·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·RTRS
STR.77
tarrakalara
No. 4.
CONTAINING
A BEST COUPLE OF SANSCRIT POEMS
GEETAGOVINDA
AND
RADHAVINODA
WITH COMMENTARY
PUBLISHED BY
HARIDAS HIRACHAND,
WHETHER52525RRRRRR
EDITOR OF “DHATUMANJARI."
Bombay:
PRINTED AT THE VRITTADEEPA" Press.
(Registered under Act XX, of 1847.)
1865
Price Rs. 1
PR***
*****

·KARTARAKERATARANTERATEERTRKETERTARAK
काव्यकलापः
अंक ४
LIRIKKAR.KOOK
श्रीगीतगोविंदाख्यं काव्यं सटीक
अपरं
श्रीराधाविनोदाख्यं काव्यं सटीक
.
एवंयुग्मं
सच्छास्त्रितः शोधयित्वा
हरिदास वि. हिराचंदन
मुंबय्यां
वृत्तदीपमुद्रालये
अंकीकृतं
संवत् १९ २१ शक १७ ८७
मौल्यं रु. १॥
KAKKARKARKETERATAR
Herefotu

·忙於杂杂杂杂杂*於**
YAH
A
PUBLIC
LICRARY
1859
To
RRRRR长长长长长长长长长长
SHETT HANSRAJ KARAMSHI ESQUIRE.
This work is Dedicated
As an humble token of gratitude for the boon he
confers on Sanscrit learneds, by supplying
them with most interesting Sanscrit
works with great facility, and for
the encouragement he gives
to vernacular literature,
BY HIS OBLIGED AND OBEDIENT SERVANT,
HARIDAS HIRÁCHAND
长长长长长长长长长长长长长长旅行

·श्री
रघुकुलावतंसश्रीमद्रामचंद्रसूनुः
लवस्तद्वंशतिलकधर्मधुरंधरः
श्रेष्ठ कसिंह रणमल्लः
长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长
तस्यात्मजस्य हंसराजस्य
उदारात्मिकया प्रेरणया अमुयोः काव्ययोः
अंकनं जातं
Perereferefereverenefereverefererererenefere

·长长长长长长长长长长来代表 PREFACE. In Northern Hindustan, near Jagannalb, there lived in a village named Kindubilva, Bhojadeva a Brahmin of Kanyakubja family, he had a wife named Radha from whom Jayallera, the king of poets, took birth. Jayadeva, from his infancy used to tako his lesson once for a fortnight from his teacher, hence his other name was Paxadhara misra, or a fortnight Student. He was an able Logician, Rhetorician, Dramatist, Songster, and strictly addicted his faith on Krishna as we find his works on all the subjects.* In Geetagovinda he has sung most delicately and tastefully the description of departure and meeting of Radha and Krishna." There being 24 songs, each of 8 Padas in this work it is also called Ashtapadi. The author has adored its language both literally and significantly. No such interesting work is produced up to this time. In the time of Jayadeva, there was a king named Satvika near Jagannath, who being envious of Jayadeoa's work, made a new work similar to it, and distributed some of its copies amongst learned Brahmins. The Brahmins fell in dispute about the superiority and in- ,feriority of both the works, and to settle the dispute they decided to put the works in the presence of the Idol of God Jagannath, and shut the doors and the one which the God would choose he would keep by himself and throw the other. It was done accordingly, and the God kept to himself the work of Jayadeva and throw away that of Satvika. Afterwards Jayadeda added • (The work on logic By this author is named in the commentary by. Gadadhar on Shiromans, & work on the same subject) on Logic. Chandraloka on Hihetorics. Prasanna Raghava drama, Gestgovinda for Siaging and faith on Krishna. ***** ·-1 PRK PERRRRRRR some Shlokas of the other work in his own, and asked pardon from the God for his doing so. In preparing this work the author was once in doubt how to define the body of Radha, and nothing coming in thought he went to bathe leaving the work as it was Then Krishna coming himself wrote the appropriate lines and became invisible. Afterwards the author came, and was amazed by looking the lines written as he desired. There are many other miracles described in Bhaktamala, Bhaktivijaya and Santamalika about this author. Geetgovinda was sung in the Court of Vikramaditya, and singers of Karnatic sing these songs most delicate. ly in various modes. In the Kalinga desha they sing the songs on the birth-day of Krishna ; and the followers of Vallabhacharya sing theni on the night of Kartik Shudha 11th and in spring season those of Vasanta Raga. Subsequent to Geet Govind, many works similar to this (Ashtapadi) have been made about Shica and Vishnoo, but none has been equal to this as is decided by Sanscrit learneds. 2. Nothing else without the name of the author of Radhaoinoda is known about it, which is written at the end of the work, 3. The first number of this Kavyakalapa consists 37 poems of ancient famous pocts, the second contains Laxmisahasra by Venkatadhoary Acharya, and the third contains Vidagdha Mukha. Mandana by Dharmadasa with commentary. H. H. 在长长长长长长体长长长长长长长长长的 ·KAREHEARS प्रस्तावना श्रीजगन्नाथक्षेत्र पासे, किदुबिल्ल नामे गाममा, कन्यकुब्ज मा तीमा भोज देव नामे एक ब्राह्मण हता, तेनी राधा नामें स्त्री ह. ती. तेथी श्रीजयदेवकार्य उत्पन्न थया, ते बाळावस्थाथीज गुरुपा थी बोने पुरुषे १५ दिवसे भणाय एटलं पोते एक दिवसे भणता, तेयो र एनुं बोमुं नाम पक्षधरमिश्र एवं प्रसिद्ध थयु अने ते न्यायशास्त्रमा पारां. गत हता तेथी तेना रचेला ग्रंथनु नाम गदाधरीमा प्रसिद्धछे. अने रसालंकारादिकमां पण घणा चतुर हता एवं एना रचेला चंद्रालोक ग्रंथियी जणायछे. अने नाटकमां पण परिपूर्ण हता ते एना रचेला. प्रसन्नराघव नाटकथी जणायछे. वळी ते गायन विद्यामां अने श्रीरुष्णनी भक्तिमा धुरंधर हता एवु एना रचेला गीतगोविदना २४ प्रबंधना राग ताळ नराळा नगला छे तेथी जणायछे गायनविद्यामां जे प्रकरण थाय छे ते प्रबंध कहेवायछे तेमां पहेला प्रबंधमां दशावतारना वर्णनथी ११ पद थयांछे. अने बीना प्रबंधमां विष्णु लीळाना वर्णनयी ९ पद थयांछे अन दशमा प्रबंधमां अति विरहनुं वर्णन विशेष ययुं नही तेथी ५ पद ययांछे अन बीजा २१ प्रबंधमां तो आठ आठज पदछ तेथी ए गीत गोविंद, बीजें नाम अष्टपदि एवं पण प्रसिद्धछे. तेमां संयोग विप्रयोग द्विदळात्मक शृंगार रसनु वर्णन श्रीराधाकृष्णना विहारमां गायुंछे. ते । मां शब्दालंकार अने अर्थालंकार पुष्कळछे तेमां पण अर्थालंकार उपर ए कविना लक्ष घणो रहेलोछे अने एवो मनोहर रसात्मक ग्रंथ आज सुधी बीजो थयो नथी. PARALLANIKARAKHARKHARE ·RRRRRIEResesentereeKERMENTATE ते समयमां श्रीनगन्नाथ क्षेत्रविषे एक सात्विक नामें राजा हतों तेणे जयदेवस्वामी उपरं इर्फा लाविने एक सुंदर ग्रंथ रच्यो, तेनी. केटलीक प्रत्यी लखावी लोकोमा वेचीने एणे प्रसिद्ध करी. तेवखते ब्राह्मणोयं परस्पर ते ग्रंथनी श्रेष्ठता कनिष्ठताविषे वाद चलायो पाछ तेना बाइत श्रीजगन्नाथजी ठराविने बेय ग्रंथ मंदिरमा मुकीने कमाड बंध कयों ने निश्चय कोंजे जे ग्रंथ श्रेष्ठ हशे ते श्रीजगन्नाथजी पासे राखशे ने कनिष्टने नाखी देशे. पछी श्रीजगन्नाथजोये गीतगोविंद पाशे राख्यु अने बीजो ग्रंय फैकी दधिो. पछी श्रीजयदेवजी ते ग्रंथना केटलाक श्लोक गीतगोविंदमा मेळच्या अने प्रभूनी प्रार्थना करीने क्षमा मागी. आ ग्रंथ रचतां एक दिवस कविने एवं थयुं जे श्रीराधिकाजीना अंगनु वर्णन बराबर हुं लोक मा के रीते प्रसिद्ध करुं, तेवु कांइ न सूक्षतां ग्रंय एमज मुकीने जयदेव नावा गया. पछि साक्षात् श्रीकृष्ण तहां आविने श्रीहस्ते ते प्रसंग लखी पुरो करीने अंतर्धान थया. तार पछि जयदेव आविने जुवे तां ते प्रसंग पुरो वांचिने आश्चर्य पाम्या. पेहेलां विक्रमराजानी सभामा गीतगोविंद गवाता हतां अने हाल पण कर्णाटक देशमां गवैया अनेक राग ताळमां घणां मनोरंजक गायछे. कलिंगदेशमां श्रीकृष्णनो उत्सव वर्षो वर्ष थायछे तां आखी रात गीत. गोविंद गाइने जागरण करयानी चान्यछे.श्रीवल्लभाचार्यना संप्रदायमां पण कार्तिक शुदि ११ नी राते गीतगोविद गवायछे अने बसंतपंचमीयी पण खेलमा वसंतरागनां गीतगोविंद गवायचे. तार पछी अष्टपदि नामें विष्णुनी ने शिवनी काव्यो घणो थइछे ते जो मर्मज्ञ पंडित जोसे तो.तेने गीतगोविंद बराबर संदरता नै जणाय, MARRRRRRRRRRRRRRRIERESERTEReere

·USDJYSaavedients
॥ श्रीगोपीजनवल्लभायनमः ।।
॥ काव्यकलापः ॥
26RRRRRRRRRRRRRRRE
॥ अंकश्चतुर्थः ॥
॥ तत्र॥
गीतगोविंदंकाव्यं
॥ मेधैर्मदुरमंबरंवनभुवःश्यामास्तमालद्रुमैर्नक्तंभीरुरयंत्व
मेवतदिमधेिगृहप्रापय ॥ इत्थंनंदनिदेशतश्चलितयोः
त्यध्वंकुंजद्रुमंराधामाधवयोर्जयंतियमुनाफूलेरहाकेलयः॥
॥ श्रीराधाकृष्णायनमः ॥ भद्रायभवतांभूयाकृष्णः सद्भक्तिभावित:
कालिंदीजलससर्गमेधःश्यामोतिसंदरः
१ इहकवि प्रारीप्सितस्पनि
र्विघ्नपारेसमाप्त्यर्थंकृष्णस्मरणरूपंवस्तुनिर्देशलक्षणंमंगलाचरणंतावदाचरति
मेधैरिति राधामाधवयोःरहः केलयोयमुनाकूलेजयंतीत्यन्चयः
णयोःरहःकेलयाएकांतक्रीडाःयमुनाकूलेयमुनातीरेजयंतिसर्वोत्कर्षणवर्तते
कथंभूतयो:राधामाधवयाः प्रत्यध्वकुंजद्रुमं अध्वनिमार्गे कुंजलतागृहेद्रुमेले
च इत्यंइतिनंदनिदेशतःनंदाशयाचलितपोः अथवा अध्वकुंजदुमान्प्रति
उद्दिश्यचलितयोः इतिकि हेराधेबरआकाशंमेधैर्मेदुरव्याप्तमित्यर्थः वनभु
वःतमालदुःश्यामाः अत:कृष्ण नक्तंरात्रीभीरुःभयशील मतबीलल्यात्
तस्मादिमपुरोवात नंकृष्णंगृहप्रापयएवंकरणेनंदस्यान्यास्मन्विश्वासाभावात्
ARRAARRRRRRRRRREKerarein
राधाक

·H १ गीतगोद काव्य WHENNNN INHINuwayam । वाग्देवताच रितचित्रिताचत्तसद्मापद्मावतीचरणचारण चक्रवर्ती ॥ श्रीवासुदेवरतिकेलिकथासमेतमेतंकरोति जयदेवकविःप्रबंधम् ॥ २॥ इदानींकविः सरस्वतीलक्ष्म्योः कीर्तनपूर्वकंकष्णस्यसुरतक्रोडावर्ण नंकर्तुमाह वाग्देववेति जयदेवकवि:एतत्प्रबंधकृष्णकलिकथाप्रतिपाद कंग्रंथंकरोतीत्यन्वयः कयंभूतोगयदेवकविः वाग्देवताचरितचित्रितचित्त समा वाग्देवतायाः सरस्वत्याश्चरितेनवचनरचनानिविशेषेणचित्रितं मंडितं चित्तसामनाग्रहंयस्यसःपुनःकयंभूतःपद्मावत्यालक्ष्म्याश्चरणेनसंवाहनेनचक्र वर्तीनृपइवलक्ष्मीसेवीहिचक्रवार्तत्वंप्राप्तइति कथंभूतमबंधश्रीवासुदेवेतिश्रीरू पाराधावासुदेव श्रीकृष्णस्तयोः रति केलिकथयासुरतक्रीडाकयनेनसमेतंयुक्त ॥ यदिहरिस्मरणेसरसंमनोयदिविलासकलासुकुतूहलं ॥ ॥ मधुरकोमलकांतपदावलीशृणुतदाजयदेवसरस्वतीं ॥ ३ ॥ अथकविर्निनग्रंथप्रयोजनमाह द्रुतविलंबितेनवृत्तेन यदीति हेकृष्णभ कत दातहि जयदेवसरस्वतींशृणुइत्यन्नयः यदाहिहरिस्मरणेहष्णचिंतने सरसंसानुरागंतवमनःअस्तीत्यभ्याहारः यदियहिविलासकलासुविलास:श्री रुष्णविलासःकलाचतुःषष्टिस्तासुकुतूहलमस्तीति कयंभूतांजयदेवसरस्व तो पधुरासरसा अर्थतःकोमलाः शब्दतःअतएवकांतामनोहरापदावली पदसमूहोपस्पांसाता ॥ वाचः पल्लवयत्युमापतिधरःसंदर्भशुद्धिगिरांजानीतेजयदे वएक्शरणःश्लाघ्योदुरूहहृतः शृंगारोत्तरसत्प्रगेयरचनैराचार्य गोवर्द्धन पर्तीकोपिनविश्रुतःश्रुतिधरोधोईकविश्मापतिः । REAKERRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR KEntrienter ·कार्य गीतगोन ANNYHUNNNNwuniy कविरन्यग्रंथेभ्योमद्रयबहवोगुणाःसंतीतिद्योतयनशार्दूलविक्रीडिवेनाह वाचइति उमापतिधरःनामकविर्वाचःवचनानिपलायतिविस्तारयति नतुगुणान् संदर्भशुद्धितः शब्दतश्चग्रपनविशुद्धिजयदेवएवपरंजानीते नान्यइत्यर्यः ॥ शरण:नामक्रवि.दुल्हहुतेःविषमग्रंयस्यशीघोच्चारतःलाप्यः स्तुत्यः शृंगारेति शृंगारोनगणिशृंगारप्रधानानितिउत्कृष्ठानिप्रमेया निवावचानिरचनैःप्रबंधैः आचार्यगोवर्द्धनः स्पद्धि कोशिनविश्रुतः भाचार्य गोवर्द्धनःकविःशृंगारपधानमेवप्रबंबंकरोतीत्यर्थ बोईनामकावमा सते:क विराजः प्रतिधरःश्रुत्याश्रवणमात्रेणेवधारयतिनपुनरर्यादिग्रहणेरवीण: तिराजपदेनमहाहंकारकपन । मालवरागंणरूपकतालेगीयते ॥ प्रलयपयोधिजलेधृतवानसिवेदं । विहितवहिवचारत्रम खेदं ॥ केशवधृतमीनशरीरजयजगदीशहरे ॥ १ ॥ कविरधुनाभक्तानुग्रहार्यविनाभावार्थचदशावतारवर्णनमाह प्रलयेत्या दिजगदीशइत्यंतं अस्यगीतस्यमालवरागः रूपकताल:तल्लक्षणं नितं बिनीचंबितवक्रपन: शुकद्युति:कुंडलवान्किरीटी संकेतशालांप्रविशन्प्रदोषे मालाधरोमालवरागराजः १ रूपकस्यातदुतंलघुरिति हेकेशव. धृतंमीनस्यशरीरवेदोद्वारणार्थयेनस: हेजगदीशहहरेजयउत्कर्षेणवई स्व कस्मादित्यतआह लंप्रलयपयोधिनले कस्पातसमुद्रजलेनिमप्रवर्दधृत बानसि कथंअखेद अपरिश्रमययाभवतितया पुनःकथंयथास्यात्तथाविहिते ति विहितस्तचरित्रंसमुद्रतरणकारणनीकाचेष्टितंयत्रक्रियाया ॥ क्षितितिविपुलतरतबतिष्ठतिपृष्ठे ॥ धरणिधरणकिण चक्रगरिष्टे ॥ केशवधृतकच्छपरूपजेयजगदीशहर।२॥ ॥ क्षितिरिति हेकेशवधृतंकच्छपस्यरूपयेनसातत्संबोधनंजगदीशहराया KATERefererestarrerekkinenefits ·४ कान्यं. १ गीतगोविंद 'ajan72WXXXXXXXX पूर्ववत् तवपृष्टेक्षितिःपृथ्वीतिष्ठतीत्यन्वयःकयंभूतेपृष्ठेअतिविपुलतरतिका त:विपुलतरपदार्यायेन पुनःकथंभूते धरण्या:क्ष्मायाधरणेनवहनेनयतांकण चक्रंमृतापेंडस्तेनगरिष्ठेदृढे ॥ वसतिदर्शनशिखरेधरणीतवलना ॥ शशिनिकलंककले वनिमया ॥ केशवधृतसूकररूपजयजगदीशहरे ॥ ३ ॥ वसतीतिहेकेशवेत्यादिपूर्ववत् धृतंसकरस्यरूपंयेनतवदशनाशखरेदंतान भागेधरणा:पृथ्वीलमासंबद्धावसति तत्रदृष्टांत:केव शशिनिचंद्रेनिममाअं तस्थिताकलंककलेवकलंकरेखवे ॥ तवकरकमलवरनखमभ्दुतशृंगं ॥ दलितहिरण्यकशिपु तनुभृगं ॥ केशवधृतनरहरिरूपजयनगदीश हरे ॥ ५ ॥ तति हेधृतंनरहरेः रूपनरसिंहस्यस्वरूपंयेनतत्संबोधनं तवकरकमलवरेह स्तपद्मश्रेष्ठेनखमस्तीत्यध्याहारः कथंभूतंनखं प्रदतशृंगंभाश्चर्यकरशृंगमग्र भागोयस्य अद्भुत वेहेतुमाह दलित: विदारतः हिरण्यकशिपोर्दैत्यस्यत नुरेव गोत्रमरोयेन अन्यत्रभ्रमरेणकमलोदल्यतेइहतुवैपरीत्येनाश्चर्य ॥ छलयसिविक्रमणेबलिमद्भुतवामन ॥ पदनखनीरजनि तजनपावन ॥ केशवधृतवामनरूपजयनगदीशहरे ॥ ५॥ छलयसाति धृतंवामनस्यरूपयेन हेअमृतवामन आश्चर्यहेतुवामनत्वं विक्रमणमादवितेपेकर्त्तव्यबलिअसुरंछलयसिप्रवंचयसिकीदृशस्त्वमितिसंबो धनं पदेति पदनखनीरेण पदेनखाग्रसंबंधिजलेनगंगारूपेणजनितंरुतंजन पाक्नलोकपावित्र्ययेन ॥ क्षत्रियरुधिरमयेजगंदपगतपापं ॥ रनपयसिपयसिशमि तभवतापं केशवधृतभगुपतिरूपजयजगदीशहरे ॥ ६ ॥ KenneKEKKKRRITAKee KRKAKKAKER Keshener ·कायं. १ : गीतगोविंद SyHHHHHHHHHINuwari क्षत्रियेति हेधृत गुपतिरूपधृतपरशुरामरूम क्षत्रियरुधिरण्येपपसिजग त्लपयसीत्यन्वय क्षत्रियाणांशोणितविकारेजलेजगतनापयसि स्नाननक लमाह कयंभूतं जगत् अपगतपापंगतकलुवं पुनःकथंभूतंशमितभवतापदू रीतसंसारताप ॥ वितरसिदिक्षुरणेदिक्पतिकमनीयं ॥ दशमुखमौलिबलिं रमणीयं ॥ केशवधृतरघुपतिरूपजयजगदशिहरो॥ ७ ॥ वितरसीति हेधृतरामशरीर त्वरणेसंग्रामे दशमुखमौलिबलिरावण मस्त कोपहारंदिक्षुदिशामुर्वितरसिददासि कीदृशंदिक्पतिकमनीयइंद्रादी नांकाम्यंइच्छाविषयमित्यर्थः रमणीयमनोहरंदिक्षुदशदानातू ॥ वहसिवपुषिविशदेवसनंजलदाभं ॥ हलहतिभीतिमिलि तयमुनाभं ॥ केशवधृतहलधररूपजयजगदीशहरे॥८॥ वहसोति हेधृतहलधारूपधृन बलभद्ररूप त्वंवपुषिवसनवस्त्रंधारयास क थंभूतवपुषि विशदेशुभ्रे कथंभूतंवतनं जलदाभंसजलमेघसदृशं पुनः क यंभूतहलहातभीत्यालांगल यातभयनमिलिता उपस्छितायायमुनातद्वत् आ भादीप्तिर्यस्यतत्भयेनातिश्यामवंभवनि ॥ निंदसियज्ञविवरहहश्रुतिजातं ॥ सदयत्दृदयदर्शितप शुघातं ॥ केशवधृतबुद्धशरीरजयज़गदीशहरें ॥९॥ निंदसीति हेधृतबद्वशरीरधृतबुधावतार हेसदयदृदयदयासहितांतः करणजय ननुवेदानंदकस्यकथंस्तुतिरित्यतआह त्वंयज्ञविधेःऋतुविधान संबंधिश्रुतिमातयेदवाक्पसमूहं निंदत्तिदूष्यास नतुसर्वमित्यर्थः सोपि किमितिनिंद्यतेइत्यतआह अहहकष्टंदयायांवा दर्शितःबोधित"शनांघातोष धोयेनतादृशं वेदोपिपशूनांधाबोधयतीत्यतअहोकष्टमित्येवनिंदयसीतिभाव; RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR KAKK6.55K ·गीतगोविंद कान्यं.. NEYMANUyyayai ॥ म्लेछनिवहनिधनकलयसिकरवालं ॥ धूमकेतुमिवकि मपिकरालं ॥ केशवधृतंकल्किशरीरजयजगदीशहरे ॥१॥ हेधृत कल्किशरीरधृत कन्क्यवतारशरीर तच्चेष्टितमाह त्वम्लेच्छनिवह निधनेम्लेच्छानांनिवहाः समूहास्तेषांनिधनेनाशनिमित्तंकिमापभनिर्वचनीय करवालंखड्गकलयसिधारयासकथंभूतंकरवालं धमकेतुमिवऔत्पातिकता रकापातमिवकरालंभयानकं अथवाधूमकेतुरमिस्तं ॥ श्रीजयदेवकवेरिदमुदितमुदारं ॥ शृणुसुखदंशुभदंभव सारं ॥ केशवधृतदशविधरूपजयजगदीशहरे ॥ ११ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेप्रथम प्रबंधः ॥ १॥ धृतवानसीन्यादिभिर्वर्तमानप्रयोगैरवताराणांभगवतश्चलीलाया:नित्यत्वं दर्शितंएवंत नदवतारगुणैःस्तुतिस्त्वासप्रत्यवतारिणंस्तुवन्धार्थयते श्रीजयदे वेति हेकेशवधृतानिदशावैधानिरूपाणियेन तत्संबोधनं श्रीजयदेवकवेःइदं गीतंउदितंभाषितंशृणु आकर्णयतिभक्तजनंप्रत्युक्तिः कीदृशंउदारमनोहरंमु श्राव्यत्वात शुभदंकल्याणदायकंभवसारंसंसारेधनरूपं ॥ वेदानुदरतेजगन्निवहतेभूगोलमुद्विधतेदैत्यंदारयतब लिंछलयतेक्षत्रक्षयंकुर्वते ॥ पौलस्त्यंजयतहलंकलयतेकारु ण्यमातन्वतेम्लेछान्मयतेदशाकृतिकतेकृष्णायतुभ्यंनमः । उक्तानेवावतारान्पुनःसंक्षेपेणकीर्तयति वेदानिति तु पहष्णायनमःअस्तु इत्यन्वयः कथंभूताय वेदानुदरतेमोनरूपेण पुनःकथभूताय जगन्निवह तेधारयतेवरूपेण भूगोलपृथ्वीचकंउद्विधतेजवंधारयतेबाराहरूपेण दै त्यहीरण्यकशिपुंदारयतेनृसिंहरूपेण बलिंदैत्यंछलयतेवंचयतेवामनरूपेण EnteenrestrienterferreRefere They ·कान्यं १ enesthetitiKHRELIE गीतगोविंद PRIMAR RAMEREKeerteri क्षत्रक्ष्यक्षत्रियनाशंकुर्वतेपरशुरामरूपेण पौलस्त्यरावणजयतेरामरूपेणहरू लांगुलं कलयतेधारयतेबलभद्ररूपेण कारुण्यंदयांआतम्ब तेविस्तारयतेबुद्ध रूपेण म्लेछान्अंत्यजान्मर्छयतेनाशयतेकल्किरूपेण अतएवदशातिरुते दशविधरूपधारिणे ॥ गुर्जरीरागेणप्रतिमंठतालेगीयते ॥ ॥ श्रितकमलाकुचमंडलघृतकुंडलए । ॥ कलितललितवनमाल जयजयदेवहरे ॥ १॥ कविरिदानींगुर्जरीरागेणरुष्णस्तौतिरागलक्षणं श्यामास्तुकेशीमलय द्रुमाणांमृदुलसत्पलवतल्पयंती श्रुतेःस्वराणांदधीविभागतंत्रीमुखादति गगुर्जरीयांइति श्रितेतिहेदेवहेहरेजयजयस्वभक्तपक्षपातेसर्वोत्कर्षणवर्द्धस्व श्रितेत्यादीनिसप्तपद्या:पदानिसंबोधनानिज्ञातव्यानि एइतिपदंहइत्यर्थःहे श्रितकमलाकुचमंडलाश्रतंआश्रितंकमलाया:लक्ष्म्या:कुचमंडलंस्तनमंडलये नहेघृतकुंडलधोकुंडलेयेनतस्यसंबोधनेकलितति कलिताधृताललितासुं. दरवनमालापुप्पदामयेन ॥ दिनमाणमंडलमंडनभवखंडनए ॥ ॥ मुनिजनमानसहंस ॥ जयजयदेवहरे ॥ २॥ दिनमणीति हेदिनमणिमंडलमंडनसूर्यमंडलालंकारहेभवखंडनभक्तानांसं सारनाशक हेमुनिजनमानसहंस मुनिजनानांमानसहंसइव मानसेसर सिहंसोऽस्ति जयजयतिपूर्ववत् ॥ कालीयविषधरगंजनजनरंजनए ॥ ॥ यदुकुलनालिनदिनेश । जययदवहरे ॥ ३ ॥ कालियेति कालियनाम्नःसर्पस्यगजनहिंसकहेगनरंजन यटुकुतिया Rekkke សំ KRREKKRRRREner Wwwwwwse दवकुलकमलसर्य ·SKRREKKKAKKee गीत गोविंद कान्य KeKresseneKEKKEReferefere ॥ मधुमुरनरकविनाशनगरुडासनए । ॥ सुरकुलकेलिनिदान ॥ जयजयदेवहरे ॥४॥ मधुमुरेति मधुमुरनरकसंज्ञानांदैत्यानांनाशन गरुडाशनगरुडएवआ सनंयस्य सःसुरकुलेति. मुरकुलानांदेवसमूहानांकेले:क्रीडाया:सुखस्येतियां वनिदानआदिकारण अमलकमलदललोचनभवमोचनए ॥ त्रिभुवनभुवननिधान ॥ जयजयदेवहरे ॥५॥ अमलेति अमलकमलवतानर्मलपद्मपत्रवत्लोचनेयस्य भवमोचन संसा रभंजक त्रिभुवनेति त्रिभुवनमेवभवनग्रहंतत्रनिधानभिवनिधिरिव ॥ जनकसुताकृतभूपणजितदूषण ॥ ॥समरशमितदशकंठ॥ जयजयदेवहरे ॥ ६ ॥ जनकति जनकसुताया:सीतायाःकृतभूषण कृतालंकार जितोदूषण नामाराक्षसोयेन समरोते समरेसंग्रामेशामतोमारितोदशकंठोरावणोयेन ॥ अभिनवजलधरसुंदरधृतमंदरए ॥ ॥ श्रीमुखचंद्रचकोर ॥ जयजयदेवहरे ॥ ७ ॥ अभिनवेति अभिनवजलधरसुंदरधृतमंदर धृतमंदराचलश्रीमुखंलक्ष्मी मुखभेवचंद्रस्तत्रचकोर इव ॥ तवचरणेग्रणतावयमितिभावयए कुरुकुशलंप्रणतेपु ॥ जयजयदेवहरे ॥ ८॥ तवेति एवंभूतहेहरे जयजयतितवचरणेवयंप्रणता:अतीवनम्राःभा वयजानीहि प्रणतेषुमादृशेषकुशलंकल्याणंकुरु, TereriAKARKETEReneKHEREresere ·गौतगामिद weswwwwwwwwwwsasias ॥श्रीजयदेवकवेरिदंकुरुतेमुदए । मंगलमुज्वलगीत ॥ ॥ जयजयदेवहरे ॥९॥ ॥ इतिश्रीगीतविदेद्वितीयप्रबंधः। refereneKheseekerest श्रीजयदेवेति हेदेवहेहरेजयजयोतपर्ययते श्रीजयदेवकोः इदंउदित मंगल गीतविशेषः मुदहर्षकरुतेशृण्वतांभक्तानामिविशेषः कथंभूतंहदमग सैउनलगातंतबनुगमनेरम्यंगीतंगानंयस्मिन् ॥ पद्मापयोधरतटीपरिरंभलनकाश्मीरमुद्रित मुरोमधुसूदनस्य ॥ व्यक्तानुरागमिवखेलद नंगखेदस्वेदांबुपूरमनुपूरयतु प्रियंवः ॥ १॥ अधुनाकविःकामोद्दीपकत्वानवसंतस्यव्याजेनकृष्णक्रीडांवक्तुंभक्तान्प्रतिमा शिम्बते पति मधुसूदनस्यउरो वक्षःस्छल वायुस्माकंप्रियमभीष्टम नगरयतुसंपूर्णकरोतु कयंभूतंमधुसदनस्यउरः पति पाया:लक्ष्म्य' :प याधरतटीस्तनपरिसरस्तस्यपरिरंभणेनआलिंगनेनलमयंकाश्मीरकुंकुमंके शरंतेनमुद्रितचिन्हितं नमैवेदंवक्षःस्छलं नान्यस्यइतिभाकः पुनःकथंभूतामिय व्यक्तानुरागमित पुनःकथंभूतंउरः खलादति .खेल नखेलनगतिकुर्वन्योऽ नंगस्तस्यखदेनमुरतायासेनस्वेदांवपूरोधर्मजलप्रवाहोयत्र ॥ वसंतेवासंतीकुसुममुकुमारैरवयवैभ्रमंतीकांतारेबहुवि हितकृष्णानुसरमं ।' अमंदकंदर्पज्वरजनितचिंताकुल तयाचलद्वाधाराघांसरसमिदमचेसहचरी । । KareekrrerecenefereneKERAKHere ·१० गीतगोलिंद कान्य Referesereverenesexreferen PRAKinerKKEReserrernet अधुनाविर होत्कंठितापराधायाःकाचित्सखीरूष्णवात्तीवक्तुमाह बसता ति वसंत कालेकाचित्सहचरीसखीसविलासवक्ष्यमाणंराधांप्रत्यूचेअवदत् क थंभूताराधी वासंतिकुमुमसुकुमारैमाधवीपुष्पकोमलैरवयवैरंगैरुपलक्षितां उ पलक्षणेतृतीया कथंभूताराधांकांतारेदुर्गमेवमनिधभंतीं पुनःकथंभूतांब हुविहितंवारंवारंतिद्वारेणरुतंरुष्णानुसंधानंयया पुनःकथंभूताअमंदउत्कं ठंयपास्यात्तथाकंदर्पज्वरेणजनिताउत्पादितायाचिंतातत्कृतायाआकुलतात यास्त्वाचलंतीउद्छंतीबाधापीडायस्याः ॥ वसंतरागेणरूपकतालेगीयते ॥ ॥ ललितलवंगलतापरिशीलनकोमलमलयसमीरे ॥ ॥ मधुकरनिकरकरंबितकोकिलकूजितकुंजकुटीरे ॥ १॥ ॥ विहरतिहरिरिहसरसवसंते । नृत्यतिगुवात जनेनसमंसखिविरहिजनस्यदुरंते ॥ध्रु.॥ पूर्वोक्तमर्थगीतेनाह ललितेनि एतस्यवसंतराग:रूपकतालातल्लक्षणं शिखंडवोच्चयबद्रचूडःपुष्णपिकंचूतलतांकरेण भ्रमन्मदावासमनंगमार्तं मत्तोमतंगस्यवसंतराग इति सखिहरिःइहसरसवसंतेविहरति युवतिन नेनसमंनृत्यतिचेतिध्रुवगतपदेनान्वयः हेराधेहरिकृष्णइहआस्मन्मनोहरन संतसमयेक्रीडतिकामिनीसमहेनसहनतनंकरोतिच कुत्रस्छलेइत्यपेक्षायांस समपद्यस्छितं वृदावनविपिनशब्देनान्वयः कीदृशेवसंतसमयलालतेत्यादिस सपदिपदानिवसंतसमयेविशेषणानि ललिताया:मनोहराया लवंगलतायाः लवंगशाखाया:परिशीलनेनसंपर्कणकोमलोगंधमनोहरमलयसमीरोमलयानि लोयत्र अनेननायोःसुगंधत्वेनशीतत्वादीन्युक्तानि मधुकरेति मधुकरनिकरे गधमरसमूहनकरवितैम्मिश्रितःकोकिलैर्वजितःशाब्दित कुंजएवलताग्रहमे बकुटिरोऽल्पाकुटीयत्र yu VIVA 《《长长长长长长长长 res: Kenneneferent PA ·wyererest गीतगोविंद Twwwwwwwwwwwwesh ॥.. उन्मदमदनमनोरयपथिकवधुजनजानितविलापे । ॥अलिकुलसंकुलकुसुमसमूहनिराकुलबकुंलकलापे ॥२॥ उन्मदति उद्तोमदमदनोहर्षकामीयत्रएवंभूतोमनोरयौयस्य एवंभूतो प:पथिकजन:पांथस्त्रीजनस्तेनोत्पादितोविलापापरिदेवनंयत्र आलकुलतिम लिकुलैःश्रमरसमूहै:संकुलोब्याप्तः कुसुमसमूहस्तेननिराकूलोऽस्तम्यस्तःबकु, लानांवृक्षाणांकलापःसमहोपत्र । मृगमदसौरभरभसवशंवदनवदलमालतमाले ॥ ॥ युवजनदृदयविदारणमनसिजनखरुचिकिंशुकजाले ॥ मृगमदेति मृगमदस्यकस्तूरिकाया:सौरभरभसवशंवदासुरभितोत्साहस्या यत्तवादिनी नवानूतनादलमालापत्रपक्तियेषांइदशास्तमालायत्र नूतनपत्र स्तमालोमृगमदगंधमनुकरोतीति युवजनानांतरुणजनानांहदयविदारयति एवंविधोयोमनासेज:कंदपस्तस्ययानिनखानितदत रुचिप्तिर्येषाएवंमुता नांकिंशुकानांपलाशपुष्पाणांगाळसमूहोयत्र, ॥ मदनमहीपतिकनकदंडरुचिकेशरकुसुमविकाशे ॥ ॥मिलितशिलीमुखपाटलिपटलकृतस्मरतूणविलासे ॥ . मदनति मदनमहीपतेः कामनृपस्यकनकदंडछत्रततरुचिर्यस्य एवं भूतःकेशरकुसुमविकाशे नागकेशरपुष्पप्राचुर्ययत्र मिलितोत मिलिता: शिली मुखाः श्रमरायेषुते पाटलीपटले: पाटषपुष्पसमूहः कृतः स्मरतणविक लासःकामतूणीरचेष्टितंयस्मिन्तस्मिन् ayutti wwwwwwsar KHEREntertersnesentrepresentrewerest ·गीतगोविंद काव्यं १ Hoteles m ॥ विगलितलज्जितंजगदवलोकनतरुणकरुणकृतहासे ॥ । विराहनिकंतनकुंतमुखाकृतिकतकिदंतुरिताशे ॥ ५॥ विगलितेति विगलिनस्यशिथिलावयवस्यअतएवलज्जितस्यजगतः अ बलोकनेनदर्शनेनतरुणकरुणैः तरुणकरुणवृक्षः पुष्पविकाशव्याजेनकतोहा सोहास्यंयत्र विरहीति विरहिनिकृतनानिवियोगमारकानि कुंतमुखा कतीनि भलमुखाकाराणियानिकेतकीपु पाणि दंतरिताव्याप्ताआशादि शोपस्मिन्तस्मिन् fre ॥ माधविकापरिमलललितेनवमालातिनातिसुगंधी ॥ ॥ मुनिमनसामापिमोहनकारिणितरुणाकारणबंधौ ॥ ६ ॥ माधविकेति माधविकायाःवासंतिलतायाःपरिमलनगंधेनललितेमनोहरे नवमालिकानिवारपुष्पाणिजाति:जातिपुष्पाणिताभ्यांसगंयो मुनिमनसाम पिझाषेचित्तानामपिमोहनकारिणमदनजनके तरुणानांयूनांअकारणबंधी सहजमित्रे RKONK ॥ स्फुरदांतमुक्तलतापरिरंभणमुकुलित्पुलकितन्ते । ॥ वृंदावनविपिनेपरिसरपरिगतयमुनाजलपूते ॥ ७॥ स्फुरादिति वृंदावनविपिनहरिःक्रीडतीत्यन्वयःस्फुरत्याश्चलत्याअतिमुक्तलता या:परिरंभणेनआलिंगनेन मुकुलित:पुष्पितःपुलकित:इष्टःभाम्रवृक्षोयत्रकथं भूतेदायमविपिने परिसरति परिसरपर्यंत विपरिगतप्राप्तयत्यमुनाजलंते yerennister नपूतपवित्र Kafe ·काय.. 13 मीतगेश Savyata wiseaseas Narswasvive ॥ श्रीजयदेवभणितमिदमुदयतिहरिचरणस्मृतिसारं ॥ ॥ सरसंबसंतसमयवनवर्णनमनुगतमदनांवकारं ॥४॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेतृतीयप्रबंधः ॥ श्रीजयदेवेति श्रीजयदेवकवेरिणितउदयंत्रामोतुइत्यर्थः चरणयोः स्मृतिःस्मरणंसारो मुल्योयत्र सरसंसुमनोहरंवसंतसमयसंबंधिनो बनस्यवर्णनंयत्र अनुगतःअनुरुत:मदनविकारोकामविलासोयस्मिन् ॥ दरविगलितमल्लीवल्लिचंचत्परागप्रकटितपटवासी सयन्काननानि ॥ इहहिदहतिचेताकेत कीगंधबंधुः प्रसरदसमबाणप्रागवद्धवाहः॥१॥ 长长长长长 KARKE रवियोगिनांदःसहंवसंतवायुवर्णयति दरोत इहवतंतगंधवाहोवायु:मि * रहिणांचेत:दहतीन्यन्वय: अर्था किं कुर्वन् दरविगलिताया ईषविकसिता या:मल्याः मालकायावल्लीपुलतासुचंचाद्भवद्भिःपरागैःपुष्परजोभिःप्रक टितपटवासैःस्फुटीरुतपटवासचूर्णः काननानिवनानिवासयन्सुरभीकुर्वरूप नाकथंभूतः केतको पुष्पाणांगंधस्यबंधभित्रंप्रसरंजोयेअसमबाणा:कामबाणा ." स्तषांपाणवत्प्राणइव ॥ उन्मीलन्मधुगंधलुब्धमधुपंव्याधूतचूतांकुर ॥ ॥ क्रीडत्कोकिलकाकलीकलकलैरुद्रीर्णकर्णज्वराः ॥ ॥ नीयंतेपथिकै कयंकयमपिध्यानावधानक्षण ॥ ॥ प्राप्तप्राणसमासमागमरसोलासैरमीवासराः ॥ २ ॥ auttarai ·कावं.. 1662646 १४ गीतगोविंद Hityawati संतवासराणामनंगोदीपकत्वमाह उन्मीलदिति अमीवसंतसंबंधिनोवा सरा दिवसाःपपिकैर्मागस्यविरहिभिःकयंकयमपिकेनापिदुःखेननीयंते उ लंध्यते कयंभूताःवासराः उन्मीळदिति उन्मालंश्वासामधुगंधश्चपुष्परसंगंध स्तत्रलुब्धायेमधुपा:मरास्तैाधूतापिता:पेचूतांकुरााम्राकुरास्तेषुकी डतांकोकिलानांकाकलीकलकलैः सूक्ष्माव्यक्तमधुरध्वनिकोलाहलैःकष्टन नकत्वेन उद्गीर्ण प्रकाशितः कर्णज्वरःश्रवणोपतापोयेषुकथनीयतइत्यता ह ध्यानचितनअवधानचित्तकायतेनक्षणअल्पकालंप्राप्तायाअनुभतायाःमा णसमाया:समागमरसेनसंबंधस्वस्परसेनउल्लासोयेषांते ॥ ॥ अनेकनारीपरिरंभसंभ्रमस्फुरन्मनोहारिविलासलालसं ॥ ॥ मुरारिमारादुपदर्शयंत्यसौसखीसमक्षपुनराहराधिकां ॥३॥ अनेकेति अससिखाराधिका पुनराहइत्यन्वयः कथंभूतासखी आरा त्रेवर्तमानं समक्षयथास्यात्तथाकृष्णंउपदर्शयंतीविषयंकारयंती कथंभूतं हारे अनेकनारीणांपरिरंभसंभ्रमेणालिंगनादरेणस्फुरन्इतस्ततोगच्छन् मनोहारिमनोबायोविलासःक्रीडातत्रलालस:आदरवान ॥ रामकरिरागेणरूपकतालेगीयते ॥ ॥ चंदनचाचंतनालकलेवरपीतवसनवनमाली ॥ ॥ केलिचलन्मणिकुंडलमंडितगंडयुगस्मितशाली ॥ १ ॥ ॥ हरिरिहमुग्धवधूनिकरेविलासिनिविलसतिकोलपरे ॥ ॥ ध्रुवपदं ॥ अमुंभवलोक्रोक्तमयंगीत नाह• चंदनेतिरामकरीरागः तस्यलक्षणं स्वर्णप्रभाभास्वरभूषणाचनीलंनिचोलंस्वतनौवहंती कांतोपदोपांतमधि त्रितोपिमनोभतारामकरीप्रदिष्टाइति । हेविलासिनिराधे इहमुग्ध RRRRRRRRREKKArefere: KOKAARUN HINyayay ·काभ्यं १ है गीतगोविंद. WYWIADY Voddawa भवनि करे मनोहरकामिनी समहेहरिर्वलसतिकोडतीत्यन्वयः कयंभू ते मुग्धवधूनिकरेकेलिपरेक्रीडातत्परे कयंभूतोहार चंदनेति चंदनेनमल यजेनचितरेखाकारणानुलिपनीलकलेबरंशरीरंपस्य पीत मुवर्णवर्णनसन वस्त्रेयस्यवनमालायस्यास्तीति ततःप्रत्येकंकर्मधारय पुनः कथंभूतः केलिनाक्रीडयाचलंती येमणियुक्तकुंडलेताभ्यामंडितं शोभितंगडयुगंयस्य स्मितेनईषद्धास्येनशालतेशोभतेतत:कर्मधारयः ॥ पनिपयोधरभारभरणहरिंपरिरभ्यसरागं ॥ ॥ गोपवधूरनुगायतिकाचिदुदचितपंचमरागं ॥ २ ॥ पानेति हेराधेकाचितगोपवधूगोपांगनापानपयोधरभरेणविपुलकुचगौर नातिशयेनसरागययापरिरभ्यआलिग्यहरिंअनुपश्चादुर्दकतंपचमरागंगाप तिगानंकरोति ॥ कापिविलासविलोलविलोचनखलनजनितमनोज। ॥ ध्यायतिमूग्धवधूरधिकंमधुसूदनवदनसरोजं ॥ ३ ॥ कापीति काचिन्मुग्धवधर्मनोहरगोपांगनाअधिकातिशयेनमधुसूदनवदनसरो जंकण्णस्यमुखांवुडध्यायतिचिंतयति विलासेनक्लिोलयार्विलोचनयोःखेल नेनसंचारेणजनितउत्पादितोमनोजःकामोयेनतत् ॥ कापिकपोलतलेमिलितालपितुंकिमपिश्रुतिमूले ॥ ॥ चारुचुचुंबनितंबवतीदयितंपुलकैरनुकूले ॥ ४ ॥ कापिकपोलेति कापिनितंबवतीगोपांगनादयितंकृष्णंकपोलतलेगडदेशे चारुमनोज्ञययास्यात्तयाचुचुंब बितवती कथंभूता किमपिकार्यलपितु कुंश्रुतिमूलेकर्णप्रदेशेमिलितासलमा कीदृशेकपोलतले पुलकैरीमोद्रमैः अनुकूलेप्रेमप्रियकयने wwwxxxxxaada warna ·काम्यं १ NIWANDEY KEntre गीतगोविंद iya ॥ कलिकलाकुतुकेनचकाचिदमुंयमुनाजलकूले ॥ ॥ मंजुलवंजुलकुंजगतंविचकर्षकरेणदुकूले ॥५॥ केलीति काचिद्गोमालिकलाकुतुकेनशृंगाररसकोडातात्पर्येणहेतुनाकरण हस्तेनामुंहष्णदुकलेवस्त्रविधकर्ष आष्टवती कथंभूतं अ# यमुनाजलकूले यमुनाजलोपळक्षितेकलेतीरेमंजुलोमनोहरोयोवंजुलकुजोवेतसलतागृहं तत्र गतवर्तमान ॥ करतलतालतरलवलयावलिकलितकलस्वनवशे ॥ ॥रासरसेसहनृत्यपराहारणायुवतिप्रशशंस ॥६॥ करतलोत काचित्यवतियांगनाहरिणाकृष्णेनप्रशस्तिता रासरसेगो पक्रीडानुरागेतहनृत्यपराकृष्णसमकालंनृत्यति कयंभूतेरासरसे करत लयोर्हस्तयास्तालेनचंपटध्वनिना तरलयाचंचलयावल यावल्याकंकणपं त्तयाकलितःमिश्रितः कलस्वनवंशोऽव्यक्तमधुरशब्दसहितोवंशावेणुयंत्र ॥श्लिष्यतिकामपिचुंबतिकामपिरमयतिकामपिरामां ॥ ॥ पश्यतिसस्मितचारुतरामपरामनुगच्छतिवामां ॥ ७ ॥ श्लिष्पतीत हेराधे श्रीकृष्णः कामपिगोपिकांश्लिप्पातआलिंगतितथाका मपिबतित्तथाकामपिरामारमयतिक्रीडयात अपरांनायिकारिमतचारुह समनोहरंयधास्यात्तथापश्यति अपरांवामांमदरीमनगच्छतीत्यर्थः ॥ श्रीजयदेवकवेरिदमद्भुतकेशवकेलिरहस्यं ॥ ॥ वृंदावनविपिनेललितवितनोतुशुभानियशस्यं ॥ ८ ॥ . ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेचतुर्थःप्रबंधः ॥ श्रीजयदेवेतिश्रीजयदेवकवोरदगीतं शुभानिकल्याणानिवितनोतुअर्थात् SH ·कावं Haadi गीतगोविंद wwwsusuwan भक्तानांगीतंकीदृशंअद्भुतंआश्चर्यकर केशवस्वरुष्णस्यकेलिरहस्यंक्रीडाह पोयत्र भगतलंपुगपत्सर्वासांभोल्युत्पादनात दावननिपिनदानननाम्निबने ललितनानारसाचितमित्यर्थःयशस्वयंशसहितंयशस्करमित्यर्थः ॥ विश्वेषामनुरंजनेनजनयन्नानंदमिंदीवर । ॥ श्रेणीश्यामलकोमलरुपनय गैरनंगोत्सवं । ।। स्वच्छंदंव्रजमुंदरीमिरमितः प्रत्यंगमालिंगितः ॥ ॥ शृंगार:सखिमूर्तिमानिवमधोमुग्धोहरि क्रीडति ॥ १॥ विश्वेषामिति हेसखिराधेमधौवसंते मुग्धोमनोहरोहरि:कृष्णः कोडतीत्य न्वय: कइव मार्तमानशरीरधारीशृंगाररसइव किंकर्नन् अनुरंजनेनभनुरा गेणविश्वेषांसर्वेषांभक्तानांआनंद तंतोषजनयन पुन:किंकुर्नन् इंदीवर श्रेणी नांकामलात तश्यामलको-लैकष्णमनोहरैरंगैरवयवैः अनंगोत्सवकामहर्षउ पनयन उत्पादयन् पुनःकयं पूतःस्वच्छंदवेच्छयावजसुंदरीभिःगोपीभिःअभि तःसर्वतोभावेनप्रत्यंगप्रत्यवयवनालिगित: गोपीभिरालिंगनेययायदंगंपानं तयातदेवालगितमितिभावः श्यामाभवतिशृंगार सितोहासःप्रकीर्तितइति शृंगाराविशेषणान्यप्येतानिपदानि ॥ अद्योत्संगवसदुजंगकवलल्लेशादिवेशाचला पालेयष्ठवनेच्छयानुसरतिश्रीखंडशैलानिलः ॥ ॥ किंचित्स्निग्धरसालमौलिमुकुलान्यालोक्यहोदया.॥ ॥ दुग्मीलंतिकुहु कुहूरितिकलोत्तालाःपिकानांगिरः।। Fennener ·काम्य १ गीतगोविदं. utta Naiwwwseksi मलयानिलस्यदुःसहत्वकारणमाह अद्येति हेराधे अबइदानींवसंतसमये श्री संडशैलानिल: मलयजएवनःउत्संगेकोडेवसंतोयेभुजंगासास्तेषांकवलले शादिवयासोपतापादिव ईशाचलंहिमाचलंपालेय वनेच्छणनुहिनमज्जनेछ यानुसरतिअनुगच्छतिकिंच पक्षांतरेपिकानांगिरोवाण्य:स्निग्धरसालमो लिमुकुलानिकोमलचूतस्तंबककुड़मलानि आलोक्यदृष्ट्वाहर्षोदयात् आनं दोदयात् उन्मीलंतिउद्गतिकयंभूतागिरः कुहःकुरिति कलोत्तालाःकु कुहरित्याकारणाव्यक्तमधुरशद्वेनोत्ताला प्रकाशाः ॥रासोल्लासभरेणविभ्रमभृतामाभीरवामभुवा ॥ ॥मभ्यर्णपरिरभ्यनिर्भरमुर:प्रेमांधयाराधया ॥ । साधुत्वद्वदनंमुधामयमितिव्यात्दृत्यगीतश्रुति । ॥ व्याजादुइटचुंबितःस्मितमनोहारीहरिः पातुवः ॥ ३ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्यकविराजश्रीजयदेवकते॥ ॥ सामोददामोदरोनामप्रथमःसर्गः ॥ १ ap 长长长长长长长长长长长RRRRR »" कविःकयोपक्रमत्यरका लोकानाशिषयति गसोल्लासेति हरिः रुष्णः वायु मान्पातुइत्यन्वयःकथंभूतोहरिः रासोल्लासभरेणगोपीक्रीडायांहर्षातिशयेन विधमभृतांशृगारविलासधारिणीनां भाभीरवामभुनांगोपिकानां अभ्यर्ण र समीपनिर्भरंगाटयपातयाउरस्वक्षः स्थलं रिभ्यआलिंग्यराधयाउद्भटंपक टपथास्यात्तथागीतस्तुतिव्याजात्गानप्रशंसाछलेनचुंबितः नतुभवतुताः सक्थिमः प्रत्यक्षंयुवतिगणपईयंत्यातयाकथंबितस्तत्राप्रमांधयाप्रम्णाहर पतिशयेनंधियारुष्णविनान्यनपश्यंतीवितयाकवा त्वद्वदनंत्वन्मुखंसुधा PRAKAKARurererereneferrerestrengthere ·काम्यं १ गीतयोविंद HISeries KerreKKAKKARE स्मयममृतमयंसाधुशोभनं इविन्यावत्यउका कयंभूतोहरिःस्मितमनोहारी राधापा:चुंबनकोशलंदृष्ट्वा स्मितेनईषद्धास्पेनमनोहतुंशीलंयस्यसः ॥ विहरतिवनराधासाधारणप्रणयहरी । ॥ विगलितनिजोत्कर्षादीया॑वशेनगतान्यतः ॥ ॥ कचिदपिलताकुंजगुंजन्मधुव्रतमंडली ॥ ॥ मुखरशिखरेलीनादीनाप्युवाचरहःसखीं ॥ १ ॥ विहरतीति राधारहःएकातेस बीउवाच कथंभूताराधा बनेदारनेहरौ कृष्णेविहरतिक्रीडतिसति विगलितनिजोत्कर्षात् गतनिजभाग्यात् ईया वशेन असहिष्णुतया अन्यतोन्यस्मिन्थलेगताकयंभूतेहरो साधारणप्रणये. अन्यगोपी तुल्यप्रम्णि अतरवकचिदपिलताजेलतागृहेलीना गुप्ता कभः तेकुंजे कूजनांगंभीरंशब्दकुर्वतां मधुव्रतानांश्रमराणांनंडल्या समहेनमुख रशिखरेशब्दायमानाग्रभागेअतएवदीनापिदुःखितापि ॥ गुर्जररागेणरूपकतालेगीयते ॥ ॥ संचरदधरसुधामधुरध्वनिमुखरितमोहनवंशं ॥ । चलितगंचलचंचलमौलिकपोलविलोलवतंसं ॥१॥ ॥ रासेहरिमिह विहितविलासं स्मरतिमनोममतपरिहासं॥ ॥ ध्रुवपदं ॥. श्लोकोक्तमयगीतेवाह संचरदिति हेसखिमममनःहरिस्मरति गोचरंकरोति, सर्वानुभूतविषयत्वात्कर्षभूतं हारिसचरताउद्छताभधरंसुधवामधुरेण भग ·काम्यं । wer Vas मृतमनोहरेणध्वनिनाशब्देन मुखरितःशब्दितोमोहननामावंशयेन पुनःकी शंवालतोतचलित:भावर्जितःगंचल:कटाक्षोयेनचंचलबोलायमानांमौलि; शंखरोयस्य कपोलयोगंडस्थलयोविलोलौचंचलोवतंसोकर्णाभरणेयस्यतंत त:प्रत्येककर्मधारयःपुनःकीदृशं इहरासेगोपोक्रोडायांविहितःरुतःविलासोको डायेनमयासहरुतःपरिहास:नर्मोयेनतं AR8 । चंद्रकचारुमयूरशिखंडकमंडलवलयितकेशं । ॥ प्रचुरपुरंदरधनुरनुरंजितमेदुरमुदिरसुवेशं ॥२॥ चाकेति चंद्रकेणविचित्रवर्णाचन्हेनचारूणांमयूर शिखंडकानांमयूरपिछा नामंडलेनस रहेन वलयिता:वलयाकारणवेष्ठिता:केशा येन अतएवपचरे गविस्तीर्णेनपुरंदरधनुषाइंद्रधनुषाअनुरां मतश्चित्रितोमेदुरोनिबिड स्निग्धो योभादेरोमेघस्तान सुवेशंसुदरं ॥ गोपकदंबनितंबवतीमुखचुंबनलंबितलोभं ॥ ॥ बंधुजीवमधुराधरपल्लवमुल्लसितस्मितशोभं ॥ ३ ॥ गोरोति गोपकदंबस्यगो रसमहस्यनितंबवतीनांस्त्रीणांमुखचुंबनेनलंबितः लोभायेन पुनः कीदृशं बंधुजीवपुष्पवतमधुरोमनोहरोऽधरपल्लवोओष्टपल्लवी है यस्प उल्लसितेनविकाशितनस्मितेनशोभायस्यतं ॥ विपुलपुलकभुजपल्लववलयितवछबयुवतिसहस्रं ॥ ॥ करचरणोरसिमणिंगणभूषणकिरणविभिन्नतमिस्र ॥ ४॥ विपुलति 'विपुलाः बहुलाः पुलकारोमोगमाययोस्ताभ्यांभुजपालवाभ्यां Pareneseneferelesed ·कान्य HEREreet KARKerrenesereereaKenreserekre बलपितष्टितं बलवानांसमीराणायुवतीसहरुंगोपिकादयेनपुनःकीरशं कोचरणोउरथरातमाहरः करचरणोरस्तमिवानानामणिगणयु तपणानांकि विनदीप्त्याविमिननार्शितंतामित्रमंधकारापेनसतं ॥ जलदपटलचलदिंदुविनिंदकचंदनतिलकललाटं । ॥ पनिपयोधरपरिसरमईननियन्दृदयकपाटं ॥५॥ जलदति पुन:फीदृशंहार जलदपटलेमेघसमूहचलत:ईदोश्चंहस्पविनिंद समानचंद नतिलकचंदनरुततिलकंयत्रतादृशंललाटयस्य अभूतीपमेयं कचिज्जलदपटलचलदि मुविनिदकचंदनाबंदुललाटमितिपाठःतदाजलदप टलेचलन्संचरन्यादचंद्रस्तस्यविशेषेणनिंदकास्तरस्कारकः चंदनबिंदुर्म डलाहीतिल कोललाटेयस्यतं पुनः कीदृशं पानीमांसलोपोपयोधरीस्तमौत योः परिसरस्यपर्वतदेशस्यमईननियंदयाराहतंडदयकपाटंकपाटवदिस्ती र्णादयंयस्यताशं Rareeren ॥ मणिमयमकरमनोहरकुंडलमंडितगंडमुदारं । ॥ पीतवसनमनुगत पुनिमनुजमुरासुरवरपरिवारं ॥ ६ ॥ मणिमयेति मणिमयेनपणिस्पेणमकरवन्मनेहराभ्याकुंडलाभ्यामंडितोऽलं रूवोगंडोगंडस्छलपस्य पुनःकीशमहांतं उदारंअभीष्टदातारंगा पुनः क.शं पीतंबसनववंयस्य महत्वमाह अनुगतामाश्रितामुनिवराःशु कनारदादयःमनुजाःपूरीक्षिदादयःसुरवराब्रमरुनादयः अमुगमहावादपस्ते परिवारा:परिजना यस्पताशं इंद्यांतरपदस्यतेषांवराहतिग्रहणं Referrerentrerekeserverereke ·काव्यं । २२. गीतगोदिं **8888 Wwity Hity ॥ विशदकदंबतमिलितंकलिकलुषभयंशमयंतं ॥ ॥ मामपिकिमपितरंगदनंगशामनसारमयंतं ॥ ॥ विशदति विशदकदंबतलमिलितंउपस्छितं पुनःकीदृशंकीलकलुषात्कलि कालजातपापाद्यंतलाशयंत पुनःकीदृशंमांअपि किंमापेअनिर्वचनीयंयया स्यात्तथा तरंगन् इद्छन् अंनगयोगोस्यांतादृशांदृष्टयामनसादृदयेनचरमयंतं ॥ श्रीजयदेवभगितमतिसुंदरमोहनमधुरिपुरूपं ॥ ॥ हरिचरणस्मरणप्रतिसंप्रतिपुण्यवतामनुरूपं ॥ ८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेपंचमःप्रबंधः ॥ ५ Thehere श्रीजयदेवति श्रीजपदेवभणितंपुण्यवतभक्तानां हरिचरणयोःस्मरणंम तिअनुरूपयोग्यंभवतुइ ययाहारःकयंभूतं अतिसुंदरंमोहनमोहकारकं मधु रिपोःरूपंतप्णस्यस्पंयस्मिन् ॥ गणयतिगुणग्रामंभ्रामभ्रमादपिनेहतेवहतिचपरीतीपदी पंवि{चतिदूरतः ॥ युवतिपुचलत्तृष्णेकृष्णविहारिणिमा विनापुनरपिमनोवामंकामंकरोतिकरीमिकिं ॥१॥ इदानीराधाया:कृष्णेवसतश्चेतसोवश्यत्वमाह हेसखि मममनभितानरप्यधुना पिहष्णकाममिछांकरोतिकिंकरोमिनिवृत्तौउपायांतरंनास्तीत्यर्थःयवतिषुगो पीषुचलतृष्ण नाताभिलाषे पुनःकीदृशे मांविनाविहारिणिक्रीडाशीले कीदृशं मनासामअवश्यमित्यर्थःवामत्कारणमाहमममनःसागरावस्यापिकृष्णस्यगुण ग्रामगुणम महंगणयतिभ्रमादपिनामविस्मरणनेहतेनचेष्ठते भ्राममपीतिपाठे RAKEneKKRRUKatrenefereneKhesentre 1

·KAKeekerekkesesexkenenews
BRRRRRRRRRRE
काम्यं. १
गौतगोविंद
Kuttesed
भामंक्रोधनेहतेनवांछति तद्गुणाकर्णनेनपरितोषसंतोषवहति दाषेमदीपाव
बादिकंदूरतएवमुचतिपरित्यजति
॥ मालवरागणएकतालीतालेगीयते ।
॥ निभृतनिकुंजगृहंगतयानिशिरहसिलिलीयवसंत ॥
॥ चकितविलोकितसकलदिशारतिरभसभरेणहसंत।।
॥ सखिहेकेशिमथनमुदारं ॥
॥ रमयमयासहमदनमनोरथभावितयासविकारं ॥
॥ ध्रुवपदं ॥
पुनरपिराधागीतेनसखीमाह निभृनेति हेसखित्वंकेशिमयनंकणमयातह
रमयक्रीडांकारय कीरशंरुष्णंउदारंमहोतं कथंभूतयामया मदनस्यम
नोरथःइछास्मिनभावोरत्याख्यःसंजातोपस्याः कयंभूतंकष्णं सावकारभाव
सहितं कीदृश्यामया निभृतंगूढयनिकजंगृहंगतयाप्राप्तया कथंभूतं कृष्णं
निशिरात्रौरहसिएकांतस्ठलेनिलीयतिगोहतीभूयवसंततिष्टतं कथंभूत
यामया चकितसभयंयथातथाविलोकितादृष्टा:सकलदिशायया पुन:कयं
भूतरुष्णंरतेरभसउत्साहस्तस्यभरेणआधिक्येनहसंतं सस्मितमुखं अस्मिन्,
गीतेपूर्वार्द्धराधाविशेषणउत्तरार्द्धष्णस्येतिबोद्धव्यं.
॥ प्रथमसमागमलज्जितयापटुचाटुशतैरनुकूलं ॥
॥ मृदुमधुरस्मितभाषितयाशिथिल्पकृतजघनदुकूलं ॥२
प्रथमोति प्रथमसमागमेनतनसानिध्येनलज्जितयालग्जायुक्तया कथंभूतक
ष्णवेलक्षदूरीकरणाय पटुादुशतानिकुशलानियानिचाटुशतानिस्तवशता
ReserRKERefere
KARE

·Presents गीतं गार्षिद का.. M win नितैरनुकूलंआनुकम्पकारक मृदुकोमलमधुगंस्मतपूर्कभाषितंयस्याः सातयाशियिलोकतंजघनदुक्लंजधनस्छितंपट्टवख्येनतं ॥ किशलयशयननिवेशितयाचिरमुरसिममैवशयानं ॥ ॥तपरिरंभणचुंबनयापरिरभ्यकृताधरपानं ॥३॥ किशलयेत्ति किशलयशपनेपल्लवकतशपायोनि वेशितया कयंभूतकृष्णंम मेवोरसिवक्षस्छलचिरंशगनरुताालेंगनमित्यर्थःकयंभूतयामया रूतंपरिरभ गपूनकआलिंगनपूर्वकंचुंबनययासातयाकयंभूतंकृष्णपरिरभ्यालग्यकतं अधरानोष्टपानंयेनसः ॥ अलसनिमीलितविलोचनयापुलकावलिललितकपोलं। ॥ श्रमजलसिक्तकलेवरयावरमदनमदादतिलोलं ॥४॥ अलसेति अलसेन पुरतसौख्येननिमीलितेमाद्रतेनेत्रेयस्या: सातयापुलकाव न्यारोमांचपत्त्यालीलतामनाहरौ कपोलीयस्यतं श्रमजले नमुरतनानतेनवा रिणासिक्तं कलेवग्शरीरंयस्यास्तया बरमदनमदात उत्तमकामजानतहर्षात् अतिलोअतिचंचलंसतृप्णमित्यर्थः ॥ कोकिलकलरवकूजितथाजितमनसिजतंत्रविचारं ॥ ॥ श्लयकुमुमाकुलकुंबलयानखलिखितघनस्तनभारं । ५ कोकिलेति कोकिलकलरववत् अव्यक्तम्वनिवजितंशब्दायस्णस्तया जित:मननिजस्यकामस्यंतंत्रपिचार शास्त्र सिद्धांतोयनसतं श्लया शियिता: कुसुःपुष्पराकला:व्याप्ता:कुंतलाःचूर्णकुंतलायस्याहातया नखेनालाल तथिन्हितोधनोनिविडास्तनभारोमेनसतं BENER ·कान्य 'मीतगोविंद Hasya Yodeyard ॥ चरणरणितमणिनूपुरयापरिपूरितसुरतवितानं ॥ ॥ मुखरविशृंखलमेखलयासकुचग्रहचुंबनंदानं ॥ ६ ॥ चरणेति चरणयोःपादयोःरणितौशब्दितीमणियुक्तनपरोयत्याः परिपरितं संपूर्णरुतंसुरतवितानंसुरतसमूहोयेनतं मुखराःशब्दायमानाविशंखकाउन्मु कामेखलाकांचीयस्याःसातयासकचग्रहकचग्रहणसहितंचुंबनदायस्थत ॥ रतिसुखसमयरसालसयादरमुकुलितनयनसरोज । ॥ निःसहनिपतिततनुलतयामधुसूदनमुदितमनोज ॥ ७॥ रतिसुखेति रतिसुखसमयेसुरतसुखकालेप्रीत्याअलसथाअलसयुक्तया द रमुकुलितनयनसरोजईषन्मीलितनेत्रकमलं निःसहाअसमर्थनिपतितातनु लताशरीरलतायस्यास्तया कथंभूतंकृष्णं मधुदैव्यंसूदयतीतितं उदितः जातोमनोज:कामायस्यतं -- ॥ श्रीजयदेवभणितमिदमतिशयमधुरिपुनिधुवनशीलं । ॥ सुखमुत्कंठितराधिकयाकथितीवतनोतुसलीलं ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविदेषष्ठःप्रबंधः ॥ ६ ॥ श्रीजयदेवोत इदंश्रीजयदेवेनभणित उतंगीतकर्तृ सुखंपारलौकिक सुखानिरोहकानिचवितनोतविस्तारयत केषांगायतांशृण्वतांच कयंभूतं श्रीजयदेवभणितं अतिशयमधिकंमधुरिपोःरुष्पास्यनिधुवनशीलसरतचार तंयस्मिन् पुनःकी उत्कंठितयागोपवधाराधिकयाकथितं सलीशं गाररसक्रियासहित mereme heirpertreenerainers NE ·गीतगोविंद Y । हप्तास्तविलासर्वशमन्जवलिमहलवी ॥ दोस्मारिगनबाक्षितमसिस्वेदाईगंडस्थल । । मामुल्यविलज्जितस्मितसुधामुग्धाननंकानने । ॥ गोविदंग्रजसुंदरीगणवृतपश्यामिष्यामिच ॥१॥ अधुनात्युत्कंठवासल्यानीपमानासागोपीगणवृतरूणंदृष्टापा वृत्यसकीमाह हस्तति साचगोविंदबहपश्यामिष्यामिहर्षप्रानोमियपश्यामतिवनमा नसामीप्यावर्तमानता कयंभूनंगोविंदंकाननेदावने ब्रदर्गगणनगारी समहेनवृतवाष्टेतं ननुसपत्नभिः परिवृतं दृष्ट्वाकयंतेहर्षइयतआह मांउदीक्ष्य स्तत्वाध्यस्तोविगाले विलासवंशोकीडाशायस्पतंअमृजभूवल्लीम तानां टिलथलतायुक्तानागोपीनांसमूहे उमारिउर्यग्गामिगतमकटा क्षेणीक्षितमोक्षणस्यतमय्यातायांभियाःगतचेष्ट न्यगापरिपसाश्यतमि तिभावःअतिवेदेनातवर्मेणारंगंडस्पलंयस्यतविलज्जितस्मितसलज्जाहा स्यंतदेवसुधामृतंतयामुग्धाननंमनोहरंमुखंयस्यतं ॥ दुरालोकस्तोकस्तबकनबना शोकलतिका ॥ ॥ विकाशकासारोपवनपवनोपिव्यथयति ॥ । अपिभ्राम्यदंगारणितरमणीयानमुकुल ॥ ॥ प्रसूति श्चुतानांसखिशिखरिणी खयति ॥ २ ॥ पुनःविभावयन्नाहदुरालोकतिहे गलिदुरालाक्यतेवियोगनामुगजानतत्वात म्ताको प्रस्तबक:गुछोपस्यमवाशोकलतिकाषा: विकासःउद्योतःमाव्यपय तिपीडपति किंच कासारोपपनस्यतरोवरानिकटवनस्यपवनो.पमान्यययति REFERHIKEK526652625

·गीको
SHONNAINTINENE
कासारन्यनेनवायोः .यंउपवनसंबंधिोनीमध्यवृक्षकहतगविलेनयां
चयनित अविच चूतानामानणापमुकुल प्रसातिः कालिकोद्रेवोमानसुफ
पति कवंभतारमतिः धाम्पतीनांचलंतीनधिमरांगनानारणितः शक्ति
तैः रमणीयामनोज्ञापी यर्थः शिखरिणीप्रशस्वामभागवती गीनांचल
नंनायकान्वेषणावितिध्वनितंशिखारिणीनामक उंदरतीय चितं
साकूतस्मितमाकुलाकुलगल मिलमुछासित ॥3
" ॥ भ्रूवलीकमलाकदर्शितभुजांगलार्द्धहस्तरतन ।
॥ गोपीनांनिभृतंनिरीयललितंकांचिचिरंचिंतय मावि
॥ नंतर्मुग्धमनोहरोहरतुबालेशंनव केशवः ।।
। इतिश्रीगीतगोविंदमहाकाव्यकविराजश्रीजयदेवकते
अशकेशवोनामद्वितीय सर्गः ॥
अधुनाकविः कानाशियलिसाकूतेतिनवःशृंगारस्तरुणोकाकेशवःव:युष्मा
कंभक्तानांश्लेशंदःखहरतुदरी करोनु कीदृशःसारतं सामिपायस्मितमीपडा
यत्र गोपीनांनिभृतंगोप्यभावनिरीक्ष्यादा काचिदायितां अंतर्मनासि
चि चिंतयन् मुग्धमनोहर:ोहयुक्तासंदरः कथंभूतनिभृतं आकुलाकलो.
त्यतास्तव्यस्तःगल उक्तीभवन धाम्मल्लः केशपाशायत्रउल्लासिताउ
चैःकताभूवल्लोपत्रअलिकेन भणादिछलेनदर्शिताःभुगबाला हस्तस्तना:
यास्मिा भुनीचबालापादहस्तीचस्तनीचतिद्वतः
॥ कंसारिरपिसंसारवासनाबंधशृंखलां ॥
राधामाधायदृदयेतत्याजवजसुंदरीः।।
Herereasefiresesevereneferekreeseseseex

·काम्यं १ NE गीतगोविंद Poswwws HINiya एवंराधायाः विरहमुत्कारुष्णस्यापिविरहव्ययांतस्यामाह कंसारिरपिक प्णोपिराधांदिपेमनसिधायस्थाप्य बजसुंदगैगोपीस्तत्याजत्यक्तवानकी शीराधा संसारेवासनासंस्कारस्तस्याबंधायशृंखलांनिगडरूपां सौंदर्यवती बव्हीरपितत्याजेतिराधायांकृष्णस्यानुरागातिशयोध्वनितः ॥ इतस्ततस्तामनुसत्यराधिकामनंगबाणवणखिन्नमानसः॥ ॥ कृतानुतापःसकलिंदनंदिनीतटांतकुंजेनिषसादमाधवः ॥ पुनःकितवान् इतस्ततेति समाधव:कालदनंदिन्यायमुनायास्तटांतकुं तीरलतागृहनिषसादस्थितवान् किंकृत्वा इतस्ततअनेकस्यानेषुतांरा धिकांअनुसृत्यान्चेष्य कीदृशः अनंगबाणवणेनकामशरक्षतेनखिदीनंमनो यस्यकतोनुतापोपश्चात्तापोयेनसः ॥ गुर्जरीरागंणप्रतिमंठतालगायते ॥ ॥ मामियंचलिताविलोक्यवृतंवधूनि चयेन ॥ ॥ सापराधतयामयापिनवारितातिभयन ॥ १ ॥ ॥ हरिहरिहतादरतयागतासाकुपितेव ॥ ॥ ध्रुवपदं ॥ कतानुतापत्वमेवाहगीतेन मामिति गीतस्याश्यगुर्जरीरागः प्रतिमंठतालः तयोर्लक्षणंगाक्कथित हरिहरीति खेदानुकारेसाराधाहतादरतयाहतबहु मान वेनकुपिोवकोपंचातेवगताअन्यस्थानेगता ननुसाकुपितात्वयाकथंज्ञा संतत्राह मांकप्पंवनिच्चयेनगोपीसमूहेनवृतंवेष्टितविलोक्यचलिता इतो RRRRRRRRRRRRRERAKATRIKAAKATARRRR 265211 ·कान्यं १ 'गीतगोविंद २९ गता इतिभिन्नैववाक्यरचनातर्हिसागछंतीत्वयाननिवारितातत्राह मयापि कृष्णेनापिसापराधतयारुतापराधत्वनहेतुनाअतिभयनमवारिता यंभूतेनमयाअविभपनातिशयितंभययस्पेति ॥ किंकरिष्यतिकिंवदिष्यतिसाचिरविरहण ॥ ॥ किंजनेनधनेनकिंममर्जीवितेनगृहेण ॥२॥ किकरिष्यतीति साराधाचिरंविरहेणचिरकालमद्वियोगेनकिकरिष्यविनि रहतापशांत्यर्यकमुपायंकरिष्यतीत्यर्थः किंवदिप्यति ननुएतावतातस्या वकोवाग्रहः अन्यगोपीजनधनादिनाचित्तव्यावर्तनकर्त्तव्यंतत्राह ताराधा विनाममजनेनले केनकिं तद्वियोगेनसर्वजनपरित्यागात् धनेनकि ननु धनविनागहसौख्यंनस्यानत्राह गृहणप्रियोजनंनकिमाप तद्वियोगेनवन वासाकारात नन्नुखास्पदंगृहविनासखंनस्यात्तत्राह ममनुखेनकिता विनासनिःफलमि यर्थःसैवमेसुखरूपतिभावः ॥ चिंतयामितदाननंकुटिलभूरोपभरेण ॥ ॥ शोणपद्ममिवोपरिभ्रमताकुलंभ्रमरेण ॥ ३ ॥ चिंतयामीति अहंतस्याः गधाया:आननंमुखंचिंतयामिस्मरामि कीदृश माननं रोषभरेणके धातिशयन कुटिलेवध्रुवीयत्र किमिव उपरिच्या संशोणपग्रमिव अत्ररोषारुणेमुखेशाणपग्रसादृश्यंबोध्यं वारंवाररोषावक्रीभवं त्यो बोधमद्धमरोपमाबोध्या । तामहत्दृदिसंगतानमनिशंभूशरमयामि ॥ ॥ किंवनेनुसरामितामिहकिंवृथाविलपामि ॥" ReRefree RRRRRRRRRRRRRRRRRR " ·मीतमोविंद 9NEHUNU स तामिति महत्वादसंगताराधांअनिशंषारंवारं भृशमतिपयनग्मयानिकी याशिभाव: - इल्पनेताराधाकिमनुसरामितदिसंगतत्वादेववृषाव्यर्थमेव किविलपामिविलापंकरोमि ॥ तन्विखिन्नमसूययात्दृदयंतवाकलयामि ॥ ॥ तन्नवेग्निकुतोगतासिनतेनतेनुनयामि ॥ ५ ॥ दृदि गातां प्रत्याह तन्वीति हेतान्वअसययाष्णुित्वेनदुखितंतव दाफल पामितर्क यामितनम्मादहनवेभिनगनकुतःकुत्रगतासि तेन कारणेनते भ्यनानुनयाग्निप्रसादमिाकेवार्योपपदमितिचतुर्थीतेइति ॥ दृश्यसेपुरतोगतागतमेवमेविदधासि ॥ ६॥ ॥किंपुरेवससंभ्रमपरिरंभणनददासि ॥६॥ दृश्यसेनि हेराय वममदू तःअग्रेगतागनंग नागमन वविद सिकरोपी सिदृश्यते तर्हिपरेवपूर्व [मश्र सर्वगंपरिभण लिंगांकिकेनकारणन नददातिविराहणाहिचि तानुपंगासवंतस्तामेवपश्यति । क्षम्यतामपरंकदापितवेदृर्शनकरोमि ॥ ॥ देहिमुंरदर्शनमममन्मयेनदुमोमि ॥ ॥ क्षम्यतानिति हेसंदरिपूर्वकतमपंराधक्षम्यतां अपरमीदृशंतवापराधकदा पिनकरोनिनकरिष्यामि अवएवममदर्शनंदाहे यतः अहंमन्मयनकामे नदुनोमि पीडाममुभवामि areereaseenerrerekkerferentioner ·कायं. २ एक Kee 长长长长长长 YHORawatta वार्पितंजयदेवकेनहरोरदंप्रणतन । ॥ किंदुविल्वसमुद्रसंमवरोहिणीरमणेनं। ८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोवैिदेसमत्पप्रबंधः ॥ वर्णित मिति जयदेवकेनवार्येकदमीतंवाणितं कीहशेनमयदेवकेनर रेपणतेनरुष्णस्याराधनेन पुन:कीदशेन किंदुविवजयदेवकुलंतदेवसमु रस्तसात्संभवोषस्य एतादृशोरोहिणीरमणहव यथासागरादुलकर स्वयाकिदुनिन्दोत्सभोजयदेवशति यदा किंदुबिस्वमासनं । दिबिसलताहारोनायंभुजंगमनायकः। । कुवलयदलश्रेणीकंठेनसागरलद्युतिः । ॥ मलयजरजोनेदभरमप्रियारहितमयि ॥ । प्रहरनहरभ्रांत्यानंगक्रुधाकिमुधावसि ॥१॥ इदानीकामएवमेदुःखप्रयच्छतीतितमपालंभगांचकरामात्याशयेनाह त दोतिहेअनंग त्वयिहानात्यामहादेवभ्रमगनप्रहर पहारकरुवधाकोपन किमकिमिति धावसिमा यितुंभावनंकरोषि कोशमारोप गरहिराधा वियोगिनिमयिहरवा-यानमहामहारंमाकुरु सर्वदाप्रिया ताअहं वधुनादि याराहेतहातेमयिहर_मोनयुक्तइतिभावः हाचा परिहरति हेकामममता सावविशलतापा:हारोमृणाल तायाहारस्तद्विरहअन्यसंताशायर्यवृतः नायं में भुजंगमनायकःशेषः इमेकंठेकुवलयदलानांनीलोत्पलानांवेणीपंक्तिरीत्या मृतानतुसागरलद्युति लाहलदीप्तिः इदंमलयहरजोचंदनलेपोसागर शांत्यसंनतमस्मविभतिः ॥ पाणीमाकुरुचूतसायकममुंमाचापमारोपय । KERARRRRRRRRERKerrerekesekee ·काव्यं Pati Pattisati ॥ क्रीडानिर्जितश्चिमछितजनाघातेनकिंपौरुषं । ॥ तस्याएवंमृगीदृशोमनसिजखत्कटाक्षानिल nx ॥ ज्वालाजर्जरितमनागपिमनोनावापिसंधुक्षते ॥२॥ मनमा पुष्पसायकत्वेनकामः प्रसिद्धोतः इमान्चूतमंजरोस्पानेवबाणान्धनुष्या रोप्यमांताडयिष्यतीतिशंकयापुनरपिकामायेवदैन्यंकरोति पाणाविति क्रीडानिर्भिवविश्वक्रीडयालीलयाजितंभुवनयेनसः अमुचूतसायकं आ अपुष्पबाणपाणीहस्तेमाकुरुचापंधनुः मारोपय सशरंमाकुरु हस्तपि चेत्करोषितर्षमुसायकमासंधेहीत्यर्थः हेमनसिजमदनयतःमर्छितस्यमा प्राप्तस्यमाशजनस्याघातेनपोडयातेपौरुषं फस्तवपुरुषार्थ नकिमपीत्यर्थः मछितत्वेकारणमाह तस्याएवगृगीदृशाहरिणीनयनाय: तस्याएवेतिविर हारक्यनराधानामग्रहणाशक्तिःप्रतिपाद्यते प्रेखेतोचलंतोकटाक्षाएवान ला:वन्हयस्तेषांश्रण्यापक्तयाजनारतखंडखंडीभूतंमममनःमनागपिस्वल्पमपि नाद्यापसंयुक्षतेस्वस्छंनभवति काचेत्कटाक्षाशुगेतिपाठातदाकटाक्षएवाऽ शुगाबाणाः <di, . ॥ भ्रूपक्वाँधनुरपांगतरंगितानि || ॥ बाणागुणाःश्रवणपालिरितिस्मरण ॥ ॥ तस्यामनंगजयजंगमदेविया ॥ ॥ मस्त्राणिनिर्जितजगंतिकिमर्पितानि ॥ ३ ॥ २ 长长长长长长长长长 ननुतत्कटाक्षादिचिंतनादेवतवदुःखंभवतिमदनस्यतृर्हिकोपराधस्तत्राह 5 पल्लवमिति इतीत्यप्रकारेणस्मरेणकामेनस्तस्याराधायांअस्त्राणिआर्पतानि । RRENTIRERERATEKETEREKKERFERREETE ·काव्यं । गीतगोविंद ३३ SERIATEKEKeekerseakseeneerniers म्यापितानि कितयामि किंबितर्केनन्वतारिणवीरेणस्वहस्तेस्थापयितुम चितानिनत्वन्यजेत्याह निर्मितानिनगतिस्तानितरवासनगत्रयमित्या तत्रस्थापितानीतिभावातयन्यत्र स्थापितांनीत्याह अनंगस्पकंदर्पस्यजये। लोक्यविजये जंगमदेवतायांगमनशीलदेवतास्पायां इतीतिकिं भूपल्ल वंधलतातदेवधनु:अपांगतरंगितानिकटाक्षनिरीक्षणानिएवबाणा: श्रवणपा लिःकर्णप्रदेशएवगुणःप्रत्यंचा ॥ भ्रूचापेनिहितःकटाक्षविशिखोनिर्मातुमर्मव्यथां ॥ ॥ श्यामात्माकुटिलःकरोतुकबरीभारोपिमारोद्यम | ॥ मोहंतावदयंचतन्वितनुताबिबाधरोरागृवान् ॥ ॥ सदत्तस्तनमंडलस्तवकथंप्राणैर्ममक्रीडति ॥ ४ ॥ KRISHerevertismenteresentenant अधुनामनाविषयीकतांराधांप्रतिस्वीयंदुःखमाह भूचापइति हेतन्धिकश गिधूचापध्रुवावेवचापंधनुस्त त्रनिहित:अर्पित:कटाक्षविशिखः कटाक्षबाणःम मब्यथांमर्मपीडांतावनिर्मातुकरोतु विशिखस्यमर्मव्यथाजनकत्वंयुग्यतएने तिभावः अनुचश्यामात्माश्यामवर्ण:कुटिल वक्राकास्कबरीभारोपिकेशस महोपिमारोद्यमकामौनत्यंतावत्करोतु योतर्मलिन:कुटिलश्चभवतिसोन्यमा रणाययत्तएवेतिसचितं अयंचबिंबाधर बिंबोष्टःमोहंतनुर्ताविस्तारयता कयंभूतोबिबाधरःरागवान्लोहितवर्णःरागिणोविषयिणः मोहोममत्वंयुज्यत एव सद्वृत्तःसाधुवर्तुलःतबस्तनमंडल:ममाणैः कर्यकीडतियेसद्वृत्तासन्मार्ग प्रवर्तकास्तेतुपरमाणघातकाःनभवंतिनिरोधनामालंकारः ॥ तानिस्पर्शसुखानितेचतरलस्निग्धादशीविभ्रमा ॥ FeeeeeekikeekekeserenefeERE ·18 मातगाविद KERAREResexexeekenreARRERARMere स्तकाबुमसौरमंसचसुधास्यदीगिरांवक्रिमा । साबिबाधरमाधुरीतिविषयासंगपिमन्मानस । । तस्यालासमाधिस्तविरहव्याधिश्कयंवर्तते ॥५ तानीति तान्येवस्पर्शसुखानि यानिपुरानायिकासंगमानुभूतानि एते मत्वागद्रियविषयलाभःतेचतरलायंचला स्निग्धा प्रेमान्विताःइशाक्षक्षुषार्षि प्रमाविकाता:एतेनस्सं तदेववकाबुमसौरभंवहनकमललोगभिलं एतेनगंध वंसचषधास्पंदीअमृतवयुक्त:गिरांवचसायःवकिमावक्रत्वएतेनशब्दःसाच बिबाधरमाधुरीबिबसदशौष्ठमा यतदेवएतेनरस:इत्येवंप्रकारेणविषयासंगे पितस्यास्पर सस्पशादीनातामिध्येपियममानसमनस्तस्याराभयोलग्रसमा विप्रास्तानचेदि बवाहतइतिखेदविरहः व्याधिष्पयाकयंबर्सतेध्यान युक्तस्पयोगिनोन्याधिनाशात् तिर्षअविलोलमोलिसरलोसंसस्पबंशौचर । ॥ छीतस्थामकृसावधामललनालक्ष संलक्षिता, ॥ संमुग्धेमधुमुदनस्यमधुरेराधानुखेंदौमृदु । ॥ द्वैपल्लविताश्चिरंददतुवक्षेमंकटाक्षोर्मयः ॥ ६ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्यकविरामश्रीजयदेवकतेमुग्ध मधुश्दनीनामनुतीय सर्गः ॥३॥ KHARARKI SUNNY अपनाकविसमा नमानासिष्यति विर्यकंठाते मधुमदनस्पकृष्णस्यक टाक्षोप:कटाक्षदर्शनतरंगावः युष्माकंभक्तानाक्षेमकल्याणंददनुप्रयच्छंतु RRIERRRRRRRRRRREKetkee ·काई Kareena Feee RRRRRRS कीडशा:मधुरेसंदरेराधाया मुखामिदुम्मितस्लिर संगर्षअम्यक महत्वाक चलनंबययास्पात्तवा बारिता पल्लवितांदुरसवात्तरंगाः भतीजे तीतिकटाक्षाणांतरंगसाम्यं नगन्यासपश्यनीपुकराधामुखचंद्रएका विताउर्मव:ताह बाबरहणोर्निर्गतु गैलस्थानेषुगामपदेषु हतावधानैर्दत्तमनोमिलन लक्षगोपांगनामहलभिता:महाताः कथं भूतस्यमधुमदनस्पतिर्यम्बकठोयस्पपिलोलचसोमालिसीरिटी वायस्थतरलचंचलाउतंतअवतंसोयस्व नःपचारकर्मधारयःलपदबहुल्योपल समुन्धोहरिविरहीत्यर्थः ॥ यमुनातीरवानीरनिकुंजर्मदमास्चितं । ॥ प्राहप्रेमभरोद्रातमाधवराधिकासखी ॥ १ ॥ सदानीराधासखीकृष्णप्रयाह यमुनेति राषिकाया:सखीमाधवंकृष्णवक्ष्य माणपाह उक्तवताकीदृश गधयमुनायास्तीरेयःवानीरनिकुंजावेतसापल शितलतागृहमंद पूणी आस्थितंभासीनंपुनः कीदृशं प्रेम्णाराधायायमाति वायेनउमा उहिमाचत्तं कथमविप्रसादंगास्मतीयुद्धात । कर्णाटकरागेणएकतालीतालेगीयते ॥ । निंदतिचंदनर्मिदुकिरणमनुर्विदतिखेदमधीरं । व्यालानिलयमिलनेनगरलमिवकलयातमलयसमारं॥१॥ ॥ साविरहेतवदीना। माधवमनसिज । विशिखमयादिवभावनपारवयिलीना। RREEKREEKERATRKAREEResever ध्रुवपद" KER Repressalonineneferengen ·काव्यं. १. गीतगोविंद Senterest FreekerenesesesereneKEKAR उक्तश्लोकार्यगीतेनाह निंदतीति अस्यकर्णाटकराग तल्लक्षणं कपोलपाणि गैजदंत तत्रमेकंवहनदक्षिणकर्णपुरेसंस्तूयमानःसुरचारणौषैःकर्णाटरागःसि तनीलकंठःइति अत्रगीतेविरहीत्कंठावर्णनीयावासकशम्यासौत्कंठास्वाधीन भर्नुकास्तथाकलहांतीरताचीपिावपलब्धानसीरकांखाडतोप्रीषतौचवनी काश्चाष्टसंस्मृताःतत्रोत्कंठालक्षणभरतोक्तं यस्याःसमुचितेप्यन्हिप्रिवासीनेति बिल्लभःसास्मरानलसंतप्ताविरहोत्कंठितामता इति गीतार्थस्तुहेमाधवसाराधा तवविरहेसतिदीनादुःखिता त्वयित्वद्विषयेभावनयाअनुचिंतनेनकामबाणः कृष्णहृदयेप्रविक्ष्यस्थितांमांनपीडयिष्यतीतिभावनयालीनाप्रविष्टाकस्मादि- व मनसिजविशिखभयादिव केनप्रकारेणेत्याह हेकृष्णसाराधाचंदनान दति ईदुकिरणचंद्रदीपि अनुलक्षीकृत्य अधीरंअनल्पखेदंविंदतिलभते मलयसमीरंमलयवातं व्यालनिलयंसर्पस्थानं चंदनवृक्षस्तस्यमिलनेनस्प र्शनेनगरलामिवविषमिवकलयतिमन्यते Ke 16656 ॥अविरलानिपतितमदनशरादिवभववनायविशालं ॥ । स्वदृदयमर्मणिवर्मकरोतिसजलनलिनीदलजालं ॥ २ अविरलेति हेकृष्णसाराधास्वदृदयमर्मणिसजलनलिनीदलजालंसजलकम लिनीपत्रसमूहमेववर्मतनुत्रंकरोति कस्मैप्रयोजनायभवदधनायस्वदृदयस्थि तस्यभवतोरक्षणाय कस्मादिवअविरलंनिरंतरंपतितोयोमदनशरःकामबा णस्तस्मादिव कीदृशंवर्मविशालंविस्तीर्णत्वंतस्यादृदयेसर्वदाइतिभावः 长长长长长长 ॥ कुसुमविशिखशरतल्पमनल्पविलासकलाकमनीयं । ॥ व्रतमिवतवपरिरंभसुखायकरोतिकुसुमर्शयनीयं ॥ ३ ॥ Presere RRRR ·88888888885 Recene काव्य-१ गीतगोबिंद KKARTERRRRRRRRRREKKERefreserikere कुसुमेति कुसुमशयनीयंपुष्पशथ्यांकरोति कीरशमनम्पविलासकलाभिः बहतरक्रीडाभिःकमनीयसुदरंपुष्पशय्यास्वयमेवमनोशा इयंशय्याविरचना कुशलाशयाभावेपुष्पशांकरोतीत्यर्थः कमिव कुसुमविशिखाकामस्तस्य शर. :पुष्पाणितान्येवतत्पशप्यातादृशंवतमिवशरशय्याशयनस्संदारुणवताम तिभावःकिमयंवतमित्यताह तवपरिरंभसुखायआलिंगनसुखप्राप्नुमित्यर्थः ॥ वहतिचगलितविलोचनजलपरमाननकमलमुदारं ॥ ॥ विधुमिवविकटविधुंतुददंतदलनगलितामृतधारं ॥ ॥ वहतीति साराधाउदारमनोज्ञआननकमलंवहतिधारयति कीदृशंचाल तं उसितंयद्विलोचनजलंनेत्राश्रु तद्धारयतीति कमिव विधमियकीह शंविधुं विकटेनदारुणेनमहताविधुतुदस्यराहोदतेनदलनातगलितामृतधा रायस्मात ॥ विलिखतिरहसिकुरंगमदेनभवंतमसमशरभूतं ॥ ॥ प्रणमतिमकरमघोविनिधायकरेचशरनवचूतं ॥५॥ विलिखतीति हेकृष्णसाराधा असमशरभूतं कंदर्पस्वरूपंभवतंत्वां रहासए कांतेकुरंगमदेनमृगमदेमफस्तूरीकयाविलखति अधःकामरूपस्यभवतोऽध स्तान्मकरंकामवाहनीवनिधायकत्वाकरेहस्तेनवचतंनतनाम्ररूपंशरंबाणेच विनिधायसंस्थाप्यप्रणमतिपूजानंतरप्रणामोयुज्यतएवमकरस्यध्वजलेप्रसि द्धवाहनत्वेपिनदोषः ॥ प्रतिपदमिदमपिनिगदतिमाधवंतवचरणपतिताहं । त्वयिविमुखेमयिसपदिसुधानिधिरपितनुतेतनुदाह ॥६॥ HEREKereferestferekketerrereTERRENA .

·३८ गीतगोविंद KHEERRRRRRRRRRRRRRRRRRREE प्रतिपदमिति कष्णसाराधापतिपदंप्रतिक्षणंदमपिनिमदति इदक है। माअवहेलप्तचरंणेहंतिता किमित्यामा वविनिमुखेपरामुग्रेस तिमायिसपदितत्क्षणंसधा घिरा चोपितनुदाहंकारी रपीदांतनुतविस्तारक तियत चंद्राप्यवंकमवेमतस्तववरणपतिता । ध्यानलयेनपुरःपरिकल्प्यभवंतमतीवदुरापं ॥ विलपतिहमतिविपदितिरोदितिचंचात मुंचतितापं ॥७॥ ध्यानतिहरुप्णअतीवदरापतिद्वारारिदलभंभवतध्यानलयेनचित्रकाम्यशे पेण पुरोग्रेपरिकल्प्यकल्पनांक वामीयस्नाइदानीमपिनकरोतीतिक्लिावरो तीति हसतितवदर्शनेन विषादातहास्पानंतरआनक्यात अतएवरो दिति चंचतिस्थानांतरंगमस्थानांतरेबालिगनादिकंकरिष्यतीति भत एवताचतिमनस्तापंन्यजति ॥ श्रीजयदेवमणितमिदमधिकंयदिमनसानटनीयं ॥ ॥ हरिविरहाकुलबल्लवयुवतिसखीवचनंपठनीयं ॥८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेपंचम प्रबंधः। श्रीजयदेवति श्रीजयदेवनभणितंकथितंगीतं ममसाचित्तेनअधिकंसाति शायदिनटनीयंनृत्तयितव्यं तदाहरिविरहणकृष्णपियोगेनाकुलाया:बलब बधा: राधापा:सखीवचनपतसंपठनीयंत्रीजपदेवगीतेषिदमतिशयि तव्यनितिभावः AMEReResertreekeretreener ·काव्य. १ Kefine गीतमा KARERAKAREKARKETRIERRARIA । आषासोविपिनायतेप्रियसखीमाललाजालायते तापीविश्वसितनदावदहनज्वालाकमालायते.। ॥ सापित्वद्विरहेणहंतहरिणीरूपायतहाकथं ॥ । कंदीपियमायतेविरचयनशालविक्रीडितं ॥१॥ गीतोक्तमयलोकेनाह आवासइति हेकृष्णहतेतिखेदानुकारे साराधा पित्वद्विरहेणभवद्वियोगेन हरिणीरूपायतेमगीरूप निवाचरति कमित्व तआह आवासःगृहविपिनायतेवननिषाचरतीति लविरहात् प्रियसखी मालापिससीसमूहोस्सेिच्छाममननिवारकतयाजालायतेजालभिवाचरति तापापिदेहदाहोपिश्वसितनश्वासोलातेनदा बहनज्यालाकलापायते अरण्य पन्हिवालापरंपरेवाचरति कंदापिकायमायतेयमहनाचगति हाशब्दास्ता बनोदुःखाधिक्यसूचना: कीरया:कदर्प-शार्दूलविक्रीडितंन्यानचष्टितम रचयन् मृगीमरणशार्दूलादवभवति ॥ देशाखरागेणएकतालीतालेगीयते । स्तनविनिहितमपिहारमुदारं। ॥ सामनुतेकशतनुगतिभारं ॥ १॥ राधिकाविरहतवकेशव ॥ध्रुवपदं॥ इदानींसखीपुनरपिराधायादुःखचोष्टतंग्मेतेनाह स्तोते गीतस्यास्यदेशा खरागःएकतालीताल:तल्लक्षणं आलोटना विकतरीमहान दमबद्ध विशालबाहुः हेकेशवरुष्णतविरहजातिमति साराघाएक्चेष्टते कीरशानिया Menefereneeeeeeeeeeeeeeere Rehereferen6 REnweeker ·काव्यं १ गीतगोविंद SAREResekaseeeereneKEKRKEKEKHeents तमाह कशतनुःविरहरुशशरीरासास्तनविनिहितमपिस्तनयोस्थापितंडदा 1. 'रंबहुमूल्यंहारमपिभारमिवमनुते ॥ सरसमसणमपिमलयजपंकं ॥ ॥ पश्यतिविषमिववपुषिसशंकं ॥ २ ॥ सरसमिति साराधासरसमसृणंसाईचिक्कणंद्रवरूपमलयजपंकमपिचदनले पमपि वपुषिसशंकंविषमिवपश्यतितवविरहात् ॥ श्वसितपवनमनुपमपरिणाहं॥ । मदनदहनमिववहतिसदाहं ॥ ३ ॥ श्वसितेति साराधाश्वसितपवननिश्वासवायुमदनदहनामवकामानिमिववह तिधारयति वायोरपिदाहकत्वात् कीदृशं अनुपम उपमारहित:परिणा होनिशालतायस्यतं अतिदीर्घसदाहंउप्णत्वाद्दाहयुक्तं ॥ दिशिदिशिकिरतिसजलकणजालं ॥ ॥ नयननलिनमिवविगलितनालं ॥ ४ ॥ AmerekerkreekerKhesereeneKKekreenereKareeneenet दिशीति साराधासजलकणजालं अश्रुबिंदुसमूहसहितंनयनमेवनलिनंप अदिशिदिशिमवदर्शनवांछयाविकिरतिक्षिपति कीदृशमिवगलितदंडमिव सर्वतःपश्यतीत्यर्थः ॥ नयनविषयमपिकिशलयतल्पं ॥ ॥ कलयतिविहितहुताशविकल्पं ॥५॥ KARNEKK65&Kehen65265458565262525 ·काव्यं । गीतगोविंद KeshreserefeKEKLKERAKESEEKERecen Karki नयनेति सदाधानयनविषयमपिनेत्रगोचरमपिकिशलयतपंपल्लवशवनी नकलयातनजानातिकथंभूतं विहित:त:हुतावास्या विकास संशयो त्रतंअतिसंतापजनकत्वात्तांशंगणयतिमनुते ॥ त्यजतिनपाणितलेनकपोलं। ॥ बालशशिनमिवसायमलोलं ॥ ६ ॥ त्यजतीति सापाणितलेनहस्ततलेनकपोलंगडस्पलंनत्यजति शंकितखा त कमिव सायंसंध्याकालेअलोलंनिश्चलबाख्शशिनमिषद्वितीयाचंहीमवहः स्तनाच्छादितत्वात्संध्यासाम्यं ॥ हरिरितिहरिरितिजपतिसकामं ॥ ॥ विरहविहितमरणेवनिकाम.॥ ७ ॥ हरिरितिसानिःकाममतिशयेनसकामसाभिलापहरिहरिरितिजपतिकथंभूतब विरहेणत्वद्वियोगेनविहितंरुतमरणंयस्याःसैवअन्येपिमरणहारारतिमंत्रजपति श्रीजयदेवेभणितमितिगीतं॥सुखयतुकेशवपदमुपनीतं ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेनवमःप्रबंधः॥.. श्रीजयदेवोक्तइतिपूर्वगीतं केशवएवपदविश्रांतिस्थानंयस्यतत्भक्तसुखयतु- कीदृशं उपनीतंउपस्थितीकृतं ॥ सारोमांचतिसीत्करोतिविलपत्युत्कंपतेदाम्यति । ॥ध्यायंत्युमतिप्रमीलतिपतत्युद्यातिमुर्छत्यपि ॥ REKHARKAMARRERRRRRRRRRRRRRR KineReferentrepren ·२ गोनगोविदं. कान्य KARHARKHERAPARIKARKESereneKEKeertures । एतावत्यतनुज्वरेवरतनु वेनकितेरसा। ॥चद्यप्रतिर्मप्रसीदसियदित्यकोन्यथाहस्तकः ॥ अधुनासातवविरहेणांवश्यंमृगयत्इतिसूचयनशार्दूलविक्रीडितवृत्तेनश्लोके नाह सारोमांचतीति हेस्ववैद्यप्रतिम अश्विनीकुमारतुल्य यदित्वंप्रसीदास प्रसन्नोभवसि वरतनुः सुकुमारांगीसाराधाएतायति अतनुन्वरेसतितवर साकिनजीवेत अपिजीवेदेव रसःशृंगार औषधंच अन्यथाप्रसंगताभाव हस्तकःहस्तालंभस्त्यक्तः ज्वरेसातएताव्याधयोभवंति तेतस्यांवतंतइत्या ह साराधारोमांचतिरोमांचाभवतीत्यर्थःसीत्करोतिसीत्कारशब्दंकरोतीत्य :विलपतिविलापंकरोति उत्कंपतेसकंपाभवतिभ्राम्यतिग्लानियुक्ताभवति ध्यायतिचिंतयति उमतिउच्चाताभवति प्रमीलतिनेत्रनिमीलनंकरो ति पततिशय्यादौगच्छति उद्यातिउर्गच्छतिमहापामोतिज्वरिणःपुरुष स्पएतावद्भवतीति ॥ स्मरानुरांदैवतयैवल्दयत्वदंगसंगामृतमात्रसाध्यां । विमुक्तबाधांकुरुषेनराधामुपेंद्रवज्रादपिदारुणोसि ॥२॥ पुनरुपद्रवज्रावृत्तेनाह स्मरातुरामिति हेदैवतवैद्यवत् अश्विनीकुमारवत् उद्यमुंदर हे उपेंद्रइंद्रानुज त्वंराधांविमुक्तबाधांत्यक्तपीडॉनकुरुषे अतोवजा स्कुलिशादापदारुणोसि अधिकविषमोसि स्मरातुरांकामातापुनःकीदृशी त्वदंगसंगंतवशरीरसंबंधएलामृतंतन्मात्रेणसाध्यांपतिकार्या । कंदर्षन्वरसंज्वराकुलतनोराचार्यमस्याश्चिरं ॥ ॥ चेतश्चंदनचंद्रमामालिनीचिंसासुसंता यात ॥ KARAN 长长长长长长长长长长长长长 RRER ARRIERRRRRRRRRRRRRRRERNA ·काव्यं १ गीतगोविंदं eferesKERAKESAKeKEERTEReikreeser ॥ किंतुक्षांतिवशेनशीतलत त्वामेवमेकप्रियं । ॥ध्यायंतीरहसिस्थिताकथमसौक्षीणाक्षणंप्राणिती ॥३॥ एवंविधापराधात्वाश्चेतनेनैवजवितीत्याह कंदति हेरूष्णभस्याराधापाचे तोमनः चिरंचिरकालं चंदनस्यचंद्रमस: कमलिंन्याश्चचिंतामुस्मरणेष्ठ पिसंताम्यतिग्लानिप्रामोति इदमहदाश्चर्य कीहश्याः अस्याः कंदर्प ज्वरणतापेनयः सज्वरः पीडातेनाकुलाचंचलाउनुः शरीरंयस्यास्तस्याःकि तुरहासएकांतस्थितासौराधात्वामेवएकअसाधारणंपियंवल्लभंध्यायति क्ष णमहर्लक्षांतिवशेनक्षातायत्ततयात्वकातेवशेनेतिपाठः तदाआस्मनक्षणेना यातःक्षणांनरेआगमिष्यतीति अनुरागेण कर्यप्राणीतिजीवतीति कमि तिप्रश्रेकोशीक्षीणाकृशांगी ॥ क्षणमपिविरहःपुरानसेहेनयननिमीलन खिलयाययाते ॥श्वसितिकथमसौरसालशा खांचिरविरहेणविलोक्यपुष्पितायां ॥ ४ ॥ पुनरपिउद्दीपनविभावेनविरहो।कंपुष्पिताग्रावसेनाह क्षणमिति हेकृष्णय याराधयातवियोगः पुरांपूर्वक्षणमापेनसेहेनसोढः कीदृश्याराध्यानयनयो. नेत्रयोनिमीलनेननिरंतरदर्शनधाताचक्षुनिमेषेणखिन्नयादुःखितया असर राधाचिरविरहेणतयचिरवियोगेनकथंकेनप्रकारेण श्वसितीजीवतीनहाय ते किंकत्वावसंतेपुष्पितोप्रभागोयस्यास्तारसालस्यांचस्यशाखांविलोक्यदृष्टवा ॥ वृष्टिव्याकुलगोकुलावनरसादुधृत्यगोवर्धनं । PrefeKEEKKEEKEERTHIKEKITAREKAR ·काव्य १ 长长长长长长长长长沙 1515158KANKAR गीतगोविंद Kareereneketree.ferenresents ॥ बिभ्रद्वल्लवमुंदरीभिरधिकानंदश्चिरंचंबितः ॥ ॥ कंदर्पणतंदर्पिताधरतटीसिंदुरमुद्रांकितो ॥ ॥ बाहुर्गापतनोस्तनोतुभवतांश्रेयांसिकंसद्विषः॥ ५ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्येकविराजश्रीजेयदवकते ॥ स्निग्धमाधवोनामचतुर्थसर्गः ॥ ७ ॥ इदानीकथोपक्रमत्यक्त्वाकविर्भक्तानाशिषयति शार्दूलविक्रीडितवृत्तेन. वृष्टीति गोपतनोर्गोपशरीरस्यकंसद्विषः कृष्णस्यबाहहस्तभवतस्तवभक्तस्ये त्यर्य:श्रेयांसिकल्याणानितनोतुविस्तारयतुकयंभूतःबाहुःवृष्टयाजलवर्षेणव्या कुलस्यदुःखितस्यगोकुलस्यगोपसमूहस्यअवनपालनंतत्ररसोनुरागोवीर्यवात. स्मात्मोवर्द्धनंपर्वतउत्धृत्यउत्पाद्यचिरंसप्ताहबिनधारयन् पुनःकीदृशःवल्लयी मिःगोपीभिरधिकानंदंददातिहर्षाश्चुबित:कदर्पणकामवशात्ताभिर्गोपभिःअ पिता स्थापिताःअधरतरएवसिंदुरचिन्हातिलोहितत्वात्तैरंकितान्हितःलि ग्धितालेहवान ॥ अहमिहनिवसामियाहिराधामनुनयमद्वच नेनचानयेथाः ॥ इतिमधुरिपुणासखीनियु कास्वयामदमत्यपुनर्जगादराधां ॥१॥ इदानीरुष्णप्रेग्तिासखीराधामाह अहमिवि इतिमधुरिपुणाकृष्णेननियुक्ताले रितासखोस्वयमत्य इदंवक्ष्यमाणेराधांपुनर्जगादऊचे इतीतिकि हेसखि अहमिह एंजेनिवसामिस्थितोस्मित्वराधांप्रतियाहि अनुनयचसांत्वय मद चनेनमदचसाराधामानयेयाश्चआनयस्वइति 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 RNA长长长长长长 Kents ·काव्यं १ गीतगोविंद SEReserestferenresereverent । वराडीरागेणरूपकतालेगीयते ॥ ॥ वहतिमलयसमीरमदनमुपनिधाय ।। ॥ स्फुटतिकुसुमानिकरेविरहित्वदयदलनाय ॥ १ ॥ ॥ तवविरहेवनमालीसखिसदिति ॥ कताल: ॥ ध्रुवपदं॥ यत्सखाजगादतदेवगीतेनाह वहतीति गीतस्यास्यवराडीराग:रूप तल्लक्षणं विनादयंतीदयितंसुकेशीसुकंकणाचामरचाल नेन कर्णेदधानासुरपुष्पगुच्छंवरांगनेयंकथितावराडी अभिसारिका नायिकावर्णनीयारसिकरसस्वे संस्कताप्रारुतामिष्टाततोपत्रंशभाषणा ततःप्रियतरावेश्यासर्वतश्चाभिसारिका इति तस्या:लक्षणंभरते लज्जाहित्वासमाकृष्ययौवनेनमदनवा अभिसारयतेकांतंकीर्तीतासाभि सारिका गीतार्यस्तु हेसखिरावेत्वद्विरहेन्वद्वियोगवनमालीरुष्णःसी दतिदुःखितोभवति कस्मिन्सतिमदनंकामंउपनिधायसाहायकत्वामलयसमारे दक्षिणसंबंधिनिपवनेवहतिसति विरहिणीवियोगिनांदृदयदलनायास्को टनाय कुसुमानांनिकरेसमूहेतुटतिसतिविकसतिसति ॥ दहतिशिशिरमयूखेमरणमनुकरोति । ॥ पततिमदनविशिखविलपतिविकलतराोते ॥ २ ॥ र दहतीति हेराघेसःकृष्णःशिशिरमयूखेहिमकरेदहतिसतिसंतापजनयतिस तिमरणमनुकरोतिदशम्यवस्थाजनितपीडामनुभवतित्वत्प्राप्त्याशयाकेष्टन PRAKineKOM ·गीतगोविंद काव्यं १ 长的《於役的的的的长长长长长长长长长 जीवनंधारयतीत्यर्य: मदमविशिखेकामबाणेपततिसति अतिक्लिपति अतिशयेनविलापंकरोति कीदृशःकृष्ण:विकलतरःविव्हलतरः " ॥ ध्वनतिमधुपसमूहेश्रवणमपिदधाति ॥ ॥ मनसिवलितविरहनिशिरुजमुपयाति ॥ ३ ॥ ध्यनतीति मधुपिबंतीतिमधुपाभ्रमरास्तेषांसमहेष्वनतिशब्दकुर्वतिसातश्रव कर्णीअपिदधाति अंगुल्यग्रेणाच्छादयति मनसिवलितविरहसतिनिशि निशिप्रतिरात्रिरुजपीडांउपयातिप्रामोति वसतिविपिनवितानेत्यजतिललितधाम ॥ ॥ लुठतिधरणिशयनेबहुविलपतितवनाम ॥ ४ ॥ बसतीति सावपिनबितानेभरण्यविस्तारेवसतितिष्ठति अणरंललितधाम संदरंगृहत्यजति पृथ्विशय्यायांलुंठतिविचेष्टतेतवनामबहुअनेकवारंविलपति अथवाधामशरीरआखललावण्यास्पदंश्रीविग्रहमापत्वाविनानाशास्तइत्यर्थः 长长长战段长长长 । भणतिकविजयदेवेविरहिविलसितेन ॥ ॥ मनसिरभसविभवेहरिरुदयतुसुकृतेन ॥ ५ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेदशमाप्रबंधः ॥ भणतीति कविजयदेवइति विरहिणांवियोगिनांविलसितेनविलासितेन भणतिसति लियोगिचेष्टितंकपतिसतीत्यर्यः हरिःहष्ण:मनसिजयदेवस 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·HALACRENCEAEXLAD10-1LABAL. 长长长长长长长长长长长长 गीसगाविद काल्य Krantee विचिौरसहते नपूर्वेणार्जितपुण्यनहेतुमाउदयतुदप्रामोतु कीदशेमन सिरभत्तस्यहर्षविभवमाधिक्यस्मिन् ॥ पूर्वयत्रसमंत्वयारतिपतरासादिता:सिद्धय । ॥ स्तस्मिन्नेवनिकुंजमन्मथमहातीर्थपुनर्माधवः ॥ ॥ ध्यायंस्त्वामनिशंजपन्नपितवैबालापमंत्रावली ॥ ॥ भूयस्त्वत्कुचकुंभनिर्भरपरीरंभामृतंवांछति ॥ १ ॥ किचत्वत्प्राप्त्यर्थतपःकरोतीत्याह पूर्वमिति श्रीकृष्मातस्मिन्नेवनिकुंजय न्मथ महातीर्थेनिकुंजमेवलवागृहमन्मथमहातीर्थकामतीर्थतत्र पुनस्त्वाने शंवारंवारंध्यायन् तवैवआलापमेषसंभाषणमेवमंत्रापलीमंत्राक्षरसमहजपनि वभूयःपुनरपि त्वत्कुचकुंभनिर्भरपरिरंभामृतंत्वदीयस्तनकलशगाटालिंगनं पीयूषमिवामृतमिवांछांत तस्मिनकास्मन्यत्रमहातीर्येन्वयासमवरातपतेः कामस्यसिद्धयोमनोरयाः आसादिता प्राप्ताः तस्यतासिविमाप्त्यनंतरंमोक्षाम तंप्राप्यतेतहत् केदाररागणएकतालीतालेगीयते ॥ रतिसुखसारंगतमभिसारेमदनमनोहरवेषं ।। ॥ नकुरुनितंबिनिगवनविलंबनमनुसरतदृदयेशं ॥ १ ॥ ॥ धीरसमीरेयमुनातीरेवसतिवनेवनमाली ॥ गोपीपीनपयोधरमईनचलितचपलकरशाली । ॥ध्रुवपदं । VeeRRRRRRRRIKunt -4 ALACHEACHERE.LAL-30- ·काव्य गीतगोविंद 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 इतिपदार्यपाठः कुत्रचिदस्ति गोपीपीमपोषरयोमर्दनेनचपलेनकरयुंगेनी यःआढरःशालातिक्ल्यिातः हेराधेयमुनातीरेवनेयमुनावीरविषयेवने अय कवितस्ययमवनमालीश्रीकृष्णोवसति विभूतेवनेधीरःमंदःसमीर वायुर्यत्र एतेनवायोस्त्रविध्यमुक्तं तस्याश्चस्थानमुत्कंठिताजानता इविध्रुवपदं हनितंबिनि त्वंतंवनमालिनमनुसरअनुगच्छ गमनविलंबनंअभिसाराय कालातिक्रमनकुरुमालयाः नितंबिनि हेवृहन्नितंबत्वाचालितुनशनोती तित्वांत्वरयति किंभूतं रतिसंभोगसुखंसारमुत्कृष्टंयत्र अभित्रियतेऽस्मि नित्यभिसारःसंकेतस्थानंतत्रगतप्राप्तंपुनःसःइश्वरःतवमनस्त दधीनमित्यर्थः अपवाददयेवर्तमानंतंबनमालिनमितियोग्यकिंभूतं आयुरेवेदामीति केवलस खहेतुत्लातशमेवं अपिच ॥ नामसमेतंकृतसंकेतवादयतेमृदुवे[ । ॥ बहुमनुततनुतेतनुसंगतपवनचलितमपिरेणुं ॥ २ ॥ नामसमेनमिति हेराधेहरिःमृदुवे[कोमलवंशवादयते मृद्वीतिक्रियावि शेषणांतः कयंययास्यात् तवनामाक्षरसंयुक्तंकृतसंकेतंयथास्यात्तथा च पुनः ततोवनेनुसंगीतपवनचलितुरेणुअपिबहुमनुते कथंययाभवतिअतनु अनल्पंयथाभवति . ॥ पततिपतत्रविचलतिपत्रेशंकितभवदुपयानं ॥ रचयतिशयनंसचकितनयनपश्यतित्वपंथानं ॥ ३ ॥ पततीति हेराधेरूष्णःशयनरचयति तवपंथानंपश्यति कयंभवतिसचकि तनयथा यस्यात् किंभूतं तवपंथानशंकितभवत्याइपयानं आगमोयत्रतं पुंवद्भावभवनीशब्दस्यपुस्त्वं कसति पतत्रेपक्षिणिपततिवृक्षांतरंगछति सति । Hit AINAR ·काव्यं गीतगाविद 长长长的 सविल 41 पुनःकसतिवृक्षपवेबलतिमति, ॥ मुखरमधीरंत्यजमंजीररिपुमिवलिसुलोलं॥ ॥ चलसखिकुंजंसतिमिरपुंजेशीलयनीलनिचोलं ॥ ४ ॥ हेसाखिराधेत्वकंचल भभिसारानुरूपांसामग्रीशिक्षयति मंगीरनपुरत्यज किंभूतंनपुरं अधीरंअशंअतएवमुखरंवाचालंअभिसारोचितनमानाति अ पवासाव्यतन्मजारत्यमखरस्थयतेनीमत्तवमितकंकुतःमंजीरंअधुनावि त्युत्पते पुनःकिंभूतं केलौक्रीडासिलोलंअतएवारपुमिव अपिच नी लनिचोलंनीलंकष्णवखंशीलयपरिधोहीविशिष्टंकुंज तिमिरपुंजेनसहि तंअयवासतिमिरपुंजयथास्यात्तथाचलउबोतहीनाभिसारोयुक्तः ॥ उरसिमुराररुपहितहारेधनइवतरलबलाके ॥ ॥ तडिदिवपीतेरतिविपरीतेराजसिसुकृतविपाके ॥ ५॥ हेपीतेपीतवर्णेगौरि स्वंमुरारे:उरसिसुकृतविपाकेदुरापपरिणामेरागसिरा जयिष्यसि वर्त्तमानसामीप्येकिविशिष्टेउरसि उपहितहारे आरोपितहारे कपंकस्मिभिवतरलबलाकेषनावमेघाव चंचलपक्षिविशेषे केव तडिदि कवा रतिविपरीतेपुरुषाषितसुरतसमयेउपहितहारउरस्तरकबलाका- धनेनोपमीयते सापितातदिवासस्थापुरुषायितवचलत्व । विगलितवसनंपरिदृतरसनंघर्टयजघनमापधानं । ॥ किशलपशयनेपंकज़नयनेनिधिमिवहर्षनिधानं ॥ ६ ॥ हेराधेकिशलयशवनेवंदर्तमानेपंकजनयनपुंडरीकाक्षेजवनंघटपरोपय किं, KARferentrevereneferekreef KEERRRRRREKe ·५ गातगावद. काध्य र 总经总长长长 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 KeraneKEEKERekesekeneKEKKEEKEKHere भूतं विगलितवसनस्वयमेवततएवत्यक्तमेखलं अतएवबसनाभावानपरि धानरहितंभतएबनिधिनोपमीयते किमिवनिधिमिव किंभूतंनिविधन- वहर्षनिधानंहर्षस्यआदिकारणं ॥ हरिरभिमानीरजनिरिदानीमियमपियातिविरामं ॥ ॥ कुरुममवचनंसत्वररचनंपूरयमधुरिपुकामं ॥ ७ ॥ अपिचहाररिति हेराधेसत्वररचनशीघ्रसाधनंयथास्यात्तथाममवचनकुरु कितन्ममवचनं मधुरिपुकामंश्रीकृष्णवांछांपूरय पुरयतेचेकिस्यात् हरिर भिमानीततोलाघनंनसहते पश्चात्त्वांत्यक्षात पश्चादपिकरिष्यसेचेत् इदा नीमेवकुरु अन्यथेयरात्रिरपिविरामअवसानपातिगच्छतिआभिसारिकका लोपियास्यति वर्त्तमानययास्यात् ॥ श्रीजयदेवेकृतहरिसेवेभणतिपरमरमणीयं ॥ ॥ प्रमुदितत्तृदयंहरिमतिसदयंनमतसुकृतकमनीयं । ८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्येएकादशःप्रबंधः। हेवष्णवा:हरिनमतनमस्कुरुत किंभूतंहरिजयदेवेसदयकिविशिष्टेजयदेवेप रमरमणीयापूर्वोक्तंभ णतितदेवप्रमुदितादयविभूतेकतहारसेवे किंभतं हारमुरुतमियकमनीयंसुकतेमवाकमनीयामेलक्षणीयं ॥ विकिरतिमुहुःश्वासानाशांपुरोमुहुरक्षिते ॥ ॥ प्रविशतिमुहु कुंजगुंजनमुहुर्बहुताम्यति ॥ ॥ रचयतिमुहुःशय्यांपर्याकुलंमुहुरीक्षते ॥ 我长长长长长长长长长长长长长长杂杂杂 总总是长长长长长长长长长长 ·काव्यं १ 261625251526252 गीतगोविंद REResereeMEResereKEKETERE । मदनकदैनलांतःकांतप्रियस्तववर्तते ।। इदानीसत्वरगमनायप्रोत्साहपति हेकांतेतवमियःमदनेनकदनेनकद ग्ला निःशांतः प्राप्तोवर्त्तते तथाविधःसनीककरोतीत्याहत्वनागतैवेत्ति कृत्वामु हःश्वासाविकिरतिनिश्वासधाराः मुंचतिनागतैवेत्तिकृत्वापुरःअग्रे मुहुवारंवा रंआशा:दिशःईक्षतेविलोकयति व्याकुलतयाकस्याःदिशआगमिष्यतीतिस वदिशःएककालमवलोकयति तत्राप्यदृष्ट्वाबहिनिर्यातस्तत्रैवनिन्हुतइपतिष्ठ तीतिमुहुर्मुह पविशति वारंवारंकुतोनागता किंकेनविनिवारिता उतक तोभयाद्वाइत्यादितस्यागमनहेतुविमृश्पमुहुर्वारंवारंअव्यक्तशब्दताभ्यतिज्ञाप यति अथवावृयेदंविमर्शनंआगमिष्यत्येषेतिमुहुः शय्यांरचयतितथाप्याष्ट्रा पर्याकुलंयथास्यात्तथाममानुरागादधुनागमिष्यत्येवेति मुहरीक्षते इतिकदनश ब्दस्यतात्पर्य हरिणीछंदःदीपकालंकारः / है. ॥ त्वद्वाक्येनसमंसमग्रमधुनातिग्मांशुरस्तंगतो ॥ ॥ गोविंदस्यमनोरथेनचसमंप्राप्ततमःसांद्रतां ॥ ॥ कोकानांकरुणस्वनेनसदृशीदीर्घामदभ्यर्थना ॥ ॥ तन्मुग्धेविफलंविलंबनमसौरम्योंभिसारक्षणः ॥ २ ॥ इदानींसांप्रतमेवगंतुं सांप्रतमितिहेतुमाहत्पवाक्यनेति हेमुग्धेमूढत्वद्वाक्ये नास्यामानसहितेनसमंसह समयसामग्येनाधुनाइदानींविग्मांशुम्भूर्यः भ. स्तंगतःअमयामानसहितः सूर्योस्तंगत अभिसरणकालीयमित्यर्य:गोविंद स्यकृष्णस्यमनोरयेनइदानीरधाआगमिष्यतेतिबांच्यासमंसहतमः अंधका रःसातानिबिडताप्राप्तं तमसिअभिसरणयोग्यमित्यर्थःदीर्घामदभ्यर्थनाशीघ्र HINA R长长长长长长长长长长长长的 ·गीतगोविंद काव्य १ Teekersexefereneferencesreerseene गम्यतामितिमदीयाप्रार्थना कोकानांचकवाकानांकरुणस्वनेनविरहद्रोश ब्देनसदृशी ययाकोकानांकरुणस्वनोनानाप्रकार:भूयते तदामदीया का कूक्तयःसंप्रतियायेमवतीत्यर्पःतस्मादेतोविलंबनविफर्क असोअभिसारक्ष णोअभिसारकालोम्योगमनयोग्यइत्यर्थः सहोक्तिरलंकारः शार्दूलविक्री दिसंवृत्तं ॥ आश्लेषादनुचुंबनादनुनखोल्लेखादनुस्वांतजात् ॥ ॥ प्रोद्वोधादनुसंभ्रमादनुरतारंभादनुप्रीतयोः ।। ॥ अन्याथैगतयोर्धमान्मिलितयोःसंभाषणैर्जानती ॥ ॥ दंपत्योनिशिकोनकोनतमसिब्रीडाविमिश्रोरसः॥३॥ Mathshare 6666 अभिसारेरसाधिक्यभवतीत्याहआश्लेषादितिदंपत्यो यापत्यो स्तमसिअध कारेबीडगावेमिश्रोलम्मायुक्तःकःकारसोनभवतातिनअपितुसबीडः सर्वएव शृंगारादिःरसोभवत्येव कथंभूतयोद॑पत्योःअन्याय परस्त्रीपरपुरुषार्थेगवयोःसं केतस्ठानप्राप्तयोःपुनःकीदृशयोःश्रमाप्रांत:गाढधिकारेरसात्मिलितयो: सं गतयोःभनंतरंआश्लेषादिविशेषणानियोमनीयानितत्रएवंसंभोगक्रमःप्रयम आलिंगनततधुंबनंततोनखक्षतंततःकामोग्दोधाततःसत्वरःततोमैथुनंतत: प्रीतिस्ततोभावनमिति क्रममाहआश्लेषादितिआश्लेषांदालिंगनादनुपश्चा बखोलेखादनुनखक्षतात्पथात्स्वांतजारोब्दोधादमुकामबोधात्पवासन मादनुवेगात्पश्चारतारंभातअनुसरतोचोगात्पश्चात्यीतयोस्तृप्तयोःपुनः की शयोसंभाषणरालापेनितोऽनम्मेयंभार्यानायममपतिरिति ॥ सभयचकितविन्यस्पतीदृशंतिमिरेपथि ॥ 长长长长长长长长长长长长长长长长的 ·काम्यं १ R RRRRRRRR गीतगोविंद MARRIERREHEKKERerekkereles ॥ प्रतितरुमुहुस्थित्वामंदंपदांनिवितम्वतीं । । कथमपिरह प्राप्तामंगैरनंगतरंगिमिः ॥ ॥ सुमुखि सुभगःपश्यनसत्वामुपेतुकृतार्थताम् ॥ ॥ इदानीत्वल्लामाकष्णःकताभवतीत्याह सभयेति रेसुमुखि सुक्दमेराधे सुभगःसौभाग्यवानसहष्णस्वांपश्यनतार्यताउपैतुमामोतु कीदृशीत्वांति समिरअंधकारसहितेपथिमार्गसमयचकितंभयविस्मयाभ्यासाहित्ययास्यात्तथा दृशेनेत्रविन्यस्यंतीनिरीक्षयंतीनिबिडाँधकारदर्शनापअंधकारेनिगम नांताद्विस्मयः पुनःकीदृशीं पतितरूवृक्षेमुहुःपुनःपुनःस्थित्वामंदंशनैदानिच रणव्यापारावितम्बती मेप्रियतमोयत्रैवागमिष्यतीति मंदंचरणारविंद धारयंतीतिभावःपुनःकीदृशीं कथमपिअंधकारस्यनिबिडलात्केनापिप्रका रेणराएकांतस्थलंप्राप्तां पुनःकीडशी कामस्ययस्तरंगःपुनरुवोधकीयेषु कामोलासा:यैतिरंगेहस्तपादादिभिरुपलक्षित उपलक्षणेतृतीया इन्धर ॥ राधामुग्धमुखारविंदमधुपबैलोक्यमौलिस्थली ॥ Pa? || नेपथ्योचितनीलरत्नमवनीभारावतारक्षमः IN ॥ स्वच्छंदवजसुंदरीजनमनस्तोषप्रदोषश्चिरं ॥ ॥ कंसध्वंसनधूमकेतुरवबुवांदेवकीनंदनः । ५। ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्येकविराजश्रीजयदेकतेअभि सारिकावर्णनेसाकांक्षपुंडरीकाक्षानामपंचमःसर्गः ॥५॥ इदानींकनिःसर्गातभक्तजनमाविषयति राति देवकीनंदनःश्रीकष्णः वाम Whene 9UUUUya ARREReferen Terentrerekerineerineerereennepal ·काव्य गीतगोविंदं ReferenesireeneKERATEEKREKKekererent तंचिरंभवतरितारक्षतु कदिशःकृष्ण राधायामुग्धमुंदरंयन्मुखाराबंदमुख कमलंयस्यमधुपोधमरइवनीलत्वान्मुखपानकर्तृत्वाञ्च पुनःकोदशःअवन्यामा रावतारेक्षमःसमर्थःअवानेभारावतारांतकःइतिपाठःतदावन्याभवः भाररूपो ऽवतारोयेषामसुराणांतेषामंतकोनाशक:पुनःकीदृशः स्वछंदानांस्वाधीनानां बजसुंदरीजनानांगोपीनांमनस्तोषेचित्तप्रतीतीप्रदोषरात्रिमुखमिव रात्रिम खेहिनार्यस्तुष्यंति पुनःकीदृशःत्रैलोक्यस्यलोकत्रयस्ययामौलिस्छलीवृंदाट गीतस्यानेपथ्योचित्तमलंकारयोग्यनीलरत्नमिवस्ठितं पुनःकीदृशःकंसस्य मातुलस्यमारणेयमकेतुरिवस्छितःराधागमनेसकांक्षइत्यर्थः ॥ अथतांगंतुमशक्कांचिरमनुरक्तालतागृहेदृष्टा ॥ ॥ तच्चरितंगोविंदेमनसिजमंदसखीप्राह ॥ १ ॥ अयेति अयशब्दोमंगलार्थः अनंतरवासखीगोविदेकृष्णांतिकमागन्येत्यर्थः तञ्चरितंराधाचरितंपाहउक्तवती किंकृत्वालतागृहेतांराधांआगंतअशक्तांदृष्ट्वा कीदृशीराधाचिरअनुरक्तांअनुरागिणीं कीदृशगोविदेमनसिजेनकामेनम देपोडिते 长长长长长长长长长长长长长长长长 । गुणकरीरागंणरूपकतालेगीयते । ॥ पश्यतिदिशिदिशिरहसिभवंनं ॥ । त्वदधरमधुरमधूनिपिबतं ॥ १ ॥ । नाथहरेजयनाथहरेसीदातराधावासगृहे ॥ ध्रु.॥ गुणकरीरागःरागलक्षणं रतोत्सुकाकांतपयप्रतीक्षामालापयंतींमृदुपुष्यतल्ये इतस्ततःप्रेरित दृष्टिरा श्यामातनुर्गोणकरीप्रदिष्टा इति अस्मिन्चासकश 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·काव्यं १ मीतगाविद KERAKenneKEKKAKEResKEReKKRKEKIKA ग्यावर्णने वासवेश्मनिकाल्पततल्पेवासमागमविधिविदधाना पश्यतिप्रिय समागमशय्यापश्यतीस्मप्रियवासकशय्या इति पश्यतीति. हेनायहेहरोत रुक्तिःसाराधांतववासगृहसंकेतिकनिकुंजमंदिरेवतत्वताहेतोःसीदति:अवस नाभवति कथमित्यतआह साराधाएकांतेस्छितासतीदिशिदिशिमवत त्वांपश्यतिअवलोकयतिकीदृशंत्वांअधरवतनायकारामृतवत्मधुराणिमधू निमाध्वीकानिपीबंतं ॥ त्वदभिसरणरभसेनवलंती॥ ॥ पततिपदानिकियंतिचलंती • ॥२॥ नन्वेवांचेतहिकिमितिनागतेत्यतआह त्वदाभसरप्तवाभिसारेरमसर त्साहस्तेनदलंतीअभिमुखीभवंति कियतिकतिपयानिपदानचलांतसति पततित्वद्विरहमूर्छयागंतुंअसमर्थेत्यर्थः ॥ विहितविशदबिसकिसलयवलया । | जीवतिपरामहंतवरतिकलया । ३ ॥ हाकष्टमेवचेदशक्तातहिकयंजीवतीत्यतआहहेकृष्णसाराघातबरते कलयासुर तलेखचितनेनइहसमयेपर केबलंजीवति जीवनहेतुरन्योनास्तीत्यर्थःकीदृशी निहिताःकता:विशदा: शुभ्रविशकिशलयाः मृणालांकुराएबवलयाः कंक णानिय स्का: सा ॥ मुहुरवलोकितमंडनलीला ॥ ॥ मधुरिपुरहमितिभावनशलिी ॥४॥ मुहरिति साकीदृशीपूर्वपदेनान्वयः पुनःपुनःअवलोकितायामंडनली FAKKHARERRRRRRRRRRRRRREReferenefere 经很长长长长子 ·गीतगोविंद PRE Referenceserevereneferevenue लाभलंकारविलासोययातेनविनानिरर्यकमितिपुनः पुनः वदतिइतिकीशी अहंमधुरिपुःकृष्णइतिभावनध्यानमेवशीलस्वभावःसदृत्तयस्याःसा त्वरितमुपैतिनकथमभिसारं । ॥ हरिरितिवदतिसखीमनुवारं ॥५॥ तदेवाह त्वरितमिति हरि:मञ्चित्तापहारिअभिसारंसंकेतस्थलं त्वरितंशी घंककस्मादेतोः नोपैतिनागछतीत्यनुवारसखींवदति ॥ श्लिष्यतिचुंबतिजलधरकल्पं ॥ ॥ हरिरुपगतइतितिमिरमनल्पं ॥६॥ अपिचश्लिष्यतीति साहरिरुपगतःप्राप्तइतिबुध्याऽनत्यंबहुतिमिरमंधका रंश्लिष्यति भालिंगति चुंबतिच किशंतिमिरंजलथरकल्पमेघसाशक्ति ग्धत्वानीललाबकृष्णसाम्पतिमिरस्य ॥ भवतिविलंबिनिविगलितलज्जा ॥ ॥ विलपतिरोदितिवासकसजा ॥७॥ भवतीति भवतित्वायविलंबिनिविलंबकुर्वतिसति विगलितलज्मागतलज्जा साराधानिलपति होन:कपकयमेतावदीदास्यमपिलयाचरितमितिविलापंक रोतिरादितिअश्रूणिमुचति कीदृशीपासकसज्जानिहितसंविधानेत्यर्थःल लक्षणंततमेव ॥ श्रीजयदेवकवेरिदमुदितं RHerewHEREKKARKARIKAreference ReKhesenteneferesLN5:KEKAR6EHREKHenefere ·काव्य गीतगोविंद 只RRRR FEAKEReneKKKESAR ॥ रसिकजनंतनुतामतिमुदितं ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेद्वादशःप्रबंधः ॥ 1666.: श्रीजयदेवेतिश्रीजयदेवकव:उदितंभाषितंइदंगीतं रसिकजनंशृंगाररस भायनाभावितांतःकरणं अतिमुदितंअतिशयेनहर्षयुक्तंतनुतांकरोत्वित्यर्थः ॥ विपुलपुलकपालिस्फीतसीत्कारमंत ॥ ॥ जनितजडिमकाकुव्याकुलंव्याहरंती ॥ । तवकितवविधायामंदकंदर्पचिंता ॥ ॥ रसजलनिधिमग्नाध्यानलनामगाक्षी ॥१॥ X KnRKEREntrepreneti ." FIR इदानीतस्याः त्वदेकपरत्वमाह हेकितवधूर्त सामृगाक्षीमृगशावलोचना तन ग्सजलनिधिममात्वच्छंगाररससागरेनिममालीनाबभूवत्यध्याहार: किरुत्वा मंदकदर्पस्यमहतः कामस्यचिंतांस्मरणंविधायत्दृदिरुत्वाध्यानेनतवैवाचि त्तलमातत्परारससागरममायाश्चेष्टितमाह विपुलामहतीपुलकावलीरोमांच पंक्तिर्यस्याःसाध्यानकल्पिततवकरस्पर्शेनरोमांचतीत्यर्थः किंकुती त्वदत्तं दंतनखक्षतादिकंपरिकल्प्य स्फीतसीत्कारप्रवृद्धसीत्कारयथास्यात्तथाव्याह रती अंतरभ्यंतरेजनितउत्पादितः जडिमाजडत्वंयस्यांक्रियायांतद्यथातथा. काकुनाध्वनिनाध्वनिविकारविशेषेणाकुलंवपास्यात्तथाय्याहरंती ध्याननत वस्त नालभनाधरपाननीवबिंधनोन्मोचनासत्तापरिकल्प्यमुंचमुचननामामे तिनिषेधवाक्यंवदंतीत्यर्थः ॥ १॥ . . 长於民於产的 HERE ·於是在《《《 RRRRRRKAR ५४. गातगोविदं. काध्य. KeepKetreekerekerentrekesekse ॥ अंगेष्वाभरणंकरोतिबहुशःपत्रेपिसंचारिणि ॥ . ॥ प्राप्तत्वांपरिशंकतेवितनुतेशय्यांचिरंध्यायति ॥ ॥ इत्याकल्पविकल्प तल्परचनासंकल्पलीलाशत । ॥ ग्यासकाधिविनात्वयावरतनुषानिशांनेष्यति ॥ २ ॥ अंगेष्विति एमावरतनुः सुंदरांगी एपेसिवुध्याप्रत्यक्षीकृत्यवदाते राधाअंगे षुहस्तादिषुआभरणंअलंकारंबहुशः करोति अनैनाकल्पः कथित:पत्रेपि वृक्षपत्रेपिसंचारिणिपक्षादिनाचलातसति त्वामागतपरिशंकतेसर्वतः वि तर्कयतीत्यर्य:अनेनविकल्पः अपित्वत्वामागतंज्ञात्वातवकामकेलिनिमित्तंश प्यांवित नुतेकुरुते अनेनतल्पः कथितः चिरंबहकालंध्यायतित्वदागमनो पायचिंतयात रचनेयंदार्शता कृष्णसंगमेमयाइदामिदंकर्तव्यमित्यनेनसंक मलीलाशतमुक्तं इतिपूर्वोक्तप्रकारेणआकल्पोभूषणविकल्पस्तर्कःतल्परच नाशय्यारचनासंकल्पलीलाशतएतेषुव्यासक्तापित्वयाविनात्वामृबोनशारात्रि ननेष्यतिप्रभातमापयितुसमर्थानभविष्यतीत्यर्थः ॥ किंधिश्राम्यसिवष्णभोगिभवनेमांडीरभूमीहि । ॥ भ्रातर्यासिनदृष्टिगोचरमितासानंदनंदास्पदं ॥ ॥ राधायावचनंतदध्वगमुखानंदांतिकेगोपतो ॥ ॥ मोविंदस्यजतिसायमतिथिप्राशस्त्यग गिरः ॥ ३ ॥ ॥ इतिश्रीगीलगोबिंदेमहाकाव्यकादिराजश्रीजयदेवको । ॥ वांसकसज्मावर्णमेसोत्कंठवैकुंठोनामषष्टःसर्गः ॥ ANENERAKHEKereAREKAR ·काभ्यं १ 615 KEERefereferen:AMEREKAKKArtreferent अधुनाकविः संगतिभक्तामाशिषयति किमिति गोविंदस्यहरणस्वगिरः वाच: अयंतिसर्वोत्कर्षणवर्तते कीडशाः गिरः सार्यकालेऽतिथीनापाश स्त्यप्रशंसातदर्भमाशयेयासाता: ब्याजोक्तिनामालंकारः कयंभूतस्वमी विदस्यनंदांतिकेनंदगोपधार्चेतत्ताइक्संकेतसूचनापंथध्वगमुखानिःसृतं राधायाःवचनंगोपसंगोपनंकुर्वतः शृण्वतः किताच तत्राह हेात:प थिकइति कोमलामंत्रणे भाडीरभूमिरुहिं मांडरिनाम्निवटवृक्षाकविश्राम्य सिविश्राममारुथा तत्रहेतुः कृष्णश्चासौभोगीचतस्यभवनेकालसर्पवासे पक्षेकृष्णस्यभोगिनः शृंगारिणेविलासगृहे पक्षद्वयेनेहस्पेयमितिभ्रातृपदोपा दानं श्लेषालंकारश्चात्रतर्हिक्कयामीत्यतआहइतीवटातष्टितोगविरंप्रत्यक्षी क्रियमाणंतत्सानंदंसकला मंतनंदस्यास्पदंनंदगोपगृहेनयासि अपितुयाही तिराधावचनंअध्वगमुखानंदातमतोगदिस्यागरोजयतीत्यर्थः सोत्कंठउत्कं ठासहितकुठश्रीकृष्णोयत्र ॥ अत्रांतरेचकुलटाकुलवर्मपात ॥ ॥ संजातपातकावस्फुटलांछनश्रीः ॥ ॥ वृंदावनांतरमदीपयदंशुजाले ॥ ॥ दिकुसुंदरीवदनचंदनबिंदुरिदुः ॥ १॥ र अधुनाचंद्रोदयव्याजेनराधायाविरहव्यथाधिक्यवर्णयाह अत्रांतरइति अत्रांतरेऽस्मिन्नवसरेइंदुभंड:अंशुजाले किरणसमूह वृदावनांतरवृंदावनम ध्यप्रदेशंअदीपयत्प्रकाशितवानिप्रलंभहेतुत्वंवर्शयनविशिनष्ठिकीरशद स्फुटाव्यक्तालांछमश्री:कलंकशोभायस्य कथंभूतान कुलटानांकृष्णेभिसा दरकाणांकुलस्यसमूहस्यवर्मपाल: संकेतमार्गमारोधकरतेनसंजातमुत्पलंपा Keenrn Here ·HEHENNNNINiwi गीतगोविंद काव्य " PREMEREKEERekekseeneKERNMEN तकंयस्यतादृशइव कुर्पावकितःकलंकोव्यक्तोभवतीतिचंद्रस्योधीपनत्यमाह पुनःकीदृश दिशएवमुंदर्य नायिकास्तासांबदनस्यमुखस्यचंदनबिंदुःश्रीखं इतिलकइवस्त्रीतिलकोवर्तुलोभवति असतीनांचंद्रोदयेगमनाभावाद्धर्मपा तःअत्ररूपकोत्प्रेक्षेऽलंकती ॥ प्रसरतिशशधराबबोवहिताविलंबेचमाधवविधुरा । ॥ विरचितविविधविलापंसापरितापंचकारोच्चैः ॥ २ ॥ अत्रीवपलब्धानायिकावर्ण्यते तल्लक्षणंभरतेपविलसदनुरागादूतिकांप्रेक्ष्यपू वसरभसमविधायक्वापिसंकेतभूमौनमिलतिखलुपस्या वल्लभोदैवयोगात्म बदतिभरतस्तांनायिकांविपलब्धां प्रसरतीति साराधाविरचित:कृतःविवि धोनानाप्रकारविलापोयत्र उच्चैर्महातंपरितापंदुःखंचकारकृतवती वसति शशधरबिंबचंद्रमंडलेप्रसरतिउद्छतिसति माधवेकृष्णेवविहितविलंबेसंकेता गमनंप्रतिकालातिकमंकतवतिसति ॥ गौडमालवरागेणप्रतिमंठतालेगीयते ॥ ॥ कथितसमयेपिहरिरहहनययौवनं ॥ ॥ ममविफलमेतदनुरूपमपियौवनं ॥ १ ॥ यामिहेकीमहशरणंसखीजनवचनवंचिता ॥ ध्रु.॥ विलापमेवगीतेंनाह कथितेति गीतस्यास्यमालवगौडीरागःप्रतिमंठस्तु ताल: हेांतिस्वचित्तसंबोधनं 'इहनिर्जनेवनसख्याएवजनस्यवचनैःकृष्णग मनवेदकैवंचिताप्रतारिता अहंकंपुरुषंशरणंरक्षितारंयामिगमिष्यामिकिंतु कमेवजलमेवशरणंयामि जलप्रवेशोवरमित्यर्य:किमित्यताह अहहत्याश्चय हरिः कृष्णःकथितसमयेपिउक्तंकालेपिवनंवृंदापनसंकेतस्थानंनययौनजगा म कृष्णोपभोगाभावात्मभैतदनुरूपयोग्यमपियौवनंविफलंनिरर्थकं 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·काम्यं १ गीतगोविंद KEKRE ॥ यदनुगमनायनिशिगहनमपिशीलितं मा ॥ तेनममल्हृदयमिदमसमशरकीलितं ॥ २ ॥ पदिति मयायस्यकृष्णस्पानुगमनायसुरतेनसंतोषयितुनिशिरात्रीगहनम पिनिर्जनवनमपिशीलितंसेवितं तेनकृष्णेनहेतुनाममइदंडदयमदीयंचित्तं असमशरेणकामेनकीलितंविदं कृष्णागमनाभावात् । ॥ मममरणमेववरमतिवितथकेतना ॥ ॥ किमितिविषहामिविरहानलमचेतना ॥ ३ ॥ ममेति इहवनेअचेतनाज्ञानशून्याविरहानलंवियोगानकिमितिविषहामिस हामि तस्मान्मममरणएववरंश्रेष्ठं मरणेविरहानलाभावात् कीदृशीमहं अतिवित/अतिव्यर्थमेवशरीरंयस्या:कृष्णेनशरीरसौंदर्योपभोगाभावान् ॥ मामहहविधुरयतिमधुरमधुयामिनी ॥ ॥ कापिहरिमनुभवतिक तसुकृतकामिनी ॥ ४ ॥ मामिति अहहतिदुःखानुकारे मधुरमधुयामिनीमनोज्ञावसंतरात्रिमाविधुर यतिविक्षलयात कापिरुतंसुरुतंपुण्यंययातादृशीकामिनीकांताहरि कृष्णम नुभवतिउपभुक्ते ॥ अहहकलयामिवलयादिमाणिभूषणं ।' ॥हरिविरहदहनवहनबहुदूषणं ॥५॥ अहहेति अहंवलयादिमणिभूषणकंकणप्रभृतिमुक्तालंकारं हरिविरहदहन वहनेन कृष्णवियोगधारणेनहेतुनाबहुदूषणं अतिशयापरंकलयामिमन्ये प्रियदर्शनेनस्त्रीणांअलंकारसाफल्यमितिभावः 51efshereferrefereneKEReferest ·गीतगोविदं काव्यं १ Refereneffereferen626466ferine ॥ कुसुमसुकुमारतनुमतनुशरलीलया ॥ ॥ नगपिटादहतिमामतिविषमशीलया ॥ ६ ॥ कुसुमेति खगपिपुष्पमालापिअतनुशरलीलया कंदर्पयाणविलासनमा दिहति कोशीमाकुसुमवत्सुकुमाराकोमलातनुःशरीरंयस्याःसा की दृश्या अतनुशरलीलया अतिविषमंअतिदारुणशीलस्वभायोयस्याः त याबाणनहिक्षतांक्रयतेनपुष्पादिमा ॥ अहमिहनिवसामिनगणितवनवेतसा ॥ ॥ स्मरतिमधुसूदनोमामपिनचेतसा ॥ ७ ॥ अहमितिगणितवमवेत सागणिताप्रतिवनंरुष्णमन्वेषयंत्यापरिसंख्यातावन बेतसवृक्षाययासा अहंइहकुंजेकिननिवसामिअपितुवसाम्येव अत्रतुनअस मस्तशिरश्चालने एवंविधामपिमांमधुमुदन:कृष्णश्चेतसापिनस्मरातआश्च यमित्यर्थः ॥ हरिचरणशरणजयदेवकविभारती ॥ ॥ वसतुल्दृदियुवतिरिवकोमलकलावती ॥८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविदेत्रयोदशःप्रबंधः । हरीति हरिचरणौरक्षितारौयस्यसचासौजयदयेकावस्तस्यभारतीगीतरूपा सरस्वती भक्तानाबादमनासिवसतु कीदृशीभारतीकोमलाअनिष्ठुरवा कलावतीकवित्वकलायुक्ताच केव युवगिरिचययामायकादयकोमलक लावतीसुकुमारांगी चतुःषष्टिकामकलायुक्ताश्चमापिकावसति 杂的长长长长长长长长长长长长长长 ·मीतनाव ARTERRRRRRRRRENReiksettes । तत्किकामपिकामिनीमभिसृत किंवाकलाकोलिभि ॥ ॥ र्बद्धोबंधुभिरंधकारिणिवनोपांतकिमुभ्राम्यति ॥ ॥ कांसालांतमनामनागपिपथिप्रस्थातुमेवाक्षमः ॥ ॥ संकेतीकृतमंजुवंजुललताकुंजेपियन्नागतः ॥ १ ॥ कृष्णस्यविलंबेतर्कमाह तत्किमिबि कांत:कृष्णःसंकेतारुतःअभिसरण स्वानं संपादितःयो मंजुमनोहरः वंजुललताकुंज:वेतसलतागृहतस्मिन्न पियस्मानागतः नायातः तस्मात्कारणारकामपिकामिनीनाषिकामभिसृत: तदभिमुखंगतः किंवाथवा बंधुभिभित्रैःकलाकेलिभिः हास्यादिक्रीडाभिः बद्धःयंत्रितःअथवाअंधकारवमोयुक्तेवनोपांतेकिनाम्यति तमसिमार्गभ्रमात भ्रमणंयुज्यतएव अभ्यस्तस्यभमाभावइतिचेत्तवाह लांतमना-मलिमित्तंस माकुलमंतःकरणयस्यसनपयिमनागपिअल्पमपिपस्लातुंआगंतुंअक्षमः किं असर्थ:मीकअत्रपिशब्दःकिमर्थ:उक्ताचेयनायिकाउक्ताभवतिसायस्याःसं केतनागत:प्रिय:तस्यनागमनेहेतचिंतयंत्याकुलाययेति संशयाक्षेपालंकारोयं ॥ अथागतमाधवमंतरणसखीमियंवीक्ष्यविषादमूकाम् ॥ ॥ विशंकमानारमिलंकयापिजनार्दनंदृष्टवदेतदाह ॥ २ ॥ अयोतअयानंतरंइयंराधामाधवंकृष्णमतरेणविनाआगतांसखींवीक्ष्यदृष्टा ए त ते नवक्ष्यमाणमाह कीदृशींसखींविषादेनकार्यासिध्यारको वकुमक्षमा कीदृशाराधाजनाईनंकृष्णकयापिकामिन्यारमितंक्रीडितंविर्शकमानातर्क कर्यदृष्टवतकामिन्यासहितकणंदृष्ये यर्थः यद्वादृष्ट्वाभिधीयतेवथा प्राहेत्यर्थःउक्तिःएघाउन्मादतःअत्रोफेदवनावृत्तं .

·काव्यं १ 长长为 गातगाविदं KAKKAKERAKERAKERRRRRRRRRRER ॥ वसंतरागेणएकतालीतालेगीयते ॥ ॥ स्मरसमरोचितविरचितवेशा॥ ॥ गलितकुसुमदलविलुलितकेशा ॥१॥ ॥ कापिचपलामधुरिपुणा ॥ विलसतियुवतिरधिकगुणा ॥ ॥ ध्रुवपदं ॥ KeeReserRRRRRRRRRRRRRRRRKire दृष्टवदित्युक्ततद्गीतेनाह गीतस्पास्यवसंतरागः स्मरेति हेसखिकापि युवति:कामिनीमधुरिपुणाकृष्णेनसहविलसतिक्रीडति कीदृशीसाअधिक गुणा अतिशयितसौंदर्यादिगुणैर्युक्तास्मरसमरोचितःकामयुद्धयोग्यः विराचितःकृतःवेशोलंकारादिर्ययासा पुन:कीदृशी गलितानिकुसुमानि येय: तादृशाःदरविलुलिताईषदितस्ततोव्यस्ताः केशाःयस्याः साविपरी तरतियुक्ता ॥ हरिपरिरंभणवलितविकारा ॥ ॥ कुचकलशोपरितरलितहारा ॥२॥ हरेःपाररभणेनालिंगनेनबालतः संभक्तोललितोममोहरोवा विकारो कामभावोयस्याः साकुचकलशयोरुपरिस्तनघटयोमस्तकेतरलितश्चंचलो हारोयस्याःसा PARKKAKKARKHEReferrerner ॥ विषलदलकललिताननचंद्रा ॥ ॥ तदधरपानरभसततंद्रा ॥३॥ HThhhhhhhhhhhssfent ·काव्यं १ RRRAR为 मीतगोविंद ६५ RRRRRREKAREKARKesesekerteries विचलदिति विचलद्भिःकंपमानैरलकैःचूर्णकुंतलैःलालतःसुंदरः आननचं दोमुखचंद्रोयस्याःसा पुनःको दृशी तस्यकृष्णस्यओष्ठमानहर्षेणकतातंद्वार तिसुखानुभवनिद्रीययासा ॥ चंचलकुंडलललितकपोला । ॥ मुखरितरशनजघन गतिलोला ॥ ४ ॥ चंचलेति चंचलाभ्यांदलितोसंघृष्टॉकपोलीयस्याःसा पुनःकीदृशी मुखरि ताशब्दसहितारशनाकांचीयस्मिन्जघनेतस्यगत्याचांचल्येनलोलाचंचला ॥ दयितविलोकितलज्जितहसिता ॥ ॥ बहुविधकूजितरतिरसरसिता ॥ ५ ॥ दयितेति दयितस्यरुष्णस्यावलोकनेनमुखवीक्षणेनलज्जितंसंजातलज्ज हतितंहास्ययस्याः सा पुनः कीदृशी बहुविधंपिकशिखिकलहंसादी नाभिवनानाप्रकारकूजितंयत्रएतादृशोरातरसःक्रीडारसस्तेनरसितादृष्टा ॥ विपुलपुलकपृथुवेपथुभंगा ॥ ॥ श्वसितिनिमीलितविकसदनंगा ॥६॥ विपुलाते विगुलाब हुलाः पुलकारोमांचायस्पाः पृथुमहानवेपथुः कंपोभ गइवयस्याः सा च पुनः कीदृशी श्वसितंसुरसायासेनजानतोनिःश्वासः निमलितपरमानंदावाप्याजनितंनेत्रनिमीलितंचताभ्यांविकसन्प्रकटीभवन अनंगः कामोरेतोलक्षणोयस्याःसा निमीलितेत्यनेनव्युतकालः सचितः ॥ क्षमजलंकणभरसुभगशरीरा । ॥ परिपतितोरसिरतिरणधीरा ॥ ७ ॥ Fernetfereferefereneferefere 2888 ·गीतगोविंद काव्यं 长长长长长长长长长长长长长长长长长长的 अमेति श्रमजलकणभरेण सुरतायासघर्मजलाधिक्येनसुभगंमनोज्ञशरीर यस्याःसा एतेनसात्विकभावोत्पत्तिःसचिता सात्विकाभावा:पूर्व मुक्ताः पुनःकीदृशी उरसिपरिपतिता कृष्णवक्षस्थलंप्राप्यस्थिता रतिःसुरतंरणइव तत्रधीरा ॥ श्रीजयदेवभणितमतिललितं ॥ ॥ कलिकलुपंशमयतुहरिरमितं ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेचतुर्दशःप्रबंधः ॥ श्रीजयदेवेति श्रीजयदेवभणित मुक्तंवर्णितमित्यर्थ यद्धरेःरमितंकृष्णस्यसंभो ग:तत्कले:कलियुगस्यकलुषंपापंगायकानांश्रोतृणांचपरिशमितंशांतशमय तुशमनंकरोतु ॥ विरहपांडुमुरारिमुखाबुजयुतिरयतिरयन्नपिवेदनां ॥ ॥ विधुरतीवतनोतिमनोभुवःसुदृदयेत्दृदयेमदनव्यथां ॥१॥ विरहति अये हेसखिचंद्रदर्शनविषादेनसखीप्रतिब्रूते अयंविधुश्चंद्रः ममहृदयेमदनव्यथांकामपीडांअतिवात्यर्थेनतनोतिविस्तारयति उद्दीपक विभावनत्वात् कीदृशोविधुः विरहेणमद्वियोगेनपांडु सरंयन्मुरारेः मुखांबुजं कृष्णस्यवदनकमलंतस्यातिरिवद्युतिर्यस्यसः पुनः कीदृशः वेदनामपिति रयन आच्छादयन्व्यथाजनकत्वेहेतुमाह मनोभुवः कामस्यसुदृन्मित्रं ॥ गुर्जरीरागणएकतालीतालेगीयते ॥ ॥ समुदितमदनरभणीवदनचुंबनवलिताधरे ॥ ॥ मगमदतिलकंलिखतिसपुलकंमृगमिवरजनिकरे ॥१॥ ineKhesNrER551255562KHES ·Here गीतगोविंद काव्य enterestrenesseskiestseeneferestreet ॥ रमतेयमुनापुलिनवने ॥ विजयिमुरारिरधुना ॥ ॥ ध्रुवपदं ॥ पूर्वगीतेनकस्याश्चिद्विपरीतस्तदुक्तं अधुनाकस्याश्चिस्वाधीनभर्तुकायाना यककर्तृकांक्रीडामाह समुदितेति स्वाधीनभर्तृकालक्षणं यस्यारतिगुणाक ष्टः पतिःपार्श्वन मुंचति विचित्रविनमैर्युक्तास्वाधीनपति कायथा इति गुर्जरीरागः हेसखि अधुनाअस्मिन्कालेयमुनापुलिनेय तस्मिन् विजयी जयशीलोमुरारि:कृष्णारमते क्रीडति कथरमतइत्यतआह रम्यते ऽस्यामिति रमणीतस्याःमुखेसपुलकंरोमांचसहितंययास्यात्तथा मृगमदतिलकं कस्तूर्याः तिलकंलिखति कीदृशेवदने समुदितःसमुपचितःमदन:कामोयत्रसकामइ त्यर्थः चुंबनेनवलितःमुमुखीकत्यसंकोचितःअधरोयस्यतस्मिनचंबनंदत्वाति लकंलिखतत्यिर्थः कस्मिन्कइव रजनिकरेचंद्रमृगमिवालखतीत्यर्थः ॥ धनचयरुचिरेरचयतिचिकुरेतरलिततरुणानने ॥ ॥ कुरुबककुसुमंचपलासुषमंरतिपतिममकानने ॥ २ ॥ ११.56 कु घनेति तस्याधनचयरुचिरे मेघसमूहमनोहरोचकुरेकेशे मातावेकवचनं रबककुसुमं अम्लानपुष्पंवाकोटिपुप्पंवा रचयतियथास्थानमर्पयति पुनः कीदृशे तरलितानिचंचलीकृतानितरुणानामानं नानिमुखेनयेनआतिसुदरत यावीक्षणार्य कीदृशंकुसुमं चपलावविद्यदिवसुषमाशोभायस्थलक्ष्यलक्षितं यालोहितत्वाञ्चविद्युत्साम्यंपुनः कीदृशे रतिपतिःकामःसएवमृगस्तस्यकान ने यथामृगवासोक्नेनुयाचिकुरेकामइति कामजनकेइत्यर्थ:अस्मिन्नेबमेघेवियु द्भवतितरुणानांमेघसमयःकामजमकइतिमेघोदयेहरिणानामर्तिमुख मुस्पद्यते ·। काम्यं १ onyh गीतगोविद REKHEREKKAKKKREKKERSAREEKER ॥ घटपतिसूघनेकुचयुगगगनेमृगमदरुचिरूषिते ॥ ॥ मणिसरममलतारकपटलंनखपैदशशिभूषिते ॥ ३ ॥ घटयतीति सुघनेनिबिडेकुचयुगगगनेस्तनदयाकाशेअमलंनिर्मलमणिसरंमु काहारमेवतारकरंटलंनक्षत्रात महंघटयतियोजयति मृगमदचः कस्तूरि कादीनिस्तयाभूषिते पुनःकीदृशे नखपदंनखक्षतंतदवशशीद्वितीयाचंद्रस्ते नभूषितेअलंकतेगगनपक्षेशोभिताघनामेघायस्मिनित्यभूतोपमार्थ ॥ जितबिसशकलेमृदुभुजयुगलेकरतलनलिनीदले ॥ ॥ मरकतवलयंमधुकरनिचयंवितरतिहिमशीतले ॥ ४ ॥ जितेति मृदु जयगले कोमलवा हुद्वयेमरकतवलयंमरकतखचितकंकणमे बमजुकरनिचर्यचमरसमुहवितरतिददातिविरचतीत्यर्थः कीदृशंभुगयुगले जितबिसशकलेजितंसदृशीकृतं मृणालखंडंयेन पुनःकीदृशंकरतलमेवनलि नीदलंपद्मपत्रंयत्र हिमवतशीतले संतापहरत्वात् पानीपत्रयुक्तेबिसशक लेभ्रमरसमहस्तिष्ठतीतिरूपकालंकारः ॥ रतिगृहजघनेविपुलापनमनसिजकनकासने ॥ ॥ मणिमयरशनंतोरणहसनंविकिरतिकृतवासने ॥५॥ सरतीति रते:शंगारस्यगृहेआश्रयेजघननितंबे मणिनयरसनमुक्तामयीमे खलांविकिरतिददाति कीदृशेजघनेविपुलंमहत्तरंअपघनशरीरंयस्य अ तिमांसलइत्यर्थः पुनःकीदृशे मनसिजस्यकामस्यकनकनिम्मितेसिंहासने इव कीदृशंमणिमयरसनं तोरणस्यवंदनमालिकायाहसनंउपहासीयस्मा त् यदाराजासिंहासनेउपविशत्ति तदावंदनमालिकाबध्यते पुन:कीदृशे 长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·काव्यं १ गीतगा 2551KKAKKAKKARE ४ रुतंद तवासनवस्त्रयस्मिन्वस्त्रापरिमेखलांबध्नातीत्यर्थःयद्वारुतंकामेनवासनं स्थानंयत्रताश ॥ चरणकिसलयेकमलानिलयेनखमणिगणपूजिते ॥ ॥ बहिरपवरणंयावकभरणंजनयतिदियोजिते ॥ ६ ॥ चरणेति चरणाकेश व्यं दे मेवपल्लवेयावकभरणंअसक्तकपूरणंजनयागकरो ती यर्थः कीदृशेचरणकिसलये हदियोजितेकृष्णानुरागातिशया-रवह दयप्रापितेस्वहदयेतस्याश्चरणकत्वायावकरचयतीत्यर्थः कीशेदिकम लाया:निलयेआश्रयेकीदृशेफिशरयेनखाएवमणिगणाः पुष्लागादिरत्नसमू हास्तै:पूजितेअर्चिवे कीदृशंयावकभरणंबाह्यमाच्छादक तद्वितरतीति ॥ रमयतिसुदृशंकामपिसदृशंखलहलधरसोदरे ॥ ॥ किमफलमवसंचिरमिहविरसंवदसखिविटपोदरे ॥ 888888 Khtrnment रमयतीति हेसखिखलेदुनबलभद्रस्यसादरेभातरिकृष्णेकामपिसुदृशंशा भनेडशौनेत्रेयस्यास्तांनायिकांसहशंयौवनरूपगुणादिभिस्तल्पंपथास्यात्तथा रमयतिसतिक्रोडीतसति इहविटपोदरेलतागृहे अफलंनिःप्रयोजकंविरसंर सरहितं यथास्यात्तथानिरंब हुकालंकिमवसंस्थिता स्मिहेसखित्वंवद कथयहल वाहकस्यसोदरइतिसभिायखलइतिक्रोधविभावना RRRRRRRR长长长长长长长 ॥ इहरसभणनेकतहरिगुणनेमधुरिपुपदसेवके । ॥ कलियुगचरितंनवसतुदुरितंकविनृपजयदेवके ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेपंचदशःप्रबंधः ॥ KAKKAR ·गीतगोविंद. काम्प TER इहमायकवीनांनृपेजयदेवकेकलियुगेचरितमाचरितंकलियुगनचारतंवादुरि तपापनवसतुनतिष्ठतु प्रार्थनायालोट् कीदृशेरसस्यशृंगाररसस्पभणनंकयनं यस्यमधुरिपोः कृष्णस्यचरणसेवकेकरियुकभतएवकृतहरेर्गुणानांगुणनं चिंतनयेन ॥ नायातःसखिनिर्दयोयदिशठस्त्वंदूतिकिंदयसे । ॥ स्वछंदंबहुवल्लभःसरमतेकिंतत्रतेदूषणं ॥ ॥ पश्याद्यप्रियसंगमायदयितस्याकृष्यमाणगुणे ॥ ॥ रुत्कंठाभरादिवस्फुटदिदंचेतःस्वयंयास्यति ॥ १॥ 长长长长长长长长长长长长 कृष्णस्यागमनात्दुःखितांसखीमाश्वासयंत्याह नायातइति हेसखिहेदूति दत्यकर्मकुशले यदिनिर्दयः दयारहितः शठः धूर्तवंचकः कृष्णोनाया तः तर्हित्विंयसेसंतप्ताभवास अनागमनेकारणमाह बद्वयोवल्लभास्त्रियोय स्यस:कृष्णःस्वछंदस्वेच्छयातत्रस्थानेरमतेक्रीडतितेतवाकंदूषणं कःअपराधः नकोपीत्यर्थःतर्हि कयमत्रागमिष्यतीत्यतआहपश्योतहेसखि अद्येदानींममइ दंचेतीमनः प्रियसंगमायकृष्णसंभोगार्यस्वयमेवयास्वति इतित्वंपश्यजानीहि कीरशंचेत दयितस्यकृष्णस्यगुणैः सौंदर्यादिभिः आरूष्यमाणवशीकृतं पुनः कीदृशंउत्कंठाऔत्सुक्यंआतिः कामपीडातयोःभरोतिशयस्तस्मादिवस्फ टत बर्हिभवत् अपरमपिवस्त्वंतरसंकुलेस्थानेस्थितंवस्तुसांकर्याद्बहिर्भवतीति स्फुटत्विदलदितिया अन्योपिगुणैरजुभिरास्टः सनप्रयातीति अत्रोत्प्रे सालंकारः 长长长长长长长 NRNEReserevereesekRRE ·. 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 कान्य गीतगोविंद KARKKHEKKekerest ॥ देशांकरागेणरूपकतालेगीयते ॥ ॥ अनिलतरलकुवलयनयनेम ॥ ।तपतिनसाकिसलयशयनेन ॥ ॥ सखियारमितावनमालिना ॥ ध्रु.॥१॥ देशांकरागः अनिलेति हेसखियानायिकावनमालिनाकृष्णेनरमिताकी डिता साकिसलयशयनेनवपल्लवशय्यायांनतपतिनोपतप्ताभवति अथवा यावनमालिनाअरमिता माशीसा किशलयशयनेनतपतिपितु तपत्येवेतिकाका कीदृशेनवनमालिना अनिलेनवायुनाबरलंचंचलंयत्कु वलयंनीलोत्पलंतद्वतूनयनेयस्यसतेनसार्द्धरसावलोकनादिविभावः अस्मि नगीतेसंभोगवियोगीज्ञातव्यो ॥ विकसितसरसिजललितमुखेन ॥ ॥ स्फुटतिनसामनसिजविशिखेन ॥ २ ॥ विकसितेति विकसितंप्रफुल्लितंयत्सरसिजंकमलंतम्मनोहरललितंआननं यस्यसएवंभूतेनवनमालिनायारमिता सामनसिजविशिग्न कामबाणेनन स्फुटतिनविदाभवतीतिसंभोगे पियोगेतुनस्फुटत्येवेति काका ॥ अमृतमधुरतरमृदुवचनेन ॥ ॥ ज्वलतिनसामलयजपवनेन ॥ ३ ॥ अमृतति अमृतवत्मधुराणिमनोज्ञानि मृदुतराणिअतिकोमलानिवाक्या नियस्यतेनवनमालिनापारमिती सामलयजपवनेनमलयानिलेननज्वळति नसंदीप्यतेसंभोगेवियोगेतुसानन्वलति अपितुवलत्येवं 164Kenefer:5866KEY556 PrereneKERestrekenefereekenefereinentrepresent ·काव्यं १ ७२ गीतगोबिंद Keshenereferenefits ॥ स्थलजलरुहरुचिकरचरणेन ॥ ॥ लुठतिनसाहिमकरकिरणेन ॥ ४ YSNEHANNNNSyme स्थलेति स्थलोद्भवजलरुहाणांपमानांकाचरिवरुचिर्येषांतादृशःकरौचरणी चयम्यतेनवनमालिनायारमितासाहिमकरस्यीकरणेनचंद्रस्यदीप्यानलुठति नोतप्ताभवति इतिसंभोगेवियांगेतुनतपति अपितुतपत्येव स्थलपद्मस्या तिलोहितन्वेनोपादानं ॥ सजलजलदसमुदयरुचिरेण ॥ ॥ दलतिनसाल्ददिचिरविरहेण ॥ ५॥ सजलेति सजलजलदसमुदयवन् सोद कमेघोदयवत् रुचिरःसंदरस्तेन वनम लिनायारामिता साहदिमनसिविरहभरणविरहाधिक्येननदलातेन विदोर्पने इतिपर्ववत्ज्ञेयं । कनकानकपरुचिशुनिवसनेन ॥ ॥ श्वसतिनसापरिजनहसनन ॥६॥ कनकेति कनकनिकषस्यसवर्णरेखायारुचिरियरुचि विमलंवत्रेयस्यपीतांब रेणेत्यर्थः तेनवनमालिनायारमितासापरिजनहसनेनलाकहास्येनसखीहा २ स्पेननश्वसतिसंभागे वियोगेतुपरिजनहसनेनसप नीहसनेनश्वसति अ पितुश्वसत्येव ॥ सकलभुवनजनवरतरुणेन॥ ॥ बहतिनसारुजमतिकरुणेन ॥ ७॥ ROR.R.R.K. . KrentRKArefereneferrereferentres ·RRRRRRRRE गीतमावि KRKARTEResere सकलेति सकलभुवनेत्रैलोक्येपेजमाःयुवानस्तेभ्योपियरेणश्रेष्ठनतरुणेनय नाअतिवरुणेनातिदयावतावनमालिनायारामिता सारुघ्पीडांनवहतिइति संभोगे वियोगेतुसारुजवहत्येव कीदृशेनहष्णन करुणांदयांवितिननि ईयनेत्यर्थः ॥ श्रीजयदेवभणितरमणनं ॥ ॥ प्रविशनुहरिरपिल्टदयमनेन ॥ ८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेषोडशःप्रबंधः॥ अनेनश्रीजयदेवमणितंयवचनंगीतरूपतेन हरिःहणोपिन्हदयभकानाचि तंप्रविशतु पुण्यदातृत्वात् कीदृशंडदयं हारचरणचिंतनानविमष्टपापनि विभावः ॥ मनोभवानंदनचंदमानिलप्रसीदरेदक्षिणमुंचवामा । क्षणंजगत्प्राणविधायमाधवंपुरोममप्राणहरोभविष्यास।। पीडयंतंमलयानिलंप्रार्थयते मनोमवेति हेचंदनाऽनिलमलयसंबंधिवात प्रसीदममोपरिप्रसन्नोभव रेइत्याक्षेपसंबोधनंदुःखकारिबात् दक्षिणतववा मतांप्रतिकुलतामुंचत्या चंदनसंसर्गित्वात्तववकत्वनोचितमितिभावः न *नुमायेवामत्वंनास्तीत्यतआह हेमनोभवानंदनकाममानंदयसमिति तदुदो धेनवमघातिकुन्यमाचरसीत्यर्थः यदिचकामवामपिनमुंचसितवाहेनगया णजगतांप्राणभूत क्षणअल्पकालमाधवंपुरोविधाय कृष्णमहत्वा मम प्राणहरोमविष्यसि माणगममसमयेहिरूष्णदर्शनंअति दुर्लभ इविजगता प्राणस्यप्राणसंरक्षणसमुचितमितिभाव:दक्षिणस्यवामवंगगाणस्यपानह. रत्वमितिविरोधनामालंकार RefereneffeKEFEReferere ·७४ PREPREneer गीतगोविंद काव्य RKEResereereferekeerin The ॥ रिपुरिवसखीसंवासोयंशिस्वीबहिमानिलो । ॥ विषभिवमुधारश्मिरंदुनोतिमनोगते । ॥हृदयमदयेतस्मिन्नेवपुनर्वलतबलात् ॥', it ॥ कुवलयदृशांवामःकामोनिकामनिरंकुशः ॥ २ ॥ पुनरसिखींप्रत्याह रिपुरिति सअयसखीसंवासःसखीभिःसहसम्यकवासो वामस्छानरिपुरिवशत्रुरिवमममनातिसंतापयति हिमानिल: शीतलवायुः शिखीववान्हारवमममनोदुनोति सुधाराश्मिश्चंद्रोविषंकालकूटमिवदनात्य तिसंवापयति तस्मिनअदयेकरुणागहतेप्रियेएवंविचारितमेव ममहदयं पुन:पुनरपिबलात्हादलते निवार्यमाणमापतंत्रवनिर्गच्छतीत्यर्थः यतः कुवलयदृशांनीलोत्पलाक्षीणां काम:कंदर्पोनिकामनिरंकुश अतिशयेनस्वे च्छाचारी अपरतंत्रइत्यर्य:अतएववामःकरःतदुक्तंरासिकरहस्ये निषिद्धे वत तेप्राय:कामोवामःस्वभावतइति सखीनारिपुवाद्धिमानिलस्यवान्हवत्सधांशो विषवदितिविरोधालंकारश्चात्र ॥ बाधांविधेहिमलयानिलपंचबाण ॥ ॥ प्राणान्गृहाणनगृहंपुनराश्रयिष्ये ॥ .॥ किंतकृतांतभगिनिक्षमयातरंगें। ॥ रंगानिसिंचममंशाम्यतुदेहदाहः ॥ ३ ॥ पुनरपिजीवितनिरपेक्षत्वेनमलयानिलादीन्प्रत्याह वाधामिति हेमलयानि लचंदनवायो बाधांममपीडांविधोहेकुरु हेपंचबाणकामत्वममप्राणान्गृहा ण ययापुनरापिअहंगृहनाश्रयेनपास्यामि तयाप्राणानगृहाणेत्यर्थःहेकृतांतभ 255822fF5FER25852515 长长长长长长长长长 ·KAARRITARIKEren कार्य। गौवगोविंद 长长长长长长长长长长长长长兴 गिनि यमस्वस:यमुने तवक्षमयाझ्यात्या कयमभगिन्यास्तवशांतिन चिते तिभावःत्वत्तरंगैःस्वकीयैः कल्लाले मेअंगांनाचनालय तेनममदेहदाहःशरी रतापःशाम्यतुमरणमेवभवस्वित्यर्थः ॥ सांद्रानंदपुरंदरादिदिविषद्बुदैरमंददादरा॥ ॥ दाननैर्मुकुटेंद्रनीलमणिभिःसंदर्शितंदीवरम् ॥ ॥ स्वच्छंदमकरंदसुंदरगलन्मंदाकिनीमेदुरं ॥" ॥ श्रीगोविंदपदारविंदमशुभस्कंदायवंदामहे ॥ ४ ॥ ॥ इतिश्री.तगोविंदेमहाकाव्येकविराजश्रीजयदेवकृते॥ ॥ श्रीनागरनारायणोनामसप्तमःसर्गः॥ ७॥ सातेकवि:नमस्कगेति साहोते श्रीगोविदस्यपदारविदं श्रीकृष्णस्य चरण पग्रंवंदामहे नमाम:किमर्थ अशुभस्कंदायअशुभनाशार्थ कयंभूतपदार विदं सदानंदा. निबिडहर्षायेषांचत पुरंदरादिदिविषदःइब्रादिदेवास्ते पांवृदैः समूहरमंदादरात्अतिशयित बहुमानादान.समंताम्नतियुतःकर्न भूतैःमुकुटानामिंद्रनीलमणिभिःनीलवर्णै: मणिभिःकरणभूतैः सदर्शितइंदी वरभ्रमोयत्र पुन:कीदृशं स्वच्छंदययास्यात्नथामकरंदव(संदरं पुष्परसवन्म धुरंयधास्यात्तथागलस्यामंदाकिन्याविपद्रंगया मेदुरंसांस्निग्धमित्यर्य: श्री शब्दउत्कर्षार्थनागरश्चतुरोनारायणोथत्रस:नया शार्दूलविक्रीडितवृन ॥ अथकथमपियामिनोंनिनीयस्मरशस्जर्ज रितापिसाप्रभाते ॥ अनुनयवचनंवदंतम प्रणतमपिप्रियमाहसाभ्यसूयं । १॥ PAKRREARRARRRRRRRRRRRRRRATE .. पर ·गीतगाविद Hererentrekeennenesentinenesthese अधुनाराधामिर्यपालरागतंदृष्टा साभ्यसूयवचनमेवमा अति अपाचंबर मंगलायंका कयमपिसकष्टवामिनारात्रिनिनीयनीवास्थितासाराधामियंक ष्णंसाभ्यसूयंसेप्ययथास्यात्तथाह उक्तवती कीरशीसा स्मरशरैःकामबाणैः जर्जरितापिविद्धापि कीशंप्रियं प्रातःसमयेअनुनयाय प्रबोधायवचनंवाक्यं वदंतपुनःकीदृशं अग्रेषणमंतमापनम्रमपि । भैरवरागणयतितालेगीयते ॥ ॥ रजनिजनितगुरुमागररागकपायितमलसनिमे । ॥ वहतिनयनमनुरागमिवस्फुटमुदितरसाभिनिवेशं ॥१॥ ॥ हरिहरियाहिमाधवयाहिकेशवमावदकैतववादं ॥ ॥ तामनुसरसरसीरुहलोचनयातवहरतिविषादं ॥ध्रु.॥ 888长长长长长长长长 अस्मिन्खंडितानामनायिकावर्ण्यते तल्लक्षणं उल्लंघ्य समयंयस्याःयानन्यो पभोगवान भोगलक्ष्म्यांकित:प्रातरागच्छेत्साहिखंडिता ॥ १ ॥ निद्रा कषायकलुषीतताम्रनेत्रानारीनखबणविशेषविचित्रितांगः यस्याःकुतो पिगृहमतिपतिःप्रभातेसाखंडितेतिकार्थताकविभिःपुराणैः ॥ २ ॥ सा भ्यसूयवचनमेवगीतेनाह रजनीति भैरवरागः तहक्षणं सरोवरस्येस्फ टिकस्यमंडपेंसरोरुहैःशंकरमर्चयंती तालप्रभेदप्रतिपन्नगीतागौरीतनुर्ना २६ रदभैरवीयं इति हरिहरिखेदानुकारेअम्पयं हेकेशवपाहि हेमाधवया हि कोपाधिक्येनद्विरुक्तिःकैतनवादंचकपटनाक्यमावद हंसरसोरुहलोच नकमलनयन तांनायिकाअनुसरगच्छयातविषादहरतिदूरीकरोति क यविषादत्वमित्याह हेकष्णतवनयननेत्रस्फुटव्यक्तंतस्याभुरागमिववहतिधार यति कीशनपन रजनोजनितेनगत्रिहतेनगुरुणातिशयेन जागररा Prerekerenesireekenekersette ·काम्यं १ 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长为 मीता HerewerecenteresmereAR गैणजागरोसनलोहिवरागेणषायितआरडतं पुनकोडशं रात्रिमा गरेणालसोमंयरोनिमेषःपक्ष्मचलनंयस्य कीदृशं भनुरागंउदितःकथितःरस स्यअन्यकामिनाविषयशृंगाररसस्याभिनिवेशस्तत्परतायेनमालक्ष्मीः तस्याः धवइत्यनेनतलातेलेनचांचन्यंझातितंकेशवेत्यनेनोशनाशकत्वेनापिलेश ब्दानगतित्वमनचितमितियोलितं ॥ कज्जलमीलनविलीयनचुंबीवरचितनीलिमरूपं ॥ ॥ दशनवसनमरुणंतवकृष्णतनोतितनोरनुरूपं ॥२॥ ननुत्वदन्वेषणार्यजागगन्मनेत्रयोलोहि यमलंदुःशंकयेत्यतआह कज्जेलोत हेप्णतवारुणंतांबलरागेणलोहितंदशनवसनं अवरःतनोःशरीरस्यानुरूप सादृश्यंतनोति विस्तारयति कीहशंदशनवसनं कज्जलेनांजनेनमलिने श्यामेयेविलोचनेनंत्रे तयोथंबनेनविरचितंकतं नीलिमरूपंश्यामतारूपंय स्य आरक्ताधरस्यनेत्रचुंबनेनझ्यामताप्रतिपादनात तनोरनुरूपत्वं म न्यायांकामिन्यांकृष्णस्याऽनुरागःसूचितः ॥ वपुरनुवहतितवस्मरसंगरखरनखरक्षतरेखं ॥ ॥ मरकतशकललितकलधौतलिपरिवरतिजयलेखं ॥ ३॥ मुगमन किंच वपुरितिहेकृष्णतववपुःशरीरति जयलेखंसुरतविजयप्रशस्तिलेख नपत्रं अनुवहांतअनुकरोति कीदृशंवपुः स्मरसंगरेकामय खगणांतीक्ष्णा नानखानाक्षतान्यवरेखायत्रकस्याइब मरकतशकलेनीलमणिखंडेकलिता निर्मितायाकलधौतलिषेःसुवर्णविरचिताक्षरस्पविन्यासत्येव अपुधोनीलत्या भश्चमतस्फुटकनाभ्यरकतखंडापितसुवर्णाक्षरसायं FARMisery HereserereamsuneKEKeekerest 长长长长长长长长长长长 स ·७८ काव्यं १ गीतगोविदं. 长长长长长长长长长长长长长长长长长 ॥ चरणकमलगलदलक्तकसितमिदंतवत्दृदयमुदारं । ॥ दर्शयतविबहिर्मदनद्रुमनवकिशलयपरिवारं ॥ ४ ॥ न मार्गविस्मृन्यगच्छतोमेवपुषिवनेकंटकादिस्पर्शादेवंदृश्यतेनतुनखांकमित्य तआह चरणति इदं उदारमनोहरंतय हृदयं मदनद्रुमस्यकामवृक्षस्यन्द दयातर्गतस्यनवकिशलयपरिवारंनूतनपल्लवसमूहबहिर्दर्शयतीवप्रकटयतीव कीदशं दयं चरणकमलादन्यस्त्रीपादपधानगलतास्रवताअलक्तकेनसिक्तं उक्षितकिगलयपद नैवनूतनत्वविधाना-पुनर्नवपदं अद्यतनत्वसूचनार्थ रूपकालंकारश्चात्र ॥ दशनपदंभवदधरगतममजनयतिचेतसिखेदं ॥ ॥ कथयतिकथमधुनापिमयासहतववपुरेतदभेदं ॥ ५ ॥ ननुतयखेदेनन्ययाएक्यान्मत्धृदयेव्याविविक्रियाजाताकयमन्ययाकल्प्यते स त्ययदितपमयाऐक्यंनस्यात्तदातवशरीरगतक्षतनममवेदनानस्यादिलाह द शनेति भवदधरगतंतवाधरोष्ठवर्त्तमानंदशनपदंअन्यकामिनीदंतक्षतंममचे तसिखेदंसंतापजनयतिकरोतीत्यर्थः एतादृशंनवपदंतववपुरधुनापीदानीम पि मयासह अभेदकर्यकययतीत्यर्थः नविद्यतेभेदोयस्यपूर्वन यासहतवव पुषोभेदोनास्तीतिस्ठितं इदानीतुतद्विपरीतमितिमयासहएवेति विभावना लकारश्चात्र ॥ बहिरिवमलिनतरंतवकृष्णमनोपिभविष्यतिनूनं ॥ । कथमवंचयसेजनमैनुगतमसमंशरज्वरदूनं ॥ ६ ॥ ननुतवोपायनार्थकमलबोटनहत तिमयिपनकोशादापतता गेणममाघरो 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·काम १ गीतगोविंद SEARTERRIERREREKKEReseKKARKETAN दष्टोनतुदंतक्षतमित्यताह बहिरिवेति ननमवेतिवितरुण्णताच त्तमपिबहिरिनमलिनतरंश्यामभविष्पतीतनूनंतयामि ननुमालिन्यत्वया कथंज्ञातमित्यतआह अथाऽन्ययात्वं असमशरःकामस्तस्यज्वरेणपीडया दूनमुपतप्तं अनुगतंत्वामनुसृतमलक्षणंजनं कथंबंचयसेप्रतारयसि अत कृष्णचकौटिल्यमेवेति ननभितिशद्वोपादानात्प्रेक्षालंकारः ॥ भ्रमतिभवानबलाकवलाय यवनेषुकिमत्रविचित्रं ॥ ॥ प्रथयतिपूनिकैववधूवधनियबालचरित्रं ॥ ७ ॥ भ्रमतीति अबलाकवलायस्त्रीणांग्रसनार्थभवान्वनेषुअरण्येषुभ्रमति अत्र २८ स्त्रीपापेकिंविचित्रं नकिमपीत्यर्थः यतःपूतनिकैवराक्षसीववधूवधेस्त्रीवधा नियंदयारहितंतवबालचरित्रंबालचेष्टितंप्रथयतिख्यापयति यहा हे वधवनियशिशुनात्ययायाराक्षसीहता तस्मिंस्त्वयियनिसंप्रतिकोमलांगी नामस्माकंमारणाकचित्रमितिभावः ॥ श्रीजयदेवभणितरतिवंचितखंडितयुवतिविलापं ॥ ॥ शृणुतमुधामधुरांविबुधाविबुधालयतोपिदुगपं ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेसप्तदशःप्रबंधः ॥ १७ ॥ 长长长长长长长长长长长 BANIY श्रीजयदेवोते हेविबुधाःपांडता:श्रीयुक्तोजयंदवेनभणितउक्तश्चासौरतिवं चितखडितयवतिविलापस्तं मृगुतआकर्णयत कीदृशांवलापं सुधातापि मधुरंमनोहरं तत्रहेतुमाह विधालयतोपिस्वर्गादपिदुरापंदुर्लभं तदुक्त तरकथामृतमितिश्रीभागवते BREAKHARKARINAKAFLEEKE525 ·काव्य । Festher.khnef6EK गीतगाविद MKARARIRIKE 杂杂杂长长长长长长长 ॥ तवेदपश्यंत्या प्रसरदनुरागंबहिरिव ॥ । प्रियापदालकच्छारतमरुणयोतिरुदयं । ॥ ममाद्यप्रख्यातप्रणयभरभंगेनकितव ॥ ॥ त्वदालोकःशोकादपिकिमपिलज्जाजनयात ॥ १॥ तवेदमिति हेकितववंचक त्वदालोकस्तवदर्शनप्रख्यातस्य लोकप्रसि इस्य प्रणयभरस्यप्रेमातिशयम्यभंगेननाशेनयः शोकस्तस्मादपिममअद्य किअनिर्वचनीयालज्जो जनयति कीदृश्यांमम तयेदंहदयंपश्यंत्या:कीदृशं उदयं प्रियायाःपादालक्तकेनचरणसंबंधियावकेनछुरितंव्याप्तं अतएवर अरुणारताछायादोतिर्यस्यतादृशं अरुणद्योतीतिपाठे अरुणःसंध्याराग स्तद्वयोति तुंशीलमस्येतितादृशंहदयंसमीक्ष्यकतेबहिःपसरदनुरागमिव बाह्म पसरनअनुरागोयस्परागोहिअरुणोवर्ण्यते ॥ प्रातनीलनियोलमच्युनमुरसंवीतपीतांशुकं ॥ ॥ राधायाश्चकिविलोक्यहसतिस्वैरंसखीमंडले ॥ ॥ व्रीडाचंचलमंचलंनयनयोराधापराधानने ॥ ॥ स्वादुस्मेरमुखोयमस्तुजगदानंदायनंदात्मनः ॥ २ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्येकविराजश्रीजयदेवकृते ॥ ॥ खंडितावर्णनेविलक्षलक्ष्मीपति मअष्टमःसर्गः । इदानासाते कविभक्तानाशेषयति प्राताति मंदात्मजोयंकृष्णःजगवा नंदायास्तुलोकसुखार्यभक्तु कोदशःवीडयाचंचलं लजयाचलायमानंनयम : र योनॆत्रयारंचल अर्पण कटाक्षः राधाननेराधा मुखेआधायअर्पयित्वास्मेरंमुख, HIKEKIKSHARIRERATARATRAIRS 长长长长长长长长长长长长长 ·काव्यं १ RRRRR 52525252525 गीतगोविंद KHEERE5%E56256eresheneferenefer मीषदास्ययुक्तंमुखयस्यस:स्मेरमुखकारणमाहकस्मिन्सति प्रात:उपसिअच्यु रतंकृष्णनोलंनिचोलंवत्रंयस्यश्यामवस्त्रधरंथिलोक्यदृष्ट्वा •अनुचरोधायाउर: बक्षस्छलंसंवीतपीतांशुकंपरिधानीकृत पीतांबरचकितंसविस्मययथास्यानया विलोक्यसखीसमूहस्वैरंशनैःहसतिसति वस्त्रपरिवर्तनमालोक्यहासइत्यर्यः विलक्षइतिविस्मयान्वितःविषयीइतिभावप्रसिद्धःशब्दःशार्दूलविक्रीडितंवृत्तं ॥ अथतांमन्मथखिन्नारतिरसभिन्नांविषादसंपन्नां ॥ ॥ अनुचिंतितहरिचरितांकलहांतरितामुवाचरहःसखी ॥ १ ॥ प्रणयकोपातहारमाधक्षिप्येदानांतपश्चात्तापांसखीआह अयेति अयानंतरं मंगलार्थवासखीतांराधांउवाचोक्तवती कीदृशींतांमन्मथेनकामेनखिमांदी नां पुनः कीदृशीरतिरसेनभिन्नारहितां अतएवविषादेनदुःखेनसंपन्ना युक्तां अतएवानुवारंवारंचिंतितंहरेश्वरितंपुराविलासोययातां कलहेनप्रीति कलहेनांतरितांव्यवहितां अत्रकलहांतरितानायिकावते तलक्षणंभर तेनोक्तं प्राणेश्वरप्रणयकोपभरेणलन्यं तं चाटुकारमचिरादवधार्यपश्चात् सं तप्यते मदनवन्हिशिखासहस्रर्बाष्पाकुलानुकलहांतरितेतिसास्यादिति ॥ गुर्जरीरागणयतितालेगीयते । ॥ हरिरभिसरतिवहतिमधुपवने ॥ .. । किमपरमधिकसुखंसखिभुबने ॥ १ ॥ ॥ माधवेमाकुरुमानिनिमानमये ॥ध्रु.॥ गुर्जरीराग: यवितालुस्तु हरिरिति अयेहेमानिनिअभिमानवति राधेमाधवेक व्णेमानंअभिमानमाकुरुमाकारितिप्रार्थनायांलोट। यत्त:मधुपंवनेवसंतवा N525252525AKK252605550666.5KKRIKA KEKAREKAR ·८२ गीतगोविंद काव्य १ 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 यौवहतिसतिहरि अभिसरति स्वयमेवत्वदीयांसंकेतभूमिमागच्छतीति' हेसखिराधेभुवनेपिगृहेपिअपरअधिकसुखअतिशयसुखंकि अपितुनकिंचिद स्तिनायकस्पस्वयमागमनात्कोपोनयुक्तइत्यर्थः ॥ तालफलादपिगुरुमतिसरसं ॥ ॥ किंविफलीकुरुषेकुचकलशं ॥ २ ॥ मपिच तालेति हेराधेतालफलादपिकाठिण्येन स्लौल्येनवर्तुलत्वेनच ता लफलादपिगुरुंअधिकंकुचकलशस्तनघटंकिकिमयविफलीकुरुषेकृष्णहस्त व्यापारपरिशीलनाभावाद्वैफल्यमितिभावः कीदृशं अतिसरसंअतिशयर सयुक्तं तस्मिन्दृष्टेपूनार साविर्भावात्धृदयाल्हादकरमिति यावत् ॥ कतिनकथितमिदमनुपदमचिरं ।। ॥ मापरिहरहरिमतिशयरुचिरं ॥३॥ ननुयदाहरिरागतस्तदात्वयानकयितमित्यतआह कतीति हेराधेइदंअ नुपदंस्छाने अचिरंसांप्रतं कतिकतिवारान्मयानकथितं किंतुबहक यितमेवाकतदित्यतआह त्वंअतिशयरुचिरंअति कमनीयं हरिकृष्णमाप रिहरमावज्ञासीरितिमात्यज ॥ किमितिविषीदसिरोदिषिविकला ॥ ॥ विहसतियुवतिसभातवसकला ॥ ४ ॥ एवंसुमुखी प्रत्याह किमितीतिविकलाअसायधानेंद्रिया. किमितिकस्मान् विषीदसि दुःखिताभषसि रोदिषिचक्रदसि मदुक्तनिराकरणात् इदा KAKKKR5E5Keenresesesesere ·काव्यं । गीतगोदिं " FREE: नींविषदोरोवनचव्यमिति सकलासपूर्णायुवतिसंभातरुणीसमाज: त्याविहसतिउपहासंकरोति तबेतिकर्मण्यपीति केचिदितिषष्ठी ॥ मृदुनलिनीदलशीतलशयने । ॥ हरिमवलोकयसफलयनयने ॥५॥ ताकिंकरोमीत्यतआह मृदनलिनीदलेनकोमलपत्रेणशीलितेतेशयने शय्यायांस्छितंहरिकृष्णमवलोकयपश्य दर्शनालयनेनेत्रेसफलयसफलकुरु ॥ जनयसिमनसिकिमितिगुरुखेदं । ॥ शृणुममवचनमनीहितभेदं ॥ ६ ॥ विचारयंतीप्रत्याह हेराधेत्वंमनसिगुरुमहतखेदंदुःखंकिमितिजनयसिउत्पा दयसि तस्मान्ममवचनंवाक्यंशृणु आकर्णय कीदृशंवचनअनीहित अ नाकासितोभेदोविरहोयन भवत्याहितमेववचनवदामीत्यर्थःअतएयशृणु ॥ हरिमुपयातुवदतुबहुमधुरं ॥ ॥ किमितिकरोषिदृदयमतिविधुरं ॥ ७ ॥ कीदृशंवचनमित्यतआहे हरिरिति हरिः कृष्णउपयातुत्वदंतिकआगच्छतु बहुमधुरंतवानुनयवचनवदतु वंदृदयंमनःअतिविधुरंभतिविव्हलकिमिति करोषिनाचिययोजनमित्यर्थः HIMSHIKHNuttyiwas ॥ श्रीजयदेवमाणितमतिललितं । ॥ सुखयतुरसिकजनहरिचरितं. ॥ ८ ॥ KARKKrreness 长长长长长长长长长长长长长长长长长按 ·काध्यं १ 长长长 गीतगोविंद RRRRRRRRRRRRRRRRRRRR श्रीजयदेवेति श्रीजयदेवभणितंउक्त हरिचरितंकर्तृ रसिकमनंहष्णेभा विकंजनंसुखयतु सुखिनंकरोतु ‘कीदृशंभतिललितंअति मुंदरश्राव्यमित्यर्थः कीदृशंजन सुविनीतं अतिविनययुक्तंपाठे ॥ स्निग्धेयत्परुपासियत्प्रणमतिस्तब्धासियद्रागिणि ॥ ॥ द्वेषस्थासियदुन्मुखविमुखतांयातासितस्मिप्रिये ॥ ॥ तद्युक्तं विपरीतकारिणतवश्रीखंडचर्चाविषं ॥ ॥ शीतांशुस्तपनोहिमंहुतवहःक्रीडामुदोयातनाः॥ १ ॥ इदानीप्रणतमपिप्रियमतिरोषात त्यतीराधानिदतीसखीप्राह निग्धइति हेविपरीतकारिणिविपर्ययविधायिनिराधे त्वंस्निग्धेमधुरवादिनि तस्मिन्प्रिये २८ कृष्णेयत्पुरुषासिनिष्ठरभाषिणीअसिवर्त से किंच तस्मिन्प्रियेप्रणमतिसतिविन ययुक्तसतियस्तध्वासिस्छाणुवस्थितासिप त्रागिणिसानुरागेप्रिये द्वेषस्था सि असंतुष्टासि यतउन्मुखेसंमुखेतस्मिनप्रियेविमुखतांपरावृत्ततायातासि । तस्मात्श्रीखंडचर्चाचंदनकथापितवविषमिवशीतांशुश्चंद्रस्तपनः सुर्यइव हिमंतुषारःहुतवह अमिरिवक्रीडामुदःक्रीडासंतोषाः यातनावेदनावृत्तियक्तमे वयोग्यमेवतवमदीयवचनविपरीतकारित्वाविरोधालंकारः शार्दूलविक्री डितंवृनं ॥ अंतर्मोहनमौलिघूर्णनवलन्मंदारविषेसनः ॥ ॥ स्तब्धाकर्षणदृष्टिहर्पणमहामंत्र कुरंगीदृशां ॥ ॥ दृप्यद्दानवदूयमानदिविषदुरिदुःखापदां ॥ ॥ भ्रंशकसरिपोय॑पोहयतुवोश्रेयांसिवंशीरवः ॥२॥ RARKETERRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR ·काव्यं १ PRRRRRRRRREEKeeker गीतगोविं १९renesthesenteresterestreness । इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्यकविराजश्रीजयदेवकते। ॥ मुग्धमुकुंदवदनोनामनवमासः॥९॥ इदानीकविर्भक्तानाशिषयतिअंतरिति कसारेपो:कृष्णस्यवंशीरयोवेणुना दःवःयुष्माकंभक्तानांयश्रेयांसिअशुभानिव्यपाहयतुखंडयतु कीदृशोवंशीरवः कुरंगीरशाहरिणनयनानांतर्मोहनंमनोमोहः मौलिघूर्णनंसाधुसाध्वितिशि र:कंपनं वलन्मंदारविलंसनंगुंफितपारिजातपुष्पाधःपतनं सात्विकभावातस्तं ब्धाकर्षणस्तब्धस्यआनिच्छोराकर्षणं दृष्टिहर्पणनेत्रोत्साह:एतेषुसर्वेषुमहामंत्र: वंशीरवाकर्षेसांनायिकाःकामभावापनायियंतातिभावःपुनः कीदृशःदर्प वद्भिनिदैत्यैर्दूयमानांदिविषदांदेवतानांदुराअनिवार्ष्याः आपदःस्वसा धनीभूताःपिपत्तयस्तासांभ्रंशःनाशकःवशीग्वंश्रुत्वादुः खितापिदेवा:मुदमुबह तीत्यर्थःमुग्धोमूढःअलसः ॥ अत्रांतरेममणरोपवशामसीम || ॥ निःश्वासनिःसहमुखींमुमुखीमुपेत्य ॥ ॥ सव्रीडमीक्षितसखीवदनदिनांते ॥ ॥ सानंदगद्गदपदंहरिरित्युवाच ॥ १ ॥ 长长长长长长长长长长长长 इदानींसोत्कंठः कृष्णोराधांदृष्टाअनुनयनाहं 'अत्रेतिअतिरेअस्मिन्न वसरेहार: दिनातेसंध्यासमये तांसुमुखाराधांसमुपेत्यसमीपमागत्यसानं दानिअतएवगद्दानिकंठादल्पनिर्गछंति यस्यांक्रियायांत द्यथाभवति तथा वक्ष्यमाणंउवाच कीदृशीराधां मसृगस्यकर्कशस्यकोथस्यवशाअधीनां पुनःकिंभूतांअसीमस्यमहतोनिश्वासस्यनिः सह सोढुंअसमर्थमुख्यंस्या:सातां 长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·HawaiiaNP गीतगोविंदं. काभ्यं । TERRreferrereerefereneKesksesanefereness कोपबदनामित्यर्थः पन:किंभूतांसमोडसलामईक्षितरष्टसख्या:बदनमुसंयया सातांपश्यकृष्णचेष्टितमित्यर्थः ॥ देशवराडीरागेणआडवतालेगीयते ॥ । वदसियादिकिंचिदपिदंतरुचिकौमुदी ॥ ॥ हरतिदरतिमिरमतिधोरं । ॥ स्फुरदधरसीधवेतववदनचंद्रमा ॥ ... || रोचयतिलोचनचकोरं ॥ १ ॥ । प्रियेचारुशीलेप्रियेचारुशीले ॥ ॥ मुंचमयिमानमनिदानं ॥ ॥ सपदिमदनानलोदहतिमममानसं ॥ ॥ देहिमुखकमलमधुपानं ॥ धृ.॥ उक्तमर्यगीतेनाहवदसीति गीतस्यास्पदेशवराडीरागः अष्टतालीताल: राग लक्षणं आरब्धगमनमुद्रानिद्रापूर्णायमाननयनयुग्मादया सुखशायिनिनिज दयितेदेशवराडीभवेगौरितिलघदुतौलघुश्चेत्यष्टतालीप्रकीर्तितेति गीतार्थ स्तु हेचारुशीलेमनोहरसद्वृत्तेप्रियेराधे त्वमयिभनिदानअकारणंमानमुंचत्यज किमितिमानत्यागस्तत्राह मदनानल:कामामिमममानसंदहतिअतःकार णात्सपदिदाहानंतरमेवमुखकमलमधुपानमुखोवपातत्संबंधिमधुपानंदेहि म धुनाबन्हिवाह:प्रशाम्यतिध्रुवपदं -हेराधेत्वयदियदार्किचिदपिवदसितदानव FARMERerekeneKKARARKARKARRERAKAR 的 长长的一条长长长长长长长长长 ·काव्य । गीतगोविंद Receneferrernekseeneferentnet दंतानांपारुचिः दीप्तिःसेवकौमुदीचंद्रज्योत्ला अतिधोरंअतिशयेनभयंकर दरःभयंसएयतिमिग्मधकारहरतिनाशयति अनुचतववदनचंद्रमाइवसः स्फुरदधरसीधवेदीप्यमानाधरामृतार्थ तादयेचतुर्थी ममलोचनचकोरंनेत्र पक्षिविशेषरोचयतिरुचिंइच्छांकारयति ममलोचनकोरंचकोर पक्षिविशेष चंद्रामृतलालुपोभवत्येव ॥ सत्यमेवासियदिसुमतिमयिकोपिनी ॥ ॥ दोहखरनखरशरघातं ॥ ॥ घटयभुजबंधनंजनयरदखंडनं । ॥ येनवामवतिसुखजातं ॥२॥ मृषारोपप्रकारयंतीमाहसत्यमिति हेसुदतिशोभनदंतेयदिमयिविषयसत्य मवकोपिनीकोधवतीअसि तदाखरास्तीक्ष्णायेनखरा:नखास्तेएक्शगना राचास्तैर्घातंप्रहारदेहि तेनापिचेनतुष्यसितहिभुजाभ्यबिंधनंघटयकुरुरदैः दंतखंडनंघातंजनयविरचय वाअथबायेनमुष्टचादिनासुखजातंसुखममूहोभव तितदेवकुरु प्रभूणांहिसापराधेषुजनेषुताडनबंधनखंडनादयोदंडा:समुचिताः । त्वमसिममभूषणंत्वमसिममजीवनं ॥ ॥ त्वमासममभवजलधिरत्नं ।। ॥ भवनुभवतीहमयिसततमनुरोधिनी ॥ ॥ तत्रममददयमतियत्नं ॥३॥ ननुयातपियासादंडविदधातुर्किमयाऽतआह त्वमसीति हराधेत्वमममी वनप्राणोसि त्वांविनास्थातुमशक्यत्वात् त्वमेमभूषपांअलंकारोसि लंगम 长长长长长长的杂杂杂杂杂杂总长长长长长长长, 长长长长长长长长长长长 长长长长长长长长长长 ·काव्यं १ गीतगोबिंदं SKHERekseekerestnesthesisekseeness भवजलधौसंसारसागरेरत्नमासि जातीजातीय दुत्कृष्टतद्रत्नमभिधीयते इ तिस्त्रीरत्नंउक्तं' इहएतादृशेमयिभवतीसततंनिरंतरंअनुरोधिनीअनु कला भवतु तवानुकूल्येममत्वृदयंमनः अतियत्नअतिशययत्नयुक्तंभवति तवानु कल्यार्यअतिशयंयत्नंकरोतीत्यर्थः ॥ नीलनलिनाभमपितन्वितवलोचनं ॥ ॥ धारयतिकोकनदरूपं ॥ ॥ कुमुमशरबाणभावेनयदिरंजयासे ॥ ॥ कृष्णमिदमेतदनुरूपं ॥ ४ ॥ नीलेतिहेतविरुशांगि नीलनलिनस्यनीलोत्पलस्येवाभाकांतिर्यस्यतत्तवलो चनंकोकनदरूपंरक्तोत्पलसरूपतांधारयतिधत्तेरोषारुणत्वात् यदिइदंचक्षुः कृष्णश्यामकुसुमशःकामस्तस्यबाणः पुष्पाणितेभ्योभावउत्पत्तिर्यस्यमधुनस्ते नरंजयसिरक्तंकरोषितदाएतद्रक्तंरूपंअनुरूपयोग्यंभवति यदिमधुपानंकरो पितदानेत्रस्यरक्तत्वमुचितंनरोषादितिभावः ॥ स्फुरतुकुचकुंभयोरुपरिमणिमंजरीरंजयतुतवल्दयदेशं ॥ ॥रस तुरसनापितवघनजघनमंडलेघोषयतुमन्मथनिदेशं ५ किंचित्प्रसन्नांवीक्ष्याह स्फुरत्विति हेराधेमणिमंजरीहारलतात्वत्कुचकुंभ यो:कुचकलशयोरुपरिस्फुरतुशोभतां सारत्नलतातवहदयदेशवक्षःप्रदेशर जयतुस्वरश्मिभिःशोभयतु तवजघनमंडलेनिबिडकटिपुरोभागदेशेरशनापि कांच्यपिरसतुशब्दं करोतु साकांचीमन्मथनिदेशंकामानांघोषयतुशब्दायतां वचनचातुर्येणस्फुरतुणिमंजरीरसतुरसनादिइत्यादिनाविपरीतरतंयाचते 5852515259585 KHUKRKHAKKAKKAKKRKERS 終於終於 । PR २१.5.

·कायं १ मालगोविंद Hereferrerwirefere ॥ स्थलकमलगंजनममत्हदयरंजनंजनितरतिरंगपरभागं । ॥ भणमसृणवाणिकरवाणिचरणद्वयंसरसलसदलतकरागं हेमसृणवाणिस्निग्धवचनेमणाज्ञापयअहंतवचरणयंसरंस:सांद्रःसहरसेन गारेणवर्त्तते इतिवासरसंययास्पादेवलसतशोभमान: अलक्तकरागोयावक रागोयत्रएतादृशंकरवाणिकुयांमार्यमायांलोट् कयंभूतंचरणदूर्यस्यलकमल स्यगंज तिरस्कारकंसदृशमित्यर्थः पुनःकीदृशं ममहदयरंजनंअनुराग कारकं पुनःकीदृशं जनितउत्पादितोरतिरंगेसुरतकौशलेसंभोगरागस्प वापरभागःपरस्परशोभायेन मयाऽलक्तकेनचेदिदंरज्यते तदेदमपिर्काच बंधादौममहदयेलमेलमांमत्परांशोभांपरस्परदास्यतीतिभावः 於於《长长长 ॥ स्मरगरलखंडनममशिरसिमंडनं ॥ ॥ देहिपदपल्लवमुदारं ॥ ॥ ज्वलतिमयिदारुणोमदनकंदनानलो । ॥ हरतुतदुपहितविकारं ॥ ७॥ स्मरेति वंउदारमनोहरंपदपल्लवममशिरसिमंडनंअलंकारमिवदेहिअर्णय कीदृशंपदपलवस्मरगरलस्यकामविषस्यखंडनाशकंकामपीडानिवर्तकमि त्यर्थः मयिदारुणःकरकर्मामदनकदनानल:कामपरितापवन्हि ज्वलतिदीप्य तेपदपल्लवंकषु तदुपहितविकारंमदनस्तोपतापहरतु शिरःपीडानिवत नेनशरीरपीसानिवृत्तिरितिशिरसिदानं अथवापल्लवांच्छादितशिरस: मूर्य तापोनभवतीति ·९० गीतगोविंद काव्य १ KEKKERRKERKARREArkeres ॥ इतिचटुलचाटुपटुचारुमुरवैरिणो । ॥ राधिकामधिवचनजातं ॥ ॥ जयतिजयदेवकविभारतीभूषितं ॥ ॥ मानिनीजनजनितशातं ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेऊनविंशतिमःप्रबंधः ॥ १९ ॥ 长长长长长长长长长长 इतीति इत्यमुनाप्रकारेण मुरवैरिणःकृष्णस्यराधिकाअधिअनुराधिकालक्षी कृत्यप्रोक्तं वचनजातंवाक्यसमूहोजयति उत्कर्षेणवर्द्धते कीदृशंचटुलंचा दुपीतयुक्तंचटुचतुरं चारुसुकुमारं पुनःकीदृशंजयदेवकवेःभारत्यावाण्याः भूषितं मानिनीजनस्य जनितंशातंसुखंयेनतत्तादृशं जयतिपद्मावतीरमणज यदेवकविभारतीभणितमतिशामितिपाठांतरेपद्मावतीजयदेवस्यपत्नीत स्याःरमणोवल्लभोयोजयदेवस्तेनभारतीसंज्ञायाकवित्ववणितं पुन:कीदृशंभर तिशातंअतिशायतमुखंयस्मात्तादृशामितिव्याख्यानमदतथासातपौनरुक्तया पत्तेःप्रथमपाठस्तुसमीचिनएब , ॥ परिहरकतातंकेशंकांत्वयासततंघन ॥ ॥ स्तनजघनयाक्रांतस्वांतेपरानकाशिनि ॥ ॥ विशतिवितनोरन्योधन्योनकोपिममांतरं ॥ ॥ स्तनभरपरीरंभारंभविधेहि विधेयतां ॥ १ ॥ इदानीमात्मा निरपराधज्ञापयन्संभोगायप्रोत्साहयन्नाह परिहरेति हेकतातं कविहितकोपराधत्वंशंकांत्यजत्वयाकांव्याप्तेसतिवितनोःकामादन्योधन्यः 长长长长长长长 5152515 26262525 ·काव्यं । गीतगोविंद ९१ 6252515255 Enter जनःकोपिममातरंअभ्यंतरंनविशतिनप्रविशतिकीदृश्यात्वयाधनेंकठिनेस्तन जघनेयस्याःतया कीदृशेस्वांते अतएवपरानवंकाशिनिअन्यस्यावकाशशून्ये हेप्रणयिनि यतोममांतरंकामएवविशतिअतस्तनभरपरिरंभारंभे स्तना तिशयालेंगनोद्योगे विधीयतांकर्त्तव्यताविधेहिकुरुमामालिंगेत्याशयः ॥ मुग्धविधेहिमयिनिर्दयदंतदंशं । ॥ दोर्वल्लिबंधनिविडस्तनपीड़नानि ॥ ॥ चंडित्वमेवमुदमंचयपंचबाण ॥ ॥ चंडालकांडदलनादसवःप्रयांति ॥ २ ॥ न यद्येयंनप्रत्येषितदामय्यापराधानुकुलंदंडमाचरेत्याह मुग्धेति हेमुग्धेमुढे मुंदरिवा मयिनिर्दयदंतदंशं दयारहितदंतक्षतविधेहिकुरु किंच दोलि बंधोभुजलताबंधस्तेननिविडंदृढयथास्यात्तथास्तनाभ्यांपीडनानिविधेहि है चंडिकोपनशीलेवमेवमममुदंप्रीति अचजनयनत्वन्यस्यांममानुरागइत्यर्थः उदहतिपाठेकुरु नाचेत् पंचबाणःकाम:सएयचंगलस्तस्यकांडदलनाद्वा णक्षतात् असव:ममप्राणा:प्रयांतिगच्छति अतोमयिप्रसीदेत्यर्थः ॥शशिमुखितवभातिभंगुरभूर्युवजनमोहकरालकालसर्पः॥ ॥ यदुदितभयभंजनाययूनांत्वदधरसीधुसुधैवसिद्धमंत्रः॥ ३॥ ननुकोपोनास्येवत्यताह शशीति हेशशिमुखिचंद्रवदनेतवभंगरभृकुटिःकु' टिलाभूभौतिशोभते कीदृशीयुवजनानांतरुणजनानांमोहनाय करालाभीप णाकालसर्पःकृष्णाविधूः तस्याः वःसकाशादंदितउत्पभयद्भयंतस्यभंजना यनाशाययूनांतरुणानांतवाधरसीघुमातदेवे • सुधापानसाम्यान्माधुयाच Pree ·AN गीनगोविंद काध १ PRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRESers स्वसिद्धमंत्रःसाधितमंत्रःविषापहरणार्यअधरपानंदत्वा तवकोपसर्पदष्टस्य ममजीवनसंपादयेतिभावः ॥ व्यथयतिवृथामौनंतन्विप्रपंचयपंचमं ॥ ॥ तरुणिमधुरालापैस्तापविनोदयदृष्टिभिः ॥ ॥ सुमुखिविमुखीभावंतावद्विमुंचनवंचय ॥ ॥ स्वयमतिशयस्निग्धोमुग्धेप्रियोहमुपस्थितः ॥ ४ ॥ व्यययतीति हेतन्निसुंदरि तववृयामौनमांव्यथयसि मांइतिज्ञातव्यंत स्मातहेतरुणिमधुरालापैःकोमलवचनैः पंचमरागंप्रपंचय उद्दिर दृष्टि : भिःअवलोकनस्तापमानसतापविनोदपअपसारय हेसुमुखि सुक्दनेविमुखी भावंदुष्टदृष्टित्वविमुंचत्यज हेमुग्धेबानशून्ये अहंप्रियःस्वयंआकरणविनैव उपस्थित आगतःअतएवमेयचननबंचयनोलंघन कीदृशःप्रिय' अतिश यलिग्धःमहावत्सलःस्वयमागतःहातुंनोचितमितिभावः ॥ बंधकयुतिबांधवोयमधर स्निग्धोमधूकच्छवि ॥ ॥ गैंडश्चंडिचकास्तिनीलनलिनश्रीमोचनंलोचनं ॥ ॥ नासाभ्योतितिलप्रसूनपदवीकुंदाभदंतिप्रिये ॥ ॥ प्रायस्त्वन्मुखसेवयाविजयतेविश्वंसपुष्पायुधः॥५॥ अधुनामानापनोदनापतदंगस्तुतिकरोति बंधूकेति हेचंडिकोपनशीले तवाममधरः बंधकपुष्पस्यद्युतिः कांतिस्तस्पांबांधवोमित्रसदृशयकास्तिशो भते तथालिन्धश्चिकणगडःकपोलश्चकास्तिकीदृशः मधुकपुष्पवत्छवि MEHRARRRRRRRRRRRRRRRRRRREnefererefere: MEEN ·总长长长长长长长 काव्यं १ गीतगोविं KrrrrMEREKARE दीप्तिर्यस्पस: तयातंवलोचनंनेत्रनीलनलिनश्रियं नीलोत्पलपकांतिमोच्च यति तवनासानासिकातिलपमूनस्यतिल गुष्पस्यपदवींमार्गसादृश्यमित्यर्थः अभ्येतिपामोति हेकुंदाभदंति कुंदपुष्पस्येवाभायेषांतादृशादंतायस्यास्ताह शिप्रियेवल्लभप्रापइतितर्कयामिप्रसिद्वःपुष्पायुधःपुष्पमवायुधंशत्रंयस्यसः का मस्त्वन्मुख सेवपाविश्वजगद्विजयतेक्शीकरोतीत्यर्य: यानिकामस्यपुष्पायुधा नितानिबंधकमधूकनिलोत्पलतिलकुंदपुष्पादीनिवन्मुखेवर्ततहतिसेवाकार बंधकइतिदुपहरियामधूकइतिम हुआइतिकन्यकुब्जभाषायां ॥ दृशीतवमदालसे वदनर्मिदुमत्यान्वितं ॥ ॥ गतिर्जनमनोरमाविधुतरंभमूरुद्वयं ॥ ॥ रतिस्तवकलावतीरुचिरचित्रलेखेभ्रुवा ।' ॥ वहींविबुधयौवनवहसितन्विपथ्वीगता ॥ ६ ॥ दृशाविति अहोइत्याश्चर्ये हेतन्धिसुंदरि स्वंपृथ्विगताभूम्यास्थितापि विबुधयौवतं देवयुवतीनांसमहंवहसि केनप्रकारेणेत्यतआह तवदशौन यनेमदेनालसेमंथरे अवलोकनायमंदायतः तयवदनमुनइंदुमत्याचंद्रयाँ अन्वितंयुक्तं त्वन्मुखदर्शनेनसादृश्याचंद्रबुद्धिर्भवतीत्यर्थः तवगतिर्गमनंज नमनोरमा तवोरुद्वयंजंघायुग्मंविधुतास्वशोभयातिरस्कृतारंभाकदलीये नतवरति:मुरतक्रीडाकलायती मकलाकौशलयुक्ता तबभ्रुवोरुचि राचित्राणांलेखाययोस्ते यथाचित्रेयामालेखाविलिख्यत तथेति तद नयापदयोजनयामदालसाईदुमती मनोरमा रमाकलायतीचित्रलेखा संज्ञका:अप्सरसःतिपादिताः पृथ्वीगतेत्यपिच एकस्यामपित्वयिता * सामप्सरसांगुणावततइत्याश्चर्य प्रेयोनामालंकार पृथ्वीकंचेदंछेदः MAKKAKEswerfereneKEKKERARRIERe PREKKIKOKES ·काव्यं १ Karthi HEREKAKKresentsREKLKAR गीतगोचिदं. PREKKER 5525152515262526868625555 ॥ प्रीर्तिवस्तनुताहरि कुवलयापीडेनसाधरणे । ॥राधापीनपयोधरस्मरणकृत्कुंभेनसंमेदवान् ॥ ॥ पविभ्यतिमीलतिक्षणमपिक्षिप्रंतदालोकना ॥ ॥ द्वयामोहेनजितंजितंजितमभूत्व्यालोलकोलाहलः ॥७॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्यकविराजश्रीजयदेवकते ॥ ॥ मानिनीवर्णनेचतुरचतुर्भुजोनामदशमःसर्गः ॥ १० ॥ कविःसर्गातेआशिषंप्रयुक्त प्रोतिमिति हरिःकृष्णोवःयुष्माकंगायतांशृण्व तांधीतिमानंदंतनुतांविस्तारयतु कीदृशःरणसंग्रामेकुवलयापीडेनकंसह स्तिनासाद्धंसह कुंभस्यलेहस्तेनसभेदवानसंबद्धःअतस्तत्रकुंभेराधापीनप योधरस्मरणकृताधिकाया मांसलस्तनस्मृतियुक्त हस्तिदर्शनेनपीनकुचस्मर णंयुज्यतएव तदुक्तं सहशादृष्टिचिंत्ताद्याःस्मृति जीवस्यबोधकाः पत्रेवा हनेबिभ्यतिभयंगतेसति अथचमीलति मृतेसतिजितंजितंजितमिति कंससंबंधीव्यालोलश्चचल:कोलाहल: अभूत्जातःकसोबालेनजितःइतिसर्वे जनैःकलकलशब्दःकतइत्यर्य:वचन कौशलेनमानिनीमानदानात्चतुरःचतु भुजःकृष्णायत्र ॥ सुचिरमनुन येनप्रीणयित्वामृगाक्षीं ॥ ॥ गतवतिकतवेकेशवकुंजशय्यां ॥ । रचितरुचिरभूषांदृष्टिमोप्लेप्रदोषे ॥ ॥ स्फुरतिनिरवसादांकापिराधांजगाद ॥ १ ॥ EKAHAKAKKAKKAKAKARAresereKKKAKEResere . RRitreeneKERS REKKRREnterter ·काव्यं १ गीतंगोविंद KKRKEKARKE ekseerekke अधुनाराधांप्रतितत्सखीब्रूते रुचिरमिति कापिसखीप्रदोषेरजनिमुखेस्तुर तिदीप्यमानेसतिप्राप्तेइत्यर्थः राधांजगाद वक्ष्यमाणामितिशेषः कस्मिन्सति केशवेकृष्णेअनुनयेनप्रीतिवचनेन रुचिरंबहुकालंमृगाक्षाराधांपीणयित्वा संतोषयित्वा कुंजशय्यांलतागृहशयनंगतवतिसति कीदृशेकेशवेरुतवेषेकत शृंगारालंकारेराधायाइति कीदृशीराधा रचिताकृतारुचिरामनोहराभूषालं कारोयया कृष्णस्येति अन्योन्यालंकारकरणेनान्योन्यराग:सचितः कीदृशे प्रदोषे अंधकाराधिक्येनदृष्टिमुष्णातीति दर्शचोरके पुनः कीदृशीराधा निरवसादांनिर्गत: मानसभंगरूपोऽवसादःपतापोयस्यास्तां ॥ वसंतरागेणरूपकतालेगियते ॥ ॥ विरचितचाटुवचनरचनंचरणरचितप्रणिपातं ॥ ॥ संप्रतिमंजुलवंजुलसीमनिकोलशयनमनुयातं ॥ ॥ मुग्धेमधुमथनमनुगतमनुसरराधिके ॥ ध्रु.॥ वसंतरागः उक्तार्थगीतेनाह विरचितोत हेराधिके मुग्धेमूढे अनुगतंअनुकू लं मधुमयनंकृष्णं अनुसरअनुगच्छ विरचिताउक्ताचाटुप्रियावचनरचना ८ परंपरायेनतं पुन:कीदृशं चरणेपादेरचितःकृत प्रणिपात:प्रणामोयेनतं त न्मानभंगाय पुनःकीदृशं संप्रतिइदानीमंजुलोमनोहरोऽशोकोवेतसोबात स्यसीमनिपर्यंतेतटे केलिशयनंसुरतार्थशय्यांअनुयातं प्राप्तमित्यर्थः अतस्व याशीघ्रगंतव्यमिति है ॥ घनजघनस्तनभारभरेदरमंथरचरणविहारं ॥ 2 ॥ मुखरितमणिमंजीरमुपैहिविधेहिमरालविकारं ॥ २ ॥ KEKenneKhesent 2f P52625252625 ·काव्यं १ गीतगोविंद KEEREKeenresentstreneKEntrientients, तप्रोत्साहयतीत्वरयति घनेति घनयोमासलयोधनस्वनयोर्भारस्यभरो भाराधिक्ययस्यास्तत्संबोधनेदरमधईपमंदश्वरणविहारःपादक्रमायस्यांकि यायां मुखरितःशब्दित:माणमंजीरोमणिसहितमंजीरोयस्यां क्रियायांतंक ष्णमुपैहिउपगच्छअतएवमरालानाराजहंसानाविकारांनिलासविधेहिकुरु ॥ शृणुरमणीयतरंतरुणीजनमोहनमधुरिपुरावं ॥ ॥ कुमुमशरासनशासनबंदिनिपिकनिकरभजभावं ॥ ३ ॥ अन्यमप्युद्दीपनविभावंवर्णयति शृण्विति त्वरमणीयतरंअतिमनोहरंश्रा व्यं तरुणीजनानांमोहनमधुरिपोःकृष्णस्यराववंशशब्दंशृण्वाकर्णय मधुप विरावमितिपाठे भ्रमरशब्दं किंचपिकनिकरे कोकिलसमूहे कुसुमान्ये वशरासनंधनुर्यस्यतादृशःकामस्तदाज्ञात याबंदिनिस्तावकेसति भावरुष्णे ऽनुरागंभजआश्रप हेमानन्यःमानंत्यत्काययभजनकुरुतेति कोकिला घोषयंतीत्यर्थः ॥ अनिलतरलकिसलयनिकरणकरेणलतानिकुरंब ॥ ॥ प्रेरणमिवकरभोरुकरोतिगतिप्रतिमुंचविलंबं ॥ ४ ॥ अनिलति हेकरभोरु कनिष्टांतोमणिबंधपर्यंतंकरस्यबाहिर्भागस्तबदूरुजंघा द्वयंयस्यास्तत्संबोधनं गतिगमनंप्रतिविलंब{च शीघ्रंगच्छेतियावत् यतः लतानिकुरंबलतासमूहअनिलेनतरलश्चंचलोय:किशलयनिकरः पल्लवसमूह स्तद्रूपेणकरणहस्तेनतवप्रेरणमिवज्ञापनमिवर्करोतिअचेतनालतापित्वांप्रेरय तिकिंपुनरहं PRAKAKKARKI.Krenesents 2626 ·कान्यं १ Re गीतगोविंद RefereneKEKHEReceneferretenerent ॥ स्फुरितमनंगतरंगवशादिक्सूचितहरिपरिरंभ ॥ पच्छमनोहरहारविमलजलधारममुंकुचकुंभं ॥ ५ ॥ अपिचस्फुरितमिति हेराधेत्वअमुंकुचकुंभस्तनद्वयंपृच्छ तिवर्तुलत्वात्काठिन्यत्वाञ्चकुंभसाम्यं कीदृशंकुचकुंभं अनंगस्यकाम स्ययेतरंगाविकारास्तद्वशादिवस्फुरितंसकंपं अतएवसूचितःहरे:परिरंभः आलिंगनंयेनअन्योपिकलशोनद्यांतरंग:प्रेर्यमाणः सकंपोभवति इक्श ब्दोऽत्रोत्प्रेक्षकाद्योतकःपुनःकीदृशं मनोहरोयःहारःसएवविमलानिर्मलाज लधारायत्र सम्याग . ॥ अधिगतमखिलसखीभिरिदंतववपुरपिरतिरणसज्ज । ॥ चंडिरसितरशनारवडिंडिममभिसरसरसमलज्ज ॥६॥ अधिगतमिति हेचडि अत्यंत कोपनेइत्याक्षेपेसंबोधनअखिलसखीभिरपिर तवेदं वपुःशरीरंरतिरणेसुरतसंग्रामसज्जसनद्धं अधिगतंज्ञातंतवमनसिअ भिमानोनास्तीत्यर्थः एवंसतिरसिताशब्दितारसनाक्षुद्रघंटिकासक्रवाई डिमोवाद्यविशेषीयस्यांक्रियायांसरसंसोत्कंठंयथास्यात्तथा अलज्जलज्जारहि तंयथास्यात्तथाऽभिसरकृष्णमित्यध्याहारः ॥ स्मरशरसुभगनखेनसखीमवलंब्यंकरणसलीलं ॥ ॥ चलवलयक्कणितैरवबोधयहरिमपिनिजगतिशीलं ॥७॥ स्मरोत हेराधेत्वंकरेणहस्तेनसीअवलंब्यसलीलंसविलासंयथास्यात्तथा चल गच्छकीदृशेनकरेणस्मरशरवत्कामबाणवत्सुभगानिसुंदराणिनखानियस्मि 116625266.htrER ·गीतगोविदं काव्य १ ARKAKKKesaretaketreenereneferresterest नणेशस्त्राणिभवतिरतिरणेतुत्वाखान्येवस्मरस्यशस्त्राणोतिभावः गत्वाच वलयकणित:कंकणशद्वैःहारेकृष्णंअवबोक्य अहमागतेतिज्ञापयेत्यर्य; अ पिक्रियासमुच्चये कथंभूतंहरिनिजेआत्मनिगतिर्यस्यसनिजगतिः कामस्त स्मिनशीलसमाधिश्चितकाध्ययस्यकामपरवशमित्यर्थः ॥ श्रीजयदेवभणितमधरीकृतहारमुदासितवामं ॥ ॥ हरिविनिहितमनसामधितिष्ठतुकंठतटीमभिरामं ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेविंशतिम प्रबंधः ॥ श्रीजयदेवेति श्रीजयदेवेनभणितंगीतंहरोकृष्णेविनिहितमारोपितमनश्चित्तं यस्तेषांभक्तानांकंठतटीअविरामसर्वदाअधितिष्ठत कंठदेशेवसत्वित्यर्थः अ विशीङस्याशामाधारकर्म कीदृशंभणितंअधरीकृतःस्वगुणेीनःकृत: मु काहारोयेनपुनःकीदृशंउदासीनतास्वगुणैस्तिरस्कृतावामासुंदरीयेनयद्यपि हारस्यरमणंचकंठदेशस्थितस्ययाशीभातत्प्रदत्वंसभवतितथापितयारागि णामेवशोभापदत्वननुमुमुक्षणांतत्रीपितारुण्यएवनतुसर्वदाजयदेवभाणतंतु रुष्णकथात्वनहारापेक्षयाचाधिकमित्यर्थः ॥ सामांद्रश्यतिवक्ष्यतिप्रियकथांप्रत्यंगमालिंगनैः ॥ प्रीतियास्यतिरंस्यतसखिसमागत्यतिचिंताकुलः ॥ ॥ सत्वांपश्यतिवेपतेपुलकयत्यानंदतिस्विद्यति ॥ ॥ प्रत्युद्गच्छतिमूर्छतिस्थिरतमापुंजेनिकुंजेप्रियः ॥ १ ॥ इदानींसखोरुष्णस्यस्तेहातिशयमाह सामामिति हेराधेसप्रियः कृष्णः RiterRAILEKHAKURRRRRRRRRE ·कायं १ गीवगोविंदं MAKERAKEFERREEKRTERRRRRRRENE स्थिरः निश्चळ:तमः'नेअंधकारसमूहअन्यत्रतस्मिभिकुंजेलतागृहत्वांप श्यविध्यानेनदृष्ट्वापिकिमियंपुरुषंमधुरंवदिष्यतीतिभयात्वेमतेकंपते पुलक यतिअंगानीत्यर्थात् ध्यानेनैवत्वदालिंगनंपारिकल्पसरोमांचोभवतीत्यर्थः ध्यानेनत्वत्सुरतकेलिपरिकल्प्यस्विति पचास्केलिरुत्वा . उत्थायगंतुंप्रवृत्ता श्यांवपिप्रत्युद्गच्छति प्रत्युत्थानकरोति ततःथ्यानेनविच्छेदेवामदृष्टामर्छति कीदृशःप्रिय:चिंताकुलः चिंतायुक्तः इतीतिकिं हेसखिसाराधामांद्र क्ष्यतिअनुकूलतयाईक्षते दृष्टाचप्रियकथांमनोहरांकथांवक्ष्यतिवदिष्यति उत्काप्रत्यंगंप्रतिअवयवंप्रति आलिंगनैःप्रीतिसंतोषयास्पति प्राप्स्यति समागम्यभिलिवारस्यते मयासहकीडिष्यतिइतिप्रसमागम्येतिपूर्याईस वत्रयोज्यं दीपकालंकारः शार्दूलविक्रीडितंवृत्तं ॥ अक्ष्णोनिक्षिपदंजन:श्रवणयोस्तापिच्छगुच्छावली ॥ ॥ मूर्ध्निश्यामसरोजदामकुचयो कस्तूरिकापत्रकं । ॥ धूर्तानामभिसारसत्वरत्वदांविष्वक्निकुंजेसखि ॥ ॥ ध्वांतनीलनिचोलचारुसुदृशांप्रत्यंगमालिंगति ॥ २ ॥ गमनकालयोग्यंअंधकारवर्णयति अक्ष्णोरिति हेसाखिराधेवांतअंधकारः मुदृशांनायिकानांप्रत्यंगप्रत्यवयवंआलिंगातआश्लिप्याते किंकुर्वन् अक्ष्णो नेत्रयोरंजनंकज्जलंनिक्षिपविन्यस्यत् श्रवणयोःकर्णयोः तापिच्छगुच्छाय लीतमालपुष्पस्तबककर्णपूरपकिनिक्षिपत् कुचयोःस्तनयोः कस्तूरिकाप त्रकंमृगमदपत्रावलीनिक्षिपन्मस्तकेश्यामसरोजदामनीलकमलमालानिक्षि पत् कीदृशीनांमुशांपूर्तानापरिवंचकाना 'पुनाकीदशीनाक्ष्यिकृतपत्रान कुंजेलतागृहे अमिसारसत्वरंगमनायसाहसंस्दृत्यासातास्तासां कीदृशंब्बतिं ARREARRArtfereleserveenefereneferests ·Humanity १०० गीतगोविंद काव्यं ResereverestFARAKeertressertreekerent नालनिचोलवत्श्यामवस्त्रवत्चारू सदृशमित्यर्थः नीलवस्वस्थानध्वातंजा तमित्यर्थः अतोभूषणादिनिर्माणेनापिकालातिक्रमोनयुक्तइतिभावः ॥ काश्मीरगौरवपुषामाभिसारिकाणा ॥ ॥ माबद्धरेखमभितीमाणिमंजरीमिः ॥ ॥ एतत्तमालदलनीलतमंतमिस्रं ॥ तत्प्रेमहेमनिकषोपलतांतनोति ॥ ३ ॥ अंधकारमेववर्णयति काश्मीरोते हेराधेएतत्तमिस्रअंधकार तत्प्रेमतासा मभिसारिकाणांयत्प्रेमप्रीतिस्तदेवहेमसुवर्णतस्यनिकषोपलतां घर्षणपाषा णतांतनोतिविस्तारयति कीदृशंतमिनकाश्मीरकुंकुमंतद्वद्रगौरंपीतंवपुर्यासा तासामभिसारिकाणांस्त्रीणांमंजरीभिःमणिकिरणै:अभितःसर्वत:आबदार तरेखायस्मिन्तमालदलंनूतनपत्रंतद्वन्नीलतमंअतिश्यामं कांतार्थिनीतुयाया तिसंकेतंसाभिसारिकेत्यमरः इत्यभिसारिकालक्षणं अभिसारिकाणांप्रेमपरि क्षासमयस्त्वयमेव यदंधतमसिगमनमिति 88888长长长长 ॥ हारावलतिरलकांचनकांचिदाम || । केयूरकंकणमणिद्युतिदीपितस्य ॥ ॥ द्वारोनिकुंजमिलयस्यहरिनिरक्ष्यि ॥ ॥ ब्रीडावतीमथसखीनिजगादराधां ॥ ४ ॥ हारावलीति अयानंतरं सखीराधांनिजगाद पुनरपिउवाचकयंभूतांराधांनि कुंजनिलयस्यलतागृहमेवनिलयंनिभूतगृहंतस्यद्वारेहरिकृष्णनिरक्ष्यिदृष्टा भी 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 长长长长长长长长长长 ·काव्यं १ १०१ गीतगोविं 长RRRRRRRRRR长长长长长长 डापतींसलज्जांअस्मिन्मंयाकतीनिनिष्ठुराफिवचांसिउक्तानिसंपतितत्समक्षं कथयामातिलज्जा कीदृशस्यनिलयस्य मुकाहारमध्ययुमणे:द्युत्याकांचनको चीदाम्नःमुवर्णकांच्यारसनाया:केपारस्यबाएभूषणद्युत्याःस्फुएतेषुखचितायेम णयस्तेषांद्युत्यास्युयेमणयस्तेषांद्युत्यादीपितस्पत्रकाशितस्यएतेनध्वांतेपिदर्श नयोग्यताउता ॥ वराडीरागेणआडवतालेगीयते ॥ ॥ मंजुतरकुंजतलकलिसदने ॥ प्रविशराधे ॥ माधवसमीपमिहविलस ॥रतिरभसहसितवदने ॥१॥ तदेवगीतेनाह वराडिरागे मंजुतरोव हेराधेरतिरभसेनसरतोत्साहेनहसि तं हास्ययुक्तंवदनंमुखंयस्यास्तत्संबोधनं इहअस्मिन्मंजुतरंमनोहरंनिकुंजा भ्यंतरदेशस्तदेवकेलिसदनंक्रीडागृहंतस्मिन् माधवसमीपंप्रविशगच्छपश्चा द्विलसत्रीडांकुरु ॥ नवभवदशोकदलशयनसारे ॥ ॥ प्र०॥ कुचकलशतरलहारे ॥२॥ अपिच नवेति हेकुचकलशयोश्चंचलहारोमुक्ताहारोयस्यास्तत्संबोधनं हे राधे इहक्रीडागृहेमाधवसभीपंप्रविशविलसच कीदृशे इह नवानिनूतना निभवंतियानिअशोकदलानिपर्णानितंकृताशय्या कृष्णशय्यातदेवसारोम हाधनंयस्मिन् कुसुमचघरचितशुचिचासगेहे ॥ ॥ प्र• ॥ कुसुमसुकुमारदेहे ॥३॥ KreemeneKEReferrerekreen PRKAKKERATOR AnikREKKes - ·१०२ गीतगोविंदं. काम्यं १ 5252101 कुसमेति हेकुमुमकमकुमारदेहोयस्यास्तत्संबोधनं की शेषह कुसुमचयेनपुष्प समहेनरचितंछतं शुचिअनुपहतनायिकांतरणानुपभुक्तयद्वासगृहतंत्रविलस ॥ मृदुचलमलयपवनसुरभिशीते ॥ ॥प्र. ॥ रसवलितललितगीते॥ ४ ॥ मृदुचलेति हेरसवलितंकतंललितंमनोहरंगीतययातत्संबुद्धिः हेराधे इह कलिसदनेविलस कीदृशेइह चलचंचलोयोमलयपवनस्तेनसंपर्कवशा त्सुरभिएवंभूतंसतशीतलंतस्मिन् ॥ विततबहुवालिनवपल्लवघने ॥ ॥ प्र. ॥ चिरमीलितपीनजधने॥५॥ विततेति हेचिरमीलिते बहुकालेअन्योन्यसंबंधे पीनेमांसलेजघनेयस्या स्तत्संबुद्धिः हेराधेइहविलस कीदृशेइह वितताइतस्ततोवीशीर्णाबहवल्लयः वल्यस्तासांनवपल्लवास्तैर्घनेनिबिडे शयनमित्यध्याहरः निबिडशयनेत्यर्थः ॥ मधुमुदितमधुपकुलकलितरावे ॥ ॥प्र. ॥ मदनरभसरसभावे ॥ ६ ॥ मध्विति हेमदनरभस:कामरभसःशृंगारभावोऽभिप्रायोयस्यास्तत्संबुद्धिः की दशेइह मधुनिपुष्परसेमीलितानितत्पानार्थमित्यर्थः यानिमधुपकुलानिभ्रमर समूहास्तैःकलित:कतोरावःशबोयस्मिन् ॥ मधुतरलपिकनिकरन्निनदमुखरे ॥ ॥ प्र• ॥ दशनरुचिरुचिरशिखरे ॥ ७ ॥ EKARARRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRERE 《长长长长长 ·काव्यं. गीत मोविदं ReceneferenesiseRKETERERAKerreries मधुतरलेति हेदशनरुचिरे तवदंतदीमिरेवरुचिशिखरमाणिक्यविशेषों यस्यास्तत्संबुद्धिः कीदृशेइह मधुनापुष्परसेमतरलचंचल:पिकनिकरोधम रसमूहस्तस्यनिनदेनशनमुखरेशद्वायिते पकदाडिमबोजा माणिक्यांशिण रंविदुःइतिशाश्वतः . . ॥ विहितपद्मावतीसुखसमाजे ॥ ॥ कुरुमुरारेमंगलशतानिभणतिजयदेवकविराजराजे ॥८॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेएकविंशतिम प्रबंधः॥ 的长长长长长长长RRRRRRRR विहितेति हेमुरारेकृष्णत्वंजयदेवकविराजेमंगलशत्तानिकुरु कीदृशे जय देवकविराजे विहितःकृतःपद्मावत्याःस्वस्त्रियःसुखसमाजःसभासमूहोयस्मिन् एतेनस्वनायिकायामेवप्रेमाविशयोदर्शितः नत्वन्यस्याः पुनःकीदृशे भश तिचगुणान्वदति कचित्मविशराधेमाधवसमीपभाणतेति पाठः । त्वांचित्तेनचिरंवहन्नयमतिश्रांतोभृशंतापितः ॥ ॥ कंदर्पणचपातुमिच्छतिसुधासंबायबिंबावरं ॥ ॥ अस्यांकंतदलंकुरुक्षणमिहभ्रूक्षेपलक्ष्मीलवः ॥ ॥ क्रीतेदासइवोपसेवितपदांभोजेकुतःसंभ्रमः ॥१॥ त्वामिति हेराधे अयंकृष्णस्तवसुधाऽमृतेनसंवाधंगहनविबाधरंपातुमिच्छति कीदृशःकृष्ण:यतःचित्तेनमनसात्वांचिरंवह अतिश्रांतः । यत:कंदर्पणभृशं तापितःअन्योपिभारवाहीसूर्यतापितश्चजलानिपातुंइच्छतितदित्यर्थः तत्त स्मादस्यकृष्णस्यांकक्रोडक्षणंमुहूर्तमात्रंभलकुलभूषय तत्समीपंगतु विभेमीत्य 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长的 ·१.४ A KAKKARTEREKKKRITER.KRKAKKARIKEKAREEKREK गीतगोविंद काव्य १ KAREKAREE Breferenesenterpretrent तआह इहकृष्णेसंभ्रमाभयंकुतःकीदृशेइह दासइवं सेवकइवस्ठिते पुनः कीदृशे क्षेपःकटाक्षक्षेपःसएवंलक्ष्मीः संपतद्रव्यंतेनलवक्रीतेनूतनःक्रीतोदा सोऽतिभीतीभवतीतिभावः अतएवउपसेवितंपदाभोजंचरणकमलयेन ॥ सांससाध्वससानंदगोविंदेलोललोचना । ॥ सिंजानामंजुमंजीरंप्रविवेशनिवेशनं ॥ २ ॥ सेति साराधानिवेशनलतागृहप्रविवेश सखीवचनात् कीदृशाराधा ससाध्वसंविदग्धःकृष्णःकर्थमयारंजनीयइति सानंदसहर्षचइतिनैकटयात गोविंदे रुष्णेलोलेलोचनेयस्याः सलग्नत्वात् पुनःकीदृशीमनोहरशब्द युक्तं मंजीर नूपुरंसिंजाना गमनवशात सशब्दकुवती कचि साध्वस सानंदगोपिदइतिपाठःतदाससाध्वस:पूर्वापराधात्सानंदःराधायाःआगमना तएवंनागरयो:समागमेरसोत्पत्तिरुक्ता ॥ वराडीरागणरूपकतालेगीयते ॥ ॥ राधावदनविलोकनविकासतविविधविकारविभंगं ॥ ॥ जलनिधिमिवविधुमंडलदर्शनतरलिततुंगतरंगं ॥ १ ॥ ॥ हरिमेकरसंचिरमभिलषितविलासं ॥ ॥ सांददर्शगुरुहर्षवशंवदवदनमनंगनिवासं ॥धृ. लीलागृहप्रवेशंनिरूप्येदानींदर्शनमहोत्सवेनरसविक्रियांगीतेनाह वराडीरा गःरूपकतालः साराधाएवंभूतंहरिददर्शसप्तपद्यांसर्वाणिहरिविशेषणानि की शहार राधावदनाविलोकनेसविकासितःप्रकाशितःविविधःनानाप्रकार:वि भागःनिभंगोकटाक्षादिरचनायेनतं पुनःकीदृशं जलनिधिसमुद्रमिवस्ठितं । ReKKesh RitereesekRRRRRRRRRRY R《长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长 ·पुनः 888888 长长长长 काव्यं । गीत गोविंद १०५ Kumerekkerrerekkeretreneneferedients कीदृशंजलनिधि विधुमंडलदर्शनेनचंद्रमंडलालोकेनतरलिताश्चंचलीकृताः तरंगा:कल्लोलायस्यतं पुन:कीदृशंएकरसं • एकस्यांराधायामेवरस:प्रीतिर्य स्यतं पुनःकीदृशंचिरंबहुकालंअभिलषितःप्रार्थितःविलास:केलियेनतं कीदृशं गुरुहर्षस्यातिशयस्यहर्षस्यवशंवदंअधीनंवदनमुखंयस्यसानंदमुखमि त्यर्थः पुनःकीदृशं अनंगस्यकामस्यनिवासंस्छानभूतंकंदर्पकोटिलावण्य मित्यर्थःअत्रागाधशृंगाररसाश्रयत्वेनकृष्णस्यजलनिधिसाम्यं राधामुखस्या ल्हादकारित्वादिनाचंद्रसाम्यंबोध्यं उपमालंकारश्च ॥ हारममलतरतारमुरसिदधतंपरिलंबितदूरं ॥ ॥ स्फुटतरफेनकदंबकरंबितमिवयमुनाजलपूरं ॥२॥ हारमिति पुनःकीदृशं हारमुक्ताहारंदधंतंधारयंतउरसिहदये कीदृशं हारं अमलतरतारंअत्यंतविशुद्धबृहत्तरं पुन:कोडशं स्कुटतरोयोफेनक दंबस्तेनकरंबितमिश्रितंयमुनाजलपूरमिव श्रीकृष्णशामत्वाद्यमुनाप्रवाहसा म्यं हारशुभ्रत्वातफेनसाम्यंबोध्यं ॥ श्यामलमृदुलकलेवरमंडनमधिगतगौरदुकूलं ॥ ॥ नीलनलिनमिवपीतपरागपटलभरवलयितमूलं ॥३॥ श्यामलति श्यामलकृष्णमल कोमलकलेवरमंडनंशरीरालंकारोयस्पतं नः कीदृशं अधिगतंपरिहितंगौरदुकूलंपीतवस्त्रयेम कमिव नीलोत्पलमि वेत्यर्थः कीदृशंनीलनलिनं पतिपरागानांकुंकुमरेणूनांपटलस्यसमूहस्यभरः अतिशयस्तेनवलयितंवेष्टितमूलंयस्यतत्तथा ॥ तरलदगंचलचलनमनोहस्वदनजनितरतिरागं । ॥ स्फुटकमलोदरखेलितखंजनयुगामिवशरदितडागं ॥४॥ KKKARKIRKARKARORAKAKIRANIK 冬冬冬冬

·काव्य १
गीतगोविंद
伊沙长长长长长长长长的
तरलेति कीदृशहारे तरलश्चंचलोयोकटाक्षस्तस्यचलनेनमनोहरंसुंदरंय
द्वदनंतेनजनितउत्पादितोरसोरागोऽभिलाषोऽर्थात्नारीणांयेन नारीणा।
मात कामकरमितिभावः कमिव शरदिशरत्कालेतडागमिव कीदृशंत
डाग स्फुटकमलस्यविकाशितपस्योदरमध्येखेलितंक्रीडितखंजनयोयुग्म
युगलंयत्रतयाशरत्कालखंजनवर्णनमुचितमेव
1525
॥ वदनकमलपरिशीलनमीलितमिहिरसमकुंडलशोभं ॥
॥ स्मितरुचिरुचिरसमुल्लसिताधरपल्लवकृतरतिलोभं ॥ ५
वदनेति वदनकमलस्यपरिशीलनायमीलितेमिहिरसममूर्यतुल्येयकुंडलेता
भ्यांशोभायस्यौतथा पुनःकीदृशं स्मितरुचिरोहास्यदीतिमुभगःसमुज्वाल
तोदोप्यमानोयाऽधरपलवस्तेनहतोरतौलोभोयुवतीनारताभिलाषायेनतं
तया तत्पक्षत्वयिरतिलोभमित्यत्रगमकत्वात्समासः
RSRRRRRR
॥ शशिकिरणच्छुरितोदरजलधरमुंदरकुसुममुकेशं ॥
॥ तिमिरोदितविधुमंडलनिर्मलमलयजतिलकनिवेशं ॥ ६
शशिकिरणेति । कीदृशंहरिंशशिकिरणेनचंद्रदायाचरितमंडितंसुंदरमभ्यं
तरंयस्य जलंधरस्यमेघस्पतद्वसुंदराःपुष्पसहिता:केशा:यस्यतं अत्रकेशा
नांश्यामतयामेघसाम्यं तत्रस्य॑कुमुमानांचमेघांतश्चारिचंद्रकिरणसाम्यंबो
ध्यं पुनःकीरशंतिमिरेऽधकारेउादेत उस्थितोयोबिधुमंडलचंद्रबिबस्तदू
निर्मलमलयजतिलकं चंदनबिंदुस्तस्यनिवेशोऽवस्थानंयत्रतं शृंगारिणां
नागरापाांतिलकं वर्तलमेवेतितस्यचं साम्यंचंद्रोदयेतिमिरस्यासंभवादभूतोप
मेयंबोध्या
515258
15545316
1252525
526252525

·काव्यं १ गीतगोविंदं. 长长长长长长5 KAKARKARKEKRE ॥ विपुलपुलकभरदंतुरितरतिकेलिकलाभिरधीरं ॥ ॥ मणिगणकिरणसमूहसमुज्वलभूषणसुभगशरीरं ॥ ७॥ विपुलेति कीदृशहार विपुलोऽधिकोयापुलकभरोरोमांचातिशयःस्तेनर्दन रितनिम्नोभतंव्याप्तमित्यर्थः पुनःकीदृशं रतिकेलिकलाभिःमुरतकीडा कथाभिरधीरंचंचलं पुन:कीदृशं मणिगणानांकिरणसमहेनसमुज्यलंदी प्यमानंयदूषणतेनसुभगंसुंदरंशरीरंयस्यतंतथा ॥ श्रीजयदेवभणितविभवेद्विगुणीकृतभूषणभारं ॥ ॥ प्रणमतददिविनिधायहरिंभवजलमुकृतोदयसारं ॥ ८ ॥ श्रीजयदेवेति श्रीजयदेवस्यभणितविभावेन भाषितमपंचेनद्विगुणीकृत स्यालंकारस्यभारोयस्यतंहार हेकृष्णभक्ता:प्रणमत नमस्कृत किंवा मुचिराचिरकालंहदिविनिधायस्थाप्य कथंभूतंहार सुरूतस्ययोउदयस्त स्यसारं पदा सुकृतोदयएवसारोधनंयस्मात्तं ॥ अतिक्रम्यापांगंश्रवणपथपर्यंतगमन || ॥ प्रयासेनेवाणोस्तरलतरतारंपतितयोः ॥ ॥ इदानीराधायाःप्रियतमसमालोकसमये ॥ ॥ पपातस्वदांबुप्रसरइवहांश्रुनिकरः ॥ १ ॥ एवंभूतस्यकृष्णस्यदर्शनाद्राधायास्तदानों कजातमितिहरिराहअतिक्रम्येति इदानींप्रियतमसम्मलोकसमयेप्रवाहसदृशःरांधायाःहर्षानिकरः सात्विक भाषेननेत्रांबुपरःपपाततत्रोत्प्रेक्षते अपांगनेत्रप्रांतंअतिक्रम्पोल्लध्य श्रवणप 长长长长长 2888888 ·. १०८ KEKKERARAKAKKAKERAKAKee m गीतगोविंद काव्यं १ KERRRRRRRER 冬长长长长 यस्यकर्णमार्गस्यपर्यंतगमनंयेनतेनयःप्रपातस्तेनेवाक्ष्णोःस्वेदांबुप्रसराभूत कीदृशयोरक्ष्णोः . तरलतरवारंचंचलाक्षकनीनिकयथास्यात्तथापतितयोः अन्यस्यापिगमनेनश्रमोभवतितेनचपततितद्वत् ॥ भजेत्यास्तल्पांतंकृतकपटकंडूतिपिहिते ॥ ॥ स्मितेयातेगेहादहिरिवहितालीपरिजने ॥ ॥ प्रियास्यंपश्यंत्याःस्मरशरवशाकूतसुभगं ॥ ॥ सलज्जायालज्जाव्यगमदिवदूरंमृगदृशः ॥ २ ॥ भजत्याइति मृगदृशःमृगाक्ष्याःराधाया:लज्जापिदूरव्यगमदिवगतेय की दृश्या:राधाया:अवहितःसावधानीय आलीपरिजनःसखीसेवकवर्गस्तस्मिन् गेहाबाह:यातेगतेसात तल्पांतंशय्यापर्यतंभजत्या:प्रामुवत्याः कीदृशेपरि जनेकताकपटेनकर्णादिकंडूति:कडूयनंतेनपिहितंछादितंहास्ययेन पुनः कीदृश्याः प्रियास्यंकृष्णमुखंपश्यंत्याः कीदृशाप्रयास्यस्मरशरवशंकाम बाणाधीनंआकृतंसुरताभिप्रायस्तेनसुभगमनोहरं कामविकारहावभावा दिमनोहरभित्यर्थः पुनःकीदृश्या:सलग्नाया:लज्जासहितायाःतस्याश्चेष्टं वावचनांतरेणअपवाबहिर्गमनात्सखीनांसाम्यत्वंसर्वाःसख्योगता इतिकथम त्रस्थातव्यमितिलज्जापिगतेतिभावः ॥ जयश्रीविन्यस्तैर्महितइवमंदारकुसुमैः ॥ ॥ स्वयंसिंदूरेणद्विपरणमुदामुद्रितइव ॥ ॥ भुजापीडक्रीडाहतकुवलयामीडकरिणः ॥ ॥ प्रकीर्णासृबिंदुर्जयतिभुजदंडोमुरजितः ॥ ३ ॥ KURRRRRRRE 长长长长长长长长长长长 1 PARRRRRRRRRRRI 长长长长长长长 * ·काव्यं १ गीतगोविंद १०९ FARRKEKKERRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRE ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेमहाकाव्येकविराजश्रीजयदेचकृते ॥ ॥ सानंदगोविंदोनामैकादंशम्सर्गः ॥. जयेती मुरजित:कृष्णस्यभूजदंडोदंडाकारबाहु यतिसर्वोत्कर्षणवर्तते भक्ता नांरक्षणार्थमितिशेषः दंडशब्देनआजानुबाहुत्वंद्योतिस्तं कीदृशोभुजदंड: प्रकीर्णा:सर्वत्रलग्नाः अमरिंबदबोरक्तबिंदवोयस्मिन् अतएवकुवलयापी डसंग्रामसंतोषेण स्वयंसिंदूरेणमुद्रितइचित्रितइव द्विपश्वेसिंदूरेणमुद्रि तस्तर्हिमदीयोबाहुरापिसिंदूरमुद्रितोभवतु पुनःकीदृशइव जयश्रियाजय लक्ष्म्याविन्यस्तै विक्षिप्त : मंदारकसमै पारिगानपुप्पैर्महितावपूजितइवजयि नःशूरस्योपरिपुष्पवृष्टिरुचिता कीदृशस्यमुरजितःभुनापीडस्पबाहुदंडस्प क्रीडयाहतःकुवलयापीडनामाकरीहस्तीयेन अनेनसामर्थलक्षणानायकगु णउक्तः एवंभूतेभुजदंडेगाढालिगनादिनाश्रीराधायाःनिःशककोडनंसूचि तमितिभावः अत्रोत्प्रेक्षालंकारः सानंदोराधासमागमेन सौंदर्येतिक्षेपकः ॥ गतवतिसखीवंदेमंदत्रपाभरनिर्भर ॥ ॥ स्मरशरवशाकुतस्फीतस्मितस्नपिताधरां ॥ ॥ सरसमनसंदृष्ट्वाराधांमुहुर्नवपल्लव ॥ ॥ प्रसवशयनेविक्षिप्ताक्षीमुवाचहरिःप्रियां ॥१॥ गतवतीति अपहरिःकृष्ण प्रियांवल्लभांराधांसरसमनसंरसोनुरागस्तत्सहितं. मनोयत्यास्तांदृष्टा उवाचवक्ष्यमाणमिति शेषः कस्मिन्सतिसखीवृदेसखी समूहेगतवतिसति कीदृशीरोधांमंदोल्पोयोचपाभरोलज्जाभरस्तेननिर्भरो तिशवितोयःस्मरस्तत्परवशस्तदायत्तो आकृतोभिप्रायस्तेनस्फतिप्रवृदय RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRA Interitient ERRRRRRRRRRRRY ANCNNNNN.

·ܘܪܢ काव्यं १ गीतगोबिंद 长长长长长长长长长长长长长长长的 तस्मितमोपद्धसितंतेनस्नपितौव्याप्तावधरौयस्यास्तां अथमदकूरइतिस्मर विशेषणं पुनःकीदृशी मुतःशुनःपुनःनवपल्लवप्रसवशयनेनवपल्लवपुष्पमये ? शयनेविक्षिप्ताक्षोंनिहित नयनांशय्यालोकनेनसुरतेच्छाध्वन्यते अस्मिन्सर्गे स्वाधीनभर्तृकानायिकावय॑ते यस्यारतिगुणारुष्टःपति:पार्श्वनचति वि चित्रविश्रमासक्तासास्यात्स्वाधीनभर्तृका ॥ विभासरागणएकतालीतालेगीपते ॥ ॥ किसलयशयनतलेकुरुकामिनिचरणनलिनविनिवेशं ॥ ॥ तवपदपल्लववैरिपराभवमिदमनुभवतुसुवेशं ॥ ॥ क्षणमधुनानारायणमनुगतमनुसरभोराधिके ॥ध्रु० ॥ १॥ किशलयेति विभासरागःतल्लक्षणं स्वच्छंदसंमानितपुष्पचाप:प्रियाधरस्वा दुसुखातितृप्तः पर्यकमध्यास्यरुतोपवेशोभासोविपूर्वःकिलहेमपौरःइति हेरा धेअधुनाक्षणं अनुगतंआधीनंमांनारायणअनुसरअनुगच्छ अनुसरणप्रकार माह हेकामिनि कामुकेत्वंकिशलयैरचितशयनेशय्यातले उपरिभागे चरणनलिनस्यविनिवेशंपादपस्यार्पणंकुरु इदकिशलयशयनंतवपदपल्लवे णवैरीतस्मात्पराभवतिरस्कारअनुभवतुप्रामोतु तवपदपल्लवस्यकांतिहर णातशत्रुमस्त केहिचरणादीयते कीदृशंइदं सवेशभपिपत्रचरनादिनाऽलं कृतमपि ॥ करकमलेन करोमिचरणमहमागमितासिविदूरं ॥ ॥ क्षणमुपकुरुशयनोपरिमामिवनूपुरमनुगतिशूरं ॥ २ ॥ हेराधे अहंकरकमलेनवेचरणंकरोमिसंवाहयामि धातूनामनेकार्थत्वात्, សសសសសសសនមុននននននននននន 15552RREFR125352 ·कायं १ 快快快快快快乐 长长长的 888888 गीतगोविं १११. LKEHEREERESUKH यतत्वविदूरंआगमितासि मयाआनीतासि दूरागतस्यचरणसंवाहनमुचि तं त्वंशननोपरिक्षणंनपुरंउपकुरु कमिव अनुगतिशूरंतानुसरणेशूरंमामिष यथाआलिंगनादिनामामुपकरोपितथानपुरमपिशय्यातलमलंकुरुहातेभावः ॥ वदनसुधानिधिगलितममृतमिवरचयवचनमनुकूलं ॥ ॥ विरहमिवापनयामिपयोधररोधकमरसिदुकूलं ॥ ३ ॥ वदनति त्वंअनुकूलंवचनंवाक्यं अमृतमिवरचयवदकीदृशं वदनमेवसुधा निश्चिंद्रस्तस्मादलितमुत्पनं अनंतरं उरासिवक्षसियर्त्तमानंदुकूलंपटवस्त्रं विरहमिवअपनयामिस्फोटयामीत्यर्थः कीदृशं पयोधररोधकस्तनाच्छादकवि रहपक्षेस्तनाश्लेषप्रतिबंधक ॥ प्रियपरिरंभणरभसवलितमिवपुलकितमन्यदुरापं ॥ ॥ मदुरसिकुचकलशांविनिवेशयशोषयमनसिजतापं ॥ ४ ॥ कुटिलमवलोकयंतीमतिविव्हल:सन्नाह प्रियेति हेराधेत्वंमदुरसिममवक्ष सिकुचकलशंविनिवेशयस्थापय स्तनकलशार्पणेन मनसिनताकामपीडां शोषय खंडय कीदृशंप्रियपरिरंभणायममालिंगनायरभसोत्साहेनवलित मिवसंमुखमिव पुनः कीदृशं संजातरोमांचं पुनःकीदृशंअतिदुःखेनप्राप्य तेइतिदुरापं सजलकुंभक्षेपेणतामशांतियुज्यतएव ॥ अधरसूधारसमुपनयभामिनिजीवयमृतमिवदासं ॥ ॥ त्वयिविनिहितमनसंविरहानलदाधवपुषमाविलासं ॥ ५॥ सलदेकजीवनमांत्वमेवजीवयेत्याह अधरेति हेभामिनि कामकुशलत्वंअ RELARITRAKARMAHARAKERAKAR NREHERE 152526252526262525852 ·काव्य ॥ शशिमुखिमुखरयमणिरसनागुणमर्नगठनिम॥ गीतगोविंद KAKKAREERAREKAREKOKHEKHEKKEReKERefere धररसंओष्ठामृतरसं उपनयदेहि अनेनदासंसेवकमांमृतमिवजीवय कीदृ शं त्वयिविनिहितमनसंदत्तमानसं पुनःकीदृशं विरहानलेनबियोगामि नादग्धवपुःशरीरंयस्यअतएवाविलासंनिश्चलंमृतस्तुनिश्चलोभवति 1525526252KKK ॥ ममश्रुतियुगुलेफ्किरवविकलेशमयचिरादवसादं ॥६॥ चाटुकेनप्रसनांपत्याह शशीति हेशशिमुखिचंद्रवदनेत्वमणिरसनागुणंम णियुक्तंकांचीदाममुखरयशब्दितंकारय कीदृशं अनुगुणःसदृशः कंठनिना दोयस्य कंठगीतनादसदृशमित्यर्थः तेनशब्देनत्वममश्रुवियुगलेकर्णयुग्मोचे - रात्तवविरहेणयोवसादःखेदस्तंशमयनाशय खेदकारणमाह कीदृशेश्रुतियु गलपिकरुतैःकौकिलशब्दर्विकलेदुःखितेविरहिणोहिपिकरुतंदुः सहभवति ॥ मामतिविफलरुषाविफलीकृतमवलोकितुमधुनेदं ॥ ॥ मीलतिलज्जितमिवनयनंतवविरमविसृजरतिखेदं ॥७॥ किंचिदवलोकयंतीमाह मामिति हेराधेतवेदनेत्रनयनंअधुनामामवलो। कितुंद्रष्टुंलज्जितमिवमीलितमिव धत्ते कीदृशंमां . अतिविफलरुषाअति विफलकोपेनविफलीरुतंदुःखितंनयनविशेषणंवा विकलीरुतंकर्णातरंपापि संअतएक्रोषाद्विरमाविरक्ताभवरतिखेदंक्रीडादैन्यविसृजत्यज कोपत्य का मयासहरमणंकुर्वित्यर्थः ॥ श्रीजयदेवकवेरिदमनुपदनिगदितमधुरिपुमोदं ॥ ॥ जनयतुरसिकजनेवुमनोरमरतिरसभावविनोदं ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदप्रयोविंशतिम प्रबंधः ॥ RRRRRRRRRRR從 १KARK ·काम्यं १ . Home गीतगोविंदं. Reserrestressessertressserterestrerere श्रीति श्रीजयदेवनभणितमिदंगीतरसिकजनेषुशृंगाररसलोकेषुमनोरमम नःप्रीतिकरं रतिःसंभोगःरसःशृंगाररस:भावा:संचारिसात्विकादयस्तेतेश विनोदंकौतुकंजनयतुउत्पादयतुकीदृशमिदं अनुपदंपदेपदेनिगदिवंउक्तम रिपो:कृष्णस्यमोदोहर्षोयत्रगीतं ॥ प्रत्यूहःपुलकांकुरणनिबिडाश्लेषेनिमेषेणच ॥ ॥ क्रीडाकूतविलोकितेधरसुधापानेकयाकेलिभिः ॥ ॥ आनंदाधिगमेनमन्मथकलायुद्धेपियस्मिन्नभू ॥ ॥ दुद्भूतःसतयोर्वभूवसुरतारंभाप्रियंभावुकः ॥ १ ॥ इदानीमुरतारंभंनिरूपयति प्रत्यहातितयोः राधाकृष्णयो सःमुरतारंभः प्रियंभावुकःप्रियंभवितुंशीलयस्यसः उद्धृतःप्रकटोबभूव सकः यस्मिन्सुरता रंभेनिबिडाश्लेषगाढालिंगनेकर्तव्ये पुलकांकुरेणरोमोद्गमनप्रत्यहः विनोऽ भूत् व्यवधानकर्तृत्वाद्रोमोद्रमस्य यस्मिन्सुरतारंभेक्रीडाकूतविलोकिते क्रीडासुअभिप्रायपूर्वकंयावलोकितंतस्मिन्कर्तव्ये निमेषेणपामचलनेनप्रत्यू होभूत् यस्मिन्नधरसुधांपानेभोष्ठामृतपानेकर्तव्ये कयाकेलिभिः प्रत्यूहोभूत् भपिसमुच्चयेयस्मिन्मन्मयकलायुद्धेकामकलान्वितसुरतसंग्रामेकर्तव्ये आ नंदाधिगमेनआनंदप्राप्त्याप्रत्यूहोभूत्पीत्याआनंदपातिः ॥ दोभ्यासंयमितःपयोधरभरेणापीडितःपाणिजै । ॥राविद्धोदशनैःक्षताधरपुठःश्रोणीतटेनाहतः। ॥ हस्तेनानमित कचेपरमधुस्यदनसमाहितः। । कांतःकामपितृप्तिमापतदहोकामस्यवामांगतिः ॥२॥ EKARREARRRRRRRRRRRRESerime ·काव्यं १ 长长的 ११४ गीतगाविद FARREEKRESERRHEReserterestineKER तदेवविपरीताख्यंउक्तिवैचित्र्येणकथयति दोामिति कांत:कृष्ण;का २८ मपिअनीर्वचनीयांतृप्तिसंतोषमापणापत् कीदृशःकृष्णः दोभ्याहस्ताभ्यांसंयमि तम्बद्धःअर्थान्नायिकायाःपुनःकीदृशः पयोधरभरेणस्तनभरेणपीडित:पाणि जैर्नखैराविद्धःखंडितःदशनदंतैः क्षतमधरपुटंयस्यसः पुनःकीदृशःश्रोणीतटे नकाटपदेशेनाह तस्ताडित: कचेकेशबंधेहस्तेनआनमितःनम्रीरुतःपुनःकी दृशःअधरमघुस्पंदनअधरामृतरसेनमोहितः यत्क्रोधजनकंतदेवातिसंतोषका रकमतएव कामस्यमदनस्यवामाविपरीतैवगतिरित्यर्थः ॥ मारांकेरतिकलिसंकुलरणारंभेतयासाहस ॥ ॥प्रायकांतजयायकिंचिदुपरिप्रारंभियत्संभ्रमात् ॥ ॥ निष्पंदाजघनस्थलीशिथिलितादोर्वल्लिरुत्कंपितं ॥ ॥ वक्षोमीलितमाक्षिपौरुषरसःस्त्रीणांकुतःसिद्धयति ॥ ३ ॥ तदेवपुनःकययति मारांकेइति मारांकेमारांकसंज्ञकेरतिकोलसंकुलरणा रंभेसुरतक्रीडातुमलयुत्धारभे तयाराधया यन्संभ्रमात्कांतजयाय कृष्ण जयाथ साहसपायकिचिदुपरि विपरीतरतंप्रारंभिआरब्धंतदैवजघनस्छली निस्पंदास्तब्धाजातादालभिजलताशिथिलाजाता वक्षस्छलमपिकंपयुक्त मभूत् तथाअक्षिनेत्रयुग्मंमीलितमभूत् अतएवस्त्रीभिरतिसाहसात्प्रारब्धम षिपौरुषंकुतःसिध्येनैवसिभ्यतीत्यर्थः ॥ तस्याःपाटलपाणिजांकितमुरोनिद्राकषायेदृशौ ॥ ॥ निधूताधरशोणिमाविलुलितस्रस्तस्रजोमूर्धजाः ॥. ॥ कांचीदामंदरलयांचलमितिप्रातर्निखातद्देशी ॥ ॥ रेभिकामशरैस्तदनुतमहोपत्युमन कीलितं ॥ ४॥ HARIHARREARREARRRRRRRRRRRRRRRRR ३ . FOKLRKIR5E56K62626 ·काव्यं १ गीतगोविंद 长长长长长长长长长长长长长长 तस्याइति एभिःपूर्वोक्तःकामशरैर्यत्पत्युःस्वामिनोमनःकीलिविद्धं एत दद्रुतमार्यमभूत् कयंभूतैःकामशरैःपात:कालेदृशोर्नेत्रयोर्निखातैरारोपि तैः । इतीतिकिं तस्याराधायाउरःपाटलपाणिजैःश्वेतरक्तनश्चिन्हितं तस्यानिद्राकषायेनिद्रालोहितेदृशौनेने तस्यानिर्दूतःपतिः अधरशोणि माअधरलौहित्यं तस्याविलुलितामालाःस्रस्ताःशिथिलितास्त्रजोमालायेभ्य ६ स्तेमूर्द्धजा:केशाः दरःषतलयंशियिलंअंचलंवस्त्रंयस्य तादृशंकांचिदाम मेखलागुण:कामशरैःनखक्षतजागरचुंबनकेशाकर्षण नीवीमोचनानिपंच शरा:निरूपिताः अन्यत्रनिखातैबाणैरन्यत्कीलितमित्याश्चर्यमित्यर्थः ॥ वामप्राप्यमपिस्वयंवरपरांक्षीरोदतीरोदरे । ॥ शंकेसुंदरिकालकूटमपिबन्नूढोमृडानीपतिः॥ ॥ इत्पूर्वकथाभिरन्यमनसोविक्षिप्यवामांचलं ॥ ॥ राधापास्तनकोरकोपरिलसन्लेत्राहरि पातुवः ॥५॥ KattatreenKERathntent J त्वामप्राप्येति हरिःकृष्णवःयुष्मानपातु कीदृशोहरि राधायाःस्तनकोमल त्वापतितत्वादिनागुणेनकोरकाविवतयोरुपरिचलंतीसंबद्धेनेत्रेयस्यीकरुत्वा वामांचलंहृदयवामदेशलमांचलविक्षिप्यदूर्गकृत्यकीदृश्या:राधायाःइत्थंडीत पूर्वकथाभिःअन्यमनसःकथादत्तचित्तायाइत्यर्थः कथामेवाह हेसुंदरिक्षीरो दतीरोदरेक्षीरसमुद्रतीरमध्ये मृडानीपतिर्महादेवस्त्यामप्राप्य कालकूटीवष मबिदित्यहंशंकेतर्कयामि यत:मूढःज्ञानरहितः कीदृशीवांमयिमनिमि त्तनिमित्तसप्तमीस्वयंवरपरांमदेकपतिकामामित्यर्थः · इन्यपूर्वकथा अनेन गौरीपतित्वेपितबालाभाद्विपमपिबत् इतिगोभिपिअधिकगुणेतिभावः । 长长长长长长长长长长长长长长长 ·११६ गीतगोविदं कायं ॥ व्यालोलाकेशपाशस्तरलितमलकैःस्वेदलोलोकपोली। ॥ क्लिष्टादष्टाथरी:कुंचकलशरुचाहारिताहारयष्टिः । ॥ कांचीकांचिद्गताशांस्तनजनपदंपाणिनाच्छाद्यसद्यः ॥ ॥ पश्यंतीचात्मरूपंतदपिविलुलितंस्रग्धरेयांधनोति ॥ ६॥ ग्यालोलइति इयंराधातदपितयाधिनोतिप्रीणयति अर्थाकृष्णं कीह शीराधापाणिनाहस्तेन जघनयोःपदंआभोगंसद्यःआच्छाद्य आत्मरूपंपश्यं ती विलुलिताम्लानांनंधारयतीति पुनःकीदृशीआत्मरूपंपश्यंती आ स्मरूपमेवाह केशपाशोव्यालोल: इतस्ततोविक्षिप्तोऽभूत् अलकैचूर्णकुं तलस्तरलितंस्थानाचलितं कपोलोस्वदेनघर्मजलेनलोलोव्याप्ती दष्टाधरः श्रीःखंडिताधरलक्ष्मीःस्पष्टाव्यक्ताकुचकलशरुचास्तनघटदीया हारयष्टिः मुक्ताकलापः दूरीरुत्यकांचीरसना कांचीदाशांदिशंगता चलितायद्य पीतिसर्वत्रयोजनीय स्रग्धरानामकंछंदश्चेदं ॥ ईषन्मीलितदृष्टिमुग्धहसितःसीत्कारधारावशात् ॥ - ॥ वक्तव्याकुलकेलिकाकुविकशइंतांशुधौताधरं ॥ ॥ श्वासोत्कंपिपयोधरोपरिपरिष्वंगात्कुरंगीदृशो । ॥ हर्षोत्कर्षावमुक्तनिःसहतनोर्धन्योधयत्याननं ॥ ७ ॥ ईषदिति कुरंगीशोहरिणनयनाया:आननमुखंधन्योभाग्यवान्जनोधयनि पिबति कीदृश्या: कुरंगदिशश्वासेनकामननितेनस्वरपवनेनउन्नद्धौ कि चिचलितोपयोधरौस्तनौतयोरुपारेपरिष्वंगादालिंगनात, य:हर्षोत्कर्षः हर्षा धिर्यवेनविमुक्तात्यक्तासालसाभतएवनिःसहाकार्याक्षमा तनु शरीरंयस्याःप 於《长长长长长长长长长长长长长长长长长 R长长长长长长长长长长长长长5 ·0 ܕܰ 52 काव्यं १ गीतमोविंद RRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRETRIER रिष्वमंकत्वाआलिंग्यधयोधयतिपिबतीतिभावः कीदृशमाननं ईषत्मीलित दृष्टिंमुकुलितनयनं मुग्धंसुंदरंहसितंहास्पयस्मिन् पुनः कीदृशं सीत्कार धारावशात् कामविकारपरंपरावशात् अव्यक्ताआकुलायाकेलिस्तस्यायः काकुःोकभीत्यादिभिः ध्वनिविशेषस्तेनविकसंत:प्रकठीभवतोयदत्ता दश नास्तेषामंशुभिःकिरणैर्षीतःक्षालितःअधरोयस्मिन् ॥ अथसानिर्गतबाधाराधास्वाधीनभर्तका ॥ । निजगादरतिक्लांतकांतमंडनवांछया ॥८॥ । इतिसेहसासुप्रीतंसुरतांतमानितांतखिन्नांगी ॥ ॥ राधाजगादसादरमिदमानंदेनगोविंदं ॥ ९ ॥ अयेति अयानंतरंराधासुरतांतरेआनंदेनगोविदंष्णमिदंवक्ष्यमाणंसादरंनि जगाद कीदृशी सहसाईषदास्ययुक्तानिर्गताआसमंताद्भावेनबाधाकामपी डायस्याःसा सुखेनाधीनःभर्ताप्रियोयस्याःसा किमर्थनिजगादेत्यतआह * मंडनवांछयाप्रियकर्तकालंकरणवांछयेत्यर्थः तस्याःस्वाधीनभर्तृकाया:लक्ष शंभरतशास्त्रेउक्तं क्षणंकराहतेनैवक्षणंचरणपातिते कंदुकेनेवकांतेन क्रीडेत्स्वाधीनभर्तृका कथंभूतंकृष्ण कांतप्रियंकमनीयसुदरं पुन:कीदृशं रतोसुरतेशांतपरिश्रांत ॥ रामकरीरागणयतितालेगीयते ॥ ॥ कुरुयदुनंदनचंदनशिशिरतरेणकरणपयोधरे ॥ ॥ मृगमदपत्रकमन्ननोभवमंगलकलशसहोदरे ॥ ॥ निजगादसायदुनंदने ॥ क्रीडतिब्ददयानंदने ॥ध्रु.॥११ REKAREEKRREReserevererefereKareneRefere 长长长长长长长长 ·काच्यं १ 3 ;« गीतगोविंद KRKETERRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRER यद्राधानिगगादतदेवगीतेनाहकर्विति रामकरीरागः हृदयानंदनेचित्त हर्षके यदुनंदनेछष्णेक्रीडलिसतिसाराधानिजगादउक्तवती किंनिजगा देत्यताह हेपदुनंदनकृष्णत्वममअत्रास्मिन्पयोधरकरणस्वहस्तनमृगमदप त्रकं कस्तूरिकापत्रावलीकुरु कीरशेनकरणे चंदनवच्छिशिरेणअतिशी तलेनकीदृशेपयोधरेमनोभवस्यकामस्यमंगलायकलशः पूर्णकुंभस्तस्यसहोदरे तुल्ये मंगलंहिरण्यामितिवा 164526565.65 ॥ अलिकुलगंजनसंजनकरतिनायकसायकमोचने ॥ ॥ त्वदधरचुंबनलंबितकज्जलमुज्वलयप्रियलोचने ॥ २ ॥ अलीतिहोप्रया त्वंलोचनेमदोयेनेत्रे वदधराभ्यांचुंबनेनलंबितंगलितंक ज्जलंउज्वलय पुनरुदीपय कीदृशंकज्जलं अलिकुलस्यभ्रमरसंघस्यगंजनमभि भवं संजनयतीतिसंजनकंविधायकं कीदृशेलोचने रतिनायकस्यकामस्य सायकानमोचयतितस्मिन्नयनकटाक्षप्रत्याच कामासाद्य कामोबाणान्मोचय तीतिभावः एतत्प्रेरणायकामोबाणंमुंचतीत्यर्थः ॥ नयनकुरंगतरंगविलासनिरोधकरश्रुतिमंडले ॥ ॥ मनसिजपाशविलासघरेशुभवेशनिवेशयकुंडले ॥ नयनेति हे शुभवेशरुचिरालंकारवेशकृष्ण त्वंममश्रुतिमंडलेकर्णप्रदेशेकुंड लनिवेशय कुंडलयुग्मंस्था स्थापय कीदृशेश्रुतिमंडलेनयनेएवकुरंगोमृगस्त स्यतरंगाविलासस्यउत्कालगमनस्यनिरासंधिंकरोतीति पुनःकीडशे मन सिजस्यकामस्यय: पाशस्तस्पविलासंसादृश्यलीलांधारयतीति पाशः पशु गम्ननिरोधकोभवतीति និងននសសសសស 《长长长长长长长长长长长 PE ·काव्यं १ 8888888 मा गीतगाविद १.१९ RAKER ॥ भ्रमरचयंरचयंतमुपरिरुचिरंसुचिरंममसन्मुखे ॥ ॥ जितकमलेविमलेपरिकर्मयनर्मजनकमलकमुखे ॥ ४ ॥ भ्रमरेति हेलप्णममसन्मुखेसुंदर मुखेअलकंकेशपाशंकमर्यप्रसाधयमंडयेत्ययः कीदृशमलकंउपरिमुखोपरिसुचिरंबह कालव्याप्यरुचिरंभ्रमरसमूहंरचयतं कारयंतं स्वजातीयबुध्याभ्रमरस्तत्रपततीतिभावः यद्वामुखकमलस्थानी यंकमलेनमरास्तिष्ठतितद्वन् कीदृशेमुखे जितंकमलंयेनतादृशे विमले निर्मलेकीदृशमलकं नर्मजनकंक्रीडाकारक ॥ मृगमदरसवलितंललितंकुरुतिलकमलिकरजनीकरे ॥ ॥ विहितकलंककलंकमलानन विश्रमितश्रमसीकरे ॥५॥ मृगमदेति हेकमलाननकृष्णन्वंअलिकरजनीकरेललाटचंद्र तिलकंकुरु मृगमदरसेनवलितंनिम्मितंअतएवललितंमनोहरं पुन:कीदृशं विहितारु ताकलंकस्यांकस्यषोडशभागोयत्र अथवाकलाशोभायत्राद्वतीयाचंद्रप्राय तिलकंकुर्विन्यर्थः कथभूते ऽलिकरजनीकरे विश्रमिताःउपशांता:श्रमसी करा प्रयासजलकणापत्र एतेनचंद्रोपिप्रकटलांछनछविदृश्यतइति ॥ ममरुचिरेचिकुरेकुरुमानदमनसिजध्वजचामरे ॥ ॥ रतिगलितेललितेकुसुमानिशिखंडिशिखंडकडामरे ॥६॥ ममेति हेमानदमानखंडन मानदायकवा ममरुचिरेसुंदरेचिकुरे जात्ये कवचनंकममानिपुष्पाणिकुकरचत्येयर्थः कीदृशेचिकुरैमनतिजस्पकामस्य ध्वजचामरतुल्ये पुन कीदृशे रतिगलिते सुरतसमयेमुक्तबंधने पुनःकी Ve KAKKAKKenrisesesKARATEKARKARI 於 88 ·काव्यं ५ RRRRRRRRRRRER १२० गीतगोविंद 5E5KesereerpresentereserveereRARY ललितेशृंगारचेष्टपायुक्त पुनःकीदृशे शिखंडिनोमयूरस्यशिखंडस्पेव पिच्छस्पेवाडामरआटोपोयस्यआटोपोआडंबरमित्यर्थः ॥ सरसघनेजघनेममशंबरदारणवारणकंदरे । ॥ मणिरसनावसनाभरणानिशुभाशयवासयसुंदरे ॥ ७ ॥ सरसेति हेशुभाशय महोदारचित्त त्वंममसुंदरेजघनेमणिरशनामणियु तघंटिकावसनानिवस्त्राणि आभरणानिअलंकरणानि वासयपारेधानं का रय कीदृशेजघने सरस:कामजनकः घनोनिबिडश्च पश्चात्कर्मधार यः पुनःकीदृशेशंबरदारणः कामः सएक्वारण:कुंजरस्तस्यकंदरेवासस्थाने ॥ श्रीजयदेववचसिशुभदेतृदयंसदयंकुरुमंडने ॥ ॥ हरिचरणस्मरणामृतनिर्मितकलिकलुषज्वरखंडने ॥ ८ ॥ ॥ इतिश्रीगीतगोविंदेचतुर्विंशतिःप्रबंधः ॥ श्रीजयदेवेति हेभक्तजनत्वंमंडनेअलंकारभूते शुभदेकल्याणप्रदे श्रीज यदेववचसिगीतरूपे हदयं मनःसदयंदयायक्तंतत्परंकुार्वत्यर्यः कीदृशेवच सि हरिचरणस्मरणामृतेनरुतंकलिकलुषज्वरस्य कलिकृतपापरूपज्वरस्यखंड नंनाशोयेन ॥ रचयकुचयोम्पचित्रंकुरुष्वकपोलयोः ॥ ॥ घटयजघनेकांचीमंचनजाकबभिरं । ॥ कलयवलय श्रेणीपाणौपदेकुरुनपुरा ॥ ॥ वितिनिगदितःप्रीतःपीतांबरोपितथाकरोत् ॥ १ ॥ 6 EKAREKAREKEERTERTREAKKAKERY PARREARRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRE: hehere ·काव्यं १ गीतगोविंद RAKESHARE रचयेति इतिराधयानिगदितःउक्तःप्रीतःसंतुष्टःपीतांबरापित्तथाऽकरोत् इतिकि हेरूष्णममकुचयो:स्तनयोश्चित्रचित्रविशेषरचय कपोलयोःपत्रंप त्रावलीकरेणरचयकुरुष्व जघनेकांचिक्षुद्रघंटिकांअर्पय स्रजापुष्पमालयाक बरीभरंकेशपाशंअंचयपूजय बंधनंकर्वित्यर्थः हस्तेवलयश्रेणोंकंकणपक्तिं स्थापय पदेचरणयो:नपुरीकुरुस्थापय गीतोक्तस्यसंक्षेपार्थकथननदोषउक्तः ॥ पर्यकीकृतनागनायकफणाश्रेणीमणीनांगणे ॥ ... ॥ संक्रांतप्रतिबिंबसवलेनयाविभ्रद्वपुर्विकियां ॥ ॥ पादांभोरुहधारिवारिधिसुतामक्षणांदिदृक्षुःशतैः ॥ ॥ कायव्यूहमिवाचरन्नुपचिताकूतोहारःपातुवः ॥२॥ पर्यंकीरुतेति उपचितंसमृद्धआकृतं कामभावोयस्यसहरिः कृष्ण :वःयुष्मा न्यातु कीदृशोहरिः वपुर्विक्रियादेहविक्रियांशरीरपरामित्यर्थः बिश्रद्धारयन् किंकुर्वन् पर्यकीकृतःशय्यास्थानेकतोनागनायकःशेषस्तस्यफणाश्रेणीफणास महस्तस्यमणयस्तेषांगणेसमूहसंक्रांतंसंबद्धतत्प्रतिकतिस्तस्यसंकलनया न्वयेनास्वतेत्यर्थः ॥ कायव्यहमिवबहशरीरतामिवाचरन्कुर्वन् कि मितिकायव्यूहइत्यतआह पुनःकीदृशः शःपादाभोरुहंश्रीकृष्णचरणकमलंधा रयतीतिधारिणीयावारिधिसुवालक्ष्मीस्तांअक्ष्णांशतैर्नेत्रसहदिदक्षुद्रष्टुमि च्छु:लक्ष्मीदर्शननेत्रद्वयेन तथानसंभवतीतिकायव्यहेननेत्रबाहुल्यात् ॥ यद्गांधर्वकलासुकौशलमनुध्यानंचयद्वैष्णवं ॥ यच्छंगारविवेकतत्त्वरचनाकाव्येषुलीलायितं ॥ ॥ तत्सर्वनयदेवमांडितकवेःकृष्णकतानात्मनः ॥ ॥ सानंदाःपरिशोधयंतुसुधियःश्रीगीतगोबिंदतः ॥ ३ ॥ FrekkkkkkkkkkkkkkRRIEND 积88888888 ·१२२ गीतगोविंद काव्यं २ HEREFERRRRRRRRRRRREKHereseneferekare यगांधर्वति यत्जयदेवकवेः गांधर्वकलासुगानविद्यामुकौशलंपटुत्वंप्रावीण्य मित्यर्थः अस्तीत्यध्याहारः यद्वैष्णवंविष्णोरनुप्त्यानमस्ति तथा शृंगाररसस्य योविवेकः संभोगविप्रलंभादिरूपेणयद्विवेकनं तस्यतत्वंअर्थज्ञानंतस्यरच नासुलीलायितंकीडाविलाससर्वस्वंयद्वालीलायुतं शृंगारादिरसविभावनम स्ति तत्सर्वजयदेवपंडित कवेः श्रीगीतगोविंदतः गीतगोविंदग्रंथातसु धियः परिशोधयंतु विवेकिनः विचारयंतु सर्वतोभायेनशुद्धंकुवित्य र्थ: कीडशस्यजयदेवपंडितकवेः कृष्णकतानात्मनःकृष्णपरायणस्येत्यर्थः जयदेवपंडितःशास्त्राध्यापकः कविःकाव्यकर्ताचेतिजयदेवपंडितकवेःश्रीश ब्दस्तुग्रंथांतेमंगलार्य ॥ श्रीभोजदेवप्रभवस्यराधादेवीसुतश्रीजयदेवकस्य ॥ ॥ पराशरादिप्रियवर्गकंठेश्रीगीतगोविंदकवित्वमस्तु ॥ ४ श्रीभोजदेवेति पराशरादयःकविश्रेष्ठास्तेषांवर्गोगोष्ठीतस्यकंठेगलदेशेअस्तु तस्यश्रीगीतगोविंदकवित्वंभोजंदवप्रभवस्यभाजदवोत्पन्नस्यतथाराधादव्याः सुतस्येत्यनेनस्वपितृपतिपादनेनमंगलमाचररितं निजग्रंथे आशीरपिद तेतिरावास्मरणातआनंदयुक्तताद्यतिता ॥ साध्वीमाध्वीकचिंतानभवतिभवतःशर्करेकर्कशासि ॥ ॥ द्राक्षेद्रश्यांतकत्वाममृतमृतमासिक्षारनाररसस्ते ॥ ॥ माकंदनंरकांताधरधरणितलंगच्छयच्छंतिभावं ॥ ॥ यांवच्छंगारसारस्वतमिहजयदेवस्यविष्वम्वचांसि ॥ ५॥ 52526252515 *- FER RefereferreAREEKRKEReneferrere

·काध्य १
गिलगापदं
RESEReferenefere
॥ इतिश्रीगीतगोविंदमहाकाव्येजयदेव ॥
॥ पंडितकृतीप्रीतपीतांबरोनामद्वादशःसंर्गः ॥
॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥
साध्वीत विष्वक्सर्वतःयावच्छंगारसारस्वतंभावंजयदेवस्यवासियच्छंति
वहेमाध्वीक मधोभवतस्तवमधुरमहमितिांचंतासाध्वीनभवति हेदले पार
केद्रक्षंण्यास्वादयंति अमृतमृतमसि हेतीरनीररसस्तेमाकंदकंदआकोशंकु
क किंचहेकांताधारचंपातालंगच्छाश्रीजयदेवकाव्यमधुराख्यभगवद्रसास्वा
दनिताजनास्तदेकनिष्ठःसंत:एतेषांतिरस्कारकरिष्यतीतिभावः
लक्ष्मीदासतनजेनभीपदासेनधीमता कारितागीतगोविंदटीकेयं सुखदास्तुवः
भीषदासनियुक्तेनकृष्णपण्यामसेविना नारायणेनसुरूतगीतगोविंदटिप्पणं
टिप्पणेचेन्मदियेवैम्खालेतस्या प्रमादत: नकर्तव्योममाक्षेरोगनुहि सर्व
लितभवेत
इतिगतिगोविंदसटीक
समाप्त
长长长长长长长长
KERAKATARIKEKAREKerrerrere

·'१२१ राधाविनोद Kareer काव्यं २. 《长长长长长长 राधाविनोदकाव्यंसटीक ११.65.6RERS ॥ मालीनोधनमालीमालीनीवनमाली ॥ मालीनोबलमालीमालीनोवतुमाली ॥१॥ श्रीगणेशायनमः श्रीराधाकृष्णायनमः पितृवचनमवश्यमेवपाल्यंजगतिजना नितिशाशिवनांतं गतमतिकरुणारसाईचित्तरंघुपतिमेवमुपास्महेसदारं १ राधाविनोदाख्यंकाव्याचकीर्षुनिर्विघ्नपाराप्सितसमाप्तिकामोरामचंद्र कविः परमेश्वरमार्थनारूसंमंगलमाचरति वनमालीवनमालाआपादलंबिनीमाला तद्वान्विष्णुःआपादलंबिनीमालांवनमालांविदुर्बुधाः इत्यभिधानात् नास्मान्य यकर्तृन्त्रीतन्वाआवतुरक्षतु कीदृशः मालीन:मालक्ष्मी मातुलक्ष्म्यांचमाया यांचत्यकाक्षर:दर्पणइवहादलग्नायस्यस: यद्वामायांलोनोलोकपरंपरयाकामा द्युत्पादनेनतदासक्तइत्यर्थः एतादृशःपुनःकीदृश:मालीन:मायांमायायांअली नःनिरंजननिराकारत्वात्तस्यामसक्तःमायांलक्ष्म्यांअलीनः सातुलीनासतुनोस क्तइत्यर्थः एकोदासिनत्वात् पुनःकिंभूतःमांशोभांअलंतिवतितेमालयःयदु गोपादयस्तेषांइनःस्वामी इनःसूर्येप्रभौराज्ञिमृगांकेक्षत्रियेनृपइतिविश्वः यदा मालंतेशोभंततेमालिनःइंद्रादयःतेषांइनःस्वामी ईश्वरेन्धरइत्यर्थः पुनःकीदृशः मालीन: मालापुष्पस्रक्सायस्यअस्तातिमालासुदामातस्यइनःस्वामी दारि इचभजनत्वात् यद्वामेशिवेअलीन:तदभिन्नत्वात् यद्वामःवेधासएवअलीकम लानुषंगित्वात् गौपम्यंतस्यइनःमःशिवचंद्रमावेधाइत्येकाक्षर:पुनःकीदृशःघन मालीघनवतश्यामइत्यर्थः पुनःकीदृशः बलमालीबलभद्रेणमालतेसौबलमा लोपरसामर्थ्यवान् पुनःकीदृशःमालीमालापुष्पस्रक्सायस्यास्तीतिमालीपुष्प सृकवानित्यर्थः यद्वामाअलौतिपदछेदःकर्तव्यः कीदृशःअलीअलतिसर्वव्या MARREARRAKAREKKARKARKAKKARE ·काव्यं २ Hone राधाविनोद १२५ PRAKesareeKKRRERAKESHRIKesreenefer मोतीतिअलीपरमात्मरूपेणसांतर्यामीत्यर्थः विश्वव्यापीत्यर्थः । अथदशा वतारवर्णनमारभते वनजीवनजौखत्रिरामीसपोरूपः. अवतारादशैवे तेहष्णस्तुभगवानस्वयं १ बनमालीवनेजलमालतेशोभतइतिवनमालीवनेस लिलकाननेत्यमरः मत्स्यरूपीविष्णु:नोवतु कीदृशःबलमालीबलेनशंखासुरो मूलनकरणेनबलेनमालतेसी पुनःवनमालोकूर्मरूपीविष्णुःनोस्माकमवतु की दृशःबलमालीसकलभूभरणनिष्पंदफणामंडलानंताद्वहनकरणेनबलेनमालते सौ प० व० बनेरण्येमालतेसौ० वराहरूपीविष्णु:नोवतु की०ब० सागर निमममहामंडलोद्धरणकरणेनमालते पुनःवनमालीनृसिंहरूपीविविष्णुष्णः नोवतु की०ब हिरण्यकशिपुसमुच्छेदकरणेनबलेनमालतेसो पुनःअधनमा ली अइवरुद्राइवघनंयथातथामालतइतिअघनमालीयद्वाअघनंहस्वंमालीवाम नरूपीीवष्णुःनोयतु की० ब० बलेनबलिछलनकरेणमालतेसौ पुनःवनमा लीरुदस्वर्यानत्यातीविनेपरिश्रमनजामदग्न्यरूपीविष्णु:नोवतु की० ब० सकलक्षत्रियोत्पाटनकरणेनबलेनमालतसौ पुनःवनमालीदंडकारण्यदेशे रामरूपीविष्णु:नोबतु की० घनमालीघनवतश्यामः पुनःकी० ब० पौल स्त्याधुच्छेद करणेनमालतसौ की• ब०बलरामेतिसरामपदेनमालतेसौबल लभद्राऽरूपोविष्णुःनोवतु कीदृशःबलमालीकालिंदीकर्षणेनबलेनमालतेसौ की० ब० घनमालीशरदंवुदगौरः पुनःअवनमालीअवनेनरक्षणेनमालतेसो बुधरूपीविष्णु: नोवतु की० ब० प्राण्यहिंसादिकरणेनबलेनमालते सौ पुनः की०ब० बलेनम्लेछोच्छदनकरणेनमालतेसौ कल्कीरूपीविष्णुःनोवतु अयसं मोहनकाममंत्रोत्धारणपक्षमाह संमोहनकाममंत्रमयरूपोहरिःनोवतु मंत्रमयत्वं विशिनष्टि मालीनःमाशक्तिःसामान्यस्वरास्तेषुआलीनः ककारः तद्तत्वेनैवो चार्यमाणत्वात् प्रथमत्यागेकारणाभावातइतिन्यायेनककारोग्रायः तथा चककारात्मकइत्यर्थः धनमालीघनेनमायस्यसः घनम:इंद्रःतस्यइवंबीजधन मंतदलतीतिघनमालोतथाचलकारात्मकइत्यर्थः मालीनःमायाःइदतस्मिन् 《杂兴於积86 ·RRRRRR १२६ राधाविनोद काव्यं २. RRRRRRRRRRRRRRRRRRR इकारेआलीनः पुन:मालीनःमःचंद्र: अलीनोअस्मिनअसौ तदुक्तंशारदा । तिल केब्रह्माभूम्यांसमासीनः शांतिबिंदुविभूषित: बीजमनोभुवः प्रोक्तं नगर त्रितयमोहनं १ ॥ विधुमुल्द्वंद्विरहानलपीडिता ॥ विधुसुढचरलानिलपीडिता ॥ ॥ विधुसुल्टद्वदनालिमपीडिता ॥ ॥ विधुसुल्टत्सुगिरोकिरदीडिता ॥ २ ॥ विधुसुहदिति विधुसहताविधःविष्णुः सुत्दृत्प्रियोयस्याः साराधिकाविधुश्चद्रम सिविष्णौविधुःकर्पूरकामयोरितिविश्वः अलीसखींप्रतिईडिता:स्तुत्या:सुगिरः अकिरतउवाचेत्यर्थः कीदृशीविधमुहद्विरहानलपीडिता विधुःविष्णुःसएवसु इतप्रियःतस्यविरह:वियोगः सएवअनल:वन्हि तेनपीडितापुनःकीडशी विधु सुहत्तरला विधुश्चंद्रस्तस्यसुहन्मन्मथ:तेनतरलाचचला चंचलंतरलंचैवपारि प्लवपारेप्लवइत्यमरःयद्वाविध:कर्पूर: तस्यसुदृतसमस्तरलोहारमध्यमाणर्यस्याः सा तरल:स्यान्मध्यगोमणिरितिशाश्वतःकामज्वरान्निस्तेजस्कमुक्ताइत्यमरः पुनःकीदृशी अनिलपीडिताअनिलोमलयानिल: तेनपीडितापुनःविधुसुदद दनाविधोश्चंद्रस्यसुत्दृत्समंतुल्यंवदनंयस्या.सा विरहसमयत्वात्चंद्रसाम्यंस्फुट मेव यद्वाकर्पपांडुरवदना पुनःकादृशी ईडितास्तुपा पुनःकीदृशी अपी डिताएनकृष्णनपीडिताअपीडिता यद्वाअपिइडिताइतिपदच्छेदः कर्तव्यः कृष्णविरहपीडितेत्यर्थः ॥ उदयतेदयतेतिमिराकरशशिकरैरकरै । ॥ स्तिमिराकरैः ॥ दिशमिर्माचरमांचरम ॥ ॥.रमंकमलकोमललोलललोचनं ॥ ३ ॥ s 252525 ·२२७ काठयं २ राधाविनोदं REETreferrerekarenesireTERRRRRREERare उदयतइति हेसखिशशीचंद्र:उदयतेचपरंकरैःइमाहस्तेवर्तमानादिशंउदयते प्रामोति कृपयतीत्यर्थ:कृपयितत्वहेतुमाहकीदृशैःकरै:तिमिराकरैःतिमिरस्य करैः अंकर्तृ कैःयद्वातिमिरंआसमंताकिरंतिहिंसंततिमिराकरैः तद्गतध्वांत नाशकैरित्यर्थः चपरंकरैःमांदयतेपोडंयतीत्यर्थः दयदानगतिहिंसादर्शनेषु भौवादिकः पोडनत्वमाह कीदृशैःकरैःअकरैः अकंदु:खंरातिददतीतिदुः खदैरित्यर्थः यद्वाकंजलंरांतिस्वीकुर्वतीतिकरा:नभवंतीतिअकरास्तैरुष्णैरि त्यर्थः अतस्त्वरमारमंलक्ष्मीकांतंप्रतिचरगच्छसःरमासक्तोस्तिअतःसनागमि ध्यति कीदृशरमारमं कमलकोमललोलललोचनं लुल्यतेतल्लोललोलत्वंला त:तेलोलले कमलंसरोजमिवशृंगीवासइव कोमलेमनोहरेलोललेचंचलेलोच नेयस्यतं यदाकदिशः शशीअंकमलकःअंक:कलंकःसएवमलोयस्मिन्तदंक मलंकंमूर्धायस्यसःएतत्पक्षेकीदृशंरमारमं लक्ष्म्याक्रीडतं यदाचरमांदिशंभ त्यामवस्छांदयतेप्रापयति पुनःकीदृशरमारमंलक्ष्मीरमं यद्वाशशीकमल के मुखेमलकःदु:खदइत्यर्थः " ॥ कुमुदबंधुरबंधुरबंधुरःसतनुते ॥ ॥ तनुततनुतेततः॥हिमकरोहिमताहिमतां ॥ ॥ नतांकिमनुमांसदृशंसदृशंविधाः ॥ ४ ॥ कुमुदबंधुरिति हेसखिहिमकरः चंद्र: मांअनादेश्यअहिमतांउष्णतांतनु तेविस्तारयाते हियत्तत्विधोः सदृशंकुलपरंपरागतंविरहिणीपीडनंउ चितंकिं करिशमानतामतांमान्यां पुन:कीदृशीमांसदृशंसजानं दृक्ज्ञानेज्ञात रित्रिष्वित्यमरः कीदृशः हिमकरः अबंधुरः अपांअंधुः कूपातंरातिप्रामाती सत्यबंधुरः शीतलः पुंस्येवांधुःपहीकूपइत्यमरःपुनः कटिशःकुमुद बंधुरबंधुरःकु a HEREK62525254505KKERAKAngerefere ·काव्यं २ १२८ राधविनोद 长长长长长长长长长长长长长长 मुदानांबंधुरांप्रेयःबंधुरित्यर्थः पुनःकीदृशः अतनुतेतत:अतनुतांमहत्वंतन तेप्राप्तःअतएवनुतांस्तोतृत्वंइतःसएवइतिततः यद्वाअइतिपदच्छेदः हिमकरः शीलहस्तः अविष्णु:मांअनूद्विश्यविधोः चंद्रमस:सदृशंसमानंअहिमतांउष्ण तांपरितापंतनोति को० अः कौपृथ्व्यांमुहर्षोएषांतकुमुदः कुमुदांजला नांअबंधवःराक्षसादयः तान रातिगृहातिइतिकुमुदबंधुरः दुष्टहंतासचासौबं धुरबंधु-शिष्ट सुवादित्यर्थः 52516 RKKEKeKKAKES ॥ कमलिनीमलिनामलिनालिनाविचलता ॥ ॥ चलतासुलताशुभा ॥ विधुतभाविधुतांविधु ॥ ॥ भानुभिर्नयनयोरनयोर्नयसीनयोः ॥ ५ ॥ पुन:प्रकारांतरेणचंद्रनिंदाति कमलिनीति हेलित्वंइमांकमलिनीईनयोदीर्घ योः अनयोःनामनयोःनानयसिनापास्यसि कीदृशः मलिनाल तासुविचल तालिनाविधुतांत्यक्तां पुनःकी० लताशुभालताश्रेष्ठां की० चंद्ररश्मिभि विधुतभात्यक्तकांति यथाकेनचित्पुंसाकरस्पृष्टांकाचित्प्रोषितभर्तृकांत्यजति यद्वामलीकृष्णः गोपीविहारत्वादित्यर्थः मलिनाकृष्णेनविधुतांत्यक्तांलताशु भौगोपी श्रेष्ठांतनुत्वाल्लतासाम्यं विधुभानुभिःविधुतभा दु:खीरुतांमांपश्य सिअतोकृष्णानयनायगच्छेत्यर्थः ॥ सखिविभातिविभातिविभाविभानसरसी ॥ ॥ सरसासरसारसैः॥ अलिकुलेख्यधुताविधुता ॥ ॥ धुताविनमदब्जमुखी विमुखीस्छिता ॥ ६ ॥ पुनःभग्यतरणचंद्रनिंदति सखीति हेसखिविधुनेदनाविधुतामुकुलित पंको PerferentneKhkhehren K9KLKK262. .

·काव्य २
राधाविनोद
१२९
125EKeKEKneK5526LKEKREKHELKetrent
रुहारूताअतएवअलिकुलैःशिलीमुखवृंदैःसरसासरसारसैः सरसंसविलासमा
सरांतशब्दकुतितेसरसाः हंसाः तैश्चतैश्चधुतात्यक्ताअतएवअतिविभावि
भिः पक्षिभिःयत्कांति: तस्याअतिकांताअतएवविभा गतकांतिरविभाकृष्ण
कांतिसदृशीविनमदहजमुखीविनमांत अब्जमुखानियस्याःसातएवविमुखीमु
खीपराङ्मुखीस्छितासरसीनविभातिएतादृशींदृष्टादुःखातिशयंप्रामोति अ
त:कृष्णमानयेत्यर्थः
कुमुदिनीदयितोदयितोनतांनिजकर
रकरैर्दहतिस्फुटं ॥ यदयमेकपदविपदे
भवद्विकचपुष्करिणीहरिणीदृशः ॥ ७
.
.
पुनःभंग्यंतरेणचंद्रनिंदति कुमुदिनीति हेसखिकुमुदिनीदयित: चंद्र:अक
रै:अकंदुःखंरांतिददाततेअकरास्तै दुखदैरित्यर्थः निजकरैःस्वकिरणैःदयि
तोनतांदयितेनभाऊनतांस्वामीशून्यांविरहिणीमित्यर्थः स्फुटअत्यर्थयथात
थादहतितापयतिपीडयतीत्यर्थः अथदृष्टांतमाह कुतःयतोयतःकारणातअयं
चंद्रःविकचपुष्करिणीप्रफुल्लपद्मिनीसैवहरिणीहक्कांतातस्याः विपदेविपत्तये
एकपदेविपत्तयेतत्क्षणेक्षणमाअभवज्जातः
विधुरिताधुरिताधुरितादहन्विधुरयंजनिं
तोजनितोंकभृत् ॥ इहतदक्षिगतक्षिगते
ब्जिनीरविमतिविमतिनिमिमीलसा ॥ ८
निरिति धुरिपथमतःविधरिता:विरहिण्याताससित्वा वनिता दहनतापय
RRRRRREntreprenestheneKhrestrike
88888:

·१३० राधाविनोद काव्यं २. 长长长长RRRRRRRR न् अयंविधुःविध्यतिविरहिणमितिविधुः चंद्र:जनित:जन्मतःअंकभृतजनितः जातः संभूतानहन्याद्विपदंप्राप्तंकातरवाप्रतिक्षतमितिभावः कीदृशाःता:पुरि ताधुरंमुख्यत्वंइताः प्राप्तःअतःाष्टांतमाहकुतःयंतःहेतोः क्षिगतेक्षिक्षीणत्वंग तःक्षिगत तस्मिन्नामैकदेशग्रहणनामग्रहणमितिन्यायातक्षीणत्वंगतइत्यर्थः इहचंद्रमसिअक्षिगतेसतिप्राप्तेसतिरविमति: मूर्यसक्ताविमतिःविरुधबुद्धि: चंद्रमसीतिभावः अब्जिनीपग्रिनीनिमिमीलमुकुलिताबभूवसकलंकिनिदृष्टेस तिनेत्रोन्मीलनरविदर्शनंकुर्यादितिभावः मलयपन्नगपन्नगमंडलीकवलितोवलि तोनुवनानिलः ॥ अदयमंगमदंगमदं गकंदहतियत्भ्रमयंभ्रमयन्नयं ॥ ९ ॥ मलयपन्नगेति हेआलिवालतःआगतःकवलिःकामधेनुःवनानिल:वनवायु:मल यस्यपदः प्रांतपर्वताः पादा:पत्यंतपर्वताइत्यमरः तेषुनगाः वृक्षाः तेषुपन्नगाः सर्पाःतेषांमंडलीआलि:तयाकवलित:पीत: नवितर्केनुःपृछायांवितकेंचेत्यमरः कुत:अंगमलिहआलि स्युःप्याटपांडंगहेहभोरेहोसंबोधनार्यकाइत्यमरः यत्य तः कारणातभ्रमयन्धांतिकारयनअंगमतअंगानिमथ्नातीतिअंगमदंगमय क:अयंवायुःभ्रमयंभ्रमप्राप्तमदंगकं-हस्वशरीरंसयौवनमित्यर्थ: अदयंदयारहि तंयथातथादहतितापयतीत्यर्थ:अन्यथाकथंपीडयतीत्यर्थः अयिरसालवनीनवनीरनीरनवनीनवनी पवनीवती ॥ आलिकुलालिकुलालिकुला कुलाप्रतिहिमरमहिमामहिमाहिमा ॥ १. 88888888 长长长长长长长长长长长长长长长长松 ·5 काव्यं२ राधाविनोद KRKERerekesexeKKREKKEReseresuferent 2. अयोति नवनीनवीनत्वप्राप्तानवानूतनायेनीपा: कदंबास्तेषांवनीधनंतदंतीस किसलयकदंबयुक्ताइत्यर्थः अतएवानवनीअरक्षकामरपीडनतस्पराइत्यर्थः अलिकुलालिकुला अलिनांकुःस्थानंअभ्रमित्यर्थः तालांतिस्वीकुर्वतीतेको किलास्तेषांआलिस्तस्याःकुलंगृहयस्यांकोकिलासक्तेत्यर्थः कुलकुलेगणेगेहेदे हेजनपदेपिचेत्यमरः अलिकुलाकुलाअलिदासक्ताअतएवाहिमाअहे:सर्पस्य माइवमायस्या:सर्पवतभयानकाव्यथकाचेत्यर्थः हिमाशीतलारसालवनीसह कारवनंहस्वार्थेडी अहिमांउष्णांतद्विरहवतीमांप्रतिरनीःर:अमित नयति साअस्तिहिअनलतापजननीत्यर्थः बकुलमाकुलमालिपरागितंमधुपराग परागपगालेभिः॥ विशदशारदशार दशारदंशशकलंककलंककलंकितं ॥ ११ बकुलमिति हेआलेतद्वकुलंबकलपुष्पंदृश्यते की० परागितंसंजातंकिंजन्क पुनःकीदृशः मधुपरागापिबंतितेमधुपरागपाअतएवरागपरा: स्नेहगाय नपरास्तेचतेअलयश्चतैराकुलंच्याप्तं पुनःकीदृशं विगतंशंसुखंयस्याःसावि शासुखासादशाएषांतेविशदशाविरहिणोजनास्तानअर्दतिपीडयतिततशं अरतीसाशारादशावस्थाएषांतेस्त्रयादिसुखं जाना तेषां आअस्त्यतरंअन लंतापंद्यतिखंडयतिएवंविधवियोगिनामसुखदंसुखप्राप्तानातापखंडनमित्यर्थः पु०की० शशकलंककलंशशकलं कश्चंद्रःवस्यकलाकातिरिवकांतिर्यस्यतचं शव्यापकीमतिभाव: पु० की० ककलंकितकेनवायुनाकळंकित कंपित EMARRRRRRRRRRRRRRRRREE - ·१३३ काव्यं २ राधाविनोद 55.6252515KERS.5568666 नवमशोकमशोकमशोकदेसुरभितारभि तालिरतारतं ॥सखिसमाश्रयमाश्रयमा श्रयकमलिनीमलिनीपइवागतः॥ १२ ॥ PRAKRKERRRResert नवमशोकमिति हेअशोकदेशो कंधतिसाशोकदानशोकदाअशोकदातस्याः संबोधनेहअशोकदेहेदुःखितेवनवंअशोकंअशोकनामानंवृक्षआश्रय की०अ शोकंशोकरहितं पु० की. सुरभितारभितालिरतारतंसुरभितयासुगं धतयारभिताअनन्यशोभासंजाताःपुष्परागरंजिताइत्यर्थः तेचतेअलयश्चते पारतंरतिसुखंतस्पिन्नारतं आश्रितं भ्रमराणांसखमस्तिअतस्ते दुःखंहार ष्यंतीत्यर्थ: पु० की. माश्रयंमाया शोभाया:आश्रयस्थान अतोहसखि सामाश्रय: लक्ष्मीपतिःआगतएवेतिअवेहि कइवयथालिनीपाश्रमरिणीप तिः कमलिनीप्रतिआगच्छति तथाहरिलक्ष्मीमुक्कात्वांप्रत्यागतएवजाान हीत्यर्थः १२ ॥ सखिहितासिमतासिमतात्यमांनवमशो ॥ ॥ कमशोकमशाकदां ॥ तदिहमामवमामव ॥ ॥ माममांव्रजहरिंनवनीरदनीरदं ॥ १३ ॥ सखीति हेसखित्वंहितापूर्वप्रियाअधुनात्वंअसिमताअसेरियमतंअभिप्राय स्याः असिवत्पीडाकर्नीत्यर्थः, मतामान्यासि कुतःयतःत्वंमांनवंअशोक अत्यबर्षे की. अशोकंअस्यविष्णोःशोकोयस्मादसौतंतदर्शनादभिष्टुम्न TERRRRRRRREeeeTERRRRRRRRRRRRE ·काव्यं २ राधाविनोदं 长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长长5 दमित्यर्थः की. मांअशोकदांअस्यविष्णोःशोकंदुःखंददातीत्यात्मनेत्यर्थः अशोकदातांतत्तस्मात्वहरिव्रजगन्छ मांअवादुखत अवरक्ष की० मांस माअशोभांविष्णुविरहेणकार्शतां की इहइंकामंजिहीतेप्रामौतिइहसकामुक मित्यर्थः यमक वादनुस्वारच्युता कारः पु. की. मामवमालक्ष्मीर्मोप्रमा चौवातिगच्छति इतिमाम लक्ष्मीब्रह्मभ्यामपिसेवितमित्यर्थः पुनःकीदृशःनव नीरदनीरदं नवोनूतनोयोनीरदःमेघःतस्यनी:नितरांई:याशोभातारदतिप्रा मोतिनयांजुदश्याममित्यर्थः ॥ इतिसखीगदितागदितादितानवनरा यवरायवरायवा ॥ इतिगिरंकलयाकल याकलापटुगिरामृदुतामदुतादुता ॥ १५ ॥ इतीतिकलानाम्नीसखीकलयागंभीरयागिराअनयनरायनवोनरःनवनर:नन वनर:अनवनर तस्मैपुराणपुरुषायइतिवक्ष्यमाणांगिरयत्पट्यथातथाआदितद दातिस्मकी गिराकंसुखंलातिददातिसाकलातयाप्रियोपेतेनसुखकारिणेत्य थःपु.की.मृद्तामार्दयअमृदुताकठारत्वताभ्यांदुनोतीतितयाकी. कलातयाई तिगदिताउक्ता पु० को अगदितावाशब्दइबार्थे स्वचातुर्यादनुक्तेव कीदृशाय वरायवराय वरःअयोयस्यवरायःसचासौवरश्चशुभावहविधिमतेश्रेष्ठायच ॥ मलयजंतनुतेतनुतेतनौसहचरीनलिनीनलिनीदलं ॥ ॥सुनयनानलदंज्वलदंचसातदपिसदितिसीदतिबंधुता १५॥ मलयजेति हेरूष्णतेसहचरीसखीतनौअतनुभूरिमलयजमलयाचलसंबंधि मंदत्तनुतेविस्तारयति लेपनंकरोतीत्यर्थः पुनःतेकमालनीप्रियात त्वात SHREEKRRRRRRRRRRRRRRRRER 於888888 ·१३४ राधविनोदं काव्य २ PR.KEKHererekeepereferekretrehere पद्मिनीसाम्यंतनौअतनुबहुलंनालनीदलंतनुतेपुनः तेसुनयनादीर्घलोचनाअ नलदंतापनाशकंनलदंडशीरंतनौतनुतेतदपिसासीदतिदुः खंपामोतिअपरं बंधुताअस्मदादिसखितांसीदतिपरितापयति नश्यतिवेत्यर्थः ॥ समुदितैमुदितेमुदितेक्षणेहिमकरेमकरेनकरेश्रुती ॥ ॥पिकरवेबरवेबरवेतिसाहरिणलांछनलांछनलांछना॥ १६ ॥ समदितेति ईवरलक्ष्मीपतेअमुदितामुद्रहितासातेप्रियाईक्षणेअमुदितेमुद्राहते मुकुलितेकरोतिसंकोचयतीत्यर्थः कस्मिन्सतिहिमकरेचंद्रेसमुदितेसतिउद यतिसति की. मकरेनकरेमकराणांमत्स्यानांइन:प्रभुःसमुद्रस्तस्यकंराति निकरःसुखदःतस्मिन्सस्यापिसुखकरेतस्यास्तुदु:खदइत्यर्थः चपुनःश्रुतीक #अमुदितेकरोतिआछादयतीत्यर्थः कस्मिन्सतिपिकरवेकोकिलाकूजितेस मुदितेसतिकीदृशीअवरवाअवेति शब्दं कुर्वाणापुनः कीदृशीवेत्यक्षिरेणाइइ तिउत्काहारणलांछनश्चंद्र:सएवलांछनचिन्हंयस्यस:शिव:लीस: लांछनंचिन्हें यस्याःसाशिवशिवेतिजपतीत्यर्थः ॥ नसहतेसहतेसहतेसखीतववियोगवियोगमयोगदृत् ॥ ॥ सपदितांतरुणिंसरणिमणिकिरतुनामनवनवनीविजं ॥१७ नसहतइति हेअयोगहत्अय:लोहतत्वंगच्छतितत्त्वृदयंयस्यहेकठिणदृदय हवियोगगरुडारूढहेसहहेशांततेसखीप्रियातववियोगनसहतेसहतेअतिदुःखि त्वाद्विप्सार्थत्वं अत:सपदितामधुनामनसिवर्तमानांतरुणिकिरतुत्यजतुस रणिकिरतुसरणिप्रियाकुंजमा राधावनमार्गकिरतुगच्हनुसरणि पद्धतिः पद्ये त्यमरः चपरनवंनतनंनवनोविजंवसनग्रंथिस्थंमाणीकरतुक्षिपतुनामनिधन KareeKKARKKKAKEResents

·व्यं १
राधाविनोद
1685251525
Kartient
॥ अयतयाकलयाकलयाशुभांवनजदामजदामजदीप्तिमिना
॥हरिरगात्तमगाचमगाञ्चसामुदमतीवमवीवशोःस्थितं ॥१८
अयतयति हरिःतयाकलयासहशुभाराधिकांअगातकीश्याकलयाकंसुखं
लातिप्रामोतिदृष्टचित्ताकीदृशःहरि वनजानिकमलानितेषांदामसमूहातस्मा
ज्जातंदाममालातस्याःजातायाकांति:साविद्यतेयस्यतथोक्तः सानियातवीक्ष्य
अतीवमुदंअगात्ताप आगतविष्णुंआलोक्यदृष्टाभूदित्यर्थः कीदृशंअगातंभ
ग:गोवर्धनः अत्तोयेनतंपुनःकीदृशःअतीयतअनौद्धतंपुनः कीदृशंदृशाःस्थितं
॥ रामचंद्रकविनाकविनादःपूरुषोत्तमसुतेनसुतेन ॥
॥राधिकात्दृदयशोकदमासीद्राधिकान्हदयशोकदमासीत् १९
RREKKRKARKIKEKEKesh
रामचंद्रति अदःराधिकारहदयशोकदंराधिकाया हदयंतस्यशोकःतंद्यात
खंडयांततत्काव्यंरामचंद्रकविनारुत्वाआसीतरामचंद्रणरुतमभदित्यर्थः की
दृशेनकविनाकःब्रह्माउ:शिव::विष्णुःअवायुःअःअनि:अःसूर्यः तेविद्यते
अराधनीयत्वेनयस्यतनपुन:केनपुरुषोत्तम:द्विजःतस्यसुत: जनार्दनःतस्यईने
नज्येष्ठमुतेनराधिकाचदृदयशोकदाराधिकादृदयशोकदःवनाशिकाकला
मश्चंद्रश्चअःविष्णुअःवायुश्चअस्यतिविरहिणमिति अस:मधश्चंद्र : कामश्चतेषांइ
त्प्रापकंवर्णनीयत्वेनतत्राधिकादृदयशोकदमासीत् ।
॥ इतिश्रीपुरुषोत्तमात्मजनार्दनस्तस्यनंदन ॥
॥ रामचंद्रकविकृतं ॥
॥ राधाविनोदाख्यंकाव्यंसटकिं ॥
॥ समाप्तं ।।
RELikefereneKherineer

·长长长长长 KinerestKRKARKETERRRERAKHERE: ॥ शुधिपत्रं ॥ पृष्टांकः - पत्यका अशुद्धं سی शुद्धं 625 गड .१४ १७ १३ मुग्ध २७ ३२ ३.२ ४२ ४२ गंड मुग्ध बाला पल्लवं देवताया रसात् मला पल्लवो देतावया १६ १८ रसा مر مر ه م स्व ४४ FERRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRREnterneRRORE ४ ४ सखा तीथे समाप रुकंठाार्थ मदनां कृतवे चरण मिच्छीत पराभाव मरसि निदानं दनोभव क्षरिनरि भलि कुलो 888888888888 १७ < १४ १७ १० १३ सखी तीर्थ समीरे रुःकंठार्ति वदनं कृतवेषे चरण मिच्छति पराभव मुरसि निनाद मनोभव क्षीरनीरं अलिकुलै १०३ १.१ १११ ११२ ११७ १२२, १२८ ४ . १९ १७ PARAN 长长长长 ३here

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.