·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·શ્રી ચિન્તામણિ પાશ્વનાથાય નમ
શ્રી આત્મમવ લબ્ધિસૂરીશ્વરે નામ
શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિકા
સજક તથા લેખક
પૂ ૫ મહારાજશ્રી પ્રવીણવિજયજી ગણિવર
૫ ઉપાધ્યાયજી મહારાજશ્રી જયન્તવિજયજી
ગણિવરના શિષ્યરત્ન 4 | મુનિરાજ
શ્રી અજીતવિજયજી મહારાજના સ્મરણાર્થે
કેટલાક ભક્તજને તરફથી
ભેટ
ન ૭૫૦
આકૃતિ ૧ લી
વીર સ ૨૪૭૮
વિ સ ૨૦૦૪
કીંમત
વા વચનો

·* પાલીતાણા ·5 આ પાપ ૨ રીમદ્ વિજય ગિરીશ્વર- મ રાજના પિ પર ન 5 ઉપાય મદ્ વનવિથ બુિતરના રિય મ { 9 બ મુનિરાજશ્રી અજીતવિજયજી મહારાજ જ મ વિ ૧૯૯ શ્રા 4 ; ખ ભાન મા ૧૯/- માં મુ ૧૧ ખે માન 14મ 1 સુ ૫ મુબઈ * ૦૦- બી પી સિ-માનીતા !

·No text on this page.

·૦૦૦
મુનિશ્રી–
અજીતવિજયજીની અમર કહાણું
સમાની વિરાટ સપાટી પર માનવ દેહધારીઓ અને વિવ
બે વિી જી નું સ્વાગે ભજીને માનવ બને તે પછી
અન્ય વેવની અનત ખાડીમા તાપ થઈ જાય છે. જન્મ, જાનુ
અને મૃત્યુરાયામાં એકમળ પરી જવું એ તો અના નિવન જીવા
તમાઓને સ્વભાવ જ છે પણું જન્મીને યશસ્વી ઉજવન અને
અનેકના કલ્યાણ માધક છત્રને જીવનાર મwામેના ત્યાગી મોજ
પિતાની મગળમય અમર પગ લીએ કાયમ માટે પાડી જાય છે
બે આ શું છવીઓની ચેતનાને અમર પરની અને માટે
પથપ્ર શક બની રહે છે,

·ગણાય ?
ગુર્જરભૂમિ એ ભારતવર્ષનુ નિદાન ગણાય છે તે દેશમા
પણ ભનપુર (ખભા, એ જેમ વાણિજ્ય ળાની ખીવવટ
બિરૂ પ્રાચીન બગણાય છે તેમ ધર્મ આરાધની અને
'ઉચ્ચ અને ઉજજત મરોની હારમાનાથી ગભતુ એક તીથ પણ
એટલે જ છે
રાવને ભણું પામ
એ સવાખ્ય
પ્રાત ની સકન તીર્થની સ્તુતિમા અ કાઈ ચૂક્યું છે અનેકવિધ
આપુ રને ઉત્પન્ન કરનાર ને નગરને રેહણાચલ પર્વત
છીએ તે પણ ચાલી શકે છે શિકાળ સર્વજ્ઞ ભગવાન શ્રીમદ્
તેમ નાચાર્યજી મહારાજ અને ધર્મનિષ્ઠ શ્રાદ્ધવર્ય શ્રી ઉ વન મનની
પવિત્ર વૃતિઓને વાતાવરણે જયા ગુજતા હતા
આજે પણુ એ નગરમાં પ્રતિવર્ષ થના મહાન ધર્માચાર્યોના
ચાતુમમમાં વહેતી જ્ઞાનગંગાનું નીર અને સર્વ વિરતિધરે, દેશ
વિરતિધરો અને ઉપર સદાને ઉત્પન કરી રહ્યું છે તે જ
નગર શ્રાવક વ્યપરાયણતા જેઓનુ નનન નું ક્રિયાની
અબિચી જેમને શ્વાસ હતો આવસ્યકવિઓની પ્રીતિને એમાં
અપૂર્ણ નિવાસ હતા, ત્યાગીઓની દેરાના શ્રવણ જેમને રસપ્રદ સુદર
બરાક હતો દાન અને દયા જેમના સમીપના મિત્રો અને પુષ્યના
પ્રતિક સમા જેમના કુટુંબીજનો જેમની આજ્ઞાનું સાં સન્માન
હવે મજાજ રહેતા રાય રબારમા પણ જેમનું સન્માન અપૂર્વ
તુ, એ એક મકાન માનવતા ધર્મનિટ ઠ કરતુભાઈ
અમરદના નામથી પણ અજ્ઞાન છે? ધર્મ આરાધવાના મુખ્ય
રથાન તરીકે ખભાતમાં જિનશાળા ગણુાય છે તેના અધ્યક્ષ રહે
કે કાર્ય કડે તે એક કરતુરભાઈ જ હતા જો કે બાજે તેઓ
આ ફાની દુનિયાને છોડીને ચાલ્યા ગયા છે પરંતુ જેઓ તેમના
અરાત પરિચયમાં આવ્યા તેઓ તેમની અ.મશ્રદ્ધા અને ક્રિયા
ક ની અભિરૂચીની મુક્તક આજે પણ પ્રશસા રી રહ્યા છે
નેમ અનિ આમલભી વિનતિથી ૧૫ બાચા વેશ શ્રીમદ્

·છે
વિજ્ય નધિસીશ્વરજી મહારાજ આદિઠાણાનું ચાતુર્માસ સવો
૧૯૮૮ મા ખભાત મુકામે થયુ હતુ
આજ નગરમા નાગરવાડામા ધર્મમાં શ્રીયુત કસ્તુરભાઈ,
ભાખાભાઈ નામના શ્રાવક વમતા હતા તેમના ધર્મપત્નીનું નામ
શરી બેન હતુ તેઓ ધર્મમય બને ગુજારી રહ્યા હતા. સંવત
૧૯૬૮ ને શ્રાવણ ૧૬ શનિવારના રોજ તે દપતિને ત્યાં એક
પુત્ર રત્નનો જન્મ થયો જેઓનું ગુનિ નામ અમૃતના
પાડવામાં આવ્યુ પૂર્વભવના પ્રબત મરમરથી તેઓ પોતાના
માતપિતા સાથે દહેરાસર અને ઉપાયે અતિ હથી જતા હતા
નાની ઉમ્મરમાં પણ આવા સમારે ભવિષ્યમાં આ પગને ધર્મના
માં સહેલાઈથી ઘસડી જને એવી આગાહી આપી રહ્યા હતા
પરનુ વાડ વિના વિલે અને નથી એ ન્યાયે કેઈ ત્યાગી મુના
સસની અમૃતવાનના જીવનને અપટા તે રહતી હતી અનતાને
જેમ જેમ ઉમ્મરમા વધતા ગયા તેમતિમ ગુણેમાં પણ વધંતો જ
રવા. તેમના પિતાએ તે અમૃતાઈની નાની ઉમ્મરમાં જ દુનિહાળી
જિંપ લઈ લીધી હતી હવે માઇ માતાની સેડ રહી શકી
બેને પણ તેને જીવનને સુ સારી બનાવવા શકય પ્રયત્ન કરવા
13 Rાખ્યા હતા
જો કે શકરીને પોતે તે સસારથી વિરક્ત ભાવનાવાતા બની
ચૂકયા હતા પરંતુ મારી પુત્ર પણ પ્રભુના માગે સચરે એ હેતુથી
તેઓ રોકાયા હતા તે કામનાને મળ બનાવા પરમ પૂજ્ય પ્રત્યા
પ્રાથય આચાર્ય દેવેશની વિરામ્યવાહીની દેશનાનું પાન કરવા માટે
પોતાના પુત્ર અમૃતપાનને વારે વાર પ્રેરણા કરવાનું ચૂકતા ન હતા
નિમિત વ્યાખ્યાનના શ્રવણથી અમૃતધાનનું હ ૫ ધીમે ધીમે
વૈરાગ્યવામીત બનતું ગયું અમૃતનામા હ યમાં નવપરિત થતા
વૈરાગ્ય વાસનાના છોડવાને પ્રમાક ૩૫ બકરા ચરીન જાય અગર તે

·જમાનાના વિમી વાતાવરબે કપ અને પ્રચંડ તાપ તેને બાળીને
ખાખ ન ફી ની છે એ હેતુથી અધ્યાત્મ અતિ મુનિરાજશ્રી જય
તવિજયજી મારાજ (દન પાધ્યા મહારાજ) એ પૂબ કાળજી
રાખતા હતા ચાતુમાસ બાદ અમૃતા પિતાને વીસ વર્ષની
જુવાન વયે અથમી બનવા માટે મકકમ વિચાર ૬ આચાર
દેશને જણ મા રાકરી બેનના મયમમાં અતરાય હતી વિન
વાળી પણ આપોઆપ જ વિખેરાઈ ગઈ મા દશાની દીયાને
શુભ દિવસ નિતિ થશે
દીક્ષાબિતથી અમારા ને ખભાતના જુદા જુમળી
અને સંસ્થાઓ તરફથી અબિન ન પત્ર એનાયત કરવામા આવ્યા
ખભાતની ધમનિટ જન જનતાએ મા દીર દીક્ષા માસ
અત્યંત ઠાપૂર્વક ઉજવે અમૃતાને પણ પૂજામા તથા ઉપધિ
બારમા પોતાની લક્ષ્મીને ઠીક ક સ ય ક્યો સ વત ૧૯૮૯
ના માગસર સ ૧૧ ના રાજ પિતાની જન્મ ભૂમિમાં પૂ૫
ગુરૂ શ્રીમદ વિજય ધિરિશ્વર, મવાર ના વરદ હસ્તે બને
જણાઓને પુનીત પ્રક્ષ્મી પ્રાન અત્યત ધામઘૂમથી કરવામાં
આવ્યું અમૃતવારનું નામ પુનિત નામ થી અજીતવિજઇ રબા
તમને મુનિરાજી જય મહારાજના રિન્ય તરીકે સફર
કી હતા તકરીબનનું નામ સાખીશ્રી સરરતનીથી ઉખવામાં
આવ્યુ હતુ
સારના છે. અનિથી અછતવિયન નિયતિનિ યમ
વિકાસને સાધતા, નાન, વન અને ચારિત્ર એ રત્નત્રયીની અછત
નામા ખ બન્યા બાલ ક્રિથી વાદગાર બની કેમે ક્રમે પ્રકરણ
મ થ વ્યાકરણ ખ્યા, કાન, કેપ આદનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવા ભાગ્ય
રાત્રી બન્યા હતા

·જન સિદ્ધાન્તમાં પણ તેમણે ક લ પ્રવેશ કર્યો હતો નામ
રી જોતિના અભ્યાસમાં સારી નિપુણતા પ્રાપ્ત રી હતી ,
નિશિથ સૂત્ર સુધીના તેઓએ કહન પણ કર્યા હતા
લગભગ છ વર્ષના મા પર્યાય પછી તેમને ઉરસ અને
ષ્ણવર લાગુ પડે છે... ઉપચારે વાતુ હોવા છતા અશાના
વે નીય કર્મના પ્રબન હરે તે રોગ ક્ષને રૂ૫માં ૫ટા પરતુ
તે જીવલેણ શગની શરૂઆત રાઈ જેવપુર અને પાનીના હવા-
પાણીના પાન અને શાનનીય કર્મના જેરે સાવ ના થઈ
ગ એમ લાગ્યું આવી સારુ માને નમીવન હોવા છતા
મુનિશ્રાએ જેસર આ મારવાડના અનેક તીર્થોની જાત્રાઓ પણ
કરી હતી સિદ્ધાચનની યાત્રા પણ ચાર પાંચ વખત કરવા તેને
બામશાળી બન્યા હતા નવાણુ યાત્રા પણ કરવાની ૩૨ ન
તેમણે સાધી લીધી હતી
'
૨૦ ની સાનનુ ચાતુમાસ સ્વર્ગથે પિતાની જન્મભૂમિમા
જન આચાર્ય દેવશ માપજકર્યુંઆ પ્રસંગે પૂજ્યપાદ્ આચાર્ય
દશ થીમદ્ વિનબ્ધિસૂરીશ્વરજી મારા નાના ઉપદેશથી ઉતરચિત
અને અનન્ય ભક્ત શેડ કેશવનાત વજેચંદભાઈએ ઉપધાન તપ
ઉવાપન અને શ્રી સિદ્ધગિરિઓને છરી પાળ સંઘ (રશનગિને
ગળના પ્રમ) એમ એક સાથે ત્રનું મહાન યે રી અપૂર્વ
વામન પ્રભાવને કરી હતી, જે પ્રભાવનાના કાકા એ મુનિની
૫) રમ તેના હતા
શેઠ નગીનગ૬ રમવ૮ શેઠ જીવનના પ્રતાપશી રમ
ગવાર દલસુખભાઈ, ઠ માબુમાન ગાશી, શનિવાર
cભથી અને ઠ ડેરાવનાર વજેચ ભાઈ આ સંગ્રહસ્થાના
આગ્રહથી આચાર્ય દેવેશ, પગમાં થતાં ગમના ઉપચાર માટે

·મુબઈ તામામ પધાયા બને છે જ્યના ધર્મ પ્રાગથી
આ રી ધમ પ્રભાવના થઇ હતી અમરય મુનિ બન ચાતુમાં
મમાં મુંબઈ જ હતા
મુનિની નાદુરસ્ત નમીતને કા ડરની સવાથી
તમન ભાયખાના જેન ઉપાત્ર માનવામાં આવ્યા હતા તેઓ
પિતાની અવન નારસ્ત તબીયત લેવા ના ત્યાની જનતાને રાજ
બાદ કલાક પ્રવચન સંભળાવતા હતા તેમની હમમુખી, પાન
સરળ અને બીનખરાળ પ્રકૃતિએ જવાની જનતાને સાથે
પડ આકયા અને કપનું ત્યાની જનતા વગણ્યના ગુશેની
મુક્ત પ્રમા કરી રહી છે
મનિશ્રીની નમીપત દિવસ વિન અત્યંત ઉગ થવા લાગી
તેમના શિષ્ય મુનિ સુધાકરવિજયજી કે જેઓ ખબતના
વતની છે, તેઓ રાત અને વિમ ખડે પ! જરાપણ મુમ તાન્યા
વિના સારામાં સારી વિયાવચ્ચ કરી સાધુતની અને િતની
બને ફરજો અT કરવામાં મ ા સ હતા ત્યારમા તેમના ગુરુ
મારાજ આદિ ઠાણા લાભાથી સવામાં હાજર થયા હતા અભ્ય
મુનિશ્રીને સ નશીલતાની મૌ કોઈ એક મરખા પ્રમ કરી રહ્યા
હતા સાથે રહેતા મુનિરા બેની વચ માટે ના પૂછવાનું તેજ
નહિ પરનુરાધનપુવાને મગળભાઈ
અને મક ર છાટાના તથા ર વી. અમ શા પy ખ ૫
પિતાની સેવા અપ ણ કરવામાં કીમદ રતા હતા પ્રમો પ્રમાણે
એ છવાનાઈ આપ પોતાની સેવા આપના અને ગમે તેવી
છે કે જો હેવ અમર ગમે તેવી બર સ ચાપી દેવ પણ ત્યાં
બંસરા રેડ ઇ લા ચતણ ચાવી શકે છે મુનિથાની તબીયન
હવે ન ન મ વ નાગી તેથી તેમની જ પ્રરણાથી તેમને લાજ રાગ
લકીની બધામાં એકદમ ખસેડવામાં આવે છે અને આ પા પડી

·પણ મુનિરાજની બીમારી વધતી ગઈ વધતી જતી બીમારીની સાથે
જાણે અર્ધી ન કરતી હોય તેમ મુનિ શિની આત્મિ ભાવના, ધમ
જાગૃનિ અને રોગ સહન કરવાની અડગ વેતા પણ વધવા લાગી
તેમના ગુરુ મહારાજ તથા મુનિરાજશ્રી વિમવિજ્યજી આઈ મુનિવરે
હવે ભાવ દેવાની છુટ. પાવામાં તન અને રાત રન બન્યા
આશ્ચર્યકાર- ઘટના એ બનવા પામી છે કે જયારે વાલબામમાં
ગુરૂવથી વિશ્વ કમનસૂરીશ્વરજી મહારાજની ૨૦ મી સ્વર્ગારોહણ
નિધિ નિમિત્તે મડાના અછાન્ડિકા મડેભવના છેલ્લા વિમે શનિ
ખાત્ર સાભળવા માટે તથા ઉક્ત મુનિને ખબર લેવા માટે કેટ
માપી પન્યાસજી શ્રી પ્રવીણવિજ્યજી આદિ અને પવા હતા તે
સમયે મુનિથી અનવિજયજીએ તેમને એક આગવી દુભી કરી એમ
જગાવ્યું છતુ કે હવે હું માત્ર એજ દિવમ માટે હું આ તેમની
વાનને સત્ય માનવાને માટે કઈ કારણ ન તુ પરંતુ તેમની એ
વાત સાવ સાચી પડી પણ પ્રકારના વિશિષ્ટ નન વિને મુનિ
શ્રીને મરણ માટે થયે બતરને આભાસ એ તેમની માતા
અને સતિ ગામપણાને સુચક હો એમ વ્હીએ તો પણ ચાખે
આખરે ત્રુીની બુટી લેતી જ નથી એ તકના સુધી
એશ્વારા બધ નવકાર મંત્રના મગન વનિને સૂણુના સૂર્ણતા પર
લગ્ની આરાધનામાં જ ખૂબ રત રહી ૨૦૦૩ ને ફાગણ સુ
૫ ના સવારના લગભગ અગીયાર વાગે નગભગ ૫૦ વર્ષ સુધી
નિમળ ચારિત્ર પાળી સમાધિપૂર્વ મુનિધીએ આ ફાની દુનિયાથી
વિદાય લીધી
તેમની પાછળ અનેક વર્ગે તપશ્ચર્યા,વાપાપ અને પમાને
મજા માં અભિમ વિ હતા મુનિઘીના દેહને ચતન વિગેથી
ચચત કરી શિબિમા પધરાવી જયજયનદાના જયના પૂવક વહેરના
ભ લતામા થઈ મુનિના મૃત દેહને મણિગગા (સ્મશાન)

·૨
ભૂમિ પર લઈ જવામાં આવ્યું હતુ અનેક બાપની એગ્રીન
એની વિશાળ મે ની એ અમિસકારની બેલી બનતા છે
છગનના તુખ્ય ની પેટી તકથી ૭૦૧)બની ને રમનુભાઈએ
અમિસસ્કાર સખ, હવે કર્યો ને મફળ મળે સ્મશાનથી પાછા
કર્યો છે ઉપર આવી મ ગળ સામન્યુ નું પૂજ્યપા આચમ
દેવેરાની મમતામાં સીએ દેવવન ની અનિતાને ઉપદેશ
મામા સદગતના આત્માને શનિ ની પ્રતી
સદ્દગત મુનિશ્રીના માનમાં મુંબઈમાં ટુકડા બઝાર બંધ રહ્ય
તો મુનિશ્રીના કાન ધમના સમાચાર તારગારા મળતા અને
સ્થળે દેવ દન કરવામાં આ 4 હતા તથા ખ ભારતમાં અને લાત
બાગમાં અઠ્ઠાઈ ત્મિો પ્રવામાં આ 1 ના
મુનીશ્રીના ગુણગણેથી આત થઈ તેમનુ મમ્મર નુ નાજુ
ર? એ હેતુથી આ પુમ્નિલ કમિઠ વ ભા ગાળ થા છીએ
કેટના ભક્ત
Se

·અનુક્રમણીકા - મર વિષે. પાનું 1 સાચી સુખનું માપન ૧ થી ૭ ૨ અભ્યતનું સ્વરૂપ ૮ થી ૧૧ બાબાનું સ્વરૂપ ૧૨ થી ૨૫ ૮ શ્રાવક કેણ કહેવાય? ૫ શ્રાવક શ્રાવિકાઓએ ય અને ર કરવા લાયકત વ્યા ૨૭ થી ૨ ૬ મનિલાબની સક્ઝાયમા આવતાધર્મકૃત્યોનીનેય ૨ થી ૩૪ ૭ શ્રાવકે ૧ ગુણનું વર્ણન ૩૪ થી ૩૬ ૮ માર્કાનુ મારીપણાના પાત્રી ગુણે ૩૬ થી ૪૦ ૯ પ્રતિક્રમણ ર્યો પછી ભાવવાની ભાવના ૧૦ જૈનમાળ ને સુ ૨ શિખામણ ૪૧ થી ૪૨ ૧૧ બાવીશ અભક્ષ્ય ૧૨ બત્રીશ અનત કયા ર ૧૩ ચાર અભક્ષ્ય માવિગઈ ૧૪ સાત મેટા વ્યસન ૪ ૧૫ દશ દરવાની વિગત ૧૬ સાત ગળણ રાખવાની વિગત ૪૫ ૧૭ સ ધમાં પાળવાની છે “રી” સ્પ ૧૮ રાસરની દશ મી આશાતના જ્ય ૧૯ સાનક્ષેત્રના નામ ૪૫ ૦ ભાવકની ૧૧ પરિમા ૨૧ શ્રાવકે રાખવાના સાત તીયા ૨૨ તેર કાડીયાના નામ ૨૩ નિયમને ચાર પ્રકારના લાગતા દો ૨૪ છ અઠાઈઓના નામ ૪૬ થી ૨૮ ૨૫ મામી કાળની વિગત ૪૮ થી ૫૦ ·૧૦ વિવે પાનું ૫૦ થી ૧૧ ૫૧ થી ૫૨ પર ૫૨ ૫ ૫૩ ન ૨ ૨૪ અણુ કરી વસ્તુનું ૩૫ ૨, નિને દુષિત કરનારા કારણે ૨૮ નિને એનેપનારા કારણ ૨૯ ન ની આપવાના છે લાગે ૦ થવાના સમાવસાની પાની સમજણ ૧ સાધુમાવે શ્રાપને ચાર પ્રકારને મ બધ ૩૨ પુજા અને શનની મહત્તા ૫૪ થી ૨૮ ૩૩ પુજા નારાઓને જરૂરી સુચના ૫૦ થી ૬૦ ૩૪ સાત પ્રકારની શુદ્ધિ અટ કરી પૂજા કમ આ ૬૦ થી ૭ ૩૫ ભગવાનની પૂજાને પ્રભાવ ૬૭ થી ૨૮ ૩૬ સુમધુઓનો પ્રભાવ ૩૭ દિ ૧ (વિ.) નું સ્વરૂપ ૬૯ થી ૧૭૦ ૩૮ કાળોત્સર્ગનું ફળ ૭૦ થી ૧ -૯ સામાપક બનું ૨૩- ૭૧ થી ૭૫ ૪૦ ઉપધાનની આવશ્યકતા ૭૫ થી ૮ ૪૧ રાત્રિ ભોજનથી થતા નુકશા ૪ર પખાણુની આવશ્યક્તા ૮૨ થી ૮૮ ૪ પચ્ચખાણનું ફળ ૪૪ બાધા ભાગી નાખવી તેના પ્રતા ન લેતી ટીમ એમ બીન આરે મહાનુભાવો પ્રત્યે ૮૯ થી ૯૧ ૪૫ ન નું મilભ્ય ૪૬ નાન કિકાભ્યામ ગેમ ૩ થી ૮૫ છ હવે તે વિધિને પય છે ૯ થી ૯૭ ૪૮ બનતું નથી એમનહિ બો પણ કરવું નથી એમ બે ૯ થી ૨૮ ૪૮ શ્રાવકીની સલિખધ k૮ થી ૧૦૧ ૫૦ પwા પતિની આરાવના ૧૦૧ થી ૧૦૪ ૫૧ અધ્યાત્મ ભામના ૧૦૫ થી ૧૦૮

·* *
be
ક
s
હક
s
=
*
૧૦૦
2.
(
\
8
.
ક
છે.
હe :
જેનરન વ્યાખ્યાન વાચસ્પતિ કવિકુવાર
પૂ આચાર્યદેવેશ
શ્રીમદ વિજયલબ્ધિીશ્વરજી મહારાજ
છે.
છous s
છે.
8
se
be
e

·No text on this page.

·શ્રાદ્ધ ધર્મ દાપકા
55555555555
વિભાગ ૧ લો.
GREENEFકws
સાચા સુખનું સાધન
સસારના સમસ્ત પ્રાણીઓને સુખ પસદ છે, અને દુખ
નાપસંદ છે, આ વાત બે દુચાર જેવી નિર્વિવાદ છે અને તેથી જ
સૌ કેઈ સુખને પ્રાપ્ત કરવા માટે અને દુખેથી મુક્ત થવા
માટે રાત અને દિવસ તનતોડ અને એક ધાર પ્રયત્ન કરી
પહેલા માલૂમ પડે છે છતાં પણ આપણે કેઈને હજી સુધી
સ પૂર્ણ સુખી થયેલા જોઈ શક્યા નથી ઈચ્છા કરવા માત્રથી
જ જે સુખની પ્રાપ્તિ થતી હતી તે તે જગતમાં કઈ પણ
આત્મા દુખી નજરે પડત જ નહિ કારણ કે મને કઈ વ
મામાં પણ તેને જ ઝંખી રહ્યા હોય છે પરંતુ આશ્ચર્યની
વાત છે કે સુખને ઈવા છતા સુખ મળતુ નથી અને દુખની
કેઈ ઇચ્છા કરતુ નથી છતા દુખ આવીને ભેટી પડે છે
આમ બનવામાં વાસ્તવિક શું કારણ છેવું જોઈએ? એને
વિચાર ભાગ્યે જ કે કરતુ હશે કારણ વિના કાર્યની ઉત્પત્તિ
કી થતી નથી એટલે સુખ અને દુખ ઉત્પન્ન થવામાં પણ
કે કોઈ કારણ તે જ રહેવું જોઈએ આટલી વાત તે સામાન્ય
કે બુદ્ધિવાળા પણ સમજી શકે એમ છે,
આ

·વિભાગ ન લે
---- સુખ અને દુખના કારણરૂપે પૂજ્યપાદ હરિભદ્રસરીશ્વરજી
મહારાજા શાસ્ત્રવાત સમુ-યય નામના ગ્રન્થમા ફરમાવે છે કે-
सुख धर्मात् दुख पापा , सर्वधर्मव्यवस्थिति ।
न कर्तव्यमतः पाप, कर्तव्यो धर्मसचय, ॥
અર્થાત-ધર્મથી સુખ અને પાપથી દુ ખ થાય છે આ
માન્યતા સર્વ ધર્મવાળાઓએ સ્વીકારી છે માટે પાપન કરતા
ધર્મને સચય કરે જરૂરી છે
ઉપરોક્ત લેકથી એ સિદ્ધ થાય છે કે સુખ અને દુખ
એ આત્માએ સ્વથ કરેલા યુય અને પાપના જ પરિણામ છે
જે લોકો એમ માને છે કે સુખ અને દુખને અર્પન્ન કરનાર
ઇશ્વર છે તેમની એ માન્યતા બી કુલ કપિલ કપત અને
મિથ્યા કરે છે કારણ કે નિર જન, નિરાશર, પરમ કૃપાળુ
અને રાગ દ્વેષ વિનાના પરમાત્માને રાગ અને દેશની પ્રવું.
ત્તિથી ભારેભાર ભરેલી દુનિયાને ઉત્પત કરવાનું અને તેને
સુખ દુખ આપવાનું કાઈ પણ પ્રોજન હેતું નથી વળી
એકને સુખી અને એકને દુખી કરનાર માણસ પણ સજજનની
કટિમ ગણાતું નથી તે પછી ઈશ્વર જેવી મહાન વિભૂતિ
એક ને સુખી અને અન્યને દુખી કરવાની સર્વ સાધારણ
મનુ જેવી પ્રવૃત્તિ આચરે તે એને ઈશ્વર તે શુ પણ
સજજન પણ શી રીતે કરી શકાય?
જો કે ઘણા અજ્ઞાની મનુષ્ય જ્યારે જ્યારે કે દુખ
દાવાનવમા સપડાય છે, ત્યારે “હે ઈશ્વર તને આ શુ સુકું?

·શ્રાદધર્મપિમ
બીજે કઈ નહિ મળે કે મને આવા ઘોર દુખમા નાખે ”
આવું તદ્દન અઘટિત વચન બેલી સઘળે ટેપલે ઈશ્વરના
ગીરે નાખે છે, પણ પિતાના પૂર્વકૃત અશુભ કોને જરા
પણ વિચાર કતે નથી અરે? પિતાને કેઈ સ્વજન સબ ધી
દેવલોક થાય છે ત્યારે પરગામ લખાતા પેસ્ટ કાર્ડમાં હજુ
પણ લખવામાં આવે છે કે “ફલાણાભાઈ ગુજરી ગયા છે એમા
આપણું કઈ ચલ નથી ઈશ્વરને ગમ્યુ તે ખરૂ આવું
લખનારા એમ માને છે કે મારા સ્વજનને મારી નાખનાર
ઈશ્વર છે અને એમ લખી ધિરને નિર્દય માનવાનું મહાન
પાપ પહેરે છે અજ્ઞાની એટલુ પણ સમજતો નથી કે આ
કાર્યક્ત ઇશ્વરનું નહિ પણ આયુષ્ય નામના કમનુ છે કમર
થીઅરીને સમજનારાઓ આવુ અઘટિત બેપણું નહિ અને
લખે પણ નહિ
કી દેવ, કી નારકી, કદી મનુષ્ય તે કદી તીર્થં ચ આદિ
જીની ભિત ભિન્ન અવસ્થાઓ પણ કર્મ સત્તાને જ આભારી
છે પુગ્ય અને પાપ એ પણ કર્મ સત્તાનાજ ભેદ છે પુણ્ય
અને પાપને સાબીત કવ્વા માટે કાઈ મેટા શાસ્ત્રની જરૂર
રહેતી નથી એ તે જગતમાં માલૂમ પડતી જી ની અનેક
વિવિધ ઘટનાઓથી ખત સિદ્ધ જ છે જુઓને મનુષ્ય
પ સર્ડમાં એક સરખુ હેવા તેમાં અનેક
તરેહના ભેદો યા નથી માલૂમ પડતા ? જેમ કે એક
રાજ, અન્ય રેયત એક ધનાઢય, બીજે ૨૩, એક જ્ઞાની,
અન્ય અનાની, એક દેખતો, એક છે, એક ભેગી તે એક
જેગી, એક મેટરમાં મહાવનાર ને અન્ય પગે ચાલનાર, એક
છતા

·-સ્ન- જન્મ (૪) વિભાગ ૧ લો શીરાપુરી ખાનાર તે એક સુકા રોટલા માટે પણ ઘર ભટકનાર, એક સુંદર વોથી સજજ થઈ કરનાર જ્યારે એક પિતાની લાજ ઢાકવા માટે કપડાના ઝા માટે ફાફા મારનાર, એક રેગી તો એક નીરે, એક ઉચ્ચ તે અન્ય નીચ, એક શેઠ તે એક નોકર બાદિ, ઉપગત અનેક પ્રકારની સંસારમાં સગી આખે નીહાળવામાં આવતી વિચિત્ર ઘટનાઓ પુરુષ અને પાપને જ આભારી છેઆ એક વિકાળ અબાધિન અને નમ 24-24 (Universal fact) આથી એટલું તે નિશ્ચિત થાય છે કે સુખના અભિલાણી આત્માઓએ સુખની ઇરછા રાખીને માને બેસી રહેવાનું નથી પરંતુ સાચુ સુખ કેને કહેવું ? અને તે પ્રાપ્ત કરવા માટેના સાચા સાધને કયા ? આ વસ્તુનું જ્ઞાન કરવાની પ્રથમ આવા વ્યક્તા છે સાચા સુખની વ્યાખ્યા સમજાઈ જાય તથા તેના સાધનો પણ છાથમાં આવી જાય, પરતું ત્યાસુધી તે સાધનો રોગ્ય અમલ ન થાય ત્યાસુધી આત્માને કર્મભત્ કદી દર થાય નહિ અને કમલ જ્યાસુધી હઠે નહિ ત્યાસુધી આત્મા સાચા સુખને કદી પ્રાપ્ત કરી શકે નહિ. સાચુ સુખ શાસ્ત્રકારે તેને જ કહે છે કે જે એક વખત આ યા પછી કદી પાછુ જાય નહિ જે રૂખની પાછળ દુખ હિયજ નહિ જે સુખ દુખથી મિશ્રિત નહિ હોય જેનાથી કિંઇપણ સ્થળે ચીયાતું અન્ય સુખ હેય નહિ એવા સુખનેજ જ્ઞાનીઓ સાચુ સુખ, સાચી શનિન અને સાચુ સવરાજ્ય (Home rule) કહે છે

·શ્રાદ્ધધમ દીપિકા
ઉપરોક્ત કોલીટી quality વાળું સુખ સંસારમાં કોઈપણ
થળે પ્રાપ્ત થઈ શકતું નથી, પરંતુ તે માત્ર મેક્ષમાં જ
પ્રાપ્ત થઈ શકે તેવા પવિત્ર, મહાન્ અને સર્વશ્રેષ્ઠ સ્થાનની
પ્રાપ્તિ માત્ર ખાવાપીવાથી અગર એશઆરામથી કદી મળી
શકતી નથી અરે! જગતમા પણ કેઈ ઉચી સત્તાવાળું સ્થાન
મેળવવા માટે આખી જીદગી તનતોડ પ્રયાસ કરવું પડે છે
લેહીનું પાણી કરવું પડે છે ભૂખ તરસ અને તિરસ્કાર આદિ
અનેક પરિસાનો સામનો કરવો પડે છે તે પછી મોક્ષ
જેવા દુલભ સ્થાનની પ્રાપ્તિ સહેજ સ્વભાવે થઈ જાય એ
કદી બનતુ નથી, બન્યું નથી અને બનશે પણ નહિ
શાસનાધિપતિ ચરમ તીર્થ કર શ્રીમમહાવીર મહારાજાએ
સમસ્ત રાજ્યભને ત્યાગ કરી, સસારના સમસ્ત પાપને
તિલાજલિ આપી ભાગવતી દીક્ષા ગ્રહણ કરી, સાડા બાર
વર્ષો સુધી ઘેર તપશ્ચર્યા આચરી, અનાડી અને અજ્ઞાની આત્માઓ
તરફથી કરવામાં આવતા અનેક ઘોર ઉપસર્ગોને સમભાવે સહન
કરી, કેવળજ્ઞાન (complete knowledge ) ની જાતિ,
પ્રાપ્ત કર્યા બાદ મેક્ષમાર્ગના સાધન તરીકે સમ્ય દર્શન
સમ્યગ જ્ઞાન અને સમ્યગ ચારિત્રને ફરમાવ્યા છે
સભ્ય દર્શન (True faith) એટલે સાચી શ્રદ્ધા, સમ્યગ
જ્ઞાન (1rue knowledge) એટલે સાચું જ્ઞાન, સમ્યમ્
ચારિત્ર' (True conduct) એટલે સાચુ ચરાવર્તન
આને રત્નત્રયી કહેવામાં આવે છે
અનાદિ અનત કાળથી સસાર સમુદ્રમા આમ તેમ ભટકી

·વિભાગ ૧ લે
રહેલી તથા જન્મ-મરણ આધિ, વ્યાધિ અને ઉપાધિ રૂપ
ખડક સાથે વારવાર અથડાતી જીવન નૌકાને કીનારે બતા
વનાર જે કઈ હેય તે આ રત્નત્રયીની અપૂર્વ આરાધના જ છે
સાચી શ્રદ્ધા અને સાચું જ્ઞાન મોક્ષ પ્રાપ્તિમાં ઉપયોગી
હોવા છતા જે તેની સાથે સમ્યગ ચારિને અમલ ન થાય
ત્યાસુધી આત્મા પોતાના ઈખ સ્થાને પહોચી શો નથી
કોઈપણ દઈ દવાના જ્ઞાનમારને મેળવી લે તે દવાના ઉપર
વિશ્વાસને પણું રાખે, પરંતુ તેટલા માત્રથી તે કદી ફગાવી
મુન બની શકતો નથી તે રેગથી મુક્ત થવા માટે દવાને
ખાવી પણ પડશે
કેઈપણ ગામ જવાની ભાવનાવા મનુષ્ય રસ્તાને જાણ
કાર પણ થાય, રસ્તાના બતાવનારના ઉપર વિશ્વાસ પણ રાખે,
છતા જ્યા સુધી પતે તે રસ્તા ઉપર ચાલે નહિ ત્યાસુધી
પિતાના સ્થળે પહોંચી શક્તા નથી તરવાના જ્ઞાન માત્રથી
સમુદ્ર નદી તરી શકતા નથી પરંતુ તેની સાથે હાથ પગ પણ
હલાવવાની ક્રિયા જરૂરી છે તે મુજબ અત્રે પણ સંસાર
રામુદ્ર તરવા માટે તિરાગદેવે પ્રરૂપેવા ચારિત્ર ધમને
આરાધના અતિઆવશ્યક ગણાય છે
જન્મ અને મરણના બે લાભ શકુને વિજય કરી અનત
અ યાબાધ અને શાશ્વત સુખને અપૂર્વ આનદ લુટવાની દર
તક પ્રાપ્ત કરવા માટે વીતરાગ પરમાત્માએ બે પ્રબરને ધર્મ
સ્વમુખે રમાય છેપહેલા ન બના ધર્મનું નામ સર્વ
વિરતિ અને બીજા નંબરના ધમનું નામ છે દેશવિરતિ સર્વ

·શ્રાદ્ધધર્મદીપિ
વિરતિમા ચમત સસારને ત્યાગ કરી પાચ મહાવ્રત અને
છ રારિજનના ત્યાગનું સુદર પાલન હેાય છે સંસારના
વૈભવ વિલાસમાં અત્યંત આસક્તિના કારણે અગર તે શારી
રિક આદિની શિથિલતાના કારણે અથવા તે પ્રતિકુળ સજે
ગેના કારણે સારા સંસારને ત્યાગ કરવા માટે અશક્ત આ
ભાએ બી કુલ ધર્મથી વિચિત ન રહી જાય અને યત્કિંચિત
ધર્મની આરાધના દ્વારા અન તકાળની રખડપટ્ટી પછી પ્રાપ્ત
થએલ મેઘેરા મનુષ્યભવની સફળતા કરી શકે એ હેતુથી
તીર્થ કરદેએ બીજા નંબરમા દેશવિરતિ (બારવ્રતનું પાલન
૩૫) ધમની પણ પ્રરૂપણ કરી છે, જે વાતોની સભ્ય
આરાધના શ્રાવકેને પર પરાએ મોક્ષગતિને પ્રાપ્ત કરાવે
જેનુ વિસ્તારથી વર્ણન અત્રે આપવામા આવે છે
IlID

·વિભાગ ૨ જે
વિભાગ ૨ જે
1
生于较于H封于于对生好找+++
સમ્યક્ત્વનું સ્વરૂપ
હરકે નત-૫ ચખાણ તપ, જપે સર્વ વિ તિ અગર
તે દેશ વિરતિ આદિ તમામ ધર્મ ક્રિયાની વાસ્તવિક સક
બતારો રાઘળે આધાર સમ્યકત્વ ઉપર જ રહે છે. રમ્યત્વ
એટલે સાચી શ્રદ્ધા તેને બેધિ બીજ પણ કહેવામાં આવે છે
અર્થાત યુદ્ધ દેવ યુદ્ધ શુરૂ અને શુદ્ધ ધર્મ આ તત્વથીના ઉપર
જેમને અડગ વિશ્વાસ હોય છે તેઓ સમ્યકૂદષ્ટિ આત્મા કહેવાય છે
૧ દાનતરાય, લાભારાય, ૩વીયા તાય, ભેગાન્તરાય,
૫ ઉપભોગાન્તરાય, ૬ હાસ્ય, ૭ તિ, ૮ અરતિ, ૯ ભય
૧૦ જુગુ, ૧૧ શેક, ૧૨ કામ ૧૩ મિપ્યાત, ૧૪
અજ્ઞાન, ૧૫ નિદ્રા, ૧દ અવિરતિ, ૧૭ રાગ, ૧૮પ આ
અઢાર દષથી રહિત જે કાઈ હોય તેને જ મુદેવ કહેવામાં
આવે છે તે સિવાય અન્ય દેવ તરીક નહિ માનવા
પચ મહાવતે અને કુ નિ જન એમ છે તેનું
પાલન કરનારા, અને વીતરાગ કથીત ધમનીજ પ્રરૂ
પણ નારા ચુક કહેવાય, છે, તે સિવાય અન્યને ગુરૂ
તરીકે નહિ માનવા
શ્રી વીતરાગ ભગવાને કહે અહિંસા, સંયમ અને તપ
જેમાં પ્રધાન છે એને જ સુધમ કહેવાય છે, તેવા ધમને.
ધર્મ તરીકે સ્ત્રીધર
૧
છે

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપક
===
એ —
ઉપરોક્ત ગણું તત્વે ઉપર અટલ શ્રદ્ધા રાખવી તેનું જ
નામ સમકીત એ સમદીત વિનાની ધમ ક્રિયાઓને જૈન
શાસ્ત્રકાર ઇર ઉપર લીંપણ જેવી, એક્કા વિનાના માંડ
જૈવી, અગર તે પાયા (Foundation ) વિનાના મકાન જેવી
ગણે છે દરેક વ્રત રૂપી વૃક્ષામાં સમ્યકૃત્વ તે તેના મૂળ રૂપે
હેવું જોઈએ જેની હયાતિમા દરેક ધર્મ તેનું સંપૂર્ણ ફળ
આપવા સમર્થ બને છે
ઉપરોક્ત સમ્યકત્વને દૂષિત કરનાર દવા, અતિચાગ,
તેમજ કારણ પડયે રાખવામાં આવતા આગારા (જી) અને
મિથ્યાત્વના પ્રકારે અત્રે દર્શાવવામાં આવે છે
સભ્યત્વના પાચ અતિચાર
૧ શકા-જિન વચનમા કા કરવી
૨ કથા–અન્ય મતમાં જવાની અભિલાષા કરવી
૩ વિચિકિત્સા–ધર્મના ફળને સદે કર અથત ધર્મ
ટણી કરૂ તેનું ફળ મને આવતા ભવમાં મળશે કે કેમ?
એ વિચાર કરે
૪ મિથ્યા દષ્ટિ પ્રશ સા–અન્ય ધમની પ્રશંસા કરવી
૫ તત્સ સ્તવ–અન્ય ધર્મ તથા કુલીંગીઓને પરિચય કરે
(વ્યાપાર આદિના
કારણ સિવાય)
ઉપરના પાચ અતિચારે ટાળવાથી સમૃત્વ અતિ
ઉજજવલ બને છે માટે તે અતિચારે ન લાગે તે માટે બનતે
ઉપગ રાખવે
કે

·+- -
( ૧૦ )
વિનાગ ૨ જે
સમ્યક્ત્વના છ આગારે
કઈ કટીના પ્રસગે ફસાઈ જવાથી કારણું શર કુ દેવ
કુગુરૂ અને કુપને નમરકાર આદિ કરે પડે તે સમૃત
ને ભગ ન થાય તે માટે તેના છ આરે-જયનાર
( cxception ) રાખવામા આવે છે
૧ રાયભિયોગ–રાજા અગર નગરના માલિકની આજ્ઞાથી
કરવું પડે
૨ ગાણુભિગ-જન સમુહના બળાત્કાર કરવું પડે
૩ અભિગ––ાર આદિના કહેવાથી પડે
૪ દેવાભિગ–દેવતા આદિના બળકારથી કરવું પડે
૫ ગુરૂન-ગુરૂ આદિ વટીલના કહેવાથી કરવું પડે
૬ કૃતિકાતાર–આજીવીબના કારણ સર કરવું પડે
સમ્યકત્વથી વિપરીત તેજ મિથ્યાત્વ કરવાથ છે એટલે
મિથ્યાત્વના પ૭ પ્રકારે જાણ્યા હોય તે સમજીને પણ
લાગવાને અગર તેને ભગ થવાને ય નહિ રહે એટલે
તેના ૫દર પ્રારા જણાવાય છે
મિથ્યાત્વના ૧૫ પ્રકાર
પાંચ પ્રકાર
૧ અભિગ્રીક–પિને ગ્રહણ કરેલા કુધર્મને છેડે જ નહિ
૨ અનસિક---- ધર્મોને એક સરખા માનવા
૩ અભિનિવેશિ –- હુ જાવા છતા માન પાન પર
લાલસાના કારણે તેને છોડવું નહિ

·શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિક
( ૧૧ )
મન---
૪ શાસચિક–સર્વજ્ઞ વચનમાં શા રાખે અર્થાત્ સર્વસ
ભગવાને આમ કહ્યું તે સાચું હશે કે કેમ?
૫ અનાગિક—-અસફી છોને બનુપગપણે વર્તે છે તે
છ પ્રકાર
૧ લૌકિક દેવગત–રાગીય દેવને સુદેવ તરીકે માને તે
૨ કિગુરૂગત–અનેક આર ભ સમા ભમાં રક્ત અને
સમારને સગીઓને ગુરૂ તરીકે માને
૩ લૌકિક ધર્મગત–લૌકિક પ જેવા કે હેળી, બળેવ,
નેતા આદિને કેસર પર્વની બુદ્ધિ એ માને
જ કેત્તર દેવગત–વીતરાગ દેવને આ લોક અને પર
લેકના પગનીક સુખને ઈરાદાથી માને-પૂજે
૫ કેત્તર ગુગત–કચન કામી નીના ત્યાગી ગુરૂઓને
Sભય લોકના સુખના ઇરાદાથી માને-આહારપાણ આપે
દ લેકેર ધર્મગત–સર્વજ્ઞ ભગવાને કહેલા દાન, શીલ,
તપ અને ભાવનારૂપ ધમને બને લેકના પગલિક
સુખ મેળવવા માટે આરાધે
૪ પ્રકાર
૧ પ્રરૂપણ–-જિન ભાષિત અર્થથી અવળી પ્રરૂપણ દેશના)
૨ પ્રવર્તન-લૌકિક અને લેકર મિથ્યાત્વની કરણ કરે
૩ પરિણામ–મનમા જુઠ હઠવાદ રાખે અને કેવળ ભાષિત
નવ તત્વના યથાર્થ અર્થની શ્રદ્ધા ન કરે
૪ પ્રશ–આત્માની સામે સત્તામાં રહેલી મેહનીય મની
સાત પ્રકૃતિ

·( ૧૨ )
વિનાગ ૨ જે
---
વિભાગ ૩ જે
બારવાનું સ્વરૂપ
તે બાઝના રણ વિભાગ પાડવામાં આવ્યા છે પાસ
અનિત-નણ ગુણવ્રત અને ચાર શિક્ષાત્રત
મુનિ મહારાજાના પાંચ મહાવ્રતથી નાના હોવાથી તેને
આવત તહેવામાં આવે છે અફ-સાતમુ અને આખું વત,
પાવ અણુવ્રતને ગુણ (કાયદો) કરનારા હેવાથી તેને ગુણવત
કહેવામા આવે છે અને છેવા ચાર દમા મુનિપણના
પાલનની શિક્ષા (Practice) હોવાથી તેને શિક્ષા પ્રતે
કહેવાઈ છે
૧ સૂવ પ્રાણાતિપાત વિરમણવ્રત
બા બતમાં નિરપરાધી હાવના ચાલના (ર) જીને
માવાની બુદ્ધિથી નહિ માવાની પ્રતિક્ષા કરવામાં આવે છે
આ વ્રતના નીચે જણાવેલ પાચ અતિચારે કાબુરા
પણુ આચરવા નહિ
૧ વધ-કોધથી રાય, ઘોડા પ્રમુખ અનવરને મારવા તે
૨ બધાય બળદ પ્રમુખ જાનવરને ગાદબ ધનથી બાધવા તે
4 વિ છેદ-બળદ વિગેરેના કાન, નાક છેદાવવા
૪ અતિભારાપ-બળદ પ્રમુખ
નિવર ઉપર જેટલા
જે તે ઉંચી શક્તા હેય તેના કરતા વધુ ભરે તે

·વાહધર્મપિબ
(૧૩)
૫ ભાત પાણીને વિચ્છેદ-પાળેલા જાનવરેને જ ખાવાનું
અપાતું હોય તેના કરતા ઓછુ આપવુ અગર ટાઈમથી
મેરૂ આપવું
- સ્થૂલ મૃષાવાદ વિરમણ વ્રત
આ વ્રતમાં નીચે જણાવેલ પાચ મોટા જુઠા નહિ બેલ
વાની પ્રતિજ્ઞા કરાય છે
૧ કન્યાનીક-કન્યા સુધી સગપણ વિવાહ આદિમાં જુહુ
લવું નહિ, તેમજ સર્વ મનુષ્ય સબ ધી પણ જુદુ
બાલવું નહિ
૨ ગવાલિ–એટલે ગાય, પશુ વિગેરે ચાર પગ વાળા જાનવર
અને દુધ બધી ખેડખાપણ સબધી જુહુ નહિ બે વર્ષ
૩ ભૂથા વીક-એટલે ભૂમિ, ખેતર, માન, દુકાન અગર
વાડી આદિ ભૂમિ સાપી જુહુ બેવવુ નહિ (બીજાની
જમીન ઉપર પોતાને હક્ક કરીને દબાવવી નહિ)
જ, થાપણ મે-એટલે કેઈએ અનામત મળ્યા આપની
થાપણ (દાનીને અપર રોકડ મીલક વિગેરે)ને ઓળવવી
નહિ અર્થાત્ તે લેવા આવે ત્યારે તું મને ક્યારે આપી
ગયે છે, એમ બોલવું નહિ
૫ પુરી શાખ-એટલે હજારો રૂપીયાને નફો થતો હોય તે પણ
બેટી માણી કી પુરવી નહિ ( કેઈને દેડાન્ત દડ
(કાશી) વિગેરે માટે અસત્ય બોલવું પડે તેની જયા)
બીજ વતના પાચ અતિચાર
૧ સહસાર-વિના વિચારે જેમ આવે તેમ વધુ

·(૧૪)
વિભાગ ૩ જે
૨ રહસ્ય-કેઈની ગુપ્ત વાત જાહેરમાં મૂકવી
૩ મત્ર ભેદ-પિતાની સી-મિત્ર આદિ વિશ્વાસુઓના દૂષણ
બેલવા ગુરૂવાત ખુન ની કરવી (આમ કરવાથી કોઈ
વખત તેને આપઘાત કરવાને પણ પ્રસંગ આવે છે )
૪ મૃષા ઉપદેશ–-ઠે ઉપદેશ, બેટી સલાહ આપવી
૫ ફુટ લેખ–અન્યને ઉધે રસ્તે દોરવ, બટા ખાતા,
દસ્તાવેજ કરવા કરાવવા તથા લખેવ અક્ષરોમાં ફેરફાર કરો
૩ સ્થૂલ અદત્તાદાન વિરમણ વ્રત
આ વાતમાં નીચે જણાવેલ મોટી વેરી કરવી નહિ
૧ કેઈને ત્યા ખાતર પાડવું નહિ તેમજ બીજા પાસે પડા
વવુ નહિ ૨ ગાઠે બધેવી કોઈ અન્ય વસ્તુ લેવી નહિ
૩ ખીસ કાતરવું નહિ ૪ તાળુ તોડવું નહિ પ લુટ
કરવી નહિ ૬ કેઈની પડી ગયેલી અમૂલ્ય ચીજ લેવી
નહિ હુકમા રાજદડે અને લાકડે એવી ચેરી પ્રાણાત
કર્ટ પણ કરી કરવી નહિ
બીજા વ્રતના પાચ અતિચાર
૧ ચાર પાડેથી ચોરાઉ વસ્તુ સસ્તી જાણ, જાણી બુઝીને
લેવી તે
૨ ચારને ચેરી કરવામાં મદદ કરવી
૩ સારી વસ્તુમાં બીજી બેટી વસ્તુ નાખીને આપવી, સારી
દેખાડીને ખોટી આપી
રાજ્ય વિરૂદ્ધ સ્થાનમા જવુ, અગર દાણ ચોગ કરી તે
૫ તેલ-માન-માપ ઓછા વધતા રાખવા

·મ
શ્રાદ્ધધર્મ દીપિમ
(૧૫)
૪ સ્થૂલ મૈથુન વિરમણ વ્રત
આ તમા પુરૂએ પોતાની મા સાતેય રાખી પર
અને ત્યાગ અને સ્ત્રીઓએ પર પુરૂષને ત્યાગ કરવાનો છે
તેમજ ત ચ અને દેવી સબધી મૈથુનને પ૩ ત્યાગ કરી
આ વ્રતના પાચ અતિચાર
૧ અપરિગ્રહીતાગમન–કેઈએ પણ જે સ્ત્રીને ગ્રહણ કરી
નથી એવી સ્ત્રી સાથે ગમન કરવું
૨ ઈવરપર ગ્રહીત ગમન અમુક દિવસ સુધી વેશ્યા પ્રમુ
ખને કે એ રાખી હોય તેની સાથે ગમન કરવું તે
અનગ કીડા–ીઓના અ ગોપાગ નીરખવા તથા કામ
વિકાર વધે એવી ચેષ્ટા કરવી
પર વિવાહ કરણ–પિતાના પગ પુરી સિવાય પારકાના
ક
જ
વિવાહ કવા
૫ તિવ્ર અભિવાષા---કામચેષ્ટામા અતિ તીવ્ર ઈરછ ધારણ
કરવી તે
૫ સ્થૂલ પરિગ્રહ પરિમાણ વ્રત
ધન-ધાન્ય ક્ષેત્ર (જમીન) હાટ, હવેલી, રૂપું, સેતુ હલકી
ધાતુ બે પગ વાલા નેકર-ચાકર, ચાર પગવાળા પશુ આ નવા
પ્રકારના પરિગ્રહનું પરિમાણ કરવું પરિમાણથી (ધારેલી મય
દાથી) અધિક થઈ જાય તે ધર્મ માટે વાપરી નાખવું

·વિભાગ છે જે
૧
૪
આ વ્રતના પાચ અતિચાર
ધન ધાન્ય-અત્યારે ધારેલી ધારણાથી અધિક થઈ જાય
ત્યારે ધર્મખાતામાં વાપરવાના બદલે પુર પમી અગર
સ્ત્રીના નામે ચરાવી દે
૨ શ્રેનમાં બે બેને એક કરી નાખી પાનેલા પરિમાણથી
અધિક છે
૩ રૂ૫ પિનું પણ કોઈના નામ ઉપર આ પાદુ કરી પારકા
કરતા અધિક રાખે
બાબા વિગેરે ધાતુઓમાં પણ એ જ પ્રમાણે આડાઅવળા
નામે ચટાવી ગોટાળો કરે
૫ દાસ-દાસી ગાય-ભેંસ વિગેરેમાં પબ મર્યાદાથી અધિક
રાખી ગોટાળે કરે
૬ દિશા પરિમાણ વ્રત
ચાર દિશા ચાર વિદિશા, ઉર્ધ્વ અને અ મલી શદિશામા
અમુક ગાઉ સુધી જવાનો નિયમ કરવો
(કાગળ, તાર, છાપા વાચવાની જાણ રાખી શકાય છે)
છા વ્રતના પાચ અતિચાર
૧ માર્યા કરતા વધારે C જવું તે
નીચા જવું તે
ચાર દિશાની મર્યાદાનું ઉલઘન કરવું તે
૪ બધી દિશાના ગાઉં ભેગા કરી એક દિશાએ વધારે જવું
અથત રખેવા પ્રમાણમાં પોતાની ઈટ મુજબ એ
ઉધનું કરવું
૨
11
૩

·શ્રાદ્ધ ધર્મપિ તે t મ ! (૧૭) ૫ ૩ટલા રાખ્યા છે એની ખબર રહેવાથી આગળ જવું ૭ ભેગેપભગ વિરમણ વ્રત • ભેગ– એટલે ભજન-વિલેપન વિગેરે જે એકવાર ઉપ ગમાં આવે તે ષભેગ–એક ચીજ વાર વાર વપરાય, જેવા કે ધમ અવ કાર, ઘર, શ્રી વિગેરે ! ભાગ અને ઉપભેગની વસ્તુનું આ વ્રતમ પરિમાણ કરવું અને તે માટે નીચે જણાવેવ ચૌદ નિયમને અવાર-સાજ ધારવા અને સ કેલવાની જરૂર છે ચૌદ નિયમની વિગત ૧ સચિત્ત-દિવસમાં જેટલા ચિત્ત (જીવ વાવા) દ્રવ્ય મુખમાં નાખવા હોય તેની સાથે નથી કરવી ૨ ક૨-જુદા જુદા નામવાની અને સ્વાદવાળી જેટલી વાજે ખાની હોય તેની સંખ્યા ધારવી ૩ વિગ—ઘી, ગોળ, દૂધ, દહીં, તેલ અને વડા એ છે વિગયમથી નિર તર એક વિગય (મૂળથી અથવા કાચી) ને- ૪ વાણુડ –જેડ, ચપવ, મોજા, પાવડી વિગેરેની સંખ્યા ધારવી ૫ તોલ–ોપારી, એ પચી વિગેરે મુખવાસ ખાવાનું માપ ધારવું E ત્યાગ કરવો 3 ન 1

·( ૧૮ )
વિભાગ ૩ જે
૬ વલ્વ––દિવસમાં આટલા વસ્ત્ર પહેરવાની સખ્યા ધારવી
છ કુસુમ–જુઘવાની વસ્તુનું વજન ધારવું
૮ વાહન-ગાડી, ઘોડા, ઉંટ, મેટર, ઈન, રામ,
આદિ વાહનોમાં બેસવાની સખ્યા ધારવી
૯ શયન-શયા, આસન, ગાદી ઉપર બેસવાની સંખ્યા
માપ ધારવું
૧૦ વિલેપન–શરીર વિલેપન કરવાની વસ્તુનું માપ
૧૧ કદાચાર્ય-ચથતિ તે વિષે નિયમ પાવે
૧૨ દિશિ–દશે દિશામા જવાની મર્યાદા બાધવી
૧૩ સ્નાન–સ્નાનની ગણતરી કરવી (ધમ કાર્યમા જયણા)
૧૪ ભૉસુ-ભેજન પાણીનું વજન ધારવું
પૃથ્વીકાય-માટી, ખારે, ચાક, મીઠ આફ્રિ વાપરવાનું
પરમાણ ધારવું
અમ્પક-પાણી પીવાનું તથા વાપરવાનુ વજન ધારવું
તેઉકાયલા, દીવાનું પરિમાણ કરવું
વામિય–-પખા, હાંડલા, વસ્ત્રની ઝાપટ વિગેરેનું પરિ
માણુ કરવું
વનસ્પતિ–ઉપયોગમાં આવતી કાતરીનુ નામથી તથ
તાલથી પરિમાણ કરવું
અમિ–ોય કાતર, સુડી, છરી, તરવાર આદિ વાપર
વાની સખ્યાનું પરિમાણ
મસી-ખડીયા, કલમ વાપરવાની સખ્યા ખરી
કૃતિ––ળ, કુહાડા, પાવડી, તરાજ (કોમ) વિગેરે વાપ
રવાની સખ્યાનું પરિમાણ કરવુ

·શ્રાદ્ધ ધર્મ ટોપિમ
(૧૯)
સ
જગતમાં ખાવાની, પીવાની, ઓઢવાની અને વાપરવાની
અનેક ચીજે છે તે સમસ્ત વસ્તુઓને ભેગવટે આપણે એકી
સાથે કરતા નથી અને કરી પણ શકતા નથી છતા પણ
પચ્ચખાણ (પ્રતિજ્ઞા) ના અભાવે તે તે વસ્તુ ઉપર આપણી
ઈચ્છાઓ ટેવી જ રહે છે એટલે તે ઇચ્છાઓદ્વારા આપણે
આત્મા તે તે વસ્તુઓને નહિ ભોગવવા છતા પાપને ઉપાર્જન
કર્યા કરે છે અર્થાત્ નાહ મા તે પાપોથી આત્મા લેપાય છે એટલે
તે સમસ્ત પાપમાંથી મુક્ત થવા માટે દરેક શ્રાવક શ્રાવિકાએ
ઉપર જણાવેલ નિયમનું હમેશ પાલન કરવું જોઈએ તે જે
મુજબ પદર કમાનોના વ્યાપારને પણ ત્યાગ અત્યતા
જરી છે એક આત્મા કાઈ પદરે જાતના વ્યાપાર કરતે નથી
છતા તેને ત્યાગ નહિ હોવાથી તે પાપને પિલો પણ નાહક
આપણા શીર ઉપર ચઢાવીએ છીએ માટે જે વ્યાપાર વિના
આ જીપીકા નહિ જ ચાલી શકતી હોય, તેની માન છુટ રાખી
બાકીના (કર્માદાને ) ભય કર પાપવાલા વ્યાપારને સમજી
શ્રાવકેએ ત્યાગ કરવો જરૂરી છે
પાદર કર્માદાનોના નામ
૧ અગાર કર્મ–ચુ, , નવીયા વિગેરે પકાવવાને
વ્યાપાર
૨ વન કર્મ–જગવ કાપવાને, કુલ, શાર, લાકડા વિગેરે
વનસ્પતિને વ્યાપાર
૩ શટ કર્મ—ગાડા, હળ પ્રમુખ તૈયાર કી વેચવા
૪ ભાટક કર્મ—ગાડી, ઘડા વિગેરે ભાડે ફેરવવા,

·- ૨૦)
વિભાગ ૩ જે
૫ ફેટક કર્મસુરગ ફેડાવવી ખાણ દાવવી, શેકુવા
વાવ દાવવાને છે
૬ દત વાણિજ્ય–હાથીદાત વિગેરેને વ્યાપાર
૭ લાક્ષ વાણિજ્ય-નાખ તથા દર વિગેરેને વ્યાપાર
૮ રસ વાણિજ્ય-રી, તેલ, ગોળ વિગેરેનો વ્યાપાર
૯ વિષ વાણિજ્ય–અકણ, મય, કે વર નાગ આદિ ઝેરને
વ્યાપાર
૧૦, કેશવાણિજ્ય-પશુ પંખીના વાળ-પાછા વિગેરેને વેપાર
૧૧ યત્ર પીવણ–મીવ, જીન, સચા, ઘટી, ઘાદી વિગેરેનો
વ્યાપાર
૧૨ નિર્લી ઇન કમ–બળદ, ઘોડા, વિગેને નપુસક કરવા
તથા નાક, કાન આદિ અગોપાગ છેડવાને વ્યાપાર
૧૩ દવાને કર્મ–વનમા, સીમમાં કેઈપણ જગ્યાએ અગ્નિ
દાહ મૃો
૧૪ જળ શોષણ કમ-સરોવર-તળાવ વિગેરેના પાણી સુકાવી
નાખવા
૧૫ અસતી પણ–રમતને ખાતર તરા-બીવાડા ના,
પિપટ વિગેરે પાળવા તથા વ્યાપાર નિમિતે અસતી,
શ્રી વેશ્યાદિકને પિલવી
માતમાં ઘરના પાચ અતિચાર
૧ સચિત્ત આર–સચિત્ત વસ્તુ ખાવી તે
૨ સચિત્ત પ્રતિબદ્ધ આહાર-સચિત્ત વસ્તુની સાથે વળ
ની વસ્તુ ખાવી
૩ અપક્વ આહાર-નહિ પાકેલી વસ્તુ ખાવી,

·શ્રાદ્ધધર્મદીપિકા
નસ,
( ૨૧ )
૪ દુષ્પકવ આહાર-અધ કાચી પાકી વસ્તુ ખાવી
૫ ૮૭ ઔષધિખાવામાં ઘેડુ આવે અને ફેકી દેવાનું
ઘણું હાય, એવી વસ્તુ ખાવી બોર, શે ડી, દાડમ, અન
ઈત્યાદિ
૮ અનર્થ દડ વિરમણવ્રત
નાહકમાં વિના સ્વાર્થો, જેમાં આપણને શું લાભ થતો
નહિ હોય એવી ક્રિયાઓ કરી આત્માને દડો એનું નામ
અનર્થદડ કહેવાય છે
આ વ્રતમાં નીચે જણાવેલ વસ્તુને ત્યાગ કરવા પર
ઉપગ રાખો
૧ કઈ પણ પગુ-પક્ષીને કીડા ખાતર પાળવા નહિ
૨ કુતરા, બીલાડા, સાપ, નેવીયા આદિને લડાવવા નહિ
૨ હાથી, ઘેડા, ઘેટા, કુકડાની રમત જેવા જવુ નહિ
૪ કઈને ફાની અપાતી હોય તો ત્યા જેવા જવું નહિ અને
તે હાથ ની અનુમોદના કરવી નહિ
૫ સ્ત્રીબ્બા, ભજનકથા, રાજસ્થા, દેશકથા કરી કરવી નહિ
દ રસ્તે ચાલતા વિના કારણે ઝાડના ફળ, ફુલ, પાદડા
તેડવા નહિ
૭. શેતર જ કટાબાજી, ગાજીક, આદિની રમત રમવી નહિ
૮ ઘટી, ખાણીયા, સાબેવ, હળ, કેદાળી, કેશ આદિ
હથિયારે તૈયાર રાખી માગ્યા આપવા નહિ
૧ બાવીશ અભ તથ મુત્ર અને તેને ત્યાગ ને મનમા
કરવામાં આવે છે જે આગળ આપવામાં આ વર્ષ છે

·d
(૨૨)
ભાગ ૩ ને
( વજન ન બધી, આદિમા દાક્ષિણ્યતાના કારણે આપ
પડ તની જયાબા )
આઠમાં વ્રતના પાચ અતિચાર
૧ કદપ-~-વાર વધે તેવી કુચેષ્ટા કરવી તે
ફ–કામ ઉત્પન્ન થાય તેવી વાર્તાઓ કરવી તે
મય–વાચાળ૫ણાવી, જેમ આવે તેમ આડા અવળા
આ બધા વાકય બોલવા
રયુક્તાધિકરણ–હિ માવાવા ઉપગ્રહોને જોડીને તૈયાર
રાખવા
૫ બે તિરિ નતા–ભેગમા તથા ઉપભોગમાં વપરાતી
રીજે વરતા, લોભથી વધારે રાખવી
૯ સામાયકત્રત
બાર મહિનામાં અમુક સામાયિક કરી આપવાને નિયમ
આ વ્રતમાં દર શરીર આદિના કારણે આગળ પાછળ કરી
આપવાની છુટ રાખી શકાય છે, વ્રતધારી આત્માએ બનતા
સુધી એક સામાય તે રોજ કરવું જ જોઈએ
નવમા વ્રતના પાચ અતિચાર
-૧ મન દુ પ્રણિધાન-મનમા પેટા વિચાર કરવા,
2 વચન દુપ્રણિધાન-પાપવાનું વચન બોલવુ
= કામ દુપ્રણિધાન–અજ્યવ્યાએ કાયાને હલાવી ચવા
વવી, ભીતે એઠીંગણ દઈને બેસવું
અનવરથા દે–જે ટાઈમે સામાયક લીધુ હેય તે પુર
તામિ ન પાળે

·શ્રાદ્ધધર્મપિબ
(૨૩)
૫ સમૃતિવિહીન–સામાયક લઇને ટાઇમ ને ભૂલી જાય
અગર તે સામાયક પાળવુ જ ભૂલી જાય
૧૦ દેશાવગાસિક વ્રત
આખી જ દગાની માટે લીધેલા તેની વિશાળ મર્યાદાને
આ વ્રતમા અતિ સક્ષેપ કરી લેવામા આવે છેમુખ્યતયા
છ વ્રતમાં અમુક ગાઉ સુધી જવાની રાખેલી હુને અતિ
ટકાવી દેવામાં આવે છે. હાલ આ કતમા જઘન્યથી એકામ
કરી સવાર સાજના પ્રતિક્રમણ સાથે વચમાં આઠ સામાયિક
કરવામાં આવે છે. ઉપાશ્રયથી ઘેર સુધી અગર અમુક સ્થાન
સુધી જવાની મર્યાદા નક્કી કરાય છે
દશમા નતના પાચ અતિચાર
૧ આનયન પ્રગ—ધારેલી ભૂમિથી આગળની ભૂમિથી
કઈ વસ્તુ મગાવવી
૨ પ્રખ્ય પ્રાગ–ધારેલી હદની બહારથી બીજા પાસે કે
વસ્તુ મ ગાવની
૩ શબ્દાનુપાત–શબ્દ કરીને હદ બહારથી વસ્તુ મગાવવી
૪ રૂપાનુપાત–રૂપ દેખાડીને હદ બહારથી વસ્તુ મગાવવી
૫ પુદગલ પ્રપ–કાકર નાખી પોતે અહી છે એમ
જણાવી દેવુ
૧૧ પષધ વ્રત
દરવર્ષે આઠ પહેરના અગર ચાર પહોરના (માત્ર દિવ
સને અગર માત્ર ગતને અગરતો દિવસ અને રાતને ભેગે )
અમુક પૌષધ કરવા

·રિનામ
શિષધના ચાર પ્રકાર છે
૧ આહા પ~દેશથી અને નવથી હોય છેબાકીના
સર્વધી હોય છે દેશથી બહાર પધમા એમાણુ
આલ્બ નીચી કરાય છે. સર્વથી આડાર પધમા ચાર
પ્રકારના આહારને જેમ ત્યાગ કાય છે
છે શરીર ના પિષધ~-શરીરને પીપષ નિમિત્તે શણ
૩ આ પાપાર પધ- વારી વ્યાપાર કઈ પણ હવે નહિ
૪ બ્રહ્મચર્ય પાપ-બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવું
આ વતન પાચ અતિચાર
૧ અપ્રતિ વખત ચા--- શારે આદિ ઉપધિને ન પડી
ન પ્રમા
2 અપ્રમાજિ તે દુષ્પમાજિંત-સજાગ આદિને પડિલેહ
પ્રમજે તે બરાબર ન પડિહે ન પ્રમા
ક અપ્રતિ લેખીત દુપ્રતિ–લ, માતુ પરવવાની
જગ્યાની પછિ તથા પ્રમાજના કરેજ નહિ.
4 અપ્રમ૦ દુખમા -- વડિલ માવાની જગ્યા પડિલેહ
તથા પ્રમા પ બબર ન કર
૧૫ પૈધ વિધિ વિપરીતતા–પષધ ટાઈમસર લે નહિ અને
વહેલે પાળે તે તથા પૌષધમાં પારણની ચિંતા છે

·મ
શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિકા
(૨૫)
૧. અતિથિ વિભાગ
મુખ્ય ગતિએ આઠ પહેરને ( અહોરારિ વિહાર
ઉપવાસ સહિત) પપધ કરી, પારણે એકાસણું કરી મુનિરાજને
શહેરાવી જેટલી ચીજ મુનિરાજ વહેર તેટલીજ વાપી આ
બતને અતિથિ વિભાગ ત્રત કહેવામા આવે છે આ વાત
વર્ષમાં જેટલા વાર કરવું હોય તેટલીવાર ધારી શકાય છે
કદાચ આખા વર્ષમાં મુનિરાજને જોગ ન બને તે સાધમાં
ભાઈને જમાડીને પણ આ નતનું પાલન કરવું
આ વાતને પાચ અતિચાર
૧ સચિત્ત નિપ–સચિત્ત વસ્તુ અચિત્ત વસ્તુમાં નાખીને
વહોરાવવી તે
૨ ચિત્ત પિધાન-સચિત્ત વસ્તુ વડે ઢાકેલી અચિત્ત
વસ્તુ આપવી,
૩ અન્ય વ્યપદેશ-પિતાની વસ્તુ બીજાની છે અને બીજાની
વસ્તુ પિતાની છે એમ કહીને આપવી
૪ સમત્સર દાન-ક્રોધ અભિમાન, ઈર્ષાથી દાન આપે
પ કાલતિકમ–ઓચરીને તાળ વિતી ગયા પછી મુનિને
આમ ત્રણ કરવા જાય

·વિભાગ ૪ થી
5555555555
વિભાગ ૪ થે..
ફેંકા કકકકકક
શ્રાવક કોણ કહેવાય
પદ્ધદિન નૃત્યમાં શ્રાવક શબ્દોને અર્થે જણાવતા પૂ૦
દેવેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ લખે છે કે-
श्रद्धालुना श्राति जिनेन्द्र शासने,
धनानि पानेषु वपत्यनारतम् ।
फराति पुण्यानि मुसाधुसवना,
दतोपि त श्रावफमाहुरचमा ॥
-શબ્દથી ભગવાનના શાસનમાં શ્રદ્ધાને પરિપકવ બનાવે
–પાત્રમાં નિર તર પિતાના ધનને વાવે
કસુસાધુઓની સેવા દ્વારા પુણ્યને ઉપાર્જન કરે
ઉપરોક્ત વધુ ગુણ જેનામાં હેય તે શ્રાવક કહેવાય છે
શ્રાવક એ તે ગુણનિષ્પન્ન શબ્દ છે વસ્તક એ શબ્દ જ્ઞાતિને
જણાવનાર છે ઉપરના ત્રણ ગુણેને ધારણ કરનારે ગમે તે
જ્ઞાતિને હેય તે પણ તે ભાવ શ્રાવક કહી શકાય છે જ્યારે
માત્ર શ્રાવકને કુલમાં ઉત્પન્ન થયે હેય પરતુ ઉપરોક્ત
ગુણે જે ન હોય તે તે નામને જ (કાવ્ય) શ્રાવક કહેવાય છે
વી શ્રાવક શદની વ્યુત્પત્તિ કરતા શાસ્ત્રકાર જણાવે છે કે
જાતિ ઇતિ શ્રાવ અર્થાત જે સાભળે એનું નામ શ્રાવક

·શ્રાદ્ધ ધર્મપિ ( ૨ ) 1 ર પર તુ શુ સાભળવું જગતમાં માળનું તે ઘણું છે અને સભળાવનારા પણ સ ખ્યાબ છે એટલે તેનું પણ સ્પષ્ટીકર) કરતા પૂદેવેન્દ્રસૂરીશ્વરજી મહારાજ જણાવે છે કે- संपत सणाइ पइदियह जइजणा सुणेई य । सामायारिं परम जो खलु त साग रिति ।। અર્થ –જે સમ્યક્ત આદિ પ્રાપ્ત કર્યું છે, એ જે કંઈ માણસ પ્રતિદિન સાધુજન પાસે, સાધુ સમાચારી અને શ્રાવ કની સમાચારી (શ્રાવકેની ફરજો) સાભળે છે તે નિશ્ચયથી શ્રાવક કહેવાય છે શ્રાવક તથા શ્રાવિકાઓએ, દિવસે અને રાત્રે કરવા લાયક કર્ત ૧ ચાર ઘડી રાત બાકી રહે એટલે શ્રાવકે જાગૃત થઈ સર્વ માત્ર શિરોમણી સર્વ મ ગલોમાં પરમ મગવ સ્વ રૂપ શ્રી નવકારમંત્રનું સ્મરણ કરવુ (ઓછામાં ઓછા સાત આઠ નવાર તે ગણવા ) ૨ હું કેણ છું? સાધુ છુ કે શ્રાવક શ્રાવક છુ તે શ્રાવકને ગ્ય અને મારાથી બની શકે એટલી ધમાં કરણું કરું છું કે નહિ ? કે શ્રાવકનું નામ મા જ ધારણ કર્યું છે? વવી હુ કયા કલમ ઉત્પન થયે છે ? જે કુલમાં cત્પન્ન થયે છુ તે કુરને શેભે એવી મારી કાર્યવાહી કે કે તે ઉત્તમ ફુલ લકિત થાય એવી છે ? વિગેરેનો એક ચિત્ત વિચાર કરે વિચાર અર્થે પાટ ત શ્ય સુધારણા ક

·(૨૮)
વિભાગ ૪ ધા
૩ ત્યાર બાદ વિચાર છે કે હું મારે સમ્યગ દષ્ટિજ છે
કોઈ નત નિયમ પણ મારે છે? જો ન હોય તે બાર
વતેમાથી જેટલા ન પાળી શમય તેટવા તહણ કરવા
પ્રયત્ન કરવ ( રાજને રાજ ની ભાવના ભાવીને
બેસી રહેવાનું નથી )
૪ શુદ્ધ વસ્ત્ર પહેરી સામાયિક લઈ વિધિ પૂવડ એક ચિત્ત
ધીમા સ્વરે (આવશ્ય4) પ્રતિકમણ કરવુ તપ ચિતવન
કાઉસગ સમય બારપર્વ તિથિઓમાથી આજે કઈ તિથિ
છે? કયા ભગવાનની આજે કયુ કયાણક છે? એને વિચાર
કરી તે દિવસે જે તપ બની શકે તેનુ પદ્માણ ગ્રહણ
કરવુ છેવટે આર ભ સમાર ભને કયો છોડી દેવા ધ્યાન
રાખવુ બ્રહ્મચર્યનું પાલન કરવુ
૫ ત્યાર પછી કસ-સ્થાવર આદિ ની રક્ષા પૂર્વક પરિ
મિત અચિત્ત જળથી (અગર ગળેલા પાણીથી સ્નાન
કરી શ્વેત વસ્ત્રો પહેરી આઠ પડને મુખ ન લાવી ઘર
દહેરાસરના મિની વિધિપૂર્વક પ્રમાજના કરી અષ્ટ
મરી પૂજા (દ્રવ્ય પૂજા) તથા ત્યવદન રૂપ ભાવપૂજા
કરવી તથા પ્રતિક્રમણ સમયે આત્મ સાક્ષીએ ગ્રહણ
કલા પચ્ચખાણને પુન ભગવાન સાક્ષીએ ગ્રહણ
વુ ત્યાર બાદ ગામમાં મે, દહેરાસર હોય તે વાજતે
ગાજતે ત્યાં જઈને પણ ભગવાનની દ્રવ્ય અને ભાવપૂજા
ભાવપૂર્વક ગરવી ભગવાનની પૂજા માટે જતા રસ્તામાં
અન્ય ખટપટમાં અગર આર ભ સમારભ ઉપદેશમાં નહિ
1

·શ્રાદ્ધર્મ દીપિક
(૨૯)
ન
.
પડતા સીધા દહેરાસરે જ આવવુ જેથી મેએ સે ટકા
ફળ પ્રાપ્ત થઈ શકે
૬ દહેરાસરનું કાર્ય પતી ગયા પછી જે ગુરૂમહારાજને જોગ
હેય તે તેમની પાસે જઈ ભાવપૂર્વક વદન કરી તેમના
મુખથી પણ ફરી પચ્ચખાણ કરવું
છે ત્યાર બાદ તેમની પાસે આગમ શાસ્ત્રનું શ્રવણ કરવું
ગમે ત્યા પણ ઘેડ મમય કાઢી વ્યાખ્યાન શ્રવણ કરવુ
જરૂરી છે વિના ઈએ સાભળેવ ભગવાન મહાવીરનું
એક વચન પણ રહીesીઓ ચેરને ફાસી આદિની પેર
સજાથી મુક્ત કરી તેને દેવલોકની અપૂર્વ અદ્ધિ અર્પણ
કરનારૂ થયું તે પછી ભાવપૂર્વક અનેકવચને સાભળ
નારની ગતિ માટે તે પૂઠુજ શુ ?
૮ મહારાજને શરીર સબધી શાતા પૂબી, શાતા પૂધ્યા
પછી તેમને જે કઈ દવાઆદિ વસ્તુઓની જરૂર હોય તે
તેમને લાવી બાપની તેજ શાતા પુછયાની સાર્થના
થઈ કહેવાય
૯ ત્યાર બાદ સસારના કાર્યમાં જોડાય તે વ્યવહારથી વિરૂદ્ધ
અનેક પાપાર ભવાવા અને શિષ્ટ વાની અપેક્ષાએ
નિ દનીય વ્યાપાર ન કરે
૧૦ દવે એટલે સમયસર વડયા અગર વખાળ્યા વિના,
હાની લેતુપતા વિના શીર એ ધર્મ આરાધવાનું
સાધન છે તેને પિલવાની જરૂર છે, એજ ઈરાદાથી,
અને અણુહિા પદ પ્રાપ્ત કરવાની અભિલાષા પૂર્વક

·(૩૦)
વિભાગ જ છે
શ્રાવક બેજન કરે પિતે ભજન કરવા બેસે ત્યારે કોઈ
અતિથિ (મુનિરાજ ) આવી જાય તે હું તેમને વહે
રાવીને જમુ એવી શુભ ભાવના રાખે છેડીવાર ઘર
બહાર નીકળી રાહ પણ જુએ તે પછી રાધમભાઇની
ભકિન કરવાને લાભ ઉઠાવે, તથા પિતાના વજન કર
વાકર આદિઓ જમ્યા છે નહિ તેમની પણ સંભાળ
રખે ભેજન .રવાની આજ ની વિધિ છે નહિ કે
પાઠી વાની પાટલા cપર થાની ગોઠવી માન પોતાનું
પેટ ભરવું
૧૧ જમી રહ્યા પછી મુડમી ગોગી આદિનુ ૫ ચખાબ કરવુ
તે પચ્ચખ્ખાણ કરનારાને મહિનામાં અાવીશ ગણ
વિસ ઉપવાસને ખાતાપીતા લાભ પ્રાપ્ત થાય છે
૧૨ સાજના સૂર્યાસ્ત પહેલા વહેલા વાળું પાણી કરી દહેરાસર
જઈ દીપ પૂજા, ધૂપ પૂજા આદિથી ભગવાનની ભકિત કરે
ચઉવિહાર, તિવિહારનું યથાશક્તિ પચ્ચખાણ કરવુ
૧૩ તે પછી ઉપાશ્રયે જઈ દિવસ સબ પી એવા પાપને
નાશ ક વીમા અપૂર્વ ઔષધ સમાન પ્રતિકમણ એક
ચિત્ત થઇને કરે પ્રતિક્રમણ બાદ મુનિરાજની યાચ
કરે (પ્રમ આવે તે શ્રાવકની પણ તૈયાવરચ કર
વાની છે ) ત્યાર બાદ પિતે જે અભ્યાસ કરે છે તેને
સ્વાધ્યાય કરી જાય (ઉપાશ્રયમાં પવન મા આવે છે
માટે લાબે થઈને સુઈ ન જાય)
૧૪ પ્રતિક્રમણ પૈયાવચ્ચ અને સ્વાધ્યાય આદિ ધર્મ ક્રિયાઓ
ક્ય પછી શ્રાવક પિતાને ઘેર જાય અને પોતાના કુટ

·શ્રાદ્ધ ધર્મ પિક
બને એકઠું કરી મુનિજ પાસે સાભલે ઉપદેશ કહી
જાય, પોતે જાગૃત હેય તે સારી મારી ધર્મ કથાઓ
કહે કે જેથી પિતાનુ ટુબ ધમ માર્ગ ઉપર સ્થિર
બની માનવ જન્મની સફળતા કરવાની સુંદર તક પ્રાપ્ત કરે
૧૫ સુતી વખતે ચોરાશી લાખ છવાયેનિના છોને ખમાવી
અઢાર પાપથાન કેને આલેવી, અરિહંત, સિદ્ધ, સાધુ
અને કેવી ભાષિત ધર્મ એમ ચાર શરણ ગ્રહણ કરી
સાત નવકાર મંત્ર ગણી નિદ્રાવશ થવુ, સુવાની વિધિ છે
૧૬ શરીરને સ્વભાવ સડન, પડન, અને વિશ્વસન છે તેની
મૂકી રાખી તેનાથી આરાધી શકાતા ધર્મથી વિચિત રહે.
વાની જરૂર નથી વળી બીના ચપળ ચિત્તનો વિચાર
કરે, બારદ્ધાથી દુર્ગ પીને જ જરતી કાયાને વિચાર કરે
જે શરીરને બહારને ભાગ અદર જાય અને અંદરનો
ભાગ બહાર આવે તે તે શરીર પાસે કુતરા તથા ગીધ
સિવાય કોઈ ઉભે પણ ન રહે, એવા શરીરમા છે વેતન !
તુ કેમ મૂઝાયે છે? વિષને ભગવટે અનતે કર્યો
છતા તૃપ્તિ થતી નથી વિષયના ભોગવટાથી વિષયની
ઈરા વધતી રહે છે માટે તેને ત્યાગ કરી બ્રહ્મચારી
જીવન બનાવવું એજ છેદ છે, વિગેરેનો વિચાર કરે
૧૭ સ્ત્રીના મગથી વિરક્ત થએલા મહા બ્રહ્મચારી આત્માઓની
મગ ના કરી તેમના ઉપર બહુમાન નાખવું, સસારની
અસારતાને વિચાર કરી તેનાથી મુક્ત થઈ ભાગવતી
દીક્ષા ગ્રહણ કરવાની તીવ્રભાવના કેળવવા પ્રયત્ન કરે છે,

·.
(૩૪)
વિભાગ ૪ છે
૨૩ આવતા કર્મોને રોકવા માટે વ્રત પશ્ચખાણું દિ કરવા
૧ વર
૨૪ પાપકારી, નિદ્રય તુછ ભાષા ન બેવરી પરંતુ વિનય
વિવેક અને માધુર્ય ભરેલી ભાષા બોલવી
૨૫ પૃથ્વી અપ તેલ, વાઉ વનસ્પતિ અને સમય (હાલમાં
ચાલતા તમામ જીગની) છ ઉપર કળી રાખવી
૦૮ પમ મનને સમાગમ કરવો
ર૭ પા ઈદિનુ દમન કરવુ
૧૮ ચારિત્રના પરિણામ શખવા
૨ ચતુર્વિધ સંઘ ઉપર બહુમાન રાખવા તેને તિરસ્કાર
કદી કરે નહિ
૩૦, પુસ્તક(ધર્મના)વખવા-લખાવવામા ધનને સદુપયો કરે
૩૧ તીર્થની ઉતિ થાય તેવા કાર્ય કરવા તેનું નામ પ્રભાવના છે
શ્રાવકના એક્વીશ ગુણેનું વર્ણન
૧ અશુદ-શ્રાવક તુચ્છ હદયવાવે ન હોય પરંતુ દિલાવર
હૃદયવાલે હોય
૨ ૪પવાન-પાચ ઈદિ જેને સંપૂર્ણ મવી હોય
૩ પ્રકૃતિસૌમ્ય-વભાવે શાત હોય, રીઢીયા સ્વભાવવા
ન હેરો જોઈએ
૪ લેક પ્રિય-દાન, સદાચાર, વિનય, મીણ બોલનાર આદિ
ગુણેને ધારણ કરનારા હોય જેથી લેકમા પ્રિય બની શકે છે
૫ અફ--સ્વભાવથી દયા હેય પણ દૂર નહિ હોય
૬ ભીરૂ–પાપની કાર્યવાહીથી તેમજ અપયશથી ડરનારે હાય,
અશ–ડગ વિદ્યા કરી અન્યને છેતરનાર ન હોય
૬

·શ્રાદ્ધ ધર્મળપિક
(૩૫)
દ
૮ મદાક્ષિણય–કેઈની પણુ પ્રાર્થનાને કી શકિતએ ભગ
કરનારે ન હોય
૯ લજા-અપ કાર્યને કરતા ડરનારે હાય.
૧૦ દયાળું–તમામ જીવો ઉપર અનુ૫ ગખના હોય,
દુખીને જોઈને જેનુ હદય પીગળતું હોય એટલુજ નહિ
પરન્તુ શકિત હોય તે તેના અને દુર કરવા તૈયાર હોય
૧૧, મધ્યસ્થ– વિપરીત વૃત્તિવાલા પ્રાણીઓની કમ ની ગહન
ગતિને વિચાર કરી તેના ઉપર દ્રા નહિ કરનાર
૧૨ ગુણાનુરાગી-સર્વ જી છેડા ઘણા અવગુણુથી ભરેલા
તે હોય છે માટે જ્યા ગુણે દેખાય તેને જ પ્રહણ કરવા,
તત્પર રહેન, નિર્ગ ઉપર પેથાભાવ રાખનાર હોય
૧૩ મકથ-વિખ્યાઓને છેડી ધર્મ કાને જ ક નારો હાથ
૧૪ સુપયુકત-સુશીલ અને અનુકવ પરિવારવા હોય
૧૫ સુદીર્ઘદશીં–લાભાલાભને વિચાર કરીને કામ કરનારા
હેય, આંખ મીચીને ભુકકો મારનારે ન હોય
૧૬ વિશેષજ્ઞ–ગુણને, દેને, અમને, અધર્મને મારી પડે
સમજનાર હોય
૧૭ વૃદ્ધાનુગ–નાનવૃદ્ધ, વયેવૃદ્ધ, ચા િવૃદ્ધ આત્માઓને
બેવક હય, તેમની આ અને અનુસાર હૈય, વૃદ્ધને
પાંજરાપોળમાં જવાની સલાહ આપનાર ન હોય
૧૮ વિનીત–આપણાથી અધિક ગુવાલાની ઉચિત લેવા
વિનય, વિવેક અને મય સાચવના હેય-પ થયુ
ઘણું જાગ્યું એટલે અક્કડ હેનને ન હોય
૧૯ કૃતન–-કેઇએ આપણા ઉપર સહેજ પણ અમર કર્યો
હોય તેને મેટા રૂપમા બનાવે અને તે ઉપકરને કી

·P
(૬)
વિભાગ ૪ છે.
ભુવા નહિ, બની શકે તે બદલે વાળવા પ્રય ન કર,
પરતુ અપકાર કરવાની નીચે હદે તે જવું જ નહિ
૨૦ પરહિતકારી–-બા ની જાપણ આશા રાખ્યા વિના
ગમે તેનુ પ્રમગ આવે હિત-વુ કવામા ત પ હેય
૨૧ લબ્ધ લક્ષ્ય-દરેક પ્રકારના ધમ કૃત્યમા ગુરિાબીત હોય,
જે કોઈ ધર્મ ક્રિયા કરે તે યેય બિન્દુને લસ્મા રાખીને
કરે, ઈગીત આકારથી અન્યના માનમક ભાવોને જાગુવા
વો હોય
કળિકાળ સર્વજ્ઞ ભગવાન પૃજ્યપાદ શ્રી હેમચંદ્રાચાર્ય
- મહારાજાએ ચોગાનમાં
ફરમાવેલ
માર્ગાનુસારીના પાત્રીશ ગુણેનું વર્ણન
૧ દરેક પ્રકારના વ્યાપારમા નિતિને છોડવી નહિ, દશે પ્રપચ
અને ઠગ વિવાથી પ્રાપ્ત કરેલી લક્ષ્મી લાબા સમય
ટક્કી નથી અનનિ ધન ન્યાયથી પ્રાપ્ત કરેલા ધનને
પણ ઘસડી જાય છે સત્તર પ ચા પીવા! જેવા હિસાબ
ગણનારાએ જ દુધના દૂધમાં અને પા ના પાણીમાં
એ દ્રષ્ટાતને યાદ કરવું
૨ જ્ઞાની, સદાચારી, ભીર અને ઉદાર, પુરૂના આચારની
પ્રશ સા કરવી તેમના સુદર આચારનું અનુકરણ કરવા
પ્રયત્ન કરો
૩ અન્ય વાલા પરન્તુ સમાન કુર અને એક સરખા
આચારવાલા સાથે પોતાની પુત્રીને વિવાહ કરે જેથી
ભવિષ્યમા ધર્મ + બધી ઝઘડો પણ ન થાય, અને પિતાની
સતતિ ન ધર્મ મા મકકમ રહે

·શ્રાદ્ધ ધમદોના
ર
૪ ર પ્રકારના પાપોથી ડરતા રહેવું
૫ જે દેશમાં વસતા હોઈએ તે દેશ પ્રમાણે વસૂઆભુષણ
ખાવાની, પીવાની રીતિ રાખવી, પણ તે ધર્મથી વિરુદ્ધ
તો ન જ લેવું જોઈએ
૬ કાઈપ માણસની નિદા કરવી નહિ તેમાં રાજે પ્રધાન
આદિની તે ખાસ કરીને નિદા કરવી જ નહિ.
છે જે ઘરમ પિસવા નીકળવાના અનેક રસ્તા હોય તેવા
ઘરમાં વનવું નહિ, કારણ કે ચેર પ્રમુખને તેવા ઘરમાં
પિસવાની તથા શ્રી આદિને ગેરવર્તણક ચલાવવાની
સુગમના પડે તેમજ ચારે બાજુથી ઢાકેલ હોય તેવા
સ્થાનભા રહેવાથી અને આદિના ઉપદમાથી નીકળવું
કઠીન પડે તથા પાડોશમાં સારા માણસ કહેતા હાથ
તેવા ઘરમાં રહેવું
૮ સદાચારી માણસોની જ સેનત કરવી દુરાચારી અને
મિથ્યાદિએને સ ગ તો
૯ જન્મદાતા માતા-પિતાની પૂજા એટલે ઉચીત સેવા કે
ના હોય, બાયડીની ઉશ્કેરણીથી તેમને તિસ્પર કર
ના અગર દુખી કરનાર ન હોય
૧૦ દુબળ, મારી, નર શત્રુ રાજ, આદિના લકરની ચઢાઈ
વિગેરેને ઉપદ્રવ જ્યા ન હોય ત્યાં રહેવું, જેથી ધર્મ,
અથ અને કામને વિનાશ ન થાય
૧૧ બિદિત કાર્યોમાં પ્રાણાતક પણ પ્રવૃત્તિ કરે નહિ
૧૨ આવકને વિચાર કરીને ખર્ચ કરનાર હોય, આવક કરતા
વધુ ખર્ચ કનારે દેવા પર અને ખી બની જાય છે
ઉદાર મનવુ પઉડાવ ન બનવું

·(૩૮)
વિના ૪ થે
૧૩ પિતાના પૈસા પ્રમાણે વેશ રાખે ગરીબ હોય અને
નવલશા ધનજી થઈને ફરે તે પણ નિદા થાય અને
ધનાઢય હોવ અને મવાલીના વેશમાં ફરે તે પણ
નિદા થાય
૧૪ બુદ્ધિના આઠ ગુબેને ધારણ કરવા
૧ શાસ્ત્ર સાભળવાની ઈ-, ૨ શાસ્ત્ર સાભળવું, ૩ તેને
અર્થ સમજ, ૪ તે અર્થને યાદ રાખવે, ૫ ઉહત
કરી સામાન્ય જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવું, ૬ અપેહવિશેષ જ્ઞાન
પ્રાપ્ત કરવું, ૭ અર્થનું જ્ઞાન કરવું, ૮ તત્વને નિશ્ચય કરે
૧૫ હમેશા ધર્મને સાભળનારે હય, સાભળવાથી જ પુન્ય
પાપને માર્ગ જાણી શકાય છે
૧૦ પ્રથમ ભજન પચી ગયા પછી જ બીજી વખત જમે,
ખી રૂચી વિના જમવાથી અજીર્ણ થાય છે અને તેનાથી
તબીયત બગડે છે, અને તબીયત બગડવાથી ધર્મકાર્યમાં
અતરાય પડે છે
૧૭ જે કાળે ખાવાને સમય હોય ત્યારે જ ખાય ટાઈમ બે
ટાઈમ ન ખાય
૧૮ ધર્મ અર્થ અને કામ એ પ્રણે પુરૂષાર્થને એવી રીતે
સાધ કે એક બીજાને પીડા) હક્ત ન પહોચે, ધર્મની
મુખ્યતા સમજવી કારણ કે ધર્મ હશે તો ધન અને ધન
હશે તે કામ, ધર્મને નુકશાન પહોચતુ લેય તે અર્થ
અને કામ (વિજય વિલાસ) મે જતા ડરે
૧૯ યથારાક્તિ દાન દેવું સાધુ, સાધ્વી, શ્રાવિક, શ્રાવિકાને
અપાન બુદ્ધિથી દેવું, અન્ય દુખી આત્માઓને દયાની
બુદ્ધિ થી બાપનું

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકા ( ૩૯ હમેશા કઈ વાતમાં કદાગ્રહ ન રાખે, સાચું એ મારું પણ મારૂ એજ સાચું એમ નહિ માને ૧ હમેશા ગુણીજનેને જ પક્ષપાત કરે, નિશીને પક્ષ- પાત કરવાથી તેને પાપમાં ઉત્તેજન મલે છે ૨ જે દેશમાં જવાની રાજાની મના હોય ત્યા ન જવું, કાળે જે કરવાની આજ્ઞા હેય તેમ કરવુ ધર્મને સાથ વીને દેશકાળ જેવા ૩ પિતાની શકિત અગર તે અશકિતને પામીને જ કઈ કાર્યમા પ્રવૃત્તિ કરે, શકિત ઉપરાત કરવાથી ધન અને શરીરને નુકશાન પહોચે છે ૪ વ્રતધારી, વૃદ્ધ પુરૂ અને જ્ઞાની પુરુને પૂજક હાય _૫ પિતાને આશરે રહેલા પિષવાલાયક સર્વનુ પોષણ હરે, પિતાનું જ પેટ ભરીને બેસી ન રહે ૬ દરેક કાર્ય કરતા પહેલા પરિણામને વિચાર કરે =૭ વિશેષજ્ઞ થવું જેથી કૃત્ય, અત્ય ભઠ્ય, અભક્ષ્ય માન અપમાનની સમજ પડે ૮ કોઈએ કરેલા ઉપકારને વિસરના ન હોય ૯ સદાચારથી, વિનયથી, અને વિવેકથી લોકોને પ્રિય થનારા હોય ખોટા કામમાં પણ હાજી હા કરી લોકપ્રિય થનારા માખણુદાસે બનેનુ બગાડે છે ૩૦ હદી નિલજ બને નહિ ૩૧ દુખી જીવ ઉપર દયાળુ હોય ૨ શાન્ત મુદ્રાવાલા થવું, કષાયવાવી પ્રકૃતિ રવી નહિ ૩૩ પપકાર કરવામાં સદા વાદ્ધ રહે

·(૩૮)
વિભાગ ૪ થે
૧૩ પિતાના પમા પ્રમાણે વેશ રાખ ગરીબ હોય અને
નવલશા ધનજી થઈને ફરે તે પણ નિદા થાય અને
, ધનાઢય હોય અને મવાલીના વેશમા ફરે તે પણ
નિદા થાય
૧૮ બુદ્ધિના બા ગુણાને ધારણ કરવા
૧ શાસ્ત્ર સાભળવાની છે , ૨ શાબ સાભળવુ, ૩ તેને
બર્થ સમજે, ૪ તે અર્થને યાદ રાખ, ૫ ઉહતક
કરી સામાન્ય જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવું, ૬ અહિવિશેષ જ્ઞાન
પ્રાપ્ત કરવું, ૭ અર્થનું જ્ઞાન કરવું, ૮ તત્વને નિશ્ચય કરો
૧૫ ઇમેશા ધમને ભાભળનારો હય, સાભળવાથી જ પુન્ય
પાપને માર્ગ જાણી શકાય છે
૧૬ પ્રથમ ભોજન પચી ગયા પછી જ
વખત જમે,
ખી રૂચી વિને જમવાથી અજીર્ણ થાય છે અને તેનાથી
તબીયત બગડે છે, અને તબીયત બગડવાથી ધર્મકાર્યમાં
અતરાય પડે છે
૧૭ જે કાળે ખાવાને સમય હોય ત્યારે જ ખાય ટાઈમ બે
ટાઈમ ન ખાય
૧૮ ધર્મ અર્થ અને કામ એ ત્રણે પુરૂષાથને એવી રીતે
સાધે કે એક બીજાને પીડા) રકત ન પહેરે, ધર્મની
મુખ્યતા સમજવી કારણ કે ધર્મ હશે તે ધન અને ધન
કરે તે કામ, ધમને નુકશાન પહોચતુ હોય તે અર્થ
અને કામ (વિષય વિલાસ)ને જતા ડરે
૧૯ યથાશક્તિ દાન દેવું માધુ, સા વે, શ્રાવિ, ત્રાવિકાને
અપાન બુદ્ધિથી દેવું, અન્ય દુખી આત્માઓને દયાની
બુદ્ધિથી આપવું

·૨ રૂ 8 શ્રાદ્ધ ધર્મપિ જેના બાળકને સુંદર શિખામણ (દેહ) શ્રી ચિંતામણી પાર્શ્વનાથ, પ્રેમે પ્રણમુ પથ નામ જપતા પ્રાણીને, અવિવ્યાધિ ભય જાય છે અથીર અસાર સસાર, ધર્મવિના નથી સુખ, ધર્મવિનાના જીવડા, પગ પગ પામે દુખ, મનુષ્ય જન્મ શ્રાવકકુ, ઉત્તમ લહી અવતાર, પાપ પ્રપંચને છેડીને, ધર્મ હિંયામાં ધાર નિત્ય સવારે ઉઠીને, એ માત્ર નવકાર, જિન મદિર વહેલા જઈ, ૫ જિન જયકાર 'ગુરૂવદન વિધિથ કરી, નવકારશી પશખાણ, કરતા સાચા ભાવથૈ, પાપ કરમની હાણું પાઠશાળામાં પ્રેમથી, વિનય સહિત ગુરૂ પામ, આશાતના તજી જ્ઞાનની, ઠગ ધર્મ અભ્યાસ જીવ દયા પાળે બ, જીરુ કદીય ન ભાખ, ચારીથી ચિત્ત વારવુ, લાજ હિયામાં રાખ કદમૂળ અભ્યક્ષને, ખાતા બહુલા પાપ, તે કારણ છડે અદા, સમજી મનમાં અપ રતિ બેજન મત કરે, માજે કર વિહાર, લાભ અતિથિ પામો, થાશે સુખ શ્રીલર * સામરિક સુંદર કરી, તત્વ-વિચાર, પાપ કરમ દૂર સજે, વેગે તો ભવપાર ૬ { દ ને c- ૧e

·3
( ૪ )
વિભાગ ૪ છે
૩૪ બાશનુની ઉપેક્ષા કરી, (જતા કરીને રાગ કેપ ક્રોધ
માન માયા લાભ ઈર્ષ્યા આદિ કભ્યન્તર શત્રુને નાશ
કરવા તૈયાર હોય
૩૫ પાચ ઈદ્રિના વિષય ઉપર નચમ કેળવનાર હોય
પ્રતિક્રમણ કર્યા પછી ભાવવાની ભાવના
(દાહ )
અરિહત અરિહર સમરતા લાધે મુકિતનુ ધામ,
જે નર અરિહત સમરશે, તેહના સરશે કમ
સુતા બેસતા ઉઠતા, જે સમારે અરિહંત,
દુખીયાના દુ ખ ભાગશે, લહેશે સુખ અનત
આશ કે અરિહતની, બીજી બાશ નિરાશા,
જેમ જગમા સુખીયા થયા, પામ્યા લીલ વિલાસ
ચિતન તે એસી કરી, એસી ન કરે કોય,
વિચારીને કારણે, સવ બેઠે ખાય,
જે તાય તે ચેતજે, જે બુઝાય તે બુઝ,
ખાનાર સૌ ખાઈ જશે, માથે પડશે ,
મુનિવર ચઢ હજારમા, શ્રેણિક સભા મોઝાર,
વીર જીણદ લખાયો, ધન ધ અણગાર
પપે તે પર નહિ, દદે કીધો દૂર,
લ લાલુ લાગી રહ્યો, ન રહ્યો હજુર
-

·શ્રાદ્ધ ધર્મપિ
ઉપર જણાવેલ બાવીશ અભક્ષ્ય તથા બની અને તમને
સર્વ પાપભીરૂ શ્રાવક-શ્રાવિકાઓએ ત્યાગી દેવાની જરૂર
વળી તે બધી જ વસ્તુઓ કઈ રજ ઉપગમાં આવતી નથી
અરે કેટલીક તે એવી છે કે આખી જ દગાની સુધી ખાવામાં
પણ આવતી નથી, તેમજ તેના દર્શન પણ થવા બહુ દુર્લભ
હોય છે છતા પણું
છતા પણ તે વસ્તુઓને પ્રતિજ્ઞાપૂર્વક અને ઈરાદા
પૂર્વ ત્યાગ ૮રવામાં નથી આવતો ત્યા સુધી તે વસ્તુઓ ઉપ
રની ઈજાના કારણે નાહકને પાપબધ થયા કરે છે માટે
સુજ્ઞ અને સમજુ મનુષ્ય એ પહેલી તક તે વસ્તુઓને ગુરૂ
સમક્ષ પ્રતિજ્ઞા લઈ મરાવી દેવાની આવશ્યકતા છે
ચાર અભક્ષ્ય મહા વિગઈ
૧ મધ ૨ માખણ ૩ માસ ૮ મદિરા (દારૂ)
વાઘરી લોકા મધમાખીના પુડા આગળ ધુમાડે કરી
મધમાખીઓને અત્યત નામ ઉપજાની પુડામાંથી બહાર કાઢે
છે તેથી તેઓ તથા તેમાં રહેલા અશક્ત નાના બચ્ચાએ
પણ મરી જાય છે. આવી ઘોર હિસાથી ઉત્પન્ન થએલા મધને
છેડી દેવુ એજ શ્રેયસકર છે વલી એ મધમાં નિર તર અને ખ્ય
ઇવે ઉપજે છે તેથી પણ તેને દયાલુ આત્માઓએ ત્યાગ
કરવામાં વિલંબ કરવાની જરૂર નથી
મહુડા આદિ પદાર્થોને કેહડાવી બનાવવામાં આવતા દારૂમાં
પણ અનેક જીની હિસા થાય છે, તેમાં પણ સમયે સમયે
અને ખ્ય પર થાય છે ઘડપાન તે પૈસા આપીને
મૃMઈ ખરીદવા જેવું છે માખણ પા છાશ ઉપરથી રાડાર

·હિબાગ છે
I
શ્રાવકના બાવર્તણુ, એ સુ દર અચાર,
પાળે જે બહુ પ્રેમથી, ઉત્તમ તસ અવતાર ૧૧
પ્રભુ આને શિધરી, ધમ તણ ધરે ધ્યાન,
સુખ સઘળા પામી કરી, અનુક્રમે લહે નિર્વાણ
બાવીશ અભક્ષ્ય
૧ મધ કે માખણ
૩ મદિરા ૪ માસ ૫ ઉંબરાના
ફળ ૯ વડના ટેરા છ કાઠીંબડા ૮ પીપળાની પીપડી ૯
પીપડાના ટેટા ૧૦ બરફ ૧૧ - મલ ( સર્વ જાતની
ઝેર) ૧૨ કરા ૧૩ કાચી માટી. ૧૪ રાત્રિ ભોજન ૧૫ બહુ
બીજ ૧૬ બળ અથાણે ૧૭ વિદળ (કાચા દુધ-દહી સાથે
વડર જમવું તે) ૧૮ રીંગણ ૧૯ બજાયા ફળ ૨૦ તુચ્છ
કળ ( જેમાં ખાવાનું અપ અને ફેધ દેવાનું ઘણું હોય તે)
૨૧ ચલિત રર (જેને વાદ બીલકુલ બગડી ગયો હોય તે)
૨૨ અનતકીય
બની અને તકાય
1 સુરણું ૨ લસણ ૩ લડી હળદર ૪ બટાટા (એવું)
પ લીલે કયુર ૬ સતાવરી ૭ હીરની કદ
૮ કુવર ૯
શિર ૧૦ ગળે ૧૧ સકીયા ૧૨ વશ કારેલા ૧૩ ગાજર
૧૪ લુણી ૧૫ લેટી ૧૬ ગીરી કઝિન ૧૭ કુમળા પાદડા
૧૮ ખરએ ૧૦ પૈકની ભાજી ૨૦ લી ની મિથ ૨૧નીના
ઝાડની છાલ ૨૨ ખીર ૨૩ અમૃતવે ની ૨૪ મુલાના કદ
રય ભૂમિફડા (બિલાડીના ટે૫) ૨૬ નવા કુરા છ વડુ
લાની ભાજી ૨૮ સુર રેલ ર૮ પાલકની ભાજી ૩૦ કે
(કુમ) આગવી, ૩૧ રન ૩૨ પીંડા
પક

·થાક ધમદીપિ ( ૭) બાબીલની ઓળી) ચમ મામ સબધી (આબીલની તીની) કારતક માસની કાગણ માસની અને અષાડ માસની કંઈઓમા સુદ ૭ થી તે સુદ ૧૪ સુધી વિવિધ પ્રકારની પશ્ચથી કરવી લીલે તરીને ત્યાગ કર બ્રહાચર્યનું પાલન 'હું જોવાને, ખાડવાને દળવાને ત્યાગ ક આ રીતે છે અને યથાશક્તિ સૌએ આરાધવી પૂર્ણીમા પા પર્વ- તથિ છે તે માટે તે દિવસે પણ પાળો આ અને ચિત્ર માસની એળીમાં નવ આયબલ કરવા બા એની એથે સાથે નવ કરવી બની શકે તે થાવજિજર ખુધી તેની આરાધના છેવી નહિ આ એનીમા પર્ણ આરબ સમારભ છેડી દેવા અને બ્રહ્મચર્ય આદિ શુભ કાર્યોનું પાવન કરવું અન્ય અધિઓમાં દેવતાઓ નદીશ્વરદ્વીપમાં જ કરવા જાય પણ પગ અગન પણ જાય પરંતુ આ અને ચિત્ર માસની અઈમા તે વિષયસુખમાં મગ્ન રહેનારા દેવતાઓ નિશ્ચયની જાય જ છે અને એ અપેક્ષાથી આ બે એળીને શાશ્વની અઇએ કહેવામાં આવે છે પણ અ૬ઈ શ્રાવણ વદ ૧૨થી ભાદરવા સુદ ૪ સુધી “ગુણાતુ છે આ પર્વ મ પર્વ શિરોમણી છે આ પર્વમા નીચે જjલ કાચની આરાધના દર વર્ષે એક સૂન્યથી તે કરવી જ નાગવગથી અગર ધન ખર્ચા અમારી પ્રવર્તન છે K

·વિભાગ 4 છે
શ્રાવકે રાખવાના બાત હૈતીયા
” ૧ સામાયકનું ૨ પૂજાનું ૩ ન્હાવાનું, ૪ ભજન ૫
બહારગામ જવાનું ૬ સુવાનું છે નાનું
તેર કાઠીયા
૧ આળસ ર મ ૩ અને ૪ માન
પ્રમાદ (નિદા-ગદિરાપાન બાદિ) ૭ કૃપતા ૮ ભય
શેક ૧૦ અજ્ઞાન ૧૧ વ્યાપ ( બામ તેમ જોયા કરવું તથા
મન બીજે છે તે મેવુ તે ) ૧૨ વિસ્થા (રાજકથાભંજન
કથા, વી કળા, દશકથા ) ૧૩ વિષયવાસના
નિયમને ચાર પ્રકારના લાગતા હૈ
વ્રતને અતિક્રમ, તકમ, અતિચાર અને અનાચાર એ
ચાર પ્રકારે દોષ લાગે છે
દાખવા તરીકે કેઈએ ચવિહાર કર્યો હોય હવે જ્યારે
તેને અતિ તૃષા (નરમ) લાગે છે ત્યારે તે પાણી પીવાની
માની ઈચ્છા જ કરે છે, તે અતિક્રમ જે સ્થાનક પાણી હોય
તે સ્થળે જાય તે વ્યતિક્રમ પાણી પીવા માટે વાસણમાથી
ખા ભીમુખ બાગળ પર પણ પીએ નહિ તે અતિચા-
પણ જ્યારે તે નિડરપો ચઉવિહાર હવા અને પાક પીએ
ત્યારે તે અનાચાર કહેવાય છે
છે અઈઓના નામ
૧ કારતક માસ સબ ધી, ૨ કાગણ માસ સબ ધી ૩
અસાડ મામ સધી ૪ પમ્પણ એ બધી ૫ આ માસની

·શ્રાડ ધર્મપિકા (૭) ? બાબીલની ઓળી) ૬ ચેક માસ સબ પી (અબીલની લીની) કારતક માસની ફાગણ માસની અને અપાડ માસની કુઈઓમા સુદ ૭ થી તે સુદ ૧૪ સુધી વિવિધ પ્રકારની પશ્ચર્યા કરવી લીલોતને ત્યાગ ક બ્રહાચર્યનું પાલન વુિં દેવાનોખાડવાને દળવાને ત્યાગ કર આ રીતે છે અઇને યથાશક્તિ સૌએ આરાધવી પૂણમાં પણ પર્વ- તથિ છે તે માટે તે દિવસ પણ પાળ આસો અને ચત્ર માસની ઓળીમાં નવ આય બીલ કરવા મા ઓળી એક સાથે નવ કથ્વી બની શકે તે યાજિવ સુધી તેની આરાધને છેડવી નહિ આ એનીમા પણુ આર જ તમારભ છેડી દેવા અને બ્રહ્મચર્ય આદિ શુભ કાર્યોનું પાલન કરવું અન્ય અછએમા દેવતાઓ નદીશ્વરીપમાં • જામ કરવા જાય પણ ખરા અગર ન પણ જાય પરતુ આ અને એક માસની અઈમાં તે વિષયસુખમાં મગ્ન રહેનારા દેવતાઓ નિશ્ચયથી જાય જ છે અને એ અપેક્ષાથી આ બે એને શાશ્વતી અએ કહેવામા આવે છે પમ્પઝા અઈ શ્રાવ, વઢ ૧૨થી ભાદરવા સુદ ૪ સુધી ગણાય છે. આ પર્વ સર્વ પર્વ શિગમળી છે. આ પર્વમાં મુંખ્યયા નીચે જણાવેલ કાર્યોની આરાધના દર વર્ષે એક વખન જઘન્યથી તે કરવી જ ૧ સર્વત્ર લાગવગથી અગર ધન ખર્ચ અમારી પ્રવતન છે એટલે જીવ દયા પળાવવી ૨. સાધર્મિક વાત્સલ્ય કરવું?

·( ૮ )
વિભાગ ૪
.
૩ ૫ સ્પર ક્ષમાપના કરવી
૪, અષ્ટમ તપ ૮
૫ ચિત્ય પરિપાટ કરવી
૧ દરેક વર્ષે મઘની પૂજા કરવી
૨, સાધર્મિક ભક્તિ કરવી
૩ ચિત્યમાં મહેસાવ કરવો રથ યાત્રા મઢવી તીર્થ યાત્રા
કરવી
૪ જિનમંદિરમાં સ્નાત્ર મહોત્સવ કરવો
છે દેવક યની વૃદ્ધિ કરવી
દિ મહાપૂજા કરવી
૭ રાત્રી જાગરણ કરવું
૮ બાગમની પૂજા કરવી
૯ જમા! કરવું
૧૦ તીર્થ પ્રભાવના
૧૨ પ્રાયશ્ચિત નહણ કરવું
મામી કાળની વિગત
કારતક માસુ
” “પાને કાળ–આ તુમાં ચુલા ઉપરથી જે સમયે
ઉકાળેલું પાણી ઉતર્યું હોય ત્યાથી ચાર પહેર સુધી ચાલી
શકે છે. સૂર્યોદયવી સૂર્યાસ્ત સુધી જેટલા નવાકે થતા હોય
તેના ચોથા ભાગને પહેર કહે છે ચાર પહેર પછી તે ઉકાળેલુ
પાણ પાછું ચિત્ત થઈ જાય છે જે તેમા ચુને નાખવામાં
આવે તે ૭૨ કલાક સુધી વાપરવાના કામમાં લઈ શકાય છે,
.

·શ્રાદ્ધ ઘમંNિ (૪૯) બરાબર વલ્સ ઉકાળા આવ્યા વિનાના પાણીને પીનારા તથા સાધુ મહારાજને વહાવનારા દેવના ભાગી થાય છે કટક થશે ન્હાવાના પાણીને પણ વહારા રે છે, તે માટે ખાસ ખ્યાલ રાખવા સુખડીને કાળ–એક મહિના સુધી ખપ ને પછીની સુખડી મીઠાઇ આદિ શાસ્થ ગઝાય છે માટે સામટી બનાવી રાખવી નહિ દિગમની ગણતરી રાખવી કામળીને કાળ–સવારના સૂર્યોદય પછી ગાર ઘડી સુધી કામળીને વાળ હોય છે સાજના સૂર્યાસ્ત થવાની ચાર ઘડી પહેલા શરૂ થાય છે (વિશ મીનીટની એક ઘડી થાય છે કે ઉપર જણાવેલા સમય સુધી પયામા રહેલા શ્રાવક- કવિતાએ નામની ઓઢયા વિના બહાર જવું નહિ ઉપથી દમ અપકાયના છ વર્ષ છે તે ગ મ કપડાના ઉપર પડે તે બચી જાય છે અને સુતરાઉ ઉપર પડે અગર ખાવી શરીર ઉપર પડે તે મરી જાય છે એટલા માટે એડવાની જરૂર પડ કે કટાસા! ઓરીને જવાય નહિ કારણ કે તેનાથી એ- તે આખું શરીર ઢ તાય નહિ અને ટાસણા ઉપર નગ્ન પાણ બેસવાનું હોવાથી તેના ઉપર પાણીના પડેવા જ દઈને મરી જાય છે માટે પપધમા અગર પ્રતિક્રમામા કામળી લઈ જવાનો ઉપગ ફગણ ચોમાસુ પાણીને કાળ–સુવા ઉપશી તર્યા પછી પાવ પડે Y

·( ૧૦ )
વિભાગ જ છે
સુખડીને કાળ (પાન વિગેરે-શિ દિવસ સુધી
કામળીને કાળ–બે ઘડીને (૪૮ મીનીટે )
આ ચોમાસીમાં ખજુર, ભાજી પાંવ, તલ, ખારેક,
કાજુ આદિ અભક્ષ્ય ગણાય છે
અષાડ ચેમાસુ
પાણુને કાળ–ણ પહેર
સુખડીને કાળ-પ૮ર દિવસ
કામળીને કાળ– ઘડી (સવા બે કલાક નવ મીનીટ)
આ મામીમા ખાડ સુકે મેવો અભક્ષય થાય છે ભાજી
પાલે તે અભક્ષ્ય કાગણથી થયેલો જ છે આજના ભાગેવા
નાળીયેર, સોપારી, બામ વિગેરે બીજે દિવસે અભણ્ય થાય
છે તે જ દિવસે ભાગે, તે જ દિવસે ખપી શકે છે
અણુહારી વસ્તુનું સ્વરૂપ
લાબી તપશ્ચર્યામાં તબીયતના કારણે ખાસ જરૂર પડે જ
અyહારી વસ્તુઓને ઉપયોગ થઈ શકે છે અને તે પણ
મુકતયા પચ્ચખાણ પાર્યા પહેલા અગર તે પાણહારનું
પચ્ચખાણ કર્યા પછી લેવામાં આવે છે જેને બીકુવા સ્વાદ
ન હેય, અથાત્ જીલ્ડ જેને ચાખવા ઈછની ન હોય એવા
પદાર્થોની ગણતરી અણુહારી ચીજેમા કરવામાં આવે છે કે
લાક લેકે રિના સમયે ગાડરીયા પ્રવાહ મુએ તપશ્ચર્યામાં
ઝેરી કેપ૩ વાપરે છે પરંતુ તે સોપારીના જેવુ સ્વાદિષ્ટ

·શ્રાદ્ધ ધર્મ પિન
-
હેવાથી લઈ શકતું નથી તથા ઘેડાવજે' જે તીખી અને
મેમા તમતમાટ ઉત્પન્ન કરનારી હોય છે આ બે ચીજ
વાપરનારા પિતાની તપશ્ચર્યાનો ભન કરે છે માટે તે
જેને હવે પછી નહિ વાપરવા ખાસ પિને તથા આજુબાજુના
માણ એ ઉપગ રાખ જો એ
અણસારી વસ્તુના નામ
૧ લીમડાના પાચ અગો હરડા બેડા અને આમળા
પણ ભેગા કરી તેની ગેળી ગાયના મુત્રમાં વાળવી હોય
તે જ અણહાગ રાણાય છે ૩ કડુ ૪ કરીયાતુ ૫ ગ
દ નાહીયા છ ધમા ૮ કેરડાના મૂળ ૯ બોડીની છાલ
મૂળ ૧૦ કેથરવી મૂળ ૧૨ ચિ. ૧૨ બેરભાવ ૧૩ સુખડ
૧૪ મલયાગરૂ ૧૫ વિડી ૧- અબર ૧૭ સ્તુરી ૧૮
રાખ ૧૯ ચુને ૨૦ થી ૨૧ હળદર ૨૨ પાતની ૨૩
આસગ બી ૨૮ રૂ ૫ ગડુચી ૨ સુડડી ૨૭ની મિલી
૨૮ બેબીયુ ૧૦ મધી લીગ ૩૦ ગણી ૩૧ અણ
૩ર સર્વ જાતના ઝેર ૩૩ સાજીખાર ૩૪ જીકે ૩૫ ઉ૫
લેટ ૩૬ ગુગલ ૩૭ અતિવિઓની કળી. ૩૮ પુવાડ ૩૦
એને ૪૦ ચૂફળ ૪૧ સુરોખાર ૪ર ટકખાર 4
ગેમર ૪૪ બેગ ૪૫ માજી ૪ ગથરના મૃf
કુવારી ૪૮ શેર ૪૦ પમૃગ પર ખા પર કર-કી
પર ચીમ ૫૩ હરડેદ૨ ૫૪ વખમે
દાનને દૂષિત કરનારા કારણે
૧ અનાદરથી
આપવું ૨ ઘવાર વગાડીને આપવું

·)
(પુર )
વિભાગ જ છે
૩ વાકુ મે રાખીને આપવું ૪ એપ્રિય વચન સંભળાવીને
આપવુ ૫ આપ્યા પછી પશ્ચાતાપ કરો
દાનને શોભાવનારા કારણે
૧ આનદના આસું આવે, ૨ રોમાચ ખડા થાય ૩ બહુ
માન પેદા થાય છે પ્રિય વચન બેલે પ આપ્યા પછી અનુ
મોદના કરે
દાન નહિ આપવાના છ લમણે છે
૧ આપવું પડે એટલે આ તા ૨ ઉચુ જેવુ ૩ વચ્ચે
માડી આડીવાત કરે ૪ વાકુ મે કરીને એને ૫ મૌન ધારણ
કરે ઇ આપના આપતા ઘણો સમય લગાડે
શ્રાવકના મવા વમાની દયાની સમજણ
મુનિ મહારાજ ત્રસ અને સ્થાવર એમ બન્ને પ્રકારની દયા
પાળે એટલે તેને શાસ્ત્રમાં વિસ વચાની દયા પાળનારા કહેવાય
છે એમાગી થાવ. માત્ર ત્રસજીની દયા પાળી શકે અને
સ્થાવરજીની નહિ પાડી શકે એશ્લે રહા દશ વસા
સજીની દયામાં પણ નિષને જ બચાવી શકે, મને
નષિ બચાવી શકે એટલે ઘા પાચ વમાં
નિપજો પણ આ ભ સમાર ભથી તે છણાય છે
એટલે રહ્યા અઢી વસા
પિતાના સ્વજન એ બધી અગર પિતાને આશ્રયે રહેવા
પણુ વિશે ની એવા પ્રકારના રોગની -વા કરવી પડે અને તેમાં
જ હણાય તેને સાપેક્ષ હિંસા કહેવાય છે એટલે તેને સવા
2

·។
શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકા
૫. )
વસે બાદ કરીએ તે માત્ર સવા ના દયા શ્રાવકેને હોય
અને તે પણ શ્રત ધારણ કરનારાને હોય
માધુની સાથે શ્રાવકને ચાર પ્રકારને બધ
૧ માતા સમાન–જેમ માતા પિતાના પુત્રની દરેક પ્રકારની
સારસ ભાળ રાખે છે તેના વિરૂદ્ધ આચરણને જોઈને તેના ઉપર
નિસનેષ થતી નથી કહેવાની જરૂર જણાય તે ખાનગીમાં
શીખામણ આપે છે તે મુજબ જે શ્રાવકે સાધુ મઝા
રાજની સાર સંભાળ રાખે છે, તેની આવનાઓ જોવા છતા
તેમના ઉપરના ખેહને દૂર કરતા નથી, તહેવા જેગુ ખાન
ગીમા કહી દે છે તે આવકે સાધુના માત પિતા સમાન છે
૨ ભાઇસમાન–મુનિ મહારાજને માટે હૃદયમાં સ્નેહને
ધારણ કરે પર તુ બહારથી વિનય વિવેક આદિ મર્યાદાઓ
સાચવવામાં મદ આદર રાખનાર હોય, પરંતુ સાધુ
મકાજને કઈ પરાભવ કરે ત્યારે મદદ કરવા તરતજ
તેયાર થાય તે શાવક સાધુના ભાઈ સમાન છે
૩ મિમમમાન-મુનિ મહારાજ કઈ પણ કાર્યમાં તેની સાથે
પૂછ પરછ કરે નહિ અગર તેની કોઈ મવાહ લે નહિ ત્યારે
મા, મારાથી રીસાઈ જાય, પોતાની જાતને મુનિના કરતા
અધિક માને તેવા શ્રાવકે સાધુના મિત્ર તુય ગણાય છે
૪ શાક સમાન–જે શ્રાવકે હમેશા અપકડ રહેનારા હાય,
ોિ જોયા કરતા હોય અને હમેશા જેની તેની પાળે
સાધુના અવગુણોજ ગાથા કરતા હોય તેવા સાધુને તૃણ
સમાન ગણતા હોય તે થાકે છે. જેવા ગણાય છે

·(૫૪)
વિભાગ ૫ ગો
**************
વિભાગ ૫ મે
દેવપૂજા અને દર્શનની મહત્તા
પરમ કાળના પ્રભાવે કહી અગર તે આપણા પાપદયને
વીધે કહ, મે તેમ બમજે પરંતુ એ તે એક જ છે
આજે આપણે સાક્ષાત નર્થ કર દેવોના દર્શન કરવાનું સ
ભા ય પ્રાપ્ત કરી શક્યા નથી છતા પણ તેમની ગેરહાજરીમાં
તેમના અનતનું મરણ કરાવતી મમતાર મા ઝીલતી,
રાગ અને હેપ વિનાની અને અખંડ જ્યોતિને ધારણ કરનારી,
મૂર્તિની પૂજા અને દર્શન કરવાની, સુદ- સામગ્રીને પામી
શકયા છીએ, એ ઈ ઓછા ભાગ્યની વાત નથી જિનપ્રતિમા
પણ નિસરખી જ કહેવાય છે એ માટે રાયસે સૂર
કરાવે છે કે, ઉત્તર રજા નિન રાશી વીતરાગ દેવની
પૂજા અને તેમના દર્શનનો લાભ મનુષ્યને અન તકાળની રખ
ડપી પછી પ્રાપ્ત થાય છે તે સુંદર તકને સુજ્ઞ મનુએ જતી
કરવા જેવી નથી
રાજા મહારાજાની સેવા તે કદાચ એક બે
ગામડ અપાશે, પરન્તુ પિોતાની રાજગાદી નહિ આપે પણ
વીતરાગ દેવની સેવા-પૂજા તે સાક્ષાત પોતાના જેવી વિતરા
ગાનેજ સમર્પણ કરી દે છે વીતરાગ દેવની એવા વાસ્તવિક
રીતે તે વીતરાગ બનવાના હેતુથી જ કરવી જરૂરી છે તેમની
પાસે પગલિક વસ્તુની માગણી કરનારાઓ સેનાની કરીના
સાટે બેર બગર મુકી ચણા ખરીદવા જેવી બાલીશ ચેષ્ટા કરે
છે ઘઉની ખેતી કરનારાને જેમ ઘાસ તે આપોઆપ મળી જ

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપક
}
રહે છે, તેમ વીતરાગ દેવ પૂજા મિક્ષબુદ્ધિથી કરનાગને જ્યા
સુધી તે મેક્ષ ન જાય ત્યા સુધી દુનિયાના તમામ પગલિક
સુખની પ્રાપ્તિ કરાવે છે માટે મોક્ષ અને સાસારીક
સુખની ઇચ્છાવાલાએ વીતરાગ દેવની મૂર્તિની પૂજા અને
દર્શન, હજારે કામે પડતા મુકીને પહેલી તક કરી લેવાની
જરૂર છે વળી તે ભગવાનની પૂજા કરવામાં નથી તે પૈસાને
ખર્ચ અગર નથી તે કઈ છે છતા પ્રમાદી આત્માઓ સહેજ
સ્વભાવે અને વિના કષ્ટ પૂજાથી ઉપન્ન થતા પુન્યના કાર્યને
નાહકમાં ગુમાવી દે છે
અરે! દુનિયામાં એ એક પણ વ્યાપાર નથી, કે જે
વ્યાપાર કરવા માટેની ઈચ્છા કરવા માત્રથી ઘરમાં પર આવીને
પડતે હોય જગતના સઘળા વ્યાપારમાં તન, મન અને
ધનને ભોગ આપવો પડે છે, એ સૌ કોઈને અનુભવસિદ્ધ વસ્તુ
છે પરંતુ વીતરાગ દેવના દર્શન કરવા જવાની વાત તે
રહી પણ દર્શન કરવાની ઈચ્છા કરવા માત્રથી તેને લાભ થ.
શરૂ થઈ જાય છે દહેજે જવાની ભાવના કરવાથી, જવા માટે
ઉભા થવાથી, રસ્તામાં ચારવાથી શું શું ફળ થાય છે તે નીચે
જણાવેલ | વિનયવિજ્યજી મહારાજ રચીત ચિત્યવદનથી
માલુમ પડી શકશે
પ્રણમી શ્રી ગુરૂરાજ આજ, જિનમદિર કે રે,
પુન્ય ભલું કરશુ સફળ, જિન વચન ભલે
દહેરે જાવા મન ઠરે, એ તણું ફળ પાવે,
જિન જુહારવા ઉઠતા, ૬ પિતે આવે
૧
R

·૫૬ )
વિભાગ મે
કે
૫
૭
જઈ જિનવર ભા એિ, માગ
૧૧ તા,
હવે કાદશી તણે પુન્ય, ભક્તિ ભાવના
અવ પથ જિનવર તણા એ, પદે ઉપવાસ,
ની સ્વામી તપે ભુવન, લડીએ એક માસ
જિનવર પાવ આવતા, છ મામી ફલ સિદ્ધ,
આવ્યા જિનવ બારણે, વર્ષીતપ ફય લીધ
એ વ ઉપવાસ પુન્ય, જે પ્રદક્ષિણા દેતા,
સપુસ વા ઉપવાન પુણ્ય, જે નજરે જોતા ૬
કલ ઘા ફુલની માળ, પ્રભુ કઠે ઠવતા,
પાર ન આવે ગીત ના, કેરા ફળ સુણતા
શિર પુછ પૂજા કરે છે, સૂર ધૂપનો ધૂપ,
અક્ષત નર તે અક્ષય, સુખ ૧૫ તનું રૂપ
નિર્મલ તનમન કરીએ, ગુણતા ઈ જગીશ,
નાટક ભાવના ભાવના, પામે ૫ મી જનીશ
નિવર ભકિત વળી એ, પ્રેમે પ્રશી,
સુણી શ્રી ગુરુ વથા યાર, પૂર્વ ષિ ભાખી ૧૦
બણ કમને ટાવવા, જિન માદ જઈશુ,
ભેગી નાણુ ભગવતના, હે નિર્મળ થઈશુ ૧૧
કિર્તિવિજય વસ્ત્રાયને, વિનય કહે ડરડ,
સફલ હેજે મુજ વિનતિ, જિન સેવાનું કેડ ૧૨
૧ ઉપનામ કાચ પાસ પીનાના પાળે તીનક રી
૮

·શ્રાદ્ધ ધર્મોપ
ઉપરોક્ત ત્યવદનમા ફરમાવેવ દર્શન અને પૂજની
મષત્તાને સમજી દરેક શ્રાવક-શ્રાવિકાએ ત્રીકાળ પૂજા અને
દર્શન કરવા હમવત બનવાની જરૂર છે
અસખ્ય વૈભવ-વિવાદમાં રાત અને દિવસ મમ બનેલા
દેવે પણ નદિશ્વર દ્વીપ આદિ સ્થળેએ શાશ્વત પ્રતિમાઓના
દર્શનાર્થે જાય છે તે પછી તેમની અપેક્ષાએ તુછ વૈભવવાળા
મનુષ્યએ તે
જરૂર
જિનેશ્વરદેવના દર્શન કરવામાં જરા પણ
પ્રમાદ કર ઉચીત નથી
એકેક ડગવુ ભર, ગિરિ સન્મુખ ઉજમાળ,
કેડિ સહમ ભવના કર્યું, પાપ ખપે તાળ
ઉપર દેહ તદન સાચે છે ગિરિરાજ ઉપર જવાની
વાત દૂર રહી, પરંતુ તેની સન્મુખ ભરવામાં આવતું ડગલુ
પણું હજાર કોડ ભવના પાપને દૂર કરી દે છે, પરન્તુ કયુ
ડગતુ તે પાપને હરે એ વિચારવાની જરૂર છે તે ડગલુ
ભરતી વખતે, જે હૃદયમાં પાપના ઢગલા તે ખડકેલાજ હૈય
છે, અન્યનું બુરૂ જે હદય ચિંતવન કરી જ ધું દેય છે અને
સસારની યાપાર આદિની ખટપટ તો ચાલુ જ રાખી હોય છે
અને ગિરિરાજના પાનને બદલે અન્યનુ જ વ્યૉન ચાલતું હોય
એવુ ડગવુ તેટલા પાપને દૂર નહિ કરી શકે એ સ્વાભાવિક છે
તે મુજબ જિનમદિરે આવવા નીકળેલે પણ જો તેનામાં
વાતને ગપાટા માતે ગહે, વચમા કામ પડે અને દુકાનો
ની વિઝીટ લેતે રહે અને વ્યાપાર-ધંધામાં પણ માથું મારતે
જાય તેવા માણસને ઉ૫ગ્ના ચિત્યવદનમાં લખે ફળ અપૂર્ણ

·No text on this page.

·શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિકા હેરામરના કપડાએ કેટલાક શરીરને પસીને તથા નાકને સેમ સાફ કરે છે તેવા હાથથી તથા ગદા કપ- 'ડાથી પૂજા કરવામાં આશાતના થાય છે, માટે કર્દી તેમ પ કરવું નહિ પૂજા કરતી વખતે રૂમાલ રાખવામાં આવે છે તેના ' આઠ પડ થતા નથી માટે ખેસથી જ આઠ પડ કરવા, અને તે પણ નાસીકા ઉપર બાંધવા નાસિબ ખુલ્લી રાખવી નહિ નાસીકની દુર્ગધ પ્રભુ ઉપર પડવાથી આશા કે તન થાય છે ૬ કેટલાક લેકે માત્ર શેખને ખાતર ગાક પહેરીને પૂજા કરે છે તે ઠીક નથી (માગીના કારણે કરે એ વાત જુદી છે ) પૂજા કરવાના કપડાથી શરીર સાફ કવુ નહિ પણ તેને માટે જુદે ટુવાલ રાખવે ૮ પહેલા દ્રવ્યપૂજા (અગપૂજન) ક્યાં પછી ચિત્યવદન રૂપ ભાવ પૂજા કરવી ૯ સમય એ છે કે તે છેડા ભગવાનને પૂજા કરી પર જેમ તેમ ગમે તે જગ્યાએ પૂજા કરી વેઠ ઉતા- રવા જેવું કરવું નહિ ૧૦ વા ચાર વિગેરે થવાની તૈયારીમાં તરતજ દહેરાસર બહાર નીકળી જવુ ૧૧ દહેરાસરમાં ત્રણ પ્રદક્ષિણા, દર્શન, જ્ઞાન અને ચારિત્ર એ રત્નત્રયીને પ્રાપ્ત કી રામી લાખ જેનિના ફેરા ટાળવા

·(૬૦ )
વિભાગ ૫ મે
માટે દેવાય છે, દેડધામ કરી નીચુ જોયા વિના
પ્રદક્ષિણા દેવાથી જોની હિંસા થઈ જાય છે અને તેથી
ફેરા ઓછા થવાને બદલે અધિક ન થઈ જાય તે માટે
બજ ઉપગપૂર્વક નીચે જોઈને પ્રશિક્ષણ આપવી
સાત પ્રકારની શુદ્ધિ
અગ વ ન મન ભુમિકા, પૂજે પગરણું સાર,
નાથ દ્રવ્ય વિધિશુદ્ધતા, બુદ્ધિ સાત પ્રકાર
૧ અગશુદ્ધિ-શરીર બરાબર યુદ્ધ થઈ રહે એટલા માપ
સર અચિત જળથી સ્નાન કરીને કે રૂમાલથી શરી
રને બરાબર લુછયુ, થા ન્હાવાનું પાણી ઢળતા જીવ
જતુની વિરાધના ન થાય એ ધ્યાનમાં રાખવું
૨ વસ્ત્રશુદ્ધિ-પૂજા માટે પુરૂએ બે વમ અને ઓ.
ત્રણ વસ્ત્ર 8 રૂમાલ રાખવે, પુરૂએ અપડ મુખ કેશ
માટે રૂમાલ રાખવાને નથી, તથા ગછફરાક વિગેરે પૂe
કરતી વખતે પહેરી શકાય નહિ પૂજા માટેના વા
સફેદ, ફાટયા ાળ્યા વગરના તથા સાયા વિનાના
રાખવા, એ વસ્ત્ર રેશમી હોય તે પણ હમેશા પૈવ
જેએ તથા સુગધી પઢાથી વાસિત કરવા જોઈએ
પૂજાના કપડા પહેરીને વગર ન્યાયેલાને કે અશુદ્ધ વસ્ત્ર
વાળાને અડવુ નષ્ઠિ
૩ મનબુદ્ધિ –જેમ બને તેમ મનને પૂજામા સ્થિર કરવું.
તથા બીકનું બધુ એટલે સંસારના રગડા ઝઘડા ખટપક
વિગેરે ભૂકી જરૂર વિચારમાં મનને પવવું નહિ

·શ્રાદ્ધધર્મદીપિક
( ૧૧ )
૪ ભૂમિ શુદ્ધિ --રાસરમાકાજે બરાબર લીધે કે કેમ તે જેવું
પૂજાના ઉપકર લેવા મુક્વાની જગ્યા પણ જેમ બને
તેમશુદ્ધ રાખવી તેમ છવાકુલન હેય તે માટે ધ્યાન રાખવું
૫ cપકરણ શુદ્ધિ-પૂજાના જોઈતા ઉપકરણે કેસર, સુખડ,
પુષ્પ, ધૂપ, અગરબત્તી, દીપક, ચેખા, કળ, નેવેવ,
વિગેરે જેમ બને તેમ ઉચી જાતિના તેમજ બની શકે
તે પિતાના ઘરના લાવવા કળશ, ધુપછાણ, કાન,
અગનુણ વિગેરે, સાધને ખૂબ જળ ચકચકાટ રાખવા
જેમ ઉપકરણની શુદ્ધિ વધારે, તેમ આ હાદ વધારે
આવશે અને ભાવની વૃદ્ધિ પણ વધારે થશે
૬ કવ્યશુદ્ધિજિનપૂજા આદિ શુભ કાર્યમાં વપરાતુ દ્રવ્ય
જે ન્યાયથી ઉપાર્જન કરેલું હૈય, તે તે શુદ્ધ દ્રવ્યદ્વારા
ભાવની બહુજ વૃદ્ધિ થાય છે
૭ વિધિશુદ્ધિ –નાન કરીને શુદ્ધ Cળા વસ્ત્ર પહેરી,
પૂજાના ઉપગ્રહો લઈ શુભ ભાવના ભાવતા જિનમદિરે
જવુ, રસ્તામાં કે અશુદ્ધ વસ્તુને સ્પર્શ ન થઈ જાય
તેમ પ્રસ્તામાં કે સમાગ વ્યાપર ખટપટમા ન પડાય
એ ધ્યાનમાં રાખવું તેમ ચામડાના પગરખા આદિ
પહેરવા નહિ
શ્રી જિનમંદિરમાં પ્રવેશ
દેરાસરમાં પિતા પ્રથમ “નિઋિહિ' કહેવી, છેટેથી પ્રભુ
મુખ નેતા ભકિતપૂર્વક બે હાથ ભેગા કરી મસ્તકે લગતી
તમે નિણામ * બેલડુ જ્યા પ્રદક્ષિણા ફરી શ થ ત્યાં ત્રણ

·વિભાગ ૫ મે
પ્રદક્ષિણા દેવી, પ્રદક્ષિણા કરતા અને ફર્યા પછી દેરાસરમાથી
આશાનના ટાળવા બનતુ કરવુ પછી મૂળનાયક સન્મુખ જઈ
સ્તુતિના ક્ષે બોલવા પર જમણી બાજુ અને સ્ત્રીઓએ
ડાબી બાજુએ ઉભા રહેવું, સ્તુતિ બોલતી વખતે પિતાનું
અધું અગ નમાવવું
પૂજા કરનારે પોતાના કપાળમા, ગળે, છાતીએ અને
નાભિએ એમ ચાર તિલક કરવા પછી બીજી વખત નિિિહ”
કહી દ્રવ્યપૂજામાં જોડાવુ
શ્રી અષ્ટપ્રકારી પૂજાનો ક્રમ
અષ્ટપ્રકારી પૂજા એટલે આઠ પ્રથિી શ્રી જિનેશ્વર
દેવની પૂજા કરવી એ આઠ ક મા પહેલા ત્રણ પ્રકારની
પૂજાને અાપૂજા કહેવાય છે. પહેલી વણ પૂજા પ્રભુના અગને
સ્પર્શ કરીને કરવાની હેવાથી, તેને “અગપૂજા' કહેવાય છે
જેને શરીરમાથી રમી ઝરતી હોય તેણે અગાપૂજા પોતાના
ચદન-પુષ્પ આદિથી બીજા પાસે કરાવવી અપૂજા તથા
ભાવપૂજા (ચિત્યવદન) પિતે કરવી
૧ જલપૂજા – પ્રથમ ૫ચામૃતથી (દૂધ, દડ, સાર, ઘી
અને પા થી ભેગા કરીને ) શી જિનપ્રતિમા આદિને હવનું
કરી ૫છી પાણીથી વણ કરવું, ત્ર! અ ગયુ છણા
પિતાના હાથે જ બહુમાનપૂર્વક બરાબર કરવા
જિલપૂજાના દુષ
જલપૂજા જુગતે કરે, મેવ અનાદિ વિનાશ,
જલપૂજા કુલ મુજજે, માગે એમ પ્રભુ પામ ૧
1

·No text on this page.

·૧
વિભાગ ૫ મે
રના છાટા પડે નહિ એ ધ્યાનમાં રાખવું મૌનપણે
પૂજા કરવી દો બેલી રહ્યા પછી અગે તીલક કરવું
ચ દન પૃજાને દુહે
શીતલ ગુણ જેમા રહ્યા, પતિત પ્રભુ મુખ રગ,
આત્મ શીનલ કરવા ભળી, પૂજે અરિહા અગ
નવ આગ પૂજાના દુહા
જળ ભરી સપુટ પત્રમા, યુગવિક નર પૂજન,
અષભ ચરણ અ ગુડે, દાયક ભવજલ અ ત
(પ્રભુના જમણા-ડાબા અંગુઠે તિલક કવુ )
જાનુબળે કાઉમ રદા, વિચર્યા દેશ વિદેશ,
ખડા ખડા કેવળ લલ્લુ, પૂજે જાનુ નરેશ
( પ્રભુના જમણા-ડાબા હચશે તિલક કરવું )
લોકતિક વચને કરી, વરસ્યા વરસી-દાન,
કર કાડે પ્રભુ પુજના, પુજે ભવી બહુમાન
( પ્રભુના જમણા-ડાને કાઠે તિલક કરવુ )
માન ગયુ દોય બગથી, દેખી વિર્ય અનત,
ભુજબળે ભવજય તયા, પૂજે ખધ મહત
(પ્રભુના જમણા-ડાબા ખભે તિલક કરવું )
સિદ્ધ શિવા ગુ; ઉજળી, લેકાતે ભગવત,
સિયા તેણે પ્રાણ ભરી, શિર શીખા પુજત
( પ્રભુના મસ્તક શિખાએ તિવક કરવું )
૩
'
૫

·શ્રાધમંદાપિ
-
૬
૭
તીર્થંકર પદ પુન્યથી ત્રિભુવન જન સેવત,
ત્રિભુવન તિલક સમા પ્રભુ, ભાલ તિલક જયવત,
(પ્રભુના કાલમાં તિલક કરવું )
પોલ પર પ્રભુ દેશના, કંઠે વિવર વતુલ,
મધુર ધ્વનિ સુરનર સુણે, તેણે ગળે તિલક અમૂલ
( પ્રભુના કઠે તિવક કરવું )
હદયકમળ ઉપશમ બળે, બાળ્યા રાગને રે,
હિમ હે વનખ અને, હદય તિલક તેલ
( પ્રભુની છાતીએ તિલક કરવું )
રત્નત્રયી ગુણ ઉજ, સકલ સુગુણ વિશરામ,
નાભિ કમલની પૂજના, કરતા અવિચલ ધામ,
( પ્રભુની નાભિએ તિલક કરવું )
ઉપદેશક નવ તત્વના, તેણે નવ અગ જિદિ,
પ્રો બહુવિધ રાગથી, કહે શુભવીર ગુર્ણ ૧૦
૮
પુષ્પપૂજા-સરમ, મુગધીવાળા અને અખંડ પુપિ ચલ
વવા, નીચે પડેલ પુષ્પ ચઢાવવું નહિ
૪ ઉપપૂન-ગભારાની બહાર પ્રભુની ડાબી બાજુએ ઉભા
S

·વિભાગ ૫ મો
ધુપપૂજને દુરે
ધ્યાનઘટા પ્રગટાવીયે, વામ નયન જિન ધૂપ,
મિરછત્ત દુર્ગધ દરે ટળે, પ્રગટે આત્મસ્વરૂપ ૧
૫ દીપકપૂજા--પ્રભુની જમણી બાજુએ ઉભા રહી દીપક પૂજા
કરવી.
દીપક પૂજાને દેહ
દ્રવ્ય દીપ સુવિવેકજી, કરતા દુ ખ હોય કેક,
ભાવ પ્રદીપ પ્રગટ હુએ, ભાસિત લોકાલોક ૧
૬ અક્ષતપૂજા-અખંડ ચેખો વડે સાદે સાથિ, અગર
ન દાવ કરે
અક્ષત પૂજાને દુહ
શુદ્ધ અખડ અAત ગ્રહી, અદાવત વિશાલ,
પુરી પ્રભુ પ્રમુખ પહે, ટાવી સકલ જ જાલ ૧
સાથિયા રતી વખતે બોલવાના દુહા
ચિહુગતિ ભ્રમણ સંસારમ, જન્મ મરણુજ જાવ,
અષ્ટ કર્મ નિવારવા, માગુ મિક્ષ ફળ સાર ૧
અક્ષત પૂજા કરતા થક, સફળ કરું અવતાર,
ફલ મારું પ્રભુ આગળે, તાર તાર મુજ તાર ૨
દર્શન–જ્ઞાન–ચારિના, આરાધનથી સાર,
બિહાશિવાની ઉપરે, હે મુજ વામ શ્રીકાર ૩
૭ નવે પૂજા-મકર, પતાસા, ઉત્તમ મીઠાઈ વિગેરે નિવેદ્ય
સાથિયા પર મૂવું

·-
શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિક
(૬૦)
નિવેદ્ય પૂજાને દુહે
અણહારી ૫૮ મે કર્યા, વિગહ ગઈ અનત,
દર કરી તે દીજીયે, અાહારી શિવ સત ૧
૮ ફુલપૂજા-બામ, પી, શ્રીફળ અને પાક ફળે સિદ્ધ
શિવા ઉપર મળ્યા
પૂજાને દુહે,
ઈન્દ્રાદિક પૂજા ભણી, ફલ લારે ઘરી રાગ,
પુત્તમ પૂજી કરી, માગે શિવ ફ' ત્યાગ ૧
આ રીતે અઇ પ્રકારી પૂજા કર્યા બાદ વાર વિગેથી
{
પૂજા કરવી
ચામર પૂજા કરતા બોલવાને દુહો
બે બાજુ ચામર ઢાળે, એક આગળ જવાને,
જઈ મેરૂ પરી ને, ઇનડમલીયા ને
પ્રભુ પામનું મુખડુ જેવા,ભશવના પાતિક વા.
દ્રવ્ય પૂજા બધી પૂરી કર્યા પછી ત્રીજી ખનની નિસ્ટ્રિહિ
કદી ચિત્યવદનાદિ ભાવપૂજામા જેવુ
ભગવાનની પૂજાનો પ્રભાવ
૧ તીર્થ કર દેવની પૂજા સસારૂપક મા ડુબતા પ્રાણીઓ
માટે સ્ટીમર સમાન છે
૨ શિવનગરીની પદવીને અર્પણ કરતા છે
૩ ગમેતેવા દારિરૂપી પર્વતને ક માટે વા સમાન છે
f

·વિભાગ ૫ મો
.
જ દેવના અને મનુષ્યના વૈભની પ્રાપ્તિ માટે કપવૃક્ષ
પ દુ ખરૂપ અગ્નિને બુઝાવવા પાણી સમાન છે
સવ સુખ, સુદર રૂપ અને સૌભાગ્યને અર્પણ કરનારી છે
ત્રણ જગતનું સામ્રાજ્ય આપવામાં ઉદાર હોય છે
૭
સુસાધુઓને પ્રભાવ
૧ સાધુ મહારાજને સમાગમ પ ય-પાપના રસ્તાને જતા
વનાર છે
૨ તેમની વૈયાવચ્ચ અને ભક્તિ એ સ સાર સમુદ્રને તર
માટેની બે ભુજાઓ છે
૩ તેમના ગેજ જૈનશાસન અખડિત નથી રહ્યું છે
કે તેમની સેવાના ચગે મધમીઓને સમાગમ થાય છે
૫ તેમની દેશનારૂપી મેહનિદ્રામાં પડેલાને જાગૃત કરે
દ તેમની પાસે વિનય, વિવેક, ઉદારતા, ક્ષમા આદિ નિમ
ગુણોની પ્રાપ્તિ થાય છે
૭ તેમને કહુ વદન ઉચ્ચ ગોન બધા
૮ તેમને વદન કરવાથી તીર્થ ની આજ્ઞાનુ પાડ
થાય છે
૯
વદનથી માનરૂપી પર્વત ગળી જાય છે અને તેથી નમ્ર
લઘુતા વિગેરે ગુણેની પ્રાપ્તિ થવા સાથે શાશ્વશ્રવણ
શાસ્વઅધ્યયન કરવાની સુદર તક પ્રાપ્ત થાય છે
*

·હાથ મે બરાબર સાફ કરીને દહા, હ8, શકાય !
કાચુ દુધ ફાવી છાશ ખાવામાં આવે છે તેને અનુચિત
કહેવાય કાતો અજ્ઞાનતાને લીધે, દાતા છે હીના ખાવી, તે
મા ઉપગની ખામીને લીધે નાહક હિસાબુ ભાગીદાર
થવું પડે છે, માટે કઠોળ સાથે અમર છેnળી વસ્તુઓ
સાથે દડી, દુધ અને છાશ ખાવાની ઈછવાલાએ તે છે
વસ્તુ જ્યા સુધી આગની દાઝે એવી શરમ ન થાય ત્યા સુધી
પ્રાકૃતે પણ ખાવી નહિ કેટલીક સ્ત્રાએ નશા સામાન્ય
જેવી ગરમ થાય એટલે ચણાની દાળને હે નાખે છે, તે
પણ ઠીક ન કહેવાય ખાને ડેટ કા ખ્વ નખાતે 1
શ્રાદ્ધધર્મદીપ
હિદળ (વિદળ) નું સ્વરૂપ
દ્વિદળ એટલે જેની બે ફાડ થાય તેવા વાલ, વટાણા, મા,
અડદ, તુવેર આદિ સઘળા કોળે શણાય છે જેમાની તેલ
નીકળતું હોય, અને બે ફાડ થતી હોય તો તે કોને કહેવાતું
નથી જેની બે ફાડ થાય એવા સઘળા કઠોળના શાક સાથે
અગર જે વસ્તુમાં કઠોળ આવતું હોય તે સઘળી
હોય તે સઘળી વસ્તુ સાથે
કાચુ દુધ, કાચુ દહીં અને કાચી કાશ (કાવી એટલે ગરમ
કર્યા વિનાની) ખાય શકાય નહિ. જે અને સાથે ખાવામાં
આવે તે અસ ખ્યાતા બે ઇંદ્રિયવાલા ઈવે ઉત્પન્ન થાય છે,
અને તે છાની હિંસાને ભાગીદાર તેવી વસ્તુ ખાનાશ થાય
છે માટે તે બન્ને ભેગા ન ખવાય તે માટે ખાસ ઉપર
રાખે, અને જીભને ચઢે જરા એ કરે. જેથી રામ
યાતા છની હિંસાથી બચી જવાશે ઘડી જાએ શી
સાથે વાલની દાળનું શાક કરવામાં આવે છે મીચી સાથે

·( ૭ )
વિભાગ ૫ માં
બન્ને સાથે ખાવામા જ દોષ ગણાય છે વિદળના સ્વરૂપને
સમજી સૌ કેઈએ પાપમાથી બચવા પ્રયત્ન કરવાની જરૂર છે
કામર્ગનું ફળ,
છે આવશ્યકમા કાત્સગ (કાઉન્સર્ગી પાચમુ આવશ્યક
ગણાય છે કાયોત્સર્ગ એટલે કાયાને છોડી દેવી છોડી દેવી
એટલે તેને પાપમય પ્રવૃતિમાં જોડવી નહિ ત્યાં સુધી કાઉ
રસગ્ય ધ્યાનમાં હાઈએ ત્યા સુધી મનને અન્ય સ્થળે જતા
રોકવુ વચનથી મોઢ બેવવું નહિ, તેમજ હોઠ પણ ફફડાવ
નહિ અને કાયાને સ્થિર રાખવી ચ દેસુ નિમ્નલિયા સુધી
પચ્ચીશ ધાનેશ્વાસનું માપ થાય છે વાર્ષિક પ્રતિક્રમણ
(સ વત્સરી) મા આવીશ લોગસ્સ અને ઉપર એક નવકારને
કાઉસ્સગ કરાય છે તે ૧૦૦૮ શ્વાસે શ્વાસ પ્રમાણુ ગણાય
વિમાસીમાં વીશ લેગસને કાઉસ્સગ કરવામાં આવે છે
તે પાચને શ્વાસે શ્વાસ પ્રમાણ થાય છે અને પખી પ્રતિક
મણુમાં બાર લોગસ્સનો કાઉસ્સગ્ન આવે છે તેના ત્રણ
વિશ્વાસ થાય છે એક શ્વાસમાં બે લાખ પીસ્તાલીશ
હાર ચારને આઠ પપમ અને એક પોપમના નવ
ભાગ કરીએ, તેમાના ચાર ભાગ જેટલું દેવતાનું આયુષ્ય
બધાય છે અર્થાત્ ક્યા દેવતાઓની એવી સ્થિતિ હોય છે,
તે સ્થળે એક ચિત્ત કાઉસગ્ન કરનારે ઉત્પન્ન થાય છે
કાઉસ્સગ કરતી વખતે દૃષ્ટિ નામિકા ઉપર અગર સ્થાપાચાર્ય
ઉપર સ્થાપવી મૌનપણે કાઉસગ્ન કરે કાયાને શિર રાખવી
મરના ભયથી શરીર ઢાકવુ નહિ આ પ્રમાણે વિધિપૂર્વક
કાઉન્સગ્ન કરનારે ઉપર જણાવેલ દેવનું આયુષ્ય બાપે છે

·શ્રાદ્ધ ધર્મ પિક
(9)
સ
પરતુ બાર મહીને એક વખત પ્રતિક્રમણમાં આવીને કકરા
કિનારા, એક-બીજાના પતીયાની છેડાછેડી બાધનારા, કાઉ
ઋગમાં ભૂત વળગ્યું હોય તેમ ધણુનારા, ચારે દિશામાં દષ્ટિ
ફેરવનારા અને બીજાને હાસ્ય પેદા થાય એવું બોલનારા,
વય હસી અન્યને હરાવી, ભાગ્યશાલીઓના કાઉસગ્નને
ડોળાવનારાઓ કઈ ગતિનું આયુષ્ય અને કેટલા વર્ષોનુ બાધતા
હશે તે તે કેવળી ભગવાન જાણે સદગતિ જવાની ભાવના
વાળાઓએ ઉપર જણાવ્યા મુજબ વિધિમર કાઉસ્સગ કરવા
પ્રયત્ન કરવો
અમૂલ્ય સમયની સફળતા કરનાર સામાયિક વ્રતનું રહસ્ય
सामाइय पोसह सठियस्स, जीवस्म जाइ जो कालो।
सो सफलो योपच्चो, सेसो समार फल हेउ ।
અથ–-સામાયિકમાં અને પૌષધમા રહેલા આત્માને જે
સમય પસાર થાય છે તે સમયજ સફળ ગણાય છે, બાધ
વખત માત્ર સંસારના પરિભ્રમણને વધારવામાં કારણભૂત બને છે
ઉપરના કલેકમાં જણાવેલ રહસ્યથી સામાયક અને
પિપલબતની મહત્તા સમજાય જાય એવી છે સમ એટલે
સમતા અને આય એટલે લાભ જેમાં સમતાને લાભ થાય
તેનું નામ સામાયિક સામાયિક વ્રતમાં રહેનારાને ત્રસ અને
સ્થાવર તમામ જીવો ઉપર સમભાવ હોય છે આ સામાયિકમા
૮૮ મીનીટ સુધીનું જીવન નિરાર આપણે વ્યતીત થાય છે
જેટલી વખત શ્રાવક સામાયિક કરે તેટલી વખત તે સાધુ
જે ગણાય છે છે જીવની કાયના કુળમાં ફસાયેલા જીવનને

·t
.
(૭૨)
વિબાગ 5 મે
સામાયિનું સુંદર ગત “સાધુ જેવો” એ પદની ઉપમા સમ
પણ કરે છે એક સામાયિક કરનારને કેટલું પુણ્ય થાય છે
તેની નોધ લેતા શાસ્ત્રકાર જણાવે છે કે-
दिवसे दिवस लपस, देई सुवण्णस्स खडिय एगो ।
एगो पूण सामाइय, करेइ न पहप्पए तस्स ॥
અર્થ-એક માણસ રજને રોજ એક લાખ ખડી સેનું
દાન આપે અને બીજો એક માણસ રોજ સામાયિક કરે તો પણ
દાન આપનારો સામાયિક કરનારાની તોલે આવી શક્તા નથી
અર્થાત દાન આપનારના કરતા સામાથક કરનારો વધી જાય છે
એજ વાતની પુષ્ટિ કરતા શ્રી ધર્મસિહ મુનિશ્રી મામા
વિકની સઝાયમ ફરમાવે છે કે,
શ્રી વીર ગુખે ઈમ ઉચ્ચરે, શ્રેણિકરાય પ્રત્યે પણ લાલ,
લાખ ખાડી સોના તણી, દીએ દાન દિન પ્રત્યે લાલ,
લાખ વરમ લગે તે વળી, એમ દીએ દ્રવ્ય અપાર લાલ,
એક સામાયકને તેલે, ન આવે તેલ લગાર લાલરે
વળી એક સામાયિક કરનાર ઘણું ક્રોડ ઓગણસાઠ લાખ
પીશ હજાર નવસો પચ્ચીશ પાપમથી (એક પાપમ
એટલે અસખ્યાતા વ) અધિક દેવતાનું આયુષ્ય બધે છે
રાત્રિ અને દિવસના મિઠમા નીશ સામાયિક ગણાય છે એટલે
પપપ કરનારને તેનાથી શગા મુખ્ય અને આયુષ્ય સમજી લેવું
એક પસે આપ્યા વિના જે સામાયિક લાખ ખાડી સેનું
આપ્યા જેટલું પુણ્ય અર્પણ કરે છે અને તપ, જપ જેવી
t

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકે
સ.
મને
(૭૩)
કઈવાળી ક્રિયા કર્યા વિના દેવતાનું સુંદર આયુષ્યને બધોવે છે
એવા સામાયિક અને પૌષધવતને અકવવાળા મનુષ્યો કદી
જતા નહિ કરે , ઘણું અજ્ઞાની મનુષ્ય ઉપરોક્ત વ્રતની કીંમત
અને મહત્તા નહિ સમજતા હાઈ પિતાના અમૂલ્ય ટાઈમને
ખાવા-પીવામા, ગપ્પા-સમ્પામાં નિંદા-કુથનીમા અને રગડા-
ઝઘડામાં રગ-રાગમાં વેડફી નાખે છે તે સમય નિર્વક જાય
છે, એટલું જ નહિ પણ પાપને બે જે શિરે વધારો જાય છે.
માટે સુજ્ઞ શ્રાવક-શ્રાવિકાઓએ નાહક તે સમયને પાપ હાથે
વાહીમાં ન ગુમાવતા સામાયિક કરવા દ્વારા સફળ કરવું જરૂરી છે
સામાયિકમ મિલતેનું પચ્ચખાણ કરાવવામાં આવે છે
તે પચ્ચખ્ખાણમા ત્યા સુધી હું સામાયકના નિયમમા છું ત્યા
સુધી પાપના કાર્યો નહીં કરું એમ પોતે કબુલ કરે છે આ
શરત-કરીને બેઠા પછી જે માણસે સામાયિકમાં રાજસ્થા,
ભોજનથા આદિ વિકથાઓ કરે છે, અન્યની નિંદાનું સૂત્ર
લઈ બેસે છે, મનમાં કોઈનું બુર ચિંતવે છે. સામાપક લઈ
આમતેમ રખડી ની હિંસાનું ભાન રાખ નથી તે માણસે
ગુરૂ સાક્ષીએ અગર તે પિતાની આત્મસાણે કરેલ શરતથી
ભ્રષ્ટ થાય છે માટે તેમ નહિ કરતા રમતાપૂર્વક વિધિવિધાનને
સાચવી સામાયિક ઠરવા ભલામણ છે,
કેટલાક આત્માઓ દઈ દઈના અભાવે એમ પણ કહે
છે કે હમે સામાયિક તે કરીએ છીએ, પરંતુ તમારના રસ
રાગમા હમારે ચિત્ત તે ચોટલુજ રહે છે વારવાર અને તે
બહાર ભમ્યા જ કરતું હેય તે તેવી સ્થિતિમાં કરેલા સામા
ચિની કીમત શી? માટે એના કરતા તેને કરવું સારું

·( ૪ )
વિભાગ ૫ મે
ઉપર મુજબ દલીલ કરનારાઓએ એ વિષે લાબો વિચાર
ક નવી અવિધિથી કરવા કરતા નહિ કરવું એ છે એને
તે સર્વજ્ઞ ભગવાન શામ વિરૂદ્ધ (ઉસૂત્ર વચન) વચન કહે છે
अविहिपया परमय, उस्मूथयण वयति सम्वण्णु
पायच्छिन जम्हा, अकए गुरुय पर सहुयं ॥
અર્થ—અવિધિ કરવા કરતા ન કરવું એ સારૂ એને સર્વ
ભગવાન ઉસૂત્ર સાવણ કહે છે કારણ કે અવિધિથી જે કરે છે
એને લઈ પ્રાયતિ આવે છે જયારે જે બીલકુલ કરને ન
નથી તેને મેટું પ્રાયશ્ચિત લાગે છે
ઉપરના પ્લેનમાં અવિધિ થતી હોય એટલે કેઈ યમ
કાર્ય ન કરવું એવું ફરમાન નથી પરંતુ ક્રિયાને ચાટ
રાખી, અવિધિને દૂર કરવા પ્રયત્ન જરૂર કરે
વળી શરૂઆતમાં કોઈ પણ કાર્ય સીધુ ઉતરતું જ નથી
પ્રથમ તે કાર્યમાં અનેક ખલનાઓમાલુમ પડશે પરંતુ
લાંબા સમય પછી તે કાર્ય પાછળ કરેલી પ્રેક્ટીસ, અપે
સમયને લેગ અને અવિધિ દૂર કરવાની કાળજી, તે કાર્યને
પરિપૂર્ણ બનાવશે જે તમે અવિધિના ડરથી કાર્યનેજ કર
વાનું છોડી દેશે તે સસારનું પણ એક કાર્ય થશે નહિ
કરી એકડા શીખવા જાય છે, ત્યારે શરૂઆતમાં ઘણા દિવસ
તે લીટા કાઢી માન લેટ ઉપર કાતરા પાડે છે જે તેને
તેમ કરતા અટકાવશે તે તે છેક આગળ કદી ભણી શકશે.
નહિ છોકરી જેટલી વણતા શીખે છે ત્યારે શરૂઆતમાં તે

·No text on this page.

·( ૬ )
વિભાગ ૫
દૂર કરનારા મો માટે પણ જ્યારે અમુક સાધતાની જરૂર
રહે છે તે પછી આત્મા સાથે લાગેલા અનાદિના મેહવિલને
દુર કરનારા આવશ્યક સૂત્રની સાધના માટે પણ તપશ્ચય
અદિષિધિ વિધાનની આવશ્યકતા ન હોય એમને જ કેમ?
જેમ મુનિરાજેને આચારાગ આદિ સૂત્રને અભ્યાસ કવા
માટેની લાયકાત ગ્યતા પ્રાપ્ત કરવા માટે પેગ વહનની
કિયા કરવી જરૂરી છે, તેમ શ્રાવક શ્રાવિકાઓને આવશ્યક ક્રિયામાં
આવતા સૂત્રની આરાધના કરવા માટે ઉપધાન તપ કરાવવામાં
આપે છે ઉપધાન તપની ક્રિયા કર્યા સિવાય નવકાર આદિ
સૂનુ ગણતુ ભણવુ વિધિસરનું કહેવાતું નથી જે કે બધા
શ્રાવક શ્રાવિકા ઉપધાનતપ કરવા સમર્થ હોતા નથી અને
તેથી તેઓ તે પવિત્ર સૂત્રોના પઠનથી, અને પ્રતિક્રમણ આદિ
ક્રિયાથી ઉચિત ન રહી જાય એ હેતુથી ઉપધાન તપ કર્યા
સિવાય પણ તેની ભણવા ગણવાની અવિધિને નભાવી લેવામાં
આવે છે પરંતુ શક્તિસ ૫ મનુષ્યોએ તે જીવનમાં આ
તપને જરૂર કરવા અને કરાવવા પ્રયત્નશીલ બનવું જોઈએ
ઉપધાન તપ એ કાઈ કપલ કાપીત વસ્તુ નથી પરંતુ તે શાસ્ત્ર
સિદ્ધ છે, જે મહાનિશિથસૂચનો ની અધ્યયનમાં જણાવેલ
પાઠથી સાબીત થશે
{
जे वह अणुरहाणेण सुपसत्य नाण अहीपति अज्मा-
वयति वा अहीयतेइवा अध्झात्रयतेइवा, समणुजाणति
तण महो पायकम्मे महती सुपसत्य नाणसासायण पकुच्चति ।।

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિક
(૭૭)
-- — -
અર્થ–જે કોઈ અતિ પ્રશસ્ત જ્ઞાનને ઉપધાન તપ કર્યો
વિના ભણે અથવા અન્યને ભણાવે તથા ભણનારની અને
ભણાવનાગ્ની અનુમોદના કરે તે મહાકર્મને બાધે છે અને
સુપ્રશસ્ત જ્ઞાનની આશાતના કરે છે
ઉપરના પાઠથી ઉપધાન તપ એ શામસિદ્ધ વસ્તુ છે,
એમ સાબીત થવા સાથે તેને છની શક્તિએ નહિ કરનારાઓ
જ્ઞાનની આશાતના કરે છે એ પણ સિદ્ધ થાય છે
આ ઉપધાન તપ કઈ લહેર ઉડાવવાનું સાધન નથી
તેમાં લગભગ એ સાથે દોઢ મહિના સુધી પૌષધમાજ રહેવુ
પડે છે તેટલો સમય સ સારના તમામ વૈભવ-વિલાસને
તિલાજલી આપવી પડે છે તેમજ સાધુમાં જેવું જીવન ગુજા
રવુ પડે છે. રામે ત્રણ વાગે ઉઠવું પડે છે તે ખમાસમણુ
રોજ દેવા પડે છે વીશ કાપી નવપરવાલી ગણવાની હોય છે
રોજ બે લેગસને કાઉસગ્ન કરવા પડે છે, આતરે આતરે
ઉપવાસ કરવો પડે છે આદિ અનેકવિધ કઠીન ક્રિયાઓ ક્યા
કરવામાં આવતી હોય અને અપૂર્વ સયમ કેળવાતે હેય
તેવા સ ચમી આત્માઓ માટે ખાવાની લાલચને આગળ કર
નારા અને ઉપધાન તપનો રાફડો ફાટયે છે એમ બોલનારા
અને લખનારાઓને રાફડામાં રહેનારાની નિમાં ન જવુ
હોય તે તે પવિત્ર તપ માટે અને તે તપની આરાધના કર
નારા માટે યદ્વાનદ્રા બેલના અધ થવાની જરૂર
તા કે જે લોકે ઉપધાન તપની આવશ્યક્તાને ઈન્કાર કરી,
ભણે ભણાવે એ ભણતાની અનુમોદના ને તએ શ્રુત (જ્ઞાનની)
આશાતનાનું જમ્બર પાપ બાંધે છે બા જે ભ ૫ આત્માએ તે

·(૭૮)
વિભાગ ૫ મો
તપની જરૂરીઆતને રવીકારનારા છે, અવિધિને માન્ય રાખનારા ,
અને હમારે આ શકિતના અભાવમાં ન છુટકે કરચું પડે છે, એમ
માનનારાઓ તેવા પ્રકારની ઘેર આશાતનાથી બચી જાય છે
રાત્રિભોજનથી થતા નુકસાન
અનેક પાપસ્થાનકે પૈકી રાત્રિ જોજન પણ એક પાપનું
જ થાનક છે સૂર્યાસ્ત પછી અનેક સુકમજોની ઉત્પત્તિ
થાય છે જે જે ગમે તેવા જાર પ્રકાશમાં પણ દેખી
શકતા નથી રાત્રે ખાનારના ભાણામાં તે છ ઉડી ઉડીને
પડે છે, અને મરણને શરણ થાય છે તે સઘળા જીવોની
હિસાનું પાપ રાત્રિભેજન કરનારને લાગે છે તે પાપને
પ્રભાવે રાત્રે ખાનારાઓને આવતા ભવમાં ગીધ, સમડી, બીલાડા
કાગડા આદિની નીચ એનિમા જન્મ ધારણ કરવો પડે છે.
તે અવતારને પામેલા પશુ પક્ષીઓ મોટે ભાગે માસનો જ
આહાર કરનારા હોય છે, એટલે ત્યાથી મરીને તેઓ નરક
ગતિમાં ચાલ્યા જાય છે આથી એ પણ સિદ્ધ થાય છે કે
રાત્રિ ભોજનને કરનાર સીધે નરકમાં નહિ જાય પરંતુ
તિર્થં ચ ગતિમાં જઈને પર પરાએ પણ નરકને મેમાન થાય
છે આવી રીતે તિર્યંચ અને પર પરાએ નરકગતિને અપાવ
નારા રાત્રિભેજનને કયે સુજ્ઞ પુરૂષ તિલાંજલિ નહિ આપે ?
રાત્રિભેજનને ત્યાગ ધર્મદષ્ટિએ હિતકર છે એટલું જ
નહિ પરંતુ આરેગ્યતાની દૃષ્ટિએ પણ તે સૌને અત્યંત હિત
કરનાર જ છે રાત્રિભોજન કરનારાઓને શારીરિક નુકશાન
શું થાય છે, તેની નેધ લેતા કવિકાળ સર્વર ભગવાન્ પૂજ્ય
હેમચ દ્રાચાર્ય મહારાજ શ્રી ગ શાસ્ત્રમાં ફરમાવે છે કે-

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકા ( %) मेधा पिपीलिका इन्ति, युसरा कुर्याज्जलोदरम् । कुरुते मक्षिका वान्ति, कुष्ट रोग च फोलिक ॥१॥ અર્થ–કીડી બુદ્ધિને નાશ કરે છે, જુ ખાવામાં આવે તે દર રોગ થાય છે, માખી ઉટી (નીટ) કરાવે છે, અને કાળો કેઠ શગ કરે છે फण्टको दारखण्ड च, वितनोति गलव्यथाम् । व्यसनातनिपतितम्तालु वि यति वृश्चिकः ॥ २॥ અર્થ-કાટે અગર લાકડાનો કકડો ખાવામાં આવી જાય તો કળામા તકવીફ કરે છે શાકમાં પડેલ વી ૩ તાળવાને વિંધી, નાખે છે विलग्न गले वाल', स्वरभद्राय जायते । इत्यादयो दृष्टदापा, सर्वेपा निधि भोजने ॥ ३ ॥ અર્થ ગળામાં વાળ આવે તે સ્વરભગ થઈ જાય છે એ વિરે રાત્રિભોજનના બીજા દેશે સને થાય છે ઉપર જciાવ્યા મુજબ રાત્રિભેજનના ત્યાગીને આ લોકમાં તેમજ પરલોકમા એમ બને લોકમાં ફાયદો થાય છે, માટે રાત્રિજનને ત્યાગ કરવામા સુરજનેએ જરાપણ ઢીવ કથ્વી ય નથી રાત્રે ૧ આદિમ ચા પીનારાને તથા ખાનારાને શારી રિક નુક્શાન ઉપરાત મરણ સુધીનું મહાન નુકશાન પણ થયું છે, જે આજના ન્યુયપેપરે વાચવાથી મામ પડે છે ·( ૮ ) વિભા પ મે વળી આ દિવસ ખાવા માત્ર ત્રિભેજ કરનારાને એક મહિનામાં પાદર ઉપવાસને લાભ પ્ર છે જે નીચેના ક ઉપરથી માલુમ પડશે ये रानी सर्वथाहार, वनयन्ति मुमेधसः । नेपा पक्षोपामस्य, फल मामेन जायते ।। અર્થ—- જે બુદ્ધિશાળીઓ શનિને વિષે સર્વથા આહારને ત્યાગ કરે છે, તેમને એક મહિનામાં વાસને લાભ મળે છે કેટલાક પિતાના શાસથી અનભિજ્ઞ માને કહે છે કે રાત્રિભેજને નિવેષ, માત્ર જૈનશાસ્ત્રમાં એની સાથે કઈ સબ ધ નથી, એમ બેલનારાએ વેલ કે તપાસવાની જરૂર છે જaft નાભિ, છપન ત્રિપાનના લીગમસ , પાનાન્નતા છે ચાર નારકના બારણામાં પ્રથમ રાત્રિભોજન પરસ્ત્રીગમન છે, ત્રીબુ લીલુ અથાણું (સુકવ્યા વિના બે અથાણું કહે છે, અને ચોથું અનતકાય એ- જાતના કદમૂળ છે - મહા ભારત- मय-मासाशन रानी, भोजन पदभक्षण । છે કુંત્તિ યા હૈ, વીરાવા રજas | ·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકા ( ૮૧ ) - - કા — ના અર્થ-દારૂ-માસ, રાત્રિભેજન, અને કદમૂળનું ભક્ષણ જે લોકે કરે છે તેની તીર્થયાત્રા, તપ-જપ બધુ ફેક- થાય છે મ7માણા રત્ર, મૌન, મા ! भक्षणानरक याति, वर्जनात् स्वर्गमाप्नुयात् ।। અર્થ-દારૂ, માસ ભક્ષણ, રાત્રિભોજન અને જમીન દના ભક્ષણ નરકમાં જવાય છે અને તેને છોડી દેવાથી સ્વર્ગ પ્રાપ્ત થાય છે चातुर्मास्ये तु संप्राप्ते, रात्रिभोज्य करोति य । aa ગુદ્ધિ તિ, વાટાઘાનિ અર્થ–ચાતુર્માસ આવે છે જે રાત્રે ખાય છે, તેની ને ડો ચાન્દ્રાયણ તપથી પણ મુદ્ધિ થતી નથી માર્કડ પુરાણ अस्त गते दिवानाथे, आपो घिर मुन्यते । શા માસ ફ , મારા મfor I અર્થસૂર્ય અસ્ત થયા પછી પાણી પીવુ તે લોહી બરાબર છે અને અને ખાવુ તે મા, બાબર છે, એમ માર: કવિએ કહ્યું છે ૫ર્મ પુરાણું— मृते स्वजनमापि, मृतक जायते फिल । अस्त गते रिवानाये, भोजन क्रियते क्यम् || મ 1 ·- - - - T ( ૨ ) વિભાગ ૫ મો उदमपि न पातव्य, रामवर युधिष्ठिर । तपस्विना विशेषण, गृहिणा तु विक्निा ॥ કે વજન માન મરી જાય તે સુતક આવે છે તે પછી સૂય અસ્ત થયા પછી ભેજન કરાયજ કેમ ? છે યુધિષ્ઠિર? વિવેકી ગૃહસ્થીઓ તથા તપસ્વીએ તે ખાસ કરીને પાણી પણ પીવું ન જોઈએ આ મુજબ દરેક શાસ્ત્રોમાં નિષેધ કરાયેલા શત્રિભોજનના મહા પાપને તિલાંજલિ આપી, વ અને પ૨ આત્માઓનું રક્ષણ કરવાનું મહાત્ પુર્ણય ઉપાર્જન કરો મુખ્યતયા હમે શને માટે જ રાત્રિભોજન નહિ કરવુ તેમ નહિ બને તે ચોમાસામાં તે ન જ કરવું અને છેવટે તેમ કરવા માટે પણ અશકત અને પ્રસાદી આત્માઓએ પર્વ- તિથિએ તે છેડીજ દેવુ પચ્ચખાણની આવશ્યકતા જીવનમાં રહેલી પાપપ્રવૃત્તિઓને તિલાંજલિ આપવા માટે જ્યારે ગુરૂ મહારાજ કોઈને ૫ ચમ્માણની વાત કરે છે ત્યારે વાજાની જેમ ભેસ ભડકે તેમ તે બાધાઓની વાતથી ભડકી ઉડે છે જે જગ્યાએ વાજુ વાગવાથી બે સભડી હતી તે સ્થાને કરી તે બેભ તે આવે છે પરંતુ બધાના નામથી ભડકેલા માનવીએ તે ઉપાશયને પણ છોડી દે છે આ એક તેમની નરી અજ્ઞાનતા અને ઉતાવળીયુ પગનુ કાણાય, કારણ કે મહા રાજ તે પોતાની સગતમાં આવેલા માણસનું કવાણ ૮રવાની ફરજ સમજીને વન પરચમ્માણની વાત કરેજ પરતુ ધણીને

·શ્રા ધર્મદીપિમ
રૂચે તે લે નહિ તે કઈ મારાજ મારી મચડીને તો આપતા
નથી ને ?
વાસ? હવે આ પ્રતિમાની વાત થાય ત્યારે ઘણા તે
એમજ કહે છે કે બાહેબ હમો ખાતા નથી, પછી હમેને
પાપ નું લાગે? અને પચ્ચખાણની ની જરૂર છે? આવું
બેવનારાએ પાપ શાથી આવે છે અને પચ્ચખાણની શી
જરૂર છે તેને હજી સમજવા કોશિષ કરી જ નથી વળી જ્યારે
ગુરૂ મહારાજ તેને પૂછે છે કે જો તમે અમુક વસ્તુ ખાતાજ
નથી, અને બેગવતાજ નથી, તે પછી પ્રતિમા લેવામાં તમને
અડચણ થી આવે છે? ત્યારે તેઓ જવાબમાં કહે છે કે એ
તે સાહેબ? કે વખત ખાવાને પ્રસંગ આવી જાય ઈકા થઈ
જાય તે ખાવું પડે આથી સિદ્ધ થાય છે કે હજુ તે વસ્તુ
ઉપરની ઈચ્છા ખમી નથી, અને જ્યા સુધી તે વસ્તુઓ ઉપરની
ઈ જાય નહિ, અને ખાવાને પ્રસંગ ક્યા દિવસે આવશે તે
દિવસ નક્કી થાય નહિ, ત્યાસુધી રોજને જ પાપના ભાગીદાર
બનવું પડે છે
બગીચામાં પાણીને જવા માટે ની (નહેર) હોય છે,
શહેરમા મનુષ્યને પેસવા માટે દરવાજા હેય છે, હવા, ધૂળ
અને કચરને પિસવા માટે મારી બારણા હોય છે તેમ પાપ
૩૫ કચરાને પામવા માટે કઈ માધન તે દેવુ જ જોઇને?
પાપ કઈ કઈને ઉડીને તે બાઝી જતુ નથી ને ? માટે જ્યા
સુધી કર્મ રૂપ કચગને પરવાના માર્ગોને જ્ઞાન નહિ થાય અને
સાન થયા પછી તે માર્ગોનુ ધિ કરવામાં નહિ આવે ત્યા સુધી
આત્મારૂપ મનમાં કચરે પેમજ રહેવાને

·વિભાગ ૫ જૈન શાસકારોએ તેમને આવવા માટેના ચાર માગી બતાવ્યા છે જેમાં નાના માર્ગોને પણ સમાવેશ થઈ જાય છે ૧ મિથ્યાત્વ + અવિરતિ ૩ ક્યાય ૪ ચોગ ૧ સર્વજ્ઞ ભગવાને કહેલા તત્વથી વિરૂદ્ધ માન્યતા રાખવાથી પાપ આવે છે ૨ કઈ પણ પાપપ્રવૃત્તિને પ્રતિજ્ઞા દ્વારા નહિ રોકવાથી પાપ આવે છે ૩ ફોધ, માન, માયા, અને લોભથી પાપ બધાય છે ૪ મન, વચન અને કાયાને પાપપ્રકૃત્તિમાં જોડવાથી પાપ આવે છે ઉપરોક્ત ચાર પાપના માર્ગોમાથી બીજા ન બરને પાપ માને અવિરતિ કહેવામાં આવે છે અહિતિ એટલે કે પણ પાપ પ્રવૃત્તિને પચ્ચખાણ દારા નહિ રોકવી તે આથી એ સાબીત થાય છે કે કોઈ પણ વસ્તુ ખાવ કે નહિ ખાવ- પી કે નહિ પીઓ, ભેગો કે નહિ ભેગો તે પણ વસ્તુની પ્રતિજ્ઞા ન હોવાથી આત્મા પા૫ ૫ ૫ક (કાદવથી લેપાયજ છે કારણ કે આત્મારૂપ બગીચામા પાપરૂપ નીરને લવનારી તે વસ્તુઓ ઉપની અભિલાષા-લાલસા-કે ઈ- છે વસ્તુને અભાવ, અગર તે વસ્તુના ભગવટાને અભા જ્યાં જ્યા નજરે પડે ત્યાં ત્યાં તેને ત્યાગ છે, એમ માન. તે નીચે જણાવેલાઓને પણ ત્યાગીની કટિમા ગણવાને પ્રસંગ આવશે

·શ્રાદ્ધ અમદપિકા
( ૮૫)
1 માન લગેટાજર રહેનારા, હાથમાં ચપળીયુ લઈ માગી
ખાનારા અને કુટપાથ ઉપર સુઈ રહેનારાએ, સુદર વિના
હાટ હવેલીના કે ધનના ત્યાગી છે એમ ગણાશે ?
૨ મીત્ર મજુર અને જગની ભલેને ઘી, દૂધ, ખાવાનુ
પીવાનુ તે દૂર રહ્યું પણ જોવાનું પણ ભાગ્યે જ મળે છે
તે તેઓ બે વિનયના ત્યાગી કહેવાય ખરા ?
૩ મુગા માણસને સત્યવાદી, હુઠાને અહિંસક, અને પાગળાને
દિશા પરિમાણવ્રતને ધારણ કરનારે, અને નપુસકને
બ્રહ્મચારી કહેશે ખરા ?
૪ ટાઈડ ફિવરમાં એસબીના રસને પીનારાઓ, અને
સ ગ્રહણના રોગમાં છાશને પીનારા, દુનિયામાં રહેલા
સમસ્ત ઈઈ અને મીણ પદાર્થોના ત્યાગી કહેવાશે ?
૫ મુસાફરીમાં કઈ વખત બી કુલ ખાવાનું નહિ મળવાથી
ભુખે રહેનારા, રીસાઈ જઈને ભુખે મરનારા અગર બીમા-
રીના કારણે ભૂખે રહેનારા, અગર તે વૃદ્ધાવસ્થાના કારણે
નહિ પી શક્યાથી માત્ર એક જ વખત ખાનારા, શુ
ઉપવાસ અગર એકાસણા કરનારા છે એમ કદી કહેવાશે?
( નાટક જોઈને મોડી રાતે સુનારે કાચ પથારીમાથી દશ
વાગે ઉઠે તે તેને નવકારશીના અગર પારમીના વચ્ચે
ખાણુને લાભ મળી શકે ખરે?
૭ હજાર વર્ષ સુધી દેવતાઓને આહાર ખાવાની ઈચ્છા પણ
થતી નથી છતા પણ તેમને ઉપવાસથી થને લાભ પ્રાપ્ત
થતું નથી તેમાં પણ પ્રતિજ્ઞાને અભાવજ કારણ છે ને?

·- ૮૬ )
વિભાગ ૫ મે
૮ હિંસા કરના કમાઈ લે તે હોય ત્યારે હિંસા નથી કરતે
તેથી તે કઈ રાત્રે અહિંસક છે એમ કહી શકાય નહિ કારણકે
તેણે હિંસાના પરિણામને પચ્ચખાણદ્વારા રોક્યા નથી
૯ શક્તિના અભાવે અગર તો હિંસા કરવાના માધનના
અભાવે બધાજ અહિંસક કહેવાતા હોય તે પછી ઝાડ
તે સ્થિર રહે છે કાઈપણ કોઈને નુકશાન કરતું નથી
તે પછી તેને સ્વર્ગ અગર મેક્ષ ઝટ થઈ જવો જોઈએ
પણ તેમ બનતું નથી તેમાં કોઈપણ કારણ હોય તે
તેની અહિંસકભાવની દેખાતી સઘળી ક્રિયાઓ ઈચ્છા
પુવા ની નથી પ્રતિજ્ઞાપૂર્વક તેણે સઘળા પાપના સ્થાનકે
ત્યાગ્યા નથી
૧૦ અરે બધી વાત જવાવોને જમીજ પવિત્ર જીપને
જીવનારા ખુદ તીર્થ ૨ દે પણ સમસ્ત સંસાર ત્યાગ
કરતી વખતે લઈ શકા જા જામ(અર્થે --
તમામ પાપારી કાર્યોને હુ ગાજથી ત્યાગ કરે છે )
એ કરેમિ તેના પાઠથી એ ખ્યાન ધ માન અને દે
સમક્ષ પ્રતિજ્ઞા ગ્રહણ કરે છે કહે, પ્રતિજ્ઞાની મહત્તા
અને તેની જરૂરીઆત બતાવવા માટે આનાથી મટ
પુરા બીજે છે! મન ચગાતો કથરોટમ ગગ
એમ બોલનારાઓના ચિત્તો તીર્થક કરતા અધિક
નિર્મળ હશે! એમને ! આજની રામરકારે પણ સત્તા
ઉપર આવતા પહેલા પ્રજાને વફાદાર બની રહેવા માટે
પંદરમી ઓગસ્ટે પ્રજાસમક્ષ કરવી નગદવિધિ પણ
પચ્ચખ્ખાણની મહત્તાને જ સાબીત કરે છે

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકા ( ૮૭) અબત કહેવું જ પડશે કે ઉપર જણાવેલ આત્માઓએ તે તે વસ્તુઓના પરની લાલસાને છેડી દઈ ત્યાં સુધી પશ્ચમ્માણ કર્યું નથી, ત્યાં સુધી તેઓ તેના ત્યાગી છે એમ કહેવાય જ નહિ. કે માણુમ તમારે ત્યા વ્યાજ વિગેરેની વાતચીત કર્યા વિના રૂપીયા મૂકી જાય તે તેને વ્યાજ મળતું નથી, તેમ જગતના ભઠ્ય અગર તે અભક્ષ્ય પદાર્થોને નહિ ખાવાની પ્રતિક્ષા ધારણ નહિ કરે ત્યા સુધી તેનું પાપ આવ્યાજ કરે છે કે એક વ્યાપારી પેઢીને ભાગીદાર તે પેઢીમાથી ત્યાં સુધી પિતે છટા થવાની નેટીસ આપે નહિ, ત્યા સુધી તે પેઢીમા થતા નફાને અગર તે ટોટાને ભાગીદાર જરૂર થાય છે તે મુજબ જગતમા રહેવી અનેક પ્રકારની પાપ કર્મોની પેઢીમાથી આત્મા પ્રતિજ્ઞા રૂપી નેટીસ આપી છું થતું નથી, ત્યા સુધી તે પાપને ભાગીદાર જરૂર બને છે ઉપરની હકીક્તથી સૌને પચ્ચખાણની મહત્તા સમજાઈ હશે હવે હમે ખાતા નથી તે શા માટે બાધા લઈએ એમ નહિ બેલતા જેના વિના નભાવી શકાતું હોય તેવા સઘળા સભ્ય અગર અભક્ષ્ય પદાર્થોને ત્યાગ કરવા કમ્મર કસવા હમારી સખ્ત ભલામણ છે નરકમાં અને પશુ પક્ષીઓની. નિમા પરત અપણે તો ભૂખ-તરસ ટાઢ અને તડકા આદિ અનેકવિધ તકલીફે ક્યાં નથી સહન કરી , પરંતુ તે લક- લીફમા ધર્મબુદ્ધિને ઉદ્દેશન હેવાથી તેનાથી માન અમિ નિર્જરાજ થવા પામી છે આત્માને જે લાભ થ જોઈએ તે

·૮)
વિભાગ ૫
નથી માટે હવે માનવ ભવ પામી વ્રત પચ્ચખાણ
-પ નિત્ય નિયમોમાં કત બની તે ભવની સાચી મક
તરવા ભાગ્યશાળી બને
પચ્ચખાણનું ફળ
રાવારના વન્યથી (ઓબામા ઓછુ) નવકારશી અને
તે ચઉવિહા નું પચ્ચખાણ કરનાર તીર્ય થ અને ન
મે જતો નથી નવારથી આદિ પચ્ચખાણ કરનારાઓને
અને કટલે સુદર લાભ થાય છે, જે નીચેની હકીકતથી
શકાશે નારકીમાં રહેલે આત્મા અકામનિર્જરા વડે
ની ભાવના વિના જે દુ ખ સહન કરવામા આવે છે
તેનાથી જે કર્મો ક્ષય થાય છે તેને અકામનિર્જરા
ચ છે ) બેસીતમ અને અસદા દુખને સહન કરવાથી
પમાં જેટલા કર્મો ખપાવે, તેટલાજ મેં મારા નવા
- પચ્ચખાણ કરનાર ખપાવી શકે છે પરમીથી એક
વર્ષના, સાધુ પિરસીથી દશ હજાર વર્ષના, પરિમથી
લાખ વર્ષના, એકાસણાથી દશ લાખ વના, નિવિથી
કોડ વર્ષના, એશ્લઠાણાથી ( આ પરચખાણુમાં માત્ર
અને એ સિવાય કોઈ આગ હાવવું ન જોઈએ, અને
ચવિહાર કરે છે એ) દશ ફોડ વર્ષના એક દત્તથી
પચ્ચખાણમાં પહેલી વખત જેટલુ ભાણામાં પીરસાય
જ ખાઈને ઉઠી જવાનું હોય છે ) સે ક્રોડ વર્ષના,
વલથી એક હજાર કોડ વર્ષના અને ઉપાસથી દશ હજાર
વર્ષના કર્મો અપાવી શકાય છે આ પ્રમાણે એક એક
સિની વૃદ્ધિ એ દશ ગુd વ વધારતા જવું નરકના
દુખેના ભેગવટાથી જે કર્મો ખપે છે તેટલા કમને

·શ્રાદ્ધધર્મ દીપિકા
( ૮૯)
ઉપર જણાવેલ તપસ્યા કરવાથી ચુ થઈ જાય છે માટે સુફ
સ્ત્રી-પુરૂએ હમેશ યથાશકિત વ્રત પચ્ચખાણ કરવા ઊદ્ય
મશીલ બનવાની જરૂર છે
બાધા ભાગી નાખવી તેના કરતા ન લેવી ઠીક
એમ બેલનારા મહાનુભા પ્રત્યે
બાધા ભાગી નાખવી તેના કરતા ન લેવી ઠીક, એ વાત
સાચી છે પરંતુ બધા ભાગી નાખવા માટે સુગુરૂઓ આપતા
પણ નથી તેમ ડાહ્યા માણસ લેતા પણ નથી
બાધા હંમેશા પાળવા માટે જ અપાય છે અને લેનારાઓ
પણ પ્રતિજ્ઞાપાલન કરવા માટે જ લે છે વળી બાધા ભાગી
નાખવી અને બાધા ભાગી જાય એ બે વસ્તુમાં ઘણું તફાવત છે
જ્યારે બધાની વાત થાય છે, ત્યારે ઘણા મનુષ્ય તે શરૂઆ
તમાજ સાહેબ ! ભાગી જાય છે! એમ કહી મુઆ પહેવાજ
કાણ માટે છે હજુ લીધા પહેલાજ ભાગી નાખવાની વાત
કરનારાઓ, “રડતે જાય એ યુઆની ખબર લાવે” એ
કહેવતને ચરિતાર્થ કરનારા છે પરંતુ તેઓ સંસારના કાર્યમા
એવો જ વિચાર કરતા નથી અને તેમ કરવા જાય તે તે
તેમને કદી પાવે એમ નથી દાખલા તરીકે દુકાન ખેલતી
વખતે દેવાળુ આવશે તે! એમ બેવતા નથી કરી પર
જીવું છું તે ખરે પણ રાડશે તે ! ઘ- બધાવું છું તે ખરે
પણ ધરતીકંપના આંચકાથી પડી જશે તો સ્ત્રી પરણું છું
તે ખરે પણ પરણ્યા પછી ઘેડા જ દિવસમાં મરી જાય અને
બધો ખર્ચ નકામે જશે તો! કેટર. વકીલ આદિની

·( ૯૦ )
વિભાગ ૫ મે
પ્રાપ્ત કરવા હજારે રૂપીયા ખર્ચ કરીને ભાડું છું તે ખરે પણ
તે ડિગ્રી મળ્યા પછી તરતજ મરી જાઉં તે, બધા પૈસા
અને મહેનત નકામી જાય છે ! ટીમરમાં બેસી વિવાયત જાઉં
અને કદાચ વચમાજ સ્ટીમર ડુબી જાય છેઉપરોક્ત સઘળા
કાર્યોમા ને આવા વિચાર કરવામાં આવે તે મ સારનું એકપણ
કાર્ય બની શકશે નહિ એવા પ્રસંગે માત્ર વર્તમાનકાળના જ
સગે જેવા જરૂરી છે ભવિષ્યમાં શું થશે તેનું આપણને
જ્ઞાન નથી, માટે ભવિષ્યમાં થતા નુકશાનની શ કા માત્રથી
પણ કાર્ય અટકાવી શકાય નહિ વેપારમાં ટેટે આવશે
એવી શકાથી વેપારને જ નહિ કરનારે ધન પ્રાપ્તિના લાભને
મેળવી શક્તો નથી મરી જવાના ભયથી જે ભણતે જ નથી
તે ઠેઠ રહે છે તે મુજબ પ્રતિજ્ઞા ભાગી જશે એવી ખોટી
શકાથી પ્રતિજ્ઞાને નહિ લેનાર પચખાણથી (પા૫ના અટ
કાવ ૩૫) થતા લાભથી સદાને માટે વચિત રહે છે માટે
દરેક સુજ્ઞ મનુષ્ય મન મજબુત બનાવી પચ્ચખાણુથી થતા
લાભના મમીને સમજી પ્રતિજ્ઞા ગ્રહણ કરવામા પ્રમાદ કરો
જરૂરી નથી બાધા ભાગી નાખવાના ઈરાદાથી બાધા લેનારે
તે મૂર્ખ માણસ છે કદાચ લીધા પછી કર્મવશાત મહિના
પાસમાં ફસાઈ જઈ બાપા ભગ થઈ જાય તે તે માણસ તે
પ્રાયશ્ચિત લઈશુદ્ધ બની શકે છે તે પિતાના ગુન્હામાથી
મુકત થાય છે પ્રતિજ્ઞા મનુને અકાર્યમાથી બચાવી લે છે
કોઈ પણ અકાર્યમાં પ્રવૃત્તિ કરવાની ભાવનાવાળો તે કાર્ય
કરતા પહેલા વિચાર જરૂર કરશે કે, મને તે આ કાર્ય નહિ
કરવાનો નિયમ છે મેં ગુરૂ સાક્ષીએ વ્રત ગ્રહણ કર્યું છે મારાથી
તે વ્રત પ્રાતે પણ ભગાય જ કેમ ? વિગેરે શુભ વિચાર

·શ્રાદ્ધ ધમકા
* મા
*
તિજ્ઞાવાલા માણસને આવ્યા વિના નહિ રહે માટે પ્રતિજ્ઞાની
છત્તા સમજ્યા પછી બાધા ભાગી જાય માટે નહિ લેવી
કે બેટે નિશ્ચય કરી લેવાની જરૂર નથી, બકુલ બાધા
કહિ લેનારો તે સઘળા પાપથી લેપાયલેજ રહે છે, જ્યારે
પ્રતિજ્ઞા પાળનારે તે જ્યા સુધી પ્રતિજ્ઞા પાળશે, ત્યા સુધીના
શિયેલા લાભને ભાગી થશે વળી તેને તે પાપને પશ્ચાતાપ
રહેશે હા પ્રતિજ્ઞા લેનારાએ, તથા દેનારાએ, પ્રતિરાના
પાલનથી થતા પુગ્યને અને ભગથી થતા પાપને સમજવાની
તથા સમજાવવાની કોશિષ તે જરૂર કરવી જોઈએ
તષનું મહાભ્ય
કમ ખપાવે ચીકણા, ભાવ મ ગળ તપ જાણું,
પચાસ લબ્ધિ ઉપજે, જય જય તપ ગુખા,
અનાદિ અન તકાળથી મને વિવશ બનેલા જગતના
સમસ્ત પ્રાણીઓને અધિ વ્યાધિ, અને ઉપાધિરૂપ વિવિધ
તાપની અસહા પીડા અર્પણ કરનાર ચતુર્વિધગતિ રૂપ સંસારમાં
દિઈ પરિભ્રમણ પછી મહાન પુણ્યોદયથી કવચિત જ માનવ
દેની પ્રાપ્તિ થાય છે જે માનવભવ ધર્મ મગળની આરાધના
માટેની સુંદર અને સોનેરી તક ગણાય છે
જગતના સર્વ મગમાં ધર્મ એજ ઉત્કૃષ્ટ મગળ છે એ
વાતની પુષ્ટિમા દશવૈકાલિકસૂનના કન આચાર્ય ભગવાન શ્રી
શષ્ય ભવસૂરીશ્વરજી મહારાજા કરમાવે છે કે મr૪
દિશા સકા અર્થાત્ ધર્મ એ સર્વ શ્રેષ્ટ મળે છે
અને તે ધર્મ અને
મ અને તપ સ્વરૂપ છે અહિંસા અને

·(૨)
વિભાગ ૫ મે
સયમના પાલનમાં પણ તપનેજ સુદર ટેકે છે પીણુ કમને
નાશ કરવા માટે તપ એ એક રામબાણ ઈલાજ છે તેજ ભવમાં
જેમનો મોક્ષ નિશ્ચિત થઈ ચૂક્યું છે, એવા શ્રી પરમતારક
તીર્થ તર દેવે પણ મેક્ષ જાય ત્યા સુધી તપ આદર કરે
છે પચ દિયો રૂપ અશ્વોને વશ કરવા માટે તપ એ એક
સુર લગામ છે ચિત્તની સમાધિ અર્થી સમસ્ત કને નાશ
કરી આત્માના મૂળ ગુને પ્રગટ કરી, નિધિસ્થાને કઇ
પહોંચાડનાર હોય તે તે એક તપ છે
અઢાર હજાર સાધુઓમાં શ્રી નેમિનાથ ભગવાને શ્રી હટણ
કુમારને પ્રથમ નંબર આપ્યા હોય તે તેમાં પણ તેમનું કર
તપજ કારણ છે જ ઘાચારણ અને વિવાચારણ મુનિઓને
નદીશ્વરદ્વિપ સુધી ઉડીને જવાની શકિત અપ કરનાર કોઈ
હોય તો તે પણ તપજ છે સનસ્કુમાર ચક્રવત થના
સ્પર્શમા પણ સડેલી આગળને સુવર્ગ સમ બનાવવાની તાકાત
પ્રાપ્ત કરાવી હોય તે તે તપે જ કરાવી છે દઢપ્રહારી અને
અર્જુનમાવી જેવા ઘેરહિંસક આત્માઓને ઉદ્ધાર કરનાર
કિઈ હોય તે તે તપ જ છે ખૂક મહાન ર૫રમાએ ધા-
અણગારને ઉછો અણગાર ગયે હેય તે તેમાં પણ તપ જ
નિમિત્ત છે. ચરમ તીર્થ કરના વજીર શ્રીમાન ગૌતમસ્વામીએ
ખીરના પાતરામાં અમુઠ રાખી પર તાપમાને પારણું
કરાવવાની અપૂર્વ લબ્ધિ પ્રાપ્ત કરી હોય તે તે તપના
પ્રભાવે જ તપના જેટલા યશોગાન ગાઈએ તેટલા ઓછા છે
કનશાયકારોએ અનેક પ્રકારના તપે ફરમાવ્યા છે તેમાં શ્રી
ઈમાનતપ અને શ્રી સિદ્ધચક્રમાશાજની નવપદની ઓળીની

·શ્રાધમ દીપમ
આરાધના અસ્થાને ગણાય છે. આ બન્ને તપને પ્રચાર આજે
અનેક શહેરોમાં અને ગામડાઓમાં થઈ રહ્યો છે જે તપના
ભાવપૂર્વકના આરાધનથી શ્રીદવાળી અને શ્રી શ્રીપાળ મહા
રાજા માનવભવની સાચી સફળતા સાધવા ભાગ્યશાળી બન્યા છે
અનાદિકાળથી આત્મા સાથે લાગેલા કર્મ કચરાને સાફ
કરનાર અને સર્વ દુબેન અ ત કરનાર એ તપની સુદર
આરાધના કરે, કરા અને કરનારાની અનમેદના કરે છેવટ
તમારા વૈભવવિવાનના ગવટા માટે બારમટીને થતા અઢળક
ખર્ચામાવી થોડુ ઘણુ બચાવી તે તપની જ્યા આરાધના કરાવ
વામાં આવતી હોય તેની સ્થાઓમા, અટારપાપગ્યાનકેને સેવીને
ઉતર કરેવી લક્ષમીનું દાન કરવા તમારે ભાર હાથ લબાર
જ્ઞાન ક્રિયાભ્યામ મેક્ષ
સમુદ્ર, રવિર કે નદીને તરી જવા માટે જેમ બે ભુજા
એની આવશ્યક્તા રહે છે, તેમ સસાર સમુદ્રને તરવા માટે
જ્ઞાન અને ક્રિયાની પણ આવશ્યતા છે એ બને વસ્તુઓને
સુમેનજ મેક્ષ નગરીને મેળ કરી આપે છે
એક-બીજાથી નિરપેક્ષ રહેવા જ્ઞાન અને ક્રિયા ધાયું
કામ આપી શકતા નથી માટે જ જેન શાસ્ત્રકારોએ જાન શિવ
રોસ એ અટળ અને વિકાળ અબાધિત સિદ્ધાન્તને
મોક્ષ પ્રાપ્તિના પાય તરીકે વર્ણવ્યું છે હા ? કર્મવશા
પ્રમાદને આધીન બનેલા આત્માઓ સભ્યન્ જ્ઞાનને ન ભણી
શકે અગર તે વનરાગ પ્રરૂપિત ક્રિયાકાઓને આચરી ન શકે
એ તે બનવા જોગ છે પરંતુ જે માત્ર જ્ઞાન નથને જ વળગી

·વિભાગ ૫ મે
ક્રિયાનય ની, અને ક્રિયાનયને વળગી જ્ઞાનનયની અવગણના કે
છે, તેઓ તે એકાન્ત મિથ્યાદિ બની, અજ્ઞાની જનતા
મિથ્યા માર્ગ ઉપરજ ઘસડી જાને બાફીશ પ્રયત્ન કરી ર
છે એમ કહીએ તો તેમા કશુ જ ખોટુ નથી સામાન્ય બુદ્ધિ
પણ તેઓ જે વિચાર કરશે તે તેમને માઠુમ પડશે કે જ્ઞ
તે આ મામાં રહેલા કર્મ કચરાને જણાવનાર છે જ્યારે ક્રિ
તે મ શ્ચરાને દૂર કરનાર છે એટલે જ્ઞાનનું કાર્ય અલગ
અને ક્રિય નુ કાર્ય પણ અલગ છે જેમ રોઈ બનાવવા
નાના જ્યા સુધી કોઈ પકવવાની ક્રિયા નહિ કરે
સુધી માત્ર જ્ઞાનથી તેની સુધા દૂર થતી નથી માર્ગને જ.
નાર જ્યા સુધી ચાલવાની ક્રિયા કરે નહિ ત્યા સુધી પિત
ઈસ્થાને પહોંચી શક્તો નથી તરવાના જ્ઞાનવાળો પાઈ
પડ્યા પછી હાથ પગ હલાવવાની ક્રિયા કરે નહિ તે તેરે
નહિ પણ ડગે તે જરૂર દવાના જ્ઞાનને ધારણ કરનાર છે
સુધી દવા ખાય નહિ ત્યા સુધી રોગ મુક્ત થતો નથી જ
લના કાવાવમાં સપડાયેલ આધળો અને લગડો .
જ્યા સુધી અરસપરસ ભેગા ન થાય ત્યા સુધી માથી ૪
પણ તે દાવાનમાથી પિતાને બચાવ કરવા સમર્થ થતા ન
કારણ કે લગડે દેખે છે પણું ચાવી શકતા નથી
ચાવી શકે છે પણ ખી શક્તા નથી પરનું આધ”
ખભા ઉપર લગડે બેસી જાય, અને લગડી જે રસ્તે જ
તે રસ્તે આપળે ચા યા કરે તે બન્ને જણ દાવાનલના ૬
માથી મુક્ત બની શકે છે જ્ઞાન લુગુ છે, અને ક્રિયા આ
છે પણ જે જીવનમાં તે બન્ને એકત્ર રહે છે તે જ જીવન સ
રૂપ દાવાનળના ૬ ખમથી બચી જાય છે પરન્તુ જ્ઞાના
આE

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિકા
( ૫ )
પસંદ કરનાર, જાનની પુષ્ટિ કરી ક્રિયાને તિરસ્કાર કરે અને
ક્રિયાકાંડને શેખન ક્રિયાની પુષ્ટિ કરી જ્ઞાનને તિરસ્કાર કરે
છે, તેવા આત્માઓ આ મસાર સમુદ્રમાં ભટકયાજ કરે છે
અરે ? જ્ઞાન છે કે પારે ઉછીનું પણ લેવાય છે અર્થાત
જ્ઞાન તે બીજાનું પણ કામમાં આવે પરંતુ ક્રિયા તે પિતેજ
કરવી પડે છે કોઈ ગામમાં જવા માટે રસ્તાનું તે નાના
કોઇપણ કરાવી શકે છે પરંતુ ત્યા પહેચવા માટે પાલવાની
ક્રિયા તે દરેકને પિતેજ કરવી પડે છે
વળી ચારિત્રવિનાના જ્ઞાનીને તે શાસ્ત્રાએ નીચેના
કોકમાં ગઈભની ઉપમા આપી છે કહ્યુ છે કે-
जा खरो चदन भारवाही, भारम्स भागी नहु चदनरस ।
पंगु नाणी चरणेण हीणो, नाणस्स भागी नहि मुग्गदए।
અર્થાતુ-ચદનના (સુખડ) ભારને વહન કરનારે ગભ
ચદનને ભાગી નથી પલ્લુ ભારને ભાગી થાય છે તે જ
મુજબ ચારિત્ર વિનાને જ્ઞાની માવ નાનને જ ભાગી થાય છે
પરંતુ ગતિને ભાગી થતો નથી
ટુકમાં એટલુ જણાવવું જરૂરી છે કે ક્રિયાકાંડ કરવામાં
પ્રમાદી અને એદી આત્માઓથી તે તે ગુભ ક્રિયાઓને અમલ
ન થઈ શક્તો હોય તે પિતાની જાતને દુભાંગી સમજી ચુપ
બેસી રહેવામાં વધુ ડહાપણ છે પરંતુ અજ્ઞાન જનનાને વીત
રાગ–પ્રણન ધર્મ અનુષ્ઠાનના આચરણથી ખસેડી દઈ સ્વય
દુર્ગતિમા પડી અન્યને દુર્ગતિના ગડરાખાડામા પકવાના
પાપમાથી મુક્ત અને એજ હિતકર છે

·(૯૬) વિભાગ ૫ ગો
હવે તે વિધિને ખપ કરે
જેમ કે ઈ માણસ પાચ સાતમો રૂપીયા અને જો
જમાડે પરંતુ માત્ર મીઠા મરચાની કસર કરી રસોઈને બગાડી
નાખે છે અને તેથી જ જમનારાઓ તરફથી સારી રકમનો વ્યય છે.
કરવા છતા તે જશને પ્રાપ્ત કરી શકતો નથી તેજ મુજબ ઘણું
મનુ પ્રતિક્રમણ, સામાયક, પૂજા અને પવધ આદિ પવિત્ર
ક્રિયાઓ ભાવપૂર્વક કરતા હોવા છતા, કાતિ અજ્ઞાનતાના કારણે
કાતો પ્રમાદ વશ બની જરૂરી વિધિ વિધાન નહિ સાચા શાક
વાથી તે શુભ અનુણાનુ સપૂર્ણ ફળ તેઓ પ્રાપ્ત કરી શકતા
નથી જે નીચેની હકીક્ત ઉપરથી જાણી શકાશે
નાના અગર મેટા ઘણા ભાઈઓ પ્રતિક્રમણમાં અગરતો
પિષધમા મા (લઘુનીતિ) કરવા માટે માત્ર માથા ઉપર
કટાયર્ડ ઓઢીને ચાલ્યા જાય છે, જે તત અનુચીત ગણાય
માથે ઓઢવાનું કારણ એ છે કે સવારના સૂર્યોદય પછી
અમુડી અને સાજના સૂર્યાસ્ત પહેલા અમૂકડી આકાશામાથી
અપૂછયના (પાણીના) છ વરે છે તે જે શરીર ઉપર
અગર સુતરાઉ કપડા ઉપર પડવાથી મરી જાય છે જ્યારે
ગરમ કપડા ઉપર પવાથી તેનો બચાવ થઈ જાય છે એ જ
માટે આખું શરીર ઢંકાય એવી ગરમ કામની ઓઢવી જોઇએ
પરન્તુ કટાસણ એમને જવાય નહિ કારણ કે તેનાથી આખું
શરીર ઢાકાતુ નથી વળી તુરતજ તે કટાસણ ઉપર પાછું
બેસવાનું થાય છે એટલે તે જ દબાઈને મરી જાય છે અને
તેથી જીવદયાને ઉદેશ સચવા નથી વળી તેજ ક્રિયામાં
બહાર ખારીએ જઈ યુકે છે, તથા નાખે છે તે પણ

·છે તે એમ જ ચાલ્યા કરે એમ કહી અવિધિની પુષ્ટિ નહિ
શ્રાદ્ધ ધર્મ ઉપકા
તે દિયાની અવિધિ જ કહેવાય
કારણકે તેથી પણ અનેક
છે મરી જાય છે, તે માટે તે રાખની કુડી અગર રીયુ
(ગરમ કપડાને ટુકડે) રાખ જરૂરી છે તેમજ રાત્રે જમીન
ઉપર નેતા જીવજતુએ દેખી શકતા નથી, તે તેમને બચાવી
લેવા માટે દડાસણને આવવા જવામા રીતસર ઉગ થશે
મેઈએ તે પણ થતો નથી પૌષધમાં સાન ધ્યાન કરવાને બદલે
આબે દિવસ સુવામાં પસાર થાય છે તે પણ ઠીક થતું નથી
વના દીવાના પ્રશમાં પણ કાળી ઓઢ્યા વિના જવાથી અગ્નિ
કાધના ને વધુ થાય છે, છતા કામળી ત્યા વિના પ્રકાશ
વાળા સ્થાનમાં જવાય છે આવા નજીવા કારણથી તે ક્રિયા
નારાઓ તેનું સંપૂર્ણ ફળ મેળવવા ભાગ્યશાળી બનતા નથી
ના વિધિને ખપ કરવા પ્રયત્નશીલ બનવાની જરૂર છે
અવિધિ સાથે તે વર્ષો થયા પ્રેમ રાખે હવે તે વિધિ સાથે
પ્રેમ જોડે
બનતુ નથી એ નહિ બેલે પણ કરવું ,
નથી એમ બોલે
તપ, જપ, વ્રત, પચ્ચખાણ, મામાયક, પ્રતિક્રમણ ૩
પૌષધ આદિ ધર્મ ક્રિયાઓનો અમલ કરવા માટે જ્યારે જ્યારે
હિતચિંતક તરફથી તેમના સમાગમમાં આવનારાઓને કહે
-વામાં આવે છે, ત્યારે ત્યારે મોટે ભાગે તેમના તરફથી એકજ
જવાબ મળે છે અને તે એ કે મારાથી બનતુ નથી આ
તેમને તદ્દન પિકળ અને લુલે બચાવે છે કારણ કે તેવું

·વિભાગ બાવનારાઓ ઉક્ત ધર્મક્રિયાઓ કરતા પણ સસારની અનેકવિધ કષ્ટવાળી ક્રિયાઓ કયા નથી કરતા? શું ટાઈફેક ફીવરમાં દિવોના દિવનો મગના પાણી ઉપર નથી રહેતા તે પછી તપ-જપ કરવામાં શો વા આવે એમ છે? અમુક બીમાં રીના પ્રસગે વૈદ્ય કહે તે તે પદાર્થો ખાવાના છોડી દે છે કે નહિ? તે પછી ધર્મગુરૂઓના કહેવાથી કમળ આદિ અભ પદાર્થોને તિલાજલિ આપવામા શી હરક્ત આવે એમ છે? વિસના લોભને ખાતર દેવી દેવલાઓની સેવા તનમનથી કરે છે તે પછી આત્માની મુક્તિને ખાતર વિતરાગ દેવની પૂજા તે દર રહી પણ શું દર્શન પણ ન થાય? નિંદા, કુર્ત અને ગપ્પાપ મારવાનો સમય મળે છે તે શુ ૪ મીનીટનું એક સામાયક કરવાનો સમય નથી મળત? પાત્ર પચીનો પગાર આપનાર શેઠની આજ્ઞા અડધી રાતે ઉઠાવક તૈયાર થાઓ છે તે શુ દેવ અને ગુરૂઓની શકય અર ઓનું પાલન ન થાય? સુપરટેટસ, ઈન્કમટેકસ અને વોટરટેકર આદિ અનેક ટેકોના પૈસા ખુશીથી ભરાય છે, તે પ- ધન ખાતાના લાગાઓ આપવામાં કેમ આનાકાની શ. છે? આથી એ સિદ્ધ થાય છે કે સંસારની અનેકવિધ ક્રિયા કરે છે તેમ ધર્મની ક્રિયાઓ પણ કરવી હોય તે થઈ ? છે માટે જ કહેવું પડે છે કે બનતું નથી એમ નહિ બે પણું કરવું નથી એમ બેલે શ્રાવક કરણની સક્ષિત નેધ શ્રાવક તુ ઉઠે પરભાત, ચાર ઘડી લે પાછલી રાત, મનમા સમરે શ્રી નવકાર, જેમ પામે ભવ સાગર પાર - * - ·શ્રાદ્ધ ધર્મપિ (૯) મન મ મમમ ૨ ૩ ૪ પિશાલે ગુરૂવદન વણ દેવ કાણુ ગુરૂ ધર્મ, કવણ હમારૂં છે કુલ કમ, કવણું હમારો છે વ્યવસાય, એવું ચિતવજે મનેમાય સામાયક લેજે મન શુદ્ધ, ધમની હડે ઘરજે બુદ્ધ, પડિમg કરત, પાત. આઈએ આપડું કાયા શક્તિ કરે પચ્ચખાણુ, સુધી પાલે જિનની આણ, ભણજે ગણજે સ્તવન સક્ઝાય, જિતિ નિતારે થાય ધરજે નિત્ય ચઉદે નીમ, પાલે દયા જીવતા સીમ, દેહેરે જઈ જુહારે દેવ, દિવ્ય ભાવથી કરજે સેવ પૂજા કરતા લાભ અપાર, પ્રભુજી મહાટા મુક્તિ દાતાર, જે ઉથાપે જિનવર દેવ, તેહને નવ દડકની ટેવ ૬ જાય, સુણજે વખાણમદા ચિત્તલાય, નિર્દાપણ સૂજત આહાર, સાધુને દેજે સુ વિચાર સ્વામીવDલ કરજે ઘણુ, સગપણ મોટુ સામી ત૭, દુખીયા હg દીનને દેખ, કરજે તાસ દવા સુવિશેષ ૮ ઘર અનુસાર દેજે દાન, મહેટાસુ મ કરે અભિમાન, ગુરૂ મુખ લેજે આખડી, ધર્મ ન મૂકીશ એકે ઘડી વાર શુદ્ધ કરે વ્યાપાર, ઓછા અધિકાને પરિહાર, મ કરજે કેની કૂડી શાખ, કુડા જનશું કથન મ ભાખ ૧૦ અનતકાય કહી બનીશ, અભય બાવીને વિશ્વાશ, તે ભક્ષણ કહે કીજે દીએ, કાચા કુણું ફળ મત જિમે ૧૧ શનિભેજનના બહુ છે, જાણીને કરજે કરજે સતપ, સાજી સાબુ લેહ ને ગળી, મધુ ધાવડી મત વેચો વવી ૧૨ ૧ રાત્રિનું છે જેથી ૩ બાધા ૪ જુદી ૫ કુમળા ૭ ૯

·કહ્યા
(૧૦૦)
વિભાગ ૫ મે
વની મ કરાવે રગણુ પામ, પણ ઘણા કહ્યા છે તામ,
પાણી ગળજે બે બે વાર, અણગવ પીતા દેવ અપાર ૧૩
છવાણીના
ન, પાતક કડી કરજે પુણ્ય,
પણ ઈધણ , જેય, વાવરજે જિમ પાપ ન હોય. ૧૪
ધૃતની પરે વાવરજે નીર, અણગલ નીર ઈશ ચીર,
બારે વ્રત સૂધા પાલજે, અતિચાર સઘળા ટાળજે ૧૫
પરે કમદાન, પાપ તણી પરહરજે ખાણ,
માથે મ લેજે અનાથ દડ, મિથ્યા મેલ મ ભરજે પિંડ ૧૬
રામઠીત શુદ્ધ હૈયડે રાખજે, બેલ વિચારીને ભાખજે,
પાચ તિથિ મ કરે આર ભ, પાળે શિયન તજે મન દભ ૧૭
તેલ તક' વૃત દૂધ ને દહીં, ઉઘાટ મત મેલો સહી,
ઉત્તમ કામે એર વિત્ત, પર ઉપકાર કરે શુભચિત્ત ૧૮
દિવસ ચરિમ રજે ગ્રવિહાર' ચારે આહાર તણો પરિહાર,
દિવસ તણું આલે પાપ, જિમ ભજે સઘળા સતાપ ૧૯
ધ્યાયે આવી સાચવે, જિનવરચરણ શરણ ભવભવે,
ચારે શરણ કરી દઢ હય, સાગારી અણુઅણુ લે સેય ૨૦
કરે મરથ મન એહવા, તીરથ શત્રુ જયે જાવવા,
સમેતશીખર આબુ, ગીરનાર, ભેટીશ હું ધન્ય ધન્ય અવતાર ૨૧
શ્રાવકને કરણ છે એહ, એહથી એ ભવને છેહ,
આઠે કર્મ પડે પાતલા, પાપ તટ્ટા છુટે આમળા ૨૨
1 તાકડી ઘીની પડે
વસ્ત્ર ૪ નાકનું પાપ. ૫ છાશ,
ધન પ્રતિક્રમણ ૮ છૂટોટવાલ

·શ્રાદ્ધ ધર્મદીપિ (૧૦૧) નનન+ન્મા સાત વાય તે ૩ વારૂ લહીયે અમર વિમાન, અનુક્રમે પામે શિવપુર ઠામ, કહે જિન હર્ષ ઘણે સસનેહ, કરઈ દુખ હરણું છે એહ ૨૩ પદમાવતિ આરાધના હવે રાણી પદ્માવતી જીવ રાશી પ્રમાણે, જાણપણું જગતે ભવું ઈણ વેળા આવે તે મુજ મિચ્છામી દુક્કડ અરિહતની શાખ, જે મે જીવ વિરાધીયા ચઉરાશી લાખ તે મુજ મિચ્છામી દુકડ ૨ લાખ પૃથ્વીતણ માતે અપૂકાય, સાત લાખ તેઉકાયના સાતવળી દશ પ્રત્યેક વનસ્પતિ ચઉદ સાધારણું, બીત્રિ ચઉરિદ્રી જીવના બે બે લાખ વિચાર તે ૪ દેવતા તીર્થ ચ નારી ચાર ચાર પ્રકાશી, ચઉદહ લાખ મનુષ્યના એ લાખ ચોરાશી તે ૫ ઈણુ ભવ પરભવે સેવીયા જે પાપ અઢાર, વિવિધ વિવિધ કરી પરીહરૂ દુર્ગતિના દાતાર તે હિમા કીધી જીવની. બાયા મૃષાવાદ, દોષ * અદત્તા દાનની ઉન્માદ તે ૭ પરિગ્રહ મે કારમે કીધે કોઈ વિશેષ, માન માયા ભમે, કયા વળી રાગ ને ઠેષ તે ૮ ૧ દેવ વિમાન ૨ મન વચન કાયાથી ૩ કર નહિ ખાવું નહિ અને કરતાને અનમેદુ નહિ ·૧૨ ) વિભાગ મે ન ૯ 1 . કલણ હરી જીવ દુહવ્યા ષિા કુડા દલ , નિંદા કીધી પાર રતિ અરતિ નિ શ4 તે ચાડી દીધી વેતરે દી થાપણું મને, ગુરુ કુદેવ કુ ધર્મને ભલે આ ભરે તે ૧૦ ખાટકીને ભવે મે કીયા જીવ નાનાવિધ ઘાત, ચીનમાર ભવે ચરકલા માર્યા દિનરાત તે ૧૧ મુલ્લાને ભવે પતી મત્ર કહેર, જીવ અનેક જન્મે કીયા કીધાં પાપ અઘોર તે ૧૨ માછીને ભવે માછલા ઝાન્યા જળ વાસ, ધીર ભીલ કેળી ભવે મૃગ પાડયા પાસ તે ૧૩ કેટવાળને ભવે મે કીધા આકરા કર દડ, બ દીવાન મરાવીયા કારડા છડી દડ તે ૧૪ પરમાધામીને ભવે કિધા નારી દુખ, છેદન ભેદને વેદના તાડન અતિ તિઓ તે ૧૫ કુભારને ભવે છે કયા નીભાડા પચાવ્યા, તેની ભવે તેલ પીલીયા પાપે પિંડ ભરાવ્યા તે ૧૬ હાવી ભવે હળ ખેડીયા, ફડિયા પૃથ્વીના પેટ, સુડ નિદાન ઘણું કીધા દીધા બળદ ચપેટ તે ૧૭ માળીને ભવે ઉપીયા નાનાવિધ વૃક્ષ, મૂળ પત્ર ફળ ફુલના લાગ્યા પાત તે લક્ષ તે ૧૮ ૧ ડાઈની મોડી રકમ ઉચાપત કરી લેવી. ૨ જાનથી માથી 8 આકરા ૪ ઘાસ ઉખેડી નાખવું

·ન
ન
શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિકા
( ૧૩)
અધોવાઈઆના ભવે ભય અધિકા ભાર,
પિઠી પુઠે કીડા પડયા દયાના લગાર તે ૧૯
છીપાને ભવે છેતર્યો, કીધા રગણું પામ,
અગ્નિ આર જ કીધા ઘણા ધાતુવાદ અભ્યાસ તે ૨૦
શરપણે રણઝુંઝતા માર્યા માણસ વૃદ,
મદિરા માસમાખણ ભળ્યા ખાધા મૂળને કદ તે ૨૧
ખાણ ખણવી ધાતુની પાણી લેગ્યા,
આરજ કીધા અતિ ઘણુ પિતે પાપજ સચ્ચા તે ૨૨
કર્મ અગોર દીયા વળી વનમે દવ દીધા,
સમ ખાધા વિતરાગના કુડા કેવજ કીધા તે ૨૩
બીલી ભવે ઉંદર લીયા ગીરની હત્યારી,
મૂઢ ગમાર તણે ભવે મે જુ લીખ મારી તે ૨૪
ભાડ ભજા તો ભવે એકેન્દ્રિય જીવ,
વારી ચણ ગટુ મેકીયા પાડતા રીવ તે ૨૫
ખાણ પીસણ ગારના
અનેક,
રાધણ ઇંધણ અગ્નિને કીધા પાપ ઉકેક તે રદ
વિસ્થા ચાર કીધી વળી સેવા પાચ પ્રમાદ,
ઈદ વિગ પાડયા કયા રૂદન વિષવાદ તે ૨૭
સાધુ અને શ્રાવક તણા વ્રત લહીને ભાગ્યા,
મૂળ અને ઉત્તર તણું મુજ પણ લાગ્યા તે ૨૮
આરંભ
૧ સમુક ૨ ખાયા ૩ બુમ મારના કે રાજસ્થા, બેજિન સ્થા,
બી કયા દેશ થા. ૫ મા, વિય, કવિ, નિદ્રા, વિધ્યા

·૧૦૪)
વિભાગ ૫ મે
માપ વીંછી સિંહ ચીવ. શકરાને મમળી,
હિંસક જીવ તણે ભવે હિંસા કીધી સબળી તે ૨૯
સુવાવડ દૂષણ ઘણા વળી ગભ ગળાવ્યા,
જીવાણી ઘળ્યા ઘણુ શીળ વ્રત
ભજાવ્યા તે ૩૦ .
ભવ અનત ભમતા થકા કીધા દેહ સબ ધ,
ત્રિવિધ વિવિધ કરી સીતાણ પ્રતિબધ તે ૩૧
ભવ અનત ભમતા થકા કીધા પરિગ્રહ સબંધ,
વિવિધ વિવિધ કરી વસીરે તીર્થ પ્રતિબધ, તે ૩ર
ભવ અન ત ભમતા થકા કીધા કુટુંબ સમ,
વિવિધ વિવિધ કરી સરૂ તીશુ પ્રતિબધ તે ૩૩
ઈપિ યહ ભવ પરભવે કીધા પાપ અખ,
ત્રિવિધ વિવિધ કરી સીરૂ કરૂ જન્મ પતિ તે ૩૪
એટીવિધ એ આરાધના ભવિ કરશે જેહ,
સમય સુદર કહે પાપથી વળી છૂટશે તેહ તે ૩૫
રાગ, વેશડી જે સુણે
એહ ત્રીજી ઢાલ,
સમય સુદર કહે પાપથી છુટે તત્કાળ તે ૩૬
૧ છેડી દઉ ૩ ૨ સબળ

·હું તારા કરેલા કર્મો તારેજ ભોગવવાજ પશે હસતા
.
પરિણામ છે અન્યને દોષ કાઢી
નાશ થશે અને નવીન કર્મો બાવતા અટશે .અન્યના
ઉપર દ્વેષ કરીશ તે તેનું કાઇ બગડવાનું નથી, તેમ કરી
શ્રાદ્ધ ધર્મ દીપિh
તારા
અધ્યાત્મ ભાવના
(રેજ એક વખત પા)
૧ હે ચેતન! તુ મરણથી શામાટે કરે છે? શું ડરવામાનથી
તને તે છોડી દે એમ છે? વળી જે જન્મે છે તે જરૂર
મરે છે એ તુ શુ નથી જાણત? બાયલાને અગર બહા
હરને, રાજાને અગર કને, કેઈને સમય આવે મૃત્યુ
કદી છેડતું નથી જે તને મૃત્યુથી વાસ્તવિક ડર ઉસ
થર્યો હોય તે તે જન્મ મરણ આપવામાં નિમિત્તભૂત
પાપથી પ્રથમ ડરવાની જરૂર છે માટે હવે સાવધાન
બની નવા પાપને બધ કરી જુના પાપને પશ્ચાત્તાપ
કરી ભવાતરનું ભાથુ બાધી લેવા માટે સજ્જ થઈ જા
૨ હે ચેતન ! હવે તુ જરાપણ કરીશ નહિ
નહિ આ ભવમા કે પરભવમાં જેણે જે કર્મ કર્યું હોય
તેને તે અવશ્યમેવ જોગવવુ
જ પડે છે , સુખ-દુખમાં
અન્ય તે નિમિત્તમામ થાય છે માટે ગમેતેવી અસહ્ય
વેદનાને પણ સમભાવે સહન કરતા શીખ નારક અને
તીર્ય ચના ભોમ પરતત્રપણે વેઠવી પડતી વેના આગળ
આ તારી વેદના કઈ હિસાબમાં જ નથી સુખે અગર
હતા સમભાવ રાખી ને લેવી તે જુના કનો
ન
1
તુ તારોજ પરભવ બગડી રહ્યો છે

·( ૧૦ )
વિભાગ ૫ મો
૩ ચેતના જીવન, યૌવન, લક્ષ્મી, રૂપ અને સ્નેહીજને
સમાગમ એ સરે પવનથી પ્રરાયલા સમુદ્રના તરગે
મા- ચંચળ છે, માટે તેની પાછળ નાહકમા ગાડે ઘે
બની શામાટે નિત્ય આત્માની ખાનાખરાબી કરી રહ્યો છે
જ કે ચેતન? તુ એકલા જ આવ્યા છે, તારે જવાનું પડ
એકવાજ છે સુખ અને દુખનો અનુભવ પણ ત
એકવાએજ કરવાનું છે તે છે જે એક વખત તા
સ્વજન બન્યા હતા તે તારા પરજન પણ બની ચૂક
છે . સાર તે સમસ્ત પ્રાણીઓ સાથે તારે અનેક સબ
થઈ ચૂક્યા છે માટે આ મારે અને આ પારકે એ
તુરછતાને છેડી દઈ મઘની વસતુઓમાં મમત્વભાવ
ત્યાગ કરી એકવ ભાવનામાં રક્ત બન
૫ હું ચેતન ! પિસા આપીને ભાડે રાખેલા ઘરની મા
લાલન પાલન કરાવવું આ તારૂ વિનશ્વર શરીર
મિડુ વહેલુ તારે છેડવું તે પડશે જ માટે જ ચાર
રૂધિર, માસ, હાક્કા, વિ અને મળમૂત્રથી અપ
આ શરીરમાં મૂૌને ધારણ કરી શરીરથી આરાધી શક
શાશ્વત ધર્મના અનુષ્કાને શામાટે જતા કરે છે?
૬ હે ચેતન ! ધન, વજન, હાટ-વેવી, હાથી-ઘે
જર, જમીન, જેરૂ અને છેરૂ આદિ સર્વે વસ્તુઓ અને
છે, નિશ્ચર મા એક ધર્મ જ છે માટે હિંસા,
ચોરી, જા અને પરિગ્રહ આદિ પિપિને તિલાંજલિ.
ભવભવમાં કામ આવે એવું ધમભાથુ એકત્ર :
પ્રયત્નશીલ બન
1
-

·શ્રાદ્ધધભ દીપિમ ( ૧૦ ) ચેતન તારે કોઈપણ શત્રુ નથી તારા વાસ્તવિક શત્રુ તારા કર્મો જ છે માટે ચાર ગતિમાં રહેલા ચારાથી લાખ અને ખમાવી લે હું મને ખમાવું છું અને તેઓ પણ મારા અપરાધને મે આ સાચી મત્રીભાવ- નામા આત્માને તરબોળ બનાવી દે ૮ હે ચેતન તીર્થની સ્થાપના કરી હજારેના તારણુહાર કથભાદિ વીશ તીર્થકરનુ જ સદા સ્મરણ કર હજારે- ભવમાં એકઠા કરેલા કર્મમમૂહને જેમણે ધ્યાન બથિી બાળી ભસ્મીભૂત કરી નાખ્યા તે સિદ્ધ પરમાત્માનું Bયાન ધર પચાચાર પાળવામાં શુર એવા ખાચાર મહારાજશ્રી, સર્વ શ્રેનનાનને ધારણ કન્નારા ઉપાધ્યાય મહારાજ અને અપર કાર્યને સાધનાગ ક્ષમાશીલ મુનિ વને ભાવપૂર્વક નમસ્કાર કર ૯ હે ચેતન! શ્રી અરિહતનું શરણ, શ્રી સિનું શરુ સાધુનું શરણું અને કેવલી ભાષિત ધમનું શણ એ ચાર શરણ સ્વીકારી ચાર ગતિને બી જ મમરા -૧૦ ૩ ચેતના જીવનમાં થયેલા પાપને હારથી પધાત્તાપ કરી, શુભ કાર્યોની ખૂબ અનુમોદના કરી, બg ઉપાધિ અને ત્યાગી યથાશક્તિ અનશન કર, દેના દ્વારા તારા દેહને જો તુ છોડી દેશે તે ની સમજજે કે જન્મ મરણ પણ તારા આજે પણ છે છેડી દેતા વિલમ નહિ કરે

·૧૦૮ )
વિભાગ ૫ ભો
૧૧ હે ચેતન આય ક્ષેત્ર, ઉત્તમકુલ, પાશ ઈદિની પટુતા
અને વીતરાગ પરમાત્માના ધર્મનું માનવદેહ મળવે
અત્યંત દુલભ છે, માટે સમચિત બની ધીરજ અને,
સહનશીલતા કેળવી સમાધિ મરણને છેવટે 10 કે,
જેથી આ માં શાશ્વત શાતિ પ્રાપ્ત કરી શકે
છી

·No text on this page.