Sringeri Sharada Peetham

Ac No 548 Vedantaparibhasha

Dharmarajadhwari · 2006/09/10

PDF Proofread

Front matter

Sri Sharada Peetham, Sringeri
MANUSCRIPT PRESERVATION CENTRE
. .
ao 1 130
New 5
FOLD 06€
TITLE
वेदान्त पार भाषा
تورات)
S( شاسع

बेतपत्तिाजा- है १ वेदोतपरि ॥श्रीगणेशायनमायविद्याविलासेनभूतभौतिक सत्यातनमियरमात्मानेस रानरावर ह॥१॥यदन्तेवा सिषं चास्यैनिस्ताहिवारणापरणोमिन्दसिंहाख्येयतीईपरमेगुसरानीमहेकर नाथारपानेले गुरिनिवासिन ॥जगह नहबंदेसर्वतंत्रप्रवर्तकानाशबालबोधायमहानावेहांतार्थानलंबिनीवधर्मराजाधूरीदेवपरिभाषा वितन्यतालाइहरवलुधर्मार्थकाममोक्षारत्येषुचतुर्विधपुस्वार्थेषुमोक्षणवपरम?स्वार्थःन । नरावत इसा च- हिश ऋत्यातस्यैवनिसलावगमातइतरेयोत्रयाणापत्यशेषतायेहकर्मचितोलोकक्षीयताएवमेवामुत्रा यत्ति तोलोका सीयतइत्यादिश्रुत्साचानित्यत्वावगमा सचनलतानादितिब्रह्मतज्ज्ञानंतलमाएं सप्रपंचंनिस्य तेतत्रामाकरणप्रमाणतत्रस्मति व्यावतंप्रमाखमनधिगताउवाधितार्थविषयतानचेस्मति साधारणेतुका । -- बाधितार्थविषयमानत्वनीरूपस्यायिकालस्येंद्रियवेधलापुर गमेनुधारावाहिकबहेरपिपूर्वपूर्वज्ञानादि षयतयातत नक्षणविशेषविशिष्ट विषयकले नतनाव्याप्तिःकिंचाहोतेधारावाहिकबुद्धिस्थलनशानभेद घर, किंतयावत् स्युरणेतावनघाकारांतःकरणकनिरेकैचनतनानारतेःखविरोधिरससातार्यतस्थापिता सुपगमात् तथावरसातफलितचैतन्यरूपंधमादशानमपित्तत्रतावकालीनमेकमेवेतिनामाशिकापिन सि होतेपटादेमियालेनवाधितलात ज्ञानकथंप्रमाणंउच्यते ब्रह्मसाक्षात्कारानंतरेहि घटाहीनोबाधः यनवस्यम मात्मेवाभत के नकंमयेरिति तेलतुसंसाररंगायोगाधयन्नहि तमिवभवतिनहितरश्तरपश्यतीतिऋतेत थाचाबाधिनसंसारस्शायामबाधितले विवक्षितमितिनघटादिमायाम माहितहतरेहात्मप्रत्ययोयहस्त्रमा . -- र्था वेरोनपरि गलेनकरिमत लौकिकेतहदेवेहेप्रमाणंसात्मनिश्चयादिति मात्मनिश्चयानेजलसाक्षात्कारपर्यतमित्यर्थः नि लौकि के तिग्गदिशानमित्यर्थः तानिचप्रमाणनिषट्न सक्षानुमानापमानागमा पत्यनुपलविभेदात् तनप्रत्यक्षप्रमाकरणप्रत्यक्षप्रमाणेप्रत्यक्षमा चानचेतन्यमेवय साक्षारपरीक्षालेतिश्रुतेः अपरोक्षारि सस्थायरोक्षमित्यर्थः ननुचैतन्यमनारितकचक्षुरादेस्तकरणसिनप्रमाणसमितियतेचैतन्यस्यानाहिलेपित हभिमंजकांतःकरणरतिरिद्रियसैनिक/दिनाजायततिरतिविशिएं चैतन्यमाहिमहित्युच्यतेशानावरे इकलाञ्चरतेशनिलोपचार तदुक्तं विवरणे अंतःकरणरत्तीशानलोयचो गहितिनानुनिलयोनेक परिणाममि कावतिः कथंरचनतावरत करणनित्यवे साहित्यालेनसावयवसातसाहिलंचतमनोरजते २ । क त्या कि कथं त्यादिश्रत निस्पतानस्यन्मनोधर्मकामे सेकसविविसामानहातिरधनिहीं धरिसेतत्सर्वमन् एवेतिको धीशरेनवतिस्पंज्ञानाभिधानात अंतरावकामाहेरपिमनोधर्मलेननुकामारेरेतःकरणधर्म लेडहमियाम्पहजानाम्प वित मीत्यायनुभवशात्मधर्मवमवगाहमान कथा पपद्यतउच्यतेनाय विमान लाभावेपिग्ध लाश्रयवन्दितारात्मासा रचाउयोहहनिइति मवहार तथासुस्मा कोपारणापतःकरणेसाधार साइहंसुखी आहेडखीत्याहिन्यवहार नखोतकरणस्पेदि तयाइतीदियलालथम मितिप्रसाविषयतेतिर अतेन्तावरंत केस्पादियमिनमानमालमनःमयानीहियारणीतिभगवहीतावचनंप्रमाणमिक्लिक निद्रियेणापम साषट्तसंख्या रणाविरोधातूनहौद्रियगतसंख्यारामिंद्रियेणैवेतिनियम यजमानः प. :ज वेहोतय. पंचमाडाभक्षयेतीपत्र लिंग तसेच वसेत्यायाजनलिजापियजमानेनबेदानध्यापयामासम भारतमाता साहौवेस्गतपंचलसंरमायाभवेट्रेनापिक्षारतेनपूरणदर्शनासदियेयापरावाद्यर्थेभ्यश्वपरमन इत्यादि त्यामनसोऽनियित्वावगमाञ्चनचैवमनसोऽनिंदियत्तेसुरवादिप्रत्यक्षस्य साक्षात्लनस्यारिट्रियाजन्यत्वादिति वाचं नहीदियजन्यत्वेनज्ञानस्यसाक्षाअनुमित्यादेरपिमनोज तयासाक्षालापत्ते ईश्वरज्ञानस्याजन्यस्यसाक्षाना ला पत्तेचसिहोतेप्रत्यक्षत्वप्रयोजकंकिमितिचेन किंज्ञानगतस्यप्रत्यक्षवस्यायोजकमितिपछसिकिं किंवाविषयग तस्पआयेप्रमाण चैतन्यविषयावछिन्न चैतन्याभेइतिबूम नथाहित्रिविधं चैतन्पविययुचैतन्यंत्रमानचैतन्यं प्रमा चैतन्यं चेतिनत्रघा वछिन्न चैतन्य विषयचैतन्योतःकरणवृत्यवछिन्नेचैतन्यप्रमाण चैतन्येअंतःकरणवछिन भ रा चैतन्यंप्रमातचैतन्यनत्रययानगगोदकछिदानिर्गस्यकल्यासनाकेदॉगविश्यतहदेवचतुष्कोणताय कारभाव तितथातजासमेतःकरणमपिचक्षरादिद्वाराघादिविषयदेशगत्वाघराहिविषयाद्याकारणपरिणमत्तेसएक्योर एमोवृत्तिरित्यच्यतेअनुमित्यादिल लेनुनीतःकरणसवनस्यादिदेशगमनेवनबारेश्वक्षराधसन्निकोत तथा। चार्यघट इत्यादिप्रत्यक्षरछलेयास्त हाकारहत्तेश्वबहिरेकोसमवधानात भयावडिवचैतन्यमेकमेववि, भाजकयोरपिअंतःकरणवृतिघगरिवियययोरेकदेशस्तित्वेनभेाजनकखातातएवमहाततिचगवछिन्ना कारणेनमहावछिन्नाकादिद्यते तथाचायंघटइनिप्रत्यक्षलेया कारवृत्तेघर सेयोगितयायगवछिन्न चैतन्या हत्तिचैतन्यस्याभिन्नतयानत्रय ज्ञानस्यघटाशेप्रत्यक्षतसुखाद्यवछिन्न चैतन्यरत्तहत्यवभिन्न चैतन्मस्य च ८ वेरीतम नियमेनैकदेशावस्थितोपाधिहयावछिन्नलान्नियमेनाहंसुरवीत्सारिज्ञानस्यसरवायंशनसलेनन्वेवस्वकृतिक रखा हिस्मरणस्यापिसरवायशेप्रत्यक्षतापनि रितिचेलतत्रमर्यमाणसुखस्यानानवेनानिस्पतिःकरणरत्ने ४ वर्तमानत्वेननद्रोपाध्याभिनकालीननयानत्तवछिन्नचैनन्ययो:रावउपाध्योरेकदेशस्छ त्सानिएककालीनत सैवोपयेयाओदययोजकलात्यक्षिकदेशस्यत्मानमुपया मेरायोजकंतहाहपूर्वसुरवीत्यादिमतावनिव्याप्ति वारणायवर्तमान संविषयविशेषणदेय नन्वेवमपिस्वकीयधर्माधविर्तमानौयहाशमादिनाझयेमतेतदाताहणार र ज्ञानाहावनिव्याप्तिः तत्रधर्माद्यछिन्नतइत्यवछिन्नचैतन्ययोरेकलादिनिचेननयोग्यत्तस्पापिविययविशेषण विशेषपि लातअंतःकरगधर्मवाविशेषेपिकिंचिद्योग्य किंचियोग्यंइत्यत्रफलबलकल्या नामावछिन्नत हत्या छिन्तरगरेकलोरिति चेत स्वभावावशरणअन्यथान्यायमतापात्मधर्मसार खादिवर्मादे प्रत्यक्षा खापत्तिाडासन चैवमपिवर्तमानस्शायालेसरवीत्यादिवाक्यजन्यज्ञानस्यप्रत्यक्षतापनि स्यादितिवाइय बाहामस्त्वमसीत्यादीसन्निविषयेशबास्थ्यपरोक्षज्ञोयुगमात्अतरवपर्वतोवन्हिमानित्यादिज्ञान मपिवन्हयंशेयरोयर्वतभपरोक्षपर्वताधवछिन्नचैतन्यस्यबहिर्निस्तोतःकरणवृत्यवछिन्न चैतन्याभेदात्व हयोवंतःकरणहत्निनिर्गमनाभविनवन्हयवछिन्न चैतन्यस्यांतःकर हत्यवाछेलचैतन्यस्परस्परंभेरा च स्तथाचानुभवःपर्वतयश्यामिवन्हिमनुमिनामिन्यायमतेचपर्वतमनुमिनोमीत्यनुव्यवसापत्तिःअसंलिक रि ५ सुरभिचंगुमित्यादि ज्ञानमपिचरनामरोक्षासौरायांशेडपरोक्षासोरत्यस्य चक्षुरिट्रियायोग्यस्यायोग्यसघष्टिनस्यनिरुक्तलक्षणस्या गावातानचेवमेकत्रज्ञानेपरोक्षलापरोक्षस्पास्मयुगोमतयोक्तिनस्यादितिवाच्या वेदांतप• सुपक्षकानु मितौसर्वाशेपिज्ञानपरोक्षत्वयोरभ्युपगमेतयोजोनिवनस्यानिवारवाजानित्तोपाधिल परिक्षावाया सकलप्रमाणागोचरतया प्रामाणिकलायटीयमित्यादिप्रत्साहिधरलादिसावेमानंनतुता इस्यजानिलेपिजातिवस्यसाध्यापसिदीतत्साधकानुमानस्याप्यनवकाशत् समरायासिध्यानमभिननिरिख लप्रपंचस्यानित्यतया नित्यसमवेतलघटितजातिलस्ययात्वादावसिद्देश्वएवमेवोपाधित्वनिरसनीयस्वतीय हिमानित्याहीपर्वतांशेवरशेचात करणत्तिभेदो गकारेणतनहत्यवछेदको रेनपरोक्षलापरोक्षलयोरेका चैतन्यवृत्तौनविरोधलथाचतत्तहिंडिययोग्यवर्तमानविययाविछिन्नचैतन्याभिललतत्तदाकारहत्यवछिन्न ज्ञानस्यतनशेप्रत्यक्षलंघरादेविययस्यप्रत्यक्षवंतुप्रमात्र भिन्नत्वननुकथंघाहेरंत करावछिनचैतन्याने ५ दःअहमि पश्या मत्यनुभवविरोधादिति चेत् उच्यतेमात्र भेदोन तावहैक्य किंतुप्रमानुसत्तानिरिक्तास कलाभावातथाचघटादेःस्वावहिनचैतन्येऽध्यस्ततयाविषयचैतन्यसत्तेवघाहिसत्ताअधिष्ठानसत्ताऽति रिक्तायाःआरोपितसनाया:अनंगकारात् विषयचैतन्यचपूर्वक्तिप्रकारेणप्रमातचैतन्य दतिप्रमातचैतन्य स्यैवघाधिरानतया: मातृसत्तेवघहादिमत्तानान्पतिमिदंघटाटेरपरोक्षलेआनुमित्याहिटलेलंतःकरणस्य वनादिदेशनिर्गमाभानवावछिनचैतन्यस्पप्रमातचैतन्यानात्मकतयावाला दिसत्ताप्रमातसेचैतन्यसता त्ता तोभिन्नेतिनानिव्याप्तिचन्वेवमपिधर्माधर्मादिगोचरानुमित्यादिखिलेधर्माधर्मयोःप्रत्यक्षवायति-धर्मा अवधि लचैतन्यानात्मकत्तयावसादिसत्ताःमारचैतन्यसत्तातीभिन्लेनिनातिव्याप्तिानचेवमपिधर्माधर्मादिगोचरा रांतया नुमित्यादिस्खलेधर्माधर्मयोःप्रत्यक्षलापत्तिधर्मावछिलचैतन्यममातचैतन्यामिन्नतयाधारिसत्तायाःप्रमा ससत्तानतिरेकादितिचेतनयोग्यत्वस्यापिविषयविशेषणत्वात्नन्वेमयिरूपीघाइतिप्रत्यक्षस्थलेघरगतपरिमा एगहे प्रत्यक्षलायत्तिःस्पायवछिन्न चैतन्यस्ययरिमाणावछिन्नचैतन्यस्यकतयारयावछिन्मचैतन्यस्पप्रमात चैतन्यानेदेपरिमाणावछिनचैतन्यस्यापित्रमात्र अभिन्नतयायरिमाण सत्तायाःस्पप्रमात सत्तातिरिक्तलामा वादिनिचेतनाकारसत्यहितत्तस्यापिप्रमाविशेषणत्वानरूपाकारतिरणयोपरिमाणकारहत्यमावेन परिमारणकारत्युपहिनंप्रमातचैतन्याभिन्नसत्ताकत्वासावेनातिच्या साक्षावातनन्वेवंतावमातिअनवस्या भियावृत्तिगोचरातत्यनंगिकारेणतत्रत्वाकारहत्त्युपहितवपरितोक्तलक्षणाभावादितिवेदन अनवस्थाभि turn.

अ यात्तेतत्संतराविषयत्वेपिस्वविषयत्वायुपगमेनस्ववियत्युयक्तिप्रमातचैतन्याशिनसत्ताकलस्यतत्रापिस भवानएक्चीतःकरणातहर्मोदीनांकेवलसाक्षिविषयलेपितत्तहाकारस्त्ययुपगमेउक्तलक्षणस्यतत्रापिसत्ता सामाप्तिनचाता करणताहीनोवृत्तिविषयत्वायुपगमेकेवलसाक्षिविषयत्वाश्युपगमविरोधइतिवाचं नहितिविनासाक्षीवियतकेवल साक्षिवे यत्वं मानास्प्रिमागमापारमतरेगसाक्षिविषयत्वं तरचाहकाररीकायामाचारहमाकारांतःकरणवृत्तिरंगीकृताअनावप्रातिकरजस्थलेरजनाकाराहारगोवि भासि यातिः संप्रदायिकैरंगीलतानथानांतःकरणतर्भादियुकेवलसाक्षिवेधेयत्त्युपस्तित्वघहितलक्षणस्यस सानामाप्तिःतयंनिर्गलितार्थ स्वाकारहरुपरितप्रमात चैतन्यसत्तातिरिक्तसत्ताकत्वभन्यत्वसनियोग्यत्व वेदांतपु० विययस्यप्रत्यक्षत्वंतत्रसंयोगसंयुक्तताहात्म्यादीनांसन्निकषीणां चैतन्माभिव्यंजकतिजननेवियोगासाचात धनुर्धासंशयोनिश्रयोग स्मरणमिनिएवंसनिवृत्तिभेदेनएकमयंतःकरणेमननिधिरितिअहंकारइविचि तमितिवारयायते तदुक्तंमनोबुदिरहंकारविकरणमातरमेशयोनिश्चयोगःस्मरणविषयाइमेनचा के सक्षविविधसविकल्यनिर्विकल्पकोदात्तत्रसविकल्पवैशिट्यावगाहिजानंयथाघजानामीत्यादिज्ञानेनि मह बिकल्पकंतुसंसर्गानवगाहिज्ञानयथासोऽयंदेवरत्न तत्त्वमसीत्यादिवास्यजन्य तामनुगर मिज्ञानेनप्रत्य न । संडियाजन्यत्वादितिचेन्नहीदियजन्यत्वेप्रत्यक्षत्वतंत्र वितत्वावदितयोग्यवर्तमानविषयत्वेसनिविषय तन्याभिन्नत्वंइतकतं तथाचसायंदेवदत्तनिवाक्यजन्यज्ञानस्यसनिकरविषयतयावहिनिस्तांतःकरणहत्य ७ सुपगमेनटेवरत्नावछिन्नस्यवसबछिन्न चैतन्यस्याभेदेनसोऽयदेवरलनिवाक्यजन्यमानस्यनत्यतत्व एवंतत्त्वमसी सादिवा प्रज-यमा स्थापितत्रनमातुरेवविषयतयातदुभयाभेदखस्यसत्वाननवास्यजन्यज्ञानस्यपदार्यसंसर्गावग हितयाकनिर्विकल्यकलंउच्यतेवाक्यजन्य ज्ञानस्यविषयलहिपदार्थ संसर्गत्वंतत्रअनभिमत्तसंसर्गस्यापिवाक्यज ज्ञानविषयससगैयते किंततातर्यविषयत्वप्रहतेचसदेवसोम्यदमनमासीरित्युपक्रम्पत्तत्मसात्मालममी सपसंहारेगविश्वदेवमणिवेहांतानांनातर्यमवसितमितिकथं ताप्तीविषयसंसर्गमवबोधयेत् इदमेवतत्वा मस्यादिवागनामवंडार्थत्वंयसंसर्गानवगाहियथार्यज्ञाना ययजन लामेनिसडुलंसंस र्गासंगिसम्यन्धी हेतुतायागिराभियंउतारवंडार्थतायदातत्प्रातिपदिकार्थता प्रानिदिकार्थमात्रपरखं वावंडामिनिचरर्थया स्य वेदांतय. रार्थ तच्चप्रत्यक्षंयुनाई विधजीवसाक्षीईश्वरसाक्षीचेतितत्रजीवोनामांतकरणवछिन्नचैतन्यसाक्षीत्वतःवकरणे पहित दैतन्यं अंतःकरणस्यविशेषरोयाधित्वाश्यामनमोझेद विशेषांचकार्यान्वयिव्यावर्तकंउपाधिनकार्यानन्द यीमा-कावर्तमान रूपविशेषोधोइनित्योइसनरूपविशेषण कशाकुन्पछिन्ननःश्रोत्रमित्यत्रकाराती उपाधिःअयमेवोयाधिनैयायिकै परिचायकरसुचतेत्रहतेचांतःकरण्जरतयाविषयशासकलायोगेनविषयमा सकचैतन्योपाधित्वअयंचजीवमातीप्रत्यात्मनानाएकलेतुचैत्रावगतमैत्रस्याप्यनुसंधानप्रसंग ईश्वर साक्षीनमा योपहितचैतन्यतञ्चैकं तयाधिभतमायाएकलात इंदोमायाभिःपुरुरूपईयतइत्यादिऋतौमायाभिरितिबरुव चनस्यमायागतशक्तीविशेषाभिप्रॉयतयामायागतसत्वरजस्तमोरुपगुणाभिप्राय तगाचोयपत्तेःमायातुन क क ।

य हत्तीविद्या-गायिन सुमहेश्वरं नलविद्योततोहूदियस्मिनिवेशिने योगीमायाममेयायतस्पैविद्यात्मनेनमः जामेकालोहितलयुक्तांबही जा सृजमाने सरूपा अजोकाजुयमारणेऽनुशेते इनिभारियुका निस्पनिवेकवाद लेनलाघवानुग्रहीतेनमायोएकत्लेनिश्रीयते तननतदुपहिचैतन्यमीश्वरसाक्षीत चानादितडपार्मा गयाअनादित्वार मायावछिनचेतन परमेश्वर मायायाविशेषणलेईपरत्वं उपाधि तेसाक्षीत्वमितिइश्वरलसाधितयोझेदः ननुधर्मिणेई रतत्साक्षिणेसचयरमे एकोपिस्वोपाधि तमायानिएमवरजस्तमोगुलभेदेनब्रमवि मुमहेन्पादिशब्दवाच्यताभजते नन्दीश्वरसाक्षियोरनादि तु . वेशीतयः वेनदैनबत्योपजायेयेत्पाहिधिपूर्वसमयेयरमेश्वरस्योगमीक्षणा माद कयमुपपद्यते उपते पया (विषयेडियसनिकदिकारणवशेनजीवोपाध्यतःकरणस्यनिदानायंतेतयासज्यमाणमाणिकर्मवशे नयमेन्यायाधिभूतमाययातिविशेषाइदमिरानीभाइदमिदानीपालयितबंमिदमिदानीसंहर्तम मिसाधाकाराजायते तासांचहत्तीनांसादिलानप्रतिबिंबचैतन्यमापसाहिंयुचतेएवंसाक्षिदैविध्येन सक्षजानंदैविध्यप्रसाचा शेवगतंज्ञप्तिगतंत्रनिरुपितं तत्रज्ञप्तिगतप्रत्यक्षससामान्यलक्षांमुहबलो र वयर्वनोबन्हिमानिसादावपिवस्याद्याकाराइसुपहित चैतन्यस्यस्यामोशेवप्रकाशतयाप्रत्यक्षतात्नत्रा धि 3 विषयांशेप्रत्यक्षपूर्वोत्तम तस्यानोनिस्सनत्यसेनानिमाप्तिधमनमामाधारणप्रत्यक्षलसामान्यनिर्वचने नितस्यापिलसवात्यहानुप्रत्यक्षमायाएवलक्षणवतयंतापवेतिलक्षणेअतिविषयविशेषणेदेयों नया रियादिनमत्यसंसारकालीनबाधविषयप्रातिभासिकरजतादिविषयकत्वासनविसंगारिप्रत्याश्वोतिजा नविषयसिावपितस्यपानिमासिकतत्कालोसन्नरजतादिविययकलेनमारंगदे तरायरजनस्पान ३) स्वतादिययकत्वसंभावादिनिचेन्नदस्यासनस्तयाप्रत्यक्षवियरवामितनवज्ञानंतत्र प्रत्यासत्ति ज्ञानस्यत्रास तिचे निदेवव न्याहा प्रत्यक्षत्वापत्ता छेदायले ननुरजनोहारकालार अनुमाना ३ ० वरातयः जनावयवादिसावधादेशुतोकतवापिरजनसमद्यतइनित उच्यते नहिलोहसिदिसामयीप्रातिशासि करजतोशादिकाकिंतुविलक्षणवतथाहिकाचादिदोपहपितलोचनस्यपुरोवडियसंयोगामाकाराचा कनियाद्याकारा आदत करणवृत्तिरुदेति तस्यांचवृत्तो बदमनधिलेचैतन्यंप्रतिबिंबने तपकिरी सावृत्तेवहिनिर्गमनेनइ महिमचैतन्यंवृत्तवछिनचैतन्त्रमातचैतन्यं चामिनभवतितवनमान चैतन्याभिन्नविषयचैन पनियाभुक्ति प्रकारका विद्यावाकलिस्यादिसाश्येसंरदर्शनममुद्दोधिनरज तसंस्का सीधी चीनाकाचा दोषसमवहिनारजनाकारणरजनज्ञानाभासाकारेणचपरिणमने १० स परिणाम नामउपाहानसम्मत कार्यापत्ति विवीनामजपादानवियमसनारकाय पतिःप्रातिमासिक रजतंबाविद्यापेक्षयापरिणामाचैतन्मापेक्षयाविवर्तइतिचोचतेअविगपारामपंचत्तजतमविद्यादि रानेइमवछिनचैतन्येवर्ततेअस्मन्मत्तेसर्वस्यापिकार्यस्यस्तोपोनाधितानाश्रितताना मात ननुचैतन्पनिहा दं रजतस्यकथमिदंरजनमिनिपुरोवती तादात्यंउच्यते यथान्यायमतेआत्मनिरासुस्वादेःशरीरनियले नोपभाशार सरवाद्यधिकरणलावलात नयाचैतन्यमात्रस्परजतंत्र नाधानतयाइदम छिन्नचैतन्यस्थतदधियानवेनेरमवछेदसतयारजनस्ययुरोवर्तिसंसर्गउपपद्यते तस्यचविषयवैनन्या नि न ११ वेरांनपद स्पतरंन करयोपाहतचैतन्याभिन्नतयाविषयचैतन्ये यस्लमपिरजनंसाशिल्पध्यस्लेकेक्ससासिवेयांसवाहि वदनन्यवेद्यमिनिचोयतेननुसाक्षिण्य भलत्वेऽहंरजतमितिप्रत्ययःस्यातअहंसुखीति दिचेअनेक सरवाहीनामंतःकरगनिया विद्या कार्यवेप्रयुकं अहंमुखीनिज्ञानंसुरवाहीनोधठादिवछुवैतन्यएवाभ किंवयस्ययहाकारानुभवाहितेसंस्कारसहरूताविधाकार्यलंतस्पनहाकारानुभवाविषयवंजामाकारान भवाहितसंस्कारसहिताविद्याकार्यलाहंतःकरणदेरहमानुभवविषयत्वंशरीरेडियादेवभयविधानुभव नविषयत्वंत्या चोभयविधानभवाइशरीरंअहंदेह अहंमनुष्योहबोललाइचारहेका गइयों १ अहंबधिर निपलते प्रानिभासिकरजनस्यप्रमातचैतन्यामिन्नरम बछिन्नचेतन्यनिशाविद्याकार्यतेरि इदंरजतामिनिसत्यस्खलीय माकारानुभवाहिनसंस्कारजन्यताहित्माकारानुभवविययतानत्वहरजतमित्यह माकारानुभवविषयतेत्यनुसंधेयनन्वेवमपिमिथ्यारजनस्पसा साक्षसमधिनयाभानसंभवेरजतगोचरमा, नानास पायाभरिइतर पेगमःकिममिनिचेतायतेखगोचरमपहित चैतन्यभिन्नसताकत्वा। भासययापरोक्षरूपतयारजतस्यापरोक्षमित्येतर पगमान नानदारजनाकारवृत्तेमप्रत्येकमेक करिययत्वेंगुरूम व विज्ञानानाग कुनोधमज्ञानसिहरिनिचेतन वृत्तिध्यप्रतिबिंबितरैतन्यस्यै बेहांत कस्यसत्यमिथ्यावसुताहास्यावहितलेनश्चमत्वस्वीकारानअनावसातिज्ञानर सत्यासत्पविययतयात्रामा यानियमाप्रामाण्योकि सांप्रदायिकानाननुनि तेहतरीयरजतमध्यविद्याकार्यमणले चेनिकझाति, १२ व्यतो लक्षणमितिचेलवयतेसत्यत्वाविशेषेपिकेयांचितसागकलेकेयांचितरछायित्वमित्यायदेवनियाम कंतदेवास्तवभावविशेषादिकममापिपराययासेविवशेषतापहेतुःशुक्तियाघध्यासेनुका चार मोरोवाः तयाचागंतुकोयजगत्प्रातिभासिकतेप्रयोजअनपवनोपलभरवाहीन मागंतुकनिद्रोही यजन्यलाप्रतिभासिकलं ननुसमस्याले पूर्वानुभतराहे स्मरणमात्रेणेवयवहारोपपत्तौनरथारिरिका दि Pr त्यनेगारवा तिचेन्नरयादेः स निमानायुगमेरयमित्मास्यमहासमित्याउनुभवविरोधापत्तेज वरययोगान्पयासजनइतिश्यादि विप्रतिपातिविरोधापतेवतस्माइक्तिलयवस्लमोपलवरयायें यासःकुननिचलचैतन्यस्यैवस्वयंप्रकाशस्परथायधिधानतावप्रतीयमानानिशेषस्थापितहाइसकिएन यानिर्वचनी प्रावधासिकदेशीय गत्यरयोपिप्रातिमासिकायावत्यानिभासमवनिरंने ननुलभरपाधि शानतयोपलापमानदेशविशेष शान्दिा संनिहरनय निर्वचनीयानिमासिकदेवगेश्युयगंतःलयाच स्थाधमासःकुत्रेनिचेन चैतन्यस्यैवष प्रकाशयास्थावधियानत्वादनती मानाहिर माहिस्तात्सेवाती यतइतिसपेणप्रकाशमानवेतन्यमेवाधिश नंदेशविशेयोपिविध्यता नासिकारयाहाविड़ियनासत्ता बेहांनय मषिप्रातिभासिकंतदासर्वेद्रियाणामुपरमात्महंगजशनिप्रतीत्सापदन्तुपूर्ववान्नरसनीयवानेगजादयःसा क्षा-पाय परिणामदनिकेचित अंत:करणारातसरियामाइसन्मेन तुराजदिनाचैतन्यास्थस्तत्वेइदा नीतलाक्षात्कारामादजागरपितापलब्धगजादयोऽनुवर्तेरन्तरयविनाशोडिविविधःकाम न उपादानेनसहकमितविमानएवोपाहा आयोबाधादिनीयस्कनिवृत्ति आयस्थकारणमानित वसाक्षात्कार तेनविनोपादानभताया विद्यावानिवृत्त वित्तीयस्यविरोधिवत्युत्पत्ति विनिवृत्तिमा १३ यानि तदिहलसासालाराभावावस्वमत्रपंचोमासाविषमुसलप्रहारेणघमहाविवविरोधिषयांतरोहये नवजनकीभननिदाहिशेषनाशेनवागजाहित्तिाकोविरोध एवं वहिस्स्यस्पत्यवछिनचैतन्य निशमूलाविद्याकार्यतपक्षेतिरिनिज्ञानेनतरज्ञानेनसहरजतस्यबाधमकाविद्याकार्यत्वपक्षेमलाविद्याय बिलातत्साक्षात्का माछत्रनि सत्याक्तितत्वज्ञानानिवपतयारजतस्पततिानानिवृत्तिमाम से मठप्रहारेणघटदौरजनस्पप्रानभाससमयेसना पगमइनरजतमितितकनिषेधशानन स्यात् किलिदाननिरंरजतमितिइदानीघरः पानाने तिवा तिचेन्ननहित रजतलावछिन्न प्रतियोगिताका ध बोनिवेधीविषयःकिंतुलौकिकपारमार्थिकताछिनप्रतिशामिकरजनप्रतियोगिफायधिकरण मावधिक प्रतियोगिताकामावाद पगमादननुपातिमासिकेरजनेपारमार्थिकत्वमवगैतनवाअनवगमे प्रतियोगिताबछे कावछिन्नाज्ञानादलावप्रत्यक्षा ययत्ति अगंमअपरीक्षावधासस्यतत्कालीनविश्वयमज्ञानतातरजतोय १४ बेटीतपः पारमाधिकलमप्यनिर्वचनीपरजतवदेवोसंनमिनितरवछिन्नरजतसत्वेन बाछन्ना भावसनकायवर्ततरनिचे नपारमार्थिकत्वमाधिशननिएस्परजतेप्रतिभासमभदेनरजवान पारमार्थिकोत्सनापगमात या चारोशनसनियंत्तत्रैवप्रतिभासिकवस्तसतरंगीकारादजनरवेंद्रिय सलिलाराजपाकुसुमगनलोहित फटिकेभानसभावादास्कृतिक निर्वचनीयौन्तिगत्पत्तिः नन्वंयन्त्रजपाकुसुमब्यातरव्यवधाना इसनियंत्रकौहित्यप्रतीत्यापानिमासिके लौहित्संस्सीक्रीयतेति चेलइएलातावप्रत्यक्षम्यानरेश्वपि यक्षसामान्यरातमागम यथार्थप्रत्यक्षलसासदावश्वदर्शनीय उप्रत्यप्रकारांतरेगहिविधी १४ द्रियजन्यतजन्येचेतितनेद्रियानन्यसुवादिप्रत्यक्षमन दियत्वनिराकारातद्रियाणियंचप्रागरसन श्रोत्रलगात्मकानिसर्वाणिद्रियाणिस्वस्वविषसंबंधादेवप्रत्यक्षमा जनयंतितत्रधागरसनत्वगिंद्रियाणिस्वस्छ। नास्त न्येवगंधरसस्यशेविसंभानुजयंनिचतु-श्रीनेनुस्वतएवविययरेशंगवास्वविषयंगृहीतःोत्रस्या विचक्षुर्वत्यवछिन्ननयाभेर्यादिदेशग नसंभवा अनस्वानुभयोोनीबायोमयाऋतइनिर्वाचीतरंगाहिन्या येनझकर्णाकुलीप्रदेशेअनंतशोपनिकल्पनायांगौरवोरीवादोमयातइनिप्रत्ययस्यधमत्वकल्पना च गोरवस्यात्तदेवव्यात्यात प्रत्यक्ष परिछेरा प्रथमः अथानुमान निस्स्यते अनुमिनिकरणमनुमा आनुमिनिमय मिज्ञानत्वेनमामिज्ञानजन्यायामिझानानुयवसायदिनदहज्जन्यवाभावामानुमिनिवआनुमितिकरणेच यमितानंददारोवांतरमानितुलनीयलिंगपरमझेनुमितीकरणतस्यामिनिहेतुबासिध्य तकरण बेहांतपदा बसहरनिरस्तत्वात्नसंस्कारजन्पत्वेनभनुमितःस्म नित्वापत्तिमानिप्रागभावजन्यत्वस्यसंस्कारमात्रनन्सल स्यवासतित्वप्रयोजकतयासंस्कारध्यससाधारणसंस्कारजन्यत्वस्थतदप्रयोजकलात नचापत्रयालिस्मरन १५ मिनिस्वार्थ संस्कारोहेतुरितिवाचं यातिस्मृतिस्थलेपितसंस्कारस्यैवानुमिनिहेतुलाद नहिस्मते नकारनाचा कत्तानियमासमातिधारावानात् नचातुसंस्कारादयतुमिसायत्तिः तरोधस्यापिसहकारित्वात एवंचाये एमवानि पधर्मताज्ञानिधमोन्ही बाप्पाइसनुभवा तसंस्कारोबोधेचसतिबन्मिानित्यनुमिनिर्भर तिनतुमध्ये यासिस्मरणतज्जन्यंवन्हियाप्प भवानये इत्यादिविषयविशिरज्ञानशालुलेनकल्पनीयंगौर। वान्मानाक्षावाञ्चतच गजानं वहिविषयक ज्ञानांशएबकरण नपतविययकत्साशनि पर्वतोवारमा १५ निनि ज्ञानस्यवघ्नंशाएवानुमितिवनयर्वतादीनशेप्रत्यक्षबस्योयपादितत्वात् मासिवाशेषमाधनाश्रयाश्रित माध्यसामानाधि एयरवासाचव्यभिचारादर्शनेसनिसहचारस्वनिगहनेतम्बमाचारहनिंभयोदर्शनमा इनिंचेनिविशेयोनादरणीयः सह-चारदर्शनवस्यैवप्रयोजकलात्तच्चानुमानमन्वयिरूपमेकमेवन्तकेवला गरिसद सापिधर्मस्यास्मन्मतेब्रेलनियापनाभावप्रतियोगित्वेनासंनाभावप्रतियोगिर साध्यालयोगकेव। लान्वपित्वस्यामि नाप्यतमानस्यतिरेकिरूयवसायाभावेनसाधनाभावनिरूपित यालिसानन्य साधन सामानुमिनावनुपयोगतकतर्हिमाहाबन्वयव्याप्तिमतियोपियनिरे याविज्ञानानुमिनिअर्यापत्ति नि प्रमाग वश्याम अतएवानुमानर नान्वययनिरेकीरूप अतिरेकिमाप्तिशान म्यानुमित्यहेतुत्वात् नचान बेरातपर मानस्वार्थपराधोदना विधत्तास्वार्थततम पराएँ तुन्यायसायन्यायोनान्वयवस्मुदाय अवयवाभत्रय एवप्रतिज्ञाहेत उदारणरूपाःउदाहरगोपनयनिगमरूपावानतुपंचावयवरुपा उदारणादित्रयेणैवमा शिपक्षधर्मयोत्यदर्शनसंभवेनाधिकावयवाइयसवर्थत्वात् एवमलमानेनिरुपितेतस्माइलभिन्ननिरिख तर इमिथ्यात्वमिति तथाहिब्रमभिन्न सर्वे याबलभिन्नत्वात्यदेवेतदेवयथालिलप्यनवदृरीनासिद्धिन्तम माधिनत्वादनवाप्रयोजकलंयुक्तिकायनज्जुसर्यादीनमियावेबेलभिन्नत्वयैवल बनायोजकखाताम मात्वंचवाश्रयतेनानिमतयावनियात्यंताभावप्रतियोगिवंअभिमतप मबसंभववारणययावस मयों नरवारकायतदुक्तं सर्वेषामपिभावानांस्वाश्रयत्वेनसंमतेप्रतियोगिलमत्ताभावंप्रनिमयात्मनेनियहायपर एततंतुनियात्ताधावप्रतियोगीपालात्यगंतरवाहित्याधः मानमियात्वेप्रमाणं तडतंजशिनाखंागात्यंता भावस्यप्रतियोगिताअंशिवादित शिवादगवैवरणदिखिनिननगदेमिथ्यात्वेसन्घटइतिप्रत्यक्षेणबाधः अधिवशनब्रलमत्तायास्तत्रविषयत गाया सत्यवासिनचनिन्यस्यबेलण कथंचासुवादिज्ञानविषयने तिवाच्य निरूपस्यापित्यादेःप्रत्यक्षविषयवादनचनीरूपस्यदयस्परोद्यसयोरमिनिनियमःमन्मतेला व यि पोद्रयवासिराणाश्रयस्त्वंयवसम्वोतिकार गर्वबाइयत्वभिनितअभिमननरिनिपुर्णस्यब्रमोगुण म श्रयतानापिसमवाणिजारसतासमवायासि अनुवाइयत्वं ग्रंलगः तथापिान पस्यकालस्येवचक्षुरादि गावलायत्वेनाविरोधःयहात्रिविधंसत्त्वंपारमार्थिक व्यवहारिकंसानिधासिकंचेनि तत्रपारमार्थिसत्वनल बेहांतप० तःव्यवहारिकंसलमाकाइन्हे प्रातिमासिकंसत्वंभुक्तिस्यादेःतथाचघट समितिप्रत्यक्षस्यव्यवहारिकसत्त्व विषयत्वेनप्रामाण्यंअस्मिक्षेघमदे:अंमणिनियेधोनस्वरयेण किंतुपारमार्थिकलेनैवेतिनविरोध:अस्मिन्य १७ क्षेचमिथ्यावलक्षणयारमा कलावछिनप्रतियोगिवलमताशावविदोषणहरव्येतस्मा पपन्नमियाला नुमाननिनिइत्यनुमानयारछेटः२अयोपमा निकायनेसाइशाप्रमाकरणः पनाने तथाहि नगरे हरगोपिर स्य यस्यवनंगतस्यगवयेंद्रियसंन्निको निभवनिप्रतीतिर पिंोगोसाइनितदनंतरचक्षर नन सदशीमदीयागोरिनिनिश्चयः तत्रान्वयव्यति कात्यांगनयनि गासाहश्यमानंकरगंगोनिरगवयसोदय जानकळनवेदप्रयोगसंभवतिगोपिंडन्यतडियासनिकषर्वातनायनुमानगवयनिश्गोसाहश्यक्या १७ गी तहिंगत्वान्नापिमदीयागौरतड़वयमशीनन्निएमादश्यप्रतियोगित्वान्योय. नसाहश्यप्रतियोगीमत सहवायाथामैत्रनिरसादृश्यप्रतियोगीचैत्रोमैत्रमहशदत्यनुमानासत्संभवइतिवाय एवंविधातुमानावता वरोपिअनेनसहशीमहीयागोरिनिप्रतीनेरनुभवसिइलात उपमीनोमित्यनुः वसायावतस्मा, पमानमा नांतरं ३ अथागमोनिस्यने यस्य वाक्यस्यतात्पर्यविययीभूतः संसर्गामानांतरेगनबाध्यतेनशाक्यप्रमाणंबा क्यजन्येचज्ञानेआकांक्षायोग तोऽसनयतात्पर्यशंचेनिचत्वानिकारणनितनपहार्थानापरस्परजिज्ञासा विधत्वयोग्यत्वमाकांक्षाक्रियाभवणेकारकस्यकारकभवणेक्रियायाःकारणवणेइतिकर्तव्बनायाबाज शासावित्अजिज्ञासोरपिवाक्यार्थबोधतोयोग्यतमुवातंतहबछेरसंचक्रियालाकारकत्वादिकिमि वेदांतयः तिनातिव्यातिःगौरश्वइत्यादौअन्वोदान्तयेचेसमानविभक्तिकपरप्रतिपाद्यत्तदैवछेरकमिनितत्वमस्यादिवाक्येषु नाव्याप्तिःएतादृशाकांक्षामिप्रायणैवबलाबलाधिकरणेनतपासीयानयइतिसावैश्वदेवामिक्षाबाजीयोवा १८ जिनमित्यत्रदैश्वदेवयागस्यामिक्षावितत्वेननवाजिनाका त्यादिव्यवहार ननुनापियाजिनस्यजिज्ञासाविषय स्वेथितयग्यत्वमस्येवप्रदेयव्यवस्पयागनि.पनाजज्ञासादिप्रयताबछेदकत्वादिनि चेल असमानजानीययदा चियबोधविसरहमारुतप्रदेयइयत्वरे वनदवछेदकलेवाजिनइत्यस्यवसमानजातीयामीझाइमान्या बोधमहत्तखेनतादृश्णवछेकवाभावातअमिझायांतुनैववाजिनान्यस्पताः पलायनात उदाहरणतरेस थिडकखप्रयोजकआकांक्षाविरहगवण्यायोग्यतावनामयभित संसर्गाबाधःवन्हिनाचियेदित्यादौता विषयी १८ इससीबाधादनानिव्याप्तिःसप्रजापतिरात्मनोवपामुरविररित्यास्वपिनातर्यविषयीभूतापरपश्वयायागमा शस्ल्याबाधाद्योग्यतातत्वमस्यादिचारवयेष्वपिबोध्याभेटवाधवापिलवस्याभदाबाधाधोगताअमतिश्चम विधानेनपदजन्यायदापिस्थितिःमानांतरोग पितपदार्थस्यान्वयवोधाभावात्अतरवातर उत्तत्तता ध्याहारोउहाव्यइत्यादोहारमिनिअतएवेवेलेत्यादौछिन्ननीनीपहाध्याहारःअतएवविज्ञान सूर्यायजुरंलिप मितियप्रयोगःयदार्थश्वधिविधःअशिक्योउस्मश्वेनि तत्रशक्तिनाम दानामर्थेषु मुरव्यावृत्ति यथायपहली घट एयुयुधोहराकाराकनिविशिवस्तुविशेयोतिःसाचहतिःयहातिरंसियांतेतुकारपरिकार्यानुकूल शक्तिमात्रस्यपदार्थतिरलात साचतत्ततरजन्यपदार्थस्यकार्यानुमेयानारावाक्तिविषयत्वंशक्यत्वंतच्चा ज्ञान वेदांतया जातेरेवनमते यक्तिनामानंतनगुरुतात्कयंतर्हिगगादिपटानले भनिमितिलेजाने व्यक्तिसमान सविसंवेद्यत्वादि निमः यहागवारियरानांगकौशक्तिःसरुपमानिनज्ञाताजातीतुसाज्ञाताहेतुः नवत्तपोशाकितानमपिकारगी १९ रवानजानिशक्तत्वज्ञानेसनियतिकतज्ञानं विनाव्यतिधीविलंबाभावाचअतएवन्यायमपिमः स्यसतीनिमितः शायमानशक्तिविषयत्वमेववायत्तमितिव्यक्तिरवायाअयब मलिक्षणावगमः यानाकी घरसननीलशदस्यनीलगुणविशिशेजपतयाजातिवाचस्पतविशिक्षणात अनन्यायाशदार्थ इतिशयोनिरूपितःअथलक्ष्य पदानिकप्पनेता लक्षणविषयोमयः लक्षणाचावविधा केवल शिनअक्षणाचेनि तत्रशक्यसाक्षात्पबंधःके बलक्षणयथागंगावाचा इत्यत्रप्रवाहमाक्षासंबंधिनितीरे १९ । दस्यकेवल लक्षणायत्रशक्यपरंपरासंबंधेनातिरप्रतीति तलाक्षलक्षणाययादिरेफ्यदस्यरेकड्ययुकन्नमयद) घटितपरंपरासंबंधियुमधुकरेयुतिःगौण्यपिकशितलक्षणेवनथाहि सिंहावासंबंधीक्रौर्यादिसंबंधेनमार विकस्यप्रतीतेःप्रकारांतरेकक्षणत्रिविधाजलक्षणअजहरक्षाजहदजलक्षणचेति शक्यमनतव्यय यतिरस्यनीतिसमजलक्षण यथाविस्वेत्यत्रहिवाहविहायशत्रुगृहेभोजननावृत्तिस्यतेयत्रशव्यार्थ मंतर्भाव्यवातिनीति:ताजहरायथासोऽयदेवरलइनिभत्रहियदायवार या विशिष्योरक्याच्या साधुलोघटइनिजनहिशुलशस्वार्थ करणेमंतभायेवतनिद्रव्ये यावर्ततेयत्रहिविविश्वाचका एकदेविहायएकरेदशेवर्तते नत्रजहरजहलक्षणयथा सोध्यदेवदत्तइतिअत्रहियदइयवाच्ययोःविशिश्योरैक्या वेरांतप० विशिस्योरल्यानुपपत्यापदयस्यविशेषणमानपरत्वं यथावानलमसात्याहौविशिश्वानकयानामेकदेशपरतीप लक्षणाशास्युपस्टिनविशिश्योरमेन्योरुपपनौविशेष्ययोःशक्यु उत्तयोवाभेदान्वयबोधाविरोधात् यथाध २०ढोऽमित्यत्सरसनपदवायैकदेवोघडलस्यायोग्यवेपियागपण्यासहानियवान्वयः यत्रत पदार्थएकदेश स्यविशेषणतयोपस्ठितिस्तत्रैवस्वानं येणे गतियेलक्षण पगमात्ययानित्योपटइत्पनघटपदानधत्व स्पर त्यास्वानं प्रेरणा पार तानाश्योपरि सघठपदस्यघावतणावंतजमस्यारिदास्यपि नलक्षणात्यात तमेोपनियोस्वत्वंपदार्थयोरोदान्वयेबाधकामावा अन्यथागेहेघर घडेरूघामानयेत्यादौघरवगेहता देरभिमतान्वय बोधायोम्यतयातत्रापिघठपिहानीविशेष्यमानपरत्वेक्षणचस्यात् तत्त्वमसीत्यादिवास्येवाना २७ . -- यायावलोकिरणयगमवा नबधव्याजहरालगोदाहरण काके योदधिरक्षनामित्यादिमेवशयकाकत्यार गगनाशक्य अपघानवलपुरलारेगनरायनपुरकारेणकारावस्यवत्तेलक्षणाबीजंतुनातर्यानुफ्यत्तिरे नबन्दया पत्तिःककेन्योरधिरक्षनामिस्त्रान्वयानुपपत्यभावात् गंगयांघोष खत्रतात्पर्याः वपनेरपिसापानल भगन्यमानत्तचिवाव्यत्तिरपियथागंभीरायांनयाघोबइलगंभीरायामिनियरध्यसमुत्यस्यतीरेवतरण ननुबास्यस्पाशकतया संबंधापालक्षणउच्यतेशनपायोऽर्थज्ञायतेतत्संबंधोलक्षणशालिजायचय यापर्थः तथावाच्याथैयौनिकाचि नम्यात एवमर्थवावापान प्रशंसा पाणप्राशलक्षणामोरोहीदिसा दिनिंदार्थवावास्यानोनिहितलेलक्षणअर्थवादगतपदानांमाश लक्षणायुपगमेकपनलागलयानडु वेदांना मितिसंभवेयदांत रवैपस्यान्वंचविध्ययेसिनप्राशयत्यपदार्थवादवाक्यानोनिर्दिनस्वल रणामबारेगन दोनोवादपलक्षणभुपेगमएकेनपदैनलदेवया प्रत्यायकतयार्थवारपदसमुदायस्यपदस्थानीयतया सनिधि २१. नियानेनाविधिवाक्येनएकवाक्यार्थत्वंसंभवनास्वादवाक्यानं यदैकवाक्यताकतर्हिवायकवाक्यतायनप्रत्येक निम्नतिनसंसर्गप्रतिपादकयोसियाराकासावशेनमालवावावोधकत्वं यथारापूर्णमासाश्यास्वर्गका मोपजेतेसादिवानांसमिधोयजनीत्यादिवास्यानांपरस्परापेक्षिनांगीगिभावबोधकतयैकवाक्यतातदुक्तंभ दयाहै ना बोधेसमाप्तान मंगगित्वायपेक्षयावास्यानाकवाक्यत्वपुःसंरुपजायतातिएबंधिविधोपिप|| २१ हानिरूपितातडपस्तिनिश्वासत्तिमाचादवोधेहेनुः तथैवान्वयव्यानरेकदवानान एवंमाहावाक्यार्थबो चिवांतरवाक्यार्थबोधोदनुस्तभैवानयाद्यवधारणात कमप्राप्यतात्यनिरूप्यतेनानीतिछयोञ्चरितमानाती अर्थज्ञानअन्येनयुरुषेण चारिताद्देदाउदप्रत्ययाभावप्रसंगान्अयमध्यापकोग्यतन्नातिविशेषदर्शनेनताप्त यभून यायावादमश्वरीयतातर्यज्ञात्तनगरबोध तिवाय ईश्वरानंगीकर्तुरपितवाक्यापमापनिदर्शनाच्य नेतनी िजननयोग्यत्वंतातगेघवानबाघेल्या संसर्गप्रतीरिजनन प्रपननुपरसंसर्गः ती जननप यतवाक्यंघरसंसर्गपरंनर समग मित्युबते ननुसैध मानयेसारिवायेलनमानयनप्रतीज्यानयुक्त रायश्वसंसर्गप्रतीनिजाननेखर पयाग्या स्वरूपोसीय मनोनिछपानाचारितं नशाक्यंत सर पर मिसुचतेशुकादिवा सप्तलोचारिनवेदवाक्यादीचमतताछयाएवाभावातदन्यप्रतीनीधयानुचारित वेदांत मावेनसालसलामामालिनचोभयानीताछयो रित आप्तिस्तदन्यमान नीतीध्यानचरितवस्यविधि क्षितत्वात उक्तप्रनीतिमात्रजननयोग्यतायाबाबछेरकाशक्तिःअसमतेसर्वत्र कारगनायाशतिरेवाबछेद २२ कलादिनिनकोपिदोबारवंतातर्यस्यतस्त्रनितिजनकरूपस्यवादशानजनकलेसिचतुर्थवर्णकेताप्तर्यस्यज्ञा नहेतुलनिराकरणवाक्यता नीती योचारिनवार तासर्यस्यनिराकारण अन्यथाताहर्यनम्बयालको हांतविचारवैय्यार्थाप्रसंगान हे विनुशाशानवाबननातन ज्ञानेन रित्येदंपरं चतुर्णवर्णकेवाव्यवासर्यक्ष शयविपर्ययोत्तरशारज्ञानविशेधनातर्यज्ञानहेतुरेवदंवाव्यानतर तान्परमिनिसंशयेताविपर्ययेवतदुत्तरवा थविशेषनिश्वयस्थताप्तयनिभायंविनानुपपत्तेरियाहस्तचनातवेदीमांसापरिक्षोधिनान्मादेवावधार्यतेलो, स तुप्रकरणदिनानत्रलोकिकवाक्यानांनीनं तगरगनाथनगनुवादक वाक्यार्थस्यापूर्वतयानानुवादकलेना त्रिलोकेवेदरकार्यपरामिवसिदार्थानामपिप्रामाण्यपुत्रलेजान बिसारससिइसरार्थपियानांमाम विधार एातअनएक्वेरांतवास्यानोबेललिप्रामाण्येयथाचैतत्तथाविषयवारछेदेवस्यते तनचेदानीनिसर्वज्ञपरमे। श्वरप्रणीतत्त्वेनप्रामाण्यइदिनैयायिकाःवेदानां नित्यतेननिस्ल मलखातयामामाल्यमित्यवरमामा सकाअम नमनेवेदोऽनिसता. मत्तावत्तत्तिमत्वंचास्यमासानोभनस्यनि-सितमनद्यहग्वेहोयजुर्वेदः भवेदोइसादिकतेनापिवेदानांतीक्षा स्वायत्त्वयएनवेदोरेवरसेनाधीतःसएवमयापीत्यादिप्रत्यभिज्ञाविरो धानअनाबगकारादिवर्णानामपिनक्षणिकत्वंसोम्यंगकारइसारिप्रसभिशाविरोधात नयाचवर्णयश्रवाक्या ht वेदांतपः तत्समुदायस्यवेदस्यवियदादिवत्रविकालीनो सातक लंप्रलयकालीनधर्मप्रतियोगितचनमध्यवर्णनामुलनिति नाअननकारकमनायांगौरवात्मनु रिगदवायांवर्णानामनभिव्यक्तिस्तदुचारणरूपमंजका भावान्तविरु ध्यतेअंधकारस्यघटानुपलंभवत उतन्नोगकारस्पादिप्रत्यक्षसोयंगकारइत्यादिप्रत्सत्रिज्ञाविरोधा प्रमाणे वर्णाभिव्यंजकध्वनिगनोतनिरूपितपरंपराविषयकलेनप्रमाणंवातस्मान्नवेदानांक्षणिकत्वननुक्षणिकला भावेपिवियदादिप्रपंचवा उत्सतिमवेनपरमेश्वरकर्वकतयापौरुषेयतापतौअपौरुषेयत्ववेदानामिा तवमिही तोमयेतेतिचेन्नपुरुषेणेचार्यमाणोदयत्वगुरुमत पिअधापकपरंपरयापियौरुषेयत्वापने नापि पुरुषाधीनोतनिकेलपौरुषेयतेनैयायिकाभिमयौरुषेयत्वानुमानेजस्मदादिनासिदिसाधनारत्तः किंतुसा -- जातीयोञ्चारण शोचारणविषयत्व तयासादिकालेपर-रःपूर्वसर्गसिद्धवेशनपूर्वीसमानानुकिने चितवान नतुतदिनातीयवेरमिनिनसजातीयोचारणनवेशोचालत्ययमपेरुज्यत्वंभारनाहीनांनुस जातीयोचारणानपेट्येवोच्चारणमिनितेवायौरुषेयत्तएवंपौरुषेयायोकोदो नागमोदिधानिरूपितः इनि विदोनपा आवायांआगः परिछेरा गइहानीमय पत्निनिरूप्यते नत्रोयपाद्यज्ञानेनोयपादकम नमेवार्थापत्तिः नत्रापप द्यज्ञानहरणउपपारदज्ञानेहल येनविनायरनुपपन्नतत्तत्रोपपायसाभावेपस्या उपपतिस्तत्रोपपादक यथारात्रिभोजनेनविनादिवा जानस्यपीन अनुपपन्न मिनितारशंपीनवंउपपा यथावारात्रीभोजनस्वाभावेनारापानसम्मानुपातिरिनिरात्रीभोजनमुपयाद रात्रिभोजनकल्पनारू २४ मोहालय बायांनमितावस्यापत्तिः कल्पनेतियधीसमासेनायापनिशदो तनामनाकरणपीननादिज्ञानेनु साप तिकमनाए मानबहीहीसमासेनवर्तनइतिफलकरणयोरुभयोलानयोगःमयानात विधारया पिनियता पनिवेनिताशार्थापत्तिर्याइरजनमिनिपुनरोवर्तिनिप्रतिपन्नस्परजनस्यनेदरज तमितिनत्रैवनियि पर सत्पत्तेअनुपपन्नामानिरजनस्यसहिनसतासंताभावत्ववामियानंदमयति ऋतापिनियवायत्रयमाणवाक्यस्यस्वार्थाः पंपानेर दायातरकल्प सावक्रतार्थापनि यथानर, २४ निकमात्मविहित्यत्रतपणेकरवाचस्पबंधजातस्यज्ञाननिवर्सवस्थाः पपसाबंधस्यमिथ्याला व्यते यथावाजीवीदेवदत्तोरहेनेतिवाक्यभवत्यानंतरंजीविनोगहासत्वंबहिःसत्वंकल्पयनितार्थायमिनधि देश विधाअभिधाना- पपातलिहितानुपपनिवनायकवाक्यकत्रवणे नायाविधानानुपयत्याअन्वयाभिधा नोपयोगिय तिरकत नाविधान पपात्तर्ययादारमित्यत्रापिधेहिइसधाहार यथावविश्वजितायजेने सत्रस्वर्गकामपध्या व ननदारमित्यादीवाक्येन्वयाभिधानात् पूर्वमिदमन्दयाभिधानपिधानोपराक पदंविना- पपलामनिकज्ञानमिनिअभिध नपरेनकरणमुतवयानापर्यस्यविक्षनत्वात्ययाचधार कर्मविधाननिय कसंसर्गपरत्वंपिधानोपस्कापड विनाअः पपन्न मिनि निनवापिसंमायनेअभिति सुपपातयत्रवाक्यागोभिः पपन्मलेनज्ञातःसनयाँ तरंकल्पयनिताहण्यायथास्वर्गकामोज्योति व शमेनयजेत्यत्रस्वर्गमा नपसणिकनयागतयाऽवगतस्यज्योनिशेमस्यानुपपत्यामध्यवसावकत्यतेन देशतपः चेयमायतिरनुमानेत वितुमर्हतिअन्वयात्यज्ञानेनान्वयिन्य धनंतरावात्मनिरेकिरणवानुमानत्वंत्रा गेवनिरस्तंअतएवार्थापत्तिमछानेलमिनोमितिनानुभवसाय:कितअनेनेरंकल्पयामीनिनन्यभापरिसलेइदम २५. निनाविनानुपयनमिनिज्ञानं करणमित्युक्तंतत्रकिमिदंतेनविनानुषपन्नवतभाश्यायकाभावप्रतियोगित्वमि त्व तिबमाएवमर्थापानांतसिौम्यानरकानातुमानांतर पृथ्वीतयोसियनेसाौगंधतत्वमितरभेदभावना पपन्नमित्यादि ज्ञानस्पकारणत्वादअतवालमवसायापाथवामितररंकल्यामीतशिकीनानुमानगरया २५ चौतयोभियने ति इस्पपितिपरिछेद:५इदानीवनिमयनेज्ञानका राजन्याभावानुभवाऽसाधारण कारणमनुपलधिरूपंप्रमाणे अनुमानादिजन्यातीदियाभावानुभवहेतावनुमानादावनियाप्तिवारणयाज न्योतीरादौसाधारणकारणेऽनिव्यातिधारणायासाधारणेप्रतिभावस्मात्यसाधारणहेतुसंस्करोनियालिया पणयानुभवेनिविशेषगनवाभावानुमितले पद पर वैवाभावोगनोविशेषाभावादितिवायधर्मावतपडाबा मलेपितभावानिश्चयेनयोग्यानुयला येरेवाभावाग्राहकलादनमुकेयं योग्यानुपलब्धियोग्यस्यप्रतियोगिनी अनुपलब्धिउत्तरयोग्याधिकरणेप्रतियोग्य पलाया नाद्यानपिवणमादिभेदस्याप्रसक्षनापले नांत आसान धर्माद्यभावस्थापिप्रत्यक्षतापरिनिरेगामापासावनुपलधिवेनिकर्मधारयाश्रयणपलव्धेर्योग्यतान त्ततिः नियागिसल संजितप्रानये शिकलं गायोगततेतस्यय प्रतीयोगीतस्यसत्तेनाधिकरएपेनकितना संजितयोग्यभापादनयोग्यत्तानियोर पलब्धिय अंधकारेतुनाहापानाभावास्वरुपयस्याः परभरा २६ बेहांतय वनानुयलय गैयित्वमित्यर्थः नयाहिम सीतालोकवनिमतलेयहिघटःस्सात्तदावोयम्भः स्यादिनिआप दिनसंभवारनाशा नलघटाभावो पलब्धिगम्यःअंधकारेहसाभावात् नानुमलब्धिगम्यताअतराव लना गवसलेलंभवत्प्रसमलापसात भावानुयधिगम्यः आत्मनिधर्मादिसलेयस्पातीद्रियनयानिरुक्कोप संभापा नासंभवालधर्माद्यभावस्पानुपसब्धिगम्पननतरीसाऽधिकरलेंदियमंनिकायलेभावस्था- पल ब्धिगम्यत्वत्तमनुमनंचल यमब नावाकारहसत्तावपिकराईट्रियान्वयव्यतिरेकानाविधानादिनिचे लप्रतियोग्यनुपलब्धेश्यभावगहेरेनुलेवलप्सत्वेनकरणत्वमात्रस्यकव्यमान इंद्रियस्थाभावेनसहमतिकर्याभ बिनाभावग्रहाहे तुला इंडियाचयव्यतिरेकयोरधिकरणानाधुपलागवेनान्यथासिननुभूतलेघडोनेसाद्या Cance ... वानुभवस्टलेशतलाशप्रत्यार मुभयसिमिनितानिनिर्गमनस्यास्यकलेमतकावछिनचैतन्यवानरयत्न वावछिन्नस्थापित्रमानामिन्नतयाघालावस्यत्ररक्षनेवास निपीति चेत्सत्यंअभावमनीते प्रत्यक्षवेपित कारस्यानुयलधर्नामांतरवासनहिलाभूनशानस्यप्रत्यक्षवेतकरणस्पप्रत्याप्रमाणतानियमोऽसिदशमस्त मसीत्यादिपार जन्यज्ञानस्यप्रत्यक्षवेपितकरणस्यवास्यप्रमाणसमप्रमाणवायुपगमा फरजापविनाक थंप्रमाणइतिचेनतिजासमा गमालजात्योपपत्तेः तथाचघराभानाकाराहानिद्रियजन्याइंद्रियस्पति शेषादिनिका तिघराधनुपलधिमानांतरजन्येनिभवसत्यपल ? मानांतरवनन्दनुपविमानांतरया नांतरया रूप शेयभावप्रतीतेप्रत्यक्षवेघटवनिघाभावश्चमस्यापिप्रत्यतत्वायत्ते तत्राप्यनिर्वचनीयधगभावोऽसुगम्यतन बेहांतपः शापतिःतस्यमायोपादनकखेऽभावत्वानुपनेमीयोपादनकवाभादेमायाया सकलकायोपा नला. पपानचेन्नध स्वनिधाभाववमोननकालोप्तमगावविषयका भिनलस्पारौविद्यमानोबोलिकारभावोभनले २७. आरोग्यतइत्पन्पथीरम निरेगआरोग्यसंभिकर्यस्थले सर्वत्रा यथारयातेरेवयवस्थापनानअनुवापनियोगिमान सदभाववनस्खलेतमा स्थानिर्वचनीयवंतथापिनडुपारानमाये नयपादानोपादेययोरत्यंतसाजात्यंतनु पयोपित्तनुत्परत्वादिनाइजात्यात्यक्तिचित्माजासस्पमायायाअनिर्वचनीयघटायभानन्यचमिथ्यात्वध मस्पविद्यमानतातअन्यथायावहारिकघगद्यभावप्रतिकमायोपादनामनिकुनोनाशक्येथानचविजानीय पोरसपारानोपादेयभावे नवजगडपारानस्साहितिनवायंप्रयंचविचमाधियानवरूपस्वतस्पेशवाद परिण २७ नियतत्रकयधमनाशानवाय मित्वरूपस्योगारानलस्पनिरवयवेव नष्पनुपपत्तेः नयाचप्रपंचस्पपरिणायुपादानमायानबेलेनिसिहतित्सलप्रस गगनप्रपंचेनमाभावातुर्विधःप्रागभावःप्रध्वंसाभावोऽत्यंनाभावोऽन्योन्या भावनिमलिंगीकारणेका यस्पधगदेशतत्तेःपूर्वयोऽभावासबार भावासभविष्यनीतिप्रामानिविषयः तत्रैवघटस्यमुद्रमारानंतरंयो भावामध्यमाभावाध्वंसस्थापिम्साधिकरणेकपालनाशनाएवनोन्मज्जनापति:वमध्यसपपि घठनिघाप्रतियोगिकध्धमत्वादअन्यथाभागभावध्वंसात्मक स्पिपिता गिजाबासननापनि न चैव भपियाधुसाधिकरणचैतन्येनदासिद्दे आरोपिनप्रतियोगिक,सस्पा याने प्रतीयामानस्याधियानमात्रा वादनअधिशनावशेषोहिनाशः कल्पितवखनदनिएवंऋानिस्यविनाशेपारमबछिवचैतन्यमेवयत्रा दशमधिकरणं यदिचैनन्यमनिरिकतदानस्यनित्यत्वमसिइंग्रलयतिरिकपसर्वस्यवसामानवनियावतमा दियाइछसाधिरवडाह वेदांवपाधिकरणेयस्पकारत्रयेयावःसंयंताभाव यथावायोख्यात्पतालाब सोमिवियदादिववध्वंसानियोग्येवर मिनेनिप्रतीनिविषयोऽन्योन्याशावाभविभागोभेदःयक्त्वंचेनियवाहियने हानिरिक्तश्यक्ताहौत्रमा २८ भावात्अन्यचान्योन्याशाबोधिकरणस्यसादित्वेसारित्ययाडेपटभर अधिकारस्पस्यानादित्वेअनादिदेव यथाजीवेनसभेरोनलगिजीवदाहिविधोपिभेदोधरातयोग्येवअविद्यानिवत्तौनतरनंत्राणानिहत्सवये भावात्पुनरपिोहोदिविध सोपाधिकोनियाधिकनिनोपाधिसत्ताध्यायसनाकलंसोपाधिकवनः पत्तनिरूपाधिकलंतत्राद्योययाएकस्यैवाकाशस्यघटोपाधिभेदेनभेदत्ययावाएहस्य यस्यजबभाजनमेटे भदायथावाएकस्पबेलणतःकरणभेट्टेदःनिरुपाधिकोयथावटेपाभेदानचा मल्यापप्रपंचभेदामुपग २८ मे बैतविरोधः तालिको दानापगमवियादिवरदैनाव्याधानकत्वात्प्रपंचस्प हैनेब्रलणिकयितलांगीका रान्तदुक्तंसुरेश्वराचा अभिांभवतः देयंसाधुवैवविधिकल प्रकल्पनेकिनपस्यसिसंसारतत्रैवाज्ञान सितमिनिअतएवावरणेऽविद्यानुमान यात रिकत्वविदोवलंतलप्रदीपिकायां चाविद्यालक्षणेभावत्ववि शेयसंगछतेएवंचतुर्विधानामभावानां गोम्यादमतीलानुपलायाप्रतीनि तत्रानुयलब्धिमानांतरंएवमुक्तानी प्रमानाप्रामाण्यवतएवोत्तयायंतचतयाहिसमयडभवसाधारणसंवादिप्रवृत्स्नुकत्यंतहतितत्रकार संज्ञानस्यनामात्यंतचज्ञानसामान्यसामग्रीप्रयोज्यनत्यधिकयुलमयेक्षनेत्रमामात्रेग्नुगतगुणाभावान नापिनत्य क्षमायांभयोऽवयवेद्रियसंनिकर्षःस्यादिप्रत्यक्षेआत्मप्रत्यक्षेचनदक्षावात्सात्पपिानस्मिन्पीनःखिदतिया वेहोनप सक्षस्यचमत्वाचभतएवनसलिंगपरामादिकमयनुमित्यादिप्रमायांगुणा असलिंगपरामर्शदिसलेपिविषय बाधेनानुमित्यादेः प्रभात्तात् नवमप्रमानिससम्यान तानसामान्यनाममाजविशेषादिनिनिवायदोषाशावस्याति २९ हेतुत्वांगिकारात नवंपरस्त स्तंजगंतुकभावकारणापेक्षायामेवपरनस्त्वान ज्ञायतेचप्रामाण्यवतःस्वनोगायत्र चदोधाभावेसनियानदवावयाहरुसामग्रीगायत्वस्वाश्मयोनिशानंनदाहकत्साविज्ञानंतेनदुनिज्ञानेर घमाणेततंप्रामाण्यमपिरायने नवप्रामाण्यसंशयानुपपत्तिः तत्र संदण्यानुरोधेनोवस्थापिसवेनदोषामा २९ गादिस्वास यमाहकाभावेनतत्र माल्यस्यैवाग्रहात् यहायावस्वाश्रयग्राहकप्रयत्नयोग्यत्वंवतस्त्वंसंशया सालेप्रामाण्यस्योक्तयोग्यतासलेपदोमवोनामहानसंवायानुपपत्तिलपाण्यनुनज्ञानसामान्य नामरप्रियो ज्यमायामयप्रामाण्यायःकिंतुदोषप्रयोज्यनाप्यप्रामाश्ययावतलाश्रयबाहकमायंअप्रामाण्यंघात भाववत्वादे उनानानुपनीनेवेसाक्षिणारहीतुमरास्यत्वात किंक्सिंवादिप्रदत्यादिजनकसिंगकानुमित्यादिविषयातपरतण्ड प्रामाण्यमुत्पद्यनेज्ञायते शायने इसनुपलधिप्रामाण्यनिरुपणीयःपरिछेर-६एवनिरूपिनानां मारणानांप्रामा विविधंभावहारिकलादेकलंपारमार्थिकलावेदकलंचेनिनननलवस्यावगारिप्रमाणमतिरिक्त सर्वप्रमाणनामा यंत्रामाण्यंतविषयाणांव्यवहाराशयांबाधाभावान दिनीयंजीवब्रझैश्यवराणांसदेवसौम्ये मनासीदिसारी मोन मसापतानांनदिययस्यजीवपरैक्यस्यकामनयाबाधात्वान्न क्यनलंपदार्थक्षानाधीनज्ञानमितिप्रथमेनस हालिसप्रमाण योनिरुप्यते तत्रलक्षणविविध स्वरुपलक्षणेनटस्थलक्षणंचेनि तत्रवरूपमेवलक्षणस्वरूपला वेदांनए सयथासत्यज्ञानमत्रमेत्य सत्यादिकस्वरूपलक्षणेननुस्खस्यस्वकृतिलानावेकलक्षणमिनिचेन्नवस्यैवस्वापेक्ष याधर्मिधर्मभावकल्यनयालक्षणत्यसंभवान् नहआनंदोदिययानुभवोनित्यत्वं चेतिसंविधर्माअपथकोपिदैनन्य ३. तपृथगिवादनासंनदरि तरछललागनामयावलक्षकालमनव तत्वेसतिगव्यावर्तकंनदेवयथागंधवत्वंय थिवीलक्षणेमाहाप्रलयेयरमाण युउत्पनिकालेघादियुगंधाभावावग्रहनेचजगज्जन्मादिकारणलंअत्रजगस रेनकार्यजातं विवक्षितकारणंचकर्तत्वमतोऽविद्यादौनातिव्याप्तिः कर्तवंचतत्तदुपादानगा रायरोतज्ञाना विकीहितिमत्तईश्वरस्यतावडपादानगीचरायोक्षज्ञानसावेचयःसर्वज्ञःसर्वविद्यस्यज्ञानमयंतपाता भी स्मादेनइंसनामरूपमनचजायनइत्यादिप्रतिनितादृचिकीसिद्भावेचसोकामयतबहस्यांप्रजायेयेत्यादि १ अनिर्माताहरुतीचन्यानोकुरुतेगादिवाक्य ज्ञानेछान्यमलक्षणविनयं विवक्षिण अन्यथायीब शेबालापने अतएवजन्मस्थितिध्वमानामन्यतमस्यैवलक्षणेप्रवेवा एवंचलक्षणानिनवसंपानेलगोजगन मादिकारणत्वेचयतोवाइमानिक्षतानिजायंनेयेनजातानिजीनियत्नयंत्यभिसंविशंतीत्यादिमानंयवानिरिबलजग पादानवंबंसगोलक्षारांउपादानत्वंचजगदध्यासाधियानत्वंजगहाकारेणपरिणममानमायाधिशनपाएता शमेवोपादानत्वमानिने सर्वयस्यमामासवतचाभवनबासांप्रजायेयेत्यादिऋतिपुलप्रयंचयोलारा व्यव्यपरेशःघःसन्धमेशानिघाइएइत्यादिलोदिकअप शोपिसच्चिदानंदरूपलेक्याध्यासान्नन्वान स थचिराध्यासानघरहेरिरवव्यवहारे दुरवस्थापितत्राध्यासातनत्रापारयादियवहारापनिरिनिचेन्नआरे ल वेदांतया येसनिनिमित्तानुसरणन्तुनिमित्नमस्तीत्यारोयइत्यभ्युपगमेनदुःखासिञ्चिदेशाध्यासेय्यानंरासाध्यासाभावानज गतिनामरूपारायव्यवहारस्त अविद्यायरिरणमात्मकनामरूपसंबंधात्तटुक्तं अस्तिभानिप्रियरूपनामचेपेच ३१. पंचआयंत्रयंत्रेलरुयंजगइपंतनोहयमिनि अयसायिनिरुपणं तत्रसर्गकालेपरमेश्वरःसज्यमानप्रयंचा चिसहेतुप्राणिकृतोपरिमितानिरूपाणिशक्तिविशेषविविएनायासहितःसनामसात्मकनिरिबलप्रयंचनयम बहावाकलयेरंकरियामीनिसहव्ययति नदेशबहुस्थागजाय येनि नाकामयतब स्पांप्रजायेयेत्यादिकतेः काशादी नियंच नान्यं चाहनानिनन्मानपरप्रतिपाद्यात्युत्पधेनेनत्राकाशस्यशदोगुणवायोस्नुदास्पशैति जसलुशरपतिमाणिअपांत शरय रूपरसाः पृथिव्यास्तुरूपरसुगंधस्य तत्शरस्याका मात्रगुणत्वे ३१ PASHREE वाद्याहावपिनडुपलभात नचासोनमःबाधकामावादमानिभूतानिन्त्रि गमायाकारिणत्रिगुरुगनिएतैश्वस वयुगोपतःभोवलाचारमनप्राणानि पंचेंद्रियाणिनने बुद्धिचित्ताहंकाराणिचजायतेश्रोत्रादीनाक्रमेणादि। स्वानाविरुणश्चिनोरधिष्टातदेवताःमनआदीनां चतुरक्रिमेणचंदचतुर्मुश्वासतशंकरा:अधिशातदेवताः एतैरेवरजोगुणेनःपंचभूतैर्यथाक्रमव क्याणियात्यायूपसानिद्रियाणिजायते नेवांचकमेणवाहीको पिंद्रमत्युप्रजापतयोऽशियात बता रजोगुण्येनैःपंचातैरेवपंचायःप्राणापानव्यान्वायुरुरानाकरस्थान वजशितपीनान्लादिसमीकरणकर:समानानानन्द नेवीनरेवतमोगुणोपेतैरयंचीलतभूतानिजायतेने मात्र त्तकै करवा पानिनिवृत्तकरणसाम्यव्यंचीकरणोपलक्षार्थत्वातपंचीकरणः कारवेत्यआका विसंतपः शमादौद्धिाविभज्यतयोरेकंभागपुनातु विभज्यतेषांचवर्णमंशनांवाचादियुयोजनमेववाद्यारिकमप्याज बाडिराजनंएवं तेजआई नामपितर मेकै स्थाई वा पत्मकंसाइतिरंचतुनिमयमितिथिमाहौस्वाहात ३२ धिक्यातपृथिव्यादिव्यवहार तटुक्तं वैशेयाचनदादनहाइनिपूर्वोक्ती वापंचाहत्तस्तलिंगशरीरंपरलोसा यात्रानिवहिकंभोत्यपर्यनस्थायिमनोबादश्यामुपेतंज्ञानेंद्रियपंचकर्मेद्रियपंचप्राणदियंचयुक्तंजायते तदुक्तंयंचप्राणमनोबुर्दिशैदियसमन्वितंअपंचाहतातोयसूक्ष्भोगनार माघनमिति तवधिविधपरम परंचपर विहिरए गर्भलिंगदारीरंअपरमस्मदादिविंगारं नवहिरण्यगर्भलिंगवानीरंमहत्तखंजस्मदादि। लिंगशारीरंचाहंकारइसारय यतेएवंतमोगुणसुतेभ्यःपंचहतनेण्योभमांतरिक्षस्वर्गमहर्जनलपःसत्यात्म २२ -- कस्यो लोकमतकस्यअनलविनमसुतलरसातलतानलमाहातलयानालारवाअधोलोकसयकस्मलीडस्पजरायु जोडजस्वेदजोदिजारमा तुर्विधस्थूल शरीराण चोप्शनिः तत्रजरायुयोजातानमः थपश्चादीनीवनीराणिवृक्षादी जापापफल भोगायननत्वंतत्रपरमा रत्ययंचतन्मात्रायुतनासप्तरणवयवोयेनामिंगशरीरीततीचमाशालतल इतरनिविउप्रयंचारलौहिरण्यगम्यमाजीवःतत्वाराहताहमिमालिनीदेवताअनेनजीवनात्मनानुनविन नामरूपेव्याकरवाणीतिकने हिरण्यगर्भनाममा तयारन्या नाजीवालवैशरीरप्रयनःसवैपुरुवग्यते। दिकर्तासभूतानांबलासमवर्तते हिरण्यगर्भ-समवर्तनामावाने एवंनभौतिक समितिका पिताहदानीनमयोनिरुप्यते प्रलयोनाभत्रैलोक्यविनावासचतुर्विधःनित्या नैमितिका पाहताआत्यनिरुश्चेति वेतियः तत्रनित्यप्रायः सुवतिःतस्याः सकलकार्यलयापतात् धर्माधर्मपूर्वसंरक राणा चनाकारणात्मना छाननेस खुत्याउत्यिंतर नसुखदुःखानुपपतिनसावनःकरणस्पविनाशेनदधीनप्राणविकियानुपपनि वस्तुनावस्तु ३३. निश्वासाद्यभावेपितत्यपलब्येतर नानिमानवानमुतारीरोपकाकवन नमुत्तस्यपरेनाविशेषः सुप्त स्पाहिमिंगशरीरसंस्कारात्मनात्रैववर्ततेपरेनस्थलोकांनरहनिरक्षरपार माना करणस्य देशकिः ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिभवेनि तत्रज्ञान विशिर्शनःकरणस्पनाशनक्रियाविशिवस्पतिवागावावस्यानमाविकाईयदा सुप्तः ३३ अनकंचनपश्यनिवासिन्याएकाभवतिअथैनंबाइसवैनामिभिःसहायनित सौम्यतहासंपन्नोभवति स्वमयीनीभवतीत्यादिकन सुखप्तोखनालनालयस्नुहिरण्यगर्भकार्यबलविनाशानिमिनकामकलकाविना स मा शायदातुप्रागेवोशनलसाक्षात्कारस्पकार्यलयोनलोडाधिकारभारव्यकर्मसमासौविदेहकैवमालिकापराः किलदानछोकरिगमनाम र तलब नसाक्षात्काराणोलणासाहविदेहकैवव्यं ब्राह्मणासहनेसर्वसंप्राप्तेप्रति रिपरस्यानेलनात्मनःप्रविशनियरंपदमितिकातेःएवंलगोंडवासिनिःसहकार्यबसायमनमानेतरपिश्चिम ने इततिनिरिवललोका नर्गनस्ठावरादीनां नौनिकादीनांभूनानांचाहतीमायायांप्रमयःनवलतिबाधा पविनाशनमालाप्राकृतायुयतेकार्यवेलणेदिवसा सानमिनिकत्रैलोक्यविनाशमा पलयोनी मित्तिकःपलयाला समनुगमहरूपमितिकालाचतुर्युगसहस्राणिबेलगोदिनमुच्चनकत्यादिवचा नात् प्रलयकालोदिवसकालपरिमिता रात्रिकालसदिवसकालतव्यत्वाद प्राकनिकालयेनैमितिकालयेच न . वेदांतक पुराणवचनानिप्रमाणानिदिमराई वतिकोतवालणापरमेशिनः नरामहतया सप्तकल्पनेप्रलयायहि एवप्राकतिकोरा जनालयोयत्रसीयन इतिवचनंबाहनिकालयेमानं एबनैमितिक-त्रोक्तोप्रलयोयत्र विश्वसन होतेऽनतासनेनित्यमा ३४ मसातहत्यमामा रिनिवर नैमिनि सयसनं तुरीयालयसनलसाक्षात्कारनिमित्तासमीक्षःमचैकजीव वादेयुगपदेवनानाजीववादेकमेणसर्वमेकी भवतीत्यादिऋते तनायास्मयोधिप्रलयाकमेपिरमनिमितः तुरीया स्तुज्ञानोत्यनिमिनोलयोऽज्ञानेनसहैवेतिविशेषः चतुर्विधःप्रलयोनिरूपितःतस्ये नोक्रमोनित्यने भूतानांसी ३४ निकानांचनकारगळयक्रम गरयः कारणव समर कार्याणमालयमंतरेवस्थानानुपपनेः किंतरिकभविप शिनकमेगनतलार्यनाशेततज्जनकाहएनाशस्यैजय जकनयोवाहाननाशयामयाजकत्वात्अन्यथान्या मतापिन माहाप्रलयेपृथिवीपरमागतरूपरसादेरविनापने तथाचपथव्याअशुभपांतेजीतेजसोबायोगायोराकाशा काशस्यजीवाहको नस्पचाराएगीहंकारे नस्वचाविद्यायामित्येवरुपावमलयातहतविर पुराणे जगत्रम निशादेवय थिव्यासुप्रलीयतेतेनप याप्रलीयतेनेजोवायौपलीयते वायुभनीयतेयोनिन बायोपली ते अबक्तपुरुषेळलालकसंप्रलीयने २ पुरुवालपरकिंचित्माकायासापरागतिः इत्येवंविधप्रलयकारणं तत्पदार्थस्यब्रमणलवर लक्ष गन्नु वेहोतबेलणिजगत्कारणत्वेनानिपायमानेसनिसनचवलस्यानअन्य थासश्विास्यान मप्राण्यापत्तिरितिचेन्ननहिसश्विाक्य नांसटौतात्पर्य किवादिनीयेनंलएयेवतालानियत्तीका थंसरुययागारस्यसटिमनुपन्यस्यनियोधोब्रमणिप्रतिपाद्येतताब्रेललिप्रतिबि स्यनपन्चत्यवायौपा वेदांतमा निमिइस्यरूपस्येवमणोऽन्यावस्थानशंकायांनिविचिकित्समाइनीयवनाप्रतिपादितस्यात्ततः सरिवाक्यान ब्रमणोपादानत्वज्ञानेसनिउपादानविनाकार्यस्पान्यत्रसदारशंकायोनिरस्तायांनेत्यादिनाबालपपितस्यासलोया ३५ पादनेप्रपंचस्यत्तुछावगमे निरस्तनिरिवलदैनविनमनखडसंतान कर संब्रेलमिलातानिपरंपरयामारवाया नामप्यहितीयेनालण्येवताप्तउपासनानक पटिनसगुणवेलप्रतिया कानापासनाविध्ययेतिनगुणदोषः। मात्रयत्वेनगुणाप त्वनिलप्रकरणपटिनानांसगुलवाक्यानांवनिवेध स्यापक्षितनिषेध्यसमर्थकत्वेननवि ३५ नियोगइनिन किंचिदपिवायमानीयबेलप्रतिपादनेनविकध्यते तदेवस्वरूपनटर कमलतिलप्तवाय मीश्वरचैतन्यमाश्याप्रनिर्षिबस्पमिनिकेचित्तेषामयमाशयःजीवपरमेश्वरसाधारणेचैतन्यमानवियतन्यवाद बस्याविद्यालकायामायायांप्रतिबिंबना वरनन्यंअंतःकरणेप्रतिनिधिनंजीव चैतन्यकार्योपाधिक्यंजीवकारणे पाधिरीश्वरनिकते:एनन्मनेजलावाया तशराबगतसूर्यप्रतिबिंबयोरभेदविद्यान्नकोसाधेयापकनयानया घिरीश्वरस्यापियापकांअंतःकर गस्पपििछन्नतयातहाधिनीवस्यापिपरिहनत्वएतन्मते विद्याहत्ताजी वहोबाजीनवपरमेश्वरेस उपाधे प्रतिबिंबपक्षपातीत्वा तिरस्वरमादिबात्मकईश्वरचैतन्यमित्यपरेतेषा मयम शयःएकमेवचैतन्यबिंबलाक्रानमीश्वरचैतन्यप्रतिबिंबत्याक्रोनंजीव चैतन्यबिंबप्रतिबिंबकव्यनोपा विश्वएकजीववादावाअनेकजीववादेवंतःकरणान्यअविद्यांतःकरणपोपाधियुक्तोजीवपरभेदभाव उपाधिकृतदोवश्वप्रतिबिंबेजीवरक्ततेनबिबेपरमेश्वरेउपाधेःप्रतिबिंबपक्षपानित्वात् एतन्मतेचगर वेदानय निसर्यस्पजलादौना भानप्रतिदिबसूर्यस्येवपरयोरभेदाननुग्रीवास्थन कर दर्पणप्रदेशस्वबिंदचैतन्यप रमेश्वरस्यजीवप्रदेशेऽभावानस्यसतियामित्वेनस्यादिनिचेन माननक्षत्रस्याकाशस्वजलाहौप्रतिबिंदिन ३६ वबिंबानमाहाकाहारयाजलादिप्रदेशादाने नापा छिन्नविबस्पानिबिसबंधित्वेअपरिछिन्नबलविंद प्रतिबिंब वासंबंधाविरोधादनवस्त्यहीनस्पचलगोनप्रतिबिंबसंभव रूपवनावनथादर्शनादितिया बनि पस्थापिक्स्यस्पप्रतिबिंबदर्शनातनचनिरूपन्यद्रयस्यप्रतिबिंबाभावनियम आत्मनोइयत्ता भावस्पोक्तबा ३६ एकधाबल्यावश्यतेजयचंदवत्यथा ज्योतिरात्माविवस्वाब पामिनाबहुधैकोगनित्यादिवा मानविक्षावा मानस्यनाधिनत्वाचतदेवंतपरवायोनिरूपितः इदानीपदवाआयोनिरूपतेएवं Cand । स जीववादेअविद्यापतिबिंबोजीव अनेकजीववादेअंतःकरणप्रतिबिंबसचजामत्वमास्युतिस्पपावरछात्रयवान् বলাম্বলীলখিলৰাসৰস্তানইবিঘাপীনালাবিযিলালাবকবকালিন ज्ञानस्यानादित्वात्माचीनःकरणतिरावरणभिवार्थाइत्येकम तथाहिआविधोपहितचैतन्यजीवत्वपक्षेपमा धिशनचैनन्यस्य जीवल्सनयाजीवस्यसर्वदायरादिशानप्रसक्तीधगदछिन्नचैतन्यावरकमानेमलाविधापरतंत्र मनापरवाच्यमायुपगंतव्यएवंसतिनधगदानप्रसंगःअनानासंबंध बानप्रयोजकत्वात्तस्थाव रणस्यसदातनलेकराचिरविघटनानंनस्पारिनिन,गेवक्त येत जाकंन चैतन्यमानंतदासकस्पनरनिवर्तकलादना पिर याहतंचैतन्यपरोक्षस्थलेपितन्नित्यायत्तेरिनिपरोक्षया तिविशेषस्यतडपाहतवाआवरणभंगजनकत्वमा वेदांतवा सावरणानिवार्थावनिकन्यते संबंधारितिरित्यपरंमत्तं तत्रावियोपाधिको पश्छिन्नोजीवासचघटादि दिदोविद्यमानोपिधगयाका पतिविरहाशयांनघटादिकमवासयनिघादिनासंबंधामावादनतर ३५/ कारवत्तिरशयांनुभासातनदासंबंधसत्त्वादनन्वविद्योपाधिकस्यजीपरिछिलस्यजीवस्यवतम्बसमस्त वस्तुसंबंधस्थविरहनिहायांसंबंधाभावाभिधानमसंग असंगतहख्याचसंबंधाभावाभिधानेचदत्यन तरमा संबंधोनस्यादितिचेद उप्रतेनहिवृत्तिविरहदायांजीवस्ययगदिमाससहसंबंधसामान्यनिषेधा म:तिधिनियोजकसंबंधविशेषः सवसंबंधविशेषोविषयजीवचैतन्यस्वयंग्यव्यंजकताउस काराचित्कनराकारततिनिबंधनः तथाहिलेजसमंजकरणस्वादयत्वात्स्वनएब जीवनयाभिव्यंजन ३० मरगरिनुनतथाअस्वछट्यत्वासाकरतिरक्षणयानुत्पतितजाव्यधर्मकनयावत्युसारितवैनन्यानिय जनयोग्यताआश्रयनयाचा त्यानंतर चैतन्यमभिव्यक्ति तद्वत्तविवरणअनःकरणहिस्वस्मिन्निनवसंस एपविधगदौचैतन्याभिव्यक्तियोग्यतामापादयतीनिहाएंचावउदयस्यापिस्वछदव्यसंबंधिनायांप्रतिबिंबना हिवंचैतन्याभिव्यक्तिलंचतत्रनिर्वि-बितत्वंबंविधाभिव्यंजकसिध्ययन तेरपरोक्षस्थलेबहिनिगमनोगिका रस्परोक्षस्तुवन्यातिसंसर्गाभानचैतन्यानभिव्यंजकतयानापतित्वचैतन्याभिव्यंजकत्वमिनिस्व्यंग बंजीवस्यापारमित्वेपित्ये संबंधार्थनिरूपिनंइदानीपरिछिनत्वपक्षेसंबंधार्थत्वंप्रतिपाद्यने तयाहिता नगणयाधिकोजीवः तस्यवधायपारनताघटादिदेशासंबंधान दिउनलेवघरापारानंतस्पमायोपहित ३६ वेदांतपः स्यघटान्वयित्वादअनवप्रेक्षणासर्वक्षनातथाचजीवघगद्यधिशनवमचैतन्यानेदभनरेणधगद्यवभासास भवेवाक्षेतदवभासायघगवधियानप्रेमचैतन्याभेदसिध्ययधगद्याकारावाला व्यने मनुस्त्याकप्रमात चैतन्यविष चैतन्ययोरभेदःसंपाद्यनेघटनःकरणेयाधिभेदेनरवछिन्न चैतन्ययोरमेहासंभवादिनिचेनते दिवयदेशनिगमनंगिकारेस्त्यनःकरणविषयात्णमेक हासत्वेनोपरामावस्योक्तवाद एवमपरोक्ष उलेदत्तेर्मनभेदेविलियउयपादिनःइंडियाजन्यविनया सदरीक्षांतःकरणहत्यवस्थास्वभावस्य जाय ३६ रवस्याव्याहत्यर्थ इंद्रियाजन्येनिअविद्यावनिमत्यांमुमतावनियातिवारणयांनःकरणनि खुमिनामाविर गरराविद्यावयाजानतनयारविधाकारवत्तेन करणारत्नाकर गदलितालानियातिःअत्रको रणमुछ्योरवस्छीनरत्वमा अवतयार छत्रयोतविबहिवियोलत्वंपदार्थनिरूपणेउपयोगाभावान तंत्रप्रयत्पतेतस्थचमायोपाध्यपेक्षयाएकत्वंअंतःकरणोपाध्यपेक्षयानानात्व्यवहीयतेएतेन जीनस्य एवं युक्रबुद्धेरणेनामगुणेनचैवभाराममायरापिहरइसादौजीवस्यबुद्धिारवायांनःकरणपरिणामोष धिकपरिमाणवणासजीवःस्वयंप्रकाशःस्वप्नावस्थामधिसत्यानायपुरुवःस्वयंजयानिरिनिक्रने अनु अवरुपश्चप्रशानघनतिकतेःअनुभवामीनियवहारसुवनिप्रतिबिंबित चैतन्यमादायोपपद्यतेवत्वेष दानिरूपितःअधुनान पदार्थयोरैक्यमाहावास्यत्रा वाद्यमभिधीयते ननुनाहमाथुरइत्यादिप्रत्यक्षेन किंचिज्ञलेनसर्वतत्वविसईधमाश्रयत्वादिगिनदासपणेसियुजेत्यादिकत्साहाविमीपुरुषोलोकेशन वेदांतपः क्षरएवचक्षरःसर्वाणिभूनानिकस्मोक्षरउयनेइत्यादिस्त्याचजाः परमेस्वादमतत्वेननत्वमस्य दिवाक्य मारियोयूय यजमानःप्रस्तरइत्यादिवास्यवदुपचरितार्थमेवेनिनोदप्रत्यक्षपसंभाविनकरण होवस्त ३९ संभावित सववेदजन्यज्ञानेनवाध्यमानत्वात् अन्यथाचंदगनाधिकपरिमाणमाहेज्योतिः शस्त्रस्यचंद्रप्रादेवामा हिप्रत्यक्षेणबाध्यापेने वापरले घटोरतोनस्यामनिवत्सविशेषरणोहीनिय मनजीवपरभेदयाहिप्रत्यक्षस्या तिधर्मभेदविषयत्वादअनबनानुमानमा५गणंआगमवाधादरुपायाणमयत्ता: मानवत् ३९ नाप्यागमातरी रोधः तत्परातत्यानास्पयंत परवव्यस्यबलत्वेनसोकसिद्धभेदानुवादासपणदिसम्म पक्षयोपक्रमोयसंहाराघवगनाद्वैततात्पर्यविधी स्वतत्वमस्यादिवाक्यस्यप्रबलत्वात् नतुजीवपरैक्यविरुद्ध

मिश्रियतानुपपत्तिःशीतस्यैवजलास्योपाधिकोयत्रयत्वत्वभावतोनियस्यैवजीवस्यांना करणधुपाधिकर्नलाया
प्रयतप्रतिशासीयपने परिजबारावोसमारोपितनरामहपितुल्यन चमिछानेकतत्वमएकदियभावाद
शियमाहितसंस्काराभावेकथमारोयतिम्बालाघवेनारोग्यविषयसंस्कारानैवनसत्वादनाच
प्राथमिकारोपेकानिकलाद्यध्या नावास्या नादित्वा तत्वंपदवाथ्यारैग्यायोगेपिलक्ष्यस्वरुपयो
रिमगाववादिननेवानएवनत्प्रतिपादकतत्वमस्यादिवानामरवडार्थत्वसोयमित्यादिवाक्यवत् नकार्य
परिणमेवप्रामाण्यपुरबाबासादौसिडेविसंगनिग्रहानएवंसर्वप्रमाणविरुतिस्मातीतिहास राग
प्रतिपाद्यंजीवपरैक्यवेदानशास्यांविषय तिमिगहनिश्रीवेदानपरिक्षावायांविषयपरिटेदः॥ ७ ॥

वांतपा हानी प्रयोजननिरूप्यते यदवगांव नितयेव्यते ननयोजन या विधंसरगंगौवं चेनित्तत्रदःरवागावोस मप्रयोजनेतन्यतरसाधनांगरणप्रयोजनंसुरवंचविविधंसानियनिरनियंनिसातिशयंसरवेविषयान बंगजनितीत करणजनित तितारतम्परुनानंदविविशेषाएनस्यैवानंदस्यान्यानिस्तानमात्रामुयजीवनात रवि कतेःनिरतिशयसुरवचनलेवआनंहोब्रह्मतिविज्ञानानविज्ञानमानदेवलेत्यादिऋते आनंदात्मकबेलाप्ति मोक्ष होकनिहानियब्रसवेदनलेवभवतितरनिचोकमात्मविदित्यादिश्यते नतुलोकांतरावाप्तिस्वजन्म विषयिकानंदोदामोक्षातस्यहतकत्वेनानित्यत्तेमुक्तस्यपुनरावृत्यायने ननुत्तमतय नंदरावातेरननियन्ते वसादिवेतुल्येदोष अनादित्वेनुमोक्षमरियमवरणदौरसतपपनिरिक्निसियैवलकममा सादिनलगिनसाधने इत्युपपनेजना निपानिय विनतस्तापतयासदेवलोकपिप्रातमा तपारहास्य प्रयोजनवंदृश्यमेव्यथा स्तगत विस्तारवादीतवरलेसुबेमिसात पहेश्यप्राप्तमिवा प्राप्नोवियथावायथासपंगनिस्लइनवलयितवायांसपाक स्वरगया जिसर्वतधामवत् नायंस इत्या सवाक्यासरिस्तस्यैक्सर्यस्यपरिसर एवंप्राप्तस्यायनरस्यप्रातिपरिहतस्या" नयायनिवनिमेक्षिासर बचप्रयोजनंसचज्ञानैकसाध्यातमेवहिलानिमुमतिनान्यःपंथाविद्यतेऽयनायेनिझते अज्ञाननिरत्ने निकसाध्यत्वनियमाचतवहानबेलामेवयगोचरंअभयंवैजनक प्राप्लोमानिलवाइ मनामीत्तहा त्यानमालावेदारूबेलास्मीतिइत्यादिश्शनेःसएबोलिमैतहात्म्पमिसर्वतक्षसतानत्वमसीत्यादिवाक्ये वेदांतपः यि जानमालस्यमा नातिनारदीयवचनाचत बज्ञानमयरोक्षरूपंपरोक्षत्वेऽपोशनामनिवर्तकत्वा पन्नेत पिराक्षानंतलमस्यादिवाक्यादिनिके स्वितमनननिदिध्यासनसंस्कतातःकरणादित्यपरेंत्रांच यागमन यमाशयःसंविदायरोक्षनकाशेयोततिनिबंधनंदिनुभयविशेषनिबंधनभित्पादिततथाचत्र लणाप्रमानजीवाभिन्न यातको चरणरजन्यज्ञानमपि संजनावातईनाधिकरणेप्रनन प्रतिभागो स्निप्रज्ञानात्मानमामायुरेभूत रवनींद्रप्रोक्तनवायेप्राणेशदत्यनलपरत्वे निश्चित्तेसनिमा पास्नेत्यस्मादोन ४१ पपतिमाशंक्यतत्परतेनाले स्वदृस्यात्स्यदेणेवामदेववदिनिमोणत्यादृषिःशस्त्रहविरितितत्त्व भिस्यादिवाक्यजन्यमहंजेलेनिज्ञानशारेनोक्तमितिअन्येवोत्तेवमाशयःकरणविशेषनिबंधनमेवज्ञानानांनी अक्षतनविषयविशेषनिबंध एकस्मिन्नेरवानपकरणयोःप्रत्यक्षाप्रत्यक्षयवहारदर्शनात्तथाचसंविः साक्षात्लेइंद्रियजन्यत्वस्येवप्रयोजकतयानादजन्यज्ञानस्यापरीक्षवलसाक्षात्कारमपिनननानिदिध सनसंस्कानमनए कारणमनसैवानहरयमित्यादिने मनोऽगम्यत्वझनिश्वासंस्कतमनोविषयानचैः ब्रमणऔषनिधित्वा- पपात अस्मतमतमोवेरजन्यज्ञानानंतरमेवप्रवत्ततयावेदोपजीवित्वात विहानुपजीविमानांत गम्यत्तस्यैववेदजन्यत्वविरोधित्वावशास्त्रविमत्रमपिनमा अयमानसप्रत्यक्ष शास्त्रप्रयजत्वाऽपपद्यतेनडतं पर धेनसत्राछालार्थधानजाप्रमाणस्त्रविमनानीतुवेनिवाचार निः परसवतानपाप यात्सर्वकर्मानुशनादिनियरंप याकमणांविनियोग:अतएवनमेवेदानुन । ...-..- . वेदांतयेव चनेनब्रांमागविविदियनिय मानिननयमानाशकेनेत्यादिकतेःकयायेकर्मभिपकेननीज्ञानप्रवर्ततेइत्यादि सनिश्वसंगछत्तेएवं श्रवणमनननिदिध्यासनानाविधानात् अवर्णनामवेदानानांब्रमणितापर्यावधारणानु १२. सामानसी क्रियामननामारावधारितयमनांतरविरोधशंकायोतन्निवारणकूलतत्मिक ज्ञानजनकोमा नसोयापारनिदिधासननामअनादिडसिनयाविषयेष्वाकर्यमाणाचितस्थविषय उत्तध्यात्मविषय छेयानुकलोमानसोव्यायारः तत्रनिदिध्यासनामसाक्षालारेमाहाकारणेतेध्यानयोगानुगताअपश्यन। ४२ हवादाराकी गोद महामित्यादिकते:निदिध्यासनेचमन हेतुःअरूतमननस्यार्थदानादेनतदिचय निदिधासनायोगादमननेवभवणहेतुःश्रवणभावतात्ययीनिश्चयेनारज्ञानायोगलत विषयस्युः लतानश्रयाः कूलमननायोगाएतानित्राएलिशानोशलौकारणानीसेनाबमात्र केचिदाचार्यासचिरेअपरेतुन विलंप्रधानमननानिदिध्यासयोस्तुनःनिराचीन पिशवएवेसदाननि-निकतयाआराडपकारकर यांगत्वमित्याह तस्यंगत्वनतातीयशेयत्तस्यत्साधन्यतमप्रमागत स्यप्रकृतेःकसायमा संक्षात थाहित्रीहालयजोनिनिभानुहोतीसादाविवमनननिरयासनयोरंगत्वेनकाचिनियांक्रनिरस्तिनापियहि सदनं दामित्या मंत्राणांबाहिरिवंटनप्रकाशनसामर्थवः किंचिाईगमति नापिप्रदेवगनरयटितप्रवर्ण्यसान्नि कोमेप्रवणक्तितिवापराबवणानुनादेनमनननिदिध्यासनबियोजक किंचिदायमा नापिदर्शपूर्णिमासा पास्वर्गकामोयजेनेवास्यावगतकूलसाधनताकदोन पोर्णमा प्रकरणेप्रयाजादिनामिवश्वसाधनलेनवर an वेदशेनपद गायत्रवणस्यप्रकरणेमनननिदिध्यासनयोरामा नवरश्यहानिदर्शनानुवादेनभवणविसिनिपलवनया प्रकरणेनझन्निधावाम्यतया मन:निदमासनयोःप्रयाजन्यायेनप्रकरणादेवगतेनिचेनतेध्यानयोगानुगतान २. पश्यन्नित्यादिकसंत निदिध्यासनस्पर्शनसाधनतेनावगतस्योगकोक्षायांप्रयाजन्यायेन गमननयोरेवा गतापते क्रमसमारयेचदरनिरस्त किंचनजादावंगत्वविचारसप्रयोजनःपूर्वपक्षेविरुतीथुनप्रयानातुरानं सिद्धी नेतुतत्रापितदनुशनमितिप्रहतेनवर्णनकस्यचित्रकनिःयेनमने ननिदिध्यासनयोस्तत्राप्यः शानमंगवलं भयेन तस्मान्ननातीयोवत्वमनननिदिध्यासनयोतियथाघगदिकार्यत्रिंदादीनांप्रभानकारनावादी, नांसहकारिकरणनेतिप्राधान्याप्राधान्याव्ययदेशःतथालवणमननिदिध्यासनानामयीनिमंतव्यसचिनचनी वरणवायै शक्तिनात्यर्यविविवादावधारगमः यावगर्भप्रतिअव्यवधानेनकारभवनिप्रमाणस्यप्रमेयावगमं प्रसव्यवधानात्मननिदिामासनेनुचिनस्यप्रत्यगात्मप्रवलनासंस्कारपरिनिव्याननकायहतिकार्यहारेगळलान भवहेतुनापनिषद्येतहनिलप्रतिअव्यवहिनकरणविशिवारावधारणसयवहितमननानिदिध्यासनेतरंगेअंगे अंगीनियन इनिश्रवणादियमानदणमाकारको कर्मणिफलकामन्याधिकारिखान मुमुक्षायानित्यानित्य बसवि कस्पाइहानार्थकलभोगविरागस्याम मतितिक्षाउपरमश्रधानांचविनियोग अंतरिद्रियनिग्रहःशमा बाहिरिंद्रियनिग्रहोहमारीनोल्लारिइंडसहनतिनिमाविशेषाशावडप निश्चितकायसमाधानेगुरुवेदवाक्येविन सःश्रवाअत्रीपरमशरेनसंन्य सोऽभिधीयतेतयासंन्यासिनामेवश्रवणाधिकारदनिकेचअपरे, उपरमात्र वेदांत दिनसंन्यासवानकतावादियाभावमानस्थगहरछेस्वपिसंभवाज्जनकाटेरमिनमविचारस्यश्यमानत्वात्सर्वा आमधारणादिविधानमित्याहःसगुरोट्रासनमापवितका महारानिर्विशेषनलमाक्षात्कार हेतुस्तदुक्तं निर्विरोध समाक्षाल मनावराःयेमंरास्तेनुकंप्यनेसविशेषनिरूपणैःश्वशीलतेमनस्तेषांसगुणमेलशीलनातनदे वाविवेत्साक्षात्अयेनोपाधिकल्पनामिति र सगुणोपासकानांचाशदिमागेणखलोकंगतानांतत्रैवावरणा दिनाउनसाक्षात्कारंजेलणसहमोतःकर्मिरणधवादिमार्गेणपिटलोकंगनानांउपभोगेनकर्मक्षयेसनित ४ विरुतसुहनदुःसनानुसारेगनलदिस्थावानेयुपुनरुत्पतिःतथाचझनिःरमणीयचरमवारमणीयांयोनिमा पद्यतेकपूयचरणकरयायोनिमायतइति प्रनिविदाउलानेनुरोरवादिनरकविशेषततन्मायोपचिन्ता ब्रःखमनुभूयारादिनीयम्योनिमुखारवादियोचोत्पत्तिरियलमतिप्रसंगेननिर्गुणजेलसाक्षात्कारवस्तुनको तरंगमनंनतस्पप्राणाउकामेनीतिकनेतियावसार चक्षयसुखदुःश्वेअनुभयपश्चादपज्यतेननुक्षीय तिचास्यकरिणतस्मि सेयरेपरावर सारिकत्याज्ञानामिःसर्वकर्माणितस्मसाकुरुने नेतिस्पत्याचज्ञानर सकसकर्मक्षयहेतुत्तनिश्वयसनिारयाविछातमनुपयनमिनिचेन्नतस्यतावदेवरियावन्नविमोसोस्थी वित्ततइत्यादित्यानावकक्षीयतेकमेत्यादिवसाचोत्सारिकर्मयनिरिकानांसंचितकर्मणामे वगमावसंचितविविधंसहनदुःलतंचे नितयावतः तस्यपुत्रादायमुपयंनिसहरसा हत्यादिवतःपायक त्यामिनिननवलज्ञानानाजाज्ञाननिवत्तीतत्ताप्रारचकर्मयोपिनियन कशानिनोदेहधारणः पपद्यतइनि -- वेदांनया चेनअप्रतिवज्ञानस्यैवाज्ञाननिवर्तकतयापारब्धकर्मस्पप्रतिबंधकशायावतज्ञाननिवृत्तेरनंगीकारानन्द मपिततज्ञानादेकन्यभुक्तौसर्वमुक्तिः स्यात्अविद्यायाएकलेननमित्तौहचिदपिसासमोगादिनिचेन्नइयापने ३५ रित्येकअपरोतनोवपारमारायचे मायामिरातबहवस्त्रत्यनुग्रहीतमविद्यानालगीकर्तव्यमित्याह अ न्येनुएकैवाविद्यातस्यान्वाविद्याया-जीवोरेनबेलवकसाब रणशकैयोनानातथाचयस्पनेसामानंतस्पनेला स्वरूपावर गशक्तिविशिवाविद्यानाशःनतन्यंगनिनलस्वरूपावरणशक्ति विशिष्टाविद्यानाशइत्यस्युपगना नैवमुक्तौसमुक्तिनावरधिकारमवस्लिनिरधिकारिगामित्यस्मिन्नधिकरणेआधिकारिपुरुषाल मुसन्नत्वज्ञानानोदेहधारणानुयपत्तिमा क्याधिकारावारकप्रारब्धकर्मसमास्यनंतरविदेहदैव निनिसि + ४५ दोतिनंतदुक्तमाचार्यवा स्यानभित्रैऽपसना संक्षि तोधितश्वरचोतिनं अधिकां समाप्यतेप्रनिशेनिय रंपदमिति एतञ्चैवमुक्तौसर्वमुक्तिशिनिपक्षेनोपपद्यनेतस्मा काविद्यापपविरेरकैवल्यामति सिद्धांतेजी माबणजे रोपगननव्यबन्छ। पादनीयातदेवंब्रल जनान्माक्षभानर्थनिवृत्तिरनियानंदावाप्तिश्चतिभास त्रय जना ॥ तिनधर्मगनदीक्षिनविरचितायावांतपरिभाषायामरमपरिछेरः ॥श्रीपरमेसायी पमस्तु संमत १९०७५ मानेअभिनवाप्रनिषद्यालिस्वितं।

Ac No 548 Vedantaparibhasha

Author
Dharmarajadhwari
Title
Ac No 548 Vedantaparibhasha
File name
Ac No 548 Vedantaparibhasha
Text
OCR done
Published
2006/09/10
Publisher
Sringeri Sharada Peetham Sringeri
Language
Sanskrit
Pages
92
Library
Sringeri Sharada Peetham
Classification
Religions Of The Indian Subcontinent
DLI number
495660
Barcode
1990030085045.00
Scanning centre
Sringeri Sharada Peetham
Digital publisher
Sringeri Sharada Peetham
Rights
Not Avaailable
VMLT id
sy34ktpfKJG
Download PDF

Ac No 548 Vedantaparibhasha