Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai

Grahbhavan Path Karan Granth

Suri Shri Laxmidat · 2012/02

PDF Proofread

Front matter

S.N...
१०630
श्री
यहावन पथ.
करण ग्रन्थ
सोदाहरणः
LIBRA
सिंधुदेशांतर्गत कराचीग्राम वास्तव्येन
पुष्कर्ण विप्रज्ञातीय मापारोपादेन.
श्री लक्ष्मिदत्त मूरि सूनना
“दुंगर्सिशर्मणा" विरचित्तः-करांची
प्रकाशक
पण्डित भवनशर्मा तोलाराम.
खाराधा-करांची.
Sa5c.
DUN
सोयग्रंथः
अमदावाद नगरे
पारेख. हरिभाइ दलपतरामे
प्रयोदय मुद्रिणालये मुद्रयित्या प्रकाशितः
आरति १ ली मत ५००
शकाब्दाः १८३६. स्त्रिस्ताब्दाः १९१४.
विनामूल्य,

1040000 मस्य सर्वधिकारा राजशासनानुसारेण कव स्वायची 199 Urg SN216 बोबसंत नारंगी LIBRARY HEN mun बकरी NY HUTBIG00000000000000GHGHHOGBFM अर्पण पत्रिका. शार्दूलविक्रीडित छन्दसाह । आसी स्वीयपिता महाग्रजमुतः कातान्तिकार्को बुधो मिश्रश्री भवनाभिधोदिविगतो दन्ताप्टचन्द्राब्दके। तन्नामस्मरणाय वैक्षितितले अन्यन्तदाख्यन्त्विमं कुर्वं तस्यपदार्पणाय सततं प्रेम्णाऽथ वध्वाञ्जलिम् ।। ॥१॥ (699999999908690869999999999GGC GO90986080 alskundArt-Ahmedabad.

सूचना.
इस पुस्तकके प्रकाशित करानेका सारा व्यय कराचीके
उदारचित श्रीमान् शेठ चेलाराम दल्लुमल साता तथा शेठ
रणछोडदास भीतमदास पंजाबी बेटाईने दियाहै और उनके सदे.
च्छानुसार ज्योतिष्वेसा विद्वानों ब्राह्मण तथा अन्य ज्योतिषके
विद्यार्थियों को बिना मूल्यसे दिया जायगा.
चहारके लोगोंके लिये पोस्टेजके वास्ते एक आनेके टिकीट
आने पर भेजा जायगा.
पुस्तक मिलनेका ठिकाना,
पण्डित भवनशर्मा तोलाराम.
खाराधर-करांची.

cocc062055
COS ग्रन्थकर्ता
सिन्धुदेशान्तर्गत कराची निवासी,
विप्र पुष्करणाज्ञातीय अवटंक मापारा,
ज्योतिश्शाखवेता
पण्डित ढुंगरशी लक्ष्मीदत्त शर्मा.
-DeceDoceaeeocccc0000
FO
पारित गरशा शर्मा
नवाया
ta
जन्म
स्वर्गवास
सिन्धुदेशीय,सहावंदर नामफे ग्रामे सिन्धुदेशीय कराचीनगरे
संवत् १९१६ चैत्र कृष्ण १२ संवत् १९६९ चैत्र कृष्ण १३
शुक्रवार
चन्द्रवार
-sca
Mulund Int. 17 melala.

॥ श्री। हरिः ॐ प्रस्तावना. अस्मिन्भारतखण्डे प्राचीनज्योतिर्विदविधयन्त्राणिस्थुलान्या सन् अतस्तदाश्रयजनितप्राचीनसिद्धान्तकरणादिकाग्रन्यावहवोपि वरिततिराम् इदानीमंपितेग्रन्यासंप्रचलीततराम् एवमपितैः संपा दितन ग्रहोपरागोदयाऽस्तमभृतिचलनस्थिनिबोधेनस्थूलत्वावछिने नैवभवितव्यम् किंचमाचीनायेज्योतिशास्त्रवैतारोविद्वांसस्तेस्वस्मात् स्वस्मात् पूर्वगणितशास्त्रविदत् मणीतग्रन्यबोधितखचरीयग्रहणोदया स्तस्थितिक्रियाकलापः स्वगणितप्राप्तसमयेनोसंवोभवीतीतिविचा र्य तदोषोदिधीर्षवस्तस्थूलयंत्रैः स्वचरवेधादिकंपरिज्ञाय तात्कालि कग्रहणोदयास्तादिकं स्वगणितसांधित समयेयथास्यादितिहतोः पूर्वकालिक ग्रंथीयशुदिविदधुः नवीनग्रंथांश्चव्यरचयन् तयाचैवंकति पयेपुहायनेषुगच्छत्सु शालिवाहनशर्कायद्विचत्वारिंशदधिकचतुर्दश शततमाख्ये १४४२ वर्षे पूर्वकालिकज्योतिश्शास्त्रवेतृणामन्तिमेन गणेशदेवानामधेयेनज्योतिर्विदा तात्कालिक खचरवेधंपरिज्ञाय ग्र हलापाख्यकरणग्रंयोविरचित्तः सोपीदानींशिथिलीभूतः मतीयते तराम् स्वलिखितगणितसाधित ग्रहणखचरोदयास्तादीनांस्त्रोक्त कालेऽभवितव्यत्वात् तथाचैवसर्चप्राचीनग्रंथानिस्तत्जाजाताः उक्तऽस्मिन्विपयेतत्तदाचारयोंक्तिमपिप्रमाणत्वेनोपनिवधनामि । ब्रह्मसिदति-संसाध्यंस्पष्टतरंचीजनलिकादियन्त्रेभ्यः । तत्संस्कारप्रदेभ्याकर्तव्यौनिर्णयादेशौ । २ वसिष्टसिदांत-इयमांडव्यसंसैपादुकंशास्त्रमयोदितम् । विसतीरविचन्द्राभविप्पवियुगेपुगे । विलती-पिमंसनंशिथिलत्य मितियायत् ।

.
३ मूर्यसिद्धान्ते-शास्त्रमाद्यन्तदेवेदयत्पूर्वप्राइभास्करः ।
युगानांपरिचतेनकालभेदोऽत्रकेवलः॥
४ सिद्धान्तमुन्दरे-मुनीमणीतेमनु कपिञ्चेदृश्यतेन्तरम् ।
तदातदेवसंसाध्यनकार्यप्सर्वमन्यथा ॥
५ दामोदरपद्धतौ-यान्तिसंसाधिता खेटायेनगणितैक्यताम् ।
तेनपक्षेणतेकार्या:स्फुटास्तत्समयोद्भवाः ।।
६ केशवाचार्य:-यंत्रस्पष्टतरोऽवजन्मसमयावेद्योऽत्रखेटा:स्फुटा
यत्पक्षेविघटन्त । इति
७ गणेशदेवशः ब्रह्माचार्यवसिष्टकश्यपमुखैर्य रखेटकमोदित
तत्तकालनमवतथ्यमयत दूरीक्षणेऽभूच्लयम् ।
मापातोऽयमयासुरस्कृतयुगान्तेऽर्कात्स्फुटतोपिता
तचास्तिस्मकलौतुमांतरमयाभूयात्रपाराशरम् ।।
तज्ज्ञात्वार्यभटाग्विलंबहुतिथेकाले करोत्मस्पट
तत्सतंकिल्लदुगामहमिहरायेस्तनिवद्धत्फुटं ।
तथाउिथिलनुनिष्णुतनयेनाकारिवेधात्स्फुर्ट
ग्रायोक्त्याऽऽश्रितमेतदप्पयवहाकालेऽभवत्सांतरम् ।।
श्रीकेगवःस्फटनरंकनपान हिसारा
यासनमैतदपिपष्टिमितगनादे।
दृष्ट्वायंकिमपितत्तनयोगणेशः
पाईपयायानग्गनियमन ।।
वायपियदिदंचदग्मिाले यम्या
रापिपरितक्ष्येन्ग्रहासयोगान् ।
सदमन्टगुग्नन्यप्राप्तयांपरका
सपितमनुपपत्त्यादिकेन्द्रप्रयापे॥नि

(७) किंचप्राचीनज्योतिर्षिदाचापः भारतनिवासिभिः स्वकीये ग्रंथएवलिखितं-स्वोक्तगणितसाध्यखचरोदयास्तादिकं कतिपयका लेहऽतीते खयोग्यकालेनभविष्यतीतिपूर्वमेवीकतमितितत्मतीति कालश्चेदानींसमुपस्थितोऽतश्चंद्रोपरागादिविपये स्पर्शादिकाल कदा चित् सार्धघटिकालप्रमाणवोक्तसमयमितस्तताव्यभिचरतीतिमत्य क्षोदाहरणंसर्वजनीनं ज्योतिर्विदाऽऽचार्याएवजानतिकिंचाऽनेनम दुक्तेनप्राचीनानामल्पज्ञत्वनैवास्तीति किन्तु कालस्यविलक्षणगति कत्वावपाचीना आचा-स्तुविलक्षणचमत्कृतिमन्तोयतो चीन ज्योतिर्विद-उपज्ञातफलपंचकेनसह-पाक्तनग्रंथसाधितरविचन्द्रयाम दफलपूर्णिमा ऽमावास्याख्यपर्वान्ततुल्यभवतीतिपरमाश्चर्यकरम् किंचेदानीयरुपदेशीयजनप्रभृतीनांनिखिलपश्चिमदेशीयानाम् ज्यो तिशास्त्रविषण्युत्कृष्टतादेशे देशांतरेचातिविलसतितराम् साक्षात् सर्व जनैर्दग्गोचरानुवोभूयतेतराम् यतस्तत्कृतगणितविपलेनापिस्वसम यनविजहाति किंचतेयूरुपदेशीयागणितज्ञाखचरवेधज्ञानेऽतिकुशला ह्यतस्तेबहुमूल्यलब्धव्यैर्यत्रैः दूरदर्शनकैः (दूरनिनामधेयैः , खच रने,परिज्ञायस्वरचितपञ्चागपत्रतानं स्वस्मस्वस्मैराशेसत्यंग्विप यंदृदंपदशयन्ति तथाचतद्गीणतमाध्यग्रहणोदयास्तादिक्रियाकला पोहिखोक्तसमयस्यैकस्मात्पलादपीतस्ततोनव्यभिचरति यूरुपदेशी यानामाकर्पक विद्यायामतिविचक्षणत्वात् आकर्पविद्यैवज्योतिः शास्त्रीयोत्कृष्टतासाधिका. साचयरुपदेशीयजनानामस्तिनान्पपामतोऽन्यदेशीयणित सा धितग्रहोदपास्तादिकं सर्वसोक्तसमयंजहात्येवेतिध्येम् तयाचेदानी तनकालिकलवर हानसेनन्यूकंवप्रभृतिज्योतिशास्त्रज्ञकृतग्रन्याश्रयेण युरुपदेशवासिनोजना स्वस्वपञ्चाङ्गविरचनंस्वम्वप्रज्ञाकोशल्पेनसंच रीतितराम् यूपदेशीयानांपूर्वोक्तगुणविशिष्टानां येग्रन्यासन्तित थादाक्षिणात्मकेरोलक्षणछत्रेनामधेयकृत ग्रहसादनकोष्टकनिघतथा , शासिकटेशबाबुजिनामधेयकेतकरकृत ज्योतिर्गणितरुपकेतकीकर गग्रन्थश्च तेसर्वेग्रन्यासारणीरुपात्मका तेयादशांशादिपद्धतिः सा पद्धतिहिछात्राणाम ऽध्ययनसमयेसुखेनयुद्धिमधिरूढाभवति परंतु पापिनगणिनपद्धतिमार्गगामिना माचीनज्योतिषिदांदुर्गेयेति तथा केतकीकरणग्रन्थादशांशातरीयसाधितमंदफलादय ' इपत्स्थूलाभव त्यपि गणितलाघवार्थमाहरणीया इतिसंभाव्यतेअतस्तद्ग्रन्थाश्रये णप्राचीनपदात्यनुकूलः सहवेधसिद्धोमतीतिमदो " ग्रहभवनप थ" नामकोलघुकरणग्रन्योमयाविरच्यतेतत्कारणग्रन्यादौमढुक्ति पूज्योमेतातताताग्रजमूतभवनसिंधुकाःतिकार्को दंताटाब्जे १८३२ नृपान्देतपसिदिविगतोशीतिवविपुत्रः। तस्मात्तन्नामग्रन्थोरचितइहमयासबुधैर्दर्शनीयः सोयतत्पुत्ररूपोजयतुकिलधरामंडलेसर्वदाहि ॥ स्वर्णसुज्ञजना परिक्ष्यनिकपेक्रोणंतिनिःशंकया तट्टक्समतापरीक्ष्यगणकाःस्वीकुर्वतांमत्कृति ॥ मिति ॥ यतोऽहमाशासमदीयमेग्नन्यसह्याधुनिकज्योतिर्विदोपथापका शंपर्यालोक्य स्वाध्यापनसमयेस्त्रांतवासिनपाठयेपुर्गुणदोपानश्चमा वेदयेयुममननिर्माणजनकव्यापारं च सफलज्युरिति विज्ञप्तिः।

हरिः ॐ iश्री सद्गुरुगणेशोम्बिकेभ्यो नमः। अथ श्री ग्रहावनपथाख्यः करणग्रन्थः - इदानी प्रारंप्सितस्य ग्रन्थस्य निर्विनपरि समाप्त्यर्थ शिष्टाचारानुमित नमस्कारपूर्वक स्रग्धरांछन्दसी संयोजन मादौ मङ्गलाचरण माहू, हेरम्बाम्बाकरुद्राच्युत गुरुतपनादि ग्रहेन्द्रा-प्रणम्य दृष्ट्वाप्राक्खेटकाखिलमिहशिथिलवेधवित्पण्डितानार यूरोपार्थोद्भवाना मत मथ च समालोड्य दुर्सिशर्मा दैवज्ञानां मुद्देऽल्पं ग्रहभवनपथं वेधैसिद्धं तनोमि॥१ पूज्यो मेतांतताताग्रजसुतभवनःसिन्धुकांर्तान्तिकाऽक दन्ताष्टाजेनृपाब्दे तपसिदिविगतोऽसीतिवर्षेविपुत्रः॥ तस्मा तन्नामग्रन्थो रचित इह मया सदुधै दर्शनीय सोयन्तत्पुत्ररूपो जयतुकिल घरामण्डले सर्वकाले ॥२॥ १ यूरोपखंडभवानां न्यूर्फर हानसेन लवरमुवानाम्. २ वेधसिद्धि-नलिकादि यंत्रेभ्यो वेधसिद्धनाम धाकर्षणादि शालसिद्धम्. * तपसि-माघमासे. 1 ) इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन प्रतिज्ञादेशः । वर्णसुज्ञजनाः परीक्ष्यनिकपे क्रीणन्तिनिः शङ्कया तदइक्समतां परीक्ष्यगणकाः स्वीकुर्वतां मत्कृतिम् ॥ सद्ग्रन्थङ्गणकाः पठन्तुसततं यूयं श्रिये कीर्तये तस्मादेव हि पर्वधर्मनयसत्कार्यादिकञ्चादिशेत् ॥३॥ इदानी स्रग्धराछन्दसा दिनगणानयनम् (Acollection of Days अकलेक्शन मोफ रेस्) शाकस्यमीभकू१८३३नो दिनकर१२गुणित श्चैत्रतोया तयुक्तोऽधो दिनात्खंत्रि३०युक्ता खनभनव९००लवोना च्छरांगा६५प्तयुक्तान ॥ खत्रि३०नः शुक्लपक्षाद्गततिथि सहितोऽधोभ२७युक्तात्रिसाद्यं७०३शान्या देदांग६४ भक्तावमतिथिरहितः स्याद्गणः शुक्रवारात् ॥ ४ ॥ शालिवाहनशकरुयनीभकूभित्रिनिंशत्युत्तर रष्टादशशतै१८३३ नो यच्छेपं ते ग्रंथारंभस्यगतादा (Past year पास्ट् यीयः) 'सौराभवंति । सगतातो. दिनकरै गुणितश्चैत्रादिगतमासयुक्तः सौर मासगणो ( Solar Months सोलमन्टस् ) जातोऽस्थितो दाभ्यां मुणितः खत्रियुक्त स्त्रिंशद्भियुक्तः स्वकीयखनभनवकवेनहीन स्तरमा छरांगैः पंचपष्टिभिर्भागे ऽपहतेयदाप्तं तेऽधिमासा Intercalary- Months इन्टलरी मन्स् ) अत्रानेनप्रकारेण कदाचित्पतितोऽषि मासो न लभ्यते कदाचि दपवितोऽपि लभ्यते तदाऽधिमासेषु सै कता निरकता वा कार्या । उक्तं च सिद्धान्तशिरोमणौ । " स्पष्टो ऽधिपासः पतितोऽप्यलन्धो यदा यदा वाऽपतितोऽपिलब्धः॥से कैनिरेकैः क्रमशोऽधिमासै स्तदादिनौघः मुधियाविधेयः॥" ते . रेवाधिमासैः सौरमासगणो युक्तश्चान्द्रमासो ( Lunar-Months ल्युनमन्रस्) जातः । असौ खत्रिघ्न स्त्रिंशद्भिर्गुणितःसन् शुक्लपक्षा द्रततिथिभिः सहितश्चांदतिथिगणो ( Lunar days ल्युन जाता सोऽघोद्विस्थाप्यस्ततौ भैः सप्तविंशतिभिर्युक्तः स्वकीयत्रिखाद्रशेन व्युत्तरसप्तशतांशेनान्योयुत स्तस्माद्वेदांगैश्चतुषष्टिमि भक्तावमानि ( Waste Linar-day वेस्ट ल्युन ) अत्राप्यधिमास व सैकता निरेकता वा कार्या। तदुक्तं च सिद्धांत शिरोमणौ । अभीष्ट वारा महर्गण थे सैकोनिरेक स्तिययोऽपि तटू"'दिति ॥ तैरवावमै थांद्रस्तिथिगणो रहित स च शुक्रवारादितोऽहर्गणो | Acollection of Days मकलेक्शन भोप डेञ्) भवति । ग्रंथारंभा दारभ्य वै भूदिनामर्कसावनाइत्येतावंतः सूर्योदया जाताः । उक्तं च सिद्धांत शिरोमणौ ॥ "इनोदयो दयांतरं तदेव सावनं दिनम् । तदेव मेदिनी दिनं भवासरस्तुभभ्रमः" ॥ इति अत्रोदाहरणम् । श्रीशालिवाहनशकवर्षेषु १८३६ गतेषु चैत्र शुक्लपूर्णिमास्यां रविवासर उज्जयिन्यां प्रातःकालेऽहर्गणं कथय ।। अत्राभीष्ट शालिवाहनशकाद्धं .१८३५ स्यमीभकुभि १८३३ पर्न शेषं गताद गणः २ दिनकर. १२ गुंगित २४ चैत्रादिगतमासै० युक्तं सञ्जातः सौरमास गणः २४ इमं द्विस्थाप्य । एकत्र द्विगुणिता ४८ त्वत्रि ३० युक्ता ७८ त्सकीयखनभनवलवेन हीना ७८ च्छरांगा ६५ साळन्याधिमासा ? एभिरन्यत्रस्थापितः सौरमासो युक्तश्चांद्रमासगणो जातः २५ अयं खत्रिनविंशनिर्गुणितः.७५० शुक्लपतिपद्गणमया गततिथिभिः १४ सहितो जातश्चान्द्रतिथिगणः ३५ अवस्तिधिमणो ७६४ भै सक्षपिंशतिभिर्युता ७१, खादि .सादपंफलेन १ युतो ७९२ वेदांगै ६४ भक्तं लन्धमवमदिन १२ रुपरिष्ट चांद्रतिथिगणो हीनो जातः सावनोऽहर्गणः ७५२ । अपाण शुद्धिपरीक्ष्यायै वारसाध्यते । सारनोर्गना . . . ७५२ सप्तभक्ते सति शेष ३ शून्यमितिशेपस्य शुक्रवारोपलक्षणखा. पडेपं ३ चंद्रवासरं द्योतयति । परंमक्रतोदाहरणे रविवासरस्यापे क्षायाः पूर्वसिद्धोऽदर्गणोनिरेकः करणीयः। अतएवाभीष्टे दिवसे माताकाले गताहर्गणः ७५१ । इदानी स्नग्धरा छंदसाग्रहाणां क्षेपकाः। ( Thrower of Planets थोअर् ओफ प्लानेटस् ). रुद्राः ११ शकाः १४ कुवेदा ४१ स्तपन इह विधावीश ११ मे २७ न्द्रा १४ दशैला ७ गोब्जाः १९ स्वर्गा २१ विधूचे शिव ११ दश १० रमवाणा ५६ चपाते तथाऽऽरे । नागा ८ स्योष्टा २३ वृषा १४ टेकु शिव ११ भुव १ इहेज्येग ६ पृथ्वीप १६ तानाः ४९ क्षेपोभाद्यःसिताक्यों विभकलयमभं ॥२९॥३३ खं कुदसार १रदा३२श्च॥५॥ इदानीं शार्दूलविक्रीडिधेन दिनगणंभवरविः । ( Daily Sun डेली सन् ) व्यभ्राद्रयं ७० शगणः पृथक्त्वथ गणा दखभ्रवाणग्रह ९५०८ भक्तादाप्तफलांशकेन रहितः स्यादेशपों रविः॥ उदाहरणम् । अहर्गणः ७५१ स्वसप्तत्याप्तफलेन १०॥४३॥४३ हीनोंशादि ७४०।१६।१७ पृथक् । अथाहर्गणात् ७५१ ववभ्रयाण ग्रहै ९००८ भक्तादाप्तमंशादिकेन ०।४।४४ पृथगंशादिरहितोजातों दिनगण भवोंशादिरविः ७४०/१११३३ अंशा स्त्रिंशदताशेपमंशाः २० लब्धंराशयः २४ राशिर्वादशभक्ताशेष राशि लब्धंभगणानां भयोजनाभावः शेपं दिनगणभवराश्यादि रविः ०२०/२११३३ । * पनिंद्रोऽतश्चतुर्दशः। * अधवा दिनगणमयरवि- Dial Sun साइअल सन् ).

इ. शा. तार्धनदिनगणजश्चंद्रः।
( Daily Moon डेली मून),
शक्र ४नोयुचयो निजाद्रिकु१७लबोनो भागपूर्वःपृथग्य
स्रौघान्द्रसखाङ्कनाग८९०६विहूतांशोनाक्षपेशोभवेत्॥६॥
उदाहरणम् । अहर्गणः७५१ शक्रनश्चतुर्दशभिर्गणितो १४५१४
निजाद्रिकुलवेन स्वकीय सप्तदशभागेनो ६२८१२८।१४ नोंशादि
९८९५।३११४६ पुनः केवलादहर्गणा ७५१ द्रसखांकनागैः षडुत्तर
नवाशीतिशतै ८९०६ भक्ताल्लब्धामंशादिना ०५/३ पूर्वगतोशादि
९८९५।३११४६ हीनोंशादि ९८९५।२६।४३ एवं यथोक्तवद्वाश्या
दिद्युपिंडोत्यचंद्रः ५।२५।२६।४३ ।
इ. शा• तार्थेनदिनगणभवचंद्रोच्चम् ।
(Apsis of Moons अप्सिस् ओफ मन्स्).
दिग्भि१ गगजै८८र्दिधादिनगणोभक्तोंशकानांयुतिः
खाना जै१० विहताद्गणाच विकलायुक्तं विधूचंभवेत्।
उदाहरणम् । अहर्गणात् ७.१ दशभिर्भक्तास्फलमंशादि ७५॥
६० अन्यननागगनै ८८ भक्तात्फलमंशादि ८१३२३ पुनश्चाहर्ग
णाच्उतरातात्फलं विकला ७ एपबियाणांयोगों शादिविचम्
८३६३८११० एवंपूर्ववद्वाश्यादिर्विधूचम् २१२३३१०।।
इ. शा. तार्धनदिनगणभवचन्द्रपातः ।
(Nod of Moons नोड मोफ मून्स् ).
खत्रिनो३ ० युगणोङ्गपट्शरमिते ५६६ भक्तोंशकास्तेपृथ
ग्दिनना च्छेलभ२७७ हृद्गणादिकलिकोनः स्याचपा
तोविधोः ॥ ७॥

. उदाहरण । अहर्गणः ७५१ खत्रिनविंशद्भिर्गणितः २२५३० अंगषदशरमित ५६६ भक्तोंशादिः ३९।४८।२० पुनर्दिग्नादहर्गणा ७५१० छैलभै २७७ भक्तविकलाभिः २७ पूर्वाशादिहीनोंशादि अंद्रपातः ३९।४७५३ एवंराश्यादिश्चंद्रपातः ११९।४७३५३ । इ. शा. तार्धनदिनगणभवभौमः । (Mars मार्स) रुद्र १४ नोऽहिगणो द्विधा शशियमैः २१ कक्षाभन न्दाधि ४९०५१ भिर्भक्तों शादिफलद्धयश्च सहितं स्यान्मेदिनी नन्दनः॥ उदाहरण । अहर्गणः ७५१ रुदैर्गुणितः ८२६१ अयं द्विधा। एकत्रकविंशतिभिर्भक्तोंशादिः ३९३।२२।५१ अन्यत्र कक्षाभ्रनंदा धिभि ४९०५१ भक्तोंशादि ०१०१६ अनयोः फलयोोगोंशादि भौमः ३९३३३२१५७ एवंगसचयोद्भवराश्यादिभौमः ॥३॥३२॥५७ इ. शा. तार्धेनदिनगणभवबुधः । ( Mercury मयुरी). वेदनोऽहिचयः स्वकीयदहनाभ्यंशेन४३युक्तोभवेद्भागा दीन्दुसुतो गणा दिधुरसेन्द्रा१४६१तांशकैर्वर्जितम्॥८॥ उदाहरण । अहर्गण ७५१ चतुर्भिर्गुणितः ३००४ स्वकीयत्रि चनारिंशांशेन ६९।५११३८ युक्तोंशादि ३०७३॥५१॥३७ पुनर्गणा ७५१ देकषष्टयुत्तर चतुर्दशशतै १४६१ राप्ताल्लब्धे नांशादिना. ३०।२० वर्जितोशादिर्बुधः ६।१३।२०१४८ । इ. शा. तार्धनदिनगणभवगुरुः । (Jupiter जुपिटर् ). दिस्थो घखचयोहतो दिनकरै१२श्चन्द्रामि चन्द्राब्धिभि ४१३लब्धोंशादिदयान्तरंलवमुख स्यादिन्द्रमंत्रीकिल।। .

उदाहरण । द्विस्थोऽहर्गण ७५१ एकत्रदिनकरीदशभिर्भक्तों शादि ६२३६० रन्यत्रैकत्रिंशत्युत्तरैक चखारिंशच्छतै ४१३१ भक्तोंशादि ०१०५४ द्वयोः फलयोरन्तरं जातमंशादिगुरुः १२॥ २४०६ एवं राश्यादिगुरुः २।२।२४६ । इ. शा. तार्थेनदिनगणभवशुक्रः । (Venus वीनस). भूप१६नोधुचयोद्विधादशमितैः१० खानेषुशैलै ७५१ . हतोभागाद्यंफलयोयोहिंसहितंतजायतेभार्गवः॥ ९ ॥ उदाहरण । पोडशभि १६ र्गुणितोऽहर्गणः १२०१६ । अयं द्विधा । एकत्रदशभिर्भक्तोंशादि १२०१०३६० अपरत्र दशोत्तरपंच सप्ततिशतै भक्तोंशादि श२६१० द्वयोः फलयो र्योग मंशादि भृगुः १२०३।१२।० एवं राश्यादिभृगुः ४।१२।। इ. शा. तार्धनदिनगणभवशमिः । (Saturn सेटर्न) त्रिंशद्भिः श्रयुगेन्दुखेचरनगै७९१४र्दिस्थोद्युपिण्डोडतः संयुक्तः फलयो यो लवमुखः स्या दै वर्नन्दनः॥ उदाहरण । द्विस्थोऽहर्गण ७५१ एकत्रत्रिंशद्भिर्भक्तोंशादि २६। २२० अन्यत्र चतुर्दशाधिक कोनाशीतिशतैर्भक्तोंशादि १२ द्वयोः फलयो र्योगोंशादिशनि २५७४२ एवं पूर्ववद्राश्यादिर्दिन गणभवशनि: ०२५७४२ । इ. शा. तार्धेनमध्यमार्कोदये आवन्ता मध्यमा ग्रहाः । ( Indland Planet मिड्लन्डू प्लानेट ) खेटोघरचयोद्भवो निजनिजक्षेपेन राश्यादिना संयुक्तः किलमध्यमोदयरवेः स्यादुजयिन्यांग्रहा.. ..

उदाहरण घसचयोद्भवराश्यादिरविः ०१२०११२१३३ "रुद्राः शकाः कुवेदा" रितिराश्यादिनारविक्षेपकेन ११११४१४११० युक्तो मध्यमार्कोदये क्षितिजासन्नावन्त मध्यमोऽर्क: ०४/२०१३३ एवं दिनगणभवचन्द्रः वा२५।२६।४३ चन्द्रक्षेपकेनं १२७१४० युक्त आवन्तमध्यमचन्द्रः ५।२२।४०।४३ एवमावन्तविधचम् १०।१२। ५९।१० पातश्च २०१४।५३ भौमः ९।२६।४८१४७ बुधः ७/ २४१४११४८ गुरुः ८।१९।१३।६ एवं शुक्रः ६।२।४५० तथैव राश्यादिशनिः १११६३९।४२ । इ. शा० तेनमध्यम दिनगतयः। (Mean Motion of Planets मीन् मोशन ओफ् प्लानेट्स्) ० तु. नन्दाक्षाभुजगा ५९।८ खेः शशिगतिः खादादयोऽक्षा मय ७९०३५ स्तुद्रस्याङ्गकलाः कुवेदविकलाः,६१४१ पातस्य रामाभवाः ३१११॥ माहेयस्य महीगुणारसकरा ३ ११२६ ज्ञस्येपुसिद्धारदाः २४५१३२ पञ्चेज्यस्य ५१० सितस्य पण्णवमिताह्यष्टौ ९६८ शनेकले २० ॥१॥ इ. शा. तार्धन केंद्रदिनगतयः। (Mean Motion of Anonaly मीन् मोशन् भोफ एनोमली। केन्द्रस्याथ विधोर्गतिवुधव बेदाष्ठ शैलाः ७८४ कला नन्दाद्रयङ्ग मिताभ्युते ६७९ स्वथयणाङ्गेन्द्रा १४६३ स्तिथेः कीर्तिताः॥ इ. शा. तार्थेन स्वदेशीयकरणार्थ ग्रहेदेशांतरसंस्कारः। ( Distance from the l'irst Meridian fscere Fora ‘धी फल मीडियन्। रेखाग्राम विशेषयोजनमितै निनागतियब्धि ४२ भि * उज्जयिनीरेसाः सन्निहितानि कानिचिद्भरतखण्डनगराणि।

. भक्ता प्रागपरेपुरे क्षयधनं कार्याविलिप्ता ग्रहे ॥ १२ ॥ उदाहरण । श्रीकराच्या मुज्जयिनीरखायाः पश्चिमतः ६९ योजनान्तरे तिष्ठति । अतोदेशान्तरयोजनैः ५९ रविदिनगति ५९१८ गुण्या ३४८८१९२ द्वयधिभि ४२ भक्ता लब्धारवेर्विकला स्मकदेशांतर संस्कारः ८३ एवं चन्द्रदिनगति ७९०॥३५ देशांतर योजनैः ५९ संगुण्या ४६६४४।०५ चन्धिभिर्भक्ता चन्द्रस्यदेशा' तरविकला १११० एवं चन्द्रोचस्यविकलाः ९ पातस्य वि. ४ भी मस्य वि. ४४ बुधस्य वि. ३४० गुरोवि. ७ भृगोर्विकलाः १३६ शनैश्वविकलाः २। रेखायाः पश्चिमलादतो देशान्तरविलिप्तिका धनं देशान्तर संस्कृतोऽर्कः ०१४।५३५६ चंद्रश्च ५।०५९।१३ चन्द्रोचम् १०॥ १२।५९।२९ चन्द्रपात: 01-01|२७ भौमः ९।२६४९।४१ बुधः ७२४१२७२८ गुरुः ८।१९:१३ शक्रः ६२१४६।१५ एवं देशांतर संस्कार शुद्धः शनिः १२१६३९।४४ । इ. शा. तार्थेन चन्द्रचंद्रोच्चपातानां वार्षिकसमीकरणम् ( Annual Equction एन्युअल इकेशन ) याताब्दस्यशतांश वर्गमचलै ७ राप्तांकलाः खं विधौ तत्तुङ्गे च कृतघ्नकन्धनमथांघ्यूनं च पाते क्षयम् ॥ " खेटमार्गे" मटुक्तानि । (of The Same Maridram ओए धी सेम् मेरिडिअम् ). मैसूरक त्वलवरं खलुनीलकोट कोचीनकन्तदनु चाकलकोटसंमम्। सारङ्गपूस्तदनु राजागिरवटग्लं पट्यालकापलवर किलखण्डवाः॥ बीजापुर तदनुसारशिनामधेयं सोलापुरहरिहरं चिकमगलूरम् । जालन्दरं जयपुरं च यदामिपूश्चटोफैपिड तदनुयागलकोटसंहम् ।। इन्दूरपूर्जलधित रगफल्लिकोटं फोटंभूसायलपुरं मडिफेरिनानि । मेकअयिन्युपरिगप्रमथाख्यरेसोपान्ते स्थिताभरतमण्डरमानगर्य: .

.
(१०)
गवाहस्यशतांशस्यवर्गमचलैः सप्तभिर्भक्ताप्तं फलं चन्द्रे वार्षिक
समीकरण कळादिवंधन विधेयं । तदेव चन्द्रफलं द्विधा एकत्रकृतघ्नं
चतुर्भिर्गुणितं कलादि चन्द्रोचेधनं.। अन्यत्र चंद्रफलं चांघ्यूनं पादे
नोनं कलादि पाते क्षयं हीनं । चन्द्रफलस्याल्पत्वेन ग्रन्थारंभात्मा
गोद्वित्रिशतवाणा मवधा वेककलामित संस्कार उत्पद्यते । ऽत
एवास्मिन्नवधौतत्मयोजनं नास्ति । तदूर्ध्वमस्त्येव । उदाहरणार्थ
मिह शके २१३३ तमऽवे चन्द्रचंद्रोचपातानां संस्काराानीयन्ते ।
श्ष्टशका २१३३ ग्रन्थ शक १८३३ विशोध्यशेष :०० शताप्तस्य
३ वर्ग ९ सप्तभक्तं कलादिधनात्मक चन्द्रस्य वार्षिक समीकरण
संस्कारः १११७ । अयं द्विधा । एकत्र चतुगुणो जातश्चन्द्रोद्यस्य
धनात्मक संस्कारकलादिः ५।८। अपरत्र विपादं जातं चन्द्रपातस्य
संस्कारकलादि ०५८ ऋणात्मकम् । अतएव संस्काराः शकवर्षे
१५३३ अपिस्यु इति ।
इ. शा. तान भुजकोट्योञ्जनम् ।
(Co & Angldd Curse को एन्ड अंगल्ड कर्य)
ज्यूनस्याच तदेव दों स्त्रिभवनादूर्व रसैदरन्तरं
नन्दाधिक मळभै१२ स्वथ भवेत्कोटि जोनन्त्रिभम्
इ. स्रग्ध०. छंदसासूक्ष्मज्या ।.
( Sine साइन ) अथवा ( Fou string योस्ट्रींग)
-पञ्चार्काः खेपुदस्राः कुनगगुणमिताः कुजरेभाब्धयश्च
खाम्राङ्गानीपुखागा गुणखगजमितादयंकनागाः क्रमेण।।
कद्रयङ्कागोमिकाष्टा रसखचरदिशः किन्द्रचंद्राः समुद्रा
दीशास्यवाजचन्द्राः खनखभुवइहस्युयंकादिग्डतास्ते
मनांशपस्थिता जीवाऽसवो यया । १२५।२५०१३७१।४८८
4

.
.
११)
'६००१७०५८०३१८९२१९७१११०३९।१८९६/११४२११७४।
११९३३१२०० एतेदशभक्तानाता भुजांशवटेपुस्थिताक्रमेण जीवा
१२,२५,३७४८,६४०६०८१,९५,३०३, १९९१४१५३'
इ० शा तार्थेनाभीष्टधनुपोज्यासाधनम् ।
( The Base Sine धी वेस साइन)
दो गा किलपट्ढतापकसमा यातयका शेषका
द्यातेप्यान्तरसंहता सहताप्त्यांब्येप्सितज्या भवेत् ॥ .
उदाहरण । अत्रोदाहरणार्थे कल्पितभुजांशा २२३०० पद
भक्तफलं ३ एतत्संख्योपल क्षितगतज्या ३७६ गतगम्यजीवान्तरेण
१११४२ बोपांशादि ४१३०० गुणिता ५२१३९ रसातफलेन १४६
गतज्या.३७६ युक्ताजाता स्पष्टभुजज्या ४५।५२ ।
इ. शा. तार्धनाभीष्टज्याया धनुष्करणम् ।
( Bow यो) अथवा ( Arc आ)
'ज्याप्रोझ्य खवशेषकं रसहतं यातेप्यजीवान्तरै
राप्तं य द्यतमात्र शोधितगुणा तत्पनयुक्स्यादनुः१५
उदाहरण । उक्तभुजज्या ४५॥५२ अस्सायाजीवा विशुपति
सा शोध्या । प्रकृनोदाहरणे तृतीयाज्यां ३७६ विशोध्योष ८१४६
पद्गुणितं ५२०३६ यातेप्यजीवांतरेण नामात्रा तृतीयागतज्या
चतुर्थीगम्या द्वयोरंतरेण १११४२ भक्तं लब्धमंशाधम् ११३००
तद्विश्रुद्वज्यासंख्या ३ पगुणेन १८ युक्तंजातं धनुरंशाधम् २२॥
३०० उक्तभुजांशसमखाच्छुदम् ।
इ. शा. ताभ्यांपड्धाकर्षणकेंद्राणि ।
(Attraction of Anomaly अदूकशन ओफ् एनोमली)
खंचन्दो गजमार्गणाः ०।१।५८ प्रथमकोशायो द्वितीयो
* गुणा इत्यमेन ज्या.
.

(१२) विधु त्रिंशन्नागगुणा३ ।३८श्च खन्नवकरा देवा । २९॥३३ स्तृतीयो ध्रुवः ॥ द्वयभ्रशा२।।१३श्च चतुर्थ कोऽधिकलिकोनत्र्यंशकः २।२९।४५ पञ्चमः खंगोक्षार हयो ।५९।८न्तिमो लवमुखस्ते सौरमासाहता ॥१६॥ आद्यादष्ट गुणेन्दुभि१३८ नगनगाजै १७७ नागरुदै ११८स्तथा नागाध्यश्चिमितैः २४८ खनेत्रदहनैः ३२. सिद्धानिभागै३२ ४युता ॥ स्युचाकर्पण संज्ञकां शक मुखान्येतानि केन्द्राणि पट् तत्राय त्रि.चतुर्थ पञ्चमभकारकेन्द्रा छजज्या क्रमात् ॥ १७ ॥ उदाहरण । प्रथमयोंशादिः ।।५८ सौरमासे २४ र्गुणितं ०४७/१२ आद्य क्षेपकाशै ५३८युक्तजातं प्रथमाकर्पणकेन्द्रमंशादि १३०४७/१२ । एवं द्वितीयध्रुवों शादि १।३०३८ सौरमासै २४ ऐणितम् ०६/१०/१२ द्वितीयक्षेपकाशै१७र्युक्तं द्वितीयाकर्षणकेंद्र मंशादि २१३३१५:१० तथैवन्तृतीयकेंद्र मंशादिकम् १२९१४९।१२ चतुर्यकेन्द्रमंशादिकम् ०९६४४ पंचमकेन्द्रमंशादिकं १२१५४० एवमन्तिमकेंद्रमंशादिकम् ३४७।३९।० एवमाकर्पण संघकानि पदकेंद्राणि स्यु । एपा प्रथम तृतीय चतुर्थ पंचमणां पृथग्भुन ज्या तत्रमयमके जज्या ७९।” तृतीयकेंद्रभुजज्या ९२२ चतुर्थ केन्द्रभुजंज्या १०७१५२ पंचमफेन्द्रभुजज्या ४०॥४८ इ. शा. तसाधेनगुरोः पचधाकर्षण कलानयनम् । (Attraction of Inputer अट्रक्शन ओफ जुपिटर् ) व्यध्यदै५।४५र्यम मार्गणै ५२ नभग ८० वयब्धि भिः ४३ संहता लिप्ता मेपतुलादिके धनमृणं व्यस्ता . कलाः साऽतिमाः। पड्लाल्पा द्धृतिद द्वितीयजलवा गोब्जा १९ नगोटा २७ यमौटा २२ वाणाः ५ ख मथ क्षयं नगभुवो १७ वेदामयो ३४ व्यब्धयः४२ ॥१८॥ नागामिप्रमिता३८हुताशनयमाः२३ख न्तेऽसवोदिग्द तालिप्साःस्युश्चयरोदितीयजनिताश्चेजूकपड्भेऽन्यथा उदाहरण । प्रथम केन्द्रभुजज्या ७९।१ पादोनपड्भि५।४५ भक्ता लब्धागुरोः प्रथमाकर्पण कलाफलम् १३।४४ प्रथमकेंद्रमेषादि पभेस्थिनखादिदंधनम् । एवं तृतीयकेन्द्रज्या ९२।२. यममार्गणै५२ भक्ता तृतीया कर्पणकला ११४६ मेपादिकेन्द्रलाद्धनम् । चतुर्थकेन्द्र भुजज्या १०७/५२ नभग ८० भक्ता चातुर्थीकला १२२१ तुलादि केन्द्रलारणम् । एवं पञ्चमकेन्द्रज्या ४०४८ वदन्धिभि४३भक्ता लब्धा पञ्चमाकर्पण कलादि ०५७ मेपादिकेन्द्रलादनं । परमिय मन्तिमाव्यस्ताअतऋणम् । अथ द्वितीयाकर्षण केन्द्रमंशादि २१३।१५।१२ एवं राश्यादि ७३।१५।१२ इदं पहाशिभ्योऽधिकं वर्ततेऽतो द्वादशराशिभ्यो. विशोध्यकृतं पड्भाल्पम् ४।२६।४४४४८ अस्यांशा १४६०४५ धृति भक्तं ८.एतत्संख्योप लक्षिता गुरोरसवः ३८ ऋणात्मकः । शेष २२४५ अग्रिमक्षयांतरं १५ । अनोऽनुपातः । यद्यष्टादशांशांतरे १५ क्षयान्तर लभ्यते तर्हि शेपाशैः २१४५ कि मिति व्यै सशिकनागत: स्फुटासवः ३५।३९ दशभिर्भक्तं जातमृणात्मक कलादिफलम् ॥२४ पर तुलादिकेंद्रलादिदं विलोमं धनात्मकं द्वितीयाकर्षण फलका दिर्धनम् २३४ । एवं पंचानामाकर्षण फलानां संस्कृति तो गुरोः संकलिताकर्षण फलफूलादि १६१४६ धनात्मकम् । इ. शा. ताभ्यांशनेश्चतुर्धाऽऽकर्षण कलानयनम् । (Attraction of Saturn अट्रक्शन् ओफ सेंटर्न) आद्यायाश्चयरोर्यमै र विनिहताः वाड्माशकः ६ संयता व्यस्ता स्ताश्च तृतायजा स्त्रिगुणिता व्यस्ताः कलाः स्युः शनेः ॥ १९ ॥ तबद्दीन्द्रलवा १४ द्वितीय जनिताद्धृत्यं दशकात्स्युः क्रमा द्रामाश्मीइन्दु १ मिताक्षयं. बथंधनं काध्य ४, ब्धि ४ नेत्राणिखम् • ॥ चास्वन्त्र्यङ्गनगा७४८ .पर्वत ७ गुणाः ३स्वं क्की पु५नागादयोश्वेदा:४खं. ह्यसवोऽस्यदिग्लवकला स्ताःस्या द्वितीयाःशनेः॥२०॥ तदच्चांतिमकेंद्रजा भुजगुणारुदै पपईतास्ताः कलाः केंद्रे तत्तुतुलादिपनवनगेस्वर्णं तथैवंशनेः॥ उदाहरण । गुरोर्या राधाकलाः १३१४४ सा. द्विगुणिता २७॥ २८ निजांगदिशफलेन ४३५ सहिता जाता गुरोविरुद्धा विलोमा शने राधा कलाफलम् ३२।३ ऋणम् । एवं गुगेस्तृतीयाफला २४६ धनं । त्रिगुणिता गुरोविलोमाः शनेस्तृतीया कलाफलमृणम् ५।८ । अथ चतुर्दशांशोनं द्वितीया कर्पणकेंद्रम् ६।११।११।१२ अस्यांशादि १९१११८ धृतिभक्तेभ्यो लब्धा ११ एतत्संख्योपलक्षिनशने रसवः-७ अग्निमांतरं धनात्मक १। अत्रोऽनुपातः । यद्यष्टादगांशान्तरे ? धनान्तरं लभ्यते तई शेपाशैः ॥१५ कि मिति थैराशिकनागतः शनेः स्फुटासयो ७४ धनात्मको । दशभक्तंजात शनेद्वितीयाकर्पणकलाः ०४२ :धनम् । अयान्तिमकेन्द्रस्य नामपटकेन्द्रस्य ११३१७१३९ भुजज्या २५॥ ४० रुदैर्भता लब्धा अन्तिमाशनेराकर्षण कलाफलम् २१२० तुलादि पहभेकेन्देऽतो धनात्मकम् । एवं चतुर्णामाकर्षण फलानां संस्कृतिर्जातः शनेः मानिता कर्षणफल कलादि ३४११९ ऋणम् । . .

इ. शा. तार्धेनगुरुदान्योमिथ आकर्षणसंस्कारः । ( Attraction अट्रक्शन् ) पंचाकर्षणसंस्कृतः सुरगुरुः स्या दै चभिः शनि शान्येषां शुसदां सदा लघुतरखादन नोक्तंमया ॥२१॥ एवं पंचभिराकर्षणफलैः संस्कृतः मुरगुरुर्मध्यमः स्यात् । तद चतुर्भिराकर्षणफलैः संस्कृतः शनिर्मध्यमः स्या तथाऽन्येपांद्युसदा सदा लंघुतरखा दत्रग्रन्धविस्तरभया नोक्तन्न कथित मिति । अत इदानी नेपां दूपणनिराकुर्वन्नाह । “स्वल्पान्तरखा दवहूपयोगा मसिद्धयभावाच बहुप्रयासात् । ग्रन्थस्य त गुरुताभयेन यस्त्य ज्यतेऽर्थो न स दूपणाय" । इति सिद्धान्तशिरोमणी भास्करः। उदाहरण । एवं देशान्तर संस्कार शुद्धो गुरुः ९।१९।१३।१३ प्रागुक्तगुरोः पंचकर्पण संस्कार संकलित कलादिक १६४६ र्धना स्मकैः संस्कृतैर्जात आकर्षण संस्कारशुद्धो गुरुः ८।१९।२९।५९ । एवं चतुर्भिराकर्षण संस्कार संकलित कलादिक ३४।१९ ऋणा त्मकर्देशांतर संस्कार शुद्धः शनिः १२१६।०९।१४ संस्कारोजात धाकर्पण संस्कार शुद्धः शनिः १६१६।५।२५ । एवं देशान्तरवार्षिक समीकरणाकर्षण संस्कार शुद्धः श्रीकरा च्यांमध्यमार्कोदये क्षितिजासन्न मध्यमरविः ४५३।३३ चन्द्रः५। २१२९।१३ चन्द्रोचंच ११२।२९।१९ चंद्रपात: २०४३१५७ भापः ।२६।५०४० बुधः७२४॥२७॥२८गुरु।१९।२९।५९शुक्र ६।२।४७१२५ एवं देशान्तर वार्षिक समीकरणाकर्षण संस्कार शुदः श्रीरान्यांमध्यमार्कोदये क्षितिजासन मध्यमगनिः ११६२९|| इतिश्री लक्ष्मिदत्तनुरि सूनुनादगर्सि शर्मणा विरचिते श्री ग्रहमवनपये सकृतोदाहरणे मध्यमग्रहाधिकारः प्रथमः । मादितः म यो २१ . इ. शा० तेनग्रहाणां मन्दोचानि । ( Apses of Planets अप्सिस् ओफ् प्लानेटस् ) व्यव्यङ्कादि दलवारवेनिगदितं सदेधसिद्धकुजा न्मन्दोचञ्चविपाददन्तविधवः४५ सार्वत्रिरामाश्विनः२३ ॥ सांध्यभ्राद्रिभुवो ५५२ऽष्टकुञ्जस्यमाः २८८ सार्धाष्टसिद्धाः २४.क्रमात्प्रत्यदं रवि १२ भूप १६ पक्ष्ड्रस ६ विय दूपै १६ विलिप्ताधिकम् ॥ ॥ उदाहरण । रवेराद्वीकविकला १२ गनाद्वैर्गुणिता २४ रवि मन्दोचरा. २०१८॥४५॥० विकलामधनं रचःस्फुटमन्दोचम् २०१८ .४५।२४.एवं भौमस्फुटमन्दोच्चम् ४।११।४५।३२ । बुधस्फुटमन्दोचम् ७।२३।३०।१२ गुरोःस्फुटमन्दोचम् ५।२०।१५।१२. भृगोः स्फुट मंदोचं ९।१८०० तथैवं शनेः स्फुट मन्दोचम् ८४८३०३२ ॥ इ. शा. तेनग्रहमंदकेंद्रम् । (Slov Anomals of 'Planets स्लो ऍनोमली ऑफ लानेटस्) मन्दोचं ग्रहवर्जितन्निगदितं मन्दारख्यकेन्द्रं बुधैः केन्द्रमेपतुलादिके धनमृणं मान्दश्च शीघ्रफलम् ॥ तान्येकैकपद त्रिभैस्त्रिभवने श्चत्वारिबके क्रमा स्यातेपांविषमं समसमभिधेयं वौजयुग्माभिधे ।। २ ।। ग्रहेणोन गुचं मन्दकेन्द्र मित्युच्यते । अर्धाद्ग्रदेणोनन्निनं मन्दोचंग्रहमन्दकेन्द्र म्यादिनि । तेनमन्दफलमान येन् । एवं मन्द फलस्यधनसपपि मेपादिराशिपदे ( Summer Hemisphere सम्मर हेमिस्फिअर) सतिमन्दफलन्धनम् । नुलादिराशिपदकेतु ( Winter Heini phere विन्टर् हेमिस्फिभर ) मन्दफलगृणमिनि . तानित्रिभस्त्रिभवन नित्रिभिः राशिमि कंपदं (Coricht .

( १७ ) Angled Curre कोराइट अग्ल्ड कर्व) प्रकल्प्य । एवं दाद राशिनां क्रमाद्विषमसम संज्ञे वा ओजयुग्माइये पद चतुष्टयं स्या दिति । तेषां प्रथमतृतीययोर्विपम पदसंज्ञा वा ओजपदसंज्ञा देया। तया द्वितीयचतुर्थयोः समपद चा युग्मपदसंज्ञा ज्ञेमा । उदाहरण । रचः स्फुटमन्दोचम् २।१८१४५।२४ देशान्तर वा पिकसमीकरणाकर्पण संस्कारशुद्धविणा ४/५४।१६ हीनं जातं रखेमन्दकेन्द्रम् २११३३५१।८ । एवं भौममन्दोचम् ॥१॥४५॥३२ देशांतर संस्कार शुद्ध मध्यमभौमैन ९।२६।४०४९ हीनं जातं भौम मन्दकेन्दम् ६।१४।५४।४३ एवं बुधादिकाना मपि ।। इ. शा• तार्धेनग्रहाणां मन्दहरः । (Divisor डिवाहर) सूर्यासिद्धरसाः ६२४. क्रमाचसदलाधाकेन्दव ११० स्त्रीश्वरा ११३ दथक्षाः ५२ शैलदिवो२१७ङ्गाखेटमनवो २४९६ऽष्टेभेन्दवः १८८स्युर्हरः ॥ इ. शा• तान ग्रहगुणः। (Multi Plid alt 41758) 'सार्धतीन्दुमितोयरोः परखगानां विश्वतुल्योगुणः केन्द्रेचेन्मृगपड्भगेसतिरवेरकः१२शनैर्दिक्१:स्मृतः॥३॥ इ. शा० तेनमन्दहरे कालान्तरसंस्कारः। (Annual Divisor एन्युनल् दियाइझर्) सूर्याकेन्द्रभुजज्यकाऽन्दरणिता त्रिज्यो १२० द्रुताप्त पुन स्तिथ्य ५भ्राब्जख पट्६शता::.म्बर चरै९ निम्नं सहस्रोदतम् ॥ स्वस्यस्या त्समयान्तराभिधफलं १ दिव (बहुवचनांतोदिवः) स्वर्गोऽत एकविंशतितमः। .

जेज्यारकानां क्षयं चान्येषां स्वफलं धनं मृदुहर स्त संस्कृतः स्यानिजः॥४॥ उदाहरण । रविकेन्द्रम् २।१३।५।१२ अस्य "पञ्चाकाखेषु दखा।इत्यनेन भुजज्या ११५/७ गताद्ध २ गुणिता २३०११४त्रिज्या भक्तफुलम् ११५८ पुनः सूर्यफलार्यतिथिभि११र्गुणितम् २८।४५ सहसै१०००र्भक्तं रवे समयान्तरफलम् ०२ सूर्यफलबानिजमन्द हरे ६२४ धनं जातं रवेनिजमन्दहरः ६०४१२ एवं सर्वेपामपि । इदानीं शार्दूलविक्रीडितार्धेन मन्दहरः स्फुटीकरणम् ।। ( True Divisor of Planets दु डिवाइझर् ओफ प्लानेट्स् ) कोटिज्यानिजकेन्द्रजानिजगुणेनिना त्रिजीवो१२०द्धृता वर्णन्नाकुलीरपनवनगेकेन्द्र हरः स्यात्स्फुटः । खाकोप्तांशफलेन केन्द्रजनित ज्यायाः शनेः खंक्षयं केन्द्रमेपतुलादिके सतिशनेः स्यात्प्रस्फुटस्तद्धरः ॥५॥ उदाहरण ।। रविमन्दकेन्द्रस्य कोटिज्या ३२२२ "साधत्री न्दुमिता" रित्यादिना प्रागुक्तरर्गुणका १३ परं मारादिपभे रविकेन्द्रेऽतोऽपितेन गुणेनगुणिता ४००।२४ त्रिजीवोद्धताप्तेन फलेन १२० विकेन्द्रमकरादि पदभेसतितेननिज मन्दहरो ६२४॥ २ धनं नातं रचेः स्फुटमन्दहरः ६२७२२ ॥ एवं चन्द्रादीना मपि विधेयम् ।। इ. शा• तार्थेनभौमार्कयोः सूदमसंस्कारः। कोज्याभोममृदोर्मूगादिरसभे दिनाऽन्यथाऽर्धान्मिता भौमेखंविफलासदासयसदाऽ खंविलिमानखाः २० ॥ मगादिरसभे मोममन्दकेन्द्रस्य वोग्या वोटिग्या दिगृणितो । (१९) मिता चेदन्यथा कर्कादिषड्भे तदाकोटिज्यामिता विकलाभौमे सदाबंधनकार्यवथचा:सदानखविलिप्ताखकार्यमिति ॥ • उदाहरण ॥ भौममन्दकेंद्रस्य ६१४॥५४॥४३ कोटिज्या ११६॥ ४८ भौममन्दकेन्द्रकर्कादि षड्भेस्थितखा कोटिज्यामिता ५८ 'विकला देशान्तरसंस्कारशुद्धभौमे १।२६।५०।४९ सदाखंधनं जातः सर्वसंस्कारशुद्धो मध्यमो भौमः ९।२६।५११४७ ।। 'एवं देशांतरसंस्कारशुद्धऽ ०४१५३१५६ सदानख २० विलिसाधनंजातः सर्वसंस्कारशुद्धो मध्यमोऽर्कः ०१४।१४।१६।। इदानीं शार्दूलविक्रीडितान मन्दफलानयनम् ॥ (Equation of The Apsis. इक्केशन् ओफ्धी अप्सिस्) दिग्मा१०केन्द्रभुजज्यका स्फुटहरेणाप्न लवाद्यं फलं मान्दकेन्द्रवसाद्ग्रहे धनमृणं मन्दस्फुटः स्याद्ग्रहः ॥६॥ उदाहरणारविमन्दकेन्द्रस्य भुजज्या ११५/७ दिग्मिर्गुणिता ११५१३१० रविस्फुटहरेण ६२७।२२ भक्ताजातमंशादि रवर्मन्द फलम् १५०१५ अत्र रनिमन्दकेन्द्र मेपादिराशिपदकैवर्ततेऽत इदं फलं धन मनेनसंस्कृत सर्वसंस्कारशुद्ध मध्यमरवि ०४५४।१६ जीतो मन्दफळ संस्कृतः स्फुटोऽर्कः ०६।४।२१ ॥ एवं चन्द्र भीमादीनामपि मन्दफलं साधनीयं विचक्षणैः ॥ इ. शा. तेनायनांशानयनं तद्गणनारंभस्थानं चाह ॥ (Paecesson of The Equinoction Ponts प्रेशीशन्: ओफ धी इक्कीनाक्शन पॉइन्दुस् ) शाकासेषुलवामिनाक२१३रहितःस्वादि२१२भागान्वि तोभक्तोनेत्रनगैरवाप्तकंफलंस्युश्चायनांशाःस्फुटाः ।। १ मंदस्फुटमहः (Helio Centric Planet हेलिओ सेन्ट्रिक् प्लानेट) (२०) संघन्त्रैरिह पाश्चिमात्यगणकै ये वेधनिश्वीकृता चित्रास्पष्टभमोगतोऽयनलवाः सङ्कीर्तितास्तेमयां ॥७॥ • उदाहरण ।। अभीष्टशकाद्वात् १८३६ सेपुरवामिनाकैर१३॥ १२ विंशोध्ययच्छेपं १६२११४८ तत्वार्कवि २१२ भागेन ७३९. युक्तो १६२९।२७ नेत्रनगै ७२ रवाप्न लब्धमिष्ट शकवर्षे १८३५ मेपसंक्रमणकालेऽयनांशाः २२।३७५२ ।। इ. शा. तेनपलमा चरखंडानि चरपलानयनमाह ।। सूर्येसायनमेपरोऽर्धदिवसेयाभाऽक्षभासाभवेत्खाब्धि ४० माविडतात्रिधाकृत ४शराः १२ स्युश्चरानि वै ॥ मार्तण्डायनयुक्तदोभमितियोगोंशादिकैप्यांदतात्सायं ३० शेनयुतं चरन्धनमृणं स्यात्तत्तुलाजादिके ।। ८ ॥ सायनमेषसंक्रणदिने त्रिप्रश्नाधिकारे कथित वद्विसापनं कृता द्वादशांगुलशकोाध्याछाया श्रीकराच्यामंगुलादि दा३३ एतत्परि पितादृष्टा । अत एतावत्येवांगुलादि श्रीकराच्यांपलभा (Lquinoctionl Shadow at Middy इफोनाफ्शल शैडो एट मिहे) स्या दिति ।। उदाहरण ॥ श्रीकराच्यांपलभा ६।३३ खाधिभि ४० र्गुणिता २२२१० त्रिधास्थानत्रयेविहृता ॥ एकत्रकृतमत्ता द्वितीयस्थाने पंचभक्ता तृतीयस्थानेऽर्कभक्ता एवंविधाचरखण्डकानिस्युः। अथवा स्यूलानि ५५१४४।१८ ॥ अयनांश खापर युक्त मन्दफलसंस्कृतोऽर्को ४४॥ x वरसडानि (Piece of Ascending Force पीस ओर मसेन्टिंग् फोर्स). * चरपटानि (Ascending Force असेन्टिग फोर्स ).

( २१ ) २१ जातः सायनरविः ।।२९।२२११३ अस्य भुज २९।२२।१३ अत्रभुजराशि० एतत्संख्योपलक्षितगत खण्डकयोग पैयखण्ड केन ५५ शेषांशादि २९।२२।१३ गुणिता १६१५।१८।१५ सायं ३० शफलेन ५४ चरखण्डकयोगो० युक्तोजातमुक्तदिवसे पलात्म कंचरम् ६४ सानयसूर्योमेषादिषड्भे तिष्ठति ।। अतएवचर ०४ मृणम् ॥ सूक्ष्मचरानयनरीतिस्तु त्रिप्रश्नाधिकारे दष्टव्यः ।। इ. शा. तार्धेन रवीन्द्रोश्वरसंस्कारः। देयन्तद्धिचररवेविकलिकास्व अस्य मध्यस्य त द्विश्व१३नंखयुगाद्रि७४भागमहितञ्चास्तविलोमञ्चरम् ॥ उदाहरण ।। उक्तसाधितचरं स्पष्टरविभोगे दत्तश्चेत्स औदायिको भवति ॥ यया प्रकृतोदाहरणे मन्दस्पष्टोरविः ॥४४॥२१ चर पलेन ५४ ऋणात्मकेन विकलास्थाने संस्कृतः सन्जात औदपिका स्पष्टोऽक: ०६४॥२७॥ एवं देशान्तर वार्षिकसमीकरणाकर्षण संस्कारशुद्धो मध्यम चन्द्रः ५।२२२५९।१३ चरपल ५४ मृणं ॥ विश्वगुणितं ७०२.स कीय युगाद्रि ७४ भागेन ९ सहितं विकलात्मकमृण ७१ मेव इलादि ११३५१ ऋणमनेन संस्कृतोजात औदयिको मध्यमचन्द्रः ५२२४७२२॥ अनविशेषः स्मृतव्यः ।। " चास्तेविलोमंचर" मस्तकालिकेतु चरविलोमं विपरीतं ।। धनखेमण मृणलेघनं कार्य मितिभाव इ. शा• तार्थेन चन्द्रे सूर्यान्तर संस्कारः। ( Securar Acceration सेक्युअर् अक्रशन् ) दिग्नं१०सूर्यफलं शराश१०५विहतं सूर्यान्तराख्यंफलं स्यात्सूर्यस्यफला दिलोमविधिना देयंविधौ चोचकर .

(२२) उदाहरण ॥ रविमन्दफलमंशादि ४९।५४ दिग्नं दशगुणि तम् १८।१९।० शराशै १०५ भक्तं लब्धं चन्द्र सूर्यान्तर संस्कार मंशादि ०१०१२५ रविपन्दफलं धनमतोऽस्माद्विलोभ नामात्रऋण भनेनसंस्कृतश्वरसंस्कारशुद्धो मध्यमचन्द्रो ५।२२।४७/२२ जातः सूर्यान्तरसंस्कार शुद्धश्चन्द्र: ५।२२॥३६॥५७ एव माकर्पण संस्कार शुद्धचन्द्रोच्चम् १०।१२।५९।१९ सूर्यान्तरसंस्कार संस्कृतं जातं स्फुटचन्द्रोचम् १०।१२।४८०५४ ॥ विवरणम् ॥ अत्र "द्विग्नं सूर्यफल" मित्यनेन यः सूर्यान्तर . संस्कार उक्तः स पारमार्थिको नतुकेवलो भुनान्तरसंस्कारः॥ किन्तु मन्दफल वशवर्तिनाऽद्य संस्कारेण मिश्रितो बाहन्तरोऽस्ति।। अतः सूर्यान्तराख्य उक्तः ॥ 'इ. शा. तेनचन्द्र यातफलसंस्कारः ( Diferance of Rising डिफरन्स ओफ्.राइजिना) स्पष्टार्कोऽयनभागकैश्वसहितो नेत्राहतः स्याच्चत वाहुज्या त्रिकरै२ ३स्वाप्तक मिदं लिप्तादियातं फलम् ॥ चन्द्रेवित्रिश्कले धनंक्षय मिने युग्मोजपाद स्थिते सूर्येन्द्रोहणे विधौ फलमिदन्देयन्न विदद्धरैः ॥१०॥ उदाहरण ॥ मन्दफळसंस्कृवसायनरविः १२९।२२।१३ द्वि गुणितः ११२८१४४।२६ अस्यज्या १०११४२ त्रिकरै २३ भक्ता म्लधाचन्द्र कलादियातफलम् ४१२५ सापनदिन सूर्यस्यौनपदस्थि वमा दयं सय मनेन संस्कृत विकलोन सूर्यान्तर संस्कारसंस्कृतं चन्द्रो ५।२२।३३६५७ जातोयातफळ संस्कृतश्चन्द्र: ५।२२१२९॥३२॥ रवीन्द्वोर्ग्रहणगणित प्रसझे विधाविदं यांवफलं विवरैर्नदेय मिति ॥

(२३). इ. शा. तेसार्धेन तिथिच्युतिकेन्द्रयो रानयनम् । सूर्योनो निजमध्यमो हिमकरो नेत्रारहतः स्यात्तिथेः केन्द्रं चे चदि कर्कटादिरसमे कोटेस्तुखान्यंश३० युक्॥ स्पष्टंतत्वजपड्भगेऽस्यचहरःखाभेन्दुनेत्रो२१०० न्मितः खाग्न्यकेन्दुमित१९३०स्तुलादिरसभेतद्वत्सदाखं गुणः सोचाजोनयमनमध्यतपन युत्याख्यकेन्द्रभवेद्रामादय . १९७३मितोहरोंऽस्यच गुणो वेदेन्दुतुल्यः१४स्मृतः॥ मध्यमसूर्येन हीनो निजमध्यमचन्द्रो द्विगुणितस्तियः केन्द्रस्या यदिकर्कादिपभेकेन्द्र तदा केन्द्रकोटिभागानां त्रिंशदंशेनयुक्तं तत्केन्द्रं स्फुटं स्यादिति ॥ मेपादिपभेतिथिकेन्द्रेऽस्य २१००मितोहरस्तुळादिकेतु१९३० हरः स्यात्तद्वदस्यसदा खं ० गुणोज्ञेयमितिभावः शेषस्पष्टम् ।। उदाहरण । मध्यमसूर्येन ०४५४।१६ मध्यमचन्द्रो पार। ५९।१३हीनं५।१८१४५द्विगुणितंजातंतिथिकेन्द्रम् ११।६।९।५४ ॥ एवं यातफल संस्कार संस्कृत मध्यमचन्द्रः ५।२२।२९।३२ सूर्यान्तरसंस्कार संस्कृतश्चन्द्रोचम् १०।१२।४८१५४ युतेन १५॥ १८।२६ द्विगुणमध्यमार्को ०।९।४८१३२ हीनो जातं च्युतिकेन्द्रम् . ४॥३०॥६॥ इ. शा. तार्थेन चन्द्रतिथि च्युतिसंस्कारः। आभ्यां ये मृदुवफले सुगणकैश्युत्यास्यतिथ्याभिने तेवैकेन्द्रवसादिधौ धनमृणं कार्यों च मान्दन्ततः॥१२॥ * तिथिकेन्द्रं (Anomaly of Variation एनोमली मोफ. घेरिएशन). १ च्युतिकेंद्रं (Anomaly of Erection पनोमनी ओफ इवेचन ).

-- (२४ ) आभ्यां तिथिच्युतिकेन्द्राभ्यां मृदुव घे फले ते स्वखकेन्द्रवसा दिधौ धनमणं कार्यों ततो मन्दफलं विधेय मिति ।। उदाहरण ॥ तिथिकन्द्रस्य भुजज्या ४८।२८ तिधिकेंद्रतुलादि पड्भेस्थितखाद्विग्न भुजज्या निजतिथिहरेण १९३० भक्तं लब्ध चन्द्रेतिथिफल ( Variation वेरिपशन) संस्कारमंशादि' ०।१५।० तुळादिपभेकेन्द्रेऽत ऋणम् ॥ एवं च्युतिकेन्द्रस्य भुजज्या १०८।१० कोटिज्या च ५१०३६ अथात्र च्युतिगुणः १४ अस्मा कोटिज्या निजकेन्द्रजा निन गुणै" रित्यादिना फलं ६।१४ कर्कादिकेन्द्रसारण मनेनसंस्कृत ध्युतिहरो ९७३ जातश्युतेः स्फुटहरः ९६६।५७ ।। अस्माद् " द्विग्नाकेन्द्र भुजज्यका" इत्यादिना मंदफल व ज्युतिकेंद्रस्य भुजज्या १०८।१० दिग्ना दशभिर्गुणिता १०८११४. स्फुटच्युतिहरेण ९६६।५७ भक्ता लब्धचन्द्र च्युतिफल (Cvection श्येक्शन ) मंशादि १७१७ च्युतिकेन्द्रस्य तुलादिपस्थितलारण माभ्यांच्युति तियिफलाभ्यां यातफल संस्कृतचन्द्रः ५।२२।२९।३२ संस्कृतः सन्जातल्युतितिथिसंस्कार संस्कृत मध्यमश्चन्द्र: ५।२११७, २५ ।। एव मसा दप्यत्र चन्द्रमंदफलं मसाध्यमिति ॥ अथ सूर्यान्तर संस्कारशुद्धश्चन्द्रतुङ्गम् ११२।४८१५४ च्युति तिषिसंस्कार, शुद्धचन्द्रेण ५।२१।७२५ हीनञ्जातश्चन्द्रमन्दकेन्द्रम् ४२२४१३२९ अस्यं भजज्या ७४।१० कोटिज्या च ९४४० कोटिज्या निजकेन्द्रजा" इति कोटिज्या ९४१४० चन्द्रगुणेन १३.गणिता १२३०४० विभज्याभक्तफलम् १०।१५ कादिकेन्द्र साभन्दहरो १९०।३० हीनो जातः स्फुटचन्द्रहरः १८०1१५ अस्माद "दिग्नाकेन्द्र भुजज्यका" इत्यादिरीत्या चन्द्रभन्दफल मंशादि ४६. ५. मेषादिकेन्द्रसाद्धन मनेन संस्कृतथ्युति तिथिफलाभ्यां शुद्धचंद्रो ५।२१।७२५ जातो मन्दफल संस्कृतस्पष्टश्चन्दः पा२५१४।१८ ।।

इदानी स्रग्धराछन्दसाविक्षेपत्त्तीय चन्द्रकरणम् । (Helio Centric Moon हेलिओ सेन्ट्रिक् मून्) अर्काहोः केन्द्रयोगन्तपनभवनतः शुद्धमाद्याभिधं स्या सोचाजोद्विघ्नपातान्वितमिदमपरंसार्कपातदिनिघ्नम्।। चक्रोनस्याचतेपांविहृतमरियुगैः४६ पङ्गजैः८६पङ्गजै८६ ादेयास्ता केन्द्रतोऽब्जेविधिवदपिकलाक्षेपवृत्तेस्फुटः स्यात् ॥ १३ ॥ उदाहरण ।। रविकेन्द्रम् २११३३५११८ तिथिकेन्द्रम् १२६। ९१५४ अनयोर्योगम् १२२०१२ द्वादशभ्यो विशोध्य शेष माय केन्द्रम् १०९।१८।५८॥ मन्दस्फुटश्चन्द्र: ५।२५।१४।१८ स्फुटचन्द्रतुड्न १०११२१४८ ·५४ युतं ४८३३१२ द्विघ्नपातेन च १११११२७१५४ युक्तं सन्नातं द्वितीयकेन्दम् पा१९॥३१॥६॥ मध्यमरविः ॥४॥५४॥१२ पातेन ०।२०१४३१५७ युतम् ०i २५।३८९ द्विगुणितम् २०१६।१८ चक्राद्विशोध्यजनितं तृतीय केन्द्रम् १०८।४३।४२ ॥ एषां त्रयाणां केन्द्राणां पृथग्भुजन्या ॥ तत्रं प्रथमकेन्द्रज्या ९२ अरियुगै ४६ भक्ताऽऽप्ताऽद्याकला २० प्रथम केन्द्रतुलादि षड्भेस्थितला दृणम् ।। द्वितीयकेन्द्रभुजज्या २२ पगाजै ८६ भक्ताप्ता द्वितीयाकला ०१५ मेपादिकेन्द्रखाद्धनम् ॥ एवं तृतीयकेन्दभुजज्या ९३ पड़ने ८६ भक्तातान्तियाकला १२८ तृतीयकेन्द्र तुलादिपभे स्थितबाहणम् ॥ आभि खिविधकलाभिः संस्कृतो मन्दस्पष्टश्चन्द्रो ५।२५।१४॥ १८ जातो विक्षेपत्ते स्फुटचन्द्रः १२५।११३३ ।।

प . आभ्यां तिथिच्युतिकेन्द्राभ्यां मृदुव चे फले ते स्वखकेन्द्रवसा द्विधौ धनमृणं कार्यों ततो मन्दफलं विधेय मिति ॥ उदाहरण ॥ तिथिकेन्द्रस्य भुजज्या ४८/२८ तिथिकेंद्रतुलादि पड्भेस्थितखाद्विग्न भुजज्या निजतिथिहरेण १९३० भक्तं लन्धं चन्द्रेतिथिफल (Taruntion घेरिएशन) संस्कारमंशादि ०।१५० तुलादिपढ्भेकेन्द्रेऽत ऋणम् ।। एवं च्युतिकेन्द्रस्य भुजज्या १०८।१० कोटिज्या च ५११३६ अथात्र च्युतिगुणः १४ अस्सा रकोटिज्या निजकेन्द्रजा निन गुणै" रित्यादिना फलं ६।१४ कर्कादिकेन्द्रलादण मनेनसंस्कृत व्युतिहरो ९७३ जातश्युतेः स्फुटहरः ९६६।५७ ॥ असाद " द्विग्नाकेन्द्र भुजज्यका " इत्यादिना मंदफल व ज्युतिकेंद्रस्य भुजज्या १०८११० दिग्ना दशभिर्गुणिता १०८११४० स्फूटच्युतिहरेण ९६६।५७ भक्ता लब्धंचन्द्रे च्यतिफल (Evection स्पेक्शन ) मंशादि १७७ च्युतिकेन्द्रस्य तुलादिपझेस्थितखाहण माभ्यांच्युति तिथिफलाभ्यां यातफल संस्कृवचन्द्रः ५।२२।२९।३२ संस्कृतः सन्जातश्युतितिथिसंस्कार संस्कृत मध्यमश्चन्द्र: ५।२१।७, २५ ।। एव मस्सा दप्यत्र चन्द्रमंदफलं मसाध्यमिति ॥ अथ सूर्यान्तर संस्कारशुद्धश्चन्द्रतुङ्गम् १०।१२।४८१५४ च्युति तिथिसंस्कार, शुद्धचन्द्रेण ५।२१।७।२५ हीनातञ्चन्द्रमन्दकेन्द्रम् ४२११४२२९ अस्य भुजज्या ७४।१० कोटिज्या च ९४१४० "कोटिज्या निजकेन्द्रमा" इति कोटिज्या ९४१४० चन्द्रगुणेन १३.गुणिता १२३०।४० निभज्याभक्तफलम् १०१५ कर्कदिकेन्द्र साजन्द्रहरो १९०३० हीनो जातः स्फुटचन्द्रहरः १८०।१५ अस्माद "द्विग्न्नाकेन्द्र भुजज्यका" इत्यादिरीत्या चन्द्रमन्दफल मंशादि ४६, ५. मेपादिकेन्द्रसाधन मनेन संस्कृतश्युति तिथियफलाभ्यां शुद्धद्रो ५।२१।७।२५ जातो मन्दफल संस्कृतस्पष्टश्चन्द्रः पार५१४१३८ ।।

इदानी स्रग्धराछन्दसाविक्षेपश्त्तीय चन्द्रकरणम् । (Helio Centric Moon हेलिओ सेन्ट्रिक् मून) अर्काहो केन्द्रयोगन्तपनभवनतः शुद्धमाद्याभिध स्या सोचाब्जोदिनपातान्वितमिदमपरंसार्कपातदिनितम्।। चक्रोनस्याचतेषांविहूतमरियुगैः४६पङ्गजैः८६पनजै८६ ादेयास्ता केन्द्रतोऽब्जेविधिवदपिकलाक्षेपवृत्तस्फुटः स्यात् ॥ १३ ॥ उदाहरण ।। रविकेन्द्रम् २।१३।५।८ तिथिकेन्द्रम् १शक्ष। ९१५४ अनयोर्योगम् १२२०११२ द्वादशभ्यो विशोध्य शेष माद्य केन्द्रम् १९५८५८॥ मन्दस्फुटश्चन्द: ५।२५।१४।१८ स्फुटचन्द्रतुझेन १०११।४८ •५४ युतं ४८३३१२ द्विघ्नपातेन च १११११२७१५४ युक्तं सन्नातं द्वितीयकेन्द्रम् ११९॥३१॥६॥ मध्यमरविः ॥४॥५४॥२२ पातेन ०।२०१४३१५७ युतम् ol, २५/३८१९ द्विगुणितम् १२२१।१६।१८ चक्राद्विशोध्यजनितं तृतीय केन्द्रम् १०१८॥४३॥४२॥ एप त्रयाणां केन्द्राणां पृथग्भुजज्या ॥ तवं प्रथमकेन्द्रज्या ९२ अरियगै ४६ भक्ताऽऽप्ताऽद्याकला २० प्रथम केन्द्रतुलादि ‘षड्भेस्थितला हणम् ॥ द्वितीयकेन्द्रभुजंज्या २२ पहजै ८६ भक्ताप्ती द्वितीयाकला ०१५ मेपादिकेन्द्रसादनम् । एवं तृतीय केन्द्रभुजज्या ९३ पहजै ८६ भक्तांसान्तिमाकला ११८ तृतीयकेन्द्र तुलादिपरमे स्थितलारणम् ॥ आभि स्विविधकलाभिः संस्कृतो मन्दस्पष्टश्चन्द्रो ५।२६।१४॥ १८ जातो विक्षेपत्ते स्फुटचन्द्रः ५।२९।१५१३३ ॥ .. . Y ( २६ ). इ. शा. तेन चन्द्रेक्रान्ति कक्षचलन संस्कारः । (Moorement of The Leliptic मूवमेन्ट ओफ्धी इक्लिप्टिक) पातेनाड्यविधुर्यमै विनिहतः कक्षास्यकेन्द्रं स्मृत न्तद्दोÜगणकैर्नगेन्दु १७ विहतालिप्तादिकं यत्फलम्। वर्णन्तत्तुकृते तुलाजरसभे स्वक्षेपवृत्तीयके चन्द्रे. सोऽखिल संस्कृतः स्फुटतरश्चन्द्रोपमीयो भवेत् ।। १४ ॥ उदाहरण ॥ क्षेपवृत्तीयचंद्रः ५।२५।११।३३ पासेन ०२० ४३१५७ युक्तः ६।१५।५५।३० द्विगुणितं जातं कक्षाकेंद्रम् ११॥ ५११३० अस्यज्या ६३३१४ नगेन्दु १७ भिर्भक्तं लब्धचंद्रे कक्षा चलन संस्कारकलादि १४३ कक्षाकेंद्र मेपादि पड्भेस्थितसा दिद मृण मनेन संस्कृतो विक्षेपटत्तीयचंद्रो दा२५॥११॥३३ जातः सर्व संस्कार संस्कृतः क्रान्तिटत्ते स्फुटतरश्चंद्रः ५।२५/७५० ॥ अथ भौमादिग्रहाणां मन्दस्फुटीकरणोदाहरणार्ये शुक्रशनैश्वर योरोदाहरणं क्रियते ॥ भूगोः स्फुटमन्दोचम् ९P6120 "मन्दो घाइवर्जित" मिति देशांतरसंस्कार शुद्धमध्यमशुक्रण रा४७१५ वर्जितञ्जातं भृगोर्मन्दकेंद्रम् ३।१५।१२।४५ अस्य भनज्या ११५ ३७ अस्मात् " सूर्यास्केंद्रभजज्यका" इत्यादिना भृगोनिजहर १४९५४९ पुनः " कोटिज्या निजकेंद्रना" इत्यादिना भृगुमन्द केंद्रस्य कोटिज्या ३१॥३१ निजगणेन १३ गुणिता ४०९१४३ त्रि भज्याभक्तफलेन ३१२५ कर्कादिकेंद्रसा भृगुहरो १४९५।४९ हीनी जातो भृगोः स्फुटहरः १४९२।४ ॥ "दिग्ना केंद्रभुनज्यका" इत्यादिना भृगोर्मन्दकेंद्रस्य भुजज्या ११५१३७ दिग्ना दशगुणिता११०६।१०भूगोः स्फुटदरेण १४९२। १ भन्दस्पष्टः सूर्यमध्यरफुटो या ( llclie Centrie Planet हेलिओ सेन्ट्रिर लाने ).

। २७ ) ४ भक्ताप्तं भृगोर्गदफलमंगादि ०४६|30 ! मेपादि पभेभृगुमंद केन्द्रे तेने दन्धन मनेन देशांतर संस्कार संस्कृत शुमो दारा४७ १५ धनं जातो मन्दफल संस्कृतः शुकः ६३२४५॥ ' अथ शनेः स्फुटमंदोचम् ८१८॥३०॥३२ ' आकर्षण संस्कार शुद्धः शनैश्वरेण १।१६।९।३१ वर्जितं जातं शनिमंदकेंद्रम् ॥२२॥ २५१ अस्यभुजज्या ४१४३ कोटिज्याच ११०।४७ शनेर्गणः १३ शनेः स्फुटहरश्च १७६१० पुन: "खाप्तिांशफलेने" त्यादिनाशनेः प्रस्फुटाख्योहरः १७५॥३७ अस्माद् " दिनाकेंद्र भुजज्यका" इत्यादिना गनमैदफल मंशादि ।६।११ तुलादिकेंद्रसारण मनेन संस्कृतः शनिर्जातो मंदस्पष्टः गनिः १११२९।२० ।। एवं भौमवुधगुस्वोऽपि साधनी या मृगणकैः ।। इ. शा. तार्धेन गत्यर्थ मन्दकेन्द्राणिः । सूर्यात्वाश • नगेन्द्र ४वेदकुगुणां३शोनखके न्द्रस्फुटंस्याचान्द्रीतुतुलादिपड्लवनगेचेन्यंशकोश्नन्तथा। उदाहरण ॥ अथ गत्यर्थ मेकांशोनं रविकेंद्रम् २१२२१५१ दशांशोनं गयर्थ चंद्रवेंद्रम् ४११०३८ एवं सप्तांशोनं भौमकेंद्र ।। चतुर्दशांशोनं बुधद्रं ॥ चतुरंशोनं गुरुकेंद्रं ॥ एकांशोनं भृगुमंद • केंद्रम् ११४।१३ गुणांशोनं गत्यर्थ शनिमंदकेंद्रम् ६।१९।२५ एवं गत्यर्थ स्फुटमंद केंद्रस्यात् ॥ चन्दस्यतुतुलादि पभेकेंद्रे चे चंदाव्यं शोनं केंद्र स्फुटं स्यात् ॥ • शा. तसार्धाभ्यां मन्दस्पष्टागतिः। (Tare Slow Motion of The Planets स्लो मोशन् ओफ धी हानेरस). तत्तकोटिभवाज्यका क्रमतयाग्वाङ्गे६.० श्च सान्दर्भि स्योष्टेः २३ मार्धकृभिः खमार्गणकरः २५० खाङ्कः ९. खवेदेषुभिः ५४. ॥ १५ ॥ .

. ( २८ ) भक्तं स्यावविधोः कुलीररसभे साद्यंशकं तत्फल न्तदकर्कट पड्सगे क्षितिसुतस्यध्यिन्वितस्या तथा ॥ वोधन्वन्धिनृपा१६४हतंशतमिते १०० राप्तंगतेःस्यात्फलं स्वर्णकर्किमृगादिकेग्रहगोमन्दस्फुटास्याद्गतिः॥१६॥ सेशच्युतिकेन्द्रकन्वयतिथे सेन्द्रांशकं१४स्यात्तथा तरकोज्येऽष्टाहतं तयोर्गतिफलंस्यादै विलोमंतिथेः ॥ मन्दस्पष्टविधोगतिश्युतितिथिभ्यां संस्कृताः सा स्फुटा दैनीचन्द्रगतिःसुवेधनिपुणैर्विद्धद्धरै कीर्तिताः ॥ १७ ॥ तत्तद्गतिकेंद्रस्य कोटिज्या क्रमतया विभक्ता ॥ रवः केंद्रकोटि ज्याखागै ६० विघोः सार्धेन्दुमि । भौमस्ययोटि २३ धुंधस्यसा धभि ३. गुरोः खमार्गण करै २५० भृगोः खोकैः ९० शनेस्तु वैदेपुभि ५४ भक्तं यदाप्तन्त निजगतिफलं स्यात् ॥ चेद्यदि चंद्रभीमधुपानां कर्कोदिप केन्द्र तदा तद्वियोः फलंख सप्ताशयुतं ।। भौमस्य निजांघ्रिगुतं ॥ युधस्य तुतत्फल मधिभूप १६४ गुणितं शतभक्तं यदाप्सन्तद्गतिफलंस्या ॥ तद्गतिफलं कर्कि मृगादिकेंद्र वसाग्रहमध्यमगती धनणे मंदस्पष्टा गतिः ( True Slow Motion स्रो मोशन ) स्या दिति ॥ तत्पश्चाशयुक्ताच्युतिकेंद्रा चतुर्दशांशयुक्ता चिथिकेंद्रा काटि ज्येऽभक्ते तयोगतिफलं स्या।। सरपुतिगतिफळं यथावत् ।। निधि गतिफलन्तु विलोमं कर्यादिकेंद्राणं मपरादिपर्भ धन मिति भावः।। एवं माभ्यांच्युति तिथिगतिफलाभ्यां वियोर्मन्द स्पष्टागतिः मंस्कृतावेचंद्र दिनगतिः एटा येप्रनिपुणेविंद्वद्वः वीनिताः ।। उदाहरण ॥ रवैर्गलथै सुट २१.१ अस्यकोटिज्या +योज्या इत्यनेन कोटिज्या. ह ३५०७ खांगैः षष्टयाभक्तं लब्धं रचेगतिफलं ०३५ मकरादिषदमे रविकेंद्रेऽत इदं रविमध्यमगता ५९।८ घणं रवेः स्पष्टागतिः५८॥३३॥ एवं चंद्रकेंद्रस्य कोटिज्या ७९।४२ सार्धेन्दुभि १।३० भक्ता लब्धं चंद्रगतिफलम्५३३८कर्कादिकेंद्रला तत्फलं स्वकीय सप्तमांशेन ७३४ युतं विधोः स्फुटगतिफलं ६०।४३ कर्कादिपढ्भे स्थितला चंद्रमध्यमगतौ ७९०१३५ धनंविधोर्मन्दस्पष्टागतिः ८५॥१८॥ तथैवं पंचांशयुतं च्युतिकेंद्र ८1०।२६ अस्य कोटिज्या ४२१० अष्टभक्तं च्युतिगतिफलम् ५/१५ कर्कादिकेंद्रखाद्धनम् ।। चतुर्दशांशयुतं तिथिकेंद्र १११२०।१० अस्य कोटिज्या ११७॥ ४६ अष्टभक्तं तिथिगतिफलम् ४।२४ मकरादिकेंद्रखाणं ॥ पर मिदं तिथिफलं विलोम मतो धनात्मकम् ॥ अथ चंद्रमंदस्पष्टागतिः ८५१७ च्युतितिथिगतिफलाभ्यां संस्कृता जाताविधो स्तस्य दिनस्पष्टागतिः ८७०/५७ ॥ तथाभृगुगत्यर्थं मंदकेंद्रस्य २०४।१४ कोटिज्या २९/३० खां कै ९० भक्तं भृगोर्गतिफलं ०/१९ कर्कादिकेंद्रबागु मध्यमगती ९६८ धनं भुगोर्मन्द स्पष्टागतिः ०६।२७ ।। एवं शनिकेंद्रस्य ६।१९।२५ कोटिज्या ११३१४७ खवेदेषुभि ५४० भक्तं शनेतिफलं ०।१२ कर्कादिकेंद्रलाच्छनि मध्यमगती २१० धनं शनिर्मन्द स्पष्टागतिः २१ ॥ एवं भौमबुधगुरूणामपि मंदस्पष्टागतिः साधनीया विद्वद्वरैः ॥ इ. शा. तेनग्रहाणां कक्षाकर्णः । (Alean Orbit मीन् आबिट) शैलामिदिशरेन्दवः १५२३७ क्षितिसुतस्येन्द्रदिनागा प्रयो३८७ १ज्ञस्ये ज्यस्यचभाभ्र नेत्रविशिखाः५२०२७ शुक्रस्य देवाव्यगाः ७२३३ ॥ सौरस्या हिगजामिवाण . . खचरा ९५३८८श्वाभ्राभ्रखाशा१०००० •खे रेतेखाभ्रकु १. भाजितानिगदिता सुज्ञैः स्वकक्षाश्रवः ॥ १८ ॥ एवे खाभ्रकुभाजिताः शतभक्ताः क्रमेण भौमादीनां कक्षा कर्णः । यथा भौमस्य १५२।२२ बुधस्य ३८१४३ गुरोः ५००।१६ भृगः ७२०२० एवं शनेः ९५३३५३ रवः कर्णश्व १००० ।। इदानीं शार्दूलविक्रीडिताधेन ज्यानां परिभाषा । गुज्यायाऽपमकोज्यका नतलवज्या दृग्ज्यकासातथा लम्बज्यापलकोज्यको नतलवज्या साचशङ्कुस्मृताः ।। क्रांतिकोटिजनिता या ज्यकासायुज्या ( Sine of The Co daplanation साइन ओफ धी कोडेक्लीनेशन ) स्मृता । तथा या pai:TFITAT ( Sine of The Zenith Distance ATET ओफ जैनिय डिस्टन्स ) स्मृता ।। च पुनर्यापलांश कोटिज्या सा लम्बज्या ( Sine of the Co Intitude साइन मोफ धी को लेटिटयुइ) स्मृता ॥ या उन्नतांश ज्यासाशंकुः ( Same of The Co-lenath Distance साइन ओफ धी को जैनिथ डिस्टन्स) स्मृताः कथिता ।। . इदानीं शार्दूलविक्रीडितार्धेन मन्दपरज्याः । (Equation of Centre इकेशन ओफ सेन्ट) सूर्यस्याब्धिमिताः कुजात्रिलव युग्दयोष्टास्तथावा ब्धयः ४९ सार्धेशा दिमिता २ रसडिकल युक्थ्य ब्जाः परज्यामृदोः ॥ १९ ॥ .कोम्बकामात्यनेन कोटिग्या.

३ । (३१) इदानीं शार्दूलविक्रीडिताघेन शैघीपरज्या । ( Action of Centre एक्शन ओफ सेन्ट्र) शैनी भौमपरज्यका गजनगाभागा द्विवेदाः कला ७८१४२ स्तबच्चन्द्रसुतस्य सप्तनिगमाः शैलाश्चितुल्याः १७१२७ स्मृता ॥ जीवस्य त्रिकरा रसा २३१६ स्वथ भृगोरङ्गाहयोऽन्ध्यब्ध्यः ८६/४४ सौरस्याथ लवादिवा करमिता.नेत्रामयो १२/३२ लिप्तिका ॥ २० ॥ इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन मध्यम मन्दकर्णः । ( The Distance of Orbit धी डिस्टन्स ओफ आविट) कोटिज्या परजीवयोमुंदुभवे केन्द्रे मृगादौ युति कुर्यात्कर्कटकादिके च विवरन्तदर्ग युक्तांद्भवेत् ।। वाहुज्या कृतितः पदं मृदुभवो मध्यश्रवाख्य स्तथा स्यादैचञ्चलकैन्द्रचञ्चल परज्याभ्यां चलाख्यःश्रवः॥२१॥ मकरादि मंदकेंद्रे कोटिज्या परजीवयोर्युतिकुर्यात् ।। कर्कटादि केतुतयोविवरं कुर्याचद्वर्गेण केंद्रभुजज्या वर्गयोगाद्यद्वर्गमूल (Square Root स्क्वेअर रूट) स मध्यम मंदकर्णो भवति ।। तथा तेनैवप्रकारेण स्वकीय चंचलकेंद्र चंचलपरज्याभ्यां मध्यम शीघ्रकर्ग:स्यादिति ।। उदाहरणा !! वर्मन्दकेंद्र कोटिज्या ३३१२२ रचेर्मन्दपरज्या ४ मकरादिषभे रचिमन्दकेंद्रखा दनयोर्यति ३७/२२ अस्थवर्गः १३९६।१६ केंद्रभुजज्या १५७ अस्यवर्गः १३२५१॥३१ यो वर्गयोर्योंगा १४६४७१४७ न्मूलं जातोरवेमैदकर्णः १२२ ॥ अथ भृगोर्मन्दकेंद्रस्य २१५।१४ कोटिज्या ३१६३१ भूगो मन्दपरज्या कर्कादिकेंद्रला दनयोर्विवरं २९३१ अस्यवर्गः १ . ८७१।१४ भुजज्या ११५।३७ वर्ग: १३३६७।१३ द्वयोर्वर्ग योर्योग १४२३८१२७ अस्यमूलं जातोभृगोर्मध्यम मंदकर्णः ११९।१९ ।। एवं च शनेमध्यम मंदकर्णः १०७४३३॥इतराणां ग्रहाणामपि नयैव ।। इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन स्फुट मन्दकर्णः। ( Helio Centric Orbit हेलिओ सेनिक आर्षिट् ) यत्रिज्यामृदुकर्णयोर्हि विवरङ्कक्षाश्रवेनाहतं व्योमाध्य शिव२४• मितेहतं स्फुटतराश्युत्यंशकाः स्युरिभं । कक्षाकर्ण मितावृणञ्च सहितन्त्रिज्याधिकेऽल्पे 'श्रवा कर्णः स्यान्मृदुसंज्ञकः स्फुटतरोवा सूर्यमध्यस्फुटः॥२२॥ उदाहरण ॥ रवैर्मदकर्ण १२१॥२ स्त्रिज्या १२०१० अनयो विवरं ॥२ रविझक्षाकर्णेन १०० गुणितं १०३।२० व्योमान्य घिमित ०४० भक्तंलब्धं रवेः स्फुटच्युत्यंशाः ०२६ कर्णात्रिज्या ऽल्पला दयं धन मनेन रविकक्षाकर्णः १००० संस्कृतोजातः स्वः स्फुटमन्दकर्णः १००।२६॥ एवं भृगुमंदकर्णः ११९।१९ त्रिज्या १२०० अनयोरन्तरम् ०४१ भृगुकक्षाकर्णेन ७२।२० गुणितम् ४९।२६ व्योमान्थ्यश्वि मितै २४० भक्तं भृगोः स्फुटच्युत्यंशाः ०० कर्णात्रिज्याधिक बादयमृण मनेन संस्कृतो भृगुकक्षाकर्णो ७२०० जातो भृगोः स्फुटमंदकर्णः ७२१८ ॥ तथैवं शनेच्युत्यंशा ४९।३० मण मस्सा छनेः स्फुटमंदकर्णः ९०४२ ३ एवं सर्वपाम् ।। द. शा० तेन मन्दकर्णे वार्पिकसमीकरण संस्कारः। ( Annual Lquation of Orbit एन्युअल इवेशन ओफ आबिट) कोटिज्यामृदुजा गतादगुणिता त्रिज्याविभक्तं पुन भौमस्याथ नृपेनेगैःसुरगुरोः सोरस्य तौर पहतम्।।

. भक्तंन्दिग्नशतैः१०००फलाब्य रहितश्चेन्नक्रकर्कादिके केन्द्रस्याच्छ्रवणः स्फुटोमृदुभवो व्यस्तेन सौरस्य च॥२३॥ मृदुकेन्द्रमा कोटिज्या गताद्वैगुणिता त्रिभज्याभक्तं यदाप्तं पुनर्भोमस्य नृपै. पोडशभिर्गुरोः सप्तभिः शनेश्चतखैर्गुणितं सहस भक्तं फलेन मृगकर्कादिकेन्द्र व सात्स्फुटश्रवणो युक्तरहितचेत्सी रस्यव्यस्तेन कर्कादिके सहितो मकरादिके रहितः स्फुटमन्दकर्णः स्या दिति ॥ इदानीं शार्दूलविक्रीडिताभ्यां पञ्चाङ्गगणितम् । ( Calclation of Almanac कल्क्युलेशन् ओफ आल्मनाक्) भक्ताव्यर्कविधोलवा दिनकरै१ातातिथीः स्यात्फलं शेषयातमिदं हराचपतितं भोग्यविलिप्ता स्तयोः॥ गयोरन्तरभाजिता थ घटिका यातैष्यकाः स्युः क्रमा त्पूर्वार्धकरणं ववाद्गततिथिर्दिन्यद्रितष्टा भवेत् ॥२४॥ तत्सकन्सपरेदलेऽथ शकुनेः स्युः कृष्णभूतो त्तरा दर्धाचाथविधोस्तुसार्कसितगोर्लिप्ताःखरेवभो८००द्धृता।। यातेस्तो भयुती क्रमाद्गनपनिदने गौप्ये तयो रिन्दोर्भुक्तिहतेजवैक्यविहतेयातेप्यनाड्यःक्रमात्॥२५॥ उदाहरण || स्पष्टचन्द्र: ५।२५।१५० स्पष्टार्केन •०१६॥४३॥ २७ रहितः ५।१८०४।२३ अस्यांशादि १६८१२४।२३ अमा दिनकरै १२ भक्तात्फलं गततिथयः १४ -शेपमंशादि ०१२४१२३ पूर्णिमाया यात ॥ मिदं हराद्धादशेभ्यः पवितं शेष पूर्णिमाया भोग्यम् ११३५/३७ रविगति ५८६३३ श्चन्द्रगति ८७०५७ रनयो रन्तरेण ८१०।२४ पूर्णिमाया गतेप्यविकला १४६३४१७३७ १ निथिन(Lunarday ल्युन. अथवा Moonness भूनेस) ५

भत्तखा लब्धः पूर्णिमाया गतकालः घट-पादिः ॥१२ भोग्यकालश्च
५१०२२ अतएव शकत्र १८३५ चैत्रशुक्ल १५ रविवासरे श्री
कराच्यां स्पष्टार्कोदयाद्गत घटायादि ५११२२ अस्मिन्क्षणे समाप्ति
पया दितिनिष्पन्नम् ।।
गततिथि १४ दिनी २८ सप्ततष्टायां शेपं० अतः पूर्णिमायाः
पूर्वार्ध विष्टीकरणं चोत्तरार्धे ववकरण मिति पूर्णिमायाः पूर्वार्ध
घ. २४/५० यावद्विष्टीकरणन्ततः पूर्णिमान्तं ववकरणं घ. ५१॥
२२ समाप्तम् ॥
नक्षत्रा ( Constellation कान्स्टलेशन ) नयनम् । स्पष्टश्चन्द्रः
२।२५।७।५० अस्यकला १०५०७।५० खखेभो ८०० वृतालब्धि
गतनक्षत्राणि १३ वर्तमानं चतुर्दशं चित्रानक्षत्रं ॥ अस्य शेपं यात
कलाः १०७१५० अष्टशत्याविशोध्यशेष भोग्यकलाः ६९२।१०
यातैष्यकला गगनपनिने पृथक् पष्टयागणिते ६४७०।४१८३०
चन्द्रस्पष्टभक्या ८७०५७ विभज्य लब्धौ क्रमेणचित्रानक्षत्रस्य
गतघटऱ्यादिः ७।२६ भोग्यनाड्यादिकश्च ४७१४२ ॥
योगः ।। सार्कसितगुः सूर्यचन्द्रयोर्योगः ६०५२।१७ अस्य
लिप्ताः १०९११११७ खखेभै ८०० विभज्यलब्धिननयोगाः १३
वर्तमानचतुर्दशतम हर्पणयोगस्यशेपंगतकलाः५११११७हरादपास्य
जनिता हर्पणयोगस्य भोग्यकला. २८८१४३ यातै प्यकला पटि
गुणितौ ३०६७७।१७३२३ रविचन्द्रगति योगेन ९२९।३० भक्ती
जातौ क्रमेणपण योगस्यगत घट्यादि ३२।२१. भोग्यघटयादि
श्व १८१३८ ।
इदानी शार्दूलविक्रीडितेन शीघ्रफलानयनम् ।
(Suift in Action स्विफ्ट इन् ऑक्शन्)
स्पष्टार्क स्फुटखेचरेण रहितः स्याच्छीकेन्द्रं स्फुट,
१ योग= Union यून्यन् ).
२ शीतकेन्द्र ( Tast Ational, फास्ट एगोमली).
.
.

। ३५ ) . . न्तद्दोज्योऽऽशुपरज्यया विगुणिता शीघ्राख्यकर्णोद्धृता॥ तचापञ्चपलं फलन्धनमृणं मन्दस्फुटेखेचरे तंबत्स्यावुधशुक्रयो फलमिदंव्यस्तंस्फुटार्केस्फुट॥२६॥ उदाहरण ॥ मन्दस्पष्टभूगुणा ६३३३३३१४५ मन्दस्पष्ठरवि । ६४३२७ हीनोजातं भृगुशीघ्र केन्द्रम् ६।३।९।४२ अस्य भुनज्या ६.३८ कोटिज्याच ११९३८ अस्मात् “ कोटिज्यापरजीवयो" रित्यादिना मन्दकर्णवच्छीघ्रकर्णः प्रसाध्यः । किन्तुः " स्यादै चंचलकेन्द्र चंचलपरज्याभ्यां चलाख्यः श्रवः" इति प्रकृताधिकारे एकविंशतितमे श्लोके पठितमेव । अतोभृगु शीघ्रकेन्द्रस्य कोटिज्या ११०८ विंशतिमे श्लोके पठितभृगोः शीघ्रपरज्या ८६४४ कांदिप भृगु शीघ्रकेन्द्रेऽतोऽनयो विवरं । ३२१५५ अस्यवर्गः १०८।२४ भुजज्यावर्गः ४४०० योर्गयोर्योग ११२६।२४ अस्य • मूलं जातंभुगोः शोधकर्णः ३३॥३०॥ भृगुमन्दकेन्द्र भुजज्या ६।३८ भूगोः शीघ्रपरज्यया ८६४४. गुणिता ५७५।२० शीघ्रकर्णेन ३३१३० भक्तातफलम् १७१० अस्पचापञ्जातं भृगोः शीघ्रफलमंशादि ८।१४।२४ भृगुशीघ्रकेन्द्र तुलादिप स्थिततापूर्ण ॥ परं “बुधशुक्रयोः. फलमिदं व्यस्तं स्फुटार्के स्फुट" रिनि विलोभं धन मनेन संस्कृतः स्पष्टार्को ०१६॥ ४३३२७ जातः शीघ्रस्पष्टो भृगुः ०१४।२७५१ ॥ मन्दसष्ट शानिना ११ १२९।२० मन्दसटार्को १६४१२७ हीनोमातः शनिशीघ्रकेन्द्रम् १०२३३१४१७ अस्य भुजज्या ७११४५ कोटिज्या ९६५ अस्मात् 'कोटिज्यापरजीवयो" रित्यादिना शनैः शीघ्रकर्णः १३०१० ॥ गनि गीघ्रकेन्द्र भुजज्या ७१४५ अस्माच्छनेः शीघ्रफलमंशादि ३१८१४३ तुलादि केन्द्रसारण मनेन संस्कृतो मन्दस्पष्टः शानिः ११३२९।२० जीतः शीघ्रस्पष्टः शनिः ।।१०३७॥ . . .

.
विवरणम् ॥ एवं भौमगुर्दोः शीघ्रफलं मन्दस्पष्टग्रहे यथावबुध
पच शुक्रवत्स्फुटार्के विलोभं विधेयं मुगणकैः ।।
इदानीं शार्दूलविक्रीडिताभ्यां भौमादीनांशैनी गुणाङ्काः।
द्वयब्यङ्गेभदशाभूपतिनखास्योष्टा गजौष्टाः सुरा
गोरामात्रिकृताः शिलीमुखगुणाः खंस्युश्चकौजङ्गुणः ॥
पट्सूर्याधृति तबदन्तरवकृताः पसागरा स्त्रीपव
स्तस्मादिग्गुणिता रसाङ्गतुरगांगेप्वमिरवं ज्ञस्य च॥२७॥
जैव्यव्यङ्गमितो ततो दशहताश्चन्द्रस्त्रिधा सप्तधा
नेत्राणीन्दुशशाङ्कखान्यथ भृगोर्वेदाष्टसूर्या क्रमानं ॥
दिग्ना चाथ यमदिरामदहनाब्धीप्वङ्गनागाशका
फैशाःखञ्चशनेर्दिधाख मिनधाखण्डन्ततःखङ्गगुणः॥२८॥
पभाल्पे शीघ्रकेंद्रांश द्वादशकेपु स्थिताः क्रमेण भौमादीनां
गुणकांफाः ।। यथा भौमस्य २।४।६।८।१०।१२।१६।२०२८
३३३३९।४३१३५।० ॥ तुधस्यतु ६।१२।१८।२५।३२१४१४६॥५३॥
६०/६०७०।६०/५०१३०० ॥ गुरोथ ३।६।१०।१०।१०।२०।
२०१२०२०।२०।२०।२०।१०।१०१०॥ तथा भृगोः ४८१२१२०
२०१३०१३०४०१९०६०१८४११००११००1११०१० ॥ एवं शनेश्व
001
३०॥
इ. शा. तेन स्फुटगुणात्समान्तरानयनम् ।
पड्माल्पाशुजकेन्द्र भागरविभागाप्तोन्मितः स्याद्गुणः
स्पष्टः शेषलवानुपातवसतः स्वर्णन्तुलाजादिके ।
यकक्षाश्रवणो निजोदिनमणे श्युत्याविनिम्नः शते
राप्तःस्यात्वसमान्तरं फलमिदंव्यस्तन्दिनेशच्युतेः॥२९॥

. उदाहरण ॥ भृगोराशूकेन्द्रम् ६३।१० इदं पड़ाशिभ्योऽधिकं वर्ततेऽत इदं द्वादशराशिभ्यो विशोध्यकृतं पड्भाल्पम् ५।२६।५० अस्याशा १७६।५० द्वादशेभ्यो भक्तभ्यो लब्धा १४ अत एत संख्योपलक्षिता शुक्रगणकाका ११० ऐष्यावा • अनयोः क्षया न्तरं ११० अनोनुपातः । यदि द्वादशांशान्तरैः ११० क्षयान्तरं लभ्यते तहिशेषांशः ८१५० कि मितिव्यै राशिकनागतं क्षयान्तरं ८. अनेनभृगोर्गुणाः ११० संस्कृतोजातः शुक्रस्यस्फुटगुणः २९ तुलादिकेन्द्रलाद्धनम् ॥ एवं शनेः स्फुटगुणः ०१३० तुलादिकेन्द्र बाड़न मेवं सर्वेपाम् ॥ अथरवेश्युत्या ०।२५ शुक्रकक्षाकर्णो ७२।२० गुणित: ३०1८ शतै, १०० भक्तफलम् ०१८ रविच्युतिर्धन मतोऽस्मा द्विलोममृण मिदंभृगोः समान्तर फलमृणात्मकं ०।१८।। तथैवंशनेः समान्तर फलमृणम् ॥५८ एवमप्यन्येषाम् ॥ इ. शा० तेन भूमध्यस्फुट ग्रहानयनम् । ( Geocentric Planet जीओसेन्ट्रीक् प्लानेट) निघ्नः खेटसमान्तरेण सहिताच्युत्या स्फुटाख्यो गुणो भक्तक्ष्मात्मज चन्द्रपुत्रभृगुजानां पूर्णपूर्णेन्दुभिः१.०॥ जीवाक्योश्वसहस्रकैः१० फलमिदभागादिकन्तद्ग्रहे देयास्यात्सनभश्वरः स्फूटतरो वा भूमिमध्यस्फूटा३०॥ खेटसमान्तरेण सहिताश्युत्या स्वकीयस्फुटगुणोनिघ्नःक्ष्मात्मन चन्द्रपुत्र भृगुजानां भौमयुधशुक्राणां पूर्णपूर्णेन्दुभि १०० भक्तो जीवाक्योस्तु सहस्रकै १००० भक्तो यदाप्त भागादिकं सूक्ष्मफळ तद्ग्रहे शीघ्रस्पष्टग्रहे देयं स स्फुटतरोग्रहो वा भूमिमध्य स्पष्टोग्रहः स्या दिति ॥ स्मृतव्यश्च ॥ अन धनर्णयोः सङ्कलन व्यवकलन प्रसंगे "योगे ०००

( ३८ )
युतिः स्यात्क्षययोः खयो धनर्णयोरन्तरमेव योगः ॥ इति ॥
तथा धनर्णयोर्गुणन भजनमसने स्खयोरवयोः स्वंवधः स्वर्णघाते
क्षयोभागहारेऽपि चैवनिरुक्त" मिति भास्करी य वीजोक्त सूत्रं
सर्वथा म विस्मरेत् ।।
उदाहरण ॥ भृगोश्युति ०।१९ णं ॥ भृगोः समान्तरमृण
*०२८ मनंयोर्योग धनात्मक ३७ मनेन धनात्मकेन ।३७ धना
त्मको भृगुगुणो २९ निनो गुणितोजातो धनात्मकः १७५३ पूर्ण
पूर्णेन्दुभि १०० भक्तं लब्धं भूगोः सूक्ष्मफलमंगादि ०२०।४४
धन मनेन शीघ्रस्पष्टोभृगुः ०१४।५।२३ संस्कृतः संजातः स्फुठ
तरो भूमध्यस्पष्टो वा भृगुः ०।१०१४७ ।।
अथ शनेश्युतिः ४९।३० ऋणं ॥ शनैः समान्तरमृण ३५८
मनयोर्योग धनात्मक ५०८ मनेन धनात्मको शनिगुणी ०३०
निघ्नो २६।४४ धनात्मकः ॥ सहस्र १००० भक्तं शनेः सूक्ष्मफल
मंशादि ०।०३६ धन मनेन संस्कृतः शीघ्रस्पष्टशनि ?॥१०॥१०॥३७
र्जातः स्फुटतरो भूमध्यस्फुटो या शनिः १।१०।१।१३ एव मितरा
महा अपि.साधनीया ॥
इदानीं शार्दूलविक्रीडितार्थेन शीघ्रकेन्द्रगतिः ।
(fothon of Quick Anomaly मोशन योफ्युदय पनामली)
स्पष्टार्कस्यगतेः स्वकीयमृदुजाभुक्तिस्फूटा शोधये
सास्याचञ्चलकेन्द्रजा क्षमितयोश्चार्कस्य भूत्यूनिता ॥
म्यकीया मन्दस्पष्टा गतिः स्फुटार्कगनेः शोश्येच्छेप घलोग
मुक्तिः स्यात् ।। सिनयोर्या मन्दस्पष्टागतिः मा स्फुटार्क भुक्तया
ऊनिता चलोजगनिः स्यान् ॥
उदाहरण ॥ भूगोमन्दम्यागतिः ०६७ म्फुटाभत्तया ।
५८० दीनानाता शुनस्य चलकन्द्रगतिः ३७१९४ ।।
तथा

। । शनैर्मन्दस्पष्टागतिः २०१२ स्फुटार्कगते ५८१३३ विंशोध्य शेपं शने चलकेन्द्रगति ५६।२१ एव मन्याना मपि । इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन ग्रहाणां स्फुटदैनीगतिः । ( True Motion of The Planets -Day टु मोशन् ओफ धी प्लानेट्स डे) यत्सूक्ष्माशुफलेन संस्कृतफलन्तस्याथ कोज्याहता. झुक्तिश्चञ्चलकेन्द्रजाचनिजकर्णाप्तङ्गतेःस्यात्फलम्॥३१॥ शोध्यास्पष्टरवेगतेः कुजशनीज्यांनां स्फूटाः स्याद्गति विद्यग्योः स्वमृदोगतेस्खपि न वे यस्ता भवेदकंगाः॥ स्वकीय मूक्ष्माशुफलेन संस्कृतं यत्स्वशीघ्रफलन्तस्य कोज्या कोटिज़्ययां स्वशीघ्र केन्द्रगतिप्प्या स्वशीघ्रकर्णेन भाज्याऽऽप्त भौम गुरुशनैश्चराणां फलं स्फुटार्कगतेविंशोध्यं शेषन्तेषां स्फुटादिनगतिः स्यात् ।। विमृग्यो स्तुयदाप्तंफलं स्वकीय मंदस्पष्टगतेविंशोध्यं शेप न्तयोनिगतिः स्यात् ।। अपि न चेद्यदा न शुध्यति तदा विपरीत 'शोधनेकृते शेषं वक्रागति ( Meander मीआन्डर् ) भवेत् ॥ उदाहरण || भृगोः सूक्ष्माशुंफलमंशादि ०१४४ धनमनेन संस्कृनो भृगुशीघ्रफलन्धनात्मकं ८।१४।२४ जातं भृगोः स्फुटशीघ्र फलमंगादि ८१२५४ अस्यकोटि ८३४५६ अस्यज्या ११० ३२ अनया भृगुचलकेन्द्रगति ३.१५४ र्गुणिता ४४९२१२५ निज शीघ्रकर्णेन ३३।३० भक्ता १३३१४२ भुंगोमन्दस्पष्टगते १६।२७ . विंशोध्य परमत्र न शुद्ध्यति तर्हि विलोमशोधनेकृते शेपं भृगोर्वक्राः स्फुटादिनगतिः ३७।१५ वक्रागतिः ॥ एवं शनेः सूक्ष्माशुफलमंशादि ०१२३६ धन मनेन संस्कृतः शनिशीघ्रफलमंशादि ३१८३४३ ऋणात्मको जातः शनेः स्फुटशीघ्र फलं ११७७ अस्य कोटिज्या ११९।३७ अनया चळकेन्द्रगति ( ४० ) ५६.२१ गुणिता ६७४०।२४ शनिशीघ्रकर्णेन १३०।१० भक्ता ५११४३ रवेः स्पष्टागते ५८३६ विंशोध्य शेषं शने स्पष्टादिनगतिः ६।५० मार्गाः ॥ एवं भौमगुों.gधस्यतुशुक्र वद्विधेय मिति ॥ इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन मध्यमशीघ्रकर्णः। (Smift Orbit स्विफ्ट आविद ). यः शीघ्रश्रवणोहतः कुजशनीज्यानां वकक्षाश्रवैः खार्का १२ •प्तश्चसितज्ञयोर्दशहतोऽकीप्तःश्रवःस्यात्तथा३२ भौमगुरुशनैश्चराणां यः पूर्वानीतश्चलकर्णः सः कक्षाकर्णेनाहतः खाऊ १२० सो मध्यमशीघ्रकर्णः स्यात् । सितज्ञयोस्तु पूर्वानीतो यः श्रवणः स दशहतोऽक भक्तो मध्यमशीघ्रकर्णः स्यात् ।। उदाहरण । शुक्रस्य पूर्वानीतश्चलकर्णः 30 सदशगुणितः ३३५६० १२भक्तं फलं भृगोर्मध्यम शीघ्रकर्णः२७।५५एवं बुधः।। तथैवं पूर्यानीत गनेश्चलकर्णः १३०१० शनि कक्षाकर्णेन ९५३१५३ गुणितः १२४.२०१५२ खा १०० भक्तोलब्धः शने मध्यमशीयकर्णः १०३० एवं भौमगुर्पोरपि ।। इदानी शार्दूलविक्रीडितेन संस्कृत मध्यमाशुकर्णः । (Shift of fein Orljit स्विफट ओफ् थापिद). केन्द्र स्वाशुफलन्त्रिभादिरहितं स्यात्तद्भुजज्या तथा विदग्योः स्वफलोनकेन्द्र मयतत्कोटिज्यका साक्रमात ।। स्वर्णाख्या मृगकर्कटादिरसभे केन्द्र तया संहता च्युत्यंशा त्रिभजीवयाप्तकफलन्देय निजाशुश्रवे॥३३॥ स्वकीय गीप्रफलन्त्रिमादिरहित केन्द्र स्यानकैन्द्रस्य भुजग्या कार्या ॥ नया वियोधनयोः सनीयफलानं निजीवकेन्द्र न्तत्वेन्द्रस्पात्तस्य फोटियाकार्या सा प्रमागुनकोटिज्या मृगकई .

( १ )
टादिपर्दो स्वमृणाख्या स्यादयतया भुजन्यया विभृग्वोस्तु कोटि
ज्यया निजच्युत्यंशा गुणिता त्रिभज्ययाप्तफलनिजाशुकणे यथा
वद्देयं संस्कृतमध्यम शीघ्रकर्णः स्यादिति ।।
उदाहरण ॥ भृगोः शीघ्रफलम् ८।१४।२४ धनात्मकेन रहितं
भृगोशीनन्द्रं ६।३।९।१६ जातकेन्द्रम् दा२४१९५३३२ अस्यकोटि
ज्या ११९।२५ कर्कादिकेन्द्रसादियमृण मनेन ऋणात्मका भृगुच्यु
त्यंशा ०।१९ गुणिता ३७४४९ धनात्मका ॥ त्रिभज्यया भक्तंफलं
०।१९ धनात्मकम् ॥
(अत्रापि धनर्णयोर्गुण नभजनसंकलन व्यवकलनानां प्रसंगे
" योगे युतिः स्यात्क्षययोः स्वयोति" ॥ तथा च स्वयोर
स्वयोः स्वंवध" रित्यादि भास्करीय सूत्रं सर्वथा न विस्मरे दिति)
अनेन धनात्मकेन ०१९ भृगोर्मध्यमशीनकर्णः २७१५५ संस्कृतो
जातो भृगोः संस्कृतो मध्यम शीघ्रकर्णः २८११४ ॥ एवं बुधस्य ।।
तथा च शनेः शीघ्रफलं ३१८४३ त्रिभाद्रहित केन्द्र राश्या
दिकं २।२६।४१।१७ अस्य भुजज्या ११९:३७ मकरादिकेन्द्रला
दियं धनात्मक मनेन ऋणात्मकः शनिच्युत्यंशा ४९/३० गुणिता
जाता ५९२१११ ऋणात्मका ॥ त्रिभज्याभक्त मृणात्मक ४९।२१
मनेन शनि मध्यम शीघ्रकर्णः १०३३३३० संस्कृत शनेः संस्कृत
मध्यम शीघ्रकर्णः ९८४१९ ॥ एवं भौमगुर्वोरपि ।।
इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन भूमध्यस्फुटशीघ्रकर्णः
(Gcocentric of Orbit जीओसेंट्री ऑफ ऑविंद ).
कार्य स्वाशुफलेन संस्कृतखग स्पष्टार्कयोरन्तर
तत्कोटयुद्भवशिंजिनी निगदिता स्वर्णाभिधासोक्तवत्।।
च्युत्यंशायुमणे स्तयाविरणिता स्त्रिज्योद्धृतं खश्रवे
देयंस्याचलकर्णकः स्फुटतरो वा भूमिमध्यस्फुटः ॥३४॥

( ४२ )
उदाहरण ॥ शीघ्रफलसंस्कृतो भृगुः ०१४१५७४७ स्पष्टार्क
व ०६।४३१२७ अनयोरन्तरं जात मन्तरकेन्दम् १८१२० अस्य
कोटिज्या ११८३५ मकरादि पभेन्तरकेन्द्र धनात्मकेयं कोटि
ज्या ॥ तया धनात्मक सूर्यच्युत्यंशा ०।२६ गुणिता जाता धना
स्मकं ५२११३ निज्यया भक्तफलं धनात्मक २५ मनेन संस्कृत
भृगु मध्यम शीघ्रकर्णः २८।१४ संस्कृतो जातो भृगोः स्फुटशीघ्र
कर्णो वा भूमध्यस्फुटकर्णः २८३३° ॥
एवं शीघ्रस्पष्टः शनिः २।१०१०३७ स्पष्टार्क: ०१४३२७
द्वयोरन्तरं जातं शनेरन्तरकेन्द्र १।३।२७११० अस्य कोटिज्या ९९।
५९ मकरादिकेन्द्रला द्धनात्मकेयं । तया धनात्मक रविच्युत्यंशा
०२६ गुणिता ४१॥४९ धनं ॥ त्रिज्ययाभक्त फलन्धन ०"
मनेन संस्कृत शनिमध्यम शीघ्रकर्णः ९८४९ संस्कृतो जातः शनेः
स्फुट शीघ्रकर्णो वा भूमध्यस्फुटकर्णः ९८४८३० ॥ एव मितराणामपि।
इ• शा• तेन सूर्यामेश्चदूरे ग्रहयोजनांतराण्याह ।
तर्काभ्राटगजाब्धिखेचरमितै९४८८०६र्मन्दस्फुटाख्य
श्रुतिः खेटस्यामिहतोन्मिताः स्फुटतरादूरेभवेन्माइलाः ॥
खेटोऽर्काच भवेत्तथा विनिहतो भूमिश्रवस्तन्मिताः
मातस्तेऽप्यथमाइलानवहतास्युर्योजनानिस्फुटाः३५
उदाहरण ।। शुक्रस्य स्फुटमन्दकर्ण ७०८ स्तर्काभ्राष्टगजा
ब्धिखेचरमित ९४८८०६ गुणित ६८४४०५३९।२८ एतन्मितः
मर्यादूरे माइलान्तरे शुक्रोभवे दथचते माइला नवभक्ता जाता
सूर्यारे नन्मितयोजनान्तरे ७६०४५४ भृगुर्भवे दिति ॥ तथैव
भृगोभूमध्य स्फुटकर्ण०१३९स्ता भ्राष्टगजा ब्धिखेचरमित गुणिता
२७१८३२९११५८ एतन्मितमाइगं (Hile माइल अथवा मैल)
तरेभूपेरे शुक्रोभचे दितिसिद्धम् ॥

इदानी स्रग्धराछन्दसाऽर्धेन वक्रमार्गलारंभे शीघ्रांशाः । यंगाजैः१६३शैलनाकैः२ १७रसनयनकुभि१२६सङ्क चन्द्रै१९३डुंगेशैः११४ शीघ्रशैिर्वक्रतास्यादपि च कुज मुखामार्गता भांश३६ हीनैः ॥ इदानी स्रग्धरार्धेन ग्रहस्तंभ इनान्तराणि । भागैः सूर्यात्परेप्रा ग्रसगुणविधुभि १३६ गोकुभि १९ भूपचन्द्र ११६ नन्दौष्टै २९ नागदिग्भिः १०८ क्षिति तनयमुखाः वक्रमार्ग व्रजन्ति ॥ ३६॥ इदानी स्रग्धरार्धेन ग्रहाणां वक्रदिवसाः । कोजस्याचक्रघनाः गगनरसमिता ६. नेत्रपक्षा २२ बुधस्य खा१२ जीवस्य शुक्रस्य च नयनशराः५२ पञ्चविश्वे १३५ कंजस्य ।। इदानी स्रग्धराछन्दसाऽर्धेन वक्रमार्गान्तरालांशाः । भौमात्स्युः खदितुल्या२.द्विरदपरिमिताः ८ खेचरा १ नागचन्द्राः १८ पट्तुल्या ६ वक्रमार्गान्तर गतदिवसे भागभोगा विलोमाः ।। ३७ ॥ इतिश्री लक्ष्मिदत्तसूरि सूनुनादुंगर्सि शर्मणा विरचिते श्री ग्रहभवनपथे स्वकृतोदाहरणे स्पष्टग्रहाधिकारी द्वितीयः। आदितः मू० श्लो० ५८ (४४) इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन खोदयपलानि । (Oblique Ascension आम्लीक असेन्शन् ). लैङ्काया उदयाभुजङ्ग भमिताः २७८ खेटग्रहाश्युन्मिता २९९ स्त्रियमिप्रमिताः ३२३ क्रमोत्कमगताः स्वीयै श्वरार्धे स्तथा ॥ हीनाव्यैः क्रमशः क्रमोत्क्रमगत मेंपा दि पण्णा निज ग्रामेऽथाप्युदया अमी चतुलभाद्यस्त तथा स्युर्बुधैः ॥ १ ॥ उदाकरण ॥ श्रीकराच्यामुक्तानि चरखण्डकानि ५५/४४।१८ क्रमस्थिता लकोदयाः २७४।२९९।३२३ क्रमगतैश्चरखण्डकै ५६/ ४४।१८ हीनाजाताः क्रमेण मेपटपभमिथुनराशीना मुदयाः २२३॥ २५५।३०५ पुनरुत्क्रमस्थालङ्कोदयाः ३२३।२९९।२७८ उत्क्रमस्यै थरार्धकै १८१४४५५ र्युक्ताजाताः क्रमेण कर्कसिंहकन्याराशीना मुदया ३४१।३४३३३३३ एते मेपादिपण्णां राशीना मुदयाः ॥ पुनरुत्क्रमेण विन्यस्तावेत्तुलादि पण्णांराशीना मुदया भवन्ति ।। अतः श्रीकराच्यां मेपादि द्वादशराशिना मुदया । यथा संख्यम् । २२३१२५५।३०५।३४११३४३३३३३३३३३३३४३।३४१ । ३०५। २५५१२२३ ।। इ. शा. तेन वेरौदपिकाक्षं विषुवयोरानयनम् । (Time of Ascension टाइम ऑफ असेन्शन ). प्रातःस्पष्टदिनेश्वरोऽयनलवैयुक्तः स्खलङ्कोदयो भागनाभ्रगुणां ३० शकेन सहिता मेपादियातो दयाः ॥ आक्षस्यालथमध्यमो दयरवेभीगा श्वलांशान्विता १ लंकोदया ( Time of Richt Ascension टाइम थाप राश्ट्र असेन्शन ).

( ४५ ) दिग्नास्तेविपुवाख्यकाविघटिकाःस्युर्मध्यमार्कोदये॥२॥ उदाहरण ॥ प्रातःकालिकः स्पष्टोऽर्कः ०६।४३३२७ अयन लवै २२॥३७॥५२ र्युक्तोरविः ०।२९।२२।१९ अत्र सायनरविर्मेष राशौतिष्ठति ॥ अतो लंकोदय मेपराश्युदयेन २७८ भुक्तांशा २९। २१११९ गुणिता ८१६०१४५।२ त्रिंशताविभज्यफलेन २७२११ मेपादियातोदयपल • युक्ताजाताः स्पष्टार्कोदये रवेराक्षपलानि २७२१? ॥ अथ प्रातःकालिक मध्यमरवि ०४५४।१२श्चलाशै २२।३७ ५२ र्युक्तरविः ०२७३२१४ अस्यांशा २७१३२१४ दशगुणिता जाता मध्यमार्कोदये रवेर्विपवपलानि २७५।२१ ॥ इ. • शा० तेन उद्गमोन्तरतात्कालिकविपुवकालयोरानयनम्। वर्णस्यादिपुवायो हिविवरं सूर्योद्माख्यान्तरं होनेपुष्टतरेस्वकीयविपुवेऽथे टंखपट्६ सगुणम् ॥ खाभ्राङ्गामि३६०लवान्वितंस्वविख्वाब्यस्याचतात्कालिक तत्पूर्णाभखगो९० • नितंहिविध्वंमध्याभिधंस्यात्स्फुटम् ३ उदाहरण ॥ वेर्विपुवकालं २७५।२१ रवेराक्षकालञ्च २७॥१ अनयोरन्तरं ३१२० स्वकीय विपुवकालेऽल्पे तेनेदमुदयान्नरपल १२० न्धनम् ॥ अत्रेष्टकालः पूर्णिमान्तघट्यादि ५११२२ खपद् ६० गुणिवं ३०८२ स्वकीया भ्राङ्गाग्नि ३६० भागेन ८१३४ युक्तं ३०९०३४ चौदयिकविपुवकालेन २७५।२१ युक्तं जातन्तात्कालिक स्फुट रवैर्विपुवकालपलौ घ. ३३६५।५५ ।। २ उद्गमान्तरं ( Differance of Rising डिफरन्स् ऑफ राइजिंग ). ३ तात्कालिक विषुवकाल: (Past time of Ascension पास्ट्र टाइम ऑफ असेन्शन ).

तदेव तात्कालिक विपुवकालं ३३६५।५५ पूर्णानखगो ९०० नितजातं मध्याभिध विपुवकालपलो घ. २४६५।५५ ॥ इ. शा० तेन विषुवलग्नमध्यलग्नयोरानयनम् । ( Rising of Asign राइजिन्ग ऑफ असाइन ). मेपादाश्युदयां स्वकीयविपुौधेभ्यो विशोध्योहतं शेपरवामिमितै३० रशुद्धविहतं भागादिकंयत्फलम् ॥ युक्तंमेपभत स्वशुद्धभवनात्माग्मै श्वलांशोनितं ल स्यात्त्वथमध्यसंज्ञ विपुवान्माध्यन्निरक्षोदयैः ॥ ४ ॥ उदाहरण ।। अष्टपटि ५१।२२ भवतात्कालिक रवेत्रिपुवपलो घ. ३३६५।५५ अस्मात्स्वदेशीयानि मेपादि द्वादशराशीना मुदय पलानि यानि शुद्धानि तानि विशोध्य जनितानि ॥ एवं मेपादा रभ्य मकरान्तानि स्वोदयपलानि ३१०० विशोध्यजनितं शेर्प २४३३५५ खानिमितहत ७३१७।३० मशुद्धोदयेन नापात्राशुद्ध कुंभोदयेन २५५ भक्तं फलमंशादि २९०११८ अशुद्धभवनात्माम्भ १० युक्तात २०१२९।२।१८ मयनांशै २२॥३७१६२ रुनितं जातं पनिनेष्टकाले स्फुट विपुवलपराश्यादिकम् १०।६।२७।२६ ॥ एवं मध्यविपूवान्निरक्षोदय मध्यलग्नं (Mid Heasen मिट् हेपिन् ) स्फुटं स्याद् ॥ यया । मध्यविषुवपली घ. २४६५।५५ अस्मादुक्त वन्मेपादारभ्य वृश्चिकान्तानि लवोदयपलानि २३७७ विशोध्यशेपं ८८१५५ खाग्निगणित २६६७।३० मशुद्धघनोदयेन ३०३ भक्तमंचादि ८१५:३? अशदभवनात्माग्भ ८ र्युक्त ८८ १५१३१ पपना २२१३७.२नं जातं तात्कालिया मध्यलग्न राश्पादिकं ७१.१७३०॥

( ४७ ) इदानी स्रग्धराछन्दसादिनमानं रात्रिमानं पलकर्ण चाह । गोलोस्तः सौम्ययाम्यौ क्रियधटरसभे खेचरेऽथायने ते नकाकीटाचपड्तेऽथ चरपलयुतोनास्तु पञ्चेन्दु१५नाड्यः।। घसार्धनोलयो स्यात्तदयुतखगुणाः३० स्यानिशान्तिथाक्ष छायेवंशस्यवगोंदिनकरसहितोवाभवेदःकर्णः ॥५॥ भेपादि राशिपदक मुत्तरगोल ( Summer Hormusphern सम्मर हेमिस्फीअर् ) स्तुलादिराशिपदकन्तु दक्षिणगोल ( Winter Hemispliene विंटर हेमिस्फीअर् ) इत्युच्यते ।। मकरादिराशिपदके तूदगयनं ( Summer Soltice सम्मर् सॉल्स्टिस ) ककादिराशिपदके दक्षिणायन ( Winter Soltice विंटर् सॉस्टिस्) मित्युच्यते ॥ सायनसूर्य उत्तरगोले वर्तमाने चरपलानिधन मन्यथा ऋण मिति मला तैः पंचदशगटिकाः संस्कृताश्चेदिनाधं ( Noon नून ) भवति ॥ तेनोनास्त्रिंशद्घटिका राव्यर्ध (First-Part of The Night फर्स्ट पार्ट ऑफ धी नाइट) स्यात् ।। उदाहरण ।। प्रकृतोदाहरणे सायनसूर्य उत्तरगोले तिष्ठती तिचरपलानि ५४ धन मनेन पञ्चदशयटिकाः संस्कृतो जातं दिनार्ध घटयादि १५।५४ त्रिंशद्घटिका विशोध्य जनितंराव्यर्ध च १४।६।। अथाक्षमा ५।३३ अस्येपंश फलस्य १६ वर्गः १११३ दिन करैर्नामसूधैर्युक्तो जातो वाऽक्षकर्णः १३३१३ ॥ इशा तेन विपादेनलभात्पलकोऽक्षकापलभाः। छायावर्ग शरदि२५भाग सहिताःसूर्याः१२श्रुतिर्वाभवे १ गोल (Hemi-phere हेमिस्फोअर् ). २ अयन (Sol-tice सौलस्टिस). ३ अक्षकर्णः-पलकर्णोवा ( Argument of Ln. titude आयुमेन्ट ऑफ लेटिटयुड्).

( १८ ) कर्णः स्यात्पलभार्कयोः कृतियुते मूलञ्च कर्णार्कयोः। यद्धान्तरजं पदं निजपलाभा स्यात्त्वभीष्टात्प्रभा उदाहरण ॥ पलभा ५।३३ अस्यवर्ग ३०४८ स्यशरविभागेन १२१३ सूर्या १२ युक्ता जातो वाऽक्षकर्णः १३६१३ ।। अथवा पलभावार्कवर्गयो योगान्मूलं ( scrune root स्केमर् रूट् ) कर्णः ( Argument आर्युमेंट् । स्यात् ॥ च पुनः कार्कयोर्यद्वर्गान्तरजं पदं सा निजपलाभा ( Adumbnation अँड म्वेशन ) स्या ।। त्तथैवाऽभीष्टकर्णा ( Argument of Adumbration आर्युमेन्ट् आँफ अँड्रम्ब्रेशन ) दभीष्टममा स्यात् ।। उदाहरण ॥ अथवा पलभावर्गः ३०१४८ अर्कवर्गः १४४० अनयोर्योगः १७४|४८ असार्ग मूलं जातः स्फुटतरोऽक्षकर्णः १३११३३१७॥ अथातकर्णवर्गः १७४१४८ अर्कवर्गः ।। अनयोरन्तरस्य ३०॥ ४८ वर्गमूलं जाता पलभारङ्गुलादि ५।३३ ।। एमभीष्ट कर्णाद भीष्टप्रभाः स्यात् ॥ इ. शा. तेन त्रिपादेन पलभातः पलांशाः । ( Degree of Intitude डिग्री ऑफ लेटिटयुड). छायापञ्चहतापृथग्द्युतिकृतेःसार्धाश१.३०भागोनिता याम्या वा पलभागका स्वथ पलाभात्रिज्यया संहता कर्णाप्तस्यधनुर्बुधेः पललया याम्याशकाः स्युःस्फुटाः ॥ उदाहरण ।। पचागुणिताक्षभा २७१४५ पृथर ।। अक्षभायाः वर्गस्य:०४८ सार्थदशभागेनाप्न १२६ रहिता पृथर पंचगुणा सभा २७१४५ नानः श्रीकान्यापलांगा वामांगा याम्यादक्षिणां सा:या४९ ।।

( ४९ ) अथ पलभा २/३३ त्रिज्यया गुणिता ६६६।० अक्षकर्णेन १३।१३ भक्तालव्यं फलं ५०।२२ अस्य धनुर्जातोऽक्षांशाः स्फुटायाम्या शका दक्षिणाशाः २४/५० ।। इदानीं शार्दूलविक्रीडितानाक्षांशतः पलभानयनम् । सूर्यनी पलशिजिनी पललवाकोटिज्यया संहता लब्धस्यात्पलभा तथा नतलवात्स्वाभीष्टछाया भवेत्॥७॥ उदाहरण ।। कराच्यांपलांशा २४.५० अस्यज्या ५०२२ सूर्यना ६०४।२४ पलांशकोटिज्यया १०८।४८ भक्तंलब्धं श्री कराच्यांपलभाः ५/३॥ विवरणम् ॥ तथैवं "नतलवात्स्वाभीष्टछायाभवे" दिति तेनैव प्रकारेण नतांगतो निजेष्टछाया ( Adumbration अम्ब्रेशन ) भवे दस्योदाहरणन्तु नलिकागणितमसंगे छायासाधनेदृष्टव्य ॥ इदानी स्रग्धराछन्दसाक्रान्तिः साधनम् । ( Declination डेक्लीनेशन ) जीन्द्राः पञ्चेभपक्षा युगयमनिगमा गोशराक्षा नवाटा ङ्गान्याप्टौभखेटा यमगुणखभुवोभेन्दुचन्द्रा दिगः॥ गोऽद्रयाः पञ्चदेवेन्दव इपुतुरगामीन्दवो गोकविश्वेऽद्रय भ्रेन्द्राःस्युयकेवाप्यपमभवकलागोलदिक्सायनार्कात्।।८ भुजांशपद्केपुस्थिता क्रमेण क्रान्तिकलाः १४३२२८५।४२४॥ ५५९/६८९८१२१९२७११०३०.१२७१२१०११२७९।१३३५ १३७२।१३९९।१४०७ अस्मात्मायनामंगोलदिक् ज्यासाधनव कान्तिः कलाः स्युः॥ उदाहरण ।। अत्र सायनस्पष्टार्क: ०।२९।२१।१९ अस्यभुजां शाः २९०० १११० अमाद्रमाप्तिः ४ एतत्संन्योपलक्षिना स्थानगताः ७ फ्रान्तिः कलाः ५५९ ऐप्याः क्रान्तिकलाः ६८९ द्वयोरन्तरेण शेषाशादि ५॥२॥१० गुणिता ६९६।१० रसाप्तिफलेन १६ गत कला ५५० युक्ताजातारवः कान्तिः कलादि ६७१ अथवा शादि १२१ सायनरविरुत्तर गोलेतिष्ठति तेनक्रान्तिरुत्तराः ।। भूमध्यः सायनस्पष्टशुक्रः १७०० अस्यभुजाशा ३७) ४११५९ अस्मादसाप्तिः ६ एतत्संख्याङ्कस्थानगताक्रान्तिः कला ८१२ अनन्तर मैप्यकलान्तरेण ११५ शेषांशा १४२ गणिता १९५ रसैविभक्तलब्धेन ३२ गतकला ८१० युक्तानाता भृगोः क्रान्तिकलाः ८४४ एवमंशादिः १४।४ सायनशुक्रः सौम्यगोरी यता दुत्तराः॥ एवं भूम-यसायनशनिः २०५०१५ अस्माच्छनेः गान्ति रंसादि २७४२ रुत्तराः।। इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन चन्द्रशरः । ( I atitude of JI k foo11 रेटिटयुड ऑफ्धी मूस) पातेनाव्यविधुर्व्यका नगलवोनोगोलदिक्स्याच्छरो दिनार्कोनविपातशीतकिरण स्तज्ज्याखवेदो४० हृता । स्यालब्धोद्गुलपूर्वकोनिजशरस्तत्संस्कृतः स्यात्स्फुटः सूर्येन्दोग्रहणे खगोलवसतः कार्योद्गुलोनाधिकः॥९॥ उदाहरण || विक्षेपरत्तीयस्फुटचन्द्रः २०११५० पातन 1 २०१४३१५७ युक्तः सपातचन्द्रः ६०५८।५७ अस्यभुजज्या ३३३१० स्वकीयनग ७ ल्वन ४४ होनापमानोंगुरादियन्द्र शरः ०६ अयें मपानचन्द्रो दक्षिणगोलीयसाद दक्षिणमुवः ।। प्रान्तियत्तीयस्पृटचन्द्रः २0१११६ पातम ००1४३| ८७ विगानचन्द्रः 11-७२० द्विगुणिनम्पान 01237६०।

रहितः सन्जातमाकर्पणकेन्द्रम् ४।२०२५ अस्यभुजज्या ७५।१६ खवेदै १० भक्तालब्धा शरस्यार्पण संस्कारोंगुलादिः ११५३ आकर्पणकेन्द्रस्योत्तर गोलीयखादयं संस्कारउत्तरः ॥ अतोऽनयो भिन्नदिक्खा द्वियोगोजातो विधोः स्फुटशरोगलादिर्याम्यः२६॥३॥ इयं सूर्येन्द्रोग्रहणे स्वगोलवसनोगलेनोनाधिकः कार्यः शरस्थादर्था सौम्यगोले बगुलेनोनं ।। याम्यगोले चे देकांगुलेनाधिकः शरः स्या दिति ॥ इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन भौमादीनां पातांशाः । ( Node of The Planete नोड आँप धी प्लानेट्स् ) भौमादित्रिलवाब्दिरामदहनाः ३३३।४० सत्रिंशवाणा मरा ३३५।२० स्त्रीभौटा२८३विपदाद्रिपूर्णदहना ३०६। ४५ वित्र्यंशपूर्णोडवः २६९।४ ० ॥ प्रत्यब्दंविकलाधिका गुणयमैः२३शैलैः७समुद्रेन्दुभि१४ गोव्जै१९ गकुभिः १८कमावुधवरैः पातांशकाः कीर्तिताः ॥ १० ॥ उदा० ॥ भृगोः शरस्यवार्षिकविकला १९ गताग्दैर्गुणिता ३८ भृगोः पातांश ३०६।४५ विकलास्वधिकं जातं भृगोः स्फुट पातांशादि ३०६।४५।३८ राश्यादि शुक्रपातश्च २०१६।४५।३८ ॥ एवंशनेः पातराश्यादिः ॥२९॥४०॥३६ ।। इदानीं शार्दूलविक्रीडितार्थेन भौमादीना मन्त्यशरः । ( Centre of Latiteude शेन्ट् ओफ् लेटिटयुड) भौमस्यान्त्यशरोङ्गुलान्यगगुणा३७ज्ञस्याभ्रशका १४०स्तथा जीवस्याङ्गयमा२६भृगोर्गजरसा६८स्तद्वच्छनेःखेषवः५०॥ * उडघोन्नक्षत्राण्यतः सप्तविंशति सत्यः ।

इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन भौमादीनां शरानयनम् ।
( Latiteule of The P]incts लेटिटयुड धी प्लानेटस् )
मन्दस्पष्टखगः स्वपातसहितः स्यादाणकेन्द्र स्फुट
न्तजीवान्त्यशराहता त्रिभवनज्याप्तानिजः स्याच्छरः॥११
निनस्पष्टमृदुश्रवेन स पुनर्रकर्णमित्योद्धृता
सोवाणोद्गुलपूर्वकः स्फुटतरः स्याकेन्द्रगोलीय वै ॥
उदाहरण ॥ मन्दस्पष्टोभृगुः ६३३३३१४८ भृगुस्फुटपातेन
१०।६।८५।३८ सहितोजातः सपातशुक्रः ।।१०।९।२३ इदं भृगो
चाणकेन्द्रम् ॥ अस्यभुजज्या ९१२७ भृगोरन्त्यशरेण ६८ गुणिता
जाता ६२१८१३६ विभज्ययाभक्ता लब्धं भृगोर्निजशरो नाम रवि
मध्यशरोड्गुलादि ५११४९ सभृगोर्निजशरः ८११४९ भगोः स्फुट
मन्दकर्णेन ७२१८ गुणितोजातः ३७३७४४२ भृगो कर्णेन २८०३९
भक्तोद्गुलादि गोः स्फुटशरो या भूमध्यस्फुट रोद्गुलादिः
१३०१२७ भृगुवाणकेंद्रसौम्यगोलीयलादुत्तरपरः।।
एवं सपातमन्दस्पष्टशनिः सएक्शनिवाणकेंद्रम् १०।१३।५।०६
अस्यभुजज्या ८७१२८ शनेरन्त्यशरेण ५० गुणिता ४३७३००
विभज्ययाभक्तं लब्ध सनेनिजशरोगुलादि ३६।२७ ॥
स शनर्निजशरः ३६।२७ शनेः स्फुटपन्दकर्णेन २०४।२९
गुणितोनातः ३२९६४।४६ शनिश्कर्णेन ९८४१३० भक्तोजानो
गुलादिः शनेः स्फुटगरो वा भूमिमध्य स्फुरशरोद्गुलादिः३॥
२०. शनिराणकेंद्र याम्यगोलीयसान्छनाम्यशरः॥
इदानी शार्दूलविक्रीडितार्थेन सम्यचरपलानि ।
( Arcontling I orce असेन्दिना पार्स)
खेरस्यापमभागके विगुणिताऽनांशाचपबोधृता
सूक्ष्मंस्यादिपलात्मकबरपलं क्रान्तर्दिशःप्रस्फुटम्॥१२॥

उदाहरण ।। रवेरुत्तराक्रान्तिरंशादि १११११ निजाक्षांशै २४॥ ५० गुणिता २७७१४३ पंचभिर्भक्तं पलात्मकं रवेः सूक्ष्पचरपलानि ७६ क्रांतिरुत्तरा अतश्चरमप्युत्तर ॥ अत्रोत्तरखंधनं दक्षिणलेऋण मिति ज्ञेयम् ॥ अथ “चरपलयुतोनास्तु पञ्चेन्दुनाटयः ॥ घसार्धगोलयोः स्या" दित्यादिनारवेर्दिनार्ध घट्यादि १५५६ राज्य च १४॥४॥ एवं भृगोरुत्तराकान्तिः १४४ अक्षांशै २४।५० र्गुणिता ३४९।१९ पञ्चभक्तं क्रान्तेर्दिशो भृगोरुत्तरश्वरपलानि ७० उक्तव • झगोर्दिनार्द्ध घ. १६।१८ ॥ तथैवं शनेश्वरपलानि १०० उत्तरः शनेर्दिनार्थ घट्यादि १६।४२ ।। इ. शा० तेन क्रान्तिसंस्कार योग्यशरः। भूमध्यस्फुटखेचरोऽयनलवैर्युक्तो द्विवेदाश्चिभिः २।४।२ खण्डैर्यच्चरवत्फलेनसहितोदयकाः९२स्फुटम्स्याद्गुणः ॥ तेननोविशिखोहतःखखनखैः २०००स्यात्क्रान्तियोग्यःशरः क्रान्तिःसायनखेचरापमलवास्तत्संस्कृताःस्युःस्फुटाः ॥१३॥ उदाहरण ।। शके १८३५ चैत्र शुक्ल १५ रविवासर श्रीकराच्या मातःकालिक भृगोर्वेधोपयोगि गणितमिहकुर्मः ॥ अत्र भूमध्यस्फुट सायनशक्रः शा४११५९ इतः सायनशक्रादि वेदाश्विमितै ।४। २ र्दलैर्यथाचरं क्रियते तथाकार्यतेन चरवत्साधितं भृगोः पलै द्वर्थकाः ९२ युक्ताजाता भृगोर्गुणांकाः २५ ॥ अनेन भृगुसौम्य शरो १३०१२७ गुणितः १२३९२।४५ खखनखै २००० भक्तो जातः क्रान्तिसंस्कार योग्यशरोंशादि ६।१२ रुत्तरः।। अत्र भृगुक्रान्तिरुत्तराः १४४ मृगुशरश्चोत्तरः ६।१२ अनयोः संस्कृतिर्जाता शरसंस्कृताः भृगोः स्फुटाः क्रान्तिरंशादि रुत्तरा २०११६॥

एवं सायनभूमध्य स्फुटशनिः २५०१५ अस्मादुक्तवत्सा चितं शनैर्गुणाङ्काः ८ अनेन शनियाम्यशरो ३३१.. गुणितः ३२८१२२ खखनखैर्भक्तः क्रान्तिसंस्कारयोग्यशरोंऽशादि । दक्षिणः ॥ शनेरुत्तराः क्रान्तिः २०४२ शनिर्दक्षिणशरेण ११३८ संस्कृतिर्जाताशरसंस्कृताःशनेःस्फुटा:क्रान्तिरंशादिदक्षिणाः १९४॥ इ. शा. तेनोन्मंडलोदयसमये ग्रहाणामाःकालोनत कोणभागश्च । ( Time of A-cension Planets टाइम ऑफ असेन्शन प्लानेट्स्) पिण्डःसायनखेटकोटिभमिताक्ष्यन्ध्यब्धयः२।४।४स्याल मात्लेटस्यायनदिक् च पिण्डयुणितोवाणोनखाप्तं फलम् ॥ यत्पाग्वत्खचराक्षकं स्फुटतरं तत्संस्कृतास्यानतं घसार्धेष्टभवान्तरं रसहतं तत्स्युश्रकोणांशकाः ॥ १४ ॥ उदाहरण ॥ सायनशुकः १७४३ अस्यकोटिः १२२२।१८ राशिद्वयासन्नोऽतोऽस्य पिण्डः ४ सायनशुक्रो मकरादिपदेतिष्ठति अतोऽयं भृगोः शरपिंटमण ४ मनेनभृगोभूमध्य स्फुटशरोड्गुरा दिरुत्तरो ३००७ ( अनोत्तरसेन धनंदक्षिणसनर्ण मित्युच्यते) संगुण्यः ५२११४८ नखभक्तंलब्धं भृगोराक्षकाले दाम्यमानार्सफल संस्कारपलानि ०६ ऋण मनापि घनर्णयोर्गुणनप्रसंगे " सपोर स्वयोः स्वधः स्वर्णपाते क्षयोभागहारेऽपि निरुक्त" मिति सूनं न विस्मरेत् ।। एवं सायनशनिः २०५० अस्यकोटि १२७५० रायक समोऽतोऽस्यपिण्टः • मकगदिप तादयंगनेः वारपिण्डरण !! मनेन शनिशरोहालादिर्याम्ये ३३२९ नगुणितः ६६।५८ नग्यात लशनेरासाले दाश्यमानार्मफल संसारपलानिधनात्मकानि। माग्वत्सूर्याविन् “ मातः स्पष्टदिनेश्वरोऽपनलव युत्ता

स्वलकोदय" इत्यादिना सायनग्रहं सायनसूर्य प्रकल्प्यग्रहाःकाल
मानये दिति ॥ सायनस्पष्टतरोभृगुः १७४२ अत्रसायन शुऋषभ
राशौतिष्ठति तेनलकोदय पभराश्युदयेन २९९ भुक्तांशा ७१४२
गुणिता २३०२।१८ त्रिंशताविभज्य फलेन ७७ मेपादियातोदय
पलानि २७८ युक्ताजाता भृगोरापिलानि ३५५ पष्टिभक्तोजातो
भृगोराक्षकालो घटवादि ५।५५ भूगोरार्भसंस्कार पलैणात्मक
२६ संस्कृतो जातो भृगोः स्फुटाःकालो घट्यादि ५।२९ ।।
एवं सायनस्पष्टशनिः२२२१५० अस्माच्छनेराक्षकालोघटयादिः
१०३ शंनेराक्षसंस्कारपलै ३ र्धनैः संस्कृतः शनेः स्फुटाक्षकालो
घट्यादिः १०६ ॥
दिनार्धेप्टकालयोरन्तरंनतं ( High हाए) स्यात्तन्नतं पड़
गुणितं कोणांशकाः स्यरिति ॥ अस्योदाहरणन्वये ऽष्टादशतम
श्लोकस्योदाहरणे दृष्टव्यः॥
इ. शा. तेन ग्रहाणानित्यो दयास्तकालानयनम् ।
आर्थोव्यस्तचरेणसंस्कृत इहस्यादुद्मास्तितः
सूर्यस्यौदयिकाक्षकं विरहितं खेटोदयाांत्किल ॥
शेपंस्यात्खचरोदयस्य समयोघलार्धयुग्लङ्घन
कालश्चास्तमयोदिनान्तसहितस्तत्कालजाादिधो॥१५
उदाहरण ॥ प्राविसद्ध रवैराक्षकालः घ. ४१३२ रवेस्फुट
श्वरपलेन ५६ विपरीतेन दक्षिणलेन नाममणात्मकेन संस्कृतोजातः
सूर्योस्यो दयिकाःकालो घ. ३६॥
x सचरोदयकाल: ( Rising of The Planets राइजिंग
ऑफ धी लानेट्स् ). * स्वचरास्तमयः (Setting of The
Planets सेटिंग ऑफ धी हानेट्स् ).

एवं भृगारक्षकाल घ. ५/०९ भगोचरपलेन विपरीते दाक्षण खेननामऋणात्मकेन ८० संस्कृतजातो भगोरांदयिकाःकालो घ ४१९॥ एव मितराणाम् ॥ सूर्यस्यो दयिकाःकालेन ३।३६ रहितो जातो भगोरुदयकालो घ. १३३ ।। अयं शुक्रदिनान १६:२० युक्तोजातो भगोर्याम्योत्तरलंघन समयो नामभगोमध्यसमयो घ. १६५३ भूगोदिनान्तेन नामदिनमानेन ३०४० युक्तो जातो भृगोरस्तकालो घ. ३२॥१३॥ एवं शनेराःकाल घ. १०१६ शरुत्तरचरपलै १०२ व्यस्तै दक्षिणखेनर्णखेन संस्कृतः शनेरौदयिकाक्षकालो घ. ८२४ सयों दयिकाःकालेन २।३६ रहितः शनेरुदयकाल घ. ५१६८ अपं शनिदिनार्धन ५६३४२ यतः शनेर्याम्योत्तरलं घनसमयो नामशने मध्यकालो घ. २२॥३० शनिर्दिनमानेन च ३३।२४ युक्तः शनेरस्त कालो घ. ३९।१२ ॥ एवं सर्वेषाम् ।। तुपुनः विधोयन्द्रस्य तत्कालभवाःकालात्मसाध्यः ॥ किन्तु चन्द्रस्य शीघ्रगतिसादनयारीत्या तस्यो दयादिकाला नानीय पुन स्तात्कालिकान् क्रान्ति चराक्षकालान्प्रसान्य पूर्वोक्तववेकवारसद यादिकालाः साध्या ॥ इति विशेषः ।। इ. शा० तेन सूर्योदयास्तयोः कलाकानयनम् । (Sun Ree And Sun Set सन राइस ए सन सेट् ) येप्राक्सिद्धचरोदयान्तरफलेधेकत्रयोगन्तयो विश्लेपन्तपरत्र तेऽयखमिताद्यपाक्परं स्वान्तरम् ॥ द्विघ्नंपञ्चदतं रसादिरहितं युक्तलाकाभिधं स्यात्सूर्योदयजन्तथाऽम्तमयजव्यम्तविधयफलम् ॥१६॥ उदाहरण || उत्तोपदिष्ट वथर घ. १४ जणात्मकं चोद यान्नरफलं घ. o धनात्मक मनोरकर योगनाम "धनर्णयो

५७ )
रन्तर मेवयोग" रिति मूत्रस्मरणा इनर्णयोरन्तरं जातं शपं योग
मृणात्मकं ०५१ तच्च खमिता०त्मागन्तरं शेपं ०५१ द्विगुणितं
१४२ पञ्चभक्तफलं ०२० प्रागन्तरसादसा ६० द्विरहितंजातङ्क
लाकादि ५/४० एतत्समये चैत्रशुक्ल १५रविवासरे श्रीकराच्यांसूर्यो-
दयोजातः । एवमन्यत्र चरोदयांतरयोरन्तरं नाम धनर्णयोर्योग
जातमन्तर ०५७ मुणात्मकन्तदेवापि खमितात्मागन्तरं शेपं०५७
द्विगुणितं १।५४ पञ्चभक्तं ०।२३ ऋणं प्रागन्तरखात् । पण्मिना
द्रहितं परमस्तकालखात्तत्फलंव्यस्त नामधनंकलाकादि २३ एत
समयेऽभीष्टदिवसे सूर्यास्तो जातः ।।
अथवा सुखार्थमत्र धनर्णयोःस्परस्पर योगान्तरेऋणराशिः प
प्रयाविशोधवेद्यच्छेपं तद्धनात्मकं मन्तव्यमिति । अत्रचरमृणात्मक
०५.४ खात्पष्टया विशोध्यकृतं धनात्मकं ५९।६ उदयान्तर ०३
धनमनयोरेकत्रयोग ५९।०. खपरत्रान्तरं ५९३ तेखमितात्मागन्तरे
जातेफले । तत्रायफलं ०५१ अपरंच ०५७ ते द्विगुणितेतत्राचं
११४२ अपरत्रं ११५४ पञ्चभिर्भक्ते तत्राद्यंफलं ०१२० द्वितीयफलं
०१२३ प्रागन्तरखा दायफलं ०२० रसाद्विशोध्य जातंशेपमभीष्ट
दिवसे सूर्योदय कलाकादि ५।४० द्वितीयफलं ०।२३ भागन्तरता
द्रसादहितं परमस्तकालसात् “तथास्त मयनं व्यस्तंविधेयं फल
मिति विलोमं धनं जात मिष्टदिवसे सूर्यास्त कलाकादि ६।२३ ॥
इ. शा. भुजकोटिज्ययो धनर्णत्वमुच्यते ।
युज्यालम्वगुणाऽक्षभाग जनिताजीवा सदावस्मृता
तद्वत्स्वापमकोणभाग नतभागानांस्खदिक्काज्यका ॥
कोणांशा यदिपूर्णनन्द९०लवतोऽल्पेकोणकोटिज्यका
खञ्चेदप्पाधिके तदानिगदिताविरैः साक्षयम् ॥१७॥

( ५८ ) धुज्या क्रान्तिकोटिज्या लग्नगुणाऽक्षांशकोटिज्या अक्षभाग जनिताजीवाऽक्षांशज्या एताचिरैः सदास्वंस्मृता ॥ तद्वत्स्यकीय क्रान्तिकोणभाग नतभागानां भुजज्यास्वदिकाः स्मृताः कथिता ॥ अर्थात्पूर्वोत्तरयोर्धनं दक्षिणपश्चिमयो ऋणमिति सूचितम् ॥ यदि कोणांशाः पूर्णनन्द ९० लवतोऽल्पे तदा कोणकोटिज्या स्वन्धन।। चेदप्यधिके सति तदा सा कोणकोटिज्या क्षयमृणं विद्वरैनि- गदिता कथिता ॥ इ. शा० ग्रहाणांमुन्नतांशनतांशयोरानयनप्रकारोऽनोच्यते। (Cc Zenith Distance & Zenith Distance को जैनिथ डिस्टन्स एन्ड् जैनिथ डिस्टन्स). अक्षज्याऽपमजीवयाहिगुणिता खार्को१२०मृताऽऽसंपृथ ग्युज्यालम्वगुणाहतेन निजकोणांशज्यया ताडिता ॥ खाभ्राध्यब्धिकु१४४०० भाजिताप्तफलयोर्योगस्ययका मुकन्त त्स्युः स्वोन्नतभागकाश्चनवतेः संशोधितास्ते न ताः ॥ १८ ॥ उदाहरण ॥ शालिवाहन शकाव्दे १८३५ चैत्रगुल १५ रवि सरे श्रीकराच्यांसूर्योदयादित्तेष्टकाल घटयादि ३५/३० एतत्क्षणे गणितक्य परीक्षार्थ गनेर्नलिका बन्धन कर्तव्योऽस्तीति मला च्छनधोपयोगि गणितकुर्मः ।। अतउक्तदिवमे गनेर्वधकाल घट्यादि ३५३० अस्माच्छने दयकाल घट्यादि ५५८ विशाध्यशेपं शनेर्दिनगतकाल घट्यादि २९।४२ शने दिनार्धन्तु १६४९ अस्मात् “नतं घसार्धेप्टभवान्तरं रसद्दतन्तत्स्युश्च कोणांगका." इत्यादिना चतुर्दशतमेश्लोके कथि- तव द्वेधममयेः गनेः पश्रिमनतकाल ययादि १० ॥ अथवा याम्योचरलंघनसमय एव दिनार्धमला उक्तवन्नतं प्रसाधयेदिति ।। अत एव शनेर्याम्योत्तरलंघनसमयः २२१३० वेघकालस्तु ३५।३० अनयोरप्युक्तवत् “घस्रार्थेष्टभवान्तर" मित्यादिना शनेनंतकाल घटयादि १३०॥ एतापगणितानातानतकाल कोणांशाः ७८०॥ एवं सिद्धोपकरणानि । कराच्यामक्षांशाः दक्षिणा २४।५० सदाधनात्मकाभुजज्या ५०। २४ कोटिज्या १०८।४८ धनात्मका ॥ शनेदक्षिणाक्रान्ति: १९।४. ऋणात्मकाभुजज्या ३९।११ कोटिज्या ११३।१८ धनात्मकाः ॥ नतकालकोणांशा, पश्चिमाः ७८० ऋणात्मका भुजज्या ११७१ २४ कोटिज्या २५० धनात्मकाः ॥ अत्राक्षांश क्रान्त्योर्भुजज्ययोर्यातः १९७३६३२ ऋणात्मकः ॥ रवार्भक्तफलं पृथक् १६।२७ ॥ तथाऽक्षांशक्रान्ति नतकालानां कोटिज्यानां घातोधनात्मकः ३०८१७५/५० खाभ्राध्यब्धिकाम १४४०० भक्तं फलं धनं २१॥२४ वयोःफलयोर्योगजात मुन्नतज्या नामशङ्कुर्धनम् ३३५५ ॥ ( अत्रापि धनर्णयोर्गुणन भजन प्रसंगे स्वयोरस्वयोः स्ववध स्वर्णघाते क्षयोभागहारेऽपि चैवनिरुक्त" मिति ॥ तथाच संकलन व्यवकलन प्रसंगे “योगेयुतिःस्यालययोः स्वयोधिनर्णयोरन्तर मेवयोगः। संशोध्यमानं स्वमृणखमति" तिसूत्रं भास्करीयं न विस्मरेत् । अस्यधनुश्थापं जातं शने रुनतांशा १६२४ नवतेः ९० संशोधिवा जावाः शनेनतांशाः ७३१३६ अस्याज्याजाता इंग्ज्या ११४॥२९॥ एतान्नतांशा नक्षांशान्मकल्प "सूर्यनापलशिञ्जिनी पललवा" १ उन्नतांशा (Co-Zenith Distance को जैनिय डिस्टन्स) २ नतांशा ( Zenith Distance जैनिथ डिस्टन्स). ३ दुग्ज्या. ( Sine of The Zenith Distance साइन आँफ् धी जैनिय दिस्टन्स).

( ६० ) इत्यादिना साधिता अभीष्टछाया । यथा । पलाशजीवास्थाने न तांशजीवा ११४।५९ सूर्यन्ना १३७०।४८ पलांशकोटिज्यास्थाने नतांशकोटिज्यानामोन्नतांशज्यया ३३३६२ भक्तालब्धा विविक्षिवे काले द्वादशांगुलोचशंको छायागुलादि ४०४४ अत ॥ " तथा नतलवात्स्वाभीष्टछायाभेवे" दित्यादि सप्तमश्लोके कथित मेव ।। अथातः ॥ " कर्णःस्यात्पलभायोः कृतियुतेमूल" मितीपष्ट श्लोकस्य द्वितीयचरणाल्लब्ध छायोकर्णोद्गुलादि ४२।२८ अतः " स्याखभीष्टात्मभा" इत्युक्तमप्येव ।। इदानीं मन्दकान्तया कर्णभुजकोटीनामानयनम् । वात्यृक्षज्या दिनकरहता शङ्कुभक्तः श्रवः स्या कान्तेर्जीवां श्रवणयुणितां लम्बमाा विभक्ताम् ॥ अक्षच्छायां रहितसहिताङ्गोलयो हुमाहु छायावान्तरयुतिहतेयत्पदं स्याद्धिकोटिः ॥ १९ ॥ उदाहरण ॥अत्रत्यक्षज्या नामविभज्या १२० दिनकरगुणिता १४४० शड्कुभक्तोनामस्वकीयोन्नतज्यया ३३१५२ भक्तोलब्धा गुलादि छायाकर्णो वा ४२।२७ पूर्वासन्नोऽनः स्फुटः ।। शनेः स्फुटदक्षिणाक्रान्तिः १८१५९ अस्यजीवा २९।४८ छाया कर्णेन ४७०८ गुणिता १४१४॥३० लम्बमौा नामाक्षांशको टिज्यया १०८१३० भक्तालब्धोड्गुलादि १३ क्रातिर्दक्षिण गो लीयसा दक्षभया ५।३३ सहितोजातोगुलादिर्भुजोदक्षिणः १६॥३५॥ इष्टछाया २०४४ भृजश्व १६।३५ द्वपोरेकनान्तर २४९ अन्यत्रयोग ५७।१९ मनयोर्योगान्तरयोइतिः ४०००९ अस्यमूलं जातकोटिरड्गुलादिः २०११ ॥ ३ इटछाया (Adumbrition 3डेनशन ). १ छाया t Arcurnent of Adumbration आयुमेन्ट ऑफ् ट्रम्प्रेशन ) इदानी शार्दूलविक्रीडितेन दिफ्साधनम् । सि. शि. वृतम्भः सुसमीकृतक्षितितले केन्द्रस्थशङ्कोः क्रमा भ्दाग्रं यत्रविशत्यपैति च यतस्तत्रापरेन्द्रयो दिशौ । तत्काला पमजीवयोस्तुविवराभ्दाकर्ण मिसाहता लम्बज्याप्तमिताङ्गुलै रयनदिश्यैन्द्रीस्फुटाचालिता॥२०॥ जलेन समीकृतायां भूमा विष्टप्रमाणं कर्कटेनवृत्तं विलिरव्य तस्यकेन्द्रद्वादशाङ्गुलशङ्ख निवेश्य तस्याछायातस्मिन्ते पूर्वायत्रम विशति चापरात यतोनिर्गछति तत्रक्रमात्परेन्द्रयौदिशौ पश्चिमपूर्व दिशौ किल भवतः ॥ परतुयस्मिन्काले च छायानिर्गम स्तात्कालि कयोः सूर्ययोः क्रान्तिज्येसाध्ये तयोरन्तरात्तस्या छायायाः कर्णेन गुणितालम्बज्यया नामपलांशकोटिज्यया भक्ताद्यल्लब्ध मङ्गलादि फलं तेनेन्द्रीदिगुत्तरतथालिनास्फुटा भवति ।। यत्तरेऽ यनेरविवर्त ते ॥ यदि दक्षिणायने तदा दक्षिणतथालितास्फुटा भवति ।। एवं स्फुटामाची ॥ अन्यथास्यूलत्यर्थः ।। इ. शा. भुजकोटिकर्णनलिका संस्थानमाह । ग्र० ला. ज्ञाखाशाः परखेचरे परमुखी प्रारखेवरे प्राङ्मुखी विन्दोः कोटिमतोभुजं स्वदिशि तन्मध्ये प्रभाविन्यसेत्।। विन्दोर्भाग्रगशङ्कुमस्तकगते सुत्रे नले खे खग विन्दोस्थनराग्रभागगगते सूत्रेनलेलोकयेत् ॥२१॥ १ स्थूला-स्थूलरीत्या ध्रुवलम्यकरेसातो दिक्साधनप्रकारस्तु मुद्रचित "खेटमार्गे" गाथावृचना (नार्यावृत्तेना) पि वर्णितमेव । ध्रुवलम्यकरपाया रेखान्त साम्ययाम्य हरितौस्तः॥ तन्मत्स्य पुच्छमुपतः पश्चिमपूर्वाभिधेवेद्या" दिति ध्रुवलंबक सूत्रेण विद्वाध्रुवाभिमुख कोलकः सौम्या ॥ स्वस्थान कीलको याम्या | तन्मत्स्य पुच्छमुखतः पश्चिमपूर्वाभिधे दिशौवेद्यादिति ॥ " तद्यथा ॥

आशाः दिशाः ज्ञाखा जलवत्समीकृतायां भूमौ पूर्वोक्ता क्साधनं कृता भ्रवालम्बकरेखातो वा दिक्साधनं कृत्वा नष्टकाली छायापासार्थेन वृत्तंकृत्वा तत्र दिचिनानि कार्याणि || त विन्दोत्तमध्यात्परखेचरे पश्चिमकपालस्यगृहे परमुखी पश्चिमा मुखी कोटिन्यसेत् ।। प्राकखेचरे पूर्वकपालस्थे ग्रहेमामुखी को विन्दोरेवन्यसेत् । अतः कोप्ट्यग्रतः स्वदिशिभुजंन्यासेत् ॥ के भूदुजान्ताग्रपर्यन्तं या छायामसार्य सैवकर्णः । एवं जातेश्यसंक्षेत्र अथ नलिकानिवेशन माह ।। विन्दोवृत्तमध्यान्दाग्रेगछति स तथै भूतोयः शङ्कर्भुजान्त छायान्त संयोगे द्वादशाकुलोच्चशङ्कुस्थाप्पस्त केन्द्रे कीलकण्टकादि बद्धं भूलग्नं कृत्वा तत्सून तच्छङ्कार्मस्तकोपरि । नीत्वातेनैव ऋजुमार्गेणाग्रादूर्ध्वग्नयेत्तत्र सूत्रनलोनिवेश्य तस्य दो वाशावाधारभृतौ कार्यों । नलेनामान्तः समुपिरं वंशनालं ।। तलि नालेयत्कालीनं भुजादिकृतं तद्घटीप मूलमध्यस्थ दृष्टयाखे आकाशे खगंग्रहं विलोकये दिति ।। अथ जलग्रहदर्शनार्थ नलिकानिवेशन प्रकारस्वाह ॥ "केरि न्दुस्थे" ॥ ति ॥ कइतिजलेग्रहं विलोकये तयथा ॥ तत्रकेन्द्र शङ्खःस्थाप्यस्तरकग्रारमू छायानपर्यन्त मधोनयेत्ततः सुनलस्था प्यस्तत छायाग्रहस्थाने जलपूर्णपात्र संस्थाप्यन्तन नलमध्येऽधो दृष्टया जलेग्रहोषिलोकये दिति ॥ अथास्योपसंहारो भास्करः ॥ दर्शयेदिविचरन्दिविकेया नेइसियुचर दर्शनयोग्ये । पूर्वमेव दिर चग्ययथोक्तंरञ्जनायमुजनस्यनृपस्य"तिभास्करसिद्धान्तशिरोमणौ। इतिश्रीलक्ष्मिदत्तसरिसृजुनादृङ्गसिशर्मणाविरचिते श्रीग्रहभवनपथस्यकनोदाहरणेत्रिमश्नाधिकारस्तृतीयः।। यादिन श्लोक ७१ 4 इ. शा० तेन चन्द्रग्रहणसंभव उपकरणानिचाह । पर्वान्ते तिथिपत्रतो व्यगुरवेदोंर्भागका विश्वत १३ श्वेदल्पग्रहसम्भवो नवलखाऽल्पे चेदवश्यम्भवेत् ।। एवञ्चेत्सतिसम्भवे कथितव तात्कालिकोऽकोंविधुः साध्योभुक्तियुतः स्फुटोविधुशरः पूर्णान्तकालस्तथा॥१॥ आदौ तिथिपत्रात्पर्वान्त ( Fullmoon फूलमून ) कालिको रविराहका? यदिराहनमूर्यस्य भुजांशे विश्वतस्त्रियोदशांशेभ्योऽल्पे सतितदाग्रहणस्य केवलसंभवः ॥ यदि नवांगेभ्योऽल्पे तदाग्रहणे नावश्यं भवितव्यम् ॥ परं यदासूर्यास्ता दुदयाद्वापारपरं पञ्चधव्य न्तरे पर्वान्तो घटने तदा ग्रहणगोचरले संशय ॥ स्तस्य निरासो गणितान्ते भवेत्रात्पूर्व मिति ॥ उदाहरण ।। अत्राभीष्टशकवर्षे १८३५ भाद्रपदशृल १५ चन्द्र वासरे पञ्चागपत्रात् पवान्तकाले स्पष्टरविः ४।२९ राहुश्च १११ विराहर्कः ५।२८ अम्यभुजांगाः २ नवभ्योऽल्पला दतोऽस्मिन्पर्वणि चन्द्रग्रहणेनावश्यं भवितव्य ।। मेवमादौ मंभवामभयो विचिन्त्यप थादक्षमाण ग्रहणगणितकारभेत् ॥ अतस्तद्विषयकं साद्यन्तं नि खिलं गणितं कुरु ! ॥ श्री कराच्यां पश्चिमदेशान्तर योजनानि ५. दक्षिणाक्षांशाः २४॥२०॥ सतिसंभवे चन्द्रग्रहणे तत्रपूर्णिमास्यान्त कालिका प्रावद्देशा शान्तरादि संस्कृती स्फटतरी समुक्तिको रविचन्द्रा विधेयर्या तका लिकः परयमाध्यम्ताभ्यां रविचन्द्राभ्यां "भक्ताव्यर्कविधा" वित्यादिना पूर्णिमान्तकालघटिका मसाध्या ।। १ चंद्रग्रहण- I.unir I.cline ल्युनर लिस). २ उपकरण (Equijagीपेक्षे).

(६५) कोटिज्या ३६।९ भुजज्या च ११४.२१ ॥ सूर्यात्सिद्धरता । रितिरवर्मध्यममन्दहरः ६२४ ॥ सार्धत्रीन्दुमित । रिनिमकरादिकेन्द्रीयरवेर्गुणः १२ ॥ सूर्याकेन्द्रभुनज्यका । इत्यादिनारवेनिनमंदहरः १२४.२ ॥ कोटिज्या निजकेंद्रना । इतिप्रसाधितोरवेः स्फुट मंदहरः ६२७/५७ ॥ दिग्नाद्रभुजज्यका । इत्यादिना साधितोजातोरवेः स्फुटमंद फलमंशादि ११४९।१६ तुलादिपभेरविमंदकेन्द्रेऽत ऋणमनेन सं- स्कृतमध्यरमविर्जातो मन्दस्पष्टोऽर्कः ४।२९।२४।४९ । शाकः सेपुलवाग्मिनाकरहित । इत्यादि नाऽयनांगाः २२॥ ३७४५२ ॥ मार्तण्डायनयुक्तदो। रितिसायनरवि ५।२२।।३२ अस्मा धरपलानि १५ ऋणम् ॥ देयन्तद्धिचरंरवे । रितिचरसंस्कृतस्पष्टतरोरविः ४।२९।२४] ३४ एवंचरसंस्कृतो मध्यमचंद्रश्य १०॥२२॥१०॥५५॥ दिग्नमूर्यफल । मितिचन्द्र मर्यान्तरमंस्कारमंशादि १२३ मूर्यफलाद्विलोभं घनमनेनसंस्कृतः सूर्यान्तरसंस्कारशुद्धश्चंद्रः १० २९।२१८ उच्चं च १०१२९/४११३३ ॥ सूर्योनोनिजमध्यम । रिति तिथिकेंद्रम् ११२६३१ अस्य भु. जज्या ८।१८ तुलादिकेंद्रीयोऽस्यहरः १९३० अस्माचन्द्र तिथि संस्कारमंशादि ०11३५ ऋणात्मकम् !! सोचाजोनयमनमध्यतपन । मितिच्युतिकेंद्रम् ०३१२५१ अस्यभुजज्या ७७ कोटिज्या ११९२६ अस्यगुणः १३ मंदहरः ९७३ स्फुटहरो ९८७ स्माचंद्रेच्युतिफलमंशादि ०४२० र्धतम् । आभ्यांयेमवत्फले । इसाभ्यांच्युनि तिथिफलाभ्यां संस्कृत चंद्र १०१२९।२३।३। स्फुटचंद्रोचम् १०१२११४१०३३ मंदोचंग्र- (६६) हवजित " मितिचन्द्रमन्दकेन्द्रम् ००१८।३० अस्यभुजज्या । ३७ कोटिज्या १५९।५८। मन्दगुणः १३ मन्दहरः १९० ३० स्फुटहरो २०३।३० प्यस्माचन्दमन्दफलमंशादि ०११४९ र्धनात्म क । मनेनसंस्कृतश्चन्द्रोजातोमन्दस्पष्टश्चन्द्रः १०।२९/२४।५२। अर्काको केन्द्रपोग। मित्यादिनाचांदीपथमसूक्ष्मकेन्द्रम् २॥१६॥ १८ द्वितीयसूक्ष्मकेन्द्रम् १११.५।५४ तृतीयसूक्ष्मकेन्द्रम् ००२० एपक्रिमेणभुजज्या १६८० अस्मादायसूक्ष्मफलंकलादि २॥ ३१॥धनं । द्वितीयकलाफलं का ऋणात्मकम् ।तृतीयकलाफलं ०० आभित्रिविधकलाभिः संस्कृतोमन्दस्पष्टश्चन्द्रोजातः क्षेपतीयचन्द्रः १०१५९।२७११८ सूर्याकाशे । तिगत्यर्थरविमन्दकेन्द्रम् ९।१६।३१ अमावे स्फुटागतिः ५८१३४ तथैवचन्द्रकेन्द्रम् ११।२०।१८ अस्माश्चद्रमंद- स्पष्टागतिः ७१११३४ च्युतिकेन्द्रं ०८२५ अस्माशुतिगति १४] ४३ ऋणात्मका । तिथिकेन्द्रम् ॥१०।१ अस्मादनात्मकातिधिगति: १४॥३५ आभ्यांच्युतितिथिगतिफलाभ्यांसंस्कृताचन्द्रमन्दस्पष्टागः तिर्जाताचन्द्रस्फुटादिनगतिः ७११॥३६॥ इ. शा• तेनग्रहणप्रसंगे क्षेपवृतीयचन्द्रसूक्ष्मसंस्कारः। ( Holio Gentrig Moon हेलिमोसेन्द्रकान् ) सूर्येन्द्रोग्रहणे विधुप्रकरणेग्लौ केन्द्रहीनं रखे श्युत्यूनं रविकेन्द्रकन्वथयुतिः सूर्यानयो केन्द्रयोः॥ व्यङ्गे६३पद्धृतिभिः३६शते१. श्वविटतातेषांभुजज्या क्रमाद्देयास्ताहिकलाःस्वकेन्दवसतःस्यात्क्षेपवृत्तस्फुटः॥२ उदा ०। चन्द्रपन्द्रफेन्द्रण 00176 रहितविपन्दकेन्दं । १७१३२॥११ जानमायकेन्द्रम् ९।१७।११ च्युतिकेन्द्रण १२५ (६७) हीनरविकेन्द्रनातन्द्वितीयकेन्द्रम् ९।१४।६ तथैवरविचन्द्रकेन्द्रयोर्योग जातंतृतीयकेन्द्रम् ९।१७५०॥ तत्राद्यकेन्द्रभुजज्या ११४ व्यङ्गै ६३ भक्तायाकला ११४९ तुलादिपन्कन्द्रेऽतऋणम् । द्वितीयकेन्द्रभुजज्या ११६ पद्कृतिभि ३६ राप्तफलंद्वितीयाकला २।१३ तुलादिप केन्द्रेऽतऋणम् । तृ. तीयकेन्द्रभुजज्या ११४ शतै १०० विहताऽऽतातृतीयाकला १२८ तुळादिष केन्द्रेऽतोऽपिऋणम् | ताखिविधमूक्ष्मकलाक्षेपवृतीयचन्द्रे १०२९।२७।१८ संस्कृता- जातास्वक्षेपवृत्तीयस्फुटतरश्चन्द्रः १०।२९।२१८ पातेनाढ्यविधु । रितिकक्षाकेन्द्रम् ११॥२५॥५४॥१८ अस्मा. चन्द्रेकक्षाफलंकलादि ३० तुलादिप:कक्षाकेन्द्रेऽतः क्षेपटतीय- चन्द्रधनंजातंसर्वसंस्कारसंस्कृतः क्रान्तिहत्तीपस्कुटचन्द्रः १०।२९। ૨૨૮ पातेनाढयविधोयंका । इतित्रिप्रश्नाधिकारेकथितवत्क्षेपत्ती. यसपातचन्द्रः १११२७१५७१३९ अस्यभुजज्या ४११५ अस्मानि- जशरोद्गुलादि २३९ दक्षिणगोलीयसपातचन्द्रताछरोयाम्यः । द्विघार्कोनविपातक्रातिहत्तीयचन्द्रः ०।२।५।२७ अस्मान्छरस्यार्पण फलमलादि ०३६ सौम्यगोलीयत्वादयमुत्तराद्वयोनिदिक्त्वा दन्तरंजातोविधुशरोद्गुलादिः ॥३३ दक्षिण । ग्रहणगणितमसंगे दक्षिणशरत्वादंगुलेनयुक्तोनापोविधुशरोडुलादि ४।३३ दक्षिणः। इदानी स्रग्धराछंदसाशरस्य सप्तसूक्ष्म केन्द्राणि । (Anomalay of latitende ऍनीमली थाक लेटिटयुड.) पातस्तुरेनयुक्त पृथगिपुजनितस्यावतेनोनघावं चन्द्रायाढयंसपद्धन्वय रहितपरवापरोनं पृथक्न्यम् ॥

(६८) तेनोनं सार्कपातद्विगुणितमथ तेनाब्यचन्द्रस्यकेन्द्र पड्काद्धीनं कमात्रया दिशिखभवमिदं सप्तकेन्द्रं स्फुटाख्यम् ॥ ३ ॥ उदा०। स्पष्टचन्द्रोचय् १०१२९४४११३२ पावेन ०।२८॥३५॥ ५७ युक्तजातंगरस्यायसूक्ष्मकेन्द्रम् १५१२८१३० इदंपृथक् । अनेनहीनतिधिकेन्द्र १०६जातंद्वितीयकेन्द्रम् ११।२७१४४ चंद्रग्रहणविषयकायकेन्द्रेण ११११५० युक्तंतच्छरस्यायकेन्द्र ११॥ २८७जातन्तृनीयकेद्रसपद्भम् ३।१६।० पृथवस्थेनायेन ११॥२८॥ २७ चन्द्रस्यद्वितीय केन्द्र २।१४८६ हीनंचतुर्थ केद्रम् ९।१५।४९ चा न्द्रीतृतीयकेन्द्रेण ९।१७।५० हीनंपृथक्स्थंजातमश्चमकेंद्रम् २।१०। २७ सार्कपातो ००८1१ द्विगुणितं १११२६।२ पृथक्स्थेन १॥ २८११७ हीनं पष्ठकेन्द्रम् ११.७४४ चन्द्रकेद्रं ८1०।१८ पृथस्था ऽऽद्येन १८१७ युक्तं १११०८३५ पड्भवनाद्विमोध्यजनितं- शेपंशरस्यान्तिमसूक्ष्मकेन्द्रम् ६।०५। इ. शा• तेनसप्तसूक्ष्मफलसंस्कारसंस्कृतभूमध्यस्फुटारः। (Gevcentriel initude of mouus Firiteneizzy भऑफ मून्स् ). नन्दादधिकन्त्रिभादिरहितन्त्र्यून त्रिभोयं यदा तत्तत्केन्द्रभवां शकाशिव११ढ़ताम्युय॑गुलामंक्रमात् ॥ पष्टव्यंघ्रियमार हतं स्वचरणेनाट्यन्दितीयं फलं सौम्यैस्तम्हिमंस्कृनो विधुशरः म्यादमिमध्यस्फुटा४॥ उदा० गरस्यायमूक्ष्मकेन्द्रम् १८११७ तन्दाढधिकत्वा निमाराहत ११४३ अस्यांशाः९१।४३ एकादशभिर्भताप- गुलामंशरस्याद्यफलम् ८ एवंद्वितीयफलं ८ स्वचरणेनयुतं १० तृ. तीयकेन्द्रविभोर्ध्वन्तेनयूनं ०।१६ अस्यांगा १६ एकादशभिर्भक्तं तृतीयफलं १ चातुर्थिकं १५ पञ्चमं एवंषष्ठफलं ?" चरणरहितं ८ द्विगुणिनस्फुटपष्टफलंव्यंगुलानि १६ एवमन्तिममूक्ष्मफलंव्यंग- लात्मकम् ११॥ एवंक्रमणसप्तानांव्यंगुलात्मकमूक्ष्पफलानांयोगजातसूक्ष्मसंस्का रफलपंगुलादि १३ तैरेवमौम्यैः सूक्ष्मफलैः संस्कृतोदक्षिणः स्फु- टोविघुगरो ४१३३ जातआवन्त २८ घटिभवोभूमध्यस्फुटशरोमु- लादिर्याम्यः ३१३० मातःस्पष्टदिनेश्वर । इतित्रिपनाधिकारकथितवत्मात:कालिक: स्पष्टोऽर्क: ०८१५५।३७ अयनांशै २२॥३७॥५२ युक्तःसायनरविः ५।२१।३३।२९ अस्माल्लोइयैःमाग्ववेतपिलानि १७२११४६। माताकालिकसायनमध्यमरविः ५।२३१२०५८ अस्मान्मध्य मार्कोदयेरवेविपुवपलानि १७३३१४८॥ स्वर्णम्याद्विपुवार्कयो । रितिविपूवाक्षयोरन्तरजातंरवेरुद्गमा- न्तरपलानि ११२ स्वकीयविपुवेपुष्टेऽतऋणम् । भक्ताव्यविधो। रितितिथ्यन्तकालिकः २८०० स्फुटोऽकी ४।२९।२४१३४ चन्द्रश्च १०।०९।१८ व्यर्कविधोलवा १७९। ५३३४ अस्माद्गम्यपूर्णिमाघट्यादि ०।१६।१६ अनेनतिथ्यन्तकालो २८०० युक्तोजातःश्रीकराच्यांतिय्यन्तकालघटयादिः२८।१६।१६। इदानीं शार्दूलविक्रीडितेन ग्रहशरयोस्तात्कालीयकरणम् । निनाखेटगतिर्गतेप्यघटिकापट्याहतातत्य श्याव्यस्यात्वचरश्चपर्वचरमे स्यातांरवीन्दुसमौ ॥

. (७०) वाणस्याथ विधोगतेःखखनखांशः२... स्याद्गतिःसोत्तरा याम्याकेतुयुतेऽन्यथा तमयुतेऽस्माद्वैप्रकाल्यःशरः॥५॥ उदा०। अत्रोदाहरणेवैष्यपूर्णिमाघटचादि ०१६।१६ अनेन रवेः स्फुटागति ५८२४ गुणिता १५/२० पष्टयाभक्तंफलङ्कलादि ०१६ ऍप्यनाडीत्वात्स्यष्टा ४।२०।२४१३५ धनपर्वतिथ्यन्तका लिकः समकलः स्पष्टोऽकः ॥२९॥४॥५१॥ एवमैष्यनाटिकामि ०।१६।१६ चन्द्रदिनगति ७११॥३६ गु. णिता १९२।१५ पष्टयाहृतासकलादिफछं ३१३ स्फुटतरघटी २८ भवचन्द्रे १०।२९।३११३८ धनंपर्वतिथ्यंतकालिकस्फुटसमकलचन्द्रः १०२९/०४/०१॥ एचकृतेसनिपर्वान्तकालेरविचन्द्रौलबादिकौसमौदर्शान्तकालेनु राश्यादिसमास्यातामिति । उक्तंचसिद्धान्तशिरोमणीभास्करः । "पूर्णान्तकालेतुसमौलवायैर्दर्शान्तकालेऽवयवोनहाये"रिति । अथचन्द्रदिनगति ७११॥३६ रस्यवरखनखांशफलं जातः शर पर्टीगतिः ०२१ स्यात् । साकेत्येतग्रहणेऽर्थाततोसमीपग्रहणेस. तितदागनयटिकाचेदुत्तराऐंप्यघाटेफनेद्याम्या। राहुयुतेग्रहणेरा समीपेत्वन्यथाअर्याद् घटिकाचेचाम्पाऐंप्याचेदुत्तरा । अमनोदाहरणेचन्द्रस्यराहोः सामीप्यागनायाम्याऍप्यासी म्याशरगटीगति.स्याद् ०१-१ भस्माच्छरःप्रचाल्पः । इदानीं शादूलविक्रीडितान स्फुटतिथ्यन्तकालः । ( Iull momn फुलमुन् ) यत्सूर्योद्गमकान्तगभिवफलं व्यस्तंविधेयन्नियो स्यात्तचन्द्रदिनेशयोर्हि पिहिततिथ्यन्तकालः स्फुटः ॥

उदा० अत्रपाक्साधितरवेरुद्रपानपलानि १२१२ ऋणंपरमत्र- विलोमंधनमननसंस्कृततिथ्यन्तो २८।१६।१६ जातोग्रहणस्फुटति- थ्यन्तकालोपट्यादिः २८॥२८॥१८॥ एतत्कालिकः शरः प्रचाल्यो यथा । उक्तोपदिष्टपटी २८१० भवस्फुटचन्द्रशरोमुलादि ३३० यीम्यउपलब्धस्तत्माक्परस्यांघटिकायांशरोज्ञातीमष्टश्चच्छरेप्रतिघटि उत्पत्स्यमानोभेदोज्ञातव्यस्तदेवं । प्रकृतोदाहरणेकराच्यादृश्यपूर्णि मान्तघटी २८१२८१८ उक्तोपदिष्टयटी २८1०1० अनयोरन्तरं ।। २०१८ इदंशरघटीगत्या ०२१ संगण्यजनितान्तरेपुशरगतिःसौ- म्या ०११० इमाप्यान्तरसात्म्वेष्टकालिकदक्षिणशरे ३२३. संस्कृ त्यजनितः श्रीकराच्या दृश्यपूणिमान्तकालिको दक्षिणशरोमुलादिः ३॥२०॥ इदानीं शार्दूलविक्रीडितार्धेन चन्द्रग्रहणेपर्वान्तकालः । ( Time of middle eclipse ) टाइम ऑफ मिडल इक्लिप्स. वाणोघस्र१५हतो जवान्तरहृतो युग्मोजपादे फल न्तिथ्यन्तेखमृणं शशाङ्कपिहितेस्यात्पर्वकालःस्फुटः॥६॥ उदा० दृश्यतिथ्यन्नकालिकः शरोमुलादि १२० पञ्चदश • गुणितः ५०० रविचन्द्रगत्यन्तरेण ६५३।२ भक्तोनातःपर्वसंस्का- रगटयादि ०४।२६ उक्तशरोयुग्मपदस्यसपातचन्द्रोद्भवत्यादिएति- थ्यन्तकाले २८।२८।१८ धनंजातःस्फुटतरःश्रीकराच्यास्पष्टाकोंदये दृश्यपर्वातकालोघटयादिः २८॥३२॥४४] इदानी स्रग्धराछन्दसा बिवानि । (Shadow orb शैडो आवु). सप्तेषू५७नार्कभुक्तेरिनलव १२सहितःसार्धकाष्टा १०३ रखेःस्यात्वेभायू ६८. नाजभुक्तेः पृथगथखदिनां१५० .

(७२) शाब्यवित्र्यंशकाष्टाः९४० ॥ ग्लौविम्वस्यात्परनाम्बर जलधि४०लवाव्यांगमागोनतवा२४/५० भूभास्याचा जविम्बादेहतमिनलवोनं विधोलम्बनस्यात् ॥ ७ ॥ उदा० रवेर्दिनगनिः ५८१ ८ सप्तेपुभिः ५७ रहिताशेष । २५ अस्यार्कलेवेन ०१७ सार्थकाष्टा १०३० सहितजातंरविविध ( Suny all idow oulसन्मशडोमा ) मंगुलादि १०॥३७॥ एवचन्द्रदिनगतिः ७१ ११३६ ख मा ६८० नंजातंशेपं ३१॥ ३६ इदंपृथस् । एकत्रास्यखदिनांश १५० फलेन ०११. विव्यंश काटा ९१४० युक्तञ्जातंचन्द्रविम्ब । looms shadow orb मून्स् शंडी आई ) मगलादिः ०५३॥ अपरतदेवशेषस्याम्मर जलधि ८० लयेन ०४७ पडशोनत खा २४।५० युक्तञ्जानभूभाविम्ब Lutha -hudunglolne t• धर्म शटो ग्लोस् । मंगुलादि . ०१७ उक्तचद्रवि ९१५३ द्विगणित १९१४६ सकीयेन १२ लवेन होनातवियोः पग्लम्बन HOTION nitin हॉरि झन् पॅरेले यस् । मंगुलादिः ४८1७1 इदानी शार्दूलविक्रीडितेन ग्रासखग्रासयोरानयनम् । (1,111८ intl total clip-e हिस एन्ड टोटल इल्लिप्स) नृभाडादयतीन्दुमिन्दुमणं यच्छाद्यमन्छादके क्यास्यादिशरं हितच पिहिनं याद्यनहीनंतुचेत् ॥ खग्रामोदिहताच्छगतिस्तियुमिनारपदंग्वाट १८० निमुक्तिवियोगटम्थिनिग्यि मद॑ग्वलनात्तथा ॥८॥ - भूभाचन्द्रछादयति । इन्दुश्चन्द्रोऽरुणंसूर्यविम्बंछादयति । अ. तश्चन्द्रग्रहणेचंद्रविम्यंछायंभूभाविम्बछादकं । सूर्यग्रहणेतुसुर्यबिम्ब छायचन्द्रविम्बंछादकम् । छाद्यबादकविम्बयोर्योगार्धमानक्कखण्डं ( Penumbra पेने बा) स्यात् । तच्छरेणहीनपिहितग्रासः ( Eclipse इक्लिप्सि स्या तपिहितंतछायमानेन नेचेच्छेपंखनासः . Total Eclipse टोटल इक्लिप्स ) स्यादेतचाकाशविम्बादुपरिछादयति । उदा०। अत्रचन्द्रविम्बछायमंगुलादि ९४५३ भूभाविंबंछादक . मंगुलादि २५/३७ अनयो छायछाद्यकयोर्योगं ३५/३० अस्यार्ध ज्जातमिदमेवपानक्यखण्डमंगुलादि १७४५) एतच्छरेण ३०० हीनंजातः परमग्रासोङ्गुलादि १४।२५ इयंचन्द्रविम्वन ९।५३ रहितोजातःखग्रासोङ्गुलादि ४१३३ अथ " द्विहताच्छरा" दितिशरोद्वाभ्यांगुणितस्तच्छन्नेनयुतः पुन उभेनगुणितस्तस्माद्यत्पदंतत्वाप्रभू १८० निनरविचंद्रगत्यन्त रेणभक्तंन्वन्धंघटिकादिस्थिनि - Duration of Eclipse डयुरेशन् ऑफ इक्लिप्सि ) स्यानथाखछन्नन छन्नवन्मदै ( Total phase टोटल फेश ) स्यादिति । उद्दा०ा तिथ्यन्तकालिकः स्फुटशरो ३२२० द्विगुणितः ६।४० पिहितेनग्रामेन १४।२५ २११५ पुनः पिहितेनगुणितः३० ३१५७ अस्मान्मूलं १७१०६ खाष्टभू १८० गुणितं ३१३६० रविचन्द्रयो गत्यन्तरेण ६५३२२ भक्तंनाताग्रहणस्थितिघंटयादि ४/४७/ अयखग्रासतोमर्दस्थितिः स्याद्या । विनोशरः ६१४० खपि हितेन ४१३२१ युतः ११११२ पुनः खछन्नेनैव ४१३२ गुणितो ५० ४४ ऽस्मात्पदम् ७११ खाष्टभूगुणितम् १२९३० रविचन्दगत्य. न्तरेण ६५३२२ भक्तं जातामदस्थितिर्घटयादि १५९॥

( ७४ ) इ. शा• तार्धेनस्पर्शादिकालानयनम् । पर्वान्तग्रहणस्यमध्यसमयस्थिबंधहीनाधिके स्यातांप्रग्रहमोक्षकेत्वथविमदीन्मीलनोन्मीलने ॥ पर्वान्तेपर्चान्तकालग्रहणस्यमध्यसमयः स्यात्सस्थित्यर्धनादि काहीनाधिकमग्रहमोक्षकस्यातां । स्थित्याहीनः पर्वान्तः प्रग्रहः स्पर्शकाल. Prist gontact with the shadow फस्ट कॉन्टै- क् विय् धीशेटो ) स्यात् । तया स्थित्यायुक्तः पर्वान्तोमोक्षकाला (Last gantagt with the slladon ) लास्ट कान्टेक्ट विए धी ऑटो ) स्यात् । तथा सरवपर्वान्तोमर्दस्थित्यारहितः सम्मील नकालः ( Regmning of total phasc विगिनिंग ऑफ टोटल फेझ ) स्यादिति । तथैवमदंस्थित्यायुक्तः पीतउन्मीलनकाला ( Ending of total pha-e एन्दींग ओफ टोटल् फेझ) स्यापित। उदा०। अत्रपन्तिकालीघटयादि २८१३३ सएवग्रहणस्यम- ध्यकालः । सचैकप्रस्थितियटयादिना १४७ रहितोनातःस्पर्शका लः घटयादिः २३१४६ अन्यस्थित्या ४।४७ समेतोजातोग्रहणमो सकालोघटवादिः ३३॥२०॥ एवमेकत्रपन्तिामस्थित्या ११९ हीनोजातश्चंद्रसम्मीलनका लोपटयादिः ०६।३ अन्यत्रपन्तिोमर्दस्थित्या १५० युक्तोनात उन्मीलनकालोयटयादिः ३०.३२ । इ. शा. तेनमांद्यस्थित्यामाधारंभोनाशय । खाष्टाङ्गो६८० नविधोगतर्नगम्सां६७शाव्योष्टपक्षा२८ भवेन्मांद्यार्धन्वयमान्द्यबण्डशग्योोगान्तरमात्सदम्।। बेभान्जे१८०गुणितनवान्नम्हनमान्द्यस्थितिःस्यात्ततो मान्द्यारम्भविनाशयोहिममयोम्यानान्तयाजग्रहे ॥

(७५) उदा०। खाष्टाङ्ग ६८० लिप्तोनचद्रगते ३१॥३६ नगरसांश ०२८ फलेनाप्टपक्षा २८ युक्तंजातमांद्यखण्डमंगुलादि २८१२८॥ अथमान्धखण्ड ८२८ शर ३१२. योरेकत्रयोग ३११४८ मन्पत्रान्तर २५८ मनयोराहतिः ७९९।१४ अस्मान्मूलं २०१७ खेभान्नै १८० र्गुणितं ५०८३३३० रविचंद्रयोर्गत्यन्तरेण ६५३॥ २ भक्तंजाताचद्रग्रहणमांद्यस्थितिघटचादि ७४७) ततोऽब्जग्रहणेतथामान्धारंभविनाशयोहिसमयौस्यातान्तद्यथा। पर्वान्तकाल २८१३३ एकत्रमान्यस्थित्या ७१४७ रहितोजातश्चन्द्रन हणेमान्धारंभसमयोघटयादि ०४६ स्तद्वत्पन्तिकालो २८३३३ ऽन्यत्रमान्यस्थित्या ७४७ युक्तोजातचंद्रग्रहणेमान्यनाशोघटयादि ३६/२०॥ अत्रमांद्यस्थिति मछायाकल्पप्रवेशसम्बंधिस्थितिः । मान्द्या रम्भोनामग्रहणारम्भात्मागेवचंद्रविम्बोपरिमलिनत्वारम्भः राहो- छायाकल्पप्रवेशकालश्च । मान्यनाशोनाममलिनत्वनाशश्चंद्रविम्ब शुद्धः समयोवा इ. शा• ताधैनपर्वान्तचन्द्रोदयकालः ( Moon risc मून् राइस ) पन्तिन्दिनमानकाद्यदपरंप्राक्तस्यरवाग्न्यं३०शकै होनाढयन्तपनास्तस्फुटतरश्चन्द्रोदयःस्यादिह ॥१०॥ उदा० अत्रपन्तिकालोनामग्रहणमध्यकालोपट्यादि २८॥ ३३ दिनमानघट्यादि ३०३० अनयोदिनमानात्मागन्तरं श५७ अस्यग्वारन्यं ३० शफलेन ०४ प्रागन्तरत्वादिनपानपट्यादि ३०। ३० युक्तंबातमेनाद्दनेचंद्रोदयकारघट्यादि ३०३४॥

(७६) इ. शा. वि. तानपर्वान्तचन्द्रास्तकालः ( Moon set मुन् सेट) यत्सूर्योदयतश्चपर्वचरमंपूर्वापरंखामि३०भि भक्तन्तत्परपूर्वकंहिमकरास्तोऽकोंदयात्स्याकिल॥ उदा०। सूर्योदयात्परंपर्वान्तंघटचादि २८॥३३ अस्यखान्यंश फलेन ०।२७ परान्तरत्वादस्मिन्दिनेसूर्योदयात्मागेतावत्यन्तरेऽर्या भाद्रपदशुक्ल १४ रविवासरइष्टघटवादि ५९।३ एतत्समयेचन्द्रास्तो जाता। इ. शा. तार्धेनवलनार्थन्नतकालः ( High हाए) मध्याह्नात्परपूर्वतोऽपियदभीष्टंस्यात्परंपाङ्गतं सूर्यस्थाथनिशीथतोऽजपिहितेतद्वन्नतस्याकिला॥११॥ उदा० माक्साधिनचरपलानि १५ मेपादिगोलीयत्तात्पश्च न्दुनाटयो १५/० युक्तोदिनार्दमध्याहकालोचा १५/१५ निशीथ ४५.१५ अत्रचंद्रग्रहणत्वात्पन्ति - ८.३३ निशीधा ४५।१५ मा गन्तरंजातचन्द्रग्रहणमध्यकालेपूर्वननं '६॥४॥ इ. शा. तेनायनाक्षवलनाम्यांबलनांघ्रयः । खेटःसत्रिभसायनस्त्वयनतस्येपंशगश्यादिको बाहुज्यानयोःपृयकृतशरे५४गतंग्रहाशंम्फुटम् ॥ आद्यस्यादलनपञ्चपलभेचंशेननि परे प्राग्याम्योत्तरमनजफिलतयोःम्पात्मकृनिभांप्रयः॥१२ 1 ( ७७ ) उदा । चंद्रग्रहणेसत्रिभचंद्रः सूर्यग्रहणेसत्रिभसूर्यः कार्यः। अत्रचद्रग्रहणत्वान्मध्यकालिकम्पष्टश्चंद्रः १०१२५।२८ मत्रिभायना- शै २२२१३८ युक्तश्चन्द्रइदमाद्यसंज्ञः २२१६ तयामध्यनतस्ये १६। ४२ ष्ट्वंशलब्धंराश्यादि ३/२०१२ इंदंपरसंज्ञकः । तत्राद्यसंज्ञस्यभु जज्या ११८१४८ कृनगरै ५४ भक्तातंजानमाद्यमयनवलनांघ्यागु- लादिः २२२ मायनावग्रहगोलदिगुत्तरः । अथपरसंज्ञकस्यभुज ज्शा ११३१५७ कृतशरै ५४ भक्तं फलं २७ पलभया १३३ इप्वं शफलेन ६ गुणितंद्विती फलं जातगक्षक्लनांघ्रयोगुलादि २।११ पूर्वनतत्वात्सौम्यः। अक्षायनवलनाघ्योः संस्कृतिग्रहणमध्यकाळे स्पष्टावलनांघ्रयोंगुलादि ४।३१ रुत्तरः। इ. शा. तेनग्रासखग्रासयोग्घ्रयः । मानैक्याहितास्वपट्नपिहितान्मूलन्तदाऽऽशांघ्रयः खछन्नंसदलैकयुक्चगदिताखछन्नजाशांघ्रयः ॥ सन्यासव्यमपागुदग्वलनजाशांघोसपातार्कदि ग्भागाःस्याङ्ग्रहमध्यमन्यदिशिखग्रासोऽथवाशेपकम्॥१३ उदा० ग्रासा १४-५ त्पष्टिगुणिता ८६५ न्मानक्यखण्डेन १७/४५ भक्ताल्लाब्धिः ४७१४२. आभ्योयन्मूलतग्रासांघ्रयोंगुलादि ६॥५४॥ भाक्साधितखग्रासमंगुलादि मदलैकयुतंजाताखग्रासा- प्रयोगुलादि ६२ ग्रहणपरिलेखः । ( Deliuention डिलाइनीएगन् Sketch स्केच ) सव्यासव्य " मिनिग्राद्यविम्यान नामचन्द्रग्र हणेचन्द्रविम्यानसूर्यग्रहणेसूर्यविम्बार्धेन चेप्टटतंदिगईकार्य । = अथवा (७८) सपातार्कोयस्मिन्गोलेनिष्ठतितद्गोलदिग्विदुसकाशात्स्फुटबल नोनितुल्येन्तरेऽजविवप्रातग्रहणमध्यस्थानस्यात् । स्फुटवलगांप्रयो यद्यपाद्गक्षिणास्तदासव्यंसव्यमार्गेणगणनीयां । यदिचेदुत्तरास्ता तविन्दुदिक्तोऽपमव्यमुत्क्रमेणगणनीया । अत्रमपातार्कदिक्तोऽन्य दिशिखग्रासोऽयवाग्रहणस्यशेषज्ञेयमिति । प्रकृतोदाहरणेग्रहणमध्य कालिकाः स्फुडवलनांघ्रयः ३१ उत्तरः । सपातार्कः ५।२८ उत्तरगोलीयोऽतचंद्रबिस्योचरविंदोः सकाशादुत्तरवलना प्रयत्वा दपसव्यनामात्क्रमणांगुलादि ४.३१ मितेऽत्तरेग्रहणमध्योभवेदिति सिद्धम् । इ. सध. सास्पर्शादीनांदिशोग्रासवर्णश्च । प्राक्पश्चान्मध्यछन्नादिधुपिहितभवाऽऽशांप्रिभिश्चाधदत्तैः स्यानामस्मादिलोमंगविपिहितभवैःस्पर्शमोक्षोखछन्नात् ॥ पश्चात्माक्स्वाशपादैर्हिमकरपिहितमीलनोन्मीलनेस्तो धुम्रः कृष्णः पिशङ्गोऽल्पकदलनिखिलोऽन्जग्रहो कस्तु कृण्णः ॥ १४ ॥ .. मध्याउन्नान्मध्यग्रहणदिशः प्रापवानविपिहितभवाशांधि भिर्विधाःस्पर्गयोसाम्यातां । मध्यग्रहणात्यायपूर्वदनः स्पर्शः पया नोक्षात्यः पिहिनभवरामाणिभिरस्मादिलाममादपुप्रा. सांनिपुमोसापचादत्तपुम्पाइनि । दिनि । परिमिः पनागम्नति: पामारपया रमाग्टनः पनामपामार्गपहनचन्द्रग्रहणमीनीपाननम्नः ग्वग्राम्मावादमीटनमाग्दनगन्मीलनग्यम्यम्माईलोमंमाग्दीः वरना

(७९)
सम्पीलनपश्चात्तैरुन्मीलनमिति । शेपंस्पष्टम् । अथात्रमध्यचिना
ग्रासांगुलपरिमितोदृश्यग्रासः स्यादितिमुधियाविधेयः ।
cui
उन्मीलन
पू. खग्रास
अ
१६
उ. स्पर्श.
द.
संमीलन
अंगुलानां प्रमाण रेखा
वा.
मध्य.
मोक्ष
नै.
इतिश्रीलक्ष्मिदत्तसूरिसूनुनादुंगर्सिशर्मणाविरचिते
श्रीग्रहभवनपथेस्वकृतोदाहरणेचंद्रग्रहणाधिकारश्चतुर्थः।।
आदितो मू० श्लो. ९३
इ० शा• तार्धेनसूर्य ग्रहणसंभवज्ञानम् ।
दर्शान्तेत्रिकुतो१३व्यगो जलवेऽल्पेसम्भवःकुत्रचि
दोचन्द्रा १९ल्पतरेतुसम्भवइतिप्राचिन्त्यकर्मङ्कुरु ॥
दर्शान्तेविरामजन्टवेयटित्रिकुतत्रयोदशांगम्योऽस्पेतदाकु
पीचन्दपटेसूर्यग्रहणभवति । यदिगोचन्द्राल्पतरेस कोनविशेभ्योऽल्प
तरमतितदाम्यग्रहणस्यकेबलसंभवएवास्तिननिश्चयः । परमिष्टग्रामे
प्रणभवेनवेनिंदनीन्तकालिकस्फुटमरंविनानिधयेनवमशक्यम् ।
* सूर्यप्रण (Solirecline सोलर इविप्स )

(८०)
उदा० सम्मत १९७१ शके १८३६ श्रावणकृष्ण ३० भृगु
पासरेपञ्चाङ्गपत्राईशान्तकालिकः स्पष्टरविः ४/५ राहुश्च १०।१३
विरा: 00 अस्यभुजलवा ८ स्त्रयोदशांशेभ्योऽल्पवेदतएन
कस्मिंश्चित्मदेशेभूमण्डलग्रहणंभवितव्यम् । परंश्रीकराच्यांभवेत्रवेल
स्थनिरासोऽग्रेवक्षमाणसूर्यग्रहणमसंगगणिनस्यान्तेभवेनतत्पूर्वमिति।
एवंमाक्संभवासम्भवाविचिन्त्यपश्चाक्षमाणसूर्यग्रहणगणितकर्मकरू ।
इ. शा. तार्धनतात्कालिकोपकरणानि ।
तात्कालोद्भभपूर्ववदिनकराजौभुक्तिविम्बान्वितो
साध्यौर ष्टतरौमभुक्तिविशिरवोदर्शान्तकालोऽपिचा।
सतिसम्भवेसूर्यग्रहणेज्ञातुममायांतात्कालिकावमान्तकालिको
दिनकरानौरविचन्द्रोदेशान्नरचरसंस्काराभ्यासंस्कृतीस्वस्वभुक्ति
विम्बान्वितास्पष्टनगसाध्यापिचमभक्तिकः शरश्चस्फुटदर्शन्तका
लः माग्वान्द्रग्रहणेकथिनरीत्यामयमंप्रमाध्यमितिभावः ।
उदा० सम्मत् १९७१ शके १८५६ श्रावणकृष्ण ३० भृगुः
घासरे सूर्यग्रहणंभविष्यतीतिपूर्व सिद्ध । मतस्तद्विपयकनिखिलंगणि
तंकुरु।
शाकस्यग्नीभन । इतिगताब्दः ३ अस्माजातः सावनी
गणः १९३९।
ध्यभ्रादगण । इत्यादिनामन सविलिप्तिकास्त्रक्षेपयुक्तभाव
न्तमध्यमरविः ४॥
शघ्नायुचय ७ इतिभेषयुक्त भावन्तम यमचन्द्रः ४।२।४।।
दिग्भिनागगर्ने । निक्षेपयुक्त मानन्तम यमचन्द्रोयम् 191
१९५८
खविनोागण इनिक्षेपराध्यापन्नमध्यपचन्द्रपानः १.६
१०॥

(८१) दर्शान्तीयग्रहकरणम् । अत्रदर्शान्तकालोऽष्टविंशति (२८) तम्याघटिकायाअन्तेघटत। इतितिथिपत्राज्ञायतेऽतएतकालिकाः ग्रहाचालनीयाविचक्षण । एवंदशीतघव्या २८ चालितः स्वेटकालावन्तमध्यमरविः ४।६। १९६६ चंद्रश्च ४।९।५३।२६ चंद्रोच्चम् ०१२३२५ एवमजपातश्वः १।१६।३७१। यातान्दस्य । त्यधुनावार्षिकसमीकरणसंस्काराभावः । व्यंध्यवादिलवा । इतिरवेः स्फुटमन्दोच्चम् २।२८॥४५॥३६॥ मंदीचंग्रहवर्जित । मितिरवेमंदकेन्द्रम् १०।१२।२५।७ भुजज्या ८८ ३४ कोटिग्याच ८०५५। सूर्यास्सिद्धरसा । इतिरवदहरः ६२४ सार्वत्रीन्दुमित । इतिमकरादिप रविकेन्द्रेऽतोरविगुणः १२। सूर्यास्केन्द्रभुजज्यका । इतिरवेनिजहरः ६२४।२। कोटिज्यानिजकेन्द्रना । इतिरवःस्फुटमंदहरः ६३२।७। दिग्नाकेन्द्रभुजज्यका । इत्यादिनारवः स्फुटमंदफलमंशादिः॥ २४१४ मेषादिकेन्द्रत्वादिदमृणमंदस्पष्टोऽर्कः ४।४।५६।२६। शाकासेपुलवाग्मिनाकरहित। इसयनांशाः २२॥३८॥४२॥ मार्तण्डायनयुक्तदो । इतिसायनरविः ४।२७१३५१७ अमा- घरपळानि ५८ ऋणं । देयतद्धिचरंरवे । इतिचरसंस्कृतस्पष्टोकः ४।४।५५।२७ चंद्रश्व ४ा५९।१२। दिग्नंसूर्यफल । मितिचंद्रमूर्यान्तरसंस्कारमंशादि ०८1० सूर्य फलाद्विलोममणसूर्यान्तरसंस्कारशुद्धश्चद्रः ४।९।७।१२ उच्चंच ०। ७३११॥ सूर्योनोनिजमध्यम । इतितिधिकेन्द्रम् ०४।५३१२२ अस्माति " "मिति (८२) थिफलमंशादि ०२।९४ र्धनात्मकम् । सोचान्नोनयमनमध्यतपन । मितिच्युतिकेन्द्रम् ३२२६।२। १६ अस्माच्युविफलमशादि १।६।४८ धनम् । आभ्यांये मृदुवफल । माभ्यांतिथिच्युतिफलाभ्यां संस्कृतश्चंद्रा ४।१०।१६:५४ उच्चम् ०३१११४ मंदोचमहर्जित चंद्रमंदकेन्द्रम् ७१२७११४।२०। अस्माचंद्रमंदफलमेशादि ५।२९) ३१ गंमदपटश्चंद्रः ४।४।४।२३॥ अर्कातोः केन्द्रपोग । पितिविधोः प्रथमकेन्द्रम् २१२२५२ द्वि तीयं ७११५१३२१ तृनीयकेन्द्रम् ०११४१६ एभ्यः कमात्फलानि । तत्रायफलंकलादि १४६ धनं । द्वितीयकलाफलम् ११२ ऋण । तृतीयकलाफला १२० धनं । आमिाविषकलामिः संस्कतोमंद स्पष्टोऽजोजातः क्षेपतीयचंद्रः ४४४१४८॥२७॥ सूर्याकाशे । तिरवः स्पष्टागतिः ५७१४९ चंद्रकेन्द्रगतिः८४ ॥ ५८॥ युतिगतिर्धनात्मका १४६ एवं तिथिगतिः १४४३१ अणं विलोमाधनात्मका | आभ्यांच्युतितिविगतभ्यां संस्कृतावियोमद स्पष्टागतिर्माताचदम्यस्फुटदिनगतिः ८६५३५५/ मूर्येन्द्रोग्रहणे । निग्रहणमंगत्वाकेन्द्रेणोनरविमंदकेन्द्रमा भयमकेन्दम् ११५.१ दिनीय केन्दं ६।१६।२३ तृतीयवेन्द्रम् ६॥ ९१३९ भाभ्यामाधफलं १५० धनं । द्वितीयकलाफलमृणम् । ५७ नृतीयकलाफलमपिऋणात्मक ०१२ माभिरिविधमक्ष्पकला- भिः संस्कृतः क्षेपत्ती योनानोग्रहणप्रसंगस्फुटनरपरपीय चंद्र ४४४९१७ पातेनारिषु । इत्यादिनाराकन्दम् ११९२१५१२४ म. स्मारकताफलंकादि पनगमकारमा मानिटरफ. र:-1 (८३) -- पातेनाड्यविधोयॆका । इतिक्षेपवृत्तीयस्फुटसपातचंद्र: ५।२१। २६।१२। अस्मान्सौम्यगोलीयोगुलादिशरः १५:१८ उत्तरः । द्विघ्नार्कोनविपातकातिवृत्तीयचंद्रः ६।८।३।२९ अस्मादार- पणशरमालादिर्दक्षिणः ०२६ पोर्भिनदिक्त्वादताञ्जातशरो - लादिरुत्तरः ११९२१ ग्रहणप्रसङ्गत्वादयमुत्तरगोलीयोऽतोऽस्मादंगु लोनजातः स्फुटशरोंगुलादिरुत्तरः १३०५२। पातस्नुहुनयुक्त । मित्यादिनाशरस्यायकेन्द्रम् १२४० द्विती- यकेन्द्रम् १०।१०।५३ तृतीय केन्द्रम् १०।९।११ चानुर्थिक ४॥२२॥ २३ पंचमं ७।१४।२१ पट ९।२१।५४ मेवंत्विपोः सप्तमकेन्दम् । ८४६॥ नंदादधिक । मिलायकेद्रफलंव्यंगुलाम ३ द्वितीयं १८ - तीयं १३ चातुर्थिक ५ पञ्चमं १२ पठं २२ एवंसप्तमव्यंगुलात्मकफ ल १४ मेवंसप्तभियगुलात्मकफलैः सदासौम्यैः संस्कृतीविधुरो १३३५२ सौम्योजातभावन्तघटी २८ भवस्फुटतरः शरोंगुलादिरु- त्तरः १५॥१६॥ मातःस्पष्टदिनेश्वर । इतिरवेरापिलानि १४९३।१६ प्रातःका लिकसायनरवेत्रिपुवपलानि'१४८५।१॥ वर्णस्याद्विपुवासयो । रितिरवेरुद्नमान्तरपलानि ८११५ धना- त्मकानि। भक्ताव्पर्कविधो । रितितिथ्यंतकालिक २८० स्पष्टोऽः । ४१५५।१९ चंद्रय ४४५११० व्यर्कविधो ११।०९।५५।५३ लैवा ३५२।१५।५३ अस्मादम्यदर्शात्तकालघश्यादि ०११८१२० अनेनतियन्तो २८०1०। युक्तोजातः श्रीकराच्यादर्शान्तकालोप व्यादि २८॥१८॥२०॥ ।

(८४) यत्सूर्योद्मकान्तराभिधे । तिमर्योद्मान्तरपले ८१५ र्धना- स्मकैपिलोमैत्रणात्मकः संस्कृतोदन्तकालो २८।१८।२० जातः श्रीकराच्यास्पार्कोदयस्फुटदर्शान्तकालोघटयादिः २८।१०।५। निघाखंटगति । रित्यादिनप्यदर्शान्तघट्या १८२० संचा. लितः समकल दर्शान्तकालिका स्पार्कः ४४४५५४३६ चंद्रश्च ४१ ४/५५/३६) वाणस्याविधार्गति । रितिशरघटीगति ०२६ केतुसामीप्या द्नघटाचेत्सौम्यागति । स्वैप्यघटिकाचैदक्षिणगति । अस्माच्छरः मचाल्यो । ऽतः शरघटीगत्या ०।२६ चालतोनातः स्फुददर्शान्त- काले २८११० रोंगुलादिरुत्तरः १५।१२। सप्तेपूनार्कभुक्ते । रित्यादिनारविनिम्धमलादि १०३४ च. द्रबिम्बञ्चागुलादि १७५४ चंद्रपरलम्बनमंगुलादिः १९:५९। भूभाछादयतीन्दु । मितिसूर्यग्रहणवादप्रविपिम्बग्णयामि पंछादक । मतछायछादकविषयोर्योगार्धातमानक्यखण्डमंगु- छादि १०४४॥ इ. शा० तेनर)लाःस्फुटगटिका । दर्शान्तेकिलपूर्वपश्चिमनतवेदाल्पकवेत्तदा दर्शान्तस्यचनाडिकाविरहितायुक्तानतेनक्रमात् ।। कार्याश्वाचनतंसमुद्रध्वटितःपुष्टंभवेचेत्तदा तद्देदमितैश्चपचरहितास्नाःस्सात्स्फुटाःसादिधा॥२॥ किन्दान्तवेदालतकंपूर्वपश्चिमननंतदानतेनन तपश्यानमार शतिस्पनारिकाविरहिनापुक्ताः कार्यापुन नेविरहितापभिमनने पु- का कार्या । अयचमपटियानोन पृष्टचेनदातयेद वेदमिनार कानिर्दीतनाटिकाएपथिपनविरोहितायुक्ताः कार्यास्तापरिका:

पञ्चरहिता:स्फुटाःस्फुटनाडिका स्यात् । साद्विधास्यानयेस्थाप्या । उदा० अवरफुटदर्शातकालघट्यादिः २८.१० दिनार्थ घ. १५।५८ " मध्याहापरपूर्वतोऽपिपदभीष्टस्यात्परंपात" मिति मध्याहात्परांतरजातंपश्चिमनतं १२।१० समुद्र ४ घटितः पुष्टमतोवे दमितैनाटिकाभिर्दन्तिघटिका २८ युक्तानाताघटिका ३२ स्ताः पश्चरहिताजाताः स्फुटघटिकाः ०७ साद्विधाद्विस्थाप्या । इ. शा. तेनगीणतोपक्रमघटयुपकरणानि । संयुक्ताविपुवोन्दवाहिघटिकासावपुवाख्याःस्फुटाः स्यादन्यत्रपलैःसदाविरहितामामध्यनाडीःस्फुटाः ।। नायकान्तरितास्ततश्चदशधासुर्यःप्रचाल्यस्तथा लमंस्वाद्विपुत्राचमध्यविपुवान्माध्यविधेयम्बुधैः ॥३॥ उदा० माक्साधितरवर्विषुवपलौघः १४८५ पष्ठिभक्तोनातो रवेरौदयिकोविपुत्रकालघ २४|४५ अत्रस्फुटघटिका २७ द्विधा । एकत्रीवषुवघटी २४ युक्ताजातातास्मिन्क्षणोनरग्रः स्फुटविषुवकाल घटी ५। अन्यत्रविषुवपले ४५ हीनाजातातस्मिन्क्षणेसायमध्यना रीस्फुटा २६।१५। एवंमध्यघटीमानीयततोऽदशधानाड्यन्तरितोरविःमचाल्पस्त यास्वाद्विपुगन्नऽदयन्तरितंदशधाविपुव लग्नंमध्यविपुवाचमध्य ळनं विधेयकार्यमिनिमुः। उदा अथानस्यूलमध्यघटयादि २६।१५ अस्मादारभ्यदश १४७] १४७ धानाट्यन्तरितोलन्यः सायनरविरंगादि x विपुयलग्न (Rising of armign राइजिंग ऑफ साइन्) मापळान-( Mid heasen मिर इदिन् । १४७ ३० १४७११४७ १४७/२४७११४७१४७११४७ एवंमध्यघटीभव विपुवकालघटी ५१ अस्मादारभ्पदशधानाडयन्तरितानिसायनवि पुरलग्नानिलम्यानि ९३ १२९९ १३०६ १३६३ ॥३२०२२ । ३३५/३४३/३४११०६० ४७ ५। ५५ ० एवंक्रमेण " तत्पूर्णाभ्रखगोनितोडिविपुर्वमध्याभिधस्या" दितिपञ्चदशपरयाहीनंस्वविषजानंमध्यविपुग्घटी ३६ असाद प्यारभ्यदशधानाध्यन्तरितानिसायनानिकृतानिलब्धानियध्यलया नि १४१२२४२३६/२३६/२४.१२४७/२६ । २५६०३६ २७० इ. शा• तेनमध्यलमस्यनतांशाः । (Zenith lirtanrc जैनिय डिस्टन्स ) तन्मध्याभवापमाक्षलवयोर्योगोषियोगःक्रमा देकान्याशगयोःस्युग्म्फुटलवास्तजीवयाताडिता ॥ युज्यावित्रिभभध्यलमजनितात्रिज्योहताप्तस्यय जापंमध्यदिशानताःस्युग्धतेखाम९.च्युतानोन्नता॥४॥ उदा०। मध्यपटयादि ११५ भरंगायनमध्यलयवादि २१.११४ अन्धारशिपालि (Iccinationीनेशन ) दि१४१५ गन्शंटक्षिामा ४० दयारेकदिग्त्वाची 1 पिपुप- Tine of acensonाम मोफ यसेन्चन् ।

-- गंजातमस्फुटांशानाममध्यांशादक्षिणाः ३९५ अस्यज्या ७५॥३२॥ अयावित्रिभमध्यलग्नस्य १२८।१४ |ज्यानामक्रान्तेः १८॥ १२ कोटिज्या ११३६५७ गुणिता ८६०७/१ त्रिभज्ययाभक्ताजा तानतांशज्या ( Sine of zenith distance साइन ऑफ जैनिथ् डिस्टन्स ) नामहरज्या ७१।४४ अस्याधनुर्जातामध्यांशदिशौनतां शादक्षिणा ३८५३। स्तेखाङ्कच्युताजाता रुनतांशाः ५१७ एवम ग्रेपटयंतीरतानांमध्यलग्नानांदशधानतांशाःमसाध्यः । अत्रोदाहरणम्। नतांशगणितदर्शनार्थन्यासः (पूर्वार्धम्) मध्य घ ट्यादि मध्यावर सायनमध्य अस्यका | कराच्या अस्फुटांशा लग्नं तिः मक्षांशा (मध्यांशा) अस्याज्या (मध्यज्या) अं.क. अं.क. अं.क. घ. प. प. अं. क. २६.१५/३६/२१८१४८ १४११५द.२४५०/६.३०५ ७२॥३२ २७११५ ३७ २२४३१० द.१६६६ द.२४१५०६.४०१५६७८।३२ २८।१५ ३८२३०११६द.१७४८८.२४१५० द.४.१३८८1१४ २९।१५ ३९/२३६।१७द १९।१८६.४।२० द.४४।८८३.८ ३०।१५४०२४२॥ ८द.२००४द.२४१५०६.४.२४८५३२० ३१.१५ ४१२४७१४ द.२१॥३५ द.२४।५० द.४६।२५८६५१ ३२।१५ ४२/ २५३११७ द.२२२४१५०द ४७११३८८1. ३०१५/४३२५८०२२द २०१५८द.२४१९.८ ४७१४८८८५४ ३४१५४४२६४१२६द.२३।२०६.२४॥५०६ ४८१०८९।२५ ३५१५४५/२७०/ ०६.०३७द.२४॥५० ४८११७८९१३४ उन्नांशा-Co •zenith distance को सैनिय डिस्टन्स)

(८८)
नताशगणितदर्शनार्थन्यासः १ (उत्तरार्ध)
-
मध्यज्य
मध्य विधिम अस्य x कोटे यागुणि | अस्याध नवते: *उन्ननांश
घटी मध्यलग्न कान्तः ज्या नामतात्रिज्यानुर्जाता शुद्धाउ ज्य नाम
सायन धुज्या तानतांश नतांशाः नताशा शकु:
ज्या
घ.प. अ.क. अक.
अ.क
अ.क.
२६३१५१२८१४१८१२११३३५७७१५४४ द२६४५५३१५ ९६७
२०११५१३४।१५१६।३२/११४१५४७५१३ द३८/५३५१७ ९३।१८
२८.१५/१४०।१६१४१४३,११५।५४,७८०२७ द४०५२४९६८ २०५३
२९।२५१४६६१७१२१४५११६५९८१॥२२ द४।४२४७१८८८ १०
३०१५/१५२६८ /१०।४२११७४४९/८१४७ द४४२१४५३९८५४३
३१३१५/१५७४२९।३ ११८४२०८५।३८ द४५।३६४४॥२४८३०५२
३२।१५२६३।१७ ६३४११९१७८७।२३ द४६४६४३३१४८२६८
३३।१५,१६८०५२ ४२५११९।२९८८।२८ द४७०३०४२।३०२
३४॥१५१७४०२६ २०१३,११९६४४,८९७ द४७५४४२६८०२७
|३५।१५/१८०० ००१२०१० ८९३३४ ४८।१४,४११४६ ७९.१५
इ. गा० तेनत्रिपादेनस्फुटलम्वनं
(Parallas m time पैरलेक्स इन टाइम् )
निनावित्रिभलमवर्जितरवेर्वाहुज्यकाशगुना
x कांनिकोटियाअथवायुज्या=(Sine of the co-declintton
साान आफ घी को डेहीनेशन् )
* उन्नतांशज्या % ( Sine of the co :Zenth distance
अथवा शकु (साइन ऑफ धी को-जैनिथ रिस्टन्स)

त्रिज्याप्तपुनरिन्दुलम्बनहर्तव्योमाधिभिः४०० संहतम्॥ चेत्सूर्येऽभ्यधिकऽल्पकेधनमणस्यात्प्रस्फुटंलंबनं सायनसूर्यात्सायनवित्रिभविपुवलग्नविशोधितेयच्छेपतेविषरां- शाइत्यभिधीयते । तस्यवाहुज्यकाशकुनानामोन्नतांशज्ययानिनात्रि भज्ययाभक्तंयदाप्ततत्पुनरिन्दुलम्बनेनगुणितंचतुशल्या ४०० भक्तं फलंखेष्टकालिकंमस्फुटंकलादिलम्बनस्मा। त्तचत्रिभोनलग्नात्सूर्येऽधि केपनमल्पेऋणमिति । उदास तत्रादौमध्यपटीस्थापयित्वातग्रमध्यकालिकसायन त्रिभानविषुवलग्नेन २०३।२४ सायनस्फुटसूर्यो १४७१३२ विशा ध्पलब्धमंतरांशादि ३०३३३८ अस्यभुजांगा ५६।२२ अस्यज्या ९९१४७ उन्ननांशज्यया ९६५७ गुणिता ९५९०।२६ त्रिभज्ययाम तंफलं ७९.५५ पुनश्चन्द्रपरलम्बनेन १९५९ गुणित १५५७/० व्योमाधिभि ४०० भक्तफलंकलादिस्फुटलवनम् ३९।२५ त्रिभो. नलग्नात्सूर्येऽल्पेतेनस्फुटलम्बनमृणम् ३९।२५ एवंविघटयन्तरकाले पुस्फुटलम्मनप्रमाध्यम् ।

अत्रोदाहरणम् । लम्बनगणितदर्शनार्थन्यासः ।। विपुत्र सा.रविः सा.त्रिभान पित्रिम | अस्य भुजज्या उन्नतां निनंत्रि चंद्रपरलं गुणितं ४०० भक्त विपुवलमं लगोन भुजः राज्यया भज्याप्त बनेन रपिः स्फुट लंबन क. वि. क. वि. . . घ. भक. अ.फ. २६१५५१२४७१३२ २०३१५४३०३।३८५६३२२९९४७९६७ | ७९१५५ १९४५९/ ऋ. ३९/५५ २७११५/५२२४७३३/२०९।३८ २९७६५५ ६२।५ १०५।५३, ९३३१८ ८२।१९| १९।५९ २८०१५/५३ १४७१३४२१६६४९ २९०१४५६९।१५२१२।२ ९०५३ ८४१५१ १९५९ ४२।२३ २९३१५५४ १४७७३५२२३३५३ २८३३४२ ७६।१८२१६।२५/ ८८१०८४।३२ १९।५९ ४२.४४ ३०११५५५/१४७।३६/२३०९६ २७६४०८।२०११९।५ ८५.४३ ८४|४|१९६५ मु. ४२।३० ३१३१५ ५६ ५४७३७,२३८१०२६९।३७ ८९॥३७११९४५७/८३३५२८३३५० १९५९ ३१५/५७ १४७१३८/२४५१६७२६२१५२ ८१५१११८।३७ ८२२८ ८११२२ १९।५'ह. ४०३३ ३३६१५/ ५८१४७१३९२५३३५१ १२५३३४८७३३४८९१५।५८१ ७७४२ १९५९/ ऋर. ३८।४९ ३५॥१५/ ५१. १४७१४०२६११५५ २४५४४५ ६५।४५/१०९।२२, ८०२८/७३।१९| १९६५९ प्र. ३८०३७ ३५॥१५६०९४७४ २७०० २३७४१ ५७४११०१।१६७९५५ ३७।२८ १९५२ मा २०४२ . इ० शा० तेनत्रिपादेनचन्द्रार्कयोःस्फुटंपूर्वापरान्तरम् । दर्शष्टान्तरकाबान्तखषड्भागे६० नसन्ताडितम् ॥५॥ दर्शेऽल्पेऽभ्यधिकेभवेद्धनमृणश्चाथस्फुटंलम्बनं स्यादैतेनसुसंस्कृतस्फुटतरंपूर्वीपराख्यान्तरम् ।। क्रमादेकपटीवर्धितान्मर -यकालदर्शान्तकालयारेन्तरंगपेरविचं द्रगत्यन्तरस्वखपभोगनपष्टचंशेनगुणितजातंभूमध्येपूर्वीपरांतरं। तय दन्त्रिकालेऽस्पेघनमधिकरणं । तेनस्फुटलवनसंस्कृतचदमीप्टेग्रामे श्यनामहग्गोचरस्फुटंपूर्वापरांतरस्यादिति । अनांतरस्यर्णवेचंद्रः सूर्यात्पधिपतीनामपृष्टतस्तिष्ठति । धनत्वपूर्वतानामाग्रतस्तिष्ठतीति । उदा० अत्रमध्यय. २६३१५ दर्शान्तकालय. ८1१० अन बोरन्तरम् ११५५ रविचंद्रगत्यंतरस्य ८०८।६ पठघं ६० शफलेन १३२२८ सयजनितंभूमध्येपूर्वापरमन्तरम् २५६६९ तचेष्टालाद चन्तकालेऽषिकेतेनऋणांतरजानम् । अनेनस्फुटलम्बनमृणात्मकं ३९२५ संस्कृतंजातमिष्टग्रामना पात्रश्रीकराच्या फुपूर्वापगंतरंजानप्रणात्मकम् ६.१४॥

उदाहरणम् । इष्टयामेगोचरकालज्ञानार्थन्यासः ३ ।
मध्य दर्शान्त अनरम् गत्यंतर गुणितंभूम स्फुटलम्म करांच्या
चंद्रस्थान
काल:
फास
स्य पष्ठंय,ध्ये पूचाप नम् पूर्वापरान्त सूयात्
शेन रांतर
रम्
घ प अं. क.| अं. वि
क. वि.क. वि.
घ.प.
मास्यादैननदिक्शत्रिगुणितस्तत्संस्कृतःस्यात्स्फुरा।
हाजीवापरलम्बनेनगुणिताव्योमाधिभक्तानतिः
इ. शा. तार्थेननतिःस्फुटशरश्च ।
(९०)
२६१५ २८।१० मा १५५१३।२८ ऋ२५।४९ *. ३९१५५ऋ. ६५।४४() पृष्टतः (
२७११. २८1१०1१५५१३३२८ ऋ.१२।२१३.४२७ र ५३२८
२८०१५ २८1१. ध ९/१३।२८ ध १७.४२।२३. ४१०१६/
२९.६१५ २८२० घ
.५१३।२८ ध १४॥३५ न. ४२४४ २८१९
३०१५ २८।१० ध, २१५१३२२८ ध. २८३ क्र. ४२।३०३.१४॥२७
३१॥१५ २८1१० ध. ३१५/१३।२८ घ.४२३१.४१५३. ११२
३२।१५ २८1१० ध ४५१३१२८ ध.५४।५९ ४०।३३ध. १४॥२६) अप्रतः)
३३९५२८१० ध. ५५ १३३२८ ध. ६८।२७ ३८१४९ध. २९।३८
३४।१५२८।१०ध. ६१५१३२२८ ध.८१५५२.३८।३७ध. ४३३१४
(३५।१५ २८।१० घ. ७५ १३३२८. ९५॥२३.३३१४२५, ६१।४।
"
"

(१३) चोदीपरलम्बनेनहग्जीवानामनतांशज्यागुणिताव्योमागि ४० भिभक्तासानतांशदिका साकलादिनतिः (Parallar of Intrteude परलेक्स आफ लैटिटयुड ) स्यात् । भूमध्येगोचरशरत्रिगुणितस्तन्नत्यासंस्कृतायावन्मात्रीभवतिता बानेवाऽभीष्टेग्रामगोचरोभवति । अतोऽस्यस्फुटशर (Geocentric. latiteude जीओसेन्टीकलेटिटयुड ) इतिसंज्ञा । उदा मध्यघटी ०६१५ भवः प्रथमेन्यासेनतांशज्या ७॥ ४४ चंद्रपरलम्बनेन १९५९ मुणिता १४३३ व्योपाधिभि ४० भक्ताप्तफलम् ३५।४९ याम्पनतांशवान्मध्यमेष्टकाले २६।१५ क. लादिः नतिर्दक्षिणा ३५९४९ एवंदशधाप्रतिघड्यन्तरेऽपि । प्रथममध्यमेष्टकाले २६।१५ शरोज्ञातः । सयथा । उक्तयटी २८ भत्रोभूमध्यः स्फुटशरोलादिरुचरः १५/१६ अत्रमध्यमेष्टका लय. २६।१५ उक्तघटी २८१० अनयोरतरं ११४५ इयंशरघटीग त्या ०२६ संगुष्पजनितांतरघटीपुशरगतिरुत्तरा मामुक्त गरे १५।१६ संयोज्यजनितोमध्यमेष्टकाले २६।१५ भूमध्येस्फुटश. रोडलादिरुतरः १६:१ अस्यघटीगत्याचालनात्मतिघटि शराल- भ्यन्ते । अथमध्यमेष्टकाले २६१५ उत्तरारोहलादि १६१ स्त्रिगुणि तः शरु कलादिः ४८१३ सौम्यो । याम्पनत्या १५४९ संस्कृती जातोनापानतिशरभिन्नदिवत्वादन्तरंथीकराच्यांचंद्रार्कयो स्परस्प राभ्यांयाम्योत्तरमंतर । मतोऽस्यस्फुटशरइतिसंशा १११४ उत्तर। एवंदगधायध्यन्नरकालेष्वपि ।

उदाहरणम् । नतिस्फुटशरयोर्गणितदर्शनार्थन्यासाश
यश्य नतांशग्या.चंद्रपरलं गुणिता ४० भक्तं चालित शखिगुणित नत्यासंस्कृतः
काल:
बनन नतिः रोगुलादि रोजातो कराच्या
४ शरः
घप.
.अं. व्य
क. वि. | अं.व्य. क. वि. क. वि.
न्मानेक्याधिममंदिष्टसमयेनत्पर्शमोनेरफटे
प्राक्पश्चान्तरवाणयो कृतियुतेमूलंत्रिभक्तवत
द. शा. तेनस्पर्शादिकालज्ञानम् ।
०६/२८.७११४४१९४५९/१४३३१.३५४९ उ.१६१ उ.४८१३ उ. १२११४
२७४१५ द.७०1१३१९।५९१५०५ १.३७१३५ उ.१५।३० उ ४६१४५उ. ९३१०
२८४१५१ ७८।२७।१९।५९१५६८ १.३९।१२ उ.१५३९ उ.४५।२७उ. ६५
२९१५८.८१।२२१९।५९/१६२६ द.४०१३९ उ.१४४४३३.४४१९. उ. ३०
३०/१५ द.८४७१९।५९/१६७५ द.४.५१ उ.१४११७३.४२१५१ उ. १०
३१११०द ८५.३८१९।५९/१७१४६.४२३५१ उ.१३३५१ उ.४१॥३३ द. ११८
३१२६६.८७।२३१९१५९१७४९ ८.४॥४३ उ.१३३२५उ.४०११५द. ३०८
२२१.८८१२८/१९।५९/१७६८३.४४११२ उ.१२१५९३,३८१५७द. ५.१५
१४१५८८९१३ १९॥५९/१७८० ६.४४३७ उ १२६३३,उ.३७५३९६. ६५१
३५।१५६.८९।३४१॥५९:७९० १.४४१४६/उ.१२१७ ३.३६२१६ दार:

स्याताश्चाप्यथशून्यकंयदिभवेत्सर्वापरास्यान्तरं स्यादेवग्रहणस्यमध्यसमयस्तन्नाडिकासुस्फुटः ॥७॥ • यदिष्टग्रामेस्फुटपूर्वापरांतरवाणयोर्वगयोर्योगस्यमूलन्त्रिभक्त न्तन्मध्यांतरमंगुलात्मकंस्यात् । तचयस्मिन्मध्येष्टकालसगयेमानक्या र्धसमभवेत्तमक्षणेस्पर्शमोक्षस्फुटेस्याताम् । चाप्यस्फुटपूर्वापरांत रंयस्मिन्मध्येष्टकालेभून्यांतरंभवेतनाडिकामुग्रहणमध्यकाल स्यादिति। उदा अत्रतृतीयन्यासेमध्येष्टकालः ३६।१५ घटिकायांचंद्रा कयोः पूर्वाारस्फुटमतरं ६५६४४ इष्टयामचतुर्थंन्यासस्फुटशरः १२॥ १४ अनयोर्वौ ४३२०,१४९ अनयोर्योगः ४४७०१११ अस्यम लं ६६५२ त्रिभक्तञ्जातंचद्रार्कयोर्मध्यांतरमंगुलादि २१० मानै क्यखंडादधिकत्वादस्मिन्क्षणग्रासाभावबिम्पनुद्धिः स्यात्तेनमानै क्यखण्डं १०१४४ मध्यान्तरं २२।१७ अनयोरंतरजातम्बिम्बमांत योरन्तरनामात्रशुद्धग्रासोकुलादिः १॥३३ । अनवरीसामध्यमेष्टकाल २१११५ घटिकायांमध्यान्तरं ९॥ १५ मानक्यखण्डावल्पेऽत्रग्रासःस्यात्तनमध्यान्तरं ९१७ मानक्य खण्ड १०३४४ मनयोरंतरजातविम्वप्रांतयारतरनामात्रप्राप्तमानम् १५.७ एवंहियम्मिन्क्षणेपूर्वापरांतरंशून्यमिततस्मिन्क्षणेनामतमाटि कामुग्रहणस्यमन्यसमयास्यादिनि ।

उदाहरणम् । स्पर्शादिकालज्ञानार्थन्यासः ५।
म य | कराच्यां कराच्या वर्गक्य | मध्यां मानैक्य विवप्रांतयो रविविम्व
कालः पूर्वा परात स्फुटशरः पदम् | तस्म् खण्डम् रंतरम्
रम्
घ. प क. पि. क. वि. क. वि. व्यं अं. न्यं | अं. व्यं.
प्राग्ग्रामादथपश्रिमाम्यपिहितात्स्वग्रामशुद्धक्यका
द. शा. तेनस्पर्शादिकालानयम् ।
परंसदपिसामान्यगणकजनानामुपयोगाय म्गमाश्य । मतः
उपरितनान्यासारस्पर्शमध्यमोसाणामालनयनाबदजनाना
(९६)
"
२६,२०६५।४४उ १२।१४/६६।५२२२।१७/१०।४४५.११॥३३शुद्धि
२७१५.५१२८/उ. ९४२०५४।१५१८१५ २०४४५. ७२१
१५.१११११/उ ६.१५४ १४४१३१५५१०४४/५ ३११२
२०१५..२८०० उ. ३१३०० ८।२२/ ९।२७/२०१४४१. १११७ ग्रास
३०/१५१४२७उ. ११४१२९/ ४/५०१०१४४ न. ५.५४
३२द. २७ ०।२९१०४४२ १०१६
१.१४।२६दि. २२८१४१५० ४१५७१०१४४३ ५।४७)
३२१५५.२०१३८द. २५/३०६ २०३ १०४४३ ०४१
५४ ४३६२५६. ६५१४३४६१४१३५१०४४. २५५
शुद्धि
३रशद. ८1०४६५।१५/२०१४५/२०१४अध10"
"
१

( ९७ ) भदतादाप्तफलोनिताचसहितास्वग्रासनाडीक्रमात ॥ स्यातांपग्रहमोक्षयोहिसमयौपूर्वापराख्यान्तरा मध्यस्यात्वथमध्यकालजशरस्त्रैराशिकैस्यूद्धृतः ॥८॥ उदास पंचपेन्यासेआदिमंग्रासं २१७ ग्रास: ११७ शुद्धि ३२११ ईयोरैक्पेन ४।२८ भक्त्वालन्धेनघटीरूपेण ०१७ स्वग्रस्त नाडी २९।१५ रहिताजातः श्रीकराच्यास्पष्टार्कोदयेदृश्यस्पर्शका का घटयादिः २८०५८॥ एवंचाप्यस्मिन्पञ्चपन्यासेंतिमंग्रासं ०४१ ग्रासः ०४१ शु. दि २५१ योरक्येण ॥३२ भक्त्वालन्धनघटीरूपेणा ०९न्ति मनस्तनाही ३३२१५ युताजातः श्रीकराच्यांसष्टार्कोदयेदृश्यमोक्ष कालोपटयादिः ३२२४॥ तथैवास्मिपंचमेन्यासे ऋणचिह्नतमन्तिमपरांतरं २२ माक्प रैक्येननामऋणधनयोरक्येन (ऋ. ०२२ घ. १४।२६ योगं १४॥ ४८) १४।४८ भक्तालयापटीरूपेणा ०? न्तिमपरांतरमध्यनाटि का ३२११५ सहितानाताश्रीकराच्यास्पष्टाकॊदयेदृश्यमध्यकालय ट्यादिः ३११६॥ अथमध्यकालजनितस्यैराशिकैस्यूद्धृतः शरः स्यात् । तद्य था । इष्टप्राममध्यकालय ३११६ अस्मादल्पतरमध्येष्टयटयां ३१॥ १५ चतुर्येन्यासेस्फुटशरः कलादिर्याम्यः १११८ अग्रिमघटी ३२॥ १५ भवश्वशरोयाम्पः कलादिः ३१२८ द्वयोरंतरंकलात्मकं २।१० अत्रोऽनुपातः । ययेकघटयन्तरेशरांतरकला २१० वर्धतेतदिमध्ये टमध्यकालयो मध्येष्ट ३१४१५ मध्यकाल ३१२१६) रंतरे ११ कि । मितित्रिराशिकनागतंलब्धान्तरकलादि ०२ अनयासंस्कृतः .. ૧૩ (९८) स्फुटशरी १।१८ जातः कलादि २२० त्रिभक्तः संजातः श्रीकरा च्यांग्रहणमध्यकालदृश्यस्फुटशरीगुलादिर्याम्यः ॥२७॥ इ. शा. तेनदृश्ययासार्थचन्द्रिविम्बवृद्धिः । कोटिज्याग्रहणस्यमध्यसमययकीत्रभानाङ्गजा निम्नास्वोन्नतजीवयात्रिकुरसामीभै८३६१३विभक्तेनच।। युक्तश्चन्द्रतनुर्भवेत्स्फुटतरोग्रासस्ततोऽथार्कतः पुष्टेचन्द्रतर्हिसर्वग्रइणंस्यादन्यथाकङ्कणम् ॥९॥ उदा०। ग्रहणमध्यकाले ३श१६ द्वितीयन्यासेवित्रिभलग्नायो निराशिकेनलब्धाविवरांशाः १०३१ अस्यकोटिज्या १२२४ तद- तदेवप्रध्यकालेचोन्नतांशज्यया ८३१५२ गुणिताः ८९।२७ त्रिकुर सानीभै ८३६१३ भक्तफलेनांगुलात्मकेन ०० चंद्रबिम्ब १०५४ युक्तंजातचीकराच्यांग्रहणमध्यकालेमतीयमानंचंद्रबिम्बमंगुलादि१०॥ ५४) सूर्यविम्बत्वविकृतमायपितिरविधि १०३४ मस्मात् " य- च्छाद्यसञ्छादकैश्यास्याद्विशरहितचपिहित " मितिचंद्रग्रहणेकथि तवत्स्फुटमानपखंड १०४४ मस्मादृश्यस्फुटशरो ०।२७ नंगातोय हणमध्यकालेपतीयमानः परपग्रासोगुलादि १०१७ इमरविबिम्बा १०।३४ द्विशोध्यजीनशिपबिम्बमंगुलादि ०१७ अथसूर्यस्यखग्रासमदणेऽर्कतः सूर्यविाचंद्रविम्यपुष्टेचैतदासूर्य स्यंनिश्चयेनसर्वग्रहणनामखग्रासग्रहणस्यादन्यथाकङ्कणमेव । यर्क स्मखग्रासग्रहणेचंद्रग्रहणोक्तमकारमर्दस्थित्यानयनंवरम् । अथस्पर्शमोक्षस्थानानि । तत्रवलनांघ्रयः। मध्याहात्परपूर्वत । इनिदिना १५।५८ ग्रहणमध्यकाल ३१॥ १६ अनयोपध्यानात्परांतरंजातंग्रहणमध्यकालेपथिमनतं१५।१८। खेट: सत्रिभसायन । रितिमध्यकालिकसत्रिभमापन ३२२२॥

(९९)
३९। रविः ७२७३७ अस्यभुजज्या १०१।१२ कृतशरै ५४ में-
कंलन्धमाधमयनवळनांप्रयोडुलादि १२५२ इसत्रिभसायनरवियों
म्यगोळेतिष्ठति । अतोऽयनवलनांप्रयोदक्षिणा।
एवंपध्यकालिकपश्चिमनतकालः१५.१८ इदंपचभक्तंजातंराश्या
दि २०४८ अस्पभुजज्या ११९३५१ कृनशरै ५४ भक्तफलं २।
१३ पलभया ५३३ पञ्चमांशफलेन ११६ गुणितंजातमक्षवलनाघ्र
याँगुकादि २२।६ पश्चिमनतत्वाद्याम्यः ।
तयोरयनासवलनांध्योः संस्कृतिर्जातीग्रहणमध्यकास्फुटबल
नांघयोकुलादि ४१८ र्याम्यः ।
मानक्याहता । दितिग्रासात् १०१७ पष्टिगुणिता ६१७
न्मानक्यखण्डेन १०४४ भक्ताल्लन्यिः ५७२९ अस्याः मूलंजातो
प्रासांप्रयोकुलादि ७१३५॥
सूचना । सूर्यस्यखग्रासग्रहणचंद्रग्रहणेवत्खग्रासांध्रयोविधेयः ।
ई. मध्य पू
-१६
मोक्ष
M
ममाणरेखा
स्पर्श.
शेष
ने.
इतिश्रीलक्ष्मिद्त्तमूरिमूनुनादुंगर्सिशर्मणाविरचितश्रीग्रहभवन
पयेखकृतोदाहरणेसूर्यग्रहणाधिकार:पंचमः ।
आदितो म
१०२

(१००) इ. शा. तेनचन्द्रार्दानांकालांशाः। रुद्रा११घस्रमिताः१५शिवा११ग्रहमिताः९पवर्गलिप्ता धिका गांशा६३९विश्वमिता:१२क्रमानिगदिताकालांशका वन्द्रतः॥ .. एतावदिवरदिनेशखगयोरस्तोदयेस्यात्कदा ज्ञात्वातत्तिथिपत्रतोविगणयेत्तत्कालखेटापमम् ।।३।। चंद्रादीनामेतेकालांशाः । चन्द्रस्य " भौमस्य १५ बुधस्प ११ गुरोः ९ शुक्रस्य ६६३६ एवंशनेश्वकालांशकाः १३ । सूर्यग्रहयोरस्तयोरुदययान्तिरं स्वस्खकालांशैः समंकदाभवति तदिनंतिथिपटस्थग्रहेभ्योविज्ञायतत्कालभवग्रहस्यत्रिपनाधिकारेकाथि तरीत्यास्फुटक्रातिप्रसाध्या। उदा० सम्वत् १९७० शके १८३५ चैत्र शुक्ल १५ रचौदृश्य पंचांगेस्फुटार्कशुक्रयोरंतरंशुक्रकालांशसमंदृश्यते ऽतएतदिनासनश्री कराच्यांपश्चिमक्षितिजेशुकास्तोभवतीतिमनसिमकल्प्यगीणतीक्रयते। श्रीकराच्यायाम्यापलांशाः २४१५० अस्यकोटिज्यानामबम्ब ज्या १०८१४८ अथस्पष्टाधिकारतदिनीयमात: कालिकस्पष्टोक: ०६॥४॥ २७ तद्गतिः स्फुटाः ५८६३३ भूमध्यस्फुटतरोभूगुश्च ०।१५।४७ तद्दतिः स्फुटाः ३७११५ वकाः। ततस्त्रिप्रश्नाधिकारेद्वितीय श्लोकेक थितोरवेरौदयिकाःकालघटयादि ४३३२ तथाटमश्लोकेभगोक्रांति रुत्तरारंशादि १४१४ तथैवत्रयोदशतमश्लोकेकषितः कातिसंस्कार योग्यशरोंशादिरुत्तरः ६।१२ तत्रैवचतुर्दशतमश्लोकस्योदाइरणेक थितोभूगोरक्षकालपट्यादि ५।२९ १०१) इ. शा. तार्धेनस्फुटकालांशानाह । द्युज्यायाशरसंस्कृतापमभवासालम्बजीवाहता त्रिज्यावर्गहतक्षणाभिधलवाःभक्तातयास्युःस्फुटाः ॥ उदा भृगोरुत्तराः क्रांतिरंशादिः १४४ क्रांतिसंस्कारयो ग्यशराशादिरुत्तर ६।१२ द्वयोः संस्कृति ताः शरसंस्कारशुद्धाः स्फुटाः क्रांतिरंशादिरुत्तरा: २०११६। अस्याः कोटिज्याजाताधु ज्या ११२।२४ लम्बज्ययानामाक्षांशकोटिज्यया १०८१४८ गुणि ता १२२२८१५६ तयात्रिज्यावर्ग १४४०० गुणितभृगौः कालांश ६।३६ मिता: ९५०४० भक्तालब्धाभृगोः स्फुटकालांशाः ७४६। इ. शा. तार्धनष्टकालांशगतैप्यलक्षणंच । खेटार्किवियोगपट्हतकलाःस्युःस्वेष्टकालांशकाः प्रोक्तभ्योऽप्यचयेचयेऽगतगतःखेटोदयोऽस्तोऽन्यथा ॥२॥ उदारवेराक्षकालपट्यादि ४१३२ भृगोथासकाळपव्यादि ५।२९ अनयोरन्तरकलाः ०५७ पङ्गुणिताजाताखकीयेष्टकालांशाः ५.४२ एवंयाखेप्टकालांशाआनीतास्तेमोक्तेभ्यः स्फुटकालांशेभ्योऽप्य चयेन्यूनेसतितदाखेटस्योदयोऽगतोनामगम्यः । यदिचयेनामाधिक तदागतइतिवेदितव्यं । अतोऽन्यथास्तमयइति । उक्तभ्योयदीष्टका, लांशाहीनास्तदाखेटस्यास्तमयोगतो । यद्यधिकानदागम्यइति । इ. शा. तार्धेनोदयास्तयोगतप्यदिनान्याह उक्तेष्टक्षणभागकान्तरकलाभुक्त्यन्तर्वक्रगे ISN.. चेन्दुक्त्यैक्यलतास्तदन्तरगतेयातेप्यघस्राभवी Mast . 2106 (१०२) मोक्तानामिष्टकालांशानांचयाअन्तरकलास्ताखेटाभुत्तपन्तर श्ववक्रगेयदेभुक्तवैक्येनभागेगृहीतेयलब्धन्तेयावागताऐप्यावादिवसा भवन्त्युदयेवाऽस्तमये । उदा० भृगो स्फुटकालांशा ७४६ इष्टकालांशाः ५.४२ अ नयोरन्तर २१४ मस्यकलाः १२४ शुक्रवक्रगतित्वादविशुक्रयोर्गति योगेन ९५९४८ भक्तंलब्धन्दिनादि २१७४० प्रोतकालांशेभ्यइष्ट कालांशाभचयेनामापेनेनगतास्तोजातो । उताशके १८३५ चैत्रशुक्ल पूर्णिमायाः (१५) मागेभिर्दिदसैरर्थाचैत्र शुक्ल १२ भृगाविष्टम् ४२। २० समयैश्रीकराच्यांशुक्रः पश्चिमस्यांमूर्यदीप्तौलुप्तोभवेदितिसिद्ध । मेवभौमबुधगुरुशनैश्चराणामपिसाधनीयासुगणकैः । इ. शा• तेनसार्धनाग स्त्युदयास्तयोरर्कयोरानयनम् । . यूनाशैलण्हताक्षमालवमुखंस्याल्यूनभायाःकृते र्वाणांशंद्यनयोयुतिलवमुखाक्षेत्रांशकाःस्युःस्फुटाः ।।३।। त्र्यल्पातञ्चपलपभायदिभवेच्छायोनरामाङ्गुला त्तद्वत्तत्फलयोर्यदन्तरमृणक्षेत्राशकास्तम्दवेत् ॥ एकत्राङ्कगुणांशका३५दिरहिताःपञ्चाश१०५युक्ता परे तत्कालदिवसाधिपेऽस्तमुदयंयातिकमात्कुम्भभूः ॥४॥ व्यगलोनाक्षभाशैलहतासप्तभिर्गुणितांशाधमयमंफलं । व्यूनप लभायावर्गस्पवाणांद्वितीयंफलमंशाय । मनयोऐतिर्योगळयमुखा क्षेत्रांशकाः स्युः । तमपलभायदिव्यल्पाभवेनदाछायोनरामला माग्वत्फलयोर्यदन्तरंतरणात्मका: क्षेत्रभागाभवेत् । क्षेत्रांरीरको ४ अगस्त्यमाल्फामर्गम. इतिकिमापांयाम् ।

( १०३ ) कोनचत्वार्यशा ३९ वर्जिताः परत्रपश्चाधिकशतांशा १०५ युक्ताः कार्यास्तत्समयेसूर्येक्रमात्कुम्भभूरगस्त्यो (आल्फाअर्गस् ) ऽस्तमुद यंचयाति । उदा० श्रीकराच्यांपलभारगुलादि ५.३३ व्यङ्गुलोनाजाता २॥३३ शैल ७ हता १७५१ इदमंशात्मकमायफलम् । अथव्यूना क्षभायाः २०३३ वर्गस्य ६.३० वाणांशंद्वितीयफलमंशादि ११८ अनयोयुतिर्जाता क्षेत्रांशाः १९४९ । तैःक्षेत्रांश १९४९ रेकोनचत्वार्यशाः ३९ वर्जिताजातः श्रीक राच्यामगस्सास्तेरविभोगोंशादिः १९।५१ । परत्रतैःक्षेत्रांशः १९।९ पञ्चाधिकशतांशा १०५ युक्तानातः श्रीकराच्यामगस्त्युदयेरविभोगौशादिः १२४।२। अतोयस्मिन्दिनेसूर्यो ०१९:५१ भुनक्तिस्तदिनेश्रीकराच्या सूर्यदीप्तावगस्त्यात्मानमन्तर्दधाति । ततोगेयदासूनॊ ४।४।९ भुन क्तिस्तदातस्मिन्दिनेऽगस्त्य पुनराविर्भवेदितिसिद्धम् । यूनास गोदाहरणं । श्रीरामेश्वरक्षेत्रेपलभा २२० " व्यल्पात चपलमभा" इतिपलभोनरामागुलं जातंशेपं १२० शैलहतमायंफलम् ७० पुनः पलभोनरामांग छायाः ११० वर्ग ११० स्यपंचमांशंद्विती यफलम् ०१२ द्वयोरन्तरंजातमृणात्मकक्षेत्रांशाः ६।४८ तक्षेत्रांच ६१४८ रेकोनचत्वार्यशा ३९ वर्जितानामात्रधनर्णयोर्योगएवमंतरं जाताश्रीरामेश्वरेऽगस्त्यास्तेरवि भोगोंशादिः ४५।४८ पुनस्तै क्षेत्रा शैः : ६।४८ पंचाधिकशतांशा १०५ युक्तानापात्रघनर्णयोर्योगेंऽतर एवयोगस्तेनानयोरंतरंजाताश्रीरामेश्वरक्षेत्रे ऽगस्त्युदयेरविभोगोंशा दि ९८५१२ एवमन्यत्र ।

(१०४ )
अत्रतुधनर्णयोरन्तरयोगे “ योगेयुतिः स्यात्क्षग्योस्खयोर्चाय
नर्णयोरन्तरमैवयोग" इतिभास्करीयीजोक्तसूत्रसर्वथानविस्मरेत्।
इतिश्रीलक्ष्मिदत्तसूरिसूनुनादुर्सिशर्मणाविरचिते
श्रीग्रहभवनपथे स्वकृतोदाहरणेनहोदयास्ताधिकारस्पष्टः ।
आदितो मू. श्लो. १०६
इ. शा. तत्रिपादेनचन्द्रदर्शनगणितोपकरणानि ।
मासस्यप्रथमेदिनेसितदलेसुर्यास्तकालेस्टी
सूर्याजौविधुपर्ववत्सगतिकौचाकॊगमारुयान्तरम् ॥
तदत्स्पष्टशरोजदर्शनविधावादौबुधैःसाधये
मासस्यसितदलेपथमेदिनशुलमतिपदिचंद्रदर्शन ( New
moon न्यूमून् , विधीसूर्यास्त ( sunset सन्सेद् ) कालेचन्द्रपर्वव
त्सगतिकौसूर्याब्जौचसूर्योद्मान्तरस्पष्टशरश्चादौघुधैः साधयेत् ।
चंद्रशरंसूक्ष्मतापेक्षायांसत्यामपिचंद्रग्रहणाध्यायात्साधयेदितिवरम् ।
उदा०। सम्बत् १९७० शक १८३५ कार्तिक शुक्ल १ (प्रति
पदि ) गुरुवासरेचंद्रदर्शन ( New moon न्यूमून् भवेन्नवातद्वदः ।
अतस्तद्विपयकंसर्वगणितंकुरु ।
शाकरूयनीभएन । इतिगताब्दाः २ अस्मादहर्गणः९४४॥
ज्यभ्राद्रवंशगण इत्यादिना “ संविलिमानखा" इति
चस्वक्षेपयुक्तावन्तपध्यमोऽर्कः ६।१५।६।१५ मध्यमचंद्रः ६।१५।
४२११६ चंद्रोचम् २१०४।२८।४७ एवंचंद्रपातश्च ०५७३॥

। (१०५) सूचना । अत्रसूर्यास्तकालिकाग्रहानामार्थमुक्तिसंस्कृताः साप- नीयासुज्ञेः । रेखाग्रामविशेपे । त्यभुक्तिदेशान्तराभ्यांसंस्कृतमध्यमोऽर्कः ६।१५।३७/१२ चंद्रः ६।२२।३६।४३ चंद्रोच्चम् २१।४।३।२६ चंद्रपातश्च २०१५।१२। व्यव्यङ्कादिलवा । इतिरवेमंदोच्चम् ॥१८१४५।२४ " मंदोचं ग्रहवर्जित" मितिरमंदकेन्द्रम् ८।३।८।१३ अस्यभुजम्य, १०६। ५३ कोटिज्या ५४१९ रविचंदगुणः १३ स्फुटहरश्च ६१८।१ अ साद् " दिग्नाकेन्द्रभुजज्यका " इतिरवर्मदफलमंशादि १२४॥ ४९ तुलादिकेन्द्रत्वादिदमृणमंदस्पष्टारविः ६१३३५३२० अयनांशै २०१३७५२ युक्तोऽर्कः ७६।३१११७ अमान् मार्तण्डायनयुक्तदो" रितिचरपलानि ६४ सायनसूर्यस्तुलादि पस्थितत्वादनंपरं " चास्तविलोमंचर " मित्यस्तकालिकत्वा द्विलोममृणंचरसंस्कारशुद्धः स्फुटोऽर्कः ६।१३०५२।१९। रवेःस्पष्टा दिनगतिश्च ६०१४॥ इतिरविगणितम् । देयन्तद्धिचर । मितिचरसंस्कारशुद्धश्चंद्रः ६।२२।२५।२९ " दिनम्र्य " मितिचं निरसंस्कार: ०।९।५३ धनमनेन संस्कृतश्चंद्रः दा२२।३५।२२ उच्चंच १६४४११४९ “सूर्योनोनि जमध्यम " रितिनियिकेन्द्रम् ॥१३१५९।१८ असाचियिफलं 01 १७ धनात्मकम् । " सोचानोने" तिच्युतिकेन्द्रम् ७३०५७ २७ अस्माच्युतिफलमंशादि ०४१।४५ ऋण । माभ्यांसंस्कृतश्चंद्रः ६।२२।११५४ स्पष्टस्तुनः १११४॥४१॥१९॥ चंद्रकेन्द्र ४११२॥३९।२५ मस्यभुजज्या ८८1१४ कोटिज्यादा : (१०) ४९ चांदीस्फुटहर' १८१४५ असाचंद्रमदफलम् ४१५१३१६ धनं मंदस्पष्टश्चंद्रः ६२६५३३१०॥ अकाहो केन्द्रयोग । मितिप्रथमकेन्द्र ३११२१५२ द्वितीयं ९। भ३३ एवंतृतीयकेन्द्र ८०६/४७ एतेपांकमाकलादिफळ । तत्रा चर्केद्रफलं ११५५ धनं । द्वितीयफलमृणम् १२३ तृतीयफलमप्पण २३ अथ “ मूर्येन्दोग्रहणे" पीत्यादिनाचंद्रग्रहणोक्तवमन्द्रस्य प्रथमकेन्द्रम् ३।२०।२९ द्वितीयं ०/२0120 तृतीयं ०१५।४८ ए पामपिक्रमास्कलादिफलं । तनाधफलंधनं ११४६ द्वितीयफलंधर्न ११३७ तृतीयफलमपिधनं ०१२० एवंपभिः फलैः संस्कृतयद्रोमा तक्षेपत्तेस्फुटचंद्रः ६।२६.५५।२। पातेनान्यविधु । रितिकक्षाकेन्द्र ३१२५४४८१२८ अस्मारकक्षा फलकलादि ६।१७ ऋणसर्वसंस्कारसंस्कृतःकान्तिहत्तेस्फुटचंद्रा । २६॥४८॥४२॥ मर्याकाश । इयादिनाचंद्रकेन्द्रगतिः ८३९।४० युतिगति ११३९ धनमतिथिगतिरपिधनात्मका १३२८ प्रयाणांसंस्कतिर्ना ताचंद्रस्यस्फुटादिनगतिः कलादि ८६४३६। इतिचंद्रगणितम् । मातास्पष्टदिनेश्वर । इतिरवेरापिलानि २०४२ तपरिवेषिपु पपलानि १०८२"सणस्पादिपुवासयो" रित्यनपोरंतरमणात्मकारचे रुद्रमनिरपलानि १९॥ पातनात्यवियो । रितिक्षेप यसपानचंद्रः ७२७५४।१४ अम्मारोंगुलगदिर्याम्पः ८५१ दिनानिविपातनातिधीयचंद्रा .८१ असादारर्पणफरमायादिरसरः पादयोः संत विमानोरिपुनरागुशादिर्याम्पः ८६६।

(१०७) सूक्ष्मतापेक्षायांसत्यामयंयाम्यगोलीयत्वादंगुलाधिकोजातोपि धुशरोडुलादिर्याम्यः ८६॥२६॥ पातस्तुड्गेनयुक्त । मित्यादिनाशरसयद्यशुक्ष्मकेन्द्रम् ॥ ४० द्वितीय ०1८1१९ तृतीयं ९।२६।९ चतुर्थ ०।२३।३१ पञ्चम ११।१९।५२ पष्ठं २।२७१२ एवमंतिमकेन्द्रम् १।११॥४॥ नंदर्भादधिक । मितिसप्तानांकेद्राणांव्यंगुलात्मकफलंक्रमेण । ७१४।२२।९।६०४ वैव्यैगुलैः सदासौम्यैर्विधुशरो ८६२६ याम्यः संस्कृतोजातःस्फुटतरश्चंद्रशरोड्लादिर्याभ्यः ८५॥२४॥ इ. शा० तत्रिपादेनकर्मयोग्यचन्द्रकरणम् । स्वर्णास्योद्गमकान्तरेणगुणितंसूर्याजगत्यन्तरं ॥१॥ शेलेष्वङ्गणै३६५७ढताप्तकलिकास्वर्णाभिधास्ता:क्रमा द्देयाशीतकरेऽपीहस्फुटतरःस्यात्कर्मयोग्योविधुः ॥ उदा अथमाक्साधितरवेरुद्रमांतरपलानिऋणात्मकानि १९ अनेनरविचंद्रगत्यन्तरेण ८०४।३२ गुणितं ३१३७६।४८ शैलेष्वंग गुणे ३६५७ भक्तंफलंकलादि १३५ उद्गमांतरमृणत्वादिदमृणमने नसंस्कृतश्चंद्रो ६२६४८१४५ जातश्रंद्रदर्शनमसंगेकर्मयोग्यस्फुटतर चंद्रः ६२६४०१० इ. शा तेनसानेष्टकालांशाचन्द्रदर्शनादर्शनंच | साध्या सूर्यग्रहोक्तवन्नतलवास्तकोटिजीवाहतं विश्लेपरविचंद्रयोलबमुखंखा १२० विभक्तंपृथक् ॥२॥ आप्तस्यात्प्रथमंसदोत्तरमिदन्तद्वच्छरेणाहता इंग्ज्यापूर्णनभाधिनेत्र २४० • विहृतस्यात्तन्नतांशान्य दिक् ॥ .

(१०८) एकान्याशगयोर्युतिश्वविवरश्चेदर्कपुष्टेविधु ईश्यतैककलान्वितःखलुतथाऽल्पेचेत्तदानींनतत् ॥३॥ अत्रसूर्यग्रहणवत्कथितरीत्यानतांशाः प्रसाध्याशेपंस्पष्टम् । उदा० मध्यमाकोंदयेरवेविपुवपलौद्यः २१८२ अथईखप संगुण" मितिसूर्यास्तकालिकरविपुवपलौघः ३९८७ "तत्पू भ्रखगोनित " मितिमध्याभिघरवर्षिपुवपलौघः ३०८७ अस्मा सायनमध्यलन २०१६।२५१ तन्मध्याभवापमाक्षलवयो । रितिसायनमध्यलगस्यक्रांतिर्द क्षिणा १८१४० याम्याक्षाशैः २४.५० संस्कृतामध्यांशायाम्या ४३॥ ३० अस्यज्या८२१३१ त्रिभोनसायनमध्यलनस्य ७६।२५ युज्यानामांतः कोटि ज्या ११६।२९ मध्यज्यया ८२१३१ गुणिता ९६१११४४ त्रिभज्य याभक्तानातानरांशज्या ८०।६ अस्याधनुर्नतांशाः ४११५३ मध्यां दिशोर्दक्षिणा । उन्नतांशाः ४८१७ अस्यज्याजाताउन्नतांशज्या ८९॥२०॥ अपरविचंद्रयोविवरांशादि ११४७१५१ नांशकोटिज्यया नामोन्ननाशज्यया ८९।२० गुणितं ११४३३२३ खाँके १२० भक्त फलंसदात्तरंभथमफलमशादि ९:३१ उत्तराशम् । हरग्यानामनतांशज्या ८०६ शगुलादिना ८५।२४ गुणितं १८४०।३२ पूर्णनभाब्धिने] २४०० भक्तफलनतांशान्यदिशादि तीयफलमेशादि २।५१ रुत्तरः । द्वयोःफलयोरेकदिक्त्वायोगनातमिष्टकालांशाः१२।२२। एवमिष्टकालांशायदिद्वादशाशेभ्यः पुष्टेनदामेघादिल्यवधानाभा पेभूचंद्रिकापामकाशितचंद्रबिम्बमेककलायुकंदग्गोचरंभवेत् । यदि (१०९) द्वादशांशेभ्योऽल्पेतदानीचंद्रदर्शनन भवेत् । चेष्टकारांशस्यद्वादशतम खेचंद्रदशनमनिश्चितम् । अस्मिन्नुदाहरणेइष्टकालांशा १२१२२ द्वादशांशेभ्योऽधिकमत एवास्मिन्दिनेचंद्रदर्शनं भवेदितिसिद्धम् । इतिश्रीलक्ष्मिदत्तसूरिसनुनादुसिशर्मणाविरचिने श्रीग्रहभवनपयस्वकृतोदाहरणेचद्दर्शनाधिकारःसप्तमः । आदितः श्लो. १०९ इ. शा० तेनचन्द्रशृंगोन्नत्युपयोग्युपकरणानि । मासस्यप्रथमेऽथवान्त्यचरणेशोन्नतिक्ष्यिते यचाहिस्तपनास्तकोदयमयेसूर्यःशशाङ्कःस्फुटः ॥ कार्यःसावयवागतैष्यतिथयःशुक्लेऽसिताक्रमा त्तबच्चन्द्रशरोनखै२० विभजितःस्यादंशपर्वःस्फुटः ॥१॥ मासस्यप्रथमचरणेऽथवान्त्यचरणेऽर्थान्छुल्लाष्टम्याः माकृष्णा एम्पाउपरियस्मिन्नपीटेदिनचंद्रशृङ्गोन्नति सतेज्ञानुपभीष्टातस्मिन्शु क्लपक्षेऽस्तकालिकः कृष्णपक्षेत्वोदयकालिकः सूर्यचन्द्रश्चमावयवागतै प्यतिथयः कार्योऽयाच्छुक्लपक्षेगततिथयः कृष्ण क्षेत्वैष्यतिथयः सावयवःकार्यस्तद्वच्चंद्रशरानखभक्तःसंजातोशपूर्वस्फुटशरस्यादिति । उदा० शके १८३८ कार्तिक शुदि १ गुरुवासरश्रीकराच्या ख्यास्तकालचन्द्रस्ययावत्ममाणशृङ्गोन्न दृश्यतेतद्वदः । अवएवामि न्दिनेसूर्यास्तकालिका स्पष्टोऽकी ६१३१५२।११ रवः सटागतिः ६०१४ चन्द्रदर्शनकर्मयोग्यः स्फुटश्चंद्रः ६६४:१० विधोः पसागतिः ८६४६३६ अस्माद् " भक्तान्यवियो" रित्यादिना

( ११० )
सावयवागततिथयः १ घ. ३ प. ३४ विघोः स्फुटशरोंगुलादिरून
रः ८५१२४ नविशतिभिर्भक्तः संजातश्चन्द्रशरोंशादिदक्षिणः ४
१६।१२।
इ० शा० तानसूर्याहाचन्द्रकरणम् ।
सूर्यमास्तिथयोंशकाःस्फुटतराःस्युस्तद्युतोवर्जितः
शुक्लेकृष्णदलेकमाद्दिनकर सस्यादिधुर्वास्फुटः ॥
उदा० सावयवागततिथयः१५ ३ ५.३४ सूपैर्गुणिताजातों
शादिः स्फुटाः १२१४२१४८ अनेनशुक्लपक्षत्वात्स्पष्टार्को ६१३॥
५२१११ युतोजातः स्फुटतरोवाचंद्रः ६।२६।३४१५९।
इ. शा. तार्धनसंस्कृताःस्फुटाःकातिः ।
साक्रान्तिःशरसंस्कृताविधुभवाःपड्भाढयमूर्यापमै
श्वार्कोनान्जभुजज्यका गणितात्रिज्योदतैःसंस्कृताः२
उद्राला सायन २२१३०५० चन्द्रः ७/१९८२ अस्यदक्षि
णाः क्रान्तिरंशादि १७३२ चन्द्रशरोंशादिर्याम्यः ११६ अनन
संस्कृताजातादक्षिणाः क्रान्तिरंशादिः २११४॥
सपभसायनसूर्यस्य ३० क्रान्तिरंशादिरुत्तराः१०४।
सूर्योनचन्द्रस्य ०१३ दोया ३६।३७ अक्षाशै २०५०
गुणिता ६५९।१९ निभज्याभक्तंफलमंशादि ५।३० इदमक्षांशवशा
दक्षिणः।
अनयाईयोः क्रान्तिफलयोः शरसंस्कृनाः यादक्षिणाः क्रान्तिः
२१॥४६ सामंस्कृताचेत्सर्वसंस्कारशुद्धादक्षिणाः स्फटनराः क्रान्ति
रंपादित १२६॥

(१११ ) इ. शा० तार्धेनवलनसितयोरानयनम् । तिथ्यानेत्रहर्डताङ्गलमुखसंस्कारदिक्तोऽन्यदि क्स्यष्टस्यादलसितञ्चतिथयःस्वेष्वंशकोनंस्फुटम् ॥ उदा० स्फुटसंस्कृतक्रान्तिर्याम्या १२२६ द्विगुणितसावयव तिथ्या २७८ भक्त लब्धमंगुलादिर्बलन ६।२५ मिदंसंस्कारदिक्तो विलोम । मतःसंस्कारादशोयाम्पस्तेनाप्रबलनमुत्तराशम् । अथप्तावयवतिथयः १ घ. ४ प. ३४ स्वकीयेष्वंशफलेन ! १२।४३ हीनंजातंसित (शुक्ल) प्रमाणमंगुलादिः ०५१। इ. शा. तार्धेनचन्द्रस्यनोन्नतशृंगज्ञानम् । याकाष्टावलनस्यसोन्नतमथान्यस्यांनतस्यादिधोः किंस्याद्वैपरिलेखतोऽत्रालनैस्तुल्यांगुलैःशृङ्गकम् ॥३॥ वळनस्ययाकाश 'दिक् ) तस्यांचन्द्रस्यशृंगोत्रतत्व । मन्यस्यां दिशिचन्द्रस्यशंगनतस्याद् । वलनैस्तुल्यांगुलैः शृगाच्यपरिमाणज्ञेय । मत्रपरिलेखताकिंसाध्यंकिंमर्थजडबुद्धिःकर्तव्यमिति भावः । इतिश्रीलक्ष्मिदत्त सूरिसूनुनाद्गसिशर्मणाविरचिते श्रीग्रहभवनपथेवकृतोदाहरणेशृंगोनत्याधिकारोऽटमः । आदितः श्लो. ११० - अथयुत्यधिकारः। ( Plnatary Colyanction) प्लानेटरी कन्जंशन् यौग्रहोराश्यंशसमौकदाभवतइतिसंवत्सरपट स्थडेभ्योविज्ञाय तदिनभवौतीग्रहासभुक्तिकौस्फुटीयुसर्यमुक्तवदादौविधेयौ ।

( ११० )
सावयवागततिथयः १ घ. ३ प. ३४ विधोः स्फुटश गुलादिरुख
रः ८५१२४ नसविंशतिभिर्भक्तः संजातश्चन्द्रशरोंशादिदक्षिणः ४
१६।१२
इ० शा० तार्धनसूर्याहाचन्द्रकरणम् ।
सूर्यनास्तिथयोंशकाःस्फुटतराःस्युस्तद्युतोवर्जितः
शुक्लेकृष्णदलेकमादिनकर सस्यादिधुर्वास्फुटः ॥
उदा०। सावयवागततिधयः१ घ ३ प. ३४ सूर्यैर्गुणिताजावों
शादिः स्फुटाः १२।४।४८ अनेनशुक्लपक्षत्वात्स्पष्टार्को ६।१३॥
५२१११ युतोजातः स्फुटतरोवाचंद्रः ६।२६।३४.५९।
इ. शा• तार्धेनसंस्कृताःस्फुटाःकातिः।
साक्रान्तिःशरसंस्कृताविधुभवाःपड्भाढ्यमूर्यापमै
श्वार्कोनाजभुजज्यकाशगुणितात्रिज्योद्धृतैःसंस्कृताः
उद्रा सायन २२१३७५२ चन्द्रः ७।१९।१८१२ अस्यदक्षि
णाः क्रान्तिरंशादि १७३२ चन्द्रशरोंशादिर्याम्यः ४११६ अनेन
संस्कृताजातादक्षिणाः क्रान्तिरंशादिः १४॥
सपभसायनमर्यस्य :१६।१० क्रान्तिरंशादिरुत्तरा:१३४
मूर्योनचन्द्रस्य ०१-१३ दोा ३६॥३७ अक्षाशे २५०
गुणिता ६५२।१९ त्रिभज्याभक्तंफलमंशादि ५।३० इदमक्षांशवद्या
दक्षिणः।
अनयोयोः क्रान्तिफलयोः शरसंस्कृताः यादक्षिणाः क्रान्ति:
२११४६ सासंस्कृनाश्वेत्सर्वसंस्कारशुद्धादक्षिणाः स्फटतराः क्रान्ति
रंपादिः १२३६॥

(१११) इ. शा• तार्धेनवलनसितयोरानयनम् । तिथ्यानेत्रहतढताङ्गलमुर्खपंस्कारदिक्तोऽन्यदि क्स्पष्टस्यादलसितञ्चतिथयःस्वेष्वंशकोनंस्फुटम् ॥ उदा० स्फुटसंस्कृतक्रान्तिर्याम्या १३।२६ द्विगुणितसावयव तिध्या २८ भक्तलब्धमंगुलादिर्बलन ६।२५ मिदंसंस्कारदिक्तो विलोम । मतःसंस्कारादिशोयाम्यस्तेनात्रवलनमुत्तराशम् । अयप्तावयवतिथयः १ घ. ४ प. ३४ स्वकीयेष्वंशफलेन ! १२।४३ हीनंजासित (शुक्ल) प्रमाणमंगुलादिः ०५१। इ. शा• ता नचन्द्रस्यनतोन्नतशृंगज्ञानम् । याकाष्टावलनस्यसोन्नतमथान्यस्यांनतस्यादिधोः किंस्याद्वैपरिलेखतोऽत्रालनैस्तुल्यांगुलैःशृङ्गकम् ॥३॥ वलनस्ययाकाप्टा 'दिक्) तस्यांचन्द्रस्यशृंगोन्नतत्व । मन्यस्यां दिशिचन्द्रस्यशंगनतस्याद् । बलनैस्तुल्यांगुलैः शृगाच्यपरिमाणक्षेप । मत्रपरिखताकिंसाध्यमिजहबुद्धिःकर्तव्यमिति भावः। इतिश्रीलक्ष्मिदत्त मूरिसुनुनादंगसिशर्मणाविरचिते श्रीमहभवनपथेस्वकृतोदाहरणेशृंगोनत्साधिकारोऽटमः । आदितः श्लो. ११० अययुत्यधिकारः। ( Panatary Conyanction) प्लानेटरी कन्जंशन् यौग्रहोराश्यंशसमौकदाभवतइतिसंवत्सरपट स्यग्रोभ्योविज्ञाय तदिनभवौतीप्रदौसभुक्तिकौस्फुटीयुसर्यमुक्तवदादौविधेयौ ।

( ११२)
उदा०। एवंशकवर्षे १८०८ वैशाखशुक्ल १३ रविवासरेस
चालितादिदृश्यसंवत्सरपटे ( पंचांगे) भौमसुक्रौराश्यशसमोदृश्यते
ऽतएतदिनासत्रशुक्रभौमयोर्युतिर्भवतीतिमनसिप्रकल्प्यगणितक्रियते।
उक्तशकाव्दस्यग्रन्थशकान्दात्माक्तनत्वाद्न्यसमाप्तायुक्तयाही
त्यामागइर्गणमानयेदिति ।
मर्यनःशाकहीन । इत्यादिनोक्तशकवर्षेमाग्ग्रन्थगताद्वाः ५ अ
हर्गणश्व १७९०
न्यभ्राद्रवंशगणः । इत्यादिनादिनगणभवरविः १०।२४।१४।
२६ भौमः ७/८। । १३ एवंदिनगगभवशुक्रश्च ११।१७१५११५४॥
ग्रंथाब्दापूर्वतःस्या । दित्यकक्षेपको ११११४|४११० दिनगणो
त्थरविणा १०१२४।१४।०६ रहितोनातोऽभीष्टदिवशेऽवत्यांमध्यमा
कोदयेमध्यमरविः ०।२०।०६।३८ भौमश्च १।१५।१२।४७ एवंशु
कः २।१११४१॥
रेखानापविशेषे । तिदेशांतरमंस्कारशुदः रविः ०२०।२७।
५७ भीमश्च १११५१३३३३ एवंशुक्रः २११११४३२१॥
व्यंकादिलवा । इतिरवेः स्फुटमंदोचम् २।१८१४४।० भौम
मन्दोचम् ४।११।४३३४० शुक्रमन्दाचंच ९१५८००
मन्दोचंग्रहवर्जित । मितिरविमन्दकेंद्रम् ११२८।१६।३ अस्य
कोटिज्या १३१२ भुजज्याच १०१।१६। एवंभौममन्दकेंद्र २।२६।
३०७ अस्यकोटिज्या ॥१७ भुजज्या ११९॥३५ तयैवंशुक्रमंदके
न्द्रम् ४६।१६।३९ अस्यकोटिज्या ९६०४२। भुजज्याच ७१०
सूर्यात्मिदरसा । इतिरवे(दुहरः ६०४ भीमहरः ११३ भृगो
ईरथ १४९६।
साधतीन्दुमित । रितिरवेर्गुणः १२ भामशुरुयोर्गुणध ।

, सूर्याभुजज्यको ।' इतिकोटिज्यानिजकेंद्रनें । त्योभ्यांसा धितोरवेः स्फुटहरः ६३०११४ भौमस्फुटहरः ११३४ एवंभृगोः स्फुटहरश्च १४८५५० कोज्याधाममृदो । रितिभौममंदकेंद्रग्यकोटिज्या ७१४ भौम मंदकेंद्रमकरादिपस्थितत्वादिगुणकोटिज्योन्पिताविलिप्तिका १४ भौम १।१५।१३३४ धनंजातंसर्वसंस्कारशुद्धोभौम १।१५।१३॥ ४८ एवंनखावलिप्ता २०' वितोऽर्कोजातोरविः ०२०।२८।१७। दिग्नाकेन्द्रभुजज्यका । इतिरवर्भदफलमशादि शार धनं स्पष्टोऽर्क २०१९ एवं भौममन्दफलं १०३२।२८ धनंमंदस्प शोभौमः ॥२५॥४६।१५ तथैवंशुक्रमन्दफलमृणात्मकमंशादि ०२८! ४० मन्दस्पष्टोभृगुः २।११।१४॥४१॥ मार्तण्डायनयुक्तदो। रित्ययनांशै २२॥३१११ युक्तोऽर्कः । १४४३७९२० अस्माचरपलानि ७६ ऋणचरसंस्कारशुद्धोमन्दस्पष्टो का ०२२॥४३॥ सूर्याकोशे । तिरवेः स्पष्टागतिः ५८४ भौमस्यमन्दस्पष्टाग तिः ३०।२९ एनंभृगर्मिदस्पष्टागतिः ९७११२। शैलानिद्विशरेंदव । रितिरवेः कक्षाकर्णः १०० भौमकक्षाकर्णः १५२।२२ भूगोश्चकक्षाकर्णः ७२० " सूर्यस्याधिपिता" इति - रवेमंदपरज्या ४ भौमस्यमन्दपरज्या २२।२० भृगोश्चमंदपरज्या २ " कोटिज्यापरनीवयो" रितिभौममदकर्णः २२२४९ भृगोर्मन्द कणर्थ ११८१२१ एवरचन्दकर्णः १२२।०' " यत्रिज्यामृतुकर्ण यो" इति । "कोटिज्यामृदुजा " इत्यांभ्योरवेश्युत्यंशाः ६० धनरः स्फुटमन्दकर्णः '१००।५० भौमच्युत्वशा ११४७ धनंभीम स्पस्फुटमन्दकर्णः १५४१९ एवंमृगोश्युत्यंशा ०३० ऋणभृगोः स्फुटमंदकर्णः ७११५० (११४) स्पष्टार्क स्फुटविचरेणे । विभौमशीघ्रकेन्द्रम् १०।२६।१५।५० भुजज्या ६६१३२ कोटिज्या ९९१४० शीघ्रकर्णः १९०२२ अ. स्माभ्दोमशीघ्रफलम् १३३१४३० ऋणात्मकमनेनमंदस्पष्टोभौम: १।२५।४६।१५ संस्कृतोजातःशीयस्पष्टोभौमः ॥१२॥३१॥४५॥ एवंभृगोः शीघ्र न्द्रम् १०.१०।४९।२२ अस्पभुजज्या ९० ४४ कोटिज्या ७८१२४ अमाच्छीघ्रकर्णः १८८५२६ शीघ्रफलम् २०१२३३२६ ऋगंपरंश क्रफलवाद्विपरीतंधनात्मकमननसंस्कृतोमंद स्पष्टोऽर्को १२२२४१३ जानःशीघ्रस्टोमृगुः १०.२।२७।२९। ट्यश्यगे । विभौमगु गांक ६ धनं । भृगोर्गुणांकाच २० धनात्मकम् । पाल्पाशुजे । विभौमसमांतरणात्मकं १२२ भृगोवसात रंमृणात्मक १३९ निनाखेटममांतरणे । विभौमसूक्ष्म करशादि ०१२३० धन मनेनपंसहनः शीतहानीनो १५१२१३ १४५ जानोभूपध्वस्फुटत रोभौमः ॥१२॥३.१५ एभृगाः सूक्ष्मशीघ्रफलपशादि ॥१॥ ४८ ऋगमननसंस्कुतः शीघ्रस्पटोभृग १।२७५२९ र्जातोभूमध्य स्फुटतरोभृगुः १०१२॥१३॥४१॥ यत्सूक्ष्माशुफलेने । तिमीपस्फुटादिनगतिः ४११९ मार्गाः । एवंभृगो:स्फुटादिनगतिः ७३३२० मार्गाः। यःशीघ्रश्रवण । रितिभीपमध्यपशीघ्र कर्णः २४३४३ भृगोर्म ध्यमशीघ्रकर्णश्च ५५७१२ " केन्द्रस्वाशुफल" मित्तिसंस्कृतभौमशी प्रकर्ण: २४३१३९ भृगोश्वसंस्कृतशीघ्र कर्णः १५६१४२ काखा शुफलेने " तिभौमस्यभूमध्यस्फुटशीघ्रमणः २४४४१६ एवंभृगोय भूमध्यस्फुटशीयकर्गः १५७१२९

इ. शा. ताधेनग्रहाणांविधानि ।
( Planets shadow orb )
(प्लानेटस
संढी आवू )
भीमाभूश्रवणैरसाकृतीमता कीशाः १११ खगाः९
खग्रहा ९.
भक्तस्यात्क्रमशोगुलादिकतनु मादिनाकेसदाम् ॥
उदा० अनौमविम्वपंगलं ६ भौगगन २४४ भर्तक
मंत्रिमंगुलादि १ एवंभृगोविं ९ भृगुभकर्णन १५७ भक्तल
भृगोविंवमंगुलादि ०३
इ. शा• तार्धेनग्रहाणांकुजलम्बनानि ।
( Horizonal parıllax of the planets )
(हॉरिजन परेलेक्श ऑफ धी प्लानेटस)
तत्पञ्च५मिता कुकर्णविडताभौमाचनूलम्बनं
स्यात्तद्वद्ग्रहयोवियोगकलिकाभुक्तयन्तरेणोदृता ॥१॥
उदा०। एवमत्रपंचमिता ५ भौमभूकर्णेन २४४ भक्तंनाभौ
मस्यभूलम्बनमगुलादि ०१ एवंभगो कर्णेन १५७ भक्तलम्बभूगो
भूलम्बनमंगुलादि ।
एवमूक्तोपदिष्टभूमध्यास्फुटभीमः १।१२।३३।१५ शुकश्च ।
१२११३३४१ अनयोरन्तरंकलादि १९३४ मार्गा भौमगतिः ४२९
मार्गाःभुक्रगतिः७३।५० अनयोरन्तरेण ३२१४१ भक्तदिनादि ।
३५॥५॥

(११६ ) ३. शा० तेनयुतेर्गतैप्थकालानयनम् । वकःखचरोयदाभवतिभुक्तवैश्यलव्यर्दिनै वक्रीचेत्खचरोऽल्पकोऽल्लगतिकोऽल्पोवागतास्याद्युतिः॥ पुष्टेवकखगोऽथवाऽल्पजवकोगभ्यायुतिःस्यात्तदा दौद्धक्रगतौतदाबुधवरैरस्सादिलोमंतथा ॥ २ ॥ पदितयोरेकवक्रीतदाभुक्त्येक्यैनभक्ताआप्तदिनादिकस्यात् । तत्रयोवक्रीग्रहसमागग्रहादल्पोऽथवायोऽल्पगतिकोग्रहः सोऽधिक क्तिखचरादलपस्तदालन्धदिनर्यातायति स्यात् । यचिवखगोमा र्गखचरादधिकेऽयवाऽल्पनवको । गतिको ) ग्रहे पुष्टेनदागम्यायुतिः स्यात् । अपचेद्दौखगौवरगतिकोतदाऽस्मादिलोमवुधवरैस्तथास्या दाइल्पभुक्तिर्यानस्तदप्या । यद्यधिकास्तगयातापुतिरितिवेदि तन्यम् । अत्रोदाहरणेऽत्पभुक्तिकोमामोऽधिरुभुक्तः शुभाइधिकस्तेनाप्त दिनानिभिर्गम्यायुविर्भवेदतोशाखशुल १३ रविवासरेस्पष्टादिया दूतकालपट्यादि ३५।५ समयेशुकभीमयोतिःस्पादितिसिद्धम् । द• स्रग्धराछन्दसायुतेर्याम्योत्तरान्तरभेदयोगंचाह । चाल्योखेटोसमास्तःश्वगयुनिदिवमेग्लॊशरमयंशनत्या संस्कार्योऽत्रग्रहोस्वेदिशिममदिशोस्वल्पवाणोऽपरस्याम एकान्याशायदेविरहिनमहिनावटमध्येन्तग्स्या भ्देदोमानेक्यखण्डादिहलघुनिनदाऽल्पंहिकिलम्पनाद्यम् ३ 1 ( ११७) ग्रहयुतेर्येदिवसाः समागतास्तदिवसः स्वगत्याग्रहौचाल्यौतौरा श्यायवयवेनसमौस्तः। अत्रतयोणियोर्मध्ये "कल्प्योऽर्कोर्गियोर्यो" रितिवक्षमाणकल्पनयाऽऽनीतयाचन्द्रशरः सूर्यग्रहणोक्तरीत्याकृतया ज्यंशनत्याननितनीयांशेनसंस्कार्योग्रहोस्खशरदिशौहयौ । यस्यग्रह स्योत्तरशरः संग्रहउत्तरस्यां । यस्यदक्षिणशससदक्षिणस्यामिति । द्वयोः शरयोः समदिशोः संतोयोऽल्पवाणकोग्रहसोऽधिकशरण हादन्यदिशिज्ञेय । यपूग्रहयोः शरीयदादावष्यकदिशीतदानयोरन्तर कार्यम् । यदाभिन्नदिशोतदातयोर्योगाग्रहयोमध्येतदक्षिणोत्तरमन्तर मंगुलात्मकंस्यात् । इहशरांनरेग्रहयोमीनैक्यखण्डाल्लघुन्यल्पेसतिग्रहविम्बयोर्भदः स्यात्तदासूर्यग्रहणवदल्पलम्बनाचमकिंकर्तव्यमलाविम्बत्वात्स्पर्शा दिनोपलभ्यतएवअतोलम्बनादिजहकर्मकिमर्थकार्यमितिभावः । इ. स्रग्धराछन्दसार्धेननत्यर्थरविचन्द्रकल्पना। कल्योऽर्कोमार्गयोर्योमृदुगतिखचरोऽन्योविधुश्चाप्यनृज्यो यस्तंवक्रोऽथसूर्यःसचभवतियतोऽर्कादिधुःसाशराशाः॥ उभयोर्मार्गग्रहयोर्मध्येयोमृदुगनिखचरोमदगतिकोग्रहः सरविः प्रकल्प्योऽन्योशीघ्रगतिकाग्रहः सश्चन्द्रःप्रकल्प्य । श्वाथाप्यनृज्योरुभ योक्रिणाऱ्यास्तमितियस्तुशीघ्रगतिकोरविरन्यश्चन्द्रः प्रकल्प्यः । अ यबायोवक्रीग्रहसशीघ्रोषामंदोवामरविवान्यश्चन्द्रः प्रकल्प्यः । एवं कल्पियित्वाकल्पितात्किल्पिनाविधर्यत्रयस्यादिशि उत्तरतोदक्षिण तोवाव्यवस्थितः सादिक्शरस्यज्ञेया । यस्तसूर्यः सछायश्चन्द्रच्छा दकइति । उदा। पूर्वागतपुतेर्गम्पदिनादिभिः ०३५।५१ " निघाखेट गतिर्गतैप्पयटिका" इत्यादिनाचालितोजातः समकलभीमः ।

(११८)
१२१५७१५० शुक्रव १११२०५७/५०।
अयशरंसाधना युतेर्गम्यदिनादि ०३५/५१ भाममंदस्पष्टग
त्या ३००९ चालिनस्तान्कालिकमंदस्पष्टोभौमः १०२६।४।२८
एवंशुक्रश्च २।११५॥
भौमादिविलवानिरामदहना । इनिभौमपातः ११३८५ शु
पातश्च १०६।४३६२५ " मंदस्पष्टखग" रितिसपातमंदस्पष्टोभी
मः ८।२९।४।३३ अस्मानिनश रोगुलादि १८१२० मन्दकर्णेन
१५४।९ गुणिनं २८०६५ भौमभूकर्णेन २४४।१६ भक्तंलब्धभौम
स्यस्फुटशराङ्गुलादित्तरः १६॥३५॥ एवंसपातमन्दस्पष्टोभृगुः |
१८।२६।१६ अस्मानिनशरोलादि २१॥५२ अस्माज्जातोभृगोः
स्फुटशरोकुलादि १५८ रुत्तरः।
अत्रभन्नगतिको मः सरवरविः शीघ्रगतिकोभृगुः सव:
प्रकल्पचन्द्रगरोनत्यानंस्कृतः स्फुटशरः कार्यः । परमस्मिन्नुदाहर
भोपशुस्योः परलम्बनमारतगंगु लादिकम्य ०१ अत्यल्पत्वान
निसंस्कारोऽप्युपगीय तेन पापसराहनादिरुचः १११३५ शुक्रश
रश्चांगुलादिरुत्तरः ९.८ अनयोःशरयादिकसाम्यवादल्पशरोभृगुः
सोन्यदिक्स्योशेषोऽर्थान्दोमरुदियो पृगुदक्षिणस्थोशेयोद्वयोःशरयो
रंतरंसजानः स्फुटनगेनादिरुत्तरः ३७ एतावत्यन्तरेऽर्थात्सा
कांगुलानरेभामादक्षिणस्थाभूगुर्भवेदितिसिद्धम् ।
अथौमीयम्घमानादि । शुक्रयिम्बचांगुलादि ०/३ अन
योपोंगानार्तमानपखण्डमालादि ०२ अस्माच्लरी ११३७ न
जातोग्रामः । परमस्पिन्नदाहरणेमानस्यखग्याच्छरोननजाततेनात्र
प्रासाभानोऽतःशुक्रवामपोयुतिनम्पातिकन्तुनयोः केवळसाधैकाला
वरेनिकटगुतिःस्पादितिफळिवम् ।

(११९) अथरविखचरयुतिः। बुधशुक्रावणसहसमकलावस्थायांवक्रगत्याप्रायेणवाणांतरेण गच्छतः । कदाचिद्वाणस्याभावनाल्पत्वेनवाऽर्कविम्बसंक्रामत । स्त त्तयोः सङ्क्रमणन्निगद्यते। वुधस्यैकस्मादन्यत्सङ्क्रमणसप्तभित्रयोदशभिर्वान्दैर्भवति । भृगोस्त्वष्टभिविंशोत्तरशतेनततोऽभिः पंचोत्तरशतेन चाष्टमिति शोत्तरशतनाब्दनभवतिक्रमेण । तदुक्तमद्रचितखेटमार्गे । “विश्व १३ नंगै ७ वत्सरकैव॒धस्यैकस्मात्परंसक्रपणंकिलास्ति । तथैवशु क्रस्पग ८ दिसूर्य १२२ गजै ८ शराभेन्दुमितैः १०५ क्रमेणा"इति। उदा० शके १७९६ मार्गशीर्षशुक्ल १ ( प्रतिपदि ) बुधवास रेपूनिवघटिकात्मकेषुसूर्यशृफयोरन्तयोगौनापार्कबिर्ममंक्रमच्छुक स्पकृष्णविवमखिलेभारताब्देऽवलोकित । मोऽस्यविरलदृष्टचमत्क तस्योजयिन्यांस्पर्शादिकालान्समाचक्ष्व । उक्तशकाव्दस्यग्रन्यशकान्दान्माक्तनत्वाथसमाप्तायुक्तयाग त्यामागहर्गणमानयेत् । अयोक्तेशकवर्षेम ग्रन्यगताब्दा ३७ उक्तेदि वसेमाग्नहर्गणः १३२६०। असमाजाताऽवन्त्यांमध्यमार्कोदयेमध्यम रविः ७।२५।३०३५। शुक्रश्च १९५६१७१५९। अथेष्टघट्या ९ चालितोमध्यमोऽर्कः ७.२५:३९।२८ शुक्रश्च १३२५१३२।२४ एवंमंदस्पष्टोऽः ७५२४१५१३४ रवेः सप्टागतिः ६०५९। मन्दस्पष्टोभूगु १।२४।५४।० भृगोर्मदसटागातः ९॥५॥ खेःस्फुटच्युत्यंशाऋणात्मकाः ११३४ रस्फुटपन्दकर्णः ९८॥ २६ एवमृणात्मकाभृगोश्युत्यंशा ०।२० भृगोःस्फुटमंदकर्ण:७१।१६। भृगोः शीघ्रकेन्द्रम् ५।२९।५९।३४ अस्य नया ०११ कोटि ज्या १२० भूगोः शीघ्रकर्णः ३३१६ अमान्दगो चीफळम् ।

(१२०) ११० धनं । परं " बुधशुक्रयोफलमिदंव्यस्तस्फुटार्केस्फुट " स्तेन व्यस्तविलमिफलमृणमनेनसंस्कृतोमन्दस्फुटाको ७।२४।२२३४ जातःशीघ्रफलमंस्कृतीभृगः ७०४॥५॥३४॥ भृगोर्गुणः ७५ ऋणं । भूगोसमान्तरंधनं १८ अस्माभूगोः सूक्ष्याशफलपेशादि ०० ऋणमनेनसंस्कृतः शीघ्रफलमंस्कृतोभृगु र्जातःस्फुटस्पष्टतरोवाभूमध्यस्फुटोभृगुः७।२२॥५२॥३२भृगोर्वक्रागतिः ३६१ भृगोर्मध्यमशीघ्रकर्णः २७४३ भृगोः स्फुटशीघ्रकर्णोनामभृगो भूमध्यस्फुटशीघ्रकर्णः २६॥२९॥ भौमान्दश्रवण । रितिभृगुविवमंगुलादि ००१ भृगोःकुजलम्ब नमंगुलादि ०१ | " सप्तेपूनार्कभुक्ते " रितिरविबिम्बमद्गुलाद १०॥५४॥ शुकपरलम्बननामकुजलम्बनम् ११ रविलम्बनन्तुसर्वदा न्य ०० मनयोरन्तरंसंजातस्फुटतरंकुजलम्बननामभूलम्बनमगुला दि 1991 " स्यात्तद्वद्ग्रहयोर्वियोगकलिका । इतिनवघटीभवस्पष्टार्कः ७।४।५३।३४ भूमध्यस्फुटोगगुः ७२४१५१३२ अनयोरन्तरम् ००१ अस्यकला । भुक्त्यन्तरेणभक्तं । परमस्मिन्नुनाहरणे त्वेकः शुक्रोवक्रत्वादविशुकयोभुक्त्यैक्येनभक्तंलब्धदिनादि ०३८ अनारपभुक्तिकः शुक्रोऽधिकभुक्तः सूर्यादनत्वाचवतः शुकोऽस्पभु क्तित्याद्गनायर्यातस्तेनमार्गशीर्षशुक्लपतिपदि वुधवासरेनवघटी मितसंस्कृतोजातोपध्ययुतिसमयोपट्यादि ॥२०॥ चाल्यौखेटौसमस्ति । रितिगतनाहिकाभि १३८ श्वालितःस मकलशकोऽश्च ७॥२४॥५.५६ एवंभृगोर्मन्दस्सष्टगत्या ९६५७ चालितोमंदस्पष्टोभृगुः १२४१५२१५९।

(१२१) मंदस्पष्टखगः । इतिसपातमद्स्पष्टभृगु ०।१।२६।१६ अंसाभि जन्नरोद्गुलादि ११४१ भूगोःस्फुटमन्दकर्णेन ७११५६ गुणितं १२०॥ २५ भृगो कर्णेन २६।२९ भक्तंलब्धंभृगोः स्फुटशरोगलादिरुत्तरः ४॥३२॥ मन्यमोदयरवर्भागा । इतिरवेरौदयिकविपुवपलौघः २५७५॥ ५८ अस्मात्तात्कालिकरवेर्विपुवपलौघः ३०७९।२२ मध्यविपुवप लौयश्च २१७९१२२ अस्मान्मध्यविपुवान्मध्यलग्नम् ७।१०।१०। तन्मध्याङ्गभवापमाक्षलवयो । रितिमध्यलग्नस्यक्रांतिर्दक्षिणा १४१५२ याम्य: पलांशैः २४१५० संस्कृताजाताऽस्फुटांशायाम्या ३९/४२ अस्यज्या ७६।३। वित्रिभमध्यलग्नस्य ४।१०।१० युज्यानामांतेः कोटिज्या २१५५० अमानतांशज्या ७३।५३ अस्फुटांशदिशोर्याम्या कल्प्योऽार्मागेयोर्यो । रित्यत्रबक्रगतिकोभृगुः सएवरविः शी प्रगतिकोऽर्कः सएवचंद्रः प्रकल्प्य । अथसूर्यशराभावात्सर्वदारविश र शून्यमितिप्रकल्प्योऽतः कल्पितचंद्रशरोमुलादि ०101 दृग्नीवापरलम्बनेनगुणिता । इतिनतांशज्या ७३१२३ भूगोः स्फुटपरलम्क्नेन ०।११ गुणिता १३६३३ व्योमाधिभि ४० भक्ता जातानतिकलादिर्याम्या ०।२०। ग्लौशररूपंशनत्यासंस्कार्य । इतियाम्यनतेस्तृतीयांशकेनांगुला त्मकेन ०१७ कल्पितचंद्रशरः ०० संस्कृतोजातश्चंद्रशरोंगुलादियों म्यः ०७ भृगुशरोंगुलादि ४.३९ अत्रकल्पितचंद्रशरोयाम्यस्तेनश रोगुलादि ४३९ याम्यः । “अर्कादियुमाशराशा" इति । इदा० स्रग्धरार्धेनयुतेमध्यकालः । पाताच्छुकोयदोवोभवनिकिलनदात्रिनवाणस्यविश्वे

( १२२)
भीगीनःस्वकीयोऽस्फुट्युतिसमयोऽधःस्थितःस्वस्फुटः
स्यात् ॥ ४॥
उदा०। अत्रस्फुटशरोंगुलादिः ४॥३९ त्रिगुणित १३२५७ खयो
दशभिर्भक्तंफलंघटधात्मकसंस्कारः १४ अत्रप्रकृतोदाहरेशुक्रस्यपा
ताम्हगुरग्रतः स्थितत्वादयंसंस्कारः ऋणात्मकं । अतोमध्य तिका
लघट्यादि ८२४ ऋणात्मकेन १४ संस्कारेणसंस्कृतोजातोमध्य
मार्कोदयेरविश्रुक्रयोर्युतेःस्फुटमध्यकालोपट्यादि ७।१८
रविबिम्बं २०५४ भृगुर्विवं ०२१ अनगोयोगार्धजातंमानैक्य
खण्डमङ्गुलादि ५१३७ अस्मात्स्फुटशरो ४,३९ नंजातोग्रासोकुलादि
०१४८
द्विहचाच्छरापिहिता । गितिचंद्रग्रहणोक्तबदस्मास्थिविषटया
दि:३०
स्थित्यर्धहीनाधिकस्यातापग्रहे । तिगणितागतयुतेः स्पुटमध्य
कालोपट्यादि १८ एकास्थित्या ६० रहितोजातोरविशुक्रयो
युतर्गणितागतः स्थूलः स्पर्शकालपट्यादि १११८ अन्पत्रस्थित्या
६० युक्तोजातोरविशुक्रयायुतेर्गणिवागतः स्थूलमान कालपटयादिः
१३॥१८॥
इ. पृथ्वीछन्दसारोहिणींशकटभेदसमयः ।
खरामकलिकाधिकस्त्रियुगभागतुल्ये ४३१३०
ग्रहे
यदाऽस्यखशराडला५० दधिकदक्षिणाशःशरः ॥
सकोडशकटभिनत्तिरजनीश्वरःसर्वदा
पुनर्वसुभतोऽटभेपुयदिचेत्तमेसंस्थिते ॥ ५ ॥

सार्वत्रिचत्वारिंशदंशमितेनहेयदाऽस्यग्रहस्यभूमध्यस्फुटदक्षिण भरपंचानदंगुलेभ्योऽधिकः स्यात्तदासग्रहकोदुशकटंरोहिणीशकटं भिनविनामभेत्स्यति। पुनर्वसुभतः पुनर्वसुनक्षत्रतोऽष्टभेष्वष्टनक्षत्रेषु स्थितेरादौचन्द्रः सर्वदारोहिणीसकटंनतिवशादिद्यादिति । इतिश्रीलक्ष्मिदत्तमूरिसूनुनाद्गमिमणाविरचिते श्रीग्रहमवनपयस्वकृतोदाइणेग्रहयुत्यधिकारोनवगः । आदितः श्लो. ११७ ।। ३. शा. तेनेस्वीनांमासनामानि । ( Narmes of the months) ( नेमस् ऑफ धी मन्थ्स) आदौजानुअरिश्चफेब्रुअरिकोमार्चस्तथैप्रीलक स्तस्मामैत्वथजूनसंज्ञकइतोजुलैतथाऽऽगस्तकः ॥ तत्सप्तम्बरआकटोवरइतोनॉवेम्बरोवैतत इस्वीनाश्चडिसेम्बराबयइतिमासाभिधःकीर्तितः ॥१॥ इस्वीनांमासनामानि । यथाऽऽदौजानुअरि (January ) फेब्रुअर ( February ) तथा मार्च (March ) एमील (April) तस्मान् मै ( May ) जून (June ) इतोजूलै (July ) तथा आगस्त ( August) ततः सप्तम्बर ( September) ऑकटोवर (October) नॉवेम्बर (November) ततो डिसेम्बर (December) इतिमासाभियः कीर्तितः (१२४) इ० शा० तेनजान्वरितोमासदिनौषः । वरजान्वरितोभ्र मजदहना ३१ गोक्षा ५९ विय खेचराः ९० खार्का १२० भूतिथयो १५१ जकुञ्जरभुवो १८१ कौटा २१२ स्त्रिसिद्धा २४३ स्तथा ॥ रामाव्यश्विमिताः २७३ समुद्रखगुणा ३० ४ वेदामि रामाः ३३४ क्रमा दारंभस्यदिनानितानिकुयुतान्यब्देप्नुतेमार्चतः ॥२॥ इ. शा. तार्धनप्लुतवर्षज्ञानम् । ( Leap year लीपइअर ) इस्यव्दंयुगसंडतंयदिभवेनिःशेपकंस्यास्लुतं निःशेषनविभज्यतेखखयुगे४०. नस्यात्प्लुतंतत्प्लुते ॥ यदिखीव ( सनाब्दं ) चतुर्भिनि: शेविभज्यतेतर्पप्लुतसं शकं ( Leap लीप ) भवति । इयंरीतिरांग्लदेशइस्वीशक १७५१ पर्यंतंभचचार । स्तदनन्तरमाग्लनवीनारीतिः सीकृतो । प्लुताब्द निर्णयेनवीनारीतावेकोविशपोऽस्तिसोयया । यच्छततमवर्षचतुशत्यानिशेपनविभज्यतेतर्षे (माचीनरीत्या) प्लुतसंज्ञकेऽपि (नवीनरीत्या) चुतसंज्ञकंवर्ग (Leapyeer लीपइभ र) नभवेदितिनियमः। ययाइस्वीशकान्दा१६००११७००। ८००११९००१२००० चतुर्भिर्वि भग्यतांनिसर्वाणि (भाचीनरीत्या) प्लुतसंज्ञकान्यपि (नवीनरीत्या)

(१२५ )
श. १७००।१८००१९०० वर्पाण्येतान्यप्लताण्येव । यतस्तानिवर्पा
णिचतुःशत्या ४०० वर्षेनिःशेपंभक्तुंनशक्यते । श १६००।२०००
एतेऽन्देउभयपक्षयोःप्लुतेएव ।
उदा०। अत्रेस्त्रीशकवर्ष १९११ चतुर्भिभक्तशेषः ३ निः शेष
नभवेदतइंदप्लुतसंज्ञकंवनस्यादिति ।
प्लुतवर्षस्योदाहरणं । इस्वीशकवर्षे १९१२ चतुर्भिविभज्यशे
पं० निःशेपलभ्यतेऽतइदंप्लुतसंज्ञक (leap कीप) वर्ष ( year यी
अर) स्यादितिसिद्धम् ।
इ. शा. तेनाभीष्टग्रंथाहर्गणादिस्वीवर्षानयनम् ।
नागभैः८८सहितःशरांगदहनै३६५राप्तोनिजाहोगणो
लब्धंरुद्रनवेन्दु१९११युक्स्फुटतरस्यादिस्विवपंहितत् ॥
निःशेषयदिलभ्यतेखखयुगै४ ० ०श्चैकोनितःशेपक
स्तबल्लब्धगुणान्विताब्धिलवकेनाढ्यःस्तुशेषःस्फुटः।।
उदा०। अत्रशकवर्षे १८३५ भाद्रपदशुक्ल १५ चंद्रवासरेऽहर्ग
णः ८९९ नागेभैः ८८ सहितः ९८७ शराङ्गदहनै ३६५ भक्तं २
शेष २५७ रुद्रनवेन्दुभि १९११ लब्धायुतंजातमिस्वायकव१९१३
खवयुगै ४०० निःशेपदिलभ्यततदाशेषमे कोनकाय । पुनर्लब्धं
२ त्रियुक्तं ५ अस्याब्धिलवेन र युक्तंशेष
०५७ जातजान्वरितः
स्फुटतरमिद्धदिनौघः २५८ ।
इ. शा. तार्धनस्वीलब्धवर्षस्यमासतारीखानयनं ।
एवंसिद्धदिनौघतोयुपनयेजान्वारितोदर्शिता
निस्वीमासदिनान्यतःप्रकथयेन्मासंतथातारिखाम्

(१०६) उदा०। एवंसिद्धदिनौघः २५८ अस्मात्जान्वरीतः सप्तम्बरा रंभदिनानि २४३ विशोध्यशेष १५ एवंजातोऽस्मिन्शक १८३५ वर्षेभाद्रपदशुक्ल १५ चन्द्रवासरेविखीशकवर्ष १९१३ स्यसप्तम्ब रमासस्यपञ्चदश (१५) तारीखाऽऽसीदितिसिद्धम् । इ. शा. तेनाभीष्टेस्वीतारीखस्य(तिथे)वारानयनं । (Chleuriar क्यालंडर) इस्ल्यदाधिलवंविपादशतकाव्दंयत्तयोरन्तरं मासाहोगणयाततारिखनिजान्दैस्तद्युतंसप्तडत् ॥ सूर्याच्छेपमितःस्वतारिखभवोवारोभवेच्चेस्लूतं वर्षजान्वरिजश्चफेब्रुअरिजोवारःकुहीनस्तदा ॥ ५ ॥ उदा। इस्त्रीशकवर्षे १०१३ सप्तम्बरपंचदशवारीखस्य [ति थे। वारोचद। अग्रेसीशकवर्ष १९१३ अस्यान्धिल १७८ तथेवीशकशता दाझं १९ विषादचतुर्थोशन ४ रहित १५ द्वयोरन्तरं ४६३ अत्रा भीष्ठसप्तम्बरमासस्यानिगण २४३ मासस्ययावतारीखसंख्या:४ इखीशकान्दै १९१३ रेतैश्चयुक्तंजात २६३३ सप्तभिर्भक्तंशेपं १५ न्पमितशेपस्गरविवारोपलक्षणत्वाल्लब्धशेपं १ चन्द्रवासरंयोतयति । अतइस्त्रीशके १९१३ ससम्बरपश्चदशतारिखस्यचन्द्रवासरोजात । इतिीसद्धम् । अपप्लुतवर्पस्योदाहरणम् । इस्त्रीशक १९१२ जान्वरी २८ सारीखस्यवारोवद ।। अत्रेवीशकान्दं १९१२ अस्यान्धिल ४७८ इस्तीगताब्दं १९ विपादं १५ द्वयोरन्तर ४६३ जान्दरिमा सस्यानिगणः ० याततारीखसंख्या २७ निजान्दै १९१० रेतेश्व ( १२७ ) युक्तं २४०२ सप्तभक्तंशेपं १ परविधमन्दंप्लुतसंज्ञकत्वाच्छेपंकुहीनं ० तेनरविवाराद्गणनयाक्रमेणवीशकवर्षे १९१२ जान्वरितारिख २८ मितस्परविवासरोभविष्यतीति । इ. स्रग्धराछन्दसाग्रन्थशकात्प्रागहर्गणानयनम् । सूर्यनःशाकहीनसिगुणधृतिमिता१८३३श्चैत्रतायातहीनो ऽधोविघ्नात्वमि३१युक्तात्खनभनव९० लबोनाच्छरांगा ६५ सयुक्तः॥ खत्रि३ नम्शुक्लपक्षाद्गततिथिरहितोऽधःसुरा३३ ट्यात्रि खाद्रयं ७०३ शाब्यावेदाङ्गा६४भक्तावमातिथिरहितःस्याद्गणःशुक्रतः प्राक् ॥ ६॥ उदा० शके १७९६ मार्गशीर्षशुक्ल १ वुधवासरेमातःकाले गताइर्गणमानय । त्रिगुणधृतिः १८३३ स्वशाकेन १७९६ हीनोजा तोग्रयशकात्मागतान्दाः ३७ सूर्यैर्गुणित ४४४ चैत्रतोगतमासस रुपै ८ नोजातःसौरमासगणः ४३६ इदंपृयक । द्विगुणिता ८७२ कामि ३१ युक्ता ९०३ खखनव ९०० लवेन १ हीनाच्छरांग६५ भक्ताल्लब्याधिमामः १३ पृथरयोग्रतोनातश्चान्द्रमासगणः ४४९ । खनिनः १३४७० शुक्लपक्षाद्ततिध्या • रहितोनातस्तिथिगणो १३४७० ऽधस्तिथिगणः मुरा ३३ दया : ३५०३ त्रिसाद्रघंशफ लेन १९ युक्ता १३५२२ भुगांगे ६४ भक्तं लब्धमत्रमदिन २११ रुपरिष्टचान्दतिथिगणो ?३४७० होनोजातोग्रन्यशकान्दात्मागर्ग गः १३२५९ । सप्तभक्तावशेष ? शुक्रबारात्माग्गणनयारपेणा बासरेपोतयतितेनसकोऽदर्गगःफरणीयो १२६० ऽतः सप्त मक्तो " ( १२८) पं. २ भृगुवारतः प्राग्गणनयाबुधवासरोजातः । वारसाम्पादिदंग गितममादरहितमितिसिद्धम् । इ० स्रग्धराछन्दसाग्रन्थाव्दात्प्राग्ग्रहानयनम् । ग्रन्थान्दात्पूर्वतःस्याद्यदिखचरविधिर्योग्रहोऽहांगणोत्थ स्तेनक्षेपोविहीनोऽरफुटदिवसकरस्योदयेस्यादवन्त्याम् ॥ तद्वद्यत्स्वान्दजातंफलमिहखचरेतुङदेशेऽथपाते कर्णेव्यस्तविधेयंत्वतइहमृदुजपूर्ववचञ्चलञ्च ॥ ७ ॥ उदा० अहर्गणः १३०६० अस्मात् व्यभ्राद्रयंशगण इत्यादिनाऽहर्गणभवरविः ३।९।१०३६ अनेनरविक्षेपको ११॥ १४१४१ हीनोजातः ७.५३०४ सदार्के खंविलिप्तानखा इतिनखविलिसान्वितावन्तमध्यमरविः ७१२५।३०।४४ एवं " घोधुचय” इतिदिनगणभवभृगु गा ?? शुक्रक्षेपको २।२९/ ३३१० हीनोजातआवन्नपध्यमशुक्रः श५।१७१५९ अवग्रन्थारंभात्माग्ग्रहसाधनविर्य ददनान मस्कारग्रदेव्यस्त विधयंतथैव तुपानेकणेवायदन्दनातंसंस्कारमपिव्यम्त विधेयमिति विशेपः। व्यंध्यवादिन्ला । इनिभूगोमदोषम् ११८०० भृगोमत्य 'दविकला० गनाद ३७ गुणितविलिप्ताभिः धनंपरमत्र "नुदेश इथपातकणेच्यस्तंचियेय " मित्यदनानफलवालोममृगमननस छनोजानास्फुटभृगोर्म दोषम् ९।१८1०1० एवंमापांग्रन्थान्दात्या ग्यासापनरियापिनि । भोमादित्रिय । इनिभृगुपानः १०६।४२१० भृगोमत्सन्दपान " " "भुष

विकला १९ सेता ३७ गुणिता ७०३ एतेविलिप्ताधिका पात:
स्फुटास्यात् । परंग्रन्थाद्वात्माक्तनत्वाव्यस्तमृणंजातंभृगोः स्फुटपा
तः १११६।३३३१७१ शेपमस्मान्मन्दफलंशीघ्रफलादिकंचयथावत्म
साध्योविधेयइतिभावः।
इ. शा. सतांप्रार्थनयास्वापराधंपरिहरन्नाह ।
येवृद्धालघवश्चयेऽपिगणकायद्धांजलिंवच्मिता
न्यम्थेऽस्मिन्कुकृतंप्रमादवसतोयच्चाप्रमियामया ॥
तत्संगणकैर्विभाव्यखदयेक्षन्तव्यमेवेतिमे
विज्ञप्तिःसुजनेषुतेपुकृपयासंशोधयन्तुस्वयम् ॥ ८ ॥
इ. स्रग्धराछन्दस्यात्मकुलस्थलादिवर्णनम् ।
आसीसिंघब्धिकू लेविलसिननगरेश्रीकराच्याभिधाने
विप्रःश्रीपुष्कराख्योदिजकुलतिलकःसामवेदीवुवायः॥
दक्षोवीरोऽतिधारोगुणगणसहितोमन्त्रशास्त्रप्रवीणः
खदशमीप्रसिद्धोगणकजनवरश्चाथसल्लोकपूज्यः ॥९॥
तत्पुत्र ख्यातकीर्तिःसकलगुणवरः सिन्धुकान्तिकाग्र्यो
धीरःसन्मन्त्रविज्ञोगणकगणवरोलक्ष्मिदत्तःप्रसिद्धः॥
तजो,गर्सिशर्मानिजजनकपदाराधनालन्धविद्यः
स्वल्पंसद्धेधसिद्धग्रहभवनपथंप्रस्फुटसंचकारः ॥१०॥

(१३०) इ० शार्दूलविक्रीडितेनग्रन्थान्तेग्रन्थार्पणपत्रिका । आसीत्वीयपितामहायजसुतःकाान्तिकार्कोवुधी मिश्रश्रीभवनाभिधोदिविगतोदन्ताष्टचन्द्रा १८३२ब्दके तन्नामस्मरणायवैक्षितितलेग्रन्थन्तदास्यन्त्विमं कुर्वेतस्यपदार्पणायसततंप्रेम्णाऽथवध्वाञ्जलिम् ॥११॥ इतिश्रीलक्ष्मिदत्तसूरिसूनुनादुंगर्सिशर्मणाविरचिते श्रीखेटमार्गाभिधस्वकृतोदाहरणेन्तिमाधिकारोदशमः। समाप्तश्वायंग्रन्थः । आदितः श्लो• १२८ श्रीआसापुराकुलेश्वरीप्रसीदतु ।

(१३१) श्रीहरिः। अथदेशान्तरादिसारणीयम् । भरतखण्डेतथाद्वीपान्तरेपुप्रसिद्धनगरेपुकेपांचिद्वेषोपलब्ध रेखान्तर मक्षांशाः पलभाश्च । नगरम् xरेखांतरं अिक्षांशाः पलभाः पलं अं क. अं. व्यं. अकलकोट १७.३३ ३१४८ अक्लफर्ड ऋ. ७६६ ५११४६ १५.१३ अकेव ध. १६८ ૨૦૨૨ ४।२५ अकोला १३ २०४२ ४३२ अखतू ऋ. ३४ १०.५० २०१७ अजमेर २६।२८ अकट ३४ ३३.५० ८२ अत्री घ. १३२ २३१४५ ५।१६ अथेन्स ऋ. ५२० ३७५९ ९।२२ अदजन्य ऋ. २०१३० ४॥२९ अदधानी? ध. १५।३७ ३।२२ अदोनी अनजर २३।४ अनराजपुर ४६ ८/२० श४५ अनाम ध. ३०१ २३१० ५। ६ घ. अनूकसहर २५ २८ा२१ ६२८ अपसाला २०३७ ५९।५१ अमदावाद . ३१ ૨ai૨ अमरकोट २५/२५ ५।४२ अमरपुर ध. १०८ २६।५० २०१५४ ४॥३५ अमरावती अमदरस्ट २१८ १६५ ३।२७ २६७ अमेटी ५.५३ ३११३७ ७२३ अमृतसर २६४८ अयोध्या * स्वयंशोनानिरेपांतरपलानिरेसाांतर(देशांतर योजनानिमयंति। भित्रसऽक्षांशायाम्पा । ऋ. ५८३ (१३२) घ. १७९ २०५० २०/३० १२।५८ घ. ४।३४ ४॥२९ २।४६ ३२२५ ५.३६ ८५७ ६।४९ ६१५ ५.४२ ७२८ १ २५/० ३६.४४ २९/३७ २७।३० २५.२४ २७५३ २६१२ २८।३८ ३श २ १९/५२ २३।१० २११२५ ६।२१ ५।५४ ध. अरकन अरकनसहर अर्कोट अरकोट अरीढगा अरवली अलजियस अलमोरा अलवर अदाबाद अलीगढ़। अलीगड अलागंज- हथुवा) अलीबाग। अल्लोयाग। अलेग्झांडिया अवरंगाबाद গুঘর असेरगढ अहमदनगर अहमदपुर थहमदाबाद थागरा आमा आजमगढ आबू धावा माशाम आशाह इचगढ इचलकरंजी हराया दापुर ४।३ ऋ ४५७ ४ . ७.१५ ४२० . ६ ३२ २१ ध. २९.१७ २३ २ २७१११ २६ २ २४४५ ७१ न. घ. २०१ ४१४२ ४।१० ६.४४ ५।६ ६१० ५.५२ ५।३२ ४५० ५२९ ४॥२८ ५/७ ३१३५ २६।३० २०॥२४ *. ध. ध. ७ २६।३९ २६.५२ १८) ७ २२१४१ १९.३० २४।०० लायाद दूम ८२ ४॥१५ ५।२० કાર प्र. ३ २२।४२ घ. २०० ध. १९ १६०२५ २४॥५७ ३५॥२२ ३१३२ ५.३२ ८।३१ ८२ ऋ. ७ घ. २३ ध. ४२ . ऋ. ९ ३. २४ ध. ७२ ऋ २४ न. ६४ ध. २० ३३१४८ २३।२० १५:३० २३।१० ११॥२७ १३३२० २टा२६ २२।३१ २४॥३६ २५/२५ ३२१९ ५.८ २।२७ २०५० ५।३० ४॥५९ ५।३० ५।४२ । इरावादी इसोगढ़ स्कंदू इस्टारन इस्लामाबाद इस्लामनगर उगोल उजयिनी (उजेन) उटकांमड उडपी (उडिपी) उदयपुर उदेपूर उदेपूर (मेवार) उमरकोट उमरावती ऊग्रेन ऊंतरी ऊडीशा पूलिचपूर ओच ओठ ओडोशा ओतफेमंदु ओद मोद ओरंगाबाद भीतकमदु औरंगायाद फंच कटंक कडा कत्तीयार कननोरा ध. ५.८ ५२९ કા૨૨ ४४० ६४२ ८० ध ४९ घ. ६१ घ. ८० ध. घ. ५१ २३।१० २४१३० २०१० २६११६ २९।१० २६१५३ २०० ११२७ २६।५३ २७.१० १९.५२ ११४२७ १९१५२ २९.० २०१२८ १४१२८ २२.० १११४२ १३० ३२१२३ २९४१ १५१४९ ४॥२२ २।२७ ६५ ६९ ४२० २।२७ ४२० ६।२९ ४२९ ३१६ ४१५१ २।२९ न. ४ ध.१०२ घ. ३५ ४९ ९ कपूरथला करनाल ७१११ ६५० २४ ३।२४ कले घ. २२५ थ २३० ५.३३ ૮ २०२० कराची कराल कराव फराह करिआ कहाड कलकत्ता कलचर ३२. २४॥५० १६० १०॥२० २५.४४ ૨વા૨ १७१७ २२१३६ ६३७ २०४५ १७४२० ३१४४ ५० श२३ ध ४२ १४२ ध. कलवूर्गा कल्लीकोट फलीकोठ ३२४९ २०२४ घ. १३ २९ कल्याण फस्मीर ककेन कजेवर कडे कडेपिल कपत्ती ध ' ७० १९।१३ ३४॥६ १८८० १२१५० ७१२० १६४५ २१॥२५ २२।१७ ११३ १५।४१ १७३० २५1० १६३४ १।२८ ४।११ 219 ३।५४ २।४४ १।३३ ३।३७ ४४२ ४५५ २।३४ ३।२२ २. ३३ २९१ ३३ ४४ *. १२५ कोडिया पमाम कमामेट पांकरोली कागल कांनी कांचीनगर काठमइ (नेपाल) दांडी पातग कानपुर फानपुर याफ्रन फागुल पांमाज २७५० २७.४३ ७/२० કાર ५।२६ ३।३४ २६ ६२० ६।१८ १।३३ दा०२ ध ४ २८१४० ३५१० ३४।२७ ५२११२ दा२४ दा३ १५/२८ ७५८ मनोरा म. ९० २५॥५२ ५.३४ ( १३५) कामोरिम कायररगढ कायोक कारनाटक टा५ २१॥२४ १९।२६ १२० ११।२० ध. १७६ ३१ घ. ४० . ध. ध. १४२ ४.४२ ४२४ २३३ २१२४ ०५९ कारीकल ७४७ २६८ ३३१० ३०० १९११५ २७ ध. कार्जीवा कालपी कालाबाग काल कालीअनी कालीकर कालीकोट कालीनगर कालीमर कावेरी काशाई काशी अनारस) कन्स्टाण्डीनो काश्मीर कित्तूर ११।१४ २४।४५ २०१६ ११० २२।२० २५।२० ४१० ३४॥६ १२२ ७२ *. ४६७ ४।११ ૨૨૪ २।२४ ५३२ २०१० २।२० ४।५६ ५२४० ૨૨૮ ८७ ३२१ ५।२ ५.९ ६० ३1२६ ५१ . २२।४५ २३.१५ २६।३३ . . ९ किशनगढ़ किशुनगढ़ किस्तनाह किस्तेवार कुडापह कुडालोड कुंदपुर कुंभकोण कुमारी कुरुक्षेत्र कुरुदवाड फुलेर कदा २९ ३९ १४ ३८ १८ २।२९ श५५ २।०० १४१ ० ३३।१२ १४॥२७ ११५४३ १३१४० १०१५७ ८८६ २९।५८ १६.४१ १६४० २४३५ १२२५ २६१३३ १९०० २८५४ धा ८६ ३।३६ ३३६ ५।२२ २।३४ ६० ૨૮ ६।३७ 8. कृष्णगढ केअरगद केकरा २६१० १०१८ २०१० केटीयदर (सिंध) ४. ७ घ. २९० २. . ९ केंडाश फेनह केनी २११० २५।४० २५० २६.३२ ४॥३६ ५।४६ ५.३६ ८.५९ २०२० ध. १ २५.१८ श६ ५.४० ३४१ ५.४० ५.८ ० ६६ २५।१० २३.१० १५/२० २०१९ ११८ ४॥२४ ध. ध ध. २२ ४६ केमरवली कोइमतूर फोरमुत्तुर कोचीन कोटो (बूंदी) कोतयडे कोत कोतारा कोप्पल कोमकेअर कोयमतोर कोयल कोरोमंडल कोलमडू कोलापुर कोलम कोलंबू कोल्हापुर फोसह सातमंड खारेपाटण खेरपुर पैरपुर (सिंघ) गदयाल गया गरपाल गराउल गरार ६२१ २२४७ 013 ३१२६ . ६५ १६४३ टा४५ ध. ४१ १२८ ३३६ १६४३ ध. ११४ ९३ २७४५ १६।३४ ६।१९ ३३४ ६४६ . ३९ ७२ थ. २९ २७.२५ १६.१४ २४.४६ ३०० २५॥४० ૨૨ ૨ ध ५४६ गाजीपुर घ ७८ ६०२ ५३३ गिदौर गुंदर घ.

(१३७) ३१७ ३१२९ *. ५. ३६ ३१२९ ७३३ ५.५१ ४४६ ३.३७ । ५.५४ । ५.१३ १४७ १४५ ध १४॥३३ १६१० २६।३ १६१० ३२।१० २६० २१।४२ १६३४८ २६.९ २३।३० २५/१५ २६४४ २७५२ ૨૭૩૦ १७.४३ २६.१५ १५४२७ १६.१५ २६१२१ २७२५ २६.१२ ७७ ६३ દાર? ३१४७ ३१५२ ७६ ध गोकर्ण गाकाक गोकुल गोकोक गोधोप गोजरा गोजलू गोदावरी गोलपारा गोमती गोमती गोरखपुर गोरखा गोलकंदा गोलकंदा गोवहती गोब गंदर गतौर गंदाना ग्वाकियर ग्वाल्हेर ग्रीनवीचर ग्रीनिच चड्वा चतरपुर चपरंग चमतरी चमनपुर चापोर चांचल चिंगलपुर चिचोर चित्तगाज चितगंज जि० चितयेल चिनेलद्रोग चित्तोर ध. १६० . ध घ. १९ ५० ४६ ८६ ३।१९ ३१२९ ३३१ ६१३ २१ ५१५४ ७५७ १७५ ४६ ५१३४ ૨૦ ६९ દાર૪ ४११ १४० १२० २९ ५२२९ १८०५२ २४.५२ ३१२२७ २८.१० २७२८ १८१३० २६६३० રાષs १८.५६ ३२११४ २२१३० १४.१२ १४ार० २४५० घ. ४१ ३९ १५२ ३६ ८ વાર १७ ३४ ४॥५८ ३१२ વારે ५.३३ (१३८) चित्रकलदुर्ग घ चित्रकूट ૨૮ ३३३ ५।३९ ४१३५ ३२४७ ध २२ १५८ ४७ ३९ १०४ ૭ १२२६ २३१ ध १२४ चिनाव चिपलूण चिरिआ चिलका चिलवा चिल्लोर चुनारगढ चैनपुर चगमाइ चदूर चद्रनगर चद्रपुर चद्रा चपानेर चवा छपरा जगनाथपुरी जजिरा जत जदगलपुर जनजाम जफराबाद जबलगढ़ जयलपुर जमचिडी जमना जमनोता जमलाह जयनत जयपुर जयपुर जयपुरकिल्ला ३५ २२ १४.१३ २५११२ २०५५ १७४३१ २५.१५ १९।४५ ७.३४ २४१५० २५।१० २५।२ २०१६ २०१२२ २२१५५ २२।४० २०१३ २२.३२ ३२।३४ २५।४६ १९.४६ २८.१५ १७१३ १९६१० १९।२० २०४० २०२१ २३१९ १६।३० २५.२० १० २९.१० २५।१० ५.३९ ५।३६ ४२६ ४२२७ ५।४ ५० કાર ४५५ ७४० ५.४८ ८६ २७ ३.३९ ४।१० ४॥१२ ४३२ ४२४२ ५।८ રૂ ध ध ४ ६० २८ ७.१५ ६४२ ५.३८ धा १ १ ध २६५६ २६४० २५५३० १९५० ३२२४० ३११८ ६५ ५४३ ४॥२० जरना जालपुर जरधर २७ १८ (१३९) . ४७ ૭૨ ४ा२१ ४८ ८२ |३०।२५ १९।५७ २६४६ २४/३५ २०४० ૨૨૨૭ २९/१९ ६० ३० ५।२९ ४४१ ४४७ ६४४४ ४१२ १९. *. ४४४ ७९ ૨૨૩૬ २११३० २२।१८ २४४९ २५.१० ध. ध. ३६ १४७ २२० ध १२२ जवाहिर जव्हार जसलमेर जाती (सिंध) जाफराबाद जामनगर जींद जुन्नर जुरिआ जूनागढ (सोरठ) जूसपुर जेआ (जैसा) जेतपुर (जैतपुर) जेनपुर, जेपुर जैपुर जेन्जश जेल जेलासर जेली जेसलमेर जेहतम् जोधपुरे जोनपुर जोरगतीन जोरज जोहरत जोहोर जौनपुर जंफसतोन जंजिरा जंबू झलरापाटन झांसी झिन्श टालन टेकारी घ. १ ४८ ३९ ૭૨ ध. २४३ २६५६ २३।३६ २५1० २११५० ६३ २६४६ ३११२० २६।१९ २५।५२ ५।३० १३० २७३७ २१० २५।४५ ८1० २८।१५ ३२॥४४ २४॥३२ २५।३३ २९॥२२ १४५८ २४॥५५ २६३११ ५।३३ ५।३८ ४१५१ ६६ ५।१४ ५/३६ ४|४८ १११६ ६१९ ७१ ५/५६ ५४९ २१९ २४७ ६२७ ।२४ १४७ १४१ ३१५७ ७४३ ५।२९ ५.४४ ६।२९ ૨૨ ५१३४ ध. ૧૮૨ २७५ ६६ २०६ २७ *. ध. १ २५ ध. २४३ टोक (टोक) १ (१४०) १९॥४० ४११८ બાક २५।२९ १३६ ६८ ६।३३ ३।२६ ५४४ ५।१३ टोका न टढा अल्लाह यार (सिंध) म ७६ टदा आदम सिंध) म ७४ ठट्ठा (सिंघ ८२ डारजिलग ध १३३ डिल्ली डूपाय ध डूमराव ૮૨ इमोदा डोंगरपुर न २१ ढाका तजावूर ३४ तपडी तम्मू ध. '१८५ तबाय २२४ तसीगज ३९ तसीसदन ताडपत्री ध २४ तालीकोट तासगाव तिचयेली तिपरह ध तिरह १५३ तेअरी तनासिरीम २२० केनासिरीम २२७ तेलाचयी ३ तक तक्याहन ध ३०० तगो तजावर ३४ तपू तमुद्रा २४ त्रिंगनो त्रिचनापल्लीर त्रिचीनापल्ली ३१ त्रिनामेली ५३ २६।१० २५/२ २७।५ २८।३५ १६० २५१३५ २३३२ २३३५५ २३३४३ १०.४५ २१११० २४३० જાપ ૨૨૨૬ २७४४ १४।५६ १६/२५ १७१२ दा४० २३।३० २३.२५ २४१४६ १२।३५ २५/० १११४४ २६१० २२१० १८ा५५ १०४५ २४॥३० ५।१६ २०१७ ४३९ ५।२८ ३० ७३७ ६.१८ ३।१२ ३३२ ३४० ५।१३ ५।१२ ५.३२ २४२ ३११३ શારે ५1५४ ४१५१ ४७ . ૧૨૮ ३२६ ५.३० २०५४ ८।३४ २० ११४८ (१४१) ४६ १४७ - ध - त्रिपती त्रिवडम त्रिविद्रम त्रिवेणी त्रिलोचनी वेन्लायर त्रेवन्शोर थाणा दत्ताह दरभगा दरमपुर दरवेंद दाराइस्मालसान ध ऋ ऋ. . . ध २०५३ २१२३ રા૨e १५४ ४।११ ५.४३ ५१५३ કાકર ८.१५ ७२९ ७१७ ४॥२९ २०१० ५।४६ ५१४७ ६१४० ६३५ ५.४७ ६।३३ ४१३५ ५१३५ ४५० ७२९ ३।३१ ध २९ १३० ८.३० ३६ १३१३२ ३ २११४४ ३९ ९० २८ १९६१३ २५/३० २६६ ૨૨૨૦ २६ ३४/३० ४९ ३४५६ ३१११५ २७ २०३० १०।२० १२८ २५।४० २५।४२ २९.२ २८.४३ ૨૨ १३ २८।३५ २११० १७१ २४॥५८ २९।४० ३४५६ २४ १६.२० २-२२।५८ १३ २८/३५ ३५।३५ २१२ ११४० २९ ८९ २३१११ १९६५७ २२।१५ १६३ १२।१० २६।३८ २९० दांसोन दिदजल दिनाजपुर दिनापूर दिपात दिलावर दिवापुर दिल्ली दीऊ दूधपुतली देयोवद देराइस्मालखान देवगढ देवाश देहली दोआव दोमील दाम दोयसाह दौलताबाद धारिका धरमपुर धवलपर ध ध ध. *. * ८० ५०३३ ८३५ २०२८ *. ध *. ४२१ ४ा५४ ४५३ ६१ ६०३२ यलागिर (१४०) १९६४० ४॥२८ २५॥२९ २६।१० २५1० २७/५ २८/३५ १६० २५/३५ २३।३२ २३५५ २३१४३ ६८ ६३३ ३।२६ ५।४४ ५।१३ ५.१९ २१।१० २४/३० २०१७ ४१३९ ५.२८ ३.० ७.३७ ६१८ ४५ टोका ऋ. टंढा अल्लाह यार न. ७६ (सिंध) टंढा आदम सिंघ) ऋ. ७४ ठठा (सिंध) ८२ डारजिलंग ध. १३३ डिल्ली डूपाय ध. इमराव ध. ૮૨ इमोदा घ. ११० डोंगरपुर . २१ ढाका घ. १४४ तजावूरु ३४ तपडी ऋ. घ. '१८५ तबाय ध. २२४ तसीगंज तसीसंदन १३९ ताडपत्री ध २४ तालीकोट ध. ४ तासगांव तिचवेली तिपरह तिपेरह ध. तेअरी तेनासिरीम ध, २२० केनासिरीम ध. २२७ तेलोचबी र. ३ तक तक्वाइन ३०० तंगो तंजावर घ. ३४ तपू १८५ तंबुद्रा ध. २४ गिनो ध. २७० त्रिचनापल्ली प्रिचीनापल्ली। त्रिनकंमेली ३.१२ ३२०२५ २७४४ १४॥५६ १६३२५ १७१२ दा४० २३।३० २३।२५ २४४६ १२।३५ १५/० १११४४ २६१० २२/० १८१५५ १०.४५ २४।३० १६० પારૂe १०५४ ८३४ ३१३२ ३१४० १५१ ५.१३ ५.१२ ५।३२ રા૪૨ ३११३ २२४३ ५।५४ ४॥५१ ४७ २०१७ ५/२८ ३१२६ . २।१० . १४८ ( १४१) ध १३० ८.३० १३३३२ १११४४ १०१ ध ३९ ऋ. ऋ. ऋ. २८ २४६ ११४७ २०५३ २।२३ २।२० ११५४ ४|११ ५४३ ५१५३ ४५३ ८.१५ ७५२९ ७१७ ४२९ २०१० ५।४६ ध. १०१ ध. १६३ २६ ऋ. ध. २७ ४१ १२८ त्रिपती त्रिचंडूम त्रिविद्रम त्रिवेणी त्रिलोचनी ओन्लायर त्रेवन्शोर थाणा दत्ताह दरभंगा दरमपुर दरवेद दाराइस्मालसान दावा दांसोन दिदजल दिनाजपुर दिनापूर दिपात दिलायर दिवापुर दिल्ली दीऊ दूधपुतली देयोबद देराइस्मालखान देवगढ देवाश देहली दोआव दोमील दामे दोयसाह दौलताबाद धारिका धरमपुर घलागिर ५० ४४ . १९।१३ ૨૩૦ २६६ ૨૨૨૦ ३४/३० ३१३५६ ३१११५ २०३० १०२० २५।४० २५।४२ २९।२ २८.४३ २५॥४२ २८।३५ २१/० २४।५८ २९।४० ३११५६ १६।२० २२१५८ २८।३५ ३५।३५ ११।४० ५.५० २३।११ १९.५७ २२/१५ १२।१० २६।३८ २९० ६५ ५।४७ ६३३ ४।३५ घ. १८ १७१ ५० ७२९ ३।३१ २ *. १३ ८० ૨૨૨ २९ ८९ ५०३३ ८.५ ૨૨૮ ૧૨૩ *. *. કાર? ७१ १६३ ४५४ ४५३ ६१ દાદ धवलपर ( १४२ ) धामा ध ३४ . ११ २२ ५० ३२१९ ४॥३५ ३४६ ४३५ ६।३१ ६२ કાર? ૧૨૮ ५.१२ ७.२३ ६।२४ ५.४५ ६४८ ४|४८ ४१३८ ५१ ना. २ २ २० २९ २ धारवाड धुले धूराजापाटम् धूलिया धेअंग धोलपुर घोलालागाद नगरपारकर नदिया नदौन मरनौल नरवार नरून नर्मदा नसीराबाद नसीराबाद नामपुर नागपूर नागरपारकर नागरयापदेनर नागस नागोर नागोर नाथद्वारा नामा नारो सिक निजम निजंपाटम निपाणी नॉमच (नीमछ) नीरमल मालद्दरी नेगपातम् नेगवू नेमीस २२।३८ २२।३६ १५।२६ २०१५३ १७१२८ २०१५५ २८।३० २६१४० १९६५७ २४॥२९ २३१२४ ३२।३५ २८५ २५/३९ ३०३३ २११५० २११५ २६/२० २०१० २११८ २४॥२९ १३३५० २६.२८ २३१५८ २७११५ २४५२ ३०२३ २७।४२ २०० १८४० १५।५५ १६।२२ २४२८ १९६५ ११।१० २०४५ ७१२ ३३ ७ १९७ ૨૨ २२ ७१ २१ २१ ४९ ४२२ ४।३९ ५।३८ २।५७ ५.५८० ५.२० ६।११ ५।३४ ७२ ६१८ ४२२ ३२५४ ३१२५ ३१३२ ५.२८ ४९ Rારર २०१७ ११३१ ३१३७ ध. २५ ६ ३२ ३९ घ. १८२ ६४५ ६७ २।२२ ३।६ ६४५ ६६३१ ५।२६ ४५५ नेनीताल ध. ३५ नेपाल घ. नेलहरी नेल्लोर ४२ नैनीताल ३५ नोसारा नंतार १३१ नदकनू ध. २०१ गंदर ध. २६ नंदुरवार * पकनाम ध. २४५ पगु ध. २०६ पगूजिल्ला ध. २०० पटगा ध ९२ पटलाम पटियाला १ पटुआतट २९ पतनगा ध. १९० पतनी घ. २५० पत्तान * पतानासोमनाथ पनखा पननी घ. २५२ पनर १७ पनवेल २६ पन्नेअर ध. २४ पन्नेअर ३९ परनाह घ. २२६ परशुराम २२ पलपा ७५ पलमी पलासी १२० पलामकोट . १ पहांग ध. २७० पाटण ध. पानीपत (पाणीपत)। *. ८ पारिंदा *. पारीस ऋ.७३४ २९.२३ २७० १।१० १४॥२८ २९।२३ ૨૮is २४.२० રા १९।१० २११२१ १३१३५ १७.३५ १८० २५.३७ ७.५२ ૩૩૨૭ १३० २०.० ७० २३४६ २११२ २७।३५ ७।८ १४।३५ १८०५९ २५।१८ १११५० २५५० १४॥३३ २८८६ २३३५१ २५।३२ टा४० २०३० २५१३३ २९.१८ ૨૮૬૮ ४८१५० ४|४१ २२५५ ३१४८ ३१५४ ५.४५ १३९ ७० ૨૭. ४२२ ११२८ ५१५ ४।३७ ६१६ १९३० ३७ ४७ ५.४० ૨૨૧ ५।४८ ३१४८ ६२४ ५।१८ ५।४३ ध. ०1३१ ६४४ ३१५८ १३२५६ ध. १५० ३१ घ ३१ ध . २४ २०७ ધા૨૮ ५।२४ ४३२ २४० ५/३० ७४१ ६.२८ १०२ २८।४० २४.१२ ૨૦૧૫ १२।३० २४|४० રાષs २८।४० ३४॥२ १०४५ १९/३० १३१२५ १००२० २४.४१ २५।४६ ११।३० २५१४६ ५.२५ १३॥४० ९।३५ ५।२५ २११० १०५४ ५९।४६ २०१६ ४१५ २२५२ २।११ क ३२ घ. पालट पालनपुर पालम्यारज पालर पाली पिंडदादखान पिल्लीभीत पिशावर पिहिआ पीतन पुत्रीम पुदूकोट पुनाह पुरणीया पुरनोनोवा पुरनिया पुरोपेलांग पुलिकत पुलोकनाथ पुलोपिनाग पुलोपजंग पुलोवरडिया पुल्कोवा पूंजी पूना प्रचंदर पकिन पेण परक বাব पैठण पैदतायोन पोकर (पुकर) पाडीचरी पोनेनी पोरयंदर पंचनद ३९ १२८ ५।४८ २।२६ ५.४८ १२८ २०५५ २१ २७७ २०१८ २०६३५ ग्रहः४५४ 以日派对%雨切班牙海派形切开天 ध. ४०८ २७ ध. २५० १८/२९ २१।४६ ४०० १८॥४३ ४२० ३४३ १९/३१ १८१३० २६२८ ४० ४|४७ १०।४२ ४४ ला५५ ८६ ४१५ ४२ २१३२ રા૨૭. ४.४७ १०.४५ २११४६ २०० ६५ ५१ . २० २७ घ. ७।३० ३१२१ ४४४ ३१४९ ५.४० ५।२१ ५४२ २४ ध. ऋ. ३९ PV पंजाय पजीम पंडूरना पढरपुर पंनेअर प्रतापगढ़ प्रयाग मुम फतहपुर फतावाद फतेपुर फतेपुर फतेपुर फनगा फरक्यावाद फरोजकोटा फेजावाद फेन फेरोजपुर फेरोजावाद फेरोजकोट बक्सर बसूर वसूर बगदाद बगहा चटेश्वर बडोदा बतवंग चकल बदामी चनस बनारस चरवान वरी घरेली 形形可以用切日系彩印水可以用可以引用印*死死可以邓丽丽可切以书环水形 ४९ २९ २१७ ध ३३ १३ ६२ ध. ३३० ૨ ११ १३ ८० ५ ७०२ . ऋ. ३०७ ध. ३२.० १५/३५ २११३२ १७४३९ २५.१८ २४२ २५।२४ १८।५० २९.४० २९/२८ २८० २६/० ३०/३५ ७२० २७.२३ ३०॥४१ २६४४ १३।३० ३०.५६ १७.१५ ३०१४. २५/३० ७।४० ३११८ ३३२४ २६४२ २५/४८ २२।१६ १२।५० ૨૨૨૦ १५:५६ २६० २५/२० २३११४ ३०३० २८.२२ २११४४ ५२।३० ६५० ६४७ ६.३३ ५१५१ ७५ શરૂ દારૂ ७७ ६३ २०५३ ६३५४ ३१४३ ७.७ ५.४३ ६१७ ७१८ ७५५ ६२ ५.४८ ४५५ २०४४ રાજ ३२२७ ५.४० ९ ७२ घ. ११७ २९ घ. ३४ २८ ६२३ કાશ્વ ६१२९ ४।४६ १५४३८ वरोच चर्लिन १८ (१४६) ७ ध. २१२१८ ૨૭૨૭ २१४० २५।४२ ३४ ध ५५ ४२ ??? १४ ४|४६ ५४७ ३३१५ ४।१३ ६१३ ६४५ દા૨૨ શાક ३।२९ ધારે ५।४३ स * २ . घ. घ ४२ ४२ १९।२१ ૨૭૨૪ २९/२० ૨૮૩ २०५० १६११२ २५/२८ २५/२८ १८.१३ १०.५० २३.३० १८.१ १६४८ २५१५५ • घ. यहाणपुर बलरामपुर घलपाद चलोत्रा बल्लारी बशिन নুরন্ত वहवलपुर बहबलपुरशहर वहोरी घागलकेटा चाचा बांदा वारशी वाशी बालघाट घांशवाडा बिकानेर विजयपुर बिटावा वितग बिदनोर विदर बिदरशहर विमह बिरेच चिलह विलासपुर यिलोरी यिल्लोर विहार बिहार विहारजिल्ला चीअस धीकानेर यीमापुर याड बुरहानपुर १ . ध थ २६ १ ४३ २८४ ३१५७ ૨૨૮ ५.१३ ६२३ ३।३७ ५.५० ०१२ २।५४ ।५२ ३१५४ ३१४७ ६०१७ હા૨ १५ ५.१८ २०४९ ध ध २० २ १३।३२ १७:५० १८० १७।३० २७.४० २६१४५ ३१.१० २३३५० १३।१० २६.१५ २५.१४ २५० ३२१० २८ार १६४८ २५।२६ २११२१ ८ घ. १०१ म. २ ५१४० ५/३६ ७।३० ધા૨૩ ३७ ५४२ ४२ . घ (१४७) १ ध. . २५।२६ ૧૨૧૮ २६४२ ५।४२ २।४६ ६२ ३१५३ ३. १२ ध ध. १२९ ध. ५२ ३२ घ. १४० . २८ રાક ३।१३ ५.३० ५।१० ४७ ६७ ४४६ ६।११ ५।३९ ५।२४ ४४७ ५.२८ घ. ११३ ध, २११ *. वृंदी बेंगलुर घेतिमा वेदर वेलंगायो वेलगांव बंगलोर वगालजिल्ला बंगालसमुद्र वाढ वंबई ब्रह्मपुत्र भडोच भरतपूर भागलपुर मामू भावनगर भिकर भूज (कच्छ) भोजपुर भोटान भोपाल भोर मकसुदाबाद मका मछलीपट्टण मथुरा मदरा मदरा मद्रास मनकोवू मनजीस मनार मन्नार मनीपुर मलका मलडीय ६० १५.५० ૨૨૧૮ १५/० २४० २३।४५ ૨૮૭ २७० २११४४ २७१७ २५।१३ २४।२० २०४६ २४.३० २३.१६ २३.१४ २५१३५ રકારે २३।१४ १८७ २४१० २१२२९ १६१२ २७.२८ ९०५२ ९५३ १३४ ૨૨૦ २५/२० ८/३० ९० २४३५० २०११ ५५० ५४४ ७१५ १८ घ. १२२ *. ३५५ घ. ३१५६ ५२३ ४४३ ३१२९ ६।१४ २१५ १५ २३ २५ २०३ ५।४३ ૪૮ घ २९. २६३ ५१३३ કાર १११३ (१४८ ) ३ २।२९ 31५४ ३५५ ૪૨૬ २।३७ oo. ૨૨ ५।४ *. ૯૪૮ ५.५३ ५.३६ ५।१३ ११९ मद २ महवलखान १५ २१ महाड १ २३ महानदी महिसूर महोबा महोर ध मांडवी (कच्छ) माणकपूर ध मानिकपुर मानचोक ध. मारवार मालदा घ. १२२ मालवा मालयपेनिता घ. २५५ माली . ૨૨ मालीगांव घ १४ मालेगांव १२ मिठनकोट मिदनपुर मिनकोय २९ मिरज मिरजापुर घ मीरज मीरपुरखास (सिंध) * ७६ मीरपुरयठोरा(सिंध मीरपुरसाका(सिंध) * मुंगेर घ. १०८ मुद्गल ७ मुधोल ४ मुबई ३२ मुरादाबाद ध. २९ मुलतान ४३ मुल्तान । मुन्तानगर भ मुन्मा ६७ मुपगल ध. मेखलोह २४१ १॥४० १७५९ ૨૮૩ २०१६ १२.१८ ૨૨૨૬ १९.५५ २२।५४ २५।५० २६७ २६।३० २५/२ २३१३० ५/३० ४२७ १९/२० २०१३१ २८.५६ २२।२९ ८० १६।४८ २५६ १६४८ २५।३५ २५.१२ २४.५५ २५.२२ १६२ १६४२० १८ा५७ २८०५० ३०११३ १८०३० २२१५० १६२ १३४० घ. ११४ १२ ०.५६ ४१३ ४.३० દારૂ૮ ५।१२ २४१ ३।३७ ५.३७ ३३७ ५४३ ५।३९ ५३४ ५।४१ ३।२७ ३३१ ४७ ६०३६ २९ ६५९ કાર ५.३ ३।२७ २०५५ (१४९) २८/५९ मेरठ मेरत मेनाम मेचार ऋ मैसूर १ ३११३ ५.३२ २।३७ २।५४ કાર २११ २१८ ५११२ ध १३४ ध २९ ३ २४४४ १२।१८ १३।३१ २५/२५ २५१२२ २३२२५ २३.० २८.५० १२।५२ १७१३१ १७४ २२१३१ ३११४० २२।२५ ३२।४० २४॥२८ ८/३० ९० २४३५० १२।१४ १७.५० ६।३६ २।४५ ३१४७ ३१४१ ४४४ . ध ४५७ ७४२ ५.२७ ६ ४६ ३१ ध घ ध मैसूर मोगरज मोगीर मोमैट मोरली मोरादावाद मंगलोर मंगलवेट मगाल मंचौर मडी मंडू मंदलाह मदेसर मनार मनार मनीपूर यतरग यनायोन यूथिया यदेबू रतनपुर रतनपुरा रतलाम रत्नागिरि रवलपिंडी रहदन राजकोट राजगढ राजपुताना राजपूर राजमहल राजमहेद्री . घ ८२ २५९ घ १० २४ ૨૨૪૮ २२।२२ ६।३९ २३३२१ १७० ३३।३७ २३१४७ २२०१६ * ध ५।३३ २।३७ ३५२ २०५७ ४॥३३ ४/५६ १।२४ ५।११ ३१४० ७५९ ५.१७ ४५५ ५।३७ ६९ ३३५ ५।३६ ३४० घ * ४ १९ २२ २७७ १६८३९ २५।२ १७० (१४८) . २ २३ १०७ ध. ११३४० १७५९ ૨૮૩ २०१६ ૨૨૨૮ ૨રારક १९५५ રાજ २।२९ ३५४ ३२५५ ४२६ २॥३७ ४५७ બ્રા ५।४ १ १ ध ५ ध मह महवलखान महाड महानदी महिसूर महोबा महोर मांडवी (कच्छ) माणकपूर मानिकपुर मानचोक मारवार मालदा मालचा मालयपेनिता माली मालीगांव मालेगांव मिठनकोट २५.५० ५.४८ ध. घ. १२२ ५.५९ ५।३६ ५।१३ घ. २५५ घ २२ १४ १. घ. ४ ११४ मिदनपुर मिनकोय मिरज मिरजापुर मीरज घ १२ ६५ १२ ७६ २६७ २६।३० २५।२ २३।३० ५।३० ४।२७ १९/२० २०३१ २८।५६ २२।२९ ८1० १६४८ २५६ १६४८ २५/३५ २५.१२ २४॥५५ २५।२२ १६२ १६२० १८५७ २८ा५० ३०१३ १८।३० २२।५० १६४२ १३।४० ०५६ ४१३ ૩૦ ६।३८ ५.१२ ११४१ ३।३७ ५।३७ ३३७ ५।४३ ५।३९ ૧૪ ५१४१ ૨ા ૨૭ ३१३१ ४७ ६६३६ घ. १०८ मीरपुरवास (सिंधार मीरपुरवठोरा(सिंध) २ मीरपुरसामा(सिंथ) मुगेर मुद्गल मुधोल मुबई मुरादाबाद मुलतान मुल्तान मुन्तानगर मून्मा मुषगल ध मेखलोह ३२ ध भ ५ २९ ६७ ७ २४१ ४१ ५।३ ३।२७ २०५५ (१४९) घ २८/५९ मेरठ मेरत मेनाम मेवार ध ऋ २४० २३ १ ६२३९ ३३१३ ५।३२ २।३७ २०५४ ७१४२ ५१४१ ५११२ २११ २१० १३४ ध ०० ३ ६३६ २।४ ३।४७ ३।४१ ४४४ ७७ ४।५७ ७४२ ५.२७ १२ ध ६ ४६ ३१ मैसूर मोगरज मागीर मोमैट मोरली मोरादावाद मगलोर मगलवेट मगाल मचौर मडी मडू मदलाह मदेसर मनार मनार मनीपूर यतरग यनायोन यूधिमा यदबू रतनपुर रतनपुरा रतलाम रनागिरि रवलपिंडी रहदन राजकोट राजगढ़ राजपुत्ताना राजपूर राजमहल राजमहेंद्री २४४४ १२।१८ २३२३१ २५/२५ २५।२२ २३।२५ २३० २८८५० १२।५२ १७।३१ १७१४ २२।३१ ३॥४० ૨રાર ३२।४० २४॥२८ ८.३० ९६० ४५० १२।१४ १७५० १३५० २११४८ २२।२२ ६३९ २३।२१ १७० ३३।३७ २३।४७ २२।१६ २५५ २७७ १६॥३९ २५।२ १७० ८२ २५९ १९१ ५।३३ ।३७ ३२५२ २५७ ४३३ ४५६ ૨૪ ५।११ ३.४० ध २४ ध * ४३ ४८ ६ ५।१७ ४॥५५ ५/३७ ६९ 8 २२ ६० ५.३६ ३।४० (१४८) १२४० १७५९ ૨૮૩ २०१६ १२।१८ २२।२५ २९ ३/५४ ३५५ કા૨૬ ૨૨૭ કા૨૨ ५४ २२१५४ २५.५० ५.४८ २६७ २६।३० ५।५९ ५.३६ ५.१३ ०५६ ४।१३ २ महवलदान १ २१ महाड २३ महानदी १०७ महिसूर महोवा ४ महार घ मांडवी (कच्छ) *. माणकपूर मानिकपुर मानचोक घ. मारवार ३४ मालदा घ. १२२ मालवा ध. मालयपेनिता घ. २५५ माली . २२ मालीगांव मालेगांव मिठनकोट मिदनपुर मिनकोय * २९ मिरज ११ मिरजापुर ध मीरज १२ मीरपुरस्वास (सिंध) मीरपुरवठोरा(सिंघ) मीरपुरसामा(सिंथा मुगर घ. मुद्गल घ. मुधोल मुबई ३२ मुरादाबाद घ. मुलतान ४३ मुल्तान मुन्तानगर भ २९ मुन्मा * ६७ मुगल घ. ७ भेम्बलोह २४१ ६३८ १४१ ३।३७ ३७ ५।४३ 67. MA २३।३० ५।३० ४२७ १९/२० २०१३१ २८.५६ २२।२९ ८1० १६६४८ २५.६ १६४८ २५/३५ २५/१२ २४१५५ २५।२२ १६.२ १६१२० १८५७ २८.५० ३०१३ ૨૮૨૦ २२१५० १६०२ १३.४० ५।३४ ५.४१ ३१२७ ३।३१ ४७ ६३६ ४०१ ३।२७ २०५५ (१४०) २३ २ दा३९ ३१२३ ५.३२ २०३७ २२५४ ध ध २१८ ५।४१ ५११२ ध ध २९ मेरठ मेरत मेनाम मेवार मैसूर मैसूर मोगरज मागीर मोमैट मारली मोरादाबाद मगलोर मंगलवेटें मंगाल मंचौर मडी संडू मंदलाह भदेसर मनार मनार मनीपूर यतरंग यनायोन यूथिया यदेबू रतनपुर रतनपुरा रतलाम रत्नागिरि रवलपिंडी २८१५९ १५०० २४॥४४ १२।१८ १३।३१ २५/२५ २५१२२ २३३२५ २३.० २८.५० १२२५२ १७.३१ १७४ २२।३१ ३।४० २२०२५ ३२१४० २४१२८ ८।३० ९।० ६.३६ २।४५ १२ ६ ध ध. ३१ ध ऋ. घ ३५५ ८२ घ. २५९ घ. १९१ घ. घ. ४५ ३४१ ४४४ ७७ ४५७ ७४२ ५.२७ १४८ ११५४ ५।३३ २।३७ ३५२ १५७ ४॥३३ ४॥५६ १।२४ ५१११ ३४० १२।१४ १७५० १३.५० २११४८ ૨૨૨ ६।३९ २३।२१ १७० ३३।३७ २३२४७ २२/१६ २५१५ २७७ १६३९ २५।२ guto घ. ४३ ५।१७ ध राजकोट राजगढ़ राजपुताना राजपूर राजमहल राजमहेद्री २२ ६९ ३1३५ ५।३६ ३४० ध ( १५० ) ३।४० २२ १७० १६३९ २३४१ २३४५ ૨૮ર૬ ३३५ ५.१६ घ. ११० ४० श२६ . ३ ३० ध. १६४ घ. १३५ ?? ३२ ध. ध. ध राजमंदी राजापुर राणीगज। रानीगंज रामगढ रामगीर रामदुर्ग रामनद रामनू रामपनी रामपुरा रामपुर रामरी रामेश्वर रायचूर रायपुर रायबरेली गवलपिंडी राची रीचा रजोंग रुम रेवा रेवाह रोतसगर रीदांद रोम रोयांद रोहरी (सिंध) रगगीरा रंगपुर ९/२० २०२५ २६.३० २६२२० २८१४८ २९।६ ९/१५ १६.१७ २१११५ २६११५ ३३१३७ ૨૨૦ २४।३२ घ. ऋ. ४२ ५४ २७१ ५.५६ ६३५ ६४१ १५७ ३१३० ४४० ५.५५ ७१५९ ७।४ ५.२९ २।३४ २०१४७ ५/२९ ५.२३ ५॥२३ ७६ २०४७ ७६ ६।१७ ६०१५ ५।४५ न. ६३२ घ. ४११५६ २४।३२ २४१३१ २४।१० ३०१४० ४११५६ ३०.४० २७१४० २७।३२ २५.४५ २६१५७ २५.४५ २६१२ १६.५५ २६५५ ध १३६ घ. १८७ ध, १३२ घ. १४३ ध. २०४ ६४ ३३९ रंगपूर रंगमती रंगोन लखनऊ लयनो लखपत कछ) घ ४७ २४॥२० ५/२८ (१५१) ऋ. ध. ऋ. २ ३१ लक्ष्मेश्वर लदाक लाकादिव लाकीपुर लाशा लाहोर लूनय लूनावारा टूधिआना न्लूचअक ऋ. ध ३० २ , ३०१ घ. २३७ ४९ ध. २० लेआ लेह लोहारदगा लंचान लंतर लंदन (विलायत) लंदूर वजीराबाद घटेश्वर घरदा वसई घ. २८५ २३१ १५७ ३४० १२३० २३० २९/३५ ३१॥३३ २४॥३० २२३५० ३०१५५ १५.५० ૨૮૦ ३११० ३४।१० २७।२७ १५/४० ७/३५ ५१.३० ३०३० ३२।२८ २६.४८ १९।३२ १९/२० १७:५५ ३२।२८ ૨૮૦ ३८.५४ २०१८ १६।३३ १८७ १६०४८ १७।४५ १९४५ ४८।१४ ३०३० ३३१४ ८६ २।२६ ५।६ ६४९ કરશે. ५।२८ ५।३ ७।११ ३।२४ ३३५४ ७१३ ८९ ६।१४ ૨૨૨ १।२६ १५।६ ७४ ३९ ६४ ४१५ ४|१३ ३३५३ ६४ ३१५४ ९.४२ કાર૪ ३१३४ २३ ऋ. २३ ३८ ३० बाजीरावाद बारगुल वाशिंगटन विंचूर विजयदुर्ग विजयनगर विजयपूर विसागापातम् धीनगंज चीना वीरागढ़ चील्लेसले बीसीनगर २० ऋ.१५२७ ऋ. ऋ. २३ ८० ऋ. १ ७४ ३९ ३२७ ३१५० ४६१८ १३१२६ ४२९ १५ ७११२ ८१३ ४३ ध. २४४ ८८ . बुल्लर अग १९।२० २४॥२५ ९०) ध ३१ (१५२) म. २१ १५/२२ १२२५५ २७.५५ घ. ४१ वेगुरले वेल्लोर शहजानपुर शवनपुर शाहाबाद शिकारपुर (सिंधी शिमला शोलापुर शुगेरी श्रीनगर श्रीरगपट्टण श्रीवर्धन ४२ ७३ ३२४ २।४५ ६२१ ३।१३ ६११७ ६.२२ ७११४ ३३५१ २०५१ ७५४ २०३८ ०७.४० २७५६ ३१६ १७४० १३।२७ ३४॥६ १२।३४ १८।२ २७४० ४ . ८ घ १५ सम्पर) सिंध . ६९ २०१ ध ६।१७ ४॥५१ ६.२० ७५ ३।५१ २०४० ७१३ *44444* 24*44* * * * * * * . ६ २२१० २७१४८ ३०/३४ १७४५ १२।३२ ३११ ३४० ३०१३७ २०१० २८.१५ २५1५८ २४|१. २६.१२ २०७५ २३३५१ १६५२ કાક ७४५ जा ४॥२४ ५।५५ सखर समैन सघार लतलेज सतारा सहाज सपाहू सयान सहिंद सरेन सयजलोट ससेगम सहरन सदपान (सिधा सहारनपुर सागर मागरी मागास सातारा सारंगपुर रम मारमेटी मायनयाधी मामगार मायार ९ ६० ७८ ८० पर. ६३.४ ३१३८ ३-१ २०६ ७२ ३० 1013 ".४ . १५ ४. ३ 81-८ घ. १२१ घ. २८१ घ. १०१ ३।४६ ६११ ०१७ ४॥५५ ३१५ ३।४५ ५।१ ७.१४ २२ घ. २१० ३११३ ७१ २९ २९ २१ २८१ १०१ सिकंदराबाद सिकिम सिंगपुर सिंगम सिंगर सितंग सिंघ सिमला सिरीगोजह सिरीनगर सिरोज सिहस्त्रावाद सिंहपूर सिंहवुम सिंहोर सीसंग सीजंग सीथंग सीसंग सुरपुर सुल्तानपुर सुल्तानपुर सूकरी सका सूरत सेमपूर सेइस सेरनगर सेरमपुर सेरोग सेरोर सरोही सरिंगापाटम सेलम सेयर्धन सेहवान (सिंध) मीगोन २५९ २६० घ २५५ ** # AAAAAAAAAAAA.44444444444 १७४२५ २७४१५ १११९ २२०१५ १८०२५ १७.२० २६० ३१०६ २३।१० ३०२० २४॥६ ३३.३० १११९ २२।१५ २३३१२ १३३१५ १०१० १५० ७० १६।३१ २६।२२ ३२५६ २५1१० १४॥३० २११११ २५१४२ २४३५० ३४॥३ ૨૨૨૬ २४/२० १८१५१ २४॥५९ १२।५० ११।४० ૨૮૨ २६१२ ७११ ५।२ ७५६ ०११७ ४॥५५ ५।१ २५० २७ ३।१३ १।२८ ३१३३ २५० ११ ३९ ३२ ८ ७२९ ५।३८ ३६ ४।३९ ५.४६ ५।३३ દ્વાદ ८ ११४ १४ २६ २७ ८० घ. ३०७ ५।२६ ४।६ ५।३५ ૨૪૪ પાર ३१५४ ५२८ २११८ ५।३६ २५१० (१५४ ) घ. ५.४१ કાર ७३९ ४४४ ५.४७ २५/२० २०४२ ३२०३२ २१३० २५४५ १७४० ३१.१० २४.५ २०१४५ २३२१९ ध २ ६० ध કારક કા૨૨ ४३२ ५।१० ३.३० ४५३ ३५९ ६६ ४.४३ ५.२३ ध १३५ ७९ ३८ सनादिया सरनी सलकोट सोतपुरा सोनी सोलापुर सोवरोन सोसनीअर सोहनपुर सोहागपुर सकेश्वर सदरवद सदोये सभर सभरपुर हत्ताह हथुआ हनलय हरदा हरदयार हरिआ हरिद्वार हरिहर हाउन हाजीपुर हारा हिंदरी हिंदुसॉन हुबल्ली टुसगाबाद हैद्राबाद (दक्षिण) हैद्रावाद (सिंध) हेनिपुर होनीचार होलकर होलाव होसपेट हपी २२११० १८.२५ २६।५६ २२०२८ २४।१० २६.१२ રૂષs २२११८ ७१४२ ४५५ १३ २४ घ ५.२५ २४ . ४१ ७६ २९ ३१७ ३.१३ ५.४१ २४॥२० २९.५५ १४॥३० १४/० २५३५ ३०० १५.४० २०० १०१९ २३१४० घ घ ३।२२ ४ा२२ ३।१७ ध ध ३४४ ५४१ घ. २२ १ १ २५।२४ १६४० १४२० २२।३० ३३.५० १५.१० १५/२० ३४ ४५८ टा३ ३११५ ३११७ शके १८३१ वर्षमारभ्य २२१६ बर्षे याव दधिमासाः । था.१८३१ आ.१८३४ व १८३७ आ.१८३९ श्रा.१८४२ ज्ये.१८४५ फा.१८४७ १८५६ १८५० १८५८ १८६? • १८६४ चै.१८६७ १८७२ १८७५ १८६९ १८७७ १८८० १८८३ १८८६ १८८८ १८९१ १८९४ १८९६ १८९९ १९०२ आ.१९०४ १९०७ ज्ये.१९१० १९१५ आ.१९१८ १९२१ १५२३ १९२६ १९३४ १९३७ १९४० १९४२ १९४६ चै.१९५१ १९५३ १९५१ १९६७ १९७० १९७२ १९७६ वै.१९७८ १९८० १९८३ ०९८९ श्रा.१९९१ १९९४ १९९७ १९९९ -००२ २००५ २००८ २०१३ २०१६ भा..०१८ २०२१ २०२४ २००७ २०२९ २०३२ २०३५ २०३७ २०४० २०४३ २०४६ २०४८ २०५१ २०५६ २०६७ २०७० ૨૦૭૨ २०७५ आ.२०७८ २०८१ आ.२०८३ २०८६ २०८९ २०१२ २०९७ २१०० ૨૧૦૧ २१०८ | चै.२१११ २११६ २१२७ २१३० २१३२ (१५५ ।

२१४६ २१४३ २१६२ २१३५ । वै.२१३८ । २१४० २१५४ २१५७ भा.२१५९ २१७५ २१७६ २१७८ २१९५ ०२११ २२१४ २२१६ २१४९ श्रा.२१५१ २१६८ २१७० २१८७ २१८१. ०२०६ २२०८ २१८४ २२०० क्षयाधिमासवर्षाणि । अधिक्तः क्षयः अधिक: क्षयः (35) कार्तिक १८८५ आश्विनः २०४५ मार्गशीर्पः २०४५ कार्तिकः १८८५ पौपः १९०४ फाल्गुनः १९०४ आश्विनः २०६४ पोपः २०६४ शके १८३४ वर्षमारभ्य शक १८७७ यावद्ग्रहणसंभवः। मम्बत् | शके मासः पक्ष तिथि वारः रवींदोग्रहणसंभव: १९७०२८३५ भाद्रपद "१५ " १५ बुधे १५ / रवौ " १९६९/१८३४/ चैत्र शुक्ल १५ | चंद्रे चंद्रग्रहणम् कृष्ण ३० बुधे मर्मग्रहणसंभवः फाल्गुन शुक्ल १५ | शनों चंद्रग्रहणसंभव खग्रासः , १५ / चंद्रे | चंद्रग्रहणंखग्रास: १९७१/१८३० श्रावण कृष्ण३० | शुक्रे मूर्यग्रहणम् भाद्रपद शुक्ल १५ चंद्रग्रहणम् १९७४१८३९/ आपाट १९७७१८४२ वैशाख आश्विन २९७८१८४३ आश्विन १९७९१८४४ भाद्रपद कृष्ण३० गुरौ सूर्यग्रहणम् १९८०१८४५ माघ शुक्ल |१५ | युधे चंद्रग्रहणं खग्रासमू १९८२१८४६ श्रावण १५/गुरा चंद्रग्रहणं खग्रासः रवी चंद्रग्रहणम् १९८२१८४७ पौष कृष्ण३० गुरी सूर्यग्रहणम् १९८५/१८५० ज्येष्ठ शुक्ल १५ वो चंद्रग्रणसंभवः आश्विन कृष्ण३० चंद्रे | सूर्यग्रहणम् १०८६.८६ कार्तिक शुक १५ | शनी चंद्रग्रहणसंभवः १९८८१८५३/ चैत्र १५ गरी चंद्रग्रहणंखग्रास भाद्रपद १५ शनी चंद्रग्रहणम् फाल्गुन १९९०/१८५५ माघ कृष्ण३० भाग, सूर्यग्रहणम् १९९११८५६/ आपाद शुक्ला१५ गुरौ चंद्रग्रहणम् पोप माघ " " " "१५ | शुनौ " १५ 'युधे १९९२१८५७ पौष १९९२३१८५ शुके सूर्यग्रहणम् " . , माघ " " शुक्ल १८ 1१८ . १९९३१८५८ ज्येष्ठ कृष्ण आपाढ शुक्ल १५ | शनी चंद्रग्रहणम् १९९४१८६० कार्तिक " १५ चंद्रे | चंद्रग्रहणं खग्रास १९९८०८६१ वैशाख १९९७१८६२ फाल्गुन " १५ गुरी चंद्रग्रहणम् (१९९८१८६३ भाद्रपद १५ शके कृष्ण३० सूर्यग्रहणम् .. स्त शुक्ल १५ चंद्र चंद्रग्रहणवग्नासोगस्ता. २०००१८६५ आषाढ कृष्ण ३० रवी सूर्यग्रहणसंभवः श्रावण शुक्ल १५ चंद्रग्रहणम् २००११८६६/ आपाड कृष्ण| गुरा, सूर्यग्रहणसंभवः मार्गशीर्ष २०००/१८६७ ज्येष्ट चंद्र चंद्रग्रहणम् मार्गग्री युधे चंद्रग्रहणंखग्रास: २०.३१५८६८१ ५५ २०.४१.६० ज्ये भौमे चंद्रग्रहणम २०१८१८७० चत्र पण३० रवा मृगग्रहण आधिन शुक्ल चंद्र। चंद्रग्रहणसंभवः कृष्ण सूर्य ग्रहणमंभवः २०७०८७०चत्र शरलचा चंद्रग्रहणम् २००१८ श्रावण शनी, मर्यग्रहणमभवः माय चंद्र ग्रहणम् 10000/५८७८ श्रावण शुक्ल १५ ) भीमे चंद्रग्रहणम् पाप ०.०१८७ (१५ | भाम P११८७० ज्येष्ट मृष्ण युरे मृर्यप्रणम् श्रापार शुरल ५ व चंद्रग्रहणम् २०१०८७७, ज्य कृष्णा मयग्राणम् २००१८७: बार्मिक' भाप चंद्रग्रहणम् रथा " " " ( १५९) ग्रहाणामिंग्लीशपर्यायः बुधः Hergury माक्र्युरी गुरु: Jupiter जुपिटर शुक्र: Venus वीनस रिविः ISun सन् | loon मून् चंद्रोचं Apst- of fhon- असिस ऑफ भून्स शनि: Saturn सॅटरन् चंद्रपाम:/Node of Moons नोइ ऑफ मूनत भीमः Har, मार्स पात: Node नोड उच्च Apsis अप्सिस । नक्षत्राणामिंग्लीश (ग्रीक) पर्यायः अश्विनी वीटा ऐरैटीस स्वाति | आर्कटयूरस भरगी | ४१एरेटोम(३५ऐरैटीस) विशाखा, एललैबो (२४ लैवा) कृतिका इटाटारे रोहिणी आलडीवरान मृगशीर्ष लांबडामोरिभान ११६टारे आदी वेटलम्यून १३ टारे) पूर्वापाढा डेल्टासानीटेरीस पुनर्वस पोलको उपाढा सिम्पा(फैमनिटेरीअस) पुष्य | डेल्टाकांत अन्टर (पाटेर) अश्लपा माल्फाकांके (४९कांऊ) धनिष्ठा | आकाडेल्फिनी मघा रेग्यूलस शतभिषा, लांबडाअधेरीयम पूर्वाफाल थीवोलिभोनीस पूर्वाभाद्र मावि उन्फा० डेनिय उ०भा० अरकेरात (आरकेरात) डेल्टाकावा रेवति जीटापिसिअम चित्रा श्रवण स्पका ( १६० ) राशीनामिंग्लीशपर्यायः मिष पभ मिथुन धन Alie, एरिश Taurusटाग्स Gemint जेपिनाइ Ganear केन्तर Leo लीओ Virgo ante Libra लिवा दृश्चिक | Scorpio स्कार्पियो | Sagittariusसाटोरअस. मकर Copirn as केमिकोर्नम Aquarius एक्रमस मीन |Pisces पिशेज्ञ कन्या लोक। एरीस्पेप त्यचेस्त्रीनपस्य टारसस्तथा । जेमिनाईतुपुग्मस्यकर्कस्य केन्सरम्मतः लीओसिंहम्यपर्यायावर्गोकन्पेतिकथ्यते । लिबाघटस्थपर्यायः स्कार्पिोटश्विकस्य च ॥ २ ॥ धनस्पसानिटेयश्च केमिकोर्नस्मृगस्यच । एपरिपस्तु कुंभम्यपेशेडमीनस्यवस्मृत ॥ ३ ॥ समाप्त.

Grahbhavan Path Karan Granth

Author
Suri Shri Laxmidat
Title
Grahbhavan Path Karan Granth
File name
Grahbhavan Path Karan Granth
Text
OCR done
Citation
1914
Published
2012/02
Publisher
Ahmedabad,.bhavan Sharam Tolaram
Language
Sanskrit
Pages
178
Library
Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai
Classification
Devotional
DLI number
406042
Barcode
99999990293054.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
tidTA5BS8Lv
Download PDF

Grahbhavan Path Karan Granth