·No text on this page.

·काजस्थान प्रात्त शाका संस्थान H Rs. 37 अहम् । पूर्वतनाचार्यप्रणीतं पुस्तक क्रमौकZ) श्रीकल्पसमर्थनम् । (कल्पसूत्रान्तरगताधिकारबोधक) जयपुर P ज श्रीमालवदेशान्तर्गतरत्नपुरीयश्रेष्ठिऋषभदेवकेशरीमलजीजैनश्वेताम्बरसंस्थया सूर्यपुरीय- 'मोहनलाल मगनलाल बदामी' इत्यस्य स्वायत्ते 'श्रीजैन आनंद मुद्रालये' मुद्रापितं । वीरसंवत् २४६४ पण्यम् 3-0-0 क्राइष्टसन् १९९३ विक्रमसं. १९९४ । प्रतय: ८५० 23 ·. - श्रीकल्पसमर्थनस्योपक्रमः। उपादीयतामुभाकर्णिमूर्धन्या! कल्पसमर्थनाख्योऽयं ग्रन्थो भवद्भिः, एतस्य रचनाकाला वैक्रीयत्रयोदशशताब्द्या परतः सप्तदश(क्रमीयशताब्द्याश्चार्वागभूदिति ज्ञायते, यतः श्रीमन्तस्तपोगच्छीयाः काञ्जिकं पानकाहारे जगृहुः, शास्त्रोक्तं च तद्हणं तथापि शास्त्रोत्तीर्णपथमूला जिनप्रभाद्याः खरतरा आंचलिकाश्च तन्निराचक्रुस्तत्समाधानं शास्त्रोक्तिपुरस्सरं कुर्वन्तः अच्छुत्तिरूपं तत्कल्पितदोप- मपि निराचक्रुः, नायं ग्रन्थः श्रीपर्युपणाकल्पस्य सूत्राणां व्याख्यानपरः,ततो नास्य पर्युपणाकल्पस्य चूा टीप्पनेन च गतार्थता, कल्प- वृत्तयः किरणावल्यादयस्तु परस्तादेवास्मादाविर्भूता इति मिथः तुलनाकर्तृणांन नवीन मूलसूत्राणामेपां सुगमतामाकलय्य अन्तर- धिकारा एव ग्रथिता ग्रन्थकारैः, के एते इति प्रश्नसमाधानं तु तथाविधस्थानान्यत्र चोल्लेखस्याभावान कथयितुं शक्यते, परंःशासना धुरन्धरस्य या कांजिकविषया सामाचारी पोपितासेति निर्विवादमेव श्रीमतांमतपोगच्छीयत्वं,ग्रन्थकाराश्चमे यथार्थसंधा इति न किमपि सूत्रं व्याख्यातवन्तः, किंच नैते संमूर्छिमाचार्यतत्परम्परानुगतयावञ्जम्बूकसमा मिथ्याख्यातिसंतोपिणः, न च शास्त्रानुसारिपरं- परागतमतलोपकाः, यथेदानींतना उपस्थापनोत्थापकपानकाकारालापिपवित्रतमसौराष्ट्रानार्यताप्रतिपादकयोगोत्थापनाप्रवीणात्मारा-- मानुगताः शास्त्रानुसारिपरंपरागततिथिमर्यादालोपलोलुपा अष्टमाटाभेदवादिनो दानप्रेमरामजम्बूकाद्याः, किंतु शास्त्रानुसारितपोंग- च्छसामाचारीसमाचरणचतुराः, अत एव कांजिकपक्षं समर्थयामासुः सामाचार्या, विशेपस्त्वेतदीयो ग्रन्थावलोकनवललभ्यः एवेति सुधियः खयमेवावभोत्स्यन्ते इति विलोकनयाचनं तसादरमित्यर्थयते शास्त्रानुगं:श्रीसंघमितिः । जामनगर वि. सं. १९९४ मार्गशीर्षशुक्ला-तृतीयायां आनन्दसागरः . 1 ·mra श्री देवचंद लालभाइ जैन पुस्तकोद्धारे- श्रीवीतरागाय नमः MP श्रीकल्पसमर्थनम्। umrung unu पूर्वाचार्यप्रणीतं कल्पान्तर्वाच्यम् ॥आँनमः श्रीवर्धमानाय ॥ (वाच्यानि) पुरिमचरिमाण कप्पो मंगलं वद्धमाणतित्थम्मि । इह परिकहिआ जिण१ गणहराइथे- रावलि२ चरितं३॥१॥ (कल्पदशक) आचेलक्कु१ देसियर सिजायर३ रायपिण्ड४ किइकम्मे५वय६ जिट्ठ७पडिफमणे८ मासं९ पजोसवणकप्पे१०॥२॥आलुको धम्मो पुरिमस्स य पच्छिमस्स य जिणस्स । मज्झिमगाण जिणाणं होइ सचेलो अचेलो य१॥३॥सं- घादुद्देसेणं ओघाइहिं समणाइ अहिगच्च । कडमिह सवेसि चिय न कप्पई पुरिमचरिमाणं ॥४॥मज्झिमगाणं तु इमंजंकडमुद्दिस्स तस्स चेवत्ति । नो कप्पइ सेसाण उ कप्पइ तं एस मेरत्ति२ ॥५॥ सिजायरत्ति भन्नइ आलयसामी य तस्स जो पिंडो। सो सवेसिं न कप्पड़ पसंगगुरुदोसभावाओ ।।६।। जइ जग्गति सुविहिया करिति आवस्सयं च अन्नत्थ। सिजायरोन होई सुत्ते व कए व सो होइ॥७॥ तणडगलछारमल्लगसिज्जासंथारपीढलेवाई । सिजायरपिंडो सो न होइ सेहो अ सोवहिओ३ ॥८॥ मुदियाइगुणो राया अट्टविहो तस्स होइ पिंडत्ति । पुरिमेअराण एसो वाघायाईहिं पडिकुट्ठो ॥९॥ ईसरपभिईहि तर्हि वाघाओ खद्धलोहु दाराणं । दंसण संगो गरहा इअरेसिं न अप्पमायाओ ॥१०॥ असणाईण चउकं वत्थं तह पत्त पायपुंछणए । निवपिंडम्मि न कप्पइ पुरिमंतिमजिणज- HAITHEREmalth

·कल्पदशक
कल्प-
समर्थन
॥ २ ॥
ईणं तु४ ॥११॥ किइकम्मपि य दुविहं असुहाणं तहेव वंदणयं । समणेहि समणीहि य जहारिहं होइ काय ॥१२॥ सवाहिं संजईहिं
किइकम्मं संजयाण कायदं । पुरिसुत्तमुत्ति धम्मो सजिणाणपि तित्थेसुं५॥१३॥ पंचवओ खलु धम्मो पुरिमस्स य पच्छिमस्स य
जिणस्स । मज्झिमगाण जिणाणं चउवओ होइ विओ ॥ १४ ॥ नो अपरिग्गहियाए इत्थीए जेण होइ परिभोगो। तातविरई-
इचिअ अबभविरइत्ति पन्नाणं ॥ १५ ॥ दुण्हवि दुविहोवि ठिओ एसो आजम्ममेव विन्नेओ । इअ वयमेया दुविहो एगविहो चेव
तत्तेणं६ ॥१६॥ उवठावणाइ जिट्टो विन्नेओ पुरिमपच्छिमजिणाणं । पवजाए उ तहा मज्झिमगाणं निरइयारो७॥१७॥ सपडिकमणो
धम्मो पुरिमस्स०। मज्झिमगाण० कारणजाए पडिकमणं८॥१८॥ पुरिमंतिमतित्थगराण मासकप्पो ठिओ मुणेयवो। मज्झिमगाण
जिणाणं अट्ठियओ एस विन्नेओ९ ॥१९॥ पजोसवणाकप्पो चेवं पुरिमेइअराइभेएणं । उकोसेअरमेओ सो नवरं होइ विनओ ॥२०॥
चाउम्मासुकोसो सत्तरि राईदिया जहन्नो य । थेराण जिणाणं पुण नियमा उक्कोसओ चैव ॥२१॥ काऊण मासकप्पं तत्थेव ठिआण
तीस मग्गसिरे। सालंबणयाणं पुण छमासिओ होइ जिगहो।।२२।। इत्थ य अणभिग्गहियं वीसइराई सवीसई मासो। तेण परममिग्ग-
हिअं गिहिनायं कत्तिओ जाव ॥२३॥ काइअभूमी संथारए असंसत्त दुल्लहे मिक्खे। एएहि कारणेहिं अप्पत्ते होइ निग्गमणं ॥२४॥
राया सप्पे कुंथू अगणि गिलाणे अ थंडिलस्सऽसई । एएहिं० ॥२५|| वासं वा नोवरमइ पंथा वा दुग्गमा सचिक्खिल्ला । एएहि.
अइकंते होइऽनिग्गमणं ॥२६॥ असिवे ओमोयरिए रायढुढे भए व गेलने। एएहि अप्पत्ते० ॥२७॥दोसासइ मज्झिमगा अच्छंति
अजाव पुचकोडीवि। इहरा उ न मासंपि हु एवं खु विदेहजिणकप्पी१०॥२८॥ (स्थितास्थितभेदो)आचेलक्कुरदेसियर पडिकमणे३
रायपिंड ( मासेसु५। पज्जुसणाकप्पम्मि य६ अट्ठियकप्पो मुणेयवो ॥२९॥ सिजायरपिंडंमि य१ चाउजामेर य पुरिसजिट्टे अ३ ।
'॥ २ ॥

·तृतीयौषध-
साम्यादि
समर्थन
किइकम्मस्स य करणे ठियकप्पो मज्झिमाणंपि॥३०॥ (तृतीयौषधसमानता) वाहिमवणेइ भावे कुणइ अभावे तयं तु पढमंति१॥
विइअमवणेइ न कुणइ२ तइयं तु रसायणं होइ॥३१॥ एवं एसो कप्पोदोसाभावेऽवि कजमाणो अ। सुंदरभावाओखलु चारित्तरसायणं
होइ ।।३२॥ एवं कप्पविभागो तइओसहनायओ मुणेयवो। भावत्थजुओ इत्थ उ सवत्थवि कारणं एयं ॥३३॥ (जीवविशेषः)पुरिमाण
दुबिसुज्झो चरिमाणं दुरणुपालओ कप्पो। मज्झिमगाण जिणाणं सुविसुज्झो सुहणुपालो ॥३४॥ उज्जुजडा पुरिमा खलु नडाइनायाओ
हुति नायबा । वक्कजडा पुण चरिमा उजुपन्ना मज्झिमा भणिया।।३५।। (क्षेत्रगुणाः)चिक्खल्ल१ पाण२ थंडिल३ वसही गोरस५ज-
गाउले६ विजे। ओसह८ निचया९ऽहिवई१० पासंडा११ भिक्ख१२ सज्झाए१३ ॥३६॥ सुलहा विहारभूमी१ विआरभूमीर य मुल-
हसज्झाओ३। सुलहा मिक्खा य जहिं४ जहन्नयं वासखित्तं तु ॥३७॥ चउग्गुणोववेयं तु, खितं होइ जहन्नयं । तेरसगुणमुक्कोस,
दुण्हं मज्झम्मि मज्झिमयं ॥३८॥ कामं तु सबकालं पंचसु समिईसु होइ जइयचं । वासासु अ अहिगारो बहुपाणा मेइणी जेण ॥३९॥
अयं च श्रीकल्पो दशाश्रुतस्कन्धस्याष्टममध्ययनं, स च नवमपूर्वादुद्धृतः, पूर्वाणि च १,१॥२,२। ३,४। ४,०। ५,१६।
६,३२। ७,६४। ८,१२८॥ ९,२५६॥ १०,५१२॥ ११,१०२४। १२,२०४८॥ १३,४०९६। १४,८१९२। सर्वसङ्ख्या १६३८३ ।
एतावद्धस्तिप्रमाणमपीपुञ्जलेख्यानि । (कल्पमहिमा) आचारात्तपसा कल्पः,कल्पः कल्पद्रुरीप्सिते । कल्पोरसायनं सम्यक,कल्प-
स्तवार्थदीपकः ॥१॥ तवेण बंभचेरेण, कणयदाणेण भावओ । कम्म खवेइ जंतित्थे, तं कप्पसवणेण य ॥२॥ आजम्म जस्स
सड्ढस्स,सम्मत्तस्स निसेवणा । जं पुनं भावओ होइ, तं कप्पसवणेण य ॥३॥ एगग्गचित्ता जिणसासणम्मि,पभावणापूअपरायणा
जे । तिसत्तवारं निसुणंति कप्पं, भवनवं ते लहुसा तरंति ॥४॥ (अनन्तार्थता) सबनईणं जा हुज वालुया सबोदहीण जं उदयं ।
॥ ३ ॥

·+ •कल्प- समर्थन ॥ ४ ॥ पर्वमहिमा नागकेतु- कथा तत्तो अ अगंतगुणो अत्थो इकस्स सुत्तस्स ॥५॥ (प्राकृतगुणाः) बालश्रीमन्दमूर्खाणां, नृणां चारित्रकाशिणाम् । अनुग्रहार्थ सर्वज्ञैः, सिद्धान्तः प्राकृतः स्मृतः ॥६॥ पाइअ अमिय विपेक्खणह, इअरह गरल गहिल्लि । धवलिय चंदहं कुकडी वायस वासि समिल्हि ॥७॥ नेच्छन्ति प्राकृतं मूर्खा, मक्षिकाश्चन्दनं यथा । क्षीरानं शूकरा यद्वद्, घूका इब रविप्रभाम् ॥८॥ (वार्षिकमहिमा)मत्राणां परमेष्ठिमन्त्रमहिमा तीर्थेषु शत्रुञ्जयो,दाने प्राणिदया गुणेषु विनयो ब्रह्म व्रतेषु व्रतम्। सन्तोपो नियमे तपस्सु च शमस्तत्वेषु सद्दर्शनं,सर्वज्ञोदितसर्वपर्वसु पर स्याद्वार्पिकं पर्व च ॥९॥ सम्प्राप्ते च महापर्वण्यस्मिन् विस्मेरभावनैः। विधेयं वि- धिना नागकेतुनेवाष्टमं तपः॥१०॥ तपःप्रभावाजन्तूनां, जायते किल शाश्वतम् । निर्वाणपदमप्याशु, नागकेतोरिव ध्रुवम् ॥११॥ (नागकेतुकथा)अस्ति पूश्चन्द्रकान्ताख्या,यत्र चन्द्रोदये सति। चन्द्रकान्तगृहप्रोद्यत्सुधास्नानसुखी जनः॥१२॥ राजा विजयसेना- ख्यस्तत्रास्ते यस्य सेनया । उन्मूल्य द्विपतः क्षिप्ता,दुमा नद्येव पूर्णया ॥१।। तत्र चास्ति वणिग्मुख्या,श्रीकान्ताख्यः समृद्धिभाक् । श्रीसखीनाम भार्याऽस्य, पतिव्रता व्रतप्रिया ॥१४॥ उपयाचितानां लक्षस्तस्या जातः सुतः क्रमात् । बभूव च तदासन्नं, पर्व पर्युषणाभिधम् ॥१५॥ करिष्यामोऽष्टमतपोऽत्रैवं कुटुम्बभापितम् । श्रुत्वा स बालको जातिस्मृत्या प्रत्यशृणोदिति ।।१६। उपवासा मया कार्यास्त्रयः पेयं पयोऽपि न । इति निश्चित्य स स्तन्यं, नास्वादति न रोदति ॥१७॥ साश्रुमात्रा ततः पत्युः,कथिते सोऽप्य- चीकरत् । वालचिकित्सावेदिभ्यः उपचारान् बहूनपि ॥१८॥ ततोऽपि नैप जग्राह, स्तन्यं कृततपोविधिः। ततश्च मूर्च्छया बालो, निश्चेष्टोऽसौ क्रमादभूत् ॥१९॥ मूर्च्छया छन्नजीवं तं, मृतमित्यवधार्य च । न्यसदन् भुवि तव॑श्या, निधानमिव दुर्धियः ॥२०॥ ततश्चावधिनाऽपश्यत् , धरणेन्द्रः शिशुं तथा । ज्ञातवानस्य- वृत्तान्तं, प्रारभ्य प्राग्भवादपि ॥ २१॥ तथा ह्ययं भवे पूर्वे, कस्यापि . . ॥ ४ ॥ .

·नागकेतु-
कल्प-
समर्थन
॥५॥
कथा
वणिजोऽभवत् । सुतत्वेन ततो माता, मृता बाल्येऽस्य दैवतः ॥२२।। अस्ति तस्य विमाता तु, विमानयति साऽथ तम् । भोज-
नादापतिस्तोकेऽपराधे कुप्यति स्फुटम् ॥२३॥ क्रमेण यौवनं प्राप, जानन मानापमानताम् । द्विमातुर्दुवैचांस्येप,स्वमित्राय न्यवे-
दयत् ॥२४॥ तेनोचे चेत्तपः सम्यक, कृतं स्यात् पूर्वजन्मनि । स्वात्मा पराभवस्थानं, न कदाचिद्भवेसदा ॥ २५ ॥ श्रुत्वेति स
यथाशक्ति, तपश्चक्रे विनीतवान् । मानापमानौ संत्यज्य, लीनोऽभूत्तपसि स्वयम् ॥२६॥ एकदा तृणगेहान्तः, स्मरन् पश्चनमस्कृ-
तिम् । पर्युपणादिनेऽवश्यं, करिष्याम्यष्टमं तपः ॥२७॥ इत्येवं ध्यानवान् यावदास्तेऽसौ तावदन्यतः। अभूत् प्रदीपनं वायुवशो-
मतप्रदीपनम् ॥२८॥ ततो वायुवशाही, धावतीतस्ततो द्रुतम् । दध्वाविति विमाताऽस्य, यदुपायोऽस्ति सम्प्रति ।।२२।। एत-
त्प्रदीपनव्याजानिक्षिप्याग्निं कुटीरके । मारयामि मपत्नीजं, मनःशल्यं यदेष मे ॥३०॥ ध्यात्वेति दूरतोऽक्षेपि (वहिं तस्योटजे)
तया । स तथैव तपोध्यानलीनः प्रज्वलितः क्षणात् ॥३१॥ तपोध्यानैकचित्तत्वात्तदविज्ञायानलव्यथाम् । मृत्वा जज्ञे सुतत्त्वेन,
श्रीकान्तस्य त्वपुत्रिणः ॥३२॥ नन्वेप पूर्वसंस्कारात् , श्रुत्वा पर्युषणादिनम्। चक्रेऽष्टमतपस्तेन, पूर्वप्रतिश्रुतं शिशुः॥३३।। मूछि-
तत्वान्मृतं मत्वा, पितृभ्यां निहितो भुवि । यावन्न म्रियतेऽद्यापि, तावत् संजीवयाम्यहम् ॥३४॥ ध्यात्वेति धरणेन्द्रोऽथारक्षत्
स्वीयप्रभावतः। भून्यस्तमेव तं वालं, यथा स म्रियते न हि ॥३५॥ ततः श्रुत्वा शिशोर्वार्ता, श्रीकान्तः पुत्रमृत्युना । नाते हृद-
यसङ्घट्टे, मृत्युमाप क्षणादपि ॥३६॥ ततो विजयसेनाख्यो, राजा विज्ञाय तं मृतम् । अपुत्रमृतसर्वस्वग्रहणायादिशन् भटान् ॥३७॥
ते राजपुरुषाः क्रूराः, श्रीकान्तस्य गृहाद्धनम् । गृह्णन्तो धरणेन्द्रेण, पुरुषीभूय वारिताः ॥ ३० ॥ तैरेत्य कथितं राजे, राजाऽपि,
स्वयमेत्य तम् । धरणेन्द्रमुवाचाशु, किं व्यासेधं करोपि भोः ॥३९॥ अथाह धरणेन्द्रोऽपि,राजन् ! गृह्णासि किं धनम् । निर्वीरायाः
॥ ५ ॥

·नागकेतु- कथा कल्प- समर्थन ॥ ६॥ स्त्रियो ह्यस्या, दयाहीनोऽतिनिष्ठुरः ॥४०॥ राजनीतिरियं राज्ञां, प्राचाऽप्युपचिता यत्तः। तेन गृह्णामि निर्वीरास्वापतेयमनुक्रमात् ॥४१॥ धरणोऽपि पुनः प्रोचे, जीवनस्य च पुत्रका राजाऽऽह क्वास्ति ? स ग्राह,निखातोऽस्तीह रत्नवत् ॥४२॥ ततश्चोत्खानितो राज्ञा, बाले जीवति सत्यथ । आगत्य श्रीसखीमाता, रुदती तमदीधपत् ॥४३॥ धृत्वाऽथ धरणेन्द्रोऽपि, स्वरूपं तस्य तां कथाम् । राज्ञो निवेद्य बालाय, दचा हारं तिरोदधे ॥४४॥ श्रुतया कथया तस्य, राजा विस्मयमादधत् । यत्नेनायं शिशुः पाल्य,इत्यादिश्य गृहं ययौ ॥४५|| श्रीकान्तस्य कृते शीघ्रं, स्वजनैरूवंदेहिके। नागकेतुरिति ग्रीत्या, दत्तं नाम शिशोस्तदा ॥४६॥ वालकोऽपि चतुष्पां, चतुर्थ कुरुते तपः। स चतुर्मासके पष्ठ, कल्पं पर्युपर्णादिपु ॥४७॥ कुर्वन्नेवं सदाऽप्येप, नागकेतुर्जितेन्द्रियः । यौव- नेऽपि ययौ नैव, विकारं मान्मथं कचित् ।।४८।। जिनेन्द्रपूजानिरतः,साधूपासनतत्परः। पौषधसामायिकादीन्यपालयद् व्रतानि च ॥४९॥ चतुष्पथेऽन्यदा कोऽपि,सज्जनोऽपि जनो व्रजन् । जम्ने विजयसेनेन,ज्ञातचौरकलङ्कतः॥५०॥ आर्तध्यानात् स मृचाऽभूद्, व्यन्तरोऽवधिना ततः। स विज्ञाय स्ववृत्तान्तं, चुकोप च महीभुजे ॥५१॥ राजानं स सभासीनमागत्यादृश्यरूपभृत् । आहत्य पाणिना वाढं, व्यन्तरोऽपातयद्भुवि ॥५२॥ व्यन्तरेण हतो राजा, चक्रंदोचैर्वमन्नसृग् । बभूव च सभालोकः, कान्दिशीका कि- मेतकम् ॥५३।। अथासौ व्यन्तरो यावन्नगरं तावतीं शिलाम् । विकृत्य गगने लोकं,भापयामास दुर्गिरा ॥५४॥ नागकेतुस्तदा दध्यौ, सङ्घोऽस्त्यत्र चतुर्विधः। जिनविम्बागमौकांसि, तद्भाव्येषां क्षयोऽधुना ॥ ५० ॥ ध्यात्वेत्युचैः समारुह्य, प्रासादं पाणिना शिला । दधे तेन तपःशक्त्या, पतन्ती व्यन्तरादपि ॥५६॥ व्यन्तरस्तत्तपःशक्तिमशक्तः सोढुमाकुलः । आगत्य प्रणनामास्मै, संजहार च तां शिलाम् ॥५७॥ वचनान्नागकेतोच,व्यन्तरः शान्तिमीयिवान् । राजानं पटूकत्य द्राग, ययौ च गृहमात्मनः।।५८|| ॥ -

·कल्प-
समर्थन
॥ ७ ॥
मानोत्मा-
नादि १८
पुराणादि
ततो गतो नृपस्यापि, तपोलब्ध्याऽभिवन्द्यताम् । नागकेतुरथान्येयुः, श्रीजैनभवने ययौ ॥५९॥ यथाविधि जिनेन्द्रस्य, पूजा
कुर्वन्तमात्मना । पुष्पमध्यस्थितः सर्पस्तं ददशाङ्गुलौ दृढम् ॥६०॥ नागकेतुर्गताशङ्कस्तं सर्प न्यस्य कुत्रचित् । जिनेन्द्रमूर्तेः पुरतो,
ध्यानमालम्ब्य तस्थिवान् ॥६१॥ समीरविजयाल्लीनं, ममारैतन्मनः क्षणात् । घातिकर्मक्षयाजातं, केवलज्ञानमुज्ज्वलम् ॥६२॥
ततः शासनदेव्याऽस्य, द्रव्यलिङ्गं समर्पितम् । भव्यान् प्रबोधयंश्चाय,विजहार भुवस्तले ॥६३॥ इह लोके परलोके दुष्प्रापं सार-
भूतमत्यन्तम् । तत्तपसा सुलभं स्यात् तपसि यतध्वं ततो भावात् ॥३४॥ (आर्या) तपोविषये नागकेतुकथा ॥
(सूत्रं८) माणुम्माणपमाणेति,जलदोण१ मद्धभारं२ समुहाई समूसिओ अजो नव उ३॥ माणु१ म्माण२ पमाण३ तिविहं
खलु लक्खणं नेयं ॥१॥ अष्टशतं१ पष्णवतिः२ परिमाणं चतुरशीतिरिति पुंसाम्३। उत्तम समर हीनानां३ स्वदेहराड्यासमानेन
॥२॥ विषमसमैर्विपमसमा विपमैत्रिपमाः रामैः समाचाराः। करचरणकर्णनासादन्तौष्ठनिरीक्षणैः पुरुषामा३॥ अस्थिष्वर्थाः सुखं मांसि,
त्वचि भोगाः स्त्रियोऽक्षिपु । गतौ यानं स्वरे चाज्ञा, सर्व सत्वे प्रतिष्ठितम् ॥४॥ यथा नेत्रे तथा शीलं, यथा नासा तथाऽऽर्जवम्
यथा रूपं तथा वित्तं, यथा शीलं तथा गुणाः ॥५॥
(सूत्रं ९) इतिहासपंचमाणन्ति, ब्रह्मा१ म्भोरुहर विष्णु३ वायु: भगवत्संज्ञं ततो नारदं६,मार्कण्डेय७ मथाग्निदैवत-
मिति८ प्रोक्तं भविष्यं तथा९। तस्माद् ब्रह्मविवर्त्तसंज्ञमुदितं १० लैंग११ वराहं१२ स्मृतं,स्कन्दं१३ वामन१४ मत्स्य१५ कूर्म१६-
गरुडं१७ ब्रह्माण्ड १८ मष्टादशम् ॥१॥ वागरणेत्ति ऐन्द्रं१ पाणिनिर जैनेन्द्र३,शाकटायनवामनम्। चान्द्रं सरस्वतीकण्ठाभरणं६
बुद्धिसागरम्८ ॥२॥ विश्रान्तविद्याधरं च९,भीमसेनं१० कलापकम्११॥ मुष्टिव्याकरणं१२ शैवं१३, गौडं१४ नन्दिजयोत्पलम्१५
॥ ७ ॥

·-
कल्प
समर्थन
॥ ८ ॥
व्याकरणा-
नि कात्ति-
कश्रेष्ठी
मेघकुमारः
॥३॥ सारस्वतं१६ सिद्धहैमं१७,जयहेमं तथाऽपरम्१८।। इति व्याकरणं सर्व,शब्दप्राभृतसम्भवम्।।४।। अथवाऽष्टौ महाव्याकरणानि-
ब्राह्म? मैशानर मैद्रं च३, प्राजापत्यं ४ बृहस्पतिम्५ । वाष्ट्रदमापिशलं चेति७,पाणिनीयटमथाष्टमम् ॥५॥ बहुसु बंभन्नएसुत्ति
शिक्षा१ कल्पर व्याकरण३ छन्दो४ ज्योति५ निरुक्तयः६। अङ्गानि६ चत्वारो वेदाः१०,मीमांसा११ न्यायविस्तरः१२। पुराणं१३
धर्मशास्त्रं च१४, विद्या एताश्चतुर्दश ॥६॥
(सूत्रं१३) 'सयकत्ति पृथिवीभूषणे पूर्व, प्रजापालो नृपोजनि । श्रेष्ठीशः कार्तिकस्तत्र, राजमान्यो महर्द्धिकः ॥७॥
तेन श्रद्धावता श्राद्धप्रतिमानां शतं कृतम् । शतक्रतुरिति ख्यातिस्ततो लेभे च सर्वगा॥२॥ मासोपवास्यगात्तत्र,परिव्राजकगैरिकः।
तदाढतो जनः सर्वोऽप्यभवत् कार्तिकं विना ।।३।। तद् ज्ञात्वा गैरिको रुष्टः,स्पष्टं राज्ञः पुरोजगौ। परिवेपयति श्रेष्ठी,तदैमि त्व-
द्गृहे नृप!॥४॥ ततः श्रेष्ठिगृहे राजा,गत्वा धृत्वा च तं भुजे। ऊचे भ्रातर्ममावासे, गैरिकं त्वं प्रभोजय ।।५।। सोऽवक् त्वत्पुरवा-
सित्वात् , करिष्येऽहं त्वदाज्ञया । धृष्टोऽसीत्यङ्गुलिं भुञ्जन् , स चालयति तं प्रति ॥६॥ दध्यौ च प्रात्रजिष्यं प्रार, नाभविष्यत्तदा
ह्यदः। अष्टश्रेष्ठिसहस्रेण,प्राबाजीत् सुव्रतान्तिके॥ ७ ॥ पठित्वा द्वादशाङ्गी स, इन्द्रोऽभूद्वादशाब्दकैः। गैरिको वाहनं तस्यैराव-
णाख्यं स्वकर्मतः ॥८॥
(सूत्रं१५) धम्मसारहीणंति,तथाहि श्रीमहावीरो,विहरनेकदा महीम् । उद्याने समवासार्षीत् ,पुराद्राजगृहान बहिः॥१॥ पुत्रः
श्रेणिकधारिण्योस्तत्र श्रुत्वा विभोगिर। प्रबुद्धोऽष्टौ प्रियाम्त्यक्त्वा,मेघो दीक्षामुपाददे।।२।। ग्रहणासेवनाशिक्षाशिक्षायै स्वामिनाऽर्पितः।
स्थविराणामसौ तैम्तु,शायितो द्वारवेश्मनि ॥३॥ निर्यद्भिः प्रविश द्भश्च,साधुभिस्तत्र सूरिभिः। सोऽसकृजानुहस्ताझिकूपराधैरघव्यत
-
-
॥ ८॥

·कल्प-
समर्थन
॥ ९ ॥
मेषकुमार-
वृत्तं
॥४॥ प्रमृजद्भिश्च सर्वाङ्ग,तथाऽगुण्ड्यत रेणुना। यथाऽसौ क्षणमप्येकं,निद्रां प्रापन तनिशि ।।वादध्यौ सोऽथ पुरो मेऽमी,सादराः
साधवोऽभवन् । इदानीं पाणिपादाद्यैर्लेष्टुवत् घट्टयन्ति माम् ॥६॥ पूर्व क्व मे सुखावासो,दुःखावासो ह्ययं क्व च। क्व पुष्पशय्याखा-
पो मे १, श्रस्तरे लुठनं कच?॥७॥ सहिष्ये दुःसहां हंत, कथमित्थं कदर्थनाम् ? । तत् प्रातः प्रभुमापृच्छय, श्रयिष्ये गृहितां
पुनः ॥८॥ इति ध्यात्वोद्गते सूर्ये, गत्वाऽहंतं ननाम सः। बभाषे तमथो वीरः, सुधामधुरया गिरा ॥९॥ वत्स ! निर्गच्छदागच्छत्-
साधुभिर्घट्टितोऽथ किम्।। [को चक्कवट्टिरिद्धिं चइउं दासत्तणं समहिलसइ । को व रयणाई मोतुं परिगिण्हइ उवलखंडाई? ॥१॥
नेरइयाणवि दुक्खं झिजइ कालेण किं पुण नराणं । वा न चिरं तुह होही दुक्खमिणं मा समुवियसु ॥२॥ जी जलविंदुसमं
संपत्तीओ तरंगलोलाओ। सुविणयसमं च पिम्मं जं जाणसु तं करिजासु ॥३॥ वरमग्गिम्मि पवेसो । वरं विसुद्धेण कम्मुणा
मरणं । मा गहियच्चयभंगो माजीअंखलिअसीलस्स ॥४॥] दुरध्यासीभवौ पूौं,मेघानघमनाः शृणु ॥१०॥ अतो भवात् तृतीयेऽभूवै-
तात्यभुवि पदः! इस्ती सहस्रयूथेशस्त्वं सुमेरुप्रभः सितः ॥११॥ दवाभीतोऽन्यदा ग्रीष्मे, विहाय करिणीर्जवात् । धावमानः
सरश्चैकं, पङ्किलं तृपितोऽविशः ॥१२॥ तत्राप्राप्तपयाः पंके, मग्नः प्रत्यर्थिदन्तिना । विद्धः सप्त दिनान्यस्थाः, सहमानो महा-
व्यथाम् ॥१३॥ आयुर्वर्षशतं विंशत्युत्तरं प्रतिपाल्य च । रक्तो दन्ती चतुर्दन्तो, वन्ध्यभूम्यामभूः पुनः ॥१४॥ मेरुप्रभामिधः
सप्तहस्तिनीशतनायकः । दवं वीक्ष्यान्यदा जातिमस्मापीः स्वस्य पूर्विकाम् ॥१५॥ वर्षारात्रादिमध्यान्ते, वल्लथायुन्मूल्य मूलतः।
स्थण्डिलं सपरीवारो, व्यधायोजनमात्रकम् ॥१६।। दृष्ट्वाऽन्येचुर्दवं भीतः, पौरुषं स्वं विमुच्य च । द्रुतं गत्वाऽविशस्तत्र, स्थण्डिले
सच्चसङ्कुले ॥१७॥ संलीनाङ्गः स्थितस्तत्र,गावकण्डूयनेच्छया । उदक्षिपत् पादमेकं, तभूम्यां शशकोऽविशत् ॥१८॥ कण्डूयित्वा
॥ ९ ॥

·कल्प-
समर्थन
॥१०॥
आश्चर्याणि
नीचगोत्र-
बंध
वपुः पादं, मुश्चन्नालोक्य तं शशम्। सशङ्कस्त्वं तथैवास्थाः, शशकस्यानुकम्पया ॥१९॥ सार्द्धदिनद्वयाच्छान्ते, दवे प्रचलिते
शशे । त्रुटित्वेव गिरेः कूटं, धरिच्यामपतः क्षणात् ॥२०॥ ततो दिनत्रयीं क्षुत्तृड्वाधितोऽपि कृपापरः। आयुरब्दशतं क्षिप्त्वा-
ऽभूस्त्वमत्र नृपात्मजः॥२१॥ तदा कृपा कृता तेन, वत्स! स्वच्छात्मना त्वया। तथा स्वस्य व्यथाऽत्यन्तं, नागण्यत मनागपि
॥२२॥ इदानीं तु जगद्विद्वान् , सर्वसावद्यवर्जकः) साधुभिः समचिस्त्वं,घट्टयमानोऽपि दूयसे ॥२३॥ स्वाम्याख्यातमिति श्रुत्वा,
स्मृत्वा पूर्वभवौ निजौ । पुनरायातसंवेगो, मेघो नत्वाऽभ्यधात् प्रभुम् ॥२४॥ जीयाचिरं यदेवं मामुत्पथप्रस्थितं पथि। पुनः
प्रावीवृतः क्षिप्रं, रथ्याविव सुसारथिः ॥२५॥ मुनयोऽमी महात्मानोऽमीपां पादरजोऽपि हि । वन्द्यं मेऽतः प्रभृत्येतद्, व्युत्सृष्टं
स्वं शरीरकम् ॥२६॥ मुक्त्वा नेत्रे शरीरेऽत्र,कुर्वतां घट्टनादिकम् । मनसाऽपि न दुष्यामीत्यत्रार्थ मेऽस्त्वभिग्रहः।।२७॥ एवं स्थिरीकृतो
मेघस्तत्वा तीवं तपश्चिरम् । कृत्वा संलेखनां मासं, विजये त्रिदशोऽजनि ।।२८॥ ततश्युत्वा विदेहेपु, लप्स्यते पदमव्ययम् ।
तदेवं भगवन्तोऽमी, धर्मसारथयो मताः ॥२९॥ इति मेघकुमारज्ञातं ॥
(सूत्र२२) (आश्चर्यदशक)लोगच्छेरयभूएत्ति उवसग्ग१गम्भहरणंर इत्थी तित्थं३ अभाविया परिसा४। कण्हस्स अवरकंकाय
अवयरणं चंदसूराणं६॥१॥ हरिवंसकुलुप्पत्ती७ चमरुप्पाओ य८ अट्ठसय सिद्धा९। अस्संजयाण पूया१० दसवि अणंतेण कालेण (नी-
चगोत्रबन्धः) नामगुत्तस्स वा कम्मस्स अक्खीणस्सत्ति,भरतश्चक्री प्राह-आइगरु दसाराणं तिविठुनामेण पोअणाहिवई।
पिअमित्तचक्कवट्टी मूआइ विदेहवासंमि ॥१॥ नवि ते पारिव्वजं वंदामि अहं इमं च ते जम्मं । जं होहिसि तित्थयरो अपच्छिमो तेण
वंदामि ॥२॥ तं वयणं सोऊणं तिवई अप्फोडिऊण तिक्खुत्तो । अब्भहियजायहरिसो तत्थ मरिई इमं भणइ ॥३॥ जइ वासुदेव
॥१०॥

·कल्प-
समर्थन
हिमवान्
स्वभाव
पढमो मूआइ विदेह चक्कवहितं । चरिमो तित्थयगणं अहो कुलं इत्तियं मज्झ ॥४॥ अहयं च दसाराणं आइमो (जणओ मे)
चकवदिवंसस्स । अजो तित्थयराणं अहो कुलं उत्तम मज्झ ॥५॥ पुच्छंताण कहेई उवट्ठिए देइ सामिणो सीसे । गेलन्नेऽपडि-
अरणं कविला इत्थंपि इहयपि ॥ ६॥ दुभासिएण इकेण मरीई दुक्खसागरं पत्तो। भमिओ कोडाकोडी सागरसरिनामधिजाणं
॥७॥ तंमूलं संसारो नीआगुत्तं च कासि तिवइंमि । अप्पडिकंतो बंभे कविलो अंतद्धिओ कहइ ।। ८॥ जाइकुलरूवबलसुअतव-
लाभिस्सरियअट्ठमयमत्तो। एयाई चिय बंधइ असुहाई बहुं च संसारे ॥९॥
(सूचं३६) तुर्ये लक्ष्मीखने 'उच्चागये'त्यत्र हिमवति, यो० १०० उच्चः, १०५२-१२ पृथु,पद्मद्रहो यो० १००० आयाम:
यो० ५०० पृथुर्वजतला,तन्मध्ये पद्ममेकं जलान्तर्दशयोजननालं तदुपरि २ क्रोशोचं यो० १० पृथुलं, तत्परित आभरणभृतपमानि
१०८, तत्परितः सामानिकपमसहस्र४, मह०४ सभ्यसहस्र८-१०-१२ अनीक७ तत्परितोऽङ्गारक्ष० स० १६, तत्परित आभ्य-
न्तराभियोग ल० ३२ तत्परितो मध्याभियोग ल० ४० तत्परितो बाह्याभियोग० ल० ४८, एवं६ लवयैः सह कमलानि को०१
ल० २० सहस्र ५० शत १२० सङ्घयानि ।
(सूत्रं६७) (स्वमशास्त्राणि)स्वमशास्त्रपाठकेपु-एयओ मिलंतित्ति,न पुनरबद्धाः,राज्ञो मन्त्रिपरीक्षितशय्यैकशाययवलग-
कपञ्चशतीवत् । अणुभूय दिट्ठ चिन्तिय सुय पयइ विआर देवयाणूआ। सुमिणस्स निमित्ताई पुण्णं पावं च णाभावो ॥१॥ अनूक आधे
स्मृत आयुपोऽशे,शेषेऽन्त्यभाग्ये गतिजः प्रदिष्टः। धातुप्रकोपग्रहपाकचिन्तादृष्टाभिचारोद्भवगुह्यकोत्था॥२॥ गतैप (त्यैव) जात्यन्त.
रसच्चसङ्गः, स्वप्ने ह्यनूके गतिजे च नित्यं । घातुप्रकोपादनिलेऽधिके स्युः, तर्वद्रितुङ्गांबरलङ्घनानि ॥३॥ पित्तेऽधिके काञ्चनरक्त-
॥११॥

·कल्प-
समर्थन
॥१२॥
धान्यमेदा
गर्भहरण-
चिन्ताच:
माल्यदिवाकराग्निप्रभृतीनि पश्येत् । श्लेष्माधिकञ्चेन्दुभशुक्लघुप्पसरित्सरोम्भोनिधिलङ्घनानि ॥ ४॥ जघन्यमध्यप्रथमे निशांशे,
प्रावृदशरन्माधवसंज्ञिते च । काले मरुत्पित्तकफप्रकोपः,साधारणः स्यात् खलु सन्निपातः॥२॥ दशासु प्रोक्तं ग्रहपाकजातं, चिन्तासु
दृष्टं च यथा तथैव । बीभत्ससवामिभवोऽभिचारो,विश्वोद्भवो गुह्यकजः प्रदिष्टः॥६॥अनूकचिन्तागतिदोषदृष्टा,अभीक्ष्णकर्माणि
च निष्फलानि । युइष्टदीर्घाः कथितास्तु तद्वदनन्यपाकाः कथिता विशेषाः ॥७॥
(सूत्रं९०) "धन्नेणं वड्ढामो" इत्यत्र सालि१ जव२ वीहि३ कंगू४ रालयः तिल६ मुग्ग७ मास८ चवल९ चणा१०
तुवरि११ मसूर१२ कुलत्था१३ गोधुम१४ निष्फाव१५ अयसि१६ सणा१७ ॥१॥ सप्तदश धान्यनामानि
(सूत्रं९२) 'हडे मे से गम्भे' यदि सत्यमिदं जज्ञे, गर्भस्यास्य कथंचन । तदा नूनमभाग्याऽहं,भूमौ निष्पुण्यकावधिः॥१॥
यद्वा न ह्यभाग्यस्य निकेतने चिन्तारत्नमवतिष्ठते,न हि दरिद्रस्य गृहे निधिः प्रकटीभवति,न हि कल्पपादपो मरौ चिरायावतरति,
न हि निष्पुण्यानां पिपासितानाममृतपानेच्छा पूर्यते, हा धिग् दैवं,तदेतत् किश्चके वक्रेण तेन यत् समूलमुन्मूलितो मन्मनोरथक-
ल्पशाखी,दुःखानि निखातीकरणेन,तदद्य गृहीते दवाऽपि लोचने,उद्दालितो निधिः प्रदापि,पातिताऽहं मेरोः शिखरमारोप्यापि,
यद्वा मया किमपराद्धमस्य दैवस्यास्मिन् भवे भवान्तरे वा?, अथवा-किं करोमि? क गच्छामि?,कस्याग्रे वा वदाम्यहम्।। दुर्विद-
ग्धेन दैवेन, जग्धा दग्धा च पातकैः ॥ १॥ किं चानेन राज्येन ? किं वा सुखेनायतिविमुखेन ? किं वा मङ्गलीकल्पनाक-
ल्पितेन सखीजनजल्पितेन ? किं वा मनःसुखातिरिक्तेन भुक्तेन ? किंवा कल्पितसुखोनयनेन दुकूलशय्याशयनेन, तत्तथाविधच-
तुर्दशस्वममूचितं त्रैलोक्यपूजोचितं निरतिशयानन्तगुणोचितं त्रिभुवनासपत्नं पुत्ररत्नं विना, तदरे दैव! किमुपस्थितोऽसि दुःख-
.
॥१२॥

·कल्प- समर्थन ॥१३॥ गर्भनिश्च- लत्वादि दावाग्निगहने दहनायतां निरागसं निराशां मां प्रति, यत्तथाविध १४ स्वमलाभलम्भितानन्तसुखप्रकोऽपि अमर्पण पुनरपकर्पयसि तदनन्तगुणदुःखदानदुर्ललितेनाभिमां, धिग् संसारं असारं, धिग् पर्यन्तदुःखाभिमुखं कामसुखं,अलमनेन मधुलिप्तखङ्गधारालेहन- तुलितेन विषयललितेन, किं वा मया पूर्वजन्मसु कृतं सुदुष्कृतं,यत आर्षम्-पसुपक्खिमाणुसाणं वाले जोविहु विओअए पावो।सो अणवच्चो जायइ अह जायइ तो विवजिन्जा ॥१।। तत् किं मया पड्डुकास्त्यक्ताः त्याजितावा? किंवा लघुवत्साना मात्रा वियोगः कृतः कारितोवा? किं वा तेषां दुग्धान्तरायः स्वयं परेण वा विहितः? किं वा सबालकोन्दरबिलानि पूरितानि खानितानि वा, किं वोष्णनीराणि नकुलकोलाबालकाकुलविलेपु क्षिप्तानि ? किं वा कीटिकासाण्डकविवराणि प्लावितानि तदण्डकानि वा मोचिता- नि?, किं वा शुकसारिकाहंसकुकुटादीनां शिशुभिर्वियोगो दत्तः ? किं वा नीडानि साण्डकानि सशिशूनि वा पातितानि? किं वा स्फोटितानि धर्मबुद्ध्या काण्डानि? किं वा बालहत्या विहिता ? किं सपत्नीपुत्राद्युपरि दुष्ट चिन्तितं कृतं का?, गर्भ- स्तम्भनशातनपातनानि समाचरितानि?, तन्मन्त्रा वा प्रयुक्ताः, किं वा शिशवस्त्यक्ता मया त्याजिता वाऽन्यसत्काः ? किं वा शता विराद्धेन केनापि ऋपिणा ?, अथवा अन्यद्वा किमपि महापापं शीलखण्डनादि समाचरितं यदीविधानंतदुःखखानिर्वि- हिताऽहं अनेन दुर्दैवेन, तदरे दैव ! निघृण ! निर्दय ! निष्करुण ! पापिष्ट ! दुष्ट ! धृष्ट ! अशिष्ट ! निष्ठुर ! क्लिष्टकर्मकारक ! निरपराधजनमारक! मूर्तिमत्पातक विश्वस्तघातक ! अकार्यसञ्ज ! निर्लज ! किं मे निष्कारणं वैरी भवसि एवंविधदुःखसागरावतार- पन ? किं वारे दैव ! मया तवापराद्धं यन्न निवेदयसि प्रकटीभूय दुष्टानि मचेष्टितानि , किं वाऽन्तर्गडुरिव विडम्बयसि ? अलं वाऽलीकैदैवोपालम्मैः, किं वा परिदेवितेन ?,पर्याप्त जीवितव्येन,करोमि वा प्राणव्यपरोपोनैतदुःखकाण्डपरिसमाप्तिमित्युन्मनायते,

·कल्प-
समर्थन
॥१४॥
गर्भनिश्च-
लत्वादि
तचिकीर्षुरितस्ततो यूथभ्रष्टमृगीव च बंभ्रमीति, दृष्टा च तथारूपा खरूपनिरूपणचतुरेण सखीपरिकरण, पृष्टा च दौर्मनस्यकारणं,
उवाच साश्रुनिःश्वासं-यथा किमरे वदामि मन्दभाग्या ? यजगाम मे जीवितं, सख्यो जगुः-सखि ! शान्तममङ्गलं, वर्तते
गर्भस्य कुशलं ?, सा प्रोचे-हे सख्यो! गर्भकुशलेऽपि किं परं परिदेवनीयमस्ति तत् ? हा हता हताशेन दैवेन सर्वखापहारेणे-
त्युक्त्वा भूमौ मूर्छिता पतिता, पुनः सखीविहितशीतलोपचारलब्धचैतन्या विलपति, शून्यचित्ता चिरं तिष्ठति, बहु पृष्टा च
सगद्गदं गर्भखरूपं कथयति, पुनर्मूर्च्छिता भवति, पुनः कृतोपचारा समुत्तिष्ठत्ति, विलपति च, तच्छ्रुत्वा विलपति सखीप्रमुखः
सकलोऽपि परिकरः, यथा हा हा किं चक्रे वक्रेण दैवेनास्मत्खामिन्याः ? हा हा कुलदेव्यो यूयं क्व गताः यदुदासीनास्तिष्ठथ ?
इत्यादि, तथा च कारयन्ति कुलवृद्धा उपयाचितमन्त्रतन्त्रशान्तिकपौष्टिकादीनि शिष्टकार्याणि, पृच्छन्ति च निमित्तज्ञान् , निषेध-
यन्ति नाटकादीनि, निराकुर्वन्ति गाढशब्देनापि वचनानि, राजापि जज्ञे सलोकः सशोकः, किंकर्तव्यतामूढा मन्त्रिणः, राजभव-
नमपि सकलं शून्यमिव शोकस्य राजधानी इव श्रिया त्यक्तमिव दुःखस्य भाण्डागारमिव उद्वेगस्याकर इव सर्वदुःखानां संकर इव
विस्मृतभोजनाच्छादनसम्भापणशयनादिव्यवहारमिव सर्वशोभाविहितपरिहारमिव, किञ्च-तत्र निःश्वासैरेवोत्तरदानं अश्रुपातैरेच
मुखधावनं शून्यचित्तोपवेशनैरेव शरीरस्थितिबेलातिवाहनं चेत्यादि,तं तथा व्यतिकरमवधिनाऽवधार्य-किं कुर्मः १ कस्य वा बूमो ?,
मोहस्य गतिरीदृशी। दुपेर्धातोरिवासाकं,दोपनिष्पत्तये गुणः॥१॥ इति सश्चित्य त्रिभुवनगुरुणा श्रीवीरेण किश्चित् स्पन्दितं,ततः
ज्ञातखगर्भकुशला अमन्दानन्दपेशलं दध्यौ त्रिशला-कल्याणं मे गर्भस्य, हा धिर ,हा मयाज्ञयाऽनुचितं चिन्तितं,किं वाऽकल्पितं
विकल्पितं ?, सन्ति मम भाग्यानि,धन्याऽहं,पुण्याऽहं, त्रिभुवनमान्याऽहं, श्लाघ्यं मे जीवितं, कृतार्थ मे जन्म,सुप्रसन्ना मे जिनपादाः,
--
॥१४॥

·कल्प-
समर्थन
॥१५॥
गर्भनिश्च-
लत्वादि
सञ्जाता मे गोत्रदेवीप्रसादाः,फलितोऽयमाजन्माराधितः श्रीजिनधर्मः,प्रकटीभूतं मे प्राचीन समीचीनं कर्म प्राप्तं मयाऽद्य मुक्तेरपि
शर्म,उद्विश्वसितो रोमाञ्चकञ्चुकः प्रोल्लसिते नयने प्रफुल्लं वदनारविन्दं विकसिते कपोलफलके प्रवृत्ताश्च जय जीव नंदेत्याद्याशिषः
प्रवर्त्तितानि कुलललनामिर्धवलानि संस्थापितानि सर्वतोऽप्यष्टौ २ मङ्गलानि प्रदत्ताः कुङ्कुमच्छटाः उत्तम्भिताः पताकापटाः संना-
स्ता मौक्तिकस्वस्तिकाः निर्वर्तिताः प्रवालनन्द्यावर्ताः विकीर्णः पञ्चवर्णः पुष्पप्रकरः वासयति सर्वतोऽपि कर्पूरागरुचन्दनादिपरि-
मलनिकरः निबद्वानि तोरणानि परिधृतान्याभरणानि प्रणीतानि गीतानि नाटितानि दिव्यनाटकानि सूत्रितानि वादनाय वादित्राणि
प्रगुणितानि सधवस्त्रीभिरक्षतपात्राणि पठन्ति बन्दिच्छात्राणि नृत्यन्ति नानापात्राणि पूर्यन्ते प्रमोदेन गात्राणि, राजभवनं च जज्ञे
सङ्कीर्णं चतुर्भिरपि वर्णैः पूर्ण वर्धापनागतसुवर्णकोटीभिः आकीर्णं च प्रमोदाकुलचेटीभिः सन्निरुद्धसर्वपथं दिव्यरथैः दुर्गमं तुरङ्गमैः
दुष्प्रवेशं पत्तिनिवेशैः मूर्तिमत्प्रमोदमयमिव सम्प्राप्तसर्वाभ्युदयमिव करकलितसकलसिद्धिकभिव समुद्दीपितचतुर्बुद्धिकमिव लब्ध-
त्रिभुवनमहाराज्यमिव सर्वसम्प्राप्तिप्राज्यमिव, विधीयन्ते स्म हदृशोमाः,प्रकट्यन्ते मञ्चोन्मश्च नाटकानि,पोष्यन्ते तूर्यनिर्घोपाः, न
श्रूयते लोकानां कोलाहलेन कर्णपतितमपि,प्रयोजिताः जिनप्रासादेपु पूजाः विरचितानि बन्दिमोचनानि प्रकटितः सर्वतोऽमारिप-
टहः विस्तारिता सुसाधुजनपर्युपास्तिः प्रोत्सर्पितानि साधम्मिकवात्सल्यानि व्यक्तीकृता श्रीसङ्घभक्तिः सत्रितानि सत्वेषु महादा-
नानि सम्पादितानि याचकलोकानां मनोरथातिगानि दानानि, सम्पन्नाः कल्पवृक्षा इव राजपुरुषा महादानेन, सुरेन्द्र इव राजा
परमैश्वर्येण, सुरलोक इव सर्वलोकः प्रभूतदिव्याभरणादिविभूच्या, गृहे२ महानुत्सवः, सम्पन्नः परमानन्दः।
(सूत्रं९६) जन्मोत्सवः-आरुग्गा आरुग्गं दारयं पयायत्ति अचेतनाअपि दिशः,प्रसेदुर्मुदिता इव। वायवोऽपि सुखस्पर्शा,
।
॥१५॥

·कल्प- समर्थन ॥१६॥ जन्मा- भिषेक मन्दमन्दं ववुस्तदा ॥१॥ उद्योतस्त्रिजगत्यासीध्वान दिवि दुन्दुभिः। नारका अप्यमोदन्त,भूरप्युच्छासमासदत् ॥२॥ दिक्कुमार्योs- ष्टाधोलोकपासिन्यः कम्पितासनाः। अर्हजन्मावधेत्विाऽभ्येयुस्तत्सतिवेश्मनि ॥३॥ भोगङ्करा भोगवती,सभोगा भोगमालिनी । सुवत्सा वत्समित्रा च, पुष्पमाला त्वनिन्दिता ॥ ४॥ नत्वा प्रभुं तदम्बां चेशाने सूतिगृहं व्यधुः। संवर्त्तनाशोधयन् क्ष्मामायो- जनमितां गृहात् ॥५॥ मेघङ्करा मेघवती, सुमेघा मेघमालिनी । तोयधारा विचित्रा च, वारिषेणा बलाहका ॥६॥ अष्टोधुलोका- देत्यैता,नत्वार्हन्तं समातृकम् । तत्र गन्धाम्बुपुष्पौषवर्ष हाद्वितेनिरे ॥७॥ अथ नन्दोत्तरानन्दे, आनन्दा नन्दिवद्वनी । विजया वैजयन्ती च, जयन्ती चापराजिता ॥८॥ पूर्वरुचकस्था एता दर्पणकराः। समाहारा सुप्रदत्ता, सुप्रबुद्धा यशोधरा । लक्ष्मीवती शेषवती, चित्रगुप्ता वसुन्धरा ॥९॥ दक्षिणरुचकस्था एताः भृङ्गारपाणयः,इलादेवी सुरादेवी, पृथिवी पद्मवत्यपि। एकनासा नव- मिका, भद्रा सितेति नामतः ॥१० ।। एताः पश्चिमरुचकस्था व्यंजनपाणयः। अलम्बुसा मितकेशी,पुण्डरीका च वारुणी। हासा सर्वप्रभा हीः श्रीरप्टोदचकाद्रितः ॥११॥ एताश्चामरपाणयः । चित्रा१ चित्रकनकार, शतारा३ सौदामणी६ तथा । दीपहस्ता विदिश्वेत्याऽस्थुर्विदिग्रुचकाद्रितः॥१२॥ रुचकद्वीपतोऽम्येयुश्चतस्रो दिक्कुमारिकाः। रूपा रूपासिका चापि,सुरूपा रूपकावती॥१३॥ चतुरङ्गुलतो नालं,छिचा खातोदरेऽक्षिपन् । समापूर्य च वैडूर्यैस्तस्योवं पीढमादधुः॥१४॥ बद्ध्वा तद् दूर्वया जन्मगेहाद्रम्भागृह- त्रयम् । ताः पूर्वस्यां दक्षिणस्यामुत्तरस्यां व्यधुस्ततः॥१५॥ याम्यरम्भागृहे नीत्वाऽभ्यङ्गं तेनुस्तु तास्तयोग स्नानचाँशुकालङ्कारादि पूर्वगृहे ततः॥१६॥ उत्प्रेरऽरणिकाष्ठाभ्यामुत्पाद्याग्नि सुचन्दनैः। होमं कृत्वा चबन्धुस्ता, रक्षापोहलिका द्वयोः॥१७॥ पर्वतायुर्भवेत्यु- स्वाऽऽस्फालयन्त्यश्मगोलको। जन्मस्थाने चतौ नीत्वा,स्वस्वदिक्षु स्थिता जगुः॥ १८॥ ततः सिंहासनं शाकं,चचालाचलनिश्चलम् । -

·जन्म-
महोत्सवः
समर्थन
॥१७॥
प्रयुज्याथावधि ज्ञात्वा, जन्मान्तिमजिनेशितुः ॥ १९ ॥ वज्रयेकयोजनां घण्टा, सुघोपां नैकमैपिणा । अवादयत् ततो घण्टारेणुः
सर्वविमानगा ॥२०॥ शक्रादेशं ततः सोचैः, सुरेभ्योऽज्ञापयत् स्वयम् । तेन प्रमुदिता देवाश्चलनोपक्रमं व्यधुः ॥२१ ॥ पाल-
काख्यामरकृतं, लक्षयोजनसम्मितम् । विमानं पालकं नामाध्यारोहत्रिदशेश्वरः ॥२२॥ पुरतोऽग्रमहिष्योऽष्टौ, वामे सामानिकाः
सुराः । दक्षिणे त्रिसभा देवाः, सप्तानीकानि पृष्ठतः ॥२३ । अन्यैरपि घनैर्देवैर्वृतः सिंहासनस्थितः । गीयमानगुणोऽचालीदपरेऽ-
प्यमरास्ततः ॥२४॥ देवेन्द्रशासनात् केचित् , केचिन्मित्रानुवर्तनात् । पत्नीभिः प्रेरिताः केचित् , केचिदात्मीयभावतः ॥२५॥
केऽपि कौतुकतः केपि, विस्मयात् केपि भक्तितः । चेलुरेवं सुराः सर्वे, विविधैर्वाहनैर्युताः ॥२६॥ विविधैस्तूर्यनिर्घोषैर्घण्टानां
कणितैरपि । कोलाहलेन देवानां, शब्दाद्वैतं तदाऽजनि ॥२७।। सिंहस्थो वक्ति हस्तिस्थं, दूरे स्वीयं गजं कुरु । हनिष्यत्यन्यथा
नूनं, दुर्द्धरो मम केसरी ॥२८|| वाजिस्थं केसरारूढो, गरुडस्थो हि सर्पगम् । छागस्थं चित्रकस्थोऽथ, वदन्त्येवं तदादरात् ॥२९॥
सुराणां कोटीकोटीभिर्विमानैर्वाहनैर्धनैः। विस्तीर्णोऽपि नभोमार्गोऽतिसङ्कीर्णोऽभवत्तदा ॥ ३० ॥ भित्रं केऽपि परित्यज्य,
दक्षत्वेनाग्रतो ययुः। प्रतीक्षस्व क्षणं भ्रातमित्रेत्यपरोऽवदत् ॥ ३१ ॥ केचिद्वदन्ति भो देवाः, संकीर्णाः, पर्ववासराः ।
भवन्त्येवंविधा नूनं, तस्मान्मौनं विधत्त भोः ॥ ३२ ॥ नभस्यागच्छतां तेषां, शीर्षे चन्द्रकरैः स्थितैः । शोभन्ते निर्जरा-
स्तञ्च, सजरा इव निर्जराः ॥ ३३ ॥ मस्तके घटिकाकाराः, कण्ठे ग्रैवेयकोपमाः । स्वेदविन्दुसमा देहे, सुराणां तारका वभुः
॥३४॥ नन्दीश्वरे विमानानि, संक्षिप्यागात् सुराधिपः । जिनेन्द्रं च जिनाम्बां च, त्रिः प्रादक्षिणयत्ततः॥ ३५॥ वंदित्वा
नमसित्वा चेत्येवं देवेश्वरोऽवदत् । नमोऽस्तुते रत्नकुक्षिधारिके ! विश्वदीपिके! ।'३६॥ अहं शक्रोऽस्मि देवेन्द्रः,कल्पादाद्यादिहागमम् ।
॥ १७॥

·जन्म-
महोत्सव
समर्थन
॥१८॥
प्रभोरन्तिमदेवस्य, करिष्ये जननोत्सवम् ॥३७॥ भेतव्यं देवि ! तत्रैवेत्युक्त्वाऽवस्वापिनीं ददौ । कृत्वा जिनप्रतिविम्बं, जिनाम्बा-
सन्निधौ न्यधात् ॥३८॥ भगवन्तं तीर्थकरं, गृहीत्वा करसम्पुटे । विचक्रे पश्चधारूपं, सर्वश्रेयोऽर्थिकः स्वयम ॥३२।। एको गृहीत-
तीर्थेशः, पार्थे द्वौ चात्तचामरौ । एको गृहीतातपत्रः,एको वज्रधरः पुनः ॥४०॥ अग्रगः पृष्टगंस्तौति,पृष्ठस्थोऽप्यनगं पुनः। नेत्रे
पश्चात् समीहन्ते, केचनातनाः सुराः ॥४१॥ शक्रः सुमेरुशृङ्गस्थं, गत्वाऽथो पण्डकं वनम् । मेरुचूला दक्षिणेनातिपाण्डुकंवला-
सने ॥ ४२ ॥ कृत्वोत्सङ्गे जिनं पूर्वाभिमुखोऽसौ निषीदति । समस्ता अपि देवेन्द्राः, स्वामिपादान्तमैयरुः ।। ४३ ॥ मृन्मणी-
स्वर्णरूप्यादिनिर्मितैर्योजनाननैः। अष्टोत्तरसहस्रेस्तैः, शुभैः कुम्भैः पृथक् पृथक् ॥ ४४ ॥ क्षीरनीरभृतैर्वक्षःस्थलस्थैस्त्रिदशा
बभुः। संसारौघं तरीतुं किं, धृतकुम्भा इव स्फुटम् ? ॥४५॥ सिश्चिन्त इव भावहूँ, क्षिपन्तं वा निजं मलम् । कलशं स्थाप-
यन्तो वा, धर्मचैत्ये बभुः सुराः ॥४६॥ संशयं त्रिदशेशस्थ, मत्वा वीरोऽमराचलम् । 'वामाङ्गुष्ठानसम्पर्कात् , समन्तादप्यची-
चलत् ॥४७॥ कम्पमाने गिरौ तत्र, चकम्पेऽथ वसुन्धरा । शृङ्गाणि सर्वतः पेतुश्चक्षुभुः सागरा अपि ।। ४८॥ ब्रह्माण्डस्फोट-
सदृशे, शब्दाद्वैते प्रसर्पति । रुष्टः शक्रोऽवधेत्विा, क्षमयामास तीर्थपम् ।। ४९ ॥ सङ्ख्यातीताऽर्हतां मध्ये,स्पृष्टः केनापि नाङ्गिणा।
मेरुः कम्पमिपादित्यानन्दादिव ननर्त्त सः॥ ५० ॥ शैलेषु राजता मेऽभूत् , स्नात्रनीराभिषेकतः। तेनामी निर्जरा हाराः, खर्णा-
पीडो जिनस्तथा ।। ५१ ॥ अच्युतेन्द्रस्तत्र पूर्व, विदधात्यभिषेचनम् । ततोऽनुपरिपाटीतो, यावच्चन्द्रार्यमादयः ॥५२॥ चतुर्वृषभ-
रूपाणि, शक्रः कृत्वा स्वयं ततः। शृङ्गाष्टकक्षरत्क्षीरैरकरोदभिषेचनम् ॥५३॥ सत्यं ते विषुधा देवा, यैरन्तिमजिनेशितुः। सृजद्भिः
सलिलैः स्नानं, खयं नैर्मल्यमाददे ॥५४॥ समङ्गलप्रदीपं ते, विधायारात्रिकं पुनः। सनृत्यगीतवाद्यादि,व्यधुर्विविधमुत्सवम् ।।५५॥
॥१८॥

·समर्थन ॥ १९॥ जन्म- महोत्सवः शक्रोऽथ जिनमानीय, विमुच्याम्बान्तिके ततः। संजहार प्रतिविम्बावस्वापिन्यो खशक्तितः॥५६॥ कुण्डलक्षौमयुग्मं चोच्छीर्षे मुक्त्वा हरिय॑धात् । श्रीदामरत्नदामाढ्यमुल्लोचे वर्णकन्दुकम् ॥५७|| द्वात्रिंशद्रनरैरूप्यकोटिवृष्टिं विरच्य सः। बाढमाघोषयामासेति सुरैराभियोगिकैः ॥५८।। स्वामिनःस्वामिमातुश्च, करिष्यत्यशुभं मनः । सप्तधाऽऽर्यमञ्जरीव, शिरस्तस्य स्फुटिष्यति ॥५९॥ चातुर्नि- कायिका देवा, एवं जन्मोत्सवं प्रभोः । नन्दीश्वरेऽष्टाहिकांच, कृत्वा जग्मुर्यथाऽऽगतम् ॥५०॥ इति श्रीजिनजन्माभिषेकः। (सूत्रं१०६) नामकरणं 'देवेहिं से नामं कयंति अह वड्ढइ सो भयवं दिअलोअचुओ अणोवमसिरीओ। दासीदासपरिवुडो परिकिन्नो पीढमद्देहिं ।।१।। असिअसिरओ सुनयणो बिंबुट्ठो धवलदंतपंतीओ। वरपउमगभगोरो फुल्लुप्पलगंधनीसासो।।२॥जाईसरो अभयवं अप्परिवडिएहिं तीहिं नाणेहिं । कंतीहि अ बुद्धीहि अ अन्भहिओ तेहिं मणुएहिं ॥३॥ अह ऊणअट्ठवासो भयवं कीलइ कुमारएहिं समं । आमलिआखिल्लेणं लोअपसिद्धेण पुरबाहि ॥ ४ ॥ तत्थ य खिड्डे रुक्खं आरुहिअ'तु केल्लयनरेहिं । इत्थंतरे अ सक्को सोहम्मसहाइ उवविठ्ठो ॥५॥ संतगुणुकित्तणयं करेइ वीरस्स अमरमज्झम्मि । धीरत्तगुणविआरे परगुणगहणम्मि तल्लि- च्छो ॥६॥ बालो अबालभावो अबालपरकमो महावीरो । न हु सक्को मेसेउं देवेहिं सईदएहिंपि ॥७॥ तं वयणं सोऊणं मिच्छद्दिट्ठी अह सुरो एगो । चिन्तइ माणुसमित्तं तत्थवि सिसुभावमावन्नं ॥८॥ देवेहिंवि नो तीरइ मेसेउं सद्दहामि नोएयं । ता गंतुं भीसेमी इय चितिय आगओ तत्थ ।।९।। कीलइ जत्थ जिणिंदो कीलणरुक्खं च वेढइ समंता। कज्जलवन्नं काउं फणिरूवं दीहरं भीमं ॥१०॥ तं दट्टण पलाणा भयभीया कीलमाणया कुमरा । सवेवि ठिओ वीरो फणिणावि कओ फणाडोवो॥११।। सो चित्तूण करेणं उल्ला- लेऊण घल्लिओ दूरं । भयरहिएण जिणेणं लहु मिलिया तो पुणो डिंभा ॥१२॥ चिंतइ सुरोन भीओ इत्थं ता अन्नहा पुणो भेसे । ॥१९॥ gunit

·लेखशाला-
नयन
कल्प-
समर्थन
॥२०॥
इत्थंतरम्मि वीरो तेंदूसगकीलणं कुणइ ॥१३॥ तेहिं कुमारेहि समं सोऽवि सुरो डिंभरूवयं काउं । कीलइ वीरेण समं जिओ य
सो भगवया तत्थ ॥१४॥ सो वद्धिलं पवत्तो वेआलाकारधारओ रुद्दो । सत्ततलमाणदेहो संजाओ मेसणहाए ॥१५॥ जिणनाहेणवि
पहओ पुट्ठीए वजकढिणमुट्ठीए । सो आराडि काउं भएण ससगुव संकुडिओ ॥१६॥ पायडियामररूवो रंजियहियओ पणमइ
जिर्णिदं । भणइ तुहं परमेसर! धीरत्तं तारिसं चेव ॥१७॥ जारिसयं सुरवइणा सुरमज्झे वन्निति ता खमसु । मज्झ तुर्म भेसविओ
परिक्खणत्थं जमेवंति ॥ १८॥ भुजोर खामिय पणभिअ वीरं गओ स सोहम्मं । भयपि गिहे चिट्ठइ विसिट्टकीलाविणोएणं
॥१९॥ बालत्तणेवि सूरो पगईए गुरुपरक्कमो भयवं । वीरुत्ति कयं नामं सक्केण य तुडचित्तेणें ॥२०॥ आमलकीक्रीडा ॥
• मोहेणऽम्मापियरो जाणिवा अहियअट्ठवासं तु । पहायं विलित्तदेहं कयकोउयमंगलं वीरं ॥ २१ ॥ सवालंकारधरं सोहण-
दिवसे कलाण गहणत्थं । कयपूयासकारस्स उवज्झायस्स उवणिति ॥२॥ इत्थंतरम्मि सको आसणकंपेण संपउत्तोही। चिंतइ
अहो महतो मोहो सिद्धत्थरायस्स ॥३॥ तिहिं नाणेहिं समग्गो तित्थयरो सबसस्थतत्तन्नू । जं उवणिजइ पागयजणस्स अच्चप्प-
विजस्स ॥४॥ विजागहणनिमित्तं इअ चिंतिअ आगओ तहिं तुरियं। उवझायस्स निमित्तं रइए सिंहासणे पवरे ॥ ५॥ तस्सेव
य पञ्चक्खं वीरकुमारं निवेसइ पहट्ठो । वंदित्तु सत्थलक्रवणमह पुच्छइ मउलकरकमलो ॥६॥ भयपि वागरेइ जहडिअमसंकियं
तयं पुढो । उवज्झाओवि पमुइओ निसुणइ परमेण विणएण ॥७। पिच्छ अहो अच्छरिअं बालोऽविहु (सत्थ) पदणरहिओ-
वि। सबन्नू इव साहइ जहट्ठिअं सबसस्थत्थं ।। ८॥ तुट्ठा अम्मापियरो एवं नाउं विअकखणं वीरं । सक्कोवि अ सट्ठाणं वंदिय वीर
गओ-खिप्पं ॥९॥ वीरजिणस्स सगासे अवधारिअसद्दलक्रवणलवेणं । उवझाएण विरइअं वागरणं किर य इंदंति ॥ १०॥
॥२०॥

·श्रीवीर-
उदुम्म
समर्थन
॥२१॥
-
लेखशालाकरणम् ॥ (सू०१०७) उम्मुकबालभावो कमेण अह जुबणं समणुपत्तो। भोगसमत्थं नाउं अम्मापिअरो अवीरस्स ॥१॥
तिहिरिक्खम्मि पसत्थे महंतसामंतकुलपस्याए । कारिंति. पाणिगहणं जसोअवररायकमाए॥२॥ पंचविहे माणुस्से भोए भुतूण
सह जसोआए। तेअसिरिं व सुरूवं जणयह पिअदसणं धूआं ॥३॥ परिणीया समयम्मि अजमालिणा पवरनरवइसुएणं । वीर-
स्सऽम्मापियरो दिवं गया इत्थ समयम्मि ॥४॥ वीरस्स जिट्ठभाया अहिसित्तो नंदिवद्धणो कुमरो। वररायलक्खणधरो र सामंत-
मंतीहिं ।।५।। वीरोऽवि नंदिवद्धणपमुहं आपुच्छए सयणवग्गं । पहागहणत्थं पडिपुनभिग्गहत्तेणं॥६॥ तो भणइ जिहभाया मम
जणणीजणयविरहदुहियस्स । तुह विरहग्गी सुंदर! खयंमि खारोवमो होइ ॥७॥ एवं भणिए जिद्रेण भाउणा परमपणयकलिएणं ।
तस्सेव बोहणत्यं भणइ जिणो भवविरत्तमणो॥८॥ नणु पिच्छणए पिच्छणयजणाण जह. दीहरो न संजोगो। तह बंधुसमाजोगों
अथिरुचिअ होइ संसारे॥२॥ पिअमाइभाइभइणीभञ्जापुत्तत्तणेण सवेऽवि। जीवा जाया बहुसो जीवस्स उ एगमेगस्स ॥१०॥
ता कमि कमि कीरइ पडिबंधो? कम्मि कम्मि वाने। इअ नाऊण महायस! मा किजउ सोगसंतावो ॥१शा नंदि०-अहमवि
जाणामि इमं किंतु ममं बंधणाई तुटृति । जीविअभूएण तए अन्ज विमुकस्स सयराई ॥१२॥ता मह उवरोहेणं वासाइं दुमि चिट्ठसु
गिहम्मि। उत्तमपुरिसा दट्टुं दुहियं करुणायरा हुंति ।।१३।। वीर०-एवं होउ नरेसर! किंतु ममट्ठा न कोई आरंभो। कायबोऽहं
फासुअभोयणपाणेण चिहिस्सं ॥१४॥ एवं चिअ पडिवने चिट्टइ सुहझाणभावणो वीरो । विसयसुहनिप्पिवासो दयावरो सबजीवेस
॥१५॥ एवं प्रतिपने ममधिकं वर्षद्वयं प्रासुकैपणीयाहारः शीतोदकमप्यपिवन भगवान् तस्थौ, न च प्रासुकेनापि जलेन सर्वस्नानं
कृतवान, केवलं लोकस्थित्या हस्तपादमुखमात्रप्रक्षालनं प्रासुकेन जलेन चकार, निष्क्रमणमहे तु सचित्तोदकेन स्नातवान् , ब्रह्मचर्य
.
॥२१॥

·वार्षिकदानं
समर्थन
॥२२॥
तु सुविशुद्धं ततः प्रभृति यावजी परिपालितवान् । इह यदा भगवान् जातः तदा एवं लोके प्रसिद्धिरभूत्-यथा एप चतुर्दश-
स्वमसूचितो जात इति चक्रवर्ती भविष्यति, तत एनां प्रसिद्धिमाकर्ण्य स्वस्वमातापितरैः श्रेणिकचण्डप्रद्योतादयः कुमाररूपम्बावत्प-
युपासनाय प्रेषिताः, सम्प्रति तु भगवति घोरानुष्ठानमनुष्ठातुं प्रवृत्ते न एष चक्री भविष्यतीति ते स्वं स्वं स्थानं प्रति गताः ।।
(सू०१०८) 'पुणरवि लोअंतिपहिं देवेहिं'ति,सारस्सयमाइच्चा वही वरुणा य गद्दतोया य । तुसिआ अव्वाबाहा अग्गिच्चा
चैव रिहाय॥१॥ संवच्छरेण होहि अभिनिक्खमणं तु जिणवरिंदाणं । तो अत्थसंपयाणं पवत्तए पुव्वसूरम्मि ॥२॥ एगा हिरनकोडी
अद्वैव अणूणगा सयसहस्सा । सूरोदयमाईअं दिजइ जा पायरासी उ ॥३॥ वरह वरं वरह वरं आधोसिजइ महंतसद्देणं । पुरतिअ-
चउक्कचच्चररत्थारायप्पहाईसु.जो जं वरेइ तं तस्स दिजए हेमवत्थमाईयं । वियरंति तत्थ तिअसा सक्काएसेण सबंपि ॥५॥
तिन्नेव. य कोडिसया अट्ठासीई च हुंति कोडीओ। असीइं च सयसहस्सा एवं संवच्छरे दिन्नं ॥६॥ तत्तद्वार्षिकदानवर्षविरम-
दारिद्रयदावानलाः,सद्यःसज्जितवाजिराजिवसनालङ्कारदुर्लक्ष्यभाः। सम्प्राप्ताः स्वगृहेऽर्थिनः सशपथं प्रत्याययन्तोऽङ्गना,स्वामिन् !
खिड्गजनैर्निरुद्धहसितैः के यूयमित्यूचिरे ॥ ७॥ पुट्ठो अ पुणो राया जिणेण वीरेण निगयमोहेण । तुह संतिओ हु अवही
पुनो.गिण्हामि दिक्खमहं ॥ ८॥ धयहट्टसोहवंदणमालामंचाइमंचरमणिजं। कुंडग्गामं नयरं सुरलोयसमं कयं तइआ ॥९॥
सकेणविय निवेण य उवठविओ पवरकलससंघाओ। तोरना सक्केण य महाविभूईइ यहिसित्तो॥१०॥सुरचंदणाणुलित्तो सुरतरुवर-
कुसुममालचिंचइओ। सिअवस्थपाउअंगो जस्स य मुल्लं सयसहस्सं ॥११॥ भासुरकिरीडमउलीहारविरायंतपिहुलवच्छयलो।
केऊरकडयमंडियभुअदंडो कुंडलाहरणो ॥१२॥ पंचासय आयामा धणूण विच्छिन्न पनवीस तु । छत्तीसं उविद्धा सीआ चंदप्पहा
.
+
॥२२॥

·कल्प-
समर्थन
॥२३॥
दीक्षा-
महोत्सवः
भणिया ॥१३।। सिविआए आरोहइ वीरो चंदप्पहाभिहाणाए । मणिरयणकंचणमए निविसइ सिंहासणे तत्थ।।१४॥ सिंहासणे निसचं
सक्कीसाणा य दोहिं पासेहि। वीअंति चामराहिं मणिकणगविचित्तदंडेहिं ॥१५॥ पुछि उक्खित्ता माणुसेहिं साहटुरोमकूवेहि।
पच्छा वहंति सीअं असुरिंदसुरिंदनागिंदा ॥१६॥ चलचवलभूसणघरा सच्छंदविउविआभरणधारी। देविंददाणविंदा वहंति सी
जिणिंदस्स ॥१७॥ कुसुमाणि पंचवण्णाणि मुञ्चता दुंदुही अ ताडता। देवगणा य पहट्ठासनंतओ उत्थुअंगयणं ॥१८॥ वणसंडुन
कुसुमिअं. पउमसरो वा जहा सरयकाले । सोहइ कुसुमभरेणं इअ गयणयलं सुरगणेहिं ॥१९॥ अयसिवणं व कुसुमियं
कणियारवणं च चंपगवणं च । तिलयवणं व कुसुमियं इअ०॥ ॥ २०॥ वरपडहभेरिझल्लरिदुंदुहिसंखसहिएहिं तूरेहिं । धरणियल-
गयणयले तूरनिनाओ परमरम्मो ।।२१।। व्यवसायान् व्यापारांच, मुक्त्वा द्रष्टुं ययुनराः । स्त्रियो निजं निजं कर्म, त्यक्त्वाऽगुः
कौतुकोत्सुकाः ॥ २२ ॥ श्रुत्वा वाद्यौघनिष्पेष, स्त्रियोऽभूवन् सुविह्वलाः । चकुर्नानाविधाश्चेष्टाः, सर्वेषां विस्मयप्रदाः ॥ २३ ॥
तथा भगवति शिविकारूढे प्रव्रज्यायै गन्तुं प्रवृत्ते तत्प्रथमतया सर्वात्मना रत्नमयान्यष्टौ मङ्गलकानि पुरतः क्रमेण प्रस्थितानि,
तद्यथा-स्वस्तिकः १ श्रीवत्सः २ नन्दावर्तः ३ वर्द्धमानक ४ भद्रासनं ५ कलशः ६ मत्स्ययुग्मं ७ दर्पणश्च ८, तदनन्तरमालोक-
दर्शनीयानि क्रमेण पूर्णकलशभृङ्गारचामराणि, ततो गगनतलमनुलिखन्ती वातोद्भूता महन्ती वैजयन्ती, तदनन्तरं विमलवैडूर्य-
मणिदण्डं प्रलम्बमानकोरिण्टमाल्यदामोपशोभितं चन्द्रमण्डलनिभं विमलमातपत्रं, तदनन्तरं मणिकनकविचित्रं सपादपीठं
सिंहासनं, तदनन्तरमष्टशतमारोहरहितानां वरतुरङ्गमाणां, तदनन्तरमष्टशतं वरकुञ्जराणां, ततोऽनन्तरं अष्टशतं सघण्टानां सपात-
कानां सनन्दीघोपाणां अनेकाहरणावरणसंभृतानां स्थानां, ततोऽष्टशतं वरपुरुषाणां, तदनन्तरं हयानीकं, तदनन्तरं गजानीक,
.
॥२३॥

·दीक्षा-
महोत्सवः
समर्थन
॥२४॥
ततोऽप्यनीक, स्थानीकं, तदनन्तरमाकाशतलमुल्लिखन लघुपताकासहस्रपरिमण्डितो भोजनसहसोच्छ्यो रत्नमयोऽतिमहान्
महेन्द्रध्वजः, वदनन्तरं हवः खङ्गमाहाः कुन्तग्राहाः पीठफलकग्राहाः, तदनन्तरं हासकारका नर्मकारकाः कान्दर्षिकाः जयजय-
शब्दं प्रयुञ्जानाः, तदनन्तरं बहव उग्रा भोगा राजन्याः क्षत्रिया तलवरा माटम्बिका कौटुम्बिकाः श्रेष्टिनः सार्थवाहाः, बहवो देवा
देव्यश्च स्वामिनः पुरतः पृष्ठतः पार्वतो व्यवस्थिताः संस्थिताः, तदनन्तरं भगवान शिविकारूढो गच्छति, भगवतश्च पृष्ठतो
हस्तिस्कन्धवरगतः सकोरिण्टमाल्यदाम्ना ध्रियमाणेन छत्रेण श्वेतवरचामराम्यां वीज्यभानश्चतुरङ्गिन्यासेनया परिकलितो
नन्दिवर्द्धनो राजाऽनुगच्छति।
(सू०११४) 'पंचमुट्टियं लोयं करेइ'त्ति जिणवरमणुमविचा अंजणघणरुअगविमलसंकासा। केसा खणेण नीआखीरसरि-
नामयं उदहि ॥१॥ काऊण नमुक्कारं सिद्धाणममिग्गहं तु सोगहे । सव्वं मे(पि) अकरणिजं पार्वति चरित्तमारूढो ।।२।। एवमागमोक्त-
विधिना भगवान् प्रबजितः। तिहिं नाणेहि समग्गा तित्थयरा जाव हुँति गिहवासे । पडिवचम्मि चरित्ते चउनाणी जाव छउमत्था
॥१॥ 'अणगारियं पव्वइए'त्ति, सकाईआ देवा भगवंत बंदिउं सपरितोसा । कयनंदीसरजत्ता नियनियठाणाई संपत्ता ॥२॥
वीरोऽवि बंधुवग्गं आपुच्छिय पत्थिओ विहारेण । सोवि य विसमचित्तो वंदिअ वीरं पडिनिअत्तो ॥३॥
(सू० ११५) दिवसे मुहुत्तसे से कुमारगाम पवरमणुपत्तो। रयणीइ तत्थ सामी पडिमाइ ठिो अनिकंपो ॥४॥ गोवनिमित्तं
सकस्स आगमो वागरेइ देविंदो। कुल्लागबहुलछगुस्स पारणे पयस वसुधारा ॥५॥ अद्धत्तेरसकोडी उक्कोसा तत्य होइ बसुहारा । अद्धत्ते-
रसलक्खा जहमिआ होइ वसुधरा ॥६॥ देविंदा! न एवं भूअं ३ जनं अरिहंता देविंदस्स व असुरिंदस्स व निस्साए केवलनाणं
॥२४॥

·उपसर्गाः
कल्प-
समर्थन
॥ २५॥
उप्पाडिंसु ३, सिद्धिं वा वचंति, अरिहंता सएण उट्ठाणवलवीरिअपुरसकारपरकमेणं केवलनाणं उप्पाडिंसु ३, सिद्धिं वा वचंति,
मरणान्तोपमर्गस्य वारणार्थ विडोजसा सिद्धार्थः स्थापितः खामिमातृप्वोयो व्यन्तरः, सो भयवं दिव्वेहि गोसीसाइएहि चन्दणेहि
चुमेहि अ पुप्फेहि अ वासेहि अवासिअदेहो निक्खमणमिसेएण य अहिसिनो विसेसेण ईदेहिं चंदणाइगंधेण वासिओ, तस्स
पन्बइअस्स चत्तारि साहिए मासे गंधो न फेडिओ, अओ से सुरहिगंधेण भमरा बहवे दूराओवि पुफ्फिरवि कुंदाइवणसंडे चइत्ता
दिन्वेहिं गंधेहिं आगरसिआ भगवओ देहमानम्म विधति, केइ मग्गओ गुमगुमायता समुल्लिअंति, जया पुण न किंचिवि पार्विति
तया आरुसिआ तुण्डेहिं भिंदिऊण तयं खायंति, जे केवि अजिइंदिया तरुणपुरिसा तेऽवि गंधे अग्धाइऊण गंधमुच्छिया भयवंतं
मिक्खायरियाए हिंडतं गामाणुगार्म दूइजंतं अणुगच्छंता अणुलोमं जायंति-देहि अम्हवि एवं गंधजुति, तओ भयवंते तुसिणीए
अच्छमाणे पडिलोमे उत्सग्गे करिति, तहा इथिआओऽवि भयवओ देहं सेअमलरहिअंनिस्साससुगंधमुह अच्छीणि अ निसग्गेण
चेव नीलुप्पलपलासोवमाणि दटुं बहुविहमणुलोममुवसग्गं करिति, तथापि भगवान् मेरुरिव निष्प्रकम्प एव ।
विहरनथ मोराके, सन्निवेशे ययौ प्रभुः। प्राज्यदूइजंतकाख्यतापसाश्रमशालिनि ॥१॥ पितुर्मित्रं कुलपतिस्तत्र प्रभुसुपस्थितः।
पूर्वाभ्यासात् स्वामिनाऽपि, तस्मिन् बाहुः प्रसारितः ॥२॥ तस्य प्रार्थनया स्वामी, तत्रैको रात्रिमावसन् । स्थेयं वर्षास्विहेत्यूचे,
प्रस्थितं स पुनः प्रभुः ॥ ३॥ नीरागोऽप्युपरोधेन, प्रतिश्रुत्यान्यतो ययौ । अष्टौ मासान् विहत्याथ, तत्र वर्षार्थमागमत् ।।४।। कुल-
पत्यर्पिते वर्षास्तस्थौ स्वामी तृणौकसि । गावो बहिस्तृणानाया, वर्षारंभे क्षुधातुराः ॥५॥ अधावन् खादितुं वेगात्तापसानां
तृणोटजान् । निष्कृपास्तापसास्ते ताऽताडयन् यष्टिमिभृशम् ॥६॥ ताडितास्तैश्चखादुस्ताः,श्रीवीरालतोटजम् । स्थितः प्रतिमया
॥२५॥

·उपसगाः
कल्प-
समर्थन
॥२६॥
स्वामी, नानन्तीस्ता न्यषेधयत् ॥७॥ उटजस्वामिना रावाश्चक्रे कुलपतेः पुर। प्रभु सोऽप्यशिपनार्ड, रक्षन्ति न वयोऽपि किम् ?
॥ ८॥ अप्रीतिर्मयि सत्येषां, तन्न स्थातुमिहोचितम् । विचिन्त्येति प्रभुः पञ्चाभिग्रहानग्रहीदिमान् ॥९॥ नानीतिमद्गृहे वासः,
स्थेयं प्रतिमया सदा २। न गेहिविनयः कार्यो ३,मौनं ४ पाणौ च भोजनम् ।। १०॥ शुचिराकाचतुर्मास्या, अर्द्धमासादनन्तरम् ।
प्रावृष्यप्यस्थिकग्राम, जगाम त्रिजगद्गुरुः ॥१५॥
(सू०११५) 'चीवरधारी हुत्थ'त्ति,पिउणो मित्तं सोमोआजम्मं चेव निद्धणो भट्टो। धणलाभत्थी पत्तो आयं काउं जिणसगासे
॥१॥ सो पुण दाणावसरे जिणस्स देसंतरेगओ आसि । लाभत्थमेव रडिओ भजाए आगओ संतो ॥२॥ एवं जिणेण दिन्नं सबस्स
ढणकए तुम देसि । तो निल्लक्षण ! अञ्जवि गंतूण तमेव मग्गेसु ॥ ३ ॥ भणियं च तेण भयवं ! दीणोऽहं दुत्थिओ अभग्गो
अ । मग्गंतभमंतस्सवि न किंचि मे सामि ! संपडियं ॥ ४॥ किं किं न कयं ? को को न पत्थिओ? कह कह न नामि
सीसं॥ दुब्भरउअरस्स कए किं न कय ? किं न काय ? ॥५॥ दिन्नं च तए दाणं सबस्स जहिच्छियं चिरं कालं। नासि
तया इत्थाहं ता सामि! करेह कारुन्नं ॥ ६॥ देसु मह किंचि दाणं सबस्स जयस्स तंसि कारुणिओ । इअ विनत्तो भयवं करु-
णिक्करसोऽणुकंपाए ॥ ७॥ वियरइ सुरदूसद्धं अन्नं मह नत्थि किंचि जं भणिउं। सोवि गओ पणमित्ता महप्पसाउत्ति तं
गहिउं ॥ ८ ॥ तुन्नागस्सुवणीयं दसियाकजम्मि तेण सो भणिऑ। भमसु जिणमग्गओ तं खंधाओ पडिस्सइ तमद्धं ॥९॥नय
घिच्छिइ सो भयवं निस्संगो तो तुम तमाणिज । दोवि अहं तुन्नेस्सं अद्धे सयलं करिस्सामि ॥१०॥ दीणारसयसहस्सं लहिहामो
विक्कियंमि तो तुज्झ । मज्झं च अद्धमद्धं होही भणिओइअ गओ सो॥११॥वचंतस्स य पडियं खंघाउ सुवनवालुआ[नई]पुलिणे।
S
11
.
॥ २६॥

·उपसर्गाः
समर्थन
॥२७॥
वत्थं कंटियलम्ग चित्तूण य सो दिओ चलिओ ॥ १२ ॥ मंदाइणीइ 'पुलिणे चकंकुसलंछिए पए दहुँ । तित्थंकरस्स पासे पत्तो
सामुहिओ पुस्सो ।। १३ ।। निस्संग भयवंत अयलोएउं विसायसंपत्तो। जानिअचित्ते झूरइ दिट्ठीकओ ता सुरिंदेण ॥१४॥ धम्म-
घरचकपट्टी ससुरासुरनरनमंसियो भयवं । पायरओवि हु एयस्स पहरए गरुयदालिई ।। १५ ।। इअ भणिऊण सुरिंदो पूयह
धणकणयरयणरासीहिं । सामुद्दियं पहहूं जिणोऽवि अन्नत्थ विहरेइ ॥ १६ ।।
(सू० ११५) 'जे केई उवसग्गा उपजंति'त्ति स्वामी प्रथमचतुर्मासके शूलपाणियक्षायतने स्थितः, सो पुण दुट्ठसहावो वासं
कस्स य न देइ रयणीए। सो पुत्वभवे वसहो आसी धणदेववणियस्स ॥१॥ पंचसए सगडाणं उत्तारेउं नहऍ सोतुट्टो ।गामस्स वद्ध-
माणस्स बाहिं मुत्तुं गओ वणिओ ।।२।। पाणीचारिणिमित्तं दवं गामिल्लयाण दाऊणं । तेहि अ न किंचि दिन्नं तिहाइ छुहाइ सो मरि
॥३॥ जाओ अ मूलपाणी रुट्ठो उवरिं च तस्स गामस्स । मारिं विउविऊणं निवाइको बहुजणो तेण ॥ ४ ॥ लोगेणं विनविओ
तव्वयणेणं च देउलं काउं। तप्पडिमा कारविया जत्तं पूअं च कारिति ॥५॥ तम्मारिअजणअट्ठीनिअरो दीसइ पए पए तत्थ । तो
सो अट्टिअगामुत्ति लोयमज्झम्मि विक्खाओ॥६॥ तस्सेव बोहणत्थं भयवं पडिमाए संठिओ रत्ति । तस्साययणे सुच्चिय दटूटुं
रुट्ठो जिणस्सुवरि ।।७।। उवसग्गिउमाढत्तो संझाए कुणइ भूमिभेयकर। अट्टहाससई मणुयतिरिक्खाण तासणयं ।। ८ ॥ तत्तो य
हत्थिरूवं पिसायरूवं च नागरूवं च । काउं उबसग्गेइ खुहइ मणागपि नो भयवं ॥९॥ सिरकवनासनहअच्छिदंतपिट्ठीसु वेअणं
कुणइ । इकिका जा जीवियहरणे अन्नस्स सुसमत्था ॥ १० ॥ तहावि सामी नो मणागपि सुहझाणाओ खुहिओ, पच्छा सो पडि-
बुद्धो, सामिणो भत्तिं करेइ ।।
॥२७॥

·उपसा
कल्प-
समर्थन
॥ २८॥
महुराए जिणदासी आमिरवीवाह गोव्य उनबासो। अंडीरमिचे बच्चे भचे नागोहि यागमण ॥१।। वीरवरस भगवओ नावारू-
उस्स कासि उक्सग्गं । मिच्छद्दिडिपरद्धं कंबलसवला समुत्तारे ॥२॥ मात्राग बिहेलंगजक्ख तावसी उवसमावसाण थुई। छट्टेण
सालिसीसे विसुज्झमाणस्स लोगोही ॥शा दवभूमी बहुमिच्छा पेढालुजाणमागओ भयवं । पोलासचेइयमि य ठियेगराई महापडिमं
॥४॥ सक्को अ देवराया सभागओ भणइ हरिसिओ वयणं । तिन्निवि लोगऽसमत्था जिणवीरमणं चलेउ जे ॥५॥ सामाणिय-
संगमक्खो देवो सक्कस्स सो अमरिसेणं । अह आगओ तुरंतो मिच्छादिही पडिनिविट्ठो॥६॥धूली पिवीलिआओर उईसाई चेव
तह य उण्होला। विच्छुअ५ सप्पा नउला ७मूसगा चेच८ अट्ठमया ॥१७॥ हत्थी९ हत्थिणिआओ१० पिसायए११घोररूव १२
वग्घे अ१३॥थेरो१४ फेरी अ१५ तहा वागच्छइ पक्कणी य१७ तहापाखरवाय१८कलंकलिया१९,कालचक्क२०तहेव य । पाहाइ-
अउवसग्गे, वीसइमो होइ अणुलोमे ॥१॥ सामाणियदेवड्ट देवो दाएइ सो विमाणगओ। भणइ अ वरेहि महरिसि! निष्फत्ती
सग्गमुक्रवाणं ॥२॥ ओहयमइविभाणोताहे वीरं पहुं पसाहेउं । ओहीए निझायइ वीरो छजीवहिअमेव ॥११॥ छम्माणि गोव
कडसलपवेसणं मज्झिमाइ पावाए। खरओ विजो सिद्धत्थ वाणिओ नीहरावेइ ॥१२॥
(सू०११९) 'तेरसमस्ससंवच्छर'त्ति नव किर चाउम्मासे छक्किर दोमासिए उवासीय । वारसय मासियाईबावत्तरि अद्धमा-
साई ॥१३॥ एग किर छम्मासं दो किर तेमासिए उवासीय । अड्ढाइलाई दुवे दो चेव दिवड्डमासाई ॥१४॥ भदं च महाभई पडिम
ततो ज सव्वओभई । दो चत्वारि दसेव य दिवसे ठासी अ अणुबई ॥१५॥ गोयरममिग्गहजुयं खमणं छम्मासियं च कासीय ।
पंचदिवसेहिं ऊणं अवहिओ वत्थनयरीए॥१६॥ दस दोय किर महप्पा ठाइ मुणी एगराइयं पडिमं । अदुममत्तेण जई इकिका चरमरा-
॥२८॥

·गणधर- वाद: समर्थन ॥ २९॥ . ईयं ॥१७॥ दो चेव य छट्ठसए अउणत्तीसे उवासिओ भयवं । न कयाइ निचमत्तं चउत्थभत्तं च से आसि ॥१८॥ बारस चासे अहिए छटुं भत्तं जहन्नयं आसि । सत्वं च तवोकम्म अपाणयं आसि वीरस्स ॥१९॥ तिन्नि सए दिवसाणं अउणापन्ने य पारणा- कालो । उक्कुडुअनिसिजाणं ठियपडिमाणं सए बहुए ॥२०॥ (सू०१२०) 'जाणमाणे पासमाणे विहरह' तत्रादिश्य क्षणं धर्म,देवोद्योते जगद्गुरुः। लाभाभावान्मध्यमायां,महसेनवनेs- गमत् ।।१।। श्रीअपापामहापुर्या, यज्ञार्थी सोमिलो द्विजः। तदाहूताः समाजग्मुरेकादश द्विजोत्तमाः॥२॥ इन्द्रभूतिः१ अग्निभूतिः२ वायुभूतिः३ व्यक्तः४ सधार मण्डितः६ मौर्यपुत्रः७ अकम्पितः८ अचलभ्रातार मेतार्यः१० प्रभास:११,जीवे१ कम्मे२ तज्जी- व३ भूय८ तारिसय५ बंधमुक्खे य ६। देवा नेरइया वा८ पुन्ने परलोय१० निवाणे११ ॥१॥ पंचहं पंच सया अधुट्ठसया य हुति दुण्ह गणा । दुहं च जुयलयाणं तिसओ तिसओ हवइ गच्छो ॥ २ ॥ एवं चतुश्चत्वारिंशच्छतानि मिलिता द्विजाः। कुर्व- न्तिय ज्ञकर्माणि, स्वःशर्माणि प्रलिप्सवः ॥३॥ तं दिवं देवघोसं सोऊणं माहणा तहिं तुहा अहाँ जन्निएण जुटुं. देवा किर आगया इहयं ।।४।। सोऊण कीरमाणिं महिमं देवेदि जिणवरिंदस्स । अह एइ अहम्माणी अमरिसिओ इंदभूइति ॥५॥ मूत्तूण मम लोगो किं धावइ एस तस्स पामूलं? । अन्नोऽवि जाणइ मए ठियम्मि कत्तुच्चियं एवं? ॥६॥ बच्चिन्ज व मुक्खजणो देवा कहऽणेण विम्हयं नीआ? । वंदंति संथुणति य जेणं सबनबुद्धीए ||७|| अहो सुराः कथं भ्रान्तास्तीर्थाम्भ इन वायराः । कमला- करवओंका, मक्षिकाचन्दनं यथा ॥ ८ ॥ करभा इव सवृक्षान् , क्षीरानं शूकरा यथा । अर्कस्यालोकवद् घूकास्त्यच्या यागं प्रयान्ति यत् ॥९॥ युग्मम् ॥ अहवा [पुण] जारिसओ चिअ सोनाणी तारिसा सुरा तेऽवि । अणुसरिसो संजोगो गामनडाणं व ॥ २९॥ "TINTIIMIITEIT

·कल्प-
समर्थन
॥३०॥
गणधर-
चादः
मुक्खाणं ॥१॥ स्वगत-व्योनि सूर्यद्वयं किं स्याद् ?, गुहायां केसरिद्वयम् । खड्ने द्वौ वा प्रतीकारी, किं सर्वज्ञावहं स च ॥२॥
किं त्वैन्द्रजालिकः कोऽपि, कलाशाली विदेशजः । सर्वज्ञाटोपमात्रेण, जनस्वर्गिप्रतारकः॥३॥ सोऽवादीद् भो जनाः कीदृक्, सर्व-
ज्ञोऽसौ निगद्यते । जनैरूचे स्वरूप को, वक्तुं नामास्य शक्नुयात् ॥४॥स दध्यौ तबसौ नूनं, मायायाः कुलमन्दिरम् । कथं लोकः
समस्तोऽपि, विभ्रमे पातितोऽमुना ? ॥५॥ न क्षमे क्षणमात्रं तु,
सर्वज्ञं कदाचन। तमस्तोममपाकत्तुं, सूर्यो नैव प्रतीक्षते
॥६॥ वैश्वानरः करस्पर्श, मृगेन्द्रः स्वापदस्वनम् । क्षत्रियाच रिपुक्षेपं, न सहते कदाचन ॥७॥ मया हि येन वादीन्द्रास्तूष्णीं
संस्थापिताः समे । गेहेशूरतरः कासौ, सर्वज्ञस्तत् पुरो भवेत् १ ॥८॥ शैला येनाग्निना दग्धाः, पुरः के तस्य पादपाः । उत्पाटिता
गजा येन, का वायोस्तस्य पुम्भिका: ? ॥९॥ अग्निभूतिरुवाचैवं, भ्रातः कस्तेऽत्र विक्रमः १। कीटिकायां कथं पक्षिराद् करोति
पराक्रमम् ॥१०॥ पद्मस्योत्पाटने हस्ती, कुठारः काशकर्त्तने । मृगस्य, मारणे सिंहः, सद्भिः किं कापि शस्यते ॥११॥ गौतमो भ्रातरं
पाह, भो अद्याप्यवतिष्ठते । वाद्यसौ विहिते मुद्गपाके कंकटुको यथा ॥१२॥ पीलयतस्तिलः कश्चिद्दलतश्च कणो यथा । सूडयतस्तृणं
किश्चिदगस्तेः पिबतः सरः ॥१३॥ मईयतस्तुपः कोऽपि, तद्वदेष ममाभवत् । तथापि सासहिर्नतु, सुधा सर्वज्ञवादिनम् ॥१४॥ एक-
स्मिन्नजिते ह्यस्मिन्, सर्वमप्यजितं भवेत् । एकदा हि सती लुप्सशीला स्थादसती सदा॥१५॥ यतः-छिद्रे स्वल्पेऽपि पोतः किं, पाथोधी
नैव मज्जति । न शालो गृह्यते धीरैः,शालांशे पातितेऽपि किम् १. २६॥ हो वादिगणा भोटकर्णाटादि समुद्भवाः। करसाददृश्यतां प्राप्ता,
यूयं मम पुरः सदा १ ॥२७॥ लाटा दूरगताः प्रवादिनिवहा मौनं श्रिता मालवाः, मूकामा मगधागता गतमदा जल्पन्ति नो गौर्जराः।
काश्मीराः प्रणताः पलायनकरा जातास्तिलगोद्भवा, विश्वे चापि स नास्ति यो हि कुरुते वादं मया साम्प्रतम् ॥ २८॥ कृष्ण-
॥३०॥

·HIM
कल्प.
समर्थन
॥३१॥
गणधर-
वादः
TGARH
IIRAM
सर्पस्य मण्डूकश्चपेटां दातुमुद्यतः । मूषो रदैश्च मार्जारदंष्ट्रापाताय सादरः ॥२९॥ वृपभः खर्गजं शृङ्गः, ग्रहत्तुं काझति द्रुतम् । द्विपः
पर्वतपाताय, दन्ताभ्यां यतते सदा ॥३०॥ शशकः केसरिस्कन्धकेसरान् ऋष्टुमीहते । मदृष्टौ यदसौ सर्ववित्वं ख्यापयते जने
॥३१॥ विशेषकम् ॥ समीराभिमुखस्थेन, दावाग्निालितोऽमुना । कपिकच्छूलता देहसुखायालिङ्गिता ननु ॥३२॥ शेषशीर्पमणि
लातुं, हस्तः स्वीयः प्रसारितः। सर्वज्ञाटोपतोऽनेन, यदहं परिकोपितः ॥३३॥ युग्मं । तावद्गर्जति खद्योतस्तावद्गर्जति चन्द्रमाः।
उदिते तु सहस्रांशी, न खद्योतो न चन्द्रमाः॥३४॥ तावद्गजः प्रसूतदानगल्लः, करोत्यकालाम्बुदगर्जितानि । यावन्न सिंहस्य गुहा-
स्थलीपु, लागूलविस्फोटरवं शृणोति ।।३५॥ मम भाग्यभराद् यद्वा, वाद्ययं समुपस्थितः । दुर्भिक्षे क्षुधितस्यान्नलाभश्चिन्तातिगो
यथा ॥ ३६ ॥ यमस्य मालवो दूरे, किं स्यात् ? को वा ववस्विनः । अपोपितो रसो नूनं १, किमजेयं तु चक्रिणः १ ॥ ३८ ॥
सुधियां किममेयं स्यात् ?, किं वाऽसाध्यं तु योगिनाम् ? । क्षुधितस्य न किं खाद्य , न किं वाच्यं खलस्य च ॥३८॥ कल्पद्र-
णामदेयं किं ?, निर्वर्णानां किमत्यजम् ? । गच्छामि तर्हि तस्यान्ते, पश्याम्येतत्पराक्रमम् ।। ३९ ॥ लक्षणे मम दक्षत्वं, साहित्ये
संहता मतिः। तर्के कर्कशता नित्यं, क शास्त्रे नास्ति मे श्रमः? ॥४०॥ काउं हयप्पयावं पुरओ देवाण दाणवाणं च । नासेहं नीसेसं
खणेण सबन्नुवार्य से ॥४१॥ इत्युदीर्य त्वरापूर्णो, ययौ वादस्य लिप्सया । पश्चच्छात्रशः पठ्यमानोऽसौ विरुदैरिति ॥४२॥ सर-
स्वतीकण्ठाभरण ? वादिविजयलक्ष्मीशरण २ ज्ञातसर्वपुराण ३ वादिकदलीकृपाण ४ विज्ञश्रेणिशिरोमणि ५ कुमतान्धकारन-
भोमणि ६ जितवादिवृन्द७(धारितवादस्कन्प)८ वादिघटमुद्गर ९ वादिघूकभास्कर१० वादिसमुद्रागस्ति ११ वादिवृक्षहस्ति १२
वादिमुखभजन १३ कुवादिखण्डन १४ वादिसिंहशार्दूल १५ वचोवात्याविक्षिप्तवादितूल १६ पड्भापावल्लिमूल १७परवादिमस्तक-
ullt
mund
III
॥३१॥

·कल्प-
समर्थन
॥३२॥
गणधर-
वाद:
||llm
शूल १८ वादिगोधूमघरट्ट १९ मर्दितवादिमरदृ२०वादिकन्दकुद्दाल२१ वादिवृन्दभूमीपाल२२ वादिमौनसत्रागार२३ वादिदुर्भिक्षा-
कार२४ वादिगजसिंह२५ वादीश्वरलीह२६ वादिहृदयसालु२७ वादियुद्धमालु२८ वादिमदज्वरधन्वन्तरि२९ वादिहरिणहरि ३०
वादिवेश्याभुजङ्ग ३१ शब्दलहरीगङ्गातरङ्ग ३२ सरस्वतीभण्डार३३ चऊदविद्याअलङ्कार ३४ षड्दर्शनपशुग्रामगोपाल३५ कला-
रञ्जितानेकभूपाल३६ सर्वशास्त्राधार३७ वहोत्तरिकलाभरि३८ बहुराजसमाजमुकुट३९ बहुयुद्धिविकट४० ज्ञानरत्नरत्नाकर ४१
महाकवीश्वर४२ शिष्यीकृतवृहस्पति ४३ निर्जितशुक्रमति ४४ कूर्चालसरस्वती ४५ प्रत्यक्षभारती४६ जितानेकवाद ४७ सर-
स्वतीलब्धप्रसाद४८ इत्यादीनि, वीरं निरीक्ष्य सोपानस्थितो दध्यौ स विसितः। किं ब्रह्मा शङ्करः किं वा, किं विष्णुर्ब्रह्म वा
किम १ ॥४३॥ चन्द्रः किं ? स न यत् कलङ्करहितः सूर्योऽथवा ? नो स यत् , तीक्ष्णांशुः किमु वासवो? न स सहस्राक्षो यतो
गीयते । किं वा स्वर्णगिरि ? न सोऽतिकठिनः ख्यातः सुरछ ? र्नवा, नो स्याचिन्तितमात्रदः सहि जने हुँ वर्द्धमानो ह्यमौ ॥४४॥
आदित्यमिव दुष्प्रेक्ष्यं, समुद्रमिव दुस्तरम् । वीजाक्षरमिवातयं, महावीरं नमो दयेम् (स दृष्टवान्) ॥४२॥ कथं मया महत्त्वं हा,
रक्षणीयं पुरार्जितम् । प्रासादं कीलिकाहेतोभक्तुं को नाम वाञ्छति ? ॥४६॥ सूत्रार्थी पुरुषो हारं, कस्रोटयितुमीहते ? । का कामक-
लशं शस्य, स्फोटयेद्वीकिरे(च्छर्करा)कृते ॥४७॥ भसने चन्दनं को, वा दहेद् दुष्प्रापमप्यथ? । लोहार्थी को महाम्भोधौ, नौभङ्गं
कर्तुमिच्छति ॥४८॥ हे इंदभूइ! गोयम सागयमुत्ते जिगेण चिंतेइ । नामपि मे बियाणइ अहवा को मंन याणेइ ? ॥४९॥ स्वागते
पृच्छिते दध्यौ, मिष्टैक्यैिः कथं प्रिये । कपित्थं तन्न यच्छीघं, वातेन पतति द्रुमात् ॥५०॥ जइवा हिययगमं मे संसयमुनिज
अहव छिंदिजा । तो हुज विम्हओ मे इअ चिंतंतो पुणो भणिओ ॥५१॥ किंमन्नि अस्थि जीवो उआहु नस्थिति संसओ तुज्झ।
DIHDr.
॥३२॥

·गणधराः
कल्प-
समर्थन
॥३३॥
वेयपयाण य अत्थं न याणसी तेसिमो अत्थो ॥५२॥ समुद्रो मथ्यमानः किं ?, गङ्गापूरोऽथवा किमु । आदिब्रह्मध्वनिः किं वा ?,
वीरवेदध्वनिर्वभौ ॥५३॥ वेदपदानि, 'स वै अयमात्मा ज्ञानमय' इत्यादि,तथा 'ददद' 'दमो दानं दया' इति दकारत्रयं यो वेत्ति
स जीवः, उताहो नास्ति, 'विज्ञानधन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविश्यति, न प्रेत्यसंज्ञास्ति' इत्यादि, विद्यमानभोट-
कमिदं शरीरं भोग्यत्वादोदनादिवत् , अतोऽस्ति जीवः १, श्रीवीरमुखतो वेदपदार्थमवगत्य च। प्रवज्य स क्रमात् प्राप, पर-
मानन्दसम्पदम् ॥२४॥ तं पवइयं सोउं बीओ आगच्छई अमरिसेणं । वच्चामि णमाणेमी पराजिणित्ताण तं समणं ।।५५॥ छलिओ
छलाइणा सो मन्ने माइदंजालिओ वावि। को जाणइ कह वत्तं इत्ताहे वट्टमाणी से १ ॥५६।। सो पक्खंतरमेगंपि जायइ जइ मे
तओ मि तस्सेव । सीसत्तं हुज गओ वुत्तुं पत्तो जिणसगासं ॥५७ ॥ आभट्ठो य जिणेणं जाइजरामरणविप्पमुक्केणं । नामेण य
गुत्तेण य सबन्नसबदरिसीणं ॥५८॥ हे अग्गिभूइ गोअम साग०, जइ वा हिययगय मे०, किं मन्नि अस्थि कर्म०, 'पुण्यः
पुण्येन कर्मणा, पापः पापेन कर्मणा' इत्यादि, उताहो नास्ति, 'पुरुप एवेदं निं सर्वं यद्भूतं यच्च भाव्यं उतामृतत्वस्येशानो यदन्ने-
नातिरोहति यदेजति यजति यद् दूरे यदु अन्तिके यदन्तरस्य सर्वस्य यदु सर्वस्यास्य बाह्यत इति,शरीरान्तरपूर्वकं बालशरीरं इन्द्रि-
यादिमच्चाद् युवशरीरवत् , एवं कर्मसत्ता स्फुटैव २। एवं जिनमुखाच्छ्रुत्वा,वेदार्थ द्वितीयादयः। द्विजोत्तमाः परिव्रज्य, सम्प्रापुः
परमं पदम् ।। ५९ ॥ एवं ४००० द्विजाः प्रत्रजिताः, ११ गणधराणां त्रिपद्या १४ पूर्वरचना गणधरपदप्रतिष्ठा च । इति गण-
घरवादः सम्पूर्णः॥
(सू० १२६) 'जिट्टस्स गोयमस्स'त्ति श्रीगौतमोऽप्रतिमरूपकान्तिसौभाग्यगजगतिप्रथमसंहमनसंस्थानषष्ठादितपःक्षा-
.
॥ ३३ ॥

·श्रीगीत-
मकेवलं
कल्प-
समर्थन
॥३४॥
न्त्यादियतिधर्मातेजोलेश्यामोपध्यादिसर्वलब्धिमत्यादिचतुर्ज्ञानसमस्तद्वादशाङ्गधारकसङ्ख्यातीतपृच्छकभवकथनप्रभृतिसर्वगुणैः स-
म्पूर्णः । केवलज्ञानिना स स्वनिर्वाणसमये देवशर्मणः प्रतिबोधनाय कापि ग्रामे स्वामिना प्रेपितः, तं प्रतियोध्य पश्चादागच्छन्
श्रीवीरनिर्वाणं श्रुत्वा वजाहत इव शून्यः क्षणं तस्थौ, वभाण च-पसरइ मिच्छत्ततमं गर्जति कुतित्थिकोसिआ अज । दुभिक्ख-
डमरवेराई निसिअरा हुंति सप्पसरा ॥१॥ अत्थमिए जयसूरे मउलेइ तुमम्मि संघकमलवणं । उल्लसइ कुमयतारानिअरोऽविहु अज
जिण वीर ! ॥२॥ तमगसिअससि व नहं विज्झायपईवयं व निसि भवणं । भरहमिणं गयसोहं जायमणाहं व पहु! अज ॥३॥
तथा हा हा! वीर! किं कृतं ? यदीदृशेऽवसरेऽहं दूरीकृतः,किमहं मांडकं मण्डयित्वा बाल इव तच वस्त्राञ्चलेऽलगिष्यं? किं केवलभा-
गममार्गयिष्यं ? किं त्वयि कृत्रिममना अभवं ? किं मुक्तौ सङ्कीर्ण? किं तव रणरण ककारकोऽभवं? किंवा तव भारोऽभूवं? हा वीर!
कथं विसारितोऽहं ? कस्याग्रे सन्देहान् प्रक्ष्ये ?,हा वीर! विरहं कुर्वाणेन महान् विरामः कृतः,कस्साग्रे कथयामि? “वीर वीर" इति,
वी वी मे लग्नाऽभवत् , हुं हुं ज्ञात-चीतरागा अस्नेहा भवन्ति, धिर मां येन निर्वाणविषये श्रुतोपयोगोऽपि न ददे, विग्मामेक-
पाक्षिकस्नेहं, अलं स्नेहेन, एकोऽसि, नास्ति कश्चन मम,एवं सम्यक् साम्यभावापन्नस्य केवलमुत्पेदे । मुक्खमग्गपवनाणं सिणेहो
वजसंखला। वीरे जीवंतए जाओ गोयमो जं न केवली ॥१॥ प्रातरिन्द्रायैर्महिमा कृतः, सर्वेषां प्रमोदः सम्पन्नः।। श्रीवीरवृत्तं ॥
(सू० १५४) 'पासे नामेणं'ति, धात्रीभिरिन्द्रादिष्टाभिाल्यमानो जगत्पतिः। नवहस्तप्रमाणाङ्गः,क्रमादाप च यौवनम् ॥१॥
तादृग्रूपं प्रभुं दृष्ट्वा, चिन्तयामासुरङ्गनाः। यासां पतिरयं भावी, धन्यास्ता एव भूतले ॥२॥ कुशस्थलपुरखामी, प्रसेनजिन्मही-
पतिः। स्वकन्यां स्फीतलावण्यरूपां लात्वा समाययौ ।। ३ ।। अश्वसेनोऽप्युवाचैवं, कुमारः पार्श्व एष नः । सदा विरक्तः संसारान्न
,
॥ ३४ ॥

·कल्प-
समर्थन
॥३५॥
श्रीपार्थस्य
विवाह:
सर्परक्षा प
जाने किं करिष्यति ? ॥४॥ परं तवोपरोधेन, पार्श्वनाथं बलादपि । विवाहं कारयिष्याम्यनिच्छन्तमपि बाल्यतः॥५॥ इत्युक्त्वा
सह तेनैव, पार्श्वपार्श्व गतो नृपः । इमां प्रसेनजितपुत्रीमुदहेति जगाद च ॥ ६ ॥ श्रीपाश्वोऽप्यब्रवीत् तात!, कलत्रादिपरि-
ग्रहः । अपि प्रक्षीणपापस्य, जीवातुर्भवशाखिनः ॥७॥ पुनः पितृवचः पाश्र्थोऽप्युल्लचयितुमक्षमः। भोग्यकर्म क्षपयितुमुदुवाह
प्रभावतीम् ।।८॥ अघिप्रासादमन्येयुः, स्वामी वातायनस्थितः । पुरीं वाणारसी द्रष्टुं, प्रावर्तत कुतूहलात् ॥ ९॥ बहिश्च निर्यतः
पुष्पोपहारपटलीकृतः। ससंत्रमानागराँश्च, गगरीश्चैक्षत प्रभुः ॥१०॥ तत्स्वरूपं कोऽप्याहैवं-सन्निवेशे क्वचिदभूत् , रोरे द्विजकुले
सुतः। कृपया जीवितो लोकः, कठ इत्युदितश्च तैः ॥ ११ ॥ अन्येचुरीश्वरान् पश्यन् , रत्नालङ्कारधारिणः। देवा इवामी तन्मन्ये,
प्राग्जन्मतपसः फलम् ॥१२॥ एवं विचिन्त्य संवेगादग्रहीवापसत्रतम् । पञ्चाम्यादि तपस्तेपे, कन्दमूलादिभोजनः ॥१३॥ सोऽयं
नाथ ! तपस्व्यद्य,बहिः पुर्या इहागतः । पञ्चाग्यादितपास्तं चाचितुं पौरा ब्रजन्त्यमी ॥१४॥ तद्रष्टुं कौतुकं खामी,जगाम सपरि-
च्छदः । ज्ञानत्रयधरोऽपश्यद्दह्यमानं महोरगम् ॥१५।। तदृष्ट्वा करुणाम्भोधिभगवानभ्यधादिदम् । अहो अज्ञानमज्ञानं,न दया यत् तप-
स्सपि॥१६॥ कृपानदीमहातीरे,सर्वे धास्तृणाकुराः। तस्यां शोषमुपेतायां,कियनन्दन्ति ते पुनः ॥१७॥ अहो तपखिन्नतिमूढतैव
ते, धर्मस्य तत्त्वं न हि वेत्सि सर्वथा । इत्थं महारम्भरतो निरन्तरं, कष्टं वृथा किं कुरुषे दयां विना ? ॥१८॥ तदाकये कठोऽ-
वोचद्राजपुत्रा हि जानते। गजाश्वायेव धर्म तु, वयमेव तपोधनाः ॥ १९ ॥ काष्ठकुण्डादथाकृष्टे, कुठारेण द्विधाकृते। सहसा
निर्जगामोच्चैः, पन्नगस्तापविह्वलः ॥२०॥ तस्य दंदह्यमानस्य, महाऽहेर्भगवानपि । अदापयनमस्कारान् , प्रत्याख्यानं च तत्क्षणम्
॥२१॥ नमस्कारप्रभावेण, स्वामिनो दर्शनेन वा । विपद्य धरणो नाम, नागराजो बभूव सः ॥ २२॥ अहो ज्ञानमतिरेवं, स्तुतः
।
॥३५॥

·कल्प-
समर्थन
॥३६॥
श्रीपावों-
पसर्गः
स्वामी गृहं ययौ । विशेषात् तापसः क्रुद्धो, ज्ञानं मिथ्यादृशां कुतः १ ॥२३॥ मृत्वा मेधकुमारेषु, कठो भवनवासिषु । असुरो मेघ-
मालीति, नामतः समजायत ।। २४ ॥
(सू०१५८) 'जे केई उवसग्गा'०द्वितीयेऽह्नि प्रभुः कोषकटाख्ये सन्निवेशने । अपारयत् पायसेन,धन्यस्य गृहिणो गृहे ॥१॥
विहरन्नेकदा स्वामी, नगरासन्नवर्तिनम् । तापसाश्रममायातो, ययौ चास्तं दिवाकरः ॥२॥ तत्रोपकूपं न्यग्रोधतरुमूले जगद्गुरुः ।
तत्पाद इव निष्कम्पस्तस्थौ प्रतिमया निशि ॥३॥ ततः पार्श्वमुपद्रोतुं, मेत्तुमद्रिमिव द्विपः। अमान्धः समायातो, मेघमाली सुरा-
धमः ||४|| विकृतास्तेन चैतालाः, शार्दूला वृश्चिका द्विपाः। नाचालीत्तैरपि ध्यानात् , मर्यादाया इवोदधिः ।।५।। विशेपेण ततः
कुद्धो, मेघमाली सुरः खयम् । विचक्रे गगने मेघान , कालरात्रिसहोदरान् ।। ६ ॥ प्रारेमे वर्पितुं मेघमाली कल्पान्तमेघवत् ।
ब्रह्माण्ड स्फोटयन्तीव, विद्युच्च व्यानशे दिशः ॥ ७॥ क्षणादाकण्ठमम्भोऽभूत् , श्रीपाश्र्वस्वामिनस्तदा । नासाग्रन्यस्तदग्ध्यानात्,
मनागपि चचाल न ॥८॥ आनासाग्रं यावदम्भः, श्रीपार्श्वस्वामिनोऽभवत् । धरणस्योरगेन्द्रस्यासनं तावदकम्पत ।।९।। महिपीमिस्ततः
सार्क, नागराजः समाययौ । नत्वा चक्रे प्रशुं शीर्ष, फणानथ प्रभूपरि ॥२०॥ तन्महिष्योऽपि नाथाये, वेणुवीणादिवन्धुरम् । विद-
धुर्गीतनृत्यादि, भक्तिभावितचेतसः॥११॥ ज्ञात्वाऽवधेरमर्पण, वर्पन्तं मेघमालिनम् । निरीक्ष्य कुपितो नागराजः साक्षेपमत्रवीत
॥१२॥ अरे! किमिदमारब्धमात्मानर्थाय दुर्मते ! । कृपालोरपि भृत्योऽहं, महिण्येऽतः परं न हि ॥१३।। प्रभोः सदुपदेशोऽपि,
तब वैरायते तदा । लवणायोपरावत्यां, वारि वारिमुचामिव ॥१४|| मेघमाली ततो भीतः, प्रक्षु शरणमाश्रितः। प्रणम्य स्वामिन
सर्वेऽप्यगुः स्थानं निजं निजम् ।। १५ ।। श्रीपार्श्ववृत्तम् ।।
-
॥३६॥

·कल्प-
समर्थन
॥३७॥
चक्रनम-
नादि
.
(मू०१७२) 'अरिट्ठनेमी नामेणं'ति । वत्स! त्वं कुरु-नः प्रमोदविधये वीवाहमेवं यदा, प्रोक्तः श्रीशिवयाऽम्बया जिन!
ततोऽवादीस्त्वमेवं तदा । योग्यामम्व! कनीमहं ननु यदा लप्स्ये वरिष्ये तदेत्युक्त्वाऽऽमोदि यदम्बिका गुरुतरं तत्ते गुरुवं गुरोः
॥१॥ चक्रं येन सुखं कुलालवदहोऽङ्गुल्या भृशं भ्रामितं, सारङ्गं च धनुर्पणालवदलं येन स्वयं नामितम् । विष्णोरप्यसमभ्रमकरी
कौमोदकी यष्टिवद् , येनोत्पाट्य निजे महाभुजतरौ शाखाश्रियं प्रापिता ॥२॥ विष्णोः शङ्खवरेऽरविन्दवदलं येन स्वयं पूरिते,
स्तम्भोन्मूलमनेकपा हयवरा उद्घन्धनास्त्रेसिरे । विश्वं श्राग बधिरं धरापि विधुरा वप्रश्चकम्पेऽधिकं, पेतुस्ते मृतका इवाभवदलं शङ्का
सबन्धौ हरौ ॥३॥ संचेलुः शैलनाथा विचलितनिलया भीतभीताः सुरेन्द्राः, संत्रेसुर्दिकरीन्द्रा भ्रमणपरिगतैमूछितं यादवेन्द्रैः ।
ब्रह्माण्डं खंडखडैः स्फुटितमुदधिभिः प्लावितं भूमिपीठं,यस्येत्थं शक्यचापाक्रमणविलसिते सोऽस्तु नेमिः शिवाय ॥४॥ कृष्णेन खबला
वलोकनकृते बाहुं तिरो निर्मितं, प्रोद्दण्डं निजलीलयाऽप्यनमयस्त्वं नालनामं तदा । त्वदाहुं नमयनयं पुनरभूत् पादोज्झितोतिला,
शाखालम्बिकपीशवत् स जयतात् त्वं विश्व विश्वाद्भुतः ।।५॥ वसन्ते विविधाः क्रीडा; गोपिकागणमध्यगः। चकार सविकारश्च,
नाभवद्भुवनाद्भुतः ॥६॥ गोपिकानां वचोयुक्त्या, यदूनामाग्रहादपि । पाणिग्रहमहं मेने, दाक्षिण्यान्निःस्पृहोऽपि हि ॥७॥ श्रीसमुद्र-
विजयादिनैकनरेन्द्रोपशोभमानः श्रीशिवादेवीप्रमुखप्रमदाजनेन गीयमानो जनमनआनन्दनिर्मितसूत्रधारः रथस्थो धृतातपत्रः पाणि-
ग्रहणाय व्रजन्नग्रतो वीक्ष्य सारथिं प्रति कस्येदं कृतमङ्गलभरं धवलमन्दिरं १, सोऽङ्गुल्याऽदर्शयत्-उग्रसेननृपस्यायं, प्रासादः
श्वशुरस्य ते । यद्गवाक्षस्थिते तन्व्यौ,पश्यतस्त्वां सितानने ॥१॥ मृगलोचना नेमिमालोक्य सानन्द-सहि! चंदाणणे २-एकच्चिय
राइमई विलयावग्गंमि बन्नणिजगुणा । जीसे नेमि करिस्सइ लायन्ननिही करग्गहणं ॥३॥ चंदाणणा आह-मिअलोअणे!-राइमईए
॥ ३७॥

·विवाह
कल्प-
समर्थन
॥३८॥
रूवं विही विनिम्मविय रंभरूवहरं । न करिज दइअमिअसं हविज ता नूणमजसभरं ।।४।। चंदाणणा पश्चाद्विलोक्य सौत्सुक्यं
मृगलोचने ! माइहरहिआ-मंगलतूरमाइनिऊण दइअदंसणुकंठिया पिअसही राइमई इहागया, राजीमती सामिलापं-सहीओ!
इमस्स कस्स य महूसवस्स दसणदाणेण मज्झवि अणुग्गहं करेह, सख्यौ-जइ किंपि पारिओसि देसि, राजीमती बलात्तदन्तरे
स्थित्वा नेमिमवलोक्य साश्चर्यमात्मगतं-किं पायालकुमारो ? किं वा मयरद्धओ ? अह सुरिंदो ? । मह चेव मुत्तिमंतो अह एसो
पुन्नपन्भारो ? ॥१॥ किं तस्स करोमि अहं अप्पाणविहु निउंछणं विहिणो । निरुवमसोहग्गनिही एस पई जेण मह विहेिओ ॥५॥
चंदाणणा सहासं-मिअलोअणे! पिच्छ पिच्छ-अवरं जणं न पिच्छड़ इमम्मि दिद्वेवि पिअसही अहुणा । परिणीया एएणं ओल.
क्खिस्सइ न उण अम्हे ॥६॥ मृगलोचना-उवलक्खउ मा एसा इत्तियमित्तेण अम्ह परितोसो । जइ एस पिअसहीए पाणिग्गहणं
कुणइ नेमी ॥७॥ अथ पशूनामार्तस्वरं श्रुत्वा नेमीः सोत्कण्ठं-हहो दारुक! श्रवणदारुणः कोऽयं दारुणः स्वरः-स्वजनस्य तवो-
द्वाहे, गौरवं कर्तुमामिषैः । अत्रैते मीलिताः सन्ति, भीरवः पशवः प्रभो! |८|| नेमिरात्मगतं-अहह श्रोतुमशक्यं चरित्रमपवि-
त्रचित्तवृत्तीनाम् । ये कुर्वन्ति निजोत्सवमनुत्सवैरपरजन्तूनाम् ॥९॥ राजीमती-हृद्धी सहीओ ! किं निमित्तं मे वाम चक्खु परिप्फु-
रइ ?, सख्यौ-पडिहयममंगलं, थुथुक्कारं कुर्वतः, नेमिः-सारथे! स्थमित एवाभिवर्त्तय, तावता तत्रैको हरिणो नेमिं पश्यन् स्वग्रीवया
हरिणीग्रीवां पिधाय सभयौत्सुक्यं ब्रूते-मा पहरसु मा पहरसु एअंमह हिययहारिणि हरिणि । सामी! अम्हं मरणावि दुस्सहो पिय-
तमाविरहो ॥ १॥ हरिणी नेमिमुखं निर्वर्ण्य हरिणं प्रति-एसो पसभवयणो तिहुयणसामी अकारणे बंधू। ता विष्णवेसु वल्लह
रक्खत्थं सबजीवाणं ॥२॥ हरिणः स्वमुखमूर्वीकृत्य-निझरणनीरपाणं अरण्णतिणभक्खणं च वणवासो । अम्हाग निरवराहाण जीवियं
॥३८॥

·। कल्प- समर्थन ॥३९॥ श्रीनेमि- विवाह रक्ख रक्स पहो ॥१॥ इति सर्वेऽपि पशवः कुर्वन्ति, नेमिः पशूनां प्राहरिकान् प्रति-भवत्स्वामी ममोद्वाहे, तावदेतान् हनिष्यति। तनवाहं करिष्ये तन् , मृगान् मुश्चत मुश्चत ॥१॥ प्राहरिकास्तथा कुर्वन्ति, नेमिः सारथिं प्रति-पशूनां रुधिरैः सिक्तो, यो दत्ते दुर्गतिं फलम् । विवाहविषवृक्षण, कार्य मे नामुनाऽधुना ॥१४॥ सारथिर्देवादेशः प्रमाणमिति तथाऽकरोत् , राजा समुद्रविजयः शिवा देवी च तत्क्षणम् । स्थित्वाऽग्रे स्वजनैः साकं, शीघ्र स्खलति तद्रथम् ॥१६॥ राजीमती-हा दिछ ! किमुवट्ठिअंतिमूर्च्छति, सख्यौ चन्दनद्रवैरभिषिश्चतः, राजीमती आश्वस्य सवाष्पमुच्चैःस्वरं-हा जायचकुलदिणयर! हा निरुवमनाण! हा जगस्सरणं! । हा करु- णायर! सामी मं मुत्तूणं कहि चलिओ ? ॥१॥ शिवा देवी बाप्पाण्यवधूय सगद्दं-पत्थेमि जणणिवच्छल ! वच्छ ! तुमं पढम- पत्थणं किंपि। काऊण पाणिगहणं मह दंसे निअवहूवयणं ।।२।। चन्द्रा० आकण्णय कण्णरसायणं जणणिभणियस्स पडिवयणं, राजी- सावहाणा म्हि, नेमिः-मुश्चाग्रहमिमं मातर्मानुषीषु न मे मनः । मुक्तिस्त्रीसङ्गमोत्कण्ठमुत्कण्ठमिव तिष्ठते ॥१॥ राजी-दीर्घ निःश्वस्य-सुअं ताव सोअवं-हा हियय ! धिट्ट निठुर अञ्जवि निल्लज ! जीवियं वहसि । अन्नत्थ बद्धराओ जइ नाहो अत्तणो जाओ ॥१॥ इति, मूर्छति, पुननिःश्वस्योपालम्भगर्भम्-जइ सयलसिद्धभुत्ताइ धुत्त! रत्तो सि मुत्तिगणियाए। तो एवं परिणयणारंभेण विडंविया किमहं ? ॥१।। सख्यौ सरोपं-पिम्मरहियम्मि पियसहि ! एयमिवि किं करेसि पियभावं ?। पिम्मपरं कपि वरं अन्नयरं ते करिस्सामो ॥ २॥ राजी-कराभ्यां कौँ पिधाय-सहि ! इअसं असोअई तुमंपि जंपेसि-जइ कहवि पच्छिमाए उदयं पावेइ दिणयरो तहवि । मुत्तूण नेमिनाहं करेमि नाहं वरं अन्नं ॥३॥ जइविहु एयरस करे मज्झ फरो नासि (सहिउ) परिणयणे । तहवि सिरे मह सुच्चिय दिक्खासमए करो होही॥४॥ चंदा०-साहु पियसहि ! साहु, सुलद्धं जंमु, तह हवउ तिहुयणरजाओवि हु दुल्लहं, ॥३९॥ .

·कल्प- समर्थन ॥४०॥ जिनान्त- राणि सइत्ति संकित्तणं इति, निजोत्तरीयाञ्चलमुत्तारयसि, राजी-सहीओ न सकुणोमि इत्थ बहुजणे चिहिउं, इय धवलहरं पविसइ, समुद्रविजयः-वत्स ! पूरयास्मन्मनोरथान् , नाभेयाद्याः कृतोद्वाहा, मुक्तिं जग्मुर्जिनेश्वराः। ततोऽप्युच्चैः पदं ते स्यात् , कुमारब्रह्म- चारिणः ॥१॥ नेमिः-क्षीणभोगफलकाऽहं, किश्च-एकस्त्रीसङ्ग्रहेऽनन्तजन्तुसन्तानघातके । भवतां भवतांतेऽसिन् , विवाहे कोऽयमाग्रहः ? ॥ १॥ ततो जय निर्जितकन्दर्प , जन्तुजाताभयप्रद ! । नित्योत्सवावतारार्थ, नाथ! तीर्थं प्रवर्तय ॥१॥ इति विज्ञपयन्तो लोकान्तिका देवाः स्वामिनं प्रणम्य श्रीसमुद्रविजयं राजानं शिवादेवीं च भाषन्ते-कोऽयमानन्दस्थाने विषादः, स्वामी वार्षिकदानानन्तरं त्रिभुवनमानन्दयिष्यति, सर्वेऽपि तुष्टाः ॥ श्रीनेमिनाथचरित्रम् ।। श्रीमहावीरनिर्वाणात्२५० वर्षैः२३ पार्श्वनाथनिर्वाणम् ,श्रीपार्थात्८३ वर्षसहसैः७५० वर्षेः २२नेमिः,श्रीनेमे पञ्चलक्षवः २१श्री- नमिः, श्रीनमेः पड्वर्षलक्षः २०श्रीसुव्रतः, श्रीसुव्रतात्५४ लक्षवर्षे: १९श्रीमल्लिा,श्रीमल्लेः एककोटिसहस्रवः १८श्रीअरः, श्रीअरात् एककोटिसहस्रवर्षोनपल्यचतुर्थांशेन १७श्रीकुन्थुः,श्रीकुन्थोः पल्योपमार्द्धन १६श्रीशान्तिः,श्रीशान्तेः त्रिभिः पल्यभागैरूनसागरत्रयेण १५ श्रीधर्मः,श्रीधर्माच्चतुःसागरैः १४ श्रीअनन्तः,श्रीअनन्तानवसागरैः १३श्रीविमलः,श्रीविमलात् त्रिंशत्सागरैः १२श्रीवासुपूज्या, श्रीवासुपूज्यात्५४ सागरैः ११श्रीश्रेयांसः,श्रीश्रेयांसात् सागर१०० वर्षलक्ष६६ वर्षसहस्र२६ न्यूनैः एककोटिसागरैः १० श्रीशीतलः, श्रीशीतलात्९ कोटिसागरैः ९श्रीसुविधिः,श्रीसुविधेः१९ कोटिसागरैः ८श्रीचन्द्रप्रभः,श्रीचन्द्रप्रभात् नवशतकोटिसागरैः ७श्रीसुपा- वः,श्रीसुपाश्र्वान्नवसहस्रकोटिसागरैः ६श्रीपद्मप्रभः, श्रीपद्मप्रभानवतिसहस्रकोटिसागरैः ५श्रीसुमतिः,श्रीसुमतेर्नवकोटिलक्षसागरैः ४श्रीअभिनन्दनः, श्रीअभिनन्दनाद्दशकोटिलक्षसागरैः ३श्रीसम्भवः, श्रीसम्भवात् त्रिंकरकोटिलक्षसागरैः २ श्रीअजितः, श्रीअजितात् r ॥४०॥ .

·HERIRI all Byin श्री ऋषभ- वृत्त कल्प- ममर्थन ॥४१॥ (19111 mint THEIRom . ALTH कोटिलक्षसागरैः श्रीआदिनाथः, जिनान्तराणि ।। (सू० २०९) जूअवज सवं भणियचं' अह वढइ सो भयवं दियलोयचुओ अणोवमसिरीओ। देवगणसंपरिखुडो नंदाइ सुम- गला सहिओ ॥१॥ असिअसिरओ सुनयणो बिंबुट्ठो धवलदंतपंतीओ। वरपउमगभगोरो 'फुल्लुप्पलगंधनीसासो ॥२॥ जाई- सरो य भयवं अप्परिवडिएहिं तीहिं नाणेहिं । कंतीहि अवुद्धीहि अ अन्महिओ तेहिं मणुएहिं ।।३।। तालफलाहयभइणी पत्तित्ति मारवणा, देसूणगं च वरिसं सकागमणं च वंसठवणा य । सको सट्टवणे इक्खु अगू तेण हुंसि इक्खागा ॥४॥ भोगसमत्थं नाउं वरकम्म तस्म कासि देविंदो। दुण्हं वरमहिलाणं बहुकम्मं कासि देवीओ ॥५॥ छप्पुवसयराहस्सा पुचि जायस्स जिणवरिंदस्स । तो भरह बंमि सुंदरि बाहुबली चेव जायाई ॥६॥ देवी सुमंगलाए भरहो बंभी य मिहुणयं जायं । देवीइ सुनंदाए बाहुवली सुंदरी चेब ||७|| अउणापन्नं जुयले पुत्ताण सुमंगला पुणो पसवे । नीईणमइकमणे निवेयणं उसमसामिस्स ॥८॥ हकारे मकारे धिकारे चेव तिन्नि नीईओ। पढमविइयाण पढमा तईयचउत्थाण अभिनवा विईया॥९॥ पंचम छहस्स य सत्तमस्स नईया अभिनवा चेव । सेसाओ दंडनीई माणवगनिहीउ[हुँति]भरहस्स ॥१०॥ राया करेइ दंड सिढे ते बिति अम्हऽवि स होउ। मग्गह य कुलहरं सो बेइ उसमो अभे राया ॥११।। आभोएउं'सको उवागओ तस्स कुणइ अभिसेयं । मउडाइ अलंकारं नरिंदजोगं च से कुणइ ।।१२।। मिसिणि- पत्तेहि इअरे उदयं धित्तुं छुहंति पाएसु । माह विणीधा पुरिमा विणीअनयरी अह निविट्ठा ॥१३॥ आसा हत्थी गायो गहियाई रजसंगहनिमित्तं । वित्तण एवमाई चउधिहं संगई कुणइ ॥१४॥ उग्गा भोगा रायन्न खत्तिया संगहो भवे चउहा। आरक्खिगुरुव- यंमा सेमा जे खनिया ते उ ॥१५॥ आसी अ कंदहारा मूलाहाग य पत्तहाग य । पुष्फलभोड़णोवि य जइशा फिर कुलगरो उसभी Puri TADP HERE tra FATEST ॥४१॥ TAL ·जिनान्त- राणि कल्प- समर्थन ॥४२॥ ॥१५॥ अगणिस्स य उढाणं वणधंसा द? भीय परिकहणा । पासेसुपरिछिंदह गिण्हह पागं च तो कुणह ॥१६॥ पक्खेव डहण- मोसहि कहणं निग्गमण हत्थिसीसम्मि। पयणारंभपवित्ती ताहे कासी य ते मणुया ॥१७॥ पंचेव य सिप्पाई घड ? लोहर चित्तणत५कासवए५ । इकिकस्स य इत्तो वीसं वीसं भवे भेया ॥१८॥ लेहं लिवीविहाणं जिणेण बंभीड़ दाहिणकरेणं । गणियं संखाणा६ सुन्दरीइ वामेण उबइ8 ।।१९।। भरहस्स रूवकम्म नराइलक्षणमहोइअं बलिणो ॥ (सू० २१२) एगं वाससहस्सं० उसभो वरवसभगई घेत्तूण अभिग्गहं परमधोरं । वोसट्टचत्तदेहो विहरइ गामाणुगार्म तु ॥१॥ बहली अडंबइल्ला जोणगविसओ सुवनभूमी अ । आहिंडिया भगवया उमभेण तवं चरंतेण ॥२॥ नवि ताव जणो जाणइ का भिक्खा केरिसा व भिक्खयरा ? । ते भिक्खमलभमाणा वणमझे ताबसा जाता ॥३॥ नमिविनमीणं जायण नागिंदो वेजदाण वेयड्ढे । उत्तरदाहिणसेढी मट्ठी पन्नास नगराणि।।४ । भयवंपदीणमणसो संबच्छरमणसिओ विहरमाणो । कन्नाहि निमंतिजइ वत्था- भरणासणेहिच ।।५।। अथ गजपुरे बाहुबलेः सोमयशा सुतः। श्रेयांसस्तत्सुतः स्वमे, मेरुं सुधोज्ज्वलं व्यधात् ।।१।। कोऽपि श्रेयां- ससाहाय्यात् , शत्रुक्रान्तो महाभटः। जयी जात इति खमेऽपश्यत् मोमयशा नृपः ।।शारविमण्डलतः सस्तः,करौधो घटितः पुनः श्रीश्रेयांसकुमारेण, स्वमं श्रेष्ठीति लब्धवान् ॥ ३ ॥ प्रातरन्तःसभं भावी, श्रेयांसस्योदयो महान् । कोऽपीति मत्रयित्वा ते, स्व- स्ववेश्म त्रयोऽप्यगुः ॥४॥ लाति श्रीऋषभः किश्चिन्नेति कोलाहलं नृणाम् । श्रुत्वा गवाक्षतोऽधावद्, युवराजः प्रभुं प्रति ॥५॥ प्रभोदेर्शनतो जातिस्मृति प्राप स भाग्यतः । तस्येक्षुरसकुम्भौघ, ढोकयामास कोऽयथ । ६।। स प्राह-भगवन् ! प्रमारय करो, निस्तारय मां, गृहाण योग्यममुं, अत्र कविघटना-स्वाम्याह दक्षिणं हस्तं,कथं मिक्षां न लासि? भोः!। स प्राह दावहस्तस्यायो . . ॥४२॥ .

·कल्प- समर्थन ॥४३॥ जिनान्त- राणि भवामि कथं यतः॥१॥ पूजाभोजनदानशान्तिककलापाणिग्रहस्थापनाचोक्षप्रेक्षणहस्तकार्पणमुखव्यापारबद्धस्त्वहं । इत्युक्त्वा स्थिते दक्षिणकरे वामहस्तो ब्रूते-चामोऽहं रणसम्मुखाङ्कगणनावामागशय्यादिकृत् ,धूतादिव्यसनी त्वसौ,स तु जगौ चोक्षोऽसि,न त्वं शुचिः ||२|| राज्यश्रीर्भवताऽर्जिताऽर्थिनिवहस्त्यागैः कृतार्थीकृतः, सन्तुष्टोऽपि गृहाण दानमधुना तन्वन् दयां दानिपु । इत्यन्दं प्रतिवोध्य हस्तयुगलं श्रेयांसतः कारयन , प्रत्यग्रेक्षुरसेन पूर्णमृषभः पायात् सवः श्रीजिनः ॥३॥ माइज घडसहस्सं अहवा माइज सागरा सखे । एयारिसलद्धीओ सो पाणिपडिग्गही होइ ॥ ४॥ भुवणं जसेण भयवं रसेण भवणं धणेण पडिहत्थो । अप्पा निरुवमसुक्खे सुप- तदाणं महग्धविरं ॥५।। रिसहेससमं पत्तं निरवजं इक्खुरससमं दाणं । सेअंससमो भावो हविज जइ मग्गियं हुजा ॥६॥ उसमस्स उ पारणए इक्खुरसो आसि लोगनाहस्स । सेसाणं परमन्नं अमयरसरसोवमं आसि ||७|| कल्लं सविड्ढीए पूएमऽह दट्ठ धम्मचकं तु । विहरइ सहस्समेगं छउमत्थो भारहे बासे ||८|| वाससहस्सं उग्गं तबमाइगरस आयरंतस्म । जो किर पमायकालो अहॉरच तं तु संकलिअं ॥८विनीतायाः शाखापुरे पुरिमताले ज्ञानोत्पत्तिः। (सू०२१२) पाममाणे० तेहिं परिवेढिएणं वढा तु, यमकशमकाभ्यां केवलचक्रोत्पच्या वर्धापितो भरतः,पूआवसरे सरिसो० ।।२।। तायम्मि पूहए. चक्क पूहों पूअणारिहो ताओ। इहलोइशं तु चकं परलोअसुहावओ ताओ ॥३॥ भरतेन समं हस्त्यारूढा देवजयध्वनिम् । दुन्दुभि देशनां श्रुत्वा, हृष्टा श्रीमरुदेव्यभूत् ॥४॥ हर्षाश्रुभिः समं नीलपटलः क्षपितः क्षणात् । वप्रच्छत्रत्रयादि- श्रीदर्शनादित्यचिन्तयत् ||५|| धिग् मोहविह्वलान् जीवान् , स्वार्थे स्निह्यन्ति जन्तवः । मोहोऽयं परमं दुःखं, मोहान् मे चक्षुषी गते ॥३॥ वत्सोऽयमीदृशीमृद्धि, प्राप्तो मां न स्मरत्यपि । प्रेपयत्यपि सन्देशं, नेत्यमोहाऽऽप केवलम् ॥६॥ सूनुर्युगादीशसमो न mins ॥४३॥ mirm:Tara עוחעה ·श्री ऋषभ- 4 कल्प- समर्थन ॥४४॥ निर्वाण गणधराश्व विश्वे, भ्रान्त्वा क्षितो येन शरत्सहस्रम् । यदर्जितं केवलरत्नमय्यं, स्नेहात्तदेवाप्यंत मातुराशु ॥८॥ मरुदेवा समा नाम्बा, याऽगात् पूर्व किलेक्षितुं । मुक्तिकन्यां तनूजार्थ, शैवं मार्ग खिलं चिरात् ।।९॥ भरतः स्वामिनं ववन्दे, पंच य पुत्तसयाई भरहस्स य सत्त नत्तुअ सयाई । सयराहं पवइआ तम्मि कुमारा समोसरणे ॥१०॥ द्वात्रिंशत्सहस्राणि, कलौ लक्षचतुष्टयम् । वर्षाणां तच्च त्रेतादौ, क्रमावित्रिचतुर्गुणम् ॥११॥ तेयालीसं लक्खा वीससहस्सा हवंति वरिसाणं । चउण्ह जुगाणं माणं चतुकडीए अ माणमिणं ।। २ ।। एगा कोडी तेसहि लक्ख तित्तीस महस्स तिनि सया। तित्तीसा य तिभागो चउक्कडी इक्कपुवम्मि ॥३॥ एगा कोडाकोडी सग- तीसा लक्ख हुंति कोडीणं । वीससहस्सा कोडी चउकडी रिसहसवाऊ ॥४॥ अउणहि सयसहस्सा सत्तावीसं भवे सहस्साई । चत्ता कोडाकोडी वासाणं उसमजिणमाउं ॥५।। अतः ५९२७०४० शू० १२, श्रीआदिनाथवृत्तं ॥ अथ स्थविरावल्यां-पढमित्थ इंदभूई बीए पुण होइ अग्गिभूइति । तइए उ बाउभूई तओ विअत्ते सुहम्मे अ॥१॥ मंडिय मोरियपुत्ते अकंपिए चैव अयलभाइत्ति । मेयझे य पभासे गणहरा हुंति बीरस्स ॥ २ ॥ पंचण्डं पंच सया अधुहसया य हुति दुन्नि गणाः । दुहं च जुअलयाणं तिमओ तिमओ हवइ गच्छो ॥ ३ ॥ स य माहणा जच्चा सवे अज्झावया विऊ । सत्वे दुवालसंगीआ, सबे चउदसपुचिणो ॥ ४ ॥ परिनिव्वुया गणहरा जीवंते नायए नव जणा उ। इंदभूई सुहम्मो अ रायगिहे निव्वुए वीरे ॥ ५ ॥ मासं पाओवगया सत्वेऽवि य सबलद्धिसंपन्ना । बजरिमहसंघयणा समचउरंसा संठाणे ॥ ६ ॥ श्रीवीरपट्टे श्रीसुधर्मम्वामी पञ्चमगणधरो बभूव, तत्स्वरूपं चेदं संक्षेपेण-कुल्लागमनिवेशे धम्मिल्लविप्रस्य महिला भायो, तत्कुक्षिकन्दरासमुद्भतः चतुर्दशविद्यानिधानं ५० वर्षान्ते दीक्षा ३० वर्षाणि यावत् श्रीवीरचरणकमलपरिचर्या श्रीवीरमोक्षाद् L ।। ४४॥

·कल्प समर्थन ॥१५॥ श्रीजम्बू प्रभवशय्य- भवाः द्वादश वर्षाणि छाबस्थ्यं, द्विनवति ९२ वर्षान्ते केवलोत्पत्तिः, ततोऽष्टौ वर्षाणि केवलिपर्यायं प्रतिपाल्य सर्व शतवर्षायुः श्रीजम्बूस्वामिनं स्वपदे संस्थाप्य सिद्धिसौधमध्यास्त । श्रीजम्बूस्वामिस्वरूपं चेदम्-राजगृहे ऋषभधारिण्योः पुत्रः पञ्चमस्वर्गात च्युतोऽवतीर्णः, जन्म, जम्बूनाम, क्रमेण शैशवातिक्रमे श्रीसुधर्मस्वामिसमीपे धर्मश्रवणं तुर्यव्रतोच्चारः पित्रोद्वाग्रहवशेना- टकन्यापाणिग्रहणं, रात्रौ ताः प्रतिबोधयता चौर्यार्थागतप्रभवस्यापि प्रतिबोधः, प्रातः ५२७ सहितस्य प्रमज्या, ९९ कोटी. सुवर्णानि परिहृत्य तपस्तप्यमानस्य क्रमेण केवलं, श्रीप्रभवं स्वपदे न्यस्य सिद्धः । बारवरिसेहिं गोयमु सिद्धो वीराउ वीसहि सुहम्मो । चउसट्ठीए जंबू वुच्छिन्ना तत्थ दस ठाणा ॥१॥ मण १ परमोहि २ पुलाए३ आहारग४ खवग५ उवसमे ६ कप्पे ७॥ संजमतिय ८ केवलि ९ सिज्झणा १० य जंबुम्मि वुच्छिन्ना ॥ २॥ लोकोत्तरं हि सौभाग्यं, जम्बूस्वामिमहामुनेः। अद्यापि सं पतिं प्राप्य, शिवश्री न्यमिच्छति ॥३॥ नवणउई कंचणकोडीआउ, जेणुझिया अट्ठ य बालिआओ। सो जंबुसामी पदमो मुणीणं, अपच्छिमो नंदउ केवलीणं ।। ४ ।। जम्बूसमः पुरारक्षो, न भूतो न भविष्यति । शिवाध्ववाहकान साधून , चौरानपि च- कार यः ।।५।। प्रभवोऽपि प्रभुर्जीयाचौर्येण हरता धनम् । लेभेऽनाचौर्यहरं, रत्नत्रितयमद्भुतम् ॥१॥ अन्यदा गणे श्रीसच्चे च शिष्यार्थमुपायोगो दत्तः। तत्र तथाविधयोग्यशिष्यादर्शने परतीर्थिषु तदुपयोगे शश्यम्भवं भट्ट यज्ञं यजन्तं राजगृहे ददर्श,तत्र गत्वा साधूभ्यां 'अहो कष्टमहो कष्ट,तवं न ज्ञायते परं" इति वचः श्रावितः, प्रतिमया प्रतिबोधो, दीक्षा, क्रमेण श्रीप्रभवः श्रीशय्याम्भवं स्वपदे न्यस्य स्वर्गलोकमलंचकार । श्रीशययम्भवसूरिः साधानमुक्तनिजभार्याप्रसूतमनकाख्यपुत्रहिताय नियूंढवान् श्रीदशवकालिकं । सिजंभवं गणहर जिणपडिमादमणेण पडिबुद्ध मणगपिअरं दमकालियम्स निज्जुहगं वंदे ॥११॥मणगं पड़च सिजंभवेण निजहिया ॥४५॥ THEREN! DILLA ·श्रीस्थूल- भद्रः कल्प- समर्थन ॥ ४६॥ दसज्ज्झयणा । वेयालियाइ ठविया तम्हा दसकालियं णाम ॥२॥ छर्हि मासेहिं अहीयं अज्झयणमिणं तु अजमणगेणं । छम्मासा परिआओ अह कालगओ समाहीए ॥३॥ आणंदसुप्पायं कासी सिजंभवा तहि थेरा। जसमदस्स य पुच्छा कहणा अविआलणासंघ ॥०॥क्रमेण श्रीयशोभद्रं स्वपदालङ्कृतीकृत्य श्रीवीरादष्टानवति९८ वर्षेः स्वर्जग्मुः। श्रीयशोभद्रस्य द्वौ शिष्यौ-श्रीभद्रबाहुश्रीसम्भूतिवि- जयौ,उवसग्गहरं थुत्तं काऊणं जेण संघकल्लाणं । करुणापरेण विहियं स भद्दवाहू गुरू जयउ॥१॥ अत्र श्रीस्थूलभद्रो द्वादश वर्पाणि यावत्कोशागृहे स्थितः,तदन्ते कोशागृहान्नन्देनाकार्य मुद्रादानाय अभ्यर्थितः पितृमरणं मनसि सम्भाव्य स्वयं दीक्षां गृहीतवान् , पश्चाच श्रीसम्भूतविजयपार्श्व गत्वा व्रतप्रतिपत्तिः,तेपामादेशात्कोशागृहे चतुर्मासं कृतवान् , तं भगवन्तं स्वपदे न्यस्य श्रीसम्भूति- विजयः श्रीबीरात् १७० वर्षे श्रीभद्रबाहुश्च स्वर्गालङ्कारोऽजायत । गिरौ गुहायां विजने वनान्तरे, वासं श्रयन्तो वशिनः सहस्रशः। हर्येऽतिरम्ये युवतीजनान्तिके, वशी स एकः शकटालसूनुः (नन्दनः) ॥१॥ योऽनौ प्रविष्टोऽपि हि नैव दग्धश्छिन्नोन खङ्गाग्रकृतप्र- चारः। कृष्णाहिरन्धेऽप्युषितो न दष्टो,नाक्तोऽञ्जनागारनिवास्यहो यः।।२॥ वेश्या रागवती सदा तदनुगा पड्भी रसैर्भोजन, शुभ्र धाम मनोहरं वपुरहो नव्यो वयःसङ्गमः । कालोऽयं जलदाविलस्तदपि यः कामं जिगायादरात् , तं वन्दे युवतिप्रबोधकुशल श्री- स्थूलभद्रं मुनिम् ।।३।। रे काम ! वामनयना तव मुख्यमत्रं, वीरा बसंतपिकपञ्चमनन्द्रमुख्याः । त्वत्सेवका हरिविरश्चिमहेश्वराया, हा हा हताश ! मुनिनाऽपि कथं हतोऽसि? ॥४॥ श्रीनन्दिपेणरथनेमिमुनीश्वरार्द्रबुद्ध्या त्वया मदन ! रे मुनिरेप दृष्टः। ज्ञातं न नेमि- मुनिजम्बुसुदर्शनानां, तुर्यो भविष्यति निहत्य रणाङ्गणे माम् १ ॥५॥ श्रीनेमितोऽपि शकटालसुतं विचार्य, मन्यामहे वयममुं भट- भेकमेव । देवोऽद्रिदुर्गमधिरुह्य जिगाय मोहं, यन्मोहनालयमयं तु वशी प्रविश्य ॥६॥ स्त्रीविभ्रमैश्चलितलोलमनान धीरः,श्रीस्थू- ।।१६।। प ।

·कल्प. समर्थन ॥४७॥ श्रीप्रिय- ग्रन्थाः लभद्र इव तादृशसङ्कटेऽपि । चूर्णायते दृपदयोऽपि जलायते च, वैडूर्यमेति विकृति ज्वलनात् पुनर्न (न वज्र) ॥७॥ रथकाराने कोशयोक्तं-न दुकरं अंबयलुवितोडणं, न दुकरं सरिसवनच्चियाए । तं दुकरं तं च महाणुभावं, जं सो मुणी पमयवणम्मि वुच्छो ॥८॥ श्रीस्थूलभद्रो महागिरिसुहस्त्योः पदं दया श्रीवीरात् २१५ वर्षे स्वर्गतः। केवली चरमो जम्बूस्वाम्यथ प्रभवः प्रभुः । शय्यम्भवो यशोभद्रः, सम्भूतिविजयस्तथा ॥१॥ भद्रबाहुः स्थूलभद्रः, श्रुतकेवलिनो हि पद् । बुच्छिन्ने जिणकप्पे काही जिण- कप्पतुलणमिह धीरो। तं वंदे मुणिवसह गहागिरि परमचरणधरं ॥२॥ वंदे अजसुहथि मुणिपवर,जेण संपई राया। रिद्धिं सबप- सिद्धं चारित्ता पाविओ परमं ।। ५५ पत्रे "पियगंथेहितो'त्ति सुस्थितसुप्रतिबुद्धशिष्याः प्रियग्रन्थसूरयः हर्षपुरेऽजमेर्वासने जिनमन्दिर ३०० लौकिकदेव- भवन ४०० ब्राह्मण १८००० वणिम् ३६००० आराम ९०० वाबी ८०० कूप २०० सत्रागार ७००, तत्र सुभटपालो राजा, प्रियग्रन्थसरिः, नाखणैर्यले छागो हन्तुमारब्धः,अम्बिका समागत्य छागमधिष्ठितवती,ततः स छागो नभसि भूत्वोक्तवान्-हनिष्यत नु मां हुत्यै, बधीतायात मां हत । युष्मद्वन्निर्दयः स्यां चेत्तदा हन्मि क्षणेन वः ॥१॥ यत्कृतं रक्षसां द्रङ्गे, कुपितेन हनूमता। तत्करोम्येव वः स्वस्थः, कृपा चेनान्तरा भवेत् ॥२॥ कस्त्वं प्रकाशयात्मानी,तेनोक्तं पावकोऽस्म्यहम् । ममैनं वाहनं कमाजिघां- सथ पशुं वृथा ॥३॥ इहास्ति श्रीप्रियग्रन्थः; सूरीन्द्रः समुपागतः। तं पृच्छत शुचिं धर्म, समाचरत शुद्धितः ॥ ४॥ यथा चक्री नरेन्द्राणां, धानुष्काणां धनञ्जयः। तथा धुरिस्थितः साधुः, स एकः सत्यवादिनाम् ॥५॥ जोऽवतीए सिरिरक्खिएण निजामिओ सुभत्तीए । सिरिवइरसुत्तदाई स भदगुत्तो गुरू जयउ ॥१॥ महागिरिः सुहस्ती च, मूरिः श्रीगुणसुन्दरः । श्यामार्यः स्कन्दिला- Y. HHTHHI ដែតុពេ" INDI ॥४७॥ FILM FUCH

·श्रीवजाः
कल्प-
समर्थन
॥४८॥
चायों, रेवतीमित्रसरिराट् ॥ २॥ श्रीधों भद्रगुप्तथ, श्रीगुप्तो वनसरिराट् । युगप्रधानप्रवरा, दशैते दशपूर्विणः ॥३॥ सिंह-
गिरिःगुरोः पार्वे, सुनन्दा सोदरोऽग्रहीत । प्रव्रज्यामार्यसमितो, धनगिरिथ तत्पतिः॥४॥तुंबवणसनिवेसाओ० ॥५॥ यः पाल-
नस्थः श्रुतमध्यगीष्ट,पाण्मासिको यश्चरितामिलाषी । त्रिवार्षिक: सङ्घममानयद्यो,योऽध्यापयत् साधुगणं प्रकामम् ॥६॥ जो गुज्झ-
गेहिं बालो निमंतिओ भोयणेण वासंते । निच्छइ विणीयविणओ तं वयररिसिं नमसामि ॥७॥ पूर्वभवमित्रैर्जुम्भकैरटव्यां वृष्टी
कोहलभिक्षया परीक्ष्य वैक्रियलब्धिर्दत्ता,उज्जेणीए जो जंभगेहि आणक्खिो७६६ ग्रीष्मे घेबरैः परीक्ष्य नभोगविद्या दत्ता, जस्स
अणुभाए वायगत्तणे दसपुरम्मि नयरम्मि । देवेहिं कया महिमा पयाणुसारिं नमसामि ॥शा जो कन्नाय धणेण य निमंतिओ जुब-
णम्मि गिहवइणा । नयरम्मि कुसुमनामे तं वइररिसिं नमसामि । २॥जेणुद्धरिया विजाआगासगमा महापरिनाओ। वंदामि अज-
वइरं अपच्छिमो जो सुअधराणं ॥१०॥ दुर्भिक्षे संघ पढे संस्थाप्य महापुरी नीतवान्-हुताशनाधक्षवनात् सुमानि, माहेश्वरी यस्तु
पुरी निनाय । तत्रैव बौद्धप्रतिबोधनाय, प्रभावनां यो महतीं चकार ॥१॥ प्रमादमेकं निजकं निरीक्ष्य, जज्ञे गुरुयोऽनशनाभि-
लापी। सोपारके वज्रमुनि प्रहित्य,निजोत्तमा समसूत्रयद्यः॥१३॥ श्रीवजस्वामिशिष्यो बज्रसेनः सोपारके जिनदत्तभार्येश्वरीगृहे
लक्षस्थालीपाके विषप्रक्षेपे प्रहरान्ते सुभिक्षं भावीत्यूचे, नागेन्द्रचन्द्रनिर्वृत्तिविद्याधरदीक्षा, तेभ्यः४ शाखा ॥
सो जयउ बुड्ढवाई? सिद्धसेण२ अखवुड३ हरिभदो। सिरिवप्पहट्टरी५ पालित्तो६ अभयदेवो७ अ॥७॥ सिरिमलयगि-
रिसूरीट सिरिजसभहो अ९ हेमसूरी य१० । एवमवरेऽवि थविरा जयंतु जुगपवरमरिगुणा।। इति स्थविरावली समाप्ता॥
(सा१.२५) आयामए सोवीर० आयामादौ छुप्तिन शङ्कया, यतोऽम्लिनी अच्छित्तिर्देवता, सा च नैकस्थानश्मशान-
।
॥१८॥

·Ama
INDIill
समर्थन
॥४९॥
आरनाल-
पावित्र्य-
चर्चा
inha
HAIR
सम्भवे मत्स्यादिमरणेऽपि च नधादिजलवत् पवित्रैव,मृगनाभिपोहीसकगोरोचननखाटणीपंकजवाधिचमरहस्तिदन्तनखधूपपाणि-
ग्रहणार्थसघाखलितवस्त्रमलिनकृतखजूरसेल्लरकपूगीफलदीवाईगुलकोरकवस्त्रटिप्पनकपदृकूलरागकुतपादिघृतनाहरनसाबद्धसर्पकोपा-
नहकरपत्रिकापट्टसत्रकम्बलमायूरच्छत्रकेतकीपरिमलोत्पत्तिः भक्षिताशुचिगोदुग्धादिवस्तुनामुच्छिष्टशिशूनां तच्छुप्तेरव्यवहारात्
सेकितचणकपृथुकपर्पटादिभक्षिणां च, उक्तञ्च-चुट्ठय घुग्घरी ब(उल)वकला य अन्नपि अद्धसिन्नं वा । जह होइ इह न छुत्ती
तजलमवसावणाइ तहा ॥१।। तथा "तहेचुच्चावयं पाणं० ॥१॥ जं जाणिज चिराधो० ॥१॥ अजीवं परिणयं नचा० ।। थोव-
मासायणटाए०॥१॥ तं च अचंबिलं पू० ॥१॥ दशकालिके । आयावणट्टमेणं जिट्ठामूलम्मि धम्मरुइणो उ । गमणऽनगाम
भिक्खट्टया य देवस्स अणुकंपा ॥शा कुंकुणरूवविउवण अंबिल छड्डेमऽहं पिअसु पाणं । छड्डेहित्ति अ बिइओ तं गिण्हसु णेत्ति
उवओगं ॥४॥ ओपनियुक्ती, कंजियायामासइ संस० निशीथमा० पी० पत्र ३६, आयामगं चेव जवोदगं च, सीयं सोवीर
च जवोदणं च । नो हीलए पिंडं नीरसं तु, पंतकुलाई परिचए जे स भिक्कू ।।१।। उत्तराध्ययने । उस्सेइम संसेइम चाउलउदगं
तिलतुसजवाणं । आयामं सोवीरं सुद्धवियर्ड जलं नवहा ।।३।। श्रीकल्पे, इत्यादिसिद्धान्तोक्तात् 'अंबं तंबच्छीए अपुफियं पुष्पदंत-
पंतीए । नवसालिकंजियं नवबहूइ कडएण मे दिन्नं ॥१॥ गुरुपृष्टैरिदं वाक्यं, श्रीपादलिप्तमरिमिः । विहृत्याम्यां गतः क्षुल्लाव-
स्थायामुक्तमञ्जसा ॥१॥ आरनालगलदाहशङ्कया, मन्मुखादपगता सरखती। तेन वैरिकमलाकचग्रहव्यग्रहस्त! न कवित्वमस्ति
मे ॥३॥ श्रीजयसिंहदेवस्य, सभायां सिद्धचक्रिणः। श्रीहेममुनिना राज्ञा, पृष्टेनोचे वचो ह्यदः ॥४॥ इत्यादिना पूर्वाचार्यप्रणीत-
त्वाच, तथा-जह य पसूया नारी जरिआई मल्लिगेवि पीअंती। उण्होदयं न दूसइ किं पुण को(पन्नधवणाई ॥१॥ एवं च स्थिते
Paran
॥४९॥

·मिथ्यादु-
कृतेक्षुल्ला
कल्प
समर्थन
॥५०॥
मृगावती च
केचन एकाशनादौ प्रत्याख्याने भोजनादुत्थिता अपि इक्षुरससितादिजलं खर० तक्र च आञ्चल, जलस्थाने खयं पिबन्ति श्राद्ध-
जनयोजितघृतं भक्तं गुरुयोजितघृतं चूरिमकपिण्डः साघोनिर्विकृतिके कल्प्य कल्पयंति परकीयमवश्रावणादिपानमतिनीरस-
मपि यदशनाहारतया वर्णयन्ति काञ्जिकं चानन्तकायं वदन्ति तत्तेषामेवाहारलांपटयं धमागमनिरपेक्षतां दुर्गतेरभीरुतां केवलं
व्यनक्ति, अस्तु वा परं किमपि, उष्णमपि जलं पवित्रं, जन्मनि मात्रा पानात् , अङ्गारजलयोगेन मलिनभाजनादिशुद्धेः सूतकयोरते
उष्णोदकेनैव स्वानाच ॥ आपः स्वभावतो मेध्याः, किं पुनर्वहितापिताः । ऋपयस्तत् प्रशंसन्ति, शुद्धमुष्णेन वारिणा ॥१॥
गीतायां, उष्णं च त्रिदण्डोत्कलितमेव ग्राह्यं, न कोष्णं, मित्रत्वात् , अगलितेऽपि मध्यपिण्डे पारीस्थिततप्तघृतवत् इत्यादि ।।
(सू० ५९) उवसमसारं सु सामन्नं० मित्ति मिउमद्दवत्ते छत्ति दोसाण छायणे होइ। मित्ति अ मेराइ ठिओ दुत्ति दुगुं-
छामि अप्पाणं ॥१॥ कत्ति कडं मे पावं डत्ति अ डेवेमि तं उपसमेणं । एसो मिच्छादुकडपयक्खरत्थो समासेण ॥२॥ जं दुक्करंति
मिच्छा तं चैव निसेवए पुणो पावं । पञ्चक्खमुसावाई माया नियडी पसंगो य ।।३।। ज्ञातं विपर्यये क्षुल्लकुम्भकारकयोर्यथा। काणी-
कुर्वन् कुलालेन, क्षुल्लो भाण्डानि कङ्करैः वास्तिो वक्ति भो भद्र, मिथ्या दुष्कृतमस्तु मे ॥१॥ पुनः पुनस्तथाकारे, कुलालेनस
शिक्षितः एवं मिथ्यादुष्कृतं न देयम् १॥ एवं तु देयं-अन्यदा श्रीमहावीरः, कौशाम्ब्यां समवासरत् । वन्दितुं तत्र चन्द्राको,
सविमानौ समीयतुः॥१॥ तथापि चन्दना ज्ञात्वा, दक्षाऽस्तसमयं ततः। निर्गत्यागानिजे स्थाने, तत्रैवास्थान्मृगावती ।।२।। स्वस्थानं
गतयोश्चन्द्रसूर्ययोरथ विस्तृते । तमस्यगाद् द्रुतं मीता, सा साध्वीनां प्रतिश्रये ॥३॥ तत्रर्यापथिकी साऽथ, प्रतिक्रम्य प्रवर्तिनीम् ।
शयनस्थां प्रणम्योचे, मातर्मे क्षम्यतामयम् ॥४॥ चन्दना चन्दनाभानिर्वाणीभिस्तामथाभ्यधात् । भद्रे! भद्रकुलोत्पन्ने! कि ते
॥५०॥

·Hasi
कल्प-
समर्थन
॥५१॥
1
मिथ्या-
दुष्कत
मृगावती
SHAILASTELEMENT
साम्प्रतमीदृशम् ? ॥५॥ साऽप्यूचे मयका पापं, कृतं दुष्कृतमेतकम् । करिष्ये नेशं भूय, इत्युक्त्वान्यपत्पदोः॥६॥ निद्राऽथागात्
प्रवर्त्तिन्या, मृगावत्याः स्वभावतः। मिथ्यादुष्कतकारिण्या, जज्ञे केवलमुज्ज्वलम् ॥७॥ सर्पव्यतिकरणाथ, प्रबुद्धा चन्दना तदा।
अवाप केवलज्ञानं, क्षमयन्ती मृगावतीम् ।।८।। न मुञ्चति क्रुधं योऽपि, श्रीमद्वार्पिकपर्वणि । अपातयः स सझे स्यान्महास्थाने
यथा द्विजः ।।९।। तथा हि खेडवास्तव्यो, रुद्रो नाम द्विजः पुरा । वर्षाकाले हलं लात्वा, केदारान् क्रष्टुमभ्यगात् ॥१०॥ वलीवो
गलिस्तस्य, कर्पतः समुपाविशत् । तोत्रेण ताडयामास, ततस्तं निर्दयो द्विजः ॥ ११ ॥ तथाऽप्यनुत्थिते तसिँस्तोत्रे भग्ने
फुधा ज्वलन् । केदारमृत्तिकाखण्डैगजघान समंततः ॥१२॥ केदारमयमृत्खण्डैराहत्याहत्य सर्वथा । विधाय मृत्तिकाकूटं, मुख-
श्वासं रुरोध सः।।१३।। तावत्कदर्थयामास, मृतो यावदयं गलिः। मृतं मत्या द्विजः परात्पश्चात्तापं भृशं व्यधात् ।।१४।। महा-
स्थानेषु गत्वाऽसौ, निजवृत्तमचीकथत् । अनुपशान्तकोपत्वादपक्तियः कृतथ तैः ॥७॥ यथा स विग्रः किल तीवकोपात्, कृच्छ-
रशोध्यो बहिरेव पके। कोपं न यः पर्वदिनेऽपि जह्यात् , स सचाह्यो जिनवाक्यमेतत् ॥ ८॥ इति श्रीकल्पान्तराश्रितं
किञ्चिदलेखीति ॥१॥ ग्रन्थाग्रं ९७७ ।। अनाभोगात् किश्चित् किमपि मतिवैकल्यवशतः, किमप्यौत्सुक्येन स्मृतिचिरहदोषेण
किमपि । यदुत्सूत्रं सूत्रे कथमपि मयाऽऽख्यातमखिलं, क्षमन्तां धीमन्तस्तदुमम दयापूर्णहृदयाः ।।१॥ वाचयितृवाचकयो म
ग्रार्थ । नगररहचकपउमे० सो संघरयणाएरो जयउ ।।२।। उर्वी गुर्वी तदनु जलदः सागरः कुम्भजन्मा, व्योमोद्योतौरविहिमकरौ
तौ च यम्याङ्गिपीठे । स प्रौढः श्रीजिनपरिवृद्धः सोऽपि यस्य प्रणन्ता, स श्रीसञ्चः त्रिभुवनगुरुः कस्य न स्वान्नमस्यः ॥२॥
नक्षत्राक्षतपूरितं मरकतस्थालं विशालं नभः,पीयुपातिनालिकेरकलितं चन्द्रप्रभा चन्दनम् । यावन्मेरुकरे गभस्तिकटके धत्ते धरित्री
TETAP
LIN
॥५१॥

·-
7
उपसंहारः
कल्प-
समर्थन
॥५२॥
।
।
N
वधू, तावत्रन्दतु धर्मकर्मनिरतः श्रीसङ्घभट्टारकः ॥३॥ स्थालं सम्यक्त्वरत्नं तदुपरि विलसत्तन्दुला सद्गुणाली:, सज्ज्ञानं नालि-
केरः फलममलमिदं चन्दनं शीलरत्नम् । श्रद्धा दूर्वांकुराली विमलतरयशः स्वच्छवासांसि भन्या, इत्थं वर्धापनं वः कथयितु-
गुदिता देवता शासनस्य ॥४॥ पुरिमचरिमाण० गाथा । शकस्तवं यावत् १, शकस्तवगर्भावतारसंश्चाराः.२ स्वमविचारगर्म-
स्थाभिग्रही ३, जन्मोत्सवक्रीडाकुटुम्बविचारः ४, दीक्षाज्ञानपरिवारमोक्षाः ५ श्रीपार्श्वनेमिनाथचरित्रान्तराणि ६ श्रीआदिचरित्रं
स्थविरावली, सामाचारीमिथ्यादुष्कृतिः८, श्रीकालिकाचार्यकथा९ (नव व्याख्यानानि) इति कल्पसमर्थनम् ।। संवत् १९८३
विक्रमार्के पोषशुक्ल १३ त्रयोदश्यां पुण्यपत्तने रत्नपुरीनिवासिरामलालसूनुना ऋषभचन्द्रेणालेखि ।। शुभं भवतु ॥ श्री॥
.
॥ इति श्रीकल्पसमर्थनं समाप्तम्॥
--
.
F
॥५२॥

·No text on this page.