·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·శ్రీమతే రామానుజాచనమః .
ఆచార్య నిషాసీమా భూమియాన
ఏఱుమ్బియప్పా అరుళి చ్చెయ్ త
నిష్కృష్ట సత్వనిష్ఠ గాన శ్రీమణవాళమామునికి ళుడై
నిత్యానుష్టాన ప్రకాశక మాన
దిన చ
ర్యాం
య
ఇతఱ్కు,
శ్రీమాన్ - తిగుమ్ము - అజ్ఞానప్పడొ రరుళిచ్చెయ్ ,
సంస్కృత వ్యాఖ్యానముమ్, పదవు రై యుమ్
సభా పణీత రాన
శ్రీమాన్, పుదుప్పట్లు - తిరు వేజ్కుటాచార్య రాల్
పరిశోధిక్కప్పట్లు
శ్రీవైష్ణవ గ్రస్థ ము ద్రాపక సభైయారాల్
చెన్నై
శ్రీని కేతన ము, ద్రాక్షరశాలై యిల్
ఆచ్చిట్టు ప్రచురమ్ శెయ్య ప్పట్టతం,
డున్దుభి నామ సంవత్సరమ్
1922.
GOOGRGAR
GRE
AGOGOం.

·No text on this page.

·శ్రీమ తేరామానుజాయనమః,
re
శ్రీ దేవ రా జ గురు విరచి తా
పూర్వది న చ ర్యా
ఖ్యా
స వా
దినచర్యై ప్రసాదిత్త
ఎఱుమ్బియప్పా విషయనూన తనియన్,
సౌమ్యజా మాతృయోగీన్జ చరణామ్బుజషట్పదమ్ !
దేవ రాజగుకుంవందే
దివ్యజ్ఞాన ప్రదంశుభమ్ ||
పదవు,రైం
సౌమ్యుజామాతృయోగిస - అకియ మణవాళమామునిక
ళిన్ , చరణామ్బుజషట్పదమ్ - శిరునడిత్తామరై కళిళ్ వణ్ణుపోల్ భో
గ్యతానుభవమ్ శెయ్ పనగుమ్, దివ్యజ్ఞాన ప్రదమ్ - ఆశ్రితరుక్కు
బ్రహ్మజ్ఞానోపదేహే వాయుమ్, శుభమ్ - జ్ఞానానుష్ఠాన జ్ఞశాల్ ప్రకా
శమానరుమాన, దేవ రాజగురుమ్ - ఎఱుమ్బియప్పావై, వన్డే -
జెన్' సమర్పిక్కి జేన్.

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
వాధూలవీర
రాఘవార్య కృతా
దినచర్యావ్యాఖ్యాం
సే వేహంభ క్తిసారాజ్యం సౌదర్శనమహంమహః !
యయాజజ్ఞమ తాం
0 యేన వేగా సేతుర్విభావితః |
దినచ ర్యాం వ్యాకరోతి దేవ రాజాయణ నిర్మి తామ్ !
వర దాగ్యదయాని ఘ్నో వాధూలో వీర రాఘవః I
తత్రభవార్ వరవరమునిదాసాపర నామధేయో దేవరాజు
గురుః “గురోర్నామసదాజపేత్ | తదధీనశ్చన రైత సామోన్నా రాయ
డో హిసః ! కుర్వీతపరమాంభ క్తిం గురౌతత్రేయ వత్సలః | తదరిష్టావ
సౌదీచత న్నా మగుణహర్షి తః | యథానుజీవీనృపతిం యథాభ క్తశ్చ
జై వతమ్ ! తథైన దేశికంశిష్యస్సే వేత వినయాన్వితః! దాస్యాభిమానో
నువ్రణ్యాశ్రవణం కీర్తనంస్మృతిః” ఇత్యాది విశిష్టాధీ కారివిషయ విశి
స్త్ర శాస్త్ర దర్శ నేన నిరవధిక గురుభ క్తి భూమ్నా చ, స్వాచార్యం భగ
వన్తం వరవరముని మధికృత్య శతక కాన్య చమ్పు ప్రముఖ ప్రబద్ధాన్ని
బధ్నన్న ప్య పర్యవసిత ప్రీతిః " గురో ర్వార్తాశ్చకథ యేత్ ” ఇతివిధ్యు
తమ్భితాభిని వేశ స్తమేవాధికృత్య దినచర్యాఖ్య ప్రబద్ధం ప్రారభ
మాణః, చికీర్షి తస్య నిర్విఘ్న పరిసమా ప్యర్థం స్వాధికారానుకూపం
గురునమియాకి
హరూపం మజ్ఞళమాచరతి (అజ్క-ఇత్యాదినా).
ఇయంహిదినచర్యా పత్కైపావనం భగవన్తం వర వరముని
మధికృత్య ప్రవృత్తి స్వయమపిప ణీ, పావనీ సక లై రపినిష్కృష్ట సత్వ
ని ఫైర్వైదిక వరి పైః పక్కీ శో2ను యాగానుష్టానార మ్భేష్వనుస
గౌయత ఇతిసముదాయః,

·చూః శ్రీమతేరామానుజయపమః, మూలమ్; —్క క వేరక న్యాయాస్తు ప్లే భువన ఘుఖళే | ర స్ఆధామ్ని సుఖాసనం వచేవరవరంమసిమ్ || (1) పదవురైం తు - సర్వోత్కృష్టమాన, భువనమజ్జ ళే - భూలో కాదివా సిన్ ఇష్టార్థసిద్ధిరూష మజ్జళత్తుక్కు సాధనమాన, క వేరకన్యా - కా వేరినదియినుడై య, అజ్కే - మధ్య త్తిల్ , (ఇరుక్కుమ్) ధ క్షేధోమ్ని -సర్వేశ్వరునుక్క త్యనాభిమతమాన తిరువర టైమ్ తిరుప్పతి యిల్ , సుఖాసీనమ్-సుఖమాక (నిరుపద్రవమాక) నిత్యవాసమ్ శెయ్ పవరుమ్, వరవరమ్-రూపౌదార్యాదిక ళాల్ అకియమణ వాళనుకు సదృశ రాయిరు క్కైయా లే అవర్ తిరునామ త్తె ధరి తిరుప్పవరుమ్, మునిమ్-తత్వయాథాత్మ్యష్ఠ? మననమ్ శెయ్ పవరుమాన మణవాళ మామునిక? , ననే - స్తోత్ర ప్రణామజ్జళ్ శెయ్ కి జేన్ ; ఎన్టు ఎఱుమ్బి యప్పా తామ్ తుడయగ్రధ్ధమ్ నిర్విఘ్న మాక సమాప్తియాకు కైకు ఇష్ట దేవ తానమస్కారాత్మక మాన కమాన మజ్జళమ్ శెయ్ తరుళుకి జార్ (7) వ్యాఖ్యానమ్;-(అజ్కు ఇత్యాది) (తుంగే) నిరతిశ యే; ఇదం భువనమంగళ వి శేషణమ్, (భువనానామ్) భూలో కాదీనామ్, (యజ్ఞ శ్రో) మజ్జళ సాధనే; అగరి హి తేష్టార్థసిద్ధిః - మజ్జళమ్. అత్ర హేతు హే తుమతో రై క్యాథేశ్వ లఙ్కాం ఏ శేషః , (మజ్లు తే) స్వయం ప్రా ప్యే వా; మజ్జీరలచ్ , మగి - సమర్పణ ఇత్యతో మజ్జళళళోనిష్పన్న :, ఇద ఇ్చ పూర్వోత్తరాభ్యామ న్వేళి, (క వేంక న్యాయాః) గా వేర్యాః, (ఆజే-) ఉత్సళ్, ( క్షేధామ్ని) * యస్మాద్రతింగతో విష్ణుః " ఇత్యు క్తరీత్యా భగవదత్యనాభిమత స్థానవి శేషే.. (సుఖాసీనమ్) సుఖేన వస న్తమ్, (న .

·పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యా, గవరం మునిమ్) రూపౌదార్యాదిభి శ్రీరజరా జేన సౌసాదృశ్యాత్త దాహ్వయ ధరం తత్వయాథాత్మ్యమనన శీలమ్, (వన్డే) నమామి, నే మిచ. వది - అభివాదనస్తుత్యోరికి హిధాతుపాఠః, ఏవంహికరణత్ర యేణాపి మజ్జళమనుష్ఠి తంభవతి. వేరక న్యాయా అబ్కేర క్షేధాన్ని సుఖాసీసమిత్య నేన . వత్స లతర స్వమాతామహ్యుత్సజ్ఞ సుఖనిష్పశిశుసమాధిస్స్ఫోర్య తే; అ త్ర " దుద్ధాభిర్జనకో జనన్యహమియం శ్రీ దేవపుత్రీ నరశ్రీర క్షేశ్వరః ఇత్యాదికంద్రష్టవ్యమ్, సుఖాసీనమిత్యత్రచ - ఏతదవ తారాన న్తరం శ్రీరజ్జువిప్లమోనా నీతి ప్రసిద్ధిన్సూచితా; అజ్క ఇత్యకా రేణోపక్రమా తస్యచ భగ వదభిధాన త్వాత్, " దేవ తా వాచకాశ్శబ్దాయేచ స్యు భద్రవాచకా: ! తేస ర్వేనే వనిర్గ్యెస్స్యుల్లీ పితో గణతోపివా ఇ శ్యేతదత్రానుసనేయన్. -- మూ; __మయిప్రవిశతి శ్రీమన్మనొరం రwశాయినః | పత్యుః పదామ్భుజం ద్రష్టుమాయా న్తమవిదూరతః || (9) పదవురై. శ్రీమత్ - కై జ్కర్యసమ్పత్తు క్క ధికరణమాన, రజ్ఞశాయి పెరియ పెరుమాళుడైయ, మన్దిరమ్ - సన్ని ధియై, మయి " నాన్, ప్రవిశతిసతి -( సేవాశ్రమాక) పుకురుమళవిల్ , షత్యుః - సర్వ శేషియాన పెరియ పెరుమాళుడై య, పదామ్బుజమ్ - తామరై పో న్జ తిరువళిక శై, ద్రష్టుమ్ – సేవిప్పతఱ్కు, అవిదూరతః - సమి పత్తిల్ , ఆయా న్తమ్ - యదృచ్ఛయా ఎఱ్ఱుద్ధ గుళానిజ్కు మవ రాయ్, (ఇతుముతల్ ౧9-వతు శ్లోకమ్ వరై యిల్ ఏ కాన్వయమ్, త్వా మెన్హతి ·| పూర్వధినచర్యా సవ్యాఖ్యా. నా పొరుళాన మణవాళమామునిక ళుక్కు విశేషణమ్; ఇన్దశ్లోకమ్ ము తల్ తామ్ ఆచార్య విషయీకారమ్ పెళీ సమైయై అనుసనికి బార్ • ) ( 9 ) వ్యా; అథస్వాచార్యేణ స్వవిషయి యీకార ప్రకారమనుసస్థ ధానః, “తద్వచశ్రవణోత్సుకః 1 విగ్రహాలోకనపరః శ్రవణంకీర్తనం స్మృతిః ” ఇతిభర ద్వాజో క్త ప్రకారేణ స్వాచార్య వచశ్రవణాదీ నాం ఫలరూప తాం భవదుఃఖప్రతి భట తాఇవ్వదన్ , “ప్రత్యక్షేగుర వస్సుత్యాః” ఇత్యాద్యు క్తరీత్యా ప్రత్యక్షుతో గురుం స్తువన్న రాచ్చి కీర్తి తగ్రద్ధార్థం సబృఛతి (మయిప్రవిశతీ త్యాదినా - అనాస్పదమి త్య సేన) (శ్రీమన్ని తి) సమ్బుద్ధ్య న్తమ్ - శ్రీమదితి మగ్జాంవి శేషణంవా; శ్రీరిహ - స్వరూపానురూప కై జగ్య సమృత్ . తదతిశయశ్చ తుబర్థః; ఆ ద్యేక ర్తృత్వన, అస్త్యే అధికరణ త్వేనచత ద్వత్వం ద్ర స్టవ్యమ్. (రశాయినః మన్దిరంమయిప్రవిశతిసతి) పూర్వంవై ముఖ్య హేతు దురితదూషి తేచుయి అనుకల్ప భూత మురభిత్పాదలి ప్నామా శ్రేణ ప్రవిశ తిసతి, (పత్యుః) * పతిం విశ్వస్యేత్యు క్తసర్వ శేషణః, (పదామ్బుజంధ్రష్టుం) రజ్ఞశాయినోమస్థిరం (అవిదూరతః) సమీ పే. (ఆయా న్తమ్) అస్యచ. త్వామిత్య నేనాన్వయః. మయిప్రవిశతి ఆయా స్తమిత్య నేన - “త చేత త్కాక తాళీయ మ్” ఇతిన్యాయస్సూచితః, అవిచూరత ఇత్య నేనచ - "తద్దృష్టిగోచ రాస్సర్వేముచ్య స్తే సర్వకిల్బిషైః ' ఇత్యుక్తప్రకారేణ తత్సన్నిధి “వాద్వైముఖ్య హేతుదురితం నష్టమితిస్ఫోర్య తే; “పత్యుః పదా మ్భుజమిత్య నేనతు - “దేవ ఔన్తర శబ్లాదిభ క్తి కృష్ణాఖ్య హేతుషు | సామ్యకృత్సం మైకా నీ హరౌస్వామితి బుద్ధిమాన్” ఇత్యుక్త పార మైకాన్య విశేబోయ తీస ప్రవణస్య ధ్వన్య తే; శ్రీకళా రాజచర గా Q..

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. మ్బుజ దిదృక్షుయా శ్రీగిజమన్దిరం ప్రవిశతోమమ భవద్విషయీకా రలాభః - కాష్ఠవినాయక స్య మహానిధిలాభ ఇ వేతి భావః, (9) !! మూ;— సుధానిధిమివ స్వైర స్వీకృతోదగ్రవిగ్రహమ్ | ప్రసన్నారు ప్రతీకాశ ప్రకాశ పరి వేష్టితమ్ || (3) పదవరై, స్వైర స్వీకృతోదగ్రవిగ్రహమ్ - స్వేచ్చైయాలే అప్యూ మాక పరిగ్రహిక్కప్పట్టతాయ్, మిక్క అబ్రకియ తాన శరీర్ యు మై య, సుధానిధిమిన - క్షీరసముద్రమ్ పోస్ట్ వరుమ్, ప్రసన్నార్కప్రతీ కాశప్రకాశ పరి వేష్టితమ్ -కణ్ కూశామల్ పార్ క్కుమ్మడి సౌమ్యమా యుమ్ కుళిర్ న్దుమిరుక్కి ఆ సూర్య తేజస్సిరున్డాల్ అతుపోస్ట్ కాని యాల్ నాన్డుపక్క - తిలుమ్ శూభిప్పట్టన రాయుమ్. (3) వ్యా; - “ఆ పాదాన్మౌళిపర్య నం గురూణామాకృతింస్మరేత్ ” “విగ్రహాలోకనపరః” ఇత్యాదిక మభి సర్దాయా యాహ (సుధానిధిమి వేతి) (స్వైరేణ) స్వేచ్ఛయా, (స్వీకృతః) అపూర్వత యోపాత్త, (ఉద గ్రః) అతిశయత రామణీయకః - విగ్రహో యేనసః - తథో క్తః, తా దృశమ్. (సుధానిధిమివ) క్షీరసాగరమినస్థితమ్. అత్ర స్వైర స్వీకృతే తి - అత్యనాభిమతత్వం విగ్రహస్యవ్యజ్య తే, కర్మాయ య త్వేహిశరీ రస్య అనభిమతత్వమపిత దాపతతి; ఉదితి - సుధానిధిత్వావస్థా పే కయాపి రామణీయకాతిశయోభిసంహితః, యథావస్థితి స్యసుధానిధే మా నానర్హ త్వవ్యజ్జ నాయబాతోషమానశిక్షణంకృతమ్ ;; తా వ తాప్య భాస్వం శుక్ల త్వాపత్త్యా హ (ప్రసన్నే త్యాది) ప్రసన్న త్వమి హసౌమ్య శీతళ త్వాదీనాం సమవాయః; తేన చార్కో వి శేష్య తే. య ·2 ము పూర్వది చర్యా పవ్యాఖ్యా. ధావస్థితస్యార్క స్యహి ఊష్మళ త్వాదుపమానానర్హ త్వమ్ ; (ప్రస న్నార్క ప్రతీకా శేన) ప్రసన్న సూర్యసదృశేన (ప్రకాశన) గ్యో తేన (పఠితః) సమనాత్ , (వేష్టితమ్) ఆవృతమ్, ఇక కాళ ఇవి ప్రతిశబ్దస్య దీర్ఘ పూర్వ తాతాచ - అభూతోపమాలడ్కారః; అత్రప్రబన్‌ ప్రాయేగానుప్రాసశ్శబౌలడ్కారు. అత్రతుసగ్గ భేకాకుళకం నామశ భై లజారశ్చ ఉపమాదయశ్చార్థాలజారా స్తత్ర తత్రద్రష్ట వ్యాః; "కుళ కస్తుస్యాద్వల్మీ కే కాక తిగ్గు కే ! | బే ల్వే కాన్వయశ్లోక బృన్డే" ఇతిహి అత్నమాలా, అత్రప్రసన్నా ర్కే త్యత్ర " తత్రగోవిన్దమాసీనం ప్రస న్నా దిత్యవర్చసమ్” ఇత్యుక్త భగవదన్వయప్రయు క్తం సౌమ్యత్వమభి ప్రేతమ్, “హృదినినసతి యస్య సౌమ్యరూపః ' ఇతిహ్యు క్తమ్; పూర్వ శ్రమాధుర్య గా మ్ఫూర్యపొనన త్వాదీని వివక్షి తాని; అక్రతుస్వకా హ్యై విశ్వాప్యాయయకత్వం వివక్షితమ్; అత్రసుధానిధిదృష్టాన్న అస్య శేషావ తారత్వం స్ఫోరితమ్, యథో కంశతకే “నిత్యంపత్యుః పరిచరణతో వర్ణతో నిర నిర్మల త్వాత్ ” ఇత్యాది. (3) మూ;-పార్శ్వతః పాణిపద్మాభ్యాం పరిగృహ్యభవతియా ! విన్యస్య స్తంశ నై రక్ష మృదుభౌ మేదినీత లే | (ర) పదవులే. పార్శ్వతః - ఇరడ్డు పక్క జళ్లుమ్, భవతః - సర్వవిషయవి రక్తరాన దేవ రీరుక్కు, ప్రియా ప్రేమస్థానమాన కోయిలఱ్ఱనై యుమ్ ఆవర్ తిరు తమ్బియారై యుమ్, పాణిపద్యాభ్యామ్-భోగ్య తాదిక ళాల్ తామరై ప్పూపోస్ట్ తిరుక్కై-కళాల్ , పరిగృహ్య-తన్మే పారామల్ పిడితుకొణు, మృదు. సుకుమారమాన, అజీ. తిరువడిక ?, మేది ·9 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, నీత లే - భూతల త్తిల్ , శనై 8 - మన్ద మాక, విన్యస్య న్తమ్ - వై యాని త్పారాయ్. ( 6) గ్ని రతిశ వా; ఆయా న్తమిత్యు క్తమాయానంవిశినట్టే (పార్శ్వత ఇత్యా దినా) (పార్శ్వతః) పార్వయోః, సప్తమ్యా స్తసిః; (భవతః) సర్వ విషయవిర క్లస్యతవ. (ప్రియా) జ్ఞాన వ్యవసాయ ప్రేమసమాచార శయ పేమస్థానభూతౌ, వాధూలవరదనారాయణ తదనుజ శ్రీనివాసగురువర్యౌ, యధో క్తంశత కే, "ప్రేమస్థానం వర వరము నే సనుస న్తశ్శతం తే తుల్య: కోవా వరదగురుగా తేషు నారాయణేన IT ఇతి; ముక్తకేచ “వర వరమునివర్య ఘనకృపాపాత్రమ్” ఇతి; (పాణి పద్మాభ్యామ్) పావనత్వభోగ్యత్వాదినా పద్మతుల్యా బ్యాంక రాభ్యా మ్, (పరిగృహ్య) బహిర న్త శ్చైకరూ ప్యేణ గృహీత్వాం యద్వా - క వ్యభి ప్రాయేణ పరిగ్రహో క్తికి, పరిగ్ర హెూహి - ఉత్కృష్టకర్తృ కా 2 పకృష్ణ కర్మక స్వీకారః, (మృదుశా) సుకుమారౌ, (అశ్లీ) చ రశో, ( మేదినీత లే) భూత లే, ( శనై :) మన్దమ్. (విన్యస్య న్తమ్) నిద ధానమ్ ;- భన నమిత్యన్వయః, అత్రపరిగృహ్యేశ్య నేన భవతియగబ్బ నిర్దిష్ట యోః హ స్తదానం వ్యజ్య తే. ఉక్తఇ్చ భర ద్వాజపరిశి సే;- “నీ చై స్సం శ్లేషణం హ స్తదానం మార్గ ప్రదర్శనమ్ | పశ్చాత్పార్శ్వపురో యానం జయాలో కాది భాషణమ్” ఇతి. యద్యపి "పాణిపదాభ్యాం పరిగృహ్య” ఇత్య నేన త్రిదణాధా రణస్యానవకాశః ప్రతీయ తే; సతునయుజ్య తే, త్రిదణాధారణస్య నిత్య శోవిహిత త్వాత్, తథాచ శ్రీమతిపాఇ్చరాత్రే తత్వ సాగర సంహి తా యామ్ - " విష్ణురూపంత్రిదణాఖ్యం సర్వ దాధార యేద్య: ” ఇక్, క్రతుశ్చ - "వింశతింధార యేన్మా తాం దశ వాషణ నిత్యశః” ఇతి, ·పూర్వధినచర్యా సవ్యాఖ్యా. తధావిష్ణుః "ఉపవీతంత్రిదశ్చ పాత్ర జలపవిత్రకమ్ | కౌపీనంతటి సూత్రబ్బ న త్యాజ్యయాన దాయుషమ్” ఇతి. నచాన్యేనిటిష్ ధారణం యుజ్య తే; తస్యా ప్రతిషిద్ధ త్వాత్, యదాహశౌనక : " బ్రహ్మసూత్రంత్రిదక్షిణ శిభావర్బిభృయాత్స్వ యమ్ | వాహయేదిత రేణాధ ప్రాయశ్చిత్తభ వేద్యతి:” ఇతి. తధాపి-సమ్యక్ జ్ఞాన వద్విషయే కేనచిన్ని మి త్తవిశేషేణ ఆ డజ్ఞ ధారణస్య కాదా చిత్క విరి హేష్యదోషాత్ ; తధాచక్రతు: “శీలం వృత్తం శ్రుతంజ్ఞాసం నై రాగ్యంధర లకుణమ్ ! ఐశ్వర్యం విద్య తేయ స్యమాతా స్తస్యకింఫలమ్” ఇత; త్రిదణ్ణం హిమాత్రాన్తర్భూతమ్; భగవన నింగ గమనస్య భగవత్ప్రణామార్థ త్వా దక్షాధారణస్యచ భగవణా మేన సహా నుష్టాతుమశక్యత్వా, దణ్ణధారణ విరహ ఉప పద్య తే; ఉ క్షంహిళాణ్ణి ల్యేన; - “నిధాయదణ్ణన దేహం ప్రసార్యచర శోక కౌ | బధ్వాముకుళ వత్పాణీ ప్రణామోద్మసంభై ఈ” “పాదౌ శిర స్తథాహస్తానికుఇత్యా ముకుళాకృతీ | మనోబుద్ధ్యభిమా నేన ప కామోపాజ్ఞసంజ్ఞాతః” ఇవి. సహి దణ్ణధారిణే పాఢ్యరుకు కరణముపపద్య తే; నపై కే నత్రిదణాధారణ మిత రేణతుక రేణ ప్రణామఇతియు క్తమ్. ఏక హస్త ప్రణామస్య నిషిద్ధత్వాత్ , తగుక్తంభగవతా;- ఏ కేన పాణినాయోనై ప్రణ మే డ్రైవమచ్యుతమ్ | తస్యదణ్ణశిక రచ్ఛేద ఇతి ధర విదోవిదుః ఇ9; అతోత్ర “పత్యుః పదామ్బజండ్రష్టుమాయా న్తమ్” ఇ-ప్రక్ర మానుసారాత్ పాణి పద్యాభ్యాం పరిగ్రహో కి రుపపన్నా. త్రిదక్షి వియోగని పే.దస్తు ప్రణామవి శేషాది కాలవ్యతిరిక్త కాలవిషయ ఇతి భావః, అందాలను 1125 ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. శనై రిత్యత్ర “దృష్టి పూతంన్య సేత్పాదమ్” “ దృష్టి పూతషద న్యాసీ' ఇత్యాదిక మభిసంహితమ్; మేదినీశ థేనచ-మధుకై టభ మేదో మేదురాయాభూమే అదృశ దిన్యచరణనళినయుగళవ్యతిక రో మహా భాగ్య పరిణామ ఇతివ్యజ్య తే ; అథవాదివ్యచరణయుగళం సస్నేహం భూమిరనుభవతీతివ్యజ్యతే, “జిమిదా స్నేహనే” ఇతి ధాతుపాఠ : (ర) మూ; అమ్లాన కోమళాకార మాతామ్రవిమలాంబరమ్ | ఆపినవిపులో రస్క మాజాను భుజభూషణమ్ | (A) పదవు,రై. అమ్లానకోమలాకారమ్ - శీరీష పుష్పమ్బోల్ మృదువాన తిరు మేనియై యుడై యవరుమ్, ఆ తామ్రవిమలామ్బరమ్ - మిక వుమ్ శివన్దుమ్ శుద్ధమాన తిరుష్పరియట్ట మణిగ్గన రాయుమ్, ఆపీన విపులోర స్కమ్ - ఉన్న తమాయుమ్ విశాలమాన తిరుమార్ పైయుడై యవ రుమ్, ఆజానుభుజభూషణమ్ - ముర్దాళళవుమ్ నీ»తిరుక్కైకళాల్ విళళానిస్టుళ్ళవరుమ్. (A) వ్యా; ఏవంపాదాబ్జ సౌభాగ్యమనుభూయ దివ్యాఖ సౌకుమా ర్య మాత్రమోచిత పరిధాన సౌష్టవ మవయవానర సౌన్దర్యవ్చొనుస (అమ్లా చేతి) అమ్లాన ఇవభౌమలో మృదుళ ఆళారో-విగ్రహో యస్యస తథో క్తః; తమ్, “అమ్లానస్తుమహాసహా " ఇతికోశః; అమ్లా నః - వాడాక్కుణ్ణ; తస్యశిరీషమాల త్యాదిభ్యోపి సౌకుమార్యాని శయప్రసిద్ధ్యా తత్సాదృశ్యం వర్ణి తన్; అనేన న కేవలమహ్యోర్మృదు శత్వమ్, కినుసర్వావయ వేష్విత్యు కంభవతి. కేచిత్తు-ఉపరిపాదత్ర యేపి .దీర్ర పక్రమత్వాత్తదానురూప్యాయ ఆద్యపా దేపి దీర్ఘపగ్రను

·అమానకోమ
ఆట
పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యాన
పాఠమాద్రియ ; తత్ర - అమ్లానఇవ
కోమళః
శః, ఆసమ దమానకోమళః - ఆమ్లు నకోమళ ఇతివిగ్రహోద్రష్ట
వ్యః; ఆమ్లానః - శిరీష, ఇత్యస్యశ్యే,
(ఆతామ్రవిమలామ్బరమ్) ఆ తామ్రమ్ - ఆసమన్నాద క్తమ్,
ఏ మలమ్- శుద్ధమ్, అమ్బరమ్ యస్య సతథో క్తః: తమ్, ఆతామ్రుత్వం
? రికధాతునార క్తత్వమ్; తదాహదత్తాత్రేయః, “మోక్షా శ్రమే
స్మృతంస స్త్ర, రక్తం రిక ధాతునా ! ధార్యంయజ్ఞోపవీతను సితం
రగుణాస్వతమ్” ఇతి, విమలత్వఇ్చ - సుధానిధిమి వేత్యుక్త సళ్లవి
శేష లబ్ధ పరి భాగనత్త
వత్త్వమ్ , ఏ తేనసుధాసముద్రస్థిత విద్రుమపటలసా
దృశ్యం వ్యజ్యతే.
(ఆపినవిపులో రస్కమ్) ఆపీసమ్ - తుబ్లమ్, విపులమ్ - విశా
లమ్, ఉరః - వకు: యస్యసతఖో క్తః, తమ్, ఉరః ప్రభృతిభ్య శ్చే
తి బహుప్రీహ్కౌప్, (ఆజానుభుజ భూషణమ్) ఆజాను - జాన్వభివ్యా
పౌ, భుజౌభూషణంయస్య సతథోక్తః, తమ్, అత్రయోగ్యతాభిప్రాయే
భుజయోరాజానుత్వ మనుస్సహితమ్, నాతః" పార్శ్వతః పాణి
పదాభ్యాం పరిగృహ్య" ఇత్య నేన వ్యాఘాతః: తయోళమాళ జ్కు
యావా పరమదయాళోర్మ ధ్యే మధ్యేకిశ్చిత్కాలం భుజ యో: ప్రసా
రణాదాజానుత్వం వివ ! ఆమ్, అత్ర చక్షుః కుక్షి శ్చనకు. శృఫ్రూ
ఇస్కన్దలలాటకా: 1 సర్వభూతేషునిర్దిష్టా ఉన్న తొట్లాస్సుఖప్రదాః !
దీర్ఘ భ్రూబాహుముష్కస్తు చిరజీవీ ధనీనరః " ఇత్యాదికంద్రష్ట
వ్యమ్,
(7)
మూ; మృణాళతను స న సంస్థానధవళత్విషా !
శోభితం యజ్ఞనూ త్రేణ నాభిబిమ్బ సనాభినా ; (L.)

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, పదవు. మృణాళత నుసనాన సంస్థానధవళత్విషా - తామరైక్కొడి యిలుళ్ళ నూజ్కిళిన్ (అవిచ్ఛిన్న పగంప గైయిన్ ) విస్తారవి శేష తిన్ సన్ని వేశమ్బోల్ వెళుత్త కానియైయుడై య, నాభిబిమ్బసనాభినా మజ్ఞలా కారమాన నాభి(స దేశమానయళవుమ్ తొజ్ఞానికి జి,యజ్ఞ సూత్రేణ యజ్ఞోపవీత త్తినాల్ , శోభితమ్-ప్రకాశ మానరాయుమ్(E) వ్యా;- అధ వతు సిస్థితం యజ్ఞ సూత్రమనుసద్గతే (మృణా ళ్లి మృణాళస్య - బీసస్య, తనూ నామ్ - సూత్రాణామ్, సన్హాన స్య-విత తివి శేషస్య, సంస్థాన స్యేవ - సన్ని వేశ స్యేవ, ధవళాత్విట్ - కా కాని ర్యస్యత త్తధోక్తమ్, తేన. యద్వా, ధవళాత్విట్ యస్యతత్ - ధవ శత్వట్ , మృణాళతన్తుసస్తన సంస్థానమిన ధనళాత్విడితివిగ్రహే-ఉప మానానిసామాన్యవచ నై అతి సూత్రేణ సమాసః. అతోన వ్యధికరణ బహుజొహి:. " సంస్థాన మాకృతౌమృత్యౌ సన్ని వే శేచతుష్ప థే. ఇతిరత్న మాలా. (నాభిబిమ్బ సనాభినా) నాభి బీమృస్య - మఱ్ఱల కార నా భేశ్, సనాభినా సహ జేన; అత్రచ - " స్వరసృత్వఇ నాభిశ్చగబ్బారా సమ స్య తే” ఇత్యేతదనుసన్దేయమ్, “సవిజ్ఞాస్తు సనాభయఃసమా నోదర్యసోదర్య సగర్భ్యసహజాస్సమా: "ఇత్యమరః: సమానానాభర్య స్యేతివిగ్ర హేబహుప్రీహౌ జ్యోతిర్జన పదేత్యాదినా సమానస్యసభా మః (యజ్ఞనూ, తేగా) యజ్ఞోపవీ తేవ, (శోభితమ్). ధనళత్వి మేత్యత్రచ - ధార్యంయజ్ఞోపవీతం స్యాత్సితంన న గుణాన్వితమ్' ఇతి దత్తాత్రేయవచనమభి ప్రేతమ్; మేధాతిధిర ప్యా యతీనాంత్రీణిశుక్లాని భవన్డ్యే తానినిత్యశః | యజ్ఞోపవీతం -- ·03 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, దస్త్రశ్చ యధాజన్తునివారణమ్ ' ఇతి. జనునివారణమ్-జల పవిత్రమ్; యజ్ఞసూత్రమితి - యజ్ఞోపవీతపర్యాయః. తదుక్త మహర్షి భిః - త న్మహామునిభిర్వేద బ్రహ్మసూత్రవి తిస్మృతమ్ | ఉ.వీతం బ్రహ్మసూ త్ర, సూత్రంయజ్ఞోపవీతకమ్ | యజ్ఞసూత్రం దేవలకు ఇత్యాఖ్యా షట్ర మేణతు” ఇతి. యజ్ఞసూత్రేణే తే త్వ, ప శ్వేక త్వ వద్వివక్ష్మి తమ్, తథాచవ్యాసభర ద్వాజౌ; - “ఏక మేవయ తేస్సూత్రు సాజనం బ్రహచారిణః | సో త్తరీయాణిగృహిణ స్తథైవవన వాసినః | " ఇపు, తథాభృగురపి - “ఉపవీతంవటో రేకం ద్వేత ధేతర యోస్మృతే | ఏ క మేవయతీనా స్యాదితి శా స్త్రస్య నిశ్చయః” ఇతి. సనాభినేత్య నేన - సహజ యోరివ స దేశ త్వమభి ప్రేశమ్, యథొ క్తంమహర్షి భిః - 'నా భే రూర్ధ్వమనాయుష్య మధస్తావుతపఃకు యః | తస్తాన్నా భిసమంకుర్యా దుబవీతం విజానతః" ఇతి. (E) అలలు మూ;-అమ్భోజ బీజమాలాభి రభిజాత భుజూ న్తరమ్ | ఊర్ధ్వపు రుపల్లిష్ట ముచిత స్థానలకు ? : | (2) పదవులై, అమ్భోజబీజమాలాభిః - తామరై మణిక కాల్ శెయ్యప్ప! మా లైకళాల్, అభిజాత భుజా న్తరమ్ - అలజ్కృతజ్ఞళాయ్ అకితా నతిరుతో కళెన్న తిరుమార్ పెన్న ఇవైక ? యుడై యనరాయుమ్, ఉచిత స్థానలకు తై : - శాస్త్ర క్లబ్దళాన తిరుసెట్ శిముతలాన స్థానట్ల కౌన్న, సాన్తరాళత్వాదిలక్షణ కౌన్న ఇవై కళై యుడై య, ఊర్ధ్వ పు! - ద్వాదశోర్ధ్వపుణబ్లోడు, ఉపబ్లిష్టమ్ - (పుష్పబ్లిళ్ పుష్పి త్తాప్పోల్ ) పొరుగ్గానవరాయుమ్ (3) ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. వ్యా; ఏవంవకు స్థలం త త్ఫార్శ్వ సమృద్ధిభుజ యుగం భుజశిఖ రావలమ్బియజ్ఞ సూత్రంతత్స దేశ నాభిశ్చానుసంహితమ్, అధతదుపరిస గ్శినీ మల్టి బీజమాలా మూర్ద దార్ధ్వపుణాంశ్చ భుజ భుజా న్తరాది సమృద్ధిలో నుసన్ద తే (అమ్బో జేతి) (అమ్భోజబీజమాలాభిః) పదాడు. మాలా భిః, అభిజాతమ్) సున్దరమ్, (భుజాన్తరమ్) భుజొచతన్మధ్యభూత, వత్ శ్చయస్య సతథొ క్తః; తమ్. (ఉ (ఉచిత స్థానలక్ష ? :) ఉచి తాని- శా స్త్రానురూపాణి, స్థానాని - ఉదరాదీని, లక్షణాని - సాన్తరాళత్వ వ శా,బ్లుళత్వసపాదత్వాదీని యేషాంతతో- :, లై మూర్ధ్వపుణ్, పబ్లిష్టమ్) సంయు క్తమ్, ఉప శేషోక్తి :- పుష్పితవత్ సుఘటిత త్వాభి ప్రాయికా, విశిష్టాధి కారీణాం పదారు మాలాది స్మృతిసిద్ధమ్, తథాచభర ద్వాజః - "పవి తొణ్యబ్ధబీజాని శబ్ధచక్రాజ్క భూషణమ్ ! ధారయే ద్వేష్ణవం నామ వైష్ణవాశ్రయ మేవ వా” ఇతి, పరాళంశ్చ - "ఉప- వీతంశిఖాబద్ధ మూర్ధ్వపుణ్ణ ంత థై వచ 1 2 వచ | పదాకు మాలాంకౌ శేయం సతతంధార యేద్ద్విజః” ఇతి. మాలా భీతి బహువచనం శతపత్ర సహస్రషత్ర బీజకృత నై క్యార్థకృతమాలాబహుత్వం తుళ సీకాస్ట్లు ఖణాకృతమాలా పవిత్ర మాలా, బహుత్వశ్చా? ఎతి. ఉకణ్చ - "యేకణాలగ్న తుళ సీనళినా శుమాలా?” ఇత్యాది; బ్రా హ్మేచ - " శ్రీకృష్ణ తుళ సీ కాష్ఠ మణి మాలాంత దైవచ | శ్రీమత్పవిత్రం దేవేన ధారితం నైగ ళేతధా | సహ పద్మాకు మాలా' ఇ్చ” ఇతి. ఊర్ధ్వపుఃవిషయేచ వృద్ధమను: ధ్వపుణ్ణం మృదా ధార్యం యతీనా న్తువి శేషతః | భస్మ్మచన్దనగన్గాదీక్ వర్జయేద్యావ - ఊర ·maina పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, దాయుషమ్” ఇతి, పరాశరశ్చ - "ఆదాయ వైష్ణ నక్షత్రా స్మృత్తి కాంవిమలాంసితామ్ | మూలమ స్త్రీణాభిమ స్త్ర్య ఊర్ధ్వపుణ్ణిధా రయేత్ | లలాటాదిషుచాళ్లేషు కేశవా దీన్య థాక్రమమ్ | త్ర్యబులు ద్వ్యఖులు వాపి సాన్తరాళం ప్రకల్పయేత్ | పార్శ్వమజుళిమాత్రను ఊర్ధ్వపుణ్ణ స్యలక్షణమ్ ! హరేః పాదాకృతింరమ్య • సుపార్శ్వంసు మనోరమమ్ | నాసికామూలమారభ్య లలాట్ఛాసువిన్య సేత్ ! ఊర్ధ్వపుణ ప్రమాణాని స్థానానిద్విజస త్తమాః ! వ్యూహ భేదానినా ని వ్యూమిచపృథక్పృధక్ ! చతు స్తి | చతు స్త్రీద్వ్య ద్వ్యజులంవాపి విస్తారంప కల్ప యేత్ ! లలాటే కేశవాయేతి చతుం జులమాయతమ్ | చతు శ్చక్రధరం దేవం శుద్ధజామ్బూనద ప్రభమ్ | కువో నారాయణా యేతి ధారయేత్తుదశాబ్ధుళమ్” ఇత్యాది. తథాశ్రీపాళ్బరాత్రే పరాశరసంహితాయాంస వాహ "నా సాదాద్వ్య గుళం పాదం మధ్యం సాధాజుళంభ వేత్ | పార్శ్వమఖుళిమా త్రను సుస్పష్టంధార యేద్ద్విజః” ఇతి, పాద్మపురాణే - "ఆరభ్యనాసి కామూలం లలాటా న్తంసువిన్య సేత్ | సమారభ్య భ్రు మోర్మధ్య మ న్తరాళం ప్రకల్ప యేత్ |” ఇతి, “అన్తరాళంద్వ్యఘుళంస్యా త్పార్శ్వా వజ్ఞుళమాత్రకౌ” ఇతిచ, “హ్రస్వం దీర్ఘంతతం తను | వక్రింవిరూపం బద్ధాగ్రం ఛిన్న మూలం పదచ్యుతమ్ | అశుభ్రమ్” ఇత్యారభ్య “పు క్రైమాహుర నర్థకమ్” ఇతిచ. పదచ్యుతమ్ - చ్యుతపదమిత్యర్థ :; బి ద్గుచ్యుతమి త్యాదివత్; నతుషదరూ పేణ చ్యుతమితి; రూపేణేశ్యధ్యా హారప్రసr త్, ఛిన్న మూలమశుభ్రమితిచ పూర్వోత్తం వైరూష్య ప్రసడౌచ్చ, భరద్వాజశ్చ - " ఉద గేహృదిక ణేచ దశాస్ట చతురట్లు ఖాన్” ఇత్యాది; విస్తరేణాహ “ త్రయోదశ ద్వాదశ వాప్యూర్ధ్వ పు గొణిఖార యేత్ ” ఇతిసఏ వాహ. అత్రచస్యవి శేషానుక్తి రుభ ఆ .

·పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యాః
యసమ్భవాభిప్రాయేణ. “యద్ద్వాదశోర్ధ్వపుఠాణాం ధారణంతచ్చ
పార్థివమ్" ఇత్యస్యపరోక్తావ ప్యేతత్పరామర్శదర్శనాత్ . అత్రాపి ద్యా
దక నవ్యైన నానిన క్షితా.
అత్ర శ్రీ చూర్ణధారణ మప్య ప్రేతమ్; యధాహపరాశరః -
“ఊర్ధ్వపుణ్ణస్యా న్తరాళే హరిద్రాం ధార యేచియమ్” ఇతి. భ5
ద్వాజశ్చ - "తతో దిన్య శ్చహారిద్రం సహేమతుళ సీదళమ్ | మలి
ణధార యేచ్చూగ్లమ్” ఇతి, అమ్భోజ బీజమాలాశ బ్లేనా - హల్లకు
గొబోధ్యాం
(
7)
మూ; — కాశ్మీర కేసర స్తోమ కడారస్నిగ్ధరోచిషా |
కౌశేయేన సమిధానం స్కన్దమూలావలమ్బినా ! (U )
పదవు.
కాశ్మీర కేసర స్తోమక డార స్నిగ్ధరోచిషా - కుజ్కుమప్పూక్క -
ళిన్ సముదాయమ్బోల్ రక్తవర్ణనూ యుమ్. పళపళ త్తతుమానకా
నియైయు డై య తాయ్, స్కన్దమూలా వలమ్బినా - తిరుత్తోళ్ కళిల్
ధరిక్కప్పట్టి రుక్కి ఱ. కౌశేయేన - పట్టువస్త్రత్తినాల్ . సమిధ్ధానమ్.
(తిరు మేనిక్కు పర భాగమా యిరుప్పతి నాల్) మికవుమ్ ప్రకాశమా
నరాయుమ్.
(5)
వ్యా;-ఏ నమూర్ధ్వపుణానుబధ్ధాత్ స్కస్ధమూలంతతము త్త
రీయంచాను సస్థ త్తే (కాశ్మీరేతి) (కాశ్మీర కేసరాణామ్) కుజ్కు చుకు
సుమకిజ్జుల్కా నామ్, స్తోమ స్యేవ - స త స్యేవ. (కడారమ్) రక్తమ్,
(స్కిడ్రంగోచి 1) శాస్ర్యస్యశ త్తదోక్తమ్. తేన. స్నిగ్ధశ థేన - చాకచ
క్యంవివక్ష్మితమ్. స్కస్ధమూలం - కణమూలమవలమృత ఇతి (స్కస్థ
.

·0 - సంహితమ్. , ' “ఉపవీతం శిఖాబర్ధ మూర్థ పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యాని మూలాపలమ్బి). తేన. సుష్యజా తావితిణిని. ( కౌశేయేన) కృమికో శోతవ స్త్రవి కే షణ. (సమిద్ధాసమ్) పగలాగేనదీప్యమానమ్. అత్రస్కన్దమూలా వలమ్బి నేతి ఉత్తరీయ శ్వేస ధారణ మళి పారాశరోహి . చతుర్గామాశ్రీ మా మాణాం పృధకృృక్ష క్పరిధానంవత్య , ఆదౌచాతురాశ్రమ్యసాధారణం కౌశేయధా రణంషృధగాహ ధ్వపుణ్ణత శైవచ ! పదా కుమాలాంకౌశేయం సతతంధార యేద్ది ్వజః' ఇతి; నోత్తరీయమితి ని షేధస్తు - అనైష్ణవయతి విషయః ఆయా న్తమి త్యాగమన సమయా వస్థితదశానుసధా నేచ స్కన్దమూలావలమ్బి నేత్యు క్తి రుపపద్య తే. య తళ్ళాణ్ణి ల్యేన ప్రణామకాల ఏవ కణాగతవ స్త్రత్వం ప్రతిషిద్ధమ్. య ధా - “ప్రదక్షిణే ప్రణామేచ పూజయాంహవ నేత ధా ! నకణాగతవ స్త్రస్స్యా ద్దర్శ నేగురు దేవ యోః | ' ఇతి. కౌశేయస్యక షాయ వర్ణ త్వ మన్య తాఫ్యుక్తమ్. "కషాయ మేవ కార్పానం వాసఃకన్నా ధారయేత్ ! వల్కలం వాజినం వాపి కౌశంశాణమయనువా” ఇతి. మూ;—మ స్త్రర త్నా నుసన్గాన సన్తతస్ఫురి తాధరమ్ ! తదర్థతత్వ ధ్యాన సన్నద్ధపుళకోహ్లిమమ్ !! (5) పదవు. మ స్త్రరత్నాను సస్థాన సన్తతస్ఫురి తాధరమ్ - మస్త్ర శే షమానద్వయ త్తై సదా అనుసస్ధనమ్ శెయ్ వదినాల్ కొబ్బమ్ చలి యాన్కి జ తిరుప్పవళ త్తె యు డైయరాయుమ్, తదర్థతత్వ నిధ్యాన సన్నద్ధపుళ కోద్దమమ్-అన్దద్వయార్థమాన పురష కాకోపాయానుప్తా నాద్యర్ధ త్తిల్ యాతొ రుతత్వముణు - పురుష కారోద్భావిత గుణవి 3 1125 ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. శిష్టస ర్వేశ్వరను డైయ తిరు మేనిముతలాన వై; అశై దర్శనసమానా కారమాక ధ్యానమ్ శెయ్ తు అన్ద ధ్యాస తినాలు,న రోమాళో య తైయుడై య రాయుమ్. (7) వ్యా;—అధస్కన్దమూలసన్ని కర్షాదధర సౌభాగ్య మనుభ వతి (మహోర త్నేతి) మ స్త్రరత్న పదం ద్వయే యోగరూథమ్; తత్ర సర్వమ స్త్రి శ్రేష్ఠత్వం యోగార్థః; శ్రీమన్నా రాయణేశ్యా ద్యానుపూ ర్వీవి శేషోరూఢ్యర్థ ; యోగరూ!శ్చ “సర్వేషా మేనమర్తానాం మస్త్రరత్నంద్వయాహ్వయమ్ | మ స్త్రరత్నంద్వయం న్యాసః ప్రప తిశ్శరణాగతిః | నానూనిమ స్త్రరత్న స్య పర్యా యేణనిబోధ మే !” ఇత్యాదితో వమ తా; అస్య సర్వమస్త్ర శ్రేష్ఠత్వం పరాశ రాయనార దే నో క్తమ్. “మన్రాణాంపర మోమన్తోగుహ్యా నాంగుహ్యము త్తమమ్ | రహస్యా నాంరహస్య ఇ్చ సద్యస్సంసార తారణమ్ | సర్వసంశయ భేత్తాచ స్వకల్మష నాశనః | శరణాగతిమస్త్యం సర్వసచ్పుచ్చు భావహః” ఇతి; పరాశ రేణా ఫ్యుక్తమ్“ న్యా సాఖ్యం పరమంచు స్త్ర, సంసార చ్ఛేదనం శుభమ్ | సర్వదంసర్వపాపఘ్న ( మహ్మయతరం విభో!"ఇతి; లమ్ చోక్తమ్ “ వేదామృతమహామ్భో ధేరరిణాద్య యముద్ధృతమ్” ఇతి; ఏ తాదృశోత్కర్షవివశయైవాత్ర మస్త్రరత్న పదము పొత్తమ్. తస్య(అనుసన్డా నేన) ఉపాంశూచ్చారణేన (స మౌతమ్) సర్వదా (స్ఫురితః) కిఇచ్చిచ్చలితః! (అధరః) యస్యసతథో క్తమ్ | అత్ర సన్తతన్ఫురితత్వోక్తి రమునస్ధానస్య సదాతనత్వం వ్యంజయతి. తథాచోక్తమ్; --- "అ నేనమ హోర త్నేన మత్పై యేణభ జే త్సదా” ఇతి; పరాళ రేణ చోక్తమ్ “యా వచ్ఛరీర పాతను ద్వయ మా వర్తయేన్మనుమ్” ఇతి, స్ఫురితప దేసచ ఉచ్చారణ స్యాత్యన్తో పాంశు ·నాం పూర్వవినచర్యా సవ్యాఖ్యా. త్వ లబ్ధమ్ ; తేనచ “మ స్త్రయ త్న నగోపయేత్ ” ఇత్ శాస్త్రజ్ఞోసు షితోభన తిధ్వనితమ్ ; అనన్యోపాయానా మస్త్రరత్నా దే: స్వరూపతోనుపా దేయత్వాదాహ (తదద్దేశ్యాని) అర్థానుసద్ధానరూప దృష్టవిధ యాతదుప కారో2న న్యోపాయానాలసదూష్యతీతి భావః ; (తెస్య) మ స్త్రరత్న స్య (అ) పురుష కారోపాయాద్యాత్మక తత్వ తల్పై పత్త్యనుష్ఠానాత్మక హితకూ పేభిధేయే. (యత్తత్వం)పురుష కారతమద్భా విత గుణ యోగ తద్విశిష్ట సిపాయత దీయవిగ్రహ తదుపలక్షక చర గాది రూపద్ధవస్తు, తస్య (నిధ్యా సేన సన్నద్ధ) సజ్జ (పుళశోదమ్మ) రోమాఇన్చోదయః యస్యసతధో క్తః, తమ్; “సస్నధౌసజ్జవర్మిత్ ఇతికోశః; నీత్యుపస గేణ-ధ్యా నే ప్రాప్తి దశా భావిరి సవి శేషనిష్పాదస సమ్మర్థ వైశద్యవి శేషోపధాయక కొవనా ప్రకర్ణ పర్య స్తత్వం వివడి తమ్; తేన సన్నద్ధ పుళకోద్దము త్వో తీరుపపద్య తే. అత్రచమ స్త్రీ రత్న స్య ప్రప త్త్యనుష్ఠానం ప్రతి కరణ మస్త్ర త్వాదనుప్రాసస్య చ సకృత్త్వాత్ , సన్త తానుసఛానని ధ్యానో క్త్యను పపత్తి రితి శజ్కా పనోదనాయ తత్వపదము పా త్తమ్; అనేసచాను. పానా పేరుయా తయోరను పపన్న త్వేహి కాల ల క్షేషభోగార్థతయా తదుపష త్తి రిత్యు కంభవతి. యద్వా. (శ్రదర్థస్య) మస్త్రరత్నార్థస్య (య త్తత్వం) పర్య వసితం యాథాత్మ్యం తస్య (నిధ్యా నేన) ఇత్యాదిరర్థః, పర్యవసితం యాథాత్మ్యళ్ళు “విష్ణు శ్శేషీ తదీయ శ్శుభగుణనిల యో విగ్రహళ్ళీ శఠారిశ్రీ మా గ్రామానుజార్యః పదకమల యుగం భాతిరమ్యంతదీ యమ్” ఇతిభగవత్కృష్ట పాదానుగ్రహీతరీత్యా రామానుజస్య . M ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. చరణశ బ్లాగ్రత్వమ్; త స్యైవయ తీస్త్ర ప్రవణ )ప్రత్యను సన్డేయ త్వాదితో బోధ్యమ్; "సన్నద్ధపుళ కోద్గమం భన గంపశ్యన్” ఇత్యత్రచ “ఆహ్లా దళిత నేత్రామ్బు : పుళ కీకృత గాత్ర వాన్ | సదాపరగుణ విశ్రద్రష్ట వ్య స్సర్వ దేహిభిః" ఇతి శాస్త్రాశ్రానుష్టితో భవతి; ఉక్తఇ్చభర ద్వా జపరిశి డ్రై “భ క్తిజ్ఞాన సమాచార వై రాగ్యాద్యను మోదనమ్"ఇ9 (5) మూ;~-స్మయమానముఖామ్భోజం దయమాన దృగశ్చలమ్ ! మయిప్రసాద ప్రవణం మధురో దార భాషణమ్ || (C) - పదవు. సయమానముఖామ్భోజమ్ సదా మన్దహాసతోడుకూడి య తిరుముఖమణాల కై యుడై య రాయుమ్, దయమానదృగ ఇబలమ్ - దయాసూచకమాన అపాజ్ఞవీక్షణ యుడై య రాయుమ్, మయి ఇత్తనై నాళ్ ఆశ్రయణ విముఖనాన ఎన్ని డ ఫీల్ , ప్రనాద ప్రవణమ్ - వి శేషా కారేణ అనుగ్రహ త్రైప్పణానిన్తమ్, మధురో దార భాషణమ్ - అవ్వనుగ్రహకార్యనూక వుద్దాన తాయ్ కేట్కుమ్బో తేఇని తాయ్ అర్థత్తినాల్ గమ్భీరమాన వార్తెక ? యుడై య రాయుమ్, (00) వ్యా;~-అధఅధర సన్నిహితం స్మితంత త్కాని వ్యతిక రితమ పొద్దాంతదుభయ సంవాది వచనామృతం తదున్నే యం స్వస్మిన్ననుగ్ర హహ్చానుసస్థ తే! (స్మయమా నేతి) స్మయమానం - సదామన్దహాస యుక్తం, ముఖామ్భోజం యస్యసతథో క్తః, తమ్, “ష్మిణ్ - ఈషద్ధ స్వ” ఇతి ధాతుపాఠ ? | మగ్ధహా సాన్వయాత్ ముఖామ్భోజమితి పరిణా మాలఙ్కా గః; ఉపమాయాను అమ్భోజముఖమితి స్యాత్ ; పూర్వో ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. 'కభావనాప్రకర్ణాత్ ప్రాప్య స్యలబ్ధత్వబుద్ధ్యా స్వకార్తాజ్ఞ్యాను సర్దా నేస సన్తోషాత్సదా మన్దహాసయుక్త త్వం వశ్యమాణ మధుకో దార భాషణస్య స్మిత పూర్వకత్వ వా త్రోచ్య తే; జనానాసదృశ పురు పార్థహాస్యను సద్ధానేన పర దుఃఖదుః ఖత్వలక్షణదయాపి సర్వదేశ్యా హ (దయమా నేతి) దయమానే - దయవ దయవ్యఁక త్వేన సదాదయా యుకే, దృశోర ఇ్చలే - అస్త్యస్యస తథో క్తః, తమ్; దృగబ్బల మపాజ్ఞం భాషణ హేతు దయవాత్రోచ్య తే. సన్తోపో దయాచా 2 వశ్యక ధర్మా; తదాహబృహస్పతిః, “క్ష భూతీర్థం తప వీరు తీర్థమనియు నిగ్రహః | సర్వభూతదయాతీర్థం గ్యాసతీర్థమను త్తమమ్ | ఏ తానిష ఇ తీర్థాని సత్యంషష్టను సర్వదా” ఇత; అన్యత్రచ - “సన్తోపోగురు శూశ్రూషా హ్యప్రసాదఃకుమా దయా” ఇత్యుక్తమ్, భరద్వాజ పరిశిషేచ . “సత్యశౌచదయా ధే ర్యక్షమాసన్తోషయు క్తతా” ఇత్యుక్తమ్, తథా పరాశం! "సాధార ణను సర్వేషాం శబ్ధచక్రాది ధారణమ్ ! అహింసాసత్యమ క్రౌర్యం శౌచమిన్జియనిగ్రహః | దానందమఃకు మా విద్యాస ర్వేషాంముని భిస్స్మృతమ్” ఇతి, స్వస్మిన్న సాధారణం ప్రసాద మహ (మయీతి) మయి - ఏతాన హోం కాలంవిముఖేమయి. (ప్రసాదే) అనుగ్రహే. (ప్రవణ మ్) ఆస క్తమ్; ప్రసాదః - కాలుష్య నినృత్తిర్వా. మద్వైముఖ్యమ నుసఛాయ య శో కావిలహృదయస్యాడ్య మదాభిముఖ్యదర్శ నేన తన్ని వృత్తిద్దా తేతి భానః; ప్రసాద కార్యమాహ (మధు రేతి) మధురమ్ - “సంశ్ర వేమధురమ్” ఇతివత్ శ్రవణద శాయా మేవ ప్రియమ్, (ఉదా రమ్) అర్థతోగవిర్భాగమ్, (భాషణమ్) వాక్యం యస్యవతశోక్తః తమ్, అర్థతోగవిర్భాగత్వఇ - పూర్వోత్తమస్త్ర రత్నార్థవిశ్రా, ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, అతస్స తస్ఫురి తా ధరత్వోక్యానవిరోధః, వాణ్మాధుర్యజ్చా వశ్యక ధర్మ:. తదాహమే ధాతిధిః, “సూనృతాసర యే ద్వాచమ్” ఇd, శాణిల్యోపి - " అర్థయు క్తబ్బసత్యశ్చ శ్రావ్యం ప్రియకరం మధు | శుద్ధం మిత ఇయు కళ్ళ కాలయోగ్యంవ దేద్వచః ' ఇతి, “ఆగచ్ఛగచ్చ తి ప్రేతి స్వాగతంసుహృదః ప్రతి | సమానమపిన బ్రూయాన్ము నిర్మో క్ష పరాయణః ' ఇత్యాదిక న్త్వ వైష్ణనవిషయమితి భావః. (10) మూ; ఆత్మలా ఖాత్పరంకిఇచ్చి దన్య న్నా స్త్రీతినిశ్చయాత్ | అధీక ర్తుమివప్రాప్త మకి ఇ్పనమి మంజనమ్ || (m) పదవు రై. ఆత్మలాభాత్ - ఈశ్వరనుక్కు కౌస్తుభ స్థానీయమాన ఆత్మ పా ప్రియైక్కాట్టిలుమ్, అన్యత్ - వేజాన, కిశ్చిత్ - ఒరువస్తువుమ్, పరంగా స్తి • ఉత్కృష్టమాన పురుషార్థమన్లు, ఇతి - ఎనిజ, నిశ్చ వ్యవసాయ త్తినాల్ , అకిఇ్చనమ్ - అజ్జీ కరిక్కైక్కు హేతు వాన ఆత్మగుణ లేశముమిల్లాత వనాయ్, ఇమమ్ - పరిత్యజిక్కైక్కు తక్క గోషభూయిష్ట నాన వెన్నై, అజీక ర్తుమ్ - స్వీకరిక్కై కాక , ప్రాప్తమివ - అభిముఖమాక ఎడ్రుధ్ధరుళుకి ఆప్పోలిరుక్కిఱ, (భవ నమెస్బ తో ఉన్వయమ్,) (00) యాత్ - - ఏవ మేభిర్దయమానదృగ ఇ్చలత్వాదిభిర్మన్యే మద్వి షయీకారోద్దే శేనైవ మదాగమనావ సరం ప్రతిసర్ధాయం జ్ఞమన్దిరం మయిప్రవిశ వ్యాయాతో నతు యదృచ్ఛయాసమాగత ఇత్యాహ (ఆ త్మేతి) ఆత్మనః - కౌస్తుభ స్థానీయస్య లాభాత్ - ప్రాప్తి, (అన్యత్ ·పూర్వధినచ ర్యా సవ్యాఖ్యా. కి ఇత్) కిమపి, (పరమ్) ఉత్కృష్టమ్, (నా స్త్రీతినిశ్చయాత్) వ్యవ సాయాధే : (అకిఇ్చనమ్) అజీ కార హేతులన విరహిణమ్ (ఇమమ్) పరి త్యాగ హేతు దోషభూయిష్టజనం మామిత్యర్థః. ఉత్తారిబ్బన్యవి శేష దృథీకరణాయ జనమితి సామాన్య వ్యప దేశ !. (అశ్లీక ర్తుమ్) స్వీకర్తుమ్ (ప్రా పమివ) ఆచూతమివస్థితం భవ న్తమిత్యర్థః. " ప్రణష్ట స్యయధా లాభః ” ఇత్యుక్తరీత్యాస్వలాభః స్వామినో2 భిమత ఇతి, తత్సాహా భ్యుకమపి 'మపి శేషిముఖోల్లాస హేతురితి, ఆత్మలాభస్య ప్రకృష్ట పురుషా స్థత్వమితి భావః; యథా క్తంశత కే; “ఆత్మనశ్ళోధయి త్వా పదాభర్తు : ప్రతిదినమిహ పేషయక ప్రాభృతాని ” ఇతీ; ఇవశబ్దః - సమ్భావ (on) నాయామ్. మూ;—భవన్తమేననీరగ్ధం పశ్యన్వ శ్యేన చేతసా ! ము నేవర వర స్వామిన్ము హుస్వా మేవకీ ర్తయన్ I ౧9 పదవురై, స్వామిక్ - తన్ వస్తువై తానే అభిమానిక్కుమ్బడియాన స్వా మిత్వ సమృధ్ధముడై యవ రే! వర వర! మొ నే - ఎన్నై విషయీకరి క్కైక్కు తక్క ఉపాయచిస్తే శెయ్యుమ్ మణవాళమాముని యే ! భవన్తమేవ - సౌన్దర్య సౌలభ్యాదిగుణపూర్ణ రాన దేవరీరై యే, నీర ఛమ్ - ఇడై విడామల్ , పశ్యన్ - కణారక్కణ్ణుకొణుమ్, వ శ్యేన - దేశరీర్ కటాక్ష వి శేష త్తినాల్ ఎనక్కు స్వాధీనమాన, చేతసా - మ నస్సుడన్, త్వామేన - కీర్తనీయ రాన దేవరీరై యే, ముహుః - అడి క్కడి, కీరయన్ - స్తుతి శేయ్ తుకొణుమ్ (9) ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. వ్యా; " విగ్రహాలోకనపరః కీర్తనంశ్రవణంస్మృతి:” ఇత్యా దికంహృదినిధాయాహ (భవ న్తమితి) (స్వామిన్ ) స్వకీయం వస్తున్వయ మేవాభిమన్యమాన ! “స్వామ్యం స్వీయాభిమాని తా” ఇత్యుక్తమ్, ఏ తేన స్వయమేవ స్వసమృద్ధం మయ్యనుసస్థాయవిముఖం మామళ్లీ కృత వానితి వ్యజ్య తే; (ము నే) మద్విషయీకా కారమననశీల! (వరవర) (భవన్తమ్) పూర్వోక్తసౌన్దర్య సౌలభ్యాదిగుణపూర్ణమ్ , ఏవకారేణ ద్రష్ట వ్యా న్తరవ్యు దాసః (నీరస్ట్రమ్) నిర న్తరమ్, పశ్యన్ , (వ శ్యేను త్వత్కటాక్ష వి శేషవశాత్ మద్వశంవ దేన, (చేత సా) మనసా, (త్వామేవ) కీర్తనీయం త్వామేవ. (కీర్తయన్ ) అన యోశ్చ అధ్యాహృతేనాహమిత్య నేన ఉత్తరశో కే అన్వయః, “లక్షుణ హేత్వోః క్రియాయా?” ఇతి హేత్వర్థకశ్శత్రా దేశ 13 అనేన దర్శనకీర్తన యోర్భవదుఃఖానాస్పద త్వే హేతుత్వము క్తం , భ వతి; తచ్చ - ఆచార్యనిషావి శేషస్య సిద్ధాపాయాధికారి పల్మ్స మ్పాదన విధయా సిద్ధాపాయాధీన విరోధినివృత్తి ప్రయోజకత్వ రూపమ్; ఇన్స్టియాగాం ప్రాప్తవిషయదర్శన కీర్తనాది సుఖ వ్యాప్ప త త్వేన భవదుఃఖానా మనవకాశ పరాహత త్వా2 2 పాదక త్వరూ (9) కీ పంవా. మూ; త్వదన్యవిషయస్పర్శ విముటై రఖి లేన్షియైః | భవేయంభవదుఃఖానా మసహ్యానామనాస్పదమ్!! 03 పదవు. త్వదన్యవిషయస్పర్శ విముఖై 8 - దేవరీ రై యొశ్రియ మ్మద్ రై విషయా న్తరజ్ఞళిన్ సమృధ్ధ త్తిల్ ద్వేష వత్తుక్కళాన, అఖిలేన్షియైః- ·అని వాగాదిక వేణుమ్. పూర్వధినచర్యా సవ్యాఖ్యా. కర్మేన్దియజ్ఞ ఫౌన్న చక్షురాది జున్జియజ్ఞ కౌన్న , ఇవైకళా లే (అహమ్ -నాన్) అసహ్యానామ్ - దుస్సహబ్దశాన, భవదుఃఖానా మ్ - శరీర సమ్బస్థని బద్ధనమాన దుఃఖజ్జళుక్కెల్లామ్, అనాస్పదమ్ - ఆశ్రయమా కాతవనాయ్, భ వేయమ్ - ఆకుమ్బడి కృపై శెయ్ తరుళ (13) వ్యా; అనుకా నామిన్షియాణామపి స్వాచార్యప్రావణ్యాగం సాపూర్వకం స్వస్యభవదుఃఖ్కా సమ్బద్ధం ఊయ తే. (త్వద న్యేతి.) త్వద న్యేషాంవిషయాణాం స్పర్శే - సమ్బన్డే, విముఖై 8 ద్వేష వద్భిః, త్వదన్యత్వ మేవవిషయాణాం ద్వేష్య త్వే నిబద్ధనమ్; న త్వల్పాస్థిరత్వాది మితిభావ!. (ఆఖ లేన్దియైః) ఉత్తాను: కరడై , (అహమ్) అహమితి చాధ్యాహారః, భ వేయమిత్యుకే; (అసహ్యానా మ్) "సర్వంసహే” ఇత్యధ్యవసి తేనాపి దుస్సహానామ్. (భవదుఃఖా నామ్) శరీర సమృధ్ధనిబద్ధ నానా ముపశెశానామ్, (అనాస్పదమ్) అన ధికరణమ్. (భ వేయమ్) భవితుమాశం సే ఇత్యర్థః. అత్రచ పశ్యన్ని తి - చతుషః, వ శ్యేన చేతి సేతి - మనసః, కీర్తయన్ని తి - వాగిన్జీయస్య, మధురో దార భాషణమితి శ్రోత్రస్య, స్వచరణామ్భోజ స్పర్శ సమ్పన్న సౌర లై స్త్రీ రితి వశ్యుమాణత్వాత్ ఘోణర సన యోః, దీర్ఘం ప్రణమత ఇతి - పాణిపాదస్య, పదద్వయం ద త్వేతి - త్వగిన్జీయస్యచ విని యోగవి శేషోనుసన్దేయః; విషయా నర వై ముఖ్యో 3, కుర్వద్రూపాణాంకరణానాం ప్రా పవిషయవిని యోగోహ్యగ సిద్ధ. తదిద మాహశాణ్ణిల్యః - " ప్రతిషి ధేచ్వస క్తంయత్స క్తం శబ్లే షుసాధుషు | భగద్విష. యే ష్వేవశుద్ధం తచ్ఛత్రముచ్య తే | అన్న కీ 1125 ·- పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. ర్మ్యమస్పృశ నీయా స్పృశ నీస్పర్శ్య మేవచ 1 త తత్రాప్య లోలుపాసా తు త్వక్ఛుడ్రతినిగద్య తే | జపాషష్ట్రపతి తా ద్యేషు నవత నీక దాచన ! అరూహ్ సమ్పత స్త్రీ దృక్ఛుద్ధాభాగవతాదిషు | భోజ్యా నేవర సామ్ర స్యే న్నా త్య చపలార సే కా లేదిత బ్చ సాజిహ్వా పరిశుధ్ధతికీ ర్యతే | మేధ్యగ స్టేషు యోగి తా | యు శ్లేష్వలోలుపాయాసా నా సాశుద్దేశ కీ ర్త్య తే | పుణ్య స్తవాదిపర్ర నే నిరతాప్రియవాదినీ ! సత్యైః పరహితై స్సారెరితై ర్లక్షణసంయు తైః | యుక్తాకు రైస్సు పూత వాక్ || అభ్యణ్ణునాది వ్యాపా రేవృత్తః పిత్రోద్గురో స్తధా "ఇత్యుపక్ష మ్య, శుద్ధః పాణితలో మతః” ఇత్యాదినా, తథా భర ద్వాజపరిశి ప్లే.పి " యేస నిత త్రనియ తా సేస స్త ఇతికీర్తితాః | సర్వాత నాతు యావృత్తి స్తేషు భక్తి మయీపరా | సౌ భక్తేః పరమా కాషా వృత్తైశ్చపరమాత్మని | ఆచార్యవ ద్దేవ తావనాతృ వల్పితృవత్స్వయమ్ | సుహృద్వత్స్వామివత్సతో ద్రష్ట వ్యా రాజవ త్త థా|| శ్రుత్వైవసహసోత్థానం ప్రత్యుత్థానం సుదూరతః | దర్శనాను భవప్రీతిః ప్రణిపాతోని వేదనమ్ | నీచై స్సం శ్లేషణం హ సదానంమా గప్రదర్శనమ్ | పశ్చా త్చార్శ్వపురోయానం జయాలో కాది భాషణమ్ ! పాదావ నేజన ఇ్చఘ్యోపహార స్వాగ తాదిచ | ప్రసాదనంతా మణఇ్చ ప్రీతి సజ్కదనానిచ ! ఉపాసనం ప్రశ్రయణ మాత్మాత్మ యని వేదనమ్, ఆజ్ఞభ్యర్థనమాలోక నిర్దేశ వచనాదరః | సాధనంసన్ను దామిష్టాదరో 2 నిష్టసివ ర్తనమ్! విరహానిష్టపీడావ మాన నాద్యసహిష్ణుతా | దాస్యా భిమానోను ప్రజ్యా శ్రవణంకీ ర్తనంస్మృతిః | భ క్తి జ్ఞాన సమాచార వై రాగ్యాద్యను మోదసమ్ | సజ్జ మేచ్ఛాపగ మనమన్వ జ్ఞానాసనాదికమ్ సమానసుఖదుఃఖత్వం మిథశ్చార్థవిచి స్తనమ్ | క్రియాకా లేనువరణం t (పా) దృషైవు ·అ - పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యాం సదస్య గేచ పూజనమ్! పరిషత్సుచసాన్ని ధ్యం సంవిదాఇ ప్రవర్తనమ్ సదాభ్యనుజ్ఞాపూర్వఇ్చ సర్వార్టేషు ప్రవృత్తయః ! ప్రచ్ఛాదనః్బుదో షాణాం గుణానాంఖ్యా పనంతథా | క్వచిచ్చేవాపిధ గ్మేణ కృ1 జాప్యర్థ సాధనమ్ | ఏతాశ్చాన్యాశ్చవివిధా వృత్తయోర సనిర్భరా!! విష్ణుభ కేషువృత్త్యాఖ్యత రోఠి ఫలసమ్పదః” ఇతి సర్వకరణానామా చార్య విషయవినియోగ వి శేషాస్సమ్యగుక్తాః; సతామాచార్యము ఖ్యానా మిత్యుపరితన గ్రహిస్వర సాత్, " కేస న ఇతికీర్తి తా!” ఇత్యత్ర సచ్ఛర్టేనాచార్య సభ్రహస్సృష్ట:- అత్రచ, “ఊర్ధ్వపుడైరు పశిష్టమ్” “పత్యుః ప దామ్బుజం ద్ర స్టుమాయా న్తమ్” ఇతి ప్రాతః కాలానుయాయ్య భిగమనం సూచితమ్, తదు కంశాణ్ణి ల్యేన: “సహాభిగమ నేనై వ ప్రాతఃకాలానుయాయనా ! వక్ష్యామి యోగా దూర్ధ్వం యత్కర్తవ్యం స్నానపూర్వకమ్” ఇతి, “ఆత్త లా భాత్పరమ్” ఇతిచోపాదానం సూచితమ్; యథాధి కారము దానస్యాసు ప్లేయత్వాత్, భగవద్యాగ యోగ్య ద్రవ్యస మ్పాదనంహ్యుపా దానమ్, తద్ధియథాశ్రమధర్మం స్వీకార్యమ్, మ స్త్ర రత్నా ను సర్దా నేతి-స్వాధ్యాయః, తదర్థతత్వనిధ్యా నేతి యోగశ్చనూ చితావిత ప్రాయణగ్రస్ధార్డోపిసజ్జృహీతః, యథో క్తంభర ద్వాజేన ; “కృత్వాభిగమనం పూర్వముపాదాయచసన్పుదః ! ఇష్ట్వాధీత్యచ యువానోభోగైః కాలంన యేత్ " ఇతి, " బ్రహ్మచారీగృహస్థళ్ళ నప్రస్థాధభిక్షుక : | ఏకాన్నస్స్వధర స్థా స్సర్వేయా నిపరాంగతిమ్” ఇతిచ. ఇతి దినచర్యా వ్యాఖ్యాయాం సదాచార దీపిళా సమాఖ్యాయా ముపోద్ఘాతవిభాగః ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. మూ;—ప రేద్యుః పశ్చి మేయా మే యామిన్యాస్సముపస్థి తే | ప్రబుధ్యశ గణంగ త్వా పరాంగురుపరమ్ప రామ్ | 06 పదవులై, ప రేద్యుః తమక్కు యాదృచ్ఛిక సమాగముణానదిప త్తిన్ మన్ రైనాళిల్ , యామిన్యాః - రాత్రియినుడై య, పశ్చిమే - కడై శియాన, యా మే - నాలావతుయామమ్, సముపస్థి తేసతి - ప్రాప్త మానవళవిల్ - ప్రబుధ్య - తిరుక్కణ్ మలర్ ర్ స్టరుళి, పరామ్ - ఉత్త మమాన, గురుపరమ రామ్ - శ్రియఃపతిముతల్ స్వాచార్యపర్యన్త ముళ్ళ ఆచార్యపరమ రైయై, శరణంగ త్వా - ఉపాయమాక అధ్య వసిత్తు. (గురుపరమ్ప రానుసఘోనమ్ పణ్ణి యెన్ష పడి.) . . వ్యా.. అథసజ్ఞ హేడో కానరాక విస్తరేణవక్తుముపక్రమ (ప రేద్యురి త్యాదినా) ఇహఖలు యోగ్యతాపొద కై స్సహ సాజ్ఞసకల ధర్మ త్యాగస్య సిధోపాయస్వీకారాజ్ఞ త్వేనవిధానేసి వినియోగ పృ ధ క్వన్యా యేన వా కరాన్తరత్వన్యా యేన వా నిత్యనై మి త్తి కాదీనాం ధరాణం కై జ్కర్యభూతానామనుష్ఠానమ్, ఆనృశం స్యేన వా కథఇచ్చి తేషా మనుష్ఠాన మితిసిద్ధాన్తత్ , పాశ్చా కాలిక కర్మణాం పరమకారుణి కేన పరమ శేషి విషయపరిచర ణై కపరాయణేన భగవతావరవర మునినా నిత్యానుష్ఠా నాత్ , “గురో ర్వార్తాశ్చకథ యేత్ ” ఇతి శాస్త్ర తోభక్తితశ్చ తత్ప్రే బన్జనిబధ్ధన స్య శిష్యస్యచిత త్వా దేతతబద్ధాగ మృఆవశ్యక 8. అర్వాచీనా నామపి పాళ్చి కాలిక క్రియానుష్ఠాస ప్రతి స్థాపక త్వాద ప్యయం ప్రబద్ధ ఆవశ్యకః; ప్రయోజనా స్తరమపి సామ దాయికం పూర్వమే మోక్తమ్.

·- పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, (పరేద్యు:) (యామిన్యాః) రాత్రేః, (పశ్చిమే) చతుర్దేయా మే (సముపస్థి తేసతి) (ప్రబుధ్య) స్వాపంహిత్వా, (పరాం గురుపర మరాం శరణంగల గత్వా) శరణం గురుపరమ్ప రాం గ త్వాబు ధ్వావా, అత్రప రేద్యురిశిపదం మయి ప్రవిశతీత్యుక్త యాదృచ్ఛిక సమాగమో యస్మిక్ దినే, తదుత్తర దిన ఇత్యర్థకమ్, ఇద ఇంప్రదర్శనార్థమ్, పాశ్చా కాలికకర్మం నిత్యాను ప్లైయ త్వాత్ , తథాభగవతా అనుష్ఠత త్వాచ్చ; తదు క్తం కావ్యే -“నిత్యం నిశావసా నేషుసోయం శుద్ధేన చేతసా ! ప్రబుధ్యసుచిరం దధ్యోపరాం గురుపరమ్ప రామ్” ఇత్యాదినా నిత్యానుష్ఠతత్వమ్. యద్యపి ప రేద్యవి ఇత్యేవ అనుశాసన సిద్ధమ్, తథాపి, స్మృతిషుత ద్వివరణ నిబధ్ధ నేషుచ బహుళం ప్రయోగాత్, పరేద్యురి త్యేతదపిసా ధ్వేవ; "దినద్వయంసమాశ్రిత్య పౌర్ణ మాసీయదిస్థితా | ష రేద్యుస్సట్లను వ్యాప్తా స్థి తాసాకర్మణోతి ” ఇతినిగ మేప్రయో గాత్; కాలనిర్ణ యాదినిబద్ధనగ్ర సేష్వపి " ప రేద్యుద్వాదశ్యభావవిష యమ్” “ప రేద్యుర్థి వాపారణమ్” ఇత్యాది ప్రయోగాచ్చహిసాధు త్వం సుస్థమ్; తస్యాత్ర ప్రయోగశ్చ స్వగ్రధ్ధస్య స్మృతి గ్రధ్ధమూలకత్వ వ్యక్జానార్థ: రాత్రావ న్త్యయామే ప్రబోధాదికం పరాశ రేణవి స్తరేణీ కమ్, " ఉత్థాయపశ్చి మేయా మే ఆచమ్య ప్రయతాత్మవాన్ | ఉపవి శ్యశుచౌ దేశ సమా సీనస్సుఖాసనః” ఇత్యాదినా, “పశ్చి మేయామే” ఇతి నిర్దేశోపిస్వగ్రస్ధార్థస్య పరాశ రాదిధర్మ శా స్త్ర మూలకత్వస్యాపి స్ఫోరణార్థః; గౌతమశ్చాహ; ఉత్థాయ పశ్చి మేయామే శాన్తమాన సో2 పనిద్రస్సతివిరో ధే తత్త్యక్త్వానోచేత్తత్రసంస్థితః ” ఇతి; శాణ్ణి ·30 ఆకులు యయుఇతాపియ నన - పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా ల్యోపి:- "సుఖనిద్రారతఃకాలే హ న్తత్యుత్థాయ సత్వరమ్ | ప్రజాళ్య పాదముత్థాయయు యథావిధి ” ఆద్య న్తవర్ణంనిద్రాయాయో గ్యం యామద్వయంనిశి | చతురేయామఉత్థాయ యోగీ యోగం సమాచరేత్” ఇతి, ఉత్తరత్ర రహస్యత్రయాను సర్ధానస్య వత్యుమాణత్వాత్తద బ్ల భూతం గురుపరమ్ప రానుసస్థానమత్రోక్తమ్, తదు కంపరాశ రేణ; "స్వాచార్యంహృద యేధ్యా త్వా జప్త్వాగురుపరమ రామ్” ఇత్యుప క్రమ్య " మ స్త్రమధ్యాప యేద్గురుః | న్యాసాఖ్యంపరమంమస్త్రమ్ ” ఇతి; భరద్వాజ సరిశిషెపి- ''ఆదౌగురూణాం విజ్ఞానమధమన్షార్థచి న నమ్ | తతవ వాత్మనోజ్ఞానం తద్ధర్మాగాళ్ళ సర్వశః | పర స్యపుంసళ్ళీ శస్య పరేశ స్యపరాత్మనః | స్వరూపరూపవిభ గుణ వ్యాపారచి న్త మ్” ఇత్యాదివి స్తరేణీ క్తమ్ అయమేవ చక్రమః శరణంగత్వేత్యాది కే ప్రణిధాయ చేత స్తే సద్ధే శ్భేనిబద్ధః, గురుపరప్ప రాం శరణంగ త్వే త్యేతత్సదాచారాను ప్రవిష్ట శరణాగతి పరమ్; " తమాచారం ప్రవక్ష్యామి యస్సద్భిరనుపా ల్య తే” ఇత్యు పక్షమ్య “హిత్వాయోగమయీం నిద్రాము₹యా పర రాత్రతః | ప్రపద్యే తహృషీ కేశం శరణం శ్రీ పతింహరిమ్” ఇత్యు క్తత్వాత్ , సదాచార నిష్పత్త్యర్థాతు శరణాగతిరత్రస్వాధికారాను గుణం గురుపరమ్మ రావిష యే ప్రయు 3తిభావః. యద్వా, స్వాధికా రానుగుణం స్వాభిమతో పాయభూతా గురుపరమ్పరా అత్రానుసం హి తే భావః, “ ప్రబుధ్యసుచిరందద్యౌ పరాంగురుపరమ రామ్ "ఇత్యు కంకా వ్యే ;-పరామిత్య నేనతు " పుత్రాక్ బస్టూక్ సఖీ గురూక్ ఇత్యుక్త గురువి శేషవ్యుదాస: - గార ·30 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, మూ;—ధ్యా త్వారహస్య త్రితయం తత్వయాథాత్మ్యదర్పణమ్ | పరవ్యూహాది కాక్ పత్యుః ప్రకారాః ప్రణిధాయచl or పదవురై. తత్వయాథాత్మ్య దర్పణమ్ - ఆత స్వరూప త్తినుడై య యా థాత్మ్యమాన అనన్యాహొ శేష త్వాది రూపాకారత్రయజ్ఞళుక్కు కణ్ణడిపోల్ ప్రకాశకరమాన, రహస్య త్రితయమ్ - మూలమ స్త్ర మ స్త్రరత్న చరమశ్లోక ఖాళాకి ఆ రహస్యళిన్ మూనే యమ్, ధ్యా త్వా - సార్ధమాక మననమ్ పణ్ణి, పరవ్యూహాది కాన్ - పరత్వవూహ త్వవిభవ త్వా గర్యామి త్వారా రూపత్వాదిక కాన, పత్యుః - సర్వ శేషియాన శ్రీమన్నా రాయణనుడై య, ప్రకారా? - అవస్థావి శే షబ్ల? , ప్రణిధాయచ - ధ్యానమ్ పణ్ణి. (or) వ్యా;-(తత్వమ్) ఆత్మ న్వెరూపమ్, తస్య (యాథాత్మ్యమ్) తదీ య పర్య 1 మన న్యాక్ట శేష శ్వాసన్యశరణత్వానన్యాహ భోగ్యత్వ రూపా కారత్రితయమ్, తస్య, (దర్పణమ్) స్ఫుటావలోకనోపకరణమ్, దర్పణాహ్యాత్మదర్శన ఇతి ప్రసిద్ధః, అత స్తత్వేనరూపణంకృతమ్, (ర హస్యా నామ్) మూలమ స్త్రిమ స్త్రరత్న చరమల్లో కానామ్, (త్రితయ మ్) (ధ్యా త్వా) సార్థక మనుచి 1్య. అత్రచ, మూలమస్త్రస్యస్వరూ పయాథాత్మ్య పరత్వమవివాదమ్; ఇతర యోరపి ప్రపత్త్యనుషాన విధి పరత్వాత్తస్యాశ్చ స్వరూపయాధాత్మ్య జ్ఞానపర్యవసిత త్వాత్తత్పర త్వమితి భావః. యఖో కంపరాశ రేణ ;-" సమృధ్ధమపివి ష్ఠయం నిరుపాధిత్వ మాశితుః | అకార వాచ్యస్య విభోర రెళ్ళేషమహంస దా ! మమాపిచ ·39 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. హరయే పరమాత్మనే త్మనే | తస్యచి - నక రాస్మి పర వాన వ్యయస్యవై 1 నిత్యంనారాయణాయైవ కై జ్కర్యం కరవాణ్యహమ్ | మన్హార్థంచి న్తయే దేవం ప్రాతరుత్థాయ సర్వదా | ఇష్టమాత్మస్వరూషన్లు జ్ఞాత్వామ స్త్రీణమ స్త్రవిత్ | స్వరూపమాత్మ నోజ్ఞానం తద్వృత్తిఇ్చద్వయేన వై | అఖల స్యేశ్వరానిత్యా సర్వదాజగ దాశ్రయా | నిత్యానపాయినీవిష్ణో జిజిగ తాముప కారిణీ | సమాసీనః శ్రియాసార్థం గుణ వాక్ పరమేశ్వరః ! శరణంతస్య చరణ్ ప్రజామ్యా కిఇ్చన స్సదా| ఆసీనాయక్రియాసార్ధం త్తానురూ పేణ "కేష, వృత్తింకరోమి వై1 ఇర్థం ద్వయార్థం సచ్చియ్య స్వ కర్మాదిచతుష్టయమ్, ఉపాయభావాత్స న్య జ్యత మేవ శరణం వ్రజన్ , కర్మకు ర్యాదస క్తస్సర్ సన్తు ప్ర్యైపరమాత్మనః” ఇతి. (పరవ్యూ హే త్యాది) పరః - పరత్వమ్, భావ ప్రధానోనిర్దేశః ప్రకారానిత్య నేన సామానాధికరణ్యాత్, తచ్చ శ్రీపై కుట్టగద్యా నుగృహీతంబోధ్యమ్, వ్యూహః - సజ్కర్షణాదిరూపః, అయమపి భావప్రభానోనిర్దేశ ః, ఆది ప దేన రామకృష్ణాది విభ వావస్థా, హృదయ వుణ్ణరీ కేషు సవిగ్రహావస్థానరూపమ్, ఆత్మ స్వరూ పేష్వ విగ్రహావస్థ నరూపవ్చొన్త ర్యామిత్వమ్, దివ్యాద సైద్ధమానుషాది భేద భిదురమ ర్చారూపత్వమాచార్యత్వఇ్చ సద్గృహ్య తే, పరవ్యూహ -ఆదీ యే షాం తే, తోక్తాః, తాన్, శేషాద్విభా పేతికప్. ప్రకారపఇ్చక ప్ర కారషట్కో భయవివశు యైవ సహ్యైవి శేజేన నిర్దిష్ట, తత్ర ప్రకారపు ఇ కంప్రసిద్ధమ్, ప్రకారషట్క. ఇ్చ - “మమస్వరూపంసర్వస్మాత్పర స్య జగ దీశితు! | షడ్విధం పరిపూర్ణం త త్సే నేశ పరిపర్య తే | పరత్వంవ్యూ హవిభవమ గర్యామిత్వ మేవచ | అర్చాచార్యావ తారౌ ద్వౌషడ్వి

·33
ఆ
పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
ధ్యం మే ప్రకీర్తితమ్! ” ఇత్యత్ర ద్రష్ట వ్యమ్.
(ప్రత్యు1) సర్వ శేషిగా; అనేన “హరౌస్వామీతి బుద్ధిమాన్”
ఇత్యు క్త పొర మైకా స్త్య విశేషోవ్యజ్జితః, (ప్రకారాన్) అవస్థ
ఏ శేషాన్ , (ప్రణిధాయుధ్యాత్వా, తదు కంపరాగ రేణ; - "ఏవం
వై కుణ్ణనాథో 2-సౌరాజ తేపర మేపదే ! సేవ్యమానస్సదా సత్యము కై
ర్భోగ పరాయణే ! | ఏవంసఃశ్చిన్తయేన్ని త్యం పరేమ్యాన్ని మహే
శ్వరమ్ | తస్యైనవ్యూహ భేదాశ్చ విభవార్చాదిమూర్తయః
ఇత్యు పక్షమ్య, “దర్శనార్థం దివాక సామ్ | లోక సంరకుగా
కణార్థాయ
వైభ వాయసమాగతాన్ ! నృసింహ రామ కృష్ణాది విగ్రహానపిచి న్త
యేత్ ! దేవ తిర్యజ్మునుష్యాది చేత నేష్వపిసంస్థితిః | తద ఏర్యామ్య
వస్థాహి విప్లోస్సర్వగత స్యవై | సఏవ యోగిహృదయపజ్క జేతుస
విగ్రహః ! సౌలభ్యాయసస ర్వేషా మర్చాయాం నిత్యనన్ని ధిః1” ఇతి.
చకారేణ స్వశ రీరచి మౌనం సముచ్చీయ తే. యథో క్తం సరా
శ రేణ; - “ఆత్మానం స్వశ రీర బ్బ ప రేశ మనుచి న్తయన్ | శుక్ల శోణిత
సమ్భూతం శరీరంపొఇ్చభౌతికమ్” ఇత్యాది,
“తంతుమగ్భోగయె
గ్యస్తు కృపారూప ప్రకాళ నాత్ ! నయామి పరము స్థాన మర్చి రాదిగతిం
వినా | గరుడస్క స్ధమారోప్య యథేష్టమని వారితః ఇ త్యేతదళి
ప్రేత్య అర్చి రాదిగతిస్మృతరను క్తి శ్, చకారేణవా సాపి సణో హ్యేతి
ధ్యేయమ్.
(or)
మూ;—తతః ప్రత్యుషసిస్నా త్వా కృత్వామీ ర్వాహ్లికీ క్రియాః !
యతీష్ట్ర చరణద్వన్ద్వ ప్రవణేనై వచేతసా !
(ne)
5
1125

·38 తతః పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. పదవులే . ధ్యానాన ఘోర భావిశౌచద న్తధావనాది కార్యజ్ఞళ్ ము డిగ్జిపిఆకు, ప్రత్యుషసి - అరుణోదయ కాల ఖిల్, స్నా "త్వా - నీరా డి, పౌర్వాహ్లికీః - ప్రాతఃకాల త్తిల్ శెయ్య వేణీయ, క్రియాః.తిరు ప్పరివట్టమ్ శాత్తుతల్ సర్ధ్యావస్థ నాదిక ళాన కర్మబ? , యతీన్జీచరణ ద్వన్ద్వప్రవణేన యతిసార్వభౌమ రాస ఎమ్బెరుమానారుడై య తిరువడిత్తామ రైకళిల్ పరమభ క్తిభరితమాన, చేతసా _ మనస్సుడన్ , కృత్వా - శెయ్ తు. వ్యా;—తత ఇత్యాది) ప్రణి భాయేతి ల్య పై వానన్త ధ్యే ల ఛేపి, తతఇత్యుక్తిః - బుద్ధింద న్తధావనం తతాకనం శౌచాదీ కఇ్చ కృత్వే త్యేతదర్థికా, తదాహపరాశరః; ప్రాతరుత్థాయసతతం శౌచం కృత్వాయ థావిధి | ప్రజాళ్య పాదౌహస్తాచ పశ్చాదాచ మనంచ రేత్ | తతస్స్నానం ప్రకుర్వీత ద స్తధావన పూర్వకమ్" ఇతి. అన్యత్రాప్యు క్తమ్ “బ్రా హ్మేముహూర్తీచోత్థాయ వసుర్యో విభూ రితి | అనేన పరమాత్మానం ధ్యాయేదహరహర్హృది ! తత ఆవశ్యకం కృత్వా పూర్వమాదాయ మృత్తికామ్ | శాచంచతుర్గుణుకుర్యా ద్విహి తాద్గృహ మేధినః |" ఇలి. విశ్వామిత్రశ్చ - "ఉషఃకాలే సముత్థాయ శౌచకృత్వావిధానతః | ద నకాష్ఠమథాచమ్య పర్వ వర్జమతన్షితః | కృతస్నానో జపేత్తావద్యావ దాదిత్యదర్శనమ్ "ఇతి (ప్రత్యుషసిస్నా తేతి) ప్రత్యుష సీతి-అరుణోదయ ఉచ్య తే; తలైన యతీనాం స్నానో కేః, యథాభవిష్యత్సు రాణి; - "చత ప్రో నాడికా! ప్రాతర రుణోదయ ఉచ్యతే | యతీనాంస్నాన కాలస్తు గగ్గా ముఖసదృశస్సృతః " ఇతి. స్కాన్దగారుడ యోశ్చ - "ఉదయా ·31 భాగః పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. తాక్చత స్రస్తు నాడికా అరుణోదయః | తత్రస్నానంప్రశస్తంస్యాత్ సహిపుణ్యతమస్మృృతః " ఇతి. (స్నా "త్వా) స్నానంకృత్వా ; స్నానప్రకారశ్చశాః ల్యేనో క్త. “ధ్యాయః దేవం పరంబ్రహ్మ యథాశక్తి నిమజ్యచ | చతుర్ని మజ్య విధివత్ ” ఇతి. (పౌర్వాహ్లికీ, పూర్వాషైభవాః - పౌర్వా స్టాక్య:; తాః, కాలాఠక్ , అధ్యాత్మాది త్వాద్వా, అహ్న :పూర్వో పూర్వాహ్మ, పూర్వాప రేత్యాదినా ఏక దేశిసమాసే అహస్సర్వైక దే శేత్యాదినా సమాసా స్తే, అహ్నోహ్న ఏ తేభ్య * అహ్నా దేశః, అహ్నో దనాదితిణత్వమ్, అత్రపూర్వాహ్న శద్ధేన - ప్రాతఃకాల, ఏవగృహ్య తే, పారి శేష్యాత్ , ప్రకరణాచ్చ. (క్రియాః) నస్రగ్రహణసఖ్యావస్థ నాది కాః, తదాహమేధా తిధి, “ఊర్ధ్వంజాన్వోరధోనాభేః పరిధాయైక మమ్బురమ్ | ద్వితీయ మ గర్వాసశ్చపరిధాయ” ఇతి. అస్యతాప్యు క్తమ్; - “స్నా త్వా చాచమ్య విధిన శ్రీష్టన్నా సీనఏవనా | బిభ్రజల పవిత్రఇ్చ అక్ష నూ త్రంకరద్వయే | తద్వత్సవిత్రై; వాలై కృతే దుష్కృత నాశ నే | ఉదయాద్విధివత్సహ్యై ముపాస్యత్రిక మల్పవత్ | మిత్రస్యచర్షిణీ త్యా జ్యరుపస్థాయరవింత్రిభిః | ప్రాతస్సాయకోపతి ప్లే ద్వారుణిభిశ్చ పబ్బళిః !" ఇత్యాది, ఆచమన ఇ్చ జలపవి. త్రేణ కార్యమ్, తదు కమ్- “ఆచమనాదిషు పఇ సుజల పవిత్రస్య సమ్ఛన్దః” ఇతి; గాలవశ్చాహ;- “సదా జల పవిత్రేణ మార్జనాచమతర్పణమ్” ఇతి. ఉర్ధ్వపు కా షాయకౌశేయ పవిత్ర పద్మాకు తుళసీమాలా యజ్ఞోపవీతాదిషు ప్రమాణాన్యు పోద్ఘాతవిభాగఏవ లిఖితాని. (యతీ వేత్యాది) యలీస్ట్రచరణద్వన్ద్వప్రవణేన - భగవద్రా మానుజపాదయుగ విషయ పరమభ క్తిపూర్ణేన, వనసనసమ్భక్తావితి ·32 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. ధాతుపాఠ 1, సమ్భ క్తిః - ప్రీతిః, యద్వా - ప్రాచీన ప్రవణే వైశ్వదే వేనయ జే తేత్య తేవ ప్రవణశక్రే2 వనత స్థల నాచీ; యతీన్జీచరణద్వ స్వప్రవణం యస్యత త్తతో క్తమ్, తథావి ధేన ; - అవనతస్థ లేహి సలి లా దేశీఘ్రగమనమన్యతో నిగ్గ మనవిరహశ్చదృష్టమితి భావః. చరణ ద్వన్ద ్వస్య ప్రవణేన -నిమ్న స్థ లేన, యతీన్జచరణద్వన్ద్వంహి - నిర్దే శుక మేవా త్రాగమ్య అన్యతోవనిర్గచ్ఛతీతి వార్త:; చరణద్వవ్వే అవ న తేనేతి వా, “ప్రవణంక్రమనిమ్నో ర్వ్యాం ప్రవాహే” ఇతి కోశః. యద్వాననుచనోచ్యత ఇతి ధాతు పాఠాఠియా సామాన్య వాచినోవన తేః ప్రపూర్వాత్పచాద్య చినిష్పన్న : పనణశ బి క్రియ సామాన్యకర్తృవచనః ; తథాచ, యతీన్జచరణోద్దేశ్యక క్రియాసా మాన్యప రేణీత్యర్థః; ఏవకారశ్చ కరణినో యతీన్జ ప్రవణసమాఖ్యా సిద్ధయతీన్జీ ప్రావణ్యా నుబధ్ధ నిబధ్ధ నాం చేతస స్తశ్రావణ్య ప్రసిద్ధిం ద్యోతయతి, స్వాధికార విరుద్ధ ప్రథమపర్వ ప్రావణ్య వా స్వాత స్త్రీ ణప్రతి షేధతి. (చేతసా) మనసా కర ణేన కృత్వేతి పూ ర్వేణాన్వయః, మధ్య మణిన్యాయాదు త్తర త్రోపి సర్వత్రాన్వయః;"తద ధీన శ్చవ శ్రేత సా- న్నారాయణో హిసః" "యచ్చకర్మతదర్థం తద్విష్ణోరా రాధనాత్పరమ్ ! అపదిశ్యపితక్ దేవా గురౌ యత్ప్రతి పాద్యతే 1 దేశ కాలక్రియా మ స్త్రనిర పేతుం తదకు యమ్” ఇతి భరద్వాజోక్తమ్, ఆచార్య నిషానామాచార్యరూప భగవన్ముఖోల్లాసోద్దేశేనై వ నిత్యనైమి త్తి కాది కై జ్కర్యకరణం స్వాధికారానుగుణమిత్య వగమ్య తే. అత ఏవహి ఆస్ట్రపూర్ణ వ్యా జేన శ్రీవత్సచిన్తమి శై 9: భగవ ద్భాష్య కారాష్ట్ర పై రాహ్నికమాచార్యనిష్టాధి కారిక ర్తవ్యనిత్యనైమి ·37 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. లీ కాద్యనుష్ఠాన ప్రకార ప్రతి పాదకం ప్రణీతమ్, ఏతచ్చ శ్రీ పాశ్చాగాత్ర రక్షా యాంస్పష్టమ్; యద్వా, యతీత్యాగినా భగవద్రామానుజ దివ్యాజ్ఞయైన నిత్య నైమిత్తి కాద్యనుష్ఠానమిత్యుచ్య తే, తదుక్తంగా వ్యే; - “ఆత్మస్వరూషయాథాత్మ్య మాచార్యాధీన తై వయత్ | ఆన్నూ రూనాంరహస్యంత దఖ లేభ్యః ప్రకాశయన్ | సర్వంయణి పతేరేమ కుర్వన్నా దేశ పూర్వకమ్ | కృత్యాకృ త్యేషుక ర్తృత్వం కృతీకిమపి నాస్పృశత్ " ఇతి. (DE) | -- 1 మూ;- అధరజ్ఞనిధిం సమ్యగ భిగమ్యనిజం ప్రభుమ్ | శ్రీనిధానంశ సై సస్య శోధయి శ్వాపదద్వయమ్ | (12) పదవు. నీరాడి ప్రాతః కాలకృత్యజ? ముగిత్తు మఠ త్తు క్కెఖద్దరుళిన పిజకు, నిజమ్ - తమక్కు అర్చారూ పేణసన్నిహిత రాయ్, ప్రభుమ్ - సర్వనియన్హా వాన, రజనిధిమ్ - శ్రీరజత్తుక్కు నిధిపోల్ సర్వేశ్వర్య హేతువాన అర అర జ్ఞానకరప్పనై , 'గమ్య - యణాశాస్త్రమాక ప్రేమతో డే కిట్టి దెణ్ణన్ సమర్పిత్తు, శ్రీనిధానమ్ - కై జ్కుర్య శ్రీక్కునివాసభూతమాన, తస్య - అన్ద అరజ్ఞనకరప్పనుడైయ, పదద్వయమ్ - తిరువడిక తై , శనై : - అత్య స్తభ క్తి పారవశ్య త్తినాల్ త్వరైయిని క్కే మర్ధమాక, శోధయిత్వా- తీర్థత్తినాల్ తిరుమజ్జనమ్ శెయ్ తు. (తిరుమణైన ఖేచ్చొన్నతు, తిరువా 'రాధనత్తుక్కు ముపలక్షణమ్) (12) సమ్యక్ అభి . వ్యా;-(అథేతి) (అథ) కావేరీసకాశాచ్చన్ద పుష్కరిణీ సకాశాదన్య స్మాద్వా స్నాన దేశాస్మశాగమనాన న్తరమ్, (నిజం ·30 పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, ప్రభుమ్) స్వా ర్చాత్మ నాసన్ని హితమ్, సర్వనియన్హారమ్, (రజ్ఞనిధిమ్) రజ్ఞస్యనిధిమ్, నిధిమివ అననధి కైశ్వర్య నిదానం భగవన్తమ్, (సమ్య గభగమ్య) యథాశాస్త్రం ప్రేమపుర స్సరంచాభిగమ్య; (శ్రీనిధా నమ్) 'శ్రీమ”హరిచండౌ సమాశ్రితోహమ్” ఇత్యుక్తరీత్యా శ్రియోని ధానమ్ - నివాసభూతమ్, తస్య - రబ్ధిని శీ, (పద్వ యమ్) అట్రైయుగ్మమ్, (శనై :) భ క్తిభూమ్నా త్వర ణా సమర్థన్సక్స్ శనై రిత్య, తచ “అత్వం స్సుమనాః క్రోధం కామంహిత్వాయ జేతచ” ఇతి శాడ్జిల్యవచనమ ప్రేతమ్, (శోధయిత్వా) స్నా పయి త్వా; ప్రాతఃకాలికస్నా నాన న్తర మభిగమనంహిస్మృతిసిద్ధమ్|తదా హశాణిల్యః, “సహాభిగమ నేనై వ ప్రాతః కాలానుయాయినా! వ్య మి యోగా దూర్ధ్వం యత్క ర్తవ్యంస్నా న పూర్వకమ్ | " ఇత్యుప క్రమ్య స్నా నాది ప్రకారా? విస్తరేణోక్త్వా, “అభిగచ్ఛేచ్చ దేవేశం సుస్నాతస్సోర్ధ్వ పుణ్క : | సుప్రజాళిత పాదశ్చ స్వాచా న్తస్సంయ తేన్షియః | స్యయోరుభ యోర్నిత్యం యావదర్కర్ల దర్శనమ్ ! థ్యాయః బ్రహ్మజ పేన్మౌనీ తతో భిగమన క్రియా” ఇతి. ప్రభుమిత్య త్రచ - "స్వామి త్వేన సుహృ త్వేన గురు త్వేనచసర్వదా | పితృ త్వేన తథాభా ఎ్యూ మాతృ త్వేనచమాధవః” ఇతి శాణేల్యవచన మభిసం హితమ్ | (నిజమితి) స్వార్చారూపత్వ మభి ప్రేతమ్, తదుక్తం కావ్యే; • “అభిగమ్యక్రమాల్స్వీయ మర్చయామాసనూధవమ్ | తత్సం శేషాభిలా షేణ రబ్లధామాపరః పుమాన్ | తద్గృహార్చాత్మ నాతత్రసన్నిధిం విద చేసదా” ఇతి. (పదద్వయం శోధయి త్వేతి) పాద్యప్రదానమారాధనస్య ప్రద ర్శనార్థమ్, అర్చయా మా సేతి-కావ్యేసమాన ప్రకరణే స్థిత త్వాత్; 7 |

·35
అమలు
పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
ణి ల్యే నాప్యుక్తమ్ - “జప్త్వాభిగమనంమ స్త్రచర్చ యిత్వాయథావిధి |
ఆసనార్ధ్యాదిభిర్భోగైర్భక్త్యా పరమపావనై : | అభిగమ్యజగన్నాథం
ధ్యాయన్నే వసనాతనమ్” ఇతి, అక్రయతీన్జ చరణద్వవ్వే త్యాదిక
మధి క్రియ తే, తేనస్వోద్దేశ్యయతీ ద్దేశ్య త్వేనరూ పేణ రఱ్ఱని ధేరా
రాధ్యత్వం లబ్ధమ్, అశోన స్వాధ కారవిరోధ, యశోక్తమ్ -“నాహం
స్వ: మిజా గర్మిత మేవార్యం విచిన్తయన్ | ఇత్యేవమవదదాతా
శత్రుఘ్నోభరతప్రియః” ఇత్యాది.
(ne)
మూ;-తత స్తత్సన్ని ధి స్తమ్భమూల భూతల భూషణమ్ |
ప్రొజ్ము ఖం సుఖమాసీనం ప్రసాదమధురస్మితమ్ (గా)
పదవు..
తతః - తిరువారాధనమ్ ముతలియ వై శెయ్ తపిజకు, తత్స
నిధి స్తమ్భమూల భూతల భూషణమ్ -అన్ద అరటైనకరప్పన్ సన్ని ధియి
తిరుక్కుమ్ సమ్ఛత్తిన్ అడి ప్రదేశత్తుక్కు అలక్ష్కారభూత రాయ్,
ప్రాముఖమ్ - కిక్కు ముఖమాక, సుఖమ్ చి తైకాగ్ర తైక్కు
అనుకూలమాక, ఆసీనమ్ - ఎబుధ్ధరుళి యిరుక్కు నువ
రాయ్, ప్రసాద
మధుర స్మితమ్ - సన్తోపాది ప్రయు క్తమనోనైర్మల్య వి శేషత్తాలే
మన్దహాస స్మయుడై య రాయుమ్.
యమాన
వ్యా;—త్రత ఇత్యాది), (త) బుద్ధిస్థాన్మహోర త్నాది
జపాదన మౌరమ్, (తస్య) రజ్జని ధేః, (సన్ని ధేశి) ఆయతనస్య, ( స్తమ్భ
స్య) మూలస్యభువః, తలస్య, (భూషణమ్) అలజ్కర్తారమ్, అత్ర
వడ షష్ణ్యో 2 ధికర ణేషష్ట్య.. (ప్రాముఖం సుఖమాసీనమ్) ఉప
విష్టమ్, ప్రామ్ము ఖమితి క్రియావి శేషణమ్, కర్తృవి శేషణువా; (ప్రసా

·మనోనైర్మల్య
పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
దేన) సన్తోపాది ప్రయుక్త
విశేషేణ, (మధురమ్)
ప్రియమ్, (స్మితమ్) మన్దహాస యస్య సతధోక్తః, తమ్.
ఆరాధనాన గరం మస్త్రరత్న జు
జపః పరాళ రేణోక్తః, “కాల
త్రయార్చనా నేతు జ పేదష్ట సహస్రకమ్ | అష్టోత్తరశతంవాపి అష్టా
వింశతి మేవవా | యధాశ క్తి జపేన్నిత్యం మస్త్రరత్న మతన్షితః |
తదర్థంచి న్తయేన్ని త్యం యావద్దేహనిపాతనమ్ ! " ఇతి. శాణి ల్యేనా
ప్యుక్తమ్ - “ఆముహూర్తాత్తువై బ్రాహ్మదన్యూనం ప్రహరా
త్సుధీః | స్నా నార్చనజ పస్తోత్ర పారై : కాలంవినోద యేత్ |" ఇతి.
అత్రాపి “యశీస్ట్రచరణద్వన్డ్వే త్యాదికమనువర్తతే, తేన
జపాసనాది సర్వావస్థాసు స్వాధికారానురూ ప్యేణ స్వాచార్యస్మృతి
రుక్తాభవతి; ప్రాజ్మఖత్వంజపాదిషు రాణి ల్యేనోక్తమ్; - "ఆచార్య
మేక భక్తశ్చ భగవన్మస్థిరంజలమ్ | అగ్ని మర్క ఇ్చసోమళ్బ కట్టే
కృత్యజ పేన్న చ" ఇత్యుపక్షమ్య దజు ఖః ప్రాఙ్ముఖోవాకుర్యాద్మ
గవత క్రియాః” ఇతి.
(గా)
"ఉదజు
మూ; భృతి ప్రియహి తై
కాగై ప్రేమపూర్వముపాసితమ్ !
త తార్థ నానుసా రేణ సంస్కారా సంవిధాయ మే! ((F)
పడవు.
ప్రియహి తై కాగైః - ఇష్టమాయుమ్ పధ్యమాయుముళ్ళ
భగవదారాధనోపయుక్తవస్తు సమ్పాదన త్తిల్ ఏకచి స్తనై యుడైయ
రాన, భృత్యై - కన్గాడై అణ్ణన్ ముతలియ శిష్యరా లే, ప్రేమ
పూర్వమ్ . స్నేహపూర్వమాళ, ఉపాసితమ్ - పరిచర్యై శెయ్య
ప్పట్టవ రాయ్, తతార్థ నానుసా రేణ - అస్థ అస్త్ర జ్ఞశిష్యర్ కళు

·-
-
పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
డైయ అనతిక్రమణీయమాన ప్రార్థనావశ త్తినాల్, మే - పూర్వ
దిన త్తిలేయే ఆశ్రయి తిరుక్కిఱ వెనక్కు, సంస్కారాణ్ తాపాది
పజ్చసంస్కారజతై , సంవిధాయ - యథావిధియాక శెయ్ తు. (or)
వ్యా;—(భృత్యైరిత్యాది) (ప్రియేతి) ప్రియమ్ - ఇష్టమ్,
హితమ్ - పథ్యమ్, తయోః, (ఏకాగై:) ఏకచి వై; ఏ తేన భగవ
దారాధనో పయుక్త వర్ణాశ్రమా 2 విరుద్ధవస్తూ దానాదిము ఖేన ప్రియ
హిత పరత్వము క్తంభవతి ; దు క్తం యతిధర్మ సముచ్చయే ;
ఫలపు ప్పో త్పాటనే ప్రాయశ్చిత్తవిధానాదద్భిః కర్తవ్యమన్యా
హృతై ర్వా,” ఇతి; “సిద్ధమన్నం భక్తజ నై
రానీతం యన్మఠంప్రతి !
ఉపపన్నంతదిత్యాహుర్మునయో మోక్ష కాజీణ" ఇత్యేతత్తుల్య
న్యాయేన భగవదా రాధనార్థం భ క్తజనసన్ని ధాపిత తజ్ఞుల శాకాదిక
మప్యదూష్యమిత్యభి ప్రైతి; దేశ కాల వైగుణ్యదిసమీకు యాభిక్షా
మసంమన్యమాన గురువచ నేనచ ఏకాన్న భోజనం సామదా
యికమ్; తన్మూలక్క - “అష్టా తాన్య వ్రతఘ్నాని ఆపోమూలం
ఘృతంపయః | హవిరాహ్మణ కామ్యాచ గురోర్వచనమౌషధమ్”
ఇత్యాది వచనమ్; విశేషతశ్చ “త దీయా రాధ నేరతి:” ఇత్యాది
స్మర్య తే, పరాశర సంహితాయాబ్బ - “మాణాపత్యం యతిః కుర్యా
ద్విష్ణుధర్మాభివృద్ధ యే” “ ధనధాన్యాది సభొహమ్” ఇత్యాదిక
ముచ్య తే; పద్మభూసంహి తాయాశ్చ - "మన్ని మిత్తా ద్యాధిపత్యం
యతీనాం మోకు కారణమ్, ఇత్యుక్తమ్, అతోయథాసమ
దాయం భక్తీ పనీత భగవదారాధనోపయుక్త ద్రవ్యసమ్ప త్యా
ఉపాదాన కార్యసిద్ధి రవిరుద్దాం
యద్వా, స్వాయత్తా చార్యప్రియ తదాయ త్తన్వహిత తదు
భయప రై-: భృత్యై:- వాధూల వరదనారాయణ గురుప్రభృతిభిః,
6
1125

·యాః యాఛాయాః, అను పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, (ప్రేమపూర్వమ్) స్నేహపూర్వమ్, (ఉపాసితమ్) పరిచరితమ్; పరి చగణబ్బ - పూర్వోక్త సాంస్పర్శి కాది ద్రవ్య నన్ని ధావనాదిరూపమ్, గురుమ స్త్రీ దేవతా పరిభ నవిర హేణ జ్ఞాన వ్యవసాయ ప్రేమసమా చార సమపొయేన చాచార్య ప్రీతిసంవర్ధన రూపశ్చి. (తతార్థ నానుసా రేణ) తేషామ్ - ప్రియహితపర భృత్యా నామ్, ప్రార్థనాయా అనతిక్రమణీయాయా యావ్లా సారేణ అనురోర్ధన్య త్వాలో, (మే) పూర్వేద్యు రేవంప నన్న వ్య మము, (సంస్కారాన్) తాపాదీశ్, (సంవిధాయ) కృత్వా, ఇద కార్చాలి సేచనే స్వతి. అత్రచ “సంవత్సర ముపాసీతత మేవ సుసమాహితః," "ఉపా సీత గురోర్వషణమ్' ఇత్యాదినా సంవత్సరం పరీక్షిత స్యైవ సంస్కా రాణాం కర్తవ్యత్వోక్తావవి.,“త తార్థ నానుసా రేణ” ఇతి సంవత్సరం తదధిక ఇలాకాలంపరీక్షి తానాం హితపరాణాం భృత్యానాం ప్రార్థ నావ శాత్పూ ర్వేద్యు రాగత స్యా ప్యస్య సంస్కార యోజనం నానుష పన్నమ్. శోధయిత్వా పదద్వయమ్” ఇత్యు క్తమారాధన ఇల తాపాదిసంస్కా రేషు ప్రసజ్ఞాదుపక రోతి, తేషాంహిభగవదర్శనము బ్లమ్, తదుక్తంప రాశ రేణ; "స్నా త్వాశు భేహ్ని పూర్వా హ్నే సమ్య గభ్యర్చ్య కేశవమ్ | స్నా తంశిష్యం సమాహూయ కృతకౌతుక బద్ద నమ్ | ఆచార్యో విధివత్కుర్యా చ్చక్రపుణాది సఠియామ్” ఇతి. “న కాలస్య పరీక్షా స్తి” ఇత్యాది నాచ “సఏష దేశ : కాలశ్చ” ఇత్యాద్యు పష్ట భే శుభ కాల ప్రతీక్షగా న పేజ్ బోధితా, సంస్కారా నితి బహుత్వం కపిజ్జులాధికరణన్యాయాత్ త్రి త్వేపర్యవస్యతి; తథాచ, ·83 పూర్వపినచర్యా సవ్యాఖ్యా. తాపపుణ్ణ నామ రూపాం స్త్రీ కృశ్వేతీ లబ్ధన్ , మస్తస్యోత్తు శ్లోకద్వయేన వశ్యుమాణ త్వాత్ , యాగస్తుయ ధాధి కారం స్వీయ పాదుకాద్వయాది ప్రసాద నాపదే శేనకాలా హోరేశ అష్యత ఇతిబోధ్యమ్, “సంవిధాయ” ఇత్యత్ర -సమి త్యేకీకారే, ఏక దేవ విధాయే త్యర్థ; ఉక్తబ్బ భరద్వాజ పరిశి ప్లే:— "సదైక దివ సేవా ద్వే త్రీణి చత్వారిష ఇ్చచ,” ఇత, అగ్ని కార్యఇ్చ అన్యేన కాగ్యమ్, యతీనా మగ్ని కార్య ని షేధాత్; ఉ క్తంహిత త్రైన, “ఆచార్యస్స్వయమా దాయ నియుక్త వాథమ స్త్రవిత్ | ప్రాజ్ముఖస్యో పవిష్టస్య న్య సేద్బా హేతుదక్షిణే"ఇతి, య దైవం ప్రధాన స్యైవాచార్య నియు క్రేనాన్యేన కతణం తదాఖమాత్రస్యాన్యోనకరణ మను క్తసిద్ధమ్, “నశిష్యానను బధ్నీ త” ఇత్యాది ని షేధస్తు విశిష్ట సో నావిరహ విషయ ఇతిభావః, B మూ;—అనుకమ్ఫాషరీవా హై రభి షే చన పూర్వకమ్ | దివ్య పదద్వయం దత్వాదీర్ఘం ప్రణమతో మమ | (92) పదవు. అనుకమ్పాపరీవాహైః - పరానర్థజలు పొఱుక్కమాట్టాత కృపాప్రవాహ త్తినాల్, అభి షేచన పూర్వకమ్ - (ఆడియే నై) అభి షేకమ్ పణీయతుడన్, దీఘకామ్ - బహుకాలమ్, ప్రణమతః - భక్త్యతిశయ త్తినాల్ దెగ్గానిట్టుక్కిడక్కిఱ, మమ - అడియేనుక్కు, దివ్యమ్ - సర్వోత్కృష్ట మాన, పదద్వయమ్ - తిరువడిత్తా మగై కళై , దత్వా - ప్రసాదిత్తు (అడియేన్ శిరస్సిల్ వైత్తు.) (2) వ్యా;-(అనుకమ్పె త్యాది), అనుకమ్పాయాః - పరదుఃఖా సహిష్ణుత్వ లక్షణకృపాయాః, పరీవా హై! అధిక ప్రవా హై',

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
ఇరవై ః, అభి షే చనమ్ - స్నపనమ్ - పూర్వం యస్మిక్ కర్మణి,
తత్తథో క్తమ్, ఇదందా నే న్వేతి, పూర్వోక్తసంస్కార సంవిధానం
త్వభి షేచ నే స్వేతి, (దీర్ఘం ప్రణమతో మను) భగ్నా భిమాన తావ
శాత్, భ క్త్యతిశ యాచ్చ చిరందః ప్రణామంకుర్వణీ మే, (దిష్యమ్)
భగవచ్చరణా పేక్షుయాపి ప్రకృష్టమ్, (పదద్వయమ్) శ్రీపాదయుగ
ళమ్, (దత్వా) శిసికృత్వా.
మూ;- సాక్షాత్ఫలై కలక్యుత్వ ప్రతిపత్తి పవిత్రితమ్ |
మ స్త్రరత్నం ప్రయచ్ఛ ను వన్డే వరవరం మునిమ్ II (90)
పదవు.రే.
సాత్ఫలైకలవ్యుత్వ ప్రతిప త్తి పవిత్రితమ్ ద్వయోప
దేశత్తుక్కు ముఖ్యోద్దేశ్యమాన భగవన్మంగళాశాసన రూపఫల్యత్తిల్
ముఖ్యోద్దేశ్యత్వ ప్రకారక బుద్ధియినాల్ శుద్ధి యోగ తై ఉడై య తాకు
మ్బడి, మస్త్రరత్నమ్ - ద్వయత్తై, ప్రయచ్ఛ న్తమ్ - ఉ దేశియా
నిజ్కిఱ, వరవరం మునిమ్ - మణవాళ మామునిక ? , వన్డే - దెణ్ణన్
సమర్పిక్కిజేన్.
(20)
సాక్షాత్ఫలే - ఉపదేశ క్రియోద్దే శ్యే స్వశిక్షి, తశిష్యనిష్ఠ భగ
వన్మఖ శాస
శాశాసన ఫలో * పాయకత
యక త్వరూపఫలే, యా-ఏ లక్యుశ్వ
ప్రతిపత్తిః, అద్వితీయోద్దేశ్యత్వ ప్రకారి కాబుద్ధిః, తయా, పవిత్రి
తంయథాతథా (మ స్త్రరత్నం) ద్వయం (ప్రయచ్ఛ న్తమ్) - ఉపది
శన్తమ్, వరవరంమునిం, (వన్డే) నౌమి.
అత్రాపి యతీన్జచరణద్వవ్వే త్యాదికంవర్తతే, తేన ఉపా దేశ
సమయే స్వస్మిక్ యతీఠికరణ్వానుసస్థానంలబ్ధమ్, ఇదంగురు పర
(పా) ఫలో పధాయకత్వం
.

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, మృరానుసజ్ఞాన ప్రదర్శనార్థ మపిభ వతి, మధ్యగ్రహణే పార్శ్వ ద్వయ స్యాపి గ్రహణాత్ , యతీ' హి - గురుప శ్ర్కీహార నాయక : - ప్రధా నేకృత కార్యం హిసర్వత్రకృతంభవతి. “శిష్టం శ్రీమద్దుకూ శాంకులమీద ముఖలం తస్య నాగస్య శేషః," ఇతిహ్యుక్తమ్ కృషయోప దేశః శాణ్ణి ల్యేనో క్తః, “సంవత్సరంత దగ్ధం వామా సత్రయమధాపివా ! ఇరిక్యువివిధోపాయైః కృషయానిస్పృహ వ దేత్” ఇతి, వివిధోపాయైగిత్యత్ర పరీక్షితవ తాం ప్రార్థనాప్య న్త ర్భవతి; పరాశ రే శాప్యు క్తమ్ - “కృపయా వీక్షు యేళ్లు కు8 | స్వాచా రహృదయోధ్యా త్వా జప్త్వాగురుపరమృ రామ్” “ఆచార్యః కృప యాస్వయమ్ | స్వాచార్యం హృద యేధ్యా త్వా మస్త్రమధ్యాపయే ద్గురుః | న్యాసాఖ్యం పరమంమస్త్రం సంసార చ్ఛేదనం శుభమ్! " ఇతి. ద్వయాను సగ్దానంహీ గురుపరప్ప రానుసస్థాన పూర్వకమితి “జప్త్వా గురుపరమ్ప రామ్” ఇత్య నేన లభ్య తే. యద్య సి, శిష్యసజ్ఞహో యతీ నా నాంబద్ధ హేతుః, యథో క్తమ్. “ఆసనంపాత్రలో పశ్చ సఇ్చయశ్శివ్యసబ్జహః 1 ది వాస్వాపోవృధా జల్ప ఏ తేషడ్బన్ద కారిణ!” ఇతి, తథాపికృపయాశిష్య మృత్యుపదేశ్ యతీ నామవిరుద్ధః, తదు క్తం “శుశ్రూషాలాభ పూజార్థం యశోత్రం వాప గ్రహః | శిష్యాణాం నతు కారుణ్యాత్సల్టేయళ్ళిష్య సజ్జ | హః” ఇతి. వైష్ణవానాన్తు యతీనాముప దేశో వి శేషశా స్త్రసిద్ధః; తదా హశాణేలః " బ్రహ్మ చారీగృహస్థశ్చ వానప్రస్థాయతి స్తధా | క యాశ్రమిణస్సర్వే ధర్మం బ్రూయు స్వలి? నే ! గృహస్థావాపిస ర్వే భ్యో ధర్మ బ్రూయాన్మహామతిః | పరివ్రాడపి వాబ్రూయాత్ ” ఇతి, ·పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యా, తదిదమను కమ్పాపరీవా హైరిత్య నేనవ్యజ్జితమ్, అభి షేచన పూర్వకం దివ్యం పదద్వయంద త్వా మ స్త్రరత్నం ప్రయచ్ఛ స్తమితి, స్నాన మాల్యభూషణ ప్రదాన శైలీ వ్యజ్య తే. . . - . దీర్ఘ • ప్రణమత ఇత్యత్ర “నమస్కృత్యగురుం దీర్ఘ • ప్రణా మైఠి భి రాదృతః | తత్పాదౌగృహ్యమూర్ధ్ని స్వే నిధాయవినయా న్వితః | గృహ్లియాన్మ స్త్రరాజానం మాంగ చ్ఛేచ్ఛరణంనర : ” ఇతి, మన్తాస్త రేషూక్త మత్రా పేజీ మతిదిశ్యత ఇతిధ్వనితమ్, దీర్ఘం ప్రణమత ఇత్యత్ర ప్రణా మైక త్వం స్వరసతో పగమ్య తే; తన్మూలను;- “ ఏకోపికృష్ణ స్య సకృత్ప్రణామ!” "యే ప్రణామాంస్తు సుబహూ? కారయ స్త్యవిచక్షణాః !” ఇత్యాదికం వచనమ్. సాక్షాత్ఫ అత్యత్ర - సాయోత్పదము ద్దేశ్యతాత్మక ముఖ్య తా మాహ "సాక్షాతత్యకు ముఖ్య యో” ఇతిహ్యభిధానకోశ :; ఏళ పదేనచ అర్థశిశ్రూషాది దృష్ట ప్రయోజనం శిష్యస్వరూపోజ్జీవనం శిష్యస్వరూప శిక్షణ ప్రయుక్త భగవత్కై జ్కర్యమ్, అనుకూల సహ వాససిద్ధి శ్చే త్యేషాం చతుర్ణామనుద్దేశ్యత్వముచ్యతే; అనుదిష్టానామ పి తేషాంసిద్ధిస్తు-శి ప్యేశ్వర స్వాచా ర్యాణామభిసభిం చ సూచ్య తే. అత్రచ ఋష్యాదీనామను క్తిః - " వినాపి న్యాసము ద్రార్థ తత్వద్ది చ్ఛన దైవతమ్ ! ఉచ్చారణేమనోర స్య సర్వసిద్ధిఫలంభ వేత్” ఇతి పరాశరవచన మభి ఫ్ర త్యేతిబోధ్యమ్; అన్యత్రాప్యు క్తమ్ “నమో స్తుమ నరత్న ఇ్చ జపేయు ర్వైష్ణ వాస్సదా | ఋష్యా దీశ్చకరన్యాస మజ్జ న్యాసఇ వర్జయేత్ | నారీ వావృషలో వాపి గురు వస్ధన పూర్వకమ్ | స్త్రీణ్చాసర్వవర్ణానాం పురుషాణాంత థా విదుః | ఏవంధ్యా త్వాద్విజ శ్రేషో ద్వయంనిత్య మతస్థితః | శ్రీమ

·ర
పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
న్నారాయణంధ్యాత్వా జపేత్తంపురుషోత్తమమ్” ఇతి, పరాశర
వచ నే- తత్వర్షి చ్ఛ దైవత మిత్యత్రఛన్దశ్శబ్రే సకారలో పస్వార్ష :-
అత్రచోపాదాన విధిర్యణాధికారమనుస్థితో భవతీత్యుక్త
భపతి, భగవద్భోగద్రవ్యసమ్పాదనం హ్యుపాదానమ్, తచ్చాచేత
నస్యపుష్పా దేరిన చేతన స్యాపిసమ్పాదనరూపమితియు కమ్;- తథో క్తం
భర ద్వాజపరిశి డ్రీ; - “అన్యేషాక్సైవభోగానాం చేతనాచేత నాత్మ
నామ్ | నిష్పాదనంరక్షణఇలా సంస్క్రియోపనయాదిచ | భక్త్యాచ
నియతాసాథ్ స్వయమారాధన క్రియా! ఇ త్యేతత్సకలం కాః స్కన్ద
శాఖాదళాజ్కురమ్” ఇతి.
(20)
-
మూ;—తత స్వార్ధం వినిర్గత్యభృత్యైగ్ని త్యానపాయిభిః |
శ్రీరజ్ఞమజ్జళంద్రష్టుం పురుషం భుజగశయమ్ ||
(9)
పదవు.
తతః - ద్వయోపదేశాన న్తరమ్, శ్రీరజ్ఞమజ్జళమ్ - తిరువ
రబ్లమ్ తిరుప్పతిక్కు అలజ్కార భూత రాయ్, భుజగేశయమ్ - తిరు
వనక్షాణ్వాన్మే లే కణ్వళర్ రుళాన్కిజి, పురుషమ్ సర్వా
పేక్షిత ప్రద రాన పెరియ పెరుమాళై, ద్రష్టుమ్ - సేవిప్పతఱ్కు,
నిత్యానపాయిభిః
విశ్లేష్కా సహిష్ణుక్కళాన,
భృత్యైస్సార్దమ్ - కోయిలణ్ణన్ ముతలాన అన్తరజ్ఞ శిష్యర్ కళు
డన్ , వినిర్గత్య - మఠ త్తిల్ నిన్జుమ్ పుజప్పట్టు.
(99
వ్యా; —(తత ఇతి) (తతః) మస్త్రరత్న ప్రదానాన న్తరమ్
శ్రీరజ్జన్య - అన న్యాధేయాతిశయస్యా పిరణ్ణనగరస్య, శ్రీకన న్యా దే
యాతిశయాభవతి; అత స్తత్వేన రూపణంకృతమ్. (మజ్జళమ్) అల
క్షణకాలముమ్

·. పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. జ్కారభూతమ్, (భుజగేశయమ్) అనన్తశాయినమ్, (పురుషమ్) సర్వకారణభూతం సర్వాస్తర్యామిణం సర్వా పేజీ తప్రదం భగ వ న్తమ్, (ద్రష్టుమ్) సాక్షాత్క ర్తుమ్, అస్యచ వినిర్గ త్యేత్య నేనా న్వయః, (నిత్యానపాయిభిః) నియతో యోవి శేషాభావః, తద్వద్భి: 4 “అతి శాయినే మతు బాదయః” ఇతి ఇని ప్రత్యయః, నాతోన కర్మ ధార యాదితిని షేధః, అతిశయశ్చ “ఛాయా వాసత్వ మనుగచ్ఛేత్ ఇత్యుక్తఛాయా పేక్షయా, సాహిరాత్రాన భవతి, ఏతేనాత్య న్త భక్తిరుక్తాభవతి. ( భృత్యైస్సార్ధమ్) క్రయవిక్రయా హైణ:; వాధూల వరదా చార్య ప్రభృతిభిస్సహ(నిర్గత్య) స్వమూదితి శేషః, అత్రాపి-యతీన్జ చరణద్వన్వేత్యాదికం వర్తతే, తేన స్వోద్దేశ్యయతీహ్రాముఖోల్లాస హేతుతయా శ్రీరజ్ఞ నాథ దర్శనమితిలభ్య తే, తదు కంకావ్యే; - “సర్వం యతిప తే రేవకుర్వన్నా దేశ వూర్వకమ్," ఇత్యుపక్రమ్య- “తత స్తస్యముఖోల్లాసం చికీర్ష న్నేవ కేవలమ్ | నిర్జగామ జగద్ధామ - నిద్రాణం ద్రష్టుమచ్యుతమ్” ఇతి ; నిత్యానపాయిభిరి త్యేతదపి త త్రైన స్ఫుటీకృతమ్. “ గచ్ఛ గమవ్వగచ్ఛం స్తం గరీయాంసంగుడై శ్ళు భే శి|తదీయా స్తత్పదద్వన్ద్వ ఛ్ఛాయాగాయాదవృత్తయః' ఇతి. ఏ తేన ఛాయాయా దుస్త్యజ త్వాత్ తత్థానీయానాం సహవాస సహగ తాగ తాదికం నదుష్యతీత్యు క్తంభవతి. తథాచ, “ఏకోభిక్షుర్యథా స్తుతా వేవ మిథుసంస్మృతమ్ | త్రయోగ్రామాస్సమాఖ్యాతా నగరంయ తే!! నగరనున కర్తవ్యం గ్రామోవా మిథునన్తువా ఏత త్రయం ప్రకు ర్వాణస్స్వ ధర్మాచ్చ్యవ తేయతిః !” ఇ త్యేతత్, “స్నేహ పైశున్య మాత్సర్యం సన్ని కర్షాద్భవిష్యతి " ఇతివాక్య శేషానుసారాత్ తథావిధానాం ఊర్ధ్వంతు

·రం
పూర్వధిన చర్యా సవ్యాఖ్యా,
సన్ని కర్షపరమ్; నతు “బోధయ స్తః పరస్పరమ్” ఇత్యు కానుకూల
సహవాసని షేధక మితిభావః.
అత్రచ, “ప్రభుంభ క్తపరాధీనం నిశ్యమా లోక యద్ధ రొమ్ |
విమాసమథ వాతస్య దూరాగౌగోపుర మేవవా " ఇతి భరద్వాజసంహి
తో కేట, కల్వకాలేషు యాత్రావణీ స్తి, తృదివ్యాలయ
గమనం స్వార్యభగవద భిగమనాత్సృథగేవ కార్యమిత్య వగమ్యత ఇతి,
త దేవతత స్వార్ధం వినిర్గ త్యే త్యాదినోచ్య తే.
క్వచిత్తు, భగవదాయ తసస్య తీర్థాసన్న త్వే స్వగృహార్చా
భూత భగ పదభిగమనాత్పూర్వమేవ దివ్యాలయగమనం కర్తవ్యమ్,
యథో కమ్ - (ఉప స్థాయాధారశక్త్యాదీక్ సగర్ప ్య చనిపీడ్యచ |
వస్త్రం బ్రహ్మ ముఖంకృత్వా2 2 నమ్యతీర్ణోపగఁహరిమ్ | గృహంగ
త్వాభ్యుక్యు హుత్వాభిగవ్య కమలా షమ్” ఇతి. (9)
మూ;- మహతి శ్రీమతి ద్వారే గోపురంచతురాననమ్ |
ప్రణిపత్యశ నేరస్తః ప్రవిశన్తంభజామితమ్ !! (93)
పదవురై,
శ్రీమతి - సకలైశ్వర్యఖళాల్ : జైన్దతాయ్, మహతి -
విశాలమాన ఇడముడై య తాయ్, ద్వారే - నాన్ముకన్ కోట్టె
వాశ లెన్దు పేగై యుడై య సన్నిధి ద్వార త్తిల్, చతురాననమ్ ,
చతుర్ముఖ సంజ్ఞమాన, గోపురమ్ - గోపుర శై, ప్రణిపత్య - మనో
వాక్కాయజ్ఞళాల్ దెగ్గాన్ సమర్పిత్తు, శనైః - మృదువాక (అతి
నుడై య అఆకై యనుభవి తిరుక్కి అకణాళైకష్టప్పట్టు తిరుప్పి) అన:-
7
1125

·-
(93)
-
పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యా.
సన్నిధికుళ్ళే, ప్రవిశన్తమ్ - ఎర్ధరుళానిక్కీజి, తమ్ అన్ద
మణవాళ మామునిక శై, భజామి సేవిక్కి జేన్,
వ్యా; - (మహతీతి) (శ్రీమతి) - బ్రహ్మాదీనాను సిసకృత్స్వ
స్మి" ప్రవేశమాత్రేణ సర్వైశ్వర్య ని సూను కై శ్వర్యభూయి షే,
((మహతి) సర్వాత్మ సాధారణనాథ గోషీ పూ రేపి దుష్పూర మహావ
కా శే, (ద్వారే ది వ్యాలయ ప్రతీహా రే, (చతురాననమ్) చతుర్తు ఖ
సజ్జమ్, (గోపురమ్) విమానమ్, అసోపు 5 శబ్ధః - తదుపరిస్థిత
విమాన పరః, (ప్రణిపత్య) మనో వాక్కా-యైగ్న మస్కృత్య " శ్రీమ
ధ్వారంమహత్యా నామధ్యాయన్న మస్యయా,” ఇతిహికావ్యే:
శనై :) మన్దమ్, తదీయకనకక వాట కామనీ యకకబళితు కథమపి
చకు రాకృ ష్యేతిభావః, (అన్తః) అభ్యన్తరమ్, (ప్రవిశన్తమ్) (తమ్)
వరవరమునిమ్, (భజామి)
శిష్ఠతు గోపు రాదికమ్, ప్రాప్త శేషి సమృద్ధి సాక్షాత్కార
సమితి రేవాస్య మన్మనః క్రీగాతీతి భావః. ఉక్తఇ్చ భరద్వాజ
సంహి తాయామ్ - "ఉపే త్యాయతనంవిష్ణో: ప్రణిపత్యతత స్తవః |
పరీత్య దేవదేవేశం ప్రణమ్యా తాన మప్ప యేత్ ” 29; అత్ర “ప్రణిపత్య
తత స్తవః” ఇతి విమాన మట్టిపొదివిష యేషు తత్తన్నా భిన్న మస్యో
చ్యతే, “ప్రణిపత్యశ నైర న్తః ” ఇత్య త్రిచ ప్రశిప తేతి నిర్దేశోభర
ద్వాజ వచన ప్రత్యజ్ఞానార్థః.
సేవే.
మూ;_ దేవీ.గోదాయతి పతి శఠ ద్వేషిశోర జ్ఞశృజ్జు
సేనా నాధోవిహగవృషభ శ్రీనిధి స్సిన్సుక న్యా !
భూమాన్ళీగురుజన వృతః పూరుష శ్చేత్యమాషా
మగ్రేనిత్యం వరవరము నేకఱ్ఱయుగ్మం ప్రపద్యే | (96)

·పూర్పదినచర్యా సవ్యాఖ్యా
పదవు. రై.
దేవీ - అయోని శై యా యవతరి శతాల్ వద్ద - పాకృత
తేజ స్సైయుడై యళాన, గోదా - ఆణాళ్ , యతిపతిశ ఆ ద్వేషి* -
ఎమ్బెరుమానార్ నమ్మాళ్వార్ , బ్లశృజ్జమ్ - శ్రీ జ్ఞవిమానమ్,
సేనానాధః - సేనే ముతలియార్ , విహగ వృషభః - పెరియ తిరువడి,
శ్రీనిధి:- శ్రీ జనాథన్ , సిద్ధుక న్యా. పెరియ పిరాట్టి కూర్, భూమా
నీళాగురుజన వృతః శ్రీ భూమిప్పి రాడ్డి, శ్రీమహాలక్ష్మి, నీళాదేవి,
నమ్మాళ్వార్ ముతలియ ఆచార్యవర్గ త్తా! శూనిప్పట్ట, పూకుష :-
పరమపద నాధన్, ఇత్యమిషామ గ్రే-ఆకియ ఇవర్ కళ్ తిరుము శ్బే,
వర్గవగము వేః.
8-స్వాచార్య గాన
గాన మణ వాళ మామునికళుడైయ; అజీ
యుగ్మమ్ - తిరువశిక లై , నిత్యమ్ - ప్రతిదినమ్, ప్రపద్యే - దెణ్ణన్
(ఇత్తాల్ సన్నిధి బల్ మణవాళమాములికల్
మజ్ఞళాశాసనమ్ శెయ్ 3 రుళిన
క్రమమ్ గొల్ల ష్పట్టతు.) (96)
వ్యా; — అయంశ్లోకః శతకస్థ స్సే నాక్రమబోధక్కో త్రాటి
నిబద్ధః, (దేవీ) తులసీ మూల సవాత త్వా దలిరోహిశా ప్రాకృత
స్వభావా, (గోదా) భట్టనాధసుతా, (యతిపతిః) భగవా? రామా
నుజః, (శఠ ద్వేషీ) ప రాజ్కుశః, తౌ, (రజ్ఞశృష్ణమ్) శ్రీరజ్ఞవిమా
నమ్, పశ్వతాగ్రవాచినాశృష్ణశ బేన తద్వదున్న తస్థి విపులం విమాన
ముచ్యతే, (సేనానాధః) విష్వక్సేనః, (విహగ వృషభః) విహగా
నా పక్షిగా,
- వృషభః - పరిబ్బడోగరుతాశ్, (శ్రీనిధిః) శ్రీః
నాథః, (సిద్ధుక న్యా) శ్రీ రజ్జ రాజమహిషీ. భూః - భూ దేవీ, మా
శ్రీ దేవీ, నీళా - నీళా దేవీ, గురుజనాః - పరాజ్కు శాద్యాః ప్రథ
మేపు మాసః, తైః, వృశః - పరిగతః, (పూరుషః) పరమపదనాథ
సమర్పిక్కి జేన్
-

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. శ్చేత్య మిషామి - ధుః, వరవరము చేయుళం నిత్య- ప్రపద్యే. అత్రనిత్యమిత్య నేన - పరేద్యురి త్యేతత్సర్వదిన ప్రదర్శనార్థ మిత్యు క్తంభపతి ; స్వో ద్దేశ్యభూత వర వరములి చరణయుగళా పేరు యా ప్రధమ మధ్య నుపర్వభూ తేషు గోదాది పురుషా నేషు స్వాత స్త్రీం స్వమనః ప్రవృత్తే ర్వార ణా యేయం స్వాధికారానుగుగా డేవ రాజ గురోర్వర వరములిచర ణార విధ్ధశరణాగతిరితి, నాచార్యప్రాఛార్యసన్ని పొ తే త్యాదినా 2 స్య విరోధ.. అనేన సేవాశ్రమ విశేషేణ ప్రదక్షిణస్యసి " పరీత్య దేవ దేవేశమ్ ” ఇతి వచనాల్గోప్యనుషితోభవతి; దేవీగో దేత్యాది కే విహగనృషభ ఇత్య స్తే, గురుజన వృత ఇత్యత్రచ పరీవారాంశ్చ సేవేత భక్త్యాపరమయాహ రేః | తత్తదర్బాగ తాళా భక్తా గుర్వా దీంశ్చవి శేషతః ” ఇతి భర ద్వాజవచన మభిసంహితమ్ ; గోదాహ్యి భ శేషు గురుషుచా న్తర్భవతి. " అహంశిష్యా చ దాసీచ భక్తాచ పురుషోత్తమ ” ఇతి భూమ్యుకే!; అత్రచ, అమీషామిలి నపుంస కలిజమ్, తేన స్త్రీపున్నపు స కానాం స సూక్తా నపుంసక శేషేపి నక్షతి:. (96) మూ;—మజ్ఞశాశాసనంకృత్వా తత్రత త్రయభోచితమ్ | ధామ్న స్తస్మా ద్వినిష్క్రమ్య ప్రవిశ్వస్వంని కేతనమ్ || (9A) పడవు. తత్రతత్ర - ఆణాళ్ ముతలాక సరమపద నాథన్ ముడి వాక వుళ్ళ అన్షన్ల విషయజ్ఞళ్ళి , మజ్జళాశాసనమ్ - ఉణ్ణన కుతైవుకళ్ళ ·73 (97) చరమసిష్ణా పూర్వజన చర్యా సవ్యాఖ్యా, నీళ్లీ మేన్మేలుమ్ నిరవధిక మజ్జళము శాక వేణు మెల్లిజ ప్రార్థనై యై, యఖోచితమ్ - అర్ధన విషయ త్తిల్ తమ్ ప్రేమత్తుక్కు తక్క తాక, కృత్వా - శెయ్ తు, తస్మాత్ ధామ్న ? అన్ద సన్ని ధియిలిరు, వినిష్క్రమ్య - పుజప్పట్టు, స్వని కేతనమ్ - తమ్ మఠత్తుక్కు, ప్రవిశ్య - ఎఖద్దరు? • వ్యా;-(మజ్జళాశాసనమి?) (తత్రత ) గోదాది పురుషా నేషు విష యేషు, (మజ్జళాశాసనమ్) ప్రేమా ఛ్యాత్, విద్యమానా మజ్ఞళ నివృత్తి ప్రార్థనామవిద్యమానమజ్ఞళ సమ్పత్తి ప్రార్థనాఇ్చ, యథోచితమ్) తత్తద్విషయానురూపమ్, నిష్ఠ స్వాధి కా కారానురూపం వా, (కృత్వా) (తస్మాద్ధామ్న) భగవద్గీ వ్యాలయాత్ , (వినిష్క్రమ్య) వినిర్దత్య, (స్వమ్) శ్రీం బనాథానుజ్ఞ లబ్ధ త్వేన స్వీయతయాటో కై : ప్రతిపాద్యమానం (ని కేతనమ్) స్థానమ్, (ప్రవిశ్య) ప్రాప్య, అత్ర పరిపూర్ణ విష యేపి మజ్జళా శాసనకరణే ప్రమాణాప పత్తి సముదాయవి స్తరః పూర్వాచార్య దివ్యనూ క్తి ష్వనుసద్ధేయః. సర్వత్రదృష్ట్వా దే వేశం జిత నఇతిమ స్త్రకమ్ ” ఇతి శాణేల్యవచన మిహాభి ప్రేతమ్, జితమిత్యస్యహి మజ్జళాశాసనపర్యవసానం పూర్వే ర్నిర్వ్యూమ్, అశ్రచ భగవన్ని దే శేన ని కేతనవి శేషవాహానదూష్యతి, అనగ్ని రని కేతస్స్యాత్ ” ఇత్యాదికను భగవన్ని దేశా దివి శేష నిదానాభావే ని కేశనవి శేషం ని షే.ధతీత్యాభిప్రాయేణ స్వం నికేతన మితి నిర్దిస్టమ్; ధామ్న స్తస్మాద్వినిష్క్రమ్య " ఇ శ్యేతచ్చ భగవ ద్వి శ్లేషా సహిష్ణుత. అతికృచ్ఛాన్నిర్గమనమభి బ్రతి; తయా త్రి

·పూర్వదినచర్యా సన్యాఖ్యా,
సుహృష్ట సర్వాణ్ణ: స్తుత్వాచాభివిలోకయన్ ” ఇఱచ భరద్వాజే
(అ)
నో-క.మ్.
మూ;—అధ శ్రీ శైలనాధార్యనామ్ని శ్రీమతి మణ్ పే |
తదధీ పజ్క జద్వన్వచ్ఛాయా మధ్యనీ వాసినమ్ || (92)
పదవుడై,
అధ - మఠత్తుక్కె మిస్టరుళియ ఓజకు, శ్రీ శైలనాథార్య
నామ్ని - స్వాచార్యరు -
య తిరు నామమాన తిరుమ లై యాగ్ర్వా
రెన్టు పేరైయుడై య తామ్, శ్రీమతి ఆచార్యర్ తిరుమాళికై యిస్
మణ్ కొజ్జు శెయ్ వి శతాల్ నిరవధిక
శోభాయుక్తమాస, మణ్ పే -
మణ్ణపత్తిల్ (చిత్రరూపమాక ఎబుగ్గకుళి యిగుక్కిఱ) తదష్ట్రపజ్క జ
ద్వన్వచ్ఛాయా మధ్య నివాసినమ్ - అన్న స్వాచార్య రాన తిరువాయ్
మొగప్పి? తిరువడిత్తామరై కళిన్ ఛాయైబుల్ నిత్యవాసమ్ శెయ్యు
మవగాయ్.
" తిరుమల
వ్యా;-(అథేతి) : పవి శ్యేతిల్య పైన ఉత్తర కా లేబోధి తేష్య
థేశ్యు తీర్భుద్ధి, యతీ'యవృత్తిని వేదనం కృత్వేత్యర్థి కా; తదు
కంకా వ్యే; - ఉ పేత్యపురం ప్యేష నిజమేనని వేశ సమ్ | ని వేద్య నిఖి
లుత త్రయతీన్జాయనమస్యయా | ” ఇతి. శ్రీశైలనాథార్యస్య -
స్వాచార్యస్య, నామయ సృసః
తధోక
క స్తస్మిన్.
యాణ్వార్ " ఇతిహి తన్నామ, శ్రీశైలనాధార్యేతి నామయ ఓ స్యేతి
వ్యాఖ్యా నేతు, తదప్రీత్యత్ర తద్ఛళే శ్రీ శైలనాథార్యస్య పరా
మర్శ కిష్టశ్చర్యాత్ , (శ్రీమతి) భగనల్లోక గుర్వాది పూర్వాచార్య
దివ్యాయతనని వేశ క్షేత్రగత దివ్యమృత్స్నా లేపేన సమధిక సౌభాగ్య
యు "కే (మణ్ పే) జనాశ్రయే,

·ఆ. . పూర్వం చర్యా సన్యాల్యూ. (శస్య) శ్రీ శైల నాథార్యస్య స్వాచార్యస్య, (అష్ట్ర పఙ్క జయో) పద్మ సదృశచరణయోః, (ద్వన్వస్య) యుగళస్య ; ద్వవ్వే - సాహిత్య పౌర్ణర్య ఛాయా వై పుల్యఇ్చలభ్యతే, (ఛాయా యాః) అనాతపస్య, (మధే) ఆన్తరాళ దేశే. నివసతీతి - నివాసీ, సుశ్యజాతావితి తాచ్చీ ల్యే శినిః, తధావిధమ్, ఇది ఇంతధాభావనాభి ప్రాయేలో క్తమ్, ఆ లేఖ్యకూ పే సన్ని హితస్య స్వాచార్యస్య శైలనా థార్యస్య అడ్రీ సుజుజద్వచ ్వస్యాషధస్తాన్ని వాసాభిప్రాయే ణ వేదము కమ్. . యా ని మద్దతిమ్ అత్రచ, ఆచార్య పాగత స్త్ర్యస్య పరాకాష్టా ప్రకాశి తాభవతి, ఉక్తబ్బభ ద్వాజ పరిశి ప్లే "నచక్రాద్య జనం -జ్యానజ్ఞాసంనది రా గతా ! నమస్త్ర పారమై కొత్త కైర్యు క్షాగురు వశ్యతా !' ఇతి. శ్రీశైలనా భార్య నాన్నా త్యక్షచ " కు ర్యాక చేత నానాఇ్చ వైష్ణనం నామలకు చ చ | కరిష్య వైషము నామ వైష్ణవాశ్రయ మేవవా !” 'ఇత్యాదికం వచన మభి ప్రేతమ్ శ్రీమతీతత - " వైష్ణవస్యాజు, శయ్యాయాం వైష్ణ పస్యగృహేపి నా | దే శేవాత ద్విచరి తే సంస్థితా ఇత్యాదిక మనుస సన్దేయమ్, ఆ మ్, అత్రసంస్థితా ఇతి వా"సోవివక్షితః, స స్థావివకు శేష తుల్య న్యాయేన వాస విష యేపీదం వచనంప్రమాణంభవతి ! అశ్రముఖ్యాణ భాన్మృత్స్నాలి ఫస్య ప్రతి ని ధేరుపాదానం కృత మితీ బోధ్యమ్. ' తద4జ్కు జద్వన్ద్వఛ్ఛాయా మధ్యని వాసినామ్ ప.షీ బహువచనాను కేచిత్పర స్తి; అస్యచవ్యాచణ మిత్యనే నాన్వయః, తత్పదణ్బు - భగవద్వర వరము విపరమ్, పర న్వ తపారే, తత్స దేన భగ వద్వర పరమునిపరామర్మే “ నిజం ప్రభుమ్ ” “ స్వతిని కేశనమ్ " ' స్వచరణామ్భోజు " ఇతి పూర్వోత్తర శైలీభణోభవతి.

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
అథవాప షీ బహువచన పాతేపి, తత్పదం శ్రీశైలనాథార్యపర
మేవ, శిష్యాణాంస్వాచార్య శివ్యత్వభావనాభిప్రాయే.ణత్వదము క్త
మితి ద్రష్టవ్యమ్.
(92)
ముక
మూ;— తత్వంది వ్యప్రబద్ధానాం 70 సారింసంసార వైరిణామ్ |
సరసం సరిహస్యానాం వ్యాచక్షణంనమామితమ్ || (92)
పదవు, .
సంసార వై రి గామ్- ప్రకృతి సమ్మక్గా నివ క్లిప్పిక్కు మ తాయ్,
సరహస్యా నామ్ - మాలమన్తాది రహస్య త్రయార్థ ప్రతిపాదక «
ళాన, దివ్యప్రబద్ధానామ్ - భగవన్ని వేతుక ప్రసాద లబ్ధజ్ఞానికళరుళిచ్చే
యత దివ్యప్రబగ్గజళుడై య, సౌరమ్ - సంసార తై జయిష్పతిల్
బలవత్తరమాన, తత్వమ్-స్వరూపొదియాథాత్మ్యరూపమాన అర్థ
శేష బ్ల? , సరసమ్ - మాధుర్యయు క్తమాక, వ్యాచణమ్ -
సంశయ విపర్యయమల
యమజ అరుళి చ్చెయ్యాసిక్కిఱ,
వా'ళమా' మునిక ? , నమామి - డెణ్ణన్ సమర్చిక్కి జేన్ . (92)
వ్యా;~-(తత్వమి త్యాది) (సంసాగ:) - ప్రకృతి సమ్బన్దః,
తస్మి', (వైరిణామ్). ఏ ద్వేషవతామ్, భూమ్ని మత్వర్డీయః, " వైరం
విరో ధేవి ద్వే మే " ఇతికోశ ః, యద్యః చేత నవిషయవి ద్వేష ఏవ వైర
పద ప్రయోగ పౌథిర స్త్రీ తధావిసం సారస్య చేతనత్వ సమాధినా వైర
పదంప్రయుక్తమ్'; సంసారమతిహాసో కి వదిలిబోధ్యమ్, (సారమ్)
ప్రయోజనభూతమ్, సంసారజయోపయు క్తబలభూతంవా! " సారో
బ లేస్థిరాం శేధో పుమాన్నా ్యయ్యెవ రేత్రిషు” ఇతిరత్న మాలా,
ముముకూడా ముపొదేయప్రయోజనభూతం స్వనై రక్షిషయ సంసార
నిరాసౌషయిక బలభూతమి వేతి భావః.
తమ్ -అన్ద మణ
A
కి

·గి పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, (సగహస్యానామ్) మూలను నమ స్త్రరత్న చరమశ్లోకా త్మక రహస్య త్రయవియ తానామ్, (సరసమ్) మధు - సయుక్తమ్, మూలమన్తాది ప్రతిపాద్య తదీయపర్యవ శేష త్వాది స్వరూపము ఖాత్మ్యాని ప్రమేయ వి శేషాత్మక త్వాద్రహస్య త్రయనిస్థానామధి కారివి శేషాణాం విశేషతో భోగ్యమితి భావః, (దివ్య ప్రబద్ధానామ్) భగవన్ని చేతుక ప్రసాద లబ్ధజ్ఞానాత్మక దివ్యజ్ఞానమూల కమూలక త్వాధీవ్యా నామ్, దిగాది త్వాద్యదనాత్ యత్ప్రత్యయః, ప్రబధ్ధానామ్ - ద్రమి డోపనిషద్రూపాణామ్. (తత్వమ్) తతః పాద్యం స్వరూపొదియాథాత్మ్యంకర్మ, " తత్వం విలమ్బమానే స్యాత్స్వరూ పేపరమాత్మని " ఇతి రత్న మాలా; శత్వమితి ద్వితీయా న్తం వ్యాచణమిత్యుక్త వ్యాఖ్యాన క్రియాయామ న్వేత. యద్వా, తత్వం దివ్యప్రబల్గొనాం సారంకర, సంసార వై రిణాం నరహస్యానాం సరసంయథాభ వతి తథావ్యాచడాణమిత్య స్వయః. (తత్వమ్) వస్తుభూతమ్, (దివ్యప్రబద్ధానామ్) ద్రమిదోప నిషదామ్, ( సారమ్ } తత్ప్రతి పాద్యం ప్రయోజనంచరమపర్వా త్మకం పురుషార్థంకర్మ (సంసారి వైరిణామ్) ప్రకృతి సమ్బద్ధం జిహా సతామ్, (సగహస్యానామ్) రహస్యత్రయనిష్టాధికారిణామ్, తేభ్య ఇత్యర్థ:; సరసంయథాభ వతిత థా, సుఖబుద్ధ్యారూఢం ప్రాప్తితుల్య ప్రీతి ప్రకర్ష నహళ్చియథాభ వతితథా, ( వ్యాచక్షణమ్ ) పద చ్ఛేద పదారోక్త్యాదిభ్విశదంబోధయ నం (తమ్) వరవరమునిమ్ (నమా మి) వ్యాఖ్యాన వై ద ధ్యేన జిత స్సన్ని ర్మమోనుభవామి. సంసార వైరిణస్సరహస్యాశ్చ - వాధూలవరద నారాయణ గురుప్రభృతయః, తేచస్వప్న ముఖేన భగవన్ని దేశేన వర వరముని మళీశ్రయన్. . 8 1125 ·-- పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యా. తదు కంకా వ్యే. “పునస్స్వప్నా పదే శేన దేశేదే శేనిరజ్కుశః | అయమర్చావతారత్వసమాధినువధీర యన్ I అత్యమర్త్యతయాతస్య తత్వమాత్య స్రకంహితమ్ | అసజ్కు చితిమాచభ్యౌ భుజజ్జయనః పుమాన్ | దేశే దే శేవి శేష జై ర థైర వ్యవి శేషతః | ఆశ్రిత్య తత్పద ద్వన్ద్వమశ్రూయతపరంహితమ్ | రామానుజపదద్వన్వ సౌగగ్ధ్య సిధయోపియే | అసాధారణమౌన్నత్య మవధూయనిజంధియా ! ఉత్తేజయ న్తస్స్వాత్మానం త త్తేజస్సమ్ప దాత దా || శ్రుత్వైవ వైభ వంత స్య త త్వేనశంణంగ తా? | సిన్దుస్సద్గుణరత్నా నాం సీమా శేష త్వసమ్పదామ్ | వాధూలవరదాచార్యో మౌళిరత్న (మనీషి ణామ్ | అభూదనుపమ స్తస్య విభూషణమనుత్తమమ్ | రామానుజమునీన్హస్య శ్రీమా! దాశరథ్యిథా ” ఇత. ఉత్తేజనం శరవ త్తన్మ యోధ వే దిత్యు క్తశరదృష్టానాభిప్రా యేణ; యద్వా, ఉత్తేజనం కుర్వత ఇత్య రస కౌస్తుభ త్వాభిప్రాయే గో కమ్; ఏ తేన పూర్వమన వా పాతిశయలా భాయ భగవత్సాక్షిక ప్రభావయు క్త వ్యక్తివి శేషాశ్రయణం యు కమిత్యు క్తంభ వతి; “య దర్థనుకృతం పూర్వం తదర ంన పునః క్రియా" ఇతి న్యాయాత్; ఉక్తబ్బ శాణి ల్యేన, ఆచార్య చిత్తానుగుణం సిద్ది సిద్ధాన్తానుగుణంత్వపి | అన్య త్రశృణుయాత్ జేయమనుజ్ఞా ప్యె వజీవతి | యస్మిక్ పరిమవి ద్యా యం నసంసిద్ధిర బోధతః | గురోర్వాప్యన్యతో గ్రాహ్యాపరావిద్యా గుణాన్వి తాత్ || ఇతి. న్యాచ కాలమిత్యత్ర తాచ్ఛీలిక శ్శాన చత్యయః, తేనతత్ర వై దగ్ధ్యం వ్యజౌతమ్, వ్యాఖ్యాన వై దగ్ధ్యం కావ్యేవి స్త లోక్తమ్ , ఆశజ్కా మవి ధేయానాం వాక్యానామవ తారణే ! అవి స్త రేణనిర్జీ ·A " పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యాన తమర్థానాం ప్రతి పాద నే 1 పూర్వోత్తరాను సస్థాన మభిప్రాయప్రకా శనే ! అసద్దసమాధాన మాన్నో పేషునిరుత్తరమ్ ! వీక్షమాణా శ్చిర-తత్ర వ్యన్మయ స్తవిచక్షగా; 1 సఏవభగవావు సహస్రవదన స్వ్వయమ్ | అవారంతి వ్యక్త మిత్య మోచన్ పరస్పరమ్ | శ్రుశ్య నసూత్ర సూక్ష్మార్థ | ప్రకాశనవ పురా 1 పగ మైర్యోగిగృష్టాక్ ప్రబద్ధానభ్యధాత్పరమ్ | ప్రస్తు తానన్వభూ త్తత్ర భగవద్గుణవిగ్ర హా | ప్రపే దేవరముహర్షం ప్రత్యక్షానుభ వాదపి 1 శబ్దశ క్తిరియం నిత్యా శృణ్వతాంగృష్ణ తాము | సర్వాత్మనాహృది స్వార్థాక సన్ని ధాపయతీతియత్ | అత శాస్త్రీష్వభిష్వజ్ఞం కుర్వ సర్వోపకాగ కః ! సత్వశుద్ధిక రం ధ్యేయసన్నికల్షిణ చేతనః | గుణానుభవనంపత్యు గ్భనిత్యకృత్యమపి ప్రియమ్ | వాచికం వాచి కేనైవ సర్వదావిడ ధేసుఢీ : ! త తత్ప్రబద్ధ కారాణాం గురూణాంతక్ర సన్ని ధిమ్ | తాసేవత త్తద నాకి వ్యాఖ్యాతనవ్యమస్యత | శ్రోతృషుప్రథమత్వనుచి న్తయన్నా త్మనస్స్వయమ్ | అనువ క్తృత్వమా స్థాయ పరేభ్యః ప్రత్యపాదయత్ "జ్ఞానామగ్రగణ్యం మామధిష్టాయ యతీశ్వరః | అజ్ఞాత జ్ఞాప ప్రా జ మకాక్ష దిత్య బుధ్యత | ప్రత్యక్షు లక్ష్మి తస్వాత్మ తత్వయా ధాత్మ్యస మృదామ్ | ఆచార్యాధీన వృత్తీనాం ప్రాచామేవ ప్రచేతసామ్ | చరి త్రాణి పవిత్రాణి చి త్రాణివచనానిచ|మ ధ్యేము ధ్యే మునిర్ధ్యాత్వా భృ త్యానాం ప్రతి పాదయన్ | స్వైగాలా పైస్సుమధురై స్స్వస్వరూప వినిశ్చయమ్ | శ్రోతగా మతిచూరోప్య సువ్యక్తంప్రత్యబోధ యత్ || ఇతి, భగవద్ వ్యాలయాత్స్వని కేత నాగమాన స్తరం వ్యాఖ్యానం భరద్వాజేనో క్తమ్, “ప్రభుంభ క్తపరాధీనం నిత్యమాగోక యద్ధరిమ్! విమానమధ వాతస్య దూరాధౌధోపుర మేవవా ! స్వరూషరూప విభవ ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. గుణకర్మాది || న్యాచక్ష్మీ తనిబధ్నీ యాచ్ఛృణుయాద్విలిఖిత్స తేత్ | చతుర్భుజముదా రాజ్ఞం శ్యామం పద్మని భేతుణమ్ | శ్రీ భూమి నీళాసహితం చిన్తయేచ్చసదాహృది ” ఇతి, “సద్భిః ప్రణిహి తాంశా న్యాన్స్టబద్ధాక్ పరిశీల యేత్ ” ఇతిచ. వ్యాచక్షీ తనిబధ్నీ యాత్ ” ఇతి వచన ప్రత్యభిజ్ఞా నార్థ మేవ వ్యాచడాణమితి నిర్దిష్టమ్, అనేన కృపయాశ్రమిణస్స ర్వే. ధర్మం బ్రూయు స్వలిళ్లీ నే! పరివ్రాడపివా బూయాత్ ” ఇతి వి శేష శాస్త్ర బలాత్ " నవ్యాఖ్యాన పరోభ వేత్ " నవ్యాఖ్యాము పయుష్టోత " ఇతి సామాన్యని షేధ ప్రైవర్ధికఇ ష్యేభ్యః ఖ్యాత్యాద్య ధేన మోక్షా నుపయు క్త గ్రధ్ధవ్యాఖ్యానవిషయ ఇతిధ్వనితమ్. (37) {ら6 రరిన సీగె ర్భావయ స్తంభజామితమ్ || మూ:—తతస్స్వచరణామ్భోజ స్పర్శ సమ్పన్న సౌర భే ! ! పావనై రర్థిన పదవు. తతః - దివ్యప్రబద్ధార్థ వి శేషజ్ఞ? అగుళి చ్చెయ్ తపిఱకు, స్వ చరణామ్భోజ స్పర్శ సమ్పన్న సౌర భై : - స్వాచార్య కరణభూత రాన తమ్ముడై య పద్మతుల్యమాన తిరువడి సమ్బస్ధ త్తినాల్ మికుస్థ పరి మళ తైయుడై య తాయ్, పావనే : - పరమపావనఃశాన, తీర్దా? శ్రీపాదతీర్థ (ప్రదాన) త్తినాల్, ఆర్థినః - శ్రీపాదతీర్థ ప్రతీక్ష కాళాన శిష్యర్ కలై , భావయ న్తమ్ - ఉజ్జీవిప్పియానిక్కి జ, తమ్ - ఆస్థ మణ వాళమామునిక శై, భజామి - దేన్టిన్ సమర్పిక్కి జేన్ (20) వ్యా:-తతః) దిన్య ప్రబద్ధ న్యాఖ్యానాన నరమ్, (స్వస్య) స్వాచార్యక రణ త్సేన స్వాత్మానంభావయతః స్వస్య, (చుణామ్భోజ ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా యోః పద్మతుల్య శ్రీపాదయోః, సౌరభ్యపావన త్వాభ్యాం పొదృ శ్యంవివక్షితమ్, (స్పర్శేన) సమ్బసేన, (సచ్ఛున్న సౌరభే శి) సమధిక సౌగధ్ధ్యభరి నై., (పావనే 1) పవి వై, ఇదంవి శేషణద్వయు పద్మ సాదృశ్యవర్ణన ఫలితమ్, (ఈ) విశిష్ట సలి లై 1; - తీత శాస్త్రాధ్వర క్షేత్రో పాయోపాధ్యాయము స్క్రిషు ! అవ తార్వ జుష్టామ్భః ” ఇతి కోశ :; తర స్త్య నేస తీర్థమితి ప్యుత్పత్తిశ్చాత్రద్రష్ట వ్యా, ( అనః ) యాచమా నాన్, పూర్వోక్తసంసార వై రణకర్మ, ( భినయ న్తమ్ ) ఉజ్జీవయ!నమ్, భవనమ్-నత్తా, (తమ్) వరవరమునిమ్, (భజూమి) శ్రీపాదతీర్థ ప్రదాన ప్రయుక్తా దార్యానుసద్ధానేన విద్ధస్సన్నిర్మమోను భవామి. అత్రపావ నై రిత్యత్ర “ స్నాతఇ గురుణాయత్ర తీర్థం నాన్య త్త శోధికమ్, ” ఇతి భరద్వాజ వచనమభిసంహితమ్; ఆర్థిక ఇత్యత్రచ ప్రజాళ్యచరణ్ పాత్రే ప్రణిపత్యోపయుజ్యచ ” ఇతి తద్వచనమఖి ప్రేతమ్; ఋషిజుష్టామ్బోవాచినాతీర్థశ భైనచ ఋష యో ప్యేతచ్చీ పాదామ్బు జుష నఇతిలభ్యతే; " అనుమ్రాజామ్యహంనిత్యం పూయే యేత్యశ్రీ రేణుభిః " ఇతి న్యాయాత్ . తీరై ప్రితి బహుత్వం ప్రదానార్థావదానోపాధిక ంసత్ , కపిజ్జా లాధికరణన్యాయాత్ త్రిశ్వేపర్యవస్వతీ, స్మర్య తేచ " త్రి:వీ బేబ్బిస్టు వర్జితమ్ ” ఇతి; కై శ్చిత్తు-వ్వివార మేవదీయ తే, తేషామయమాశ యః, ఉశనస్మృతౌ, “ యత్ర భాగవ తానానుపాదోదక ని షేవణమ్ | పొవనంసర్వభూతానాం సోమపానసముస్మృతమ్, ” ఇతి భాగవత పాదోదకని షేవణస్య సోమపాన సామ్యము కమ్; తత్రచాసజ్కో త్ఫలతః ప్రకారతశ్చత త్సామ్యం వివక్షితమ్, ప్రకారశ్చ - సహ్యైవి కే ష; ద్వివారం హిసోమపానం క్వచిదనుషీయ తే, తథాచసోమప్రయో ·తేనతదీయానామపి తత్సమ్బద్ధాతథ పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. గే మాధ్యణిన వన సమధికృత్యోక్తమ్, " మాతృకాస్స్వం స్వంచ మసం ద్విర్భకు యన్" ఇతి; తథాచద్విత్వసజ్ఞ్యయపీ సోమపాన సామ్యాత్ పాదోదకని షేవణం ద్వివారం కార్యమ్, " ఇతి తదపి కుథాసముదాయ 'య మను షేయమ్. భావయ స్తమిత్య నేన - ప్రాయశ్చిత్తార్ఖత్వమత్ర వ్యుదస్య తే, సచ్పున్న సౌరభత్వఇ్చ. స్వసమ్బద్ధాద న్యే సామపి తత్సమ్పాదకశ్వమ్; పొదత్వమిత్యు క్తంభవతి; భర ద్వాజసంహితాయాల్చి - “ద్భవత్ప్రణ మేద్భూమావు పేత్య గురు మన్వహమ్ | ది శేవాపినమస్కు ర్యా ద్య తాసౌవసతి స్వయమ్, ” ఇత్యుపన్యు, ఆచార్యవిషయే శిష్యస్య వృత్తివి శేషాను., మ ధ్యే " ప్రళ్యచరణోపాత్రే ప్రణిపత్యోపయుజ్యచ” ఇత్యుక్త్వా తదన న్తరమపి కాంశ్చనవృత్తి విశేషానుక్త్వా, " ఆచార్యోపిత గా శిష్యం స్నిధోహిత పరి స్సదా | ప్రబోధ్య బోధనీయని వృత్తిమాచా రయేత్స్వయమ్! " ఇత్యుక్తే రాచా ర్యాత శ్రవణస్యా చార్య పాదతీ పయోగోజ్ఞుమితి సన్ని ధిప్రకరణాభ్యామవగమ్యత ఇత్యాభిప్రాయణ, తెతస్స్వచంగామ్మో జే త్యుక్తమితి ద్రష్టవ్యమ్. రో, (20) మూ: - ఆరాధ్య శ్రీనిధింపశ్చా దనుయాగం విధాయచ 1 ప్రసాదపాత్రం మాంకృత్వా పశ్య స్తంభావయామిశమ్ || పదవు.రే. పశ్చాత్ - మాధ్యాస్ట్రికకృత్యమ్ ముడి తపిజకు, శ్రీనిధిమ్ - శ్రియః శ్రీయాన అరజ్జనక రప్పనై , ఆరాధ్య - పరమభ క్తిభరిత ·33 యధాయువానంగా పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, రాయ్ ఆరాధితు, అనుయాగమ్ , భగవత్ప్రసాద ప్రతిషత్తిరూప ప్రసాద స్వీకార శై, విధాయ - శెయ్ తు, మామ్ - శెయ్ తు, మామ్ - పూర్వమ్ తత సాద:ముఖనాన ఎన్నై, ప్రసాద పాత్రం - అవ గముతు శెయ్ త ప్రసాద శుక్కు. పాత్రభూతనాళం కృత్వా - పణ్ణి, పశ్యన్తమ్-ఎన్నై కటికి తరుళియ, తమ్-అన్దమణవాళ మామునికి భై, భావయామి - పరమభ కిభరిత నాయ్ మనస్సిల్ సదా ధ్యానమ్ శెయ్ కి జేన్. (95) వ్యా;-(ఆరాధ్యేతి) (పశ్చాత్) మాధ్యర్ధినకృశ్యానుష్ఠా నాన న్తరమ్; తదుక్తంకావ్యే:-" అథమాధ్యర్ధినంకృత్యం కృత్వా సత్వోత్తరోమునిః | ఆరాధ్య విధివ ద్దేవ మన్వభూద్రజ్ఞభూషణమ్ " ఇవి, (శ్రీనిధిమ్) క్రియోలక్ష్యానిధిమ్ - నీధివత్సమ్పద్భూతమ్, శ్రియ శ్రీయం జ్ఞానిధిమ్, (ఆరాధ్య) అర్చయిత్వా, జాశం యథాచమదహ సినమ్ | యథాప్రియాతీథింయోగ్యం భగవ స్తంత థార్పయేత్ ! సతీవప్రియభర్తారం జననీవ స్తనన్దయమ్ 1 ఆచా ర్యం శిష్య వన్మస్త్రం మ స్త్రీవల్లాల యద్ధరిమ్ ” ఇతి శాణేల్యో క రీత్యా భగవ నం పరమభక్త్యా ఆరా ధ్యేత్యర్థ:. (అనుయాగమ్) అనుయాగ సంజ్ఞతం పర పరమాత్మ ధనసమా స్త్రీ ప్రసాదప్రతిప త్తిసంస్కార రూపమ్, (విధాయ) యథో క్తంభర ద్వాజేన జుహుయాదాహుతీ పళ్ళ విషా ప్రాణాదినం జీకే, ” ఇత్యుపక్రమ్య - ఇత్యుపక్రమ్య - " కృత్వానుయాగమ్ కృత్వానుయాగమ్ ” ఇతి, శాణి ల్యే నాప్యు క్తమ్ '' ధాతారంహృదయా నస్థం ధ్యా త్వా పొదామ్బుహ్రూ ర్వకమ్ | తథా న్యేజుహుయాదన్నం త త్తన్మ కై స్సమాహితః |ధా యన్నే వ షరం బ్రహ్మ భోక్తారంహృదయ స్థితమ్ | అశ్నీ యాదత్వరో మ నీ భోజ్యం సర్వ మకుత్సయన్ 1 ఇతి, " పథ్యం మిత భ్చశుద్ధణ, నను సమారా జరం ·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, రన్యంహృదయనన్దనమ్ | స్నిగ్ధం దృష్టి ప్రియంకోష్ణ మన్న భోజ్యం మనీషిభిః ఇతిచ. -- అత్రచ, ఏకాన్నా భ్యనుజ్ఞాతు గురువచనాది నా నదూవ్యతీతి పూర్వమే మోక్తమ్, చకా రేణత దీయారాధనముచ్య తే, యథో క్తం కావ్యే; — " తత స్తన్ముఖసంసర్శ సర సేన సుగన్దినా ! శుచినా సుకు మా గేణ సత్వసంశుద్ధి హేతునా ! భక్తి పూతం ప్రక్స్ పైనభోజ్యేనభగ వల్షియాన్ | తత్పర స్తర్పయామాస తత్తి ప్రేమవృద్ధ యే! ఆత్మా నమాత్మనఃపశ్యఁ భోక్తారం పురుషంపరమ్ | అనుయాగం యః యోగం నిస్సట్లోనీరవ ర్తయత్ ” ఇతి, తదీయ రాధనఇ్చవి శేష శాస్త్రసిద్ధమ్, తదుక్తంభర ద్వాజహా శిప్రే- " మునయస్సత్వనిష్టానాం లక్షణానినిబోధత | విష్ణోర్దా సైక ఫల తాత దేకోపాయ తాస్థితిః | తదాజ్ఞకరణే ప్రీతి సత్కర్మగుణకీర్త నమ్ | తచ్చివాడ్కిత దేహత్వం తదీయారాధ నేరతిః | తదన్యస్పర్శ నై రాగ్య మిన్జియా గ్లైవ్వలోలతా ! ఆచార్యాధీన వృత్తిత్వ మాచా ర్యా ర్థాత్మ దేహతా | క్రోధలోభమదాలస్య మానమోహవిహీన తా | సత్యశౌచదయాడ్రా ర్య కుమానన్తోషయు కతా | ఇత్యేతైర్ల క్షు శై ర్యుక్తా వేష్ణ వా? ” ఇతి. అపి చాస్యకు దా దానం దత్వాచాస్యకుతః ఫలమ్ ! దా తాప్రతిగృహీతాచ ప్రేత్యేవనరకంవ్రజేత్ ” ఇత్యాదిక మ వై ప్లవయతివిషయ మిత్యు క్తంభ వతి. (మామ్) పూర్వం ప్రసాదప్రస్తావే " యత్యన్నంయతి పాత్ర స్థమ్ ” ఇత్యాది సామాన్యవ చనోదాహరణముఖర తయా దుర్బుద్ధి వశా ద్విముఖంమామ్, (ప్రసాదపాత్రంకృత్వా) ప్రసాదస్య- భుక్తో * అనేన

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
మేతస్య భోజన పాత్ర స్థస్యభోజ్య కేషన్య, పాత్రమ్-యోగ్యం భాజనం
వాకృత్వా, " యోగ్య భాజన యో:పొత్రమ్ " ఇతికోశ..
(పశ్యన్తమ్) తథాభూతస్యాస్య కేయం వ్యుష్టి గితిసవిస్మయహ
ఋకరుణం ప్రేత మాణమ్ ( తమ్ ) వరవరమునిమ్, ( భావయామి )
ధ్యాయూమి, ప్రసాద పత్రమిత్ . ఉచ్ఛిష్టాశ నాత్మికానృత్తిరుత్తాతదు
కంభరద్వాజేన ; ~ “యోసౌమ స్త్రవర , ప్రాదాత్సంసా చ్ఛేద
సాధనమ్ | ప్రతీ చ్ఛేద్గురు వర్యస్య తస్యచ్ఛిష్టం సుపావనమ్ " ఇతి,
అత్ర ఆచార్యవిప యే శిష్యస్య వృత్తివి శేషవిధాన ప్రకరణాత్తన్మధ్య
శతమిదం నైమిత్తికా ద్గురోరుచ్ఛిష్ట భోజనా దన్య దే వేతిస్ఫుటమ్ ;
అతచ " యత్యన్న 9 యతి పాత్రస్థమ్ ” ఇత్యాదిక మవైష్ణవవిషయం
గురువ్య త్రిక్త యతివిషయ చ్చేతి ద్రష్టవ్యమ్ .
(95)
మూ; తత శ్చేతస్సమాధాయ పురు షే పుష్కరేకు ణే |
ఉత్తంసిత కరద్వన్ద్వ ముపవిష్ట ముపహ్వరే ||
(30)
పదవురై .
తతః - అముతు శెయ్ తరుళియ పిజకు, పుష్క రేవుణే - పుణ్
రీకాకు నాయ్, పురు షే - పురుషశబ్దవాచ్యనాన సర్వేశ్వరనిడత్తిల్,
చేతః - మన స్సై, సమాధాయ -
- ఏకాగ్రమాక వైత్తు, ఉత్తంసిత
కరద్వన్ద్వంయథాతధా తిరుముడి మేల్ వైక్కప్పట్ట ఇరణుతిరు
కైక ళై యుడై య రాయ్, (సొంజలిబధ్ధ రాయ్) ఉపహ్వరే - నిర్జన
ప్రదేశ త్తిల్ , ఉపవిష్టమ్ - పద్మాసనమాక యోగాభ్యాస త్తిల్ ఎబు
స్ట్రుళియిరాసిజ్కి జ. (మణవాళమామునిక భై సేవిక్కి జేన్) (30)
1125

·పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. వ్యా;-(తత ఇతి) (తః) అనుయాగాన న్తరమ్, (పుష్క రే తణే) ఫుణ్ణరీ కామే, (పురు షే) పురుషశ ఖవాచ్యభగవతి (చేత :) హృదయమ్, ( సమాధాయ ) సమాధిమళ్కృత్వా సమాధి: - యోగః, ఉత్తంసితమ్-శిరోభూషణీకృతం కరద్వచ ్వమ్ - పొణిద్వ న్వంయథాభ వతి, తథా; అశ్రద్వఛ్వశబ్దః - అజ్జలి త్వాభిప్రాయక ః, ఉ త్తంసితత్వ సామర్థ్యాత్ ; (ఉపహ్వ రే) రహసి, “హో నిక ముప హ్వరే” (ఉపవిష్టమ్) ఆసీనమ్; అనేన " ఉపవిశ్యాస నేయుజ్జ్యత్ అస్యచ “నిత్యంమునిం వర వరంనిభృతోభజామి ” ఇత్యత్రాన్వయః, ఇతవచనం స్ఫోరితమ్, అనుయాగాన గరం యోగశ్శాణ్ణి ల్యేనో క్తః “అష్టాజ్ఞయోగ ప్రీతి శ్చ కృత్వాధ్యానసరోవళీ ” ఇతి, భర ద్వాజ శ్చాహ;- 'కృత్వా నుయాగంకుర్వీత స్వాధ్యాయం వైష్ణవంపరమ్ ! తతో యుణీత చా త్మానం పురు షే పుష్కరేక్షణే ” ఇతి; తతశ్చయ్ళు తేత్య స్వయః, చకారేణ స్వాధ్యాయా త్పూర్వమపీతిలభ్యతే; తేనానుయాగాన మౌర్యం సిద్ధమ్, యోగశ్చారాధనవత్ కాలత్రయేష్యను షేయ ఇత్యు తరత్రవచ్యుతే. పుష్క రేక్షుణత్వలిటౌత్ , యోగిహృద యే సవిగ్రహావస్థాన ముచ్య తే; పరాశరశ్చాహ; - " దేవ తిరగ్య జ్మనుష్యాది చేత నేష్వపిసం స్థితః | తద న్తర్యామ్యవస్థాహి విప్లోస్సర్వగతస్య వై హృదయషజ్క జేతుసవిగ్రహః " ఇతి, అత్రచ, సయశ్చాయంపు రుపే, యశ్చాసావాది త్యే; " ఇత్యాదిత్య మజ్ఞలా గర్వ ర్తినః పుగు షా స్తర్వర్తిన శ్చైక్యో కేః, “ తస్యయ థాక ప్యాసం పుణ్ణరీక మేవమ క్ష్మిణీ ” ఇత్యాదిత్యమణాలస్థస్యచ ఫుణ్ణరీ కాక్ష త్వోప దేశా త్తదభిన్న స్య పురుషా గర్వర్తినోపి పుణ్ణరీ కాకుత్వ మిత్యభిప్రాయేణ “పురు షే | సవవయోగి ""

·a.
పూర్వధినచర్యా సవ్యాఖ్యా'
పుష్కరేక్షుణే
ఇతి భర ద్వాజేనోక్తమ్; పురుష పద ఇ్చ - "పూస్సం
జేవైశరీ కేస్మిక్ శయనాత్పురు పోమతః | ఇతి నిర్వచనాత్పురుషా
గర్వర్తి నంభగవన్తనుభిష త్తే.
అతఏవ కావ్యే ప్యేతద్యోగ ప్రకరణే
విమలాయతలోచనే |
అపరాధస హేనిత్యందహ రాకాశ గోచరే ! ” ఇత్యుక్తమ్. అత్రత్య
దహరాకాశశబ్ద, “ బ్రహ్మపు లేదహరం ఫుణ్ణ రీకం వేశ్మ ” ఇత్యుక్త
హృదయపుణ్ణరీక వివర మాహ; అప రాధసహ ఇ త్యేతత్ " అర్జుష్టమా
త్రః పురుషో మధ్య ఆత్మవిశిష్ట 1, ఈ శానోభూత భవ్యస్య నతతో విజు
కుప్ప తే” ఇతి శ్రుత్యు కారకథనమ్, ఆభ్యాందహర ప్రమి తాధికరణా
Fస్మాళితౌ.
తత శ్చేతస్సమాధాయ పుకు షేపుష్కరేక్షణే” ఇత్యేతచ్చ
తితో యుణీత చాత్మానం పురు పే. పుష్క రేశుడే ” ఇత్యస్య శబ్ధతో
గ్రతశ్చ ప్రత్య జ్ఞాపకమ్; తత్రతత శ్చేతస్సమా ధాయే త్యేతత్ “తతో
యుఎతదాత్మానమ్ ” ఇత్యస్యార్థతః ప్రత్య భిజ్ఞావకమ్; చేత ఇత్యా
త్మానమిత్యస్య వ్యాఖ్యానమ్; " ఆత్మాయత్న ధృతిస్వాన్తస్వభావపర
మాత్మను ” ఇతిహిరత్న మాలా, సమాధాయేతిచ యుజీ తేత్యస్య
వ్యాఖ్యానమ్; యుజి
సమాధావితిహ్యర్థనిర్దేశః, తత ఇత్యేతత్తు
వచనస్థచశబ్దవ్యాఖ్యానమితి ద్రష్టవ్యమ్ పురు షేపుష్క రేక్ష ణే,
ఇత్యేతత్ శబ్ధశ స్తవ్రేత్యభిజ్ఞాపనమ్; ప్రత్య జ్ఞాపన ప్రయోజనస్తూ క్త
(33)
మేవ.
మూ;- అడ్రసనస్థమవదాత సుజాతమూర్తి
మామీలితాక్షమనుసంహిత మస్త్రరత్నమ్ |

·ఆనమ్రమౌళిభికు పాసిత మ 3all శుభాశ్ర పూర్వదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, మన్తర ? గ్ని త్యంమునింవరవరం నిభృతోభజామి ! పదవు.. అజ్ఞాసనస్థమ్ - యోగార్థమాక పద్మాసన త్తి లెబ్రుద్ధరుళియి రుప్పారాయ్, అవదాతసుజాతమూ ర్తిమ్ - వెళుత్తుమ్ అంకియతు మాన తిరు మేనియైయుడై య రాయ్, ఆమీలితాక్షమ్ యవస్తుధ్యాన త్తినాల్ కొర్చెమ్ మూడిక్కొళ్ళప్పట్ట తిరుక్క ?? యు డైయ రాయ్, అనుసంహితము స్త్రరత్నమ్ - రహస్యమాక అనుస క్కప్పట్ట మ న శ్రేష్ఠమాన ద్వయ తై యుడై య రాయ్, ఆనమ్ర మౌళిభిః - నన్హాకవణణ్ణి యిరుక్కిటి తిరుము:కళై యుడై య రారు, అన్తర కై - కోయిలణ్ణన్ ముతలాన అ గరజ్ఞశివ్య రాల్, ఉపాసితమ్- సదానుభవమ్ శెయ్ తుకొణు శుశ్రూషిక్కప్పట్టవ రాన, పరవరంము - మణవాళమామునిక శై, నిభృతస్సన్ - జాగరూక నాయ్, నిత్యం భజామి - సదానుభవమ్ శెయ్యానిక్సిన్ , (30) వ్యా;-(అబ్జెతి) (అజ్ఞాసనస్థమ్) పద్మాసనస్థితమ్, యోగే పద్మాసనం విశ్వామిత్రే, కిమ్, " తతోని వాత కేర మ్యే నిమ్నో న్న తవివరి తే | కు శాజినసు చేలాని ఉపర్యుపరివిన్య సేత్ | పదా పద్మాసన స్తుత తై 2వ కృత్వార్గానిసయంన యేత్ ” ఇతి, (అవదా తా) క్షీరస ఘాత గౌరీ, (సుజాతా) కమనీయా, (మూ శి) విగ్రహోయస్యసః), తెథో కస్తమ్, (ఆమిలి తాక్షమ్) ఈషస్మీ లితలోచనమ్, స నాసాగ్రన్య స్తలోచనః ” ఇతి,(అనుసంహితమ స్త్రత్నమ్) ఉపాం శూచ్ఛార్యమాణద్వయమ్, " అ నేనమ స్త్రక త్నేన మత్రి యేణభ జే త్సదా ” ఇతిహ్యుక్తమ్, (ఆనమ్రమౌళి శి) సమ్యగవనతశిర స్కై, నిమ్ . స్మర్య తేహి

·పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యా
(ఆగర శైశి) వాధూలవర దాచార్యో భయ వేదానా చార్య ప్రభృతిభిః
(ఉపాసితమ్) నిర నరం సాES - యమాణమ్, " సదాపరగుణా
విహేద్రష్టవ్య స్సర్వ దేహిభిః ” ఇతిహ్యుక్తమ్, ( వరవరం మునిమ్ )
(నిభృతస్సన్) అవహితస్సన్, అహమ్, ( నిత్యం భజామి ) సర్వకా
లం సేవే, " విగ్రహాలోకనపరః ” ఇతిహ్యు క్తమ్. (30)
మూ;— శతశుభాశ్రయేత్స న్ని మగ్నం నిభృతంమనః |
యతీన్జప్రవణంకర్తుం యతమానంనమామితమ్ || (33)
.
శ్రీ దేవ రాజ గురువిరచితా పూర్వదినచర్యా సమాప్తా,
పడవు .
తతః - యోగాభ్యాసాన న్తరమ్, త్స - తత శ్చేతః "
ఎగ్జిబి శ్లోక త్తిల్ కొల్లియ, శుభాశయే - యోగి ధ్యేయమాన సర్వే
శ్వర నిడ ఖిల్, నిమగ్నమ్ - లయిత్తుమ్, నిభృతమ్ - నిశ్చలమాయు
మిరుక్కి జ, మన: - మన స్సై, యతీన్హప్రవణమ్ - యతిసార్వభౌ
మరాన ఎమ్బెరుమానారిడ త్తిల్ ప్రవణమాకుమ్బడియాక, కర్తుమ్-
శెయ్ కై క్కు, యతమానమ్ - ఆమ్బమ్ శె
మ్ శెయ్యానిక్కిఱ, తమ్ -
అన్ద మణవాళ మామునిక ? , నమామి - దెణ్ణన్ సమర్పిక్కిజేన్.
వ్యా; — త్రత ఇతి) (తం) య తీస్త్ర చరణద్వన్ద్వప్రవణే నై న
చేతసా తదుద్దేశ్యభగవద్యోగాన గరమ్, ( తస్మిక్ ) పూర్వో -
(శుభాశ్రయే) పుష్కరేకు గోవుకు పే, " హేరుప్రత్యనీక త్వేసతి
చిత్తాకర్షకత్వం శుభాశ్రయత్వమ్ ” ఇత్యు క్తం పూర్వైః, ( నిమ
గ్నమ్) అవగాళమ్, (నిభృతమ్) నిష్పన్షమ్, మనః - కర్త
6, (యతీ

·20
పూర్వదిన చర్యా సవ్యాఖ్యా.
న ప్రవణ కర్తమ్) యతీన్జప్రవణ మేనక ర్తుమ్, పూర్వత్రహీ “య
తీన్జచరణద్వన్ద్వ పవణేనై వ చేతసా " ఇత్యేతత్ కర్తవ్యభాగేషు
స్వాధికారానురూప్యావగమనాయా న్యవి శేషణతయానిర్దిష్టమ్, అ
త్రతుత స్యాన న్యార్థత్వముచ్యతే, ( యతమానమ్ ) ఆరభమాణమ్',
(తమ్) యతీన్జ ప్రవణ త్వేనప్రసిద్ధం వర వరముసిమ్, (నమామి) చర
మపర్వనిష్ణావి శేష గరిష్ట తానుసద్ధానేన నిర్భరోహు తత్సమ్బస్ధమా
తనోను సస్థ ధామి, నిష్ణావత్సమ్బహి నిఘా ప్రాపక ఇతి భావః (39)
ఇతి దిన చర్యా వ్యాఖ్యాయాం
సదాచార దీపికా సమాఖ్యాయా?
పూర్వదినచర్యా విభాగః,
వాధూల శ్రీవీర రాఘవసూరి విరచి తా
పూర్వదిన చర్యా వ్యాఖ్యాసమాప్తా.

·కంకణం
శ్రీమతే రామానుజాయనమః.
దేవ రాజ గురు విరచిత
ఉ త ర ది న చ ర్యాం
మూ;- ఇతియతికులధుర్య మేధమానై
శుతిమధు రై రుది తై : ప్రహర్షయ న్తమ్ |
పరివరముని మేవ చిన్తయ స్త్రీ
మతిరియ మేతి నిరత్యయం ప్రసాదమ్ |
(1)
పదవురై.
ou
ఇతి - యతీన్జ ప్రవణ రాన మణవాళ మామునికల్ ఎమ్బెరు
మానార్ విషయమాక
అనుసద్ధిత్త
త్త యతి రాజవింశతి రూపమాయ్,
ఏధమానై : - ఎమ్బెరుమానార్ తిరువుళ్ళత్తినాల్ ఒన్రుపత్తాక అభి
వృద్ధమాయ్, శ్రుతిమధురైః - శెవిక్కి ని
తాయిరుక్కి ఱ, ఉది తై :-
స్తోత్రజ్ఞళినాల్ , యతికులధుర్యమ్ - యతి సార్వభౌమ రాన ఎమ్బెరు
మానారై, ప్రహర్షయ న్తమ్ - మిక వుమ్ ' తిరువుళ్ళముకక్కుమ్మడి
పళ్లిన, వరవరముని మేవ మణవాళమామునిక భై యే, చిన్తయ స్త్రీ
ధ్యానమ్ శెయ్యానిక్కిజ, ఇయంమతిః - ఇతువ రైయిల్ అప్రాప్త
విషయానుసగ్దాన త్తినాల్ దుష్ట మాన ఎన్ను డై యబుద్ధియానతు, నిర
త్యయమ్ - అన్తమిల్లామల్ నిత్య చన, ప్రసాదమ్ - ప్రసన్న తైయై,
(7)
ఏి .. అడైన తు,

·ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. ఉత్తర దినచర్యా వ్యాఖ్యా. అవ;- ఏవంయతి రాజవింశతిరనూదితా, అథ తామ్, ఇతి శబేన పరామృశ్య, తయా యతి రాజంప్రహర్ష యతో వరవరము నే శ్చిన్త నేన సహొతం స్వమతి ప్రసాదవి శేషమనుసద్గత్తే. వ్యా; - ( ఇతీతి ) (ఇతి) ఉక్తప్రకారేణ ( ఏధమానైః ) భూయిష్ఠాం తేనమ ఉ కింవి ధేమ " ఇతిన్యా యేన ఏకై కళ ఏవ శ్లోక సహస్రాయమాణే :; భూయిష్టామితి - భూయిష్ఠ త్వంహి నన్తవ్య హృదయాభిప్రాయేణేత్యు క్తంపూలే వి; తద్వద యతి రాజహృ డయాభిప్రాయేణ వింశ తే రధమానత్వం వివక్షితమ్, అర్థగ మ్భాడ త్వాద ప్యేధమానత్వంయు క్తమ్, (శ్రుతి మధు రై :) శ్రోతసుఖక రైః (ఉది తై శి) వచనై : (యతికులధుర్యమ్) యతికుల శ్రేష్ఠమ్; యతికులస్యరక్షా భర నిర్వోడారంవా, (ప్రహర్షయ న్తమ్) ప్రకర్షిణ ప్రీణయ న్తమ్, ప్రశ జైన-గ్రీ తేరన న్యార్థత్వముచ్య తే, స్వయమ యోజన స్య ప్రకృష్టత్వ మ్, ఆత్త నేపదనిర్దేశ విర హేణ ప్రహర్ష స్య కేవలపరార్థత్వం వ్యజ్య తే; ప్రహర్ష య న్తమితిచ ప్రహర్షయిష్యామితి పరమాచార్యసూక్తిం సార యతి, (వరవరమని మేవ చిన్తయ స్త్రీ) ఏవ కా రేణచ ప్రహర్షణ కర్మణో యతి రాజస్య స్వాత స్త్ర్యతశ్చిమనంవ్యుదస్య తే, ఇయంమతిః) ఏతావ న్తం కాలమప్రాప్తవిషయ సమృద్ధాత్కలుషి తా మమబుద్ధి , కల్త్, (నిరత్యయమ్) నిత్యమ్, (ప్రసాదమ్) ప్రసన్న తామ్, (ఏతి) ప్రాప్నోతి, “ఇణ్ -గతా ” . , చి గయ నీత్యత్ర “ లక్షుణ హేత్వో: ” ఇతి హేత్వర్థశ్నం దేశః; చిన్తయ స్త్రీమతిరితితు - అనుభూయమా నాను భవవన్ని శ ·23 ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా వరపరముని మేవ చిన్తయ స్త్రీత్య నేన - ప్రసిద్ధ చిన్తయ స్త్రీ దీర్ఘచి 1 య స్త్రీభ్యాం పిలకు యం కాచిచ్చి న్తయ నీతిస్ఫోర్య తే; ప్రహర్షయ స్తం చిన్తయ స్త్రీ ప్రసాద మేతీత్యత్రచ తాపాక్తో జలశాయినమ్" ఇతిన్యా యోనుసన్దేయః; శ్రుతిమను రుది కై రిత్యత్ర రుది తై అతి ప్రతీత్యా విరుద్ధ మతికృదాష ఇతి కేచి దాహుః, తన్న, " శ్రుతిమధు రైః " ఇతివిసర్గస్మరణస్తే పయీ ! త్యాత్ . యద్వా నాత్ర విరుద్ధ మతికృదోషః, హాహ న్రహ స్తే త్యాదినా దుఃఖాతిశయస్య ప్రస్తుత త్వా త్పరమార్తిప్రయు క్తరుదితస్య స్వరూ పౌజ్వల్య హేతు త్వాత్, “కొమర్థంతన నేత్రాభ్యాం వారి స్రవతి శోక జమ్ " ఇత్యాది న్యాయేన శ్రేషి.ప్రియ త్వాచ్చ; " నచైవ దేవీ విర రా మకూజితాత్” ఇతి న్యా యేన శ్రుతి మధురత్వస్యాప్యు పపత్తేశ్చ; “సు ఖం వాదుఃఖంపా నిబిడయతుయూనోస్సహృదయేత్వ మగ్దానన్దాత్తా కరిణమతి పూణోరసభర : " ఇతి న్యా యేన చిన్తయ స్త్రీనిరత్యయం ప్ర సాద మేతీత్యస్యా ప్యుపప తేశ్చ, " క్రు ధ్యే ద్విషీ దే ద్వే స్వేచ్చ ” ఇతి భర ద్వాజో కరీత్యా విషాదత త్కార్య యోరదోషత్వాచ్చ, (0) నుసన ఇత్తం గ్రద్ధనిర్మాణకర్మణేత్యు క్తస్వాధ్యాయవి శేష మనుసన్గా వ్యాఖ్యానైర్లేఖ నే ర్వాపి వ్యాచ! తనిబధ్నీ యాత్" ఇత్యాదివి శేషశాస్త్రసిద్ధ వ్యాఖ్యానరూప స్వాధ్యాయ విశేషమను సన్ద తే, (అథేలి) మూ;— అథగోష్ఠీంగరిష్టానా మధిప్రాయసు మేధసామ్ | వాక్యాలజ్కృతి వాక్యాని వ్యాఖ్యా తారం, నమామితమ్ | 10 1125

·a
-
ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యాం
పదవు.రే.
అథ యతి రాజవింశతి యరుళి చ్చెయ్ తపిజకు, గరిష్టానామ్ -
ప్రత్యేకమ్ గ్రహిని ర్మాణ శాలిక ళాయ్) మహనీయాళాన, సు మేధసామ్-
జ్ఞానవృద్ధాళానకోయిలణ్ణన్ ముతలా నారుడై య, గోషీమ్ - సదస్సు
క్కు, అధిపాయ - (ఏకా న్తమాక యోగా భ్యాసమ్ శెయ్ తిరుధ్ధ స్థల
త్తినిన్టమ్) ఎబ్రుద్ధరుళి, వాక్యాలజ్కృతి వాక్యాని - పూర్వాచార్య
వచన ప్రచురమాన
శ్రీవచనభూషణ త్తిన్ వాక్యజళుక్కు,
వాక్యజ్ఞళుక్కు, వ్యాఖ్యా
తామ్ - పదచ్ఛేదప దాణోక్త్యాదిక ళాల్ వ్యాఖ్యానమ్ శెయ్ తగుళీ
క్కొణిరుక్కిఱ, తమ్ - అన్దమణవాళమామునిక శై, నమామి .
రెడ్డిన్ సమర్పిక్కిటేన్.
వ్యా;-(అధ) గ్రద్ధనిర్మాణాన గరమ్ ; యతి రాజవింశత్యా
యతి రాజప్రీణ నాన న్తరమిత్యర్థః; (గరిష్టానామ్) గురుతమానాష్!
ప్రత్యేకం వ్యాసపదనిర్వోఢ్యణామ్, (సు మేధ సామ్) సమి చేన మేధా,
యు కానామ్, మేధాశుగ్రహణే ” ఇతి ధాతు పాఠా దాశుగ్రహ
ణం మేధా; “ ధీర్ధారణావతీ మేధా” ఇత్యుక్తరీత్యా ధారణావతీ ధీర్వా
మేధా, తస్త్రీణాభ యీవా మేధాత్రవివకి తాః “ నిత్యమసిమ్రజా
మేధ యో: ” ఇత్యసిచత్యయః, ( గోషీమ్ ) పరిషదమ్, (అధి
స్థాయ) అధ్యాస్య, ఉపహ్వ రాదితి శేషః.
(వాక్యాల జ్కుృతేః) శ్రీవచన భూషణస్య, రత్న ప్రచుగం భూ
షణరత్న భూషణమి శివత్ , నచనప్రచుర త్వాదనునన్దాతగా మౌ
జ్వల్యకర త్వాచ్చవచన భూషణత్వమ్, శబ్ద ప్రాచుర్యంహ్యర్థ ప్రాచుర్య
గమకమ్, ప్రాచుర్యన్య స్వాశ్రయంప్రతివి శేష్య శ్వే స్వాశ్రయ
సమానాధికరణ తద్విజాతీయాల్పత్వనిష్ఠ ప్రతి యోగిత్వ భాననియ
.

·ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా మాదిత్యతో వచనపదం వూర్వాచార్యనచనపరమ్, తథాచ, తద్వి జాతీయ స్య స్వవచనస్యాల్పత్వమా పతిశయ సమ్పాదక మిత్యభి ప్రాయేణ పూర్వాచార్యవచన ప్రచురత్వం పూర్వైరాజ్యఖ్యా తమ్; అయం న్యా యోవాక్యాల జ్కుృతిప దేవ్యనుసనేయః. ( క్యాని) " కృతిగజ్భాగ సర్దర్భ• శ్రీ సుద్వచన భూషణమ్ ” ఇతి ప్రసి స్థానికారక క్రియారూపాణి; “ వివిచ్య మానం నా కాజ్జం పరానాకా జై శబకమ్ ! కర్మప్రధానంగుణవ దేకార్థం వాక్యముచ్యతే, " ఇత్యు కలకణలక్ష్మి తెని. (వ్యాఖ్యా తారమ్) పద చ్ఛే దాదిభిర్వివరణశీలమ్, తాచ్ఛీలి శక్తృన్ ప్రత్యయః, అతనషష్ఠి, నలో కేతిని షే ధాత్ , అనేన శ్రీవ చన భూషణస్య “పరిచితమివాధాపిగహనమ్ ” ఇత్యు క్తస్వభావవి తే జేశ్యజ్జితః. అత ఏవ కాల క్షే పశ్చా నేన సిధ్యతీత్యు కంభవతి, (తంవర వరమునిం నమామి). అధవా, గరిష్టానాం గోష్ఠి మధిష్టాయ వాక్యాల జ్కృతివా క్యాసిసు మేధసాం వ్యాఖ్యా తారమిత్యన్వయః; సు మేధసొమిత్య నే నచ ఉప దేశ పాత్రతో పయు కమహాబుద్ధిత్వం వివ4 తమ్; యశో క్తం శాణి ల్యేన, " ప్రియ వాక్యం మహాబుద్ధిమ్ ” ఇతి, అనేన " శిష్యా శాంశిక్ష యా వాపి స్వాధ్యాయాణ్ణియముచ్య తే, ఇతి స్వాధ్యా యవి శేషోనుష్ఠిత ఇత్యు కంభవతి, అత్రచ, " సాధౌఖిలద్రవిడ సంస్కృతరూప వేద సారార్థ సజ్జ హ మహారసవాళ్యజాతమ్ ” ఇతి ప్రసిద్ధస్య శ్రీవచన భూషణస్య వ్యా ఖ్యా నాది నా సర్వోహిస్వాధ్యాయోనుషి తో భవతి; యథో కంభర ద్వాజేవ, " వురా కాస్యవగా హేత సేతిహాసానియత్రచ | కేశవస్య .

·కు -- ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా జగత్సర్గ స్థితిభఛైదికీ క్త్య తే | స్తోత్రాణిక ల్బాన్ నామాని కథాశ్చ వివిధాహ రేః ! సర్భిః ప్రణిహితొం శ్చాన్యాణ్ ప్రబద్ధాక్ పరిశీలయేత్ మూలస్క స్ధమయో వేదః పఇ్చరాత్ర ఇ తత్పరమ్ | అన్యచ్చతత్పరం గ్రాహ్య శాస్త్రం నాన్యాదృశ పునః, " ఇతి; “ దివసస్యాష్ట ధాభా గో దక్షాదిభిరు దాహృతః: " ఇత్యుక్తప్రక్రియయాతు, " వేదాభ్యా సాథ్వితీయేతు ” ఇత్యుక్త వేదాభ్యాసః " తత్వంది వ్యప్రబద్ధానామ్ " ఇత్యాదినోక్తః; " ఇతిహాసపు రాణాది పాఠ స్సప్తమము యో?" "ఇతి హాసపురాణాభ్యాం షష్ఠంస ప్తమమభ్య సేత్ ” ఇత్యుక్త మితిహాస పురాణ ప్రవచనను శ్రీవచన భూషణ వ్యాఖ్యా నేనానుష్టిత మిత్యుక్తం భవతి, “వేదార్థ నిర్ణయః స్మృతీతిహాసపు ర్మా !” ఇతి ఖలుత ఆప క్రమః; వ్యాఖ్యాన ప్రకారశ్చ కావ్యే విశదము క్తః, సతత్రనిశ్చలం చేత శ్చి రేణవినివ ర్తయన్ | రహస్య గ్రధ్ధత త్వేషు రమయామాసత లియాన్ | వాక్యసజ్ఞతి వాక్యార్థ తాత్పర్యాణి యథాశ్రుతమ్ | వ్యాకుర్వన్నే వపూ ర్వేషాం వర్తమానంప దేపదే | స్వమనిషికయా నైవ కల్పయక్ కిఇచ్చిద వ్యయమ్ | గుప్తా పూర్వేర్గురు త్వేన గూడా నర్థాన దీదృశత్ | శ్రుతిస్మ ృతీతిహా సేన శ్రుత్య నైః పశ్చిరాత్రతః | దేశి కానాం నిబధ్ధ ణాం దర్శయ న్నే కకృతామ్ | వాక్యాలజ్కొర వాక్యాని వ్యాచజగోవిచకు గాన్ | సుధియ స్స్వా దయామాస స్వస్వరూపం సుదుర్గహమ్ ” ఇతి. (2) మూ; —సాయ స్తనం తతఃకృత్వా సమ్యగా రాధన,హరేః | సై రాలా పై శుభే శోతూ" నన్దయ స్తంనమామితమ్!!

·ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా. 27 తమ్ - నమామి పదవు, రే. తతః - సాయం నన్ద్యావన్దనమ్ శెయ్ తపిఱకు, సాయ న్తనమ్ - సాయ సర్ధ్యాకాల కాల త్తిల్ శెయ్యక్కడవ తాన, హరేః - ప్రాప్తి నిరోధి సిరాసక నాన అర జ్ఞానకరప్పనుక్కు, ఆరాధనమ్ - తిరువారాధన త్రై, సమ్యక్ - నన్హాక , కృత్వా - పరమభ క్తియుడన్ శెయ్ తు, శుభై :- మజ్ఞళకర మాన, స్వైరాలా పైః - స్వచ్ఛన్తమాన వారైక ళా లే, (దుర్గహమాన శాస్త్రజ్ఞు అరుళి చ్చెయ్ తు) శ్రోతన్ -శ్రోతాక్క ళానకోయిలణాన్ ముతలాన జ్ఞానాధికర్ క? , నన్దయ న్తమ్-సన్తోష యుక్తాళాక ప్పక్షానిజ్కుమ్, అన్దమణవాళమామునిక ? , దెర్టిన్ సమర్పిక్కి జేన్. వ్యా –( తతః ) బుద్ధిస్థాత్సాన్ద్యవిధి సాధనాదన న్తరమ్, ఉక్తఇంకా వ్యే; - " తత స్సార్ద్యం విధింకృత్వాసుత్వాచమధుసూద నమ్ ” ఇతి; తత ఇత్యస్య పూర్వపరామర్శి త్వేసి గుగోపసంహార న్యా యేన కాష్యాక సాధ్యైవిధివిధానమా నేత వ్యమ్ , (సాయ మౌనమ్) సాయ సర్ద్యాభ నమ్; సాయంచింమి త్యాగి నా ట్యు ప్రత్యయ తుడాగ మావనా దేశశ్చ, (హరేః) విరోధినిర సన శీలస్య రజ్జని ధేః, అథవా, " బ్రహ్మా ణ శితికణఇ యమంవరుణ మేవచ | ప్రసహ్యహర తేయస్మా త్తస్మా ధరిరిలీగ్యశే " ఇత్యు క్తరీత్యా స్వదేవతానియమనశీలస్య, అక్షరజ్ఞ నిధిమిత సౌలభ్యము క్తమ్, శ్రీనిధిమితి సౌధ్ధ గ్యము క్తమ్. హరిమితి పరత్వము క్తమ్, తథాచ, పుత్వ సౌన్దర్య సౌలభ్యానాం శ్రయణీయత్వ ప్రయోజక మిత్యు కంభవతి. (ఆరాధనమ్) అర్చనమ్. (సమ్యక్ కృత్వా) పరభక్త్యాకృత్వా, (శుభై :) ముఖళక రైః, (స్వై A మేళనమా ·26. ' ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా, ర మేవకృత్రి రాభాషణే , ( శ్రోత్యక" ) పూర్వోక్తా సుమేధసః, (నన్దయ న్తమ్) సుఖయ న్తమ్, సమృద్ధాః కుర్వ స్తంవా, (తమ్) వర వరముసిమ్; నమామి టునది సమృద్ధాపతిభాతు పాఠ :. స్వెరాలాపప్రకారశ్చశత కేషుసంహితః, “ఆమ్నా యేషుస్తుతి భిరమి తే స్సేతిహా సైః పురాణేశ్యం యత్నైర్యదిహవిదుషాం దేశి కానాంప్రసాదాత్ | సై స్వేరాలాపై స్సులభయసితత్ప ఇ్చమో పాయతత్వం దర్శందర్శంవర వరము నే దైన్యమస్మద్విధానామ్ ” ఇతి, శోధయిత్వా " " ఆరాధ్య " " ఆరాధనంకృత్వా ” ఇతి కాలత్రయార్చనము క్తమ్, తదిదం శాణ్ణి ల్యేనో క్తమ్. “ఆముహూర్తా త్తు వైబ్రాహ్మా దన్యూనం ప్రహరాత్సుధీః | స్నా నార్చన జపస్తోత్ర పాం : కాలంవినోద యేత్ | భోగాను పార్జ్యయా గార్థమ్, ” ఇత్యా రభ్య, " ప్రసన్నో యోగమార భేత్ , అభిగమ్య యథాపూర్వ మధ్చు యిత్వా యథావిధి " ఇత, త్రికాల ద్రవ్య యోగే నేతిచ, తథా పరా శ రేణాఫ్యు క్తమ్, “ త్రికాలమర్చ యేద్దేవం ప్రతి మాసువి శేషతః, ఇతి, “ “ ఏవంత్రి కాలమర్చాయాం పూజ యేద్విధావచ్చరుమ్ ” ఇతిచ, కాలత్రయార్చనా నేతు ” ఇతిచ; యతిధర్మసముచ్చ యేచ, "ప్రా తస్స్నా నంజపోమానం నిత్య మేకా నశీలతా ! నమస్కారోపవాసౌచ భ క్తిర్విష్టాత థాగురౌ | ఆ స్తిక్యం బ్రహ్మసంస్పర్శః ప్రాణాయామ రతి స్తథా! ఆ కాల్యమర్చనంవిష్ణోః పరమం ముక్తిసాధనమ్ ఇతి, అత్రిశ్చ." జై కాల్య మర్చనం విష్ణోః ” ఇతిచ, ఇదళ్చా రాధనం పాణ్ప కాల్య స్థానాభిషిక్తమ్, తదు కంభర ద్వాజ పరిశీప్లే, " ప్రాప్త్యా భిగమ నందృష్యోపాదానం నమసార్చనమ్! స్వాధ్యాయఃకీర్తనాద్యోగ స్స్వా ర్పణాదపి కేవలమ్ 1 ఏ వంవి ద్వా నేక దాపి కుర్వక్ స్యా త్పాళ్బు కాలిక ! కృతంభ వతి వాసర్వ మిజ్యయై వహి కేవలమ్, " ఇతి, ·ఆ తరదినచర్యాసవ్యాఖ్యా ఏవంయోగోప కాలిక 1; తదుక్తం గాణ్ణి ల్యేన, “వ్యమి యోగా దూర్ధ్వ యత్కర్తవ్యం స్నానపూర్వకమ్ ఉచ్చైస్స్వ గేణ యోగా , స్తుత్వాస్తో త్రైరనన్యధీః, " ఇత్యాది, తథా " ఆహణ యోగ ప్రీతిఇ్చ కృత్వాధ్యాన పరోవశీ ” ఇతి “యామి, న్యాం యోగకా లేతు యత్కార్యం యోగిభ్ని రై 11 వ్యూమివస్సమా సేన శృణుధ్వం మునిపుణె వాః,” ఇత్యుష కమ్య, కుర్యాద్యోగమతస్థిత: ” ఇత్యాదిచ, యతిధర్మ సముచ్చయేచ, శజ్ఞ'; - శూన్యేగృహేదేవగృహే గుహాయాం గిరిగహ్వరే ! యత్ర వారమ తేబుద్ధి స్తత్రాసీత ప్రసన్న ధీః | యోగ శాస్త్రి క్షమా రేణ కృతాసన పరిగ్రహః | యోగ యుఠిత సతతం సర్ద్యాస్వపివి శేషతః , " ఇత, అయఇ్చయోగ: పొఇ్చ కాల్యస్థానాభిషి. 13, తమ కం భర ద్వాజ పరిశిష్ట ఏన; - " సర్వంయోగేన వాకృతమ్ ” ఇతి తదిదంకాల త్రయేజి యోగానుష్ఠానం " ప్రకారొన్హ ధాయచ " " తత శ్వేత స్సమాధాయ ” “కృత్వా చేతళ్ళు భాశ్రయే” ఇత్యుక్తమ్'; కిఇ్బ " శ్రీమన్యతీనత వదివ్యపదాబ్జ సేనామ్ ” ఇత్యుక్తి స్వా చార్యార్చనమసి పాఠ్చాకాల్య కార్యకరమ్, తదు క్తం భరద్వాజపరి శి ప్లే, " పూజ నేనగురో ర్వాపి సతాంవాపరి షేవణాత్ , ” ఇతి, ఏవం స్వాధ్యా యోపి తై కాలిక :; తెదుకంశాణ్ణి ల్యేన, “వాసు దేవాదిమూ ర్తీనాం నామ్నాం సజ్కీర్తనంచ రేత్ , ” ఇత, ప్రాతఃకాలికం ప్రకృత్వ అతిష్ఠితస్య స్వాధ్యాయే యోగయుక్తాత్మనస్సదా | సద్భక్త్యాస్యి న్న దేహస్య నావశ్యం నామకీర్తనమ్ " ఇత. " వేదాభ్యాసోద్వితీ యేతు " ఇతి, ఇతిహాసపురాణాభ్యాం షష్ఠంస ప్తమమభ్య సేత్ ” ఇతి చ, స్థలా న్త రేషూ క్తమ్, సోపి తై కాలిక స్వాధ్యాయోత్ర “ ధ్యా త్వాం హస్య త్రితయమ్ " " తత్వంది వ్యప్రబద్ధానామ్ " “

·ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
క్యాలజ్కృతి వాక్యాని వ్యాఖ్యా తారమ్ ” ఇత్యుక్తః, అయమపిపా
ఇ్చ కాల్య కార్యకరః, తదు క్తంభర ద్వాజ పరిశి థై, “ స్వాధ్యాయేనా
పివిదుష స్పగ్వంయో గేన వాకృతమ్ ” ఇతి,
(3)
తతఃకనక పర్య్క తరుణద్యుమణిద్యుత్
విశాలవిమలఛన్ల తుజ్ఞతూలాసనోజ్వ లే !!
సమగ్ర సౌరభోధార నీర న్తర దిగనరే |
సోపధా నేసుఖాసీనం సుకుమారేవరాసనే !!
పదవురై,
దగన
తతః - స్వస్వరూపాది ప్రకాశక స్వోక్తివి శేష జ్ఞళా లే శిష్య
జన బ్ల? రఊప్పి త్త పిజకు, తరుణద్యుమణిద్యుతౌ - బాలసూర్యన్బోల్
కానియైయుడై యతాయ్, విశాలవిమలళ్లక్షతుజ్ఞతూలా సనోజ్వలే
విస్తారముడై య తాయుమ్, దోషం హితమాయుమ్, స్నిగ్ధమాయుమ్,
ఉన్న తమాయుముళ్ళ పణ్ణ శైయినా లలజ్కృతమాయ్, నమగ్ర
సౌరభోధార నిర న్తరదిగ న్తరే - నిరవధిక మాన భగవత్ప్రసాదగగ్గ
మాల్యాది పరిమళ ప్రవాహ త్తినాల్ వ్యాస్తమాన నాలు పక్క తై
యుడై యతాయ్, సోపధానే - శ్రమపరిహా రార్ధమాక శాయ్ పై
క్కుత్తక్క తలై యడై కత్తి యుడై య తొన, కనక పర్య జ్కే-భృత్యర్
కళినాల్ సజ్జీకృతమాన స్వర్ణమయమళ్చిత్తిల్, సుకుమా రే
అతిమృదుళమాయ్, వరాసనే - యోగ యోగ్యమాన దర్భాజినాది
కళా శేయ్యప్పట్ట ఉత్తమాసన త్తిల్ , సుఖాసీనమ్ - మనోనుకూల
మాక వెయిన్దరుళియిరుక్కి ; ఇత జ్కు, మే లే “చిన్తయామితమ్”
ఎన్టీఆవిడ త్తిల్ " తమ్ "
ఎన్జ తోడు అన్వయమ్.
(7)
-

·రం ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, వ్యా; —(తత ఇతి) తతః - పణ్చమోసాయత త్వా విష్కార పరస్వైరాలా పై శ్రోతృజనోజ్జీవనానరం (తరిణిన్యుచుమ్యుత్) బాలార్క సమప్రభే, విశా లేన - విస్తార వతా, విమలేన-నిర్దో షేణ, క్లణైన - మసృణేష, తు ‘న - ఉచి తేన, తూలాస నేన, ఉజ్వ లే- ప్రకాశమానే, సమగ్రేణ - సమ్పూన, సౌభ్య - భగ వత సాదమాల్యాది సౌగస్థ్యస్య, ఉద్గారేణ - అతిశయిత ప్రవాహేన, నిర ఏరాణి - నీరఠాణి దిగ మౌరాణి - దిజ్మ ధ్యానియస్యశథో కే. (సో పధానే) పశ్చాత్కాయవహన క్లేశ పరిహా రాయోపాశ్రయభూతో ప ధానసహితే, (కనక పర్య జ్కే) మబ్బుపర్యజ్కు పల్య - శిఖట్వయాసమాః ఇతిహీకోశః, సుకుమారే) అతిమ్మ దుళ్, (వరాస నే) " చేలాజినకుశో శరమ్ ” ఇత్యుక్త యోగయో గ్యాస నే, సుఖేనాసీనమ్, అస్యచ చిన్తయామిత మిత్యుత్తు స్వయః, అసుఖాసీనమిత్య నేన " ఆసీనన్సమ్భవాత్ ” ఇతి సూత్రా గ్రోసుసంహితః, సమగ్ర సౌర భేత్యాదినాచ, “మనోనుకూ లే” (తతో నివాత కేర మ్యే యర్రవారమ తేమనః " ఇత్యాదిస్మృతివచన విష యక స్య, " య తైకాగ్రతా త త్రావి శేషాత్ ” ఇతి సూత్రాను హేమమ ఇచ్చే, ” ( గో సంహితః, అత్ర “కనక పర్య" ఇత్యస్య భృత్యైస్పజీకృతం త్యాది:. కావ్యేసమాన ప్రకరణే, “ తతస్సజ్జీకృతం భృత్యైళ్ళయనీయం విభూ వయన్, " ఇత్యు , "భృత్యైస్మి ప్రియ హిత పరై గళ్ళ తే భద్రపీరే తుజ్ఞంతూలాసన వరమలజ్కుర్వతస్సోపధానమ్ ” ఇతి శత కోళైశ్చ; ఏవళ్ళ భక్తాభ్యర్థనయా పర్యజ్కా భ్యనుజ్ఞానదృష్యతి; 11 1125 ·! ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా, తధాచభాగవ తేపారమహంస్య ధర్మ మధికృత్య ప్రహ్లాదమత్యజగ రేణోక్తమ్. " క్వచిచ్ఛయేవరోపనే తృణపర్ణాళ్ళ వేశ్మను | క్వచి లౌసాదపర్య జ్కే-కశిపొవాప రేచ్ఛయా, ” ఇతి; ఏ తేన " రాష్ట్రీ ధ్వాన ఇయాన ఇ్చ స్త్రీక థాంలౌల్య మేవచ! మళ్ళుకం శుక్లవ స్త్రబ్బు యతీనాంపతి తానిషట్ 11, ఇత్యాదికంలౌల్యసమభివ్యాహా రాత్స్వ యం రాగతో గృహీతమళ్చీని షేధపరమితి స్ఫోరితమ్; ఏ తేసాకా వ్యా ద్యుక్తం యానాభ్యనుజ్ఞానాదిక మపి వ్యాఖ్యాతమ్; “థేభాశ్వై శ్చ రేత్క్వాపి ” ఇతి భాగవతో కైః, శి ష్యైవచపరాశర సంహి తా వచనాన్య శ్రానుసన్‌యాని; కనకపర్య జ్కు ఇత్యుక్తసౌవర్ణ సమ్బక్లోప్ పరప్రార్థనయా; అతో నదుష్యతి: యతో మేధాతిథి స్సౌవర్ణ పరిశ్ర హ స్యైవదోషం మన్య తే, నతూపయోగన్య, తథాచ తేనో కిమ్, సౌవర్ణ రౌప్య కాం స్యేషు తామ్రాజ్రాశ్మమయేషు చ ! భుజ్జిన్భికు ర్నలి ప్యేత దూష్య తేతుపరిగ్రహాత్ ” ఇతి: ఇద ఇవ్వచనం న్యాయః సామ్యాదన్యస్యాపి సౌవర్ణ స్యోపయోగమనుమన్య తే; అతవన 'దూ వ్య తేతు పరిగ్రహాత్ ” ఇతి వాక్య శేష స్స్వర సః, (ర) (1) తన్నా మగుణహర్షిత ఇత్యాద్యుక్త భక్తజన ప్రస్తుతాం స్వా చార్యస్తుతి మనుభ వతి (ఉన్మీలదితి) మూ;- ఉన్మీలత్పద్మగర్భ ద్యుతితలముపరి క్షీర స త గౌరం | రాకాచన్దప్రకాశ ప్రచురనఖమణి ద్యోతవిద్యోతమానమ్ || అల్లుళ్య గ్రేషుకిళ్చిన్న తమతిమృదుళం రమ్య జామాతృయోగీ దివ్యంత త్పాదయుగ్మం దిశతుశిరసి మే దేశి కే`దయాళుః | ·33 . ఉత్తరదినచర్యాసవ్యాఖ్యా పదవుడైం దయాళుః - పరమకృపాళువాయ్, దేశి కేన్గః - ఆచార్య శ్రేష్ఠరాన, రమ్యజామాతృయోగీ - మణవాళమామునికళ్, ఉస్మీ లత్పద్మగర్భధ్యతితలమ్ - విక సియానిన్దుళ్ళ శెభ్రామరై ప్పూ మధ్య ప్రదేశ త్తిన్ కాన్టిపోస్ట కా నియైయునై య అడిప్రదేశ శ్రేయు డైయ తాయ్, ఉషరి - మేల్ భాగ త్తిల్ , క్షీరసజ్ఞత గౌరన్); - క్షీర రాశి పోల్ వెళుత్తుమ్, రాకాచష్ట్ర ప్రకాశ ప్రచుర నఖమణిగ్యోత విద్యోతమానమ్ - పూర్ణ చన్దసదృశ కాస్తి భూయష్ఠ మాయ్ స్పృహ ణీయమాన నఖకానియినాల్ విళక్లాసిక్స్టమ్, అబ్ధుళ్య గ్రేషు - విఠ ఇ్కళిన్ ను.?? ?ల్ , కిఇచ్చిత్ నతమ్ - కొఇమ్ వణయుమ్, అతిమృదు ళమ్ - అత్యన్త సుకుమారమాయ్, దిన్యమ్ - అప్రాకృతమాయ్ , అతి విలక్షణమాన, పాదయుగ్మమ్ తిరువడిత్తామరైక ?, మే - అతిలా శైయుడై య వడియేనుడై య, శిరసిదిశతు - శిరస్సు క్కల డ్కారమా ప్రసాదిక్క వేణుమ్. (E) వ్యా; — దయాళుః) కరుణశీలః ( దేశి కేన్గ: ) దేశికా నామ్ - ఆచార్యాణామ్, ఇన్స్టః - శ్రేష్ఠి, ఇది - పర మైళ్వ్య, ఆచార్యతోషయుక్త ధర్మపుష్కలంత్యర్థః, ఆ నేన చస్వాను వృత్తి ప్రసన్నా చార్యాత్ కృపామాత్ర ప్రసన్నా చార్యస్య అభ్యర్ది తత్వం వ్యఢతమ్' ; (రమ్యజామాతృయోగీ) (ఉన్మీలత) వికసతః, నతువిక సిత స్యేత్యర్థః, ( పద్మగర్భ స్యేవ ) వాతాతపాద్యనుపహ తాభ్యన్తర ప్రదేశ స్యేన ( ద్యుతిః ) కాని, యస్యత త్తతో క్తమ్, తథావిధం (తలమ్) యస్యతత్తథో క్తమ్, పద్మద్యు తిత్వశ్చర క్తత్వమ్ , యథోక్తం శతకే, " పద్మషత్రాభితామ్రమ్ " ఇవా; పొదత లస్య కత్వంహి మహాపురుషలక్షణమ్, తదుక్తమ్ “ నేత్రాన్తనఖపాణ్యశ్రీత లైస్తా - - ·ఇతి. ) ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. మై శ్రీ భిర్భగీ” ఇతి, తధా, " ముఖ నేత్రాస్యజిహ్వోష్ట తాలు స్తన నఖాఃక రౌ ! పొదొచదళపద్మాని పద్మాకారాణియస్యచ ” ? తదపి పద్మగర్భద్యుతీత్యత్రానుసన్దేయమ్ ; (ఉపరిక్ష్మీ రసభ్రత గౌరమ్) ఊర్ధ్వభాగే క్షీర రాశి వద్ధవళమ్, అనేన దిన్యమజ్ఞళ విగ్రహస్య పొణుర వర్ణ త్వం వ్యజ్జితమ్, అత్రచ హే తు శ్శేషాంశత్వమ్, యథాబలభద్రస్య, తదు క్తంకావ్యే, " మజ్జళం పన్న గే య మర్త్యరూపాయ మజ్జళమ్ " ఇతి; అత్రిక్ష్మీ రస తేతి సభ్రత దృష్టానమహిమ్నా పాద యోరు దయోర్మహత్వం వ్యజ్య తే; తద ప్యు కం బ్రహ్మణా, “ శిరోలలాటశ్రవణే గ్రీవానకు శ్చదృక్తథా |ఉడ రం పొణిపాదౌచ పృష్టందళ బృహ నిచ ( రాశాచన ప్రకాశేన ) పూర్ణి మాచ‘సదృశ శోభయా, (ప్రచు రాణామ్) భూయిష్టానామ్, (నఖమణీనామ్) రత్న వత్స్ప ృహ ణీయానాంనఖానామ్ (ద్యో తేన) ప్రకాశేన, (విద్యోతమానమ్) క్షీరార్ణ వమిప అనేక చ నై 8్వ శేషతో దీప్యమానమ్. అత్రచన్ద ప్ర కోశ ప్రచు రేతి ప్రాచుర్యస్య స్వాశ్రయంప్రతి విశేష స్య సతిసమ్భ వే ప్రాయశ స్వాశ్రయ సమానాధికరణ స్వాశ్రయ విజా తీయనిషాల్ప త్వ ప్రతి యోగికత్వ భాననియమేన పద్మద్యుతిత్వ ముపస్థిత త్వాల్ల భ్యతే; చవర్ణానాం పద్మన్యుతిత్వ మగ్రభాగేష్వతిరిక్తాగ్రత్వం నఖానాంలభ్య తే; అత్రచవచనమున్మీలత్పద్మగర్భధ్యుతి తలమిత్యత్ర లిఖితం ద్రష్టవ్యమ్. ( అల్లుళ్య గ్రేషుకిఇ్చన్న తమితి ) కుటిలాల్లుళిత్వమ నేనోచ్య తే, తదు క్తంహి " పాదావరాళాఖ్ళు ” ఇతి; (అతి మృదుళమ్) పూర్వో కామ్లాన కుసుమాదవికోమళమ్, (దివ్యమ్) అప్రాకృతమ్, (ఆత్) )

·ఉత్తర ధినచ ర్యా సవ్యాఖ్యా.
విలక్షణమ్ (పాదయుగ్మమ్) ( మే శిరసి) అత్య గతృషిత స్యమమమూ
ర్ధని, (దిశతు) దదాతు, అవతంసీక
రోత్విత్యర్థః, అత్ర " త త్పాదౌ
గృహ్యమూర్ధ్ని స్వే నిధాయవినయాన్వితః ” ఇత్యుక్తస్య పాద ధార
ఇస్య ఆచార్యకర్తృక నిధాన పూర్వకత్వమత్యన్త పారతస్రోనుగు
ఇంప్రాదాయ తే.
.
మూ;—త్వం మేబధ్ధు స్త్వమసిజనక స్వం సఖా దేశిక స్త్వం
విద్యావృత్తంసుకృతమతులం వి
విత్తమప్యుత్తమంత్వమ్ |
ఆత్మా శేషీ భవసి భగవ న్నా న్తర శ్ళాపి తాత్వం 1
య ద్వాసర్వం వగవరము నే యద్య దాతా
యద్య దాత్మానురూపమ్ ||
పడవు రై.
వరవరము నే - మణవాళమామునిక ళే ! త్వమ్ - దేవరీస్ ,
మే - అడి యేనుక్కు, బస్టు:-అవర్జనీయ సమృధ్ధముడై య బన్దువాక,
అసి - ఆకిణీర్ , త్వమ్ .. దేవరీస్ , జనక : - ( విద్యాప్రదానాదిక
రాలే) 2. తా వాక, అసి - ఆకితీక్ , త్వమ్ - దేవరీర్ , సఖాళీసి -
భగవదనుభవాదిక ళిల్ వృత్తకీర్తనాదికళుక్కు సహాయభూత రాక
వాకిటీర్ . త్వమ్ - దేశిక : - అజ్ఞాత జ్ఞాపనాదిక ళాల్
అజ్ఞాత జ్ఞాపనాదిక కాల్ ఉపకరిక్కిబి
ఆచార్య రాళ వాకిటీర్ , త్వమ్ - దేవరీర్ , విద్యా - మా తేవరక్ష తీ
త్యు క్తరీత్యారకులోప యోగియాన విద్యైయాక వాకిటీర్ , త్వం -
వృత్తమసి - పూర్వో కవిద్యాఫలమాన అనుష్ఠానమ్బోల్ హితభూ
తరాకిటీర్ , అతులం సుకృతమపి-కు యిష్ణువణ్ణ క్కే సర్వసమ్నన్ని దాన
మాన పుణ్యమాక వాకిటీర్ , త్వమ్ - దేవరీర్ , ఉత్తమమ్ - అనా
యాసలభ్యమాయ్
క్షయిష్ణువని
వనై క్కేయిరుక్కిటి విత్తమసి - ధన

·- ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. మాక ఆకిణీర్ త్వమ్ - దేవరీర్ , ఆత్మాభ వసి - పూర్వో కధనాది సర్వ త్తైయుమ్ స్వార్థమాక ఉపాదానమ్ శెయ్ కి ప్రధాన భూత ఆత్మావాకిఆర్, శేషీ భవసి అడియే నై కిబ్బ త్కారమ్ కొళ్ళుకి శేషియాక వాకిటీర్ , భగవన్ - షాడ్గుణ్య పరిపూర్ణ రే, త్వమ్- దేవ రీర్ , ఆ స్తరం శాసి తాఅసి-ఉళ్ళేనిన్దు నియమితుప్పోరుమవ రాకవు మాకిఆర్ , య ద్వా-తని త్తనియాయ్ బహు నాక చ్చొల్లి యెన్, యత్ యత్ -యాతొన్దు యాతొన్దు, ఆ త్మానురూపంభ వతి - ఆత్మ స్వరూప తుక్కు ఉచితమో, తత్సర్వమ్ - అనై యావై యునూకవుమ్, భనసి- ఆకిజీ5. వ్యా;-(త్వమితి) వర వరము నే ! (త్వం మే బద్ధురి సి) బధ్నా తీతిబధ్ధుః ;- అవర్షనీయ బద్ధ వానసి, ఇతివర్తమానేన - కాదా చిత్క బన్దుభ్యో వ్యావృత్తిః, బద్ధ హ్యు పాయో పేయభూ తా:ఆధా భూత స్త్వమసీత్యుచ్య తే; ( త్వంజనకోసి ) పి తాసి, “ సహివిద్యా స్తంజనయ? ” ఇతి హ్యు క్తమ్; అTవ్యసీత్య నేన హిరణ్యాది గుహ్య ” దస్య తే. ( త్వంసఖాసి ) మిత్రమసి; మిత్రమాపది జానీయా దితిహ్యు క్తమ్. భగవదనుభవాదిషు వృత్తకీర్తన సాహాయ్యదిక మతాభిపే తమ్; అత్రాప్య సీత్య నేన ఉప రారోపాధిక సఖత్వవి శేషోవ్యుదస్య తే; ( దేశికోసి ) అజ్ఞాతజ్ఞాపక త్వేనత దాతదోపక రోషి; “ నగురోర పర స్త్రాతా ” ఇతి హ్యుక్తమ్, (త్వం విద్యాసి) పూర్వో కగురూపదిష్ట విద్యాసి, మా తేవరకు తీ త్యాద్యు క్త విద్యాధర్మవానసి. (త్వం వృత్తమసి) పూర్యో క్షవిద్యాఫలభూత సద్వృతవద్ధిత భూతోసి, (అతులు సుకృతమసి) పూర్వాపరాణాం సర్వేషాం నిదాన

·w
ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
భూతపుణ్యమసి, అతులమిత్య నేన అచేతన భూతం కుయిఫలప్రదం
ఫలప్రదా నేన చక్షుయిస్లు ప్రసిద్ధ సుకృతం వ్యుదస్య తే; (త్వము త్తమం
విత్తమసి) అ స్తిత్వజ్ఞానమాత్రేణ ప్రాణధారకం స్వవ తాంసస్వోపసే
వ్యతాపాదక ంధసమసి; ఉత్తమః భేన. “అర్థానామార్జ నేనుఃఖమ్”
ఇత్యుక్త ప్రసిద్ధ కన వ్యుడస్య నే
• (త్వమా త్మాభ వసి) పూర్వోక్తస్య సర్వస్యాపి ఉపాదాతృత
యాప్రధాన భూతల త్రాభవసి, ( శేషే భవసి ) ఆత్మనో ఫ్యుపా దాతృత
యాప్రధానత మోసి, (భగవన్) జ్ఞానశక్త్యాదిగుణాశ్రయ, (ఆన్తర
శ్శాసితాత్వ భవసి) అన్తరేభవః ఆన్తరః, తథావిధేయశ్శాసితా -
నియు , సోసి; " జనక : 3 : దేశిక : 1
ఇతి బాహ్య శాసిశృశ్వము
కమ్, అత్రత్వా గరంతదుచ్య తే; యద్వా, " యఆ నమస్తరోయ
మయతి ” ఇత్యుక్తో భగవా
ఇత్యుక్తో భగవాళ ఆ గరి శ్శాసితా; తస్యాపిత్వం శాసి తే
త్యర్థం, ఆ నరస్యాయమా వర ఇతివిగ్రహః, జ్ఞానీ త్వాత్మేత్యుకే!.
(యడ్వా) కింబహునా, (యద్యదాత్మానురూపంభవతి) విరో
ధినివర్తనం ప్రథమ మధ్యమ చరమపర్వప్రభేద భిన్న ప్రాప్యసి ధ్యే త్యాది
కంయద్య దాత్మ స్వరూప యాథాతో ఉచితంభపతి, ( తత్సర్వంభ
వసి) ఉత్తరయచ్ఛబన్య తచ్ఛబ ప్రయోగోన పేక్షితః; య
య ద్వేతపూ
ర్వోక్తా ఓ పేవర్తతే
అత్రచ, " ఆచార్య వద్దేవ తావన్మాతృవత్సితృవత్స్వయమ్)ను
హృద్వత్స్వామివత్సన్తో ద్రష్ట వ్యా రాజవ తథా ” ఇత్యాదికమ్,
* ఐహికాముషి కంసర్వమ్ " ఇత్యాదిక ఇ్చద్రష్టవ్యమ్.
(3)

·ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా మూ;— అగ్రేపశ్చాదుపరిపరితో భూతలంపార్శ్వతోమే ! మౌశౌవ వపుషిసక లే మానసామ్బోరు హేళ | పశ్య పశ్య దివ్యమంఫ్రిద్వయం తే | నిత్యంమజ్జన్న మృతజలధౌ ని స రేయంభ వాఖిమ్ | వరవరమునే (3) పదవు. దివ్యమ్ - అతి హేవరవరము నే ! మణవాళమామునిక ళే! విలక్షణమాన, తే - దేవరీరుడై య, అశ్లీద్వయమ్ - తిరువడిక ? , అగ్రే-మున్ని లుమ్, పశ్చాత్ - పీన్బక్క త్తిలుమ్, ఉపరి- మే లేయుమ్ భూతలంపరితః భూప్రదేశ త్తిన్ నాలు పక్క త్తిలుమ్, మేఫార్శ్వతః- ఎన్ను డై యపక్క బ్లళిలుమ్, మౌల్త్ - శిరస్సీలుమ్, వస్త్రి - ముఖ త్తి లుమ్, సక లేవపుషి-ఎల్లా అవయవజ్ఞళిలుమ్, మానసామ్భోరు హేచ- హృదయపుణ్ణరీకత్తిలుమ్, పశ్యణ్ పశ్యః -భావనాప్రకర్షత్తినాల్ ప్రత్యక్షు సమానాకారమాక స్మృతివిషయమాక్కి, అమృతజలధౌ - అమృత సాగర త్తిల్ , నిత్యంమజ్జన్ - నన్హాక అవగాహిత్తవ నాయ్ క్కొణు, భవాబ్ధామ్ - సంసార సాగర శై, నిస్త రేయమ్ - కడక్క క్కడ వేన్. (U) (తే అజి వ్యా; — అగ్ర ఇతి) వరవరము నే ! ( దివ్యమ్ ) అద్భుతమ్, శ్రీద్వయమ్ ) తవపాద యుగ్మ యుగ్మమ్, కర్మ, ( అగ్రే ) పురతః, (పశ్చాత్) పృష్ఠతః; (భూతలంపరితః) భూతలస్య సమనాత్ ; అభితః పరిత ఇత్యాది నా పరితశ్శబ్ద శ్శబయో గేద్వితీయా; ( మేపార్శ్వతః) యోః; సప్తమ్యా స్తసి, (మౌళై) శిరసి; ( వకై ) ముఖే; (సక లేవ పుషి) అవయవకార్త్న్యవాచీ అయంసక లశ జ్ఞః, సర్వావయ వావ చ్ఛిన్నే శరీర ఇత్యర్థః. పార్శ్వ

·ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
(మానసామ్భోగు) హే) హృదయపుణ్ణరీ కే; చకారేణ చశలు
రాదీల్షియంసముచ్చీయ తే; ఏ శేషు. నేషు; ( పశ్యన్ ) భావనాప్ర
కర్షవశాన్విశదస్మృతివిషయంకుర్వన్ ; ఏతచ్చ - " పశ్యామి తామిత
ఇతః పుర తశ్చపశ్చాత్ ” ఇత్యాది నా ప్రాకృత విష యేపి ప్రసిద్ధమ్.
(అమృశ జల కౌ) మృతస్మ వనామృత నాగ 7; (మజ్జన్) అవ
గాహమాసస్సక్ , ( భవాబ్ధిని స రేయమ్ ) అతివ ర్తితుమాశాసే;
ఆశిషిలీజ్" ; చిత్రమిద మేకస్మిక్ జలధౌ నిమజ్జనేన అన్యజలధిని స్తరణ
మితి; ఇదన్తు దివ్యాంఘియుగ్మదర్శన మహిమేతి భావః.
సమర్థనీయ స్యార్థస్య కావ్యలిజ్ఞ సమర్థనమ్ ” ఇత్యు క్తలకు
ణలక్షితం కాన్యలిజమలజ్కార; సచ- అమృతజలభావితి రూప
జాతిశ యోక్త్యా భవాబ్ధిమితి రూప కేణచ అనుప్రాణిత ఇత్యడౌ?
భావసజ్కర
అమృత జలధౌ మజ్జిన్ని త్యత్రచ “పాదారవిగ్ధయుగళం శిరసి
కృతింధ్యాత్వా అమృత సాగరా నర్ని మగ్న సర్వావయవ స్సుఖమా
సీత ” ఇత్యాదిక మనుస యమ్, ప్రాకృతేపిపివిషయే -
“ ఆనన్ద
సాస్ట్రమమృతిష్ఠ వనాది వాభూత్ ” ఇత్యుక్తమ్, " ఆశంసాపరిక ల్పి తా
స్వపిభ వత్యానస్థ సా-లయః ” ఇతిచోక్తమ్; అత్రచ
దామ్బుజంధ్యాయే ద్గురోరన్యంన భావ యేత్
ఇత్యాదిక మను
సన్దేయమ్.
(0)
“
గురుపా
మూ; — కర్మాధీ నేవ పుషి కుమతిః కల్పయన్నాత్మభావం
దు: ఐమగ్న: కిమితి సుచిరం దూయ తేజను రేషః |
సర్వంత్య క్త్వా వరవరము నే సమతిత్వత్ప్రసాదా
దైన్యం ప్రాప్తం తవపదయుగం దేహిమేసుప్రభాతమ్ ! (F)
12

·ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా, పదవు, గే. హేనర వరమునే - యతీన్జప్రవణ రే ! ఏషజనుః - ఇద్ద చే తనానవన్, కర్మాధీనే - పూర్వార్జితకర్మాయ త్తమాన, వపుషి-శరీ రత్తిల్ , ఆత్మభావమ్ - ఆత్మ ప్రతిప త్తియై, కల్పయన్ - ఆరోపి త్తవ నాయ్, కుమతిః - అన్య ధాజ్ఞాన తై యడై నవనాయ్, దుఃఖైమగ్న:- ఆధ్యాత్మి కాది తాపత్రయజనిత దుఃఖ త్తిల్ మూర్ కినవనాయ్ క్కొ జు, కిమితి - ఏన్, సుచిరమ్ - బహుకాలమాయ్), దూయ తే - పరితపిక్కి జన్; ఇతిమ త్వా-ఎన్టు తిరువుళ్ళమ్బన్ శ్రీ, సర్వమ్ - పూ ర్వోక్తమాన దుఃఖాదిక ళై యెల్లామ్, త్యక్త్వా - విట్టు, సత్ప్రతి ఇప్పోతే, మే - ఇప్పడిపరితపిత్తుక్కొణిరుక్కిఱ వెనక్కు , దివ్యమ్ , అద్భుతమాన, తవ - దేవరీరుడై య, పద యుగమ్ - తిరువడిక భై , ప్రాప్తమ్ - అడై కై క్కు, సుప్రభాతమ్ - భవదనుభ వదివసత్తుక్కా రమ్భభూతమాన నల్ విడి నై , త్వత్ప్రసాదాత్ - దేవరీరనుగ్రహ త్తి నాల్ , దేహి - ప్రసాది తరుళ వేణుమ్. -హేవర వరము నే ! (ఏషజను) (కర్మాధీ నే) కర్మో పాధి కే; ఆగనుక ఇత్యర్థః; అనేన, ఆరోప్యాకార స్యాసత్త్వము క్తమ్ ( వపుషి) (ఆత్మభావమ్) ఆత్మత్వమ్, ఆత్మరూపంప దార్థంవా, (కల్ప యన్) ఆరో పయన్; ద్వితీయ పక్షే తాదాత్మే ్యనారోపయన్ని త్యర్థః ; అనేన విపరీత జ్ఞానము క్తమ్. (కుమతి) అన్యధాజ్ఞాన వాన్ , అతఏవ (దుః ఖైమగ్న స్సక్ ) (కిమ్) కిమగ్రమ్; ( దూయతే ) తవ్య తే, ఇతి; అక్రమ త్వేతి శేషః; (ఇతి) ఇతిమ త్వా, అస్యచ దేహీత్యత్రాన్వయః; (సర్వమ్) పూర్వోక్త మన్య ధాజ్ఞానం విపరీత జ్ఞానం తన్మూలక దుఃఖమ్, అ అజ్ఞానంతతయు వ్యా- ·ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా. కంపరితపనంచే త్యేతత్సర్వమ్; ( త్వక్వా ) విసృజ్య, (సమతి) అడ్యై, (దివ్యం తవపదయుగం ప్రాప్తుం సుప్రభాతు మే త్వత్ప్రసా దాడేపీ) పూర్వోక్తదుఃఖాది త్యాగ పూర్వకమత్కర్తృక త్వత్పద యుగప్రాప్తి ఫలకం కృపామాత్ర ప్రసన్న త్వత్ప్రసాదైక హేతుకం మత్సమ దానకం మహాఫలానుభ వదివసారమ్భభూత సమాచీన ప్రభాత ప్రదానం కుగు ష్వేత్యర్థః, భిన్న కర్తృకాదపి తుమునస్సా ధుత్వం పూర్వమేవనిర్వ్యూక్షమ్ . య ద్వా, ఏషజనురిత్యారళ్య దుః భీమగ్న స్సకా కిమితిదూ యత ఇత్యన్వయః; స్వయమాచార్య దేశీయస్సక్ స్వాత్తాన మేవ అన్యసమాధినా ఏషజనురితినిస్టిశన్, కిమితి దూయ తే - కుతో హే స్తప్యత ఇతి స్వాచార్య ప్రతిని వేదయత ఇతి జ్ఞమనీయమ్. యత ఏవం తతః సర్వం త్యక్త్వా - సర్వమపిదోషం నిగ్రహానావ హ త్వేన సజ్కల్ప్య; త్వత్ప్రసాదాత్ - త్వదీయా త్కాలుష్య విర హాదనుగ్రహాద్వా; దివ్యమ్ - అప్రాకృతమ్, ప్రాప్తమ్ - స్వరూపా నురూపమ్, అద్యప్రా పమితి తా న్తపాఠ :; సుప్రభాతమ్ - " సకృద్ధి వాహైవాస్యభవతి ” ఇత్యు క్తమహాదివాప్రారమ్భాయమాణం తవ మదర్థం దేహి; పూర్వమేషజనుఃత్యుక్తాయేతి శేషః, మహ్యమి త్యేక పర్యవసితమ్; " కినుత్వద గ్రేశ రణాగతా నాం పరాభ మోనాథన తేనురూపః ” ఇతీ వదియం శైలీతి ద్రష్టవ్యమ్, అత్ర “ దివ్యంత్వత్పాద యుగ్మమ్ ” “ దివ్యమష్ట్ర ద్వయమ్ ” దివ్య ప్రాప్తం తవపదయుగమ్ ” ఇత్యాదినా దివ్యత్వాభ్యాసో గురావమానుషత్వాభిసర్ధికృత ఇతిబోధ్యమ్, గురౌహిమానుష్వత పదయుగం మే ·ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా. ప్రతిప త్తిః ప్రతిషిద్ధా, “యోగు రౌమానుషం భావన ” ఇత్యాదినా; భాగవ తేచోక్తమ్, " యస్యసాద్భగవతి జ్ఞాన దీప ప్రదేగు రౌ|మర్త్య బుధీః శ్రుతంత స్య సర్వంకుఁర శౌచవత్ ” ఇతి, (5) - అనుగుణమాక యాతోరు మూ;—యాయావృత్తిర్మనసిమమసా జాయ తాంసంస్మృతిస్తే యోయోజల్పస్సభవతువిభో నామసజ్కీ ర్తనం తే యాయా చేష్టావపుషి భగవక్ సౌభ వేద్వన్దస స్తే సర్వంభూయాద్వర వరము నే సమ్యగా రాధనం తే | (no) పదవు. హేవర వరము నే ! మమ కర్మవశ్య నాన వెన్ను డైయ, మనసి- అతిచఇ్చలమాన మనస్సిల్ , యాయావృత్తిః స్వసామగ్రిక్కు యాతోరు జ్ఞానమానతు, జాయ తామ్-ఉగ్గా కై క్కు యోగ్యమో? సా - స్వకారణవ శాదవర్షనీయ మాకవుణ్ణకిజి అధ్ధజ్ఞానమానతు, 'తే-స్మరణమాత్ర త్తినాల్ నిరతిశ యసుఖజనక రాన దేవరీరుడై య, సంస్మృతిఃజయ తామ్-నల్లస్మరణ రూప జ్ఞానమాక ఉడ్డాక వేణుమ్; హేవిభో-ఎనక్కు స్వామి యే! మమ యోయోజల్ప : - స్వకారణవశ తినాల్ యాతొరుయాతొరు అస జ్ఞత భాషణమానతు - ఎనక్కు ఉగ్గా కై క్కు యోగ్యమో?; సః - అన్ద వా యానతు, తే - కీర్తనీయరాన దేవరీరుడై య, నామసజ్కీ ఘనంభవతు.తిరునామసజ్కీ.ర్తనరూపమాక ఉడ్డాక వేణుమ్; హేభ - పూజ్యతమ రాన వరవరముని యే ! మమ - కర్మ: నాన వెన్ను డైయ, వపుషి - కుర్వద్రూపమాన శరీర త్తిల్, యా యాచేష్టా -స్వకారణాధీనమాక యాతొరు యాతొరు చలనాత క వ్యా పారమానతు ఉడ్డా కైక్కు యోగ్యమో? సా . అఫ్ఘవ్యాపార కీ కర పరతన ·53 మమ ) 3 ఉత్తరచినచర్యా సవ్యాఖ్యా. మాసతు, తే - సర్వోత్కృష్ట రాన దేవరీర్ విషయ త్తిల్ , వన్ద నంభ వేత్ - ప్రణామరూపమాక ఉడ్డాక వేణుమ్; సర్వమ్ - ఉత్తాను కపై శాన ఎన్ను డైయ కర్తానుగుణమాక వృక్షా కై క్కు యోగ్యమాన ఎల్లా వ్యాపార జ్ఞళుమ్, తేసన్యు గా రాధన,భూయాత్ - త్వద్విషయ క్షీణనాత్మక వ్యాపార ఖళాక ఉడ్డాక వేణుమ్. (10) వ్యా–(యాయానృత్తిరితి) హేవరవరము నే! కర పరవశ స్యమే ! (మనసి) చఇ్చల త్వాది ధర్మభూయిష్టతయాప్రసి ధేచేతసి, (యాయావృత్తిర్జాయ తామ్) స్వస్వ సామగనుగుణం య భ్యత్ జ్ఞానంజన నార్హమ్, ఆ లోట్ ; (నా)స్వకారణవ శాదవర్జనీయో త్పత్తికం తద్దానం (తే సంస్మృతిర్జాయ తామ్) స్మృతిసుఖకర స్య తవ సమాచీనస్మృతిరూపా ఉత్పద్య తామ్; అద్య ప్రార్థనాయాంలోట్ • జు య తామిత్యత్ర “యద్య త్పాపంప్రతిజహి జగన్నాథ నమస్య తనే ” ఇత్య తేవ ద్విర్వచనాభావ ఇతి ద్రష్ట వ్యమ్' (విభో) స్వామిక్ , (మమయోయోజల్పోభనతు) స్వస్వరా రణవ శా ద్యద్యదసజ్ఞత భాష.ణముత్ప త్త్యర్హమ్. అవే లోట్ , అత్ర జల్పఇతి నవ్యానర్తనమ్, కిన్త్వర్థ కథనమ్, (సి) జల్ప , { తేనామ సజ్కీ ర్తనంభవతు) కీర్తనీయ స్యతవనామ్నాం సమాచీనతమోచ్చా రణరూప ముత్పద్య తామ్; అద్య ప్రార్థనాయాంలోట్ ; జల్ప ఇత్యను సారాత్స ఇతిపుల్లిజమ్ “ పర్యాయేణత తల్లిజ ముపాదదతఇతి కామ చారః " ఇత్యు 3. (భగవన్) పరమపూజ్య ! ప్రార్థి తార్థ నిర్వహణె పయిక మా హాత్మ్యని దేవా ! (మమవపుషి) " సహికశ్చిత ణమపి జాతుతిపత్య కర్మకృత్ " ఇతికుర్వద్రూ పేమచ్ఛరీ రే, (యాయా చేష్టా) స్వస్వరా -- ·ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా. రణాధీనా హితాహిత ప్రా ప్తిపరిహారార్థ స్పన్దరూపా (భవేత్ ) ఉత త్యరా; ఆనే లిజ్ , (సా తేవస్థనంభ వేత్) సాచేష్టా, సర్వోత్కృష్ట స్యతవ ప్రణామరూపా ఉత్పద్య తామ్, ప్రార్థ నాయాంలిజ్ • (సర్వమ్) ఉ కమను క్తఇ్చ, కర్త ఎ, ( తేసమ్యగా రాధనంభూ యాత్) త్వద్విషయ సమాచీన వీణనం భూయాత్ , ఆశిషిలిజ్ , ఆ రా ధనంహి స్మృతికీర్తనప్రగామాదిసమవాయః, అత్రచ - మమ సై ్వరచార స్త్వదారాధనవలీకరస్స్యా దిత్యర్థఇతి వ్యాఖ్యానం - సంస్మృత్యాదిశ బేషు లక్షణాప్రసజ్ఞాత్, స్వాధికార విరోధాత్. సమదాయ విరో ధాత్ , లోక క్షోభప్రసక్షా చ్చో సేక్యుమ్; తత్స్మృత్యాది ప్రార్థనకర ణేతు అన్యస్మృతివిరహోపీ పృథక్రార్థనీయ ఇతి గౌర వమితి మత్వాచోత్పద్యమాన సర్వవిధ వ్యాపార స్యాపి ప్రాప్తవిషయక త్వా వచ్ఛిన్నోత్పత్తి ప్రార్థనంకృతమి తి ధ్యేయమ్. అత్ర, “ దాస్యాభిమానోను ప్రజ్యా శ్రవణంకీర్తనంస్మృతిః | ఇతివచనం " ఆత్మనోహ్యతినీచస్య యోగి ధ్యేయపదార్హ తామ్ | కృ పయై మోపకర్తార మాచార్యం సంస్మ రేత్సదా " " యచ్చకర్మతద ర్థం తద్విష్ణోరా రాధ నాత్పరమ్ ” ఇత్యాదిక ఇ వచన మనుసన్దేయమ్. యద్వా, మమమన సియాయావృత్తి: యద్యత్ జ్ఞానమ్ మ్ సాతే సంస్మృతిర్జాయ తామ్ - త జ్ఞానం త్వత్స్మృతిరూపంసదుత్పద్య తా మి త్యాదిరర్థః, నతుజాయ తామిత్యా దేరావృత్తి రభిధాన వై రూప్య ఇ్చశ్రయణీయమ్, వాక్యత్వసమ్పత్తయే పరమవి నటి తకాలవి శేష స్యభవతీత్య స్యా ధ్యాహా రేపినదోషః, ఏవం యో యోజల్ప ఇత్యాదిష్వ పిద్రష్ట వ్యమ్, తాత్పర్యార్థస్తు పూర్వ యోజనాయామి వానుస ధేయః. గా

·రర్థకామాన పే కైః |
ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యాం
మూ;—అపగతమదమానై ర నిమోపాయని షె
గధిగతషగమాగె రరకా
M
నిఖలజనసుహృ ద్బీర్నిఠిత క్రోధలో ?
ర్వర వరమునిభృత్యైరిస్తుమేనిత్య యోగః !! (m)
పదపురై.
వ్యా;— మే - ఇత్తనై నాళ్ అసత్సహవాసమ్ పడ్డెప్పోన్ష
వెనక్కు, అవగతమదమానై : - గర్వాహజ్కా రాదిశూన్యారాయ్,
అనిమోపాయని షైః - భాగవతాభిమానవిషయత్వరూప చరమో
పాయనీషాళాయ్, అధిగత పరమా -:-నన్హాక పరిశీలి త్తనుణిక్క ప్పట్ట
భాగవత కై జ్కుర్యరూప పరమపురుషార్థ యుడై యవర్ కళాయ్,
అర్థకామాన పే పై ః - ఉపాయా మరో పేయా న్తర విషయకా పే?
యిల్లాతవర్ కళాయ్, నిఖిలజనసుహృగ్భిః - అనుకూల ప్రతికూల మధ్య
స్థర్ కళాన ఎల్లాజన జ్ఞళుక్కుమ్ ననైయై తేడుమవర్ కళాయ్, నిర్జితక్రో
ధలో భై : - కోపలౌభ్యాది మనోదోషరహితాళాయ్, వరవరముని
భృత్యైః - మణవాళమామునికభుక్కు అన్తరజ్ఞశిష్యాళాన కోయి
లణన్ ముతలానవర్ కళుడన్, నిత్య యోగః - పాద రేఖాదికల్ పోల్
అన పాయమాన సంశ్లేషదూనతు, అస్తు - ఉడ్డాక వేణుమ్. (00)
వ్యా;-(అపగ తేతి) ( మే ] ఏ తావ న్తం కాలమస ద్బీర్ని త్య
యోగవతో మే, (అపగతమదమానై :) అపగతౌ
మదః - స్మయః,
మానః - గర్వాపర నామా ఉత్కృష్ట జనావమాన హేతుంహడ్కో
రశ్చయేషాంతఖో క్లై, (ఆస్తమోపాయని ఫైః ) అనిమోపాయే.
తదీయాభిమాన విషయత్వలక్షణ చరమోపాయే, నిష్టా - సీత రాం

·ఉత్తరదిసచర్యా సవ్యాఖ్యా, స్థితి ర్యే సొంతధో క్రై, ఇయంహినిష్ణా మదమానా పగమ కాష్టాదశా భావినీ, (అధిగత పరమా డైF :) అధిగత: - అశేషతః ప్రాప్తః, పర మార్థః - స్వోత్కర్రావధి శూన్యతదీయ కై జ్కర్యరూప పురుషార్థః, యై సఖో క్రైః;ఇదళ్చి అ నిమోపాయేత్యుక్తోపాయ నిష్ఠానురూపో పే యకాషాలాభ కీర్తనమ్, యత్ర నాన్యత్పశ్యతి ” ఆ స్థి తేరవినే ” ఇత్యాది న్యాయ మభి సర్దాయాహ. ( అగ్ధకామాన పే కైరితి ) ఉపాయో పేయా న్తర విముఖై రిత్యర్థః, “అహఙ్కా రాష్ట్ర కామేషు ” ఇత్య తేవ అర్థ కామౌ ఉపాయో పేరూ న్తరాత్మ కౌగ్రాహ్య, యద్వా, ప్రసిద్ధి వేవార్థ కామౌవివడి తౌ, (నిఖిలజనసుహృధి) నిఖిలజ నేషు అనుకూల ప్రతి కూల మధ్య స్టేషు ప్రాణిషు, సుహృగ్భిః - హితై షిభిః, అర్థ కామార్థం లౌకిక జనాన పేక్షి ణామపి " సుహృదంసర్వభూ తానామ్ ఇత్యుక్త శేష శైల నురోధినాం తేషు హితైషిత్వముచ్యతే, అత్రదానుకూల కొదృష్టానార్థా. (నిత క్రోధలో భై శి) నిర్జితౌ - క్రోధః - మనః ప్రజ్వలనమ్, లోభః-స్థితస్య వినియోగనిరోధ కేచ్ఛాచ యై స్తథా కైః, అనేనావర్జ నీయ స్వభావభూతహిత్ షిత్వ వశాల్లె కికోవసం ణే తత్కృతేనా నాడ రేణన క్రుధ్య ని, స్వీయణ హితాను శాసనం తేభ్యో విని యో కుమిచ్ఛ నీత్యుచ్య తే, (నర వరిమునిభృత్యైః)వాధూలవరద నారాయణ ప్రభృ తిభిః, అ న్తర ఖనిరూపకత్వ ప్రకర్ష ర వివక్ష యాచ వరవరమునిభృత్య త్వేననిర్దేశః, (నిత్య యోగః) పాదోపధాన పాద రేఖాదీ నామి వా2న పాయసం శ్లేషః (అస్తు భూయాత్ . అత్రచ “వి శేషాద్విష్ణుభ కైషుడమ్భం లో భంనృశంస తామ్ | క్రోధమిర్డ్యాం మదంమానం సామ్యఇ్చ పరివర్జయేత్ | ప్రపన్నై వివరాదం ·“ ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా, శాన్యభజనాద్యుక్తాపాయసమన్వితై !! వై వైష్ణవోవర్జయేత్సజ్ఞంప్రచ్యు తా సేహ్య వైష్ణవాః | అభ క్తమచ్యుతస్యాపి నావమ న్యేతక ఇ్చన 1 హితంవా"బోధ యేత్సాధోర ద్యా ద్వాకి ఇ్చదీప్సితమ్ | ” ఇత్యాదికం విశిష్ట పరిమై కానీ జ్ఞాన వై రాగ్యభ క్తితః | తాదృశై రేవకుర్వీత సహసజ్కథనాదికమ్, ఇత్యాదికం " గురౌ తల్షియవత్సలః | ఇత్యాదిక ఇ్చ భరద్వాజ వచనమనుస సేయమ్. అత్రిచ, ఉన్మీలత్పద్మగర్భేత్యాదిషు నిత్యయోగ ఇత స్తేషు షట్సున్లో కేషు స్వశిరసి స్వాచార్యకర్తృక తచ్చరణ ప్రదాన ప్రార్థనం: తస్మిక్ సర్వవిధబన్దు త్వాద్యధ్యవసాయః, తస్యసర్వ దేశ సర్వదేహ సర్వకరణేషు సర్వదా ప్రతి సప్రయోజక భావనా ప్రగర్షపర్య స్తయు క్తి ధ్యానస న్తతి ప్రార్థనం, తత్ప్రసాదాధీన సకలవిరోధినివృత్తి ప్రార్థనం తత్వషయక సర్వవిధ కై జ్కర్యప్రార్థనం, తద్వి వృద్ధి హేతుతదీయనిత్య యోగ ప్రార్థన శ్చేతిషడర్థాః ప్రతిపాది తా:. మస్త్రరత్నం | పయచ్ఛ. ఇతి ప్రస్తుతము స్త్ర రత్న తాత్పర్య : పయీభూ తొర్ణాంతి తదీయషద స్ఫ్యప్రత్యాభిజ్ఞాపక్ష ప్రకృతశ్లోక సబ్ద్యయా స్ఫోర్య తే; తత్రపాదయుగ్మం దిశత్విత్య నేన చరణేశరణం ప్రపద్యే ” ఇత్యస్యార్థస్స్ఫోర్య తే; ప్రార్థనామతిలి శంణాగతిః త్వం వే- బద్ధురి త్యాదినాచ - నారాయణశబ్దార్థ ఉక్తః, మాతాపి తేత్యుపక్రమ్య సర్వం నారాయణ ఇతిహిశ్రూయ తే; అ। పశ్చాది త్యాదినా చతుల క్షితా కై జ్కు ర్యాక్షిప్త పరమభ క్తిరుక్తా; కర్మాధీన ఇత్యాది నాచ నమశ్య పశ్శబ్దవిన, తా విరోధినివృత్తిరు కా; యాయావృత్తిరి త్యాది నాచ చతుర్థి లక్ష్మితం కై జ్కుర్యము క్తమ్; ఆప గతమ దేత్యాదినాతు - అతినిషిద్ధు శేషణ విశిష్టస్య కై జ్కర్య ప్రతి సమృద్ధిత్వ తాత్పర్యగర్భనారాయణశ జ్ఞార్ణో బారో నమశ్చిచారో. భావాస్ఫో ఏ శేచ, నమ్” తిరి 13 ·ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా 8తః; లోడాద్య మపదే శృతత్రా ధ్యాహృత స్యామ్ప దార్థ ఉక్తఇత్య నుసన్దేయమ్, (0) అవ; — ఏవమాచార్యవిషయ స్తుతిబన్లోనుభూతః; అథతజ్ఞ నిత ప్రేమవ న్త మాచార్యంవర వరముని మనుభవతి (ఇతీతి) మూ; — ఇతిస్తుతినిబన్లైన సూచిత స్వమనిషి తాన్ | భృత్యాక్ ప్రేమార్ధయాదృష్ట్యా సిఇ్చ మంచి న్తయామితమ్! పదవురై. ఇతి- పూర్వో కషట్ఫోకార్థ రీతియాక, స్తుతినిబన్లైన, మణ వాళ మామునికళ్ విషయమాన స్తోత్రరూప ప్రబద్ధ త్తినాల్ , సూచిత స్వ మనీషీ తాన్ - వెళియిడప్పట్టతజ్ఞళ్ తజ్ఞళుడై య పురుషార్థజ్ఞ? యు డై య, భృత్యా - క్రయవిక్రయార్షాళాన కోయిలణైక్ ముశలాన్ని శిష్యర్ క ? , ప్రేమాహేయా-ప్రీతియినాల్ కుళిర్ న్దిరుక్కి ఈ దృష్ట్యా- కటాకు విశేష త్తినాల్ ,సిఇ్చ న్తమ్ -న నై తుక్కుళిర ప్పక్షానిస్టుళ్ళ, లెమ్- అర్ధమణ వాళనమునిక ళి , చిన్తయామి .సదాధ్యానమ్ శెయ్ కి జేన్ . వ్యా;~-ఇతికి బోయం పూర్వషట్యోర్థి పరామర్శి, నతు శబ్దస్వరూపపరామర్శి; తత్రహి త్వం మేబద్ధురి త్యాద యో యాయా వృత్తిరి త్యాది శ్లోకానాశ్చత్వాంశ్లోకాః కాః శత కేపిపి తాః; ఆద్యన్త యోరపిహి తత్తత్సాహచ ర్యాత్ క 8 వ్రాస్మృతేశ్చ దేవ రాజు గురుకర్తృకత్వం న్యాయ్యమ్, య ద్వా, శబస్వరూపపరామర్శ్యే యమితి శబ్దః , స్తోత్యణాంగ్రధ్ధ సౌష్ఠవప్రీత్యా దేవ రాజగురు ప్రణీత శ్లోకానా మేవస్తుత్యర్థ ముపాదాన సమ్భవాత్ . (స్తుతినిబనేవ) శ్లోకవట్కాత్మనానుతి రూప ప్రబద్ధేన (సూచిత స్వమనిషి తాక్ ) సూచి తాని - స్వమనీషీ తాని స్వగ తాను సగ్దానాని

·.
రామానుజము
ఉత్తు దినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
యై సత్తా , స్వమనీషి తళక్రత స్వగ తానుసస్థానవాచీ, తేన
వట్ఫోక్యాం పరోక్షా పరోకుని ధోశోపపత్తిః; సూచిత స్వమనీషి, తా
నిత్యత్రచ ప్రత్యేకంవాక్య: సమాప్త్యా సూచిత స్వమనీషి తానికి
లభ్యతే; లేసవట్స్వపిళ్లో కేషు అస్మచ్ఛబన్య ఏక వచనా న్తతోప
పత్తి:, పాదత దేవాభూత యోర్వరద నారాయణ
న్యోః పాడయుగ్మప్రదానాది ప్రార్థనాన పేక్షుయా పగ్లా మేపన ప్ర
కృతస్తులౌ అన్వయఇతి స్ఫోరణాయ శ్లోకానాంషట్సక్ష్యాశ్రయణ
వి తిబోధ్యమ్,
(భృత్యాశ్ ) క్రియవిక్రయా త్వం స్వస్మిక్ మన్యమానా
1 {{ పేమారయా) స్నే హార్ద్రయా; ఏ తేన తెదనుసంహి శేషు
బన్దు త్వాదిషుసఖత్వమేన “బోధయ నఃపరస్పరమ్” ఇత్యుక్త ప్రయో
జన ఏ శేష ప్రయోజక ఆయా వరవరము నేః స్వహృదయారూఢ మితి
ధ న్యతే.
(దృష్ట్యా కటాక్షేణ, (సిఇ్చన్తమ్) ఆర్టీ కుర్వన్తమ్; దూయ తే
జన్తురి త్యేతద పేక్షుయా సిఇ్చ న్తమిత్యుః, పరిత పస్యహిసేకా పేరు
(తమ్) వరవరమునిమ్ (చిన్తయామి) స్మ రామి, * తాపాగ్రజలశాయిస
మిక న్యా యేన సిక్పాతిశ్చి స్తనంహి తాపళాని హేతురితి భావః.
అత్రస్తోతృషుప్రేమార్గ దృష్టి సేకోక్త్యాపర కృత స్తోత్రాహీత
హరోవ్యుద స్తూ, అనేన “స్తూయమానోనహృ ప్యేత్తు " ఇత్యాది
శాస్త్రాణోనుష్టి తో భవతీతి సూచితమ్.
(99)
un
మూ; ~అధభృత్యాననుజ్ఞాష్య కృత్వా చేత శ్శుఖాశ్రయే |
శయనీయంపరిష్కృత్య శయానం సంస్మరామితమ్ !

·000 ఉత్తర దినచర్యా సవ్యాఖ్యా శెయ్కటేన్. పదవురై. అథ - మున్ శొల్లియపడి శిష్యాళుక్కు తత్వాప దేశాది కళాల్ యామద్వయమ్ కఛిత్తపిజకు, భృత్యాక్ - పూర్వోత్తరాన శిష్యా?, అనుజ్ఞాప్య-విడై కొడు త్తనుప్పియరుళి, చేత :-తమ్ తిరువు ళ్ళ తై, శుభాశ్రయే - చిత్తాకర్షకమాన ఎమ్బెరుమాన్ తిరు మేని యిల్ , కృత్వా - తదేకాగ్రమాక వైత్తరుళి, శయనీయమ్ - పడు క్కై-యై, పరిష్కృత్య - అలజ్కరిత్తు, శయానమ్ - కణ్వళ రానిన్దు ళ్ళ, తమ్ - అన్దమణవాళమామునిక శై, సంస్మరామి - ధ్యానమ్ (13) వ్యా; — అ థేతి) (అథ) పూర్వో కదిశా రాత్రీ యామద్వ యాతి వాహనాన న్తరమ్. తదు కంకా వ్యే; - " సర సమనస స్సర్వాక్ సత్వోత్తరాన భినగ్ధయః పరిషదిపరంధన్యోని న్యేమునిః ప్రహ్మద్వ యమ్ ” ఇతి, (భృత్యా) పూర్వోక్తాః (అనుజ్ఞాప్య) ణీజర్ధ స్త్వవివ, ఈ, (జ్ఞా-నియోగే) చు రాదిషు పఠితమ్, అనుజ్ఞ యేత్యర్థః , యద్వా - శ ష్యేష్వపి ప్రేమా ద్రః యేతి సూచిత సఖిత్వాభిసన్దినా అనుజ్ఞ ప్యేతి ణిజ న్తం ప్రయు క్తమ్; తేహ్య నుజాన ని తాం స్తధాకృ త్వేత్యర్థః. అథవా, శుభాశ్రయే పూర్వోత్తే చేత కృత్వా భృత్యానను జ్ఞా ప్యేతి యోజనీయమ్; శుభాశ్రయభూ తేన భగవతా భృత్యానను జ్ఞాప్యేత్యర్థ ; కృత్వా చేతశ్ళు ఖాశ్రయణ త్యేతద్ఛ పూర్వోత్తరాన్వ యి, స్వస్థా నేచతిష్ఠతి; తత్ర పూర్వాన్వ యోదర్శితః, స్వస్థా నేస్థిత స్యచ " యామిన్యాం యోగకా లేతు ” ఇత్యాద్యుక్త యోగంకృత్వే త్వరః; యామిన్యాం యోగశ్చ శాణ్ణి ల్యేనో క్తః, " ఈదృశః పరమా త్మాయం ప్రత్యగాత్మాత భేదృశః | తత్సమ్బద్ధానుసగ్దానమితి నమితియో

·ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.
గ:ప్రకీర్తితః | యోగోనా మేన్షియైర్వ ్య రృధైరహ్మణి స
ఇతి.
అత్ర పుష్కరేక్షుణాదికం శుభాశ్రయవి శేషణ ముషసంహా
ర్యమ్; శుభాశ్రయే చేతఃకృత్వా శయనీయంపరిష్కృత్య శయా
నంతం సంస్మరా మాత్యుత్తంతైన్వయః, (శయనీయమ్) శయనమ్
(పరిష్కృత్య) అలజ్కృత్య, ఆసనాత్సర్యజ్కాచ్ఛయనీయ మర్థాన
రమ్; తధాచ పూర్వోక్తాద్యోగ యోగ్యాసనాదుత్థాయ శయనం ప్రా
ప్యేత్యర్థ, “తతస్సజ్జీకృతంభృత్యై శ్శయనీయ విభూషయన్” ఇతి
చకా వ్యే; తథాచ భృత్యప్రయాససాఫల్య చికీర్షయైన శయనీయా
భ్యు పగమః, నతుళత్ర తాత్పర్య మిత్యయమధోలభ్యతే.
శ యనీయంపరిష్వ జ్యోతి కేచిత్పర స్తి, సతుపాళోర్థ స్వార స్యవి
హోత్ , కావ్యగ అసమాన ప్రకరణస్థనిర్దేశ వై ఘట్యాచ్చో పేత్యుః,
శుభాశ్రయే చేత సఃకరణం శయానత్వఇ్చ ఏ వేతిలబమ్,
థాచ, యతిధర్మ సముచ్చయే శౌనక 1; -65 శరణంనకు ర్యాత్, నకార
యేత్ , కృతం ప్రవి శేత్ , అధబ్రహ్మోపాసీత, వచ్చి ఏవశ యీత ”
.
సమకాలవ
,
ఇతి.
(సంస్మ రామి) అనుజ్ఞ ప్యేతి బహిర్గమన సూచి తేన దర్శనాన
వస రేణ స్మరణ మేన ప్రాప్తకాలమితి "శ్రీమా సుఖసు పః " ఇత్యు
కదిశా తాత్కాలిక
శోభాతిశయ విశిష్టతయా స్మరామీత్యర్థ:.
మూ; — దినచ ర్యామి మాందివ్యాం రమ్యజామాతృయోగినః |
భక్త్యానిత్యమనుధ్యాయః ప్రొప్నోతిపరమంపదమ్ || 06
ఇతి శ్రీ దేవ రాజగురువిరచితా ఉత్తరదినచర్యా సమాప్తా.

·ఉత్తర దినచ ర్యా సవ్యాఖ్యా. శయా అనవరత పదవురే. ఇమామ్ - “ప రేద్యుః పశ్చి మేయా మే” ఎన్దుతుడబ్లీ, నంసంస్మరామితమ్ ” ఎన్ను మళవాక ప్రతిపాదిక్క ప్పట్ట, దివ్యామ్ అప్రాకృతమాయ్, రమ్య జామాతృయోగినః - నిష్కృష్ట సత్వనిష రాన మణవాళమామునికళుడై య, దినచ ర్యామ్- అహోరాత్రా ద్యనుష్ఠాన ప్రతిపాదక మాన ఇన్దగ్రస్థ .. నిత్యమ్ - ప్రతిదినమ్, భక్త్యా- నిరతిశయ ప్రీతియుడన్ , అనుభ్యాయన్ మనునదొక్కి పురుషన్. పరమంపదమ్ - సర్వోత్కృష్ట త్వేన ప్రసిద్ధమాన పరమ పద తై, ప్రొప్నోతి - అడై కితాన్. (1) వ్యా;—నిగ మే దిన చర్యాను సస్థానఫలమాహ; (దినచ ర్యేతి) (ఇమామ్) " ప రేద్యుః పశ్చి మేయా మే " ఇత్యారభ్య శయానం ఇత్య న్తసద్ధర్భరూపాం, తాదృశ సర్దర్భ ప్రతిపా ది తాంవా, (దివ్యామ్) దివిభ వామ్, అస్పృష్ట సంసారదోషగద్ధాయా నిత్యవిభూత తావేవ సమాఖవి తామ్, అత్రప్రాయేణదుర్ల భామ్. అస్యాశ్చదౌర్ల భ్యం భర ద్వాజపరిశి ప్లే అభిహితమ్, “సునూ శ్ము త్వాద్దురాప త్వాన్మహత్వాద్గార వాదపి | మయాయంపర మోధర్మ: ప్రోక్తస్సిద్ధ్యే పునః పునః " ఇతి, “ పరమై కాని నాంధర్మః కృతేపూ ధఃప్రవర్తతే | క్షీయమాణః క్రమేణాయం కలౌస్థాస్యతి వానవా II నానా కామాన్విత జానా నానాదై వతయాజినః | నరాభగవదై కా స్త్యం నాస్థాస్య నికలౌయుగే | పరం భాగవతంవర్మ దృష్ట్వాపి కలి | ప్రభవ నినవిద్వాంస స్త్యక్తుం పూర్వానువ ర్తినీమ్ భవిష్య నికలౌ కేచిత్ క్వచి దేకా నినోహరౌ | మోహయిష్య నిచ ప రేకుత ర్కైస్తాకుదృష్టయ: ” ఇతచ. సంస్మరామితమ్ " మోహితాః

·ఇం3
ఉత్తరదినచగ్యా సవ్యాఖ్యా,
యద్వా, (దివ్యామ్) "దివ్య శాస్త్ర గణేషుచ" " దివ్యాగమ
మథాపివా
ఇత్యు క్తదివ్య శాస్త్రసిద్ధ త్వాద్దివ్యత్వం విపడితమ్ |
దిగాది త్వాష్యత్ప్రత్యయః, (రమ్యజామాతృయోగిస :) నిష్కృష్ట
సర్వైశనిష్ఠస్య. భగవతో వరవరము నే8, (దినచ ర్యామ్) ఆహె
రాత్ర క్రియా ప్రతిపాదకి కృతిమ్, వానవదత్తాది శి ఖవదుపచారాత్
తత్ప్రదిపాదక ద్రసేవర్త తే. అహో రాత్రక్రియ
దినచ ర్యాశ బ
యావా.
దినాదిశ జ్ఞానా: హిగా త్యాదిశ జ్ఞాసమభివ్యాహృతానామ
హోరాత్ర పరత్వమ్, రాతాదిశబ్దానాశ్చ దినాదిశ భ్రాసమళి
వ్యాహృతానా మసూరాత్రపర త్వం " షడ హైర్మాసాభవని '
“ తిత్తోరాత్రీర్న దుహని" ఇత్యాదిషుదృష్టమ్; యద్వా, అహో
రాత్ర ర్తవ్యేషు అభిగమనాదిషు ప్చను ఆహాఃకర్తవ్యానాంభూయ
స్త్వా నచర్యేతిభూయసా వ్యప దేశో మల్లగ్రామాది నదితి ద్రష్ట
వ్యమ; ఆహ్ని శాదిశ వైష్యయం న్యా యోనుస సేయః,
(నిత్యమ్) ప్రతిదినమ్, (భక్త్యా) ఆ
రాధ్యే భగవతి ఆరాధ కే
వరి వరమునౌ ఆరాధనరూ పే ప్చా కాలిక కర్మణిచ గౌరవ్య ప్రతి
పత్తి సహకృత నిరతిశయ ప్రేమ్లా, (అనుధ్యాయన్ ) అనవరతిమను
సన్ద ధానః పురుషః. యావజ్జీవంహోతవ్యస్యాగ్ని హోత్రస్య సాయం
ప్రాతర్వ్యన స్థానత్, వ్యవ స్థాని సాయ అనుధ్యాయన్ని త్యు క్తమ్,
అత్రలక్షణ హేతో '్వరితిశత్రా
ఈదృశి దినచర్యాను ధ్యానం: యద్యదాచరతీ శ్రేష్ఠః "
ఇత్యాది న్యాయేన శక్తానాం పాళ్ళ కాలి కానుష్టాన నిష్టాపర్యవసాన
ముఖేన సిధోపాయాధి కారంపూరయత్ ఫలసిద్ధి ప్రయోజకంభ వతి,
అక్తానాను అనుష్ఠాన కార్యకరంభవతి.
తాదేశ :.

·008 ఉత్తగదినచర్యా సవ్యాఖ్యా.. యద్యపి, పాళ్ళు కాలికకర్మణః స్వతన్తో పాయత్వమవగమ్య తే, యథా, “ అచ్ఛిద్రపఇ్చ కాలజ్ఞాః పశ్చియజ్ఞవిచక్షణాః | పూర్ణే వర్ష శ తేదీ రాః ప్రాప్ను వ నియ థాజ్జుసా” ఇతి లక్ష్మీత స్రాభాతమ్, తథా శాణేల్యోప్యాహ, " సర్వధర్మాక్ సముత్సృజ్య పొఇ కాల్య మనువ్రతాః| వ్యామిశ్ర యోగనిర్ముక్తా గచ్ఛ Mపురుషోత్తమమ్” ఇతి. తథాపి, భరద్వాజాది బిస్సిద్ధపాయ "యని షేన ఫలరూపతయైన తేషాం కర్తవ్యత్వము క్తమ్, " అథ స్వధర్మనిరతః ప్రాణోభ క్తస్సుల క్షణః | సత్సవాభిరతో హ్యేవ ప్రపన్న సిద్ధిమాప్నుయాత్ ” ఇత్యు పక్రమ్య ప్రపన్న ధర్మానుక్త్వా, " కృత్వాభిగమనం పూర్వము పాదా యచ సమ్పదః | ఇష్ట్వాధీత్య చయుజ్జానోభోగై: కాలం వినోద యేత్ ” ఇత్యాదినా; అత్రహివినోదనో క్తిః ఫలరూప త్వాభిప్రాయణ. పరాశర శ్చాహ " ఉపాయ భావాత్స స్త్యజ్యస్వక రాంచష్ట యమ్ | కర్మకు ర్యాదస క్తిస్సక సను ప్ర్యేపరమాత్మనః |" అత్ర తచ్చ కుర్యాదిత్యనుక్త్వా కర్మకు ర్యాదిత్యు క్తిః - క్రియమాణ కర్మణ స్త్య కేభ్యః కర్మాగర త్వాభి ప్రాయేణ; తదు కంభర ద్వాజ పరి శిష్ట " బాహ్యస్పదస తాంనాస్తి భేదః ప్రాయేణకర్మసు | సజ్కల్పా దేవభిన్నా ని సహేతుర్బగ్ధమోకు ఇతి, అతోనోపాయా న రాన్వయ ప్రసజ్ఞ, వినియోగపృధ క్వన్యాయేనాపి నోపాయాన్తరా న్వయ ప్రసజ్ఞ ఇతి ధ్యేయమ్. (పరమంపదంప్రాప్నోతి) " సర్వతః పృప్లే ష్వనుత్త మేషూ త్త మేము " ఇత్యాది నాసర్వోత్కృష్ట త్వేన ప్రతిపాదితం తద్విషోః పర మంపదమిత్యు క్తమ్, పర్వత్రియాత్మక ప్రాప్యసిద్ధేర్నిర్విఘ్న దేశ భూత స్థానమ్, (ప్రాప్నోతి) సాధ్యవృద్ధిలక్షణ ప్రకర్షిణాప్నోతి. లక్ష యోని

·ఉదా జనులు
ఉత్తరదినచర్యా సవ్యాఖ్యా,
అత్రచ ప్రాప్నోతిపరమంపదమిత్య నేన " అరవృశినిమా)
శశ్వ త్కు ర్వాణోవిగత వ్యధః | విసృజ్య దేహంప్రాప్నోతి తవ్విపో?
పరమ పడమ్ ” ఇతి భరద్వాజన చనం ప్రత్యభిక్షాస్య తే; భక్త్యాగిన
చర్యామనుధ్యాయన్ని త్యత్రచ." య శ్చేమాంస హితాం పుణ్య
శృణుయాచావ యేత వా ! సము కప్సర్వపా పేభ్య స్సర్వా కా
మాక్ సశ్ను తే” ఇతి, భర ద్వాజవచనం " నృత్తింసతోనుభూ
యేమా మనురూఫామిహాత్మనః | పరబ్రోచానుమోపిస్తే పరమేణ
విపశ్చి తా ” ఇతి భర ద్వాజ పరిశిష్టవచన డ్చారుస యమ్.
వచ నేషుచ, తద్విషోః పరమ పదమిత్య నేన - పర మే క్యామ
న్ని త్యస్య, సర్వాక్ కామాక్ సమశ్ను తే ” ఇత్య నేన . " సోశ్ను తే
సర్వా కామానిత్యస్య, పర మేణ విపశ్చి తేత్య నేన - సహబ్రహ్మణా
విపశ్చి తేత్య స్యార్థశ్చోపబృంహిత ఇతి రమణీయమ్.
స్వయంప్రమాణే ప్యాచార్యే రమ్యజామాతృయోగిని |
స్మృతిప్రపథ్చనంతటి జ్ఞా స్తుష్య న్వితిమయాకృతమ్ |
శ్రీవాధూల వీర రాఘవసూరి విరచితాయాం
దినచర్యా వ్యాఖ్యాయాం సదాచార దీపికాఖ్యాయా
ముత్తరదినచ ర్యావిభాగం
సమా ప్తా చేయం దినచర్యా వ్యాఖ్యా.

·No text on this page.

·No text on this page.