·(Registered according to Act XXV of 1867.)
[ All rights reserved by the author. ]
Printed by R. Y. Shedge at the “Nirnaya Sagar"
Printing Press, 23 Kolbhat Lane, Bombay,
and
Published by Dayashankar Ravishankar Kavi-Cambay,

·प्रस्तावना. जैनसंप्रदायनां साधुसाध्वीओने अध्ययन कराववाना व्यवसायने लीधे श्रीमान् जम्बूगुरुविरचित जिनशतकनुं अध्ययन कराववानो प्रसंग मळतां एनी कठिनता, शब्दचमत्कृति अने श्लेष तथा यमकप्रधान काव्यरचना जोइने एनुं भाषान्तर करवानी मने खाभाविक इच्छा थइ. अने ते पूज्य साध्वीजी सौभाग्यश्रीना जाणवामां आवतां तेमणे छपाववानी प्रेरणा करवानुं उत्साहपूर्वक स्वीकार्यु; जेथी आ जिन- शतकनु भाषान्तर तैयार करी छपावी शकायुं छे. माटे आ भाषान्तरनी प्रथमाव- त्तिनी प्रसिद्धि ते ए वंदनीय साध्वीजीना सदुपदेशनुं परिणाम होवाथी तेनो यश ते साध्वीजीने घटेछे. आ जिनशतकना प्रणेता श्रीमान् जम्बूगुरु किया समयमां थया ? एमणे केटला ग्रंथो कर्या ? एमनी जन्मभूमि क्या ? इत्यादि ग्रंथकर्तानुं वृत्तान्त जाणवा सारु जैनसाहित्यमा प्रसिद्ध गणाता पंडितोने पत्रद्वारा पूछया छतां तेमना प्रत्युत्तरने अभावे ए विषयमा हुँ केवळ अज्ञात रह्यो छु एटले दिलगीर छु के कंइ जणावी शकतो नथी. आ भाषान्तरमा प्रथम प्रत्येकश्लोकनी उपर ते श्लोकमां आवेला शब्द अने अर्थ आप्या छे, तेनी नीचे श्लोक, अर्थ, अने तात्पर्य, आ प्रमाणे क्रम छे. अर्थ वांच्याथी अन्वय करी शकाय ए उद्देशथी अन्वयने अनुसरतो अर्थ करवामां आव्योछे 'एटले बुद्धिमान् अभ्यासीने मूल श्लोकनो अन्वय करवानुं सुलभ थइ पडवा संभव छे. अन्वयानुरूप अर्थ करवाना आशयने सिद्ध करवानी लालसाने लीधे गुजराती भाषाने घटती वाक्यरचना न थई शकी होय तो ते अपराध विद्वानो क्षमा करशे एवी प्रार्थना छे. व्याकरणना नियमना प्रतिबंधपूर्वक अर्थ करवाथी वाचकना हृदयमा मूल श्लोकनो भाव यथावत् नहीं उतरी शके एम धारीने मूळना भावने अवलंबीने अर्थनी नीचे ज्यां जेटलं योग्य लाग्यु त्यां तेप्रमाणे तात्पर्य लख्युं छे. अप्रसिद्ध . सामासिक शब्दोना समास अने पर्याय पण फूटनोटमां दर्शाव्या छे. अने जे जे श्लोकोमा जे जे अलंकारो हता ते पण काव्यप्रकाश, कुवलयानन्दकारिका, वाग्भटा- लंकार, अने साहित्यदर्पणने आधारे जणाव्या छे. पण एक वखत आवी गएलो अलंकार फरीथी ज्यां आव्यो हशे त्यां सूचना मात्र करी छे. श्रीमान् जम्वूगुरु परम अलंकारप्रिय होय एम लागेछे. कारणके आ शतकमां एमणे एवो तो कोइ श्लोक भाग्ये ज लख्यो हशे के जेमां कोइ ने कोइ अलंकार न होय. एमनी कृतिमा शब्दालंकारनी चमत्कृति सविशेष जोवामां आवेछे अने तेमां ·(२) एमनी निसर्गसिंद्ध प्रतिभानुं सहृदय पुरुषोने पदे पदे दर्शन थया विना रहेतुं नथी. जिनसंप्रदायमा कविताकान्ताना सौभाग्य जेवा आवा समर्थ कविओनो परोक्ष परिचय थवाथी पण अपूर्व आनन्द थायछे. श्रीमान् जम्बूगुरुनी अलंकारप्रियता, एमनी कवितामां कठिनता अने क्लिष्टताना कारणरूप थया छतां मिष्टतानो अने इष्टतात्पर्यना बोधनो नाश करती नथी ए ओछु आश्चर्यजनक नथी! आ शतकना लगभग बे परिच्छेदनुं भाषान्तर कर्या पछी एनी उपर श्री सांव- साधुनी रचेली टीका अने अन्य कोई विद्वान्नी करेली अवचूरिका मने मळी आवतां संदिग्धस्थले तेनी में सहाय लीधी छे तेथी तेना कर्ताओनो हुँ उपकार मानुछु. साध्वीजी सौभाग्यश्रीजीना सदुपदेशथी आ ग्रंथनी आ प्रथमावृत्ति छपाववामां जेमणे द्रव्यनी सहाय करी छे तेमनी नामावली अंते प्रसिद्ध करवामां आवी छे. जिनशासनना सांकेतिक शब्दोनी अनभिज्ञताथी, मारी बुद्धिनी मंदताथी, दृष्टि- दोषथी, अथवा अक्षरयोजकना प्रमादथी जो कंइ अशुद्धता जोवामां आवे तो सहृदय विद्वानो सुधारीने वांचवानी कृपा करशे अने मने सूचना करशे एवी मारी सविनय प्रार्थना छे. हवे अंतिम अभ्यर्थना ए छे के मूलश्लोकमां रहेली शब्दार्थ चमत्कृतिनो यश तेना कर्त्ताने छे, भाषान्तरमा मूलनो भाव जो यथावत् उपजावी शकायो होय तो ते मारा परमपूज्य साहित्यव्याकरणाचार्य गुरुवर श्री चन्द्रधरना यत्किञ्चित् कृपाकटाक्षतुं फळ छे, अने ज्यां दोष दृष्टिगोचर थतो होय त्यां मारी बुद्धिनी मंदतानुं परिणाम छे. खंभात. ता. १५-१-१९१४. विद्वदनुचर, कवि दयाशंकर रविशंकर.

·श्रीजम्बूगुरुविरचितम् । जिनशतकम् । जिनपादवर्णनम् । श्रीमद्भिः-शोभावाळा. किमिति-शामाटे. यस्य-जेना. खैः-पोताना. सन्मन्युना उत्पन्न थ- दीप्रा:-तेजस्वी. महोभिः तेजवडे. येला क्रोधवडे. प्रोत्सर्पन्ति-उंचे फेलाय भुवनम्-जगतने. इव जाणे. छे. अविभुवत्-मालिक न उपरक्ताः राता थएला. अप्रियुग्मप्रभवनखभु- होय तेम. सूर्य-सूर्यने. वा बे चरणोमांथी नी- तापयति-तपावे छे. वीर्यात पराक्रमथी. कळेला नखमांथी उ- एष-आ. अहार्यात् अस्खलित त्पन्न थतां. शश्वत्-निरन्तर. एवा. स-ते. सत्स्वपि-छे ते छतां पण. अभिभवितुं-पराभव क- श्रिये लक्ष्मीने माटे. अस्मादृशेषु अमारा रवाने. जेवा. इव-जाणे. जिन:-तीर्थंकर. अभीशवः-किरणो. व-तमारी. स्तात्-हो. प्रभुषु-समर्थों. स्रग्धरावृत्तम्. श्रीमद्भिः खैमहोभिर्भुवनमविभुवत्तापयत्येष शश्वत् सत्स्वप्यसादृशेषु प्रभुषु किमिति सन्मन्युनेवोपरक्ताः। सूर्य वीर्यादहार्यादभिभवितुमिवाभीशवो यस्य दीपाः . प्रोत्सर्पन्त्यवियुग्मप्रभवनखभुवः स श्रिये स्ताजिनो वः ॥१॥ १ आ जिनशतकमां केवल स्रग्धरावृत्त छे. एनुं लक्षण एवं छे केः ISS ISS मगण, रगण, भगण, नगण, यगण, यगण, यगण. आ प्रमाणे सात गण जेमां आवता होय ते स्रग्धरा. छन्दःशास्त्रमा 's' गुरुनु चिह्न छे अने।' लघुनुं चिह्न छे. आ श्लोकथी २५ श्लोकपर्यन्त जिनपादवर्णन छे. SSS SISS!! ISS - ·(२) अर्थ-अमारा जेवा समर्थो छतां जाणे कोई मालिक न होय तेनी पेठे आ सूर्य, पोताना उग्र तेजवडे त्रिलोकने शा माटे तपावे छे? आम धारीने उत्पन्न थएला क्रोधने लिधे अस्खलित पराक्रमथी सूर्यनो पराभव करवाने जाणे रातां देखातां अने प्रकाशित एवां जेना पादयुग्ममांथी नीकळेला नखमांथी प्रकट थएलां किरणो उंचे प्रसरेछे ते तीर्थकर प्रभु तमारी लक्ष्मीने माटे हो. (तात्पर्य-भगवान्ना चरणना नख राता अने स्वच्छ होवाथी तेमांथी प्रकाशनां किरणो नीकळेछे ते उपर ग्रन्थकार एवी कल्पना करेछे के-जाणे ए नख- मांथी नीकळता तेजनां किरणो एम धारेछे के आ जगत्तुं रक्षण करवाने अमारा जेवा समर्थों छे ते छतां आ सूर्य पोतानां तीक्ष्ण किरणोथी जगत्ने शा माटे तपावतो हरी ? आवा विचारथी ए नखनां किरणोने क्रोध उत्पन्न थयो अने तेथी तेमणे पोताना पराक्रमथी सूर्यनो पराजय करवो धार्यो एटले ते जाणे रातां दीप्तिमान् देखायछे. एवां जेमना चरणना नखनां किरणो छे ते प्रभु तमने लक्ष्मीवान् करो.) आ श्लोकमां वाच्योत्प्रेक्षा नामनो अलंकार छे. कुवलयानन्दकारिका अथवा वाग्भटालंकार विगेरेमां एनुं लक्षण जोइ लेवू. संसार-विश्व. नखज-नखमांथी निक- समर्थाः-शक्तिवाला. अपार मर्यादारहित. केली. भर्तु पूर्ण करवाने नीरेश्वर-समुद् गुरु-मोटुं. अजीर्ण-नवीन. तीर्थाधिपः तीर्थपति. निरय-नरक. रज-दोरीने. असौ-आ. यदीया जेमना. पृथु-विशाल. पंकौघ-कादवनो समूह. पादाः-चरणो. दवथु-दुःख, रोग, चिंता. प्रासीसरन्तः-प्रसारे छे. उद्धर्तु-उदारवा माटे. प्रकटितकरुणाः कृपा- पथ-मार्ग. सत्त्वसार्थान् पाणीओ- प्रस्थिति अयाण, जq ते. ना समूहने. प्रार्थितार्थान् इच्छित वातमारं. अभिलापाओने. रुणद्ध-अटकावो, रोको. संसारापारनीरेश्वरगुरुनिरयाशर्मपौषमना- नुद्धत्तुं सत्त्वसार्थानिव नखजमजाजीर्णरज्जूर्यदीयाः । पादाः प्रासीसरन्तः प्रकटितकरुणाः प्रार्थितार्थान् समर्था भर्तु तीर्थाधिपोऽसौ पृथुदवथु-पथ-प्रस्थितिं वो रुणझु ॥२॥ . मृजा-दीप्ति. अशर्म दुःख. मन्नान-पडेला. वाळा. इव-जाणे.

·( ३ ) अर्थ संसाररूपी अपारसमुद्रमा रहेला महानरकना दुःखरूपी काद- वना ओघमां पडेला प्राणिओना समूहने जाणे उद्धारवाने, मनोवाञ्छित पूर्ण करवाने समर्थ अने कृपावाळा एवा जे प्रभुना चरणो; नखमांथी उत्पन्न थती दीप्तिरूपी नवीन दोरीने प्रसारे छे, ते तीर्थाधिपति, तमारा महादुःखना मार्गतरफ थता प्रयाणनो अवरोध करो. (तात्पर्य भगवान्ना चरणना नखनी कान्ति, तेमांथी नीकळतां किरणोने लिधे जाणे नवीन दोरी होय एवी जणाय छे. अने तेथी ते कान्तिरूपी दोरीने, ए चरणोए, संसारसमुद्रमा रहेला महानरकना दुःखरूपी कादवमां कळी जता प्राणिओने कहाडवाने माटे जाणे नाखी न होय एम जणायं छे. एवा जेमंना लोकोनुं हित कर- नारा चरणो छे ते प्रभु, तमारा दुःखना मार्गतरफ थता प्रयाणनो अवरोध-अटकाव करो.) असौ आ. कर. मुकुर-दर्पण. प्रोद्यत्-फेलाती. स्वकम्-पोताना प्रमोदात्-हर्पथी. दीप्र-तेजवाळी. अधिकरुचिम्-विशेप- | यस्य-जेमना. प्रभाव्य-अभावाळा. कान्तिवाळा. कमनख-चरणना नख. विभ्रत्-धारण करतो. अभ्रान्तचेताः निःशंक श्रीजिनेन्द्र श्री तीर्थ- कोड-मध्य. मनवाळो. संक्रान्तविम्व-प्रतिवि- द्रुतम्-शीघ्र-सत्वरः पश्यन्-जोतो एवो. वित. शीतांशुकान्तं चंद्रमा अतनु-विशाल. वक्र-मुखने. जेवा रमणीय. [करता. तमस्-अज्ञानतुं. वृत्रस्य-वृन्न नामना दै- प्रणतिकरणतः प्रणाम | तानवम्-सूक्ष्मपणुं. त्यनो. न-नहि. वातमारा. शत्रु-शत्रु-इन्द्र. व्यरंसीत्-विराम पाम्यो तनोतु-विस्तारो-करो. प्रोद्यद्दीप्रप्रभाट्यक्रमनखमुकुरक्रोडसंक्रान्तविम्बं वकं वृत्रस्य शत्रुः स्वकमधिकरुचिं विभ्रदभ्रान्तचेताः। पश्यञ्शीतांशुकान्तं प्रणतिकरणतो न व्यरंसीत्प्रमोदा- वस्थासौ श्रीजिनेन्द्रो द्रुतमतनुतमस्तानवं वस्तनोतु ॥३॥ अर्थ-निःशंक अंतःकरणवाळो वृत्रशत्रु-इन्द्र, जेमना अत्यंत प्र. काशवाळी कान्तिवाळा चरणना नखरूपी दर्पणना मध्यभागमा देखाता, अने विशेष दीप्तिने धारण करता पोताना चन्द्र जेवा रगणीय मुखने ·तरफ. ( ४ ) जोइने हर्षथी प्रणाम करतां विराम पामतो नथी ते श्री जिनेन्द्र, तमारा अत्यंत अज्ञाननो सत्वर नाश करो. (तात्पर्य भगवानना चरणमां नमन करतां, इन्द्रना मुख- प्रतिविम्ब प्रभुना दर्पण जेवा निर्मळ चरणनखमां पड्यु, ते जोइने इन्द्रने पोतानुं मुख हतुं ते करतां विशेष रम्य देखायु एटले ते मुख जोवानी लालसाथी प्रणाम करतां विराम न पाम्यो. एवा जेमना चरणना नख छे ते प्रभु तमारा अतनु-अत्यंत तमस्-अज्ञानतुं तानवं- सूक्ष्मपणुं-न्यूनपणुं करो, अर्थात् तमारा घणा अज्ञाननो सत्त्वर नाश करो.) मार्तण्डा सूर्य. रात्रौ-रात्रिए. लक्ष्मी लक्ष्मी. चण्डभावं-उग्रताने. पुनावळी. उद्विग्ना-खिन्न थएली. द्धत धारण करतो. अलिपटलैः= भमराओ- इव-जाणे. अहनि-दिवसे. ना समूहवडे. अपविधन-उपद्व रहित. हिनस्ति मारेछे. आरटन्ती-पुकार करती. अस्तदोषः रात्रिनो नाश रटद्भिः शब्द करता. क्रमकजम्-चरणकमळ करनारो, दोपनो नाश कर-माम्मने. नारो. अंभोजन्मधानि- कम- अगमत् गई. अपि पण लरूपी घरमां. यस्यम्जेमना. पादैः किरणोवडे. चरण- स्थिततनुलतिकाम्-श- सम्=ते. वडे. रीरमानथी रहेली. अव्यात्-रक्षण करो. बध्नाति-बांधेछे. एवम् एप्रमाणे. जिन-जिन-तीर्थंकर. अह्नाय-सत्वर. आलोच्य-विचारीने. वः-तमारूं. मार्तण्डचण्डभावं दधदहनि हिनस्त्यस्तदोषोऽपि पादै- बनात्यहाय रात्रौ पुनरलिपटलैरारटन्तीं रटद्भिः। मामम्भोजन्मधाम्नि स्थिततनुलतिकामेवमालोच्य लक्ष्मी- रुद्विग्नेवापविघ्नं क्रमकजमगमद्यस्य सोऽव्याजिनो वः॥४॥ अर्थ-उग्रपणाने धारण करतो, अने अस्तदोष-निर्दोष अथवा रात्रिनो अस्त करनारो एवो सूर्य, दिवसे पादैः-किरणोवडे (चरणवडे) मने मारेछे, अने कमळरूपी घरमा शरीरमात्रथी रहेली, तथा शब्दकरता भ्रमरोना समूहद्वारा पुकार करती एवी मने रात्रिए सत्वर बांधी लेछे. आवो विचार करीने उद्वेग पामेली लक्ष्मी, जे भगवान्ना उपद्रव विनाना चरणकमळमां वशी छे ते प्रभु तमारूं रक्षण करो. , ·( ५ ) ( तात्पर्य-दिवसे सूर्यनां किरणोना संबंधथी प्रफुल्लित थर्बु अने रात्रिए चन्द्रनां किरणोथी भींचाइ जq ए कमळनो स्वतःसिद्ध स्वभाव छे. अने एवा कमळमां लक्ष्मीनो निवास छ एवी प्रसिद्धि छे. ते उपर कवि कल्पना करे छे के:-कमळमां रहेली लक्ष्मीने सूर्य, दिवसे पोताना पाद ( किरण-चरण) स्पर्शवडे पीडे छ, अने रात्रिए ए लक्ष्मी गणगणाट करता भमराओ द्वारा पुकार करे छे तो पण एने बांधी ले छे, आम लक्ष्मी कमळमां रहे छे त्यां एने दिवसे अने रात्रिए सूर्य दुःख दे छे तेथी ते कमळनो त्याग करीने ज्यां लेशमात्र उपद्रव नथी एवा भगवान्ना चरणकमळमां जइने रही छे. आवा प्रकारना जेमना चरणकमळ छे ते प्रभु तमारुं रक्षण करो. दिवसे सूर्यनां किरणो कमळउपर पडे अने तेथी कमळ खीले ए खाभाविक वातने कविए आ श्लोकमां एवी रीते घटावी के कमळमां रहेली लक्ष्मीने दिवसे सूर्य पोताना पाद- वडे मारे छ, अहीं वे अर्थ थाय एवा पादशब्दनो प्रयोग कविए युक्तिपूर्वक कर्यो छे. कारण के पादशब्दथी किरण पण कहेवाय अने वरण पण कहेवाय. सुगंधना लोभी भमराओ दिवसे कमळमां भराया होय छे तेमां लीन थइ जवाथी रात्रिए कमळ संकुचित थाय तो पण तेमाथी उडी जवानुं भान भूली जाय छे एटले अखण्ड रात्रि पर्यन्त गणगणाट कर्या करे छे आ वातने कवि एवी रीते घटावे छे के भमराओना शब्दवडे पुकार करती लक्ष्मीने रात्रिए सूर्ये वांधी लीधी. आ रीते कमळमां लक्ष्मीने दिवसे अने रात्रिए सूर्ये दुःखी करी तेथी ते विचारी प्रभुना चरणकमळमां गइ के ज्यां दिवसे के रात्रिए कोइनो उपद्रव नथी. एवा निरुपद्रव जेमना चरण छे ते प्रभु तमारं रक्षण करो.) निर्विघ्नान-विनरहित. सुघटितान्= बनावेला- | अलधिष्ठान अतिशय विघ्ननिघ्नान-विनोवडे ओने. मोटा. परतंत्र थएलाओने. शीघ्रम् सत्वर- श्लाघ्यम्-प्रशंसा करवा अतिघनघृणया अति उद्ध-वखाणवालायक, योग्य. घणी कृपावडे. श्लाघ्यघोषान् सारा अनिपाणीन्-हाथ पग- अङ्कि-चरणर्नु. शब्दवाळा. अर्घ-पूजा. युग्मम्-युग्म. अघोषान् खराब शब्द- विघटयतु-दूर करो,नाश वाळाओने. उपघ्नान-आश्रित. करो. अनर्घान्-अपूज्योने. घोराघौधै भयंकर पाप- घटयति करेछे. घनम्-घणा. समूहवडे.. लघिमा-लधुता. सा-ते. अनुद्ध-अप्रशंसनीय, नि- आलिङ्गितान भेटेला- दवालायक. ओने. संघातम्-समूहने. अपघन अवयवोवडे. वातमारा. अहन्-तीर्थंकर. प्रशस्त. यस्य-जेमना. बाळा. अघ-पापना. 4 ·(६ , निर्विघ्नान्विघ्ननिम्नानतिघनघृणया श्लाघ्यघोपानघोपा- न्धोराघौधैरनुद्धापनसुघटिताञ्शीघ्रमुद्धानिपाणीन् । अर्घोपताननर्यान्घटयति लघिमालिङ्गितान्वोऽलघिष्ठा- श्लाघ्यं यस्याङ्गियुग्मं विघटयतु धनं सोऽघसंघातमर्हन् ॥५॥ अर्थ-जे भगवान्ना प्रशंसनीय चरण- युग्म, विनोवडे पराधीन थएला प्राणिओने, परिपूर्ण कृपावडे निर्विघ्न करेछे. खराब शब्दवाळाओने सारा शब्दवाळा करेछे. घोर पापना समूहथी जेमने निन्दवायोग्य अव- यवोवडे बनाव्या छे एटले पूर्वना पापने परिणामे कुरूप अवयवोथी जेमनुं शरीर घडायुं छे तेमने सत्त्वर उत्तम हाथपगवाळा करेछे. अपू- ज्यने पूज्य, पूजा करवा योग्य बनावेछे, अने अप्रतिष्ठितने प्रतिष्ठित करेछे ते अर्हत् भगवान् , तमारा मोटा पापना समूहनो नाश करो. (आ श्लोकमां “घ” अने "न" ए वे वर्णोनी वारंवार आवृत्ति थएली होवाथी एमां वृत्त्यनुप्रास नामनो शब्दालंकार छे. साहित्यदर्पणमां एर्नु आ प्रमाणे के "रसविषय व्यापारवती वर्णरचना वृत्तिः, तदनुगतत्वेन प्रकर्षेण न्यस- नाद्वृत्त्यनुप्रासः "-रस विषयना व्यापारवाळी वर्णरचना ते वृत्ति, तेनो ज्यां उत्तम प्रकारे निवेश करवामां आव्यो होय त्यां वृत्त्यनुप्रास जाणवो.) रक्ता-रागी, राता. सततनिरतिचार:-नि- | पण्डितः विद्वानोए. त्यक्तस्मर: जेमणे काम- रंतर ग्रहण करेला व्रत- खण्डितांहापापनो नो त्याग कर्यो छे एवा. नुं परिपालन करनारा. अपि-पण. तन्यात-विस्तारो-करो. कर भयकर्ता, भयंकर | यत्पादपद्मः जेमना च- अन्याय्यवृत्ति भयनो नाशकर्ता. वाळु वर्तन. निर्भयत्वप्रदः अभयप- वैकुण्ठाभ्यर्चितः इन्द्रे व्यपगम अभाव. अथवा कृष्णे पूजेला. गुरुताम् महत्त्वने. अपि-पण. अपि-पण. प्रायश्चित्तग्रहीता-चि- त्तशुद्धि करवानी प्रकटम्-प्रत्यक्षपणे. स-ते. वाळा, घ[करीने चि- अपचिता-हीनगणेला, निर्ग्रन्थनाथः तपस्वि- त्तनुंआकर्पण करनारा. पूजेला. ओना स्वामी. लक्षण नाश करनारा. प्रतिभयभयकृत्-भय- अपि-पण. रणकमल. णाने आपनारा. वा-तमारा. इच्छा ·( ७ ) रक्तस्त्यक्तसरोऽपि प्रतिभयभय कृन्निर्भयत्वप्रदोऽपि प्रायश्चित्तग्रहीता सततनिरतिचारोऽपि यत्पादपद्मः । वैकुण्ठाभ्यर्चितोऽपि प्रकटमपचितः पण्डितैः खण्डितांहा- स्तन्यादन्याय्यवृत्तिव्यपगमगुरुतां वः स निर्ग्रन्थनाथः॥६॥ अर्थ-जे भगवान्ना चरणकमळ, कामनो त्याग करनारा छता रक्तः-रागी छे. (राता छे) अभयपणाने आपनारा छतां प्रतिभयभयकृत, भयंकर भय करनारा छे. (भयंकर भयनो नाश करनारा छे) निरन्तर ग्रहण करेला व्रतनुं परिपालन करनारा छतां प्रायश्चित्तग्रहीता-चित्त- शुद्धि करवानी इच्छावाळा छे. (प्रायः-धणुं करीने चित्तग्रहीता-चित्तनुं आकर्षण करनारा छे) इन्द्रे अथवा कृष्णे पूजेला छतां पण्डितोए प्रत्य- क्षपणे अपचितः-हीनगणेला-दूर करेला छे. (पूजेला छे) अने पापर्नु खण्डन करनारा छे, ते तपखिओना खामी, तमारी अन्यायवाळी वृत्तिनो अभाव-नाश करीने तमारा महत्त्वनो विस्तार करो, तमारुं गौरव वधारो. , (तात्पर्य-जे प्रभुना पादपङ्कज, कामनो नाश करनारा, राता, निर्भयता आपनारा, भयङ्कर भयनो नाश करनारा, ग्रहण करेला व्रतनुं निरन्तर परिपालन करनारा, चित्तनुं आकर्षण करनारा, इन्द्रे अथवा कृष्णे पूजेला, पण्डितोए पण प्रत्य- क्षपणे पूजेला, अने पापनो नाश करनारा छे ते प्रभु तमारी अन्यायवाळी वृत्तिनो नाश करीने तमारुं गौरव वधारो, आ श्लोकमां श्लेषमूलक विरोधाभास नामनो अलंकार छे. "रक्तः, प्रतिभयभयकृत्, प्रायश्चित्तग्रहीता, पण्डितैः अपचितः" ए शब्दो विरोधसूचक अने सश्लेष छे. अर्थमां प्रथम विरोध अने पछी कौंसमां तेनुं समाधान दर्शाव्यु छे. विरोधाभास अलंकारनुं साहित्यदर्पणमां आ प्रमाणे लक्षण छे के- "विरुद्धमेव भासेत विरोधोऽसौ इ." विरोधनी पेठे जेनो भास थाय ते विरो- धाभास.")

·(८) छे एवं. खान्तारण्यम्-चित्त- जव-वेग. सत्सरोजम्-जेमा सारां रूपी वन. जनित-उत्पन्न थएला. कमळो छे एवं अथवा शरण्याश्रयणम्-जेनो जेमां सारा कमळy आश्रय,शरणे आवेलानुं अत्यंतसंतापतप्तम् अः चिह्न छे एबुं. रक्षण करवाने समर्थ त्यंत संतापवडे तपेलुं. यस्य-जेमना. सन्त्यज्य-तजीने. इति=एटला माटे. अतिप्राडैरागद्विरद असह्यदाहात्-सहन न यत्-जे. रागरूपी मोटो गज- थइ शके एवा तापथी. अध्यास्त-रहेतो हतो. विध्वस्तशङ्क: निःशंक, इव-जाणे. उरुरजा-मोटा पापकर्मने चरणसर:-चरणरूपी स- सा-ते. तत्-ते. रोवर. अस्यतात्-दूर करो. धर्मध्यानधूमध्वज-ध- अशिश्रियत्-आश्रय तीर्थप तीर्थंकर. मध्यानरूपी अग्नि. कर्यो. व:-तसारा. राज. निर्भय. खान्तारण्यं शरण्याश्रयणमिति यदध्यास्त विध्वस्तशङ्क- स्तद्धर्मध्यानधूमध्वजजवजनितात्यन्तसन्तापतप्तम् । सन्त्यज्यासह्यदाहादिव चरणसरोऽशिश्रियत्सत्सरोज यस्यातिप्रौढरागद्विरद उरुरजः सोऽस्यतात्तीर्थपो वः ॥७॥ अर्थ-जे भगवान्ना चित्तरूपी अरण्यने, शरणागतोनुं रक्षण कर- वाने समर्थ आश्रयरूप धारीने, रागरूपी मोटो गजराज निःशंक थइने तेमां रहेतो हतो. (पण) ते चित्तरूपी अरण्य, धर्मध्यानरूपी अग्निना वेगथी उत्पन्न थएला अत्यन्त तापवडे तप्त थएलं होवाथी असह्य दाह थवाने लीधे तेनो त्याग करीने ते रागरूपी गजराजे, जेमा सारां कमळो छे एवा अथवा जेमां सारा कमळनु चिह्न छे एवा (भगवान्ना) चरणरूपी सरोवरनो आश्रय कर्यो. ते तीर्थाधिपति तमारा मोटा पापकर्मने दूर करो. (तात्पर्य-जेमनुं हृदय वीतराग-रागरहित छे अने चरण सराग-राता छे ते प्रभु तमारा मोटा पापकर्मनो नाश करो आ आशय छे. आ श्लोकमां 'राग' शब्दमां श्लेष छे. राग एटले प्रेम अने रताश. हाथी अरण्यमां रहे छे, पण ज्यारे त्यां एने ताप लागे छे त्यारे दाह न सहन थइ शकवाथी शान्ति मेळववा सारू जेमां कमळो होय एवा सरोवरनो आश्रय करे छे. हाथीनो आवो स्वभाव होय छे, ते ·10 एवम्-ए प्रमाणे. खा. कविए रागरूपी हाथीमां दर्शावीने भगवान्नुं हृदय रागरहित छे अने चरण रागयुक्त छे एवं वर्णन कर्यु छे.) जङ्घा-साथळ. निचय-समूहरूपी. किम्-शुं. उद्यत्स्कन्ध-प्रशस्त शा- रुचिर-सुन्दर. सन्मञ्जरीभिः-मुख्य विद्वद्भि-विद्वान्पुरुपो. बुन-अधोभाग-मूळ. मंजरीओवडे. शङ्कयते-शंका करेछे- उद्गत-उत्पन्न थएली. कल्पना करेछे. युतान्-युक्त. लसद्णाभा-जेनी अङ्ग्रीन्चरणोने. रातीकान्ति शोभि रही प्रेक्ष्य-जोइने. अतुलफलयुज: अपरि- छे एवी. मित फल आपनारा. अङ्गुलीपल्लवाट्यान्- प्राप्तेप्सितार्थैः =जेमनी यस्य-जेमना. आंगळीओरूपी पल्लवो- मनोवान्छना पूर्ण थइ स:-ते. एवा. अहंत अशोकादि अष्टन- प्रेसन्तीभिः-शोभती भुवि-पृथ्वीमां. कारनी पूजाने योग्य बलवत् अतिशय. एवा तीर्थकर. नखार्चि-नखनी कान्ति- अवाकल्पवृक्षाः नीचा मुदे आनन्दने माटे. मुखवाळां कल्पवृक्षो. अस्तु-हो. वान्तमारा. वडे युक्त. छे एवी. ना. जबोधत्स्कन्धबुधोद्गतलसदरुणाभाङ्गुलीपल्लवाट्या- न्प्रेवन्तीभिर्नखार्चिर्निचयरुचिरसन्मञ्जरीभिर्युतान्वः । प्रेक्ष्य प्राप्तेप्सितार्थैर्भुवि बलवदवाकल्पवृक्षाः किमेवं विद्वद्भिः शक्यतेऽवीनतुलफलयुजो यस्य सोऽर्हन्मुदेऽस्तु ॥८॥ अर्थ-साथळोरूपी सुन्दर शाखाओनी नीचेना भागमाथी फूटेली अने शोभती राती कान्तिवाळी आंगळीओरूपी पल्लवोबडे युक्त उत्तम नखनी दीप्तिना समूहरूपी रमणीय मञ्जरीओवाळा, अने अपरिमित फल आपनारा एवा जे प्रभुना चरणोने जोइने, जेमना इच्छेला अर्थ सिद्ध थया छे, एवा विद्वानो एवी शंका करेछे के आ तें शुं पृथ्वीउपर अतिशय नमेलां कल्प- वृक्षो छ ? ते प्रभु, तमारा आनन्दने माटे हो. (तात्पर्य-प्रभुना चरण- सेवन करवाथी जे विद्वानोनी मनोवाञ्च्छना पूर्ण थइ छे ते विद्वानो एवी शंका करे छे के-इच्छितार्थ सिद्ध करवानुं सामर्थ्य कल्पवृक्षोमां ? , जि. २ ·(१०) छे, त्यारे शुं आ भगवचरण, ते पृथ्वी उपर नीचां नमेलां कल्पवृक्षो हशे ? वृक्षने शाखा, पल्लव, मञ्जरी, अने फल होय छे. चरणमां पण ते जणाय छे. साथको ते शाखाओ छे, राता वर्णनी आंगळीओ ते पल्लव छे, नखनी झगझगाट दीप्ति ते सञ्ज- रीओ छे, अने फल पण आपे छे. आ प्रमाणे जे वृक्षमां होय छे ते चरणमां पण छे, अने विशेषमा अभिलषित पूर्ण करवानुं सामर्थ्य छे माटे कल्पवृक्ष छे. मजरीओ विगेरे वृक्षनी ऊपरना भागमां होय छे, पण अही नखनी दीप्तिरूपी मञ्जरीओ नीचे जणाय छे माटे आ अधोमुख कल्पवृक्ष छे. एवी विद्वानो जेमना चरणने जोइने शंका करे छे ते प्रभु तमने आनन्द आपो. आ श्लोकमा सन्देह नामनो अलंकार छे. साहित्यदर्पणमां एर्नु आ प्रमाणे लक्षण छ के-'सन्देहः प्रकृतेऽन्यस्य संशयः प्रतिभोत्थितः' मूल विषयमां कविनी प्रतिभामांथी प्रकट थएलो संशय ते सन्देह.) क्षोणी-पृथ्वीने. क्षपित-क्षय कर्यो छे. मइक्षु-सस्वर. क्षान्त्या-क्षमावडे. शुभशत-सेंकडो शुभ- अलक्ष्मीम् प्रमादरूपी आक्षिपन्त अनादर क (प्रसंग)नो जेणे एवा. अविद्याने. अक्षेमविक्षेपदक्षाः अ- साक्षात्-प्रत्यक्ष. क्षणिक-क्षणवार- कल्याणनो नाश कर- वीक्ष्य-जोइने. रतिकर-प्रीति उपजाव- क्षिपन्ति परित्याग क- स्त्रीकटाक्षाक्षताक्षा- अक्षोभा-निर्भय. रेछे, त्यजेछे. स्त्रीओना कटाक्षोथी जे- क्षीण नष्ट थयाछे. क्षपयतु-विनाश करो. मनी इन्द्रियो हणाइ रूक्षाक्षर कठोर अक्षरो स-ते. पटुवचनाः मधुर वाणी- जिनः तीर्थंकर. मुक्तिना स्थाननी अ- क्षय्यपक्षम्-शत्रुपक्षनो. भिलाषावाला. भिक्षवा यतिओ यदी-जेमना चरणने. रनारा. वामां चतुर. नारा. जेमां एवी. नथी एवा. मोक्षक्षेत्राभिकाङ्क्षा वाळा. - क्षोणी क्षान्त्या क्षिपन्तःक्षणिकरतिकरस्त्रीकटाक्षाक्षताक्षा मोक्षक्षेत्राभिकाङ्क्षाः क्षपितशुभशताक्षेमविक्षेपदक्षाः। अक्षोभाः क्षीणरूक्षाक्षरपटुवचना भिक्षवो मझ्वलक्ष्मी साक्षाद्वीक्ष्य क्षिपन्ति क्षपयतु स जिनः क्षय्यपक्षं यदजी ॥९॥ अर्थ-पृथ्वी, सर्वसहा एटले सर्वने सहन करनारी होवाथी परम क्षमावाळी छे तोपण जेमणे पोतानी क्षमावडे पृथ्वीनो पण अनादर कर्यो छे एवा अर्थात् पृथ्वीनी क्षमा करतां पण जेमनी क्षमा विशेष छे एवा, ·(११) - क्षणवार सुख उत्पन्न करनारा एवा स्त्रीओना कटाक्षोवडे जेमनां नेत्र आक- र्षायां नथी अथवा जेमनी इन्द्रियो हणाइ नथी एवा, मुक्तिना स्थाननी अभिलाषा राखनारा, सेंकडो शुभप्रसंगोनो क्षय करनारा अकल्याणनो नाश करवामां कुशल, निर्भय, अने कठोर अक्षरो जेमांथी नष्ट थइ गया छे एवां उत्तम वचनो जेमनां छे एवा भिक्षुओ जेमनां चरणने साक्षात् जोइने सत्त्वर प्रमादरूप अविद्यानो त्याग करेछे एवा प्रभु शत्रुपक्षनो नाश करो. 1 (तात्पर्य-परम क्षमावाळा, जितेन्द्रिय, मोक्षनी अभिलाषावाळा, कल्याण करनारा, भयरहित अने मधुरवाणीवाळा एवा यतिओ जेमनां चरण- साक्षात् दर्शन करीने सत्त्वर अविद्यानो परित्याग करे छे ते तीर्थंकर प्रभु (तमारा) शत्रुपक्षनो नाश करो. आ श्लोकमां 'क्ष'नी वारंवार आवृत्ति थएली होवाथी वृत्त्यनुप्रास नामनो शब्दालंकार छे. एनुं लक्षण पाछळ लख्युं छे.) (श्रीजिन चरणपक्षमां शब्दार्थ.) तम्घाना-विस्तारनारा. शकरनारा एवा, यम यत्कमा जेमना चरणो. वै-नकी. जेवा. चक्रिण-कृष्ण-वासुदेव. नते नम्रप्राणीने विषे. रणशरणदा-संग्राममा वा-पेठे. शरण आपनारा. अयश्रियम्-शुभावह दै- भ्राजन्ते-शोमेछे. वने, कल्याणकारक भा. नीरजोदाररागा-जेवी भ्राजिताशाप्रणयिज- ग्यसंपत्तिने. कमळोमा होयछे तेवी नना मनोरथने पूर्ण अहित-विरुद्ध उत्तम रताश जेमां छे करनारा. एवा. वृषोत्कर्ष-धर्मनो उदय. सुखम्-सुख. सद्या तत्काल. मोषिप्रतापा-नाश करे अखिलं समस्त. प्रद्युम्नयुक्ताः-उत्तम तेज- एवा प्रतापवाळा. असौ-आ. काम अतिशय. सदसि-सभामां. श्रीजिन:-श्रीतीर्थकर. कौ-पृथ्वीमा. कृतमुदा-जेमणे आनन्द व-तमने. मोदकीनाश-हर्षनो ना- विधेयात्-करो. वडे युक्त. कराव्यो छे एवा.

·(१२) है (श्रीकृष्णपक्षमा श्लिष्टशब्दोनो अर्थ.) वैनतेयश्रियम् गरुडनी । अशरणशरणदा अशर-सदसिकृतमुदा-नन्दक शोभाने. णने शरण आपनारा. नामना खगवडे जेमणे अहित वृषोत्कर्ष मोषि नीरजोदाररागाः (पा. आनन्द को छे एवा. प्रतापा:-अरिष्टना- ञ्चजन्य नामना) शंखने भ्राजिताशा जेमणे दि. मना शत्रुना उदयनो विषे अत्यंत प्रेम राख शाओने दीप्तिमान् क- नाशकरनारो प्रताप छे री छे एवा. प्रद्युम्नयुक्ता प्रद्युम्न ना. कौमोदकीन कौमोदकी मना पोताना पुत्रथी नामनी गदाना स्वामी. युक्त. नारा. जेमनो एवा. तन्वाना वैनतेयश्रियमहितवृषोत्कर्षमोषिप्रतापाः काम कौमोदकीनाशरणशरणदा नीरजोदाररागाः। सद्यः प्रद्युम्नयुक्ताः सदसिकृतमुदो यत्क्रमाश्चक्रिणो वा भ्राजन्ते भ्राजिताशाःसुखमखिलमसौ श्रीजिनो वो विधेयात्॥१०॥ अर्थ-वै नतेऽयश्रियं तन्वाना:-जरूर नम्रप्राणिओने विषे दैव- संपत्तिने कल्याणकारक भाग्यसंपत्तिने विस्तारनारा, अहितवृषोत्कर्षमोषिप्र- तापा:-विरुद्धधर्मना उदयनो नाश करे एवा प्रतापवाळा, कौमोदकी- नाश-रण-शरणदा:-पृथ्वीमा आनन्दनो नाश करनारा एवा संग्राममा रक्षण करनारा, नीरजोदाररागा:-रजोगुणविनाना मनुष्योने विषे जेमने अत्यन्त प्रेम छे एवा, अथवा कमळोमां होय छे तेवी उत्तम रताश जेमां छे एवा, प्रद्युम्नयुक्ताः-उत्तम तेजवाळा, सदसि कृतमुदः-सभामां जेमणे आनन्द कराव्यो छे एवा, अने भ्राजिताशा:-(प्रणयिजनना) मनोरथने पूर्ण करनारा एवा जे प्रभुना चरणो, वैनतेयश्रियं तन्वाना:-गरुडनी शोभाने विस्तारनारा अहितवृपोत्कर्षमोषिप्रतापा:-अरिष्टनामना शत्रुना उदयनो नाश करनारो प्रताप जेमनो छ एवा, कौमोदकीन-कौमोदकी नामनी गदाना खामी, अशरणशरणदा:-अशरणने शरण अपनारा, नीर- जोदाररागा:-( पाञ्चजन्य नामना ) शंखने विषे अत्यन्त प्रेम राखनारा प्रद्युम्नयुक्ताः-प्रद्युम्ननामना पुत्रवडे. युक्त, ( सत्-असि ) सदसि-कृत- , ·(१३) . एवा. थाय तेम. मुद:-( नन्दकनामनां ) उत्तम खगवडे जेमणे आनन्द को छे एवा, अने भ्राजिताशा:-दिशाओने दीप्तिमान् करनारा एवा कृष्णनी पेठे शोभेछे ते प्रभु तमने समग्र सुख आपो. (तात्पर्य-आ श्लोकमां श्लेष नामनो अलंकार छे. मम्मटे काव्यप्रकाशमां एनुं लक्षण आ प्रमाणे लख्युं छे के-श्लेषः स वाक्ये एकस्मिन् यत्रानेकार्थता भवेत् । एक वाक्यमां ज्यां एक करतां अधिक अर्थपणुं रयुं होय त्यांश्लेष.) यत्पादौ-जेमर्नु चरणयु- मूर्धाधिरूढ-मस्तक सत्प्रवालावलीवत्- उपर धारण करेला. उत्तम प्रवालनी अथवा पादपौ-वृक्षयुग्म-बे वृक्ष. उद्भट उत्तम, श्रेष्ठ, नवीन पल्लवनी पेठे. वा पेठे. (वा, विकल्प- मुकुटकुटैः मुकुटरूपी धत्ता धारण करे. ना अर्थमा वपरायछे घडाओवडे. शुद्धिम् कर्म मल प्रक्षाः पण अहीं इव' ना, निर्यदंशदभारैः-किर लनरूप शुद्धिने. अर्थमा छे.) णोरूपी पाणीनो प्रवाह विधेयात्-करो. शुचिरुचि-निर्मल जेमांथी नीकळे छे अधिकम् जेम विशेष दीप्ति. निचित-व्याप्त. संसिक्तो-सिंचाएला. अधिपतिः स्वामी. अम्भोजपुञ्ज कमळनो शोणरत्नप्रतिम माणे- श्रीजिनानाम् श्री जि- समूह. नोना. आलवालो-क्यारो. नखरुचः-नखनी असौ आ. स्वासद्-देव. कान्तिने. व: तमारी. यत्पादौ पादपौ वा शुचिरुचिनिचिताम्भोजपुञ्जालवालौ खःसन्मूर्धाधिरूढोद्भटमुकुटकुटैर्निर्यदंशूदभारैः । संसिक्तौ शोणरत्नप्रतिमनखरुचः सत्प्रवालावलीव- द्वत्तः शुद्धिं विधेयादधिकमधिपतिःश्रीजिनानामसौ वः ॥११॥ अर्थ-निर्मल दीप्तिवडे व्याप्त एवां कमलोना समूहरूपी क्यारावाला, किरणोरूपी पाणीनो प्रवाह जेमाथी नीकळे छे एवा अने देवोना. मस्तक उपर रहेला उत्तम मुकुटरूपी घडाओवडे सिंचाएला, एवा वृक्षना जेवा जे प्रभुना चरणो उत्तम पल्लवनी पेठे माणेकना जेवी नखनी कान्तिने धारण करेछे ते जिनाधिपति तमारी कर्ममलेप्रक्षालनरूप शुद्धि करो. कना जेवी. : 44 .

·(१४) (तात्पर्य- --आ श्लोकमां भगवान्ना चरणने वृक्षना जेवा कह्या छे. वृक्षने पाणी पावा माटे क्यारो होय छे. उछेरवा माटे एने घडावडे पाणी सिंचवामां आवे छे. अने एवी रीते उछर्या पछी ते नवपल्लववाडं थाय छे. तेम अहीं पण प्रभुना चरणरूपी वृक्ष, पूजनार्थे आजुबाजुए मूकेलां कमळोवडे क्यारावाळां छे. रत्नोना जडेला मुकुट धारण करीने देवो ए चरणमां प्रणाम करे छे तेथी ते रत्नोनां किरणो चरण उपर पडे छे ते जाणे सुकुटरूपी घडामाथी रत्नोनां किरणोरूपी निकळता जळवडे ते चरण सिंचाय छे. एवी रीते जेने जल सिंचन करवामां आव्युं छे एवा जे प्रभुना चरण, जेम वृक्ष नवपल्लवने धारण करे छे तेम राता रत्नना जेवी कान्तिवाळा नखने धारण करे छे, ते प्रभु तमारी विशेष शुद्धि करो.) द्याम् आकाशने. उपदधते-करेछे. सद्य:-शीघ्र-तत्काल. धुत्या दीप्तिवडे. सद्यमोद्यानमोदम् सा- यत्पादकंदाजे जिनप- उद्दयोत्य-प्रकाशित क रा संयमरूपी बगीचा. तिना चरणरूपी मेघ- रीने. नी पुष्टिने. (कं जलं ददातीति कंदा: मुद्यन् (मुदं यन् गच्छन् दुर्भद्यावद्यम्=दुःखे क- मेघाः पादा एव कंदा, मुद्यन्) हर्षने पामती. रीने दूर करी शकाय पादकंदाः कमित्यव्ययं धुसद्धिपमताः इन्द्र- एवा पापने. जलवाचकम् ). ना पूजेला. उद्यद्दथुमणिम्-उगता धतु-नाश करो, खण्डने विधुदुद्योतजेच्या वि सूर्यनी. जळीना प्रकाशने जित- इव-पेठे. स जिनपतिः ते जिन- नारी. समाच्छाद्य-तिरस्कार पति. विद्यानद्याद्यसद्योन करीने, ढांकी देइने. वा-तमारी. या विद्यारूपी नदीना वन्द्याभिवन्द्याः चक्र- अतिनिन्द्याम् अत्यन्त प्रथम अने उत्तम उत्प वर्ती जेवाओने पणे वंदन निंदवालायक. त्ति स्थान जेवा. करवा योग्य. अविद्याम् अविद्याने. करो. द्यां धुत्योद्दयोत्य मुद्यद्दयुसदधिपमता विद्युदुद्दयोतजेन्या- विद्यानद्यायसद्योनय उपदधते सद्यमोद्यानमोदम् । दुर्भद्यावद्यमुद्ययुमणिमिव समाच्छाद्य वन्द्याभिवन्द्याः सद्यो यत्पादकंदा द्यतु स जिनपतिर्वोऽतिनिन्द्यामविद्याम् ॥१२॥ अर्थ-हर्षने पामता एवा इन्द्रे पूजेला. विद्यारूपी नदीओना प्रथम उत्पत्ति स्थानरून अने चक्रवर्ती जेवा वन्दनीय पुरुषोने पण वंदन करवा ·(१५) योग्य एवा जे , प्रभुना चरणरूपी मेघ, विजळीना प्रकाशने जीती ले एवी दीप्तिवडे आकाशने प्रकाशवाळं करीने, अने उगता सूर्यना जेवा दुर्भेद्य पापने आच्छादित करीने सारा संयमरूपी बगीचाने पुष्ट करेछे. ते जिनपति तमारा अत्यन्त निंदवायोग्य एवा अज्ञाननो सत्त्वर नाश करो. (तात्पर्य-मेघ जेम इन्द्रनो पूजेलो-मानेलो छे, नदीओनुं उत्पत्तिस्थान छे, विजळीवडे आकाशने दीप्तिवाळु करे छे, सूर्यने ढांकी दे छे, बाग बगीचाओने खीलावे छे-पुष्ट करे छे. तेम जे प्रभुना चरणरूपी मेघ पण इन्द्रना पूजेला छे. विद्याओरूपी नदीओना प्रथम उत्पत्तिस्थानरूप छे, विजळीना प्रकाशनो पराभव करे एवी दीप्तिवडे आकाशने तेजोमय करे छे, दुःखे करीने दूर करी शकाय एवां पापने ढांकी दे छे, उत्तम संयमरूपी बगीचाने पुष्ट करे छे, अने वंदनीय पुरुषोने वन्दन करवा योग्य छे ते जिनपति, तमारी अत्यन्त निन्द्य एवी अविद्यानुं खण्डन करो. आ श्लोकमां " व "नी वारंवार आवृत्ति थएली होवाथी वृत्त्यनुप्रास नामनो शब्दालंकार छे.) निर्वाणापूर्वदेश-मोक्ष कना पति एवा भग-विभा-प्रभा. रूपी अपूर्व देश तरफ. वाने. आविर्भवन्ती-उंचे जती. प्रगमकृतधियां-जवाने-प्रेषिता-मोकली. यस्य-जेमनी. सारु करी छे बुद्धि जे. किंनु-शुं. श्रेयांसि-कल्याणने, लोकैः लोकोए. शुद्धबुद्धयध्वगानां आलोक्य जोइने. शुद्ध छे बुद्धि जेमनी आरेकिता-शंकिता,शंका श्रीजिनपति-श्रीतीर्थ- करेली. मार्गाचिख्यासया एवं-एप्रमाणे. अपतिः-जेनो कोइ पति मार्ग कहेवानी इच्छा चरणनखभवा-चरण- ना नखमांथी उत्पन्न पाप्मभाजाम् पापी- एषा-आ. थएली. ओना. त्रिभुवनविभुना-त्रिलो-व-तमारी. विदध्यात्-करो. निर्वाणापूर्वदेशप्रगमकृतधियां शुद्धबुद्ध्यध्वगानां मार्गाचिख्यासयैषा त्रिभुवनविभुना प्रेषिता किं नु लोकैः । आलोक्यारेकितैवं चरणनखभवा वो विभाविर्भवन्ती, यस्य श्रेयांसि स श्रीजिनपतिरपतिः पाप्मभाजां विदध्यात् ॥१३॥ मणे एवा. कर. एवा मुसाफरोने. नथी एवा. वडे. De ·(१६) अर्थ-जेमना चरणना नखमाथी उत्पन्न थती अने उंचे जती-प्रस- रती कान्तिने जोइने लोकोए आ प्रमाणे उत्प्रेक्षा करी के मोक्षरूपी अपूर्व देश तरफ जवाने करी छे बुद्धि जेमणे एवा शुद्धबुद्धिवाळा मुसाफरोने मार्ग बताववानी इच्छाथी शुं प्रभुए आ कान्तिने मोकली छे ? ( एवी जेमना चरणना नखमांथी नीकळती दीप्तिने जोइने लोकोने शंका थाय छे ) ते जेनो कोइ पति नथी एवा श्री जिनेन्द्र, तमो पापीओनुं कल्याण करो. (तात्पर्य प्रभुना चरणना नखमाथी उत्पन्न थएली प्रभा ऊंचे प्रसरे छे, अने निर्वाणनगर पण ऊंचे छे, अने ते प्रत्येकने प्रथमथी परिचित नथी माटे अपूर्व छे. आम होवाथी एवा अपूर्व नगर तरफ जवाना विचारवाळा अने शुद्धबुद्धिवाळा यात्रालु- ओने मार्ग नताववानी इच्छाथी जाणे प्रभुए मोकली न होय, एवी जेमना चरणनखनी कान्तिने जोइने लोकोए शंका करी छे. एवा श्रीजिनपति तमो पापीओनुं कल्याण करो.) शोभाम-शोभाने. कुमुदम् ) पृथ्वीना अन्यरूपम्-बीजा रूप- अम्भोरुहाणाम्-कम आनन्दने. वाळु अथवा असाधा- लोनी. असुमताम् प्राणिओनी. रण रूपवाळु. अपहरति-नाश करे छे. न-नहीं, नथी. युग्म-जोडं-बेनो समूह. करोति-करेछे.. उपतापाय-परितापने यत्पादयोः जेमना चर- उद्धवम् हर्ष. माटे. णर्नु, कौशिकस्य इन्द्रने अथ- दृष्टेः दृष्टिना. स्तात्-हो. वा धूवड नामना प- प्राज्य-अत्यंत. स-ते. क्षीने. अजेयप्रतापम् जीताय भवदविभवाभावकृत्- अनुष्णैः शीतळ...... नहीं एवा प्रतापवाळ. तमारा अविभवनो अ- पुष्णाति-पोषण करेछे. सततम्-निरन्तर. करनारा एटले पादै किरणोबडे चरण- इनतया-सूर्यपणावडे अ तमने विभव संपन्न वडे. थवा प्रभुतावडे. करनारा ऐश्वर्ययुक्त कर- कुमुदम्-पोयणाने अथवा युक्तं अपि युक्त छे तो :(कोः पृथिव्या मुदम् तीर्थनाथ तीर्थंकर. भाव नारा, पण.

·शोभामम्भोरुहाणामपहरति करोत्युद्धवं कौशिकस्या- नुष्णैः पुष्णाति पादैः कुमुदमसुमतां नोपतापाय दृष्टेः । प्राज्याजेयप्रतापं सततमिनतया युक्तमप्यन्यरूपं युग्मं यत्पादयोः स्तात्स भवदविभवाभावकृतीर्थनाथः ॥१४॥ , अर्थ-जेमना चरण- युग्म, निरन्तर सूर्यपणावडे युक्त छे तो पण सूर्यपणावडे युक्त न होय एवं जणायछे. कारणके सूर्य कमळोनी शोभानुं हरण करतो नथी, कौशिकस्य-धूवडने हर्ष करावतो नथी, शीतल किरणोवडे पोयणानुं पोषण करतो नथी अने प्राणिओनी दृष्टिने ताप उत्पन्न करेछे अने प्रभुना चरण- युग्म ( पोतानी शोभावडे ) कमळोनी शोभानो नाश करेछे. कौशिकस्य-इन्द्रने आनन्द आपेछे. शीतल- सुखकारक, पादैः-चरणोवडे पृथ्वीना आनन्दनुं पोषण करेछे अने प्राणिओनी दृष्टिने शान्त करेछे. एवं अत्यंत अने जीताय नहीं एवा प्रतापवाडं जेमना चरण- युग्म, निरन्तर इनतया-सूर्यपणा वडे युक्त छतां अन्यरूप छे एटले सूर्यपणाथी युक्त नथी ते तीर्थपति प्रभु तमने ऐश्वर्ययुक्त करनारा हो. (तात्पर्य~आ श्लोकमां भगवान्ना चरणना युग्मने इनतया-सूर्यपणावडे युक्त कहींने सूर्यपणाथी रहित कां छे ए विरोध छे तेनो परिहार ए प्रमाणे छे के भगवच्चरणयुग्म इनतया-प्रभुतावडे युक्त छ अने अन्यरूपम्-असाधारण रूपवाद् छे. कौशिक, पाद, कुमुद, इनता, अने अन्यरूप ए शब्दोमां श्लेष छे. सूर्यपणाना पक्षमा कौशिक-धूवड. पाद-किरण. कुमुद-पोय'. अन्यरूप-बीजा प्रकारच्. एवो अर्थ करवो. अने प्रभुताना पक्षमा कौशिक-इन्द्र. पाद-चरण. कुमुद-पृथ्वीनो आनन्द अने अन्यरूप-असाधारण रूपवाडं, एवो अर्थ करवो. इनता-ए शब्दनो अर्थ एकपक्षे सूर्यपणुं अने वीजे पक्षे प्रभुता एवो करवो.) जि. ३ .

·( १८) नम्यो छे एवा. वा-तमारा. वास. दूर-दूरस्थानमा अङ्घी-चरण. मोहितानाम् मूर्छित- दूरेपसः (दुष्टं च तत् नत ससुरमहादेवरा थएला. रेपः पापं तस्मात् ) जौ-देवसहित-इन्द्र जेने हितानाम् भक्तोना. दुष्टपापथी. ध्यात्-पोपण करो. वसतिम्-स्थिति, नि- वर आजौ-वराजौ-मोटा अध्यात्मतेजा विस्तृत तेजवाळा. संग्राममां. असुभृताम्-आणिओनी. स-ते. साधयन्तौ करनारा. भुवि-पृथ्वीमां. आयस्य-लाभनी. धयन्तौ-पान करी जता. जिनवर:-तीर्थंकर. वारि-इववारीव-पा- आप्तिहेतू-प्राप्तिना कार- | अनन्तमोदम् अनन्त प्र- णीनी पेठे. कारना आनन्दने. अरि-ईति-अरीतिम्-श- जयम्-जयने-विजयने. तमोदम् शोकनो नाश त्रुओना उपद्रवने. उपनयतः-प्राप्त करावे छे. यस्य-जेमना. णरूप. करनारा एवा. , दूरे दूरेपसो वो वसतिमसुभृतां साधयन्तौ धयन्तौ वारीवारीतिमझी नतससुरमहादेवराजौ वराजौ। यस्यायस्याप्तिहेतू जयमुपनयतो मोहितानां हितानां दध्यादध्यामतेजाः स भुवि जिनवरोऽनन्तमोदं तमोदम् ॥१५॥ अर्थ-दुष्ट एवा पापथी दूर स्थानमा प्राणिओनी स्थिति करनारा, अर्थात् प्राणिओने वर्ग आपनारा, शत्रुओना उपद्रवनुं जलनी पेठे पान करी जनारा, देवोए सहित इन्द्रे जेने नमन कर्यु छे एवा, अने लाभनी प्राप्तिना कारणरूप एवा जे प्रभुना चरण, म्होटा संग्राममां मूर्छित थएला भक्तोने जय प्राप्त करावेछे ते विस्तृत तेजवाळा तीर्थकर प्रभु, पृथ्वीमां तमारा शोकनो नाश करनारा एवा अनेक प्रकारना आनन्दनुं पोषण करो. एटले तमारा अनेक प्रकारना आनन्दनी वृद्धि करो. (तात्पर्य-आ श्लोकमां 'दूरे दूरे, धयन्तौ धयन्तौ, वारिवारी, इ." पदनी साथे साथे आवृत्ति करेली होवाथी संयुतावृत्ति छे अने एवी संयुतावृत्ति प्रत्येक चर- णनी आदिमां अने अन्तमां करी छे तेथी आद्यन्तयमक छे एटले संयुतावृत्तिपूर्वक आद्यन्तयमक छे एनु लक्षण वाग्भट्टालंकारमा छे.)

·( १९ ) रागण कामदेवे अथवा, इव-पेठे. कृत्वा-करीने. अयम् आ. अधः-नीचे. अधुना-हमणां. रताशे. पादयो चरणनी. इति-एप्रमाणे. गाढम्-अत्यन्त. माम्-मने. यस्य-जेना. निरतिशय अत्यंत संचिन्त्य-विचारीने. शमश्री-उपशमलक्ष्मी. सृष्टा फेंकेली. प्रेङ्खन्नखालीद्युतिः-हा- समालिङ्गिताङ्गः आलि- ऊर्ध्वम् ऊंचे. लती नखना समूहनी कान्ति. गित छे अंग जेनुं एवा. बाणाशनिः बाणोनी अतनुरतिम्-धणी प्रीति. वस्थ:-सुखपूर्वक. पंक्ति बाणावली. तिष्ठति-रहेछे. वा-पेठे. रातु=आपो. अनिष्ठा क्लेशरहित. जेना मृदुहृदयभिदे कोमल. स-ते. क्लेश गया छे एवा. हृदय भेदवाने सारूं. श्रीजिन:-श्रीतीर्थकर. कथम्-शामाटे, केम. भाति-शोभेके. वा-तमने बाणाशनिर्वा कृत्वाधः पादयोर्मा निरतिशयशमश्रीसमालिङ्गिताङ्गः स्वस्थस्तिष्ठत्यनिष्ठः कथमयमधुनेतीव संचिन्त्य सृष्टा । ऊर्ध्व मृदुहृदयभिदे भाति रागेण गाढं यस्य प्रेवन्नखालीद्युतिरतनुरतिरातु स श्रीजिनो वः ॥ १६ ॥ अर्थ-मने पगनी नीचे करीने राखीने, अत्यन्त एवी उपशमरूपी लक्ष्मीवडे आलिंगित छे अंग जेनुं एवा आ प्रभु, क्लेशरहित थइने हमणां शामाटे सुखपूर्वक रहेछे ! एवं विचारीने जाणे कामदेवे कोमल अन्तः- करण विंधवाने सारूं, उंचे फेंकेली बाणावली होय एवी, जेमना नखनी पंक्तिनी हालती कान्ति अत्यन्त शोभेछे ते प्रभु, तमने घणी प्रीति आपो. (तात्पर्य-प्रभुनां चरणतल रातां छे, अने चरणना नखमाथी कान्तिनां किरणो नीकळीने ऊंचे प्रसरेछे ते उपर कवि उत्प्रेक्षा करेछे के-राग जे रताश, ते विचार करेछे के भगवान मने चरणनी नीचे डावीने, अत्यन्त सुख अने शान्तिपूर्वक केम रहेछ ? माटे एमर्नु कोमल हृदय भेदवाने जाणे, एमना चरणना नखमांथी नीकळतां कान्तिनां किरणोरूपी वाणावली फेंकी न होय एम जणायछे. आ प्रमाणे रागे बाणावली फेंकी होय एवी जेमना चरणनखनी कान्ति शोभेछे, ते प्रभु तमने अत्यंत प्रीति आपो, ·(२०) अहीं 'राग' शब्दमां श्लेष छे, एक पक्षमां राग-रताश अने वीजा पक्षमा राग काम. आखा श्लोकनुं रहस्य एछेके जेमनुं ह्रदय वीतराग-रागहित छे अने चरण- तल रागयुक्त छे-रातां छे ते प्रभु तमने अत्यन्त प्रेम आपो. अर्थात् ते प्रभुना प्रेमनुं पात्र तमे थाओ.) चारु-अविरुद्ध. रुचि दीप्ति. अर्चित-पूजेली. आचार-आचरण. रुचिर तेजस्वी. अर्चा मूर्तिः उक्ति प्रतिपादन. रुचि कान्ति. चेत शौचम्-मननी शु. चुञ्च प्रसिद्ध. यस्य-जेमना. द्विने. प्रवचन-आगम-सिद्धा- वाचाम् वाणीना. चिनोतु-वधारो. प्रपञ्चैः विस्तारवडे. उचितम्-योग्य. चतुर-कुशल. उच्चैः अत्यन्त. आचार्यचक्रस्य-आचा- अचलम्-स्थिर. योना समूहनी. चञ्चर्यमाणः सर्वत्र वि- असौ आ. चञ्चत्-शोभतो. स्तोर पामतो. चारुचेष्टः रमणीय चेष्टा- न-नहीं. चरणगुणचयः चरणना उच्येत कही शकाय. जिन:-तीर्थकर. अचण्डरोचिः चन्द्र चारुचित्त इन्द्र विगेरे. वा-तमारा. वाळा. गुणनो समूह चार्वाचारोक्तिचुनुप्रवचनचतुराचार्यचक्रस्य चञ्च- नोच्येताचण्डरोची रुचिरुचिररुचिर्यस्य वाचां प्रपञ्चैः। उच्चैश्चर्यमाणश्चरणगुणचयश्चारुचित्तार्चितार्च- श्वेताशौचं चिनोतूचितमचलमसौ चारुचेष्टो जिनो वः ॥१७॥ अर्थ-चन्द्रनी दीप्तिना जेवी जेनी प्रकाशित कान्ति छे एवो, शो- भतो, अने आम तेम सर्वत्र अत्यन्त विस्तार पामतो जेमना चरणना गुणनो समूह, अविरुद्ध आचारनुं प्रतिपादन करवाथी प्रसिद्ध एवां प्रव- चनमा प्रवीण एवा आचार्योना समूहनी वाणीना विस्तारवडे कही शकातो नथी एवा, इन्द्रादि देवोए जेमनी मूर्तिर्नु पूजन कयु छे अने जेमनी रमणीय चेष्टा छे ते तीर्थकर, योग्य अने स्थिर एवी तमारा मननी शुद्धिने वधारो. (आ श्लोकमां वृत्त्यनुप्रास छे. एर्नु लक्षण पूर्वे लखवामां आव्युं छे.)

·(२१) वाळा. पद्याम् चरणवढे. गाम्-पृथ्वीने. मंडली. भूभृहुरुभ्यां पर्वत जेवा इति=एटला माटे. शङ्कते-शंका करेछे. भारे. अथवा राजाओए फणिसमितेः-सोना- लोकयन्ती-जोती. पूजेला तेथी गौरव- समूहना. भव्यान्-मुक्तियोग्य पुरु- सक्रुधः क्रोधपामेला षोने. भ्रमति भमे छे. क्रोधवह्नः क्रोधरूपी अ- अव्यात् बचावो, पाळो. भृशम् अत्यन्त. तिनी. अभी भयरहित निर्भय. भयेभ्यः भयथी. भ्रंशयन् नमावी देतो. ज्वाला-ज्वाला. देवतानी निखिलनखरुचः-सम- झाळ. स्तनखनी कान्तिने. हेलया अनादरवडे. अयं आ. नियन्ती-नीकळती. यस्य-जेमना, योगीश्वर:-संयम व्या- का कोण, अधस्तात्-नीचेथी पाता- अस्मन्मू/द्धता-अमा नने भेदीने. पारने जाणनारा यो- रा मस्तक उपर धारण किमिति-शुं. गिओना ईश्वर. करेली. सुजनता-सारा पुरुषोनी असौ-आ. पद्भयां भूभृद्गुरुभ्यां भ्रमति भृशमभीभ्रंशयन् हेलयायं कोऽसन्मूोद्धृतां गामिति फणिसमितेः सक्रुधः क्रोधवः। ज्वाला निर्यान्त्यधस्तात्किमिति सुजनता शङ्कते लोकयन्ती भवानव्याद्भयेभ्यो निखिलनखरुचो यस्य योगीश्वरोऽसौ॥१८॥ अर्थ-पर्वतना जेवा भारे अथवा राजाओए पूजेला होवाथी गौरव- वाळा एवा चरणवडे, अमे मस्तक उपर धारण करेली आ पृथ्वीने अ- नादरपूर्वक नमावी देतो अने अत्यन्त निर्भय एवो आ कोण भमेछे ? एम धारीने क्रोध पामेला सर्पसमूहना क्रोधाग्मिनी पातालने भेदीने नीक- लती आते शुं ज्वाळा छे ? एवी जेमना समग्र नखनी दीप्तिने जोनारी सत्पुरुषोनी मंडळी शंका करे छे ते योगिओना ईश्वर तीर्थकर भव्यजीवोने भयथी बचावो! (तात्पर्य-भगवान्ना चरणना नखमांथी दीप्तिनां किरणो नीकळीने ते उंचे प्रसरे छे ते उपर कवि कल्पना करे छे के-भगवानूना पर्वतना जेवा भारे अथवा राजाओए पूजेला होवाथी गौरववाळा चरणोवडे पृथ्वी नमी पडवाथी, ते पृथ्वीने ·( २२ ) अशेषकान्त्योपगूढात्= निर्गता=नीकळेली. है. अथवा. धारण करनारा सर्पमंडकने क्रोध उत्पन्न थयो, अने ते क्रोधना अग्निनी ज्वाळा भूत. लने भेदीने जाणे वहार नीकळी न होय एवी जेमना चरणना नखनी दीप्तिने जोईने सज्जनो शंका करे छे ते योगीश्वर प्रभु, भव्य जीवोने भयथी वचावो.) प्रख्यातात् प्रसिद्ध. सन्मीनात्-सारा मत्स्य- | नखमणिकिरणोन्मि- ना लाञ्छनवाळा अथ- श्रिता-मणिजेवा नखनां अच्युतश्रीवरवसति- वामां मत्स्य छे एवा. किरणोवडे मिश्र यएली तया-नष्ट न थाय एवी शोभानी उत्तम स्थि- क्षीरनीरेश्वरतः क्षीर- श्रीमदलश्रेणीम् चर- तिवडे, अथवा विष्णु समुद्रमांथी. णतलमां चिह्नरूपे रहे- ली कमलोनी पंक्तिने. अने लक्ष्मीना श्रेष्ठ नि- इव-पेठे. वासवडे. यदङ्ग्रन्योर्युगात्-जेना च- विश्वंभरावत्-पृथ्वीनी रणना युग्ममांथी. परिपूर्णदीप्तिवडे युक्त, भवदनभिमतम्-आप- भा-प्रभा. ना अनिष्टने. वेला इव वेलेव-समुद्र- तीर्थपः तीर्थपति-प्रभु. शेषकान्त्योपगूढात् नी भरतीनी पेठे. असौ-आ. शेष नागनी कान्तिवडे प्लावयन्ती व्याप्तथती भिनत्तु-भेदी नाखो-दूर युक्त. डूबावती. करो. प्रख्यातादच्युतश्रीवरवसतितया शेषकान्त्योपगूढा- सन्मीनात्क्षीरनीरेश्वरत इव यदङ्गयोयुगानिर्गता भा। वेलेव प्लावयन्ती नखमणिकिरणोन्मिश्रिता श्रीमदब्ज- श्रेणी विश्वम्भरावद्भवदनभिमतं तीर्थपोऽसौ भिनत्तु ॥ १९ ॥ अर्थ-विष्णु अने लक्ष्मीना श्रेष्ठ निवासवडे प्रसिद्ध, शेषनागनी कान्तिवडे युक्त, अने जेमां सारां मत्स्य आदि जलचर प्राणिओ छे एवा क्षीरसमुद्रमांथी नीकळती-थती भरती जेम पृथ्वीने डूबावी देछे अर्थात् पृथ्वी उपर व्याप्त थइ जाय छे तेम नष्ट न थाय एवी शोभानी उत्तम स्थितिवडे प्रसिद्ध, परिपूर्ण दीप्तिवडे युक्त, अने सारा मत्स्यना चिहवाळा जेमना चरणना युग्ममांथी नीकळती, अने मणि जेवा नखनां किरणोवडे मिश्र थयेली प्रभा, चरणतलमां चिहरूपे रहेली कमळोनी पंक्तिने डूबावी देछे अर्थात् चरणमां चिह्नरूपे जणाती कमळोनी पंक्ति उपर प्रसरी रहे छे. ते तीर्थपति प्रभु, तमारा अनिष्टने भेदी नाखो. . , ·(२३) ( तात्पर्य-आ श्लोकमां अच्युतश्रीवरवसतितया, शेषकान्त्योपगूढात् अने सन्मीनात्, ए त्रण विशेषणो, क्षीरसमुद्रने अने भगवान्ना चरणयुग्मने ए वेने लागे छे. क्षीरसमुद्रपक्षमां, अच्युतश्रीवरवसतितया-एनो अर्थ, विष्णु अने लक्ष्मीनी उत्तम स्थिति होवाथी प्रसिद्ध, शेषकान्त्योपगूढात्-एनो अर्थ शेषनागनी कान्तिवडे युक्त, अने सन्मीनात्-एनो अर्थ जेमां सारां मत्स्य आदि जलचर प्राणि. ओ छे एवो करवो. अने भगवान्ना चरणयुग्मना पक्षमां, अच्युतश्रीवरवसति- तया एनो अर्थ नष्ट न थाय एवी शोभानी सारी स्थितिवडे, अशेषकान्त्योपगूढात्- एनो अर्थ परिपूर्णदीप्तिवडे युक्त, अने सन्मीनात्,-एनो अर्थ सारा मत्स्यना चिह्न- वाळा, आ प्रमाणे करवो. प्रख्यातादच्युतश्रीवरवसतितया शेषकान्त्यो- पगूढात्, आ पादमांथी भगवान्ना चरण युग्मना पक्षमा अर्थ करवो होय त्यारे "अशेपकान्त्योपगूढात्" एवं पद कहाडवू अने क्षीरसमुद्रना पक्षमा अर्थ करवो होय त्यारे "शेषकान्त्योपगूढात्" एवं पद कहाडबु.) मा-नहीं. रूपी अपार कादवने निर्मिमाते-कर्या छे. ब- पप्तत्-पडो. विषे. नाव्या छे. तत्यभावात्-तपश्चरणना त्रिभुवनभवनम्-त्रिलो- यदङ्ग्री-जेमना चरण. अभावथी-तपना अ. करूपी घर. वज्रस्तम्भौ इव-वज्रना भावथी. द्राक्-शीघ्र. सत्त्वर. स्तंभ होय एवा, वज्रना इतीव-ए प्रमाणे जाणे. थांभला जेवा. कलिकलिलभराक्रान्त- अवधार्य-नक्की करीने, असौ-आ. म-कलहरूपी पापना विचारीने. निखिलसुखखनी-स- समूहवडे व्याप्त, अथवा त्वष्ट्रा-ब्रह्माए, विधाताए. कल सुखनी खाण, सर्व दुःखरूपी पापना स- अवष्टम्भनार्थम्-टेको दे प्रकारना सुखनो भंडार. मूहवडे व्याप्त. वामाटे अथवा आधार व-तमने. अत्यन्त-अतिशय. विधत्ताम् करो. एतत्-आ. -पुष्कळ यतीन्द्रः यतिओमां इन्द्र पातालापारपङ्के-नरक भार उपाडी शके एवा. एवा प्रभु. मा पप्तत्तप्त्यभावात्कलिकलिलभराक्रान्तमत्यन्तमेत- त्पातालापारपङ्के त्रिभुवनभवनं द्रागितीवावधार्य । त्वष्ट्रावष्टम्भनार्थं प्रचुरभरसहौ निर्मिमाते यदनी वनस्तम्भाविवासौ निखिलसुखखनीर्वो विधत्तां यतीन्द्रः॥२०॥ आपवा माटे. प्रचुरभरसहो- ·अर्थ-अत्यन्त कलह अथवा दुःखरूपी पापना समूहबडे व्याप्त एवं आ त्रिलोकरूपी घर, तपश्चर्याना अभावथी नरकरूपी अपार कादवमा एकदम न पडो एवं विचारीने जाणे, ए त्रिलोकरूपी घरने टेकोदेवाने सारू, वज्रना स्तम्भ होय एवा अने पुष्कळ भार उपाडी शके एवा जे प्रभुना चरणो, विधाताए रच्या छे ते यतीन्द्र प्रभु तमने सर्वप्रकारना सुखना भंडार जेवा करो. अर्थात् सर्वसुखनो निधान तमने प्राप्त थाय , एम करो. ( तात्पर्य-तप विगेरे सदाचरणोनो अभाव थइ जवाथी, कलह अने पापना समूहथी दबाइ गएलुं एवं आ त्रिलोकरूपी घर, नरकरूपी अत्यंत कादवमां पडी जशे माटे तेने टेको देवानो विचार करीने, घणो भार खमी शके एवा जे प्रभुना चरणो, जाणे वज्रस्तंभ होय एवा विधाताए बनाव्या, ते प्रभु समस्त सुखनी खाण जेवा तमने करो.) दुर्ग-विषम, दुःखे जवाय वश्वतान् ) वेगवाळा | व्यक्तवर्णत्वतः स्पष्टवर्ण एवा. पापरूपी सूर्यवडे तपेला होवाथी, अक्षरोमां स्प- स्वर्गापवर्गाध्वनि स्वर्ग जन्तुओ. ष्टपणुं होवाथी अथवा अने मोक्षना मार्गने प्रति-तरफ. उज्वल आदि वर्णमा विपे. वरविटपी-उत्तम वृक्ष. स्पष्टता होवाथी. सदरितया-सारा चक्र- छायया-छायावडे, का- व तमने, तमालं. वडे युक्त होवाथी एटले न्तिवडे. सिद्धयध्वन्यध्वनीना- चक्रना चिह्नवडे, अथवा पैडावडे युक्त होवाथी. संयुतत्वात् युक्त होवा न्-सिद्धिना मार्गने- थी. विषे मुलाफरी करनारा- स्यन्दन-रथ. ओने. सस्यदागस्तिग्मांशूत्त- सद्भूत्याहूतिमंत्रः सारा तजंतून (सहस्यदेन वे- ऐश्वर्यने बोलाववानो | अवतु-रक्षण करो. गेन वर्तत इति सस्य- मंत्र. स-ते. दं सवेगं यदागः पापं सति धननिधने-द्रव्य- मुनिपः-तीर्थकर. तदेव तिग्मांशुः सूर्य नो नाश थये छते. नि- पादपद्मा-चरणकमल. स्तेन उत्तप्ताश्च ते जन्त धनताना समयमां. यदीया जेमनो. दुर्गे स्वर्गापवर्गाध्वनि सदरितया स्यन्दनः सस्सदाग- स्तिग्मांशूत्तप्तजन्तून्प्रति वरविटपी छायया संयुतत्वात् ।

·(२५) , , , - सद्भूत्याहूतिमन्त्रः सति धननिधने व्यक्तवर्णत्वतो वः सिद्ध्यध्वन्यध्वनीनानवतु स मुनिपः पादपद्मो यदीयः ॥२१॥ अर्थ-जेमर्नु चरणकमल, सारा चक्रवडे युक्त होवाथी, विषम एवा स्वर्ग अने मोक्षना मार्गमां रथ जेतुं छे, छायावडे ( कान्तिवडे ) युक्त होवाथी, वेगवाळा पापरूपी सूर्यवडे तप्त थएला प्राणिओने उत्तम वृक्ष जेवू छे. ( चरणकमलनो ) उज्वलता आदि वर्ण स्पष्ट होवाथी ( अक्षरो स्पष्ट होवाथी ) धननो नाश थये सते, सारा ऐश्वर्यने बोलाववाना मंत्र जेवू छे. ते मुनिओनुं रक्षण करनारा अथवा मुनिओना खामी एवा प्रभु, तमारुं सिद्धिना मार्गमा मुसाफरी करनाराओनुं रक्षण करो. (तात्पर्य-स्वर्ग अने मोक्षना विषम मार्गमां भगवाननुं चरणकमळ, रथ जेधुं छे, जेम रथ सारा चक्र-पैंडावाळो होय छे तेम चरणकमळ सारा चक्रना चिह्नवाळू छे. वेगपूर्वक वृद्धि पामतां पापरूपी सूर्यथी तपी गएलां प्राणिओने ए प्रभुनुं पादपद्म, सारा वृक्ष जेतुं छे. सारं वृक्ष जेम छायावाळु होय छे. तेम पादपंकज पण छायावाळा एटले कान्तिवाला छे. धननो नाश थया छतां, भगवचरणारविन्द, उत्तम विभूति-- ऐश्वर्यनुं आवाहन करवाना मंत्र जेवा छे. मंत्र जेम स्पष्टवर्ण-अक्षरवाळा होय छे. तेम चरणारविन्द पण स्पष्ट वर्ण-उज्वलतावाला छे. आप्रमाणे रथ जेवा, वृक्ष जेवा अने मंत्र जेवा जेमना चरणकमळ छे ते प्रभु तमने सिद्धिना मार्गमा प्रवास करनाओने बचावो. पादपद्मः-अहीं 'पद्म शब्द' पुलिंग छे. सामान्यरीते 'पद्म' शब्दनुं नपुंसकलिंग प्रसिद्ध छे पण ए शब्द विकल्पे पुंलिंग पण छे, “ वा पुंसि पद्म-अमरकोश.) यत्पादैः जेमना चरणो विनानी. कान्तिवाळा नखनी योषाः स्त्रीओ. दीतिरूपी मञ्जरीओ- पारिजातक्षितिरुहम- प्रमभरनमन्मस्तकस्त्र वडे करेला कर्णपूरवडे हिमा पारिजातनाम स्तदाना-हर्षवडे न- कानमा पहेरवाना ना देववृक्षनो महिमा. मावेलां मस्तक उपरथी आभूषणवडे. हानिम-हीनताने. खशी गएली माळाओ- पापाकूपारवारिप्रतर- आनीयते-पमाडाय छे. वाळी. णपटुताम्=पापरूपी प्राप्तकराय छे. द्राक्-सत्त्वर. समुद्रना जळमां तर- अहिवृत्रासुर. भूयः-फरीथी. वाना सामर्थ्यने. भ्रातृव्य-शत्रु. भूषयद्भिः शोभाडता आयाप्या-(आयु) तीर्थकृत्-तीर्थंकर. मर्यादायुक्त अथवा शुचिरुचिनखरुमा. वा-तमने, तमार. निर्दोष एवी. खोड रीकर्णपूरैःनिर्मळ- ध्यात्-करो. डे. अथवाशणगारता एवा. जि, ४ ·(२६) 4 यत्पादैः पारिजातक्षितिरुहमहिमा हानिमानीयतेऽहि- भ्रातृव्यायाप्ययोपाः प्रमदभरनमन्मस्तकस्नुस्तदाम्नः । द्राग्भूयो भूषयद्भिः शुचिरुचिनखरुमञ्जरीकर्णपूरैः पापाकूपारवारिप्रतरणपटुतां तीर्थकृतः स दध्यात् ॥ २२ ॥ अर्थ-हर्षवडे नमावेलां मस्तक उपरथी खशी गएली माळाओवाळी वृत्रासुरना शत्रु इन्द्रनी मर्यादावाळी अथवा दोषविनानी स्त्रीओने, निर्म- ळकान्तिवाळा नखनी दीप्तिरूपी मञ्जरीओवडे करेला कर्णनां आभूषणो- वडे सत्त्वर फरीथी शणगारता एवा जेमना चरणोए, पारिजातनामना देववृक्षनो महिमा क्षीण करी नाख्यो छे एवा तीर्थंकर प्रभु, तमने पाप- रूपी समुद्रना जलमा तरवाना सामर्थ्यवाळा करो. ( तात्पर्य-जेमनां चरणोए, कल्पवृक्षनो महिमा क्षीण करी देवायछे. कारणके मस्तकमां पुष्पना हार प्हेरीने हर्षपूर्वक नमन करती देवांगनाओने, ए चरणो, पोताना निर्मळ नखनी कान्तिनां कर्णपूरवडे फरीथी शणगारेछे. एटले देवांगनाओए कल्पवृक्षना पुष्पना हार मस्तकमां पहेां छे तो पण भगवान्ना नखनी कान्तिरूपी कर्णपूर धारण करवानी अपेक्षा रहेछे तेथी कल्पवृक्षनो महिमा क्षीण थाय ए स्वाभाविक छे. माटे कवि कहेछे के जेमनां चरणो कल्पवृक्षना महिमाने हानि करना- रांछे ते प्रभु, तमने पापरूपी समुद्रना जलमांथी तरवाना सामर्थ्यवाळा करो. आ श्लोकनो आशय ए छे के इन्द्रनी अप्सराओ हर्षवडे जेमना चरणमा प्रणाम करेछे अने ते वखते जेमना चरणना नखनी कान्तिवडे ते अप्सराओनुं मुख तेजस्वी अने रमणीय देखायछे ते प्रभु तमारी पापवुद्धि न थाय एम करो.) सार्वीभृत् समस्त नखमयुखोल्लसत्केस- भाति-शोभेछे. राजाओ. रालि नखनां किरणो- आदित्योस्रमिश्रम् (आ- प्रबह-श्रेष्ठ-प्रधान. रूपी जेमा मकरन्द दित्य-उन-मिश्रम्) प्रणतिपरशिरःश्रेणि- समूह शोभे छे एg. सूर्यनां किरणोवडे युक्त. चूडामणि-प्रणामप- वल्ग्वङ्गुल्यग्रपत्रम्-सु- नलिनम् कमळ. रायण मस्तकोना समू- न्दर आंगळीओरूपी इव-पेठे. हना. पत्रवाळु. ल-ते. चूडामणि-मुकुटमणिः सकमलमू-जलवडे युक्त, वातमारा. द्युत्सन्दोहालीढं-दीप्ति- अवद्यम्-पापने. समूहवडे युक्त तेजः :- असलं निर्मळ. अर्हन-तीर्थंकर. पादयुग्मम्-चरणनुं यु- हिनस्तु नाश करो. ऊढमृदिम-कोमळता- वाळू. यदीयम् जेमन. लक्ष्मीवडे युक्त. पुञ्जवडे युक्त. म.

·(२७)
,
,
सर्वोर्वीभृत्प्रवर्हप्रणतिपरशिरःश्रेणिचूडामणिधु-
सन्दोहालीढमूढम्रदिमनखमयूखोल्लसत्केसरालि ।
वल्ल्वमुल्यनपत्रं सकमलममलं पादयुग्मं यदीयं
भात्यादित्योस्रमिनं नलिनमिव स वोऽवद्यमहन् हिनस्तु॥२३॥
अर्थ-सर्व राजाओमां श्रेष्ठ एवा चक्रवर्ती जेवाओनां प्रणाम करवाने
तत्पर एवां मस्तकोना मुकुटमणिओनी दीप्तिना समूहवडे युक्त, कोम-
ळताने धारण करनालं, नखनां किरणोरूपी जेमां मकरन्द समूह शोभेछे
एg, सुन्दर आंगळीओरूपी पत्रवाळू, लक्ष्मी-शोभावडे युक्त, अने
निर्मळ एवं जेमना चरणर्नु युग्म, सूर्यनां किरणो जेमां मिश्र थयां छे एवं
अर्थात् विकसित थएलु, मृदुतायुक्त, नखनां किरणो जेवा परागवडे
युक्त, सुन्दर आंगळीओ जेवां पत्रवालं, अने जलसहित एटले पाणिमा
रहेढं जेम कमळ शोभे तेम शोभेछे ते प्रभु, तमारा पापनो नाश करो.
प्रतिकलम् दरेक पळे. सत्प्रणम्यान्-सज्जनोने
प्रौढ-बलवान्.
अमलान-निर्मळ.
प्रणाम करवा योग्य..
प्रमादप्रतिभट-प्रमाद- प्राणिनः प्राणिओ. प्राणिप्राणप्रियाणि
प्रेक्षमाणा जोनारा.
प्राणिओने जे प्राण जेवू
निधनप्राप्तदीप्रप्रतापा- प्रत्ताप्रान्तप्रसादान् प्रिय होय ते समस्त.
न्-नाश करवाथी प्राप्त
आप्योछे अपार आनन्द
कर्यो छे उग्र प्रताप जेणे
प्रवितरतु-आपो.
एवा.
प्रणमदसुमतां प्रणाम जिनः तीर्थकर.
प्रोच्चैः अत्यन्त.
करनारा जीवोने.
स-ते.
प्रीति-प्रेमने.
यत्क्रमान-जेमना चर-प्रशान्तप्रयासम्-श्रम न
प्रयान्ति-पामेछे.
णोने.
पडे एवी रीते.
,
प्राज्य-अत्यन्त.
-
रूपी शत्रु.
जेणे एवा.
प्राज्यप्रौढप्रमादप्रतिभटनिधनप्रासदीप्रप्रतापा-
प्रोचैः प्रीति प्रयान्ति प्रतिकलममलान् प्राणिनः प्रेक्षमाणाः।
प्रत्ताप्रान्तप्रसादान् प्रणमदसुमतां यत्क्रमान्सत्प्रणम्या-
प्राणिप्राणप्रियाणि प्रवितरतु जिनः स प्रशान्तप्रयासम् ॥२४॥

·(२८) , चरणकमळ. अर्थ-अत्यन्त बलवान् प्रमादरूपी शत्रुनो नाश करवाथी प्राप्त को छे उग्र प्रताप जेणे एवा, निर्मळ, प्रणाम करनारा प्राणिओने आप्यो छे अत्यन्त आनन्द जेणे एवा अर्थात् अत्यन्त आनंद आपनारा, अने सत्पुरुषोने प्रणाम करवा योग्य एवा जेमना चरणोने, जोनारा माणसो प्रत्येक पळे अत्यन्त प्रेमने पामेछे एटले प्रसन्न थायछे ते प्रभु, प्राणिओने जे प्राण जेवी प्रिय वस्तुओ होय ते, प्रयास न पडे एवी रीते आपो. (आ श्लोकमां वृत्त्यनुप्रास नामनो शब्दालंकार छे. लक्षण पाछळ आप्यु छे.) उज़म्भाम्भोजगर्भधि शत्रुतावडे, अथवा न करता होवाथी. तम्-विकसित कमळ- रक नामना दैत्यनीसाथे अद्रिजेशायते शंकरना ना मध्यभागमा रहेढुं. शत्रुतावडे. जेQ आचरण करेछे. इति-एटला माटे. अनन्तमूर्तीयते-कृष्णना यत्पादाम्भोज-जेमनां परमेष्ठीयते ब्रह्मानी पेठे जे, आचरण करेछे. आचरण करेछे. ब्रह्मानुं वा-तमने, तमारा. साते. सद्भूतिभ्राजितत्वात्= निष्ठितार्थम्-जेना समस्त सारा ऐश्वर्यवडे शोभवा- सद्यः-तत्काल. हेतुओ सिद्ध थया छे पणुं होवाथी अथवा भवतु-हो, थाओ. एवं. सारी भस्सवडे शोभवा- भवभयाभोगभित्-सं- त्रैलोक्यत्रासहन्या पणुं होवाथी. सारथी थता भयना त्रिलोकना त्रासनो नाश वृषभगतितया वृषभना विस्तारनो नाश कर- करनारी एवी. जेवी गति होवाथी, नारा. नरकरिपुतया-नरकनी अथवा वृषभवडे गति केवलीशा भगवान्. उज्जृम्भाम्भोजगर्भश्रितमिति परमेष्ठीयते निष्ठितार्थ- त्रैलोक्यत्रासहच्या नरकरिपुतयानन्तमूर्तीयते वः । सद्भूतिभ्राजितत्वाद्वृषभगतितया चाद्रिजेशायते य- त्पादाम्भोज स सद्यो भवतु भवभयाभोगभित्केवलीशः॥२५॥ अर्थ-जेना समस्त हेतुओ सिद्ध थया छे एवां जे प्रभुनां चरण- १ केवलीशा-सर्वद्रव्यपर्याय ग्राहकमप्रतिहतं ज्ञानं केवलं तद्वतामीशः केवलीशो जिनः अनुकरण करेछे.

·(२९) कमळ, प्रफुल्लित पद्मना मध्यभागमां स्थिति करनारां होवाथी ब्रह्माना जेवू आचरण करेछे. त्रिलोकना त्रासनो नाश करनारी एवी नरकनी शत्रुता- वडे विष्णुना जेवं आचरण करेछे. अने सारी भूति-ऐश्वर्यवडे शोभवा- पणुं होवाथी तथा वृषभवडे गति होवाथी शंकर, आचरण करेछे ते प्रभु, संसारथी थता भयना विस्तारनो नाश करनारा हो. (तात्पर्य-आ श्लोकमां तीर्थकरना चरणने ब्रह्मा, विष्णु, अने शंकर ए त्रणेना जेवां आचरण करनारा कह्या छे. ब्रह्मा विकसित कमळमां रहेछे अने चरण पण प्रफुल्लित पद्मपुञ्जना मध्यभागमा रहेछ माटे चरण ब्रह्मा जेवा छे. विष्णुए नरक नामना दैत्यनो नाश कर्यो तेथी त्रिलोकना त्रासनो नाश करनारी नरक नामना दैत्य साथेनी शत्रुतावडे विष्णु प्रसिद्ध छे. चरण पण त्रिलोकना त्रासनो नाश करनारी नरक- दुर्गति साथेनी शत्रुतावडे प्रसिद्ध छे माटे चरण विष्णु जेवा छे. शंकर सारी भस्मवडे शोभेछे अने वृषभवडे एटले नन्दीवडे गमन करेछे-नन्दी उपर बेसेछे, चरण पण सारा ऐश्वर्यवडे शोभेछे अने वृषभ-नन्दीना जेवी गतिवाळा छ अथवा वृषभ-धर्म- पूर्वक चालनारा छे माटे शंकर जेवा छे. आ प्रमाणे ब्रह्मा विष्णु अने शंकर ए त्रणेना जेवा आचरणवाळा जेमना चरणकमळ छे ते प्रभु तमारी, संसारथी थती भीतिनी वृद्धिना नाशकरनारा थाओ.) इति श्रीजम्बूकविविरचिते जिनशतके जिनपावर्णनं नाम प्रथमः परिच्छेदः ।

·- ॥ जिनहस्तवर्णनम् ॥ वडे युक्त. डे. समय यत्र-जेमां. छका-चतुरा, व:-तमने. कोषाध्ये-भंडारवडे परि वडे अथवा 'ड' अने 'ल' उदितविपद् जेमां दुःख पूर्ण. अथवा पद्मगर्भ नुं ऐक्य होवाथी. उत्पन्न थयांछे एवं जलौघेः जलना समूह- इव-जाणे. अपि-पण. प्रोज्झ्यत्यजी देइने. द्रढिम्ना-स्थिरतावडे. अ- सुचिरम् घणा थवा कठिनता वडे. सुधी. विरहितमहिमनि-जेनो अनुचितम् अयोग्य, अनुलिल्ये लीन थइछे. शाणी. महिमा परित्यक्त थयोछे सद्रजसि-जेमां रजोगु- एवा. ण छे एवा. अथवा सारो दानच्छलेन सांवत्सरि- उत्कटे-तीव. मकरन्द जेमां छे एवा. क महादानने निमित्ते. कण्टका कांटाओवडे, अत्र-अहीं. त्रिजगदधिपतेःन्त्रण शत्रुओवडे. वस्तुम्= निवास करवाने, जगत्ना पालक तीर्थ- मे मारा. पद्मम् कमळने. करनो. सक्ते बंधाएला, व्याप्त. पद्मा-लक्ष्मी. व्यक्तम स्पष्ट. वसन-पोतानुं घर. पुनीतात् पवित्र करो. जडौघैः मूर्खाना समूह- | इति-आ प्रमाणे. स हस्त:-ते हाथ. कोषायेऽपि द्रढिम्ना विरहितमहिमन्युत्कटे कण्टकैर्मे सक्ते व्यक्तं जडौंधैः सुचिरमनुचितं सद्रजस्यत्र वस्तुम् । पद्म पद्मा स्वसञत्युदितविपदिव प्रोज्य यत्रानुलिल्ये छेका दानच्छलेन त्रिजगदधिपतेर्वः पुनीतात्स हस्तः ॥१॥ अर्थ-भंडारवडे परिपूर्ण छतां स्थिरतावडे जेनो महिमा परित्यक्त थयोछे एवा एटले स्थिरता रहित-अस्थिर, शत्रुओवडे उग्र, मूर्खाना समूहवडे स्पष्ट घेराएला, अने रजोयुक्त एवा आ घरमां घणा काळ सुधी रहेवानुं योग्य नथी एम धारीने जेमां दुःख उत्पन्न थयांछे एवा पोताना निवासस्थानरूप कमळनो त्याग करीने चतुर एवी लक्ष्मी, सांवत्सरिक महादानने निमित्ते जेमां लीन थई गई छे एवो त्रिभुवनना पालक तीर्थकरनो हाथ, तमने पवित्र करो. , , ·(३१) तात्पर्य-भगवान् जे सांवत्सरिक महादान करेछे ते एवं के हाथमां हमेशा लक्ष्मी रह्या करती होय तो ज थइ शके, पण हमेशां लक्ष्मी तो कमळमांज रह्या करेछे ते भगवान्ना हाथमां शा माटे रहे ? कमळमां कंइ प्रतिकूलता देखे तो हाथमां रहे माटे कवि लक्ष्मीना कायमना निवासरूप कमळमां दोष आरोपण करेछे अने ते एवी रीते के कमळनां स्वाभाविक विशेषणोमांथी दोषनो भाव पण नीकळी शके. जेमके कमळ, कोषाढ्य-वचमा रहेला गर्भवडे युक्त छे. दृढतावडे महिमारहित छे एटले मृदुता युक्त छे. कण्टकोवडे उग्र, एटले कांटावाळु. 'ड' अने 'ल' नुं ऐक्य होवाथी 'जडौधैः' छे त्यां 'जलौघैः' करतां जळना समूहवडे स्पष्ट युक्त छे. अने सारा रज-मकरन्दवाळु छेः आ विशेषणोमा दोषारोपण करतां भाव एवो नीकळेछे के कोषाढ्य-भंडारवडे परिपूर्ण छतां दृढता-स्थिरता रहित, कण्टक-शत्रुओवडे उग्र, मूर्योना मंडलवडे स्पष्ट घेराएला, अने रजोगुणवाळा आ निवासस्थानरूप कमळमां बहु काळसुधी रहेg अयोग्य छ एम धारीने चतुर लक्ष्मीए दानने निमित्ते प्रभुना जे हाथमां स्थिति करी छे ते, प्रभुनो हाथ तमने पवित्र करो.) प्रध्वस्त-नाश कर्यु छे. समवसृतौ- समवसृती-समवसर- एवं-ए प्रमाणे. णमां. आखण्डलस्य-इन्द्रना. धर्मप्रणयनविधये-ध- भ्रान्तिम् शंकाने. ख्यातं प्रसिद्ध. मप्रतिपादन करवाना अन्तः तनोति-चित्तमां सौख्यम्-सुख. प्रकारनेसारु, करेछे. स-ते. व्यापृतः-गूंथाएलो-रोका-या जे. दत्तां-आपो. एलो. संहर्तुम्-दूरकरवाने. जिनवृषभनरेन्द्रस्य प्राणिपूगान्-देवविगेरे लोकोना समूहने. विषार्तिम्-विपनी पी. तीर्थंकररूपी विषवैद्यनो डाने. कालव्यालावलुप्तौ-का- अथवा मंत्रवादीनो. लरूपी सर्पथी पकडा- किम् अयम्-शुं. आ. पाणि: हाथ. याथी. इह अहीं. द्रुतं-शीघ्र. प्रति-तरफ. चलति-फरेछे. व:-तमने. अशर्म-दुःख. प्रध्वस्ताशर्मधर्मप्रणयनविधये व्यापृतः प्राणिपूगा- कालव्यालावलुप्तौ प्रति समवसृतौ भ्रान्तिमन्तस्तनोति । यः संहर्तु विषाति किमयमिह चलत्येवमाखण्डलस्य ख्यातं सौख्यं स दत्तां जिनवृषभनरेन्द्रस्य पाणिर्दुतं वः ॥२॥ अर्थ-समवसरणमां, ( आवेला) देव विगेरे लोकोना समूहने,

·( ३२ )
कालरूपी सर्पवडे पकडाइ जवाथी (थती ) विषनी पीडानो नाश
करवाने सारु शुं आ फरेछे ? एवी जे हाथ इन्द्रना चित्तमा शंका उत्पन्न
करेछे, ते दुःखने नाश करनारा एवा धर्मनुं प्रतिपादन करवाना
प्रकारमा रोकाएलो, तीर्थंकररूपी विषवैद्यनो हाथ तमने प्रसिद्ध एवू सुख
आपो.
( तात्पर्य-समवसरणमां भगवान् देशना देछे ( उपदेश करेछे ) ते वखते
सांभळवाने एकठा थएला देवादिकने उद्देशीने भगवान् पोताना हाथने ऊंचो करीने
आमतेम हलावेछे, ते उपर कवि कल्पना करेछे के समवसरणमां भेगो मळेलो देव
विगेरेनो समुदाय यमरूपी सर्पना दंशथी दुःखी थाय तो तेने चढेला विषनो नाश
करवा सारु जाणे तीर्थंकररूपी विष उतारनारा वैद्यनो आ हाथ फरेछे के शुं एवी जे
हाथने जोइने इन्द्रने शंका थायछे ते प्रभुनो हाथ तमने जे प्रसिद्ध होय ते सुख
आपो.)
-कल्याणना
भाभि प्रभावडे. रथी उत्पन्न थएला भ- भूयात्-हो.
या-जे.
यनो नाश करनार.
भूत्यै प्रादुर्भावने माटे.
अम्भोजशोभाम्-कम- भूरिभीभारभाजाम् अ-
अभ्युदयने माटे.
कनी शोभाने. त्यन्त भयना भारने वेठ- सते.
अभिभवति-जीते. नाराओना.
भूते लक्ष्मीना.
भृशम् अत्यन्त. भर्तुर्भद्रस्य-
विभ्रत्-धारण करतो. पोषकनो.
ऋभुविभु (ऋभवो देवा-
स्तेषांविभुरिन्द्रः) इन्द्र.
उद्भूतभव्यम्-जेमां क. पाणिः हाथ.
ल्याणनो प्रादुर्भाव छे त्रिभुवनभवनोद्भास- विभवाधीशः-कुबेर.
एवा.
नोद्भूतभूते-त्रिभुव- भूभर्तृ-राजा.
भूषाभावम्-अलंकारप नरूपी भवनने प्रका- ऋभुविभुविभवाधीश-
णाने.
शित करवाथी. जेनी
भूभर्तृभाजा इन्द्र कु.
सभायाः-सभाना. विभूति प्रकट थइ छ
बेर अने राजाओ संबं-
भवभवभयभित्-संसा-
धिनी.
.
एवा.
भाभिर्योऽम्भोजशोभामभिभवति भृशं बिभ्रदुद्भूतभव्यं
भूषाभावं सभाया भवभवभयभिभूरिभीभारभाजाम् ।
भर्तुर्भद्रस्य पाणित्रिभुवनभवनोद्भासनोद्भूतभूते-
भूयाद्भूत्यै स भूते-भुविभुविभवाधीशभूभतभाजः ॥३॥

·छ एवा, ( ३३ ) अर्थ-त्रिभुवनरूपी भवनने (घरने) प्रकाशित करवावडे जेनी विभूति प्रकट थइ अने कल्याणना पोषक एवा प्रभुनो, अत्यन्त भयना भारने वेठनाराओना संसारथी उत्पन्न थता भयनो नाश करनारो, अने जेमां कल्याणनो प्रादुर्भाव छे एवा सभाना अलंकारपणाने धारण करतो जे हाथ अतिशय प्रभावडे कमळनी शोभाने जीतेछे ते हाथ, इन्द्र कुवेर अने राजाओने सेवनारी लक्ष्मीना अभ्युदयने माटे हो. नख. कल्पान्ते युगने अन्ते. कर्म, गोत्रकर्म, अने इव-जाणे. अनल्पभासः अत्यन्त नामकर्म वि. नो पण. उद्भान्ति-दीपेछे. कान्तिवाळा. कुरुत-करोछो. सासा-तेजवडे. प्रलयम्-विनाश अथवा किलनक्की. प्रज्ञप्ती-व्याख्याने विपे. (प्रकृष्टोलयो मोक्षस्तम्) द्वादश-वार. यन्नखा:-जेमना हाथना उत्तम मोक्षने. एकत्वमेत्य-एकपणाने असुमताम् आणिओना. पामीने, एक थइ जइने. स्तात्-हो. यूयम्=तमे. नित्यम्-हमेशां, निरन्तर. सते. उच्चैः अत्यन्त. पञ्च-अपि-पांच छतां शिवशतकर: सेंकडोप्र- विघातं विनाशने. कुर्मः करिए छीए. कारनुं कल्याण करनार. कृत्वा-करिने. वयम्-अमे. अहत्कर: भगवाननो आयुर्गोत्रनाम्नाम् अ इति एटला मादे. हाथ. पि-आवरदा वंश अने हसितार्काः सूर्यने हस-प्रोल्लसन् शोभतो. ता होय एवा. व-तमारं. पण. नामनो अथवा आयु- कल्पान्तेऽनल्पभासः प्रलयमसुमतां यूयमुच्चैर्विघातं कृत्वायुर्गोत्रनाम्नामपि कुरुत किल द्वादशैकत्वमेत्य । नित्यं पञ्चापि कुर्मो वयमिति हसितार्का इवोद्भान्ति भासा प्रज्ञप्तौ यन्नखाः स्तात्स शिवशतकरोऽहत्करः प्रोल्लसन्वः॥४॥ अर्थ- अत्यन्त तेजवाळा तमे बार (सूर्य) एकपणाने पामीने-एक थइ जइने, युगना अन्तमां आवरदा, वंश, अने नामनो पण अत्यन्त नाश करीने प्राणिओनो निरन्तर प्रलय-विनाश करोछो. अने अमे , जि. ५

·,
(३४)
(भगवान्ना हाथना नख ) पांच छीए तोपण आयुकर्म, गोत्रकर्म, नाम-
कर्म, अने बीजां पण वेदनीयादि कर्मोनो नाश करीने प्राणिओनो प्रलय-
उत्तम मोक्ष करिए छीए एटला माटे सूर्यनुं जाणे उपहास करता होय
एवा जे भगवान्ना हाथना नख प्रभावडे दीपेछे ते व्याख्याननेविपे
शोभतो भगवान्नो हाथ, तमने अनंत सुख आपनारो हो.
(तात्पर्य युगने अन्ते बार सूर्य भेगा मळीने प्राणिओनो प्रलय-नाश करेछे
अने भगवान्ना हाथना नख, पांच छे तो पण ते प्राणिओनो प्रलय-मोक्ष करेछे
तेथी बार सूर्यवडे थतो प्रलय ते पांच नख करेछे माटे ए नख सूर्यने हसेछे के
तमे वार मळीने जे करोछो ते अमे पांच मळीने करीए छीए. आवा जे हाथना नख
छे ते हाथ तमने अनेक प्रकारनां सुख करनारो हो.
आ श्लोकमा 'प्रलय' शब्दमां श्लेष छे. सूर्यपक्षमा प्रलयनो अर्थ 'नाश' करवो
अने नख पक्षमा 'उत्तममोक्ष' एवो करवो.)
गीर्वाणैः देवोए. आतते-व्याप्त.
त्राणाय रक्षणने माटे.
निर्मितोर्वीरुह-रचेलायजे.
स्तात्-हो.
अशोकवृक्षनां.
समन्तात्-सर्वत्र. स-ते.
बहलदल घणां पत्रोनां.
विद्युत्पुञ्जायमाना=वि- हस्तम्-हाथ.
श्यामलाभीषुजालै
काळां किरणोना समू-
जळीना समूहनी पेठे तनुरहितजित: कामने
आचरण करतो.
हवडे.
जितनारा एवा भगवा-
जीमूतैः मेघवडे.
स्फुरणदणरुचा स्फु ननो.
प्रावृषेण्यैः वर्षाकाल सं-
रायमानथती राती
साधु-सारी रीते-
कान्तिवडे.
बंधीना.
बोधोद्यताप्राणिओने प्र-
इव-पेठे.
दृश्यते जोवायछे.
तिबोध करवा माटे
नभसि आकाशने विषे. त्रैदशैम् देवोना समूहवडे, तत्पर थएलो.
सदसि सभाने विषे.
वा-तमारा.
अद्य-आज.
गीर्वाणैर्निमितोर्वीरुहबहलदलश्यामलाभीषुजालै-
जीमूतैः प्रावृषेण्यैरिव नभसि सदस्यातते यः समन्तात् ।
विद्युत्पुञ्जायमानः स्फुरदरुणरुचा दृश्यते त्रैदशैर्व-
खाणाय स्तात्स हस्तस्तनुरहितजितः साधु बोधोधतोऽद्य ॥५॥

·, (३५) अर्थ-वर्षा ऋतुना मेघवडे व्याप्त थएला आकाशना जेवी, देवोए रचेला अशोकवृक्षनां गहन पत्रोनां काळां किरणोना समूहवडे सर्वत्र व्याप्त थएली सभाने विषे, स्फुरायमान थती राती कान्तिने लीधे विजळीना समूहना जेवा जणाता जे हाथने, देवोनो समूह जुएछे, ते प्राणिओने सारीरीते प्रतिबोध करवासारु तत्पर थएलो एवो कामने जितनारा भगवान्नो हाथ, आज तमारा रक्षणने माटे हो. (तात्पर्य-अशोकनां सघन पत्रोना मंडपमा प्रतिवोध करती वखते भगवान्नो ने हाथ आम तेम फरतो देखाय छे ते हाथने जोइने देवलोकोना समूहना मनमां एवी कल्पना थायछे के जाणे वर्षाकालना मेघवडे आच्छादित थइ गएला आकाशमां विजळी चमकती होय नहि शुं ? आ प्रमाणे जे हाथने विष देवलोको कल्पना करेछे ते हाथ तमारं रक्षण करो.) चञ्चच्चका चक्रवडे शो- (कार्यः) देवोने पूजवा एवो. भतो अथवा चक्रना योग्य. शय-हाथ. चिह्नवाळो. अपि-पण. इति महिमा आवा मा- अपि-पण. अस्तकृत्या जेणे कार्य- हात्म्यवाळो. अकृष्णा-कृष्ण नहीं ते. मात्र पूर्ण काँछे एवो- अपि-पण. विवरयुततल छिद्र कृतकृत्य. इक्ष्यते-जोवायछे. युक्त तलवाळो. अथवा विलसितकमल-जेमा नो-नहीं. ( वीनांवरः विवरः हरिण शोभेछे एवो, विरोधी-विरुद्ध प्रका- हंसः तेन युतं तलं अथवा जेमा कमळ रनो. यस्य स विवरयुततलः) किंवा लक्ष्मी शोभेछे वध्यात्-नाश करो. हंस विगेरेना चिह्नवा एवो. स-ते. ळी हथेळीवाळो. अपि-पण. ध्यानवृद्धे-ध्याननी वृ- अंग-कोमलामंत्रणवाचक द्धिना. अस्तरन्ध्रानुषङ्ग छिद्ग- निधनकरम्-क्षयकर- ना संबंधविनानो. दोषाकरो नो-चंद नथी. सत्कार्य जेने कार्य कर- यः-जे. अरम्-सत्त्वर. वानां छे एवो. अथवा सार्वज्ञः भगवान् सर्वज्ञ वस्तु-वस्तुने. (सद्विद्यमानं कं सुखं संबंधी. येषां ते सत्काः देवाः सुपर्वा जेनी आंगळीओ- स्तूयमानम् स्तुति क. तेपां आर्यः पूज्यः स नां सधिस्थान सारां छे रातो. अंपि-पण. अव्यय. नार. वान्तमारा.

·(३६) चञ्चत्कृष्णोऽप्यकृष्णो विवरयुततलोऽप्यस्तरन्ध्रानुपङ्गः सत्कार्योऽप्यस्तकृत्यो विलसितकमलोऽप्यङ्ग दोषाकरो नो। यः सार्वज्ञः सुपर्वा शय इति महिमापीक्ष्यते नो विरोधी वध्यात्स ध्यानवृद्धेनिधनकरमरं वस्तु वः स्तूयमानः ॥६॥ अर्थ-जेनी आंगळीओनां संधिस्थान सुन्दर छे एवो भगवान्नो जे हाथ, चक्रवडे शोभेछे पण कृष्ण नथी, छिद्रयुक्त तलवाळो छ पण छिद्रना संबंध विनानो छे, जेने कार्य करवानां छे एवो छतां जेणे कार्यमान का छे एवो छे, अने हरिण युक्त छ पण चंद्र नथी, आ प्रमाणे विरुद्धधर्मवाळो होवा छतां जेमां विरोध जोवामां आवतो नथी ते स्तुतिकरातो एवो भगवान्नो हाथ, तमारा ध्याननी वृद्धिनो क्षय करनारी जे वस्तु होय तेनो नाश करो. - ( तात्पर्य-जे भगवान्नो हाथ चक्रयुक्त छतां कृष्ण नथी, विवरयुततल एटले छिद्रयुक्त तलवानो छतां छिद्ररहित छे, सत्कार्य-जेणे कार्य मात्र पूर्ण काँ नथी एवो छतां अस्तकृत्य-जेनां कार्य पूर्ण थयां छे एवोछे अने विलसितकमल:- हरिणयुक्त छे पण चन्द्र नथी आ प्रमाणे विरोधवाळो होवा छतां विरोध रहित छे कारणके भगवान्ना जे हाथमां आवा विरोध जणायछे ते हाथ, चक्र विगेरे उत्तम चिहवाळो छे, रक्त छ, विवर एटले हंसना चिह्नवाळो छ, छिद्ररहित छे, सत्कार्य एटले सत्क जे देव तेमने आर्य एटले पूजवा योग्य छे अस्तकृत्य एटले कृतकृत्यछे. विलसिंतकमल एटले लक्ष्मीवडे अथवा कमळवडे शोभतो छ, अने दोषनो भरेलो नथी, आम होवाथी विरोधरहितछे माटे विरोधयुक्त छतां विरोधरहित देखातो प्रभुनो हाथ तमारा ध्याननी वृद्धिमा जे विरोध करनार वस्तु होय तेनो नाश करो. जे विरोधयुक्त होवा छतां विरोध रहित देखातो होय तेज अन्यना विरोधनो नाश करी शके..)

·(३७) . स्तात्-हो. द्वारम्बार[. एवम्-आ प्रमाणे. श्रीजिनस्य-श्रीतीर्थंक-- व्यस्तार्गलम् आगळा गदितुम् कहेवाने. रनो. विनानु. अतिगुरुःबहु मोटो. वा-तमने. भ्रास्यति-भमेछ. हस्तः हाथ. परमपदपुर:-मुक्तिरूपी इतस्तत: आम तेम. नगरीनु. वा-तमारी. या जे. दर्शयामि-बतायु, दे- पर्षदि-सभाने विपे. प्रशस्त:-श्रेष्ठ,प्रशंसनीय. खाडं. प्रणिपतनकृतौ प्रणाम एत-आवो. उत्कर्षवत्याम् श्रेष्ठ करवाने विपे. एवी. यूयम्-तमे. आहतानाम्-आदरवा- श्रोतॄन् जन्तून् सांभळ- प्रवचनकरणानेहलि लाओनी. नारा लोकोने, श्रावक प्रवचन करवाना सम-स-ते. लोकोने. यमां, तीर्थप्रवर्तन वृद्ध्यै-पुष्टिने माटे, अभ्यु- इव-जाणे पेठे. करवाना समयमां. दयने माटे. द्वारं व्यस्तार्गलं वः परमपदपुरो दर्शयाम्येत यूयं श्रोतृञ्जन्तूनिवैवं गदितुमतिगुरुम्यतीतस्ततो यः। पर्षद्युत्कर्षवत्या प्रवचनकरणानेहसि श्रीजिनस्य स्ताद्धस्तो वः प्रशस्त प्रणिपतनकृतावाहतानां स वृद्धये ॥ ७ ॥ , अर्थ-तीर्थप्रवर्तनना समयमा उत्कर्षवाळी सभाने विषे भगवान्नो जे हाथ, श्रोताओने जाणे “ तमे आवो, हुं तमने मुक्तिनगरीनुं आग- ळा विनानुं द्वार देखाटुं" एम कहेवाने आमतेम भमतो न होय एम लागेछे ते अत्यन्त मोटो अने प्रशंसनीय एवो हाथ, तमारी प्रणाम कर- वामां आदरवाळाओनी वृद्धिने माटे हो. (तात्पर्य-सभामां तीर्थप्रवर्तन करवाना समयमां भगवान् हाथ ऊंचो करीने उपदेश करेछे ते उपर कांवे कल्पना करेछे के- जाणे ए ऊंचो थएलो हाथ, श्रावक- समूहने एम कहेतो न होय के तमे आवो हुं तमने मुक्तिनगरीनां उघाडां-बन्धन विनानां द्वार देखाडु, अने एम कहेवा सारु ज जे हाथ आमतेम भमेछे ते प्रशंसनीय अने मोटो एवो प्रभुनो हाथ, तमारी प्रणाम करवानी लालसावाळाओनी वृद्धिने माटे हो.) - ·( ३८ ) स्त: छे. वज्रिन्-इन्द्र. वज्रम्-वज्र. समस्ति छे. प्रकटतरम्-प्रत्यक्ष. इदं आ. मेपि-म्हारे पण. मा-ना. गर्विता-गर्ववानो. अभू-था. यक्ष हे कुबेर. क्षिप्रम्-सत्वर. जहीहि-त्यजी दे. स्वमपि-तुं पण. निधिमदम्-निधिना उच्छलद्धिा-नीकळता. गर्वने. मयूखैः किरणोवडे. शङ्खपझौ-शंख अने पद्म व्याख्यायाम् धर्मदेश- अथवा ए नामना निधि. नामां. यता कारण के. यन्नखेभ्यः जेमना नख- मांथी. अम्लानौ प्रफुल्लित. अखिलसुखकृत्-समग्र मय्यपि-मारा विपे पण. सुख करनार, इमौआ वे. असौ आ. इति-ए प्रमाणे. अस्तु-हो. परिहसति-उपहास क- वः तमारं. रेछे. जैनहस्ता-तीर्थकरनो इव-जाणे. हाथ. वजिन् वज्रं समस्ति प्रकटतरमिदं मेऽपि मा गर्वितो भू- यक्ष क्षिप्रं जहीहि त्वमपि निधिमदं शङ्खपद्मौ यतः स्तः । अम्लानौ मथ्यपीमाविति परिहसतीवोच्छलद्भिर्मयूखै- याख्यायां यन्नखेभ्योऽखिलसुखकृदसावस्तु वो जैनहस्तः॥८॥ अर्थ-हे इन्द्र ! म्हारे पण आ प्रत्यक्ष वज्र छे माटे तुं गर्व न करीश, अने हे कुबेर! तुं पण तारा निधिना मदनो सत्त्वर परित्याग कर, कारणके म्हाराविषे पण आ सुशोभित शङ्ख अने पद्म ( ए नामनां चिह्न, अथवा ए नामना बे निधि ) ए बे छे आ प्रमाणे व्याख्यानने विषे भगवान्नो जे हाथ, नखमांथी नीकळतां किरणोवडे इन्द्र अने कुबेरनुं उपहास करेछे ते हाथ तमने समग्र सुखकरनारो हो. (तात्पर्य भगवान्ना हाथमां वज्र, शंख, अने पद्मनु चिह्न छे, अने इन्द्रना हाथमां पण वज्र नामर्नु आयुध छ, अने कुबेरना हाथमां- कवजामां पण शंख अने पद्म ए नामना बे निधि छे ते उपर कवि कल्पना करेछे के भगवान्नो हाथ जाणे इन्द्रने कहे छे के तारी पासे वज्र छे तेनो तुं गर्व शा माटे करेछे ? जो आ वन मारा हाथमां पण छे माटे गर्व न कर. अने हे कुवेर ! शंख अने पद्म ए नामना वे निधिनो गर्व तुं पण न करीश कारणके मारा हाथमां पण शंख अने पद्म छे. आ प्रमाणे नखमांथी नीकळतां ·(३९) किरणोवडे जे हाथ इन्द्र अने कुवेरनुं उपहास करे, ते हाथ तमने सर्वप्रकारना सुख करनारो हो.) ग्य-अप्रशस्त. या जे. जेता-जीतनारो. अविजितजनजिताम् इन्द्रे जेना तेजनुं पूजन आजौ-संग्राममा.. नहीं जीताएला मनु- कथु छे एवो. ऊर्जितौजा उग्रवळ- ज्यने जीतनारा. अज्यायम्-निन्दवायो- वाळो. खौजसा-पोताना तेज- वडे. विजयिजविगजभ्रा- जन्मबीजम् कर्मः दुर्जनानाम् दुर्जनोना. जयतु-तिरस्कार करो- जि-विजयवाळा अने जीतो. वेगवाळा हाथीओवडे अन्यनः-रोग अथवा उप- सरजसौर्जित्यजित्- तापथी रहित. रागवाला-अज्ञानी- सहाजिराज्यां सारा अजातजाड्य: जेने अ ओ-मिथ्यादृष्टिवाळा घोडाओनो समूह जे. नादर नथी एवा. जे छ तेमना बळने जगति-पृथ्वीमां. जीतनारो. तेजोभाजाम्-तेजस्वी. जिनशयः भगवानूनो स-ते. जजा-योद्धाओ. हाथ. अञ्जसा-सत्त्वर. ऊर्जा-बल. जम्भजित्पूजितौजा वा तमारा. शोभता एवा. मांछे एवा. जेताजावूर्जितौजा विजयिजविगजभ्राजि सद्बाजिराज्यां तेजोभाजां जजोर्जाविजितजनजिता स्वौजसा दुर्जनानाम् । योऽन्यब्जोऽजातजाड्यो जगति जिनशयो जम्भजित्पूजितौजा अज्यायं जन्मबीजं जयतु सरजसौर्जित्यजित्सोञ्जसा वः॥९॥ अर्थ-विजयी अने वेगवाळा हाथीओवडे शोभता, तथा सारा घोडाओनो समूह जेमा छे एवा संग्राममां, तेजस्वी अने योद्धाओना बलवडे नहीं जिताएलाने जीतनारा, अर्थात् दुर्जय एवा दुर्जनोनी उपर पोताना तेज वडे जय मेळवनारो, उग्रबळवाळो, उपताप अथवा रोगथी रहित, (दाननेविषे) जेने अनादर नथी एवो, जीवलोकने विषे इन्द्रे जेना तेजनुं १ 'जजि युद्धे ' जजन्तीति जजा योधास्तेषामूर्जा वलं तेन अविजितं जनं जयन्तीति तेपाम् जजोर्जाविजित जनजिताम्. २ न विद्यते न्यब्ज उपतापो रोगो वा यस्य स अन्यजः.

·ना संबंधने. कर:-हाथ. (४०) पूजन कयु छे एवो, अने मिथ्यादृष्टिवाळाओना वळने जीतनारो एवो भगवान्नो हाथ तमारां निन्दवायोग्य नीच कर्मनो शीघ्र नाशकरो. सित्वा भेदीने. कार्षीः करीश. वोधये योधकरंछु. दोषानुषङ्गम् दोपोना इति-ए प्रमाणे. अहम-हुं- संबंधने, अथवा रात्रि-मस-म्हारी. महिना-महिमावडे. पुरतःपासे. इतीव-आ प्रमाणे जाणे, जनवनजवनम् लोकोने दर्पतः गर्वथी. प्रेशन-आम तेम फरतो. अने कमळोना वनने हन्त खेदसूचक अव्यय. सदोऽन्तः सभामां. अथवा लोकोरूपी यत्-कारणके. प्रणिगदति कहेछे. कमळना वनने. तत-ते. बोधयामि प्रफुल्लित करूं- साक्षात् प्रत्यक्ष. या-जे. छु अथवा बोध करुछु. दोपम्-दोपने, अथवा इद्धधाना-प्रकाशित ते- बाहुने. स-ते. जवडे. श्रितोऽपि युक्तछतां पण. वा-तमारी. मा-नहीं. श्रमणगणगुरोः साधु वामहा-प्रतिकूलतानो उत्कर्षम् मोटाइने. समुदायना गुरु भगवा- नाश करनारो. सूर्य-सूर्यः नूनो. अस्तु-हो. भित्त्वा दोषानुषङ्ग जनवनजवनं बोधयामीद्धधाम्ना मोत्कर्ष सूर्य कार्पोरिति मम पुरतो दर्पतो हन्त यत्तत् । साक्षादोषं श्रितोऽपि श्रमणगणगुरोर्वोधयेऽहं महिने- तीव प्रेवन्सदोऽन्तः प्रणिगदति करो यः स वो वामहास्तु॥१०॥ अर्थ-दीप्तिमान् तेजवडे दोषोना संबंधने भेदीने लोकोने अने कमळोना वनने हुं प्रफुल्लित करुंर्छ एवी अभिमानपूर्वक मोटाइ, हे सूर्य! तुं म्हारी पासे न करीश. कारण के हु प्रत्यक्ष दोषना संबंधवाळो छतां पण म्हारा माहात्म्यवडे लोकोरूपी कमळोना समूहने प्रफुल्लित करुंछं. आ प्रमाणे सभामां आम तेम हालतो एवो साधुसमुदायना सद्गुरु भगवान् तीर्थपतिनो हाथ, जाणे कहेतो न होय एम लागेछे; ते हाथ तमारी प्रतिकूलतानो नाश करनारो हो. ( आ श्लोकमां भगवान्नो हाथ सूर्यने कहेछे के तुं दोषोना संबंधने भेदीने लोकोने अने कमळोने प्रफुल्लित करेछे अने हुं दोषना संबंधवाळोछु ते छतां पण लोकोरूपी ·(४१) कमळोना वनने प्रफुल्लित करुंछु आ अर्थमां विरोधाभास छ, अने बोधयामि तथा बोधये ए बे क्रियापदोनो अर्थ पण भिन्न छे, सूर्य पक्षमा प्रफुल्लित करवानो अने हाथ पक्षमा बोध करवानो ए प्रमाणे अर्थ करवो. त्यारे हवे जे सूर्य निर्दोष छे ए तो वोध करवाने समर्थ होइ शके पण भगवान्नो हाथ जे सदोष छे ते शी रीते बोध करे ए विरोधना समाधानवाळो अर्थ आ प्रमाणे छे के भगवानूनो हाथ सभामां आम तेम हाले छे ते जाणे सूर्यने एम कहेतो न होय के हे सूर्य तुं तारा उग्रतेजवडे रात्रिना संबंधने भेदीने लोकोने अने कमळोने प्रफुल्लित करेछे एटला माटे तेनी गर्वपूर्वक मोटाइ म्हारी पासे न करीश कारण के हुं पण म्हारा महिमावडे भगवान्ना बाहुनो आश्रय करीने लोकोरूपी कमळवनने बोध करूं छु. आ प्रमाणे सभामां हालतो भगवा- नूनो हाथ जाणे सूर्यने कहेतो न होय एम जणाय छे ते हाथ तमारी प्रतिकूलतानो नाश करनारो हो. अहीं दोषानुषङ्गम्-ए शब्दना, सूर्यपक्षमा एक अर्थ दोषोना संबंधने, अने वीजो अर्थ रात्रिना.संबंधने एवा वे अर्थ छे अने दोषं श्रितोऽपि-ए शब्दना भगवान्ना हाथना पक्षमां पण वे अर्थ छे. एक दोषना संबंधवाळो छतां पण ए अर्थ अने वीजो बाहुना संबंधवाळो छतां पण. ए अर्थ छे. अपि-ए विरोध दर्शाववाने माटे छे.) स्निग्धम्-चिकाशवाळा. चरणकृतमते दीक्षाले । कर्षति खेंचेछे. वानी जेमणे बुद्धि करी इह-अहीं. मूर्ध्नमस्तकना. एष-आ. अलिनीलद्युतिकचनि- भाति शोभेछे. एवम् आप्रमाणे. चयं-भमराना जेवी या-जे. देवैः देवोए. काळी कान्तिवाळा के- पाणिपद्मा-हाथरूपी आरेक्यमाणः आशंका शना समूहने. कमळ. करातो. प्रोद्धरन्-उपाडी नाखता. अन्तर्वर्ति-अंदर रहेलं. भवदशिवशताशर्म धैर्यराशे-धीरताना स- अर्तिकृत्-पीडाकरनालं. तमारा सेंकडो अक- मूहजेवा. किं-शुं. ल्याणथी थता दुःखने. निर्मूलम् मूळमाथी. शिति-काळु-श्याम. स-ते. लोकभर्तुः लोकोना. कलिलम्=पाप. स्राक्-शीघ्र-सत्वर. स्वामी. इदं आ. शृणातु-नाश करो. स्निग्धं मूर्भोऽलिनीलद्युतिकचनिचयं प्रोद्धरन् धैर्यराशे- निर्मूलं लोकभर्तुश्चरणकृतमतेर्भाति यः पाणिपद्मः। अन्तर्वलैतिकृत्कि शिति कलिलमिदं कर्षतीहैष एवं देवै रारेक्यमाणो भवंदशिवशताशर्म स साक् शृणातु ॥११॥ चळकता. छ एवा. जि.६ ·नखना (४२) अर्थ-धीरताना समूहजेवा, अने दीक्षा लेवानी जेमणे बुद्धि करीछे एवा लोकोना खामी भगवान् तीर्थपतिना मस्तक उपरथी चळकता, अने भमराना जेवी काळी कान्तिवाळा केशना समूहने मूळमाथी उपाडी नाखतो, अने अंदर रहेला पीडाकारक मलिन पापने आते खेंची काढेछे के शुं ? ए प्रमाणे देवोए आशंका करातो भगवान्नो जे हाथ शोभेछे ते हाथ, तमारा सेंकडो अकल्याणथी थता दुःखनो सत्वर नाश करो. ( तात्पर्य भगवाने दीक्षा लेती वखते पोताना मस्तक उपरथी भमराना जेवा काळा अने चळकता केश जे हाथवडे उपाडी नाख्या ते हाथर्नु वर्णन करता कवि कहेछे के आ हाथ ते भगवान्ना माथा उपरथी केशने निर्मूळ करी नाखेछे, के केशरूपे देखाता पण अंदर रहेला अने पीडाकारक मलिन पापने निर्मूल करी नाखेछे ? आ प्रमाणे देवोने शंका उत्पन्न करावतो जे हाथ शोभेछे, ते हाथ तमारा अनेक अधर्मोथी थता दुःखनो सत्त्वर नाश करो.) दक्षभू-सत्वर. सरससुमनसा नवीन किरणोरूपी दीक्षाम-दीक्षाने. पुष्पोने. पुष्पवाळो. जिघृक्षोः ग्रहण करवानी कल्पवृक्षात-कल्पवृक्ष मालाकारायते-माली- इच्छावाळा. उपरथी. नी पेठे आचरण करेछे. मदनशरनुदा कामना इव-जाणे. असौ-ए. बाणोनुं निराकरण कर- उच्चैः अत्यंत. स्यतु-नाश करो. नारा भगवान्ना. देहतः शरीर उपरथी. पाणिः-हाथ. कुमतिमलम्-कुबुद्धि- दीप्रदीप्ती उज्वल तेज- प्रोत्तारयन्-उतारतो. रूपी मळने. प्राणमत्कंधराणाम्-जे- सत्स्वर्णालंकृती-सारा | सरसिरुहरुचि:-कम मणे डोकुं नमाव्युं छे सुवर्णना अलंकारोने. ळनाजेवी कान्तिवाळो. एवा प्रणामपरायण पु. सन्नखांशुप्रसूना-सारा रुषोना. दक्षं दीक्षां जिघृक्षोर्मदनशरनुदो देहतो दीप्रदीप्तीः सत्स्वर्णालंकृतीर्यः सरससुमनसः कल्पवृक्षादिवोच्चैः पाणिः प्रोत्तारयन्वः सरसिरुहरुचिः सन्नखांशुप्रसूनो मालाकारायतेऽसौ सतु कुमतिमलं प्राणमत्कंधराणाम् ॥१२॥ अर्थ-सत्त्वर दीक्षा ग्रहण करवानी इच्छावाळा, अने कामदेवना वाळा. वातमारा. यः जे.

·(४३) बाणोनुं निराकरण करनारा अर्थात् कामना बाणथी पराभव नहीं पामनारा भगवान्ना शरीर उपरथी उज्वल दीप्तिवाळा सारा सुवर्णना अलंकारोने उतारी नाखतो, कमळना जेवी कान्तिवाळो, अने उत्तम नखनां किरणो- रूपी पुष्पोवाळो हाथ, जाणे कल्पवृक्ष उपरथी नवीन पुष्पोने चूंटी लेता कमळोने विष प्रीतिवाळा, अने जेनी पासे उत्तम नखनां किरणो जेवां पुप्पो छे एवा माळीना जेवो जणायछे ते हाथ तमो प्रणामपरायण पुरु. षोना कुबुद्धिरूपी मळनो नाश करो. (तात्पर्य-कमळोने विषे प्रेमवाळो, अने नखना किरणोना जेवां उत्तम पुष्पो जेनी पासेछे एवो माळी कल्पवृक्ष उपरथी ताजां पुष्पने जेम 'चूंटी लेतो होय तेम दीक्षा लेवानी इच्छावाला भगवान्ना शरीर उपरथी प्रकाशवाळा सुवर्णना सारा शणगारने जे हाथ उतारी नाखेछे अने तेथी जे माळीना जेवो जणायछे ते हाथ प्रणाम करनाराओना दुर्बुद्धिरूपी मळनो नाश करो.) यजे. नितराम्-अत्यन्त. होवाथी अजल:-ज- काल-काळ-अथवा नीरुगात्मा-रोगरहित ळविनानो. काळो. शरीरवाळो. असौ-आ. शोणिमानम्रताशने. आप्तसक्ता भगवाननो, मुण्यात्-दूर द्धदपि धारण करेछे भगवान्ने विषे रहेलो. दोषान-दोपोने. लक्ष्मीदानेन लक्ष्मीना निधने नाश करवामां. अशेषान् समग्र-सर्व. दानवडे. कलुषितवपुषाम्-कर्म- कल्मषस्य-पापनो. तृष्णाछिदपि-तृपाने श- मळवडे जेमनां शरीर मावनारो छतां पण लेपाएलांछे तेवाओना. द्रष्टणाम्-जोनाराओना. अथवा आशाने शमा- दृष्टमात्रा-जोतावार- वनारो छतां पण. वः तमारा. मांज. तनुमताम् आणीओनी. विरुद्धात्मकः विरुद्धध- सरुक-रोगवाळो अथवा अग्रहस्तः जमणो हाथ. मवाळो-असंगत स्व- कान्तिवाळो. अजडा-चञ्चल, अथवा रूपवाळो. अपि-पण. ड अने ल नुं साम्य अपि-पण, यः कालः शोणिमानं दधदपि निधने कल्मषस्योल्वणस्य द्रष्टाणां दृष्टमात्रः सरुगपि नितरां नीरुगात्माप्तसक्तः। लक्ष्मीदानेन वृष्णाछिदपि तनुमतामग्रहस्तोऽजडोऽसौ मुष्यादोषानशेषान्कषितवपुषां वो विरुद्धात्मकोऽपि ॥ १३ ॥ करो. पण. उल्वणस्य-उग्र.

·(४४) अर्थ-भगवान्नो जे हाथ रताशने धारण करनारो छे ते छतां जोना- राओनां जोतावारमा ज उग्रपापनो नाश करवामां काल- ( काळो) यम जेवो छे, सरुगपि-रोगयुक्त छे (कान्तिवाळो छ ) ते छतां अत्यन्त नीरुगात्मा-रोगरहित छे, लक्ष्मीना दानवडे प्राणिओनी तृष्णा (वाञ्छना) तृषाने शमावनारो छे ते छतां अजड- (ड अने ल नुं साम्य होवाथी अजल ) जलरहित छे (चञ्चल छे) आ प्रमाणे विरुद्धाचरणवाळो भगवान्नो दक्षिण हाथ, तमारा कर्ममळवडे लेपाएला शरीरवाळाओना समग्र दोषोनो नाश करो. (तात्पर्य-आ श्लोकमां शब्दच्छलवडे भगवान्ना जमणा हाथमां विरुद्धता दर्शावी छे. जेमके भगवान्नो जे हाथ शोणिमान द्धदपिः रताशने धारण करनारो छे ते छतां काल:- काळो छ, सरुगपि- रोगवाळो छ तथापि नीरुगात्मा. रोगरहित छे, तृष्णाछिदपि- तृषानो नाश करनारो छे तो पण अजड:- जलविनानो छे. (अहीं ड ल मां सवर्णपणुं होवाथी 'अजल' शब्द समजवो) आ प्रमाणे शब्दच्छ- लथी जणाता विरोधनुं समाधान ए छे के जे हाथ रताशने धारण करनारो छे, दर्शन करनाराओनां जोतावारमांज उग्रपापनो नाश करवामां कृतान्त जेवो छे, कान्तिवाको छे, रोगरहित छे, लक्ष्मीना दानवडे प्राणिओनी तृष्णाने शमावनारो छे अने चपळ छे ते हाथ तमारा कर्मना मळथी लिप्त थएलाओना समस्त दोषनो नाश करो.) मयि हुं ( आत्मनिर्देश)| उत्तापयन्ति संतापेछे. या जे. (विभक्तिपुरःसर अर्थ क्षितिम्-पृथ्वीने. भूषणालानकाले आ- 'माराविषे' एम थाय इतकि-(इति) एप्रमाणे. भूषणो ग्रहण करवाना पण अहीं सतीसप्तमी भवद्भूमभामात-उत्पन्न समयमां. होवाथी मयिनो अर्थ थएला अत्यन्त क्रोध- व्याधेः कुष्टादिरोगथी. हुं एवो कर्यो छे). वडे. अव्यात्-रक्षण करो. स-ते. अस्मिन् आ. अलम् अत्यन्त. स्मयारो-गर्वनाशक. पाणि हाथ. रक्ता-रातो. प्रभवति-समर्थ छु तो सदुपलवलयामुक्ति- शक्त्या-शक्तिवडे. त: सारा मणिओवाळां भुवने जगत्मा. स्फुरन्-स्फुरतो-फरतो. वलय-कडांधारण कर- भूभृतः राजाओ. वतमारा. वाथी. कि-शा माटे. निगडित इव-नियंत्रित मुक्तिभाजा-मुक्तिने से- कराणाम् दंडना. होय एम-कबजे कर्यों पतिः विधानवडे. वनारा प्रभु : तीर्थप- तिनो.. अपि-पण. इव-जाणे. पण. होय एम. , ·(४५) - मय्यप्यसिन्सयारौ प्रभवति भुवने भूभृतः किं कराणां पातैरुत्तापयन्ति क्षितिमितकि भवद्भूमभामादिवालम् । रक्तः शक्त्या स्फुरन्वो निगडित इव यो भूपणालानकाले व्याधेरव्यात्स पाणिः सदुपलवलयामुक्तितो मुक्तिभाजः ॥१४॥ अर्थ-गर्वनो नाश करनारो एवो हुं आ जगत्मां समर्थ छु ते छतां राजाओ दंडना विधानवडे पृथ्वीने शा माटे संतापेछे? एवा हेतुथी उत्पन्न थएला अत्यन्त क्रोधने लीधे रातो, पोताना सामर्थ्यवडे स्फुराय- मान थतो, अने आभूषणो ग्रहण करवाना समयमा उत्तम मणिओवाळां वलय-कडां धारण करवाथी जाणे नियंत्रित करेलो कबजे राखेलो होय एवो जे भगवान्नो हाथ छे ते हाथ तमारं कुष्टादि व्याधिओथी रक्षण करो. ( तात्पर्य-भगवान्नो हाथ रातो अने जेमा उत्तम मणि जडेला छे एवां कडांथी अलंकृत थएलो जोइने कवि उत्प्रेक्षा करेछे के जे हाथ एम धारेछे के आ जगत्मां गर्व नाशकरनारो एवो हुं हावो समर्थ छु ते छतां आ राजाओ दंडविधान-वेरा विगेरेथी पृथ्वीने शा माटे संताप उत्पन्न करावेछे ? हावु धारीने अत्यन्त क्रोध उत्पन्न थयो तेथी रातो थएलो, अने उत्तम मणिओ जडेला कडांथी अलंकृत होवाथी जाणे नियंत्रित करेलो होय एवो जणायछे ते हाथ तमारं व्याधिथी रक्षण करो.) मा-नहीं. स्मरविकृतिहृता-का- वज्रिणा इन्द्रे. अभूत्थाओ. मना विकारनो नाश अर्हत्कर: भगवानूनो अन्तःपुरस्त्री-जनानखा- नानी स्त्रीओ. सर्वदा-निरन्तर या जे. कठिनकुचभिदाकारि- अस्य-एमना. स-ते. णी कठिन स्तनने क्षत इतकि-एप्रमाणे. अंहांसि-पापने. करनारी. इव-जाणे. रागभाक्त्वात्-कामनी मुद्राभिः चींटीओवडे. अह्राय शीघ्र. आसक्तिथी, राताप- मुद्रितः-शीलबंध करेलो. हन्तु-नाश करो. णाथी. शिक्कावालो करेलो. प्रविहितविनते-जेमणे सक्ता-चोटेली, प्रतिबद्ध अलंकरणविधिकृता- प्रणाम कर्या छ एवा. थएली. आभूषण धारण करा- भक्तिभाजा भक्तिकर- एतस्मिन् आ. ववाना प्रकारने जाण- नखाली-नखनी पंक्ति. जनस्य-मनुष्यना. करनारा. हाथ. नारा. नारा.

·(४६) . मा भूदन्तःपुरस्त्रीकठिनकुचभिदाकारिणी रागभाक्त्वा- सक्तैतस्मिन्नखाली स्मरविकृतिहतः सर्वदास्रोतकीव । मुद्राभिर्मुद्रितोऽलङ्करणविधिकृता वज्रिणाहत्करो यः सोऽहांस्यह्राय हन्तु प्रविहितविनतेर्भक्तिभाजो जनस्य ॥१५॥ अर्थ-कामदेवना विकारनो नाश करनारा एवा भगवान्ना हाथने विषे रहेली ( आंगलीओना) नखनी पंक्ति, रागभाक्त्वात् ( राताप- णाथी ) कामासक्तपणाथी, अन्तःपुरनी स्त्रीओनां कठण स्तन उपर क्षत करनारी न थाय एटला माटे आभूषण धारण करावनारा इन्द्रे भगवान्नो जे हाथ जाणे मुद्राभिः (शिक्कावडे ) वीटीओवडे मुद्रितः (बंध कों छे) अलंकृत कर्यो छे ते हाथ जेमणे प्रणाम कर्या छे एवा भक्तिमान् पुरुषनां पापनो सत्त्वर नाश करो. स्रष्टा-उत्पन्न करनार. असद्महान-सारा तेज- अय प्राप्त पुण्यप्राप्तिनुं अजस्त्रम्-निरन्तर. वाळो नहीं एम नहीं श्रिया लक्ष्मीना. पण सारा तेजवानो. दैवर्नु. या-जे. चिताया:-पूरेली,भरेली. हेतु कारक. शिवपुरपथिक-परमप- आनीयानीय लावी दरूपी पुरना प्रवासी. प्रधाना-मुख्य. लावीने. असनहानोचिता नित्यम्-हमेशा. भवतु-हो. या साधुओना त्यागने परमगुरुकरम् समर्थ स-ते. योग्य. गुरु एवा तीर्थपतिनो भवतां-तमारा. कोषाधीशैः-कुबेरोए. पर्वशालीक्षयाय-पर्वो- निशान्ते-प्रातःकालमां. पर्वशाली-पर्व-वेढाओ नो-उत्सवोनो नाश नमुचिरिपुगिरा-इन्द्र वडे शोभतो. करनारा विपक्षिओना ना वचनवडे. ईक्षया-दर्शनवडे. क्षयने माटे. स्रष्टाजस्रं श्रियो यः शिवपुरपथिकासमहानोचितायाः कोपाधीशैनिशान्ते नमुचिरिपुगिरासमहा नो चितायाः। १ शिवपुरपथिकाश्च ते असमानः (अनगाराः) तेषां हानस्य त्यागस्य उचिताया योग्यायाः शिवपुरपथिकासमहानोचितायाः. २ असमहा न किन्तु समहा-सन् शोभनं महस्तेजो यस्य अथवा कल्याणकारक हाथ. सं समदा.

·(४७) अर्थ-परम आनीयानीय नित्यं परमगुरुकरः पर्वशालीक्षयाय- प्राप्तहेतुः प्रधानो भवतु स भवतां पैर्वशालीक्षयाय ॥ १६॥ समर्थ गुरु तीर्थपतिनो जे हाथ, परमपदरूपी . पुरना प्रवासी साधुओने निरन्तर त्याग करवा जेवी, अने इन्द्रना वचनने लीधे कुबेरोए पोताना स्थानमांथी लावी लावीने प्रातःकालमां भरी दीधेली एवी लक्ष्मीने उत्पन्न करनारो छे, पर्व-वेढाओवडे शोभीरहेलो छ, दर्शन- वडे पुण्यप्राप्तिना अथवा कल्याणकारक दैवना कारणरूप छे, अने मुख्य छे ते हाथ तमारा हमेशां उत्सवोनो नाश करनारा विपक्षिओना क्षयने माटे हो. युक्ता सहित, युक्त. सघृणिनखमणीन्-कि-। संगृहीता संग्रह करेला यस्मिन्-जे हाथमां. रणोवाळा नखरूपी भेगां करेलां. ऋजिम्ना-सरळतावडे. मणिओने. विभान्तिपोभेछे. मसृणितपरुषा-सुंवाळा द्राधिमोद्धखरूपाः= क्षेपीय बहुज उताव- कथी. संधिस्थानवाळी-सुंवा लांबी होवाथी वखाण- की ग्रंथिओवाळी. पातकान्तम्-पापनो वालायक स्वरूपवाळी. अग्रे-आगळ. पुष्पेषो कामदेवना. अर्धचन्द्रायमा- प्रजनयतु-करो. निर्जितस्य-जिताएला. सते. णान अर्धचन्द्रना इषव इव-बाणोनी पेठे. व तमारा, जवा जणाता. विषमा दारुण अथवा पाणिः-हाथ. अडल्य-आंगळीओ. एकीसंख्यावाढी-(पांच अद्भुजस्थः भगवान्नी संदधानाधारणकरती. होवाथी). भुजामा रहेलो. युक्ता यसिन्नृजिम्ना मसृणितपरुषोऽग्रेऽर्धचन्द्रायमाणा- नडल्यः संदधानाः सघृणिनखमणीन्द्राधिमोद्धस्वरूपाः। पुष्पेषोनिर्जितस्येषव इव विषमाः संगृहीता विभान्ति क्षेपीयः पातकान्तं प्रजनयतु स वः, पाणिरहगुजस्थः ॥ १७ ॥ १ पर्वशाली-ईक्षयायप्राप्तेः पर्वभिः शालते शोभते स पर्वशाली, ईक्षया दर्शनेन अयस्य शुभावहविधेः प्राप्तेः ईक्षयायप्राप्तेः. २ पर्वाणि उत्सवानि स्यन्ति तनूकुर्वन्तीति पर्वशा विपक्षास्तेषां आली पंक्तिस्तस्याः क्षयाय पर्वशालीक्षयाय, आश्लोकमां पादद्वयान्त्ययमक छे. नाश.

·, , वाळा. (४८) अर्थ-जे हाथमां सरलतावडे युक्त, सुंवाळी ग्रन्थिओवाळी, अग्र- भागमां अर्धचन्द्रना जेवा जणाता अने दीप्तिनां किरणोवाळा नखरूपी मणिओने धारण करती, अने लांबी होवाथी प्रशंसनीय खरूपवाळी पांच आंगळीओ, जाणे जीताएला कामदेवनां भेगां करेलां पांच बाण होय एवी शोभेछे ते भगवान्ना बाहुमां रहेलो हाथ, अत्यन्त शीघ्रताथी तमारां पापनो नाश करो. ब्रध्नेन सूर्ये. भरेलु. भ्राजनार्थम् प्रकाशित अपि-पण. भीरुणा-बीकण. करवासारं. इद्धधाम्ना-उग्रतेज- इव-पेठे. नखाभा-नखनी कान्ति. इति एप्रमाणे. स्त्रस्तस्य-लंबायला ख- परिहृतम् त्यजेलं. यस्य-जे हाथना. शीगएला. इदम् आ. वीक्ष्यन्ते देखायछे. ध्यानकाले-ध्यान वखते आलोक्य जोइने. (कायोत्सर्ग समये) अधः-नीचे. पातालमूलम्-पाता- दलयतु-नाश करो. लने. विविक्षन्त्या प्रवेष कर- दुरितम्-उपद्रवने-पा- सव्यालत्वात् सर्पयुक्त वा इच्छती होय एवी. पने. होवाथी. इव-पेठे. व-तमारा. करालम् भयंकर. ननु-जाणे (वितर्क सूचक सते. तिमिरभरभृतम् अंध अव्यय). जैनेन्द्रपाणि तीर्थंकर- समूहवडे भुवा-पृथ्वीने. बनेनापीद्धधाम्ना परिहृतमिदमालोक्य पातालमूलं सव्यालत्वात्करालं तिमिरभरभृतं भीरुणेवेति यस्य । वीक्ष्यन्तेऽधो विविक्षन्त्य इव ननु भुवो भ्राजनार्थ नखाभाः स्रस्तस्य ध्यानकाले दलयतु दुरितं वः स जैनेन्द्रपाणिः ॥१८॥ अर्थ-उग्रतेजवाळा सूर्ये पण बीकणनी पेठे, सर्पयुक्त होवाथी भयं- कर अने अंधकारना समूहथी भरेला आ पाताळनो परित्याग करेलो जोइने, जे भगवान्ना ध्यानना समयमां लंबाएला हाथना नखनी कान्ति, पृथ्वीनी नीचे प्रकाश करवाने जाणे प्रवेश करती न होय एम देखायछे ते श्री तीर्थपतिनो हाथ तमारा उपद्रवनो अथवा पापनो नाश करो. कारना नो हाथ.

·(४९) यजे. नूनो हाथ. (तात्पर्य ध्यान वखते लंबाएला भगवान्ना हाथना नखनी. कान्ति, नीचे पडेली अने फेलाएली जोइने ते उपर कवि कल्पना करेछे के-पाताळमां सर्पसमूह होवाथी अने अत्यन्त अंधकार होवाथी सूर्य, उग्र तेजवाळो होवा छतां पण · वीकण- नी पेठे त्यां प्रवेश करी शकतो नथी तेथी जाणे पाताळने प्रकाशित करवाने तेमा प्रवेश करवाने इच्छती होय एवी जेमना हाथना नखनी कान्ति जणाय छे ते प्रभुनो हाथ तमारा उपद्रवनो अथवा पापनो नाश करो.) मलिनतमम् अतिशय प्रादुर्भावथी, अर्थवा न-नथी. मलिन. रात्रिना उदयथी. अन्वीता युक्त. लक्ष्म-लान्छन, कलङ्कः नो-नहीं. जडिम्ना-जडतावडे, अ- धत्ते धारण करेछे. स-ते. थवा शीतलतावडे. न-नहीं. अपूर्व-उत्तम, प्रथम नहीं नयति प्राप्त करावेछे. मध्ये वचमां, मध्यमां. जोएलो एवो. न-नहीं. सोल्लासम् सहर्ष, हर्प- यन्नखेन्दुः जे हाथना कुमुदम् पोयणाने, अथ- युक्त. नखरूपी चन्द्र. वा कुत्सित आनन्दने. नो-नहीं. चरमतनुशया भगवा- नंदथुम्-हर्प नदीनम् समुद्ने, गरी- दीप्यमान तेजस्वी. वने नहीं. योग्यताम् कल्याणनी न-नहीं. जनयंति करेछे. पात्रताने. ज्योतिया॑नियुक्तते- लभते पामे छे. वा-तमारी, तमने जनी हानिथी युक्त. धाम-तेज.. युनक्तु-संपादन करांवो अहनि-दिवसे. दोषोदयात् दोपोना यो नान्वीतो जडिना नयति न कुमुदं नन्द) दीप्यमानो न ज्योतिया॑नियुक्तोऽहनि मलिनतम लक्ष्म धत्ते न मध्ये । सोल्लासं नो नदीनं जनयति लभते.धाम. दोषोदयानो सोऽपूर्वो यन्नखेन्दुश्चरमतनुशयो योग्यतां वो.युनक्तु ॥ १९ ॥ अर्थ-जे जडता-शीतलतावडे युक्त नथी, कुमुद-पोयणाने जे प्रसन्न करतो नथी, दीप्तिमान् छे, दिवसे. पण जे तेजोहीन थतो नथी, मध्यभागमा मलिन कलङ्कने जे धारण करतो नथी, समुद्रने जे सहर्ष करतो नथी अने दोषोदयात्-दोषोना उदयथी अथवा रात्रिना - उदयथी जे तेजने पामतो नथी एवो जे हाथमा अपूर्व नखरूपी चन्द्रमा छे ते भग- वान्नो हाथ तमने कल्याणनी पात्रता संप्राप्त करावो. . प्राप्त करावो. , जि. ७ ·(५०) (तात्पर्य-जे भगवान्ना हाथना नखरूपी चन्द्रमा अपूर्व छे ते हाथ तमने कल्याणनी योग्यता प्राप्त करावो, अहीं नखरूपी चन्द्रमां अपूर्वता एवी रीते प्रतिपा- दन करी छे के आ आकाशमां देखातो चन्द्र जडता-शीतलतावडे युक्त छे, कुमुद पोयणाने प्रसन्न करे छे, दीप्तिमान् छे, दिवसे तेजनी क्षीणताथी युक्त देखाय छ, मध्यमां मलिन कलंक धारण करे छे, नदीन-समुद्रने सहर्ष करेछे अने दोषोद- यात्-रात्रिना उदय वखते तेजने प्राप्त करेछे अने नखरूपी चन्द्र जडता-मूर्खता- वडे युक्त नथी, कुमुद-कुत्सित आनन्दने वधारतो नथी, दीप्तिवाळो छे, दिवसे तेजनी क्षीणताने पामतो नथी, मध्यभागमा मलिन कलंकने धारण करतो नथी, न दीन-गरीबने सहर्ष नथी करतो एम नहीं पण सहर्ष करेछे, अने दोषोदयात्- विकृतिना-दोषोना उदयथी तेजने पामतो नथी, आप्रमाणे जे हाथमां नखरूपी अपूर्व चन्द्र छे ते भगवान्नो हाथ तमने कल्याणनी पात्रता संपादन करावो. अर्थात् तमाएं कल्याण थाय एवी योग्यता तमने प्राप्त करावो. अर्थव्यक्तिम्-पदार्थोनुं । प्रशमम्-शान्तिने. वैजयन्ती-जयपताका. प्रकाशन, पदार्थोने दे. इतवता-पामेला. येन जेणे. खाडवाप'. एकाकिना-एकला. असौ आ. विविक्ताम्-स्पष्ट. सा-ते. युष्मदाधेः-तमारी मनो- विदधति करेछे. मयापि-म्हाराथी पण. व्यथानो. बहवः घणा. प्रोच्चैः अत्यन्त. वधकरणपटुः नाश क- यां-जे. निष्पाद्यते-करायछे. रवामां समर्थ. करा किरणो. अमुम्-आ. बुद्धसक्ता-जीवादि त- हारिदश्वाः सूर्यसंबंधि- सयम्=गर्वने. वने जाणनारा तीर्थ- नां (सूर्यनां) इव-जाणे. करसंबंधी. विश्वस्मिन्-जगत्मां. वहता-धारण करनारा. कर हाथ. तीव्ररूपा उग्ररूपवाळा. धार्यते धारण करायछे. (अस्तु-हो. अर्थव्यक्ति विविक्तां विदधति बहवो यां करा हारिदश्वा विश्वमिंस्तीवरूपाः प्रशममितवतैकाकिना सा मयापि । प्रोचैर्निष्पाद्यतेऽमुं मयमिव वहता धार्यते वैजयन्ती येनासौ युष्मदाधेर्वधकरणपटुर्बुद्धसक्तः करोऽस्तु ॥ २० ॥ अर्थ-(उग्रतेज होवाथी) तीव्ररूपवाळां सूर्यनां घणां किरणो जग- त्मां पदार्थोने प्रकाशित करवानी स्पष्टताने धारण करेछे ते स्पष्टताने शान्त अने एकलो हुँ पण धारण करुंछ, आवा विचारथी अत्यंत गर्व- वाळो जे हाथ विजयपताका जाणे धारण करतो होय एम लागेछे. ते ।

·( ५१ ) श - वन. कथ- जीवादितत्त्वने जाणनारा भगवान् तीर्थकरनो हाथ तमारी मनोव्यथानो नाशकरवामां समर्थ थाओ. (तात्पर्य-ताप उत्पन्न करावनारां अने घणां एवां सूर्यनां किरणो वस्तुमात्र. नी उपर प्रकाश पाडीने आ अमुक वस्तु छे अने आ अमुक वस्तु छे एवी जे स्पष्टता करेछे तेज प्रकारनी स्पष्टता भगवान्नो हाथ कहे छे के हुं पण करी शकुंछु अने ते पण वळी शान्त रहीने अने एकलो एटले जे काम सूर्यनां घणां किरणो तप्त थइने करेछे तेज काम हुं एकलो शान्त रहीने करुंछु आम धारीने अत्यंत गर्व धारण करनारा जे हाथे विजयपताका धारण करी छे ते भगवान्नो हाथ तमारी मनोव्यथानो करवाने समर्थ हो.) श्रद्धालो श्रद्धावाळाने. अपनिधनम् अपर्यवसा- धर्मवृद्धः-धर्मनी या जे. न-कुमृत्यु-अथवा अंत द्धिनी. विधत्ते-करेछे. नहीं ते एटले दीर्घजी- समृद्धिम्-पुष्टिने. विविधवुधधृती-ना- धर्मोक्ती-धर्मना नाप्रकारना पंडितोना शुद्धबुद्धिम् निर्मल बु. नमां. हृदयना आनन्दने. द्धिने, अनुकूल बुद्धिने. व-तमारी. एधयन् वधारतो. धरित्रीम्-पृथ्वीने. सते. बोधवृद्ध्या-बोधनी वृ. व्याधिध्वसम्-रोगनो धत्ताम्-करो-पुष्ट करो. द्धिवडे, तत्त्वावगमनी नाश. वृद्धिवडे. धियम् बुद्धिने. धैर्यम्-धीरताने. पुरंध्रीः-स्त्री. अधिकधृतिम् विशेष धामद्धिम् तेजनी. ल- जितविबुधवधूः-पो- धैर्यवाळी. क्ष्मीने. ताना स्वरूपवडे जेणे प्रोद्धृतः उंचो करेलो. इद्धाम-दीप्तिवाळी. देवांगनाओने जीती- बौद्धहस्तः भगवान्नो धनम् द्रव्यने. लीधी छे एवी. हाथ. श्रद्धालोर्यो विधत्ते विविधबुधधृतीरेधयन्बोधवृद्ध्या धैर्य धामद्धिमिद्धां धनमपनिधनं शुद्धबुद्धिं धरित्रीम् । व्याधिध्वंसं पुरंध्रीर्जितविबुधवधूधर्मवृद्धेः समृद्धि धर्मोक्तौ वः स धत्तां धियमधिकधृतिं प्रोद्धृतो बौद्धहस्तः॥२१॥ अर्थ-बोधनी वृद्धिवडे नानाप्रकारना पंडितोना हृदयना आनन्दने वधारतो एवो जे हाथ, श्रद्धावान् पुरुषने धैर्य आपेछे, दीप्तिवाळी तेजनी लक्ष्मी आपेछे, द्रव्य आपेछे, दीर्घ जीवन आपेछे, शुद्धबुद्धि आपछे, पृथ्वी आपेछे, व्याधिनो नाश अर्थात् नीरोगता आपे छे, देवांगनाओनो . १ ·। (५२) तिरस्कार करे एवी स्त्री आपेछे अने धर्मनी वृद्धिनी पुष्टि करी आपेछे ते धर्मना कथनमां ऊंचो करेलो भगवान्नो हाथ, तमारी अत्यन्त धैर्यवाळी बुद्धिनी वृद्धि करो. (तात्पर्य-बोधनी वृद्धिवडे अनेक प्रकारना पंडितोना मनना आनन्दने वधार- नारो जे हाथ श्रद्धालु पुरुषने धैर्यवानो, तेजस्वी, धनवान् , आयुष्मान्, शुद्धबुद्धिस- म्पन्न, जागीरदार, नीरोग, देवांगना जेवी स्वरूपसंपन्न स्त्रीवाळो, अने धर्मवृद्धिनी संपत्तियुक्त करेछे, ते धर्मना कथनमां ऊंचो करेलो प्रभुनो हाथ तमारी अत्यन्त धीरजवाळी बुद्धिने वधारो.) ज्येष्ठासक्तम् ज्येष्ठा न-यत्-जे. प्रविरहितम्-रहित. क्षत्रवडे युक्त, अथवा जनितवृषतुलं-वृप तुला अलं=अत्यन्त. वृद्धोने विषे आसक्त. राशिओने उत्पन्न कर- शून्यवृत्त्या शून्यतावडे. सचित्रम्-चित्रा नक्षत्र- नार, अथवा वृप तुला अत्युदात्तम् अत्यन्त युक्त, अथवा शंख च- राशिओना चिह्नथी उदार रूपवाळ. क्रादि चिह्नसहित. युक्त. छिन्द्यात्-नाश करो, गुरुमहिम बृहस्पतिना माहात्म्यथी युक्त, अ-व्यक्तमीनम्जेमा मीन कृच्छ्राणि-कष्ट. थवा मोटा महिमाथी राशि स्पष्ट छे एवं, अ- तत्-ते. थवा जेमां मीननुं चि- वः तमारां. युक्त. पुनर्वस्वपोढात्मकम्= ह्र स्पष्ट छे एवं सुमृदु-सारीरीते कोमळ, पुनर्वसु नक्षत्रवडे अथ- सकुंभम्-कुंभराशिथी सुकुमार. वा फरी पण तेजवडे युक्त, अथवा कलशना करतलम् करतल-ह- रहित नहीं ते. थेली. नित्यम-निरन्तर. निवृतेः निर्वाणना, मो- सत्कृत्तिकम् कृत्तिका इव-पेठे. नक्षत्रसहित, अथवा आभाति-शोभेछे. ईश्वरस्य-स्वामीनी, प्र- सारा चर्मवाळु. किंतु-परन्तु. भुनी. ज्येष्ठासक्तं सचित्रं गुरुमहिमपुनर्वस्खपोढात्मकं नो नित्यं सत्कृतिकं यजनितषतुलं व्यक्तमीनं सकुम्भम् । व्योमेवाभाति किं तु प्रविरहितमलं शून्यवृत्त्यात्युदात्तं छिन्द्यात्कृच्छ्राणि तद्वः सुमृदु करतलं नितेरीश्वरस्य ॥२२॥ अर्थ-जेम आकाश ज्येष्ठासक्तं-ज्येष्ठा नामना नक्षत्रथी युक्त छे, सचित्रं-चित्रा नामना नक्षत्र सहित छे, गुरुमहिमपुनर्वस्वपोढात्मक चिह्नथी युक्त. व्योम आकाश. क्षना.

·( ५३ ) , न-गुरु नामना ग्रहना महिमाथी अने पुनर्वसु नामना नक्षत्रथी रहित छे एम नहीं पण जेमां गुरु नामनो ग्रह छे अने पुनर्वसु नामनुं नक्षत्र छे. निरन्तर कृत्तिका नामना नक्षत्रवाळ छे, वृष अने तुला नामनी राशि- ओने उत्पन्न करनारुं छे अर्थात् जेमां वृष अने तुला नामनी राशिओ छे एवं, मीन राशि जेमा स्पष्ट छे एवं अने कुंभराशिथी युक्त छे तेम भग- वान्ना हाथनी हथेळी पण ज्येष्ठासक्तं-वृद्धपुरुषोने विषे उपदेशने माटे आसक्त छे, सचित्रं-शंख चक्रादि चित्रथी सहित छे, गुरुमहिमपुनर्व- खपोढात्मकं न-मोटा महिमावाळी अने फरी तेजवडे रहित छे एम नहीं पण मोटा महिमावाळी अने तेजस्वी छे, निरन्तर सत्कृत्तिक-सारा चर्मवाळी छे अर्थात् जे हथेळी सारी मृदु छे, जनितवृषतुलं-वृष-बळद अने तुला-ताजवांना चिह्ननी रेखाओ जेमां उत्पन्न थएली छे एवी, व्यक्तमीनं-मीन-मत्स्यनुं चिह्न जेमा स्पष्ट छे एवी, अने सकुम्भम्- कलशना चिह्नथी सहित छे. आ प्रमाणे भगवाननी हथेळी आकाशनी पेठे शोभेछे पण आकाश शून्यवृत्तिवडे युक्त छ अर्थात् शून्य छे अने आ हथेळी शून्यतावडे रहित छे ते मोक्षना स्वामी भगवान्नी सुकुमार हथेळी तमारां समस्त संकटोनो नाश करो. दारियाद्रेः दरिद्तारू- उदरविवरगतस्य-म वामां पडतां. पी पर्वतनो. छिद्मा पातात् रक्षण करो. महेन्द्रप्रहरणसमतां रहेला.. पातात्-पडतां. इन्द्रना . हथियारनी अर्थजातस्य-पदार्थोना स-ते. समानताने-वजनी स- समूहनो. हस्त-हाथ. दीपा-दीवो. तमसि (अज्ञानरूपी) अंधकारमां. विभेदे नाश करवामां. हस्तालम्बा हाथरूपी बिभर्ति धारण करेछे. तततमे अतिशय विस्ता- प्राकाश्ये प्रकाशित कर- अवलम्बः अस्खलित. वामां. गुरुतरनरकागाधकू-व-तमारं. विश्ववेश्म जगतरूपी पप्रपाते-बहु मोटा विनेतुः नायकना. नरकरूपी अगाध कु-त्रिलोक्या-त्रिलोकना. ध्यभागना - मानताने. या-जे. आधार. रवाळा. घर.

·(५४) ) दारियाद्रेमहेन्द्रप्रहरणसमतां यो विभेदे विभर्ति प्राकाश्ये विश्ववेश्मोदरविवरगतस्यार्थजातस्य दीपः । हस्तालम्बोऽवलम्बो गुरुतरनरकागाधकूपप्रपाते पातात्पातात्स हस्तस्तमसि तततमे वो विनेतु स्त्रिलोक्याः ॥२३॥ अर्थ-भगवान्नो जे हाथ, दरिद्रतारूपी पर्वतनो नाश करवामां इन्द्रना आयुधनी ( वज्रनी ) समानताने धारण करेछे. जगत्रूपी घरना मध्यभागना छिद्रमा रहेला पदार्थ समूहनो प्रकाश करवामां दीवा जेबो छे, अने बहु मोटा नरकरूपी अगाध कुवामां पडती वखते जे अस्खलित आधार जेवो छे, ते त्रिलोकना नायक तीर्थपतिनो हाथ, अतिशय विस्ता- रवाळा अज्ञानरूपी अंधकारमा पडतां तमारूं रक्षण करो. (तात्पर्य-जे हाथ दरिद्रतानो नाश करेछे, जगत्मां रहेला व्यक्त अने अव्यक्त पदार्थमात्रने प्रत्यक्ष करेछे अने नरकमां पडतां वचावेछे ते प्रभुनो हाथ घोर अंधकारमां पडतां तमारुं रक्षण करो.) या जे. जेमां सारां नक्रचक्रादि समुद्रः मुद्रा-चींटीथी प्रोद्यद्विद्रुमद्युत् अवा सत्त्व प्राणिओ छे एवो. युक्त, अथवा समुद्र- लना जेवी जेनी का- अपारिजातः नष्ट थइ- दरियो-सागर. न्ति छे एवो, अथवा गयो छे शत्रुसमूह जनो दशशतनयनेन-इन्द्रे. प्रवालनी जेमा कान्ति एवो, अथवा जेमा उन्मुदा-जेने हर्प उत्पन्न छ एवो. पारिजात नामर्नु देव- कररुहमणिमन्मस्त- वृक्ष नथी एवो. मूर्ध्नि-मस्तक उपर. काङ्गुल्यहीन्द्रः नख- पुनः वळी, फरी. मेरो मेरुना. रूपी मणिओवाळा असुरतनुः प्राणप्रद श- कृच्छ्रोच्छ्रायम्-दुःख- अग्रभागवाळी आंगळी रीर जेनुं छे एवो,अथवा नी वृद्धिने. ओरूपी भुजगेन्द्र जेमां मद्यरहित जेनुं शरीर छिनत्तु-कापी नाखो. छे एवो, अथवा नख छ एवो. प्रतिहतसुषमम्-जेणे जेवा मणिवाळो आंग- साधुमुक्ताफलश्रीः= शोभानो नाश कर्योछे ळीओ जेवो भुजगेन्द्र सारी मोतीनी शोभा एवा. जेमा छे एवो. जेमा छे एवो. स-ते. सत्सत्त्व: जेनुं सारं सा-चक्र-कर्यो. मर्थ्य छे एवो, अथवा हस्ता-हाथ. जेतुम् जीतनारा. स्मरस्य-कामदेवना. थयो छे एवा. वः-तमारा.

·(५५) - , , यः प्रोद्यद्विद्रुमद्युत्कररुहमणिमन्मस्तकाङ्गुल्यहीन्द्रः सत्सत्त्वोऽपारिजातः पुनरसुरतनुः साधुमुक्ताफलश्रीः । चक्रे हस्तः समुद्रो दशशतनयनेनोन्मुदा मूर्ध्नि मेरोः कृच्छ्रोच्छ्रायं छिनत्तु प्रतिहतसुषमं वः स जेतुः सरस्य ॥ २४॥ अर्थ-जेम समुद्र, शोभावाळी प्रवाळनी कान्तिथी युक्त, नखना जेवो मणि जेना माथा उपर छे एवा अने आंगळीओ जेवा भुजगेन्द्र- ( सर्पराज ) वाळो, सारां नक्रचक्रादि सत्त्व-प्राणिओथी युक्त, पारिजात नामना देववृक्षथी रहित , सुरा (मद्य ) रहित शरीरवाळो, अने उत्तम मोतीओनी शोभा जेमा छे एवो छे, तेम प्रवाळनी उत्तम कान्ति जेवा नखरूपी मणिओ जेना अग्रभागमा छे एवो आंगळीओरूपी भुजगेन्द्र जेमा छे एवा, सारा सामर्थ्यवाळा, जेनो शत्रुसमूह नष्ट थइगयो छे एवा, प्राणप्रद अथवा अभयकारक शरीर जेनुं छे एवा, अने सारां मोतीना जेवी शोभावाळा जे हाथने प्रसन्न अन्तःकरणवाळा इन्द्रे मेरुपर्वतना शिखर उपर समुद्र-वीटीयुक्त अथवा समुद्र जेवो कर्यो ते कामदेवने जीतनारा प्रभुनो हाथ, शोभानो क्षय करनारा दुःखनी वृद्धिनो नाश करो. (तात्पर्य-मेरुपर्वतना शिखर उपर इन्द्रे भगवान्ना हाथमां मुद्रा-वींटी प्हेरावी तेने कवि कहेछे के इन्द्रे भगवान्ना हाथने समुन्द्र कर्यो, समुद्र एटले वींटीथी युक्त अथवा समुद्र जेवो कर्यो.जेम समुद्र, प्रवाळथी युक्त छे, माथामां मणिवाळा सर्पराजथी सहित छे, नक्रचक्र विगेरे सत्त्व एटले प्राणिओवाळो छे, पारिजातथी रहित छे एटले अपारिजात छे, असुरतनु एटले मद्यरहित शरीरवाळोछे,अने साधुमुक्ताफलश्रीः-सारां मोतीनी शो- भावाळो छे, तेमहाथ पण प्रवाळना जेवी कान्तिवाको छे, नखरूपी मणिओवाळी आंगळी- ओवाळो छे,सत्सत्त्व-सारा-सामर्थ्ययुक्त छे,अपारिजात-नाशपामेला शत्रुसमूहवाळो छे,असुरतनु:-अभयकारक अथवा प्राणप्रद शरीरवाळो छे अने साधुमुक्ताफलश्रीः सारां मोतीना जेवी शोभावाळो छ एवा हाथने इन्द्रे मुद्रायुक्त को एटले समुद्र कों भगवानूनो हाथ तमारी शोभाने नष्ट करे एवी दुःखनी वृद्धिनो नाश करो.) १ अपगतं अरिजातं यस्य सः अपारिजातः, अथवा पारिजातरहितश्च. २ असून् रातीति असुरा प्राणप्रदा तनुर्यस्य सः असुरतनुः अथवा सुरारहितदेहेश्व. ३ मुद्रा सहितः समुद्रः सागरश्च.

·(५६) उत्पन्न करनारा. अवतु-रक्षण करो. .. सत्स्कन्धावद्धमूलावृ- | करतलम्-हथेली. विधातुः प्राप्त करनारा, जितभुजलतालग्न- अचलम् स्थिर. मू-सारा खभाने विषे पल्लवभ्रान्तिभाग्भिः सिद्धेः सिद्धिना. जेनुं मूळ छे एवी सरळ नवीन पत्रोनी शोभाने लेलिह्यते चटाय छे,स्वाद बाहुरूपी लताने विषे धारण करनारां. लेवाय छे. संबंधवाळु मौनध्यात्-मुग्धपणाथी, यत्-जे. अम्लानरूपम् प्रफुल्लित अज्ञानताथी.. . स्वरूपवाळू. सारङ्गशावैः-हरिणनां तत्-ते. विभ्रत धारण करतुं. बच्चाए. बन्धूककान्तिम् बन्धू- वनगहनभुवि-वननी पतनात्-पडवाथी. कना जेवी कान्तिने, गहन भूमिमां. आपदन्तः आपत्तिमां. बपोरीयाना वृक्ष जेवी ध्यानवृत्तेः जेमनी ध्या- सदा-हमेशा. कान्तिने. नमा वृत्ति छे एवा. वः तमने, तमारु. सत्स्कन्धाबद्धमूलावृजितभुजलतालनमम्लानरूपं विभ्रद्धन्धूककान्ति करतलमचलं पल्लवभ्रान्तिभाग्भिः। मौग्ध्यात्सारङ्गशावैर्वनगहनभुवि ध्यानवृत्तेर्विधातुः सिद्धेर्लेलिह्यते यत्तदवतु पतनादापदन्तः सदा वः ॥ २५ ॥ अर्थ-सारा खभाने विषे जेनुं मूळ छे एवी सरळ बाहुरूपी लता- वाळा, जेनु प्रफुल्लित खरूप छे एवा, बन्धूक पुष्पना जेवी कान्तिने धारण करनारा अने स्थिर एवा जेमना करतलने (हथेळीने ) वननी गहन भूमिमां अज्ञानताथी पल्लवनी भ्रान्ति जेमने थइ छे एवां हरिणनां बच्चा वारंवार चाटेछे ते ध्यानमां वृत्तिवाळा अने सिद्धिने उत्पन्न करनारा प्रभुनुं करतल ( हथेळी ) आपत्तिमां पडतां तमने बचावो. ( तात्पर्य ध्यानमा वृत्तिवाळा सिद्धिपति भगवान्नी हथेलीने, बन्धूक पुष्पना जेवी राती अने प्रफुल्लित जोइने अरण्यनी गहन पृथ्वीमां अज्ञानपणाथी हरिणनां बच्चां तेने नवपल्लवनी भ्रान्तिथी वारंवार चाटेछे ते हथेळी आपत्तिमां पडतां तमारु रक्षण करो.) ॥ इति श्रीजम्बूकविविरचिते जिनशतके जिनहस्तवर्णनं नाम द्वितीयः परिच्छेदः ॥ , ·॥ जिनमुखवर्णनम् ॥ नाश. मल्लक्ष्म्या-मारी शोभा-सदलमपि-परिवार स- कल्प्यते कल्पना करा- वडे. हितछे तो पण, अथवा यछे. क्षिप्तदीप्ति-नाश थइ ग पत्रसहितछे तो पण. अनल्पधीभि: बहु बु- एली शोभावाळ. जये-पराभवने विपे. दिवाळाओए. प्रलपत्-प्रलाप करतुं- वाञ्छति-इच्छेछे. यच्चक्षुः जेमना मुखमांनुं आक्रंद करतुं. इति-ए प्रमाणे. नेत्र. अलिरवैः भमराओना उच्छलच्छ्रि-विस्तारपा- वीक्ष्यमाणम्-जोवातुं.. शब्दवढे. मती शोभावाळु. क्षणम्-क्षणवार. वारिणि जलने विपे. हर्षोत्कर्षात् अत्यंत आ- अहितहतिम्-शत्रुओनो इन्दीवरम्-कमळ (का नंदथी. ढं कमळ) प्रफुल्लम्-खीलेलं, विक- तत्-ते. वः-तमारु. सित. तनोतु-करो. मॉ-नीचे प्रवेश करवाने. किमिदम् शुं आ. आप्तवक्रम भगवान्नु शक्तया-शक्तिवडे. इति=ए प्रमाणे. मुख. (आप्तस्य जिनस्य वियुक्तम्-रहित. जनै लोकोए. वक्रं आप्तवत्रम्) मल्लक्ष्म्या क्षिप्तदीप्ति प्रलपदलिरवैर्वारिणीन्दीवरं वो मत शक्त्या वियुक्तं सदलमपि जये वाञ्छतीत्युच्छलच्छ्रि । हर्षात्कोत्प्रफुल्लं किमिदमिति जनैः कल्प्यतेऽनल्पधीभि- र्यच्चक्षुर्वीक्ष्यमाणं क्षणमहितहतिं तत्तनोत्वाप्तवक्रम् ॥१॥ अर्थ-भगवान्ना जे मुखमा रहेला नेत्रने, अत्यन्त बुद्धिमान् मनुष्यो जोइने एवी कल्पना करे छे के-मारी शोभावडे निस्तेज थइ गएलु, भमरा- ओना शब्दवडे जाणे आक्रन्द करतुं, अने सदलं (पत्रसहित ) परिवार- थी युक्त छतां पण शक्तिरहित एवं कमळ, पराभव थवाथी जळमां बूडी जवाने इच्छे छे आम धारीने शुं आ भगवान्ना मुखमांगें नेत्र, विस्तार पामती शोभावाळु अने अतिशय हर्ष थवाथी प्रफुल्लित थयु छ ! हावी जे मुखमांना नेत्रने जोइने बहु बुद्धिमान् पुरुषो कल्पना करे छे ते भगवान्नुं मुख तमारा शत्रुओनो नाश करो. जि.८ ·( ५८ ) ( तात्पर्य-भगवान्ना प्रफुल्लित नेत्रने जोइने कवि कहे छे के ए नेत्र हावू प्रफुल्लित देखायछे तेनुं कारण ए हशे के जाणे ए नेत्र एम धारेछे के मारी शोभावडे कमळ निस्तेज थइ गयुं छे, तेथी भमराओना शब्दवडे प्रलाप करेछे, अने सदल- सपरिवार छतां शक्तिरहित थइ गयुं छे तेथी जाणे जळमां बूडी जवाने इच्छेछे. कारणके माराथी पराभव पामी गयुं अने मारो जय थयो आ प्रमाणे पोतानो विजय थवाथी जाणे नेत्र विकसित थयेडं देखायछे. एवी जे नेत्रने जोइने वहु बुद्धिवाळा पुरुषो कल्पना करे छे ते नेत्र जेमां छे एवं भगवाननुं मुख तमारा शत्रुओनो नाश करो.) भास्वान सूर्य तनुत्वं-दुर्बलपणुं, नष्ट. अपि-पण. भावान् दीप्तिमान्. तत्-ते. मुखम्-मुखने. अपि-पण. अतनिम-म्होटुं. खण्डितामूर्तिकीर्तेः- खैः-पोतानां. मनः मनने. कामदेवनी कीर्तिनो जे- मणे नाश कर्यो छे एवा. घृणिभिः किरणोवडे. मोहयत्-मोह पमाड- अनणुभिा म्होटो. नालं. तथ्यम्-सत्य. यत्तमा जे अन्धकारने. मानवानाम् मनुष्योना. पथ्यम्-हितकारक. प्रथीया अतिशय वि- अनुत्तमम्-अत्यन्त उ. मुषण्यत्-नाश करतुं. त्कृष्ट अथवा खराब. प्रदिशतु आपो. न-नहीं. गुणानाम् सौंदर्य विगेरे दशनाभीशुभिः दांत- नेता-समर्थ. गुणोनु. ना किरणोवडे. नेतुम् करवाने, पमाट-अगुणम्-तमोगुणादि र- शोभितम् शोभतुं. वाने. हित. वातमारा.अथवा तमने, शाळ. धिष्ण्यम्-स्थान. भास्वान्भास्वानपि खै णिभिरनणुभिर्यत्तमोऽनुत्तमं नो नेता नेतुं तनुत्वं तदतनिम मनो मोहयन्मानवानाम् । मुष्ण्यद्धिष्ण्यं गुणानामगुणमपि मुखं खण्डितामूर्तिकीर्ते- स्तथ्यं पथ्यं प्रथीयः प्रदिशतु दशनाभीषुभिः शोभितं वः ॥२॥ अर्थ-तेजस्त्री छतां पण सूर्य, पोतानां विशाळ किरणोवडे, मनु- प्योना मनने मोह पमाडनारा निकृष्ट अने म्होटा एवा जे ( अज्ञानता- रूपी) अन्धकारनुं क्षीणपणुं करवाने समर्थ थतो नथी ते अन्धकारनो नाश करनालं, तमोगुणादिथी रहित, अने सौंदर्य विगेरे गुणोनुं स्थान एवं जेमर्नु मुख छे ते कामदेवनी कीर्तिनो नाश करनारा भगवान्नु . , ·(५९) थंकरचें मुख. दंतपंक्तिनां किरणोबडे शोभतुं मुख, तमने हितकारक, अत्यन्त अने सत्य एवं जे कंइ होय ते आपो अर्थात् तमने मोक्षसुख आपो. ( तात्पर्य-सूर्य तेजस्वी छतां पण पोतानां प्रचण्ड किरणोवडे जे अज्ञानता. रूपी अंधकारनो नाश करवा समर्थ थतो नथी ते अज्ञानतारूपी अंधकारनो नाश जे प्रभुनु मुख करी शके छे ते मुख तमने साचु, सुखकरनारं, अने घणा काळपर्यन्त रहे एबुं स्थायी मोक्षनुं सुख आपो.) यस्य-जनो. क्रमते-उलंघी जायछे. बांध्यो होय एवो. पाळ स्यात्-होय इति-नक्की (इव). करी होय एवो. अन्तरात्मा-जीव,अथवा स-ते. नासावंश नासिकारू- अंदरनुं स्वरूप. हि कारणके. पी दंड. कलितमलिनिमा जेणे इतीव-एटलामाटे जाणे. जिनास्यम् भगवान् ती- मलिनपणुं ग्रहण कर्यु छे धात्रा-ब्रह्माए. एवो, मलिन. व्यधायि-कर्यो. दिशतु आपो. चञ्चला-चपल. मर्यादार्थम् सीमानी च अने. शम्-सुख, व्यवस्थाने माटे, मर्या- अशनैः सत्वर, शीघ्र. स्वभावात् प्रकृतिथी. दाने माटे. तुल्यर्द्धिम् समान समृ- शाश्वतम्-कायमर्नु, स्थिर. यदन्तर्निहितनयन- शिवाळा. स्पर्धया-हरिफाइवडे, योः जे मुखमा स्था- तत्-ते. हराववानी इच्छावडे. पन करेलांनेत्रीने विपे. भवद्भ्यः =तमने (तमारे अन्यम-बीजाने. सेतुबन्धायमानः पुल सारु.) यस्य स्यादन्तरात्मा कलितमलिनिमा चञ्चलश्च स्वभावा- तुल्यद्धि स्पर्धयाऽन्यं क्रमत इति सहीतीव धात्रा व्यधायि । मर्यादार्थ यदन्तर्निहितनयनयोः सेतुबन्धायमानो नासावंशो जिनासं दिशतु शमशनैः शाश्वतं तद्भवद्भयः॥३॥ अर्थ-जेनो अन्तरात्मा मलिन अने स्वभावथी चपळ होय, ते समान समृद्धिवाळा अन्यने हराववानी इच्छाथी उल्लंघी जायछे एम धारीने जाणे मर्यादाने माटे, ब्रह्माए भगवान्ना जे मुखमां स्थापन करेला बे नेत्रने विषे, पुल बांध्यो होय एवो नासिकारूपी दण्ड कर्यों छे, ते भगवान्नु मुख तमने सत्त्वर शाश्वत सुख आपो, , - ·(६०) (तात्पर्य-भगवान्नां अंदरथी काळां अने चंचळ वे नेत्रनी वचे नाक छे ते उपर कवि कल्पना करे छे के बेय नेत्रनो अंतरात्मा ( अंदरनुं खरूप ) मलिन (काळो छे ) छे अने ते नेत्र खभावथी चपळ छे माटे ए वे परस्परनी समान संपत्तिने लीधे स्पर्धा करीने एक एकनुं उल्लंघन करी देशे, हावो विचार करीने मर्यादा साचव- वाने सारु जाणे ब्रह्माए नाकरूपे, ए बेनी बच्चे पुल बांधी दीधो छे. हावां जेमां नेत्र छे ते भगवाननु मुख, तमने सत्त्वर स्थिर सुख आपो. अर्थात् भगवान्ना जे मुखमां काळी कीकीवाळां अने चपळ नेत्र छे, तथा सेतु जेवु रमणीय नाक छे ते मुख तमने कायमनु सुख आपो.) सोत्कण्ठाः अभिलाषा. | स्वर्भुवः स्वर्गमां उत्पन्न | तासु-ते स्त्रीओने विपे. वाळी स्त्रीओ. थएली. एव-ज. (नक्की) कण्ठपीठोल्लुठितजर जरठ- या:-जे. आस्यम्-मुख. रुक्तारहाराभिरा- समायु: आवी हती. माः कंठमां आळोट. ध्यानध्वंसं ध्याननो जिनस्य तीर्थंकरचें. ता महादीप्तिवाळा प्रणुदतु-नाश करो. उज्वल हारवडे मनो- विधातुम् करवाने. तत्-ते. हर जणाती. विकृतिम् विकारने. अघम्-पापने. बिभ्रत्यः धारण करती. अकृत-करी. व:-तमारा. अदभ्रंमूर्तिस्तनभरम् | यत्-जे. स्वरूपश्रिया-पोताना पुष्ट स्तननाभारने. प्रत्युत-उलटुं स्हामुं. रूपनी शोभावडे. अबला-स्त्रीओ. प्रेक्ष्यमाणम्-जोवातुं. एवज ( नक्की). नाश. सोत्कण्ठाः कण्ठपीठोल्लुठितजरठरुक्तारहाराभिरामा विभ्रत्योऽदभ्रमूर्तिस्तनभरमबलाः खर्भुवो याः समायुः। ध्यानध्वंसं विधातुं विकृतिमकृत यत्प्रत्युत प्रेक्ष्यमाणं तास्वेवासं जिनस्य प्रणुदतु तद वः स्वरूपश्रियैव ॥४॥ अर्थ-अभिलाषावाळी, कण्ठमां आळोटता महादीप्तिवाळा उज्ज्वल हारवडे मनोहर, म्होटां स्तनोना भारने धारण करनारी अने स्वर्गमां उत्पन्न थएली जे अप्सराओ, भगवान्ना ध्याननो नाश करवाने आवी ते अप्सराओमां स्हांमो जे मुखे जोता वारमाज विकार उत्पन्न कर्यो ते भगवान्नुं मुख, पोताना रूपनी शोभावड़े तमारां पापनो नाश करो. , , ·(६१) ( तात्पर्य भगवान्ना ध्याननो भंग करवाने परम रमणीय कान्तिवाळी जे देवांगनाओ आवी हती ते देवांगनाओने,स्हांमो भगवान्ना मुखे जोतावारमांज विकार उत्पन्न कर्यो एवू अलौकिक सौंदर्यवाळु भगवान्नुं मुख तमारां पापनो नाश करो.) स्पष्टम् व्यक्त-यथार्थ, शम्-सुख. तत्-ते. जुष्टम् सेवाएल. दिशत् आपतु. भवद्भाग्यपुष्टिम्तमा ललाटम्=कपाळ. भाल. अनुकुरुते अनुकरण रा भाग्यनी पुष्टिने. विकटतरम् अतिशय करेछ. द्वेष्टनाशकरनारा. विशाल. दृश्यमानाङ्कपङ्कम्ज- दुष्टाष्ट कर्मद्विषः ज्ञाना- अतिस्निग्धलम्बाल णातो अंकना चिह्नरूपी वरणीयविगेरे दुष्ट एवां कान्तः अत्यंत चळ. कादव जेमा छे एवा. आठ प्रकारनां कर्मरूपी शत्रुनो. कता अने लांवा केशना यस्य-जे मुखy. उपचिनुतात् संग्रह अंतभागवडे. उद्यत्पार्वणैणाङ्कनशक- करो. कान्तम्-रमणीय. लम्-उगता पूर्णिमाना आस्यम्=मुख. शान्तम्-श्रुभंग विगैरे चन्द्रना खण्डनुं (अर्द्ध- अस्यत्-नाश करतुं. विकारथी रहित. चन्द्रनु) तमांसि मोहरूप अंध दृशाम् दृष्टिने, नजरने. अलम्-अत्यन्त. कारने. स्पष्टं जुष्टं ललाटं विकटतरमतिस्निग्धलम्बालकान्तः कान्तं शान्तं दृशां शं दिशदनुकुरुते दृश्यमानाङ्कपङ्कम् । यस्योद्यत्पार्वणणाङ्कनशकलमलं तद्भवद्भाग्यपुष्टिं द्वेष्टर्दुष्टाष्टकर्मद्विप उपचिनुतादास्यमस्यत्तमांसि ॥ ५ ॥ अर्थ-जे मुखमांनु ललाट-( कपाळ ) व्यक्त, अतिशय विशाळ, बहु चळकता अने लांबा केशना अन्त्यभागवडे सेवाएल, रम- णीय, अने नेत्रने सुख. आपनारु होवाथी. जेमां कलंकरूपी कादव छे एवा उगता पूर्णिमाना चन्द्रखण्डनु अर्थात् अर्द्धचन्द्रनु अनुकरण करेछे, ते ज्ञानावरणीय विगेरे आठ दुष्ट कर्मोरूपी शत्रुनो नाश. करनारा भगवान्नुं मोहरूपी अंधकारनो नाश करनारं मुख, तमारा भाग्यनी पुष्टिनो संग्रह करो. (तात्पर्य भगवान्ना विशाळ भाळ उपर, लांबा काळा अने चळकता केश पडेला होवाथी जाणे सकलंक अर्द्धचन्द्र होय एए कपाळ शोभे छे, ते कपाळ जेमां छ एवं भगवान्नुं मुख तमारा भाग्यनी वृद्धि करो.) , , ·टप् लेइने. दर्पम्-गर्वने. उद्धृतविततगुणम् नृभिः पुरुषोए. कन्दर्पशत्रोः कामदेव जेनी विस्तारवाळी दोरी भाव्यते कल्पना कराय- रूपी शत्रुनो. कहाडी नाखी छे एवं. छे. टस् इति-(कोइपण ला- कार्मुकम्-धनुप् (काम- यत्र-जे मुखने विपे. कडा जेवी वस्तु भांगता वक्रम-मुख. जे अवाज थायछे ते.) तत्-ते. तत्-ते. किम्-शुं. भगवता भगवाने. भ्रंशयित्वा दूर करीने. एतत् आ. विष्टपान्तर्गतनिखिल- यत्-जे. आस्ते छे. पदार्थान् जगतमा आप्तम् प्राप्तकर्यु-मेळ- न्यस्तम्-स्थापेलुं-जडेलु. रहेला समग्र पदार्थोने. व्यु. लसद्भूयुगलम् शोभतुं अनर्थम-दुःखने, आप. क्रोधात् कोपथी. भवांनु युग्म, शोभती द्वेधा विधाय-बे भाग वे अमरो. हतात्-हणो, नाश करो. करीने. इति-एप्रमाणे. द्रष्टुः जोनारा. त्तिने. व:-तमारा. एनुं धनुष्, ad दर्प कन्दर्पशत्रोष्टसिति भगवता भ्रंशयित्वा यदाप्तं क्रोधाद्वेधा विधायोद्धृतविततगुणं कार्मुकं तत्किमेतत् । आस्ते न्यस्तं लसद्भूयुगलमिति नृभिर्भाव्यते यत्र वक्र तद्रष्टविष्टपान्तर्गतनिखिलपदार्थाननर्थ हताद्वः ॥६॥ अर्थ-कामदेवरूपी शत्रुना गर्वनो नाश करीने मेळवेलं, अने विस्तारवाळी तथा कहाडी नाखेली दोरीवाळु जे धनुषूना बे भाग करीने मुखमा स्थापन करेला ते आ भ्रूयुग्म (बे भमरो ) रूपे छे के शुं ? एवी जे मुख उपरनी बे भमरोने जोइने लोको कल्पना करेछे, ते विश्वमा रहेला समस्त पदार्थोने जोनारा भगवान्नुं मुख, तमारा अनर्थनो नाश करो. ( तात्पर्य-धनुष्ना वे कडका करीने जडेला होय एवी भगवान्नां नेत्र ऊपर वे भमरो जोइने कवि कल्पना करेछे के भगवाने कामदेवने जीतीने एनुं धनुष् लेइ लीधुं तेना वे भाग करीने ते जाणे वे भमरोने स्थाने स्थापन कर्या होय एजे मुख उपरनां नेत्रनी भमरोने जोइने लोकोने लागेछे ते भगवान्नुं मुख तमारां दुःख दृर करो.

·(६३ ) यत्कान्त्या-जे मुखनी क्षीण थइ गइछे एवो. एबुं अथवा जेने अधर कान्तिवडे. वसति-रहेछे. जेवा दल (पत्र) छे त्याजितश्री नाश थइ वनभुवि-वननी पृथ्वी एवं. गएली शोभावाळो. मां. कण्ठनालोपलीन क्षितिपतिः इव-राजा वीडया शरमवडे, लाज कण्ठरूपी नाळने विषे नी पेठे. वडे. लग्न, अथवा कण्ठ जेवा सत्कोषपत्रोरुदण्डै = इव-जाणे. नाळने विषे लग्न. सारो गर्भ, पत्र अने अलखण्ड:-कमल स- दृग्भृङ्गासङ्गि-नेत्ररूपी मोटो नाळ ए वणवडे, मूह. भ्रमरोनी साथे संबंध अथवा सारो भंडार, तत्-ते. वाळू. वाहन अने मोटुं सैन्य मौनीन्द्रम्-मुनीन्द्रसंब- गुरू म्होटी. ए व्रणवडे. निध. ग्लपयतु-विनाश करो. आढ्योऽपिम्परिपूर्ण विनिम्-विकसित. विपदम्-विपत्तिने. स्फुरद्धरदलम् जेमां सन्मुखम् सुन्दर मुख. क्षीणदायः जेनी दृढता अधररूपी दल (पत्र) छे युष्मदीयाम्-तमारी. छतां पण. यत्कान्त्या त्याजितश्रीः क्षितिपतिरिव सत्कोषपत्रोरुदण्डै- राख्योऽपि क्षीणदाढ्यों वसति वनभुवि वीडयेवाब्जखण्डः । तन्मौनीन्द्रं विनिद्रं स्फुरदधरदलं कण्ठनालोपलीनं दृग्भृङ्गासङ्गि गुर्वी ग्लपयतु विपदं सन्मुखं युष्मदीयाम् ।। ७ ।। अर्थ~सारो भण्डार, वाहन, अने विशाळ सैन्यवडे युक्त छतां पण जेनी दृढता क्षीण थइ गइ छ एवो अने अन्यनी कान्तिवडे जेनी लक्ष्मी नाश पामी छे एवो राजा जेम शरमाइने वनमा रहेछ तेम सारो कोष ( गर्भ) पत्र अने विशाळ दण्ड ए त्रणवडे युक्त छतां पण दृढता रहित अने जे मुखनी कान्तिने लीधे शोभा रहित थएलो कमलसमूह लजवाइने वनभूमिमां निवास करे छे ते मुनींद्र एवा भगवाननुं मुख, के जे प्रफुल्लित छे, अधर ( ओठ ) रूपी दल ( पत्र ) वडे शोभीरयुं छे, कण्ठरूपी नाळनी साथे संबंधवाळु छे अने नेत्ररूपी भ्रमरोथी युक्त छे ते उत्तम मुख, तमारी म्होटी विपत्तिनो नाश करो. (तात्पर्य-राजा जेम सत्कोषपत्रोरुदण्डैः-सारो भण्डार, वाहन, अने , ·(६४) व:-तमने. . शाओने अलकृत क. घर. म्होटा सैन्यवडे परिपूर्ण होय तो पण दृढता रहित, अने कोइ अन्यना वैभवनी अपेक्षा- ए पोताने सामान्य जेवो मानीने शरमाइने जेम वनमा जतो रहेछे तेम, कमलसमूह पण सत्कोषपन्नोरुदण्डैः-सारो कोष-गर्भभाग, पत्र, अने दण्ड-नाळ ए त्रणवडे युक्त छतां भगवान्ना मुखनी कान्तिवडे शोभारहित अने दृढता हीन थइ जवाथी वनमा जइने रहेछ एबुं विकसित अधरदल ( ओठरूपी पत्र ) वडे शोभतुं, कण्ठरूपी नाळवाळु अने नेत्ररूपी भ्रमरोना संवन्धवाळु भगवान्नुं सुन्दर मुख तमारी म्होटी विपत्तिनो नाश करो.) शान्तम्-शान्त. दिशत् आपतुं. मन कुविकल्पोनो जेणे श्वेतांशुशोचिःशुचिद- अतिविशदश्लोकरा नाश कराव्यो छे एवं. शनम्-चन्द्रनी प्रभा शि-जेना यशनो स- दिश्यात्-आपो. जेवी जेमां निर्मल मूह अत्यन्त उजवल दन्तपंक्ति छे एवं. शोभिताशम् जेणे दि- अशम् दुःखने. प्रकाशमप्र प्रसिद्ध. स्यत्-नाश करनारं. निःशेषश्रीनिशान्तम् री छे एQ- दृशाम् दृष्टिओने. समस्तलक्ष्मीनुं भवन- शिवम् कल्याण, सुख. दृश्यमानम्-जोवातुं उपशमिनाम् योगि- (जोवा जेवू) शरणं-आश्रय, रक्षण. ओना. विश्वक्लेशोपशान्तिम्- अशरणे निराधार प्राणि- ईशितुः-स्वामिनुं. जगत्ना क्लेशनी शा ओने विपे. शश्वत्-निरन्तर. नाशिताशेषशङ्कम-स- | आस्यम्-मुख. शान्तं श्वेतांशुशोचिः शुचिदशनमशं स्यदृशां दृश्यमानं विश्वक्लेशोपशान्ति दिशदतिविशदश्लोकराशि प्रकाशम् । निःशेषश्रीनिशान्तं शरणमशरणे नाशिताशेपशई दिश्यावः शोभिताशं शिवमुपशमिनामीशितुः शश्वदास्यम् ॥८॥ अर्थ-शान्त, चन्द्रनी प्रभा जेवी जेमां निर्मळ दन्तपशिछे एवं, दुःखनो नाश करनारं, (प्राणिमात्रनी ) दृष्टिओने जोवालायक, जगत्ना क्लेशने शान्त करनालं, अत्यन्त उज्ज्वल यशना समूहवाळु, प्रसिद्ध, समस्तप्रकारनी लक्ष्मीना निवासरूप, निराधारनुं रक्षण करनारु, सर्व- प्रकारना कुतर्कनो जेणे नाश कराव्यो छे एवं, अने दिशाओने शोभाडनारं एवं योगिओना खामी श्री तीर्थपतिनुं मुख, तमने निरन्तर सुख आपो. न्तिने. , , ·(६५) कास करनार. दुष्टारिष्टानि-यूर एवां दक्षम्-शीघ्र. जेवू मलिन. काळु. अरिष्ट भयंकर अशुभ- अक्षणाम् नेत्रोने. अन्धकाराणि अंधकार, चिहो, डाबी आंखन प्रविकसनकृति-वि. अंधारूं. फरक विगेरे. बन्धोबंधुना. दृष्टेऽपि-जोये सते. जो- प्राणियूथस्यमाणिओ- ऊर्ध्वाधोमध्यलोकश्रि- तावारमां. ना समूहनां- तजनसमिते-ऊंचे अकृतविकृतिकानि यत्र-जे मुखने विषे. नीचे अने मध्यमां जेणे कंइ अनर्थ को नैशानि-रात्रिसंबंधिना. अर्थात् त्रिलोकमा रहे- नथी एवां. इव-जाणे. नारा जनसमुदायना. एव-ज-नक्की. अंशुमालिनि-सूर्यने आस्यम्मुख. निर्नामकानि-निर्मूल. विषे. क्षीयन्ते क्षीण थइ जाय- अलिकुलमलिनानि अघम् पापने. छे. भमराओना समूह तत्-ते. अस्यतु-नाश करो. दुष्टारिष्टानि दृष्टेऽप्यकृतविकृतिकान्येव निर्नामकानि क्षीयन्ते दक्षमणां प्रविकसनकृति प्राणियूथस्य यत्र । नैशानीवांशुमालिन्यलिकुलमलिनान्यन्धकाराणि बन्धो- रूर्वाधोमध्यलोकश्रितजनसमिते रास्यमस्यत्वधं तत् ॥९॥ अर्थ -जेम सूर्यने जोतावारमा भ्रमर समूहना जेवू मलिन रात्रिनुं तिमिर ( अंधारुं ) नष्ट थइ जाय छे, तेम प्राणिओना समुदायनां नेत्रोने प्रफुल्लित करनारा जे मुखने जोतावारमां, डाबी आंखना फरकवा विगेरे भयंकर अशुभ चिह्नो, कंइ पण विकार ( अनर्थ ) कर्या विना जडमूळ- मांथी सत्त्वर क्षीण थइ जायछे ते खर्गलोकमां, पाताळमां, अने मध्य- लोकमा अर्थात् त्रिलोकमा रहेनारा जनसमूहना बंधु भगवान्नुं मुख, तमारा पापनो नाश करो. (तात्पर्य-जेम सूर्यनां दर्शन थवाथी घोर अंधारुं नष्ट थायछे, तेम जे मुखनुं दर्शन थवाथी पण अनेक अशुभ चिह्नो निर्मूळ थइ जायछे; ते त्रिभुवनना बंधु भगवान्नुं मुख तमारां पापनो क्षय करो.) जि. ९ ·(६६) अथवा व्यालम्वालोलनीला- सदन्तः सारा अंतभाग- प्रभवति उत्पन्न थायछे. लकजलयुज वडे. सुमनोमानसम् साधु- लांबा, चंचल, अने वरविवरभृतः साराछि- ओना अथवा देवोना काळा केशरूपी मेघना द्रवाळा, अथवा सारी मनने. संबंधवाळा, गुहाओवाळा. नन्दयन्ती प्रसन्न करती. लंबाएला, चपळ अने प्रस्फुरगण्डशैलात्= तत्-ते. काळा केश जेवा मेघथी जेमा गण्डस्थलरूपी पर्वतो शोभी रह्या छे जैनेन्द्रम् भगवान् . युक्त. हिमाद्रेरिव-हिमाल- राजमानात्-शोभता. एवा अथवा जेमा म्होटा पापाण शोभेछे एवा. यनी पेटे. हिमानीशुभैः हिम स- दिविजनदी-गंगा. यस्मात् जेमांथी. मूह जेवा उज्वल. गौः वाणी. वा-तमारा. दन्तैः दांतवडे, अथवा शुद्धवर्णा=निर्मल अक्षरो- नुदतु-प्रेरो-नाश करो. आगळ नीकलेला पर्व. वाळी, अथवा उज्वल आस्यम्-मुख. तना एक देशवडे. वर्णवाळी. एनः पापने. . व्यालम्बालोलनीलालकजलदयुजो राजमानाद्धिमानी- शुभैदन्तैः सदन्तैर्वरविवरभृतः प्रस्फुरद्गण्डशैलात् । यसाद्गौः शुद्धवर्णा प्रभवति सुमनोमानसं नन्दयन्ती तजैनेन्द्रं हिमाद्रेरिव दिविजनदी वो नुदत्वास्यमेनः ॥ १० ॥ अर्थ -लांबा, चपळ, अने काळा केशना जेवा मेघनो जेने संबंधछे एवा, सारा पर्यन्त वाळा, अने हिमसमूह जेवा उज्ज्वल आगळ नीक- ळेला पर्वतना एक देशोवडे अर्थात् आगळ पडता केटलाक नाना पर्वतो वडे शोभता, जेमां सारी गुहाओछे एवा, अने जेभां म्होटा पाषाणो शोभेछे एवा हिमालयपर्वतमाथी जेम उज्ज्वल वर्णवाळी अने देवोना मनने प्रसन्न करती गंगा नीकळेछे-जन्म पामेछे. तेम लांबा चपळ अने काळा केशरूपी मेघना संबंध वाळा, हिम समूह जेवा उज्ज्वल अने सारा अंतभागवाळा दंतवडे शोभता, उत्तम अन्तराल ( मुखमांनो पोलो भाग ) वाळा अने गण्डस्थलरूपी पर्वतो जेमां शोभेछे एवा जे मुखमांथी शुद्ध अक्षरोवाळी अने साधुओना अन्तःकरणने आनन्द आपनारी - ·(६७) वाळा. वाणी नीकळे छे ते भगवान्नुं मुख, तमारां पापने विक्षिप्त करो. अर्थात् तमारां पाप नाश करो. ( तात्पर्य-जेम हिमालयमांथी गंगा नीकळे छे तेम जे मुखमांथी वाणी नीकळे छे ते मुख, तमारां पापनो नाश करो. आ श्लोकमां हिमालयनां अने मुखनां विशेषणो एक होवा छतां अर्थमां कंइक फेर छे, तेम ज गंगाजीनां अने वाणीनां पण विशेषणो समान होवा छतां कंइक भिन्न अर्थवाळां छे. ) दुर्बोधः दुःखे करीने लावाप्ति-जेनी प्राप्ति सुतत्त्वैः सारा तत्व- प्राप्त थाय एवो. सेंकडो दुःखने शमा- दुर्विधैः भाग्यहीन पुरु ववाने समर्थ छे एवो. तत्त्वार्थम् जीवादिना षोवडे. उच्चैः अत्यन्त. स्वरूपने. प्रवररदमणीन् श्रेष्ठ दं- सुप्रापः-सुखपूर्वक प्राप्त सत्त्वरम् शीघ्र. तरूपी मणिओने. थाय एवो. वा-तमने. धारयन् धारण करतो. प्रायशः घणुं करीने. त्वरयतु-उत्साहवाळा मध्यसंस्थान-मध्यमां अस्मिन् आ (जगत्मा) करो. रहेला. जिनवदननिधिः-तीर्थ- स-ते. अस्तश्रेष्ठौष्ठमुद्रः जेनी करना मुखरूपी निधि- गुरुः म्होटो. उपरथी ओठरूपी मुद्रा निधान. वोद्धुम् जाणवाने. दूर करी छे एवो. तत्त्व अध्यामरूपम् बहुस्पष्ट व्यसनशतशम प्रत्य जाण्युं छे एवा. बुद्धतत्त्वैः जेणे प्रकटतर. दुर्बोधो दुर्विधैर्यः प्रवररदमणीन् धारयन् मध्यसंस्था- नस्तश्रेष्ठौष्ठमुद्रो व्यसनशतशमप्रत्यलावाप्तिरुच्चैः । सुप्रापः प्रायशोऽसिञ्जिनवदननिधिर्बुद्धतत्वैः सुतत्त्वै- स्तत्त्वार्थ सत्त्वरं वस्त्वरयतु स गुरुर्बोद्धुमध्यामरूपम् ॥ ११ ॥ अर्थ-भाग्यहीन पुरुषोने दुःखे करीने प्राप्त थाय एवो, मध्यभागमां रहेला श्रेष्ठ दांतरूपी मणिओने धारण करनारो, जेनी उपरथी ओठरूपी मुद्रा दूर थइ छे एवो, जेनी प्राप्ति सेंकडो संकटोने शमाववाने समर्थ छे. अने आ जगत्मां घjकरीने जेमणे तत्त्वने जाण्युं छे एवा सारा तत्त्वज्ञ साधुपुरुषोने सुखपूर्वक प्राप्त थनारो, एवो तीर्थकरना मुखरूपी म्होटो ·(६८) , निधि-निधान, बहुस्पष्ट एवा जीवादिना स्वरूपनो बोध थवाने तमने सत्त्वर उत्साहवाळा करो. किम्-शु. स्यात्-होय. अतिमुग्धाः अत्यन्त बिम्बम् मण्डल. सत्कलङ्कम् कलंकवाळु. भोळी. पद्मवन्धोः सूर्यन. तदपि न-ते पण नहीं. वध्वः स्त्रीओ. न-नहीं. विकलम्-रहित. मूर्ध्नि शिखर उपर. हि कारणके. लाञ्छनेन-कलंकवडे. अद्रिभर्तुः मेरुना. दहनमहा-दाह उत्पन्न एतत्-आ. यत-जे. करावनारा तेजवाळू. एवम् एप्रमाणे. अजितलपनम् भगवा- तत्-ते. दृष्टा-जोइने. मनाक्-जरी पण. द्वेष्टबलस्य इन्द्रनी. न-नहीं. प्रमुदितहृदयाः प्रसन्न इदम् आ. मनवाळी. तत्-ते. इन्दो चन्द्रनुं. तर्कयन्ते-तर्क करे छे, एनः पापने. तहि त्यारे. विकल्प करेछे. तृणेदु-नाश करो, हणो. नूनुं मुख. वा-तमारा. किं विम्बं पद्मबन्धोर्न हि दहनमहस्तन्मनाग्नेदमिन्दो- स्तर्हि स्यात्सत्कलङ्कं तदपि न विकलं लाञ्च्छनेनैतदेवम् । दृष्ट्वा द्वेष्टर्बलस्य प्रमुदितहृदयास्तकेयन्तेऽतिमुग्धा वध्वो मू_द्रिभर्तुर्यदजितलपनं वस्तदेनस्तृणेडु ॥ १२ ॥ अर्थ—मेरुपर्वतना शिखर उपर इन्द्रनी, प्रसन्न अंतःकरणवाळी अने अत्यन्त मुग्ध एवी स्त्रीओ भगवान्ना जे मुखने जोइने एवा विकल्प करे छे के आ शुं सूर्यनुं मण्डल हशे ? ना. कारणके सूर्यमण्डल तो दाह उत्पन्न करावनारा तेजवाळु छे अने आ तो लेशमात्र पण दाहात्मक तेजबाळू नथी, त्यारे चन्द्रमण्डल हशे ? ना. ते पण नहीं, कारणके चन्द्रमण्डल कलंक वाळु छे अने आ कलंक रहितछे. आ प्रमाणे जे मुखने जोइने इन्द्रनी स्त्रीओ तर्क वितर्क करेछे ते तीर्थपतिनुं मुख तमारां पाप हणो. अर्थात् तमारा पापनो नाश करो. .

·(. ६९ ) , । योछे एवाः . मान्ये-पूज्य एवा. नो उज्जवलयश फेला- पापात्-पापथी. मा-नहीं..... त्रपापात्-शरम पमाड अन्येन-बीजाए. भ्रूलता भवांरूपी लता. एवां शरमावे एवां... कारिकरी शकाओ. अरालतारा वांकी की. अव्यात्-रक्षण करो... खडक्-पोतानी दृष्टि. कीवाळी-कुटिल कनी. पालन करो. अशुभतरा अत्यंत दुष्ट. निकावाळी. अव्यापत-उपद्व रहित. अत्र-अहीं (आमुख उपर) रक्षा रक्षण करनारी, आस्यम्-मुख.. इति-एप्रमाणे. अरक्षा-जेने कोइना रक्ष- तत्-ते. कृष्णातिकृष्णा-काळा णनी अपेक्षा नथी एवी. अमरणगुरोः भगवान् मां काली (कृष्णादप्य- अलिनी इव-भमरीना तीर्थकरन. तिकृष्णा) जेवी. वः तमारं. चक्रे करी. इति एटला माटे. सदन्तम्-दंतपंक्तिस- चक्रे-समूहमां. अवहितविधिना-साव- हित. दिशाम्-दिशाओना. धान एवा ब्रह्माए. सदन्तम्-सारा अंतभा- यत्सिततरयशसिजे- यत्र-जे मुखने विषे. गवाळु. मान्ये मान्येन कारि खगशुभतरात्रेतिकृष्णातिकृष्णा चक्रे चक्रे दिशां यत्सिततरयशसि भूलतारालतारा । रक्षौरक्षालिनीवेत्यवहितविधिना यत्र पापापापा- दव्यांदव्यापदास्यं तदमरणगुरोर्वः सदन्तं सदन्तम् ॥ १३ ॥ अर्थ-पूज्य अने दिशाओना समूहमां जेनो उज्वल यश फेलायो छे एवा जे मुखनी उपर कोइनी कुटिल कीकीओवाळी अने अत्यंत मूंडी एवी दृष्टि न पडे अर्थात् जे मुखने कोइनी नजर न लागे एटला माटे, सावधान एवा ब्रह्माए, जेने कोइना रक्षणनी अपेक्षा नथी एवी रक्षा ( रक्षण करनारो मंत्र होय एवी ) जाणे न होय एवी जे मुख उपर, काळामां काळी भमरीना जेवी भ्रूलता (भमरो) करी छे ते उपद्रव विनानु, सारा अन्त भागवाळु, अने उत्तम दन्तपंक्तिवाळु भगवान्नुं मुख, शरम उत्पन्न करावे एवां पापथी तमाएं रक्षणकरो. १ यत् गच्छत् सिततरं यशो यस्य , तस्मिन् यत्सिततरयशसि. २ अराला कुटिला तारा कनीनिका यस्यां सा अरालतारा. ३ न विद्यते अन्या रक्षा यस्याः सा अरक्षा. ४त्रपां लज्जा आपयति प्रापयति तस्मात् पापात्..५ अव्यापत्-निरुपद्रवम्. , , ·तत्-ते. (७०) ( तात्पर्य-भगवान्ना नेत्र ऊपर भमरीना जेवी अत्यन्त काळी भमरो जोइने कवि कल्पना करे छ के जाणे भगवान्ना रमणीय मुखने कोइनी भूडी नजर न लागे एटला माटे समय सूचक ब्रह्माए ए मुखनी उपर आ ते शुं रक्षा मूकी हो एवी जे मुख उपर भमरो शोभे छे ते प्रभुनु मुख, जेथी लोकोमा लाज लागे एवां पापथी तमारं रक्षण करो.) वक्षसि वक्षःस्थलमां हृ- | अभिलषितविभवावा-याचकौघा याचकोनो दयमां. तिता इच्छेला ऐश्व समूह. आधोक्षजे वासुदेवना यनी प्राप्ति थवाथी. कृष्णना. कल्पयन्ति कल्पना क- वक्रम्-मुख. श्री लक्ष्मी. रेछे. वैतरागं-वीतराग-भग- परिवसति-रहे छे. साक्षात्-प्रत्यक्ष. वान संबंधीनु. भगवा- सदा-हमेशां. लक्ष्मी लक्ष्मी. ननु. इति प्रसिद्धिम्-ए वा- | इह अही. गुरुगद्गहनध्वंसनात् तने. आस्ते-रहे छे. म्होटा राजरोगोनो वृथार्थाम् असत्य, जुठी. अनवरतम्-निरन्तर. नाश करवाथी. अत्यर्थम् अत्यंत. इति-ए प्रमाणे. वा-तमने. भावयन्तः-विचारता. यदर्शने जेना दर्शनमां. धिनोतु प्रसन्न करो. वक्षस्याधोक्षजे श्रीः परिवसति सदेति प्रसिद्धिं वृथार्था- मत्यर्थ भावयन्तोऽभिलषितविभवावाप्तितः कल्पयन्ति । साक्षालक्ष्मीरिहास्तेऽनवरतमिति यद्दर्शने याचकौघा- स्तद्वक्र वैतरागं गुरुगदगहनध्वंसनाद्वो धिनोतु ॥ १४ ॥ अर्थ-जे मुखना दर्शनवडे इच्छेला ऐश्वर्यनी प्राप्ति थवाथी याच- कोनो समूह एवी कल्पना करे छ के-कृष्णना वक्षःस्थलमा निरन्तर लक्ष्मी रहे छे ए वात केवळ असत्य छे, लक्ष्मी तो आ मुखमां ज हमेशां साक्षात् रहे छे, आ प्रमाणे याचकोने जे मुखना दर्शनथी कल्पना थाय छे ते भगवान् तीर्थकरनुं मुख, म्होटा राजरोगोनो नाश करवाथी तमने प्रसन्न करो. (तात्पर्य भगवान्ना मुखनुं दर्शन थवाथी याचकोनी अभिलाषाओ परिपूर्ण थाय छे, तेथी ते एवो विचार करे छे के-लक्ष्मी निरन्तर कृष्णना हृदयमा रहे छे ए वात खोटीछे. कारणके जो त्यां रहेती होय तो, भगवान्नुं मुख जोवाथी अमने इच्छेला वैभव शी रीते मळे ? माटे लक्ष्मी प्रभुना मुखमां ज रहे छे. जे मुखने जोइने ·अथवा सघन शान्त. प्रसन्न करनार अथवा प्रसन्न करनार. नक्षत्रवडे युक्त. याचको हावी कल्पना करे छे ते मुख तमारा मोटा विषम व्याधिओनो नाश करो अने तेम करीने तमने प्रसन्न करो.) श्रीमत्-शोभावाळ. स्वातिरक्ता-सारी गति- आचरन् अपि आचरतां पौरन्दरम्-इन्द्रसंबंधी. मां आसक्त छतां पण. दृग्नलिनघनवनम्-नेत्र स्वातिनामना नक्षत्रमा अचण्ड:-उग्र नहीं ते कमळरूपी आसक्त. वनने. बुधप्री-बुध-पंडितोने चण्डांशोः-सूर्यमुं. वानम् करमाएलं,म्लान. कर्म-काम, क्रिया. अपि-पण. बुधनामना ग्रहने धर्माधिपलपनविधु अन्यदीप्ति-अपूर्वदीप्ति- धर्मना अधिपति भग- स्वाभि:-पोतानां. वालं. या-जे. वान्ना मुखरूपी चन्द्र प्रत्यक्षत्वेक्षणेन साक्षात् वान्तमारा. दीधितीभिः किरणो- दर्शनवडे. वडे. विरुद्धम् निंदवा योग्य श्रवणपरिकरः-कानवडे कुरुते-करेछे. जे होय तेने. युक्त अथवा श्रवण इतितराम्-सारीरीते स-ते. ( अतिशयेन) वध्यात्-हणो, नाशकरो. श्रीमत्पौरन्दरं दृग्नलिनधनवनं वानमप्यन्यदीप्ति प्रत्यक्षत्वेक्षणेन श्रवणपरिकरः स्वातिरक्तो बुधप्रीः। खाभिर्यो दीधितीभिः कुरुत इतितरामाचरन्नप्यचण्ड- श्चण्डांशोः कर्म धर्माधिपलपनविधुर्वो विरुद्धं स वध्यात् ॥१५॥ अर्थ-श्रवणपरिकरः-श्रवणनक्षत्रनी साथे संबंधवाळा, स्वाति- रक्तः-खाति नामना नक्षत्रमा आसक्त, अने बुधनी:-बुध नामना ग्रहने प्रसन्न करनारा एवा चन्द्रना जेवो, श्रवणपरिकरः-कानना संबंधवाळो अर्थात् जेमां कान छे एवो, स्वातिरक्तः-सारी गतिवाळाने विषे आसक्त अने बुधग्रीः-पंडितोने प्रसन्न करनार एवो, धर्मना अधिपति भगवान् तीर्थकरना मुखरूपी चन्द्र, इन्द्रनां करमाएला नेत्ररूपी कमळोना सघन १ श्रवणौ कौँ परिकरः परिवारो यस्य सः, श्रवण नक्षत्रं परिकरो यस्य स वा श्रवणप. रिकरः. २ शोभना आतिर्गतिर्यस्य सः तस्मिन् रक्तः, अथवा स्वाति नक्षत्रे रक्तः वा स्वात्यां शोभनगत्यां रक्तः स्वातिरक्तः. ३ बुधान् प्रीणयति वा बुधं (बुधवार) प्रीणयतीति बुधप्रीः , .

·(७२) । वनने, साक्षात् दर्शन करतामां पोतानां किरणोवडे शोभावार्छ अने अपूर्व दीप्तिवाळु करे छे ए प्रमाणे ( कमलोने दीप्तिमान् करवा रूपी ) सारी रीते सूर्यनुं काम करवा छतां जे शान्त छे ते प्रभुना मुखरूपी चन्द्र तमारूं जे कंइ निंदवायोग्य होय तेनो नाश करो. ( तात्पर्य-कमळोने प्रसन्न (प्रफुल्लित) करवां ए सूर्यनुं काम छे, पण भगवा- नूनो मुखरूपी चन्द्र, इन्द्रनां नेत्र रूपी कमळोने प्रफुल्लित करीने ते काम करे छे तो पण सूर्य, चण्डांशु-एटले उग्र किरणोवाळो छ अने आ मुखचन्द्र अचण्ड-शीतल छे. ए प्रमाणे सूर्यनुं काम करतां छतां जे शीतलछे ते प्रभुनो मुखरूपीचन्द्र, तमाएं जे निन्द्य होय तेनो नाश करो.) सद्वाणम्जेमा सारो पक्षिओनी. विषमगते विपमगति- शब्द छे एवं अथवा राज्यापूर्णम् पंक्तिवडे वाळा, अथवा खराव बाण नामनां वृक्षवि परिपूर्ण. परिणामवाळा. शेष जेमांछे ते. सदन्तच्छदलसदलि- आगसा-पापना. सालकान्तम्=केशवडे कम्जेमां सारा ओठ अतीव-बहु. सहित-अथवा अने. ललाटछे एवं गुर्वीम् म्होटी. नामनां वृक्षोवडे रम अथवा सारी पांखो- उन्मूल्यात्-उन्मूलनकरो णीय. वाळा भमराओ जेमां नाशकरो. शिशिरघनतरच्छाय- छे एq. मन्मथानुन्मथितमुनि- म्-संतापशमावनारी काननम् वन. गणप्रष्टकण्ठस्थल- जेनी शोभाछे एवं अ- वा=( इव) जाणे जेवु. स्थम् कामदेवथी · नहीं थवा जेमा अत्यन्त आननम्-मुख. पीडाएला मुनिवृन्दना शीतळ छायाछे एवं. भगवान् अन्तर्-अंदरना भागमा. संतप्तिम्-संतापने. तीर्थकरना कण्ठ उपर द्विजानां दंतनी अथवा सप्तसप्तेः-सूर्यना. रहेलं. साल वान्तमारा. अग्रगण्य सद्भाणं सालकान्तं शिशिरधनतरच्छायमन्तर्द्विजानां राज्यापूर्ण सदन्तच्छदलसदलिकं काननं वाननं वः । संतप्तिं सप्तसप्तेरिख विषमंगतेरागसोऽतीव गुर्वी- मुन्मूल्यान्मन्मथानुन्मथितमुनिगणप्रष्ठकण्ठस्थलस्थम् ॥ १६ ॥ अर्थ-जेमां बाणनामनां वृक्षविशेष छे एवं, साल नामनां वृक्षवडे रमणीय, अत्यंत शीतळ छाया वाळू, अंदरना भागमां पक्षिओना समूह - ·(७३) वडे परिपूर्ण व्याप्त, अने जेमा सारी पांखोवाळा भ्रमरो छे एवं वन जेम (ग्रीष्म कालने लीधे ) विषमगतिवाळा सूर्यनो ताप शमावेछे. तेम जेमां सारा शब्द भरेला छे एवं, केशसहित, परितापनो नाशकरे एवी शीतळ शोभावाळु, दंतपंक्तिवडे परिपूर्ण व्याप्त, अने जेमा सारा ओठ अने ललाट छे एवं, कामदेवथी नहि पीडाएला मुनिवृन्दना अग्रगण्य भगवान् तीर्थपतिना कण्ठ ऊपर रहेलं मुख, विषम परिणामवाळा तमारा पापना मोटा संतापनो नाश करो. (तात्पर्य-कानन-वन, जेम सूर्यना तापनो नाश करेछे तेम भगवान्नु आनन-मुख तमारा पापना संतापनो नाश करो. आ श्लोकमांसद्बाणसालकान्तम् शिशिरधनतरच्छायम्, अन्तर् द्विजानां राज्यापूर्णम् , सदन्तच्छदलस- दलिकम् . ए विशेषणो भगवान्ना मुखने अने वनने बेयने लागेछे. तेना जे भिन्न भिन्न अर्थ थायछे ते ऊपर दर्शाव्याछे.) यद्यपि-जोके. सर्वदा-निरन्तर. चित्रातिचण्डत्रासा- अन्तर्-अंदर. उाम-पृथ्वीमा. त्-विचित्र अने अत्यंत न-नहीं. बहिरपि बाहेर पण. क्रूर जेनोवास छे एवा. दत्ते-आपछे. निरतः रहेला. संसारतः संसारथी. स्थितिम्-स्थान. पूर्वपृक्तेः-पूर्वना संबं- अयम्-आ. धथी. मृतिजनननुदमरण अमद: मदविनानो. इतीव-एटला माटे जाणे. अने जन्मनो नाश क- न: अमने. तथापि-तो पण. लग्नः-चोट्योछे, लाग्योछे, रनारा तीर्थपतिनुं. गरीयसि-म्होटा-श्रेष्ठ. त्रायतां रक्षण करो. एष:आ. सेव्यः सेववायोग्य. अधरवरमणौ ओठरू- व:-तमारं. भव्यत्वात् योग्य हो- पी श्रेष्ठ मणिने विपे. तत्-ते. वाथी. यत्र-जे मुखमां. आस्यम्मुख. द्राक्-शीघ्र. यद्यप्यन्तन दत्ते स्थितिमयममदो नस्तथाप्येष सेव्यो भव्यत्वात्सर्वदोव्या बहिरपि निरतः पूर्वपृक्तेरितीव । लग्नो रागो गरीयस्यधरवरमणौ यत्र चित्रातिचण्ड- त्रासात्संसारतो द्राङ्मृतिजनननुदस्वायतां वस्तदास्यम् ॥१७॥ - जि. १० ·(७४) मुखना ओठ अर्थ-निर्मद एवा आ भगवान् जो के अंतरमा स्थान आपता नथी, तथापि पृथिवीमा एज योग्य होवाथी; बाहेर रहीने पण आपणे पूर्वना संबंधने लीधे निरंतर सेववायोग्य छे. एम धारीने जाणे जे मुखमांना उत्तम ओठरूपी श्रेष्ठ मणिने विषे, राग-अरुणता अथवा कविनो मानसविकार चोट्योछे-रह्योछे ते जन्ममरणनो नाश करनारा तीर्थपतिनुं मुख, तमाएं विचित्र अने अत्यंतक्रूर त्रासवाळा संसारथी रक्षण करो. (तात्पर्य भगवान्नुं हृदय रागरहित छे अने ओठ राग (रताश ) वाळा छे ते उपर कवि कल्पना करे छे के-जाणे रागे एम धायुके आ प्रभु आपणने पोताना हृदयमां रहेवा देता नथी, पण पूर्वना संबंधने लीधे अने ए एवा योग्य होवाथी, आपणे तो आखी पृथ्वीमां सर्वदा ए ज सेववा योग्य छे. माटे बाहेर रहिने पण एमर्नु सेवन कर. आम धारीने ए राग भगवान्ना मुखना ओठमां जइने रह्यो, जे उपर ए राग रह्यो छे ते प्रभुनुं मुख, तमने, क्रूर अने विचित्र त्रास आपनारा संसारथी बचावो. अर्थात् जेमतुं हृदय वीतराग-स्नेहरहित छे अने ओठ सराग-रताश- वाळा छे ते तीर्थपतिनुं मुख दुःखकारक संसारथी तमारुं रक्षण करो. दैवात् दैवयोगथी. अथवा जेनी बाजुए मालिन्ययोगेऽपि-कलं रक्तवर्ण छे एवो. युगलम्-युग्म-जोडं. कनो अथवा मलिन- भवति-थायछे. तारयोः बे कीकीओमुं. तानो संबंध थया छतां स-ते. लोचनान्तर-नेत्रने विपे. लभते पामेछे. यत्र-जे मुखने विपे. अतिचपलतया बहुभूरिशोभाम् धणी शो- एवम् एप्रमाणे. चञ्चलताथी. भाने. राजते-शोभेछे. या-जे. सुवृत्ता-सारां आचरण- तत्-ते. अवदातानुयात-शु- वाळो अथवा सारो मुखम्-मुख. दुहृदयवाळाओना सं गोळ. उपशमयतु-शमावो- बंधवाळो. स्थैर्यमः स्थिरताने. नाशकरो. पार्श्वस्थारक्तवर्णः-जे- लब्ध्वा-पामीने. आर्हतम् अर्हत् संबंधिर्नु ना सहवासमां प्रेमाळ समाधौ-ध्यानने विषे. गर्हितम्-पापने. ब्राह्मणादि वर्ण छे एवो, ब्रुवत् इव-कहेतुं होय वा तमारा. दैवान्मालिन्ययोगेऽप्यतिचपलतया योऽवदातानुयातः पार्श्वस्थारक्तवर्णो भवति स लभते भूरिशोभा सुवृत्तः। एम. पण. -

·(७५)
स्थैर्य लब्ध्वा समाधौ ब्रुवदिव युगलं तारयोर्लोचनान्त-
- यत्रैवं राजते तन्मुखमुपशमयत्वाहतं गर्हितं वः ॥ १८ ॥
अर्थ-दैवयोगथी कलंकनो अथवा मलिनतानो संबंध थया छतां
पण जेने शुद्ध हृदयवाळाओनो संबंध छे, अने जेना सहवासमां प्रेम-
वाळा ब्राह्मण विगेरे छे, ते सारा आचरणवाळो होइने घणी शोभा
पामेछे. ए प्रमाणे जे मुखमांना नेत्रनी कीकीओर्नु युग्म समाधिमां
स्थिरता पामीने जाणे कहेतुं न होय एम शोभे छे. ते तीर्थपतिनुं मुख
तमारा पापने शमावो.
(तात्पर्य-उज्ज्वल, खूणाना भागमां रताशवाळी अने सारा आकारनां जेमां
नेत्र छ ए, भगवान्नुं मुख तमारां पापनो नाश करो. आ आशयने कविए उपर कहीं
एवी युक्तिथी गोठव्यो छे. अवदातानुयातः, पार्श्वस्थारक्तवर्णः, अने सुवृत्तः ए
त्रण विशेषणो नेत्रने अने कोइ पण सामान्य प्रसंगने बंध वेसतां छे. नेत्र, काळां,
अने चपळ होयछे. पण समाधिमा ते स्थिर, खूणाना भागमा रातां, अने उज्ज्वल
जणायछे ते उपर कविए आ कल्पना करी छे.
बाहुश्रुत्यम्-बहुश्रुतप-
नारो.
द्राधिमाणम् अतिशय
णाने.
इति-एप्रमाणे.
दीर्घताने.
द्धद्भिः धारण करनारा- अवितथम् सत्य. यदीयम्-जेमर्नु
ओए.
इव-पेठे.
योगीशस्य योगिओना
बहुधवलगुण बहु नि- तत्-ते. .
स्वामी तीर्थपतिनुं.
मल गुणवाळो.
कर्तुम् करवाने.
आननम्-मुख.
संगता संगतिवाळो. आलक्ष्यते-जणायछे.
तत्-ते.
गीयते-कहेवायछे. अक्षणो नेत्रनुं. शकलयतु-खंडन करो.
यत्-जे.
कर्णाभ्योपसर्पि-का-कलाम अंशने, भागने.
स्यात् होय.
ननी.पाले जनालं. काश्मलीम्पापना.
अर्थानर्थदर्शी विवेकी, द्वितयम्-युग्स. हेलया-लीलामात्रमा
सार अने असारने जो- उपवहत्-धारण करतुं. व-तमारा.
बाहुश्रुत्यं दधद्भिर्बहुधवलगुणः संगतो गीयते य-
स्थादर्थानर्थदर्शीत्यवितथमिव तत्कर्तुमालक्ष्यतेऽक्षणोः।
कर्णाभ्योपसर्पि द्वितयमुपवहद्राघिमाणं यदीयं
योगीशस्याननं तच्छकलयतु कलां काश्मली हेलया वः॥१९॥

·(७६) अर्थ-बहुश्रुतपणाने धारण करनाराओनी साथे बहु निर्मल गुण- वाळो (पुरुष ) जो संगति करे तो ते सार अने असारने जाणनारो विवेकी कहेवाय छे, ए वातने जाणे सत्य करवाने, अत्यंत दीर्घताने धारण करतुं जे मुखमांना नेत्रनुं युग्म, काननी पासे जतुं होय एम जणायछे ते योगीओना स्वामी तीर्थपतिनुं मुख, तमारा पापना भागनो लीलामात्रमा नाश करो. तात्पर्य भगवान्नां नेत्रनुं युग्म कर्णपर्यन्त दीर्घ अने अत्यंत उज्ज्वल छे ते उपर कवि कल्पना करे छे के-बहुश्रुत एटले जेणे घj सांभळयु छे एवा घणी वा. तोने अथवा बहु विषयोने सांभळीने बहुश्रुत थएला पुरुषनी साथे, निर्मल गुणवाळो पुरुष जो मित्रता करे तो ते विवेकी ( सारासारने जाणनारो) थाय छे. आ वातने अनुभवथी साची करवाने माटे ज जाणे भगवान्नां नेत्रनुं युग्म, कर्णनी समीप गयु होय एम जणायछे, कारणके कर्ण (कान ) बहुश्रुतपणाने धारण करनारा छे, वहु सांभळ- नारा छे, अने नेत्र बहु उज्ज्वल छे. एटले बहु उज्ज्वल नेत्र, उपरनी वात सिद्ध करवाने कर्णने बहुश्रुत धारीने तेनी पासे गयां छे. अर्थात् उज्ज्वल अने कर्णपर्यन्त पहोचेलां दीर्घ नेत्रवाळू भगवानूनुं मुख तमारा पापना अंशनुं सहज खंडन करो.) राजीव कमळ. क्षीयमाणः क्षीणथतो. शब्दथी, गुभारवथी. त्वं-तुं. त्वमपि-तुं पण. यत्-जे मुख. निजा-पोतानी शो- किल-नक्की. वक्ति-कहेछे. भावडे. मया-मारी साथे. इव-जाणे, जयसि-जय पामेछे. स्पर्धसे स्पर्धा करेछे. व्यक्तम्-स्पष्ट. बहुरजः धणा परागवाडं सार्धम् साथे. अक्तान्लेपाएलाओने. अथवा घणा रजोगुण- एवम् एप्रमाणे. स्नपयतु-स्नान करावो. वाळु. सद्गन्धश्वासलुब्ध%3D रजसाधूळवडे. रजोगु- सत्-छतां. सारा गंधवाला श्वासमां णवडे. कथम् केम. लोभाएला. वा-तमने, कथ्यताम्-कहे. भ्रमदलिपटलप्रोच्छल- तत्-ते. माम् मने. द्राणतः=भमता भ्रम- अर्हन्मुखानम् तीर्थंक- ऋक्षेश-चन्द्र. रसमूहना रनुं मुखकमळ. उछळता राजीव त्वं निजा जयसि बहुरजः सत्कथं कथ्यतां मा- • मृक्षेश क्षीयमाणस्त्वमपि किल मया स्पर्धसे सार्धमेवम् ।

·( ७७ ) , सद्गन्धश्वासलुब्धभ्रमदलिपटलपोच्छलद्राणतो य- द्वक्तीव व्यक्तमक्तानपयतु रजसा वस्तदहन्मुखाब्जम् ॥२०॥ अर्थ–सारा गंधवाळा श्वासथी लोभाएलां भमतां भमराओनां टोळांना शब्दद्वारा जे तीर्थपतिनुं मुखकमल कहेछे के-हे कमळ ! तुं बहुरजः- घणी धूळवाडं अथवा घणा परागवाळु छे ते छतां तारी शोभावडे तुं मने शी रीते जीतेछ कहे ? अने हे चन्द्र ! तुं पण क्षीणता पाम्या करे छे ते छतां म्हारी साथे शी रीते स्पर्धा ( हरीफाइ ) करे छे ? आ प्रमाणे जे मुखकमळ, कमळने अने चन्द्रने कहेछे अर्थात् बहु मकरन्दवाळा कमळ करतां अने चन्द्र करतां जे मुख विशेष रम्य छे ते प्रभुतुं मुखकमळ रजोगुणवडे अथवा धूळवडे लेपाएला तमने स्नान करावो-शुद्ध करो. यत्सौम्यत्वात् जे मु. प्रकाशित करी छे एवो. [ मृडविकटजटाजूटरौ- खनी सुन्दरताथी. कृशतनुः दुर्बल, जेर्नु द्राटवीम्-शंकरना स्वकीयाम्-पोतानी. शुष्क शरीर छे एवो. जटाजूटरूपी भयंकर क्षरदमृतरसाम्जेमां- अविशत्-पेठो, गयो. वनमां. थी अमृतनो रस टप- स्वश्रिया-पोतानी लक्ष्मी- व तमने. क्या करेछे एवी. ने. सौम्यताम् प्रशांतताने, अन्तद्धिमिच्छु: संता- अच्छिन्नवाञ्छम् य- सुंदरताने. डवाने इच्छतो. न्यूनवृत्तिम्-ओछी, स-ते. सुषमम्-उत्तम. बीडत्वात्-शरमाएलो इतमृतेः जेर्नु मरण नष्ट व्यालोक्य जोइने, होवाथी, लजवाएलो थयुं छे एवा तीर्थपतिनुं. आलोकिताशा जेणे होवाथी. आननम्-मुख. दिशाओ जोइ छे एवो, इव-जाणे. तत्-ते. अथवा जेणे दिशाओने इन्दुः चन्द्र. मनोहृत् मनोहर. यत्सौम्यत्वात् स्वकीयां क्षरदमृतरसां सौम्यतां न्यूनवृत्ति व्यालोक्यालोकिताशः कृशतनुरविशत्स्वश्रियोऽन्तचिमिच्छुः । स वीडत्वादिवेन्दुर्मुडविकटजटाजूटरौद्राटवीं वो यच्छत्वच्छिन्नवाञ्च्छं सुपममितमृतेराननं तन्मनोहृत् ॥२१॥ यच्छतु-आपो. थेच्छ. थोडी, न्यून.

·(७८ ) अर्थ-जेमांथी अमृतनो रस टपक्या करे छे एची पोतानी सुंदरताने, जे मुखनी सुंदरता करता ओली ( थोडी ) जोइने जेणे दिशाओर्नु निरीक्षण करवा मांड्यु छ एवो अथवा दिशाओने प्रकाशित करनारो, दुर्बळ, अने पोतानी लक्ष्मीने शरमथी संताडबाने इच्छतो ने चन्द्र, जाणे शंकरना जटाजूटरूपी भयंकर वनमां पेटोछे, ते गृत्युने जीतनारा तीर्थपतिनुं मुख, तमने मन- हरण करे एवं जे कंइ उत्तम होय ते यथेच्छ आपो. (तात्पर्य-जेम कोइ बलवान् मनुष्यथी जीताएलो पुन्य दुर्बळ यः बहने पोतानी जे कंइ पूंजी होय ते संताठी दे, अने पछी चोतरफ दृष्टि करीने कर गमन पडवाथी अरण्यमा चाल्यो जाय, तेम भगवान्ना जे मुसनी रमणीयता करता पोतानी रमणीयता न्यून जोइने दुर्घळ थइ गएलो चन्द्र पण चारे दिशायो तरफ अष्ट्रिारीने शंकरनी जटाना जूटरूपी भयंकर जंगलमां जाणे जतो रायो होय एम लागछे ते गुना, तमने जे कंइ प्रिय अने आकर्षक लागतुं होय ते यथेच्छ आपो.) लावण्यार्णःप्रपूर्णम् भमतां सवांरूपी जेमां नसरोवरनी पेटे. सुंदरतारूपी जलवडे तरश छे एवं, अथवा तरसा वेगवडे. परिपूर्ण. अथवा सुंदर- भमतां भवांना जेचा मानसस्य-मनना. तावाला जलवडे परि- जेमा तरङ्ग छे एवं. आतनोति-विस्तारेछे, पूर्ण. त्रिदशमुनिगणासेव करेछे. चलगनिमिषम्-चंच नीयम् देव अने मुनि- महत्तिम् परितोपने. लनेत्ररूपी जेमां मत्स्य ओना समूहने सेववा- वीक्षितम्-जोवाएलुं. छे एवं, अथवा चपळ योग्य. यत्-जे. नेत्र जेवां जेमां मत्स्य प्रसन्नम्-निर्मल. अथवा तत्-ते. आनन्दवाळ. अरिविहतये शत्रुनो राजहंसोपजीव्यम् सच्छसम्जेमा सारा नाशकरवा माटे. राजाओरूपी सोने शंख (कपाळy एक सेववायोग्य, अथवा अस्थि) छे एवं, अ- थवा जेमा शंख बना- शमीशास्यम्=तपस्वि- राजहंसोने सेववा- वनारा जीवविशेष के ओना स्वामी तीर्थप- योग्य. एवं. भ्राम्ययुग्मभङ्गम् मानसाढे सर इव-मा- अस्तु हो. लावण्याण प्रपूर्ण चलगनिमिपं राजहंसोपजीव्यं भ्राम्यद्भूयुग्मभङ्गं त्रिदशमुनिगणासेवनीयं प्रसन्नम् । छे एवं. चा-तमास. तिर्नु मुख.

·, (७९) सच्छवं मानसात सर इव तरसा मानसस्यातनोति प्रहत्ति वीक्षितं यत्तदरिविहतये वः शमीशास्यमस्तु ॥ २२ ॥ अर्थ-जेम मानसरोवर, सुंदर जलवडे परिपूर्ण, नेत्रना जेवां चपळ मत्स्यवाळ, राजहंसोने सेववालायक, भ्रूयुग्म (बे भवां) ना जेवा जेमां तरंग छे एवं, देव अने मुनिओना समूहने सेववायोग्य, निर्मल, अने शंखने बनावनारा जेमां जीवछे एवं छे. तेम भगवान्नुं जे मुख, सुन्द- रतारूपी जलवडे परिपूर्ण, चञ्चल नेत्ररूपी जेमां मत्स्य छे एवं, राजाओ- रूपी हंसोने आराधना करवा योग्य, कटाक्षयुक्त भ्रूयुग्मरूपी तरंगोवाळु, देव अने मुनिओना समुदायने सेववा लायक, आनन्दवाळु अने शंख- युक्त ( कपाळमांनुं एक अस्थि ) होइ वेगवडे मनने जोता वारमां परितोष (संतोष ) आपेछे, ते तपखिओना खामी तीर्थपतिनुं मुख, तमारा शत्रुओना नाशने माटे हो. अर्थात् मानसरोवर जेम जोता वारमा मनने आनन्द आपेछे, तेम मानसरोवरना जेवु भगवान्नुं जे मुख, जोता- मात्रमा मनने संतुष्ट करे छे ते मुख तमारा शत्रुओनो नाश करो. ( आ श्लोकमां भगवान्ना मुखनां अने मानसरोवरनां समान विशेषणो छे तेना ज्यां जेवा योग्य छे तेवा अर्थ उपर दर्शाव्या छे. सेवां कर्तुम् सेवा कर लेवानी इच्छाने लीधे कुण्डले बे कुण्डलो. वाने. गभराएला. गण्डलग्ने गण्डस्थळ उ- किम् एतौ झुं आवेला इति-एप्रमाणे. पर शोभतां. (बे). मनसि-मनमां. यत्-जे. मिहिरहिमरुची-सूर्य सतां सत्पुरुषोना. सत्कर्णापिनद्धे-सारा शेमुषी-बुद्धि. कर्ण उपर धारण करेलां. पार्श्वयोः कपोलनी बेबा- प्रादुरस्ति उत्पन्न थायछे. नयतु आप्तकरावो. जुओने विषे. निर्वर्ण्य जोइने. शिवपदम-मोक्ष. एतत्-आ. आकीर्णदीप्तिप्रतिहत- तत्-ते. आत्तखश्रीलिप्साकु तमसी-विस्तृतप्रभा- मुनीन्द्राननम् जिनेन्द्र- लाइौ ग्रहण करेली वडे जेणे अंधकारनो पोतानी शोभाने पाठी नाश कर्योछे एवां.. व:-तमने. अने चन्द्र . . नुं मुख.

·(८०) सेवां कर्तुं किमेतौ मिहिरहिमरुची पार्श्वयोरेतदात्त- स्वश्रीलिप्साकुलाङ्गाविति मनसि सतां शेमुपी ग्रादुरस्ति । निर्वाकीर्णदीप्तिप्रतिहततमसी कुण्डले गण्डलग्ने यत्सत्कर्णापिनद्धे नयतु शिवपदं तन्मुनीन्द्राननं वः ।। २३ ॥ अर्थ-पोतानी लेइ लीधेली शोभाने पाछी लेवानी इच्छाथी गभ- रायला आते शुं सूर्य अने चन्द्र, कपोलनी चे बाजुओनी सेवा करवाने आव्याछे ? एवी विस्तृत प्रभावडे अंधकारनो नाश करनारां, गण्डस्थल उपर शोभतां, अने जे मुखमांना सारा कर्ण उपर धारण करेलां कुण्डलोने जोइने, सत्पुरुषोना मनमा बुद्धि उत्पन्न थायछे. ते मुनीन्द्रनुं मुख, तमने मोक्ष प्राप्त करावो. ( तात्पर्य-भगवान्ना कानमां धारण करेलां तेजस्वी वे कुण्डलोने जोइने, सज्जनोना मनमां एवी कल्पना थायछे के-जाणे भगवान्ना मुखे सूर्य अने चन्द्रनी दीप्तिरूपी लक्ष्मी खूचावी लीधी ते पाछी लेवानी लालसाथी कुण्डलनुं रूप धारण करीने आते सूर्य अने चन्द्र ए मुखनी सेवा करवा सारु वे वाजुओए आव्या हशे के शुं ? आ प्रमाणे जेमना कर्णनां कुण्डलोने जोइने साधु पुरुषोने कल्पना थायछे, एवा कुण्ड- लवाला कर्ण जे मुखमां छे ते मुनीन्द्रनुं मुख तमने मोक्षसुख प्राप्त करावो.) अम्लानम्-विकसित. जेमा छे एवं. इन्द्रे. मौलिमालोल्ललितक- अमलकलालाञ्छनम्- शैलराजे-मेरुने विपे. पिलरुग्धूलिलुब्धा- पूर्णचन्द्र जेवू जेमां कलंक छे एवं. प्रह्लन्ना-प्रसन्न थएली. लिजालम्-मुकुटमां- यत्-जे मुखने. लीलया-सुखपूर्वक. नी पुष्पमाळाओमाथी विलोक्य-जोइने. व तसारा. उडती भूखरी धूळ लेखाली देवोनी पंक्ति. दलयतु नाश करो. (पराग) थी लोभाए- लालिता-लाड कलिलम्-पापने. ला भमराओनो समूह लोलहक-चञ्चलदृष्टि- जेमा छे एवं. अलं-अत्यंत. वाळू. व्यालोल-चञ्चल. प्रबलबलकुलोन्मूलि- तत्-ते. अराल-वांका-कुटिल. ना=बलवान् दैत्योना जिनास्यम्-तीर्थंकरर्नु कालालकम-काळा केश समूहनो नाश करनारा मुख. अम्लानं मौलिमालोल्ललितकपिलरुग्धूलिलुब्धालिजालं व्यालोलारालकालालकममलकलालाञ्च्छनं यद्विलोक्य । लडा- वेली.

·, , (८१) लेखाली लालितालं प्रबलबलकुलोन्मूलिना शैलराजे प्रहन्ना लीलया वो दलयतु कलिलं लोलहक्तजिनासम् ॥२४॥ अर्थ-विकसित-प्रसन्न, मुकुटमांनी पुष्पनी माळाओमांथी नीक- ळता परागमां लोभाएला भमराओनो समूह जेमा छे एवा, चञ्चल, कुटिल अने काळा केशथी युक्त, अने तेथी सकलंक पूर्णिमाना चन्द्र जेवा जे मुखने मेरु पर्वत उपर जोइने, बळवान् दैत्य समुदायनो नाश करनारा इन्द्रे अत्यंत लाड लडावेली देवोनी पंक्ति, प्रसन्न थइ गइ छे ते चञ्चळ दृष्टिवाळु तीर्थकरचें मुख, लीलामात्रमा तमारा पापनो नाश करो. यद्वत्-जेम. गोत्राख्य कर्मनो. इतीव-एप्रमाणे जाणे. नासत्ययुक्त अश्विनी- हन्ता-नाश करनार. अहसत-हसतुं हतुं. कुमार नामना वे देवो- वलभित्-बल . नामना सत्सितैः सारा हास्य- थी युक्त अथवा अस- दैत्यनो नाश करनार वडे. त्ययुक्त नहीं-सत्ययुक्त. अथवा बल एटले संन- यत्-जे. हनाख्य कर्मनो नाश सुरवरदयिताख्याति- करनार. तत्-ते. मान्-अप्सराओमां अहमपि हुँ पण. प्रसिद्ध. त्वत्समानम्-तारी पेठे. द्वन्द्वानि-उपद्वोने. तथैव-तेमज. विद्वद्वरगुरुवदनम्-ग- पवित्रा वजनुं रक्षण क- तस्मात् तेथी. रनार अथवा शुद्ध. दवलेपम् अहंपणाने, सुप्रसन्नं बहु प्रसन्नता- गोभृद्गोत्रस्य-पर्वतोना अभिमानने. वाळु. कुलनो अथवा वाणीने जहिहि-त्यज, छोडीदे. पिनष्टु-दूर करो, क्षीण धारण करनार अने हरिम् इन्द्रने. करो, दळी नाखो. यद्वन्नासत्ययुक्तः सुरवरदयिताख्यातिमांस्त्वं पवित्रो गोभूगोत्रस्य हन्ता बलभिदहमपि त्वत्समानं तथैव । तसादविलेपं जहिहि हरिमितीवाहसत्सस्मितैर्य- त्तद्वो इंन्द्वानि विद्वद्वरगुरुवदनं सुप्रसन्नं पिनष्टु ॥ २५ ॥ १ पविं वज्रं त्रायते स पवित्रः शुद्धो वा. २ गौः पृथिवी तां विभ्रति इति गोभृतस्तेषां गोत्रस्य गोभृद्गोत्रस्य, पर्वतवंशस्य अथवा गौर्वाणी तां विभतींति गोभृत् गोत्राख्यः कर्मणश्च. ३ बलं दानवं भिनत्तीति बलभित् संनहनाख्यं कर्म वा. ४ द्वन्द्वानि सकलोपद्रवान्. वः-तमारा. णधरोना गुरुनु मुख. जि. ११ ·(८२) अर्थ-भगवान्नुं जे मुख, मंद हास्यवडे इन्द्रनुं उपहास करेछे के हे इन्द्र! जेम तुं नासत्ययुक्त:-अश्विनीकुमार नामना बे देवोथी युक्त छे, देवांगनाओने विषे प्रसिद्ध छे, पवित्र:-वज्रनुं रक्षण करनार छे, गोभू- गोत्रस्य हन्ता-पृथ्वीने धारण करनारा पर्वतोना कुलनो नाश करनारो छे, अने बलभित्-बलनामना दैत्यनो हणनार छे. तेम हुं पण नासत्ययुक्त:- सत्ययुक्त छु, सुरांगनाओने विषे सुप्रसिद्ध, पवित्र-शुद्ध, गोभृत्-वाणीने धारण करनार, गोत्रस्य हन्ता-गोत्राख्य कर्मनो नाश करनार, अने बलभित्-संनहनाख्य कर्मने भेदनारछ. एटले जे विशेषणविशिष्ट तुं छे ते ज विशेषणविशिष्ट हुं पण छ माटे गर्वनो त्याग कर, अहंपणुं न करीश. आ प्रमाणे जे मुख इन्द्रनुं उपहास करेछे ते गणधरोना गुरुर्नु सुप्रसन्न मुख, तमारा उपद्रवोनो नाश करो. ॥ इति श्रीजम्बूकविविरचिते जिनशतके जिनमुखवर्णनं नाम तृतीयः परिच्छेदः॥

·॥ जिनवाग्वर्णनम् ॥ . ब्राह्मी-वाणी. र्ण शोभेछे एवी. दिवसपतेः सूर्यनां. ब्रह्माधिभर्तुः परमपद- अवनरुचिखचिता भानुसीमानम्-किर- ना स्वामीनी. रक्षण करवानी प्रीति- णोनी मर्यादाने. कृतरतिा जेणे प्रीति वाळी. अथवा वनरु-उच्चैः अत्यंत. चिखचिता वननी करावी छे एची. शोभावडे भरेली. उल्लंघ्य ओळंगीने असकृत्-वारंवार. चारुचामीकराने सुं- अलंघनीया-उलंघी श- वैवुधानाम् देवसमू- दर सुवर्णना पर्वतनी काय नहीं एवी. हनी. मेरुनी. बृहत् म्होटा. विशुद्ध्या-निर्मलतावडे. अवमवने-पापना वनमा. गुर्वी म्होटी. वा-(इव) जाणे. वन्यवतीयताम् दावा- भास्वत्सुवर्णा जेमां रोचमाना दीपती. नळनी पेठे आचरण सारा अक्षरो छे एवी, दिवि देवलोकमां, अथवा करो. अथवा जेनी उपर सुव आकाशमां. व-तमारा. चूला-शिखर. ब्राह्मी ब्रह्माधिभर्तुः कृतरतिरसकृद्वैवुधानां विशुद्ध्या गुर्वी भास्वत्सुवर्णावनरुचिखचिता चारुचामीकराद्रेः। चूडा वा रोचमाना दिवि दिवसपतेर्भानुसीमानमुच्चै- रुल्लङ्घन्यालङ्घनीया बृहदवमवने वन्यवह्नीयतां वः ॥१॥ अर्थ-शुद्धतावडे देवोना समूहने जेणे वारंवार प्रीति उत्पन्न करावी छे एवी, म्होटी, जेमां सुवर्ण शोभे छे एवी, वननी शोभावड़े व्याप्त, अने कोइथी उलंघी शकाय नहीं एवी, सुन्दर सुवर्णना पर्वतनी ( मेरुनी) चूडा ( शिखर ) जेम सूर्यनां किरणोनी सीमार्नु उलंघन करीने आका- शमां शोभे छे, तेम शुद्धतावडे देवोना समुदायने जेणे प्रीति करावी छे एवी, गौरववाळी, सारा अक्षरोवडे शोभती, रक्षण करवानी रुचिवाळी, ·, (८४) अने कोइथी उलंघी शकाय नहीं एवी परमपदना स्वामीनी सूर्यनां किर- णोनी मर्यादाने उलंधीने खर्गलोकमां शोभती वाणी, तमारा मोटा पापना वननो नाश करवा दावानळ जेवी थाओ, अर्थात् मेरुना शिखर जेवी प्रभुनी वाणी तमारां पापनो नाश करो. इन्द्रः इन्द्रोए. धुतदिति-खंडनविना, अनणीयः म्होटुं. विद्राणनिद्रम्-जेमां अखंडित. जैनीगौ भगवानूनी निद्रा जती रही छे दितिजैः-दैत्योए. वाणी. एवी रीते, आदरपूर्वक. साधुभिः साधुओए. गौरवम् गुरुपj. श्रितविधि-विधिना आ- साधितार्थम् अर्थग्रहण- श्रयपूर्वक. पूर्वक. वा-तमारु. विबुधैः देवोए. गन्धर्वःगंधर्वलोकोए. अतनुभुवनकुटीकोट- रान्तः म्होटा भुवन- सार्थक-अर्थसहित. गीतगर्भम्-मध्यमां गा- ऋक्षनाथैः कुबेरोए.. नपूर्वक. रूपी कुटी-ओरडीना सिद्धैः सिद्धोए. कृतकरमुकुलैः जेमणे रंध्रना मध्यमां, अर्थात् साध्यार्थसिद्ध्यै हाथ जोड्या छे एवा. त्रिलोकमां. अर्थनी सिद्धिने माटे. श्रूयमाणा सांभळेली. करोतु-करो. इन्द्रैर्विद्राणनिद्रं श्रितिविधि विबुधैः सार्थक ऋक्षनाथैः सिद्धैः साध्यार्थसिद्ध्यै धुतदिति दितिजैः साधुभिः साधितार्थम् । गन्धर्वैर्गीतगर्भ कृतकरमुकुलैः श्रूयमाणानणीयो जैनी गौगौरवं वोऽतनु वनकुटीकोटरान्तः करोतु ॥२॥ अर्थ जे वाणीने इन्द्रोए आदरपूर्वक, देवोए विधिना आश्रयपूर्वक, एटले विधिपूर्वक, कुबेरोए अर्थसहीत, सिद्धोए साध्य अर्थनी सिद्धीने माटे, दानवोए अखंडित, साधुओए अर्थ ग्रहणपूर्वक अने जेमणे हाथ जोड्या छे एवा गन्धर्वोए मध्यभागमां गानपूर्वक सांभळेली ते तीर्थपतिनी वाणी, म्होटा भुवनरूपी गृहना मध्यभागमा अर्थात् त्रिलोकमां तमारु घणु गौरव करो. '-साध्य- , १ धुता दितिः खण्डनं यत्र तत्तथा धुतदिति अखण्डितं यथा स्यात्तथा।

·पाम्यां छे एवा. तनू शरीरने. (८५) या-जे. नीरागमानैः पाणीनी विहितशुभफलालङ्क- मन्दारैः देववृक्षोचडे, प्राप्तिवडे-जेसना प्राण ताकरेलां सारां फलो- अथवा जेमनो शत्रुस. छे एवा, अथवा जेमनां वडे शोभती. मूह मंद थइ गयो छे राग अने मान नाश आरामलेखातुल्याउ- एवाओए. अशोकै आसोपालवनां पवनराजीना जेवी, ब- वृक्षोवडे, अथवा शोक-उपचिता वृद्धि पामेली. कल्याणमाल्यैः-सुख- गीचाना जेवी. सततम्-निरन्तर. रहित पुरुषोए. भारती-वाणी. प्रविकचसुमनःशोभि- रूपी पुष्पोवडे. तै प्रफुल्लित पुष्पोवडे वैतरागी भगवान् संबं- बहुभिः घणां. शोभतां, अथवा प्रसन्न धिनी भगवान् तीर्थ- इह-आ लोकमां. अंतःकरणवडे शोभतां. करनी. भिक्षुवृक्षः भिक्षुओरूपी स्वच्छाया-सारी छाया भूपयतु-शणगारो. वृक्षोवडे, अथवा उत्तम एटले शोभावाळी. आशु-शीघ्र-सत्त्वर. मुनिओवडे. छिन्नतापा-तापनो नाश सा-ते. तुङ्गै ऊंचा. करनारी. वान्तमारा. या मन्दारैरैशोकैः प्रविकचसुमनःशोभितैर्भिक्षुवृक्ष- स्तुङ्गैनीरागमानैः सततमुपचिता भारती वैतरागी । स्वच्छायाच्छिन्नतापा विहितशुभफलालङ्कृतारामलेखा- तुल्या कल्याणमाल्यैर्बहुभिरिह तनूभूषयत्वाशु सा वः ॥३॥ अर्थ-ऊंचां, पाणीनी प्राप्तिवडे जेमना प्राण छे एवां अर्थात् पाणी- वडे जीवनारां, अने प्रफुल्लित पुष्पोवडे शोभतां मन्दार, अने अशोक नामनां वृक्षोवडे निरन्तर वृद्धिपामेली, पोतानी छायावडे तापनो नाश करनारी, अने सारां फळोवडे अलंकृत एवी उपवनराजी ( बगीचाओ )- ना जेवी भगवान् वीतरागनी वाणी, कल्याणरूपी घणां पुष्पोवडे तमारा शरीरने सत्त्वर शणगारो. . १ मन्दं आरं अरिसमूहो येषां ते तैः मन्दारैः २ न विद्यते शोको येषां ते तैः अशोकैः ३ नीरस्य जलस्य आगमेन आनाः प्राणाः येषां ते तैः, अथवा निर्गतौ रागमानौ येभ्यस्ते तैनीरागमानैः ·(८६) (तात्पर्य-जेम आरामलेखा ( वगीचाओ ) तुंगैः- ऊंचा, नीरागमानैः- पाणीनी प्राप्तिवडे जेमना प्राण छ एवां, एटले पाणीवडे जीवनारां, अने प्रविकचतु- मनःशोभितः- प्रफुल्लितपुप्पोवडे शोभतां मन्दार अने अशोक नामनां वृक्षोवडे निरन्तर वृद्धि पामेली होय छे तेम प्रभुनी जे वाणी पण तुझै- ऊंचां, नीरागमानैः- जेमना राग अने मान गया छे एवा, प्रविकचसुमनःशोभितेः- प्रसन्न अन्तःकरण- वडे शोभता, सन्दारैः- जेमनो कामक्रोधादि शत्रुसमूह मन्द थइ गयो छे एवा अने अशोकैः- शोकविनाना भिक्षुवृक्षः उत्तम मुनिओवडे निरन्तर बृद्धि पामेली, सारी छायावाळी, कर्मजनित तापनो नाश करनारी, अने सारा फळवडे अलंकृत छ ते वाणी कल्याणरूपी घणां पुष्पोवडे तमारा शरीरने सत्त्वर शणगारो. ). यूथै समूहोए. त:-वनना स्थानमा निर्भया भयविनानी. या-जे. जवाथी. भ्रष्टवन्धा-बन्धनरहित. संयतानाम्-तपस्विओ- संश्रितत्वात् आश्रय साधीयोधीधन. = ना-अथवा-बंधाएला करेलो होवाथी. उत्तमबुद्धिरूपी धननी ओना. इति एटला माटे. सुदृढनियमनात् सारा- इह-आ लोकमां. अतिसमधिकताम् दृढ बंधनथी. कारागारानुकारा- अत्यंतविशेपता. मोक्षम्-मोक्षने, मुक्तिने. केदखानानाजेवी. सा-ते. आकांक्षमाणैः इच्छता. अपि पण, क्रियात्-करो. गुप्तः संताएला. अघनतरतमा अज्ञानर- सिद्धगी: जिनेन्द्रनी संसृति-संसार. हित, अथवा अंधकार- वाणी. अटव्याश्रयणगमन रहित. संपत्तिनी. वा-तमारा. यूथैर्या संयतानां सुदृढनियमनान्मोक्षमाकाङ्क्षमाणे- गुप्तः संमृत्यटव्याश्रयणगमनतः संश्रितत्वादितीह । कारागारानुकाराप्यघनतरतमा निर्भया भ्रष्टवन्धा साधीयोधीधनर्द्धरतिसमधिकतां सा क्रियात्सिद्धगीर्वः ॥४॥ अर्थ- सारा दृढ बन्धनमांथी मुक्तिनी इच्छा राखनारा, अने संसार- रूपी वनमां स्थिति करवा जवाथी संताएला एवा तपखिओना समूहोए आश्रय करेलो होवाथी केदखानाना जेवी छतां पण अंधकाररहित, निर्भय, अने बन्धनविनानी एवी जे जिनेन्द्रनी वाणी ते तमारी उत्तम बुद्धिरूपी धननी संपत्तिनी अत्यन्त अधिकता करो.

·(८७) (तात्पर्य-मोक्षने इच्छनारा, अने संसारथी संताएला अर्थात् संसारनो त्याग करवाने अभिलाषा राखनारा तपखिपुरुपोना समूहे सेवेली, ज्ञानयुक्त, निर्भय अने वन्धनरहित एवी जिनपतिनी वाणी तमारी सद्बुद्धिरूपी समृद्धिनी विशेषता करो). . , संसारोदन्वदंभसि तले-लोभरूपी सर्प स्वरूपवाळी. संसाररूपी समुन्द्रना वडे विपमतळवाळा. | निर्व्याजमुनक्की, सत्य. जळमां. मजता-वूडता. नाव्यते-नौकानी पेठे आ- अमितिमृतिमहोर्मि-जन्तुराशीन्प्रतिप्रा चरेछे. णि-मृत्युरूपी अनंत णिओना समूहप्रति. या जे. म्होटा तरंगवाळा. अप्रान्तप्रथिम्नि-मर्या- यतिपतिगदिता-जिन- अगण्योद्भवौर्वद्युद्धी दारहित विस्तारवाळा. पतिनी कहेली. मे उत्पत्तिरूप अगणि- स्मरमकरवतिकामदे- सा-ते. त वडवानलनी दीप्ति वरूपी मगरवाळा. हतात्-हणो. वडे भयंकर. ब्राह्मी-वाणी. वान्तमारा. लोभकुम्भीनसविषम- अजिह्मस्वरूपा-सरळ- | द्विषन्तम्-शत्रुने. - संसारोदनवदम्भस्समितिमृतिमहोर्मिण्यगण्योद्भवौर्व- शुद्धीमे लोभकुम्भीनसविषमतले मज्जतो जन्तुराशीन् । प्रत्यप्रान्तप्रथिम्नि सरमकरवति ब्रायजिह्मस्वरूपा निर्व्याज नाव्यते या यतिपतिगदिता सा हताद्वो द्विषन्तम् ॥५॥ अर्थ-मृत्युरूपी अनंत म्होटा तरंगवाळा, असंख्य जीवोनी उत्पत्ति- रूपी वडवानलनी ज्वालावडे भयंकर, लोभरूपी सर्पवडे विषमतळवाळा, अत्यन्त विस्तारवाळा अने जेमां कामदेवरूपी मगर छे एवा संसाररूपी समुद्रमा बूडतां प्राणिओने माटे जे सरळ खरूपवाळी जिनपतिए कहेली वाणी, अवश्य नौकारूप छे ते वाणी, तमारा शत्रुने हणो, अर्थात् भगवाने कहेली जे वाणी संसारसमुद्रमा बूडतां प्राणिओने तारवाने नौकारूप छे ते वाणी तमारा शत्रुनो नाश करो. १ नौरिवाचरतीति नाव्यते.

·(८८) . गम. न-नथी. तदपि ते पण. आकय॑ते संभळायचे. अभीष्टम् प्रिय. भो-अरे. कर्णरन्धैः कर्णरूपी छि- विष्टपान्तः-जगत्मा. रक्षत-बचावो. दोवडे. प्रति-तरफ. अक्षुद्रभावामउदार भा-सा-ते. चरमचरम् स्थावर जं. ववाळा, सारा परिणा- श्रीयोगीन्द्रगी-जिने- मवाळा. प्राणिनम् माणिने. न्द्रनी वाणी. भद्रम्-सुख. वः तमालं. प्राणितव्यात्-जीवाड.भोक्तुम् भोगववाने. वाथी. विमुक्तयाम्-सिद्धिमा, प्रवलयतु-विशेप करो. अन्यद्वस्तु-बीजी वस्तु. । यदि-जो. वलम्बलने. इति अवेत्य-एम जा- मतिः बुद्धि. कालमल्लम-मृत्युरूपी णीने. इति आप्रमाणे. मल्लने. स्वम् इव-पोतानी पेठे. या जे. विजेतुम्-जीतवाने. नाभीष्टं विष्टपान्तः प्रति चरमचरं प्राणिनं प्राणितव्या- दन्यद्वस्त्वित्यवेत्य स्वमिव तदपि भो रक्षताक्षुद्रभावाः । भद्रं भोक्तुं विमुक्त्यां यदि मतिरिति याकर्ण्यते कर्णरन्धैः सा श्रीयोगीन्द्रगीर्वः प्रबलयतु बलं कालमल्लं विजेतुम् ॥ ६॥ अर्थ-हे उदार भाववाळा पुरुषो ! सिद्धिमां सुख भोगववानी जो बुद्धि होय तो जगत्मां स्थावर जंगम जीवोने बचाववा करतां वीजी कोइ वस्तु प्रिय नथी एम धारीने तेने पोताना जेवां जाणीने बचावो, तेमनुं रक्षण करो, आ प्रमाणे जे वाणी कर्णनां छिद्रोद्वारा संभळाय छे ते श्रीजिनेन्द्रनी वाणी,मृत्युरूपी मल्लनो पराभव करवाने तमारा बळने बधारो. द्रव्यादेशेन-दच्यादेश- (या-जे. उन्मोचयन्ती-मुक्त क- रावती. नित्यम्-निरन्तर. प्रकटयति प्रकट करेछे. चेतोभूप्रच्युतिम्-का- यत्-जे. नयद्वन्द्वतःबे नयथी. इतरत-बीजु. मनो विनाश. अपि-पण. द्विप्रकारम् चे प्रकारे. तत्-ते. कुमाह-कुतर्क. सुमतियतिपुरोगस्य पर्ययादेशतः पर्ययादे- उपग्रहास्यप्रपतित सारी बुद्धिवाळा साधु- शथी. ओना अग्रगण्यनी. अस्मिन् आ (जगतमां) डेला. सा-ते. वस्तु-पदार्थ. तनुभृत्स्तोमम् मनुष्यो- वाक्-वाणी. एवं-एप्रमाणे. ना समुदायने. विधेयात्=करो , वडे. एकमेव-एकज. वान्तमारा. पिशाचना मुखमां प- ·(८९) द्रव्यादेशेन नित्यं यदितरदपि तत्पर्ययादेशतोऽस्मि- न्वस्त्वैवं यैकमेव प्रकटयति नयद्वन्द्वतो द्विप्रकारम् । कुग्राहोग्रग्रहास्यप्रपतिततनुभृत्स्तोममुन्मोचयन्ती चेतोभूप्रच्युतिं वः सुमतियतिपुरोगस्य सा वाग्विधेयात् ॥ ७॥ अर्थ-आ जगत्मां कुतकरूपी पिशाचना मुखमां पडेला मनुष्योना समुदायने मुक्त करावनारी जे वाणी द्रव्यादेशवडे जे वस्तु नित्य छे तेज वस्तु पर्यायादेशवडे अनित्य छे एम नयद्वन्द्वथी एकज वस्तुने बे प्रकारे प्रकट करेछे ते सद्बुद्धिवाळा साधुओना अग्रगण्य जिनपतिनी वाणी तमारा कामनो नाश करो. (तात्पर्य-माटीना पिंडथी लेइने वनेला मृण्मय दरेक घाट द्रव्यनी अपेक्षा- ए नित्य छे, माटे द्रव्यादेशवडे अथवा द्रव्यास्तिक नयवडे ते नित्य छे. अने पर्यायादेश- वडे अथवा पर्यायास्तिक नयवडे तेज घाट अनित्य छ जेमके घटनो नाश थवाथी कपाल (घडाना वे भाग) थयां, कपालनो नाश थवाथी ठिंकरां थयां, एम पूर्वपर्यायनो नाश थतां इतर पर्यायनो प्रादुर्भाव थायछे. एक वस्तु घटखरूपे हती ते नाश थई अने कपालखरूपे उत्पन्न थई, एम सर्वत्र द्रव्यपर्यायना भेदथी एकज वस्तु छे. द्रव्य- विना पर्याय नथी अने पर्यायविना द्रव्य नथी. कोइ पण प्रकारनो आकार ते द्रव्य, अने ते आकारनो नाश थतां तेनुं अन्यरूपे परिणाम पाम ते पर्याय, माटे द्रव्यास्तिक नयथी अने पर्यायास्तिक नयथी एकज वस्तुने नित्य अने अनित्य एम वे प्रकारे जे वाणी प्रकट करेछे, अने कुतर्करूपी पिशाचना मुखमां पडेलां प्राणिओनो उद्धार करेछे ते जिनेन्द्रनी वाणी तमारा कामविकारनो नाश करो.) १ नययुग्मं नयद्वन्द्वम्-द्रव्यास्तिकनयः पर्यायास्तिकनयश्च तस्मान्नयद्वन्द्वात्-एवमित्यनेन प्रकारेण यन्मृदादि वस्तु द्रव्यादेशनयापेक्षया नित्यं तत्पर्ययादेशत इतरदनित्यम्... जि. १२ ·(९०) निर्दोषा-रात्रिरहित अथ- मोक्षदा मोक्ष आपनारी. स्खलितपरमतापि-बी- वा दोपरहित. अपि-पण. जामओए जेना मतने सन्निशीथा रात्रिसहित श्रुतयममहिमापि जेमां मान्यो नथी एदी अथवा अथवा निशीथ नामना यमनुं माहात्म्य प्रसि परमतनुं स्खलन कर- नारी छतां पण. ग्रंथविशेषयुक्त. द्वछे एवी अथवा जेमां अपि-पण. यम (नियम)नुं मा- उन्नता-उदयवाळी. हात्म्य छे एवी तो पण. सत्तमायां प्रधान एवी. अवितथरचना-सत्य र- चनावाळी. आरोग्यात् आरोपण उन्नता-उन्नतिवाळी अ- करो. सत्यहीना-सत्यथी रहित सा-ते. असत्कृतांता-जेमां कृ. पदव्यां-पदवीने विपे, सती-अहीना-परिपूर्ण तांत-यम नथी एवी मार्गमां. एवी. अथवा सत्कृतांता- प्रशमिपरिवृढव्राह्मी- नित्य-निरंतर. सारा सिद्धान्तवाळी. साधुओना स्वामीनी सहुप्तिः जेमा बंधन के द्विष्टार्था अर्थनो द्वेप कर- वाणी. एवी अथवा मन वचन नारी. अलम-अत्यन्त. अने शरीरना निरोध सार्थकापि अर्थथी युक्त वातमने. रूपी उत्तम गुप्तिवाळी. छतां पण. अविलम्बम्-शीघ्र ,तुरत. त्यंत नम्र. अथवा. -- निर्दोषा सन्निशीथाप्यवितथरचना सत्यहीनापि नित्यं सद्गुप्तिर्मोक्षदापि श्रुतयममहिमाप्युन्नतासत्कृतान्ता । द्विष्टार्थी सार्थकापि स्खलितपरमताप्युनतासत्तमाया- मारोप्यात्सा पदव्यां प्रशमिपरिवृढवायलं वोऽविलम्बम् ॥८॥ अर्थ-सनिशीथापि-रात्रिवडे युक्त छतां पण जे, निर्दोषा- रात्रिरहित छ, सत्यहीनापि अवितथरचना-सत्यरहित छतां पण जे सत्यरचनावाळी छे, नित्यं मोक्षदापि सद्गुप्ति:-निरंतर मुक्ति आप- . १ निशीथो ग्रंथविशेषः.२ सती शोभना अहीना च सत्यहीना.३ असन् अविद्यमानः कृतान्तो यमो यस्यां सा असत्कृतान्ता, अन्यत्र सत्कृतान्ता शोभनसिद्धान्ता. ४ द्विष्टोऽथों द्रव्यादि- र्यया सा द्विष्टार्था. ५ स्खलितं परैर्मतं शासनं यस्याः सा स्खलितपरमता, अन्यत्र स्ख- लितानि परेपां मतानि यया सा स्खलितपरमता.

·(९१) . नारी छतां पण बंधनयुक्त छे, श्रुतयममहिमापि उन्नता असत्कृतान्ता- जेमा यमनो महिमा प्रसिद्ध छे एवी छतां पण जे उन्नतिवाळी अने यमथी रहित छे, सार्थकापि द्विष्टार्था-अर्थवाळी छतां पण अर्थनो द्वेष करनारी छे, स्खलितपरमतापि -उन्नता- -अने जेना. मतने बीजा- ओए मान्यो नथी एवी छतां पण उदयवाळी छे एवी साधुओना खामी जिनपतिनी वाणी तमारूं प्रधान मार्गमां सत्त्वर आरोपण करो. (तात्पर्य-आ श्लोकमां .शब्दच्छलथी. भगवानूनी वाणीमा विरोध दर्शा- व्यो छे, ए विरोधपूर्वक अर्थ उपर ख्यो छे. विरोधना परिहारपूर्वक. वास्तविक अर्थ आप्रमाणे छ के-भगवानूनी जे वाणी दोषरहित छे, निशीथ नामना ग्रंथथी युक्त छ, सत्यरचनावाळी छे, सुंदर छे, परिपूर्ण छ, निरंतर मन वचन अने कांयाना निरोध- रूपी उत्तम गुप्तिवाळी छे, मोक्ष आपनारी छे, नियमनुं माहात्म्य जेमां सांभळवामां आवे एवी छे, उन्नतिवाळी अथवा अत्यंत नम्रतावाळी छे, सारा सिद्धांतोथी भरेली छे, यतिओने निष्परिग्रहपणानो बोध आपनारी होवाथी द्रव्यनो द्वेष करनारी छे, अर्थ- वाळी छे, अन्यना मतनुं स्खलन करनारी छे अने उदयवाळी, छे, ते प्रभुनी वाणी तमारुं सत्त्वर प्रधान पदवीने विषे आरोपण करो.) •- नाशम्-नाशने. सत्या-साची. स्तूयमाना-स्तुति करा- गौ-वाणी. संति-आनताङ्गे-प्रणा एली. वा (इव) जाणे पेठे.. म कर्य छते. अयमाना-पामनारी. गौगाय. तनुमति प्राणिनेविषे. वामपङ्के मिथ्यादृष्टिरूप भविका कल्याणी. नाशङ्कितार्थी शंकित कादवां. सर्वदा सर्व आपनारी. अर्थवाळी नहीं. मुनिपलपनभूः-मुनि- सर्वदा-हमेशां. भवतु हो. ओना पतिना मुखमां- आगस्तान-पापना वि. कविशत: सेंकडो कवि- स्तारने विषे. ओए. थी उत्पन्न थएली. अस्तानेकशर्मणि जेना- पूरिताशा मनोरथ पूर्ण वा-तमारा. वढे अनेक सुखनो नाश करनारी. सदावासदावा-मोक्षने अरिताशा शत्रुतानो आपनारा ज्ञान विगे- विनिपतिते-पढचे छते. नाश करनारी. रेनुं रक्षण करनारी. . थयो छे एवा. - ·, (९२) सत्या सत्यानताङ्गे तनुमति भविका सर्वदा सर्वदार्ग- स्तानेऽस्तानेकशर्मण्यपि विनिपतिते स्तूयमानायमाना। नाशं ना शंकितार्था भवतु कविशतैः पूरिताशारिताशा गौर्वा गौर्वामपङ्के मुनिपलपनभूवः सदावासदावा ॥९॥ अर्थ-जेनावडे अनेक सुखनो नाश थयो छे एवा पापना विस्ता- रमां पडेलो मनुष्य नम्र थए छते तेने निरंतर सर्व आपनारी, सत्ययुक्त, कल्याणी, सेंकडो कविओए जेनी स्तुति करी छे एवी, निःशंक अर्थवाळी, शत्रुतानो नाश करनारी, गायनी पेठे मिथ्यादृष्टिरूप कादवमां नाश पामनारी, अने मोक्षने आपनारा ज्ञानादिनुं रक्षण करनारी एवी मुनिओना पतिना मुखमांथी उत्पन्न थएली वाणी, तमारा मनोरथ पूर्ण करनारी हो. वाच:-वाणी. चोरयन्त्यः चोरी लेती. | चित्तभूध्वान्तचित्या वा-तमारी. रुचिम्-दीप्तिने. कामदेवरूपी अंधका- अर्चाम् पूजाने. अतिशुचया अतिनि रना समूहवडे. अचिन्त्याचलचरणरु- मल. सञ्चेतोम्भोजचक्रम् चेः आश्चर्यवाळी अने नीचवाक्तारकाणाम् सजनोना चित्तरूपी स्थिर एवी जेमना चर मिथ्यादृष्टिवाळाओनी कमलना वनने. णनी कान्ति छ एवा. वाणीरूपी ताराओनी. प्रचुररुचिचितम् अ. चूचुरन् मान चोरो, या-जे. त्यंत दीप्तिवडे भरेलु. चोरशो नहीं. चण्डा प्रचंड. कुर्वते करेछे. अचिराय-सत्वर. चण्डवोंरुच इव-सू- चित्रचाराः-विचित्र प. अत्युच्चैः अत्यन्त यनी कान्तिना जेवी. रिणामवाळी, अथवा ता:-ते (वाणी). निचितम्-भरेलुं व्याप्त. विचित्र गतिवाळी. वाचो वोऽर्चामचिन्त्याचलचरणरुचेश्यूचुरन्मा-चिराया- त्युच्चैस्ताश्चोरयन्त्यो रुचिमतिशुचयो नीचवाक्तारकाणाम् । याश्चण्डाश्चण्डव!रुच इव निचितं चित्तभूध्वान्तचित्या सचेतोम्भोजचक्रं प्रचुररुचिचितं कुर्वते चित्रचाराः ॥ १० ॥ १ सर्वं ददातीति सर्वदा. २ आगस्ताने-पापविस्तारे, ( आगः पापस्तस्य ताने विस्तारे आगस्ताने) ३ अयमाना गच्छन्ती. ४ अरितां शत्रुतां श्यतीति सा अरिताशा. ५ सदावासो मोक्षस्तं ददति ते ज्ञानादयस्तान अवति. सा. सदावासदावा.. ..

·(९३) मुखमांथी. अर्थ-जे वाणी, मिथ्यादृष्टिवाळाओनी वाणीरूपी ताराओनी दीप्तिने सत्त्वर चोरी लेछे, अने जे वाणी, कामदेवरूपी अंधकारना समूह- वडे भरेला सज्जनोना चित्तरूपी कमळना बनने अत्यंत दीप्तिवाळू करेछे ते अत्यंत पवित्र, उग्र अने विचित्र परिणामवाळी, स्थिर अने आश्चर्य- वाळी जेमना चरणनी कान्ति छ एवा प्रभुनी वाणी, तमारी पूजाने चोर- शो नहीं. अर्थात् जे वाणी, मिथ्यादृष्टिवाळाओनी वाणीना तेजनो नाश करेछे अने सज्जनोना चित्तमां कामविकार उत्पन्न थवा देती नथी ते प्रभुनी परमपवित्र वाणी तमने सर्वत्र पूज्यता प्राप्त करावो. श्रोतृन्-सांभळनाराओने. थायछे.) विभिन्नान्-भिन्न भिन्न. वृन्दारकादीन-देव वि- वचः वचन. खैः खैः-पोतपोताना. गेरेने. अर्हन्मुखात्-जिनेन्द्रना चणः अक्षरोवडे, अथवा प्रणिहितकरणान् सा- शुक्ल विगेरे रंगवडे. वधान इन्द्रियोवाळा. निर्गतं सत्-निकळेलु सुवर्णम्-सारा अक्षरो. आदात्-आदरथी. एg वाळु अथवा सारा रंग- वाळु. देशनायाम् धर्मोपदेश तेषां तेओनी, तेमनी. वखते. भापाविशेषैः खास भा- यत्-जे. संसदि-सभामां. पावडे, जेनी जे भाषा अनुगुणयतात्-अनुकूल करो. आसाद्य प्राप्त थइने. होय ते भापामां. सद्यः शीघ्र. विषं इव जलनी पेठे. खश्रुती-पोताना' श्रव- णमां. परिणमति-पर्यायान्त विषदात् मेघमांथी. तत्-ते. रने पामेछ. (जेवा भूविभागान्-पृथ्वीना मन:-मनने. श्रोता तेवी भापामां प्रदेशोने. श्रोतृवृन्दारकादीन्प्रणिहितकरणानादराद्देशनायां संसद्यासाद्य सद्यः परिणमति वचोऽर्हन्मुखान्निर्गतं सत् । तेषां भापाविशेषैर्विषमिव विषदाद्भूविभागान्विभिन्ना- न्स्वैः स्वैर्वणः सुवर्ण यदनुगुणयतात्स्वश्रुतौ तन्मनो वः ॥११॥ अर्थ-जेम मेघमांथी नीकळेलु सारा उज्ज्वल रंगवाळु जळ, पृथ्वीना भिन्नभिन्न प्रदेशोने पामीने तेते प्रदेशोना रंगवडे परिणाम पामेछे. अर्थात् जेवा रंगनी पृथ्वीमां पडेछे तेवा रंगनु थायछे. तेम . धर्मोपदेश वखते वन्तमारा.

·ते ना जेवी. (९४) सभामां, सावधान इन्द्रियोवाळा, देवादि श्रोताओने आदरपूर्वक प्राप्त थइने, भगवान्ना मुखमांथी नीकळेलु सारा अक्षरोवाळं जे वचन, देव विगेरे श्रोताओनी पोतपोतानी भाषामां पर्यायान्तर पामेछे ते वचन, तमारा मनने पोताना श्रवणमां अनुकूल करो. ( तात्पर्य भगवान् सभामां देशना आपे छे ते वखते देव विगेरे जे श्रोता- ओ छे ते श्रोताओ समजे एवी भाषामां भगवानूनुं जे वचन संभळाय छ अर्थात् श्रो- तानी जे भाषा होय छे ते भाषामा जे वचन थइने श्रोताओना समजवामां आवे छे ते भगवान्नुं वचन, शास्त्र सांभळवामां तमारा मनने अनुकूल करो.) या-जे. ललितपदगतिः-रम- महदपि-मोटा छतां पण, वारिक्षीरयो-जळ अने णीय पदनी स्थितिवा- क्षुद्रपक्षद्रुमाणाम्-श- दूधनी. की रमणीय गमन- त्रुपक्षरूपी वृक्षोना. वाळी. वा-( इव) पेठे. वृन्दम्-समूहने. प्रकृतिपुरुषयोः कर्म रामरामेव-मनोहर स्त्री- वृन्दारकादीश्वरसभ- अने जीवना. रम्या-रमणीय सरसीभूषणा-देव लिष्टयो-एकठा मळेला. सा-ते. विगेरे अने चक्रवर्ति त्रोटयन्ती-तोडनारी. वातमारा. विगेरेनी सभारूपी स- संबन्धम्-संबंधने-संयो- शुक्लाभदेहा-उज्ज्वल श- रसीने शोभाडनारी. रीरवाली. निर्विवन्धम् अस्खलित. दहतु-बाळो. जिनस्य-तीर्थकरनी. या वारिक्षीरयोर्वा प्रकृतिपुरुषयोः श्लिष्टयोस्रोटयन्ती संबन्धं निर्विवन्धं ललितपदगती रामरामेव रम्या । सा वः शुक्लाभदेहा दहतु महदपि क्षुद्रपक्षह्रमाणां वृन्दं वृन्दारकादीश्वरसभसरसीभूषणा वाग्जिनस्य ॥ १२ ॥ अर्थ-जळ अने दूधनी पेठे मिश्र थइगएला कर्म अने जीवना संबं- धने अस्खलित रीते तोडी नाखती, अने रमणीय गमनवाळी मनोहारिणी सुंदरीनी पेठे ललित चरणवाळी, अने उज्वल शरीरवाळी जे तीर्थ- करनी वाणी छे, ते देव विगेरे अने चक्रवर्ती विगैरेनी सभारूपी सरसीना शणगाररूप वाणी, तमारा शत्रुपक्षरूपी वृक्षोना समूहनुं दहन करो. अर्थात् तमारा शत्रुओनो नाश करो. गने वाक्-वाणी. .

·(९५) अथवा उत्तम सुदक्षः तत्-ते. गृभुत्वात् लंपटपणाथी. | चारुपः उत्तम पक्षवा- आप्तम् तीर्थंकर संबंधी तत्त्वगन्धाधिगमविष ळा, वचः-वचन. यतः तत्त्वरूपी गन्ध- पांखोवाळा. नी प्राप्ति जेनो वातमारा. सारा चतुरपुरु- विपय छे एवा. पोए. संपतद्भिः -आवता. यत्-जे वचन. क्लेशाश्लेषशोषोपशम- समुद्भिः हर्पवाळा. प्राप्य-पामीने. कृतिविधि-शना सद्भिः सारा. प्राप्यते प्राप्त करायछे. संबंधथी थता शोषने सद्धिा सज्जनोए. शम्-सुख. शमाववानी विधि. विरेफैः इव भमराओनी स्वरिनकरिमदाम्भोव- प्रति-तरफ. त्-स्वर्गना स्वामी इ. मधुररच जेमनो मधुर न्द्रना हाथीना मदज- अलंभूष्णु-समर्थः शब्द एवा. लनी पेठे. भूयात् हो. पेठे. छे गृक्षुत्वात्तत्त्वगन्धाधिगमविषयतः संपतद्भिः समुद्भिः सद्भिः सद्भिरेिफैरिव मधुररवैश्वारुपक्षैः सुदक्षैः । यत्प्राप्य प्राप्यते शं स्वरिनकरिमदाम्भोवदाप्तं वचो व- स्तत्तशाश्लेपशोपोपशमकृतिविधि प्रत्यलंभूष्णु भूयात् ॥ १३ ।। अर्थ-मधुर शब्दवाळा अने सारी पांखोवाळा भमराओ जेम इन्द्रना ऐरावत नामना हाथीना मदना जलने प्राप्त करीने सुख पामेछे तेम, जीव विगेरे तत्त्वरूपी गन्धनी प्राप्ति ते. जेनो विषय छे एवा लंपटप- णाथी अर्थात् जीवादि तत्त्वने जाणवानी लोलुपताथी आवेला, सहर्ष, मधु- रशब्दवाळा, उत्तम अभिप्रायरूपी पक्षवाळा, शाणा अने सारा सत्पुरुषो, तीर्थकरना जे वचनने प्राप्त करीने सुख पामेछे ते वचन, तमारा क्लेशना संबंधथी थता शोष-दाहने दूर करवानी विधिप्रति समर्थ थाओ. (तात्पर्य-भमराओ जेम ऐरावतना मदजळनी प्राप्ति थतां आनन्द पामे छ तेम तत्त्वजिज्ञासु सत्पुरुषो पण जे वचननी प्राप्ति थतां परम सुख पामें छे ते भग- वद्वचन, तमारा पापना परिचयथी थता परितापने दूर करवाने समर्थ हो.)

·(९६ ) नानावणैः नानाप्रकारना हृदि-हृदयमां. कडवा जेनां फळ छे अक्षरोवडे. अथवा वि- मुदम्-हर्षने. एवा दुष्कर्मरूपी शीत- विध प्रकारना रंगोवडे. अधिकम्-विशेष. टाट्यनो. विचित्रा=बहुरूपवाळी. संदधाना धारण करा- गौर वाणी. रुचिरगुणशतैः सेंकडो वनारी. द्राक्-शीघ्र. माधुर्यादि सुन्दर गुणो- ग्रहीतु-सांभळनारा संपर्कात्-संबंधथी. वडे अथवा सेंकडो रमणीय तन्तुओवडे. ओने अथवा ग्रहण क- कुर्वतीकरती. कल्पिता-रचेली. रनाराओने. श्रीसुखम्-संपत्तिनुं सुख. अनल्पशोभा घणी शो- शाटम् नाश. अतितनुतात्-अत्यंत भावाळी. वातमारा. करो. शुद्ध्याधिक्यात् अत्यंत सत्पटी इव-सारी सा- साते. निर्मलपणाथी. डीनी पेठे. जितोत्सेकमूतैः गर्वने महार्घा आदरणीय, उत्कटकटुकफलाका जितनारी जेमनी मूर्ति- अथवा बहु मूल्यवाळी. यशीतस्य-उन अने छ एवा तीर्थपतिनी. नानावणैर्विचित्रा रुचिरगुणशतैः कल्पितानल्पशोभा शुद्ध्याधिक्यान्महार्घा हृदि मुदमधिकं संदधाना ग्रहीतुः। शाटं वः सत्पटीवोत्कटकटुकफलाकार्यशीतस्य गौ - क्संपर्कात्कुर्वती श्रीसुखमतितनुतात्सा जितोत्सेकमूर्तेः॥१४ ॥ अर्थ-अनेक प्रकारना रंगवडे विचित्र, सेंकडो सारा तन्तुओना समू- हवडे बनावेली, अत्यंत शोभावाळी, अधिक शुद्ध होवाथी बहुमूल्य- वाळी, अने ग्रहण करनारना हृदयमां विशेष आनन्द उत्पन्न करावनारी सुन्दर साडी जेम पोताना संबंधथी टाढ्यनो सत्त्वर नाश करेछे तेम नाना प्रकारना अक्षरोवडे बहुरूपवाळी, मधुरता विगेरे सेंकडो उत्तम गुणोवडे रचेली, बहु शोभावाळी, अत्यंत निर्मलताने लीधे आदरणीय-पूज्य, श्रोताओना अन्तःकरणमा विशेष हर्ष उत्पन्न करावनारी अने संबंधथी उग्र अने कडवां जेनां फळ छे एवां दुष्कर्मरूपी शीतनो ( टाढ्यनो) नाश करनारी जे वाणी छे ते गर्वने जितनारी जेमनी मूर्ति छे एवा तीर्थ- पतिनी वाणी, तमारी सम्पत्तिना सुखनी अधिकता करो. , , , ·(९७) करीने. वा-तमारा. (तात्पर्य-जेम साडीनो संबंध थवाथी अर्थात् साडी ओढवाथी टाढ्य मटी जाय छे तेम जे वाणीनो संबंध थवाथी दुष्कर्मनो नाश थाय छे ते तीर्थंकरनी वाणी तमने समृद्धिनुं सुख करो. आ श्लोकमां वाणीनां अने साडीनां तुल्य विशेषणो छ तेनो वाणीपक्षमा अने साडीपक्षमां जे अर्थ संभवे छे ते ऊपर दर्शाव्यो छे.) प्रोत्खातासंख्यदुःखा- म्होटा दुर्जनोनी. खंडशा कडके कडका जेणे असंख्य दुःख उखे- मुखरताशाखिशाखा डी नाख्यां छे एवी. विलेखे-बाचालता- अखिलजनसुखकृत् रूपी वृक्षनी शाखार्नु सख्यम्-मोहरूप प्रेमने. समस्त मनुष्योने सुख छेदन करवामां. प्रेक्षन्मनोभूविशिखमु. करनारी. ख्याता प्रसिद्ध. खभिदा कामदेवनां खण्डिताखण्डखेदम् = वाक्-वाणी. स्पर्श करतां बाणोना समस्त खेदना खंडन- लेखसंख्या-देवसमू अग्रभागने पूर्वक. (क्रियाविशेषण) हमां. जिनेन्द्रनी. खगाभा-खगना जेवी. प्रमुखशतमुखाभ्य खण्डयतु-कापो. मूर्खमुख्यप्रखल-मूर्खा- चिंता-मुख्य एवा इन्द्रे अस्खलन्ती कोइ स्थाने ओ छे मुख्य जेमां एवा पूजेली. कुण्ठित नहीं थनारी. भेदनारा प्रोत्खातासंख्यदुःखाखिलजनसुखकृत्खण्डिताखण्डखेदं खड्गाभा मूर्खमुख्यप्रखलमुखरताशाखिशाखाविलेखे । ख्याता वाग्लेखसंख्याप्रमुखशतमुखाभ्यर्चिता खण्डशो वः सख्यं प्रेवन्मनोभूविशिखमुखभिदः खण्डयत्वस्खलन्ती॥१५॥ अर्थ-असंख्य दुःखने उखेडी नाखनारी, समस्त खेदना खंडन- पूर्वक अखिल मनुष्योने सुख करनारी, जेमां मूर्खमंडळ मुख्य छे एवा म्होटा खल पुरुषोनी मुखरतारूपी वृक्षनी शाखानुं छेदन करवामां खड्ग- ना जेवी ख्यातिवाळी, देवसमूहना प्रमुख एवा इन्द्रे पूजेली अने कोई स्थाने कुण्ठित नहीं थनारी एवी, कावदेवना स्पर्शकरतां बाणोना अग्रभा- गने भेदनारा जिनेन्द्रनी वाणी, तमारा मोहरूप प्रेमर्नु कडके कडका करीने खण्डन करो. , जि. १३ ·(९८) वर्णैः अक्षरोवडे, अथवा उच्चैः अत्यंत. वाळी अथवा नाश. रंगवडे. असारा-अप्रधान अथवा रहित. पूर्णा-भरेली. स्थिर. प्रविदितजगतः जेणे अपिम्पण. रतिसुखकृदपि काम जगतने जाण्युं छे एवा अवर्णा अक्षरोरहित, सुखने करनारी, अथवा जिनेन्द्रनी. रंगरहित. कामसुखनो नाश कर-भारती वाणी. कुजनपरिचिता-दुर्ज- नारी.. ईनाम लक्ष्मीन. नोने परिचित अथवा प्रास्तकन्दर्पदर्पा जेणे रतीनाम्-प्रीतिर्नु. पृथ्वीना लोकोने परि- कामदेवनो गर्व नाश सा-ते. चित. कर्यो छे एवी. अपि-पण. युष्माक-तमारी. या-जे. आप्तलोकैः शिष्टलो- निमित्तम् निमित्त,बार्नु कोए. सन्निष्ठा-क्लेशयुक्त, त्वरितम्-शीघ्र. विनूता-स्तवेली स्तुतिक अथवा सारी निष्यत्ति- उपधातु-पोपण करो. राएली. वाळी. इतिः-एप्रमाणे. सारापि-प्रधान छतां अपि-पण. अनेकप्रकारा अनेक अनिष्ठा-निष्ठाना अभाव प्रकारवाळी. . पण. वर्णैः पूर्णाप्यवर्णा कुजनपरिचिताप्यातलोकैविनूता साराप्युच्चैरसारा रतिसुखकृदपि प्रास्तकंदर्पदो । या सन्निष्ठाप्यनिष्ठा प्रविदितजगतो भारतीनां रतीनां सा युष्माकं निमित्तं त्वरितमुपदधात्वित्यनेकप्रकारा ॥१६॥ अर्थ-जे वाणी वर्णवडे पूर्ण छतां पण वर्णरहित छे, कुत्सितलो- कोने परिचित छतां पण शिष्टलोकोए वन्देली छे, सारवाळी छतां पण असार छे, कामसुख करनारी छतां पण कामना गर्वनो नाश करनारी छे अने निष्ठावाळी छतां पण निष्ठाना अभाववाळी छे. एप्रमाणे अने- क प्रकारनी छे, ते जेणे जगत्ने जाण्युं छे एवा जिनेन्द्रनी वाणी तमारी लक्ष्मीना अने प्रीतिना निमित्तनुं सत्त्वर पोषण करो. (तात्पर्य-ऊपरना श्लोकमां विरोधपूर्वक जणाता अर्थनो विरोधना परिहार पूर्वक अर्थ आ प्रमाणे छे के-जे वाणी अक्षरोवडे पूर्ण छ, शुक्ल श्याम विगेरे वर्ण-रंगथी ·(९९) रहित छ, पृथ्वीमा रहेला लोकोने परिचित छे, शिष्टलोकोए स्वीकारेली छे (स्तवेली छे) मुख्य छे, स्थिर छे, रतिसुखनो नाश करनारी छे, कामदेवना गर्वने दूर करनारी छे, सारी निष्पत्तिवाळी छे अने नाशरहित छे अथवा क्लेशरहित छे. एप्रमाणे अनेक प्रका- रनी छे ते जेणे स्वरूपथी समग्र विश्वने जाण्युं छे एवा तीर्थकरनी वाणी, जे निमित्ते तमने लक्ष्मी अने प्रीति प्राप्त थाय ते निमित्तनी वृद्धि करो. भद्रा-कल्याणी. अव्यय), योनि-उत्पत्ति. द्रोणी नौका. आनूपपातापदि-निर्ज- आर्यगी-तपस्विओना समुद्रे समुद्रमा ल देशतरफ जवारूपी स्वामीनी वाणी. द्रविणवरनिधिः द्र- आपत्तिमां. या-जे. व्यनो उत्तम निधान. परिपतताम्-जनारा- साते. द्राक-शीघ्र. ओना. युष्माकम्-तमारा. धनाये-धनप्रातिनी कूवरी-रथ. महाधि-मोटीमनोव्यथा. अभिलाषामां. दुर्गमार्गे-विषम रस्ते. प्रधन-युद्ध. अपिधानः उघाडो, युद्धे-संग्राममां. विधुरता-भयः खुल्लो. साधुआयुधश्री सारी ध्वस्तये नाशने माटे. स्वाप (सु-आपः) सारं युद्धनी लक्ष्मी. अस्तु-हो. शशिसमयशसाम्-च- प्रशस्ता पवित्र, प्रशंसा तु-(पादपूरणार्थक न्द्रना जेवा यशनी. कराएली. जळ. भद्रा द्रोणी समुद्रे द्रविणवरनिधिग्धनायेऽपिधानः स्वापस्त्वानूपपातापदि परिपततां कूवरी दुर्गमार्गे । युद्धे साध्वायुधश्रीः शशिसमयशसां योनिराार्यगीर्या सा युष्माकं महाधिप्रधनविधुरताध्वस्तयेऽस्तु प्रशस्ता ॥ १७ ॥ अर्थ जे वाणी, कल्याण करनारी छे, समुद्रमां नौकारूप छे, सत्त्वर धन प्राप्तिनी अभिलाषामां नहीं ढांकेला एवा द्रव्यना उत्तम निधानरूप छे. निर्जल देशतरफ जवारूपी आफत्तिमां सुंदर जळरूप छे, विषममार्गमा पडेला पुरुषोने रथरूप छे, युद्धमा उत्तम आयुधनी शोभाजेवी छे, चन्द्र- जेवा उज्वल यशना उत्पत्तिस्थानरूप छे अने पवित्र छे, ते तपखिओना खामी तीर्थपतिनी वाणी, तमारा म्होटी मनोव्यथारूपी संग्रामना भयनो नाश करवाने माटे हो. अर्थात् तमारी मनोव्यथानो नाश करो.

·स्वरूप. (१००) भूमानम् बहुपणाने, पतझप्रभृतितनु स्वरूपा नेत्रथीन जोइ अधिकताने. मतः पतंगिया विगेरे शकाय एवी वस्तुओर्नु विभ्रता धारण करनारा. प्राणिओने. अपि-पण. अवन्ती-रक्षण करती. दैपीवर्तिः दीवानी वाट- प्रकटयति-प्रकटकरेछे. अनित्यत्वशून्या-अनि दिवेट. झटिति-सत्वर. त्यपणाथी रहित-नित्य. कुवृत्ती-दुष्ट स्वभावने. ओजसा तेजवडे. या-जे. अपहरतुतराम्-सारी- स्वेन-पोताना. अन्यादृक्षाइव-बीजा रीते नाशकरो. हानिम्-हानि-नाश. प्रकारनी होय एवी. अर्हताम्-तीर्थकरनी. स्नेहस्य-अमनो-अथवा साक्षात्कृत प्रत्यक्षकरा- वाक्-वाणी. तेलनो. वेलुं. असौ-आ. उचैः अत्यंत. नयनपथातीतवस्तु चा-तमारा. भूमानं बिभ्रतोऽपि प्रकटयति झटित्योजसा स्वेन हानि स्नेहस्योच्चैः पतङ्गप्रभृतितनुमतोऽवन्त्यनित्यत्वशून्या । यान्यादृक्षेव साक्षात्कृतनयनपथातीतवस्तुस्वरूपा दैपी वर्तिः कुवृत्ती रपहरतुतरामर्हतां वागसौ वः ॥ १८ ॥ अर्थ-जे वाणी कोइ बीजा ज प्रकारनी दीवानी वाट जेवी छे, कारण के विशेषताने धारण करनारा स्नेहनी पण अर्थात् विशेष स्नेहनी पण जे वाणी पोताना तेजवडे अत्यंत हानि करेछे पतंग विगेरे जीवोर्नु रक्षण करती अनित्यता रहित छे, अने नेत्रथी न जोइ शकाय एवी वस्तुओना खरूपने प्रत्यक्ष करावे छे. एटले ज्यारे दीवानी वाट, विशेष स्नेह-तेलनो पोताना तेजवडे नाश नथी करी शकती, पतंग विगैरे प्राणि- ओनो नाश करेंछे, अनित्य छे, अने नेत्रथी जोई शकाय तेज वस्तुओने प्रत्यक्ष करावी शके छे. त्यारे आ वाणी, वैराग्योत्पादक होवाथी स्नेह- प्रेमनी हानि करे छे, जीवादिनी रक्षाना उपदेशवाळी होवाथी पतंग विगेरे प्राणिओनुं रक्षण करेछे. नित्य ·छे, अने नेत्रथी न जोइ शकाय एवी वस्तुओना स्वरूपने प्रत्यक्ष करावे छे माटे जे अन्य प्रकारनी दीवा- " ·(१०१) नी वाट जेवी छे ते तीर्थकरनी वाणी तमारी दुर्वृत्तिने अथवा दुष्ट खभा- वने दूर करो. ज्योतिः दीप्ति. चित्रभानोः अग्निमुं. थएला. मैत्र-सूर्यसंबंधी. अनणुमणिरुचाम् मो- प्राप्तरूपैः पंडितोए. न-नहीं. टा मणिओनी का- नुता-स्तुति करेली. यत्र-ज्यां. न्तिना. या-जे. प्रविचरति समर्थ था- गोचरे-विषयमां. सा-ते. यछे जइ शकेले. यत्-जे. अहंदूभारती-जिनेन्द्रनी रुचिः कान्ति. च-अने. न-नहीं. न एव-नथी ज. अरत्या-पीडावडे. ऐन्दवी-चन्द्रसंबंधी. वस्तु-वस्तुने. वियुततनुलतान् रहि- न-नहीं. प्रत्यक्षयन्तीसाक्षात् त शरीरवाळा. प्रकाश्यम्-प्रकाशपणुं. करावती. व तमने. यत्-जे. तदपि तेपण. क्रियात्-करो. भासाम्-तेजनुं. मुदमितैः अत्यंत प्रसन्न अक्रमेण शीघ्र. वाणी. , ज्योतिमैत्रं न यत्र प्रविचरति रुचि न्दवी न प्रकाश्यं यद्भासां चित्रभानोरनणुमणिरुचां गोचरे यच्च नैव । वस्तु प्रत्यक्षयन्ती तदपि मुदपितैः प्राप्तरूपैर्नुता या साहद्भारत्यरत्या वियुततनुलतान्वः क्रियादक्रमेण ॥ १९ ॥ अर्थ-जे वस्तुनो साक्षात्कार कराववाने, सूर्यनी दीप्ति समर्थ थई शकती नथी, चन्द्रनी कान्ति जई शकती नथी, अग्मिना तेजनो प्रकाश पहोचतो नथी अने म्होटा मणिओनुं तेज पण जेना विषयरूप थइ शकतुं नथी अर्थात् म्होटा मणिओना तेजथी पण जे वस्तु जोइ शकाती नथी ते वस्तुने पण प्रत्यक्ष करावनारी अने प्रसन्न थइ गएला पंडितोए जेनी प्रशंसा करी छे एवी तीर्थकरनी वाणी, तमने सत्त्वर पीडारहित शरीरवाळा करो. अर्थात् तमने रोगरहित करो.

·(१०२) सालंकाराम्-उपमा गतमतिविभवै जेनो विकार गयो छे एवा आदि अलंकारसहित, बुद्धिविभव विनष्ट प्रभुनु. अथवा आभूषणसहित. थयो छे एवाओए. यत्-जे. करोति करेछे. अथवा विभवरहित तुलाम्-समानताने. श्रुतिम्-वचननी पद्ध पुरुषोए. कुण्डलस्य-कुंडलनी तिने, अथवा कर्णने. दुर्लभम् दुःखे प्राप्त थाय क्षिप्रम्-शीघ्र. अतिविशद अतिस्पष्ट, एवं. विभ्रत् धारण करतुं. अथवा अत्यन्त उज्वल. भास्वराङ्गम् तेजस्वी क्रियात्-करो. न्यायरत्नोद्भटश्रि-नी- शरीरवाळ. तिरूपी रनोवडे जेमां सदृत्तोदात्तरूपम् सा- वचनम्-वचन. उग्र शोभा छे एवं. रा चारित्रवाळु अने उपचितिम् वृद्धि श्रीमद्भिः ईश्वरोए अथवा उदात्तरूपवाडं. अथवा चिन्तितानाम् अभिल- चक्रवर्ती विगेरेए. सारा गोळ आकारर्नु पित पदार्थोनी. धार्यमाणम्-धारण करातुं. व्युपरतविकृतेः जेमनो अय॑म् पूज्य. वान्तमारा. . अने उत्तम. तत्-ते. सालंकारां करोति श्रुतिमतिविशदन्यायरत्नोद्भटश्रि श्रीमद्भिर्धार्यमाणं गतमतिविभवैर्दुभं भास्वराङ्गम् । सद्वृत्तोदात्तरूपं व्युपरतविकृतेयत्तुलां कुण्डलस्य क्षिप्रं विभ्रक्रियाद्वो वचनमुपचितिं चिन्तितानां तदय॑म् ॥२०॥ अर्थ-जेम कुण्डल, कर्णने अलंकारयुक्त करे छे, अति उज्वल रत्ननी श्रेष्ठशोभावाळ, चक्रवर्ती विगरेथी धारण करातुं, विभवशून्य पुरुषोने दुर्लभ, दीप्तिवाळू, सारा गोळ आकार, अने उत्तम होयछे. तेम कुंडलनी समा: नताने धारण करनारूं जे वचन, वाणीनी पद्धतिने उपमा विगेरे अलंकार- युक्त करेछे, अत्यंत स्पष्ट नीतिरूपी रत्नोवडे सारी शोभावालं; समर्थ पुरुषोए धारण करेलं, जेमनो बुद्धिविभव विनष्ट थयो छे एवाओने दुर्लभ, तेजखी, सारा चारित्रवाळु, अने उदात्तरूपवाळु छे ते जेमनो विकार गयो छे एवा प्रभुर्नु पूज्य वचन, तमारा अभिलषित पदार्थोनी वृद्धि करो. , , , , ·(१०३) न-नथी. न-नथी. स्थानम्-पदने. अश्रेयांसि-अकल्याण. वा-अथवा. ईयुः पामेछे, जायछे. श्रितानाम् आश्रितोनुं. विस्रसा-वृद्धता, जरा. श्रुत्वा-सांभळीने. न-नथी. न-नथी. यां-जे वाणीने. भयतरलता-भयर्नु श्रमः-थाक, परिश्रम. श्रीजिनस्य-श्रीतीर्थक- दुःख. वा-तमारी. रनी. श्रूयते-संभळाय छे. न-नथी. अश्रियम् अलक्ष्मीने. श्राद्धदेवात्-यमथी. अविश्रम्भश्रुति अवि- अभिभवतात् पराभव अश्रीणाम् अलक्ष्मीनु. श्वासनुं सांभळयु. करो. न-नथी. नम्नथी. गौः वाणी. आश्रयः-स्थान. श्रवणकटुवचः कानने असौ-आ. अश्रुस्नुतिः आंसुनुं पडवू कडवू लागे एबुं वचन. साक्-शीघ्र. अपि-पण. यत्र-ज्यां. श्रुतीष्टा कर्णने सुख न-नथी. तत्-ते. आपनारी. नाश्रेयांसि श्रितानां न भयतरलता श्रूयते श्राद्धदेवा- दश्रीणां नाश्रयोऽश्रुसुतिरपि न न वा विस्रसा न श्रमो वः। नाविश्रम्भश्रुतिन श्रवणकटुवचो यत्र तत्स्थानमीयुः श्रुत्वा यां श्रीजिनस्याश्रियमभिभवतागौरसौ साक्श्रुतीष्टा ॥२१॥ अर्थ-जे स्थाननो आश्रय करनाराओने अकल्याण नथी, यमराजाना भयर्नु दुःख सांभळवानुं नथी, अलक्ष्मीनो आश्रय नथी, आंसु पाडवानां नथी, वृद्धता नथी, परिश्रम नथी, अविश्वास सांभळवापणुं नथी, अने ज्यां कर्णकटुवचन नथी, ते स्थानमा जे वाणीने सांभळीने माणसो जाय छे ते श्रीजिनेन्द्रनी कर्णने सुख आपनारी वाणी, तमारी अलक्ष्मीनो नाश करो. मिथ्यादृक्पाथसान्त क्रादिचक्रम्-कुत्सित | साधुबन्धम् सारी रच- भृत्-मिथ्यादृष्टिरूपी अभिप्रायरूपी अनेक नावाळु अथवा, सारा जळवडे अंदरथी जलचरोनो समूह जेमां बंधनवाळू (मजबूत). भरेलो. भम्याकरेछे एवो. पातात्-रक्षण करो. अगुरुविपदावर्तग- यत्-जे (वचनने). पोतायमानम्-वहाणना तम्-म्होटी विपत्तिओ- जेवू. रूपी वमळवाळा खाडा- प्राप्य-प्राप्त करीने. प्रोत्तरन्ति-सारी रीते वाळो. तत्-ते (वचन). गरीयासर्पत्कन्दर्पस- अवमपतनात्-पापमा पार उतरेछ. पडवाथी. पम् जेमा कामदेव- प्रततम् अपि-विशाळ जैनचन्द्र तीर्थपति- रूपी म्होटो सर्प फरेछे छ तोपण. रूपी चन्द्रनुं. एवो. भवाम्भोनिधिम् संसा- वचः वचन. प्रचरितकुनयानेकन ररूपी समुद्ने वा-तमारूं. .

·, (१०४) मिथ्यादृक्पाथसान्त तगुरुविपदावर्तगर्त गरीयः- सर्पत्कन्दर्पसर्प प्रचरितकुनयानेकनकादिचक्रम् । यत्प्राप्य प्रोत्तरन्ति प्रततमपि भवाम्भोनिधि साधुवन्धं पातात्पोतायमानं तदवमपतनाजैनचन्द्र वचो वः ॥ २२ ॥ अर्थ--सारा बन्धनवाळा मजबूत वहाणनी प्राप्तिकरीने जेम समुद्रने लोको तरेछे तेम वहाणना जेवा अने सारी रचनावाळा जे वचनने प्राप्त करीने, अंदरथी मिथ्यावृष्टिरूपी जळवडे भरेला, जेमां म्होटी विपत्तिओ- रूपी वमळवाळा खाडा छे, कामदेवरूपी म्होटो सर्प जेमां फरेछे, कुत्सित अभिप्राय रूपी अनेक जलचरोनो समूह जेमां भम्या करेछे अने जे विस्तारवाळो छ एवा संसारसमुद्ने पण तरी जायछे ते तीर्थपतिरूपी च- न्द्रनुं वचन, तमारूं पापमां पडवाथी रक्षण करो. सोन्मुद्भिः हर्षवाळा. ताना महिमाना प्रभा-समाना-सरखी. जन्मवद्भिः प्राणिओए. वथी. मानारे-मानना शत्रु शिखिभिःइव-मयूरोनी संहरन्ती नाश करती. जिनेन्द्रनी. पेठे, मोरनी पेठे. रजांसि-रजोगुणने माननामापि-गर्वना गं- समाकर्णिता सांभ अथवा धूळने. विस्फूर्जनीतिधारानि- अपनुदतु-निर्मूळ करो. निर्णयन्ती-दूरकरती. करपतनतः शोभती भवत्सु-आपना विषे. क्लेशग्रीष्मोष्मशोषम् नीतिरूपी धारासमू- आशु-शीघ्र. केशरूपी ग्रीष्मकालनी हना पडवाथी. सा-ते. गरमीना दाहने. प्रावृषा-वांकाळवडे. सूनृता-साची. खमहिमभवनात्-पो- या जे. धने पण. केली. वाक्-वाणी. सोन्मुद्भिर्जन्मवद्भिः शिखिभिरिव समाकर्णिता निर्णयन्ती क्लेशग्रीष्मोष्मशोष खमहिमभवनात्संहरन्ती रजांसि । विस्फूर्जनीतिधारानिकरपतनतः प्राषा या समाना मानारेमाननामाप्यपनुदतु भवत्स्वाशु सा सूनृता वाक् ॥२३॥ अर्थ-जेम वर्षाऋतु, हर्षपामेला मयूरोए ( गर्जनाओ थवाथी) ·, (१०५) सांभळेली, ग्रीष्मकाळनी गरमीना दाहने दूरकरनारी, अने धारासंमूहना ( झडीओ ) पडवाथी धूळनो नाश करनारी छे. तेम वर्षाकाळना जेवी मानना शत्रु जिनेन्द्रनी जे सत्यवाणी, हर्षपामेला मनुष्योए सांभळेली, पोताना माहात्म्यना प्रभावथी क्लेशरूपी ग्रीष्मकाळनी गरमीना दाहने दूरकरनारी अने शोभती नीतिरूपी धारासमूहना पडवाथी रजोगुणने नाश करनारी छे ते प्रभुनी वाणी, तमारामांथी गर्वनो गंध पण नाश करो. लक्ष्मी लक्ष्मी. अभिनवजलधरात्= |रत्यधीन्द्रम्-कामनो. वा-पेठे ( इव) नवीन मेघमांथी. द्रोग्धुः द्रोहकरनारनी. दुग्धसिन्धोः क्षीरसमु. अंभसम्श्री इव-जलनी या जे वाणी. द्रमांथी. शोभाजेवी. सा-ते वाणी. धरणिधरवरात-हिमा- उच्चैः अत्यंत. निधेयात्-स्थापन करो. लयमांथी. ध्वान्तावन्धोः अंधका- अधरितविबुधाधीश- जद्रुकन्येव-गंगानी पेठे. रना शत्रु सूर्यमांथी. राज्ये-जेणे इन्द्रनारा- मान्या-मानवा जेवी. अहःश्री इव-दिवसनी ज्यनो तिरस्कार को श्यामेशात्-चन्द्रमांथी. शोभाजेवी. चन्द्रिका इव-ज्योत्स्ना- समुदभवत्-उत्पन्न थइ. पदे-पदमां स्थानमां. जेवी. भारती-वाणी. व तमने. छ एवा. लक्ष्मीर्वा दुग्धसिन्धोर्धरणिधरवराजहुकन्येव मान्या श्यामशाचन्द्रिकेवाभिनवजलधरादम्भसः श्रीरिवोचैः। ध्वान्ताबन्धोरहः श्रीरिव समुदभवद्भारती रत्यधीन्द्र द्रोग्धुर्या सा निधेयादधरितविबुधाधीशराज्ये पदे वः ॥ २४ ॥ अर्थ-जेम क्षीरसागरमांथी लक्ष्मी, हिमालयमांथी माननीय एवां गंगाजी, चन्द्रमांथी चन्द्रिका, नवीन मेघमांथी जलश्री, ( जळनी शोभा) अने सूर्यमांथी दिवसश्री, (दिवसनी शोभा ) उत्पन्न थइ छे तेम कामदे- वनो द्वेष करनारा प्रभुमाथी जे वाणी उत्पन्न थइ छे ते वाणी, जे स्थानमा इन्द्रना राज्यनो पण तिरस्कार छे ते स्थानमा तमने स्थापन करो. जी. १४ ·(१०६) न-नहीं. कुदृशम्=कुदृष्टिवाली. दैन्यशून्यान्-शोकर- अक्षेमम् अकल्याणने, असदृशोद्भासिताम् हित-दीनतारहित. दुःखने. यथार्थ नहीं जणाती. युष्मान्=तमने. क्षुद्रपक्षात्-शत्रुओथी. भ्रंशयन्तीम् नाश मान्याग्रगस्य-मान्यपु- क्षणं अपि-क्षण पण. करती. रुपोना अग्रगण्य भग- लभते प्राप्त करेछे. यां-जे वाणीने. वान्नी. संभ्रमेण आदरवडे. रक्षाम-रक्षा-रक्षण. आननवनजशया-मुख- इह-आ लोकमां. इव-पेठे. कमलमा रहेनारी. बिभ्रत्-धारण करतो. विवेकी-विवेकवाळो. कण्ठे-कंठमां. बहुविधविपदाम् घणा असौ आ. निलौट्य-नाश करीने. प्रकारनी विपत्तिओनी. द्राकू-शीघ्र. शाठ्यम् शठताने. भेदिकाम नाशकरनारी. विधेयात् करो. वाक्-वाणी. . नाक्षेमं क्षुद्रपक्षात्क्षणमपि लभते संभ्रमेणेह विभ्र- कण्ठे निर्लोव्य शाठ्यं कुदृशमसदृशोद्भासितां भ्रंशयन्तीम् । यो रक्षा वा विवेकी बहुविधविपदा भेदिकां दैन्यशून्या- न्युष्मान्मान्याग्रगस्थाननवनजशया वागसौ द्राग्विधेयात् ॥२५॥ अर्थ-वस्तुना यथार्थ स्वरूपने प्रकट नहीं करनारी कुदृष्टिनो नाश करती, घणा प्रकारनी विपत्तिओनी भेदनारी, अने रक्षाना जेवी जे वा- णीने, आदरपूर्वक कण्ठमां धारण करनारो विवेकी पुरुष, शठताने दूर- करीने शत्रुपक्षथी थता दुःखने क्षण पण पामतो नथी, ते मान्यपुरुषोना अग्रगण्य श्री तीर्थपतिनी वाणी, तमने दीनतारहित करो-सुखी करो, (तात्पर्य-जे वाणीने कंठे करनारो पुरुष, शत्रुओथी दुःखी थतो नथी, शठ- तानो नाश करी शके छे, विवेकी थाय छे, जे वाणी वस्तुना यथार्थवरूपने समजावे छे, अनेक प्रकारनां संकटो टाळे छे अने रक्षण करनारी छे ते प्रभुनी वाणी तमने आनन्द आपो.) ॥ इति श्रीजम्बूकविविरचिते जिनशतके जिनवाग्वर्णनं नाम चतुर्थः परिच्छेदः ॥

·(१०७) शार्दूलविक्रीडितम्. क श्लिष्टार्थविशिष्टशब्दरचनाश्लिष्टातिशिष्टादृता- वाग, विद्वद्वरवृन्दवन्धचरणाम्भोजस जम्बूगुरोः। काऽहं मन्दमतिस्तथाप्यकरवं तस्याश्च भाषान्तरं तच्छ्रीचन्द्रधरस्य सद्गुरुवरस्यैवानुकम्पाफलम् ॥१॥ 'अर्थ-जे श्लिष्टार्थविशिष्टशब्दगणथी सत्कार पामी अति, ते क्यां साक्षरवृन्दवन्द्यपद-आ जम्बूगुरुनी कृति; क्यां हुं मन्द छतां य भाव समज्यो ए वाणीनो आ पळे, ते म्हारा गुरुवर्य चन्द्रधरनी के सत्कृपाने बळे. नन्दस्कन्दमुखग्रहक्षपमितेऽन्दे शुक्लपक्षे मधा- वस्याऽर्हच्छतकस्य च व्यरचयं भाषान्तरं सन्मुदे । श्रीकृष्णात्रिकुलोद्भवस्य सततं कृष्णक्रमासङ्गिनः सूनुः श्रीरविशङ्करस्य विदुषां दासो दयाशङ्करः॥२॥ अर्थ-भक्ति शास्त्र रसेन्दु विक्रम तणी शाले सुदि चैत्रमां, आ भाषान्तर सज्जनार्थ करियुं संपूर्ण खंभातमां श्रीकृष्णक्रमसंगिरंगिगुणिना कृष्णात्रिगोत्रोत्तरे, पूज्यश्री रविशङ्कर द्विजतणा सूनु दयाशंकर PM समाप्त

·No text on this page.

·श्रीजिनशतकना प्रत्येक परिच्छेदना श्लोकोनी अकारादिवर्णक्रमपूर्वक अनुक्रमणिका. st श्लोक. लोकांक. १ ८ १० २२ २३ . पादवर्णन. उज्जृम्भाम्भोजगर्भप्रितमिति कृत्वाधः पादयोमा क्षोणी क्षान्त्या क्षिपन्तः चार्वाचारोक्तिचुञ्च जोयत्स्कन्धबुध्नोगत ... तन्वाना वैनतेयश्रिय दुर्गे स्वर्गापवर्गाध्वनि दूरे दूरेपसो वो... द्यो युलोद्योल... निर्वाणापूर्वदेशप्रगम निर्विघ्नान्विन्ननिना पझ्या भूभृगुरुभ्यां प्रख्यातादच्युतश्री प्राज्यप्रौढप्रमादप्रतिभट प्रोद्यद्दीप्रप्रभाढ्य मार्तण्डचण्डभावं मापप्तत्तप्त्यभावा यत्पादैः पारिजात यत्पादौ पादपौ वा रक्तस्त्यक्तस्मरोऽपि शोभामम्भोरुहाणामप श्रीमद्भिः खैमहोभिः सर्वोर्वीभृत्प्रवह... संसारापारनीरेश्वर खान्तारण्यं शरण्याश्रयणमिति. लोकांक. श्लोक. हस्तवर्णन. २५ | अर्थव्यक्तिं विविक्तां १६ / कल्पान्तेऽनल्पभासः ९ / कोषाढ्येऽपि ढिम्ना १७ / गीर्वाणैर्निर्मितोरिह चश्चत्कृष्णोऽप्यकृष्णो जेताजावूर्जितौजा २१ ज्येष्ठासकं सचित्रं १५ | दक्षं दीक्षां जिघृक्षो १२ / दारियादेर्महेन्द्र १३ / द्वारं व्यस्तार्गलं वः प्रध्वस्ताशर्मधर्म १८ ब्रनेनापीद्धधाम्ना १९ भाभिर्योऽम्भोजशोभा... भित्वा दोषानुषङ्गं ३ / मय्यप्यस्मिन्सयारी माभूदन्तःपुरस्त्री यः कालः शोणिमानं २२ यः प्रोद्यद्विद्रुमद्युत् ११ युक्ता यस्मिन्नृजिन्ना ... ६ | यो नान्वीतो जडिना १४ | वञ्जिन् वज्रं समस्ति १ श्रद्धालोर्यो विधत्ते २३ | सत्स्कन्धावद्धमूला २ / स्रष्टाजस्रं श्रियो यः स्निग्धं मूोलिनील २ १८ me १४ ४ १५ १३ २४ १९ ८ २१ . २५ १६ ११ ७ ·(११०) श्लोक. लोकांक. २ १३ १९ २५ ... १४ ६ २१ १ .. १५ श्लोक. मुखवर्णन. अम्लानं मौलिमालोल्ललित किं विम्बं पद्मबन्धोः ... दर्प कन्दर्पशत्रोः दुर्वोधो दुर्विधैर्यः दुष्टारिष्टानि दृष्टेऽप्यकृत... दैवान्मालिन्ययोगे बाहुश्रुत्यं दधद्भिः भावान् भास्वानपि मल्लक्ष्म्या क्षिप्तदीप्ति मान्ये मान्येन कारि यत्कान्त्या त्याजितश्री... यद्वन्नासत्ययुक्तः यद्यप्यन्तन दत्ते यत्सौम्यत्वात्स्वकीयां यस्य स्यादन्तरात्मा राजीव त्वं निजद्धा लावण्यार्णःप्रपूर्ण वक्षस्याधोक्षजे श्रीः व्यालम्बालोलनीलालक शान्तं श्वेतांशुशोचिः श्रीमत्पौरन्दरं... सद्वाणं सालकान्तं सेवां कर्तुं किमेतौ सोत्कण्ठाः कण्ठपीठोल्लुठित स्पष्टं जुष्टं ललाट १ श्लोकांक. वाग्वर्णन. २४ | इन्द्रविद्राणनिद्रम् १२ गृनुत्वात्तत्त्वगन्धा ६ | ज्योतिमैत्रं न यत्र ११ | द्रव्यादेशेन नित्यम् ९ | नाक्षेमं क्षुद्रपक्षात १८ | नानावणैर्विचित्रा १९ नाभीष्टं विष्टपान्तः २ | नाश्रेयांसि श्रितानाम् निर्दोषा सन्निशीथा १३ | प्रोत्खातासंख्यदुःखा ब्राह्मी ब्रह्माधिभर्तुः २५ भद्रा द्रोणी समुद्रे १७ : भूमानं विभ्रतोऽपि २१ मिथ्यादृक्पाथसा या मन्दारैरशोकैः २० या वारिक्षीरयोर्वा २२ | यूथैर्या संयतानाम् १४ | लक्ष्मीर्वा दुग्धसिन्धोः १० वर्णैः पूर्णाप्यवर्णा वाचो वोऽर्चामचिन्त्या... १५ श्रोतृवृन्दारकादीन सत्या सत्यानताङ्गी २३ । सालंकारां करोति ४ | सोन्मुद्भिर्जन्मवद्भिः ५ | संसारोदन्वदम्भस्यमिति . १७ १८ २२ ३ ३ १२ ४ २४ १६ १० ८ :: ९ २० २३ ५ ·(१११) आ भाषान्तर छपाववामा नाणा भरनारनी नामावली. रु. नाम. गाम. ५ बेन धूळी. खभात. रु. नाम. गाम. ३१ शेठ छगनभाइ अमरचंद खंभात. ५० वाइ लक्ष्मी शा. कपूरचंद हीराचंदनी विधवा. ५ शाह खाते. " " " " " " " २५ वाइ सांकळी.शा.रतनचंद पानाचंदनी विधवा. १५ चोकशी अमरचंद मूळचंद. ५ वाइ माणेक. १० येन पार्वती शा. नाथालाल दयाळजीनां पत्नी. ५ वेन चंचल. ५ वेन मंगळ. ५ शाह खाते. ५ बेन भूरी. ५ वेन पार्वती. ५ वेन दीवाळी. ५ बेन मूळीवाइ. ५ बेन भटी. ५ बेन इच्छा. ५ शा. नेमचंद सकलचंद. ५ शा. उमेदचंद खीमचंद. ५ वेन भूरी. ५ शा. अंबालाल सांकलचंद. ७ बेन खीमकोर. ५ बेन जेकोर. ५ वेन मणि. ५ बेन दीवाळी. ५ बेन हरकोर. ५ बेन इच्छा. ५ वेन पार्वती. ५ वेन इच्छा. ५ वेन भूरी. ५ बेन परसन. ३ वेन डाही. ५ बेन लाडकोर. सायण. १५ शा. कालिदास आशाराम. गंभीरा. ५ शा. लालचंद पुरुषोत्तम. १० शा. गुलाबचंद कसलचंद. खांधली. १० बेन समरथ. करमसद. ५ शा. जीवणभाइ देवजी. बारडोली. ५ बेन महाकोर. कपडवणज. १५ बेन विजळी. अमदावाद ५ वेन पार्वती. वडोदरा. २० शा. पनाजी मोटाजी. बुहारी. १० वेन सौभाग्यवाइ. लश्कर. १५ शा.मनसुखभाइडायाभाइ.तारापुर. ११ शा.कस्तूरभाइ करमचंद.बहादरपूर. ५ शा. लीलाचंद दीपचंद. " " " " " ५ शाह खाते.

·No text on this page.

·No text on this page.