माया वि लोमे वि पच्छा मरणेण लोमेण य ११ पच्छा मायाए लोमेण थ १५ पच्छा माणेण मायाए १९ लोभेग य माणेण य मायाए कोहो भइयव्यो ते कोह ममुंचता ला ४॥ ७ था एवं सत्तावीस ला २॥
सु०८-२३] चउवीलदंडएसु कोहोवउत्ताइजुयं ठितिआइदारदसगं ३७ अधवा कोहोवउत्ते य माणोवयुत्ता य १२, एवं असीति भगा नेयन्त्रा, एवं जाव संखिजसमयांधिया ठिई । असखेजसमयाहियाँए ठिईए तप्पाउग्गुक्कोसियाए ठिईए सत्तावीस भगा भाणियन्वा । [सु. १०-११ नेरड्याणं कोहोषउत्ताइवत्तव्ययापुवं वीयं ओगाहणठाणदारं] १० इमीसे णं भते । रतणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससय- ५ सहस्सेसु एगमेगंसि निरयावाससि नेरइयाणं केवतिया ओगाहणाठाणा पण्णत्ता गोयमा । असंखेना ओगाहणाठाणा पण्णत्ता। तं जहा—जपन्निया ओगाहणा, पदेसाहिया जहन्निया ओगाहणा, दुप्पदेसाहिया जहन्निया ओगाहणा जाव अस- खिजपदेसाहिया जहन्निया ओगाहणा, तप्पाउग्गुक्कोसिया ओगाहणा। ११. इमीसे णं भते । रतणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेसु १० एगमेगंसि निरयावासंसि जहन्नियाए ओगाहणाए वट्टमाणा नेरतिया किं कोहोव- उत्ता० १ असीति भगा भाणियन्या जाव संखिन्नपदेसाधिया जहन्निया ओगाहणा। असखेजपदेसाहियाए जहन्नियाए ओगाहणाए वट्टमाणाण तप्पाउग्गुक्कोसियाए ओगाहणाए वट्टमाणाण नेरइयाण दोसु वि सत्तावीस भंगा। (सु. १२-१३. नेरझ्याणं कोहोषउत्ताइवत्तव्वयापुच्वं तइयं सरीरदारं] १२ ईमीसे ण भते । रयण० जावं एगमेगसि निरयावासंसि नेरतियाण कति सरीरया पण्णता ? गोयमा । तिण्णि सरीरया पण्णत्ता। त जहा—वेउविए तेयए कम्मए । १३ [१] इमीसे णं भते । जावं वेउब्वियसरीरे वट्टमाणा नेरतिया किं कोहोवयुत्ता० १ सत्तावीस भंगी। [२] एतेग गमेण तिण्णि सरीरा भाणियवा। २० १ नायव्वा ला २॥२ याहियठिनी। म° लो० ला० ला ३ ॥३ हियरितीए त ला० ला॥ ४ भगा णेयचा लाला॥५-६ हगढाणा लों० ला०॥ ७ 'जाव' पदेन एकप्रदेशाधिका द्विप्रदेशाधिका इत्येवम् सर्वाऽपि सहयेयरूपा सङ्ख्या शीर्षप्रहेलिकापर्यन्तायोज्या ।। ८ 'माणाण दोसु लोला ११'माणाण जाव णेरइयाण सत्ता ला० ला ३॥९ इमीसेण रय लों॥१० 'जाव' पटेन 'रयगप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेसु' इति योज्यम् ॥ ११ 'जाव' पदेन 'रयणप्पभाए पुटपीए तीमाए निरयावाससयसहस्सेस एगमेगसि निरयावाससि' इति चोध्यम् ॥ १२ गाभाणियबााला ॥१३ गमएणला० ला ४।।
३८ । वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१ उ०५ [सु. १४-१५. नेरइयाणं कोहोघउत्ताइवत्तव्ययापुव्यं चउत्थं संघयणदारं] १४ इमीसे ण भंते । रयणप्पभाए पुढवीए जीव नेरइयाण सरीरंगा किसंघयणा पण्णता ? गोयमा । छण्ह संघयणाण असंघयणी, नेवऽटी, नेव छिरा, नेव हारूणि । जे पोग्गला अणिवा अर्कता अप्पिया असुमा अमणुण्णा अमामा ५ ते तेसिं सरीरसधातत्ताए परिणमंति। १५. इमीसे ण भते ! जाव छह सघयणाणं असघयणे चट्टमाणा नेरतियां किं कोहोवउत्ता०१ सत्तावीस भंगा। [सु. १६-१७. नेरडयाणं कोहोवउत्ताइवत्तव्ययापुर पंचमं संठाणदारं] १६ इमीसे ण भंते । रयणप्पभा जावं सरीरया किंसठिता पण्णता ? १० गोयमा । दुविधा पण्णता । त जहाभवधारणिज्जा य उत्तरवेउब्विया य । तत्थ णं जे ते भवधारणिज्जा ते हुंडसंठियाँ पण्णता । तत्थ ण उत्तरवेउब्विया ते वि हुडसठिया पण्णत्ता। १७. इमीसे णं जीव हुंडसठाणे वट्टमाणा नेरतियाँ कि कोहोवउत्ता० १ सतावीसं भगा। [सु. १८-१९. नेरइयाणं कोहोवउत्ताइवत्तव्वयापुवं छ8 लेसादारं] १८ इमीसे ण भते । रयणप्पभाए पुढवीएँ नेरझ्याण कति लेसाओ पण्णताओ? गोयमा । एक्का काउलेसा पण्णता । १९ इमीसे ण भंते । रयणप्पभाए जाव काउलेस्साए वट्टमाणा० १ सत्तावीस भगा। - १ जाव लागण भते । जाच ज० ला २॥२ 'जाव' पदेन 'रयणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेस एगमेगसि निरयावाससि वमाणाण' इति योज्यम् ॥ ३ "रया किंसपथणी पण ला २-३॥ ४ सवतणीप ला४॥ ५ ण्हार। जे ज०॥ ६ °णामा एतेसि ला ३, यद्यपि मुद्रितमूलपाठ-वृत्योरयमेव पाठोऽस्ति किन्तु प्राचीनतमवृत्तिपुस्तके मुद्रितानुसारी पाठो नोपलभ्यते॥ ७ तेसि सघाला ४॥८ असघयणा व लों॥ १ था.? सत्ता लो॥ १० 'आव'पदेन 'रयणप्पभाए पुढचीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेसु एगमेगसि निरयावासति वट्टमाणाण नेरतियाण' इति योज्यम् ॥ ११ "रविउवा पला १॥१२ या १७ इज० ॥ १३ 'जाव'पदेन इमोसे ण रयणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेस एगमेगसि निरयावाससि' इति योज्यम् ॥ १४ लिया०१ सचा ज०॥ १५ १० कतिज० ॥ १६ वीए कवि लो० ॥ १७ इमीसे ण जाव का ज. लो० ॥
३९ सु०१४-२५] चउवीसदंडएसु कोहोवउत्ताइजुयं ठितिआइदारदसगं [सु. २०-२१. नेरझ्याणं कोहोवउत्ताइवत्तव्ययापुव्वं सत्तमं दिहिदार] २०. इमीसे णं नाव किं सम्मद्दिट्ठी मिच्छट्ठिी सम्मामिच्छद्दिट्ठी ? तिण्णि वि। २१.[१] इमीसे णं जीव सम्मईसणे वट्टमाणा नेरइया० ? सत्तावीसं भगा। [२] एवं मिच्छेदसणे वि। [३] सम्मामिच्छदसणे असीति भंगा। [सु. २२-२३. नेरइयाणं कोहोवउत्ताइवत्तव्ययापुव्वं अट्ठमं नागदारं] २२. इमीसे मैं भते । जीव किं णाणी, अण्णाणी १ गोयमा। गाणी वि, अण्णाणी वि। तिण्णि नाणाणि नियमा, तिण्णि अण्णाणाइं भयणाए । २३. [१] इमीसे ण भते । जाव आभिणिबोहियणाणे वट्टमाणा० १ १० सत्तावीस मंगा। [२] एव तिण्णि णाणाइ, तिण्णि य अण्णाणाई भोणियब्वाइ। [सु. २४-२५. नेरइया णं कोहोघउत्ताइवत्तव्ययापुवं नवमं जोगदारं] २४ इमीसे 'ण जाव किं मणजोगी, वेइजोगी, कायजोगी ? । तिण्णि वि। १५ २५ [१] इमीसे ण जीव मणजोए वट्टमाणी किं कोहोवउत्ता.? सत्तावीसं भगा। [२] एव वईंजोएँ । एव कायजोए। , 'जाव'पदेन 'रयणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेसु एगमेगसि निरयावाससि वहमाणा नेरतिया' इति बोध्यम् ॥ २ 'जाव'पदेन 'रयणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावास- सयसहस्सेस एगमेगसि निरयावाससि' इति योज्यम् ॥३ मिच्छादसणे वि । सम्मामिच्छादसणे ज. लो० ॥ ४ ण जाव कि लो०॥ ५ 'जाव'पदेन 'रयणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेसु एगमेगसि निरयावाससि वद्यमाणा नेरतिया' इति बोध्यम् ॥ ६ नाणाह णिय ला २-४॥ ७ ण जाव मामि° लो० ॥८माणे ला २ ॥९ भणि लों॥ १० ण भते । जाव ज०॥ ११ घयजो ला २॥ १२ 'जाव'पदेन 'रयणप्पभाए पुढवीए तीसाए निरयावाससयसहस्सेमु एगमेगसि निरयावाससि वड्माणा नेरतिया' इति बोध्यम् ॥ १३ णा.? सत्ता ज०॥ १४ वयजो ला २॥ १५ °ए काय ला २ ला०॥
४० १० वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१ उ०५ [सु. २६-२७. नेरझ्याणं कोहोघउत्ताइवत्तव्ययापुच्वं दसमं उपओगदारं] २६. इमीसे ण जाव नेरइया कि सागारोवयुत्ता, अणागारोवयुत्ता ? गोयमा । सागारोवउत्ता वि, अणागारोवयुत्ता वि । २७ [१] इमीसे णं जाव सागारोवओगे वट्टमाणां किं कोहोवउत्ता० १ ५ सत्तावीस भगा। [२] एवं अणागोरोवउत्ते वि सत्तावीसं भंगा। [सु. २८. सत्तविहनेरडयाणं छठे लेसादारे णाणत्तं] २८. एव सत्त वि पुढवीओ नेतैव्वाओ। णाणत्त लेसासु, गाधा- काऊ य दोसु, ततियाए मीसिया, नीलिया चउत्थीए। पचमियाए मीसा, कण्हा, तत्तो परमकण्हा ॥७॥ [सु. २९. भवणवासीणं कोहोवउत्ताइवत्तव्ययापुच्वं ठिति-ओगाहणाड- दसदारपरूवणं] २९. चउसट्ठीए णं भते । असुरकुमारावाससतसहस्सेसु एगमेगसि असुरकुमारावाससि असुरकुमाराण केवतिया ठिईंठाणा पण्णता? गोयमा । १५ असखेना ठितिठाणा पण्णत्ता । त जहा-जहनिया ठिई जहाँ नेरतिया तहाँ, नवर पडिलोमा भगा भाणियवा-सव्वे वि ताव होनं लोभोवयुत्ता, अधवा लोभोवयुत्ता य मायोवउत्ते य, अहवा लोभोवयुत्ता य मायोवयुत्ता य । एतेणं गमेण नेतव्वं जीव थणियकुमारा, नवरं जाणत्त जाणितव्व । [सु. ३०-३२. एगिदियाणं कोहोवउत्ताइवत्तव्ययापुव्वं ठिति- २० ओगाहणाइदसदारपरूवणं ३० असखेजेसुण भते । पुढविकाइयावाससतसहस्सेसु एगमेगसि पुढवि- काइयावासंसि पुढविक्काइयाण केवतिया ठितिठाणा पण्णत्ता गोयमा! असखेज्जा १ °णा" सत्ता ज. ला०॥ २ गारोवउत्ता वि सत्ता ला १॥ ३ नेयामो ला २॥ ४ ठिनीठाणा ला० । ठितिढाणा लो० ॥ ५ 'त्ता । त० जह' ज. लो० ला० ॥ ६. यथा पूर्व नैरयिकवक्तव्य तदत्रानुसन्धेयम् । जधा ज० ॥ ७ वधा ज० ॥ ८ होजा लो० ला ३॥ ९ मायोक्उत्ता य लोभोवउत्ता य माओवउत्ता य पुएण ला० ॥ १० 'जाव' पदेन 'नाग-सुवण्ण-वाउ-दीव दिसा उदहि विज्जु' पदानि कुमारान्तानि योज्यानि ॥
४२ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१ उ०६ [सु. ३५. मणुस्साणं कोहोवउत्ताइवत्तच्चयापुच्वं ठिति-ओगाहणाइ- दसदारपरूवर्ण] ३५. मेणुस्सा वि। जेहिं ठाणेहिं नेरइयाणं असीति भंगा तेहिं ठाणेहिं मणुस्साण वि असीति भगा भाणियव्वा । जेसु ठाणेसु सत्तावीसा तेसु अभंगये, ५ नवरं मणुस्साणं अमहिय-जहन्नियाए ठिईए आहारए य असीतिं भगा। [सु. ३६. घाणमंतराईणं कोहोषउत्ताइवत्तव्ययापुव्वं ठिति-ओगाहणाइ- दसदारपरूपणं] ३६. वाणमंतर-जोदिस-वेमाणिया जहा भवणवासी (सु २९), नवर णाणत्तं जाणियव्व जं जैस्स; जाव अणुत्तरा । सेवं भंते । सेव भते । ति। पंचमो उद्देसो समत्तो ॥ ५॥ [छटो उद्देसो 'जावते'] [सु. १-४. सरिअस्स उदयऽत्थमणाई पडुच्च अंतर-पगासखेत्ताइपरूवणं] १. जावतियातो ण भते । ओवासतरातो उदयते सुरिए चक्खुप्फास १५ हव्वमागच्छति, अत्थमंते वि य ण सरिए तावतियाओ चेव ओवासतराओ चक्खुफासं हव्वमागच्छति ? हता, गोयमा । जावतियाओ ण ओवासतराओ उदयंते सूरिए चक्खुफासं हव्वमागच्छति अत्थमते वि सूरिए जाव हव्वमागच्छति । २ जीवतिय ण मंते । खेत उदयते सूरिए आतवेण सव्वतो समंता ओभासेति उन्नोएति तवेति पभासेति अत्थमते वि य ण सरिए वावइय चेव "मणुस्सा वित्ति यथा नैरयिका दशसु द्वारेषु अभिहिता तथा मनुष्या अपि भणितव्या इति प्रक्रम " अवृ० । मणुस्साण वि । ला २३४ मु०, मुद्रितसत्तावप्ययमेव पाठोऽस्ति किन्तु प्राचीनतमताडपत्रीयदृचिपुस्तकेषु 'मणुस्सा वि' इति पाठ उपलभ्यते ॥ २ असी भ" ला १॥ ३ जेसु सत्ता लो० ला० । जेहिं ठाणेहिं सत्ता ला४ ॥ ४ जहनियठितीए ला० ॥ ५ जस्स। सेव भते २ ति पचमो उद्देसमो ला ला २-३ ॥ ६ 'जाव'पदेन 'सोहम्म ईसाण' इत्येवम् आदित आरभ्य 'अणुत्तर' पर्वतानां देवलोकानां तानि नामानि योज्यानि येषु नानात्वम् । ७ भते ॥५॥ लों। ८ क्खुफास लो० ला १॥ २ वि जाव हव लों॥ १० जावतिया ण ला ३ । जावइये गला ४॥ ११ उज्जोवेइ तावेई लो० ॥ १ सु०१-५] सूरिअपगासखेत्ताइपरूवणा खेतं आंतवणं सबतो समंता ओभोसेति उज्जोएति तवेति पभासेति ? हता, गोयमा। जावतियं णं खेत्तं जाव पभासेति । ३. [१] तं भंते । कि पुटुं ओभासेति अपुटुं ओभासेति ? जाव छदिसिं ओभासेति। [२] एवं उज्जोवेदि ? तवेति ? पभासेति ? जाव नियमा दिसि । ४. [१] से नूणं भंते । सव्वति सव्वावति फुसमाणकालसमयसि जावतियं खेत्तं फुसइ तावतियं फुसमाणे पुढे ति वत्तव्वं सिया ? हंता, गोयमा । सव्वंति जाव वत्तव्व सिया। [२] तं भंते । किं पुट्ट फुसति अपुट्ठ फुसइ ? जाव नियमा ? दिसिं। [सु. ५-६ लोयंत-अलोयंताईणं फुसणापरूवणं] ५ [१] लोअते मंते । अलोअंत फुसति? अलोअंते वि लोअतं फुसति १ हता, गोयमा । लोगते अलोगतं फुसति, अलोगते वि लोगंतं फुसति । १ भाइवेण ला २॥ २ भोभासेइ ? हता, ला ४ ॥ ३. ज्जोवेइ त लो० ला १-२॥ ४ 'जाव'पदेन यद् अत्र योज्यम् तत् “इह 'यावत्' करणात् इद दृश्यम्" इति निर्दिश्य धृत्तिकारा एव सूचयन्ति " गोयमा! पुट्ठ ओभासेइ नो अपुट्ठ । त भते। ओगाढ ओभासेइ ? अणोगाढ ओभासेइ १ गोयमा! ओगाढ ओभासेइ, नो अणोगाढ । एव अणतरोगाढ ओभासेइ, नो परपरोगाढ । त भते । कि अणु ओभासेइ १ बायर ओभासेइ ? गोयमा! अणु पि भोभासेइ, पायर पि ओभासेइ । त भते । उड्ढ ओभासइ, तिरिय ओभासइ, अहे ओभासइ ? गोयमा! उड्ढ पि, तिरिय पि, अहे वि ओभासइ । त भते । आइ ओभासइ मज्झे ओभासइ अते ओमासइ ? गोयमा! आइ पि मज्झे वि अते वि ओभासइ । त भते! सविसए ओभासइ अविसए ओभासइ ? गोयमा! सविसए ओभासइ, नो अविसए । त भते! आणुपुन्धि ओभासइ १ अणाणुपुन्वि ओभासइ ? गोयमा आणुपुवि ओभासइ, नो अणाणुपुन्नि । तभते। कइदिसि ओभासइ ? गोयमा! नियमा छदिसिं ति" । अवृ०॥५ छहिस एव मोभा ला०, अस्यां प्रतौ बहुषु स्थलेषु ""दिस' इति दृश्यते। छदिसि एव भोभा लो० ॥ ६ ओभासइ इत्यनेन सह सूत्रप्रपञ्च उक्त स एव 'उजोयइ' इत्यादिना पदनयेण वात्य अवृ०॥७,१० छद्दिस ला ३॥ ८ वृत्तौ 'सव्वति', पदस्य 'सर्वत सर्वमिति' इति द्वाक्यौ तथा 'सव्वावति'पदस्य 'सर्वात्मना सर्वापत्ति सर्वापमिति सव्यापमिति' चत्वारोऽर्था व्युत्पत्तिपुर सर निरूपिता ॥ ९ फुसति० ? जाव नियमा लों. ला १-२॥ ११ भलोयत फुसति भालोयते वि लोयते फुस ला ३ ॥ १२ वृत्तिकार भस्य पाठस्य पूर्तिरुप पाठ एव सूचित - 'जाय नियमा उहिसि ॥ . " वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१3०६ [२] त भते । किं पुट्ट फुसति ? जाव नियमा छदिसि फुसति । ६. [१] दीवते भते । सागरंत फुसति १ सागरते वि दीवंत फुसति ? हता, जाव नियमा छदिसि फुसति । [२] एव एतेण अभिलावणं उदयंते पोदत, छिद्दते दूसतं, छायते आर्तवतं ? जाव नियमा छदिसि फुसति। [सु. ७-११. जीव-चउचीसदंडगेसु पाणाहवायाइपावट्ठाणपभवकम्म- फुसणापरूवणं] ७. [१] अस्थि ण भते । जीवाण पाणातिवातेणं किरिया कन्नति हर्ता, अत्थि। [२] सा मंते । किं पुट्ठा कजति ? अपुट्ठा कजति ? जाव निव्वाधातेण छदिसिं, वाघात पहुंच सिय तिदिसिं, सिय चउदिसिं, सिय पचदिसि । [३] सा भंते । किं कडा कजति ? अकडा कजति ? गोयमा कडा कन्नति, नो अकडा कजति । [४] सा भते । किं अत्तकडा कन्नति ? परकडा कजति ? तदुभयकडा १५ कन्नति ? गोयमा। अत्तकडा कजति, णो परकडा कनति, णो तदुभयकडा कन्जति। [५] सा भंते । किं आणुपुन्निकडा कजति ? अणाणुपुब्विकडा कन्नति ? गोयमा । आणुपुब्बिकडा कजति, नो अणाणुपुस्विकडा कजति । जा य कडा, जा य कन्नति, जा य कजिस्सति सव्वा सा आणुपुत्विकडा, नो अणाणुपुन्विकड २० त्ति वत्तव सिया। १,३,७ 'तभते! कि पुट ओभासेइ' इति सूर्यस्पर्शविषयाया वर्चाया 'जाव'पदेन यद् वृत्त्यनुसारेण टिप्पण सविस्तर सूचित तदन सर्व योज्यम् ॥ २ 'ता गोयमा। जाव लो० ॥ . उदयते पोदते ला २ । उदते पोदत ला ४ । उदते पोदते छिहते दूसते छायते आयव ला ३ । अत्र 'पोदते' इति रूप सस्कृत पोतान्त' इत्यस्य समानम् - पोतस्य अन्त पोतान्त शौरसेनीभाषायां 'त'कारस्थ 'द' श्रुतौ 'पोदते' इति ॥ ५ छादते भात ला ४ ॥६ मायवत ला २८ हतत्थि लो। हता गोतमा अस्थि ला २-३॥ ९ अन३ [9] सूत्रगत 'जाव'. पदोपरिगत टिप्पण योज्यम्, केवल सर्वत्र 'काजति' क्रिया योज्या ॥ १० पडुया ला १॥ ११ सिया विदिस ला ३ सिया विला २। सिता तिला ॥ १२ मिया ला २॥ १३ सिया ला २-३ ॥१४ ति ति गोलों०॥
४५ सु०६-१२]] जीव-दंडगेसु पावट्ठाणपभवा कम्मफुसणा ८ [१] अस्थि णं भंते । नेरइयाणं पाणातिवायकिरिया कजति ? हता, अथि। [२] सा भंते । किं पुट्ठा कन्नति १ अपुट्ठा कन्नति ? जाव नियमा छदिसि कचति । [३] सा भंते । किं कडा कन्नति ? अकडा कन्नति त चेव जाव नो ५ अणाणुपुन्निकैड त्ति वत्तव्वं सिया। ९. जपा नेरइया (सु. ८) तहा एगिदियवज्जा माणितव्वा जाव वेमाणिया। १०. एकिदिया जधा जीवा (सु. ७) तहा माणियब्वा । ११. जहा पाणादिवाते (सु. ७-१०) तधा मुसावादे तथा अदिन्नादाणे १० मेहुणे परिग्गहे कोहे जाव मिच्छादसणसल्ले एव एते अट्ठारस, चउवीसं दंडगा भाणियव्वा । सेव भंते । सेवं भंते ति भगव गोतमे संमणं भगवं जांच विहरति । [सु. १२. रोहस्स अणगारस्स घण्णओ] १२ तेण कालेण तेणं समएणं समणस्स भगवतो महावीरस्स अंतेवासी रोहे नाम अणगारे पगतिभद्दएँ पगतिमउए पगतिविणीते पगतिउवसते पगति- १५ पतणुकोह-माण-माय-लोभे मिदुमद्दवसपन्ने अलीणे भदए विणीए समणस्स भगवतो महावीरस्स अदूरसामते उड्ढजाणू अहोसिरे झाणकोट्टोवगते सजमेण तवसा अप्पाण भावेमाणे विहरति । तए ण से रोहे" नाम अणगारे जातसड्ढे जीव पज्जुवासमाणे एव वदासी- - १ उडिस ला ३॥ २ 'जाव' पदेन 'गोयमा! माणूपुन्विक्डा रजति, नो अणाणुपुन्विकडा जति । जा य क्डा, जा य कजति जा य कजिस्सति सम्वा सा आणुपुविक्डा' एष उत्तरपाठो योज्य ॥३ कडा वत्त लो। कडा । जा य कन्जति सब्बा सा आणुपुस्विकडा नो भणाणुपुस्विकड ति वत्तव्य ला०॥ अत्र द्वीन्द्रियादिवैमानिकपर्यन्ता दण्डका योज्या । ५ 'कोहे' पदानन्तरम् अष्टादशपापस्थानेषु कथितानि मानप्रभृतीनि पारस्थानानि योज्यानि । अन यतिविलोक्नीया ॥ ६ मग जाव लो० ला १२.४ ॥ ७ "वंदा, नमसइ" इत्यादिक प्रथमोद्देशगतम् उद्देशकान्तिमवचन योज्यम् ॥ ८ एविए पगति ला}} ९ अलोणे ला। माली ला २१ "आलीणे ति आलीन गल्समाश्रित सटीनो वा" अवृ०॥ १० रोहे भगव मग ला २॥११ 'जाव'पदेन भर प्रथमोदेशके उपोदाते श्रीगौवमवर्णके दर्शितानि यानि 'जायसमर, जायको उहले' इत्यादीनि विशेषगरूपाणि पदानि तानि योज्यानि ।।
४६ वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१ उ०६ [सु. १३-२४. रोहाणगारपण्हुत्तरे लोयालोय-जीवाजीवाडअणेगभावाणं सासयत्त-अणाणुपुयीपरूवणं] १३ पुचि भंते । लोए ? पच्छा अलोए ? पुल्लिं अलोए १ पच्छा लोए ? रोहा | लोए य अलोए य पुंग्विं पेते, पच्छा पेते, दो वि ते सासता भावा, ५ अणाणुपुव्वी एसा रोहा।। १४ पुचि भंते । जीवा ? पच्छा अजीवा ? पुन्धि अजीवा ? पच्छा जीवा ' जहेव लोए य अलोए य तहेव जीवा य अजीवा य । १५. एवं भवसिद्धिया य अभवसिद्धिया य, सिद्धी असिद्धी सिद्धों असिद्धा। १६. पुल्विं भंते । अडए ? पच्छा कुक्कुंडी ? पुट्विं कुक्कुंडी १ पच्छा १० अंडए ? रोहा । से ण अंडए कैंतो ? भगव | तं कुक्कुडीतो, सा णं कुक्कुंडी कतो ? भंते । अंडगातो । एवामेव रोहा | से य अडए सा य कुक्कुडी, पब्दि पेते, पच्छा पेते, दो वेते सासता भावा, अणाणुपुत्री एसा रोहा ।। १७ पुग्विं भते । लोअते ? पच्छा अलोयंते ? पुव् अलोअंते ? पच्छा लोअते ? रोहा । लोअंते य अलोअंते य जाँव अणाणुपुब्बी एसा रोहा ।। १८. पुवि भते । लोअंते १ पच्छा सत्तमे ओवासंतरे ? पुच्छा । रोहा । लोअंते य सत्तमे य ओवासतरे पुचि पेते जाँव अणाणुपुच्ची एसा रोहा।। १९. एव लोअते" य सत्तमे य तेणुवाते । एवं घणवाते, घणोदही, सत्तमा पुढवी। २० एव लोअते एकेकेण सजोफ्तब्वे इमेहिं ठाणेहि, त जहा- ओवास वात घण उदही पुढवी दीवा य सागरा वासा । नेरइयाँदी अस्थिय समया कम्माइं लेस्साओ॥१॥ १५ २० , पुग्विं एए पच्छावेए दोवि एए सा ला.॥२ °सगा भा° ला १॥ ३ "भविष्यति इति भवा, भवा सिद्धि -निति येषा ते भवसिद्धिका भव्या अवृ०॥ १६ पु ला १-४ ॥ ५-६ फुक्कडी ला ॥ ७ फुलो ला ४ ॥ ८ ककु(फुक)डी ला० ॥ ९ कुतो ला १२३४॥ १० एवमेव लों॥११ कुकडी ला० ॥ १२ पुन्,ि एते ला० ॥ १३ पच्छावेते लोला १॥ १४ एमा रोज०॥ १५, १७ 'जाव'पदेन 'पुब्बिं पेते पच्छा पेते दो वेते सासता भावा' एप पाठो योज्य ॥ १६ पुचि पि देए (ग्दे) जाव ज.॥ १८ ते सत्तमे तणुवाए।ला०॥ १९ तउवाए घणोदहि सत्तमा ज० ॥ २० एकक स'ला १॥ २. एयन्वा इला० ॥ २२ इमेहि त०-भोवास ज० ॥ २३ यादी यऽस्थिय ज०॥
१०॥ सु०१३-२५] रोहाणगारपण्डत्तरे लोयालोयाइभावपरूवर्ण दिट्ठी दंसण णाणा सण्ण सरीरा य जोग उवओगे। दव्व पदेसा पज्जव अद्धा, कि पुचि लोयते १ ॥२॥ पुल्विं भंते । लोयंते पच्छा सव्वद्धा २१. जहा लोयंतेणं संजोइया सव्वे ठाणा एते, एवं अलोयंतेण वि संजोएतव्वा सव्वे । २२. पुल्विं भते । सत्तमे ओवासंतरे ? पच्छा सत्तमे तणुवाते? एवं सत्तम ओवासंतरं सव्वेहिं समं संजोएतव्वं जाव सव्वद्धाए । २३. पुट्विं भते । सत्तमे तणुवाते ? पच्छा सत्तमे घणवाते ? एयं पि तहेव नेतव्वं जावे सव्वद्धा। २४ एवं उवरिलं एकेकं संजोयंतेणं जो जो हेछिल्लो तं तं छड्डेतेणं १० नेयन्वं जाव अतीत-अणागतद्धा पच्छा सव्वद्धा जाव अणाणुपुष्वी एसा रोहा।। सेव भंते । सेवं भंते ति। जाव विहरति । [सु. २५. गोयमपण्हुत्तरे वत्थिउदाहरणजुयं लोगट्टिइभेयपरूवणं] २५. [१] भंते ति भगवं गोतमे समण जाँव एवं वदासि- कतिविहा णं भंते । लोयहिती पण्णता ? गोयमा अट्ठविहा लोयद्विती १५ पण्णता । त जहा-आगासपतिहिते वाते, १, वातपतिहिते उदही २, उदहिपतिहिता पुढवी ३, पुढविपतिहिता तस-थावरा पाणा ४, अजीवा जीवपतिहिता ५, जीवा कम्मपतिहिता ६, अजीवा जीवसगहिता ७, जीवा कम्मसगहिता ८॥ १ णाणे ज० ला २। नाणे ला ३॥ २, ५ 'जाव'पदेन पूर्वदर्शितगाथाद्वय (१-२) गतानि पदानि योज्यानि ॥३ तणूवाए प ज०॥ एव पि लों० ला २-४ ॥ ६ सजोएतेण जो जो ए हिहिले त त ला० ॥ ७ द्वाविंशसूत्रगत जाव'शब्दोपरिवर्ति टिप्पण दृश्यम् ॥ . 'जाव'पदेन 'पुचि पेते पच्छा पेते दो वेते सासता भावा' एषा पदावली योज्या॥ ९. 'जाव'पदेन 'रोहे अणगारे समण भगव महावीर वदति नमसति वदित्ता, नमसित्ता सजमेणं तवसा अप्पाण भावेमाणे' एषा पदावली योज्या॥ १० 'जाव'पदेन 'भगव महावीर तिक्खुत्तो आयाहिणपयाहिण करेइ करित्ता वदइ नमसइ वदित्ता नमसित्ता पचासन्ने नाइदूरे सुस्सूसमाणे नमसमाणे अभिमुहे विणएण पंजलिउडे पज्जुवासमाणे' एषा पदावली योज्या ॥" पदासी लों. ला २-३-४॥ १२ लोए ठि' ला ४॥ १३ °पयहि ज०॥ १४ तसाथावरा य पाला॥ १५. भनीवा जीव ज०॥
- वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१३०६ [२] से केणद्वेण भंते । एवं कुञ्चति अट्टविहा जाव जीवा कम्मसगहिता ? गोयमा । से जहानामए केइ पुरिसे वैत्थिमाडोवेति, वत्थिमाडोवित्ता उपि सितं वधति, वधित्ता मॅझे णं गठिं वंधति, मज्झे गंठि बंधित्ता उवरिलं गठिं मुयति, मुइत्ता उवरिल्ल देसं वामेति, उवरिलं देसं वामेत्ता उवरिल देसं आउयायस्स ५ पूरेति , पूरित्ता उप्पि सित बंधति, पंधित्ता मज्झिलं गंठिं मुयति। से नूणं गौतमी । से आउयाए तस्स वाउयायस्स उप्पि उवरितले चिट्ठति ? हता, चिट्ठति । से तेणड्डेणं जाव जीवा कम्मसंगहिता। [३] से जहा वा केइ पुरिसे वत्थिमाडोवेति', आडोवित्ता कडीए बधति, बंधित्ता अत्याहमतारमपोरुसियंसि उँदगंसि ओगाहेजा। से नूणं गोतमा । से १० पुरिसे तस्स आउयायस्स उँवरिमतले चिट्ठति ? हता, चिट्ठति । एव का अट्टविहा लोयहिती पाणता जाव जीवा कम्मसंगहिता। - [सु. २६. हरदगयनावादिद्रुतजुयं जीव-पोग्गलाणमन्नोमबद्धत्ताइपरूवर्ण] २६ [१] अस्थि णं भते । जीवौ य पोग्गला य अन्नमन्नवद्धा अन्न- मन्नपुट्ठा अन्नमनमोगाढा अन्नमन्नसिणेहपडिबद्धा अन्नमन्नघडताए चिट्ठति ? हता. १५ अत्थि। [२] से केणटेणं भते ' जाव चिट्ठति ? गोयमा से जहानामए हैरदे सिया पुण्णे पुण्णप्पमाणे वोलद्रमाणे वोसट्टमाणे समभरफंडताए चिट्ठति, अँहे ण , अस्य पदस्य व्युत्पत्त्यर्थबोधाय धृत्तिविलोक्या ॥ २ पत्थीमा ज० ॥ ३ ति माडोवेत्ता लो० ॥ ४ माडोवइत्ता ला० ॥ ५ उप्पि सिति बला ११ अपिलिय चला २॥ अस्य पदस्य पदविभागबोधार्थ तदर्थावगमार्थं च वृत्तिर्विलोकनीया ॥ ६ "ति मज्झे गठिंबधवि उपरिल्ल गठिय मुयति उवरिल ला० ॥ ७ मझे ग° लो० ॥ ८ भाग्यस्स ज० । माउस्स ला० । आउवायस्स ला २॥ ९ पति उवरिल देस माउयायस्म पूरेत्ता उप्पिलो०॥ १० मझिलि गठिं ला० ॥११ गोयम ज०॥१२ वाउयस्स उपि उला। वाउयस्स उपि उरितले ला २ ॥ १३ "ति कडीए लो० ॥ १४ 'अत्याह' आदिपदस्य व्युत्पत्तिबोधार्थ धृत्तिर्विलोक्या। १५ 'अतार'स्थाने 'अपार' इति पाठान्तरम् अ॥१६ मपोरिसि ला॥१७ उदयसि ला १-२॥ १४ हजा से ज० लो०॥ १९ माउयस्त ला०॥ २० उवरितले ज. लो० ॥ २१ "लोकस्थित्यधिकारादेवेदमाह-अस्थि पमित्यादि, अन्ये तु आहु -'अजीवा जीवपइडिया' इत्यादे पदचतुष्टयस्य भावनार्थम् अय मूलसूत्रपाठ " इति अ१०॥ २२ वा पो ला०॥ २३ अत्र 'षड' इत्यस्य समानसस्कृतपद समुदायार्थसूचक 'घटा' इति पदम् वृत्ती। २४ हरते ज. ला १। “हुदो नद भ० ॥ २५ वोलुहमा लो० ला ४॥ २६ अन 'इदक्षिमसमभरघटवत्' इत्येव निर्दिश्य 'घट 'शब्द सूचित वृत्तौ ।। २७ अहे वि केला| - ५० वियाहपण्णतिसुतं [स०१3०७ उववजति ४१ गोयमा । नो देसेणदेस उववन्नति, नो देसेणंसव्व उववर्जति, नो सव्वेणंदेस उववन्नति, सव्वेणसव्वं उक्वजति । [२] जहा नेरेइए एव जाव वेमाणिए।१। २. [१] नेरइए णं भते । नेरैइएसु उववजमाणे किं देसेणंदेस आहा- ५ रेति १, देसणसवं आहारेति २, सव्वेणंदेसं आहारेति ३, सव्वेणंसव्व आहारेति ४१ गोयमा । नो देसेणंदेसं आहारेति, नो देसेणंसव्वं आहारेति, सव्वेण वा आहारेति, सव्वेण वा सव्वं आहारेति । [२] एव जाव वेमाणिए । २। [सु. ३-४. उब्यट्टमाणेसु चउवीसदंडएसु देस-सोहिं उपट्टणा- आहाराहियारो]] ३. नेरइए ण भते । नेरइएंहितो उन्वट्टमाणे किं देसेणदेस उव्वदृति ? जहा उववजमाणे (सु. १) तहेव उव्वट्टमाणे वि दंडगो भाणितव्यो । ३ । ४ [१] नेरइए ण भंते । नेरइएहिंतो उव्वट्टमाणे किं देसेणदेसं आहा- रेति १ तहेव जाव (सु २ [१]), सव्वेण वा देसं आहारेति, सव्वेण वा सव्व १५ आहारेति। [२] एव जाव वेमाणिए । ४। [सु. ५. उवपन्न-उव्वद्देसु चउपीसदंडएमु देस-सव्वेहि उपवन-उन्धट्ट- तत्तयाहाराहियारो] ५. [१] नेरइए णं भते । नेरइएसु उवर्वन्ने किं देसेणदेस उववन्ने ? २० एसो वि तेहेव जाव सव्वेणसव्व उबवन्ने । ५ . १ जति, सम्वेणदेस ला 3 अपा०, एतद्वाचनान्तरपाठ प्राचीनतमटीकाकारसम्मन इति अधृ० निर्देश , अत्र च मूलवाचनागतपाठानुसारिणी चूर्णिमनुसत्य अवृ०व्याख्या ॥ २ नेरविए ज०, अय शब्दो न तश्रुतियुक्त किन्तु वैतरणीवाचक निति 'शब्दसमुत्पन ॥३ 'जाव'पदेन चतुर्विशतिरपि दण्डका वैमानिकपर्यन्ता वोध्या ॥ ४ नेरतिपसु जे०॥५ अत आरभ्य सूत्रप्रय (सू०३ त ५) स्थाने अभयदेवीयवृत्तौ पुस्तकान्तरपाठनिर्देशपूर्वक सूनपटुं ( सूत ) निर्दिष्ट व्याख्यात च, तत्वमश्चेत्यम्-तृतीय-चतुर्थसत्रे उत्पन्न तदाहारविषयके, पञ्चम पष्टसूते उद्वर्तमान तदाहारविषयके, सप्तमाष्टमस्त्रे च उद्वृत्त तदाहारविषयके ॥ ६ "पाई लाला २ ॥ ७ उववह लो० ला १.२॥८ वण्णेएसो विज० ॥९ तह चेव लोला १३४॥ वहा चेव ला २॥
सु०२-८] चउवीसदंडएसु उववजणाइ-विग्गहगतिपरूवणा [२] जहा उववजमाणे उव्वट्टमाणे य चत्तारि दंडगा तहा उववन्नेण उवट्टेण वि चत्तारि दंडगा भाणियव्वा । सव्वेणंसव्वं उववन्ने; सव्वेण वा देसं आहारेति, सव्वेण वा सव्वं आहारेति, एएणं अभिलावणं उववन्ने वि, उव्व? वि नेयन्वं । ८। [सु. ६. उपवज्जमाणाईसु चउपीसदंडएसु अद्ध-सम्धेहिं उपवज्जणाड- तत्तयाहाराहियारो] ६. नेरइए ण भते । नेरइएसु उववजमाणे किं अद्धेणंअद्धं उवव- जति ११ अद्धेणंसव्व उववजति २१ सव्वेणअद्धं उववज्जइ ३१ सव्वेणंसव्व उववज्जति ४१ जहा पढमिल्लेणं अट्ठ दंडगा तहा अद्धेण वि अट्ठ दंडगा भाणि- तव्वा । नवर जहिं देसेणंदेसं उववनति तहिं अद्धेणंअद्धं उँववजावेयव्वं, ऐयं १० णाणतं । एते सव्वे वि सोलस दंडगा भाणियव्वा । [सु. ७-८. जीव-चउघीसदंडएसु एगत्त-पुहत्तेणं विग्गहगइपरूवर्ण] ७. [१] जीवे ण भंते । किं विग्गहगतिसमावन्नए ? अविग्गहगति- समावन्नए ? गोयमा। सिय विग्गहगतिसमावन्नए, सिय अविग्गहगतिसमावन्नगे। [२] एवं जाव वेमाणिए। ८ [१] जीवा ण भते । किं विग्गहगतिसमावन्नगा १ अविग्गहगति- समावन्नगा ? गोयमा । विग्गहगतिसमावन्नगा वि, अविग्गहगतिसमावन्नगा वि । [२] नेरइया ण भते । किं विग्गहगतिसमावन्नगा १ अविग्गहगति- समावन्नगा ? गोयमा । सवे वि ताव होज्जा अविग्गहगतिसमावन्नगा १, अहवा अविग्गहगतिसमावन्नगा य विग्गहगतिसमावन्नगे य २, अहवां अविग्गह- २० गतिसमावनगा य विग्गहगतिसमावनगा य ३। एव जीव-एगिदियवनो तियभगो। , उबद्दणे विज० ॥२ जति त इमेहिं मद्धेण लो० ला २॥ ३ उववजह इति भाणि- पन्य मु०॥ ४ एव ला०॥ ७ वा पुगे अविग्गहगविसमावन्नगे य विग्गहगतिममावन्नगा य। एवं जीर' ला३॥६ नगे य ला २॥ ७ जीवे एगिदियवजे दिलों॥
वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१ उ०७ [सु. ९. देवस्स चषणाणंतरभघाउयपडिसंवेदणाहियारों] ९. देवे णं भंते ! महिड्ढिएं महज्जुतीए महब्बले महायसे मैहेसक्खे महाणुभावे अविउक्कंतियं चयमाणे किंचिं वि कालं हिरिवत्तियं दुगुंडा- वत्तियं परिसहवत्तियं आहारं नो आहारेति; अहे णं आहारेति, आहारिजमाणे ५ आहारिए, परिणामिन्जमाणे परिणामिए, पंहीणे य आउए भवइ, जत्थ उववजति तमाउय पडिसवेदेति, त जहा-तिरिक्खजोणियाउयं वा मणुस्साउयं वा ? हता, गोयमा ! देवे णं महिड्डीए जाव मणुस्साउगं वा । , १० [सु. १०-१२. गभं धक्कममाणस्स जीवस्स सइंदियत्त-ससरीरत्त- आहाराहियारो] १०. जीवे णं भते । गन्मं वक्कममाणे किं सइदिए वक्कमति, अणिदिए वक्कमति १ गोयमा । सिय सइंदिए वक्कमइ, सिय अणिदिए वक्कमई। "से केणडेणं ? गोयमा । दविंदियाइ पडुच्च आणिदिए वक्कमति, भाविंदियाई पड्डुच सइंदिए वक्कमति, से तेणटेणं । ११. जीवे णं भंते । गभ वक्कममाणे किं ससरीरी वक्कमइ ? असरीरी १५ वक्कमइ १ गोयमा। सिय ससरीरी वक्कमति, सिय असरीरी वक्कमति । "से केणद्वेणं १ गोयमा । ओरालिय-वेउव्विय-आँहारयाइ पडुच असरीरी वक्कमति, तेया-कम्माइं पडुच ससरीरी वक्कमति; से तेणद्वेण गोयमा! । १२. जीवे णं मंते । गभं वक्कममाणे तप्पढमताए किमाहारमाहारेति ? गोयमा । माउओयं पिउसुक्कं त तदुभयससिट्ठ कलुसं किदिवस तप्पढमताए आहार- माहारेति । २० १ ड्ीए लों०॥ २ महासोक्खे लो० अपा० । महासुक्खे ला २। महासुखे ला ४॥ ३ भागे भवि ला०॥ ४ 'तिय चय चयमागे लो० ला ३ अपा०॥ ५ किचि काला २॥ ६ दुगुठव ला ३॥ ७ “भरतिपरीपहो ग्राह्य अपू०॥ ८. 'अय' लनादिक्षणानन्तरम्" अवृ०॥९ पहीणे एयभाउ ला०॥ १० जत्थुध लो० ॥ ११ "इ । गो दन्विदि ला १॥१२ सेकेण? गोतमा ला २-४ ॥१३ सेकेणी गो लोला १-२॥ १४ माहारजाइ ला ४। माहागइ ला० ला २॥ १५ मानुउउय ला० । मातु मोय पितु सुलों । माउय मोयं पिउ सुक ला २। मातुउय पितुसुक ला ४॥ १६ भय स' लो. ला.॥ १७ स पढ लो० ॥
सु०९-१६]] गम्भयजीवं पड्डुच विविहा वत्तव्यया [सु. १३-१५. गभगयजीवस्स आहार-उच्चार-पलाहाराहियारा] १३. जीवे ण मते । गभगए समाणे किमाहारमाहारेति १ गोयमा । ज से माता नाणाविहाओ रैसविगतीओ आहारमाहारेति तदेवदेसेणं ओयमाहारेति । १४. जीवस्स णं भते । गभगतस्स समाणस्स अस्थि उचारे इ वा पासवणे इ वा खेले इ वा सिंघाणे इ वा वते इ वा पित्ते इ वा ? णो इणढे सम। से ५ केणद्वेणं १ गोयमा । जीवे णं गभगए समाणे जमाहारेति तं चिाइ त सोतिंदियत्ताए जाव फासिंदियत्ताए अहि-अद्विमिंज-केस-मंसु-रोम-नहत्ताएँ, से' तेणडेणं० । १५. जीवे णं मंते । गभगते समाणे पभू मुहेणं कावलिय आहार आहारित्तए १ गोयमा । णो इणहे समडे। से केगडेण १ गोयमा । जीवे ण गम्भ- गते समाणे सव्वतो आहारेति, सव्वतो परिणामेति, सव्वतो उस्ससति, सव्वतो १० निस्ससति, अभिक्खण आहारेति, अभिक्खणं परिणामेति, अभिक्खणं उस्ससति, अमिक्खणं निस्ससति, आहच आहारेति, आहच्च परिणामेति, आहछ उस्ससति, आइच नीससति । मातुजीवरसहरणी पुत्तजीवरसहरणी मातुजीवपडिबद्धा पुत्तजी" फुडा तम्हा आहारेइ, तम्हा परिणामेति, अवरों वि य णं पुत्तजीवपडिबद्धा माउजीवफुडा तम्हा चिणाति, तम्हा उवचिणाति, से तेणटेणं० जाव नो पभू १५ मुहेणं काँवलिकं आहार आहारित्तए । [सु.१६-१८.गभयसरीरस्स माइ-पिइअंगविभागा माइ-पिइसरीरकालहिई य] १६. कति णं भंते ! माँतिअंगा पण्णता ? गोयमा। तओ मातिरंगा पण्णता । त जहा–मसे सोणिते मत्थुलुंगे। लो० ॥ १ गम्भ गते स लो० ॥ २ रसवईमो मा ला १-२॥ ३ तदेगड़े लो। तदेकदे ला १॥ तदेकदेसेन भो ला २॥ ४ पासवणा ति वा खेला ति वा सिंगणए ति वा वा सिंघाणए ति वा पत पि वा पि' ला ४ 1 वा सवाणे इ वा नो इण ला० ॥ ६ सेकेण' जी ला १॥ ७ केण?ण भते । जीवस्स गन्भगयस्स समाणस्स नस्थि उच्चारे इ वा पा० ५ १ गो° लोंस० ॥ ८ चिणोति ला १॥ ९ मट्टिमाज के ला २॥ १० "ए रसत्ताए से तेण गो० । गभगवस्स जीवस्स नथि उच्चारे इ वा पा०५१ १५ जीवे ११ से तेण । १५ जीवे ला १-४॥ १२ °ए' णो इण लो० ला १॥ १३ से केणी गो लो० ला०॥ १४ जीवफुडा तम्हा ला २-४ ला०॥ १५ "डा वम्हा परिणामेति, भव लो० ॥ १६ रा य ण ला १॥ १७ कावलिक ला २॥ १८ माइयगा लो०॥ १९ °णित ला १॥ २० "मत्थलग त्ति मस्तकमेजकम् । अन्ये त्वाहु मैद फिप्पिसादि मस्तुलसम्" इति अवृ०॥ लोस०॥
५२ वियाहपण्णत्तिसुतं [१०१३०७ [सु. ९. देवस्स चवणाणंतरभवाउयपडिसंवेदणाहियारो] ९. देवे णं भंते । महिड्ढिएं महज्जुतीए महब्बले महायसे मैहेसक्खे महाणुभौवे अविउक्कंतियं चयमाणे किंचि वि काल हिरिवत्तियं दुगुंछा- वत्तिय परिस्सहवत्तियं आहारं नो आहारेति; अहे णं आहारेति, आहारिजमाणे ५ आहारिए, परिणामिजमाणे परिणामिए, पहीणे य आउए भवइ, जत्थ उववजति तमाउयं पडिसंवेदेति, तं जहा-तिरिक्खजोणियाउयं वा मणुस्साउयं वा ? हता, गोयमा । देवेणं महिड्ढीए जाव मणुस्साउगं वा। [सु. १०-१२. गम्भं पक्कममाणस्स जीवस्स सइंदियत्त-ससरीरत्त- आहाराहियारो] १०. जीवे ण भंते । गम्भं वक्कममाणे किं सइदिए वक्कमति, अणिदिए वक्कमति १ गोयमा । सिय सइंदिए वक्कमइ, सिय अणिदिए वक्कमई । "से केणटेणं ? गोयमा । दबिंदियाइ पडुच्च आणिदिए वक्कमति, भाविंदियाइं पञ्च सइंदिए वक्रमति, से तेणटेणं । ११ जीवे णं भंते । गम्भ वक्कममाणे किं ससरीरी वक्कमइ १ असरीरी १५ वक्कमइ ? गोयमा। सिय ससरीरी वक्कमति, सिय असरीरी वक्कमति । केण्डेणं ? गोयमा । ओरालिय-वेउव्विय-आहारयाई पडुच असरीरी वक्कमति, तेया-कम्माइ पडुच्च ससरीरी वक्कमति; से तेणढणं गोयमा। . । १२. जीवे णं भंते । गम्भ वक्कममाणे तप्पढमताए किमाहारमाहारेति ? गोयमा ! माँउओयं पिउसुक्क तं तदुभयससिट्ठ कलुस किव्विस"तप्पढमताए आहार- २० माहारेति। १ ड्ढोए लो०॥ २ महासोक्खे लो० अघृपा० । महासुखे ला २। महासुखे ला ४॥ ३ भागे भवि ला०॥ ४ °तिय चय चयमागे लो० ला ३ अशुपा०॥ ५ किधि काला २॥ ६ दुगुटब ला ३॥ ७ “भरतिपरीपहो ग्राह्य "भरतिपरीपहो ग्राह्य" अनु०॥ ८॥"अथ' लनादिक्षणानन्तरम्' अ०॥९ पहीणे एयभाउ ला०॥१० जत्युध लो० ॥११ ह । गोबिंदि ला १॥ १२ से देण! गोतमा ला २-४ ॥ १३ से वेणी गोलं० ला १-२॥ १४ माहारजाइ ला । आहाराइ ला ला २॥ १५ मानुउउय ला० । मातु मोय पितु सु लो । माउय ओय पिउ सुक ला २ । मातुउय पितुसुक ला ४॥ १६ भय स' ला. ० ला० ॥ १७ स पढ लॉ०॥
सु०९-१६] गम्भयजीवं पटुच्च विविहा वत्तब्धया [सु. १३-१५. गमगयजीवस्स आहार-उच्चार-घलाहाराहियारा] १३. जीवे ण भते । गभगए समाणे किमाहारमाहारेति १ गोयमा ! जं से माता नाणाविहाओ रेसविगतीओ आहारमाहारेति तदेकदेसेणं ओयमाहारेति । १४. जीवस्स णं भंते । गभगतस्स समाणस्स अस्थि उच्चारे इ वा पासवणे इ वा खेले इ वा सिंघाणे इ वा वैते इ वा पित्ते इ वा? णो इणढे समझे। 'से ५ केगडेणं ? गोयमा । जीवे णं गभगए समाणे जमाहारेति तं चिाइ तं सोतिंदियत्ताए जाव फासिंदियत्ताए अहि-अद्विमिंज-केस-मसु-रोम-नहत्ताएँ, से" तेणटेण । १५ जीवे णं भंते । गभगते समाणे पभू मुहेणं कावलिय आहार आहारित्तए १ गोयमा । णो इणढे समहे। सेकेण्डेण १ गोयमा । जीवे णं गम्भ- गते समाणे सव्वतो आहारेति, सम्वतो परिणामेति, सव्वतो उस्ससति, सव्वतो १० निस्ससति, अभिक्खण आहारेति, अभिक्खणं परिणामेति, अभिक्खणं उस्ससति, अभिक्खणं निस्ससति, आहच आहारेति, आहच परिणामेति, आहच उस्ससति, आहच नीससति। मातुजीवरसहरणी पुत्तजीवरसहरणी मातुजीवपडिबद्धा पुत्तजीवं" फुडौ तम्हा आहारेइ, तम्हा परिणामेति, अवरों वि य णं पुत्तजीवपडिवद्धा माउजीवफुडा तम्हा चिणाति, तम्हा उवचिणाति; से तेणटेणं० जाव नो पभू १५ मुहेणं काँवलिकं आहारं आहारित्तए। [सु.१६-१८.गभयसरीरस्स माइ-पिइअंगविभागा माइ-पिइसरीरकालहिई य] १६. कति णं भंते। माँतिअंगा पण्णता? गोयमा। तओ मातियंगा पण्णत्ता। तं जहा-मसे सोणिते" मैत्थुलुंगे। १ गम्भ गते सलों ॥ २ रसवईमो मा ला १-२॥ ३ वदेगदे लो । तदेकदे ला १। वदेकदेसेन भो ला २॥ ४ पासवणा ति वा खेला ति वा सिंवाणए ति वा • ॥ ५ वा सिंघाणए ति वा चत पि वा पि ला ४ । वा सवाणे इ वा ? नो इण' ला० ॥ ६ से केण' जी ला १॥ ७ केण?ण भते । जीवस्स ण गभगयस्स समाणस्स नत्यि उच्चारे इ वा पा० ५१ गोलोंस० ॥ ८ चिणोति ला १॥ ९ महिमज-के ला २॥ १० °ए रसत्ताए से तेण गो० गभगवस्स जीवस्स नत्थि उच्चारे इ वा पा० ५। १५ जीवे लोंस० ११ से तेण। १५ जीवे ला १-४॥ १२ °ए' णो इण लों० ला १॥ १३ सेकेण गोलो ला०॥ १४ जीवफुडा तम्हा ला २-४ ला०॥ १५ 'डा तम्हा परिणामेति, अव लो० ॥ १६ रा य ण ला १ ॥ १७ कावलिक्क ला २॥ १८ माइयगा लो० ॥ १९ णित ला १॥ २० 'मत्थुलुग त्ति मस्तकमेजकम् । अन्ये त्वाहु मेद फिल्फिसादि मस्तुलुङ्गम्" इति अवृ०॥ ० ॥
वियाहपण्णात्तिसुत्त [स०१ - उ०७ १७. कति णं भते। पितियंगों पण्णत्ता १ गोयमा। तो पतियंगा पण्णत्ता । तं जहा-अहि अद्विमिंजा केस-मसु-रोम-नहे । १८ अम्मापेतिए णं भंते ! सरीरए केवइयं कालं सचिहति? गोयमा जावतियं से काल भवधारणिन्ने सरीरए अब्बावन्ने भवति एवतिय कालं सचिट्ठति, ५ अहे गं समए समए वोर्कसिन्जमाणे २ चरमकालसमयसि वोच्छिन्ने भवइ । [मु. १९-२०, गन्मम्मि मियस्स जीवस्स नरय-द्वेषलोगुषवायाहियाएँ] १९ [१] जीवे णं भते । गभगते समाणे नेरइएसु उववजेन्ना ? गोयमा । अत्थेगइए उववजेन्ना, अत्थेगइए नो उववजेजा। [२] से केपट्टेणं १ गोयमा । से ण सन्नी पंचिंदिए सव्वाहि पन्नत्तीहिं पजत्तए १० वीरियलद्धीए वेउन्वियलद्धीए पराणीयं आगयं सोचा निसम्म पदेसे निच्छुमति, २ घेउव्वियसमुग्घाएण सैमोहण्णइ, वेउब्वियसमुग्धारण समोहघिणत्ता चाउरंगिणिं सेण" विउवई, चाउरंगिणिं सेण विउव्वेत्ता चाउरंगिणीए सेणाए पराणीएण सद्धिं संगाम सगामेइ, से णं जीवे अत्थकामए रज्जकामए भोगकामए कामकामए, अत्थकखिए रनकखिए भोगकंखिए कामकखिए, अत्यपिवासिते रजपिवासिते १५ मोगपिवासिए कामपिवासिते, तचित्ते तम्मणे तल्लेसे तदल्झवसिए ततिव्वज्ञवसाणे तदट्ठोवउत्ते तदप्पितकरणे तब्भावणाभाविते एतसि ण अतरंसि काल करेन नेरतिएसु उववजह से तेणडेणं गोयमा । जाव अत्थेगैईए उवववेजा, अत्थगैइए नो उववजेना। २० जीवे ण भते । गभगते समाणे देवलोगेसु उचवजेना ? गोयमा ! २० अत्यंगइए उववजेना, अत्थेगइए नो उववन्नेजा। से केणद्वेणं ? गोयमा सेणं सन्नी पचिदिए सव्वाहिं पन्नत्तीहिं पज्जत्तएँ तहारूवस्स समणस्स वा माहणस्स वा अंतिए १ पइयगा ला। पीतिय" ला ११ पितीयगाला ४ । पीडयगा लो० ॥ • पीहअगा ली। पिहअगा ला ४॥ ३ म्मापितिए ण ला ४॥ ४ क्वडकाल लो० ॥ . 'रणिज ला १॥ ६ असोवरने वावडय का ला०॥ ७ एचतिकाल लो। ८ वोगविजमाणे प० ला २४॥ ९ चरिम ला. ला ४॥ १० "ए विभगनाणरदीए वेटचि तदुल०, एतत्सर्वं वर्णन 'तदुलक्यालिय'नामके प्रकीर्णकं समायाति तत एतत पाठान्तरं दशितम् ॥ ११. समोहणइ ला १३.४॥ १० मिन ला १0 १३ वह चाउरगिगीय ला १॥ १४-१५ 'गतिम ला १॥ १६ टेण से ण ला.॥ " येउवएवीए वीग्यिह मोहिनाणही तहार' नल .
५५ सु०१७-२२] गभगयजीवविविहवत्तव्वयाइ एगमवि ओरियं धम्मियं सुवयणं सोचा निसम्म ततो भवति सवेगजातसड्ढे तिव्व- धम्माणुरागरत्ते, से ण जीवे यम्मकामए पुण्णकामए सग्गकामए मोक्खकामए, धम्मकखिए पुण्णकंखिए सग्गकंखिए मोक्खकखिए, धम्मपिवासिए पुंण्ण- पिवासिए सग्गपिवासिए मोक्खपिवासिए, तच्चित्ते तम्मणे तल्लेसे तदझवसिते तत्तिव्वज्झवसाणे तदट्ठोवउत्ते तदप्पितकरणे तव्भावणाभाविते एयंसि ण अंतरंसि ५ कालं करेज देवलोएसु उववजति; से तेणडेणं गोयमा । [सु. २१. गम्भट्ठियस्स जीवस्स आगार-किरियापरूवणं] २१. जीवे ण भते । गभगए समाणे उत्ताणए वा पासिल्लए वा अवखुजए वा अच्छेज वा चिटेज वा निसीएज वा तुयट्टेज वा, मातृए सुवमाणीए सुवति, जागरमाणीए जागरति, सुहियाए सुहिते भवइ, दुहिताए दुहिए भवति? हंता, १० गोयमा । जीवे ण गभगए समाणे जाव दुहियाए दुहिए भवति । [सु. २२. पसवणसमए तयणतरं च जीवावत्थानिरूवणाड] २२ अहे ण पंसवणकालसमयसि सीसेण वा पाएहिं वा आगच्छति सममागच्छइ तिरियमागच्छति विणिहायमावनति । वेण्णवज्झाणि य से कम्माई बद्धाइं पुट्ठाइ निहत्ताइ कडाइं पट्टविताइ अभिनिविट्ठाइ अभिसमन्नागयाई उदि- १५ ण्णाइ, नो उवसताइं भवति, तओ भवइ दुरूवे दुवण्णे दुग्गधे दूरसे दुप्फासे अणिढे अकते अप्पिए असुभे अमणुण्णे अमणामे हीणस्सरे दीणस्सरे अणिहस्सरे अकंतस्सरे अप्पियस्सरे असुभस्सरे अमणुण्णस्सरे अमणामस्सरे अणादेनवयणे पञ्चायाए याऽवि भवति । वण्णवज्झाणि य से कम्माइ नो बद्धाइं० पसत्थ नेतव्वं जाव आदेजवयणे पञ्चायाए याऽवि भवति । सेव भते । सेव भंते । ति। ॥ सत्तमो उद्देसो तो॥ २० १ मायरिय ला ४॥ २ ति तिव तदुल०॥ ३ पुण्ण-सग्ग-मोक्खक ला १॥ ४ पुण्ण-सग्ग-मोक्खपि ला १ ॥ पासल्लए लो० ला०। पासल्लिए ला १ ॥ ६ निसियज्ज ला०॥ ७ दुक्खियाए दुक्सिए ला २॥ ८ पसवका ला०॥ ९ सम्ममा ला १२-४ अपा० । समाग° ला० ॥ १०. वण्णवज्झाणि तथा वण्णबज्झाणि इति पाठद्यानुसारिणी अवृ०॥ ११ त्ति। सत्तमो ॥ लो० ला २४। ति० सत्तमो उद्देसो॥ ला॥
वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१ उ०७ १७. कति णं मंत। पितियों पण्णता ? गोयमा । तओ पेतिरंगा पण्णता । त जहा-अहि अद्विमिंजा केस-मसु-रोम-नहे । १८. अमापेतिए ण भंते । सरीरए केइय काल सचिट्ठति ? गोयमा) जावतिय से काल भवधारणिने सरीरए अब्बावन्ने भवति ऎवतिय कालं सचिइति, ५ अहं ण समए समए वोकसिजमाणे २ चरमकालसमयसि वोच्छिन्ने भवइ । [सु. १९-२०, गव्मम्मि मियस्स जीघस्स नरय-देवलोगुषघायाहियारो] १९ [१] जीवे ण भते । गभगतं समाणे नेरइएसु उववजेना ? गायमा । अत्थेगडए उववजेना, अत्थेगइए नो उववजेना। [२] से केणद्वेणं १ गोयमा । से ण सन्नी पंचिंदिए सव्वाहि पन्नत्तीहि पबत्तए १० वीरियलद्धी, वेउन्चियलद्धीए पराणीय आगयं सोचा निसम्म पदेसे निच्छुमति, २ वेउब्वियसमुग्धाएणं सैमोहण्णइ, वेउन्वियसमुग्धारण समोहणिचा चाउरगिर्णि सेण" विउबई, चाउरगिणिं सेण विउव्वेत्ता चाउरंगिणीए सेणाए पराणीएवं सद्धिं सगाम सगामेइ, से णं जीवे अत्थकामए रजकामए भोगकामए कामकामए, अत्थकखिए रजकखिए भोगकंखिए कामकखिए, अत्थपिवासिते रनपिवासिते १५ भोगपिवासिए कामपिवासिते, तच्चित्ते तम्मणे तलेसे तदज्झवसिए ततिव्वज्झवसाणे तदट्ठोवउत्ते तदप्पितकरणे तब्मावणाभाविते एतसि ण अंतरसि काल कोज नेरतिएसु उववजह से तेणडेणं गोयमा । जाव अत्थेगैइए उववजेजा, अत्यंगैइए नो उववजेजा। २० जीवे ण भते । गभगते समाणे देवलोगेसु उचवजेना ? गोयमा ! २० अत्थेगइए उववनेजा, अत्थेगइए नो उववजेचा। से केण्डेणं १ गोयमा सेणं सन्त्री पचिंदिए सव्वाहिं पजत्तीहिं पजत्तएँ तहारूवस्स समणस वा माहणस्स वा अतिए १ पइयगा ला। पीतिय" ला १। पितीयगाला ४। पीइयगा लो० ॥ २ पीहअगा लॉ। पिहागा ला ४॥ ३ म्मापितिए ण ला ४॥ ४ देवइकाल लो० ला० ॥ ५ रणिन ला १॥ ६ मज्झोवचने तावडय काला॥ ७ एवतिकाल लो॥ ८ वोयसिजमाणे ला०ला २४॥ ९ चरिम ला ला ४॥ १. विभगनाणलाहीए चेउधि तदुल०, एतत्सर्व वर्णन 'तदुलक्यालिय'नामके प्रकीर्णके समायाति, वत एतत् पाठान्तर दशितम् ॥ , ११, समोहणइ ला १३.४ ॥ १२ सिन्न ला १॥ १३ "वड २ चाउरगिणीए ला ॥ १४-१५ 'गदिए ला १॥ १६. ट्रेण से ण ला. १७ वेड०लदीप वीरियह. मोहिनाणलहीप तहारू तदुल.॥
सु०१७-२२] गम्भगयजीवविविहवत्तवयाइ एगमवि आरिय धम्मिय सुक्यणं सोचा निसम्म ततो भवति संवेगजातसड्ढे तिब्ब- धम्माणुरागरत्ते, से ण जीवे वम्मकामए पुण्णकामए सम्गकामए मोक्खकामए, धम्मकखिए पुण्णकखिए सग्गकंखिए मोक्खकखिए, धम्मपिवासिए पुण्ण- पिवासिए सग्गपिवासिए मोक्खपिवासिए, तचित्ते तम्मणे तलेसे तदज्झवसिते तत्तिव्वज्झवसाणे तदट्ठोक्उत्ते तदप्पितकरणे तब्भावणाभाविते एयंसि ण अंतरसि ५ कालं करेज देवलोएसु उववजति, से तेणडेणं गोयमा 0 1 [सु. २१. गम्भट्टियस्स जीपस्स आगार-किरियापरूषणं] २१. जीवे ण भते । गभगए समाणे उत्ताणए वा पासिलए वा अवखुजए वा अच्छेज वा चिद्वेन वा निसीएज वा तुयट्टेज वा, मातृए सुवमाणीए सुवति, जागरमाणीए जागरति, सुहियाए सुहिते भवइ, दुहिताए दुहिए भवति ? हता, ।। गोयमा ! जीवे ण गभगए समाणे जाव दुहियाए दुहिए भवति । [सु. २२. पसवणसमए तयणतरं च जीपावत्यानिरूवणाड] २२ अहे ण पैसवणकालसमयसि सीसेण वा पाएहिं वा आगच्छति सममागच्छइ तिरियमागच्छति विणिहायमावति । वैष्णवज्झाणि य से कम्माई बद्धाइं पुट्टाइ निहत्ताइ कडाइ पट्टविताइ अभिनिविट्ठाइ अभिसमन्नागयाइं उदि- १५ ण्णाई, नो उवसताई भवति, तओ भवइ दुरूवे दुचण्णे दुग्गधे दूरसे दुप्फासे अणिढे अकंते अप्पिए असुभे अमणुणे अमणामे हीणस्सरे दीणस्सरे अणिट्ठस्सरे अक्तस्सरे अप्पियस्सरे असुमस्सरे अमणुण्णस्सरे अमणामस्सरे अणादेववयणे पञ्चायाए याऽवि भवति । वण्णवज्झाणि य से कम्माई नो वद्धाइं० पसत्थ नेतव्व जाव आदेजवयणे पञ्चायाए याऽवि भवति । सेव भते । सेवं भते । तिः। ॥ सत्तमो उद्देलो समत्तो॥ २० १ मायरिय ला ४॥ २ ति तिव तदुल० ॥ ३ पुण्ण-सग्ग-मोक्खक ला १॥ ४ पुण्ण-सग्ग-मोक्खपि ला १ ॥ ५ पासल्लए लो० ला०। पासलिए ला १ ॥ ६ निसियज ला०॥ दुक्खियाए दुक्खिए ला २॥ ८ पसवका ला०॥ ९ सम्ममा ला १२-४ अपा० । समाग' ला० ॥ १. वण्णवज्झाणि तथा वणबज्झाणि इति पाठद्वयानुसारिणी अवृ०॥ ११ ति। सत्तमो॥ लो. ला २४। ति० सत्तमो उद्देसो ॥ ला॥
५६ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०१३०८ [अट्ठमो उद्देसो 'चाले'] [सु. १-३. एगंतवाल-पंडित-बालपंडितमणुस्साणं आउयवधपरूषणाई] १. एंगतबाले णं भंते । मणुस्से किं नेरइयाउयं पकरेति ? तिरिक्खाउयं पकरेति १ मणुस्साउयं पकरेति ? देवाउयं पकरेति ? नेरइयाउयं किच्चा नेरइएसु ५ उववजति ? तिरियाउयं किच्चा तिरिएसु उववन्नइ १ मणुस्साउयं किच्चा मणुस्सेसु उववजइ ? देवाउयं किच्चा देवलोगेसु उववन्नति ? गोयमा । एगतबाले णं मगुस्से नेरझ्याउयं पि पकरेई, तिरियाउय पि पकरेइ, मणुयाउयं पि पकरेइ, देवाउय पि पकरेइ; गेरइयाउयं पि किच्चा नेरइएसु उववजति, तिरियाउय पि किचा तिरिएसु उववन्नति, मणुस्साउय पि किच्चा मणुस्सेसु १० उववन्नति, देवाउयं पि किच्चा देवेसु उववजति । २. एगंतपंडिए ण मंते । मणुस्से कि नेरइयाउँय पकरेइ १ जॉब देवाउय किच्चा देवलोएसु उववजति १ गोयमा ! एगंतपंडिए ण मणुस्से आउयं सिय करेति, सिय नो पकरेति । जइ पकरेइ नो नेरइयाउँयं पकरेइ, नो तिरियाउयं पकरेइ, नो मणुस्साउयं पकरेइ, देवाउयं पकरेइ । नो नेरइयाउयं १५ किच्चा नेरईएसु उववन्नइ, णो तिरि०, णो मणुस्सा०, देवाउय किवा देवेसु उववन्नति । से केणद्वेण जाव देवाउय किच्चा देवेसु उववन्नति ? गोयमा एगंतपंडितस्स ण मणुस्सस्स केवलमेव दो गतीओ पन्नायति, त जहा~अंत- किरिया चेव, कप्पोववत्तिया चेव । से तेणटेणं गोतमा । जीव देवाउयं किचा देवेसु उववन्नति । ३. बालपडिते ण भते । मणुस्से किं नेरइताउद पक्रेति जाव देवाउय २० १ इत पूर्व मुद्रितादर्श " रायगिहै समोसरण जाव एवं वयासी ।" इत्यधिक सूत्रपाठी वर्तते, नोपलब्धश्चार्य पाठोऽस्मदुपयुक्तसूत्रप्रतिषु, नापि च व्याख्यातो वृत्तौ ॥ २ मणसे लो० ॥ ३ जाव देवाय पि पकरे । २ एगवप ला.॥ उय पि करेवि० पुच्छा । गोयमा ज. ला १॥५ जाव देवाउय पि पकरेइ एगंवपडिए ण भते । मणुस्से कि नेरहय जाव देवाउय किचा टेवलोएसु उववजति' ला०॥ ६ मणसे लो० ॥ ७ पगरेइ, लो॥ ८ उय पि पकरेइ, नो तिरि०, नो मणुक, देवाउय पि पकरेइ । ला•॥ ९ इतेसूवरजति ३ ज० ॥ १० °ण भते । एव जाव देवेसु ज०॥ १ मणूसस्स ज० लो० ॥ १२ वेवल दो गतीतो प°ज०॥ १३ पण्णत्तामो। त ला १॥ १४ कप्पविमाणोववत्तिया चेव ज०॥ १५ जाव देवेसु उववजवि ज०॥ १६ मणूले ज० ॥
वियाहपण्णत्तिसुत्त [सं० १ उ०८ किरियांहि पुढे । जे भविए उद्दवणयाए वि वधणयाए वि, णो मारणयाए ताव च णं से पुरिसे काइयाए अहिगरणियाए पाओसियाए पौरियावणियाए उहिं किरियाहिं पुढे । जे भविए उद्दवर्णयाए वि वधणयाए वि मारणयाए वि तावं च णं से पुरिसे काँइयाए जाव पाणातिवातकिरियाए पचहिं किरियाहिं ५ पुढे । से तेर्णद्वेणं जाव पंचकिरिए । ५ पुरिसे ण भंते । कच्छंसि वा जाव वणविदुग्गंसि वा तणाई अंसविय असविय अगणिकाय निसिरइ ताव च ण भते । से पुरिसे कतिकिरिए ? गोयमा । सिय तिकिरिए सिय चउकिरिए सिय पंचकिरिए। से केपट्टेण ? गीतमा । जे भविए उस्सवणयाए तिहिं; उस्सवणयाए वि निसिरणयाए वि, नो १. दहणयाए चउहिं; जे भविए उस्सवणयाए वि निसिरणयाए वि दहणयाए वि ताव च ण से पुरिसे काइयाएँ जाव पचहि किरियाहिं पुढे । से तेणद्वेण गोयमा । । । ६. पुरिसे ण भंते । कच्छंसि वा जाव वणविदुग्गंसि वा मियवित्तीए मियसकप्पे मियपणिहाणे मियवहाए गता 'एए मिये ' ति काउ अन्नयरस्स मियस्स वहाए उसु निसिरेइ, ततो णं भंते । से पुरिसे ऋतिकिरिए १ गोयमा । सिय १५ तिकिरिए, सिय चउकिरिए, सिय पचकिरिए। से केणडेणं ? गोयमा । जे भविए निसिरणयाए तिहिं; जे भविए निसिरणयाए वि विद्धसणयाएं वि, नो मारणयाए चउहिं; जे भविए निसिरणयाए वि विद्धसणयाए वि मारणयाए वि तावं च णं से पुरिसे जाव पचहि किरियाहिं पुढे। से तेणडेण गोयमा! सिय तिकिरिए, सिय चउकिरिए, सिय पचकिरिए। ७ पुरिसे ण भते । कच्छसि वा जाव अन्नयरस्स मियस्स वहाए आयत- कण्णायत उसु आयामेत्ता चिहिना, अन्ने य से पुरिसे भगतो आगम्म सयपाणिणा असिणा सीस छिदेना, से य उसू ताए चेव पुवायामणयाए त मिय विधेजा, से ण मते । पुरिसे किं मियवरेणं पुढे ? पुरिसवेरेण पुढे १ गोतमा। जे मिय ला लो , 'याचि पुढे ज० ॥२ मोडावण लो। उहावणताए बधणाए णो मार ज० ॥३ परिया ४ चउधि किरियाधि ज० ॥ ५ उड्डणताए लो० ॥ ६ गवाए बधणताए भारणवाए ताव व ज० ॥ ७ काठमादे पचहि ज० ॥ ८ तेण० गो० एच जाव च ण से पुरिसे कच्छसि वा कृडपास वाव च ण से पुरिसे सिद तिकिरिए ३।१०॥ उत्सपै कृत्वा अर्वीकृत्य" अर०॥ १० ए एव जाव पत्र ला० । ११ मियसावित्तीय ला० ॥ १२ निसरह ला० ॥ १३ णवाए ला १ । णयाते लॉ० ॥ १४ एनो मारणयाए वितेचला २॥ १५ सायमेत्ता ला १॥ " - सु०५-९]] मिगकूडपासकारगाईसु किरियापरूवणाइ मारेति से मियवरेण पुढे, जे पुरिस मारेइ से पुरिसवेरेण पुढे । से केणद्वेण भते । एवं वुच्चइ जाव से पुरिसवरेणं पुढे ? से नूण गोयमा । कनमाणे कडे, संधिजमाणे सधिते, निबत्तिज्जमाणे निधत्तिए, निसिरिजमाणे निसट्टे ति वत्तव्य सिया ? हता, भगवं । कन्नमाणे कडे जाव निसढे त्ति वत्तव्वं सिया । से तेणद्वेणं गोयमा । जे मिय मारेति से मियवरेण पुढे, जे पुरिसं मारेइ से पुरिसवेरेणं पुढे । . अंतो छैण्ह मासाण मरइ काइयाए जाव पचहि किरियाहिं पुढे, वाहि छण्ह मासाणं मरति काइयाए जाव पारितावणियाए चउहि किरियाहि पुढे । ८ पुरिसे णं भंते । पुरिस सत्तीए समभिघसेजों, सयपाणिणा वा से असिणा सीसं छिंदेना, ततो ण भंते । से पुरिसे कतिकिरिए ? गोयमा | जाव च णं से पुरिसे तं पुरिस सत्तीए समभिधसेइ संयपाणिणा वा से असिणा सीस १० छिंदैइ तावं च णं से पुरिसे काइयाए अहिगरणि० जाव पाणातिवायकिरियाए पचहिं किरियाहिं पुढे, आसन्नवहएण य अणवकखणत्तिएणं पुरिसवेरेणं पुढे । [सु ९. जुज्झमाणाण जय-पराजयहेउनिरूवणं] ९. दो भते । पुरिसा संरिसया सरित्तया सरिव्वया सरिसभडमैत्तोवगरणा अन्नमन्त्रेणं साद्धिं सगाम संगामेंति, तत्थ ण एगे पुरिसे पैराइणइ एगे पुरिसे १५ पराइनइ, से कैंहमेय भते । एव १ गोतमा । सवीरिए पैरायिणति, अवीरिए पैरा- इन्नति । से केणड्डेणं जाव पैराइन्नति ? गोयमा । जस्स णं वीरियवज्झाई कम्माई नो बद्धाइ नो पुट्ठाइ जाव नो अभिसमन्नागताई, नो उदिण्णाई, उवसताइं भवंति से ण पैरायिणति; जस्स ण वीरियवज्झाई कम्माइ बद्धाइ जाव उदिण्णाइ, कम्माइ नो उवसताई भवंति से ण पुरिसे पैरायिजति । से तेणढणं गोयमा । २० एव वुच्चइ सवीरिए पैराजिणइ, अवीरिए पैराइन्नति । १ निवित्तिए ला० ॥ २ निसिट्टे ला० ॥ ३ अत्र षड्मासादिकालनिर्णयज्ञानाय वृत्तिर्वि लोकनीया जा पाणिणा वालों । जा सपाणिणा वा ला० । सेज सपाणिणा वा ला २ ॥ ५ सपाणि लो० ला० ला २॥ ६ छिंदेह लो० ॥ ७ नवःण लो० । बधएण ला.॥ ८ वत्तीएण लों० ला०॥ ९ सरिसा सरि° लो॥ १० सरिसब्वया ला २॥ ११ सस्कृतभाषायां 'मात्रा' शब्द परिवारवाचक प्रसिद्ध , तत्समान प्राकृतभाषाया 'मत्ता' शब्द तदर्थक एव तथा स. 'अमत्र'शब्द तत्समान प्रा. 'अमत्त 'शब्दोऽपि भाजन- वाचक प्रसिद्ध । अत्र 'मत्त'पदस्य विवरण वृत्ती द्रष्टव्यम् ॥ १२, १५ परायणति ला॥ १३, १६-१७ परायिजति ला०॥ १४ कहमिण भते । ला०॥ १८ °ति जस्स लो. ॥ १९, ०१ परायणति ला०॥ २०, २२ परायजति ला॥
६० - वियाहपण्णत्तिसुत् [स०१३०८-२ [सु. १०-११. जीव-चउवीसदंडएसु सपीरियत्त-अवीरियत्तपरूवणं] १०. जीवा णं भते । किं सवीरिया १ अवीरिया १ गोयमा । सवीरिया वि, अवीरिया वि । से केण्डेणं ? गोयमा। जीवा दुविहा पण्णत्ता; तं जहा- संसारसमावन्नगा य, असंसारसमावनगा य । तत्थ णं जे ते असंसारसमावन्नगा ५ ते णं सिद्धा, सिद्धा ण अवीरिया। तत्थ णं जे ते संसारसमावन्नगा ते दुविहा पन्नत्ता; त जहा-सेलेसिपडिवनगा य, असेलेसिपडिवनगा य । तत्थ णं जे ते सेलेसिपडिवन्नगा ते ण लद्धिवीरिएण सवीरिया, करणवीरिएणं अवीरिया। तत्थ णं जे ते असेलेसिपडिवनगा ते णं लद्धिवीरिएणं सवीरिया, करणवीरिएणं सवी- रियाँ वि अवीरिया वि। से तेणद्वेणं गोयमा। एवं बुच्चति जीवा दुविहा पण्णता; १० त जहा-सवीरिया वि, अवीरिया वि। ११. [१] नेरइया णं भंते । किं सवीरिया ? अवीरिया ? गोयमा ! नेर- इया लेद्धिवीरिएणं सवीरिया, करणवीरिएणं सवीरिया वि" अवीरिया वि"। "से केणगुण १ गोयमा जेसि ण नेरइयाणं अत्थि उँट्ठाणे कम्मे बले वीरिए पुरिस- कारपरक्कमे ते णं नेरइया लद्धिवीरिएण वि सवीरिया, करणवीरिएण वि सवीरिया, १५ जेसि "ण नेरइयाण नत्थि उहाणे जाव परकमे ते णं नेरइया लद्धिवीरिएणं सपीरिया, करणवीरिएण अवीरिया । से तेणटेणं । [२] जहा नेरइया एवं जीव पंचिंदियतिरिक्खजोणिया। [३] मणुस्सा जहा ओहिया जीवा । नवर सिद्धवना भाणियव्वा । १,३ अविरिया लो० ॥२ मा जीवा स'ला १॥ ४ “सकरणवीर्याभावाद् अवीर्या सिद्धा अवृ०॥ ५ "शीलेश सर्वसवररूपचरणप्रभु तस्य इयम् अवस्था। शैलेशो वा मेरु तस्य इव या अवस्था स्थिरतासाधात् सा शैलेशी" अ० । सेल (शैल)+इसी (ऋपि, सेलेसी तथा सेऽलेसी इत्यादिका अपि व्युत्पत्तय 'शैलेशी' शब्दस्य सूचिता विशेषावश्यकभाष्यकार श्रीमद्धि जिन- भद्रगणिक्षमाश्रमणे , द्रष्टव्या गा० ३६६३-३६६४ मुद्रित पृष्ठ ७२८॥ ६ अवीरिता ज० ॥ ७ रिया य भवीरिया या से ला १॥ ८ एव० जीवा सवीरिता ज०॥ ९ लद्धिचितेण सवीरि जं०॥ १० य ला० ला २॥ ११ य ला १-२॥ इला० ॥ १२ सेकेणटेण जाव करणवीरि० सवीरि० अधीरिया वि? जेसि ण णेरतिताण ज०॥ १३ उहाणे इ वा कम्मे इ वा बले इ वा वीरिते ति वा पुरिसायारपरकमेह वा ते ण ज०॥ १४ ॥ रवि० नत्यि उट्टाणे ति वा क. ते ण रतिया लक्विीरि० सवी०, करणवीरितेण सवीरिता वि अवीरिया वि। एव जाच वेमाणिया। सेन भते। २ भगव गोयमे समण भगव जाब विहरति जाव' पदेन भवनवासि पृथ्व्यादि विकलेन्द्रिया जीवाशेया ॥ १६ मणूसा में०॥ . ज०॥ १५ सु०१०-११, १-४] जीवेसु गरुयत्त लइयत्तहेउपरूवणाइ [४] वाणमंतर-जोतिस-वेमाणिया जहा नेरइयाँ । सेवं भते । सेवं भंते । ति० । ॥ पढमसए अट्टमो उद्देसो समत्तो॥ [नवमो उद्देसो 'गरुए'] [सु. १-३. जीपेसु गरुयत्त-लहुयत्ताईणं हेउपरूवणं] १. कहं णं भंते । जीवा गरुयत्तं हव्वमागच्छंति १ गोयमा । पोणाति- वातेणं मुसाँवादेणं अदिण्णा० मेहुण० परिग्ग० कोह० माण० माया० लोभ० पेज० दोस० कलह० अब्भक्खाण० पेसुन्न रति-अरति० परपरिवाय. मायामोस० मिच्छादसणसल्लेणं, एव खलु गोयमा । जीवा गरुयत्तं हल्बमागच्छति । २ कहं णं भंते । जीवा लहुयत्त हव्वमागच्छंति ? गोयमा । पाणाति- १० वातवेरमणेणं जाव मिच्छादसणसल्लवेरमणेणं, एवं खलु गोयमा । जीवा लहुयत्तं हव्वमागच्छंति। ३ एवं आकुलीकरेंति, एव परित्तीकरेंति। एव दीहीकरेंति, एवं इस्सी- करेंति । एवं अणुपरियट्टति, एव वीतीवयंति। पसत्था चत्तारि। अप्पसत्था चत्तारि। [सु. ४-५. सत्तमओवासंतर-तणुवायाईसु गरुयत्त-लहुयत्ताइपरूषणं] ४ सत्तमे णं भंते। ओवासतरे किं गैरुए, लहुए, गरुयलहुए, अगरुयलहुए १ गोयमा । नो गरुए, नो लहुए, नो गरुयलहुए, अगरुयलहुए। १ 'या। भट्ठमो वग्गो सम्मत्तो ला०। 'या। अट्ठमो। ला २। °या पढमसए अट्ठमो॥ लों. जे० ला ४ ॥२ पाणादिवातेण जाव मिच्छादसणसल्लेण जं० ॥ ३ °सावातेण मदिण्णादाणेण मेहु० परि लों०॥ ४ ० भरतिरति समिच्छालोंला १॥५ पाणादिवादवे. रमणेण ५ कोइविवेगेण ४ पेजविवेगेण ९, एव खलु गोयमा जीवा लहुयत्त हन्व०।३ कह ण भते । जीवा ससार माउलीकरेंति' गो० पाणातिपातेण १८। विपरीतेण परित्तीकरेंति । दीहीकरेंति, हुस्सीकरेंति । अणुपरियट्टति, वीतिवयति। ज०॥ ६ एव ससार भाउ मु.। एव भाउले करेति, एव परित्तीकरेति, एव हूस्वीकरेति, एव अणु' ला ४॥ ७ अत्र 'पाणाइवायाइणा आउलीकरेंति' इति बोध्यम् ॥ . 'पाणाइवायवेरमणाइणा परित्तीकरेंति' इति घोध्यम् ॥ ९ व रहस्सी ला २ । व हुस्सी' लो० ॥ १० °यटेंति लो० ॥ ११ गुरुए ज. लो० ला० विना ॥ १२ गरुअलहुदे ? गो० णो गरुदे णो लहुदे णो गरुमलहुते भगरुमलहुदे ज० । ० प्रतिपाठे 'गश्ते, लहुदे' अथवा 'लहुते' इत्येव पाठा विशेषतो विद्यन्ते। १५ १२ वियाइपण्णत्तिसुत्त [स०१ उ०९ ५ [१] सत्तमे ण भते । तणुवाते किं गरुए, लहुए, गरुयलहुए, अगरुयलहुए ? गोयमा । नो गरुए, नो लहुए, गरुयलहुए, नो अगस्यलहुए । [२] ऐव सत्तमे घणवाए, सत्तमे घणोदही, सत्तमा पुढवी। [३] ओवासंतराई सम्वाइ जहा सत्तमे ओवासंतरे (सु ४)। [४] [सेसा] जहा तणुवाए । एव-ओवास वाय घणउदहि पुढवी दीवा य सागरा वासा। [सु. ६. चउपीसदंडएसु गरुयच-लहुयत्ताइपरूवणं] ६. [१] नरेइया ण भंते ! किं गरुया जाव अगरुयलहुया १ गोयमा । नो गरुया, नो लहुया, गरुयलहुया वि, अगरुयलहुया वि । से केणद्वेण ? गोयमा । १० वेउब्विय-तेयाई पडुच नो गस्या, नो लहुया, गरुयलहुया, नो अगरुयलहुया । १ एवं घणवावो घणोदही सत्तमा य पुढवी वतितेण। एव जाव पुढमा पुढी। शोधासवरा सत्त वि चउत्यएण। जवुटीचे जाव सयभुरमणे ततियेण। एव सोधम्मे जाव इसीप-भारा, णेरइयावासा जाव चेमाणियावासा तदिदेण ज०॥ मूलपाठे प्रतिषु 'सेसा पद न दृश्यते परन्तु 'जहा तणुवाए' इति वचनेन 'सेसा' पदम् अपेक्ष्यते अत मुद्रितव्याख्याप्रज्ञप्तिपाठे सशोधकैरेतत् पद । ) एतादृशचिल्ले स्थापितम् , अत अस्माभि अपि स्वीकृतम् । वृत्तौ अस्य पदस्य न निर्देश ॥ ३ एव गरुयलहुए भोवास लो० ला ४॥ अत्र वृत्ताविद गाथाद्वयमुद्धृतम्--ओवास-चाय-घणउदहि पुढवि दीवा य सागरा वासा। नेरझ्याई भत्थि य समया कम्माइ लेसाइ ॥१॥ दिट्टी दसण नाणे सणि सरीरा य जोग उवओगे। दव पएसा पनव तीया आगामि सम्वद्धा ॥ ३ ॥ ५ 'नेरइया ण भते!' इत्यत आरभ्य 'सव्वद्धा चउत्येण पदेण (सु १६)' इति एतावत पाठस्य एव पाठान्तरम्-णेरतिया ण किं गरुया पुच्छा । गो०। चेउन्विततेयाह पडुच्च तदिदेण, जीव च कम्म च पहुच चउत्थदेण । से तेण० णेरतिता णो गरुआ, णो लहुआ, गरुयलहुया वि भगुरुलहुया वि । एव ज जस्स सरीरग त तस्स गेया। तेमदेण सद्धि हेटिमाइ तइभतेण, जीवो कम्म च चतस्येण । धम्मत्यिकाए अधम्म० भाकास० जीवस्थि० चउत्यदेण । पोग्गलस्थिकाए पुच्छा। गो० । गरुमलहुदे वि। से केण ? गो०। गरुमलहुमदब्बाइ पडुच्च सतितेण, भावलेस पडुच्च धउत्यदेण। एव जाव सुकलेसा। तिविधा दिही, चउन्विध सण, पचविध णाण, विविध चण्णाण, चत्वारि सपणामो, सन्वाणि वि चउत्यदेण । मोरालिय- पेटविय-आधारग-तेयाइ ततियतेण। कम्मण चउत्यतेण। मण-पतिजोगा चउत्यतेण। काययोगी ततिततेण। सागार-अणगारयोगा चउत्यदेण । सम्बदवा सम्बपढेसा सवपज्जवा य जधा पोग्गलस्थिकायो। तीयद्धा भणागदहा सचदा य घडत्यद्रेण ज० ॥ ६ तेययाइ ला २-४ ॥ ७ गहता, नो लहुता लो० । एव 'ता' तथा 'त' युक्त पाठ अन प्रतो पहुस्थाने उपलभ्यते। , क नो गरुए, सु०५-१४] चउवीसदंडयाईसु गायत्त-लहुयत्तपरूवणं जीवं च कम्मणं च पडुच्च नो गरुया, नो लहुया, नो गरुयलहुया. अगरुयलहुया । से तेणद्वेणं०। [२] एवं जाव वेमाणिया । नवर णाणत्तं जाणियच्वं सरीरेहिं । [सु.७-१६. अस्थिकाय-समय-कम्म-लेसा-दिद्विआईसु गरुयत्त-लहुयत्तपरूवणं] ७. धम्मत्थिकाये जौव जीवत्थिकाये चउत्थपदेणं । ८. पोग्गलत्थिकाए ण भते । किं गरुए, लहुए, गरुयलहुए, अगरुयल- हुए? गोयमा। णो गरुए, नो लहुए, गरुयलहुए वि, अगस्यलहुए वि । से केणटेणं ? गोयमा। गरुयलहुयदव्वाइ पडुच नो लहुए, गरुयलहुए, नो अगरुयलहुए। अगरुयलहुयदव्वाइं पडुच्च नो गरुए, नो लहुए, नो गरुय- लहुए, अगरुयलहुए। ९. समया कम्माणि य चउत्थपदेणं । १० [१] कण्हलेसा णभंते । किं गरुया, जाव अगरुयलहुया ? गोयमा नो गरुया, नो लहुया, गरुयलहुया वि, अगरुयलहुया वि । सेकेणटेण १ गोयमा । दवलेसं पडुच तेतियपदेण, भावलेसं पडुच्च चउत्थपदेण । [२] एव जाव सुक्कलेसा । ११ दिट्ठी-दसण-नाण-अण्णाण-सण्णाओ चउत्थपदेण तव्वाओ। १२ हेछिल्ला चत्तारि सरीरा नेयव्वा तैतियएणं पदेण । कॅम्मयं चउत्थएण पदेण । १३ मणजोगो वइजोगो चउत्थएण पदेण । कायजोगो ततिएणं पदेण । १४ सागारोवओगो अणागारोवओगो चउत्थएणं पदेणं । १० २० १ कम्म च ला० ला ४ । कम्मग च लो० ला २ । कम्मक व ला १॥ २ °ण गो०।। [२] एव ला २॥ ३ यावत्करणाद् ‘अहम्मत्थिकाए आगासत्थिकाए' त्ति दृश्यम्' '१० ॥ चउत्यपएण ति 'अगुरुलघु' इत्यनेन पदेन वाच्या अवृ०॥ ५ “गुरुलघु इत्यनेन तृतीयविकल्पेन व्यपदेश्या" १०॥ ६ लेस्सा लो० ॥ ७ नाणाइ अन्नाण-सण्णामो वि च° लो॥ ८ णेतब्वाइ। १२ हे° लों। नायब्वामओ ला० ॥ ९ वइयेण लो० ॥ १० कम्मया लों० ला २॥ ११ णजोगा वइजोगा च° ला०॥ १२ गो यचडी ला० ॥ १३ चउत्येण लो. विना ॥
स वियापण्णन्तिमुत्तं [स०१३०९ ५. [१] सत्तमे ण भते । तणुवाते कि गरुए, लहुए, गस्यलहुए, अगस्यलहुए १ गोयमा ! नी गरुण, नी लहुप, गस्यलहए, ना अगस्यलहुए। [२] व मतमे घणवाए, सत्तमे घोढही, मत्तमा पुढवी । [३] आवासतराई सम्बाइ जहा सत्तम ओवासतरे (सु. ४)। [४] [ससा] जहा तणुवाए । व आवास वाय घणउदहि पुढवी दीवा य सागरा वाया। [मु. ६. चउपीसटंडएमु गत्यत्त-लहुपत्ताडपरूवणं] ६. [१] नेइया णं भते । कि गरुया जाव अगस्यलहया १ गोयमा । नो गख्या, नो लहुया, गरुयलहुया वि. अगरुयलहुया वि । से कणद्वेण १ गोयमा। १० वेउन्विय-तेयाइ पडुच्च नौ गेल्या, नो लहुया. गस्यलहुया, नो अगस्यलहुया -- १ प्रय घणवातो घणोदक्षी सत्तमा य पुग्नी सतितेण । एव जाव पुढमा पुढची। ओवासवरा मत्त वि चउरयारण। जनुडीये नाव सयमुरमणे ततियेण । एव सोधने जाय इसीपम्भार, णेरडयागमा जाव येमाणियावासा तदिदेण ज०॥ • मूलपाठे प्रतिषु 'सेसा'पद न दृश्यते परन्तु 'जहा तणुवाए' इति वचनेन 'सेसा' पदम् अपेक्ष्यते अत मुद्रितव्याख्याप्रज्ञप्तिपाठे सगोधरतत् पदं । । एतादृचिो स्थापितम्, भत अस्मामि अपि स्वीकृतम् । वृतौ अस्य पदस्य न निर्देश ॥ ३ एव गरयलहुए मोवास लो० ला ४ ॥ ४ अन घृताविद गाथाद्वयमुद्धृतम्-ओवास-वाय-घणउदहि पुढवि दीवा य सागरा बासा । नेरइयाई भत्मिय समया कम्माइ लेसाइ ॥ १॥ दिट्टी दसण नाणे सणि सरीरा य जोग उवओगे। दब्व पएसा पनव तीया आगामि सव्वदा ॥ २ ॥ ५ 'नेरइया | भते।' इत्यत आरभ्य 'सव्वा चउत्येण पदेण (सु १६)' इति एतावत पाठस्य एवं पाठान्तरम्-णेरलिया ग कि गरुया पुच्छा । गो०। येउविततेयाह पडुन तदिदेण, जीव च कम्म च पडश्च चउत्थदेण। से लेण० णेरतिता णो गरुमा, णो लहुआ, गरुयलहुया वि अगुरुलहुया वि । एव ज जस्स सरीरंग त तस्स णेया। तेमदेण सदि हैट्टिमाइ नइभतेण, जीवो फम्म च चउत्येण । धम्माधिकाए अधम्म आकास जीवस्थि० चउत्यदेण । पोग्गलत्यिकाए पुच्छा। गो० । गरुमलहुदे वि। से केण० १ गो. गरुमलहुमच्चाइ पटुच्च ततितेण, भावलेस पहुच्च चउत्यदेण। एव जाव सुकलेसा। विविधा दिट्टी, चउविध दसण, पचविध णाण, विविध चण्णाण, चत्तारि सण्णाभो, सव्वाणि वि चउत्थदेण । मोरालिय- वेउन्धिय-आधारग तेयाइ बतियतेण । कामण चउरयतेण। मण-वतिजोगा चउत्थतेण। काययोगो सविततेण। सागार-अणगारयोगा चउत्थदेण । सम्बदम्वा सव्वपदेसा सव्वपज्जवा य जया पोग्गलस्थिकायो। तीयदा अणागदखा सम्बद्धा य उत्थदेण ज० ॥ ६ तेययाइ ला २-४ ॥ ७ गरुता, नो लहुता लो । एव 'ता' तथा 'त' युक्त पाठ अर प्रतो बहुस्थाने उपलभ्यते ।।
सु०५-१४] चउवीसदंडयाईसु गरुयत्त-लहुयत्तपरूवणं जीव च कम्मणं च पडुच्च नो गरुया. नो लहुया, नो गरुयलहुया. अगरुयलहुया । से तेण?णं०। [२] एव जाव वेमाणिया। नवर णाणत्तं जाणियव्वं सरीरेहिं । १० [सु.७-१६. अस्थिकाय-समय-कम्म-लेसा-दिद्विआईसु गत्यत्त-लहुयत्तपरूवणं] ७ धम्मत्थिकाये जौव जीवत्थिकाये चउत्थपदेण। ८ पोग्गलत्थिकाए ण भते । किं गरुए, लहुए, गरुयलहुए, अगरुयल- हुए १ गोयमा । णो गरुए, नो लहुए, गरुयलहुए वि, अगरुयलहुए वि । से केणडेणं १ गोयमा! गरुयलहुयदव्वाइं पडुच्च नो गरुए, नो लहुए, गरुयलहुए, नो अगरुयलहुए । अगरुयलहुयदव्वाइ पडुच नो गरुए, नो लहुए, नो गरुय- लहुए, अगरुयलहुए। ९ समया कम्माणि य चउत्थपदेणं । १०. [१] कण्हलेसा ण भते । किं गरुया, जाव अगरुयलहुया ? गोयमा नो गरुया, नो लहुया, गरुयलहुया वि, अगरुयलहुया वि। सेकेणटेणं १ गोयमा । दव्वलेसं पडुच्च तंतियपदेणं, भावलेसं पडुच्च चउत्थपदेण । [२] एव जाव सुक्कलेसा। ११ दिट्ठी-दसण-नाण-अण्णाण-सण्णाओ चउत्थपदेण तव्वाओ । १२ हेहिला चत्तारि सरीरा नेयव्वा तैतियएण पदेण । कैम्मयं चउत्थएणं पदेणं । १३ मणजोगो वइजोगो चउत्थएण पदेणं । कायजोगो ततिएणं पदेण । १४ सागारोवओगो अणागारोवओगो" चउत्थएणं पदेण । १५ १ कम्म च ला० ला ४ । कम्मग च लों० ला २ । कम्मक च ला १॥ २ °ण गो०।। [२] एव ला २॥ ३ “यावत्करणाद् 'अहम्मत्थिकाए आगासस्थिकाए' त्ति दृश्यम्' 'अ० ॥ चउत्थपएण ति 'अगुरुलघु' इत्यनेन पदेन वाच्या अ०॥ ५ 'गुरुलघु इत्यनेन तृतीयविकल्पेन व्यपदेश्या" अ१०॥ ६ लेस्सा लों॥ ७ 'नाणाइ अन्नाण-सण्णामो वि च° लो०॥ ८ तब्वाइ। १२ हे लों० । नायव्वामो ला० ॥ ९ तइयेण लो० ॥ १० कम्मया लों० ला २॥ ११ "जोगा वइजोगा च° ला०॥ १२ गो य चर' ला० ॥ १३ चउत्येण लों. विना ॥
बियाहपण्णप्तिमुत्तं [स०१३०१ १५. सवदव्या मव्यपदेसा सबपनवा जहा पोग्गलस्थिकाओ (सु. ८)। १६. तीतद्धा अणागतद्धा सम्बद्धा चउत्येणं पदेण । [मु. १७-१८. लायपियाहजुएमु अकसाईमु य पसत्यत्तपत्षणं] १७ मे नूण मते ! लापविय अप्पिच्छा अमुच्छा अगेही अपडिवद्धता ५, समणाण णिग्गयाणं पसत्यं १ इता. गायमा । लापविय जाव पसत्य । १८. से नृण भत्ते! अकीहत अमाणतं अमायत्तं अलोभत्तं समणाण निग्गंधाण पसत्य १ हता. गोयमा । अकाहत्त जाव पसत्य । [मु. १९, सिझणाए कंसा-पदोसखयस्स पाहण्णपरूपणं] १९. से नूर्ण मते । कंखों-पदोसे खीणे समणे निग्गथे अंतकरे भवति, १० अंतिमसरीरिए वा, बहुमोहे वियण पुचि विहरिता अंह पच्छा संबुडे काल करेति तो पच्छा सिझति ३ जाव अंतं करेइ ? हता गोयमा! कां-पदोसे खीणे जाव अतं करेति। [सु. २०. एगं जी पुडुच इह-परभषियाउयाणं एगसमयपंधणिसेहो] २०. अन्नउत्थिया णं भते । एवमाइक्खंति" एव भासेंति एवं पण्णवेति १५ एव परवेति-"एवं खलु एगे जीवे एगणं समएणं दो आउयाई पगरेति, ते” जहा-इहभवियाउयं च, परमवियाउग च । ज समयं इहमवियाउग पैकैरेति त समय परमवियाउग पकरेति, जं समयं परमवियाउगं पकरेति तं समय इहभवियाउगं पकरेइ; इहभवियाउगस्स पकरणयाए परमवियाउगं पकरेइ, परमवियाउगस्स पगरणताए इहभवियाउयं पकरेति । एवं खलु एगे जीवे एगेणं समएण दो आउयाई पकरेति, तं०-इमवियाउयं च, परभवियाउयं च । से कहमेतं भते । एव ? गोयमा। जण ते अण्णउत्थिया एवमाइक्खति जाव " २० १. पटेण। १७ अध भते। ज. ला०॥ २ प्य मपिच्छा जाव ज०॥ ३ म. ४ समज०॥ १ मकोधत्त जाव निग्गधाण पसत्य ज०॥ ५ कखपदोसे ज०॥ ६ 'मसारीरिदे वा ज. लो। 'मसरीरिदे वा लोस.॥ ७ अध ज०। महा ला०॥ ८ कखप्पदो ज०॥९ पतोसे लो॥ १० अन्नोस्यिया ला० ॥ ११ ति ४ एव खलुज० ॥ १२ समदेण ज० ॥ १३, उवाइ लो० ॥ १५ त० इह ज० लो० ॥ १५ 'पकरेति' स्थाने प्राय सर्वत्र १०' इति ज०॥ १६ समदेण ज०॥ १७ य पर ज०॥ - ६५ सु०१५-२१] इह-परभवियाउयबंधपरूवणाइ परमवियाउयं च । जेते एवमाहसु मिच्छं ते एवमाहसु । अह पुण गोयमा एवमा- इक्खामि जाव परूवेमि-एवं खलु एगे जीवे एगेणं समएणं एग आउगं पकरेति, त जहा-इहमवियाउयं वा, परभवियाउयं वा; जं समय इहभवियाउय पकरेति णो तं समय परभवियाउय पकरेति, जं समयं परमवियाउयं पकरेइ णो तं समय इहभवियाउयं पकरेइ; इहभवियाउयस्स पकरणताएं णो परभवियाउय पकरेति, ५ परभवियाउयस्स पकरणताए णो इहभवियाउय पकरेति । एव खेल एगे जीवे एगणं समएणं एग आउय पकरेति, तं०-इहभवियाउयं वा, परभवियाउय वा। सेव भते । सेव भंते । ति भगवं गोयमे जाव विहरति । १० [सु. २१-२४. पासावचिज्जस्स कालासपेसियपुत्तस्स सामाझ्याइविसया पुच्छा थेरकयसमाहाणं पंचजामधम्मपडियज्जणं निव्वाणं च] २१ [१] तेण कालेणं तेणं समएण पासांवचिजे कालासवेसियपुत्ते णामं अणगारे जेणेव थेरा भगवंतो तेणेव उवागच्छति, उवागच्छिता धेरै भगवते एव वयासी-थेरा सामाइयं णं जाणंति, थेरा सामाइयस्स अट्ट ण याणंति, थेरा पञ्चक्खाण ण याणंति, थेरा पञ्चक्खाणस्स अंडें ण याणति, थेरा सजमं ण याणंति, थेरा संजमस्स अट्ठ ण याणति, थेरा संवर ण याणंति, थेरा संवरस्स अटुं ण १५ याणंति, थेरा विवेग ण याणंति, थेरा विवेगस्स अट्ठ ण याणंति, थेरा विउँस्सग्गं ण याणंति, थेरा विउस्सग्गस्स अट्ठ ण याणंति । [२] तेए णं ते थेरा भगवंतो कालासवेसियपुत्त अणगार एवं वयासी- जाणामो ण अज्जो। सामाइयं, जाणामो णं अज्जो । सामाइयस्स अट्ठ जाव जाणामो ण अज्जो। विउस्सग्गस्स अट्ठ । २० [३] तए ण से कालासवेसियपुत्ते अणगारे ते थेरे भगवते एवं यासी- जति णं अज्जो ! तुन्मे जाणह सामाइय, जॉणह सामाइयस्स अट्ठ जाव जाणह । । . १ ए नो त पला २॥ २ खलु जीवे ला०॥ ३ भते । एव भ लो० ला ४॥ १ ति जाव ला० ॥५°सावच्चेज्जे लों॥ ६ थेर भगव एव ला २॥ ७ वदासी ला०, अत्र प्राय सर्वत्र 'वयासी'स्थाने अयमेव पाठ । वदासि लो० ला १, अत्र प्राय सर्वत्र 'वयासी'स्थाने अयमेव पाठ ॥ ८ ण याणति ला ला ला १, अत्र प्राय सर्वत्र अयमेव पाठ । अयमेव च पाठ मागधीभाषाया प्रसिद्ध -८।४।२९२ ॥ हैम सूत्र द्रष्टव्यम् ॥ ९ अत्य ला १॥ १. विभोसग लों॥ ११ तते ला०॥ १२ वदासि ला १॥ १३-१४ जाणाहमो ला.॥ १५ गारे थैरे ला० ला ४ । 'गारे भगवते एव वदासि ला १॥ १६ वयासि लो० ॥ १७ जाणाह ला०॥ १८ जाणहा ला०॥
। ६६ वियाहपपणनिमुत्तं [स०१३०९ विउस्सग्गस्स अट्ठ, कि गे अनो। सागाइए ? किं भे अनो। सामाइयस्स अहे १ जाव किं भे विउस्सग्गस्स अट्टै ? [४] तंए णं ते थेरा भगवंतो कालासवेसियपुत्तं अणगारं एव वया- सी-आया णे अजो। सामाइए, आया णे भनी । सामाइयस्स अट्टे जाव ५ विउस्सग्गस्स अट्टे । [५] तए ण से कालासवेमियपुत्ते अणगारे धेरै भगवंते एवं वयासी- जति भे गजो। आया सामाइए, आया सामाइयस्स अट्टे एव जाव आया विउस्सग्गस्स अट्टे, अवहट्ट कोह-माण-माया-लोभे किमह अजो। गरहह ? कोलास० । सजमट्टयाए। [६] से भते । किं गरहा सजमे ? अगरहा सजमे ? कालास० । गरहा संजमे, नो अंगरहा संजमे, गरहा वि य ण सव्व दोस पविणेति, सव्व वालियं परिण्णाए एवं सुंणे आया सजमे उवहिते भवति, एव खु णे आया सजमे उवचिते भवति, एव खु णे आया सजमे उवहिते भवति । २२. [१] एस्थण से कालासवेसियपुत्ते अणगारे सबुद्धे थेरे भगवंते वंदति १५ णमसति, २ एव वयासी-एतेसि णं भंते । पदाण पुन्धि अण्णाणयाए असवणयाए अवोहीए अणभिगमेण अदिहाणं अस्सुताण अमुताण अविण्णायाणं अवोगडाणं अन्धोच्छिन्नाण अणिज्जूढाणं अँणुवधारिताण ऐतमढे णो संदहिते, णो पैतिए, णो रोइए। इदाणि भंते । एतेसिं पदाणं जाणताए सैवणताए वोहीए अभिगमेणं दिट्ठाणं सुताणं मुयाण विण्णाताणं वोगडाण वोच्छिन्नाण णिज्जूढाण उवैधारिताणं २० एतमट्ठ सद्दहामि, पत्तियामि, रोमि । एवमेत से जहेय तुब्मे वदह । १ विमोसगस्स लो०॥ २-४ के मेलों. जे० ला १२४॥ ५ तए ण थेरा लो० ॥ ६ येरे एव वदासी ला०॥ ७ जदि ला २। जति ण भते । मज्जो। सामाइए माया, सामाइयस्प अढे जाव माया भटे ला० ॥ ८ अट्टो ला १॥ ९ कालासवेसिय। स ला०॥ १. अगरिहा ला०॥ ११ परिण्णाय ला १॥ १२ खुपणे आला. ला २॥ १३ तत्थ ला २॥ १४ एएसि लों०॥ १५ असमणताए लों०॥ १६ असुयाण ला०॥ "अस्तयाण ति अस्मृतानाम्" अवृ०॥ १७ अब्बोकडाण लों० ला १॥ १८ भणवधा ला० लो०॥ १९ एयम ला ॥ २० सहहति ला०॥ २१ 'नो पत्तिए 'त्ति नो नैव पत्तिय ति प्रीति उच्यते तद्योगात् पत्तिए त्ति प्रीत -प्रीतिविषयीकृत' अथवा न प्रीतित , न प्रत्ययितो वा हेतुभि " भवृ० । पत्तिइए ला २-३ । पत्तिते ला १-४॥ २२ सवणाए रा२॥ २३ अवधाला १॥ २४ रोयामि ला १-४॥
सु० २२-२५] कालासवेसियपुत्तस्स पंचजामधम्मपालणापुव्वं निवाणं ६७ [२] तए णं ते थेरा भगवंतो कालसवेसियपुत्तं अणगारं एवं वयासी- संघहाहि अजो । पैत्तियाहि अन्जो । रोएहि अनो । से जहेतं अम्हे वदामो । २३. [१] तए णं से कालासवेसियपुत्ते अणगारे थेरे भगवते वंदइ नमसइ, २ एवं वदासी-इच्छामि णं भंते ! तुम्भं अंतिए चाउनामाओ धम्माओ पंचमहन्वइयं सपडिक्कमणं धम्म उवसंपज्जित्ताण विहरित्तए । अहासुहं देवाणुप्पिया ५ मा पडिब करेह। [२] तए णं से कालसवेसियपुत्ते अणगारे थेरे भगवते वंदइ नमसइ, वंदित्ता नमंसित्ता चाउज्जामाओ धम्माओ पंचमहब्बइयं सपडिक्कमणं धम्म उवसंपज्जित्ताणं विहरइ। २४. तए ण से कालासवेसियपुत्ते अणगारे बहूणि वासाणि सामण्णपरियागं १० पाउणइ, २ जस्सट्टाए कीरति नग्गभावे मुडभावे अण्हाणयं अंदंतधुवणयं अच्छत्तयं अणोवाहणयं भूमिसेज्जा फंलगसेज्जा कॅटसेज्जा केसलोओ बंभचेरवासो परघरपवेसो लद्धावलद्धी, उच्चावया गामकंटगा बावीसं परिसहोवसग्गा अहियासिज्जति तमढें आराहेइ, २ चरमेहिं उस्सास-नीसासेहिं सिद्धे बुद्धे मुक्के परिनिव्वुडे सव्वदुक्खप्पहीणे। [सु. २५ गोयमपुच्छाए सेहिपभिई पडुञ्च अपच्चक्खाणकिरियापरूवर्ण] २५. 'मंते ।' ति भगव गोयमे समणं भगवं महावीर वंदति नमंसति, २ एवं वदासी से नूणं भंते । सेद्विस्स य तयस्स य किविणस य खैत्तियस्स य समा चेव अपञ्चक्खाणकिरिया कन्नइ १ हंता, गोयमा । सेहिस्स य जाव अपञ्च- क्खाणकिरिया कन्नइ । से केणटेणं भंते ।० १ गोयमा । अविरतिं पडुच से तेणटेणं २० गोयमा । एव बुचइ सेडिस य तणु० जाव कन्नइ । १५ १ सहाहि ला ४॥२ पत्तिहाहि ला०॥३ महन्वयाइय ला १॥ ४ वध विना। ला॥ ५ पचमहन्धयाहय ला०॥ ६ मदतवणय ला० ला॥ ७ फलहसेजा लों० ला. ला।। फलगहसेज्जा ला ॥ ८ काष्ठशय्या, कष्टशय्या, अमनोज्ञा वसति इति त्रयोऽर्था अवृ०, भत्र यदा 'वसति स्पो भावो ग्राह्य तदा 'कट्ठसेज्जा'पदस्य समान सस्कृत 'कष्टसा'शब्दो बोध्य , सदनम् , सद्म, सद्या एते पर्यायशब्दा 'वसति'वाचका ॥ ९ जति एतमी ला०॥ १० मुत्ते ला २॥११ ° णिते स ला १॥ १२ सिटिस्स ला । "श्रीदेवताऽध्यासित- सौवर्णपट्टविभूषितशिरोवेष्टनोपेतपौरजननायकस्य" अ०॥ १३ “दरिद्रस्य" भव०॥ १४ "रहस्य" अव०॥ १५ "राज्ञ" अपृ०॥ १६ सम च्चेव लों॥ १७ सेठिस्स ला०॥
६८ वियाहपण्णत्तिसुत्त [स० १३०९-१० [सु. २६. आहाकम्मभोइणो गुरुकम्मयापरूवर्ण] २६. आहाकम णं मुंजमर्माण समणे निग्गंथे किं बंधति ? किं पकरेति ? किं चिणाति ? किं उवचिणाति ? गोयमा । आहाकम्म णं भुजमाणे आउयवजाओ सत्त कम्मप्पगडीओ सिढिलबंधणपद्धाओ धणियवंधणवद्धाओ पकरेइ जाव ५ अणुपरियट्टई। से केणडेणं जाव अणुपरियट्टइ ? गोयमा । आहाकम णं मुंजमाणे आयाए धम्म अतिकमति, आयाए धम्म अतिक्कममाणे पुढविकायं गावकखति जाव तसकार्य णावकंखति, जेसि पि य णं जीवाणं सरीराइ आहार- माहारेइ ते वि जीवे नावकंखति । से तेणढणं गौयमा । एवं वुच्चइ-आहाकम्म णं भुजमाणे आउयवज्जाओ सत्त कम्मपगडीओ जीव अणुपरियति । " [सु. २७. फासुएसणिजभोइणो लहुकम्मयापरूवणं] २७. फासुएसणिन्न ण भंते । मुंजमाणे किं बधइ जाव उवचिणाइ ? गोयमा । फासुएसणिन्नं मुंजमाणे आउयवानओ सत्त कम्मपयडीओ धणियबंधणबद्धाओ सिढिलबधणबद्धाओ पकरेइ जहा संवुडे णं (स० १ उ०१ सु ११ [२]), नवरं आउय च ण कम्मं सिय बंधइ, सिय नो बंधइ । १५ सेसं तहेव जाव वीतीवैयति । से केणडेणं जाव वीतीवयति १ गोयमा ! फाँसु- एसणिज्नं भुंजमाणे समणे निगथे आताए धम्म गाइक्कमति, आताए धम्म अणतिक्कममाणे पुढविकाय अवकसति जाव तसकाय अवकखति, जेसि पि य ण जीवाण सरीराइ आहारेति ते वि जीवे अवकखति, से तेणद्वेणं जाव वीतीवयति । १. "माणे कि लो०॥ २ इ जाव माहाकम्म ण भुजमाणे जाच अणुपरियइ' ला ला १२॥ ३ 'जाव'पदेन अत्र 'आउलौकरेति, दीहीकरेति' पदे बौध्ये ॥ ४ सरीरयाइ लो. लार-४॥ ५ से एएण?ण लो०॥ ६ 'माणे भणुपरियति लो०॥ ७ गडीड धणिय- बधणबदाउ सिढिलबधणवद्धाउ पकरति जहा सखुडे णवर ला०॥ ८ 'जाव'पदेन 'सिढिल- बंधणवद्धाओ धणियबधणवाओ परेइ, हस्सकालठितिथाओ दोहकालठितियाओ परेइ, मदाणुभावाओ तिव्वाणुभावामो पकरेइ, अप्पपएसग्गाओ बहुपएसग्गामओ पकरेइ, आज्य च ण कम्म सिय बधइ, सिय नो बधइ, अस्सायाचेदणिज्ज च ण कम्म भुजो मुनो उवचिणाइ, अगाइय च ण अणवयग दीहमद चाउरतससारकतार' इति योज्यम् ॥ ९ सुयएम रा॥ १० वितीवयइ लो०॥ ११. फासुग्रएमणिज भुजमाणे भावाए ला॥ भायाए लोक १२ मा सु० २६-२८,१] चलमाणाइविसयाए अन्नउत्यियपरूवणार निरासो [सु. २८. अथिर-थिर-बालाईणं परिघट्टणा-अपरिवट्टणा-सासयाइपरूवणं] २८. से नूणं भते । अथिरे पलोट्टति, नो थिरे पलोट्टति; अधिरे भज्जति, नो थिरे भज्जति; सासए वौलए, चालियत्तं असासय; सासते पंडिते, पंडितत्तं असासतं ? हता, गोयमा । अथिरे पलोट्टति जाव पंडितत्तं असासत । सेव भते । सेव भते त्ति जाव विहरति । ॥ नवमो उद्देसो समत्तो॥ दिसमो उद्देसो 'चलणाओ'] [सु. १. चलमाणचलिताचलित-परमाणुपोग्गलसंहननासंहनन-भासाऽभासा- किरियादुक्खाऽदुक्खाईसु अन्नउत्थियपरूषणा तप्पडिसेहो य] १. अन्नउत्थिया णं भंते । एवमाइक्खति जावे एवं परुति-"एव १० खलु चलमाणे अचंलिते जाव निजरिजमाणे अणिजिण्णे। दो परमाणुपोग्गला एंगयओ न साहन्नति । कम्हा दो परमाणुपोग्गला एंगयतो न साहन्नंति ? दोण्ह परमाणुपोग्गलाणं नत्यि सिणेहकाए तम्हा दो परमाणुपोग्गला ऍगयओ न साहन्नति । तिष्णि परमाणुपोग्गला एंगयओ साहन्नति, कम्हा तिष्णि परमाणुपोग्गला ऍगयओ साहन्नंति ? तिण्ह परमाणुपोग्गलाणं अस्थि सिणेहकाए तम्हा तिणि १५ परमाणुपोग्गलाएंगयओ साँहन्नति। ते मिजमाणा दुहा वि तिहाँ वि कैनंति, दुहा कन्जमाणा ऍगयओ दिवढे परमाणुपोग्गले भवति, ऍगयओ वि दिवड्ढे परमाणुपोग्गले भवति; तिहा कन्नमाणा तिण्णि परमाणुपोग्गला भवंति, एवं जाव चत्तारि, पंच परमाणुपोग्गला ऍगयओ साँहन्नति, एगयओ सौहन्नित्ता दुक्खत्ताए कन्नति, दुक्खे वि यण से सासते सयाँ समितं चिजति य अवचिजति य । धिं भासा भासा, २० . १ पलोहति अथिरे भन्नइ णो घिरे पलोट्टति नो थिरे भजति ला०॥ २ बाले वालिय असा' ला०॥ ३ नवमो॥ लो० जे०॥ ४ व परूवति ला २-३॥ ५ चलित ला ३॥ ६, १० एगततो ला० ला १-३॥ ७, ९, ११, १३ साहणति ला ला ३॥ ८ एगततो ला ३। एगतमो ला० ला १॥ १२ एगतमओ ला ११ एगयतो ला ३॥ १४ एगतमो ला. ला ३॥ १५, १७, २४ साहणति ला. ला३॥ १६ एगततो ला१। एगतमो ला०॥ १८ तिविहा लार॥ १९ किजति ला२॥२० एगतमो ला० रा१॥ २१ एगयतो ला॥ २२ एव पत्ता ला३॥ २३ एगतमो ला० ला१॥ २५ साहणित्ता ला३॥ ०६ सता ला॥ २७ समिय उवचिनति य व ला२-३॥ २८ पुष्व ला२॥
६८ वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०१३०९-१० [सु. २६. आहाकम्मभोइणो गुरुकम्मयापरूवर्ण] २६ आहाकम्म णं मुंजर्माण समणे निगंथे किं बंधति ? किं पकरेति ? किं चिणाति ? किं उवाचणाति ? गोयमा । आहाकम्म णं भुजमाणे आउयवजाओ सत्त कम्मप्पगडीओ सिदिलबंधणवद्धाओ धणियबंधणबद्धाओ पकरेइ जाव ५ अणुपरियट्टई। से केणद्वेणं जीव अणुपरियट्टइ ? गोयमा । आहाकम्म णं मुंजमाणे आयाए धम्म अतिक्कमति, आयाए धम्म अतिक्कममाणे पुढविकाय णावकसति जाव तसकायं णावकंखति, जेसि पि य ण जीवाणं सरीराइ आहार- माहारेइ ते वि जीवे नावकंखति । से तेणद्वेणं गोयमा । एवं बुच्चइ-आहाकम्म णं भुजमाणे आउयवज्जाओ सत्त कम्मपगडीओ जीव अणुपरियति । [सु. २७. फासुएसणिजभोइणो लहुकम्मयापरूवर्ण] २७. फासुएसणिनं ण भंते । भुजमाणे किं बंधइ जाव उवचिणाइ ? गोयमा । फासुएसणिनं णं मुंजमाणे आउयवानओ सत्त कम्मपयडीओ धणियबंधणबद्धाओ सिदिलबंधणबद्धाओ पकरेइ जहा सवुडे णं (स० १ उ०१ सु ११ [२]), नवरं आउय च णं कम्म सिय बंधइ, सिय नो बंधइ । १५ सेसं तहेव जाव वीतीवैयति । से केणद्वेणं जाव वीतीवयति ? गोयमा ! फाँसु- एसणिज्ज भुजौणे समणे निगथे आताए धर्म माइक्कमति, आताए धम्म अणतिक्कममाणे पुढविकाय अवकखति जाव तसकाय अवकखति, जेसि पि य ण जीवाण सरीराइ आहारेति ते वि जीवे अवकखति, से तेणद्वेण जाव वीतीवयति । १. "माणे कि लो॥ २ इ जाव माहाकम्मण भुजमाणे जाव अणुपरियइ' ला ला १२॥ ३ 'जाव'पदेन अत्र 'आउशीकरेति, दीहीकरेति' पढे बोध्ये ।। " सरीरयाइ लो. ला-४॥ ५ से एएगटेण लो॥ ६ 'माणे अणुपरियति लो०॥ ७ गडीउ धणिय- बघणवदाउ सिटिलबधणबद्घाउ पकरति जहा सवुढे णवर ला०॥ ८ 'जाव'पदेन 'सिदिल- बंधणबद्धाओ धणियाधणवद्धाओ परेइ, इसकालठितियाओ दीहवालठितियाओ परेइ, मदाणुभावाभो तिव्वाणुभावामो पकरेइ, अप्पपएसग्गाओ बहुपएसग्गाओ पपोट, आठय च ण कम्म सिय वधइ, सिय नो घघइ, अस्सायावेदणिज च ण कम्म भुजो भुनो उवचिण्ड, अणाइय च णं अणवयग्ग दोहमद चाउरतससारकतार' इति योज्यम् ॥ ९ 'सुयम रा १० विनीवयइ लो०॥ ११ फासुयएमणिन भुजमाणे माता ला १२ माणे भायाए लो. ला॥
६९ सु० २६-२८,१] चलमाणाइविसयाए अन्नउत्यियपरूवणार निरासो [सु. २८. अथिर-थिर-बालाईणं परिवट्टणा-अपरिवणा-सासयाइपरूवणं] २८. से नूणं भते । अथिरे पलोदृति, नो थिरे पलोदृति; अधिरे भज्जति, नो थिरे भज्जति; सासए बोलए, बालियत्तं असासयं; सासते पंडिते, पंडितत्तं असासतं १ इंता, गोयमा । अथिरे पलोट्टति जाव पंडितत्तं असासत । सेवं भते । सेवं भंते ति जाव विहरति । ॥ नवमो उद्देसो समत्तो॥ [दसमो उद्देसो 'चलणाओ'] [सु. १. चलमाणचलिताचलित-परमाणुपोग्गलसंहननासंहनन-भासाऽभासा- किरियादुक्खाऽदुक्खाईसु अन्नउत्थियपरूवणा तप्पडिसेहो य] १. अन्नउत्थिया ण भंते । एवमाइक्खति जावे एवं परूवेति-"एव १० खलु चलमाणे अचलिते जाव निजरिज्जमाणे अणिजिण्णे। दो परमाणुपोग्गला एंगयओ न साहन्नति । कम्हा दो परमाणुपोग्गला एंगयतो न साहन्नंति ? दोण्हं परमाणुपोग्गलाणं नत्थि सिणेहकाए तम्हा दो परमाणुपोग्गला एंगयओ न साहन्नति । तिण्णि परमाणुपोग्गला एंगयओ साहन्नति, कम्हा तिण्णि परमाणुपोग्गला ऍगयओ साँहन्नति १ तिण्ह परमाणुपोग्गलाणं अत्थि सिणेहकाए तम्हा तिण्णि परमाणुपोग्गला ऍगयओ साँहन्नंति। ते भिजमाणा दुहा वि तिहाँ वि कैनंति, दुहा कन्नमाणा ऍगयओ दिवड्ढे परमाणुपोग्गले भवति, ऎगयो वि दिवड्ढे परमाणुपोग्गले भवति; तिहा कन्नमाणा तिण्णि परमाणुपोग्गला भवंति, ऐवं जाव चत्तारि, पंच परमाणुपोग्गला ऍगयओ साहन्नति, एगयओ साहन्नित्ता दुक्खत्ताए कनंति, दुक्खे वि यणं से सासते सयौँ समितं चिजति य अवचिजति य । पुंग् िभासा भासा. २० . १ पलोहति भथिरे भजाइ णो थिरे पलोहति नो थिरे भज्जति ला०॥ २ बाले वालिय भसा' ला०॥ ३ नवमो॥ लों० जे०॥ ४ व परूवति ला २-३॥ ५ 'चलित ला ३॥ ६, १० एगततो ला० ला १३॥ ७,०, ११, १३ साहणति ला ला ३॥ ८ एगततो ला । एगतमो ला० ला १॥ १२ एगतमो ला १। एगयतो ला ३॥ १४ एमतमो ला. ला ३॥ १५, १७, २४ साहणति ला. ला३॥ १६ एगततो ला! एगतमो ला०॥ १८ तिविहा लार॥ १९ किजति लार॥ २० एगतो ला. ला१॥ २१ एगयतो ला३॥ २२ एव पत्ता ला३॥ २३ एगतमो ला० ला१॥ २५ साहणित्ता ला३॥ २६ सता ला॥ २७ समिय उवचिजति य अव ला२-३॥ २८ पुष्व ला२|| ७० " वियाहपण्णन्तिसुत्तं [स०१३०१० मासिज्जमाणी भासा अभासा, भासासमयवीतिकंतं च णं भौसिया भासा भासा सा किं भांसओ भासा ? अभासओ भासा? अभासओ णं सा भासा, नो खलु सा भांसओ भासा। पुचि किरिया दुक्खा, कन्जमाणी किरिया अदुक्खा, किरिया- समयबीतिकंतं च णं कडा किरिया दुक्खा; जा सा पुन्नि किरिया दुक्खा, ५ कज्जमाणी किरिया अदुक्खा, किरियांसमयवीइक्तं च गं कडा किरिया दुक्खा, सा किं करणतो दुक्खा अकरणतो टुक्खा ? अकरणओ णं सा दुक्खा, णो खलु सा करणतो दुक्खा, सेवं वत्तव्वं सिया। अकिच्चं दुक्खं, अफुस दुक्खं, अकज्ज- माणकडं दुक्खं अकटु अकटु पाण-भूत-जीव-सत्ता वेदण वेदेंतीति वतव्वं सिया"। से कहमेयं भंते । एवं ? गोयमा । ज ण ते अन्नउस्थिया एवमाइक्रांति १० जाव वेदणं वेदेंतीति वत्तव्वं सिया, जे ते एवमासु मिच्छा ते एवमाहसु । अहं पुण गोतमा । एवमाइक्खामि एवं खलु चलमाणे चलिते जाव निजरित्रमाणे निजिपणे। दो परमाणुपोग्गला एगयओ साइन्नति । कम्हा दो परमाणुपोग्गला एगयओ सोहन्नति ? दोण्हं परमाणुपोग्गलाणं अस्थि सिणेहकाए, तम्हा दो परमाणु- पोग्गला एगयओ सोहन्नंति, ते भिजमाणा दुहा कजंति, दुहा कजमाणे एगयओ १५ परमाणुपोग्गले एगयओ परमाणुपोग्गले भवति । तिणि परमाणुपोग्गला ऍगयओ सान्निति, कम्हा तिण्णि परमाणुपोग्गला एगयओ साहन्नति १ तिह परमाणुपोग्गलाणं अस्थि सिणेहकाए, तम्हा तिणि परमाणुपोग्गला एगयओ सौहणंति; ते भिजमाणा दुहा वि तिहा वि कैनंति, दुहा कजमाणा ऐगयओ परमाणुपोग्गले, ऍगयओ दुपदेसिए खंधे भवति, तिहा कन्नमाणा तिण्णि परमाणुपोग्गला भवति । एव जाव २० चत्तारि पंच परमाणुपोग्गला एंगयओ साहन्नति, साहन्नित्ता खंधत्ताए कर्मति, खंवे वियणं से असासते सैया समिय उवचिन्नइ य अवचिजइय। पुब्बिं भासा अभासा, भासिन्नमाणी भासा भासा, भासासमयवीतिवंत च ण भासिता भासा अभासा, जा सा पुल्लि मासा अभासा, भासिन्जमाणी भासा भासा, भासासमयबीतिक्त च ण भासिता भासा अभासा, सा किं भासतो मासा अभासमओ भासा ? भोसओ ण सा , भासिता ला३ ॥२ भासतो ला113 अभासतो ला1-३॥ या न दुम्मा १०॥ ५ यवतिक लायह ला ॥ ६ 'याविइस्चसमय च ला31 याइक्वसमय घला० ॥ ७ यवइफ लार ॥ ८ अघ १९ साहणति ला३ ॥ १० मिनेह ला॥ ११ माणा एला. ला१.२३॥ १२ एगतमो ला०॥ १३ साहति ला ला३॥ ५४ किलनि लार॥ १५ 'माणे ला३ ॥ १६ पुगतो ला॥ १० साहति, माहणित्ता . 16 मताला ला॥१० भासा! गो. भाम.॥ २० भामती लाला १-३॥
सु०१-२] एगसमयकिरियादुयकरणनिरासो भासा, नो खलु सा अभासी भासा । पुदि किरिया अदुक्खो जहा भासा तहा भाणितव्वा किरिया वि जाव करणतो णं सा दुक्खा, नो खलु सा अकरणओ दुक्खा, सेवं वत्तव्वं सिया। किचं दुक्खं, फुस दुक्ख, कन्जमाणकडं दुक्खं कुटु कट्टु पाण-भूत-जीव-सत्ता वेदणं वेदेंतीति वत्तव्वं सिया। ५ [सु. २. एगं जीवं पडुच्च अण्णउत्थियाणं एगसमयकिरियादुयपरूषणाए पडिसेहो] २ अन्नउँस्थिया णं भते । एवमाइक्खंति जाव–एवं खलु एगे जीवे एगेणं समएणं दो किरियाओ पकरेति, तं जहाँ-इरियावहियं च सपराइयं च । जं समयं इरियावहियं पकरेइ त समयं सपराइयं पकरेइ०, परंउत्थियवत्तव्वं नेयत्वं । ससमयवत्तव्वयाए नेयध्वं जावं इरियावहियं वा संपराइयं वा। १० १ 'क्खा, कजमाणी किरिया दुक्खा, किरियाइक्तसमय च कया किरिया अदुक्खा, जा सा पुन्धि किरिया अदुक्खा, कजमाणी किरिया दुक्खा, किरियाइक्तसमयं च कया किरिया अदुक्खा सा किं करणतो दुक्खा अकरणदो दुक्खा' गो० । करणदो ण सा दुक्खा, णो खलु सा भकरणतो दुक्खा, सेव ज० ॥ २ °उस्थिदा ज०॥ ३ किरिदादो ज०॥ ४ 'हा-रिया जे. लों॥ ५. य रिया जे. लों०॥ ६ विधित किरित प° ज०॥ ७. समद ज०॥ ८ “परउत्थियवत्तव्य ति इह सूत्रे अन्ययूयिकवक्तव्य स्वयमुच्चारणीयम्, प्रन्थगौरवभयेना लिखितत्वात्, तच्चेदम्-ज समय सपराइय पकरेइ त समय इरियावहिय पकरेइ, इरिया- वहियापकरणताए सपराइय पकरेइ, सपराइयपकरणयाए इरियावहिय पकरेइ, एव खलु एगे जीवे एगेण समएण दो किरियानो पकरेति, त जहा-इरियावहिय च सपराइय च ।" इति अवृ०॥ ९ “ससमयवत्तव्वयाए नेयव्व सूनमिति गम्यम् , सा चैवम्-से कहमेय भते । एव! गोयमा । जणं ते अन्नउत्थिया एवमाइक्खति जाव सपराइय च, जे ते एवमासु मिच्छा ते एवमाहसु, मह पुण गोयमा। एवमाइक्खामि ४-एव खलु एगे जीवे एगेण समएण एग किरिय पकरेइ, त जहा- इत्यादि पूर्वोक्तानुसारेणाध्येयम् ।" इति अ० । अत्र परयूथिक- (टिप्पणी ८) स्वसमयवक्तव्यताविषयको वृत्तिकारानुसन्धित सूत्रपाठसन्दर्भ अस्मदुपयुक्तेषु लों • ला १४ आदर्शेषु अन्येष्वपि केषुचिदादशेषूपलभ्यतेऽपि, किन्तु येष्वादशेषूपलभ्यतेऽय वेषु 'परउत्थियवत्तम्ब नेयव्व । ससमयवत्तवयाए नेयन्व' इति पाठोऽपि विद्यत एव, अत 'वृत्तिकारनिर्दिष्टोऽय सूत्रपाठसन्दर्भ कैश्चिद्विद्वद्भि सुखावगमार्थ लिखित कतिचिदादशेषु' इत्यस्मन्मतम् । यद्यप्योत्थ वृचिकारसम्मतो मूलपाठ तदनुसारी च मूलपाठ सर्वेष्वप्यादर्शेषूपलभ्यते तथापि आचार्यश्रीजम्बूसूरिसग्रहस्थाया वृत्तिरचनापूर्व लिखिताया भगवतीसूत्रस्य प्राचीनतमाया खण्डितत्रुटिताया ताडपत्रीयप्रतौ “परउत्यियवत्तव्य नेयवं। ससमयवत्तव्वयाए नेयव्व ।" इति पाठरहित समग्रोऽविक्लो वृत्तिकारानुसन्धितपाठादपि सुस्पष्टतर सूत्रपाठो विद्यते, तत्र स्त्रस्यास्य पूर्वभागगतस्य पाठस्य सण्डितत्वान्नोद्धृतोऽत्रास्मामि ॥ १० व रिया जे. लो० ॥
७२
वियाहपण्णत्तिसुतं [स० १३० १०-सु. ३]
[सु. ३ निरयगईए उववातस्स विरहकालो]
३ निरयगती णं भते । केवतियं कालं विरहिता उववातेणे पण्णता ?
गोयमा ! जहन्नेणं एवं समय, उक्कोसेणं बारस मुहुत्ता। एंव वकंतीपदं
माणितन्वं निरवसेसं।
सेवं भते । सेवं भंते । ति जाव विहरति ।
। दसमो।
॥ पढमं सतं समत्तं ॥
१. उववाएण। एव वक्कीपद सब (पण्णवणासुत्तम छह पद)। पारस य. गाहा
(पण्णवणा सु० ५५९ पृ० १६३)। सेव भते । जं... पर जान वस्फवीय पर मा
ला३ । एव जाब अस्कनीए माला ॥३ सय सन्मत्त ज० ला १-१-३॥
वीअं सयं [सु. १. बीयसयदसुद्देसनामपरूवणं] १. आणमति १ समुग्धाया २ पुढवी ३ इंदिय ४ णियठ ५ भासा य ६। देव ७ सभ ८ दीव ९ अत्थिय १० वीयम्मि सदे दसुद्देसा ॥१॥ [पढमो उद्देसो 'आणमति'] [सु. २. पढमुद्देसस्सुवुग्धाओ]] २ तेण कालेणं तेणं समएणं रायगिहे नामं नगरे होत्था। वण्णओ। सामी समोसढे । परिसा निग्गता। धम्मो कहितो । पडिगता परिसा। तेण कालेणं तेण समएणं जेट्टे अंतेवासी जाव पज्जुवासमाणे एव वदासी- [सु. ३. एगिदिएसु ऊसासाइपरूषणं] ३ जे इमे भंते । बेइदिया तेइदिया चउरिदिया पंचिंदिया जीवा एएसि ण आणाम वा पाणामं वा उस्सासं वा नीसासं वा जाणामो पासामो। जे इमे पुढविक्काइयाँ जाव वर्णसतिकाइया एगिदिया जीवा एएसि आणाम वा पाणामं वा उस्सास वा निस्सास वा ण याणामो ण पासामो, एए वि य णं भते । १ यद्यपि प्रथमशतके आदौ एव विषयसग्रहणी गाथा विद्यते, सा वृत्तिकारेण व्याख्याताऽपि, परन्तु अस्य द्वितीयशतकस्थादाविय सङ्ग्रहणीगाथा वृत्तिकृलघुवृत्तिकद्भया व्याख्याता नास्ति, तथापि श्रीजम्बूसूरिमहाराजस्यातिप्राचीनतमे व्याख्याप्रज्ञप्तिसूत्राद” एषा सङ्ग्रहणीगाथा यथोपलब्धा तथैवात्र मूलवाचनाया स्वीकृताऽस्ति । नोपलभ्यते गाथेय जे०-लो० सूत्रादर्शयो । विद्वद्वर्यागमप्रभाकर मुनिवर्यश्रीपुण्यविजयसशोधितभगवतीसूत्रसत्ताविय गाथा उद्देशकस्यादावित्यरूपा ताडपत्रीयवृत्ति- प्रतलिखिताऽस्ति-बीए खदय १ समुघाय २ पुढवि ३ तह इदियऽनउत्थी य ४-५ । मन्नामि ६ देव नयरी ८ समयक्खेतस्थिकाया य ९-१०॥ ला० ला १-२-३ प्रतिषु मुद्रिते चेय गाथा इत्यरूपाऽस्ति-उसास हृदए वि य १ समुग्धाय २ पुढार्वेदिय ३-४, भन्नउत्थि ५ भासा य ६ । देवा य ७ चमरचचा ८ समयक्खित्त ९ ऽस्थिकाय १० बीयसए । नवर मुद्रितेऽस्या गाथाया आदौ 'गाहा' इति पदमस्ति ॥ २ तेण कालेण २ रायगिहे समोसरण। भगव गो० जाव एवं वदासी ज० ॥ ३ °वासी इदभूती णाम अणगारे जाव पन्जु ला०॥ * बंदिया तेंदिया ला०॥ ५ एतेसि ण माहार चा णीहार वा ऊसास वा णीसास वा ज०॥ ६ ण जीवाण मा लो० ॥ ७ या ४ एगिदिया ज०॥ ८ णप्फइकाइया जीवा लों॥ ९ ण माहारवाणया ज०॥१० जाणा' ला०॥ ११ एएण ला। एएसि ण भते । लो०॥
७२
वियाहपण्णत्तिसुतं [स०१ उ०१०-सु. ३]]
[सु. ३ निरयगईए उवघातस्स विरहकालो]
३ निरयगती णं भंते । केवतियं कालं विरहिता उववातेणं पण्णता ?
गोयमा । जहन्नेणं एकं समय, उक्कोसेणं बारस मुहुत्ता। ऐवं वकंतीपदं
भाणितन्वं निरवसेसं।
सेवं भंते । सेवं भंते । ति जाव विहरति ।
। दसमो।
॥ पढमं संतं समत्तं॥
५
-----
१. उववाएण। एवं धक्कनीपद सम्व (पाणपणामुत्तस्म छट्ट पद)। थारम य० गाहा
(पण्णवणा सु० ५५९ पृ० १६३)। सेर भते । ज०॥ २. पर जार पस्कनीए पट भा'
ला३ । एर जाच घस्कनीए माला ॥३ मय सन्मत्त ० रा १-१-३॥
बीअं सयं [सु. १. वीयसयदसुद्देसनामपरूवणं] १. आणेमति १ समुग्घाया २ पुढवी ३ इंदिय ४ णियंठ ५ भासा य ६। देव ७ सम ८ दीव ९ अस्थिय १० वीयम्मि सदे दसुद्देसा ॥१॥ [पढमो उद्देसो ‘आणमति'] [सु. २. पढमुद्देसस्सुबुग्याओ] २ तेणं कालेणं तेणं समएणं रायगिहे नामं नगरे होत्या। वण्णगो। सामी समोसढे । परिसा निग्गता | धम्मो कहितो । पडिगता परिसा। तेणं कालेणं तेणं समएणं जेढे अंतेवासी जाव पज्जुवासमाणे एवं वदासी- १० [सु. ३. एगिदिएसु ऊसासाइपरूपणं] ३. जे इमे भंते । बेइदिया तेइंदिया चउरिदिया पंचिंदिया जीवा ऐएसि आणाम वा पाणामं वा उस्सासं वा नीसासं वा जाणामो पासामो । जे इमे पुढविक्काइयाँ जाव वर्णस्सतिकाइया एगिदिया जीवा एएसि णे आणामं वा पाणाम वा उस्सासं वा निस्सासं वा ण याणामो ण पासामो, एए वि य णं भते । ण १ यद्यपि प्रथमशतके आदौ एव विषयसग्रहणी गाथा विद्यते, सा गृत्तिकारेण व्याख्याताऽपि, परन्तु अस्य द्वितीयशतकस्यादाविय सङ्ग्रहणीगाथा वृत्तिकृलघुवृत्तिकृया व्याख्याता नास्ति, तथापि श्रीजम्बूसूरिमहाराजस्यातिप्राचीनतमे व्याख्याप्रज्ञप्तिसूत्रादर्श एषा सङ्ग्रहणीगाथा यथोपलब्धा तथैवात्र मूलवाचनाया स्वीकृताऽस्ति । नोपलभ्यते गाथेय जे०-लों० सूत्रादर्शयो । विद्वद्वर्यआगमप्रभाकर मुनिवर्यश्रीपुण्यविजयसशोधितभगवतीसूत्रवृत्ताविय गाथा उद्देशकस्यादावित्थरूपा ताडपत्रीयगृत्ति- प्रतलिखिताऽस्ति-बीए खदय १ समुघाय २ पुढवि ३ वह इदियऽन्नउत्थी य ४-५ । मन्नामि ६ देव ७ नयरी ८ समयक्खेत्तऽस्थिकाया य ९-१०॥ ला० ला १-२-३ प्रतिषु मुद्रिते चेय गाथा इत्थरूपाऽस्ति-उसास खदए वि य १ समुग्धाय २ पुढविदिय ३-४, अन्नउत्थि ५ भासाय ६ । देवा य ७ चमरचचा ८ समयक्खित्त ९ ऽस्थिकाय १० बीयसए । नवर मुद्रितेऽस्या गाथाया आदौ 'गाहा' इति पदमस्ति ॥ २ तेण कालेण २ रायगिहे समोसरण भगव गो० जाव एव वदासी ज० ॥ ३ 'वासी इदभूती णाम मणगारे जाव पन्जु ला॥ ४ बंदिया तेंदिया ला०॥ ५ एतेसि ण आहार वा णीहार वा उसासं वा णीसास वा ज०॥ ६ ण जीवाण मा लो० ॥ ७ या ४ एगिदिया ज०॥ ९ ण आहार वा ४ ण या ज०॥ १० गजाणा ला०॥ ११ एएणला.। एएसि ण भते। लो० ॥ णप्फइकाइया जीवा लों॥
४ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०२ उ०१ जीवा आणमंति वा पाणमंति वा उस्ससंति वा नीससति वा हता, गोयमा । एए वि य णं जीवा आणमंति वा पाणमंति वा उससंति वा नीससति वा। [सु. ४-७. जीव-चउवीसदंडएसु ऊसासाइदन्नसरूवपरूवणाइ] ४. [१] किं ण मंते । एते जीवा आणमंति वा पाणमति वा उससंति ५ वा नीससंति वा ? गोयमा । दव्वतो ण अणतपैएसियाई दव्वाई, खेत्तओ' णं असंखेनपएसोगाढाई, कालओ अन्नयरद्वितीयाई, भावओ वण्णमताई गंधमंताई रसमंताई फासमंताई आणमति वा पाणमंति वा ऊससंति वा नीससंति वा । [२] जाई भावओ वण्णमंताई आण० पाण० ऊस० नीस० ताइ किं एगवण्णाई आणमंति पाणमंति उस० नीस०१ आहारगमो नेयव्वो जांव १० ति-चउ-पंचदिसि । ५. किं णं भते । नेरइया आ. पा. उ० 'नी०१ ते चेव जाव नियमा आ० पा० उ. नी । जीवा एगिदिया वाघाय-निवाघाय भाणि- यव्वा। सेसा नियमा छदिसि । ६ वाउयाए ण मते । वाँउयाए चेव आणमंति वा पाणमंति वा ऊससति १५ वा नीससंति वा ? हता, गोयमा । वाउयाए ण वाउयाए जाव नीससंति वा । । १ 'माणमति, पाणमति, ऊससति, नीससति' इत्येतेषा पदानां विषये आचार्यश्रीमलयगिरिकृत प्रज्ञापनावृत्ती एव स्पष्टीकरणम्-"आणमति' आनन्ति 'अन् प्राणने' इति धातुपाठात्, मकार मलाक्षणिक । एवमन्यत्रापि यथायोग परिभावनीयम् । अथवा आनमन्ति प्राणमन्ति इति 'णम् प्रहृत्वे' इत्यस्य द्रष्टव्यम्, धातूनामनेकार्थतया श्वसनार्थत्वस्य अपि अविरोध । अपरे आचक्षते-'आनन्ति प्राणन्ति' इत्यनेन अन्त स्फुरन्ती उच्छ्वासनि श्वासक्रिया परिगृह्यते, 'उच्छरसन्ति नि श्वसन्ति' इत्यनेन तु बाह्या"-पृ २२० ॥ ३ कि भते । लो। किन्द भते जीवा ला० ॥ ३ माणामति ज० ॥ ४ पदेसयाइ ला० ॥ ५ भो अणतपए लो० ॥ ६ पतेसो ज० ॥ ७ चण्णमताइ जाव फासमताइ जथा भाधारगमो जाव निवाचायण छहिमि वायात पडु सिय तिदिसि जाव सम्वप्पणताते आणमति वा कि जज.॥ ८ "आहारगमो नेयचो त्ति प्रज्ञापनाष्टाविंशतितमाहारपदोस्तमूनपद्धतिरिहाध्येयेत्यर्थ " इनि अर०॥ ९ जाव पच लो० ला०॥ १० नी० एव चेव णियमा लिहिसि। एव जार वैमाणिया। प्रगिदिशसु णिव्याधा तो अवसैमेसु णियमा छहिपि ज०॥ ११ नियमा हिम आ० पा० उ० नी । जीगिडिया ली। नियमा छसि आणमति या पाणमनि या ऊ णी 1 जीगिदिया ला॥ १२ "मनुगेपाट, व्यापातनिर्व्याघातवन्तो भनितम्या । इह चैव पाठेऽपि निपातमन्द पूर्व दटव्य तदभिरापस्य सूने तथैव दृश्यमानत्वान्" इति अ१०॥ १३ वाउयाण लो. ला०॥ १४ घाउमा चेव ज.॥ १५ चा? गो० बाट लो॥ १६ इता, गोला बाउमाने ण वाउगा एव भागमनि या ११३०॥
७५ सु०४-८] जीव-चउवीसदंडएसु ऊसासाइदव्वसरुवपरूवणाइ ७. [१] वाउयाए णं भंते । वाउयाए चेव अणेगसयसहस्सखुत्तो उद्दाइत्ता उद्दाइत्ता तत्थेव भुनो भुज्जो पचायाति १ हंता, गोयमा! जान पञ्चायाति । [२] से भंते किं पुढे उद्दाति ? अपुढे उद्दाति ? गोयमा ! पुढे उद्दाइ, नो अपुढे उद्दाइ। [३] से भंते । कि ससरीरी निक्खैमइ, असरीरी निक्खेमइ १ गोयाँ । सियं ससरीरी निक्खमइ, सिय असरीरी निक्खमइ । से केणटेणं भंते । एवं बुच्चइ सियं ससरीरी निक्खमइ, सिय असरीरी निक्खमइ १ गोयमा । वाउयायस्स णं चत्तारि सरीरया पण्णता, तं जहा-ओरालिए वेउविए तैयए कम्मए । ओरालिय-वेउव्वियाइ विप्पंजहाय तेय-कम्मएहिं निक्खमति, से तेणटेणं गोयमा। एवं वुच्चइ-सिय ससरीरी सिय असरीरी निक्खमइ । [सु. ८-९. उपसंत-खीणकसाईणं निग्गंथाणं संसारभमण-सिद्धिगमणपरूवणं] 6. [१] मैंडाई णं भंते । नियंठे नो निरुद्धभवे, नो निरुद्धभवपक्चे, नो पहीणसंसारे, णो पहीणसंसारवेदणिन्ने, णो वोच्छिण्णसंसारे, णो वोच्छि- ण्णसंसारवेदणिज्ने, नो निट्ठियडे, नो निट्ठियट्ठकरणिन्ने पुणरवि इत्तत्थं हवमा- १५ गच्छति ? हंता, गोयमा । मडाई ण नियंठे जाव पुणरवि इत्तत्थं हव्वमागच्छइ । [२] से णं भते । किं ति वत्तव्य सिया ? गोयमा । पाणे त्ति वत्तव्व सिया, भूते ति वत्तव्वं सिया, जीवे त्ति वत्तव्वं सिया, सत्ते ति वत्तव्वं सिया, १ तथैव २ भुज्जो २ ला०। तथैव तत्थेव भुजं०॥२ से त भ० ज०॥ ३ किं सरीरी नि' ज. लों० ला०॥ ४-५ निकमइ ज०॥ ६ मा सरी० णिक्मइ, णो असरीरी णिक्मति ज०॥७,९ सिय सरीरी लो० ला०n८ एव० सरीरी णि०, णो असरीरी ज०॥ १० घाउकाइयाण चत्तारि सरीरा ५० ज०॥ ११. तेयते ज० ॥ १२ विप्पहाय लों॥ १३ तेया-कम्म ज० ॥ १४ से तेणटेण । ८. मडा लों० ला०॥ १५ वु० ससरीरी णिक, णोऽसरीरी णिकमति । ज० ॥ १६ मडायी ण लों० । मयायी ण ज० । “मडाई मृतादी-प्रासुकभोजी, उपलक्षणत्वादेषणीयादी चेति दृश्यम् ।" इति भवृ० । “मृतम्-याचितम् अत्ति इति मृतादी। 'द्वे याचितायाचितयो यथासख्य मृतामृते'-अमरको. द्वितीयका० वैश्यव० श्लो. ३ । 'मृत तु याचितम्' अभिधानचिन्ता. मर्त्यका० श्लो. ८६६।" इति सम्पा०॥ १७ णो पधीणससारवेयणिज्जे ॥ १८ "इत्तत्य ति इत्यर्थम्-एतमर्थम्" इति अनु० । इत्यत्त अवृपा०॥
७६ वियाहपण्णत्तिसुतं [स०२ उ०१ विष्णू ति वत्तव्यं सिया, वेदा ति वत्तव्वं सिया-पाणे भूए जीवे सते विष्णू वेदा ति वत्तव्य सिया । से केणगुण भते । पाणे ति वत्तव्वं सिया जाव वेदा ति वत्तव्बं सिया! गोयमा ! जम्हा आणमइ वा पाणमइ वा उस्ससइ वा नीससइ वा तम्हा पाणे ति वत्तव्वं सिया। जम्हा भूते भवति भविस्सति य तम्हा भूए त्ति ५ वत्तव्वं सिया । जम्हा जीवे जीवइ जीवतं आउयं च कम्मं उवजीवह तम्हा जीवे ति वत्तव्वं सिया। जम्हा सत्ते सुभासुभेहिं कम्मेहिं तम्हा सत्ते त्ति वत्तच्वं सिया। जम्हा तित्त-कड्य-कसायंबिल-महुरे रसे जाणइ तम्हा विणू ति वत्तव्य "सिया। जम्हा वेदेइ य सुह-दुक्ख तम्हा वेदा ति वत्तव्य सिया। से तेणद्वेणं जाव पाणे ति वतन्वं सिया जाव वेदा ति वृत्तवं सिया। ९. [१] मडाई णं भते । नियंठे निरुद्धभवे निरुद्धभवपवंचे जाव निहियद्वकरणिन्ने यो पुणरवि ईतत्थं हब्वमागच्छति ? हता, गोयमा । मैंडाई णं नियंठे जाव नो पुणरवि ईत्तत्थं हवमागच्छति । [२] से णं मंते । किं ति वत्तन्वं सिया १ गोयमा । सिद्धे त्ति वत्तव्वं सिया, बुद्धे ति वत्तव्वं सिया, मुत्ते ति वत्तव्यं०, पारंगए ति व०, परपरगए १५ ति व०, सिद्धे बुद्धे मुत्ते परिनिबुडे अतकडे सव्वदुक्खप्पहीणे ति वत्तव्य सिया । सेवं भते । सेवं भंते । ति भगवं गोयमे समणं भगवं महावीर वंदइ नमसइ, २ संजमेणं तवसा अप्पाणं भावमाणे विहरति । [सु. १०. भगवओ महावीरस्स रायगिहाओ विहारो] १०. तए णं समणे भगव महावीरे रायगिहाओ नगराओ गुणसिलाओ २० चेझ्याओ पडिनिक्खमइ, पडिनिक्खमित्ता बहिया जणक्यविहारं विहरइ । सु. ११-५४. खंदयपरिव्यायगवुत्ततो] सु. ११. भगवओ महावीरस्स करंगलानयरीए समोसरग] ११. तेणं कालेण तेणं समएणं कयगला नाम नगरी होत्था । वण्णओ। तीसे ण कयंगलाए नगरीए बहिया उत्तरपुरस्थिमे दिसीमागे छत्तपलासए नाम इत्यच ला. विना ।। १ ण पाणे लो० ॥ २ जम्हा सुमासुमेहिं कामेहि तम्हा ला०॥ ३ विन्न ति ला० ॥ सिया। वेदेति य लो. विना ॥ ५, ७ मडायी ण लो० ॥ ६, ९ पारए नि लो० ॥ १० गोयमो लो० ॥ ११ महावीरे भक्ष्या कयाई पाडिहारिय पीढफलगसिजासथारग पप्पिणह, २ राय लोस० ॥
७७ सु०९-१३] खंदगपरिवायगवुत्तंतो चेइए होत्था । वण्णओ'। तए णं समणे भगवं महावीरे उप्पण्णनाण-दंसणधरे जीव समोसरणं । परिसा निग्गच्छति। [सु. १२. सापत्थीवत्थव्यखंदयपरिव्यायगपरिचओ] १२. तीसे ण कयंगलाए नगरीए अदूरसामंते सावत्थी नामं नयरी होत्था । वण्णओ। तत्थ ण सावत्थीए नयरीए गद्दभालस्स अंतेवासी खंदए नामं ५ कच्चायणसगोत्ते परिवायगे परिवसइ, रिउव्वेद-जजुब्वेद-सामवेद-अथव्वणवेर्द इतिहासपंचमाण निघंटँछट्ठाणं चंउण्हं वेदाणं संगोवंगाणं सरहस्साणं सारएं वारए पारए सडंगवी सद्वितंतविसारए संखाणे सिक्खा-कप्पे वागरणे छंदे निरुते जोतिसामयणे अन्नेसु य बहूसु बंभण्णएसु पारिव्वायएसु य नयसे सुपरिनिहिए यावि होत्था। [सु.१३-१६. खंदयपरिव्वाययं पइ पिंगलयनियंठस्स सअंत-अणंतलोगाइपिसए पुच्छा खंदयस्स तुसिणीयत्तं च १३. तत्थ णं सावत्थीए नयरीए पिंगलए नामं नियंठे वेसीलियसावए परिवसइ । तए ण से पिंगलए णामं णियठे वेसालियसावए अण्णदा कैयाई जेणेव खंदए कच्चायणसगोत्ते तेणेव उवागच्छइ, २ खंदगं कच्चायणसगोतं इणमक्खेव १५ १ भो। तेण कालेण ते २ समणे ला०॥ २ "इह 'थावत्' करणात् 'अरहा जिणे केवली सवण्णू सव्वदरिसी आगासगएण छत्तेण' इत्यादि समवसरणान्त वाच्यम्" इति अवृ०॥ ३ "गर्दभाल' अभिधानपरिव्राजकस्य" अपृ० । गहभालिस्स जे० विना । उत्तराध्ययन सूने अष्टादशमे 'सजइज'नामके अध्ययने 'गद्दभालि 'नामकस्य अनगारस्य उल्खो विद्यते एवम्- "गद्दभालिस्स भगवभो अणगारस्स अन्तिए" गा० १९ “गद्दभाली ममायरिया विजाचरणपारगा" गा० २२ । “ गद्दभालिं अणगार" काम्पिल्यपुरतीर्थकल्पे २५॥ ४ °णस्स- गो' ला०, अस्या प्रतौ सर्वत्र ‘णस्सगो' ईदृश पाठः॥ ५ महन्ववेद जे० ॥ ६ “षष्ठीबहुवचनलोपदर्शनाद् ऋग्वेद-यजुर्वेद-सामवेदाथर्ववेदानाम्" इति अवृ०॥ ७ "निघण्टो नामकोश " अवृ०। निरुक्त सस्कृतशब्दकोशे च “निघण्टुर्नामसब्ग्रह " (हैम० देवका० २लो० २५८) इति 'निघण्टु' शब्द प्रतीत ॥ ८ चउण्ह लों॥ ९ 'ए धारए पार° ला० अरपा० ॥ १० "कापिलीयशास्त्रपण्डित " अर० । नन्दिसूत्रेऽपि अस्य ग्रन्थस्य नाम आयातम् । अस्य विशेषपरिचय तत्त्वसग्रहनामके चौद्धन्यायग्रन्थे ग्रन्थनाम्ना परिचये द्रष्टव्य ॥ ११ वाकरणे लों० ला०॥ १२ चेसालिसा लों० ला०, अनयो सर्वत्रेत्य पाठ । “विशाला-महावीरजननी, तस्या अपत्य इति वैशालिक -भगवान्" अपृ०॥ १३ कदायि लों॥ १४ णस्सगो ला०, अस्या प्रतौ सर्वत्र 'णस्सगो' ईदृश पाठ ॥
७६ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०२ उ०१ विण्णू ति वत्तव्वं सिया, वेदा ति वत्तव्वं सिया-पाणे भूए जीवे सत्ते विण्णू वेदा ति वतव्वं सिया। से केणटेणं' भंते । पाणे त्ति वत्तव्यं सिया जाव वेदा ति वत्तव्वं सिया १ गोयमा । जम्हा आणमइ वा पाणमइ वा उस्ससइ वा नीससइ वा तम्हा पाणे ति वत्तव्वं सिया। जम्हा भूते भवति भविस्सति य तम्हा भूए ति ५ वत्तव्यं सिया । जम्हा जीवे जीवइ जीवत्तं आउयं च कम्म उवजीवइ तम्हा जीवे त्ति वत्तव्वं सिया । जम्हा सत्ते सुभासुभेहिं कम्मेहिं तम्हा सत्ते त्ति वत्तव्वं सिया। जम्हा तित्त-कडुय-कसायंबिल-महुरे रसे जाणइ तम्हा विणू ति वत्तव्वं 'सिया । जम्हा वेदेइ य सुह-दुक्खं तम्हा वेदा ति क्त्तव्वं सिया। से तेणटेणं जाव पाणे त्ति वत्तव्य सिया जाव वेदा ति वतन्वं सिया। ९. [१] मडाई गं भते । नियंठे निरुद्धभवे निरुद्धभवपवंचे जाव निडियट्टकरणिन्ने णो पुणरवि ईतत्थ हव्वमागच्छति १ हंता, गोयमा । मँडाई णं नियंठे जाव नो पुणरवि ईतत्थ हन्वमागच्छति । [२] से णं मंते । किं ति वत्तव्यं सिया ? गोयमा । सिद्धे ति वत्तव्वं सिया, बुद्धे ति वत्तव्वं सिया, मुत्ते ति वत्तव्वं०, पारंगए ति व०, परंपरगए त्ति व०, सिद्धे बुद्धे मुत्ते परिनिव्वुडे अतकडे सव्वदुक्खप्पहीणे ति वत्तव्वं सिया। सेवं भंते । सेवं भते । त्ति भगव गोयमे समण भगव महावीरं वंदइ नमंसइ, २ संजमेणं तवसा अप्पाण भावेमाणे विहरति । [सु. १०. भगवओ महावीरस्स रायगिहाओ विहारो] १० तए णं समणे भगव महावीरे रायगिहाओ नगराओ गुणसिलाओ २० चेइयाओ पडिनिक्खमइ, पडिनिक्खमित्ता पहिया जणवयविहार विहरइ । [सु. ११-५४. खंदयपरिवायगवुत्तंतो] [सु. ११. भगवओ महावीरस्स कयंगलानयरीए समोसरणं] ११ तेण कालेणं तेणं समएण कयंगला नाम नगरी होत्था । वण्णओ। तीसे ण कयगलाए नगरीए वहिया उत्तरपुरस्थिमे दिसीभागे छत्तपलासए नामं १ ण पाणे लो० ॥ २ जम्हा सुभासुमेहिं कामेहिं तम्हा ला० ॥ ३ विन ति ला० ॥ ४ सिया। वेदेति य लो. विना ॥ महायी ण लो०॥ ६, ८ इत्यत्त ला० विना ॥ ९ पारए त्ति लो० ॥ १० गोयमो लॉ० ।। ११ महागीरे अन्नया कयाई पाढिहारिय पीढफलगसिजासपारग पञ्चप्पिणइ, २ राय लोंस०॥
७८ वियाहपण्णत्तिसुतं [स०२ उ०१ पुच्छे-मार्गहा । किं सते लोके, अणते लोके १, सअंते जीवे अणते जीवे २, सअंता सिद्धी अणंता सिद्धी ३, समते सिद्धे अणते सिद्धे ४, केण वा मरणेणं मरमाणे जीवे वड्ढति वा हायति वा ५१ ऍतावं ताव आयक्खाहि बुच्चमाणे एवं । १४. तए णं से खंदए कच्चायणसगोत्ते पिंगलएणं णियंठेणं वेसाली- ५ सावएणं इणमक्खेवं पुच्छिए समाणे सकिए कंखिए वितिगिंछिएं भेदसमावन्ने कलुसमावन्ने णो संचाएइ पिंगलयस्स नियंठस्स वेसॉलियसावयस्स किंचि वि पमोक्खमक्खाइउं, तुसिणीए संचिट्ठइ । १५ तए णं से पिंगलए नियंठे वेसालीसावए खंदय कच्चायणसगोतं दोच्चं पि तच्चं पि इणमक्खेवं पुच्छे-मागहा। किं सोते लोए जाव केण १० वा मरणेणं मरमाणे जीवे वड्ढइ वा हायति वा ? एतावं ताव आइक्साहि वुच्चमाणे एवं। १६. तए णं से खंदए कवायणसगोत्ते पिंगलएण नियठणं वेसालीसावएण दोचं पि तचं पि इणमक्खेवं पुच्छिए समाणे सकिए कंखिए वितिगिच्छिए भेद- समावण्णे कलुसमावन्ने नो संचाएइ पिंगलयस्स नियंठस्स वेसालिसावयस्स किंचि १५ वि पैमोक्खमक्खाइउं, तुसिणीए सचिट्ठइ । [सु. १७-१९. कयंगलानयरीसमोसरियस्स भगवती महावीरस्सतिए सावत्थीनयरीओ खंदयस्स आगमणं] १७ तए णं सावत्थीए नयरीए सिंघाडग जाव महापहेसु महया जण- सम्मदे इ वा जणवूहे इ वा परिसा निग्गच्छइ । तए णं तस्स खदयस्स कवायण- २० सगोतस्स बहुजणस्स अतिए एयमहूँ सोचा निसम्म इमेयारूवे अज्झथिए १. पुच्छेइ-मगहा' ला० ॥ २ "मागह त्ति मगधजनपदजातत्वाद् मागध, तस्य आमन्त्रणम् हे मागध !" अ०॥ ३ किं सामन्ते लो०, अत्र प्रतौ 'समत' इत्यस्य स्थाने सर्वत्र 'साअत' इत्येष पाठ ॥ ४ एत्ताव वाव लो। एवाव ता मा ला०॥५ माइक्खाहि युद्धमाणो लो.॥ ६. गिच्छिए लो० ॥ ७ पिंगलस्स लों॥ सालिसा लॉ1 सालीसा ला०॥ ९ पि एयमक्खेव पुच्छेह सते ला०॥ १० एताव ताव मायिक्सालों । एताव वा ला० ॥ ११ सचाति पिं ला० ॥१२ "प्रमुच्यते पर्यनुयोगवन्धनाद् भनेन इति प्रमोक्षम-उत्तरम्" अब० ॥ १३ णगरीए महया जणसहे ति वा जणवूहे वि चा लों० ला०॥ १४ जणसहे इ वा अपा० ॥ ५ "अत्रेदमन्यद् दृश्यम्" इति निर्देशपूर्वक वृत्तावय पाठो निष्टसित ---"जणगेले इ वा जणकलक्ले इ वा जणुम्मी इ वा जणुकलिया इ वा अणसन्निवाए इ वा बहुजणो अनमनस्स एवमाइक्खइ ४-एव खल देवाणुप्पिया। समणे : आइगरे जाव सपाविउकामे पुवापुब्धि मि सु०१४-१८] खंदगपरिवायगवुत्तंतो चिंतिए पत्थिए मणोगए संकप्पे समुप्पजित्था-<''एवं खलु समणे भगवं महावीरे, कयंगलाए नयरीए बहिया छत्तपलासए चेइए संजमेणं तवसा अप्पाणं भावेमाणे विहरइ । तं गच्छामि गं, समणं भगवं महावीरं वदामि नमसा कलाणं मंगलं देवतं चेतियं पज्जुवासित्ता इमाई च णं एयारूवाइं अट्ठाई ५ हेऊई पसिणाई कारणाई वागरणाइं पुच्छित्तएँ' त्ति कट्ठ एव संपेहेइ, २ जेणेव परिवायावसहे तेणेव उवागच्छइ, २ ता तिदंडं च कुंडियं च कंचणियं च करो- डिय च मिसियं च केसरिय च छन्नालयं च अंकुसय च पवित्तय च गणेत्तियं च छत्तयं च वाहणाओ य पाउयाओ य धाउरत्ताओ य गेहइ, गेण्डइत्ता परिव्वा- यावसहाओ पडिनिक्खमइ, पडिनिक्खमित्ता तिदंड-कुंडिय-कचणिय-करोडिय- १० मिसिय-केसरिय-छन्नालय-अंकुसय-पवित्तय-गणेत्तियहत्थगए छत्तोवाहणसजुत्ते धाउरत्तवत्थपरिहिए सावत्थीए नगरीए मझमज्झेणं निग्गच्छइ, निग्गच्छित्ता जेणेव कयंगला नगरी जेणेव छत्तपलाँसए चेइए जेणेव समणे भगवं महावीरे तेणेवं पहारेत्थ गमणाए। १८. [१] 'गोर्यमा ।' इ समणे भगवं महावीरे भगवं गोयमं एवं १५ वयासी–दैच्छिसि णं गोयमा । पुव्वसंगतियं । चरमाणे गामाणुगाम दुइज्जमाणे कयगलाए नगरीए छत्तपलासए बेइए अहापडिरूव उग्गह उग्गिण्हित्ता सजमेण तवसा अप्पाण भावमाणे विहरइ। त महप्फल खलु भो देवाणुप्पिया। तहारूवाण अरहताण भगवताण नाम गोयस्स वि सवणयाए किमग पुण अभिगमण वदण नमसण पडिपुच्छण-पज्जुवासणयाए 2 एगस्स वि आरियस्स धम्मियस्स सुवयणस्स सवणयाए किमग पुण विउलस्स अट्ठस्स गहणयाए . त गच्छामो ण देवाणुप्पिया! समण भगव महावीर बदामो नमसामो सकारेमो सम्माणेमो कल्लाण मगल देवय चेइय पज्जुवासामो। एय णे पेच्चभव हियाए सुहाए खमाए निस्सेयसाए आणुगामियत्ताए भविरसइ त्ति कुटु बहवे उग्गा उग्गपुत्ता एव भोगा राइण्णा खत्तिया माहणा भडा जोहा मलई लेच्छई अन्ने य बहवे राईसर-तलवर माड विय कोड विय-इन्भ-सेटि-सेणावइ सत्यवाहपभियओ जाव उक्किट्ठसीहनाय बोल कलथलरवेण समुहरवभूय पिव करेमाणा सावत्थीए नयरीए मज्झमझेण निग्गच्छति"। अस्य समप्रस्य पाठस्य धृत्तौ विवरणमपि कृतम् ।। १.<>एतच्चिद्वयान्तर्गत पाठो जे० लों-ला० आदर्शेषु नास्ति, नापि च वृत्ती व्याख्यात । २ °य सपज्जु लों०॥ ३ एति कट्टो एच ला०, अस्यां प्रतौ 'बहु' स्थाने 'कहो' इत्येव पाठ ॥ छैनालय चला०॥५ गणत्तिय चला.n६ तिदड कुडिय कचणिय करोडिय भिसेयकेसरिय रा०॥ ७ कयगलाए गगरीए जेणेव ला० ॥ ८ लासचेइए लो० ॥ ९ व उवागच्छद, रत्ता पहारेत्य ला० ॥ १० 'गोयमा इत्ति गौतम ! इति-एवम् आमन्त्र्य अथवा (गोतम ! ) अयि इति आमन्त्रणार्थमेव" अ१०। “गौतमादि श्रमणो भगवान् , अर्थात् गौतमस्य आदिभूत " इति मलयगिरय रायपसेणयियसूत्रवृत्तौ ॥११ दच्छिहि ण लोग दच्छिहिसि ण ला०॥
८० वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०२ उ०१ [२] के मंते १ खंदय नाम । [३] से काहे वा? किह वा ? केवच्चिरेण वा एवं खलु गोयमा । तेणं कालेणं २ सावत्थी नाम नगरी होत्था। वण्णओ। तत्थ ण सावत्थीए नगरीए गद्दमालस्स अंतेवासी खंदए णाम कच्चायणसगोते परिवायए परिवसइ, तं चैव ५ जाव जेणेव ममं अंतिए तेणेव पहारेत्थ गमणाए। से य अदूरांइते बहुसंपत्ते अद्धाणपडिवन्ने अंतरापहे वट्टइ ।अज्जेव णं दच्छिसि गोयमा ।। [४] ' मंते । ति मगवं गोयमे समण भगवं वंदइ नमसइ, २ एवं वदा- सी-पहू णं मंते | खंदए कचायणसगोते देवाणुप्पियाणं अतिए मुंडे भवित्ता णं अगाराओ अणगारियं पन्नइत्तए? इंता, पभू । १९. जावं च णं समणे भगवं महावीरे भगवओ गोयमस्स एयम8 परिकहेइ तावं च से खंदए कबायणसगोते तं देस हवमागते । १० [सु. २०-२२ खंदय-गोयमपण्हुत्तरे भगवओ महावीरस्स परिचओ, खंदयकयं महावीरस्स बंदणाइ] २० [१] तए णं भगवं गोयमे खंदयं कचायणसगोत अदूरआगय १५ जाणित्ता खिप्पामेव अब्मुडेति, खिप्पामेव पन्चुवगच्छइ, २ जेणेव खदए कवायण- सगोते तेणेव उवागच्छइ, २ ता खदयं कच्चायणसगोतं एवं वयासी- 'हे खंदया, सागयं खंदया, सुसागयं खंदया।, अणुरागयं खंदया , सागयमणुरागयं खदया। । से नूण तुमं खदया। सावत्थीए नयरीए पिंगलएण नियठेणं वेसालियसावरण इणमक्खेवं पुच्छिए 'मागहा। किं सअते लोगें अणंते लोगे? एवं तं चेव' जेणेव इहं तेणेव हब्वमागए। से नूणं खंदया। अत्थे समत्थे ? हंता, अत्थि। १ अविए खदए ते ला० ॥२ पाहारेत्य लो० ॥ ३ रायिते लो० ॥ ५ ण पेच्छसि लो। गदच्छसि ला० ॥ ५ मुडिए भ° लो० ॥ ६ वेसालिसा लो० ला०॥ ७ किं साते लोके एव व चेव लो० ॥ ८ लोके ला०॥ ९ भ? सम?? लो० ला० अपा० । "मूलपाठगतस्य 'अत्ये समत्ये' इति पदस्य' 'अस्ति एष अर्थ ' इत्यर्थ अर्थात् अस्मिन पाठे पदनयम् , मकारश्च आपत्वात् आगमिक | 'अढे समद्दे' इति पाठान्तरे 'अर्थ समर्थ ' इत्येव पदद्वयम् , काया च प्रश्नानयनम्। समर्थ -सुगत" इति वृतिव्यारया तात्पर्यम्-सम्पा०॥
सु० १९-२२] खंदयकयं भगवओ महावीरस्स बंदणाह [२] तए णं से खंदए कचायणसगोत्ते भगवं गोयम एवं वयासी-से केस ण गोयमा। तहारूवे नाणी वा तवस्सी वा जेणं तव एस अडे मम ताव रहस्स- कडे हब्बमक्खाए, जओ णं तुम जाणसि१। तए णं से भगवं गोयमे खंदयं कच्चायणसगोतं एवं क्यासी-एवं खलु खंदया। मैम धम्मायरिए वमोवएसए समणे भगवं महावीरे उप्पन्नणाण-दंसणधरे अरहा जिणे केवली तीय-पच्चुप्पन्न- ५ मणाघ्यवियाणए सवण्णू सनदरिसी जेण मम एस अहे तव ताव रहस्सकडे हव्वमक्खाए, जओ णं अह जाणामि खदया ।। [३] तए ण से खंदए कचायणसगोत्ते भगवं गोयम एवं वयासी- गच्छामो णं गोयमा । तव धम्मायरियं धम्मोवदेसय समणं भगवं महावीर वदामो णमसामो जाव पज्जुवासामो। अहासुह देवाणुप्पिया। मा पडिबंधः । [४] तए ण से भगव गोयमे खदएण कच्चायणसगोत्तेण सद्धि जेणेव समणे भगव महावीरे तेणेवं पहारेत्थ गमणयाए। २१ तेण कालेणं २ समणे भगव महावीरे वियंडभोई याऽवि होत्था। तए ण समणस्स भगवओ महावीरस्स वियंडभोगिस्स सरीरयं ओरालं सिंगारं कलाणं सिव धणं मंगलं सस्सिरीयं अणलकियविभसिय लक्खण-वंजणगुणोववेयं १५ सिरीए अतीव २ उवसोभेमाणं चिट्ठइ । २० तए ण से खदए कच्चायणसगोते समणस्स भगवओ महावीरस्स वियडभोगिस्स सरीरय ओराल जाव अतीव २ उपसोमेमाणं पासइ, २ ता १० १ तधारूवे लो०॥ २ ण भलों० ला०॥ ३ मम लो०॥ ४ गयाण विया ला॥ ५ मम लो०॥ ६ ण भला०॥ ७ व पाहारे लों॥ ८ वियद्यामोती जे लो। वियडभोती ला०। भन वृत्तिकारा मूलपाठे 'वियभोइ' त्ति पाठ स्वीकुर्वन्ति । "व्यावृत्ते व्यावृत्ते सूर्ये भुङ्क्ते इत्येवशील व्यावृत्तभोजी प्रतिदिनभोजी इत्यर्थ " इत्येव च तस्य पाठस्य व्याख्या कुर्वन्ति। अस्माभिस्तु उभयत्र 'वियडभोई' तथा 'वियडभोगिस्स' इत्येव पाठ स्वीकृत , आचारामसूत्र नवमे उपधानश्रुताध्ययने भगवतश्चरितवर्णने एव अधादशगाथार्या "ज किंचि पावग भगव त अकुब्व वियड भुजित्था" इत्येवविधानात् तथा उत्तराध्ययनसूत्रे मुनिचर्यायाम् द्वितीये उपसर्गाख्ये अध्ययने चतुर्थगाथायाम् “वियडस्सेसण चरे' इत्येव सुस्पष्ट- विधानाच्च तथा अस्मदीय लाल-ला ३ प्रत्यो एतादृशस्य पाठस्य चस्पष्टतया समुपलम्भाच्च । अन्यच्च समवाया) एकादशसमवाये 'वियडभोई' पदमस्ति, तत्र 'प्रकाशभोजी' इति व्याख्याऽस्ति ॥ ९ वियद्याभोगिस्स जे. लों॥ १० 'सस्सिरीय' इति जे०लों प्रत्योन वर्तते, नापि वृत्तौ ॥ ११ वियद्याभोगिस्स जे. लो । वियडमोविस्स ला ला ३॥
८० वियाहपण्णतिसुत्तं [स०२३०१ [२] क मंते । १ खंदयं नाम। [३] से काहे वा? किह वा ? केवच्चिरेण वा एवं खलु गोयमा । तेणं कालेणं २ सावत्थी नाम नगरी होत्था । वण्णओ। तत्थ णं सावत्थीए नगरीए गद्दभालस्स अंतेवासी खंदए णामं कच्चायणसगोत्ते परिचायए परिवसइ, तं चेव ५ जाव जेणेव ममं अंतिए तेणेव पहारेत्थ गमणाए। से य अराइते बहुसंपत्ते अद्धाणपडिवन्ने अंतरापहे वट्टइ अजेव ण दच्छिसि गोयमा ।। [४] 'मंते। ति भगवं गोयमे समणं भगवं वदइ नमसइ, २ एवं वदा- सी-पहू णं मंते । खंदए कच्चायणसगोत्ते देवाशुप्पियाणं अतिए मुंडे भवित्ता णं अगाराओ अणगारियं पन्वइत्तए? इंता, पभू । १९. जावं च ण समणे भगवं महावीरे भगवओ गोयमस्स एयमढे परिकहेइ तावं च से खंदए कचायणसगोते तं देसं हव्वमागते । [सु. २०-२२ खंदय-गोयमपण्हुत्तरे भगवओ महावीरस्स परिचओ, खंदयकयं महावीरस्स बंदणाई] २०. [१] तए णं भगवं गोयमे खंदय कवायणसगोतं अदूरआगयं १५ जाणित्ता खिप्पामेव अन्मुडेति, खिप्पामेव पच्चुवगच्छइ, २ जेणेव खदए कबायण- सगोते तेणेव उवागच्छइ, २ ता खदयं कच्चायणसगोतं एवं क्यासी- 'हे खदया, सागयं खंदया।, सुसागय खंदया।, अणुरागयं खदया , सागयमणुरागयं खदया। से नूणं तुमं खदया! सावत्थीए नयरीए पिंगलएणं नियंठणं वेसालियसावरण इणमक्खेवं पुच्छिए 'मागहा। किं सअते लोगे २० अणते लोगे? एवं तं चेव' जेणेव इहं तेणेव हवमागए। से नूण खंदया। अंत्थे समत्थे? हता, अस्थि। १ अविए खदए तेला.॥२ पाहाव्य लों॥३ रायिते लों॥ण पेच्छसि ली। ण दच्छसि ला०॥ ५ मुडिए भी लो० ॥ ६ वेसालिसा लो० ला०॥ ७ कि साअते लोके एवं चेव लौ०॥ ८ लोके ला.॥ ९ भटे सम?' लो० ला. अपा० । “मूलपाठगतस्य 'अत्थे समत्ये' इति पदस्य' 'अस्ति एष अर्थ' इत्यर्थ अर्थात् मस्मिन् पाठे पदत्रयम्, मकारश्च आर्षत्वात् आगमिक । 'अटे सम?' इति पाठान्तरे 'अर्थ समर्थः' इत्येव पदद्वयम् , काका च प्रश्नानयनम्। समर्थ -सगत" इति वृत्तिव्याख्या तात्पर्यम्-सम्पा०॥
सु०१९-२२] खंदयकयं भगवओ महावीरस्स बंदणाद [२] तए णं से खंदए कच्चायणसगोते भगवं गोयम एवं वयासी-से केस णं गोयमा। तहारूवे नाणी वा तवस्सी वा जेणं तव एस अट्टे मम ताव रहस्स- कडे हवमक्खाए, जओ णं तुमं जाणसि। तए णं से भगव गोयमे खंदयं कच्चायणसगोत्तं एव क्यासी-एवं खलु खंदया। मैम धम्मायरिए धम्मोवएसए समणे भगवं महावीरे उप्पन्नणाण-दसणधरे अरहा जिणे केवली तीय-पच्चुप्पन्न- ५ मणायवियाणए सवण्णू सचदरिसी जेणं मम एस अढे तव ताव रहस्सकडे हव्वमक्खाए, जओ णं अह जाणामि खंदया। [३] तए णं से खंदए कच्चायणसगोत्ते भगवं गोयम एवं वयासी- गच्छामो णं गोयमा । तव धम्मायरिय धम्मोवदेसयं समणं भगवं महावीर वदामो णमसामो जाव पज्जुवासामो । अहासुहं देवाणुप्पिया। मा पडिबंधं० । [४] तए णं से भगव गोयमे खंदएणं कच्चायणसगोत्तेण सद्धिं जेणेव समणे भगव महावीरे तेणेव पहारेत्थ गमणयाए । २१ तेणं कालेणं २ समणे भगव महावीरे विर्यडभोई यावि होत्या। तए णं समणस्स भगवओ महावीरस्स वियंडभोगिस्स सरीरयं ओरालं सिंगारं कल्लाणं सिव धणं मंगलं संस्सिरीयं अणलंकियविभसियं लक्खण-वंजणगुणोववेयं १५ सिरीए अतीव २ उपसोभेमाणं चिट्टइ। २० तए ण से खदए कच्चायणसगोते समणस्स भगवओ महावीरस्स वियडभोगिस्स सरीरय ओराल जाव अतीव २ उवसोभेमाणं पासइ, २ त्ता . १ तधारवे लो०॥ २ ण भ° लों० ला०॥ ३ मम लों॥ ४ गयाण विया ला॥ ५ मम लो०॥ ६ भला.॥ ७ °व पाहारे लों॥ ८ वियद्याभोती जे. लो। वियडमोती ला। अत्र वृत्तिकारा मूलपाठे 'वियभोइ' ति पाठ स्वीकुर्वन्ति। "व्यावृत्त ध्यापत्ते सूर्ये भुक्ते इत्येवशील व्यावृत्तभोजी प्रतिदिनभोजी इत्यर्थ " इत्येव च तस्य पाठस्य व्याख्या कुर्वन्ति। अस्माभिस्त उभयत्र ‘वियडभोई' तथा 'वियडभोगिस्स' इत्येव पाठ स्वीकृत , आचाराक्षसूत्रे नवमे उपधानभ्रताध्ययने भगवतश्चरितवर्णने एव अष्टादशगाथायां "ज किंचि पावग भगव त अकुब्व वियड भुजित्था" इत्येवविधानात् तथा उत्तराध्ययनसूत्रे मुनिचर्यायाम् द्वितीये उपसर्गाख्ये अध्ययने चतुर्थगाथायाम् “वियहस्सेसण चरे' इत्येव सुस्पष्ट- विधानाच्च तथा अस्मदीय ला०-ला ३ प्रत्यो एतादृशस्य पाठस्य तुस्पष्टतथा समुपलम्भाच । अन्यच्च समवायाने एकादशसमवाये 'वियडभोई' पदमस्ति, तत्र 'प्रकाशमोजी' इति व्याख्याऽस्ति ॥ ९ वियद्याभोगिस्स जे. लों॥ १. 'सस्सिरीय' इति जे०लों प्रत्योर्न वर्तते, नापि वृत्तौn " वियद्यमोगिस्स जे. लो। वियडभोतिस्स ला ला ३॥
वियाइपण्णत्तिसुत्तं [सं० २ ३०१ हतुद्वचित्तमाणदिए नंदिए पीईमणे परमसोमणस्सिए हरिसवसविसप्पमाणहियए जेणेव समणे भगवं महावीरे तेणेव उवागच्छइ, २ ता समणं भगवं महावीर तिक्खुत्तो आयाहिणप्पयाहिणं करेइ जाव पज्जुवासइ । [सु. २३-२४. लोग जीव-सिद्धि-सिद्धे पडच्च सअंत-अणंतपिसयाए खंदयपुच्छाए समाहाणं] २३. 'खंदया।' ति समणे भगवं महावीरे खंदयं कच्चाय० एवं वयासी-से नूणं तुम खंदया। सावत्थीए नयरीए पिंगलएणं णियंठेणं वेसालिय- सावएणं इणमक्खेवं पुच्छिए 'मांगहा। किं सोते लोएँ अणते लोए ?' एवं तं चेव जाव जेणेव ममं अंतिए तेणेव हन्वमागए । से नूणं खंदयों । अयमद्वे १. समढे १ इंता, अत्थि। २४. [१] जे वि य ते खंदया। अयमेयाँरुवे अज्झथिए चिंतिए पस्थिए मणोगए संकप्पे समुप्पजिस्था--किं संअते लोए, अणंते लोए १ तस्स वि य गं अयमढे-एवं खलु मए खंदया। चंउन्विहे लोए पण्णते, तं जहा-दव्वओ खेत्तो कालओ भावओ। दवओ णं एगे लोए संअंते । खेओ ण लोए १५ असंखेनाओ जोयणकोडाकोडीओ आयाम-विक्खंभेणं, असखेनाओ जोयणकोडा- कोडीओ परिक्खेवेणं प०, अस्थि पुण से अते। कालओ ण लोए में कयावि न आँसी न कयावि न भवति न कयावि न भविस्सति, भुवि च भवति य भविस्सइ य, धुवे णियए सासते अँक्खए अन्वए अवहिए णिच्चे, गस्थि पुणे से अंते । भावओ णं लोए अणंता वण्णपन्जवी गंध० रस० फौसपजवा, अणता २० संठाणपन्जवा, अणता गरुयलहुयपज्जवा, अणंता अगरुयलहुयपज्जवा, नथि पुँण १ पीतीमणेलों॥२ वेसालिसालों। सालीसा ला ला ३॥ ३ मगहा ला ला ३॥ ४ लोके अणते लोके ला० ला३॥ 'या' अत्ये ज० 'या' अढे जे० लो० ला०ला ३॥ ६ मयन एयारूवे ला० ला३॥ ७ प्यारूए ज०॥ ८ साअंते लों, अस्या प्रती 'समते' स्थाने बहुश 'साभते' इति । साते ज० ॥ ९ चउबिधे ज०॥ १. सतेज०॥ ११. खेत्ततो ण अस ज०॥ १२ पुणाई से ज० । पुण से लो० ॥ १३ ण कयादि णासि ण कयादि णस्थि ण कयाटि ण भविस्स जाण वि कदाइ न लो० ला ३॥ १४ मासि लों० ला ला ३ ॥ १५ कदायि लो० ला ३ ॥ १६. भुविसु य भ' ला ला ३॥ १७ णियिते ज० । णित्रए लो। णितिए ला ३॥ १८ भरखते ब० ॥ १९ पुणाइ से ज० ॥ २०. वा एवं गध० ज०॥२॥ फास०, मणवा लो० ला१॥ २२ पुणाइ से ज० । पुण से ला॥
सु०२३-२४] लोगाईणं सअत-अणंतविसयाए से अंते। से तं खंदगा। दवओ लोए सअंते, खेत्तओ लोए संअंते, कालतो लोए अणंते, भावभो लोए अणंते । [२] जे वि य ते खंदया। जाव सोते जीवे, अणंते जीवे ? तस्स वि यणं अयम एवं खलु जाव दवओ णं एगे जीवे सअंते। खेत्तओ णं जीवे असंखेनपएसिए असंखेनपदेसोगाढे, अत्थि पुण से अंते । कालओ णं जीवे न कथावि न आसि जीव निच्चे, नत्थि पुंणाइ से अंते । भावओ णं जीवे अणंता णाणपज्जवी अणंता दसणपजवा अणंता चरितपजवा अर्णता गरुयलहुयपजवा अणंता अगरुयलहुयपन्नवा, नत्थि ऍण से अंते। से त दवओ जीवे" सोते, खेतो जीवे सअंते, कॉलओ जीवे अणते, भावओ जीवे अणते। [३] जे वि य ते खंदयौँ । पुच्छा। दव्वओ णं एगा सिद्धी १० १त्त दबमो ज. लो. ला०। व ख० ला ३॥ २ साते ज०, 'समते' स्थाने 'साते' इति पागन्तरम् अत्र प्रतौ अन्यत्रापि॥ ३ खदया। इमेतारूवे अन्झथिदे वितिए जाब समुप्पजित्था कि साते जीवे म २ तस्स ज०॥ ४ जाव भणते जीवे लो. ला०॥ ५ एव खदया। मए [चीउबिहे जीवे पण्णते-दबतो ४ । दम्वतो एगे ज०॥ ६ वे साते ज०॥ ७ पतेसिते ज० । पदेसोगाढे अ° ला १॥ . पुणाह से ज०। पुण लों॥ ९ कदायि ण ला १। कमाइ णासि ज०॥ १० जाव नल्य ज०॥ ११ पुण से ला०॥ १२ या एवं दसण-चरितप० गह-अगरुलहुयपजवा ज०॥ १३ चारित्त लो० ॥ १४ पुगाइ से ज०॥ १५.१६ जीवे सांते ज०॥ १७ काल. अणते, भावदो ज०॥ १८ या| इमेयावे अज्झस्थिते किं साता सिद्धी०? तस्स वियण शयम-एव खलु खदया। मते चउन्धिहा सिद्धी पण्णता, त जहा-दवभो खेत्तदो कालदो भावदो। दन्यतो ण एगा सिद्धी साता, खेत्ततो ण सिद्धी पणयालीस जोयणसयस- हस्साइ आयाम-विक्सभेण एगा जोयणकोडी बायालीस सयसहस्साइ दोणि य भउणापण्णे जोयणसदे किंचि विसेसाहिये परिक्खेवेण प० अस्थि पुगाइ से अते। कालतो ण सिद्धीण कयादि णासि जाव णथि पुगाइ से अंते। भावतो पता चपणरज्जवा जाव अगलहुअ- पज्नवा, णथि पुणाइ से अते। से च दन्वतो सिद्धी सावा ४। [] जे वि य खदया। इमे किं साते सिद्ध अ०२। तस्स वियण भयमढे-एवं खलु खड्या. १,०-दन्वमो ण एगे सिदे सांते, खेचतो जघा जीवे, कालदो सादीते अपज्जवसिते, नथि पुणाई से अंते। भावतो ण सिदे अणता नाणपज्जवा, अण. दसण, अणता मगरलहुमा पज्जवा, णस्थि पुणाइ से अंवो। सेत्स दबदो सिढे साते ४ ज०॥ १९ “'पुच्छत्ति अनेन समग्र सिद्धि- प्रश्नसूत्रम् उपलक्षणत्वाच्च उत्तरसूत्रांशव सूचित तच्च द्वयमपि एवम्-जे वि य ते खदया। इमेयारूवे जाव कि सअता सिद्धी, भणता सिद्धी तस्स विथ ण अयमढे-एव खलु मए खदया। चलम्बिदा सिद्धी पण्णत्ता, तनहा-दव्वओ खेत्तओ कालओ भावमओ ति" भव । अत्र य उत्तरसूत्राश शेष स मूलपाठे निर्दिष्ट । पुच्छा-अयमेतारूवे० चिति० सावा सिची २ तस्स वियण अयमढे-मए चउन्बिहा सिद्धी प० । दन्वतो ण एगाला १॥
वियाहपण्णतिसुतं [स०२३०१ संअंता; खेतओ णं सिद्धी पणयालीसं जोयणसयसहस्साई आयाम-विक्खमेणं, एगा जोयणकोडी बायालीस च जोयणसयसहस्साइ तीसं च जोयणसहस्साइ दोन्नि य अउणापन्ने जोयणसए किंचि विसेसाहिए परिक्खेवणं प०, अस्थि पुण से अंते; कालओ णं सिद्धी न कयावि न ऑसि०; भावओ य जहा लोयस्स तहा माणि- ५ यया । तत्थ दव्वओ सिद्धी संअंता, खेत्तओ सिद्धी संअंता, कालओ सिद्धी अर्णता, भावओ सिद्धी अणता। [४] जे वि य ते खंदया ! जाव किं अणते सिद्धे १ तं चेव जाव दच्चो णं एगे सिद्धे सोते; खेत्तओण सिद्धे असंखेजपएसिए असखेजपदेसोगाढे, अस्थि पुंण से अंते; कालओ णं सिद्धे सादीए अपजवसिए, नत्थि पुंण से अंते; भावओ १. सिद्धे अणता पाणपत्नया, अर्णता दसणपजवा जाव अणता अगरुयलहुयपलवा, नस्थि ऍण से अंते। सेत्त दव्वओ सिद्धे सैअते, खेतओ सिद्धे सैंअते, कालको सिद्धे अणंते, भावओ सिद्धे अणते। १५ [सु. २५-३१. मरणं पडुच्च संसारपड्दि-हाणिविसयाए खंदयपुच्छाए बाल-पंडियमरणपरूषणापुव्वयं समाहाणं] २५. जे वि य ते खंदया। इमेयारूवे अझथिए चिंतिए जाव समुपनित्या केण वा मरणेणं मरमाणे जीवे वड्डति वा हायति वा १ तस्स वि य णं अयमढे-एवं खलु खदया ! मए दुविहे मरणे पण्णते, तं जहा बालमरणे य पंडियमरणे य। २६. से किं तं बालमरणे १ पालमरणे दुवालसविहे प०, तं-बलयमरणे १ सट्टमरणे २ अतोसल्लमरणे ३ तन्मवमरणे ४ गिरिपडणे ५ तरुपडणे ६ २० जलप्पवेसे ७ जलणप्पवेसे ८ विसभक्खणे ९ सत्थोवाडणे १० वेहीणसे ११ गैद्धपढे १२। इच्छतेणं खदया! दुवालसविहेण बालमरणेणं मरमाणे जीवे अणतेहिं नरइयभवग्गणेहिं अप्पाण संजोएँइ, तिरिय० मणुय० देव, , १,६-७ साअंता लो० ला १-३॥ २. व सयसई लो० ला १२-३ ॥ ३ °सइसह ला० ॥ कदायि लोग कदाइ ला० ॥ ५ भासि कालो, भावगो लो० ला० ॥ ८-१, पुण लोला १-२॥ १० वा मणवा लो. ला ३॥ १२ ला २-४ ॥ १३-१४. सात लो. to | १५ मणते त घेव जाप सिद्ध मणते। ३५ मे ला ४॥ १६ य खदया! ज०॥ १७ "मेवारूवे ५ वेण वा ज. ला ला ४ ॥ १८ बला लोला १॥ १९ वसहम. कभवम० अतोसालमरणे गिरि ज० ॥ २० विहा ला० ला . ३ ॥ २१ गिदपले मु०॥ २२ "हणेण मला. ला३॥ २३ सजोतेति बार देवमवग्गणेहि भगादीय ज०॥
सु० २५-३३] संसारवड्ढि-हाणिआइविसयाए खंदयपुच्छाए समाहाणं अणाइयं च णं अणवैदग्गं दीहमद्ध चाउरतं संसारकंतर अणुपरियट्टइ, सेतं मरमाणे वड्ढइ वड्ढइ । से तं बालमरणे । २७ से किं तं पंडियमरणे ? पंडियमरणे दुविहे प०, तं०-पाओवगमणे य भत्तपच्चक्खाणे य। २८. से किं तं पाओवगमणे १ पाओवगमणे दुविहे प०, तं०-नीहारिमे ५ य अनीहारिमे य, नियमा अप्पडिकम्मे । सें तं पाओवगमणे । २९. से किं तं भत्तपञ्चक्खाणे १ भत्तपञ्चक्खाणे दुविहे पं०, तं०- नीहारिमे य अनीहारिमे य, नियमा सपडिकम्मे । से तं भत्तपञ्चक्खाणे । ३०. इचेतेणं खंदया। दुविहेणं पडियमरणेणं मरमाणे जीवे अणंतेहिं नेरइयभवग्गहणेहिं अप्पाणं विसंजोएइ जाव वीईवयति । से" तं मरमाणे हायइ १० हायइ । सेतं पंडियमरणे। ३१. इच्चेएणं खंदया! दुविहेणं मरणेणं मरमाणे जीवे वड्ढइ वा हायति वा। [सु. ३२-३८. खंदयस्स पडिबोहो पन्चज्जागहणं विहरणं च, भगवओ वि विहरणं] ३२. [१] ऐत्थ णं से खंदैए कच्चायणसगोत्ते संबुद्ध समणं भगवं १५ महावीर वंदइ नमसइ, २ एवं वदासी-इच्छामि णं भंते । तुम अंतिएँ केवलिपन्नत्तं धम्म निसामेत्तए । [२] अहासुहं देवाणुप्पिया। मा पडिबंध । ३३ तँए णं समणे भगवं महावीरे खंदयस्स कचायणसगोत्तस्स तीसे य महतिमहालियाएँ परिसाए धम्म परिकहेइ। धम्मकहा भाणियव्वा। २० १ भणादीय ला० ला १॥ २ वयग्ग जे० मु० विना ॥ ३ तार परि° लो० ॥ ४ से तला १२॥५ °मणे भत्त' लो० ॥ ६ पावोव ज० ला १॥ ७-८ से तला १॥ ९ वीतीवतति ज० ला १। वीतीवयति ला ४ । वीयीवयइ लो० ॥ १०, १२ सेत ला १२ ॥ ११ हायइ वा।३० इच्चे जे० लो० । हायति।३० इच्चेतेण ला० ला २-३ ४ ॥ १३ इच्चेएण से ला २॥ १४ खदते ज० ॥ १५ तुज्झण्ह अं° ला २॥ १६ अतिते ला ४ ॥ १७ मेत्तदे । ३. तदे ण स०॥१८ तते ण से सम° ला० ला ३ । तते ण ला १॥ १९ खदगस्स ला ३-४ ॥ २० °ए महन्वयपरिसाते ध° ज०॥ २१ कहेति-"जह जीवा बज्झती, मुच्चती०"। सा महतिमहालिया जाव परिसा पडिगया। ३३ वते ण से खदए कच्चा० समणस्स ज०॥
वियाहपण्णत्तिसुत्त [स०२३०१ ३४. तए णं से खंदए कचायणसगोते समणस्स भगवओ महावीरस्स अंतिए धम्म सोचा निसम्म हहतुढे जाँव हियए उठाए उट्टेइ, २ समणं भगवं महावीरै तिक्खुत्तो आयाहिणं पयाहिण करेइ, २ एवं वदासी-सहहामि णं भते । निगथं पावयणं, पत्तियामि णं भंते । निग्गथं पावयण, रोएमिण भते । निग्गंध ५ पावयणं, अन्मुडेमि णं भंते । निगथं पावयणं, एवमेयं भंते !, तहमेयं भंते , अवितहमेयं मंते , असंदिद्धमेयं मंते ।, इच्छियमेवं भंते !, पडिच्छियमेयं भते । इच्छियपडिच्छियमेयं भंते ।, से जहेयं तुम्भे वदह त्ति केंटु समणं भगवं महावीरें वंदति नर्मसति, २ उत्तरपुरस्थिमं दिसीभायं अवकमाइ, २ तिदंडं च कुंडिय च जाव धातुरत्ताओ य एंगते एडेइ, २ जेणेव समणे भगव महावीरे तेणेव १० उवागच्छङ्, २ समणं भगव महावीरं तिक्खुत्तो औयाहिण पयाहिणं करेइ, करेचा जाव नमसित्ता एवं वदासी-आलिते णं भंते । लोए, पलिते णं मंते । लोए, आलित्तपलिते णं भते । लोए जराए मरणेण य। से जहानामए कई गाहावती अगारंसि झियायमाणंसि जे से तत्य भंडे भवइ अप्पसारे मोल्लंगरुए तं गहाय आयाए एगंतमंत अवकमइ, एस मे नित्यारिए समाणे पच्छा पुरा १५ य हियाए सुहाए खमाए निस्सेसौए आणुगामियत्ताए मविस्सइ । एवामेव देवाणुप्पिया। मज्झ वि आया एगे भडे इढे कते पिएँ मणुन्ने मणामे थेने वेसौसिए सम्मए बहुमए अणुमए भंडकरंडगसमाणे, मा ण सीत, मा णं उँण्डे, मा णं खुहा, मा णं पिवासा, माँ णं चोरा, मा णं वाला, मा णं दंसा, मा णं मसगा, माणं वाइय-पित्तिय-सिंभिर्य-सन्निवाइये विविहा रोगायंका परीसहो- . १ खदते ला ४॥ २ अंतिदे ज०। अविते ला ४। अतिए एपमह लोचा लो० ॥ ३ निसम्मा लो० ॥ ४ जाव' हयहिदए ला १। जाव हयहियए लो० ला २-३-४ ॥ ५ मादाहिणपया लों। आदाहिणपदाहिण ला ॥ ६ वदासि ला । वयासि ला २॥ ७ जिग्गथपावयण, पत्ति०, रोएमि०, अन्भुमिण मते । जिग्गथपावयण, अभिगच्छामिण भते णिग्ग०, एवमेय भते ज.॥८ रोयामि ॥ ९ यमेत मते, सच्चे ण एसम? ज ण तुम्भे वध चि कटु विक्खुत्तो भा० वदति ज०॥ १० कड ला ।। कहो ला० ॥ ११. च जाव हाउरत्तवस्थाइ एगते ज० । च जाव धाला २ ॥१२ गते सते एडेइ लो० ॥ १३ भादाहिणपदाहिण ला ११४ जधानामते के हि पुरिसे भगाज०॥ १५ केवि लो। केति ला २॥ १६ लगुरु ला २॥ १७ पुरावो हिवाते सुज०॥ १० सुभाए ला ला २-३-४॥ १९ निस्सेयसाए लों॥ २० "स्सती ला० ला १.२३४॥ २१ मावा ज०॥ २२ भडए इला० ला३॥ २३ पिते ला २॥ २४ बेस्ससि ला ४॥ २५ करतकस' २०॥ २६ उपह, एव खुहाज०५ २७ मा ण वाला ज० ॥ २८ भित्र ला| २९. “अन प्रथमाबहुवचनलोपो दृश्य " म०॥३. परिस्मदो सा १२४॥
८७ ५ सु० ३४-३७]] खंदयस्स पव्वजागहणं संजमाराहणं च वसग्गा फुसंतु ति कटु, ऐस मे नित्थारिए समाणे परलोयस्स हियाए सुहाए खमाए नीसेसाए आणुगामियत्ताए भविस्सइ । तं इच्छामि णं देवाणुप्पिया। सयमेव पवावियं, सयमेव मुंडावियं, सयमेव सेहावियं, सयमेव सिक्खा- वियं, सयमेव आयार-गोयरं विर्णय-वेणइय-चरण-करण-जाया-मायावत्तियं धम्ममाइक्विं। ३५. तए णं समणे भगवं महावीरे खंदयं कच्चायणसगोतं सयमेव पव्वावेइ जाव धम्ममाइक्खइ-एवं देवाणुप्पिया । गंतव्व, एव चिट्ठियव्वं, एवं निसीतियव्वं, एवं तुयट्टियव्वं, एवं भुंजियव्वं, एवं भासियव्वं, एवं उहाय उद्याय पाणेहिं भूएहिं जीवेहिं सत्तेहिं संजमणं संजमियच्वं, अस्सिं च णं अद्वे णो किंचि वि पमाइयव्वं। ३६. तए णं से खंदए कच्चायणसगोत्ते समणस्स भगवओ महावीरस्स इमं एयारूवं धम्मियं उवएसं सम्म संपडिवज्जति, तमाणाए तहँ गच्छङ्, तह चिट्ठइ, तह निसीयति, तह तुयट्टइ, तह मुंजइ, तह भासइ, तह उट्ठाय २ पाणेहिं भूएहिं जीवेहिं सत्तेहिं संजमेणं संजमइ, अस्सिं च णं अट्ठे णो पमायइ । ३७. तए णं से खदए कचायणसगोते अणगारे जीते इरियासमिए भासासमिए एसणासमिए आयाणभडमत्तनिक्खेवणासमिए उच्चार-पासवण-खेल- सिंघाण-जल्ल-पारिद्वावणियासमिए मणसमिए वयसमिए कायसमिए कायसमिए मणगुत्ते वैइगुत्ते कायगुत्ते गुते गुत्तिदिए हुँतबंभचारी चाई लैंज्जू धणे खतिखमे १० १५ १ "त्ति कट्ट त्ति इत्यभिसन्धाय य पालित इति शेष " अबृ०॥ २ एस नि' ला० ला १३४॥ ३ इच्छामो ण ला० ला ३॥ ४. व्वाविय, एव मुडा ज० ॥ ५ गोतर ला १ ॥ ६ विणतणतिय ला १३.४॥ ७ जातामाताउत्तिय ज.॥ ८ "मातावित्तिय ला १२१ मायाधुव धम्म लो० ॥ ९ क्खिउ लों। क्खित ला १। विखतु ला २॥ १० जाव चरण-करण-जावा-मावावुत्तिय धम्म ज०। ११. उट्टाए उठाए पाणाण ४ सजमेण ज० ॥ १२ मत्थे, खणमवि णो पमाई ज०॥ १३ किंचि पलों॥ १४ सदए परि० सम ज०॥ १५ इमेयारुव ज०। इम एयाणुरूव ला २॥ १६ सम्म पडिच्छति ज०। सम्म पडिव ला १-२-४॥ १७ वध गच्छति जाव सजमेण सजमइ ति। ३६ तए ण से खदए अण्णगारे जाए रियासमिते ५ मणगुत्ते ३ गुत्ते ज०॥ १८ पाणेह भूएहिं जीवेहि सत्तेहि स' ला ३॥ १९ जाते रियास' ला १॥ २० °समिदे ला १॥ २१ ल-जल्ल सघाणपारि ला. ला३ । 'ल-जल्ल-सिंघाणपारि° ला २-४ ।। २२ वइस' ला १३ ला०॥ २३ वयगुला. ला १२३ । बतिगुत्ते ला ४॥ २४ गुत्तवभचेरे चा ला ४॥ २५ "लज्जु त्ति सयमवान् रज्जु इव वा रज्जु-अवक्रव्यवहार अवृ० । लज्जधणे ला १। लज्जधम्मे ला ४॥ २६ घण्णे तवस्सी खति ज०॥
८८ वियाहपण्णत्तिसुतं [स०२३०१ जितिदिए सोहिए अणियाणे अप्पुस्सुए अवहिलेस्से सुसामण्णरए देते ईणमेव णिगंथं पावयण पुरओ काउं विहरइ। ३८. तए णं समणे भगवं महावीरे कयंगलाओ नयरीओ छत्तपलाँसायो चेइयाओ पडिनिक्खमइ, २ बहिया जणवयविहारं विहरति । ५ [सु. ३९-४६. खंदयस्स एकारसंगऽज्झयणं भिक्खुपडिमाऽऽराहणा गुणरयणतधोकम्माणुहाणं च] ३९. तए णं से खंदए अणगारे समणस्स भगवओ महावीरस्स तहारूवाणं थेराणं अंतिए सामाइयमाइयाई एक्कारस अंगाई अहिजइ, २ जेणेव समणे भगवं महावीरे तेणेव उवागच्छइ, २ समणं भगवं महावीरं वदइ नमसइ, २ एव १० व्यासी-इच्छामि णं भंते । तुम्मेहिं अब्भणुण्णाए समाणे मासिय भिक्खुपडिम उक्सपब्जिताण विहरितए । अहाँसुहं देवाणुप्पिया । मा पडिबधं करेह। ४० तए ण से खदएँ अणगारे समणेणं भगवया महावीरेण अव्मणुण्णाए समाणे ह₹ जाव नमसित्ता मासियं मिक्खुपडिमं उवसंपन्जिताण विहरइ । ४१ [१] तए णं से खंदए अणगारे मासियं भिक्खुपडिमं अहासुत्तं १५ अहाकप्प अहामगं अहातच्च अहासम्म कारण फासेति पालेति सोहेति तीरेति पूरेति किट्टेति अणुपालेइ आणाए आराहेई, काएण फासित्ता जाव आराहेता , . "सोहिए ति शोभित शोधितो वा सौहृदम् मैत्री सर्वप्राणिषु तद्योगात् सौहदो पा" अवृ०॥ २ 'रदे ज० । रते ला ३॥ ३ "दान्त द्वषन्तो वा राग द्वेषयो अन्तार्थ प्रवृत्तत्वात् " अवृ०॥ ४ इणामेव ज. ला. ला ४॥ ५ पुरतो कटु उवसपज्जित्ताण विह- रह।३८ सतेज से खदए अणगारे समणस्स भ० वहाख्वाण थेराण अविते सामाइयमाईयाइ एक्कारस ज०॥ ६ जगरातो ला ला ३ ॥ ७ लासयालो ला १ मु०। लासातो ला ला ३४॥ ८ विहारे विहला ४॥ ९ महिज्जति, २ बहूहि चउत्थ-छटटुम-दसम- दुवालसहि मासऽहमासखमणेहिं विचित्तहिं वचोकम्मेहि अप्पाण भावमाणे विहरवि ज०॥ १. अत्र वैदिक्सस्कृते पालिभापाया च प्रयुज्यमानस्य 'वान' इति प्रत्ययस्य 'ताण' इत्येव परिवर्तन ज्ञेयम्-सम्पा०॥ ११ अघासुह ज०॥ १२ ध। तए ण ला० ला ३ विना॥ १३ खदते ला १॥ १४ हटे नम ला० ला३-४॥ १५ महासुह महासुत्त ला० ला ३॥ १६ वच्च महासच्च सम्म कातेण पालेति फासेति ज०॥ १७ सोधेवि ज०। सोमेति लों. ला ला १-३-४। “शोभयात शोधयति वा" अ०॥ १८ वीरेवि किटेइ बाराहेति भाणाए अणुपालति। मासिय मिए अधासुत्त ५ "म्म कातेण पालेचा जेणेब ज०॥ १९ 'ड, सर्म कारण रौ० ला १-2-3-४॥
, सु० ३८-४४] खंदयस्स मिक्खुपडिमाराहणं गुणरयणतवोचरणं च जेणेव समणे भगव महावीरे तेणेव उवागच्छइ, २ समणं भगवं जाव नमंसित्ता एवं वयासी-इच्छामि णं भंते | तुन्भेहिं अन्भणुण्णाएं समाणे दोमासिय भिक्खुपडिमं उवसंपजित्ताण विहरितए । अहासुहं देवाणुप्पिया । मा पडिबंध० । [२] तं चेव। ४२. एवं तेमासिय चाउम्मासियं पंच-छ-सत्तमा० । पंढमं सत्तराइदियं, ५ दो, सत्तराईदियं, तचं सतरातिंदिय', रातिदियं, एगराइय । ४३ तए ण से खंदए अणगारे एगराइयं भिक्खुपडिम अहासुत्तं जाव आराहेत्ता जेणेव समणे भगवं महावीरे तेणेव उवागच्छति, २ समणं भगवं महावीर जाव नमसित्ता एव वदासी-इच्छामि णं भंते । तुन्भेहिं अव्भणुण्णाए समाणे गुणरयणसवैच्छरं तवोकम्मं उवसंपजित्ताणं विहरित्तए । अहासुह देवाणु- १० प्पिया। मा पडिबध०। ४४. तए णं से खेदए अणगारे समणेणं भगवया महावीरेणं अब्भणु- ण्णाए समाणे जाव नमंसित्ता गुणरयणसंवच्छरं तवोकम्म उवसंपग्नित्ताणं विहरति । तं जहा-पढमं मास चउत्थं चउत्थेण अणिक्खित्तेणं तवोकम्मेणं दियौं ठाणुक्कुडुए सूराभिमुहे आयावणभूमीए आयावेमाणे, रत्तिं वीरासणेणं अँवाउडेण य। दोच' १५ मास छटुं छद्रेण अनिक्खित्तेणं दिया ठाणुकुडुए सूराभिमुहे आयावणभूमीए आयावेमाणे, रतिं वीरासणेणं अवाउँडेण य। एव तचं मासं अट्ठमं अट्ठमणं, १ उवा०, वदति, २ एव ध० इच्छामि ज०॥२ °ए दोमा ज०॥ ३ उवसप० तहेव। एव तेमासिय पि, चाउ० पच छ० सत्तमासिय पि । पढ° (सु ४१) ज०॥ ४ 'त्ता विह ला २॥ ५ पचमासिय छम्मासिय सत्तमासिय । पढमसत्तला १॥६ पढमसत्त ज. लों॥ ७ दोच्चसत्त' ज. लों० ला ४॥ ८ तच्चसत्त' ज. लो० ॥ ९ °य, अहोराविदिय, एगराविदिय ला १ मु०। अहोराइदिय एगराइदिय । इच्छामि ण भते । (सु ४२) ज०॥ १० रतण स ला १॥ ११ सवत्सर ला ४॥ १२ खदे भणज०॥ १३ "गुणरयण- सवच्छर ति गुणानां रचनम् सवत्सरेण सत्रिभागवर्षेण यस्मिन् तपसि तद् गुणरचनसवत्सरम्, गुणा एव वा रत्लानि यत्र स तथा गुणरत्न सवत्सरो यत्र तद् गुणरत्नसवत्सर तप -इह च त्रयोदश मासा सप्तदशदिनाधिका तप काल त्रिसप्ततिश्च दिनानि पारणककाल इति भर०॥ १४ ति । पढम ज० ॥ १५ दिवा ज० ॥ १६ ठाणुकुडए ला १.२। थाणकुडए ला० ला ३॥ १७ राइ ज०॥ १८ अवाउडतेण ज०॥ १९ दोच्चमास लो। दोच्चे मासे ला. ला २-३-४॥ २० तेणं तवो० दिया हाणु० सूरा ज०॥ २५ णुफुसए ला० ॥ २२ राति ज० ॥ २३ °उडदेण य ज० ॥ २४. भट्टम तहेव, चउत्य मास दसम२ ज०॥
९० वियाइपण्णत्तिसुत् [स०२३०१ चउत्थं मास दसमं दसमेणं, पंचमं मांस बारसमं बारसमेणं, छह मासं चोदसम चोदसमेणं, सत्तम मासं सोलसमं २, अट्ठमं मासं अट्ठारसम २, नवमं मास वीसत्तिमं २, दसम मास बावीसतिम २, एक्कारसमं मासं चउव्वीसतिम २, बारसमं मासं छब्बीसतिम २, तेरसमं मासं अट्ठावीसतिम २, चोइसमें ५ मासं तीसतिमं २, पन्नरसम मास बत्तीसतिम २, सोलसमं मासं चोत्तीसतिम २ अनिक्खितेणं तबोकम्मेणं दिया ठाणुक्कुडुए सूराभिमुहे आयावणभूमीए आयावेमाणे, रत्तिं वीरासणेणं अवाउडेणं । ४५ तऍणं से खंदए अणगारे गुणरयणसंवच्छरं तबोकम्म महासुत्त अहाकप्पं जाव आराहेत्ता जेणेव समणे भगवं महावीरे तेणेव उवागच्छइ, २ समणं १० भगवं महावीर वंदइ नमसइ, २ बहिं चउत्थ-छहऽहम-दसम-दुवालसेहि मासऽद्धमासखमणेहिं विचित्तेहिं तवोकम्मेहिं अप्पाण भावमाणे विहरति । ४६ तए णं से खंदए अणगारे तेणं ओरालेण विपुलेणं पयत्तेण पंग्गहिएणं कल्लाणेणं सिवेणं धण्णेणं मगल्लेणं सेस्सिरीएंण दिग्गेण उदत्तेणं उत्तमेणं उदारेण महामागेण तवोकम्मेणं सुँक्के लुक्खे निम्मसे अद्विचममावणद्धे किडि- १५ किडियाँमए किसे धमणिसंतए जाते यावि होत्या, जीवंजीवेण गच्छइ, जीवजीवेण चिट्टइ, भासं भासित्ता वि गिलाइ, भास भासमाणे गिलाति, भास भासिस्सामीति गिलाति, से जैहा नाम ए कसगडिया इ वा पत्तसगडिया इ वा पत्ततिल- , १ मास दुवालसम दुधालसमेण ज० । मास बारस बार ला० ॥ ३ मास चोइसम०, सत्तम मास सोलसम, अट्टम मास भट्टा लो० ॥ ३ मघाउ० गुणरयणसघच्छर तवो जाव विहाति ज०५१ तते ण ला१-४॥ ५ व १०॥ ६ ण कालाषण ज। "मोरालेन माशसारहिततया प्रधानेन" अवृ०। उरालेण ला ३-४॥ . "प्रदत्तेन अनुज्ञातेन प्रयतेन वा-प्रयत्नवता" अवृ०॥ ८ परिग्गहि ला २॥ ९ सस्सिरिएण ला ४॥ १०, एण विउलेण पयतेण पगहिण उदन्तेण उपग्गेण उदारेण उत्तमेण महाणुमारोण ज० । 'एहि उदग्गेण तवोकमेण उत्त' ला ३॥ ११ उदग्गेण तवोकमेण उत्तमेण ला० । उदग्गेण उत्तिमेण ला ४ ॥ १२ 'उत्तमेण ति मई तमस -अज्ञानात् तेन उतमपुरुषासेवित्वाद् वा उत्तमेन" अपृ०॥ १३ भावेण ला ४॥ १५ सुक्के मुले णिमसे कितिकिडियाभूते मट्टि धम्मावण ज०॥ १५ लुस्खे भुक्खे जिम्मसे लो॥ १६ “किटिकिटिका-निर्मासास्थि सम्बन्ध्युपवेशनादिक्रियासमुत्य शब्दविशेष , ता भूत -प्राप्त " ० ॥ १७ गिलायि ज० ॥ १८ गिलायति मु० ॥ १९ जहा णाम दे गालसगडिया या पत्तसगडि तिलमगडिमा इ या एरडसगडिया ह वा उण्हे जं० ॥ २० “ए इति वाक्यालहारे' इति प्राचीनतमअथ. आदर्श, मुद्रितवृत्तौ त्वम 'ए' इत्येतदक्षरविवल पाठी वर्तते ॥ २१ वा तिलभदासगडिया ति चाला १। २२ वा तिलकटगसगडिया इवाए अमा० ॥
सु०४५-४८] खंदयस्स गुणरय च्छरतवोऽगुटाणाइ भंडगसगडिया इ वा एरंडकट्ठसगडिया इ वा इंगालसगडिया इ वा उण्हे दिण्णा सुक्का समाणी ससदं गच्छइ, ससद्द चिट्ठइ, ऍवामेव खंदए वि अणगारे ससई गच्छइ, ससदं चिट्ठइ, उवचिते तवेण, अवचिए मंस-सोणितेणं, हुयासणे विव॑ भासरासिपडिच्छन्ने, तवेणं तेएणं तवतेयसिरीए अतीव २ उवसोभेमाणे २ चिट्टइ। [सु. ४७-५१. खंदयस्स संलेहणाभाषणा संलेहणा कालगमणं च] ४७. तेणं कालेण २ रायगिहें नगरे जाव समोसरणं जाव परिसा पडिगया। ४८. तए णं तस्स खंदयस्स अणगारस्स अण्णया कंयाइ पुव्वरतावरत्त- कालसमयसि धम्मजागरियं जागरमाणस्स ईमेयारूवे अज्झथिए चिंतिए जाव १० (सु. १७) समुप्पजित्था-"एवं खलु अहं इमेणं एयारूवेण ओरालेणं जाव (सु. ४६) किसे धमणिसंतए जाते जीवजीवेणं गच्छामि, जीवंजीवेणं चिट्ठामि, जावं गिलामि, जाव (सु ४६) एवामेव अह पि ससदं गच्छामि, ससई चिट्ठामि, त अत्थि ता मे उहाणे कम्मे वले वीरिए पुरिसकारपरक्कमे तं जावता मे अत्थि उडाणे कम्मे बले वीरिए पुरिसक्कारपरकमे जाव य मे धम्मायरिए धम्मोवदेसए १५ समणे भगव महावीरे जिणे मुँहत्थी विहरइ तावता मे सेयं कल्ल पाउप्पभायाए रयणीए फुल्लुप्पैल-कमलकोमलुम्मिल्लियम्मि अँहपंडरे पभाए रत्तासोयप्पकासकिंसुय- सुयमुह-गुजउद्धरागसरिसे कमलागरसंडवोहए उट्ठियम्मि सूरे सहस्सरस्सिम्मि दिणयरे तेयसा जलते समणं भगव महावीर वदित्ता नमंसित्ता जाव पज्जुवासित्ता, समणेण भगवया महावीरेण अब्भणुण्णाए समाणे सयमेव पच महन्वयाणि २० १ गालकटस' लो० ॥ २ उन्ने ला ३ ॥ ३ सुक्खा समाणा ला १॥ ४ एवमेव जं.॥ ५ हुतासने विव ला १॥ ६ इव ज० ॥ ७ हे समोसढे परिसा जाव पडिगया ज०। हे समोस लो। हे नगरे समो' ला २३-४॥ ८ अण्णता कयायि ला १॥९ कदायी ज०। क्याइ ला ३ । कयाति ला ४ ॥१० 'पुन्वरत्तावरत्तका०' इत्यत्र 'अवरत्त' शब्द 'अपरात्र' इति अथवा 'अपररात्र' इतिरूपेण दर्शितो वृत्तौ ॥ ११ °स्स गयमेयावे ला २॥ १२ इमे एतारूवे ला १॥ १३ खलु इह इमेण ज०॥ १४ अनुसन्धानाथै दृश्यता सूत्र ४५, नवर तत्र क्रियापदे 'गिलाइ' इति तृतीयपुरुषोऽस्ति अन तु 'गिलामि' इति प्रथमपुरुषप्रयोगो तैय ॥ १५ हम्मे सद्धाधितिसवेगे त जाव मे ज०॥ १६ 'हाणे जावं च मे ज०॥ १७. “सुहत्यि त्ति शुभाथी सुहस्ती वा पुरुषवरगन्धहस्ती"अवृ०॥ १८ विधरति ज०॥ १९ °प्पलविमल जाव तेयसा जलते ज० ॥ २० महापडुरे ला २-३-४॥ २१ ण्णायस्स समाणस्स सयमेव ज०॥
९२ वियाहपण्णत्तिसुत्तं [स०२ उ०१ औरोवेता, समणा य समणीओ य खामेत्ता, तहासवेहि थेरेहि कडाऽऽईहिं सद्धिं विपुलं पव्वयं सणियं सणिय दुरूहित्ता, मेघघणसन्निगासं देवसन्निवात पुढवी- सिलावट्टयं पडिलेहिता, दम्भसथारयं सथरित्ता, दमसंथारोवगयरस सलेहांझ- सणाझसियस्स भत्त-पणिपडियाइक्खियस्स पाओवगयस्स कालं अणवकखमाणस्स ५ विहरित्तएँ त्ति कै? एवं संपेहेइ, २ ता कलं पाउप्पभायाए रयणीए जाव जलते जेणेव समणे भगव महावीरे जाव पज्जुवासति। ४९. 'खदैया ।' इ समणे भगवं महावीरे खंदेय अणगारं एवं वयासी- से नूणं तव खंदया। पुव्वरत्तारत्त० जाव (सु. ४८) जागरमाणस्स इमेयारवे अज्झथिए जाव (सु १७) समुप्पजित्था-'एव खलु अहं' इमेण एयारवेण ओरा- १० लेण विपुलेणं तं चेव जाव (सु. ४८) काल अणवकखमाणस्स विहरित्तए त्ति कै?' एव संपेहेसि, २ कलं पाउप्पभायाए जाव जलते जेणेव मम अतिए तेणेव हब्वमागए। से नूर्ण खंदया। अहे समढे ? हता, अत्थि। अहासुह देवाणुप्पिया। मा पडिबंध करेह । ५०, तए ण से खंदए अणगारे समणेणं भगवया महावीरेणं अव्मणु- १५ ण्णाए समोणे हट्टतुट्ठ० जाव हयहियए उठाए उठेइ, २ समणं भगव महावीर तिक्खुत्तो आयाहिण पयाहिण करेइ जीव नमंसित्ता सयमेव पंच महत्वयाई औरुहेइ, २ त्ता समणे य समणीओ य खामेई, २ ता तहारूवेहिं थेरेहिं कैडाऽऽईहिं सद्धिं विपुलं पव्वयं सणिय २ दुरूहेइ, २ मेघषणसन्निगास देवसन्निवाय पुढविसिलावट्टयं पडिलेहेइ, २ उच्चारपासवणभूमि पडिलेहेइ, २ - १ भारुहेत्ता ज० ॥ २ वह थेरेह ला३ । स्वेहि कडायीहिं थेरेहिं पत्तिएहि सादि सणिय विपुल पन्वय रुहिता, मेहघणपत्रिकास ज०॥ ३ 'कृतयोगि' आदिभिरित्यर्थ । कडाऽऽयीहि लो० ॥ ४ दुहिता लो। दुहिता ला १२३ ॥ ५ "सन्निकास लो० ॥ ६ °चा सलेहणा लो० ॥ ७ स सलेषणाझोसियस्स ज० ॥ ८ णाजूसणाजूसि मु० । मान्दासियस्स ला १३४॥ "णादासितस्स ला० ॥ ९ पाणा पडि ज०॥ १० त्तटे ति ज०॥ ११ कहो ला. ला ३॥ १२ खदगा। तिज खदया दिसलों ॥१३ सदगमणगार मामतेचा एव ०-से गूण ते खदगा। पुज० ॥ १४ वररत ज०॥ १५ इमे एयारूचे ला०॥ १६ कहो ला० ॥ १७ सबेहेसि जेणेव इध तेणेव हन्धमागते । से नूण ज०॥ १८ या ला. विना ॥ १९ माणे इहतुहे समग म० तिक्खुत्तो भादा० पदति णम० सयमेव पच ज०॥ २० 'जाव' पदेन वदइ वदित्ता नमसइ इति योज्यम् ॥ २१ मारभइ लो० ला ला ॥ २२ इ तधेव विउलाऽऽलायएग पुढविसिलापट्टव पहिलेहेति ज०॥ २३ कगचीहि लो० । कहाऽऽयीहिं ला१॥ २४ इहह लो। दुहति ला१॥ २५ "निकाय रा०॥
सु०४९-५१] खंदयस्स संलेहणापुव्वं कालगमणं दब्भसंथारयं संथरेइ, २ दब्भसंथारयं दुरूहेइ, २ दव्मसंथारोवगते पुरत्याभिमुहे संपलियंकनिसण्णे करयलपरिग्गहियं दसनहं सिरसावत्तं मत्थए अंजलिं कॅ१ एव वदासि-नमोऽत्थु णं अरहंताणं भगवंताणं जाव संपत्ताणं, नमोऽत्थु णं समणस्स भगवओ महावीरस्स जाव संपाविउकामस्स, वंदामि णं भगवंतं तत्थगयं इहगते, पासउ मे भयवं तत्थगए इहगयं ति कट्टु वंदइ नमसति, २ एवं वदासी- ५ "पुन्धि पि मए समणस्स भगवओ महावीरस्स अंतिए सव्वे पाणातिवाए पञ्चक्खाए जावजीवाए जीव मिच्छादसणसल्ले पञ्चक्खाए जावजीवाए, इयाणि पि य णं समणस्स भगवओ महावीरस्स अतिए सव्वं पाणाइवायं पञ्चक्खामि जावजीवाए जाव मिच्छादसणसल्लं पञ्चक्खीमि। एवं सव्वं असणं पाणं खाइम साइमं चउन्विहं पि" आहार पञ्चक्खामि जावजीवाए। जं पि" य इमं सरीरं इ8 कंतं पियं जीव १० फुसंतु ति कै? एय पि णं चरिमेहिं उस्सास-नीसासेहिं वोसिरौमि "त्ति कटु संलेहणाझसणाझसिए भत-पाणपडियाइक्खिए पाओवगए कालं अणवर्कखमाणे विहरति। ५१. तए णं से खंदए अणगारे समणस्स भगवओ महावीरस्स तहारूवाणं थेराण अतिए सामाइयमादियाइं एक्कारस अंगाई अहिजित्ता बहुपडिपुण्णाई १५ दुवालसत्रौसाइ सामण्णपरियागं पाउणित्ता मासियाए सलेहणाए अत्ताण झूसित्ता सहि भत्ताइ अणसणीए छेदेत्ता आलोइयपडिकंते समाहिपत्ते आणुपुवीए कालगए। १ सथरइ, २त्ता पुरत्या ज. विना, नवर सथरयति, दम्भसथारय सयरित्ता पुरस्था' ला १॥ २ “शिरसा अप्राप्तम्-अस्पृष्टम् अथवा शिरसि आवर्त आवर्तनम् यस्य असौ सप्तम्यलोपात् शिरस्यावर्त , तम्" अवृ०॥ ३ मत्थयेण अ° लो० ॥ ४ कहो ला ला ३ ॥ ५ 'जाव' शब्देन पूर्व समागत भगवतो वर्णक सम्पूर्णों वाच्य ॥ ६. गइ ला ३ ॥ भ° ला० ला १२३॥ ८ गय बदमाण ति ला २ ॥ ९ 'जाव'पदेन 'मुसावादे अदिनादाणे' इत्यादीनि अष्टादश पापस्थानकवाचकानि पदानि योज्यानि ॥ १० 'क्खामि । ० ला० ला २-३-४॥ ११ असण-पाण-खाइम-साइम लों० ला० ला १-२३-४॥ १२ पि पञ्च ला २॥ १३ पि इम लों० ला २॥१४ 'जाव' पदेन 'मणुन्ने मणामे थेजे वेसासिए सम्मए बहुमए अणुमए भडकरडगसमाणे' इत्यादीनि पदानि द्वितीयान्तानि कृत्वा योज्यानि तथा एतत् 'विविहा रोगायका परीसहोवसग्गा' इति पर्यन्त योज्यम् ॥ १५ कहो एव पि ला०॥ १६ चरमेहिं ला २॥१७ चोसिरिस्सामीति ला २-४॥१८ को ला॥ १९ °णाझसिते ला० ला ३ ॥ २० भाइयाइ ए ला २॥ २१ °वासाइ परि लो० ला. ला १-२-३॥ २२ °णाइ ला०॥ सब लों चियापण्णत्तिसुत्तं [स०२ उ०१-३ [सु. ५२. भगवओ पुरओ थेरकयं खंदयपत्त-चीघरसमाणयणं] ५२. तए णं ते थेरा भगवतो खंदयं अणगारं कालगयं जाणित्ता परि- निव्वाणवत्तिय काउस्सग्गं करेंति, २ पत्त-चीवराणि गिव्हंति, २ विपुलाओ पव्वयाओ सणियं २ पचोरेहति, २ जेणेव समणे भगवं महावीरे तेणेव ५ उवागच्छति, २ समणं भगवं महावीर वदंति नमसंति, २ एवं वदासी-एवं खलु देवाणुप्पियाणं अंतेवासी खंदए नाम अणगारे पगइभदएँ पगतिविणीए पगतिउवसंते पगतिपयणुकोह-माण-माया-लोभे मिउ-मद्दवसंपन्ने अलीणे भद्दए विणाएं। से गं देवाणुप्पिएहिं अन्मणुण्णाए समाणे सयमेव पंच महन्वयाणि आरोवित्ता समणे य समणीओ य खामेत्ता, अम्हेहिं सद्धिं विपुलं १० पव्वयं तं चेव निरवसेसं जाव (सु ५०) अहाणुपुच्चीए कालगए। इमे य से आयारभडए। [सु. ५३-५४. खंदयभवंतरपिसयगोयमपुच्छासमाहाणे भगवओ अच्चुयकप्पोषवाय-तयणंतरसिझणापरूषणा] ५३. 'मंते।' ति भगवं गोयमे समणं भगवं महावीर वदति नमसति, १५ २ एवं क्यासी-एवं खलु देवाणुप्पियाणं अंतेवासी खंदए नाम अणगारे काल- मासे कालं किवा कहिं गए, कहि उववण्णे १ 'गोर्यमा ।। इसमणे भगव महावीरे भगवं गोयम एवं वयासी-एव खलु गोयमा। ममं अंतेवासी खदए नाम अणगारे पगतिभदए जाव से ण भए अभणुण्णाए समाणे सयमेव पच महन्वयाई आरोवित्ता त चेव सवं अविससिय नेयध्वं जाव (सु ५०-५१) २० आलोइयपडिक्वते समाहिपत्ते कालमासे कालं किया अच्चुए कप्पे देवताए उववण्णे। तेस्थ णं एगइयाण देवाणं बावीस सागरोवमाई ठिती प० । तत्थ ण खदयस्स वि देवस्स घावीस सागरोवमाई ठिती पण्णत्ता । ५४. से ण भते । खंदए देवे" ताओ देवलोगाओ आउक्खएण १ १ "परिनिर्वाणम्-मरणम् " अधृ०॥ २ रुमति ला ला १-३॥३ °ए पगविउवसते लों. ला ला १-२-३॥ ४ अल्लीणभइए लो० ला ला ४अलीगभइए ला ॥ ५ विलीगे लो। ६ आरहेता ला १-२॥ ७ गोयमा दिसला. ला 21 गोवमा दिसला० ला १.२४॥ ८. मालमत्ता ला ला ३ । भारोवेचा ला २-४॥ ९तत्य मत्येगइयाण लो० ला०॥ १० देवे व्रतो देव सा०॥