·PHOEMBEBEEneDasram RECDOMETEOMLEENDEDEEOSDesh
॥ श्रीरस्तु ॥
ग्रन्थमालापुस्तकाङ्क:-११.
श्रीवैष्णवसंप्रदायप्रवर्तक सकलपूर्वाचार्यानुगृहीत.
सकलस्तोत्रग्रन्थसनाथा
स्तोत्रमाला ॥
परिप्कारका पर्यवेक्षकश्च
॥ श्रीकाञ्ची प्रतिवादिभयङ्कर-अण्णङ्गराचार्यः ।
अनेकग्रन्थमाला संपादकः ।
0202020202DBOBOHOQX60X0SEVEROX1806A *
प्रकाशनादिसर्वाधिकारी:
विद्वान् अ. संपत्कुमासचार्यः, M. A.
श्रीरङ्गक्षेत्रस्थ श्रीविलासमुद्रालये सममुद्यत.
प्राप्तिस्थानम् :
ग्रन्थमालाकार्यालयः
३९, सनिधिवीथी, कञ्जीवरम्.
(श्रीमद्वेदान्तदेशिकप्रणीतस्तोत्रग्रन्थाः प्रत्येकशो मुद्रिताः ।)
1942
एतन्मूल्यम् - सर्धियेकलयम्स]
[प्रापणव्ययः पृथक् ।
SNOODLECTEXTOSDETICDOE09/10S0OSDELEOEOCODEOSDETIENDS

·No text on this page.

·ENamaval Point ॥ श्रीरस्तु॥ ॥ श्रीमते रामानुजाय नमः ॥ ॥ स्तोत्रमाला ॥ श्रीकुलशेखरमरिभिरनुगृहीता ॥ मुकुन्दमाला॥ घुप्यते यस्य नगरे रणयाता दिनेदिने । तमहं शिरसा वन्दे राजानं कुलशेखरम् ॥ श्रीवल्लभेति वरदेति दयापरेति भक्तप्रियेति भवलुण्ठनकोविदेति । नाथेति नागशयनेति जगन्निवासेति आलापिनं प्रतिपदं कुरु मां मुकुन्द ॥ १ ॥ जयतु जयतु देवो देवकीनन्दनोऽयं जयतु जयतु कृष्णो वृष्णिवंशप्रदीपः । जयतु जयतु मेघश्यामल: कोमलाङ्गः जयतु जयतु पृथ्वीभारनाशो मुकुन्दः ॥ २ ॥ मुकुन्द ! मूर्ना प्रणिपत्य याचे भवन्तमेकान्तमियन्तमर्थम् । अविस्मृतिस्त्वच्चरणारविन्दे भवेभवे मेऽस्तु भवत्प्रसादात् ।। नाहं वन्दे तव चरणयोर्द्वन्द्वमद्वन्द्वहेतोः कुम्भीपाकं गुरुमपि हरे नारकं नापनेतुम् । रम्या रामा मृदुतनुलता नन्दने नापि रन्तुं भावभावे हृदयभवने भावयेयं भवन्तम् ॥ ४ ॥ नास्था धर्मे न वसुनिचये नैव कामोपभोगे यद्यद्भव्यं भवतु भगवन् ! पूर्वकर्मानुरूपम् । एतत्प्रार्थ्यं मम बहुमतं जन्मजन्मान्तरेऽपि त्वत्पादाम्भोरुहयुगगता निश्चला भक्तिरस्तु ॥ ५ ॥ दिवि वा भुवि वा ममास्तु वासो नरके वा नरकान्तक! प्रकामम् । अवधीरितशारदारविन्दौ चरणौ ते मरणेऽपि चिन्तयानि ॥ कृष्ण ! त्वदीयपदपङ्कजपञ्जरान्तः अद्यैव मे विशतु मानसराजहंसः । प्राणप्रयाणसमये कफवातपित्तैः कण्ठावरोधनविधौ स्मरणं कुतस्ते ॥ ७ ॥ चिन्तयामि हरिमेव सन्ततं मन्दमन्दहसिताननाम्बुजम् । नन्दगोपतनयं परात्परं नारदादिमुनिवृन्दवन्दितम् ॥ ८ ॥ करचरणसरोजे कान्तिमन्नेत्रमीने श्रममुषि भुजवीचिव्याकुलेऽगाधमा । हरिसरसि विगाह्यापीय तेजोजलौघं भवमरुपरिखिन्नः खेदमद्य त्यजामि ॥ ९ ॥ सरसिजनयने सशङ्खचक्रे मुरभिदि मा विरम स्खचित्त ! रन्तुम् । सुखतरमपरं न जातु जाने हरिचरणस्मरणामृतेन तुल्यम् ॥ St.-1 ·स्तोत्रमालायां-मुकुन्दमाला। २ . ॥ माभीमन्दमनो विचिन्त्य बहुधा यामीश्चिर यातनाः नामी नः प्रभवन्ति पापरिपवः स्वामी ननु श्रीधर आलस्यं व्यपनीय भक्तिसुलभं ध्यायव नारायणं लोकस्य व्यसनापनोदनकरो दासस्य कि न क्षम भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितुकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवतु शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम् ॥ १२ ॥ भवजलधिमगाधं दुम्तरं निस्तरेय कथमहमिति चेतो मास्म गा. कातरत्वम् । सरसिजशि देवे तावकी भक्तिरेका नरकभिदि निषण्णा तारयिष्यत्यवश्यम् ॥ १३ ॥ तृष्णातोये मदनपवनोद्धृतमोहोर्मिमाले दारावर्ते तनयसहजग्राहसवाकुले च । संसाराख्ये महति जलधौ मज्जतां नस्त्रिधामन् पादाम्भोजे वरद | भवतो भक्तिनावं प्रयच्छ । माद्राक्षं क्षीणपुण्यान्क्षणमपि भवतो भक्तिहीनान्पदाब्जे मात्रौवं श्राव्यबन्ध तव चरितमपाम्यान्यदाव्यानज मास्मार्ष माधव! त्वामपि भुवनपते! चेतसाऽपलुवानान् माभूवं त्वत्सपर्याव्यतिकररहितो जन्मजन्मान्तरेणी जिह्वे | कीर्तय केशवं मुररिपुं चेतो भज श्रीधरं पाणिद्वन्द्व ! समर्चयाच्युतकथा. श्रोलद्वय व शृणु कृष्णं लोकय लोचनद्वय ! हरेगच्छाङ्गियुग्मालय जिघ्र घ्राण ! मुकुन्दपादतुलसी मूर्धन्नमाधोक्षजम् । हे लोकाः ! शृणुत प्रसूतिमरणव्याधेश्चिकित्सामिमां योगज्ञास्समुदाहरन्ति मुनयो या याज्ञवल्क्या अन्तर्कोतिरमेयमेकममृतं कृष्णाख्यमापीयतां तत्पीतं परमौषधं वितनुते निर्वाणमात्यन्तिकम् ॥ हे माः ! परमं हितं शृणुत वो वक्ष्यामि संक्षेपतः संसारार्णवमापदृर्मिबहुलं सम्यक्प्रविश्य मिस नानाज्ञानमपास्य चेतसि नमो नारायणायेत्यमुं मन्त्रं सप्रणवं प्रणामसहितं प्रावर्तयध्वं मुहुः ।। पृथ्वी रेणुरणुः पयांसि कणिका फल्गु. स्फुलिङ्गो लघुः तेजो निःश्वसनं मरुत्तनुतरं रन्धं मुमूक्ष्म - क्षुद्रा रुद्रपितामहप्रभृतयः कीटास्समस्तः सुराः दृष्टे यत्र स तावको विजयते भूमाऽवधूतावधि ॥ बद्धनाञ्जलिना नतेन शिरसा गात्रैम्सरोमोद्गमैः कण्ठेन खरगद्गदेन नयनेनोद्गीणबाप्पाम्बुना । नित्यं त्वच्चरणारविन्दयुगलध्यानामृताखादिनाम् अस्माकं सरसीरुहाक्ष सततं संपद्यतां जीवितम् ॥ . हे गोपालक ! हे कृपाजलनिधे। हे सिन्धुकन्यापते ! हे कंसान्तक ' हे गजेन्द्रकरुणापारीण ! हे माधव । हे रामानुज ! हे जगत्रयगुरो ! हे पुण्डरीकाक्ष ! मां हे गोपीजननाथ ! पालय परं जानामि न त्वा विना ।। भक्तापायभुजङ्गगारुडमणिस्त्रैलोक्यरक्षामणिः गोपीलोचनचातकाम्बुदमणिम्सौन्दर्यमुद्रामणिः । यः कान्तामणिरुक्मिणीघनकुचद्वन्द्वैकभूषामणिः श्रेयो देवशिखामणिर्दिशतु नो गोपालचूडामणि. ।। शत्रुच्छेदैकमन्त्रं सकलमुपनिषद्वाक्यसंपूज्यमन्त्रं संसारोत्तारमन्त्रं समुपचिततमम्सङ्घनिर्याणमन्त्रम् । सर्वैश्वर्यैकमन्त्रं व्यसनभुजगसन्दप्टसन्त्राणमन्त्रं जिढे श्रीकृष्णमन्त्रं जप जप सततं जन्मसाफल्यमन्त्रम् व्यामोहप्रशमौषधं मुनिमनोवृत्तिप्रवृत्त्यौषधं दैत्येन्द्रार्तिकरौषधं त्रिभुवने सञ्जीवनकोपध्रन् । भक्तात्यन्तहितौषधं भवभयप्रध्वंसनैकौषधं श्रेयःप्राप्तिकरौषधं पिब मनः श्रीकृष्णदिव्यौषधम् ॥ २४ ·३ स्तोत्रमालायां-मुकुन्दमाला । आम्नायाभ्यसनान्यरण्यरुदितं वेदवतान्यन्वहं मेदश्छेदफलानि पूर्तविधयम्मर्वे हुन भस्मनि । तीर्थानामवगाहनानि च गजस्नानं विना यत्पदद्वन्द्वाम्भोरुहसंस्मृतीविजयते देवस्म नारायण । २५ ॥ श्रीमन्नाम प्रोच्य नारायणाख्यं के न प्रापुर्वाञ्छितं पापिनोऽपि । हा ! नः पूर्व वाक्प्रवृत्ता न तस्मिन् तेन प्राप्तं गर्भवामादिदु खम् ॥ २६ ॥ मज्जन्मनः फलमिदं मधुकैटभारे ! मप्रार्थनीयमदनुग्रह एष एव । त्वद्धृत्यभृत्यपरिचारकभृत्यभृत्यभृत्यस्य भृत्य इति मा स्मर लोकनाथ ! ॥ २७ ॥ नाथे नः पुरुषोत्तमे त्रिजगतामेकाधिपे चेतसा सेव्ये स्वस्य पदस्य दातरि सुरे नारायणे तिष्ठति । यं कंचित्पुरुषाधर्म कतिपयप्रामेशमल्पार्थदं सेवायै मृगयामहे नरमहो मूका वराका वयम् ॥ २८ ॥ न! परिहर स्थिति मदीये मनसि मुकुन्दपदारविन्दधान्नि । हरनयनकृशानुना कृशोऽसि स्मरसि न चक्रपराक्रमं मुगरे । ब्रुवाणानि परं परस्मान्मधु क्षरन्तीव सता फलानि । प्रावर्तय प्राञ्जलिरस्मि जिद्दे नामानि नारायणगोचराणि ॥६० शरीरं परिणा(म्य)मपेशलं पतत्यवश्य श्लथसन्धिजईरम्। किमौषधै क्लिश्यसि मूढ दुर्मते निरामयं कृष्णरसायनं पिच ।। दारा वाराकरवरसुता ते तनूजो विरिश्च. स्तोता वेदस्तव सुरगणो मृत्यवर्ग: प्रसादः । मुक्तिर्माया जगदविकलं तावकी देवकी ते माता मित्रं वलरिपुसुतस्त्वय्यतोऽन्यन्न जाने ॥ ३२ ॥ कृष्णो रक्षतु नो जगत्रयगुरुः कृष्णं नमस्याम्यहं कृष्णेनामरशत्रवो विनिहताः कृप्णाय तस्मै नमः । कृष्णादेव समुत्थितं जगदिदं कृष्णस्य दासोऽस्म्यहं कृष्णे तिष्ठति सर्वमेतदखिलं है कृष्ण ! संरक्ष माम् ॥३३॥ सं त्वं प्रसीद भगवन् ! कुरु मय्यनाथे विष्णो ! कृपां परमकारुणिकः किल त्वम् । संसारसागरनिमग्नमनन्त ! दीनम् उद्धर्तुमर्हसि हरे ! पुरुषोत्तमोऽसि ॥ ३४ ॥ मि नारायणपादपङ्कजं करोमि नारायणपूजनं सदा। वदामि नारायणनाम निर्मलं स्मरामि नारायणतत्त्वमव्ययम् ॥ नाय नारायण वासुदेव श्रीकृष्ण भक्तप्रिय चक्रपाणे । श्रीपद्मनाभाच्युत कैटभारे श्रीराम पद्माक्ष हरे मुरारे॥ ३६॥ नन्त वैकुण्ठ मुकुन्द कृष्ण गोविन्द दामोदर माधवेति । वक्तुं समर्थोऽपि न वक्ति कश्चिदहो जनानां व्यसनाभिमुख्यम् ।। ध्यायन्ति ये विष्णुमनन्तमव्ययं हृत्पद्ममध्ये सततं व्यवस्थितम् । समाहितानां सतताभयप्रदं ते यान्ति सिद्धिं परमां च वैष्णवीम् ।। ३८ ॥ क्षीरसागरतरङ्गशीकरासारतारकितचारुमूर्तये । भोगिभोगशयनीयशायिने माधवाय मधुविद्विषे नमः ॥ ३९ ॥ यस्य प्रियौ श्रुतिधरौ कविलोकवीरौ मित्रे द्विजन्मवरपद्मशरावभूताम् । तेनाम्बुजाक्षचरणाम्बुजषट्पदेन राज्ञा कृता कृतिरियं कुलशेखरेण ॥ ४० ॥ ॥ इति मुकुन्दमाला समाता॥

·४
स्तोत्रमालायां-चतुःश्लोकी, स्तोत्ररत्नम् ।
श्रीभगवद्यामुनमुनिभिरनुगृहीता
॥ चतुःश्लोकी ॥
यत्पदाम्भोरुहभ्यानविध्वस्ताशेषकल्मषः। वस्तुतामुपयातोऽहं यामुनेयं नमामि तम् ॥
कान्तस्ते पुरुषोत्तमः फणिपतिः शय्यासनं वाहनं वेदात्मा विहगेश्वरो यवनिका माया जगन्मोहिनी ।
ब्रह्मेशादिसुरब्रजस्सदयितः त्वद्दासदासीगणः श्रीरित्येव च नाम ते भगवति । बम. कथं त्वां वयम् ।
यस्यास्ते महिमानमात्मन इव त्वद्वल्लभोऽपि प्रभुः नालं मातुमियत्तया निरवधि नित्यानुकूलं स्वतः ।
तां त्वां दास इति प्रपन्न इति च स्तोष्याम्यहं निर्भयः लोकैकश्वरि लोकनाथदयिते । दान्ते दया ते ।
ईषत्त्वत्करुणानिरीक्षणसुधासन्धुक्षणाद्रक्ष्यते नष्टं प्राक्तदलाभतस्त्रिभुवनं संप्रत्यनन्तोदयम् ।
श्रेयो न परविन्दलोचनमन.कान्ताप्रसादाहते संसृत्यक्षरवैष्णवाध्वसु नृणां संभाव्यते कर्हि चित ॥ ३
शान्तानन्तमहाविभूति परमं यद्ब्रह्मरूपं हरेः मूर्त ब्रह्म ततोऽपि तत्प्रियतरं रूपं यदत्यद्भुतम् ।
यान्यन्यानि यथासुखं विहरतो रूपाणि सर्वाणि तान्याहुः खैरनुरूपरूपविभवैर्गाढोपगृढानि ते ॥ ४ ।
आकारत्रयसंपन्नामरविन्दनिवासिनीम् । अशेषजगदीशित्री वन्दे वरदवल्लभाम् ।।
॥ इति चतुःश्लोकी समाता ॥
श्रीभगवद्यामुनमुनिभिरनुगृहीतम्
॥ स्तोत्ररत्नम् ॥
स्वादयन्निह सर्वेषां ऋय्यन्ताय सुदुर्महम् । स्तोत्रयामास योगीन्द्रस्त बन्द यामुनाह्वयम् ॥
नमो नमो यामुनाय यामुनाय नमो नमः । नमो नमो यामुनाय यामुनाय नमो नमः ।।
नमोऽचिन्त्याद्भुताक्लिष्टज्ञानवैराग्यराशये । नाथाय मुनयेऽगाधभगवद्भक्तिसिन्धवे ॥ १ ॥
तस्मै नमो मधुजिदजिसरोजतत्त्वज्ञानानुरागमहिमातिशयान्तसीन्ने ।
नाथाय नाथमुनयेऽत्र परत्र चापि नित्यं यदीयचरणौ शरणं मदीयम् ॥ २ ॥
भूयो नमोऽपरिमित्ताच्युतभक्तितत्त्वज्ञानामृताब्धिपरिवाहशुमैर्वचोभिः ।
लोकेऽवतीर्णपरमार्थसमग्रभक्तियोगाय नाथमुनये यमिनां वराय ॥ ३ ॥
तत्त्वेन यश्चिदचिदीवरतत्स्वभावभोगापर्गतदुपायगतीरुदारः ।
सन्दर्शयन्निरमिमीत पुराणरत्नं तस्मै नमो मुनिवराय पराशराय ॥ ४ ॥
माता पिता युवतयस्तनया विभूतिस्सर्वं यदेव नियमेन मदन्वयानाम् ।
आद्यस्य नः कुलपतेर्वकुलाभिरामं श्रीमत्तदनियुगलं प्रणमामि मूर्ना ॥ ५ ॥

·स्तोत्रमालायां-स्तोत्ररत्नम् । यन्मूनि मे श्रुतिशिरस्सु च भाति यस्मिन्नस्मन्मनोरथपथस्सकलस्समेति । स्तोप्याभि नः कुलधनं कुलदैवतं तत्पादारविन्दमरविन्दविलोचनस्य ॥ ६ तत्त्वेन यस्य महिमाणवशीकराणु शक्यो न मातुमपि शर्वपितामहाद्यैः । कर्तुं तदीयमहिमस्तुतिमुद्यताय मह्यं नमोऽस्तु कवये निरपत्रपाय ॥ ७ ॥ यद्वा श्रमावधि यथामति वाऽप्यशक्तः स्तौम्येवमेव खलु तेऽपि सदा स्तुवन्तः । वेदाश्चतुर्मुखमुखाश्च महार्णवान्तः को मज्जतोरणुकुलाचलयोर्विशेषः ॥ ८ ॥ किञ्चैप शक्त्यतिशयेन न तेऽनुकम्प्यः स्तोताऽपि तु स्तुतिकृतेन परिश्रमेण । तत्र श्रमस्तु सुलभो मम मन्दबुद्धेरित्युद्यमोऽयमुचितो मम चाब्जनेत्र ! ॥ ९ ॥ नावेक्षसे यदि ततो भुवनान्यमूनि नालं प्रभो! भवितुमेव कुतः प्रवृत्तिः । एवं निसर्गसुहृदि त्वयि सर्वजन्तोः खामिन्न चित्रमिदमाश्रितवत्सलत्वम् ॥ १० ॥ स्वाभाविकानवधिकातिशयेशितृत्वं नारायण ! त्वयि न मृष्यति वैदिकः कः । ब्रह्मा शिवश्शतमखःपरमखराडित्येतेऽपि यस्य महिमाणवविशुषस्ते ॥ ११ ॥ कश्श्री. श्रियः परमसत्वसमाश्रयः कः कः पुण्डरीकनयनः पुरुषोत्तमः कः । कस्यायुतायुतशतैककलांशकांशे विश्व विचित्रचिदचित्प्रविभागवृत्तम् ॥ १२ ॥ वेदापहारगुरुपातकदैत्यपीडाद्यापविमोचनमहिष्ठफलप्रदानैः । कोऽन्यः प्रजापशुपती परिपाति कस्य पादोदकेन स शिवस्स्वशिरोधृतेन ॥ १३ ॥ कस्योदरे हरविरिश्चमुखः प्रपञ्च को रक्षतीममजनिष्ट च कस्य नामः । क्रान्त्वा निगीर्य पुनरुद्भिरति त्वदन्यः कः केन वैष परवानिति शक्यशङ्कः ॥ १४ ॥ त्वां शीलरूपचरितैः परमप्रकृष्टसत्वेन सात्विकतया प्रबलैश्च शास्त्रैः । प्रख्यातदैवपरमार्थविदां मतैश्च नैवासुरप्रकृतयः प्रभवन्ति बोद्धम् ॥ १५ ॥ उल्लवितत्रिविधसीमसमातिशायिसंभावनं तव परिबढिमखभावम् । मायावलेन भवताऽपि निगुह्यमानं पश्यन्ति केचिदनिशं त्वदनन्यभावाः ॥ १६ ॥ दण्डमण्डान्तरगोचरं च यदशोतराण्यावरणानि यानि च । गुणा.प्रधानं पुरुषः परं पदं परात्परं ब्रह्म च ते विभूतयः ।। शी वदान्यो गुणवानृजुः शुचिर्भूदुर्दयालुमधुर स्थिरस्समः। कृती कृतज्ञस्त्वमसि स्वभावतस्समस्तकल्याणगुणामृतोदधिः ॥ उपर्युपर्यजभुवोऽपि पूरुषान् प्रकल्प्य ते ये शतमित्यनुक्रमात् । गिरस्त्वदेकैकगुणावधीप्सया सदा स्थिता नोद्यमतोऽतिशेरते ॥ १९ ॥ वदांश्रितानां जगदुद्भवस्थितिप्रणाशसंसारविमोचनादयः । भवन्ति लीला विधयश्च वैदिकास्त्वदीयगम्भीरमनोनुसारिणः ।। नमो नमो वामनसातिभूमये नमो नमो वाङ्मनसैक_मये । नमो नमोऽनन्तमहाविभूतये नमो नमोऽनन्तदयैकसिन्धवे ॥ २१ ॥ .

·स्तोत्रमालायां-स्तोत्ररदाम् । ६ । म धर्मनिष्ठोऽस्मि न चात्मवेदी न भक्तिमांस्त्वच्चरणारविन्दे । अकिञ्चनोऽनन्यगतिश्शरण्य ! त्वत्पादमूलं शरणं प्र न निन्दितं कर्म तदस्ति लोके सहस्रशो यन्न मया व्यधायि । सोऽह विपाकावसरे मुकुन्द ! क्रन्दामि संप्रत्यगतिम्त निमज्जतोऽनन्तभवार्णवान्तश्चिराय मे कूलमिवासि लब्ध. । त्वयाऽपि लब्धं भगवन्निदानीमनुत्तमं पात्रमिदं दयाया. । अभूतपूर्वं मम भावि किंवा सर्व सहे मे सहज हि दु.खम् । कितु त्वदने शरणागतानां पराभवो नाथ ! न तेऽनुन निरासकस्यापि न तावदुत्सहे महेश ! हातुं तव पादपङ्कजम् । रुषा निरस्तोऽपि शिशुस्स्तनन्धयो न जातु मातुश्चरणौ जिहासति ॥ २६ ॥ तवामृतस्यन्दिनि पादपङ्कजे निवेशितात्मा कथमन्यदिच्छति । स्थितेऽरविन्दे मकरन्दनिभरे मधुव्रतो नेक्षुरकं हि वीर त्वदद्धिमुद्दिश्य कदापि केनचिद्यथा तथा वाऽपि सकृत्कृतोऽजलि. । तदैव मुष्णात्यशुभान्यशेषतः शुभानि पुष्णाति न जातु हीयते ॥ २८ ॥ उदीर्णसंसारदवाशुशुक्षणि क्षणेन निर्वाप्य परां च निर्वृतिम् । प्रयच्छति त्वच्चरणारुणाम्बुजद्वयानुरागामृतसिन्धुशी विलासविक्रान्तपरावरालयं नमस्यदार्तिक्षपणे कृतक्षणम् । धनं मदीयं तव पादपङ्कजं कदा नु साक्षात्करवाणि च कदा पुनश्शङ्खरथाङ्गकल्पकध्वजारविन्दाङ्कुशवज्रलाञ्छनम् । त्रिविक्रम ! त्वच्चरणाम्बुजद्वयं मदीयमूर्धानमलङ्करिए विराजमानोज्ज्वलपीतवाससं स्मितातसीसूनसमामलच्छविम् । निगमनाभि तनुमध्यमुन्नतं विशालवक्षःस्थलशोभिलद चकासतं ज्याकिणकर्कशैः शुभैश्चतुर्भिराजानुविलम्बिभिर्भुजैः। प्रियावतंमोत्पलकर्णभूषणश्लथालकावन्धविमर्दशमि उदग्रपीनांसविलम्बिकुण्डलालकावलीबन्धुरफम्बुकन्धरम् । मुखश्रिया न्यक्कृतपूर्णनिर्मलामृताशुबिम्बाम्बुरुहोज्ज्वला प्रबुद्धमुग्धाम्बुजचारुलोचनं सविभ्रमभ्रूलतमुज्ज्वलाधरम् । शुचिस्मितं कोमलगण्डमुन्नम ललाटपर्यन्तविलम्बिनाल स्फुरकिरीटाङ्गदहारकण्ठिकामणीन्द्रकाञ्चीगुणनूपुरादिभिः । रथाङ्गशङ्खामिगदाधनुर्वरैर्लसत्तुलस्या वनमालयो ज्वला चकर्थ यस्या भवनं भुजान्तरं तव प्रिय धाम यदीयजन्मभू । जगत्समस्तं यदपाङ्गसंश्रयं यदर्थमम्भाधिग्मन्ध्यबन्धि खवैश्वरूप्येण सदाऽनुभूतयाऽप्यपूर्ववद्विस्मयमादधानया । गुणेन रूपेण विलासचेष्टितैम्सदा नवैवानिलया नव थि तया सहासीनमनन्तभोगिनि प्रकृष्टविज्ञानबलैकधामनि । फणामणिबातमयूखमण्डलप्रकाशमानोदरदिव्यधामनि ।। निवासशय्यासनपादुकांशुकोपधानवर्षांतपवारणादिभि । शरीरभेदैस्तव शेषतां गतैर्यथोचितं शेष इनीरिते जन दासस्सखा वाहनमासनं ध्वजो यस्ते वितानं व्यजनं त्रयीमय । उपस्थितं तेन पुरो गरुत्मता त्वदशिममक्षिणादर्श त्वदीयभुक्तोज्झितशेषभोजिना त्वया निसृष्टात्मभरेण यद्यथा। प्रियेण सेनापतिना न्यवेदि तत्तथाऽनुजानन्तमुदारवी हताखिलक्लेशमलैस्स्वभावतस्सदानुकूल्यैकरसैस्तवोचितैः । गृहीततत्त्परिचारसाधनैर्निषेव्यमाणं सचिवैर्यथोचितम् अपूर्वनानारसभावनिर्भरप्रबद्धया मुग्धविदग्धलीलया । क्षणाणुवक्षिप्तपरादिकालया प्रहर्षयन्तं महिषी महाभुजम् अचिन्त्यदिव्याद्भुतनित्ययौवनखभावलावण्यमयामृतोदधिम् । श्रिय श्रियं भक्तजनैकजीवितं समर्थमापत्सवमर्थिकल्ल भवन्तमेवानुचरन्निरन्तरं प्रशान्तनिश्शेषमनोरथान्तरः । कदाऽहमैकान्तिकनित्यकिङ्करः प्रहर्षयिप्यामि सनाथजी धिगशुचिमविनीतं निर्दयं मामलज परमपुरुष! योऽहं योगिवर्याग्रगण्यैः । विधिशिवसनकाद्यैर्ध्यातुमत्यन्तदूरं तव परिजनभावं कामये कामवृत्तः ॥ ४७ ।

·स्तोत्रमालायां--स्तोत्ररत्नम्। अपराधसहस्रभाजनं पतितं भीमभवार्णवोदरे। अगतिं शरणागतं हरे ! कृपया केवलमात्मसात्कुरु ॥ ४८ ॥ अविवेकघनान्धदिङ्मुखे बहुधा सन्ततदुःखवर्षिणि । भगवन्भवदुर्दिने पथः स्खलितं मामवलोकयाच्युत ॥४९॥ न मृषा परमार्थमेव मे शृणु विज्ञापनमेकमग्रत । यदि मे न दयिष्यसे ततो दयनीयस्तव नाथ ! दुर्लभः ।। तदहं त्वदृते न नाथवान् महते त्वं दयनीयवान च। विधिनिर्मितमेतदन्वयं भगवन्मालय माम जीहपः ॥११॥ वपुरादिषु योऽपि कोऽपि वा गुणतोऽसानि यथातथाविधः । तदयं तव पादपद्मयोरहमद्यैव मया समर्पितः ।। मम नाथ यदस्ति योऽस्म्यहं सकलं तद्धि तवैव माधव । नियतसमिति प्रबुद्धधीरथवा किं नु समर्पयामि ते ॥ अवबोधितवानिमा यथा मयि नित्यां भवदीयतां खयम् । कृपयैतदनन्यभोग्यतां भगवन्भक्तिमपि प्रयच्छ मे ।। तव दास्यसुखैकसङ्गिनां भवनेप्वस्त्वपि कीटजन्म मे। इतरावसथेषु मारम भूदपि मे जन्म चतुर्मुखात्मना । स्कृत्त्वदाकारविलोकनाशया तृणीकृतानुत्तमभुक्तिमुक्तिभिः । महात्मभिर्मामवलोक्यतां नय क्षणेऽपि ते यद्विरहोऽतिदुस्सह.।। न देहं न प्राणान्न च सुखमशेषाभिलषितं न चात्मानं नान्यत्किमपि तव शेषत्वविभवात् । बहिर्भूतं नाथ! क्षणमपि सहे यातु शतधा विनाशं तत्सत्यं मधुमथन | विज्ञापनमिदम् ॥ ५७ ॥ दुरन्तस्यानादेरपरिहरणीयस्य महतो निहीनाचारोऽहं नृपशुरशुभस्यास्पदमपि । दयासिन्धो ! बन्धो! निरवधिकवात्सल्यजलधे ! तव स्मारंमारं गुणगणमितीच्छामि गतभीः ॥ १८ ॥ अनिच्छन्नप्येवं यदि पुनरितीच्छन्निव रजस्तमश्छन्नश्छमस्तुतिवचनभङ्गीमरचयम् । तथाऽपीत्थंरूपं वचनमवलम्ब्यापि कृपया त्वमेवैवंभूतं धरणिधर ! मे शिक्षय मनः ॥ १९ ॥ पिता त्वं माता त्वं दयिततनयस्त्वं प्रियसुहृत् त्वमेव त्वं मित्रं गुरुरसि गतिश्चासि जगताम् । त्वदीयस्त्वद्धृत्यस्तब परिजनस्त्वद्गतिरहं प्रपन्नश्चैवं सत्यहमपि तवैवास्मि हि भरः ॥ ६ ॥ जनित्वाऽहं वंशे महति जगति ख्यातयशसां शुचीनां युक्तानां गुणपुरुषतत्त्वस्थितिविदाम् । निसर्गादेव त्वच्चरणकमलैकान्तमनसाम् अघोऽधः पापात्मा शरणद ! निमज्जामि तमसि ॥ ६१ ॥ अमर्यादः क्षुद्रश्चलमतिरसूयाप्रसवभूः कृतघ्नो दुर्मानी स्मरपरवशो वञ्चनपर । नृशंसः पापिष्ठः कथमहमितो दुःखजलधेः अपारादुत्तीर्णस्तव परिचरेयं चरणयोः ॥ ६२ ॥ रघुवर ! यदभूस्त्वं तादृशो वायसस्य प्रणत इति दयालयच वैद्यस्य कृष्ण! । प्रतिभवमपरार्द्धमुग्ध ! सायुज्यदोऽभू : वद किमपदमागस्तस्य तेऽस्ति क्षमायाः ॥ ६३ ।। ननु प्रपन्नस्सकृदेव नाथ ! तवाहमस्मीति च याचमानः। तवानुकम्प्यः स्मरतः प्रतिज्ञां मदेकवर्ज किमिंद व्रतं ते ॥६४॥ अकृत्रिमत्वच्चरणारविन्दप्रेमप्रकर्षावधिमात्मवन्तम् । पितामह नाथमुनिं विलोक्य प्रसीद मद्वृत्तमचिन्तयित्वा ॥ ६५ ॥ यत्पदाम्भोरुहध्यानविध्वस्ताशेषकल्मषः । वस्तुतामुपयातोऽहं यामुनेयं नमामि तम् ॥ ॥ इति स्तोत्ररत्नं समातम् ॥

·स्तोत्रमालायां-देवराजाष्टकम् , शरणागतिगद्यम् । श्रीकाञ्चीपूर्णमुनिभिरनुगृहीतं ॥ देवराजाष्टकम् ॥ श्रीमत्काञ्चीमुनि वन्दे कमलापतिनन्दनम् । वरदांघ्रिसदासमरसायनपरायणम् ॥ देवराजदयापात्रं श्रीकाञ्चीपूर्णमुत्तमम् । रामानुजमुनेर्मान्यं वन्देऽहं सज्जनाश्रयम् ॥ नमस्ते हस्तिशैलेश ! श्रीमन्नम्बुजलोचन ! । शरणं त्वां प्रपन्नोऽस्मि प्रणतातिहराच्युत ! ॥ १ ॥ समस्तप्राणिसन्त्राणप्रवीणकरुणोल्बण । विलसन्तु कटाक्षास्ते मय्यस्मिन् जगतां पते! ॥ २ ॥ निन्दिताचारकरणं निवृत्तं कृत्यकर्मणः। पापीयांसममर्यादं पाहि मां वरदप्रभो ! संसारमरुकान्तारे दुर्व्याधिव्याघ्रभीषणे । विषयक्षुद्रगुल्माढये तृषापादपशालिनि ॥ ४ ॥ पुत्रदारगृहक्षेत्रमृगतृष्णाम्बुपुष्कले। कृत्याकृत्यविवेकान्धं परिभ्रान्तमितस्ततः अजस्रं जाततृष्णार्तमवसन्नाझमक्षमम् । क्षीणशक्तिबलारोग्यं केवलं क्लेशसंश्रयम् ॥ ६ ॥ सन्तप्त विविधैर्दुःखैर्दुर्वचैरेवमादिभिः । देवराज! दयासिन्धो! देवदेव! जगत्पते ! ॥ ७ ॥ त्वदीक्षणसुधासिन्धुवीचिचिविक्षेपशीकरैः । कारुण्यमारुतानीतैः शीतलैरभिपिश्च माम् ॥ ८ ॥ इति देवराजाष्टकं समालम् । श्रीभगवद्रामानुजमुनिभिरनुगृहीत ॥ शरणागतिगद्यम् ॥ यो नित्यमच्युतपदाम्बुजयुग्मरुक्मन्यामोहनम्तदितराणि तृणाय मेने । अस्मद्गुरोर्भगवतोऽस्य दयैकसिन्धोः रामानुजस्य चरणी शरण प्रपये ॥ वन्दे वेदान्तकर्पूरामीकरकरण्डकम् । रामानुजार्यमार्याणां चूडामणिमहर्निशम् ॥ , , भगवन्नारायणाभिमतानुरूपखरूपरूपगुणविभवैश्वर्यशीलाद्यनवधिकातिशयासङ्ख्येयकल्याणगुणगणाम् , ल्याम् , भगवतीम् , श्रियम् , देवीम् , नित्यानपायिनीम् , निरवद्याम् , देवदेवदिव्यमहिषीम् , अग्विलजग अस्मन्मातरम् , अशरण्यशरण्याम् , अनन्यशरणश्शरणमहं प्रपद्ये ॥१॥ पारमार्थिकभगवचरणारविन्दयुगलैकान्तिकात्यन्तिकपरभक्तिपरज्ञानपरमभक्तिकृतपरिपूर्णानवरतनिर्या नन्यप्रयोजनानवधिकातिशयप्रियभगवदनुभवजनितानवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेषावस्थोचिताशेषशेषतकरतिरूपनि प्राप्त्यपेक्षया पारमार्थिकी भगवञ्चरणारविन्दशरणागतिर्यथावस्थिता अविरताऽस्तु मे ॥ २ ॥ अस्तु ते ॥ ३ ॥ तयैव सर्व संपत्स्यते ॥ ४ ॥ अखिलहेयप्रत्यनीककल्याणकतानवास्थोचिताशेषस्वेतरसमस्तवस्तुविलक्षणानन्तज्ञानानन्दैकखरूप : स्व ·स्तोत्रमालायां-गद्यत्रये-शरणागतिगद्यम् । पैकरूपाचिन्त्यदिव्याद्भुतनित्यनिरवद्यनिरतिशयोज्ज्वल्यसौन्दर्यसौगन्ध्यसौकुमार्यलावण्ययौवनाद्यनन्तगुणनिधिदिव्यरूप ! वाभाविकानवधिकातिशयज्ञानबलैश्वर्यवीर्यशक्तितेजस्सौशील्यवात्सल्यमार्दवार्जवसौहार्दसाम्यकारुण्यमाधुर्यगाम्भीर्योदार्थ - वातुर्यस्थैर्यधैर्यशौर्थपराक्रमसत्यकामसत्यसङ्कल्पकृतित्वकृतज्ञताद्यसंख्येयकल्याणगुणगणौघमहार्णव वोचितविविधविचित्रान. ताश्चर्यनित्यनिरवद्यनिरतिशयसुगन्धनिरतिशयसुखस्पर्शनिरतिशयौज्वल्यकिरीटमकुटचूडावतंसमकरकुण्डलगवेयकहारकेयूर- कटकश्रीवत्सकौस्तुभमुक्तादामोदरबन्धनपीताम्बरकांचीगुणनूपुराद्यपरिमितदिव्यभूषण स्वानुरूपाचिन्त्यशक्तिशङ्खचक्रगदा- [ऽसि] शाझाद्यसंख्येयनित्यनिरवद्यनिरतिशयकल्याणदिव्यायुध! स्वाभिमतनित्यनिरवद्यानुरूपस्वरूपरूपगुणविभवैश्वर्यशीलाध- नवधिकातिशयासंख्येयकल्याणगुणगणश्रीवल्लभ एवंभूतमूमिनीलानायक! स्वच्छन्दानुवर्तिस्वरूपस्थितिप्रवृत्ति भेदाशेपशेष- तैकरतिरूपनित्यनिरवद्यनिरतिशयज्ञानक्रियैश्वर्याद्यनन्तगुणगणशेषशेषाशनगरुडप्रमुखनानाविधानन्तपरिजनपरिचारिकागरि- चरितचरणयुगल | परमयोगिवाङ्मनसापरिच्छेद्यस्वरूपस्वभावस्वाभिमतविविधविचित्रानन्तभोग्यभोगोपकरणभोगस्थानसमृता नन्ताश्चर्यानन्तमहाविभवानन्तपरिमाणनित्यनिरवद्यनिरतिशयवैकुण्ठनाथ! स्वसङ्कल्पानुविधायिखरूपस्थितिप्रवृत्तिखशेपतक स्वभावप्रकृतिपुरुषकालात्मकविविधविचित्रानन्तभोग्यभोक्तृवर्गभोगोपकरणभोगस्थानरूपनिखिलजगदुदयविभवलयलील ! संत्यकाम | सत्यसङ्कल्प ! परब्रह्मभूत ! पुरुषोत्तम ! महाविभूते। श्रीमन् । नारायण! श्रीवैकुण्ठनाथ ! अपार कारुण्यसौशील्यवात्सल्यौदार्यैश्वर्यसौन्दर्यमहोदधे ! अनालोचितविशेषाशेषलोकशरण्य ! प्रणतार्तिहर | आश्रितवात्सल्यैक जलधे! अनवरतविदितनिखिलभूतजातयाथात्म्य ! अशेषचराचरभूतनिखिलनियमननिरत! अशेषचिदचिद्वस्तुशेपिभूत निखिलजयदाधार। अखिलजगत्स्वामिन् । अस्मत्वामिन् ! सत्यकाम | सत्यसङ्कल्प! सकलेतरविलक्षण ! अर्थिकल्पक आपत्सख ! श्रीमन् । नारायण! अशरण्यशरण्य ! अनन्यशरणस्त्वत्पादारविन्दयुगलं शरणमहं प्रपद्ये ॥ ५ ॥ [अत्र द्वयम् 1] पितरं मातरं दारान् पुत्रान् बन्धून् सखीन् गुरुन् । रत्नानि धनधान्यानि क्षेत्राणि च गृहाणि च ॥६। सर्वधर्माश्च संत्यज्य सर्वकामांश्च साक्षरान् । लोकविक्रान्तचरणौ शरणं तेऽब्रजं विभो । ॥ ७ ॥ त्वमेव माता च पिता त्वमेव त्वमेव बन्धुश्च गुरुस्त्वमेव । त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव त्वमेव सर्वं मम देवदेव पिताऽसि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुगरीयान् । न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यातिमप्रभाव तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीब्यम् । पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोदुम् मनोवाकायैरनादिकालप्रवृत्तानन्ताकृत्यकरणकृत्याकरणभगवदपचारभागवतापचारासद्यापचाररूपनानाविधान पचारान् आरब्धकार्यान् अनारब्धकार्यान् कृतान् क्रियमाणान् करिष्यमाणांश्च सर्वानशेषतः क्षमख ॥ ११ ॥ अनादिकालप्रवृत्तं विपरीतज्ञानम् आत्मविषयं कृत्स्नजगद्विषयं च विपरीतवृत्तं चाशेषविषयमद्यापि वर्त वर्तिष्यमाणं च सर्व क्षमख ॥ १२ ॥ मदीयानादिकर्मप्रवाहप्रवृत्ताम् भगवत्स्वरूपतिरोधानकरीम् विपरीतज्ञानजननीम् स्वविषयायाश्च मे बुद्धेर्जननीम् देहेन्द्रियत्वेन भोग्यत्वेन सूक्ष्मरूपेण चावस्थिताम् दैवीम् गुणमयीम् मायाम् ; दास- शरणागतोऽस्मि , तवास्मि दासः' इति वक्तारं मां तारय ॥ १३ ॥ St.-2.

·१० स्तोत्रमालायां-गद्यत्रये-शरणागतिगद्यम् । * तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते। प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रिय. ॥ उदरास्सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् । आस्थितस्स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमा गतिम् ।। बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते । वासुदेवस्सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ इति श्लोकत्रयोदितज्ञानिनं मां कुरुष्व ॥ १४ ॥ * पुरुषस्स पर. पार्थ ! भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया, * भक्त्या त्वनन्यया शक्य , * मद्भक्ति लभते परार स्थानत्रयोदितपरभक्तियुक्तं मा कुरुष्व ॥ १५ ॥ परभक्तिपरज्ञानपरमभक्त्येकखभावं मां कुरुष्व ॥ १६ ॥ परभक्तिपरज्ञानपरमभक्तिकृतपरिपूर्णानवरतनित्यविशदतमानन्यप्रयोजनानवधिकातिशयप्रियभगवदनुभवोऽहं विधभगवदनुभवजनितानवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेषावस्थोचिताशेषशेषतकरतिरूपनित्यकिङ्करो भवानि ॥ १७ ॥ एवंभूतमत्कैकर्यप्राप्त्युपायतयाऽवक्लप्तसमस्तवस्तुविहीनोऽपि, अनन्ततद्विरोधिपापाक्रान्तोऽपि, अनन्तमद युक्तोऽपि, अनन्तमदीयापचारयुक्तोऽपि, अनन्तासह्यापचारयुक्तोऽपि, एतत्कार्यकारणभूतानादिविपरीताहङ्कारविम् स्वभावोऽपि, एतदुभयकार्यकारणभूतानादिविपरीतवासनासंबद्धोऽपि, एतदनुगुणप्रकृतिविशेषसंबद्धोऽपि, एतन्म त्मिकाधिभौतिकाधिदैविकसुखदु.खतद्धेतुतदितरोपेक्षणीयविषयानुभवज्ञानसकोचरूपमञ्चरणारविन्दयुगलेकान्तिका परभक्तिपरज्ञानपरमभफिविघ्नप्रतिहतोऽपि येन केनापि प्रकारेण द्वयवक्ता त्वं केवलं मदीययैव दयया नि शेप सहेतुकमचरणारविन्दयुगलैकान्तिकात्यन्तिकपरभक्तिपरज्ञानपरमभक्तिविन्नः , मत्प्रसादलब्धमञ्चरणारविन्दयुगलै कात्यन्तिकपरभक्तिपरज्ञानपरमभक्तिः, मत्प्रसादादेव · साक्षात्कृतयथावस्थितमत्स्वरूपरूपगुणविभूतिलीलोपकरणनि अपरोक्षसिद्धमन्नियाम्यतामदास्यैकखभावात्मस्वरूपः, मदेकानुभवः, महास्यैकप्रियः, परिपूर्णानवरतनित्यविशठतम प्रयोजनानवधिकातिशयप्रियमदनुभवस्त्वं तथाविधमदनुभवजनितानवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेपावम्याचितागपई रतिरूपनित्यकिङ्करो भव ॥ १८ ॥ एवम्भूतोऽसि ॥ १९ ॥ आध्यात्मिकाधिभौतिकाधिदैविकदुःखविघ्नगन्धरहितस्त्वं द्वयमांनुसन्धानेन सह सदैवं वक्ता यावच्छ मत्रैव श्रीरङ्गे सुखमास्स्व ॥ २० ॥ शरीरपातसमये तु केवलं मदीययैव दयया अतिप्रवुद्धः, मामेवावलोकयन्नप्रच्युतपूर्वसंस्कारमनोरथ., ई वस्त्र सुखेनेमां प्रकृति स्थूलसूक्ष्मरूपां विसृज्य, तदानीमेव मत्प्रसादलब्धमञ्चरणारविन्दयुगलकान्तिकाल परभक्तिपरज्ञानपरमभक्तिकृतपरिपूर्णानवरतनित्यविशदतमानन्यप्रयोजनानवधिकातिशयप्रियमदनुभवम्त्वं तथाविधम जनितानवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेषावस्थोचिताशेषशेषतैकरतिरूपनित्यकिङ्करो भविष्यसि ॥ २१ ॥ मा ते भूदन्त्र संशयः ॥ २२ ॥ अनृतं नोक्तपूर्व मे न च वक्ष्ये कदाचन, * रामो द्विाभिभाषते, * सकृदेव प्रपन्नाय तवास्मीति च ।

·स्तोत्रमालायां, गात्रये-श्रीरङ्गगद्यम् । ११ तेभ्यो ददाम्येतद्बतं मम ।। * सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज । अह त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयियामि । इति मयैव युक्तम् ॥ २३ ॥ नम्त्वं तव तत्त्वतो मज्ज्ञानदर्शनप्राप्तिपु निस्संशयस्सुखमास्स्व ॥ २४ ॥ अन्त्यकाले स्मृतिर्या तु तव कैकर्यकारिता। तामेनां भगवन्नद्य क्रियमाणां कुरुष्व मे ॥ ॥ इति शरणागतिगचं समाप्तम् ।। श्रीभगवद्रामानुजमुनिभिरनुगृहीतं ॥ श्रीरङ्गगद्यम् ॥ चिदचित्परतत्त्वानां तत्त्वयाथार्थ्यवेदिने । रामानुजाय मुनये नमो मम गरीयसे ॥ म्वाधीनत्रिविधचेतनाचेतनस्वरूपस्थितिप्रवृत्तिभेदं क्लेशकर्माद्यशेषदोषासंस्पृष्टं स्वाभाविकानवधिकातिशयज्ञान- गक्तितेजस्सौशील्यवात्सल्यमार्दवार्जवसौहार्दसाम्यकारुण्यमाधुर्यगाम्भीर्यौदार्यचातुर्यस्थैर्यधैर्यशौर्यपराक्रमसत्य- अल्पकृतित्वकृतज्ञताद्यसंख्येयकल्याणगुणगणोधमहार्णवं परब्रह्मभूतं पुरुषोत्तम श्रीरङ्गशायिनम् अस्मत्स्वामिनं नियाम्यनित्यदास्यकरसात्मस्वभावोऽहं तदेकानुभवः तदेकप्रियः परिपूर्ण भगवन्तं विशदतमानुभवेन निरन्तर- दिनुभवजनितानवधिकातिशयप्रीतिकारिताशेषावस्थोचिताशेपशेषतैकरतिरूपनित्यकिङ्करो भवानि ॥ १ ॥ म्यान्मनित्यनियाम्यनित्यदास्यैकरसात्मस्वभावानुसन्धानपूर्वकभगवदनवधिकातिशयस्याम्याधखिलगुणगणानुभव- धिकातिगयनीतिकारिताशेपावस्थोचिताशपेशेषतैकरतिरूपनित्यकैवर्थप्राप्तयुपायभूतभक्तितदुपायसम्यज्ज्ञानतदुपाय- क्रियातदनुगुणसात्विकताम्तिक्यादिसमन्तात्मगुणविहीनः दुरुत्तरानन्ततद्विपर्ययज्ञानक्रियानुगुणानादिपापवासना- ननिमझ, निलतैलवहास्वविवदुर्विवेचत्रिगुणक्षणक्षरणस्वभावाचेतनमकृतिव्याप्तिरूपदुरत्ययभगबन्मायातिरोहित- अनाद्यविद्यासञ्चितानन्ताशक्यविलंसनकर्मपाशप्रथितः अनागतानन्तकालसमीक्षयाऽप्यदृष्टसन्तारोपाय , न्तुजातशरण्य ! श्रीमन् ! नारायण'! तव चरणारविन्दयुगलं शरणमहं प्रपद्ये ॥ २ ॥ एवमवस्थितम्याप्यर्थित्वमात्रेण परमकारुणिको भगवान् स्वानुभवप्रीत्योपनीतैकान्तिकात्यन्तिकनित्यकैङ्कथैकरति- दाम्यं दास्यतीति विश्वासपूर्वकं भगवन्तं नित्यकिङ्करतां प्रार्थये ॥ ३ ॥ तवानुभूतिसंभूतप्रीतिकारितदासताम् । देहि मे कृपया नाथ ! न जाने गतिमन्यथां ॥ ४ ॥ सर्वावस्थोचिताशेषशेषतकरतिस्तव। भवेयं पुण्डरीकाक्ष ! त्वमेवैवं कुरुष्व माम् ॥ ५ ॥ एवंभूततत्त्वयाथात्म्यावबोधतदिच्छारहितस्यापि एतदुच्चारणमात्रावलम्बनेन उच्यमानार्थपरमार्थनिष्ठं मे मनस्त्व- कारय ॥६॥ अपारकरुणाम्बुधे! अनालोचितविशेषाशेषलोकशरण्य ! प्रणतार्तिहर! आश्रितवात्सल्यैकमहोदधे । अनवरत- ·१२ स्तोत्रमालायां-गधनये-श्रीवैकुण्ठगद्यम्। पिदितनिखिलभूतजातयाथात्म्य ! सत्यकाम! सत्यसङ्कल्प ! आपत्सख ! काकुत्स्थ ! श्रीमन् ! नारायण । पुरुषो श्रीरङ्गनाथ! मम नाथ ! नमोऽस्तु ते ॥ ७ ॥ ॥ इति श्रीरङ्गगा समालम् ॥ श्रीभगवद्रामानुजमुनिभिरनुगृहीतं ॥ श्रीवैकुण्ठगद्यम् ॥ नारायण . यामुनार्थसुधाम्भोधिमवगाह्य यथामति । आदाय भक्तियोगाख्यं रत्नं संदर्शयाम्यहम् ॥ १ ॥ स्वाधीनत्रिविधचेतनाचेतनखरूपस्थितिप्रवृत्तिभेदम् , क्लेशकर्माद्यशेषदोषासंस्पृष्टम् , स्वाभाविकानवधिकाति ज्ञानबलैश्वर्यवीर्यशक्तितेज प्रभृत्यसंख्येयकल्याणगुणगणौघमहार्णवम् , परमपुरुषम् , भगवन्तम् , स्वामित्वेन सुहृत्त्वेन गुरुत्वेन च परिगृह्य, ऐकान्तिकात्यन्तिकतत्पादाम्बुजद्वयपरिचर्यैकमनोरथ , तत्त्रातय च तत्पादाम द्वयप्रपत्तेरन्यन्न मे कल्पकोटिसहस्रेणापि साधनमस्तीति मन्वान , तस्यैव भगवतो नारायणस्य, अग्विलसत्त्वत सागरस्य, अनालोचितगुणागुणाखण्डजनानुकूलामर्यादशीलवत., स्वाभाविकानवधिकातिशयगुणवत्तया देवतिर्थ मनु द्यखिलजनहृदयानन्दनस्य, आश्रितवात्सल्यैकजलधेः, भक्तजनसंश्लेषकभोगस्य, नित्यज्ञानक्रियश्वर्यादिभोगमामधीसम, महाविभूते., श्रीमतश्चरणारविन्दयुगलम् अनन्यात्मसञ्जीवनेन तद्गतसर्वभावेन शरणमनुवजेत् ॥ २ ॥ ततश्च प्रत्यहम् आत्मोज्जीवनाय एवमनुस्मरेत् ॥ ३ ॥ चतुर्दशभुवनात्मकमण्डं दशगुणितोत्तरं चावरणसप्तकं समस्तं कार्यकारणजातमतीत्य वर्तमाने परमव्यामशब्दा ब्रह्मादीनां वाङ्मनसागोचरे श्रीमति वैकुण्ठे दिव्यलोके सनकविधिशिवादिभिरप्यचिन्त्यस्वभावैश्वर्य नित्यसिर भगवदानुकूल्यैकमोगैः दिव्यपुरुषैर्महात्मभिरापूरिते तेषामपीयत्परिमाणम् इयदैश्वर्यम् ईदृशम्वभावम् इति पनि योग्ये दिव्यावरणशतसहस्रावृते दिव्यकल्पकतरूपशोभिते दिव्योद्यानशतसहस्रकोटिभिरावृते अतिप्रमाण दिव्या कस्मिश्चिद्विचित्रदिव्यरत्नमये दिव्यास्थानमण्टपे दिव्यरत्नस्तम्भशतसहस्रकोटिभिरुपशोभिते दिव्यनानारत्मकनस्थलविनि दिव्यालङ्कारालङ्कृते परितः पतित पतमानैः पादपस्थैश्च नानागन्धवर्णेदिव्यपुष्पैश्शोभमानैर्दिव्यपुप्योपवनपर्टी सङ्कीर्णपारिजातादिकल्पद्रुमोपशोभितेरसङ्कीर्णैश्च कैश्विदन्त,स्थपुष्परत्नादिनिर्मितदिव्यलीलामण्टपशतसहयोपोमिनार अनुभूयमानैरपि अपूर्ववदाश्चर्यमावहद्भिः क्रीडाशैलशतसहस्रैरलङ्कृतैः कैश्चिन्नारायणदिव्यलीलाऽसाधारणै. कैश्चि बनालयादिव्यलीलाऽसाधारणैस्साधारणैश्च कैश्चिच्छुकशारिकामयूरकोकिलादिभिः कोमलकूजितंगकुनैदिव्योद्यान सहस्रैरावृते मणिमुक्ताप्रवालकृतसोपानैर्दिव्यामलामृतरसोदकैर्दिव्याण्डजवरैरतिरमणीयदर्शनैरतिमनोहरमथुरस्वरै अन्त स्थमुक्तामयदिव्य क्रीडास्थानोपशोभितैर्दिव्यसौगन्धिकवापीशतसहस्रदिव्यराजहंसावलीविराजितैराकृते निरम्नीति नन्दैकरसतया चानन्त्याच प्रविष्टानुन्मादयद्भिः क्रीडोद्देशैविराजिते तत्र लत्र कृतदिव्यपुष्पपर्यटोपशोभिते नानापुप्पा स्वादमत्तभृङ्गावलीमिरुद्गीयमानदिव्यगान्धर्वेणापूरिते चन्दनागरुकर्पूरदिव्यपुष्पावगाहिमन्दानिलासेव्यमाने मध्ये पुण्स विचित्रिते महति दिव्ययोगपर्यके अनन्तभोगिनि श्रीमद्वैकुण्ठैश्वर्यादिदिव्यलोकम् आत्मकान्त्या विश्वमाप्याययन्त्या

·स्तोत्रमालयां-गद्यलये-श्रीवैकुण्ठगद्यम् ।
१३
शनादिसर्वपरिजनं भगवतस्तत्तदवस्थोचितपरिचर्यायामाज्ञापयन्त्या शीलरूपगुणविलासादिभिरात्मानुरूपया श्रिया
नीनम् , प्रत्यग्रोन्मीलितसरसिजसदृशनयनयुगलम् , स्वच्छनीलजीमूतसङ्काशम् , अत्युज्ज्वलंपीतवाससम्, स्वया प्रभया
निर्मल्या अतिशीतलया स्वच्छया माणिक्याभया कृत्स्नं जगद्भासयन्तम् , अचिन्त्यदिव्याद्भुतनित्ययौवनस्वभावलावण्य-
मृतसागरम् , अतिसौकुमार्यादीषत्प्रस्विन्नवदालक्ष्यमाणललाटफलकदिव्यालकावलीविराजितम् , प्रबुद्धमुग्धाम्बुजचारु-
नम् , सविभ्रमभ्रूलतम् , उज्ज्वलाधरम् , शुचिस्मितम् , कोमलगण्डम् , उन्नसम् , उदग्रपीनांसविलम्बिकुण्डलालका-
चन्वुरकम्बुकन्धरम् , प्रियावतंसोत्पलकर्णभूषणश्लथालकाबन्धविमर्दशंसिभिश्चतुर्भिराजानुविलम्बिभि जैचिरीजितम् ,
कोमलदिव्यरेखासकृताताप्रकरतलम् ,
दिव्याङ्गुलीयकविराजितम् , अतिकोमलनखावलीविराजितातिरक्ताङ्गु-
रिलङ्कृतम् , तत्क्षणोन्मीलितपुण्डरीकसदृशचरणयुगलम् , अतिमनोहरकिरीटमकुटचूडावतंसमकरकुण्डलौवेयक-
कयूरकटकश्रीवत्मकौस्तुभमुक्तादानोदरबन्धनपीताम्बरकाचीगुणनूपुरादिभिरत्यन्तसुखस्प दिव्यगन्धैर्भूषणभूषितम् ,
त्या वैजयन्त्या वनमालया विराजितम् , शङ्खचक्रगदासिशादिदिव्यायुधैस्सेव्यमानम्, सङ्कल्पमात्रावक्लप्तजगज्जन्म-
ध्वंसादिके श्रीमति विष्वक्सेने न्यस्तसमस्तात्मैश्वर्यम् , वैनतेयादिभिस्स्वभावतोनिरस्तसमस्तसांसारिकस्वभावैर्भगव-
चर्याकरणयोग्यभगवत्परिचर्थंकभोगैनित्यमिद्धैरनन्तैर्यथायोगं सेव्यमानम् , आत्मभोगेन अनानुसंहितपरादिकालदिव्या-
कोमलावलोकनेन विश्वमाह्लादयन्तम् , ईपदुन्मीलितमुखाम्बुजोदरविनिर्गतेन दिव्याननारविन्दशोभाजनकेन दिव्य-
भीर्थोदार्यसौन्दर्यमाधुर्याद्यनवधिकगुणगणविभूषितेन अतिमनोहरदिव्यभावगर्भेण दिव्यलीलालापामृतेन अखिलजन-
पान्तरण्यापूरयन्तम् भगवन्तम् नारायणम् ध्यानयोगेन दृष्ट्वा [ततो] भगवतो नित्यस्खाम्यम् , आत्मनो नित्यदास्यं च
वस्थितमनुसन्धाय, " कदाऽहं भगवन्तं नारायणं मम कुलनाथं मम कुलदैवतं मम कुलधनं मम भोग्यं मम मातरं
पितरं मम सर्व साक्षात्करवाणि चक्षुषा; कदाऽहं भगवत्पादाम्बुजद्वयं शिरसा धारयिष्यामि; कदाऽहं भगवत्पादाम्बुज-
परिचर्याकरणयोग्यः तदेकभोगस्तत्पादौ परिचरिप्यामि, कदाऽहं भगवत्पादाम्बुजद्वयपरिचर्याशया निरस्तसमस्तेतरभोगाशः
गतसंमस्तसांसारिकखभाव. तत्पादाम्बुजद्वय प्रवेक्ष्यामि, कदा मा भगवान् स्वकीयया अतिशीतल्या शा अवलोक्य
ग्धगम्भीरमधुरया गिरा परिचर्यायामाज्ञापयिष्यति" इति भगवत्परिचर्यायाम् आशा वर्धयित्वा, तयैवाशया तत्प्रसा.
बृहितया भगवन्तमुपेत्य, दूरादेव भगवन्तं शेषभोगे श्रिया सहासीनं वैनतेयादिभिस्सेव्यमानं " समस्तपरिवाराय
ते नारायणाय नमः" इति प्रणम्य, उत्थायोत्थाय पुन.पुनः प्रणम्य अत्यन्तसाध्वसविनयावनतो भूत्वा, भगवत्पारिषद-
नायकैारपालैः कृपया स्नेहगर्भया दशाऽवलोकितः सम्यगभिवन्दितैस्तैरेवानुमतः भगवन्तमुपेत्य श्रीमता मूलमन्त्रेण
भगवन्'] माम् ऐकान्तिकात्यन्तिकपरिचर्याकरणाय परिगृह्णीप्वा' इति याचमानः प्रणम्यात्मानं भगवते निवेदयेत् ॥४॥
ततो भगवता स्वयमेवात्मसञ्जीवनेनामर्यादशीलवताऽतिप्रेमान्वितेनावलोकनेनावलोक्य सर्वदेशसर्वकालसर्वावस्थो-
जात्यन्तशेषभावाय स्वीकृतः अनुज्ञातश्च अत्यन्तसाध्वसविनयावनतः किकुर्वाणः कृताञ्जलिपुटः भगवन्तमुपासीत ।।
ततश्चानुभूयमानमावविशेषः निरतिशयप्रीत्या अन्यत् किञ्चित्का द्रष्टुं स्मर्तुमशक्तः पुनरपि शेषभावमेव याचमानः
विन्तमेव अविच्छिन्नस्रोतोरूपेणावलोकनेनावलोकयन्नासीत ॥ ६ ॥

·१४
स्तोत्रमालायां-पन्चस्तव्याम्-श्रीवैकुण्ठस्तवः ।
ततो भगवता स्वयमेवात्मसञ्जीवनेनावलोकनेनावलोक्य सस्मितमाहूय समस्तक्लेशापहं निरतिशयन्सुम्याक
आत्मीयं श्रीमत्पादारविन्दयुगलं शिरसि कृतं ध्यात्वा अमृतसागरान्तर्निमग्नसर्वावयव. सुखमासीत ॥ ७ ॥
लक्ष्मीपतेयंतिपतेश्च दयैकधाम्नोर्योऽसौ पुरा समजनिष्ट जगद्धितार्थम् ।
प्राच्यं प्रकाशयतु नः परमं रहस्यं संवाद एष शरणागतिमन्त्रसारः॥
॥ इति श्रीवैकुण्ठगा समातम् ॥
श्री श्रीवत्सचिलमित्रैरनुगृहीतायां पञ्चस्तन्याम्
॥ श्रीवैकुण्ठस्तवः ॥
श्रीवत्सचिसमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलसूत्रताम् ॥
यो नित्यमच्युतपदाम्बुजयुम्मरुक्मव्यामोहतस्तदितराणि तृणाय मेने।
अस्मद्गुरोर्भगवतोऽस्य दयैकसिन्धोः रामानुजस्य चरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ १ ॥
त्रैविद्यवृद्धजनमूर्धविभूषणं यत् सम्पच्च सात्विकजनस्य यदेव नित्यम् ।
यद्वा शरण्यमशरण्यजनस्य पुण्यं तत्संश्रयेम वकुलाभरणाङ्गियुग्मम् ॥ २ ॥
भक्तिप्रभावभवदद्भुतभावबन्धसन्धुक्षितप्रणयसाररसौषपूर्णः ।
वेदार्थरत्ननिधिरच्युतदिव्यधाम जीयात्पराङ्कुशपयोधिरसीमभूमा ॥ ३ ॥
यन्मङ्गलाय महते जगतामुशन्ति त्रैविष्टपान्यपि पदानि यदाश्रयाणि ।
वन्दामहे सरसिजेक्षणमद्वितीय वेदान्तवेद्यमनिदंप्रथमं महस्तत् ॥ ४ ॥
पीताम्बरं वरदशीतलदृष्टिपातमाजानुलम्बिभुजमायतकर्णपाशम् ।
तन्मेघमेचकमुदप्रविशालवक्षः लक्ष्मीधरं किमपि वस्तु ममाविरम्तु ॥ ५ ॥
यत्तत्त्वमक्षरमदृश्यमगोत्रवर्णमग्राह्यमव्ययमनीदृशमद्वितीयम् ।
ईशानमस्य जगतो यदणोरणीयः तद्वैष्णवं पदमुदारमुदाहरामः ॥ ६ ॥
आम्नायमूर्धनि च मूर्धनि चोर्ध्वपुंसां यद्धाम वैष्णवमभीक्ष्णतरं चकास्ति ।
तन्मादृशामपि च गोचरमेति वाचः मन्ये तदीयमिदमाश्रितवत्सलत्वम् ॥ ७ ॥
जानन्नपीह किल मामनपत्रपिष्णुर्विष्णोः पदप्रणयिनी गिरमाद्रियेऽहम् ।
न श्वावलीढमपि तीर्थमतीर्थमाहु।दन्यताऽपि च शुना किल लज्जितव्यम् ॥ ८ ॥
देवस्य दैत्यमथनस्य गुणेष्वियत्ता संख्या च वाड्मनसगोचरमत्यभूताम् ।
अप्येवमण्वपि च तत्र ममार्तिशान्त्यै कीटस्य तृष्यत उदन्वति विषाऽलम् ॥ ९ ॥

·स्तोत्रमालायां--पंञ्जस्तव्याम्–श्रीवैकुण्ठस्तवः । प्रेमाविह्वलगिरः पुरुषाः पुराणाः त्वां तुष्टुवुर्मधुरिपो! मधुरैर्वचोभिः । वाचो विडम्बितमिदं मम नीचवाचः क्षान्तिस्तु ते सविषया मम दुर्वचोभिः ॥ १० ॥ आज्ञा तवात्रभवती विदिता त्रयी सा तां हि प्रमाणमुपजग्मुरतीन्द्रियेऽर्थे । आभासभूयमभियान्त्यपराणि दोषैः एषा तु दोषरहिता महिता पुराणी ॥ ११ ॥ अन्तर्हितो निधिरसि त्वमशेषपुंसा लभ्योऽसि पुण्यपुरुषैरितरैर्दुराप. । तत्र त्रयी सुकृतिनः कृतिनोऽधिजग्मुर्बाह्येषु बाह्यचरितैरितरैर्निपेते ॥ १२ ॥ चित्रं विधेविलसितं त्विदमाविरस्ति दुष्टात्मनामयमहो किल दुर्विपाक । यत्केचिदत्रभवतीं श्रुतिमाश्रयन्तोऽप्यर्थे कुदृष्टिविनिविष्टधियो विनष्टाः ॥ १३ ॥ वाह्या. कुदृष्टय इति द्वितयेऽप्यपारं घोरं तमस्समुपयान्ति न हीक्षसे तान् । जग्धस्य काननमृगैर्मृगतृष्णिकेप्सोः कासारसत्वनिहतस्य च को विशेषः ॥ १४ ॥ न्यायस्मृतिप्रभृतिभिर्भवता निसृष्टैवेद्रोपबृंहणविधावुचितैरुपायैः । श्रुत्यर्थमर्थमिव भानुकरैर्वि भेजुः त्वद्भक्तिभावित विकल्मषशेमुषीकाः ॥ १५ ॥ ये तु वदद्धिसरसीरुभक्तिहीना. तेषाममीभिरपि नैव यथार्थबोधः । पित्तघ्नमजनमनापुपि जातु नेत्रे नैव प्रभाभिरपि शङ्खसितत्वबुद्धि. ॥ १६ ॥ तत्त्वार्थतत्परपरश्शतवेदवाक्यैः सामर्थ्यतः स्मृतिभिरप्यथ तादृशीभिः । त्वामेव तत्त्वपरसात्विकसत्पुराणैः देवज्ञधीभिरफि निश्चिनुमः परेशम् ॥ १७ ॥ अन्यत्र तु कचन केचिदिहेशशब्दाल्लोकप्रसिद्धिमुपगम्य तमीशमाहुः । तैश्च प्रसिद्धिविभवस्य समूलतायै ग्राह्या त्रयी त्वयि तु साऽच्युत! सम्मुखीना ॥ १८ ॥ य. खल्वणोरणुतरो महतो महीयानात्मा जनस्य जनको जगतश्च योऽभूत् । वेदात्मकप्रणवकारणवर्णवाच्यं तं त्वां वयं तु परमेश्वरमामनाम: ॥ १९ ॥ आत्मेश्वरोऽमि न परोऽस्ति तवेश्वरोऽन्यः विश्वस्य चाधिपतिरस्य परायणं च । नारायणाच्युत ! परस्त्वमिहैक एव ब्रह्मादयोऽपि भवदीक्षणलब्धसत्ताः ॥ २० ॥ नित्यम्समाभ्यधिकवर्जित ऊर्जितश्री: नित्येऽक्षरे दिवि वसन् पुरुषः पुराण. । सत्त्वप्रवर्तनकरो जगतोऽस्य मूलं नान्यस्त्वदस्ति धरणीधर | वेदवेद्यः ॥ २१ ॥ यं भूतभव्यभवदीशमनीशमाहुरन्तस्समुद्रनिलयं यमनन्तरूपम् । यस्य त्रिलोकजननी महिषी च लक्ष्मीः साक्षात्स एव पुरुषोऽसि सहस्रमूर्धा ॥ २२ ॥ सर्वश्रुतिप्वनुगतं स्थिरमप्रकम्प्यं नारायणायधरं त्वमिवानवद्यम् । सूक्तं तु पौरुपमशेषजगत्पवित्रं त्वामुत्तमं पुरुषमीशमुदाजहार ।। २३ ।।

·स्तोत्रमालायां—पश्चस्तव्याम्-श्रीवैकुण्ठस्तवः ।
आनन्दमैश्वरमवाङ्मनसावगाह्यमान्नासिषुश्शतगुणोत्तरितक्रमेण ।
सोऽयं तवैव नृषु हि त्वमिहान्तरात्मा त्वं पुण्डरीकनयनः पुरुषश्च पौष्णः ॥ २४ ॥
यन्मूलकारणमबुध्यत सृष्टिवाक्यैर्ब्रह्मेति वा सदिति वाऽऽत्मगिराऽथवा तत् ।
नारायणस्त्विति महोपनिषद्ब्रवीति सौबालिकीप्रभृतयोऽप्यनुजग्मुरेनाम् ॥ २५ ॥
ज्योतिः परं परमतत्वमथो परात्मा ब्रह्मेति च श्रुतिषु यत्परवस्त्वधीतम् ।
नारायणस्तदिति तद्विशिनष्टि काचिद्विष्णो. पदं परममित्यपरा गृणाति ॥ २६ ॥
सन्तीदृशश्श्रुतिशिरम्सु परस्सहस्रा वाचस्तव प्रथयितुं परमेशितृत्वम् ।
किञ्चेह न व्यजगण: क्रिमिधातृभेदं क्रामन्जगन्ति निगिरन् पुनरुदिरंश्च ॥ २७ ॥
रूपश्रिया परमया परमेण धान्ना चित्रैश्च कैश्चिदुचितैर्भवतश्चरित्रैः ।
चिरैरनिहवपरैरपरैश्च कैश्चिनिश्चिन्वते त्वयि विपश्चित ईशितृत्वम् ॥ २८ ॥
यस्या- कटाक्षणमनुक्षणमीश्वराणामैश्वर्यहेतुरिति सर्वजनीनमेतत् ।
तां श्रीरिति त्वदुपसंश्रयणानिराहुस्त्वां च श्रियश्श्रियमुदाहुरुदारवाचः ॥ २९ ॥
माया त्वया गुणमयी किल या निसृष्टा सा ते विभो ! किमिव नर्म न निर्मिमीते ।
कौतस्कुताः स्थिरकुतर्कवशेन केचित् सत्यां श्रुतौ च बधिरास्त्वयि तन्महिन्ना ॥ ३
यः स्थावरक्रिमिपतङ्गमतङ्गजादिष्वन्येषु जन्तुषु सदैव विजायमानः ।
त्वं नित्यनिर्मलनिरञ्जननिर्विकारकल्याणसद्गुणनिधे ! स इतीरितस्तैः ॥ ३१ ॥
त्वदृष्टिजुष्टमिदमाविरभूदशेष नो चेत्कटाक्षयसि नैव भवेत्प्रवृत्तिः ।
स्थातुं च वाञ्छति जगत्तव दृष्टिपातं तेन श्रुतौ जगदिषे हि जगत्त्वमेव ॥ ३२ ॥
एवं भगो! इह भवत्परतन्त्र एव शब्दोऽपि रूपवदमुष्य चराचरस्य ।
ऐश्वर्यमीदृशमिदं श्रुतिचोदितं ते पापीयसामयमहो त्वयि मोहहेतुः ॥ ३३ ॥
ये त्वत्कटाक्षलवलक्ष्यमिव क्षणं तै रैश्वर्यमीदृशमलभ्यमलम्भि पुंभिः ।
यत्केऽपि सञ्जगरिरे परमेशितृत्वं तेषामपि श्रुतिषु तन्महिमप्रसङ्गात् ॥ ३४ ॥
नित्येषु वस्तुषु भवन्निरपेक्षमेव तत्तत्स्वरूपमिति केचिदिह भ्रमन्तः ।
ऐश्वर्यमत्र तव सावधि सङ्गिरन्ते ब्रूते त्रयी तु निरुपाधिकमीशनं ते ॥ ३५ ॥
इच्छात एव तव विश्वपदार्थसत्ता नित्यं प्रियास्तव तु केचन ते हि नित्याः ।
नित्यं त्वदेकपरतन्त्रनिजस्वरूपा भावत्कमङ्गलगुणा हि निदर्शनं नः ॥ ३६ ॥
विश्वस्य विश्वविधकारणमच्युत ! त्वं कार्यं तदेतदखिलं चिदचित्स्वरूपम् ।
त्वं निर्विकार इति वेदशिरस्सु घोषो निस्सीममेव तव दर्शयतीशितृत्वम् ॥ ३७ ॥

·१७ स्तोत्रमालायां पञ्चस्तव्याम्-श्रीवैकुण्ठस्तवः । किंसाधनः क निवसन् किमुपाददानः कस्मै फलाय सृजतीश इदं समस्तम् । इत्याद्यनिष्ठितकुतर्कमतर्कयन्तः त्वद्वैभवं श्रुतिविदो विदुरप्रतय॑म् ॥ ३८ ॥ यत्संवृतं दशगुणोत्तरसप्ततत्त्वैरण्डं चतुर्दशजगद्भवधातृधाम । अण्डानि तल्लुसदृशानि परश्शतानि क्रीडाविधेस्तव परिच्छदतामगच्छन् ॥ ३९ ॥ इच्छाविहारविधये विहितान्यमूनि स्यात्त्वद्विभूतिलवलेशकलायुतांशः । या वै न जातु परिणामपदास्पदं सा कालातिगा तव परा महती विभूति. ॥ ४० ॥ यद्वैष्णवं हि परमं पदमामनन्ति खं वा यदेव परमं तमसः परस्तात् । तेजोमयं परमसत्वमयं ध्रुवं यदानन्दकन्दमतिसुन्दरमद्भुत यत् ॥ ४१ ॥ यहारुद्रपुरुहूतमुखैदुरापं नित्यं निवृत्तिनिरतस्सनकादिभिर्वा । सायुज्यमुज्ज्वलमुशन्ति यदापरोक्ष्यं यस्मात्परं न पदमञ्चितमस्ति किश्चित् ॥ ४२ ॥ रूपेण सद्गुणगणैः परया समृद्ध्या भावरुदारमधुरैरपि वा महिन्ना। तादृक्तदीगिदमित्युपवर्णयन्त्यो वाचो यदीयविभवस्य तिरस्क्रियायै ॥ ४३ ॥ यदृद्धयपक्षयविनाशमुखैर्विकारेतैरसंस्तुतमनस्तमितास्तिशब्दम् । यगौरवाच्छ्रुतिपु फल्गुफलं क्रियाणाम् आदिष्टमन्यदसुखोत्तरमध्रुवं च ॥ ४४ ॥ निष्कल्मषैनिहतजन्मजराविकारयिष्ठभक्तिविभवैरभवैरवाप्यम् । 'अन्यरधन्यपुरुषैमनसाऽप्यनाप्य वैकुण्ठनाम तक धाम तदामनन्ति ॥ ४५ ॥ नित्या तवान्यनिरपेक्षमहामहिम्नोऽप्येतादृशी निरवधिनियता विभूतिः । ज्ञानादयो गुणगणास्समतीतसीमाः लक्ष्मीः प्रिया परिजनाः पतगेन्द्रमुख्याः ॥ ४६ ॥ एकस्य येपु हि गुणस्य लवायुतांशः स्यात्कस्यचित्स खलु वाङ्मनसातिगश्रीः । ते तादृशोऽत्यवधयस्समतीतसख्याः त्वत्सद्गुणास्त्वमसि तन्निरपेक्षलक्ष्मीः ॥ १७ ॥ सर्वस्य चैव गुणतो हि विलक्षणत्वमैश्वर्यतश्च किल कश्चिदुदश्चितस्स्यात् । तत्प्रत्युत त्वयि विभो ! विभवो गुणाश्च सम्बन्धतस्तव भजन्ति हि मङ्गलत्वम् ॥ ४८ ॥ दूरे गुणास्तव तु सत्वरजस्तमांसि तेन त्रयी प्रथयति त्वयि निर्गुणत्वम् । नित्यं हरे! निखिलसद्गुणसागरं हि त्वामामनन्ति परमेश्वरमीश्वराणाम् ॥ ४९ ।। ज्ञानात्मनस्तव तदेव गुणं गृणन्ति तेजोमयस्य हि मणेर्गुण एव तेज । तेनैव विश्वमपरोक्षमुदीक्षसे त्वं रक्षा त्वदीक्षणत एव यतोऽखिलस्य ॥ ५० ॥ त्रय्युचता तव युवत्वमुखैर्गुणौधैरानन्दमेधितमियानिति संनियन्तुम् । ते ये शतं त्विति परम्परया प्रवृत्ता नैवैष वाङ्गनसगोचर इत्युदाह ॥ ११ ॥ St.-3.

·स्तोत्रमालायां—पञ्चस्तव्याम्–श्रीवैकुण्ठस्तवः । एवं तया चतुरया तव यौवनाद्याः सर्वे गुणास्सह समस्तविभूतिभिश्च । प्रव्याहृतास्स्युरवधीनवधीरयन्तो वाचामगोचरमहामहिमान एव ॥ ५२ ॥ संवर्तवति निखिलं निरभिज्ञमज्ञं चित्रे च कर्मणि यथाहमहो ! नियच्छन् । सद्यः क्रिमिद्रुहिणभेदमभेदमेतदाविश्चकर्थ सकृदीक्षणदीक्षणेन ॥ १३ ॥ अस्तं यदुद्यदुपचाय्यपचायि चैवमीशं दरिद्रमथ जङ्गममप्यनिङ्गम् । विश्वं विचित्रमविलक्षणवीक्षणेन विक्षोभयस्यनवधिर्बत शक्तिरैशी ॥ २४ ॥ रूपप्रकारपरिणामकृतव्यवस्थं विश्वं विपर्यसितुमन्यदसच्च कर्तुम् । क्षाम्यन्वभावनियमं किमुदीक्षसे त्वं स्वातन्त्र्यमैश्वरमपर्यनुयोज्यमाहुः ॥ १५ ॥ संवर्तसम्भृतकरस्य सहस्ररश्मेरुलं तमिस्रयदजलविहारि हारि । नित्यानुकूलमनुकूलनृणा परेषामुद्वेजनं च तव तेज उदाहरन्ति ।। ५६ ॥ नैव ह्यवाप्यमनवाप्तमिहास्ति यस्य सत्ताऽपि तस्य तव वीक्षणतः प्रजानाम् । सम्पत्तु किंपुनरितो न वद्दान्यमन्यं मन्ये त्वमेव खलु मन्दिरमिन्दिरायाः ।। ५७ ॥ पापैरनादिभवसंभववासनोत्थैर्दु.खेषु यः खलु मिमक्षति हन्त जन्तुः । तं केवलं नु कृपयैव समुद्धरिष्यन् तदुष्कृतस्य ननु निष्कृतिमात्थ शास्त्रैः ॥ ५८ शास्त्रैरनादिनिधनैः स्मृतिभिस्त्वदीयदिव्यावतारचरितैःशुभया च दृष्टया । नि.श्रेयसं यदुपकल्पयसि प्रजानां सा त्वत्कृपाजलधितल्लजवल्गितश्रीः ॥ १९ ॥ है हन्त जन्तुषु निरन्तरसन्ततात्मा पाप्मा हि नाम बत ! कोऽयमचिन्त्यशक्तिः । यस्त्वत्कृपाजलधिमप्यतिवेलखेलमुल्लङ्घयत्यकृतभासुरभागधेयान् ॥६० ॥ यद्ब्रह्मकल्पनियुतानुभवेऽप्यनाश्यं तत्किल्बिषं सृजति जन्तुरिह क्षणार्धे । एवं सदा सकलजन्मसु सापराचं क्षाम्यस्यहो ! तदभिसन्धिविराममात्रात् ॥ ६१ । शान्तिस्तवेयमियती महती कथं नु मुह्येदहो! त्वयि कृताञ्जलिपञ्जरेषु । इत्थं खतो निखिलजन्तुषु निर्विशेष वात्सल्यमुत्सुकजनेषु कथं गुणस्ते ॥ ६२ । विश्वं धियैव विरचय्य निचाय्य भूय. सञ्जहुषस्सति समाश्रितवत्सलत्वे । आजामुषस्तव गजोत्तमबृंहितेन पादं पराममृशुषोऽपि च का मनीषा १ ॥ ६३ ॥ यः कश्चिदेव यदि किञ्चन हन्त जन्तुर्भव्यो भजेत भगवन्तमनन्यचेताः । तं सोऽयमीहश इयानिति वाऽप्यजानन् है वैनतेयसममप्युररीकरोषि ॥ ६४ ॥ त्वत्साम्यमेव भजतामभिवाञ्छसि त्वं तत्सात्कृतैर्विभवरूपगुणैस्त्वदीयैः । मुक्ति ततो हि परमं तव साम्यमाहुः त्वद्दास्यमेव विदुषां परमं मतं तत् ॥ ६'

·तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-श्रीवैकुण्ठस्तवः ।
१९
-
तह तथाऽस्तु कतमोऽयमहो ! स्वभावो यावान्यथाविधगुणो भजते भवन्तम् ।
तावांस्तथाविधगुणस्तदधीनवृत्तिस्संश्लिप्यसि त्वमिह तेन समानधर्मा ॥ ६६ ॥
नीलाञ्जनादिनिभमुन्नसमायताक्षमाजानुजैत्रभुजमायतकर्णपाशम् ।
श्रीवत्सलक्षणमुदारगभीरनामि पश्येम देव! शरदश्शतमीदृशं त्वाम् ॥ ६७ ॥
अम्भोरुहाक्षमरविन्दनिभावियुग्ममाताम्रतामरसरम्यकराग्रकान्ति ।
भृङ्गालकं नमरविभ्रमकायकान्ति पीताम्बरं वपुरदस्तु वयं स्तवाम ॥ ६८ ॥
भ्रूविभ्रमेण मृदुशीतविलोकितेन मन्दस्मितेन मधुराक्षरया च वाचा ।
प्रेमप्रकर्ष पिशुनेन विकासिना च संभावयिप्यसि कदा मुखपङ्कजेन ॥ ६९ ॥
वज्राङ्कुशध्वजसरोरुहशंखचक्रमत्सीसुधाकलशकल्पककल्पिताङ्कम् ।
त्वत्पादपद्मयुगलं विगलत्प्रमाद्भिभूयोऽभिषेक्ष्यति कदा नु शिरो मदीयम् ॥ ७० ॥
त्रैविक्रमक्रमकृताक्रमणत्रिलोकमुत्तंसमुत्तममनुत्तमभक्तिभाजाम् ।
'नित्यं धनं मम कदा हि मदुत्तमाङ्गमङ्गीकरिष्यति चिरं तव पादपद्मम् ॥ ७१ ॥
उन्निद्रपत्रशतपत्रसगोत्रमन्तर्लेखारविन्दमभिनन्दनमिन्द्रियाणाम् ।
मन्मूर्ध्नि हन्त करपल्लवतल्लनं ते कुर्वन् कदा कृतमनोरथयिष्यसे माम् ॥ ७२ ।।
आङ्गी निसर्गनियता त्वयि हन्त कान्तिर्नित्यं तवालमियमेव तथाऽपि चान्या ।
'वैभूषणी भवति कान्तिरलंतरां सा है पुष्कलैव, निखिलाऽपि भवद्विभूतिः ॥ ७३ ।।
श्रीवत्सकौस्तुभकिरीटललाटिकाभिः केयूरहारकटकोत्तमकर्णिकाभिः ।
उद्दामदाममणिनूपुरनीविबन्धैर्भान्तं भवन्तमनिमेषमुदीक्षिषीय ॥ ७४ ॥
ऐन्दीवरी कचिदपि कचनारविन्दी चान्द्रातपी कचन च कचनाथ हैमी ।
कान्तिस्तवोढपरभागपरस्परश्री: पार्येत पारणयितुं किमु चक्षुषोर्मे ॥ ७५ ।।
त्वां सेवितं जलजचक्रगदामिशाइँस्ताक्ष्येण सैन्यपतिनाऽनुचरैस्तथाऽन्यै ।
देव्या श्रिया सह वसन्तमनन्तभोगे भुञ्जीय साञ्जलिरसङ्कुचिताक्षिपक्ष्मा ॥ ७६ ।।
कैङ्कर्यनित्यनिरतैर्भवदेकभोगैर्नित्यैरनुक्षणनवीनरसाभावैः ।
नित्याभिवाञ्छितपरस्परनीचभावैर्मदैवतैः परिजनैस्तव सङ्गसीय ॥७७ ॥
यकिञ्चिदुज्वलमिदं यदुपाख्ययाऽऽहुस्सौन्दर्यमृद्धिरिति यन्महिमाशलेशः ।
नाम्नैव यां श्रियमुशन्ति यदीयधाम त्वामामनति यतमा यतमानमिद्धिः ॥ ७८ ॥
या वै त्वयाऽप्युदधिमन्थनयत्नलभ्या याऽन्तर्हितेति जगदुन्मथनोद्यतोऽभूः ।
या च प्रतिक्षणमपूर्वरसानुबन्धैर्भावैर्भवन्तमभिनन्दयते सदैव ॥ ७९ ॥

·२०
स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-श्रीवैकुण्ठस्तवः ।
रूपश्रिया गुणगणैर्विभवेन धाम्ना भावैरुदारमधुरैश्चतुरैश्चरित्रैः ।
नित्यं तवैव सदृशीं श्रियमीश्वरी तां त्वां चाञ्चितः परिचरेयमुदीर्णभावः ॥ ८ ॥
या बिभ्रती स्थिरचरात्मकमेव विश्वं विश्वम्भरा परमया क्षमया क्षमा च ।
ता मातरं च पितरं च भवन्तमस्य व्युच्छन्तु रात्रय इमा वरिवस्यतो में ॥ ८१ ॥
भावैरुदारमधुरैर्विविधैर्विलासैविभ्रमस्मितकटाक्षनिरीक्षणैश्च ।
या त्वन्मयी त्वमपि यन्मय एव सा मां नीला नितान्तमुररीकुरुतामुदारा ॥ ८२ ॥
भावैरनुक्षणमपूर्वरसानुविद्धैरत्यदुतैरमिनवैरभिनन्ध देवीः ।
भृत्यान् यथोचितपरिच्छदिनो यथार्ह संभावयन्तमभितो भगवन् ! भवेयम् ॥ ८३ ॥
हा हन्त हन्त ! हतकोऽस्मि खलोऽस्मि धिङ्मां मुह्यन्नहो | अहमिदं किमुवाच वाचा ।
त्वामङ्ग! मङ्गलगुणास्पदमस्तहेयम् आः ! स्मर्तुमेव कथमर्हति माहगंहः ॥ ८४ ॥
अंहः प्रसह्य विनिगृह्य विशोध्य बुद्धिं व्यापूय विश्वमशिवं जनुषाऽनुबद्धम् ।
आधाय सद्गुणगणानपि नाहमर्ह. त्वत्पादयोर्यदहमत्र चिरं निमग्नः ॥ ८५ ॥
जानेऽथ वा किमहमङ्ग! यदेव सङ्गादङ्गीकरोषि न हि मङ्गलमन्यदस्मात् ।
तेन त्वमेनमुररीकुरुषे जनं चेन्नैवामुतो भवति युक्ततरो हि कश्चित् ॥ ८६ ॥
यन्नाभवाम भवदीयकटाक्षलक्षं संसारगर्तपरिवर्तमतोऽगमाम ।
आगांसि ये खलु सहस्रमजस्रमेव जन्मखतन्महि कथं त इमेऽनुकम्प्याः ॥ ८७॥
सत्कर्म नैव किल किचन सञ्चिनोमि विद्याऽप्यवद्यरहिता न च विद्यते मे ।
किन्च त्वदञ्चितपदाम्बुजभक्तिहीनः पात्र भवामि भगवन् ! भवतो दयायाः ॥ ८८ ।।
कि भूयसा प्रलपितेन यदेव किञ्चित्पापाहमल्पमुरु वा तदशेषमेषः ।
जानन्नवा शतसहस्रपरार्धकृत्वो योऽकार्षमेनमगतिं कृपया क्षमख ॥ ८९ ॥
देव! त्वदीयचरणप्रणयप्रवीणरामानुजार्यविषयीकृतमप्यों माम् ।
भूयः प्रधर्षयति वैषयिको विमोहो मत्कर्मणः कतरदत्र समानसारम् ॥ ९ ॥
गर्भेषु निर्भरनिपीडनखिन्नदेहः क्षोदीयसोऽतिमहतोऽप्यखिलस्य जन्तोः ।
जन्मान्तराण्यनुविचिन्त्य परस्सहस्राण्यत्राहमप्रतिविधिनिहतश्चरामि ॥ ९१ ॥
भूयश्च जन्मसमयेषु सुदुर्वचानि दुःखानि दुःखमतिरिच्य किमप्यजानन् ।
मूढोऽनुभूय पुनरेव तु बालभावात् दुःखोत्तरं निजचरित्रममुत्र सेवे ॥ ९२ ॥
भूयासि भूय उपयन्विविधानि दुःखान्यन्यच्च दुःखमनुभूय सुखभ्रमेण ।
दु खानुबन्धमपि दुःखविमिश्रमल्पं क्षुद जुगुप्सितसुखं सुखमित्युपासे ॥ ९३ ॥

·स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-अतिमानुषस्तवः ।
२१
लोलद्भिरिन्द्रियहयैरपथेषु नीतो दुष्प्रापदुर्भगमनोरथमथ्यमानः ।
विद्याधनाभिजनजन्ममदेन कामक्रोधादिभिश्च हतधीर्न शमं प्रयामि ॥ ९४ ॥
लभ्येषु दुर्लभतरेष्वपि वाञ्छितेषु जाता सहस्रगुणतत्प्रतिलम्भनेऽपि ।
विघ्नैर्हतेष्वपि च तेषु समूलघातं वर्धिष्णुरेव न तु शाम्यति हन्त तृष्णा ॥ ९५ ॥
त्वत्कीर्तनस्तुतिनमस्कृतिवेदनेषु श्रद्धा न भक्तिरपि शक्तिरथो न चेच्छा ।
नैवानुतापमतिरेप्वकृतेषु किनु भूयानहो ! परिकरः प्रतिकूलपक्षे ॥ ९६ ॥
एतेन वै सुविदित बत मामकीनं दौरात्म्यमप्रतिविधेयमपारमीश! ।
संमूर्च्छतोऽप्यपदमस्मि यतस्त्वदीयनिस्सीमभूमकरुणामृतवीचिवायोः ॥ ९७ ॥
ऐश्वर्यवीर्यकरुणागरिमक्षमाद्यास्वामिन्नकारणसुहृत्त्वमथो विशेषात् ।
सर्वे गुणास्सविषयास्तव मामपारघोराघपूर्णमगति निहतं समेत्य ॥ ९८॥
त्वत्पादसंश्रयणहेतुषु साधिकारानुद्युञ्जतश्चरितकृत्लविधीश्च तांस्तान् ।
त्वं रक्षसीति महिमा न तवालमेष मां चेदनीशमनन्यगति न रक्षेः ॥ ९९ ॥
या कर्मणामधिकृतिर्य इहोद्यमस्तेष्वप्येष्वनुष्ठितिरशेषमिदं हि पुंसाम् ।
त्वामन्तरेण न कथञ्चन शक्यमाप्तुमेवं च तेषु मयि चास्ति न ते विशेषः ॥ १० ॥
निर्बन्ध एष यदि ते यदशेषवैधसंसेविनो वरद ! रक्षसि नेतरांस्त्वम् ।
'तर्हि त्वमेव मयि शक्त्यधिकारवाञ्छाः प्रत्यूहशान्तिमितरच विधेहि विश्वम् ॥ १०१ ।।
व्यक्तीकुर्वनिगमशिरसामर्थमन्तर्निगूढ श्रीवैकुण्ठस्तवमकृत यः श्रेयसे सज्जनानाम् ।
कुराधीशं गुरुतरदयादुग्धसिन्धुं तमीडे श्रीवत्साई श्रुतिमतगुरुच्छानशीलैकधाम ॥
इति पञ्चस्तव्यां श्रीवैकुण्ठस्तवः समासः ॥
श्री श्रीवत्सचिह्नमित्रैरनुगृहीतायां पञ्चस्तन्याम्
॥ अतिमानुषस्तवः॥
श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलसूत्रताम् ॥
अतिमानुषशीलवृत्तवेषैरतिवृत्तामरविक्रमप्रतापैः । अतिलड्डितसर्वलोकसाम्यं वरये वैष्णववैभधावतारम् ॥ १ ॥
श्रेयः किरन्तु किरणाश्चरणारविन्दनिष्यन्दमानमकरन्दरसौघदेश्याः ।
तज्जाः श्रुतेर्मधुन उत्स इति प्रतीता माङ्गल्यरगनिलयस्य परस्य धान्नः ॥ २ ॥
श्रीमत्सराङ्कुशमुनीन्द्रमनोनिवासात्तज्जानुरागरसमजनमञ्जसाऽऽप्य ।
अद्याप्यनारततदुत्थितरागयोगं श्रीरङ्गराजचरणाम्बुजमुन्नयामः ॥३॥

·२२
स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-अतिमानुषस्तव. ।
॥ ४ ॥
वज्रध्वजाङ्कुशसुधाकलशातपत्रपङ्केरुहाङ्कपरिकर्मपरीतमन्तः ।
आपादपङ्कजविशृङ्खलदीप्रमौलेश्श्रीरङ्गिणश्चरणयोर्युगमाश्रयाम
श्रीरङ्गराजचरणौ प्रणुमो ययोः खल्वेकस्त्रिविक्रमविधौ वसुधामशेषाम् ।
व्यस्त साचलकुलामपि विप्रकीर्णस्थूलावलमसिकतामिव निर्नतोचम् ॥ ५ ॥
ज्ञानं बलं विपुलमीशनवीर्यशक्तितेजासि च त्रियुगभूयमुपागतानि ।
पूर्णानि षट् च परिगृह्य भवंश्चतुर्धा भक्तं जनं त्वमनुजग्रहिथानुरागात् ॥ ६ ॥
एकान्तमङ्गलगुणास्पदमस्तहेयं नित्यं पदं तव यतस्तत एव देव ! ।
आन्नायते तदिह विश्वविरूपरूपं तेनैव नन्विदमशब्दमरूपमाहुः ॥ ७
शब्दादिहेय इह गोचर इन्द्रियाणां तत्प्रत्यनीकविभवस्त्वमतीन्द्रियोऽसि ।
तेनैव ते न बत दर्शनमस्ति किञ्चिद्वाचो धियश्च तत एव न गोचरोऽसि ॥ ८ ॥
एवं स्थिते त्वदुपसश्रयणाभ्युपायो मानेन केनचिदलप्स्यत नोपलब्धुम् ।
नो चेदमय॑मनुजादिषु योनिषु त्वमिच्छाविहारविधिना समवातरिष्यः ॥ ९ ॥
शील. क एष तव हन्त दयैकसिन्धो । क्षुद्रे पृथग्जनपदे जगदण्डमध्ये ।
क्षोदीयसोऽपि हि जनस्य कृते कृती त्वमत्रावतीर्य ननु लोचनगोचरोऽभूः ॥ १० ॥
यं पातकात्सुमहतोऽप्युदधारयस्त्वं त्वत्पादवा रिपरिपूतशिराश्च योऽभूत् ।
तं वन्दसे किल ततश्च वरं वृणीषे क्रीडाविधिवत विलक्षणलक्षणस्ते ॥ ११ ॥
क्रीडाविधेः परिकरस्तव या तु माया सा मोहनी न कतमस्य तु हन्त ! जन्तोः ।
है महँसिंहवपुषस्तव तेजसोशे शम्भुभवन् हि शरभश्शलभो बभूव ॥ १२ ॥
यस्यात्मतां त्रिपुरभङ्गविधावधास्त्वं त्वच्छक्तितेजितशरो विजयी च योऽभूत् ।
दक्षतौ तु किल तेन विनिर्जितस्त्वं युक्तो विधेयविषयेषु हि कामचारः ॥ १३ ॥
मुग्धश्शिशुर्वटदले शयितोऽतितन्वा तन्वा जगन्ति बिभृषे सविकासमेव ।
ऐशीमिमां तु तव शक्तिमतर्कितव्यामव्याजतः प्रथयसे किमिहावतीर्णः ॥ १४ ॥
ब्रह्मेशमध्यगणना गणनाऽर्कपडौ इन्द्रानुजत्वमदितेस्तनयत्वयोगात् ।
इक्ष्वाकुवंशयदुवंशजनिश्च हन्त श्लाघ्यान्यमून्यनुपमस्य परस्य धान्न: ॥ १५ ॥
त्वनिर्मिता जठरगा च तव त्रिलोकी कि भिक्षणादियमृते भवता दुरापा ।
मध्ये कदा तु न विचक्रमिषे जगञ्चत् त्वद्विक्रमैः कथमिव श्रुतिरञ्चिता स्यात् ॥ १६ ॥
पृच्छामि किञ्चन यदा किल राघवत्वे मायामृगस्य वशगो मनुजत्वमौग्ध्यात्
सीतावियोगविवशो न च तद्गतिज्ञ. प्रादास्तदा परगति हि कथं खगाय:॥ १७ ॥

·स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-अतिमानुषस्तवः । २३ अक्षुण्णयोगपथमग्रयहतं जटायुं तिर्यञ्चमेव बत! मोक्षपथे नियोक्तुम् । शक्नोपि वेत्सि च यदा स तदा कथं त्वं देवीमवाप्तुमनलं व्यथितो विचिन्वन् ॥ १८ ॥ सालान् हि सप्त सगिरीन्सरसातलान्यानेकेषुमन्दजवतो निरपत्रयस्त्वम् । तेप्वेकविव्यथनखिन्नकपिप्रणुन्नं शाखामृगं मृगयसे स्म कथं सहायम् ॥ १२ ॥ दासस्सखा समभवत्तव यः कपीन्द्रस्तद्विद्विषं कपिममर्षवशाजिघांसुः । वल्लेहविक्लवधियं तमिमं कपीन्द्रं विस्रम्भयन् सपदि सालगिरीनविध्यः ॥ २० ॥ यद्वा मृगं मृगयुवन्मृगयापथेन छन्नो जघन्थ न तु शत्रुवदाभिमुख्यात् । तद्युक्तमेव तव राघववंशजस्य तिर्यक्षु नैव हि विपक्षतयोपचारः ॥ ११ ॥ मानुप्यकं चरितमाचरितुं प्रवृत्तो देवातिगं चरितमङ्ग | किमङ्ग्यकार्षीः । यत्सागरे बत बबन्धिथ नाथ ! सेतुं शैलै. प्लवङ्गमसमिङ्गितसंप्रणुन्नैः ॥ २२ ॥ यो विक्रमेण मनुजत्व विभूषणेन देवं वरं वरुणराजमज! व्यजेष्ठा. । कृत्वोपदां दशरथं विधिरुद्रमुख्यैर्देवैस्स्तुतश्च स किलेन्द्रजिता जितोऽसि ॥ २३ ॥ अब्धि न तेरिथ न जिग्यिथ राक्षसेन्द्र नैवास्य जज्ञिथ च यदा च बलाबलं त्वम् । निस्संशयस्सपदि तस्य पदेऽभ्यषिञ्चस्तस्यानुजं कथमिदं हि विभीषणं च ॥ ३४ ॥ त्वं दक्षिणस्य निवसन्नुदधेस्तटेऽपि दूरान्तरोत्तरपयोधिमहान्तरीपे । 'दैत्यान्निनैकशरपारणयन् किमेतां लकां स्थितोऽत्र कुरुषे किल न म भस्म ॥ २५ ॥ एतत्कथं कथय यन्मथितस्त्वयाऽसौ हित्वा स्वभावनियमं प्रथितं त्रिलोक्याम् । अश्वाप्सरोविषसुधाविधुपारिजातलझ्यात्मना परिणतो जलधिर्वभूव ॥ २६ ॥ यत्तादृशागसमरिं रघुवीर | वीश्य विश्रम्यतामिति मुमोचिथ मुग्धमाजौ। कोऽयं गुणः कतरकोटिगतः कियान्वा कस स्तुतेः पदमहो बत ! कस्य भूमिः ॥ २७ ॥ यल्लक्ष्मणस्त्वदनुजो रिपुर्शक्तिमुग्धश्शत्रोर्गुरुर्हनुमतस्तु लधुर्बभूव । एतेन वै सुविदितोऽभवदिन्द्रशत्रोर्मायास्त्रबन्धननिबन्धनजो विमोहः ॥ २८ ॥ हा हन्त हन्त ! भवतश्चरणारविन्दद्वन्द्वं कदा नु भविता विषयो ममाक्ष्णोः । योऽहं निरर्गलविनिर्गलदन्धकारवृस्तृणैश्च सुलभं समयं व्यतीतः ॥ २९ ॥ वंशं रघोरनुजिवृक्षुरिहावतीर्णो दिव्यैर्ववर्षिथ तथाऽत्र भवद्गुणौवैः । त्वत्सन्निधिप्रभवशैत्यजुषो यथा हि वृक्षाश्च तान्तिमलभन्त भवद्वियोगे ॥ ३० ॥ ये धर्नमाचरितुमभ्यसितुं च योगं बोर्बु च किञ्चन नं जात्वधिकारभाजः । तेऽपि त्वदाचरितभूतलबन्धगन्धाहन्धातिगाः परगति गमितास्तृणाद्याः ॥ ३१ ।।

·२४
स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-अतिमानुषस्तवः ।
तादृग्गुणो ननु बभूविथ राघवत्वे यस्तावकं चरितमन्वहमन्वभुत ।
सोऽत्रैव हन्त हनुमान् परमां विमुक्तिं बुद्धयाऽवध्य चरितं तव सेवतेऽसौ ॥ ३२ ॥
यत्त्वं कृतागसमपि प्रणतिप्रसक्तं तं वायसं परमया दययाऽक्षमिष्ठाः ।
तेनैव मादृशजनस्य महागसोऽपि युक्तं समाश्वसनमित्युपधारयामि ॥ ३३ ॥
सा पूतना शकटमर्जुनयोश्च युग्मं बाल्योचितेऽन्यपरचेष्टितविष्फुलिङ्गे ।
यस्यालभन्त शलभत्वमहो निगूढस्स त्वं ब्रजे ववृधिषे किल कंसभीत्या ॥ ३४ ॥
पश्यत्सु सूरिषु सदा परमं पदं ते देव्या श्रिया सह वसन्परया विभूत्या ।
योगेन योगनिरतैः परिमृग्यमाणः किं त्वं व्रजेषु नवनीतमहो ! व्यमुष्णाः ॥ ३५ ॥
यं दुर्ग्रह सुमनसो मनसाऽपि नित्यं बन्धच्छिदं परममीशमुदाहरन्ति ।
दाना निबद्ध इति शुश्रुम तं भवन्तं नालं बभूविथ बत ! श्लथनाय तस्य
ऐशं हि शैशवमपि व्यतिवेलखेलं यत्पूतना शकटमर्जुनयोश्च युग्मम् ।
बाल्योचितान्यपरसाचिविचेष्टितेन हन्तालभन्त शलभायितमोजसस्ते ॥३७ ॥
सत्येव गव्यनिवहे निजधानि भम्ना पर्यन्तसद्मसु किमर्थमचूचुरस्त्वम् ।
मुष्णश्च किं व्यजघटो घटशेषमग्रे गोपीजनस्य परिहासपदं किमासी: ४ ॥ ३८॥
यन्नाम नाथ नवनीतमचूचुरस्त्व तच्छादनाय यदि ते मतिराविरासीत् ।
किं मुग्ध ! दिग्धममुना करपल्लवं ते गात्रे प्रमृज्य निरगाः किल निर्विशङ्कः ॥ ३९ ॥
वामन्यगोपगृहगव्यमुषं यशोदा गुर्वी त्वदीयमवमानमष्यमाणा ।
प्रेम्णाऽथ दामपरिणामजुषा बबन्ध तादृड्न ते चरितमार्यजनास्सहन्ते ॥ ४० ॥
मात्रा यदि त्वमसि दामनि संनिबद्धस्तच्छ्राविणामुदितचाक्षुषनिर्झराणाम् ।
बध्नासि हन्त हृदयं भगवन्कुतस्तत्सर्वो हि वश्यविषये विवृणोति वीर्यम् ॥ ४१ ॥
कान्तालकान्तममलं
कमलायता
ताक्षमुद्भूविलासमुदितस्मितमुन्नस च।
वक्त्रं वहन् परम ! गोपगृहेषु किं त्वं गोपीमनांसि नवनीतमुताभ्यमोषीः ॥ ४२ ॥
सर्व गुणाय गुणिनामिति सत्यमेतद्यत्खल्विहेतरजने मलिनत्वहेतुः ।
यद्गोपवेषविनिषेवणमुत्तमं ते गोपालनं च गणयन्ति गुणं गुणेषु ॥ ४३ ॥
गोपालपोतकतया निभृतं धरित्री आवस्तुकाम इव सन्नपि वाल्यलौल्यात् ।
ऐन्द्र निहत्य मखमद्रिमथो दधानः किं तस्थिषे सुरगणाय सवासवाय
वेणुकणप्रणयिनि त्वयि लोकनाथ ! वृन्दावनं चरणसञ्चरणैः पुनाने ।
भावास्तदा वनभुवः किल कीदृशस्ते त्वद्गीतसिक्तसिकतासु वसुन्धरासु ॥४५॥

·स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-अतिमानुषस्तवः । धन्यैश्श्रुतं तदिह तावकरासकाले गीतेन येन हि शिलास्सलिलांबभूवुः । पञ्चापि किञ्च परिवृत्तगुणानि भूतान्युर्वीकृशानुमरुदम्बरशम्बराणि तेभ्यः कृती न किल कश्चिदिहास्ति ये वै रासोत्सवोत्सुकधियस्तव काननान्ते । वेणुस्वनसुतरसौघपरिप्लुतान्ते स्वे सृकणी रसनया लिलिहुर्भुजङ्गाः ॥ ४७ ।। अम्भोदनीलमरविन्ददलायताक्षं पिञ्छावतंसमुररीकृतवेणुपाणिम् । त्वां गोपवेषपरिकर्मितकायकान्ति धन्यास्तदा ददृशुरुन्मथितान्यभावाः ॥ ४८॥ गोवर्धनो गिरिवरो यमुना नदी सा बृन्दावनं च मधुरा च पुरी पुराणी । अद्यापि हन्त सुलभाः कृतिनां जनानामेते भवचरणचारजुषः प्रदेशाः ॥४९॥ बृन्दावने स्थिरचरात्मककीटदूर्वापर्यन्तजन्तुनिचये बत ! ये तदानीम् । नैवालभामहि जनि हतकास्त एते पापाः पदं तव कदा पुनराश्रयामः ॥ ५० ॥ हा जन्म तासु सिकतासु मया न लब्धं रासे त्वया विरहिताः किल गोपफन्याः । यास्तावकीनपदपङ्क्तिजुषोऽजुषन्त निक्षिप्य तत्र निजमगमनङ्गतप्तम् ॥ ११ ॥ आचिन्वतः कुसुममंघ्रिसरोरुहं ते ये भेजिरे बत! वनस्पतयो लता वा । अद्यापि तत्कुलभुवः कुलदैवतं मे बृन्दावनं मम धियं च सनाथयन्ति ॥ १२ ॥ यत्त्वत्प्रिय तदिह पुण्यमपुण्यमन्यन्नान्यत्तयोर्भवति लक्षणमत्र जातु । धूर्तायितं तव हि यत्किल रासगोष्ठयां तत्कीर्तनं परमपावनमामनन्ति ।। ५३ ॥ या कंसमुख्यनृपकीटनिबर्हणोत्था सा निर्जितत्रिजगतस्तव नैव कीर्तिः । गोपालनादि यदिदं भवदीयकर्मत्यार्दीकरोति विदुषां हृदयं तदेतत् ॥ ५४ ।। गोपालवेषपरिकम परावरेशं यत्नाम धाम परमं तमस. परस्तात् । तत्पिञ्छलाञ्छनसुदामकृतोपवीतं गोधूलिधूसरितकुन्तलमन्तरास्ताम् ॥ १५ ॥ यद्वै जरासुतभयाद्विपलायथास्त्वं तच्चन्मनुष्यचरितानुविधानजं ते । तर्हि त्रिलोकगुरुमीश्वरमीश्वराणां बाणाहवे किमिति शम्भुमजृम्भयस्त्वम् ॥ १६ ॥ जातं कुतस्तदकृतज्ञविचेष्टितं ते पुत्रीयया किल वरं ववृषे वृषाङ्कात् । अक्षेषु सक्तमतिना च निरादरेण वाराणसी हरपुरी भवता विदग्धा ।। ६७ ।। सञ्जीवयन्नपि मृत सुतमुत्तरायास्सान्दीपनेश्चिरमृतं सुतमानयंश्च । धाम्नो निजाद्विजसुतान्पुनरानयन्वा खामेव तां तनुमहो । कथमानयस्त्वम् ॥ १८ ॥ अद्यापि नास्म्युपरतस्त्रिविधापचारात्पाप: परे निपतितोऽस्मिं तमस्यपारे । एतादृशोऽहमगतिर्भवतो दयायाः पात्रं त्वदीयचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ १९ ॥ St-4.

·२६
स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुम्तव. ।
विस्रम्भणं त्वयि न यद्यपि मेऽस्ति नापि श्रद्धा यथोक्तवचनार्थगता तथापि ।
वाचं त्विमा सकृदथाप्यसकृन्मयोक्तां सत्यां कुरुष्व दययैव दयैकसिन्धो ॥ ६ ॥
पापीयसोऽपि शरणागतशब्दभाजो नोपेक्षणं मम तवोचितमीश्वरम्य ।
त्वज्ज्ञानशक्तिकरुणासु सतीषु नेह पापं पराक्रमितुमर्हति मामकीनम् ॥ ६ ॥
॥ इति पञ्चस्तव्याम् अतिमानुपस्नवः समाप्तः ॥
श्री श्रीवत्सचिह्नमित्रैरनुगृहीतायां पञ्चस्तव्याम्
॥ सुन्दरबाहुस्तवः ॥
१
॥
श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयत्रयीकण्ठे यान्ति मालमृग्रताम् ॥
श्रीमन्तौ हरिचरणौ समाश्रितोऽहं श्रीरामावरजमुनीन्द्रलब्धोध ।
निर्भीकस्तत इह सुन्दरोरुबाहुं स्तोप्ये तच्चरणविलोकनाभिलाषी ।।
सुन्दरायतभुजं भजामहे वृक्षषण्डमयमद्विमास्थितम् । यत्र सुप्रथितनृपुरापगातीर्थमथिलालपन विट
कचित्त्वरितगामिनी कचन मन्दमन्दालसा कचित्रवलिनविला कचन फेनिला पाया।
पतन्त्यपि किल क्वचिद्रजति नूपुरावा नदी सुमुन्दरभुजाहयं मधु नितीय मला यथा ।। २ ।
उदधिगमन्दरादिमथिमन्थनलब्धपयोमधुररमेन्दिरायुधसुन्दग्नी परिधः ।
अशरणमादृशात्मशरणं शरणार्थिजनप्रवणवियं भजेम नरूपण्टमयादिपनि ।। ||
शशधररिडणाब्यशिखमुच्छिखरप्रकरं तिमिरनिभप्रभूततरूपण्डमयं श्रमदम् ।
वनगिरिमावसन्तमुपयामि हरि शरणं भिदुरितसतलोकमुवि लगबग !! ': ॥
यत्तुङ्गशृङ्गविनिषझिसुराङ्गनानां न्यस्तोर्ध्वपुण्डमुग्वमनमानानाम ।
दर्पण्यभूद्धृतमपाकशशाङ्कपृष्ठं तद्धाम मुन्दरभुजम्य महान् बनादि । '. ||
यदीयशिखरागतां शशिकलां तु शाखामृगा निरीक्ष्य हरशेखरीभवनमामृगन्नम्मत. ।
स्पृशन्ति न हि देवतान्तरसमाश्रितेति म्फुटं स एप सुमहातस्त्र नागरिगह श्रीपन || |
सुन्दरदोदिव्याज्ञालम्भनकातरवशानुयायिनि करिणि । प्रणयजकलहसमाधियंत्र बनादिम्म एप सुन्दग्दी ।
स एष सौन्दर्यनिषेधृतश्रियो बनाचलो नाम सुधाम यत्र हि ।
भुजङ्गराजस्य कुलस्य गौरवान्न खण्डिता कुण्डलिनशिग्वण्डिभिः ॥ २॥
वृषगिरिरयमच्युतस्य यस्मिन् स्वमतमलयितुं परस्परेभ्यः ।
खगपतिचरणौ खगाश्शपन्ते भुजगपतेर्भुजगाश्च सर्व एव ॥ १० ॥

·स्तोत्रमालायां पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुस्तवः ।
२७
हरिकुलमखिलं हनूमदनि स्वकुलपजाम्बवतस्तथैव भल्लाः ।
निजकुलपजटायुषश्च गृध्रा खकुलपतेश्च गजा गजेन्द्रनाम्नः ॥ ११ ॥
वकुलधरसरस्वतीविषक्तस्वररसभावयुतासु किन्नरीषु ।
द्रवति दृषदपि प्रसक्तगानाविह वनशैलतटीषु सुन्दरस्य ॥ १२ ॥
भृङ्गी गायति हंसतालनिभृतं तत्पुष्णती कोकिलाऽप्युद्गायत्यथ वल्लितल्लजमुखादात्रं मधु स्यन्दते ।
निप्पन्दस्तिमिता. कुरङ्गततयश्शीत शिलासैकतं सायाह्ने किल यत्र सुन्दरभुजस्तसिन्वनश्माधरे ॥ १३ ॥
पीताम्बरं वरदशीतलदृष्टिपातमाजानुलम्बिभुजमायतकर्णपाशम् ।
श्रीमन्महावनगिरीन्द्रनिवासदीक्षं लक्ष्मीधरं किमपि वस्तु ममाविरस्तु ॥ १४ ॥
जनिजीवनाप्ययविमुक्तयो यतो जगतामिति श्रुतिशिरस्सु गीयते ।
तदिदं समस्तदुरितकभेषजं वनशैलसम्भवमहं भजे महः ॥ १५ ॥
सद्ब्रह्मात्मपदैत्रयीशिरसि यो नारायणोक्त्या तथा व्याख्यातो गतिसाम्यलब्धविषयानन्यत्वबोधोज्ज्वलैः ।
निस्तुल्याधिकम द्वितीयममृतं तं पुण्डरीकेक्षणं प्रारूढश्रियमाश्रये वनगिरेः कुञ्जोदितं सुन्दरम् ॥ १६ ॥
पतिं विश्वम्यात्मेश्वरमिति परं ब्रह्म पुरुषः परं ज्योतिस्तत्वं परमिति च नारायण इति ।
श्रुतिब्र शादींस्तदुदितविभूतीस्तु गृणती यमाहारूढश्रीस्स वनगिरिधामा विजयते ॥ १७ ॥
पृथिव्याधात्मान्तं नियमयति यत्तत्त्वनिकरं तदन्तर्यामी तद्वपुरविदितस्तेन भगवान् ।
स एष स्वैश्वर्य नविजहदशेष वनगिरिं समध्यासीनो नो विशतु हृदयं सुन्दरभुजः ॥ १८ ॥
मनि कदाऽप्यसंभवद्भूमभूमिमभिवक्ति यं श्रुतिः । तं वनादिनिलयं सुसुन्दरं सुन्दरायतभुजं भजामहे ।। १९ ॥
वन्देय सुन्दरभुजं भुजगेन्द्रभोगसक्तं महावनगिरिप्रणयप्रवीणम् ।
यं तं विदुर्दहरमष्टगुणोपजुष्टम् आकाशमौपनिषदीषु सरस्वतीषु ॥ २० ॥
यत्वायत्तस्वरूपस्थितिकृतिकनिजेच्छानियाम्यखशेषानन्ताशेषप्रपञ्चस्तत इह चिदिवाचिद्वपुर्वाचिशब्दैः ।
विश्वैश्शब्दैः प्रवाच्यो हतवृजिनतयाँ नित्यमेवानवद्यस्त वन्दे सुन्दरात वनगिरिनिलयं पुण्डरीकायताक्षम् ॥
गुणिनो हि मङ्गलत्वं प्रमितं प्रत्युत यत्स्वरूपमेत्य। तमनन्तसुखावबोधरूपं विमलं सुन्दरबाहुमाश्रयामः ।। २२ ।।
अतिपतितावधिस्वमहिमानुभवप्रभवत्सुखकृतनिस्तरङ्गजलधीयितनित्यदशम् ।
प्रतिभटमेव हेयनिकरस्य सदाप्रतिमं हरिमिह सुन्दराहमुपयामि वनाद्रितटे ॥ २३ ॥
"सदा पाङ्गुण्याख्यैः पृथुलबलविज्ञानशकनप्रभावीर्येश्वर्यैरवधिविधुरैरेधितदशम् ।
द्रुमस्तोमक्ष्माभृत्परिसरमहोद्यानमुदितं प्रपद्येऽध्यारूढश्रियमिममहं सुन्दरभुजम् ॥ २४ ॥
सौशील्याश्रितवत्सलत्वमृदुतासौहार्दसाम्या वैः धैर्यस्थैर्यसुवीर्यशौर्यकृतितागाम्भीर्यचातुर्यकैः ।
सौन्दर्यान्वितसौकुमार्यसमतालावण्यमुख्यैर्गुणैर्देवः श्रीतरुषण्डशैलनिलयो नित्यं स्थितस्सुन्दरः ॥ २५ ॥

·२८ स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुस्तवः । येप्वेकस्य गुणस्य विद्युडपि वै लोकोत्तरं स्वाश्रयं कुर्यात्तादृशवैभवैरगणितैर्निस्सीमभूमान्वितैः । नित्यैर्दिव्यगुणैस्ततोऽधिकशुभत्वैकास्पदात्माश्रयैरिद्धं सुन्दरबाहुमस्मि शरणं यातो वनाद्रीश्वरम् ॥ २६ ॥ सदा समस्तं जगदीक्षते हि यः प्रत्यक्षदृष्टया युगपद्भुवा स्वतः । स ईदृशज्ञाननिधिनिधिस्तु नस्सिहादिकुलेषु चकास्ति सुन्दर. ॥ २७ ।। ऐश्वर्यतेजोबलवीर्यशक्तयः कीदृग्विधास्सुन्दरबाहुसंश्रयाः । योऽसौ जगज्जन्मलयस्थितिक्रियास्सङ्कल्पतोऽल्पादुपकल्पयत्यजः ॥ २८ ॥ यत्कल्पायुतभोगतोऽपि कृशतां यायान्न तावत्फलं येष्वेकस्य तथाविधैस्सततजैरहोभिरुत्सीमभि । अस्तादाविह संसृतावुपचितैश्छन्नं सुसन्नं जनं संनत्या क्षमते क्षणाद्वनगिरिप्रस्थप्रियस्सुन्दर ॥ २९ ।। यज्जातीयो याहशो यस्वभाव: पादच्छायां संश्रितो योऽपि कोऽपि । तज्जातीयस्ताहशस्तत्स्वभाव. श्लिष्यत्येन सुन्दरो वत्सलत्वात् ॥ ३० ।। निहीनो जात्या वा भृशमकुशलैर्वा स्वचरितैः पुमान्वै यः कश्चिद्बहुतृणमपि स्यादगुणत । भजन्तं तं पश्येद्भुजगपतिना तुल्यमपि यो वनादिप्रस्थस्थस्स मम शरणं सुन्दरभुज. ।। ३१ ॥ एकैकमङ्गलगुणानुभवाभिनन्दमीडक्त्वियानिति च सुन्दरदोप्णि कृष्णे। ते ये शतंत्विति नियन्तुमनाश्श्रुति, नैवैष वाङ्मनसगोचर इत्यदाह ॥ ३२ ॥ अब्जपादमरविन्दलोचनं पद्मपाणितलमजनप्रभम् । सुन्दरोरुभुजमिन्दिरापति वन्दिपीय वरदं वनादिगम् ॥ २३ । कनकारतकाञ्जनद्रवाणां मथनसमुत्थितसारमेलनोत्थम्। जयति किमपि रूपमस्य तेजो वनगिरिनन्दनसुन्दगम्बाही किनु स्वयं स्वात्मविभूपणं भवन्नसावलङ्कार इतीरितो जन. । वर्धिष्णुवालद्रुमपण्डमण्डितं वनाचलं वा परित. प्रसाधयन् ॥ ३५ ॥ सुखस्पर्शेनित्यै कुसुमसुकुमाराङ्गसुखदैः सुसौगाच्यैदिव्याभरणगणदिव्यायुधगणैः । अलकायैस्सर्वैर्निगदितमलङ्कार इति यस्समाख्यानं धत्ते स वनगिरिनार्थोऽस्तु शरणम् ॥ २६ ॥ मकुटमकुटमालोतंसचूडाललामस्वलकतिलकमालाकुण्डलैस्सो वपुण्दै । मणिवरवनमालाहारकेयूरकण्ठ्यैस्तुलसिकटककाञ्चीनूपुराद्यैश्च भूपैः ।। ३७ ॥ असिजलजरथाङ्गैश्शाङ्गकौमोदकीभ्यामगणितगुणजालैरायुधैरप्यथान्यै. । सततविततशोभं पद्मनाभ वनादेरुपवनमुखलीलं सुन्दरं वन्दिपीय ॥ ३८ ॥ आजानजस्वगतबन्धुरगन्धलुब्धभ्राम्यद्विदग्धमधुपालिसदेशकेशम् । विश्वाधिराज्यपरिबर्ह किरीटराजं है सुन्दरस्य वत ! सुन्दरमुत्तमागम् ॥ ३० ॥ अन्धं तमस्तिमिरनिर्मितमेव यत्स्यात्तत्सारसाधितसुतन्त्वतिवृत्तवार्तम् । ईशस्य (केसरिगिरे) केशवहरेरलकालिजालं तत्तुल्यकुल्यमधुपाब्यमहावनस्य ।। ४० ।।

·स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुस्तवः । २९ - जुष्टाष्टमीकज्वलदिन्दुसंनिभं धृतोर्ध्वपुण्डूं विलसद्विशेषकम् । भूम्ना ललाटं विमलं विराजते वनाद्रिनाथस्य समुच्छ्रितश्रियः ॥ ४१ ॥ चारुचापद्वयविभ्रमं ध्रुवोर्युगं सुनेत्राह्वसहस्रपत्रयोः । उपान्तगं वा मधुंपावलीयुगं विराजते सुन्दरबाहुसंश्रयम् ॥ ४२ अदीर्घमप्रेमदुधं क्षणोज्ज्वलं नचोरमन्तःकरणस्य पश्यताम् । अनुब्जमब्जं नु कथं निदर्शनं वनाद्रिनाथस्य विशालयोदशोः ॥ ४३ ॥ च्योतत्प्रेमसारामृतरसचुलकप्रक्रमप्रक्रियाभ्यां विक्षिप्तालोकितोर्मिप्रसरणमुषितखान्तकान्ताजनाभ्याम् । श्वोत्पत्तिप्रवृत्तिस्थितिलयकरणैकान्तशान्तक्रियाभ्यां देवोऽलङ्कारनामा वनगिरिनिलयो वीक्षतामीक्षणाभ्याम् ॥ ४४ ॥ प्रेमामृतौघपरिवाहिमहाक्षिमिन्धुमध्ये प्रबद्धसमुदश्चितसेतुकल्पा । ऋज्वी सुसुन्दरभुजस्य विभाति नासा कल्पद्रुमाङ्कुरनिभा वनशैलभर्तुः ॥ ४५ ॥ व्याभाषिताभ्यधिकनन्दनभन्दनर्द्धिमन्दस्मितामृतपरित्रवसंस्तवाढ्यम् । आभाति विद्रुमसमाधरमास्यमस्य देवस्य सुन्दरभुजस्य वनादिभर्तुः ॥ ४६ ॥ यशोदाङ्गुल्यग्रोन्नमितचुवुकाघ्राणमुदितौ कपोलावद्यापि ह्यनुपरततद्धर्षगमको । विराजेते विष्वग्विततसहकारासवरसप्रमाद्यद्भुङ्गाढ्यद्रुमवनगिरेस्सुन्दरहरेः ॥ ४७ ।। व्यालम्बिकुण्डलमुदग्रसुवर्णपुष्पनिष्पन्नकल्पलतिकायमलानुकारम् । यत्कर्णपाशयुगलं निगलं धियां नस्सोऽयं सुसुन्दरभुजो वनशैलभूषा ।। ४८ ॥ दंससंसञ्जितकुन्तलान्तिकावतीर्णकर्णाभरणाढ्यकन्धरः । सुबन्धुरस्कन्धनिवन्धनो युवा सुसुन्दरस्सुन्दरदोर्विजृम्भते ॥ बूढगृढभुजजत्रुमुल्लसत्कम्बुकन्धरधरं धराधरम् । वृक्षषण्डमयभूभृतस्तटे सुन्दरायतभुजं भजामहे ॥ ५० ॥ न्दरभ्रमणविभ्रमोद्भटास्सुन्दरस्य विलसन्ति बाहवः । इन्दिरासमभिनन्दभन्दनाश्चन्दनागरुविलेपभूषिताः ॥ ११ ॥ याकिणाङ्कपरिकर्मधर्मिणो भान्ति सुन्दरभुजस्य बाहवः । पारिजातविटपायितर्द्धयः प्रार्थितार्थपरिदानदीक्षिताः ॥ १२ ॥ गिराम्बरतमालकाननश्यामलद्धय उदारपीवराः । शेषभोगपरिभोगभागिनस्तन्निभा वनगिरीशितुर्भुजाः ॥ ५३ ॥ अहमहमिकाभाजो गोवर्धनोद्धृतिनमणि प्रमथनविधावब्धेर्लब्धप्रबन्धसमक्रिया । अभिमतबहूभावाः कान्ताभिरम्भणसंभ्रमे वनगिरिपतेर्वाहाश्शुम्भन्ति सुन्दरदोहरेः ॥ १४ ॥ श्रीमद्वनादिपतिपाणितलाब्जयुग्ममारूढयोर्विमलशङ्खरथाङ्गयोस्तु । एकोऽब्जमाश्रित इवोत्तमराजहंस: पद्मप्रियोऽर्क इव तत्समितो द्वितीयः ॥ १५ ॥ क्ष्म्याः पदं कौस्तुभसंस्कृतं च श्रीवत्सभूमिर्विमल विशालम् । विभाति वक्षो वनमालयाढ्यं वनाद्रिनाथस्य सुसुन्दरस्य ।। सौन्दर्यामृतसारपूरपरिवाहावर्तगायितं यातः किञ्च विरिञ्चसंभवनभूम्यम्भोजमभूतिभू । नाभिश्शुम्भति कुम्भिकुम्भनिभनिर्भातस्तनखर्वधूसंभुक्तद्रुमपण्डशैलवसतेरारूढलक्ष्म्या हरेः ।। ५७ ॥ सुन्दरस्य किल सुन्दरबाहोः श्रीमहातरुवनाचलभर्तुः । हन्त ! यत्र निवसन्ति जगन्ति प्रापितक्रशिम तत्तनु मध्यम् ॥

·स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुस्तवः । ९ पिष्टदुष्टमधुकैटभकीटौ हस्तिहस्तयुगलाभसुवृत्तौ । राजतः क्रमकृशौ च सदूरू सुन्दरस्य वनभूधरभर्तुः ॥१९॥ यौवनवृषककुदोद्भेदनिभं नितरां भाति विभोरुभयं जानु शुभाकृतिकम् । सुन्दरभुजनाम्नो मन्दरमथिताब्धेश्चन्दनवनविलसत्कन्दरवृषभपतेः ॥ ६० ॥ अधोमुखं न्यस्तपदारविन्दयोरुदश्चितोदात्तसुनालसंनिभे। विलड्वय जो क नु रंहतो दृशौ वनाद्रिनाथस्य मुसुन्दरस्य मुसुन्दरस्यास्य पदारविन्दे पदारविन्दाधिकसौकुमार्ये । अतोऽन्यथा ते विभृयात्कथं नु तदासनं नाम सहस्रपत्रम् सौन्दर्यमार्दवसुगन्धरसप्रवाहैरते हि सुन्दरभुजस्य पदारविन्दे । अम्भोजडम्भपरिरम्भणमभ्यजैष्टां तद्वै पराजितमिमे शिरसा बिभर्ति ॥ १३ ॥ एते ते बत! सुन्दराहयजुषः पादारविन्दे शुभे यन्निऎजसमुत्थितत्रिपथगास्रोतस्सु किञ्चित्किल धत्तेऽसौ शिरसा ध्रुवस्तदपरं स्रोतो भवानीपतिर्यस्यास्यालकनन्दिकेति निजगुर्नामैवमन्वर्थकम् ॥ ६४ ॥ आनायकल्पलतिकोत्थसुगन्धिपुष्पं योगीन्द्रहार्दसरसीरुहराजहंसम् । उत्पक्वधर्मसहकारफलप्रकाण्डं वन्देय सुन्दरभुजस्य पदारविन्दम् ॥ ६६ ॥ सुसुन्दरस्यास्य तु वामनाकृतेः क्रमत्रयप्रार्थिनि मानसे किल । इमे पदे तावदिहासहिष्णुनी विचक्रमाते त्रिजगत्पदद्वर सौन्दर्यसारामृतसिन्धुवीचिश्रेणीषु पादाङ्गुलिनामिकासु। न्यक्कृत्य चन्द्रश्रियमात्मकान्त्या नखावली शुम्भति मुन्दरस यो जातकशिमा मली च शिरसा संभावितश्शम्भुना सोऽयं यच्चरणाश्रयी शशधरो नून नखव्याजतः । पूर्णत्वं विमल मुज्ज्वलतया सार्धं बहुत्वं तथा यातस्तं तरुषण्डशैलनिलयं वन्दामहे सुन्दरम् ॥ १८ ॥ यस्याः कटाक्षणमनुक्षणमीश्वराणामैश्वर्यहेतुरिति सर्वजनीनमेतत् । श्रीस्सेति सुन्दरनिषेवणतो निराहुस्त्वां हि श्रियश्श्रियमुदाहुरुदारखाचः ॥ ६ ॥ दिव्याचिन्त्यमहाद्भुतोत्तमगुणैस्तारण्यलावण्यकमायैरद्भुतभावगर्भसततापूर्वप्रियविभ्रमैः । रूपाकारविभूतिभिश्च सहशीं नित्यानपेतां श्रियं नीलां भूमिमपीदृशीं रमयिता नित्यं वनाद्रीश्वर. ॥ ७० । अन्योन्यचेष्टितनिरीक्षणहार्दभावप्रेमानुभावमधुरप्रणयप्रभावः ।, आजसनव्यतरदिव्यरसानुभूतिस्खां प्रेयसी रमयिता वनशैलनाथः ॥ ७१ ॥ सुन्दरस्य वनशैलवासिनो भोगमेव निजभोगमाभनन् । शेष एष इति शेषताकृतेः प्रीतिमानहिपतिम्म्बनामनि ॥ ७२ वाहनासनवितानचामराद्याकृतिः खगपतिस्त्रयीमयः । नित्यदास्यरतिरेव यस्य वै ह्येष सुन्दरभुजो वनाद्विगः ॥ ७३ वनादिनाथस्य सुसुन्दरस्य वै प्रभुक्तशिष्टाश्यथ सैन्यसत्पतिः । समस्तलोकैकधुरन्धरम्मदा कटाक्षवीक्ष्योऽम्य च सर्वकर्मर छत्रचामरमुखा परिच्छदास्सूरयः परिजनाश्च नैत्यगाः। सुन्दरोरुभुजमिन्धते सदा ज्ञानशक्तिमुग्वनित्यसद्गुणाः ॥७० द्वारनाथगणनाथतल्लजाः पारिषद्यपदभागिनस्तथा । मामकाश्च गुरव. पुरातनास्मुन्दरं वनमहीध्रगं श्रिताः ॥ ७६ ॥ परिजनैः परिच्छदैनित्यसिद्धनिजभोगभूमिग । सुन्दरो वनगिरेस्तटीपु वै रज्यते सकलदृष्टिगोचरः ।। ७७ ·स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुस्तवः । ३१ आक्रीडभूमिषु सुगन्धिषु पौष्पिकीषु वैकुण्ठधामनि समृद्ध वापिकासु । श्रीमल्लतागृहवतीषु यथा तथैव लक्ष्मीधरस्सजति सिंहगिरेस्तटीषु ॥ ७८ ॥ आनन्दमन्दिरमहामणिमण्टपान्तर्लक्ष्न्या भुवाऽप्यहिपतौ सह नीलया च । निस्संख्यनित्यनिजदिव्यजनैकसेव्यो नित्यं वसन् सजति सुन्दरदोर्वनाद्रौ ।। ७९ ।। प्रत्यर्थिनि त्रिगुणकप्रकृतेरसीनि वैकुण्ठधामनि पराम्बरनान्नि नित्ये । नित्यं वसन्परमसत्वमयेऽप्यतीतयोगीन्द्रवामनस एष हरिर्वनाद्रौ ॥ ८ ॥ लोकांश्चतुर्दश दधत् किल सुन्दरस्य पड्डीगुणोत्तरितसप्तवृतीदमण्डम् । अन्यानि चास्य सुसहशि परश्शतानि क्रीडाविधेरिह परिच्छदतामगच्छन् ॥ ८१ ॥ सुरनरतिर्यगादिबहुभेदकभिन्नमिदं जगदथ चाण्डमण्डवरणानि च सप्त तथा । गुणपुरुषौ च मुक्तपुरुषाश्च वनाद्रिपतेरुपकरणानि नर्मविधयेऽपि भवन्ति विभोः ॥ ८२ ॥ नस्सततयोगिनस्तु ये सुन्दराधिपरभक्तिभागिनः । मुक्तिमाप्य परमा परे पदे नित्यकिङ्करपदं भजन्ति ते ॥ ८३ देवस्य सुन्दरभुजस्य वनाद्रिभर्तु हैं शीलवत्त्वमथवाऽऽश्रितवत्सलत्वम् । ऐशस्वभावमजहद्भिरिहावतारैर्योऽलञ्चकार जगदाश्रिततुल्यधर्मा ।। ८४ ।। सिंहादिनाथ ! तव वाङ्मनसातिवृत्तं रूपं त्वतीन्द्रियमुदाह रहस्यवाणी । एवं च न त्वमिह चेत्समवातरिष्यस्त्वज्ज्ञानभक्तिविधयोऽद्य मुधाऽभविष्यन् ॥ ८५ ॥ भक्ता भवदेकभोगमनसोऽनन्यात्मसञ्जीवनाः 'तत्संश्लेषणतद्विरोधिनिधनाद्यर्थं वनाद्रीश्वर ! । मध्येऽण्ड यदवातरस्सुरनराद्याकारदिव्याकृतिस्तेनैव त्रिदशैनरैश्च सुकरं खप्रार्थितप्रार्थनम् ॥ ८६ ॥ श्रीमन्महावनगिरीशविधीशयोस्ते मध्ये तु विष्णुरिति यः प्रथमावतारः । तेनैव चेत्तव महिनि जनाः किलान्धास्त्वन्मत्स्यभावमवगम्य कथं भवेयुः ॥ ८७ ॥ हे देव ! सुन्दरभुज ! त्वमिहाण्डमध्ये सौलभ्यतो विसदृशं चरितं महिम्नः । अङ्गीकरोषि यदि तत्र सुरैरमीभिस्साम्यान्निकर्षपरिपालनमेव साधु ॥ ८८ ॥ इहावतीर्णस्य वनादिनाथ ! ते निगृहतः स्वं महिमानमैश्वरम् । उमापतेः किं विजयः प्रियङ्करः प्रियङ्करा वेन्द्रजिदस्त्रबन्धना ॥ ८९ ॥ पुच्छोत्पुच्छनमूर्च्छनोद्धतिधुतव्यावर्तितावर्तवत्संवर्तार्णवनीरपूरविलुठत्पाठीनदिव्याकृतेः । सिहाद्रीश ! न वैभवं तव कथं खालक्ष्यमालक्ष्यते पद्माक्षस्य जुधुक्षतोऽपि विभवं लक्ष्मीधराधोक्षज ! ॥ ९० ॥ लावटतटाकदीर्घिकाजाह्नवीजलविवर्धितः क्षये । शृङ्गसङ्गमितनौर्मनोरभूरग्रतोऽण्डजवपुर्हि सुन्दर! ॥ ९१ ॥ जनीरपूरपरिपूरितस्वनिलयावसन्नवदनभ्रमदशरण्यभूतशरणार्थिनाकिशरणं भवन् स्वकृपया। दुदंधीरिताम्बुकलुषी क्रियाढ्यगमनस्वपृष्ठविधृताचलकुल एष मीनतनुरत्र सुन्दरभुजो वनादिनिलयः ॥ ९२ ॥ ये ·३२ स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरबाहुम्तवः । -- स्वपृष्ठे प्रष्ठाद्रिभ्रमणकरणैः किञ्च फणिनः विकृष्टिव्याकृष्टिव्यतिविधुतदुग्धाब्धिचलिनै । अविस्पन्दो नन्दन् विकसदरविन्देक्षणरुचिः पुराऽभूस्सिहारेः प्रियतम ! हरे । कच्छपवपुः ॥ ९३ जगत्प्रलीनं पुनरुद्दिधीर्षतस्सिहक्षितिक्षिन्निलयस्थ ! सुन्दर । । पुरा वराहस्य तवेयमुर्वरा दंष्ट्राह्वयेन्दोः किल लक्ष्म लक्षिता ॥ २४ ॥ न वायुः पस्पन्दे ययतुरथवाऽस्तं शशिरवी दिशोऽनश्यन् विश्वाऽप्यचलदचला साचलकुला । नभश्च प्रश्च्योति कथितमपि पाथो नरहरौ त्वयि स्तम्भे शुम्भद्रपुपि सति हे सुन्दरभुज ' ।। ९५ ॥ अरालं पातालं त्रिदशनिलयः प्रापितलयो धरित्री निर्धता ययुगपि दिश. कागपि दिगम् । अजृम्भिष्टाम्भोधिघुमुघुमिति घूर्णन् सुररिपो. विभिन्दाने वक्षस्त्वयि नरहगे सुन्दर गत ' || नखक्रकचकप्रथिक्रथितदैत्यवक्षःस्थलीसमुत्थरुधिरच्छटाच्छुरितविम्वितं स्वं वपुः । विलोक्य रुषितः पुनः प्रतिमृगेन्द्रशङ्कावशाद्य एप नरकेसरी स इह दृश्यते सुन्दर || २४ क्षितिरियं जनिसंहृतिपालनैः निगिरणोद्रिणोद्धरणैरपि । वनगिरीश ! तवैव सती कथं वरद ' वामन 'मिक्षणमही भार्गवः किल भवन् भवान्पुरा कुन्दसुन्दरवनाचलेश्वर ! । अर्जुनस्य बलदर्पितम्य तु च्छेत्स्यति मार्गत बाहुकाननर आज्ञा तवात्रभवती विदिता त्रयी सा धर्म तदुक्तमग्विलेन वनादिनाथ ! । अन्यूनमाचरितुमास्तिकशिक्षणार्थमत्रावतीर्य किल सुन्दर ! राघवोऽभू . ॥ १०० ।। वनगिरिपतिरीशितेति देवैः त्रिपुरहरत्रिपुरनचापभङ्गात् । व्यगणि परशुरामदर्शितग्य म्वकधनुपः परिमर्शदर्शनाय ।। अनवाप्तमत्र किल लिप्स्यते जनैनं च लब्धमेतदिह भोक्तुमिप्यते । अनवाप्तमत्र किल नास्ति राम! तज्जगती त्वया तृणमवैक्षि सुन्दर ! ॥ १० ॥ शिखरिपु विपिनेष्वप्यापगावच्छतोयास्वनुभवसि रसज्ञो दण्डकारण्यवासान् । तदिह तदनुभूतौ साभिलापोऽद्य राम ! श्रयसि वनगिरीन्द्रं सुन्दरीभ्य मृय. ॥ १०३ ।। उपवनतरुषण्डैमण्डिते गण्डशैलप्रणयिभवदुदन्तोद्गायिगन्धर्वमिदं । वनगिरितटभूमिप्रस्तरे सुन्दर ! त्व भजसि नु मृगयानानुद्रवश्रान्तिशान्तिम् ॥ १० ॥ कूलेऽब्धे. किल दक्षिणस्य निवसन्दूरोत्तराम्भोधिगान् दैत्यानेकपतत्रिणाऽच्छिन इनाय किंवदन्ती श्रुता तत्रैवेश्वरमम्भसा व्यजयथास्तस्माद्वनाद्रीश्वर! श्रीमन् ! सुन्दर! सेतुबन्धनमुन्याः क्रीडाम्नवाइम्यरम् ॥१ रघुकुलतिलक ! त्वं जातुचिद्यातुधानच्छलमृगमृगयायां संप्रसक्त. पुराऽभूः । तदुपजनितखेदच्छेदनायाद्य गायन्मधुकरतरुपण्डं रज्यसे कि वनादिम् ॥ १०६ ॥ हे सुन्दरैकतरजन्मनि कृष्णभावे द्वे मातरौ च पितरौ च कुले अपि द्वे । एकक्षणादनुगृहीतवतः फलं ते नीला कुलेन सदृशी किल रुक्मिणी च ॥ १० ॥ न्दिर ! यदा स्तनन्धयः पूतनास्तनमधास्तदा नु किम् । जीर्णमेव जठरे पयोतिष दुर्जर बन्द तदात्मना स ·स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-सुन्दरवास्तवः । ३३ तेषु सुलभो भवन् भवान् मर्त्यतां यदि जगाम सुन्दर! । अस्तु नाम तदुलूखले कियद्दामबद्ध इति कि तदाऽरुद्ध. ॥ रुभुज ! नन्दनन्दनस्त्वं भवन् भ्रमरविभ्रमालकः । मन्दिरेषु नवनीततल्लज वल्लवीधियमुत व्यचूचुरः ॥ ११०॥ यस्य फणतां शिरस्तु मे सत्कदम्बशिखरत्वमेव वा । वष्टि जुष्टवनशैल' सुन्दर! त्वत्पदाञ्जयुगमर्पितं ययो । स्वमहिमाऽपि सुन्दर! त्वं ब्रजे किमिति शक्रमाक्रमीः । सप्तरात्रमदधाश्च कि गिरि पृच्छतश्च मुहृदः किमक्रुध ॥ हे नन्दनन्दन ! सुसुन्दर ! सुन्दराह ! बृन्दावने विहरतस्तव वल्लवीभि. । वेणुध्वनिश्रवणतस्तरुभिस्तदा वै सग्रावमिर्जतुविलायमहो! विलिल्ये ॥ ११३ ॥ गायंगायं वनगिरिपते ! त्वं हि वृन्दावनान्तर्गोपीसपैर्विहरसि यदा सुन्दर! व्यूढवाहो! । राम्सारम्भोत्सवबहुविधप्रेमसीमन्तिनीनां चेतश्वेतस्तव च तु तदा कां दशामन्वभूताम् ॥ ११४ ॥ 1 निमिषितं च तावकं रम्यमद्भुतमतिप्रियङ्करम् । तेन कंसमुखकीटशासनं सुन्दराल्पकमपि प्रशस्यते ॥ ११ ॥ वाराणसीदहनपौण्डूकभौमभङ्गकल्पद्रुमाहरणशङ्करजृम्भणाद्याः । अन्याश्च भारतबलकथनादयस्ते क्रीडास्सुसुन्दरभुज ! श्रवणामृतानि ॥ ११६ ॥ हे सुन्दर ! वनादिनाथ ! हे वेङ्कटायनगेन्द्रमूर्धनि । देवसेवितपदाम्बुजद्वयः सश्रितेभ्य इह तिष्ठसे सदा ॥ शैलुनिलयो भवन् भवान् साम्प्रतं वरदराजसाह्वयः । इष्टमर्थमनुकम्पया ददद्विश्वमेव दयते हि सुन्दर ! ॥११८॥ मध्येक्षीरपयोधि शेषशयने शेषे सदा सुन्दर । त्वं तद्वैभवमात्मनो भुवि भवद्भक्तेषु वात्सल्यतः । विश्राण्याखिलनेत्रपात्रमिह सन् सह्योद्भवायास्तटे श्रीरङ्गे निजधानि शेषशयने शेषे बनाद्रीश्वर । ॥ ११९ ॥ कल्कीभविष्यन् कलिकल्कदूषितान्दुष्टानशेषान् भगवन् ! हनिष्यसि । स एष तस्यावसरस्सुसुन्दर ! प्रशाधि लक्ष्मीश ! समक्षमेव न. ॥ १२० ॥ स्त्वद्वतारसत्तमास्सर्व एव भवदाश्रितान् जनान् । त्रातुमेव न कदाचिदन्यथा तेन सुन्दर ! भवन्तमाश्रये ॥१२१॥ त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताब्धि त्वामेव संश्रितजनिन्नमुपननेवाम् । येषां ब्रजन्निह हि लोचनगोचरत्वं है सुन्दराब ! परिचस्करिषे वनाद्रिम् ॥ १२२ ॥ अशक्यं नो किञ्चित्तव न च न जानासि निखिलं दयाल क्षन्ता चात्यहमपि न चागासि तरितुम् । क्षमोऽतस्त्वच्छेत्रो द्यगतिरिति च क्षुद्र इति च क्षमखैतावनोऽवलमिह हरे ! सुन्दरभुज ! ॥ १२३ ॥ लङ्कायुद्धहतान् हरीन् द्विजसुनं शम्बूकदोषान्मृतं सान्दीपन्यभिजं मृतं द्विजसुतान् बालाश्च वैकुण्टगान् । गर्ने चार्जुनिसंभवं व्युदधरस्वेनैव रूपेण यः स्वाभीष्टं मम मद्गुरोश्च ददसे नो कि बनाद्रीश्वर ! ॥१२४॥ आयोध्यकान् सपशुकीटतृणांश्च जन्तून् फिकर्मणो नु बत ! कीदृशवेदनाब्यान् । सायुज्यलभ्यविभवान्निजनित्यलोकान् सान्तानिकानगमयो वनशैलनाथ ! ॥ १२५ ॥ सवारणभृत्यसमाह्वयं करिगिरौ वरदस्त्वमपूर्विकाम् । दृशमलम्भय एवं हि सुन्दर | स्फुटमदाश्च परश्शतमीदृशम् ॥ च देव ! ददासि वरान् परान् वरद ! सुन्दर । सुन्दरदोघेर ! । वनगिरेरमितस्तटमावसन्नखिललोचनगोचरवैभवे ॥ St-5.

·३४
स्तोत्रमालायां-पञ्चस्तव्याम्-वरदराजस्तव ।
इदमिमे शृणुमो मलयध्वजं नृपमिह खयमेव हि सुन्दर । चरणसात्कृतवानिति तद्वयं वनगिरीवर जातननोर
विज्ञापना वनगिरीश्वर ! सत्यरूपामगीकुरुप्व करुणार्णव ! मामकीनाम् ।
श्रीरङ्गधामनि यथापुरमेकतोऽहं रामानुजार्यवशगः परिवर्तिपीय ॥ १२९ ॥
किंचेदश्च विरिञ्चिभावन ! वनाद्रीश ! प्रभो ! सुन्दर ! प्रत्याख्यानपराङ्मुखो वरदता पश्यन्नवश्य शृणु
श्रीरङ्गश्रियमन्वहं प्रगुणयंस्त्वद्भक्तभोग्या कुरु प्रत्यक्ष सुनिरस्तमेव विदधत्प्रत्यथिनां प्रार्थनम् ॥ १३०
कारण्यामृतवारिधे ! वृषपते! हे सत्यसङ्कल्पन! श्रीमन् ! सुन्दर ! योग्यताविरहितानुन्मार्थ महत्मल
क्षाम्यन् साधुजनैः कृतांस्तु निखिलानेवापचारान् क्षणात् तद्भोग्यामनिशं कुरुष्व भगवन् ! श्रीरमधाम
इदं भूयो भूयः पुनरपि च भूयः पुनरपि स्फुटं विज्ञीप्सामीत्यगतिरबुधोऽनन्यगरण ।
कृतागा दुष्टात्मा कलुषमतिरस्मीत्यनवधेः दयायान्ते पालं वनगिरिपते ! सुन्दरभुज ! ॥ १३२
॥ इति पञ्चस्तव्यां सुन्दरबाहुम्तव समाप्तः ॥
श्री श्रीवत्सचिह्नमिरनुगृहीतायां पञ्चस्तव्यां
॥ वरदराजस्तवः ॥
श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयत्रयीकण्टे यान्ति मङ्गलमूत्रनाम् ॥
स्वस्ति हस्तिगिरिमस्तशेखरस्सन्तनोतु मयि सन्ततं हरिः । निस्समाभ्यधिकमभ्यवत्त यं देवीपनिपनी मान्य
श्रीनिधि निधिमपारमर्थिनामर्थितार्थपरिदानदीक्षितम् । सर्वभूतमुहदं दयानिवि देवगन विराजमान ॥२
नित्यमिन्द्रियपथातिगं महो योगिनामपि सुदूरगं धिय, । अप्यनुश्रवशिरम्मु दुग्री प्रादग्नि करिशमनकि
वल्लिका श्रुतिमतल्लिकामयी येन पल्लवितविश्वशाखया । स्वप्रिया करिगिरेरनुक्रिया वष्टि मृष्टवर नमाश्रये ॥
• य परोक्षमुपदेशतस्त्रयी नेति नेति परपर्युदासत । वकि यम्तमपरोक्षमीक्षयन्येप न करिगिरि ममाश्रय ।। ,
एप ईश इति निर्णय त्रयी भागधेयरहितेषु नो दिशेत् । हम्निधामनि न निर्णयेन को देवग समयावरिया
है कुदृष्ट्यभिनिविष्टचेतसां निर्विशेपसविशेषताश्रयम् । संशयं करिगिरिर्नुढत्यसौ तुङ्गमङ्गलगुणाम्पटे हग ।।
न्यायतर्कमुनिमुख्यभाषितैश्शोधितैस्सह कथञ्चन त्रयी । जोपयेद्धरिमनंहसो जनान् हन्निधाम मकल जनं म्बया
अद्भुतं महदसीमभूमकं किञ्चिदस्ति किल वस्तु निस्तुलम् । इत्ययोपि यदिदं तदग्रतम्नथ्यमेव करिधाग्नि दृश्यते
संवदेत किल यत्प्रमान्तरैस्तप्रमाणमिति ये हि मेनिरे। तन्मतेऽपि किल मानता गता हम्निनाऽध परवस्तुनि
गुणायत्तं लोके गुणिषु हि मतं मङ्गलपदं विपर्यस्त हस्तिक्षितिधरपते ! तत्त्वयि पुनः ।
गुणास्सत्यज्ञानप्रभृतय उत त्वद्गततया शुभीभ्यं याता इति हि निरगम श्रुनिवशान् ॥ ११ ।
निरावाधं नित्यं निरवधि निरंहो निरुपम सदा शान्तं शुद्ध प्रतिमटमवद्यम्य सननम् ।
परं ब्रह्माम्नातं श्रुतिशिरसि यत्तद्वरद ! ते परं रूपं साक्षात्तदिदमपदं वाअनसयोः ॥ १२ ॥

·स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-वरदराजस्तवः । ३५ ३ प्रशान्तानन्तात्मानुभवजमहानन्दमहिमप्रसक्तस्तैमित्यानुकृतवितरङ्गार्णवदशम् । परं यत्ते रूपं स्वसदृशदरिद्रं वरद ! तत्रयी पिस्प्रक्षन्ती परनिरसने श्राम्यति परम् ॥ १३ ॥ न वक्तुं न श्रोतुं न मनितुमथोपासिसिपितुं न च द्रष्टुं स्प्रष्टुं तदनु न च भोक्तुं हि सुशकम् । यद्वस्तूक ननु वरद ! साक्षात्तदसि भो । कथं विश्वस्मै त्वं करिगिरिपुरस्तिष्ठस इह ॥ १४ ॥ प्रकृष्टं विज्ञानं बलमतुलमैश्वर्यमखिल विमर्याद वीर्य वरद ! परमा शक्तिरपि च । पर तेजश्चेनि प्रवरगुणपटक प्रथमजं गुणाना निस्सीम्नां गणनविगुणानां प्रसवभूः ॥ १५ ॥ गुणैप्पमिस्त्वेते. प्रथमतरमूर्तिस्तव बभौ ततस्तिस्रम्तेषां त्रियुग ! युगलैर्हि त्रिभिरभु. । व्यवस्था या चैपा ननु वरद । साऽऽविप्कृतिवशाद्भवान् सर्वत्रैव त्वगणितमहामङ्गलगुणः ॥ १६ ॥ इयं वैयही वै म्धितिरथ किलेच्छाविहृतये विभूतीना मध्ये सुरनरतिरश्चामवतरन् । सजातीयस्तेपामिति तु विभवाख्यामपि भजन् करीश | त्वं पूर्णो वरगुणगणैस्तान् स्थगयसि ॥ १७ ॥ परो वा व्यूहो वा विभव उत वाऽर्चावतरणो भवन् वाऽन्तर्यामी वरवरद | यो यो भवसि वै । सस त्वं सन्नैशान् वरगुणगणान् विनदखिलान् भनद्यो भास्येवं सततमितरेभ्यस्त्वितरथा ॥ १८ ॥ दयाक्षान्त्यौदार्यम्रदिमसमतासौहृदधृतिप्रसादप्रेमाज्ञाश्रितसुलभताद्या वरगुणाः । तथा सौन्दर्याधास्तव वरदराजोत्तमगुणाः विसीमानोऽसंख्याः प्रणतजनभोगं प्रसुवते ॥ १९ ॥ अनन्याधीनत्वं तव किल जगुर्वेदिकगिरः पराधीनं त्वां तु प्रणतपरतन्त्रं मनुमहे । उपालम्भोऽयं भोः श्रयति बत! सावश्यमपि ते यतो दोष भक्तेष्विह वरद ! नैवाकलयसि ॥ २० ॥ पादवदनेक्षणशब्बैरम्बुजान्यपदिशन् वरद | त्वम् । बाहुभिस्त्वतिविशालतमालानाञ्जनं करिगिरेरसि शृङ्गम् ॥२१॥ दारभुजमुन्नसमायत्कर्णपाशपरिकर्मसदंसम् । आयताक्षमभिजातकपोलं पारणीयति वरप्रद । दृल्मे ॥ २२ ॥ मेघनिर्भमञ्जनपुनश्यामकुन्तलमनन्तशयं त्वाम् । अब्जपाणिपदमम्वुजनेत्रं नेत्रसात्कुरु करीश ! सदा में ॥ २३ ॥ व दृक्च निपिपासति जिह्वा विह्वला श्रवणवत्परवृत्तौ । नासिका त्वयि करीश ! तथेति प्राप्नुया कथमिमां स्विदवस्थाम् ।। राज्यमधिकं भुवनानामीश ! ते पिशुनयन् किल मौलि. । चूलिकामणिसहस्रमरीचेर्हस्तिभूषण | भवत्युदयाद्रिः ।। त्युपरि भक्तजनानित्यूलताश्रयणसूचितशक्तिम् । ऊर्ध्वपुण्डतिलक बहुमानाकि विभर्षि वरद ! खललाटे ॥ २६ ॥ का तव करीश ! किमेषा कर्णभूपणमुतांसविभूषा । अंसलम्ब्यलकभूषणमाहो मानसस्य मम वा परिकर्म ॥२७॥ जातविटपानभितो या पुष्पसंपदुदियात्करिनाथ ! । तां विडम्बयति तावकबाहुप्वातता तु कस्काङ्गदलक्ष्मीः ॥२८॥ म्यनचलफेनिलसिन्धुप्रोत्थितिक्षणदशां गमितौ ते । वक्षसि स्फुरितमौक्तिकहारे कौस्तुभश्च कमला च करीश ' ॥ नक्षितिभृतो यदि नामोपत्यका वरद ! हेममयी स्यात् । तादृशी तव विभाति तु लक्ष्मीराम्बरी वत ! विडम्बितविद्युत ।। गिमियाद्रवेस्तमिम्रा, वरदाद्य त्वयि तन्निशामयामः । गमिता तव वक्त्रचित्रभानो. परभागं ननु कौन्तली तमित्रा ।। गोरपि पक्षयोस्तिथिर्या विपमीभावनिरासदाऽष्टमीति । उपमानजसम्पदे हि सेन्दोवरदाभूद्भवतो ललाटलक्ष्म्या ॥३२॥ ।

·३६
स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-वरदराजस्तवः ।
अलकालिचिकीर्षया किलात्ता सुपरीचिक्षिषया ललाटपट्टे । सुमपी निकषीकृता श्रुवौ ते वरद । न्यादानन्वतस्तु नैवर
श्रवसश्च दृशश्च शब्दरूपग्रहणे ते न हि जीववव्यवस्था । उभयोरखिलेक्षणक्षमत्पाहरदात श्रवणाश्रये होते ॥३
करुणारसवाहिवीक्षणोर्मेर्वरद ! प्रेममयप्रवाहमाजः । तततीरवनावली ध्रुवौ दृक्चलमिन्धोन्तव नालिकेव सेतु. ॥३
विभवं विवृणोति विस्तृणीते रुचमाविष्कुरुते कृपामपाराम् । अभिवर्षति हर्पमाभावं तनुते ते वरदैप दृष्टिपातः ॥
अरुणाधरपल्लवे लसन्ती वरदासो द्विजचन्द्रचन्द्रिका ते । अधिविद्रुममस्तनिस्तलालीरुचमाविप्कुले हि पुष्कराक्ष !
लितनिरिका विनिप्पतन्ती तव वक्षःस्थलभूतले विकीर्णा । वरद ! प्रविर्ति हारलक्ष्मीमपि मुक्तावलिका नदीव तज्ज
परिमण्डितरासमण्डलाभिर्वरदाघ्रातमभीष्टगोपिकाभिः। अनुवर्तितदातनप्रहादिव फुलं हि कपोलयोयुगं ते ॥ ३९
मुखमुन्नसमायताक्षमुद्यस्मितदन्तं रुचिराधरं नतभ्रु । लसदसविलम्बिकर्णपाशं मयि ते निश्चलगन्नु हम्निनाथ ! ॥४
पद्मायाः प्रणयरसात्समासजन्त्यास्स्वं बाहु सुवहुमतो भुजेन तेन ।
कां नामान्वभवदहो ! दशां तदात्वे कण्ठस्ते करिगिरिनाथ | कम्बुकान्त ॥ ४१ ॥
सायामा धृतपरिणद्धयोऽब्धयो वा तादृश्यः स्फुटमथवा निगश्चतन्त्र ।
चत्वारो वरद । वरप्रदास्त्वदीया भासन्ते भुजपरिघास्तमालनीलाः ॥ ४२ ॥
आश्लेषे वरद ! भुजास्तवेन्दिराया गोपीनामभिमतरासबन्धने वा ।
बन्धे वा मुदमधिकां यशोदयाऽहो संप्राप्तास्तव नवनीतमोपदोपात ॥ ४३ ॥
सालीया इव विटपास्सपल्लवायाः कल्लोला इव जलधेस्सविद्रुमाग्राः ।
भोगीन्द्रा इव च फणामणीद्धवक्त्रा भासन्ते वरद ! भुजास्तवारुणाग्रा ॥ ४४ ।।
अम्भोधेस्वयमभिमन्थनं चकर्थ क्षोणीघ्रं पुनरविभश्च सप्तरात्रम् ।
सप्तानां विवलयसिस्म कण्ठमुक्ष्णामम्लाना वरद ! तथाऽपि पाणयस्ते ।। ४५ ॥
रिहातो ब्रजसदनाङ्गणेषु कि ते गोयष्टिग्रहणवशान्नु गोपगोप्ट्याम् ।
आलम्बाद्धयनयसूत्रतोत्रयोर्वा पाणीनां वरद ! तवारुणत्वमासीत् ।। ४६ ॥
सर्वज्ञास्समुचितशक्तयस्सदैव त्वत्सेवानियमजुपस्त्वटेकभोगाः ।
हेतीनामधिपतयस्सदा किमेतान् शोभार्थं वरद ! विभर्पि हर्पतो वा ॥ ४७ ॥
किं धातुर्गगनविधानमातृकाऽभूद्वक्षस्ते वरद ! वरेण्य ! यत्र नाम ।
पद्माया मुखमथ कौस्तुभश्च जातौ चन्द्रार्कावुडुनिकरायते तु हारः ॥ १८ ॥
अण्डानां त्वदुदरमामनन्ति सन्त: स्थानं तद्वरद ! कथंनु कार्यमस्य ।
माहात्म्यं खत इह येषु नूनमेषामृद्धिस्स्यान्महिमकरी न हीतरेषाम् ॥ ४२ ॥
सौन्दर्यामृतरसवाहवेगजस्स्यादावर्तस्तव किल पद्मनाभ ! नाभिः ।
तत्पमं वरद ! विभाति कान्तिमय्या लक्ष्म्यास्ते सकलवपुर्जुषो नु सम ॥ ५० ॥

·स्तोत्रमालायां--पञ्चस्तव्याम्-वरदराजस्तवः ।
या दामोदर इति नामदा तवासीत्सा दामा किल किणकारिणी बभूव ।
तन्नूनं वरद ! वलित्रयच्छलेन त्वमध्यप्रथमविभूषणीबभूव ॥ ११ ॥
यादृग्बीजाध्युपितभुवि यद्वस्तु हस्तीश । जातं तत्तादृक्षं फलति हि फलं त्वय्यपीक्षामहे तत् ।
यस्मादण्डाध्युपित उदरे तावके जायमानं पद्मं पद्मानन ! किल फलत्यण्डषण्डानखण्डान् ॥ ५२ ॥
अज्ञे यज्ञेश्वर ! किल जने वाप्यदर्श विमर्श विश्वाधीशः कतम इति तन्निर्णयं वर्णयामः ।
व्यावक्रोशी नृषु समुदिता यानुपाश्रित्य तेऽपि ब्रह्माद्यास्ते वरद जनितस्तुन्दकन्दारविन्दे ॥ ५३ ॥
'मुष्णकृप्ण. प्रियनिजजनैय्यहैयङ्गवीनं दाना भून्ना वरद ! हि यया त्वं यशोदाकराभ्याम् ।
बद्धो बन्धक्षपणकरणी तां किलाद्यापि मातुः प्रेम्णा गात्राभरणमुदरावन्धनाख्यं बिभर्षि ॥ ५४ ॥
सौन्दर्याख्या सरिदुरसि विस्तीर्य मध्यावरुद्धा स्थानाल्पवाद्विषमगतिजावर्तगर्ताभनामि. ।
प्राप्य प्राप्तप्रथिम जघनं विस्तृता हस्तिनाथ ! स्रोतोभेदं भजति भवतः पाददेशापदेशात् ॥ ५५ ॥
रम्भास्तम्भाः करिवरकराः कारभास्सारभाजो वेषाश्लेषा अपि मरतकस्तम्भमुख्यास्तुलाख्याः ।
साम्यं सम्यग्वरद ! न दधुस्सर्वमुर्कुस्त्वदूर्वोर्न बैश्वर्यं दधति न तथा यौवनारम्भजृम्भाः ॥ ५६ ॥
या ते गात्रे वरद ! जनिता कान्तिमय्यापगाऽभूत्तस्यास्स्रोतोयुगलमिह यद्याति पादप्रवादम् ।
तज्जातोर्श्वभ्रमियुगमिवोद्भानुनी जानुनी ते स्यादुक्ष्णो ककुदयुगलं यौवनैश्वर्यनानोः ।। ५७ ॥
प्रेम्णाऽऽञातुं करिगिरिशिरोऽधोमुखीभावभाजोरंघ्रिद्वन्द्वाह्वयकमलयोर्दण्डकाण्डायमाने ।
अद्रिस्पर्शोद्भवसुखत उत्कण्टके रोमहर्षात् द्रष्टुईष्टिर्वरद ! किमलं लवितु जसिके ते ॥ ५८ ।।
भक्तानां यद्वपुषि दहरं पण्डितं पुण्डरीकं यच्चाम्लानं वरद ! सतताध्यासनादासनाब्जम् ।
आनायानां यदपि च शिरो यश्च मूर्धा शठारेर्हस्त्यद्रेर्वा किमतिसुखदं तेषु पादाब्जयोस्ते ॥ ५९॥
पद्यास्वद्याङ्गुलिषु वरद ! प्रान्तत. कान्तिसिन्धोर्वीचीवीथीविभवमुभयीप्वम्भसो लम्भितासु ।
विन्दन्निन्दुः प्रतिफलनजां सम्पदं किं पदं ते छायाच्छमा नखविततितां लम्भितश्शुम्भितस्सन् ॥६॥
शम्भोरम्भोरुहमुख ! सखा सन् संहाङ्कश्शशाङ्कः कुर्वन्सेवां वरद ! विकलो वृत्तहीनस्सुवक्रः ।
त्वत्पादाब्जे प्रियमख ! नखच्छमनाऽऽश्रित्य नित्यं सद्वृत्तोऽभूत्स च दशगुणः पुष्कलो निष्कलङ्कः ॥ ६१ ॥
त्पादाब्जे प्रजाता सुरसरिदभवत्प्राक् चतुर्धा ततस्तास्वेकां धत्ते ध्रुवस्सा त्रिभुवनमपुनात्रीन्पथो भावयन्ती ।
त्रैका खं व्रजन्ती शिवयति तु शिवं सा पुनस्सप्तधाऽभूत्तास्वेका गां पुनाना वरद ! सगरजस्वर्गसर्ग चकार ॥१२॥
परिजनपरिबर्हा भूषणान्यायुधानि प्रवरगुणगणाश्च ज्ञानशक्त्यादयस्ते ।
परमपदमथाण्डान्यात्मदेहस्तथाऽऽत्मा वरद ! सकलमेतत्संश्रितार्थ चकर्थ ॥ ६३ ॥
अनाप्तं ह्याप्तव्यं न तव किल किञ्चिद्वरद ! ते जगज्जन्मस्थेमप्रलयविधयों धीविलसितम् ।
तथाऽपि क्षोदीयस्सुरनरकुलेप्वाश्रितजनान्समाश्लेष्टुं पेष्टं तदसुखकृतां चावतरसि ॥ १४ ॥

·३८
स्तोलमालायां-पञ्चस्तव्याम्-वरदराजन्तव. ।
विवेकधियमेकतो ह्यभिनिवेशलेशो हरेन्महत्त्वभिनिवेशनं किमुत तन्महिम्नस्तव ।
अहो ! विसदृशे जगत्यवततथ पार्थादिकं निजं जनमुदञ्चयन्वरद ! तं समाश्लेषक. ॥६५॥
संश्लेषे भजतां त्वरापरवशः कालेन संशोध्य तानानीय स्वपदे स्वसद्गमकृतं सोढुं विलम्धं बत ' ।
अक्षाभ्यन् क्षमिणां वरो वरद ! सन्नत्रावतीर्णो भवेः कि नाम त्वममंश्रितेषु वितरन् वेपं वृणीष तु नान् ! ६६
वरद ! यदि न भुव्यवातरिष्यश्श्रुतिविहितास्त्वदुपासनार्चनाद्या. ।
करणपथविदूरगे सति त्वयि अविषयतानिकृताः किलाभविन्यन् ॥ ६७ ॥
यदपराधसहस्रमजस्रजं त्वयि शरण्य ! हिरण्य उपावहत् । वरद ! तेन चिरं त्वमविक्रियो विकृतिम कनिनादगा
त्वामामनन्ति कवय. करुणामृताब्धे ! ज्ञानक्रियामजनलभ्यमलभ्यमन्यैः ।
एतेषु केन वरदोत्तरकोसलस्थाः पूर्व सदूर्वमभजन्त हि जन्तवस्त्वाम् ॥ ६॥
भजत्सु वात्सल्यवशात्समुत्सुकः प्रकाममत्रावतरेर्वरप्रद !। भवेश्च तेषां मुलमोऽथ कि विदं न्यदनदाना नियत पुगठम
नरसिहतनुरगौणी समसमयसमुद्भवश्च भक्तगिर. । स्तम्भे च सम्भवम्ते पिशुनयति परेशता बन्द । ॥ ७१ ॥
तापत्रयीमयदवानलदह्यमानं मुह्यन्तमन्तमवयन्तमनन्त ! नैव ।
स्थातुं प्रयातुमुपयातुमनीशमीश ! हस्तीश! दृष्टयमृतवृष्टिभिराभजेथाः ।। ७२ ।।
नानाविरुद्धविदिशासु दिशासु चाहो वन्ध्यमनोरथशनैर्युगपद्विकृष्टः ।
त्वत्पादयोरनुदितस्पृह एष सोऽहं न स्वस्ति हस्तिगिरिनाथ : निगामयामि ।। ७३ ॥
है निर्भयोऽस्म्यविनयोऽस्मि यतस्त्वदम्रो लिप्सामलव्यवति चनमि दुविनीते ।
दुष्कर्मवर्मपरिकर्मित एष सोऽहमग्रे वरप्रद ! तव प्रलपामि किञ्चित् ।। ७४ ।।
सव्याधिराधिरवितुष्टिरनिष्टयोगस्स्वाभीष्टभञ्जनममर्पकगे निकर्षः ।
कृन्तन्ति सन्ततमिमानि मनो मदीय हस्तीग ! न त्वदभिलापनिविप्रहाणिः ॥ ७९ ॥
विद्वेषमानमदरागविलोभमोहाद्याजानभूमिरहमत्र भवे निमजन ।
निर्द्वन्द्व ! नित्यनिरवद्यमहागुणं त्वां हस्तीश! कश्श्रयितुर्माक्षितुमीप्सितुं वा ।। ७६ ।।
पुत्रादयः कथममी मयि संस्थिते स्युरित्यप्रतिक्रियनिरर्थकचिन्तनेन ।
दूये न तु खयमहं भविताऽस्मि कीदृगित्यन्ति हस्तिगिरिनाथ । विमर्शलेश. ॥ ७ ॥
शम्पाचलं बहुलदुःखमनर्थहेतुरल्पीय इत्यपि विमृष्टिषु दृष्टदोषम् ।
दुर्वासनादढिमतस्सुखमिन्द्रियोत्थं हातुं न मे मतिरलं वरदाधिराज ! ॥ ८ ॥
बुद्धा च नो च विहिताकरणैर्निपिद्धसंसेवनस्त्वदपचारशनैरसझैः ।
भक्तागसामपि शतैर्भवताऽप्यगण्येर्हस्तीश! वाक्तनुमनोजनितहतोऽसि ॥ ७९ ॥

·स्तोत्रमालाया–पञ्चस्तव्याम्-वरदराजस्तव. । ! त्वदास्यमस्य हि मम स्वरसप्रसक्त तच्चोरयन्नयमहं किल चस्खल प्राक् । त्वं मामकीन इति मामभिमन्यसे म हस्तीश ! संशमय नस्तमिमं विवादम् ॥ ८० ।। मोगा इमे विधिशिवादिपदं च किञ्च खात्मानुभूतिरिति या किल मुक्तिरुक्ता। सर्वं तदूपजलजोषमहं जुपेय हस्त्यद्रिनाथ ! तव दास्यमहारसज्ञः ॥ ८१ ॥ पधरजव्याकुले जननमरणनक्रचक्रास्पदे । अगतिरशरणो भवाब्धौ लुठन् वरद ! शरणमित्यहं त्वां वृणे ॥८२॥ सुकृतकस्मदप्कृत्तरः शुभगुणलवलेशदेशातिगः । अशुभगुणपरस्सहस्रावृतो वरदमुरुदयं गतिं त्वां वृणे ॥८३ ॥ शरणवरणवागियं योदिता न भवति बत! साऽपि धीपूर्विका । इति यदि दयनीयता मय्यहो ! वरद ! तव भवेत्ततः प्राणिमि ॥ ८४ ॥ निरवधिपु कृतेषु चागस्वहो मतिरनुशयिनी यदि स्यात्ततः । वरद ! हि दयसे न संशेमहे निरनुशयधियो हता है ! वयम् ॥ ८५ ॥ वरणवागियं याऽद्य मे वरद ! तदधिकं न किञ्चिन्मम । सुलभमभिमतार्थदं साधनं तदयमवसरो दयायास्तव ॥ विषयिणी स्पृहा भूयसी तव तु चरणयोर्न साऽल्पापि मे । वरद । ननु भरस्तवैव त्वयं यदुत तव पदस्पृहाजन्म मे ॥ ह् मतिरस्मदुज्जीवनी वरद । तव खलु प्रसादाढते। शरणमिति वचोऽपि मे नोदियात्त्वमसि मयि ततः प्रसादोन्मुखः॥ यदिह वस्तु वान्छाम्यह तव चरणलभाविरोधस्तत । यादे न भवति तच देहि प्रभो ! झटिति वितर पादमेवान्यथा ॥ ने किमपिं हन्त! दुर्वासनाशतविवशतया यदभ्यर्थये। तदतुलदय ! सार्व । सर्वप्रद ! प्रवितर वरद ! क्षमाम्भोनिधे ॥ मेतरदथापि वा यद्यथा वितरसि वरदप्रभो । त्वं हि मे। तदनुभवनमेव युक्तं तु मे त्वयि निहितभरोऽस्मि सोऽहं यतः ।। यावानसि योऽसि यद्गुण करीश ! यादृग्विभवो यदिगितः। तथाविधं त्वाऽहमभक्तदुर्ग्रहं प्रपत्तिवाचैव निरीक्षितुं वृणे अये ! दयालो ! वरद | क्षनानिधे ! विशेषतो विश्वजनीन ! विश्वद!। हिनन ! सर्वज्ञ ! समग्रशक्तिक । प्रसह्य मां प्रापय दास्यमेव ते ॥ ९३ ॥ स्वर्गुणैः खैश्चरितैः स्ववेदनाद्जन्ति ये त्वा त्वयि भक्तितोऽथवा । करीश ! तेषामपि तावकी दया तथात्वकृत्सैव तु मे बलं मतम् ॥ ९४ ॥ यदि त्वभक्तोऽप्यगुणोऽपि निष्क्रियो निरुद्यमो निष्कृतदुष्कृतो न च । लभेय पादौ वरद ! स्फुटास्तत. क्षमादयाद्यास्तव मङ्गला गुणाः ॥ ९५ ॥ शेकनैर्विभ्रमणैरपि ध्रुवोः स्मितामृतैरिङ्गितमङ्गलैरपि । प्रचोदितस्ते वरद ! प्रहृष्टधीः कदा विधास्ये वरिवस्यनं तव ।। विविश्य विश्वेन्द्रियतर्षकर्षणीमनःस्थले नित्यनिखातनिश्चलाः । सुधासखीहस्तिपते ! सुशीतला गिरः श्रवस्याश्शृणुयाम तावकीः ॥ ९७ ।। अशेपदेशाविलकालयोगिनीप्वहं त्ववस्थाखखिलाखनन्यधीः । अशेपदास्यैकरतिस्तदाचरन् करीश ! वर्तेय सदा त्वदन्तिके ॥ ९८ ॥ ।

·४ स्तोत्रमालायां--पञ्चम्तव्याम्-श्रीम्तवः । इमं जनं हन्त ! कदाऽभिषेक्ष्यति त्वदक्षिनद्योवरद ! श्रमापहा । अकृत्रिमप्रेमरसप्रवाहमा विसृत्वरी वीक्षणवीचिमन्नतिः ॥ ८० ॥ सदातनत्वेऽपि तदातनत्ववन्नवीभवत्प्रेमरसप्रवाया । निषेवितं त्वा सतनो-या श्रिया करीश पर। पद समाहितैस्साधु सनन्दनाभिस्सुदुर्लभं भक्तजनैरदुर्लभम् । अचिन्त्यनयनमाणं गात त्या नु, रामानुजांघ्रिशरणोऽस्मि कुलप्रदीपस्त्वासीत्स यामुनमुनेम्म च नाथवंश्य । वंश्यः पराङ्कुशमुनेस्स च सोऽपि देव्याः दासस्नवेनि बग्दाम्मि नरेक्षणीय ॥ १०२ ॥ ॥ इति पञ्जस्तव्यां वरदराजन्नरम्पमाप्त ॥ - श्री श्रीवत्सचिह्वमिश्रेरनुगृहीतायां पञ्चम्तव्याम् ॥ श्रीस्तवः ॥ श्रीवत्सचिह्नमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुनयन कण्ठे यान्ति महलनुग्रनाम् ।। स्वस्ति श्रीर्दिशतादशेषजगतां सर्गोपसर्गस्थिती. स्वर्ग दुर्गतिमापगिकपदं मर्च न कुर्वन् हरि. यस्या वीक्ष्य मुखं तदिङ्गितपराधीनो विधत्तेऽग्विलं क्रीदेय बन्छ नान्यथान्य ग्मदा ग्याटेकरम्यानया हे श्रीदेवि ! समस्तलोकजननीं त्वां स्तोतुमीहामहे युक्तां भावय भाग्नी प्रगुणय प्रेमप्रधाना पियम् । भक्ति भन्दय नन्दयाश्रितमिमं दासं जनं तावक लक्ष्य लक्षित ! कटाक्षवाचिविन्तमा म्याम चामा बस स्तोत्रं नाम किमामनन्ति कवयो यद्यन्यदीयान्गुणानन्यत्र त्वमनोऽधिगाय फमितिमा नाका-या सम्यक्सत्यगुणाभिवर्णनमथो ब्रूयुः कथं तादृशी वाग्वाचम्पनिनाऽपि शक्यरचना न्यन्मणाणानिधी ।। ये वाचां मनसां च दुर्ग्रहतया ख्याता गुणास्तावकारतानेव प्रति मानिमुदिता . ' मामिला मानी । हास्यं तत्तु न मन्महे न हि चकोर्येकाऽखिलां चन्द्रिकां नालं पातुमिनि प्रगृल्य ग्मनामा.. मन्या कृषि ॥ क्षोदीयानपि दुष्टबुद्धिरपि निस्स्नेहोऽप्यनीहोऽपि ते कीर्ति देवि ! लिहन्न न च निमभ्यजी न किनि च । दुष्येत्सा तु न तावता न हि शुना लीढाऽपि भागीरथी दुप्येन्छयाऽपि न लांत न च निगनिया एश्वर्य महदेव वाऽल्पमथवा दृश्येत पुंसां हि यत्तलदम्याम्ममुहीक्षणात्तव यनम्मात्रि वन । तेनैतेन न विस्मयेमहि जगन्नाथोऽपि नारायणो धन्यं मन्यन ईक्षणालय य-समय: एश्वर्य यदशेषपुसि यदिदं सौन्दर्यलावण्ययो• रूपं यच्च हि मङ्गलं किंगपि बलाक मदिगुच्यते । तत्सर्वं त्वदधीनमेव यदतः श्रीरित्यभेदेन वा यद्धा श्रीमतिनीहगन बचमा दनि । प्रधामनन . देवि ! त्वन्महिमावधिर्न हरिणा नापि त्वया ज्ञायते यद्यप्येवमथापि नैव युवयोम्म जितना हीयते । यन्नास्त्येव तदज्ञतामनुगुणां सर्वज्ञताया विदुयॊमाम्मोमिदन्तया किल विदन् भ्रान्नास्वमित्युच्यते ।

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-पूर्वशतकम् । लोके वनस्पतिबृहस्पतितारतम्यं यस्याः प्रसादपरिणाममुदाहरन्ति । सा भारती भगवती तु यदीयदासी तां देवदेवमहिषीं श्रियमाश्रयामः ॥ ९ ॥ यस्याः कटाक्षमृदुवीक्षणदीक्षणेन सद्यस्समुल्लसितपल्लवमुल्ललास । विश्वं विपर्ययसमुत्थविपर्ययं प्राक् तां देवदेवमहिषीं श्रियमाश्रयामः ॥ १० ॥ फटाक्षवीक्षाक्षणलक्षं लक्षिता महेशास्स्युः। श्रीरङ्गराजमहिषी सा मामपि वीक्षतां लक्ष्मीः ॥ ११ ॥ अर्वाञ्चो यत्पदसरसिजद्वन्द्वमाश्रित्य पूर्वे मूर्ना यस्यान्वयमुपगता देशिका मुक्तिमापुः । सोऽयं रामानुजमुनिरपि स्वीयमुक्ति करस्थां यत्सबन्धादमनुत कथ वय॑ते कूरनाथ ॥ ॥ इति पञ्चस्तव्यां श्रीस्तवस्समाप्त ॥ ॥ पञ्चस्तवी च समाप्ता ।। श्रीपराशरभट्टायैरनुगृहीते श्रीरङ्गाजस्तवे पूर्वशतकम् । श्रीपराशरभट्टाय श्रीरङ्गेशपुरोहितः । श्रीवत्साकसुतश्श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूयसे ॥ श्रीवत्सचिहमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलसूत्रताम् ॥ १ ॥ समानुजपदच्छाया गोविन्दाबाऽनपायिनी ! तदायत्तस्वरूपा सा जीयान्मद्विश्रमस्थली ॥ २ ॥ रामानुजमुनिर्जियाद्यो हरेभक्तियन्त्रतः । कलिकोलाहलक्रीडामुधाग्रहमपाहरत् ॥ ३ ॥ विधाय वैदिकं मार्गमकौतस्कुतकण्टकम् । नेतारं भगवद्भक्तर्यामुनं मनवामहै ॥ ४ ॥ नौमि नाथमुनि नाम जीमूतं भक्त्यवग्रहे । वैराग्यभगवत्तत्वज्ञानभक्त्यभिवर्षकम् ॥ ५ ॥ ऋषि जुपामहे कृष्णतृष्णातत्त्वमिवोदितम् । सहस्रशाखां योऽद्राक्षीद्राविडी ब्रह्मसंहिताम् ॥ ६ ॥ नमः श्रीरङ्गनायक्यै यद्मविभ्रमभेदतः । ईशेशितव्यवैपश्यनिन्नोन्नतमिदं जगत् ॥ ७ ॥ श्रीग्ननाभरणं तेजः श्रीरङ्गेशयमाश्रये । चिन्तामणिमिवोद्वान्तमुत्सङ्गेऽनन्तभोगिनः ॥ ८ ॥ अस्ति वस्त्विदमित्यत्वप्रसंख्यानपराङ्मुखम् । श्रीमत्यायतने लक्ष्मीपदला:कलक्षणम् ॥ ९ ॥ लक्ष्मीकल्पलतोत्तुङ्गस्तनस्तवकचञ्चलः । श्रीरङ्गराजभृङ्गो मे रमतां मानसाम्बुजे ॥ स्वस्ति श्रीस्तनकस्तूरीमकरीमुद्रितोरसः । श्रीरङ्गराजाच्छरदश्शतमाशास्महेतमाम् ॥ ११ ॥ पातु प्रणतरक्षायां बिलम्बमसहन्निव । सदा पञ्चायुधी विभ्रत्स नः श्रीरङ्गनायक. ॥ १२ ॥ अमतं मतं मतमथामतं स्तुतं परिनिन्दितं भवति निन्दितं स्तुतम् । इति रङ्गराजमुदजूधुषत्रयी स्तुमहे वयं किमिति तन्न शक्नुमः ॥ १३ ॥ %D St.-6.

·४२
स्तोत्रमालायां- श्रीरङ्गराजस्तवे-पूवशतकम् ।
यदि मे सहस्रवदनादिवैभवं निजमर्पयेत्स किल रनचन्द्रमा ।
अथ शेषवन्मम च तद्वदेव वा स्तुतिशक्त्यभावविभवेऽपि भागिता ॥ १४ !
सो अङ्ग! वेद यदि वा न किलेति वेदस्सन्देग्ध्यनर्घविदमात्मनि रगनाथम् ।
स्थाने(य)तदेष खलु दोषमलीमसाभिर्मद्वाग्भिरैशमतिशायनमावृणोति ॥ १५ ॥
खं संस्कृतद्राविडवेदसूक्तैर्भान्तं मदुक्तैर्मलिनीकरोति । श्रीरङ्गकम्रः कलमं क एव स्नात्वाऽपि धूलीरसिकं निषेद्धा
किन्तु प्रपत्तिवलतारितविष्णुमायमद्वंश्यराजकुलदुर्ललितं किलैवम् ।
श्रीरङ्गराजकमलापदलालितत्वं यद्वाऽपराध्यति मम स्तुतिसाहसेऽस्मिन् ॥ १७ ॥
नाथस्य च स्वमहिमार्णवपारदृश्वविज्ञानवाग्विलसितं सहते न वेद.।
आपेक्षिकं यदि तदस्ति ममापि तेन श्रीरङ्गिणस्स्तुतिविधावहमध्यकार्पम् ॥ १८ ॥
अन्यत्रातद्गुणोक्तिर्भग्वति न तदुत्कर्षचोयें. परेषां स्तुत्यत्वाद्यावदर्था फणितिरपि तथा तम्य निस्मीमकत्वात् ।
आन्नायानामसीनामपि हरिविभवे वर्षविन्दोरिवाब्धौ संबन्धात्स्वात्मलानो न तु फवलनतः स्तोतुरखं न कि मे
कावेरीमवगाहिषीय भगवद्भोगान्तरायीभवत्कर्मक्लेशफलाशयप्रशमनोद्वेलामलस्रोतसम् ।
जन्तोस्संसरतोऽचिरादिसरणिव्यासङ्गभङ्गाय या लोकेऽस्मिन् विरजेव वेल्लितजला श्रीरङ्गमालिङ्गति ॥ २.
दुग्धाब्धिर्जनको जनन्यहमियं श्रीरेव पुत्री वरश्श्रीरङ्गेश्वर एतदर्हमिह किं कुर्यामितीवाकुला ।
चञ्चचामरचन्द्रचन्दनमहामाणिक्यमुनोत्करान् कावेरी लहरीकरविदधती पर्यति सा सेव्यताम् ॥ ५१
तीर्थ शुन्धति पाति नन्दनतरून् रथ्याङ्गणान्युक्षति स्लानीयाहणपानवारि वति स्नात. पुनीते जनान् ।
श्यामं वेदरहो व्यनक्ति पुलिने फेनैर्हसन्तीव तद्गङ्गां विष्णुपदीत्वमात्रमुग्वरा हेमापगा हन्त्वघग ॥ २.
अगणितगुणावद्यं सर्व स्थिरत्रसमप्रतिक्रियमपि पय.पूरैराप्याययन्त्यनुजाग्रती ।
प्रवहति जगद्धात्री भूत्वेव रगपतेर्दया शिशिरमधुराऽगाधा सा नः पुनातु मरुधा ।। २३ ।
तरलतनुतरज्ञैर्मन्दमान्दोल्यमानवतटविटपिराजीमञ्जरीमुप्तभृङ्गा ।
क्षिपतु कनकनाम्नी निम्नगा नारिकेलक्रमुकजमकरन्दैर्मासलापा मदहः ॥ २४ ॥
कदलवकुलजम्बूपूगमाकन्दकण्ठद्वयससरसनीरामन्तरा सद्यकन्याम् ।
प्रबलजलपिपासालम्बमानाम्बुदौघभ्रमकरतरुवृन्दं वन्द्यतामन्तरीपम् ॥ २५ ॥
यद्विष्णोः पदमतमः परोरजोऽप्रयं मुक्तानामनुविरजं विदीप्रमाहुः ।
तत्पुण्यं पुलिनमिदंतयाऽद्य मध्येकावेरि स्फुरति तदीक्षिपीय नित्यम् ॥ २६ ॥
त्रय्यन्तप्रहतिमतीषु वैष्णवानां प्राप्यासु प्रचुरभवश्रमापहासु । कावेरीपरिचरितालु पावनीपु श्रीरशीपवनतटीपु व
स्फुरितशफरदीर्यन्नालिकेरीगुलुच्छपसृमरमधुकुल्यावर्धितानोकहानि ।
रतिमविरति रङ्गारामरम्यस्थलानि क्रमुफपनसमोचामेचकानि क्रियासुः ॥ २८ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-पूर्वशतकम् ।
परमपदं पुरीमयोध्याममृतवृतामपराजितामुशन्ति । पुलिनमुपरि रङ्गराजधानी पिशितहशामपि सा पुरश्चकान्ति ॥
पदमपि दिव्यधाम कर्तुं तदुभयतन्त्रितहर्म्यमालिकेव । भवनमणितलैविजृम्भमाणा जयतितरामिह रङ्गराजधानी ।।
मकररुचीर्वितत्य पाशान् विसमरकेतुकरैर्मृगं हिमांशोः। श्रिय इव नवकेलये जिघृक्षुस्मुखयतु रङ्गपुरी चकासती नः ॥
पदसरिदन्तरीपपुष्यत्पुरपरिपालननित्यजागरूकान् । प्रहरणपरिवारवाहनाढ्यान् कुमुदमुखान् गणनायकान् ननामि ॥
अहृतसहजदास्याः सूरयस्त्रस्तबन्धा विमलचरमदेहा इत्यमी रङ्गधाम ।
महितमनुजतियक्स्थावरत्वाश्श्रयन्ते सुनियतमिति ह म प्राहुरेभ्यो नमः स्तात् ॥ ३३ ॥
श्रीरङ्गदिव्यभवनं भुवि गोपुराणां प्राकारितेन निकरण गरुत्मतेव ।
पार्श्वप्रसारितपतत्रपुटेन भक्त्या नानातनूभिरुपगूढमुपनयामः ॥ ३४ ॥
कारमध्याजिरमण्डपोक्त्या सहीपरत्नाकररत्नशैला । सर्वसहा रङ्गविमानसेवां प्राप्तेव तन्मन्दिरमाविरस्ति ॥ ३५ ॥
बाह्यजिनादिमणिप्रतिमा अपि वैदिकयन्निव रङ्गपुरे। मणिमण्डपवप्रगणान् विदधे परकालकवि. प्रणमेमहि तान् ।
स्मेराननाक्षिकमलैनमतः पुनानान् दंष्ट्रागदा कुटिभिषितो धुनानान् ।
चण्डप्रचण्डमुखतः प्रणमामि रङ्गद्वारावलीषु चतसृष्वधिकारभाजः ॥ ३७ ॥
त्मिसाधारणनाथगोष्ठीपूरेऽपि दुष्पूरमहावकाशम् । आस्थानमानन्दमयं सहस्रस्थूणादिनाऽऽनातमवानवानि ॥३८॥
विहरति हरौ लक्ष्म्या लीलातपत्रपरिष्क्रियाविनिमयविधासूनासूनिक्रियासफलोत्पलाम् ।
अथ मुनिमनःपद्मोष्वब्जासहायविहारजश्रमहरतटी यामस्तामैन्दवीमरविन्दिनीम् ॥ ३९ ॥
पत्रयीमैन्दवपुष्करिण्यां निमन्जय निर्वापयिताऽस्मि यस्याः । अभ्यासतोऽपामघमर्षणीनां चन्द्रस्सुधादीधितितामवाप ।।
ण तां तद्वदुदारनिम्नप्रसन्नशीताशयमननाथा । पराङ्कुशाद्याः प्रथमे पुमांसो निषेदिवांसो दश मां दयेरन् ॥४१॥
आधारशक्तिमुपरि प्रकृति परेण तां कूर्ममत्र फणिनं पृथिवीं फणासु ।
पृथव्यां पयोधिमधितन्नलिनं निधाय श्रीरङ्गयाम सुनिविष्टमभिष्टवानि ॥ ४२ ॥
ण नाकं पुरि हेममय्यां यो ब्रह्मकोशोऽस्त्यपराजिताख्य. । श्रीरङ्गनान्ना तमपौरुषेवं विमानराजं भुवि भावयानि ॥
अनाद्यान्नातत्वात्पुरुषरचनादोषरहितं जने तास्तान् कामान् विदधदपि सायुज्यहृदयम् ।
असन्देहाध्यासं भगवदुपलम्भस्थलममी प्रतीमः श्रीरङ्गं श्रुतिशतसमानर्द्धि शरणम् ॥ ४४ ॥
अपि फणिपतिभावाच्छुभ्रमन्तश्शयालोमरकतसुकुमारैः रङ्गमर्तुमयूखैः ।
सकलजलधिपानश्यामनीमूतजैत्रं पुलकयति विमानं पावनं लोचने नः ॥ ४५ ॥
पि रूपमपि गोप्पदयित्वा भक्तवत्सलतयोज्झितवेलम् । तद्विषन्तपनृकेसरिरूपं गोपुरोपरि विजूंभितमीडे ॥ ४६॥
अहमलमवलम्बस्सीदतामित्यजत्रं निवसदुपरिभागे गोपुरं रङ्गधाम्नः ।
कचन नृपरिपाटीवासितं वापि सिंहक्रमसुरमितमेकं ज्योतिरने चकास्ति ॥ ४७ ॥

·स्तोलमालायां-श्रीरङ्गराजस्तके-पूर्वगतकम् ।
संशोध्य पावनमनोहरदृष्टिपातैर्देवाय मामपि निवेदयता गुरूणाम् ।
सव्योत्तरे भगवतोऽस्य कटाक्षवीक्षापति प्रपद्य परितः परितो भवेयम् ॥ ४८ ॥
श्रीरङ्गराजकरनम्रितशाखिकाभ्यो लक्ष्म्या वहस्तकलितश्रवणावतंसम् ।
पुन्नागतल्लजमजस्रसहस्रगीतिसेकोत्थदिव्यनिजसौरभमामनाम. ।। ४९ ॥
श्रीरङ्गचन्द्रमसमिन्दिरया विहर्तुं विन्यस्य विश्वचिदचिन्नयनाधिकारम् ।
यो निर्वहत्यनिशमङ्गुलिमुद्रयैव सेनान्यमन्यविमुखाम्तमशिश्रियाम ॥ ५० ॥
सैन्यधुरीणप्राणसहाया सूत्रवतीमाशिश्रियमम्बाम् । श्रीपदलाक्षालाञ्छितसेवाप्रोतलसद्दोलिविलासाम् ॥ ५१
विदधतु सुखं विष्वक्सेनस्य ते प्रथमे भटाः करिमुखजयत्सेनी कालाहसिहमुखी च न ।
जगति भजतां तत्तत्प्रत्यूहतूलदवानला. दिशिदिशि दिवारानं श्रीरङ्गपालनकर्मठाः ॥ १२ ॥
श्रुतिमयमतिहर्षप्रश्रयस्मेरवक्त्रं मणिमुकुरमिवाने मङ्गलं रणधान्नः ।
शरणमभिगताः मो यत्र रूपस्वरूपखगुणमहिमदर्शी मोदते रङ्गशायी ।। ५३ ॥
तार्श्वपक्षतिवदस्य वल्लभां रुद्रया सह सुकीर्तिमर्चये । हर्षबाप्पमपि कीर्तिमर्थिनां यन्मुखेन कमला कटाक्षयेत
स्वास्त्ररूपस्फुरन्मौलि मा शब्द इत्यु नानां सुरांस्तर्जनीमुद्रया ।
नाथनिद्रोचितोन्निद्रताम्रक्षणां सञ्चरन्ती स्तुमस्ता च पञ्चायुधीम् ॥ ५५ ॥
अस्त्रयामाग्रेसरं नाथवीक्षाशीधुक्षीबोद्वेलनृत्ताभिरामम् । चक्रं दैत्यच्छेदकल्मापिताझं प्राम्यज्ज्वालामालभारि प्रपो
हनुभूषविभीषणयोः स्यां यतमाविह मोक्षमुपेक्ष्य । रघुनायकनिष्क्रयभूतं भुवि रङ्गधन ग्मयने ।। ५७
इतो बहिः पञ्च पराञ्चि खानि प्रत्यञ्चि तानि स्युरितोऽन्तरित्थम् । औपाधिकेभ्यो निरुपाधिमान्य प्रत्याहरईनवर त्र
शेषशयलोचनामृतनदीरयाकुलितलोलमानानान् । आलम्वमिवामोढम्तम्भद्वयमन्तरगगमियाम ॥ ५९ ।
श्रीरङ्गान्तमन्दिरं दीप्रशेषं श्रीभूमीतद्रम्यजामातृगर्भम् । पश्येम श्रीदिव्यमाणिक्यभूपाम जपायाम्नुल्यमुन्मीलिन
लीलालताकृपाणीभृङ्गारपतद्हाप्तिकरायाः । प्रोतावतंसितकुचा. पदाजसंवाहिनीवयं स्तुमहे ॥ ६१ ।
मुकुलितनलिनास्सकौमुदीका इव सुनिशा विमलादिका नवापि । शिरसि कृतनमम्यदेकहम्ना इनरकगेच्चलचामग.
उत्फुल्लपङ्कजतटाकमिवोपयानि श्रीरङ्गराजमिह दक्षिणसव्यसीनोः ।
लक्ष्मी विहाररसिकामिव राजहंसी छायामिवाभ्युदयिनीमवनी च तम्या. ॥ ६३ ॥
पिब नयन! पुरस्ते रणधुर्याभिधानं स्थितमिव परिफुल्लत्पुण्डरीकं तटाकम् ।
श्रियमपि विहरन्ती राजहंसीमिवास्मिन् प्रतिफलनमिवास्याः पश्य विश्वंभरां च ॥ ६४ ॥
सौशील्यशीतलमवेलकृपातरङ्गसंप्लाविताखिलमकृत्रिमभूम निम्नम् ।
लक्ष्म्या च वासितमभूम विगाहमानाः श्रीरङ्गराजमिषपद्मसर: प्रसन्नम् ॥६५॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-पूर्वशतकम् ।
सिहासने कमलया क्षमया च विश्वमेकातपत्रयितुमस्मदसूनिषण्णम् ।
लक्ष्मीस्वयंवरसनाथितयौवनश्रीसौन्दर्यसंपदवलिप्तमिवालिहीय ।। ६६ ॥
आपादमूलमणिमौलि समुल्लसन्त्या स्वातन्त्र्यसौहृदतरङ्गितयाऽङ्गभग्या ।
सख्यं समस्तजनचेतसि सन्दधानं श्रीरङ्गराजमनिमेषमनुस्रियास्म ॥ ६७ ॥
क्षितिकमलनिवासाकल्पवल्लीसलीलोल्लुटनदशदिशोद्यधौवनारम्भजम्भः ।
श्रममपहरता मे रङ्गधामेति तत्तद्वरमयफलनम्रः पत्रल: पारिजातः ।। ६८ ॥
संभाषमाणमिव सर्ववशंवदेन मन्दस्मितेन मधुरेण च वीक्षणेन ।
दिव्यास्त्रपुष्पितचतुर्भुजमत्युदारं रङ्गास्पदं मम शुभाश्रयमाश्रयाणि ।। ६९ ॥
पते शङ्खगदासुदर्शनभृत क्षेमंकरा बाहवः पादद्वन्द्वमिदं शरण्यमभयं भद्रं च वो हे जनाः ! ।
इत्यूचुप्यभयङ्करे करतले स्मेरेण वक्त्रेण तद्व्याकुर्वन्निव निर्वहेन्मम धुरं श्रीरङ्गसर्वसहः ॥ ७० ॥
अङ्गरहंप्रथमिकाचरितात्मदानैरामोदमाननवयौवनसावलेपै. ।
है। पारिजातमिव नूतनतायमानशाखाशतं (हृदि दधी) कथमधीमहि रङ्गधुर्यम् ॥ ७१ ॥
का हृदयालयो रसवशादीशानमीषस्मितं प्रच्छायानि वचांसि पद्मनिलयाचेतश्शरव्यं वपुः ।
मन्ति गतागतानि त इमे श्रीरङ्गशृङ्गार ! ते भावा यौवनगन्धिनः किमपरं सिञ्चन्ति चेतांसि नः ॥ ७२ ॥
आयत्किरीटमलिकोल्लसदूर्ध्वपुण्ड्माकर्णलोचनमनङ्कुशकर्णपाशम् ।
'उत्फुल्लवक्षसमुदायुधबाहुमर्हन्नीविं च रङ्गपतिमब्जपदं भजामः ॥ ७३ ॥
अब्जन्यस्तपढाब्जमञ्चितकटीसंवादिकौशेयकं किञ्चित्ताण्डवगन्धिसंहननकं निर्व्याजिमन्दस्मितम् ।
चूडाचुम्बिमुखाम्बुजं निजभुजाविश्रान्तदिव्यायुधं श्रीरङ्गे शरदश्शत तत इतः पश्येम लक्ष्मीसखम् ॥ ७४ ।।
अग्रे तायेण पश्चादहिपतिशयनेनात्मना पार्श्वयोश्च श्रीभूमिभ्यामतृप्त्या नयनचुलकनैस्सेव्यमानामृतौवम् ।
वक्त्रेणाविःस्मितेन स्फुरदभयगदाशङ्खचक्र जागविश्वस्मै तिष्ठमानं शरणमशरणा रङ्गराज भजामः ॥ ७९ ॥
आतापाश्रयमर्थिकल्पकमसह्यागस्करक्ष्मातलं सद्यस्संश्रितकामधेनुमभियत्सर्वस्वमस्मद्धनम् ।
श्रीरङ्गेश्वरमाश्रयेम कमलाचक्षुर्महीजीवितं श्रीरङ्गे स सुखाकरोतु सुचिरं दास्यं च धत्तां मयि ॥ ७६
खफणवितानदीप्रमणिमालिसुदामरुचिम्रदिममुगन्धिभोगसुखशायितरङ्गधनम् ।
मदभरमन्थरोच्छ्वसितनिश्श्वसितोत्तरलं फणिपतिडोलिकातलिममाश्वसिमः प्रणताः ।। ७७ ॥
वटदलदेवकीजठरवेदशिरःकमलास्तनशठकोपवाग्वपुषि रङ्गगृहे शयितम् ।
वरदमुदारदीर्घभुजलोचनसंहननं पुरुषमुपासिषीय परमं प्रणतार्तिहरम् ॥ ७८ ॥
उदधिपरमव्योनोविस्मृत्य पद्मवनालयाविनिमयमयी निद्रां श्रीरङ्गनामनि धामनि ।
फणिपरिबृढस्फारप्रश्वासनिःश्वसितक्रमस्खलितनयन तन्वन् मन्वीत न. परमः पुमान् ॥ ७९ ॥

·४६ स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-पूर्वशतकम् । जलधिमिव निपीत नीरदेनादिमब्धौ निहितमिव शयानं कुञ्जरं वाऽद्रिकुले । कमलपदकराक्षं मेचकं धाग्नि नीले फणिनमधिशयानं पूरुष वन्दिपीय ॥ ८ ॥ श्रीरङ्गेशय इह शर्म निर्मिमीतामाताम्राधरपदपाणिविद्रुमो न. । कावेरीलहरिकरोपलाल्यमानो गम्भीराद्भुत इव तर्णकोऽर्णवस्य ।। ८१ ॥ सिञ्चेदिमं च जनमिन्दिरया तटित्वान् भूषामणिद्युतिभिरिन्द्रधनुर्दधान. । श्रीरङ्गधामनि दयारसनिर्मरत्वादद्रौ शयालरिव शीतलकालमेघः ॥ ८२ ॥ आमौलिरत्नमकरात्पुनरा च पञ्भ्यां धामक्रमोन्नमदुदारमनोहराङ्गम् । श्रीरङ्गशेषशयनं नयन. पिबामः पश्यन्मनःप्रवणमोघमिवामृतस्य ॥ ८३ ॥ अरविन्दितमङ्क्रिपाणिवक्त्रैरपि तापिञ्छितमचिताङ्गकान्त्या। अधरेण च बन्धुजीवितं श्री: नियतं नन्दनयेत रगचन अन्योन्यरञ्जकरुचोऽनुपमानशोभाः दिव्यस्रगम्बरपरिष्करणारागाः । संस्पर्शतः पुलकिता इव चिन्मयत्वाद्रभेन्दुकान्तिमधिकामुपवयन्ति ।। ८५ ॥ द्रुतकनकजगिरिपरिमिलदुदधिप्रचलितलहरिवदहमहमिकया। स्नपयति जनमिममपहरति तमः फणिशयमरतकमणिकिरणगणः ।। ८६ ॥ भोगीन्द्रनिःश्वसितसौरभवर्धितं श्रीनित्यानुषक्तपरमेश्वरभावगन्धि । सौरभ्यमाप्लुतदिशावधि रङ्गनेतुरानन्दसंपदि निमज्जयते मनामि ॥ ८७ ।। रङ्गभर्तुरपि लोचनचर्चा साहसावलिषु लेखयमानम् । पुष्पहास इति नाम दहानं सौकुमाधमनिवा-मनसं नः ॥ एकैकस्मिन्परमवयवेऽनन्तसौन्दर्यमग्नं सर्व द्रक्ष्ये कथमिति मुधा मामथा मन्द बक्षुः ! । त्वां सौभ्रात्रव्यतिकरकर रङ्गराजाङ्गकाना तल्लावण्यं परिणमयिता विश्वपार्गगवृति ॥ ८०.॥ वपुर्मन्दारस्य प्रथमकुसुमोल्लाससमयः क्षमालक्ष्मीभृङ्गीसकलकरणोन्मादनमधु । विकासम्सौन्दर्यस्रजि रसिकताशीधुचुलको युवत्वं रङ्गेन्द्रोस्सुरभयति नित्यं सुभगताम् ॥ ९० ॥ किरीटचूडरत्नराजिराधिराज्यजल्पिका । मुखेन्दुकान्तिरुन्मुखं तरङ्गितेव रङ्गिण. ।। २.१ ।। शिखारनोद्दीप्रं दिशिदिशि च माणिक्यमकरीलसच्छृङ्गं रङ्गप्रभुमणिकिरीटं मनुमहे । समुत्तुङ्गस्फीतं चिदचिदधिराजश्रिय इव प्रियाक्रीडं चूडामणिमपि नितम्ब तमभिन. ॥ २२ ॥ विहरतु मयि रङ्गिणश्चूलिकानमरकतिलकोर्ध्वपुण्ड्रोज्ज्वलम् । मुखममृततटाकचन्द्राम्बुजस्मयहरशुचिमुग्धमन्दम्मि मुखपुण्डरीकमुपरि त्रिकण्टकं तिलकाश्च केसरसमास्समौक्तिकाः । इह रङ्गभर्तुरभियन्मधुवतप्रकरश्रियं भ्रमरकाणि कि. हृदयं प्रसा(घ)दयति रङ्गपतेः मधुरोर्ध्वपुण्डूतिलकं ललितम् । अलिकार्धचन्द्रदलसंवलिताममृत तिं यदभिशङ्कयते सरसीरुहे समवनाम्य मदादुपरि प्रनृत्यदलिपंक्तिनिभे । स्फुरतो ध्रुवावुपरि लोचनयोः सविलासलाप्यगति रङ्गभृतः ।। रनलिनभ्रमान्नेत्रयोः परिसरनमदिक्षुचापच्छवि । युगमुदयति रङ्गभर्तुर्भुवोः गुरुकुलमिव शानृत्तश्रियः ॥ --

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-पूर्वशतकम् ।
पया परया करिष्यमाणे सकलाङ्गं किल सर्वतोऽक्षि नेत्रे । प्रथम श्रवसी समास्तृणाते इति दैर्येण विदन्ति रङ्गनेनुः ।।
श्रवोनासारोधात्तदवधिकडोलायितगते विशालस्फीताबद्रुचिरशिशिराताम्रधवले ।
मिथोबद्धस्पर्धस्फुरितशफरद्वन्द्वललिते क्रियास्तां श्रीरङ्गप्रणयिनयनाब्जे मयि दयाम् ॥ ९९ ॥
रुणामृतकूलमुहैषा प्रणमत्खागतिकी प्रसन्नशीता । मयि रङ्गधनोपकर्णिकाऽक्ष्णोः सरितोर्वीक्षणवीचिसन्ततिःस्तात् ॥
लसति नासा कल्पकवल्ली मुग्धेव रङ्गनिलयस्य । सितमपि तन्नवकुसुमं चुबुककपोलं च पल्लवोल्लसितम् ॥ १०१ ॥
नयनशफरविद्धौ कर्णपाशावरुद्धौ रुष इव लुठतोऽचिर्मञ्जरीरुनिरन्तौ ।
परिमिलदलकालीशैवलामंसवेलां अनुमणिमकरोद्धौ रङ्गघुर्यामृताब्धे ॥ १०२ ॥
अधरमधुराम्भोज तत्कर्णपाशमृणालिकावलयमभि मामास्तां रङ्गेन्दुवक्त्रसरश्चिरम् ।
नयनशफरं नासाशैवालवल्लरि कर्णिकामकरमलकश्रेणीपर्यन्तनीलवनावलि ॥ १०३ ॥
स्मयतु स मां कण्ठः श्रीरङ्गनेतुरुदञ्चितक्रमुकतरुणग्रीवाकम्बुभलम्बमलिम्लुचः ।
प्रणयविलगल्लक्ष्मीविश्वंभराकरकन्दलीकनकवलयक्रीडासंक्रान्तरेख इवोल्लसन् ॥ १०४ ॥
अधिष्ठानस्तम्भौ भुवनपृथुयन्त्रस्य कमलाकरेणोरालाने अरिकरिघटोन्माथमुसलौ ।
फणीन्द्रस्फीतस्रग्व्यतिकरितसन्दिग्धविभवौ भुजौ मे भूयास्तामभयमभि रङ्गप्रणयिनः ॥ १०६ ।।
प्रतिजलधितो वेलाशय्यां विभीषणकौतुकात् पुनरिव पुरस्कर्तुं श्रीरङ्गिणः फणिपुङ्गवे ।
समुपदधतः कञ्चित्कञ्चित्प्रसारयतो भुजद्वयमपि सदा दानश्रद्धालु दीर्घमुपास्महे ॥ १०६ ।।
कुसुमभरालसौ स्फटिकवेदिशयौ विटपावमरतरोः परं परिहसत् पृथु रङ्गभुजः ।
बहुमणिमुद्रिकाकनककङ्कणदोवलयैः फिसलयि दोर्द्वयं फणिनि निर्भरसुप्तभिमः ॥ १०७ ॥
मद्रक्षाव्रतकौतुके सुकटके विक्रान्तिकऐंजपे साज्याकिणकर्कशिनि सुनमस्त्रमोहने मार्दवे ।
दोर्द्वन्द्वं बहुश. प्रलोभ्य कमलालीलोपधानं भवत्तचित्रालकमुदितं विजयते श्रीरजससङ्गिनः ॥ १०८ ।।
भवार्तानां वक्त्रामृतसरसि मार्ग दिशदिव स्वय वक्त्रेणेदं वरदमिति सन्दर्शितमिव ।
कराम्भोजं पकेहवनरुषा पाटलमिव श्रयामि श्रीरङ्गेशयितुरुपधानीकृतमहम् ॥ १०९ ॥
किरीटं श्रीरङ्गेशयितुरुपधानीकृतभुजः विधीशाधीशत्वाद्धटत इति संस्पृश्य वदति ।
निहीनानां मुख्यं शरणमिति बाहुस्तदितर स्फुटं ब्रूते पादाम्बुजयुगलमाजयनुनिहितः ॥ ११० ॥
मलयजशशिलिप्तं मालतीदामतल्पं सुमणिसरवितानं कौस्तुभवस्तिदीपम् ।
दनुजवृषविषाणोल्लेखचित्रं च लक्ष्मीललितगृहमुपासे रङ्गसर्वसहोरः ॥ १११ ॥
हारस्फारितफेनमंशुलहरीमालार्द्ध मुक्ताफलश्रेणीशीकरदुर्दिनं तत इतो व्याकीर्णरत्नोत्करम्
आविःकौस्तुभलक्ष्मि रङ्गवसतेनिम्सीमभूमाद्भुतं वक्षो मन्दरमथ्यमानजलधिश्लाघं विलोकेमहि ॥ ११२ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-पूर्वशतकम् । वक्षःस्थल्यां तुलसिकमलाकौस्तुभैर्वैजयन्ती सर्वेशत्वं कथयतितरां रङ्गयाम्नम्तदास्ताम् । कूर्मव्याघ्रीनखपरिमिलत्पञ्चहेती यशोदानद्धा मौग्ध्याभरणमधिकं नम्समाधि विनोति ॥ १.१३ कियान् भरो मम जगदण्डमण्डलीत्यतृप्तितः कृगितमिवोदरं विभो. । रिरक्षिषोचितजगतीपरम्परां परामिव प्रथयति नाभिपङ्कजम् ॥ ११४ ॥ त्रिविधचिदचिद्दन्द तुन्दावलम्बिवलित्रयं विगणयदिवैश्वर्यं व्याग्व्यानि रङ्गमहेशिनुः । प्रणतवशतां ब्रूते दामोदरत्वकर. किणः तदुभयगुणाकृष्टं पढें किलोदरबन्धनम् ॥ ११ ॥ त्रयो देवास्तुल्यास्त्रितयमिदमद्वैतमधिक त्रिकादस्मात्तत्त्व परमिति वितर्कान् विघटयन । विभोर्नाभीपद्मो विधिशिवनिदानं भगवतस्तदन्यद्भूभङ्गीपरवदिति मिद्धान्नति न ॥ ११६ गर्ने कृत्वा गोप्नुभनन्तं जगदन्तमज्जद्धम्या वाञ्छति साम्यं ननु नाभिः । उत्क्षिप्यैतत्प्रेक्षितुमुद्यन्द्रमिभूयं नाभीपद्मो रंहति रङ्गायतनाचे ॥ ११५ ॥ मदमिव मधुकैटभस्य रम्भाकरभकरीन्द्रकराभिरूप्यदर्पम् । स्फुटमिव परिभूय गर्वगुर्वोः किमुपममीमहि रहकुन्जरोवोः ॥ ११८ ।। कटीकान्तिसंवादिचातुर्यनीवीलसदनकाञ्चीकलापानुलेपम् । महाभ्रंलिहम्मेहमाणिक्यसारियामानि पानाम्बर भर्मस्थलांशुपरिवेष इवाम्बुराशेस्सन्ध्याम्बुवानिकुरुम्वमिवाम्बरम्य । शम्पाकदम्बकमिवाम्बुमुचो मनो नः पीताम्बरं पिवति रगबुगन्धरम्य ॥ १२० ॥ वैभूषण्यां कान्तिराङ्गी निममा विप्वद्रीची क्वापि सोन्मादवृत्तिः। जान जानुद्वन्द्ववात विधनी मान श्रीम श्रीरङ्गेशयजङ्के श्रीभूम्यामर्शहर्षकण्टकिते । तत्केलिनलिनमामलनालयललितमा परत ॥ १५: वन्दारुबृन्दारकमौलिमालायुञ्जानचेत कमलाकरेभ्य । सक्रान्तगगाविव पादपन्नो श्रीमान यहृन्दावनपण्डितं दधिरवैर्यताण्डवं शिक्षितं यजमाकरमोग्न्यसाक्षि जलजम्मान : या ! यद्भक्तेष्वजलस्थलज्ञमपि यहूत्यप्रसङ्गोल्युकं तद्विप्णो परमं पद बहनु न भागों म...! शिञ्जानश्रुतिशिजिनीमणिरवैवज्रारविन्द्रध्वजच्छत्रीकल्पकशङ्खचक्रमु निम्नश्च । ऐश्वर्येण जयं त्रिविक्रममुखं घुप्यद्भिरानेडितं श्रीरङ्गेशयपादपङ्कजयुगं वन्दाम मुसा ॥१२. पुनानि भुवनान्यहं बहुमुखीति सर्वाङ्गुलीझलज्झलितजादीलहरिवृन्दमन्दहदा । दिवा निशि च रङ्गिणश्चरणचारुकल्पद्रुमप्रवालनवमञ्जरी: नग्य विगाहम श्रीरङ्गन्दोः पदकिसलये नीलमजीरमैत्र्या वन्दे वृन्तप्रणयिमधुपत्रातगाव नत्र । नित्याभ्यर्चानतविधिमुखस्तोमसंशय्यमानै हेमाम्भोजेनिविदनिकटे गमसातोपनीने ॥ १२५ ॥ इति श्रीराराजस्तवे पूर्वशतकं समासम् ॥ ।

·श्रीपराशरभट्टारनुगृहीते ॥ श्रीरङ्गराजस्तवे उत्तरशतकम् ॥ श्रीपराशरभहार्यः श्रीरजेशपुरोहितः । श्रीवत्साङ्कसुतश्श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूयसे । हतु तमम्सदसती च विवेत्तुमीशो मानं प्रदीपमिव कारुणिको ददाति । 'तेनावलोक्य कृतिनः परिभुञ्जते तं तत्रैव केऽपि चपलाश्शलभीभवन्ति ॥ १ ॥ या वेढवाह्या. स्मृतयोऽहंदादेर्वेदेषु याः काश्च कुदृष्टयस्ताः । आगम्कृता रङ्गनिधे! त्वदध्वन्यन्धकरण्यः स्मृतवान् मनुस्तत् ॥ २॥ प्रत्यक्षप्रमथनपश्यतोहरत्वान्निर्दोषश्रुतिविमतेश्च बाह्यवर्ती । दुस्तकप्रभवतया च वक्तृदोषस्पृष्टया च प्रजहति रङ्गविन्द ! वृद्धाः ॥ ३ ॥ अवयविनयेदर्वाणैर्बहिष्करणैर्वपुर्निरवयवकोऽहङ्कारार्हः पुमान् करणातिगः । फुरति हि जना. प्रत्यासत्तेरिमौ न विविञ्चते तदधिकुरुतां शास्त्रं रङ्गेश ' ते परलोकिनि ॥ ४ ॥ प्रत्यक्षा श्रुतिरर्थधीश्च न तथा दोषास्तदर्थः पुनः धर्माधर्मपरावरेश्वरमुखः प्रत्यक्षबाध्यो न च । तन्चार्वाकमतेऽपि रङ्गरमण ! प्रत्यक्षवत् सा प्रमा योगोन्मीलितधीस्तदर्थमथवा प्रत्यक्षमीक्षेत सः ॥५॥ न मदमदुभयं वा नोभयस्माद्वहिर्वा जगदिति म किलैकां कोटिमाटीकते तत् । दति निरुपवि सर्वमर्विकातो निषेधन् वरद! सुगतपाशश्चोरलावं विलाव्यः ॥ ६ ॥ प्रनीतिश्चेदिष्टा न निखिलनिषेधो यदि न को निषेद्धाऽतो नेष्टो निरुपधिनिषेधस्सदुपधौ । निषधेऽन्यत्मिध्येत् वरद ! घटभङ्गे शकलवत् प्रमाशून्ये पक्षे श्रुतिरपि मतेऽस्मिन्विजयताम् ॥ ७ ॥ योगानारो जगदपलपत्यत्र सौत्रान्तिकस्तद्धीवैचित्र्यादनुमितिपदं वक्ति वैभाषिकस्तु । प्रत्यक्षं तत्क्षणिकयति ते रङ्गनाथ ! त्रयोऽपि ज्ञानात्मत्वक्षणभिदुरते चक्षते तान् क्षिपाम ॥ ८ ॥ जगदगुरं भरा बुद्धिरात्मेत्यसवेत्रभावे तथा वेद्यवित्त्योः ।क्षणध्वंसतश्च स्मृतिप्रत्यभिज्ञादरिद्रं जगत्स्यादिदं रङ्गचन्द्र' ॥ अहमिदमभिवेयीत्यात्मवित्त्योविभेदे स्फुरति यदि तदैक्यं बाह्यमप्येकमस्तु । प्रमितिरपि मृपा स्यान्मेयमिथ्यात्ववादे यदि तदपि सहेरन् दीर्घमस्मन्मतायु ॥ १० ॥ नद्रामाम् दलयतु कलिब्रह्मभीमांसकांश्च ज्ञप्तिब्रह्मैतज्ज्वलदपि निजाविद्यया बम्भ्रमीति । तम्य श्रान्ति तां श्लथयति जिताद्वैतविधस्तु जीवो यद्यद् दृश्यं तद्वितथमिति ये ज्ञापयांचक्रुरज्ञाः ॥ ११ ॥ अङ्गीकृत्य तु सप्तभङ्गिकुसूति स्यादस्तिनास्त्यात्मिकां विश्वं त्वद्विभवं जगज्जिनमते नैकान्तमाचक्षते । भिन्नाभिन्नमिदं तथा जगदुषे वन्ध्या ममाम्बेतिवन्ननब्रह्मविदे रह: परमिदं रङ्गेन्द्र | ते चक्षताम् ॥ १२ ॥ St.-7.

·५० स्तोत्रमालायां- श्रीरङ्गराजस्तवे-उत्तरशतकम् । कणचरचरणाक्षौ भिक्षमाणौ कुतर्कैः श्रुतिशिरसि सुभिक्षं त्वज्जगत्कारणत्वम् । अणुषु विपरिणाम्य व्योमपूर्व च कार्य तव भवदनपेक्षं रङ्गभर्तर्बुवाते ॥ १३ ॥ वेदे कर्नाद्यभावाद्वलवति हि नयैस्त्वन्मुखे नीयमाने तन्मूलत्वेन मानं तदितरदखिलं जायते रङ्गधामन् । तन्मात्सांख्यं सयोग सपशुपतिमत कुत्रचित्पञ्चरात्रं सर्वत्रैव प्रमाणं तदिदमवगतं पञ्चमादेव वेदात् ॥ सञ्चष्टे नेश्वरं त्वां पुरुषपरिषदि न्यस्य यद्वाऽऽन्यपर्यात् सांख्यो योगी च काका प्रतिफलनमिवैश्वर्थमूचे कयाचित् भिक्षौ शैवस्सुराजम्भवमभिमनुते रङ्गराजातिरागात् त्वां त्वामेवाभ्यधास्त्वं ननु परविभवव्यहनाव्यम्भविष्णुम् ॥ इति मोहनव(म)मना त्वयापि ग्रथितं वागमतं तृणाय मन्ये। अथ वैदिकवर्मवमितानां मनिताहे कुदृशा किमीश ! संस्कार प्रतिसञ्चरेषु निदधत्सर्गेपु तत्स्मारितं रूपं नाम च तत्तदहनिवहे व्याकृत्य रङ्गास्पद ।। सुप्तोबुद्धविरिञ्चपूर्वजनतामध्याप्य तत्तद्धितं शासन्नस्मृतकर्तृकान् वहसि यद्वेदाः प्रमाणं तत ॥ १७ ॥ शीक्षायां वर्णशिक्षा पदसमधिगमो व्याक्रियानिर्वचोभ्यां छन्दश्छन्दश्चितौ स्याद्गमयति समयं ज्यौनिष रगनाथ ' । कल्पेऽनुष्ठानमुक्तं धुचितगमितयोायमीमासयोस्स्यात् अर्थव्यक्तिः पुराणस्मृतिषु तदनुगाम्त्वां विचिन्वन्ति वे आदौ वेदा. प्रमाणं स्मृतिरुपकुरुते सेतिहासैः पुराणैः न्यायैस्सा त्वढर्चाविधिमुपरि परिक्षीयते पूर्वभाग । उर्बो भागस्त्वदीहागुणविभवपरिज्ञापनस्त्वत्पदाप्तौ वेद्यो वेदैश्च सर्वैरहमिति भगवन् ! म्येन च व्याचकय ।। क्रिया तच्छक्तिर्वा किमपि तदपूर्व पितृसुरप्रसादो वा कर्तुः फलद इति रङ्गेग ! बुढश. । त्वदष्टापूर्ते फलमपि भवत्प्रीतिजमिति त्रयीवृद्धाम्तत्तद्विधिरपि भवत्प्रेरणमिति ॥ २० ॥ आज्ञा ते सनिमित्तनित्यविधयः खर्गादिकाम्यद्विधिः सोऽनुज्ञा गठचित्तशास्त्रवशतोपायोनिचारश्रुतिः । सर्वीयस्य समस्तशासितुरहो। श्रीरङ्गसर्वस्व । ते रक्षाऽऽकृतनिवेदिनी श्रुतिरमौ त्वजिन्यगाग्निानः ॥ अत्रास्ते निधिरितिवत्पुमर्थभूते सिद्धार्था अपि गुणरूपवृत्तवादाः । रङ्गेश ! त्वयि सकलाम्समन्वयन्ते नोपासाफलविविभिविशेष एपाम् ॥ २२ ॥ देहो देहिनि कारणे विकृतयो जातिर्गुणा. कर्म च द्रव्ये निष्ठितरूपबुद्धिवचनाम्तात्स्यात् नथदं जगत । विश्वं त्वय्यभिमन्यसे जगदिषे तेनाद्वितीयस्ततः मायोपाधिविकारसङ्करकथा का नाम रहेश्वर ! ॥ २३ ॥ स्थित्युत्पत्तिप्रवृत्तिग्रसननियमनव्यापनैरात्मनस्ते शेपोऽशेष. प्रपञ्चो वपुरिति भवतस्तस्य चाभेटवादाः । सर्व स्वल्वैतदात्म्य सकलमिदमहं तत्त्वमस्येवमाद्याः व्याख्याता रङ्गधामप्रवण ! विजयिभिर्वेदिकम्मावभीम. ।। सराजकमराजकं पुनरनेकराजं तथा यथाभिमतराजकं जगदिदं जजल्पुर्जडाः । जगाववशचित्रतातरतमत्वतर्काङ्गिका श्रुतिश्चिदचिती त्वया वरद ! नित्यराजन्वती ॥ २५ ॥ ब्रह्माद्यास्सृज्यवर्गे भ्रुकुटिभटतयोद्धार्टिता नावतारप्रस्तावे तेन न त्वं न च तव सदृशा विश्वमेकातपत्रा लक्ष्मीनेत्रा त्वयेति श्रुतिमुनिवचनैस्त्वत्परैरर्पयामः श्रीरङ्गांभोधिचन्द्रोदय ! जलमुचितं वादिकौतस्कुतेभ्यः ·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-उत्तरशतकम् । . - दोषोपधावधिसमातिशयानसंख्यानिर्लेपमङ्गलगुणौघदुघाप्पडेनाः । ज्ञानेश्वरीशकनवीर्यबलार्चिषस्त्वां रङ्गेश ! भास इव रत्नमनर्धयन्ति ॥ २७ ॥ युगपदनिशमक्षैः खैः खतो वाऽक्षकार्ये नियममनियमं वा प्राप्य रङ्गाविगन' । करतलवदशेषं पश्यसि स्वप्रकाशं तदवरणममोघं ज्ञानमाम्नामिपुस्ते ॥ २८ ॥ यनश्रवणो दृशा शृणोषि अथ ते रङ्गपते ! महेशितुः । करणैरपि कामकारिण. घटने सर्वपीननीजनन् . सर्विज्ञयेनाज्ञमूलं जगदभिदधतो वारितास्साक्षिमात्रात् सांख्योक्तात्कारणं त्वां परयति भगवन्न वरी' अप्रेर्योऽन्यैः स्वतन्त्रोऽप्रतिहति सदसत्कर्मचैत्र्या विचित्रं यत्रेच्छालेशतस्त्वं युगपढगणयन् वि-धन नियम कार्येऽनन्ते खतनुमुखतस्त्वामुपादानमाहुः सा ते शक्तिस्नुकरमितरश्चेति वेला विश्व । इच्छा यावद्विहरति सदा रङ्गराजानपेक्षा सैवैशानादतिशयकरी मोर्णनाभी विभाव्या ॥ ३१ : स्वमहिमस्थितिरीश ! भृशक्रियोऽप्यकलितश्रम एव विभर्षि यत् । वपुरिव स्वमशेषमिद बलं तव पराश्रितकारणवारणम् ॥ ३२ ॥ मृगनामिगन्ध इव यत्सकलार्थान् निजसन्निधेरविकृतो विकृणोषि । प्रियरङ्ग ! वीर्यमिति तत्तु वदन्ते सविकारकारणमितो विनिवार्यम् ॥ ३३ ॥ सहकार्यपेक्षमपि हातुमिह तदनपेक्षकर्तृता । रङ्गधन ! जयति तेज इति प्रणतार्ति जिन् प्रतिभटानिभावुकम ::: मोत्थायं विरिञ्चावधिकमुपरि चोत्प्रेक्ष्य मीमांसमाना रङ्गेद्रानन्दवल्ली तव गुणनिवहं ये बनाननबन न खार्थे स्पष्टुमीष्टे स्खलति पथि परं मूकलायं निलिल्ये हन्नैवं त्वद्गुणानामवधिगणनयो का कथा चिन्ता न्वधायिषत ये गुणा निधिनिधायमारण्यकेप्वमी म्रदिमचातुरीप्रणतचापलक्षान्तय. । दयाविजयसौन्दरीप्रभृतयोऽपि रत्नौघवत् जगद्व्यवहृतिक्षमा वरद ! रङ्गरत्नापणे ॥३६ ॥ यमाश्रित्यैवात्मभरय इव ते सद्गुणगणाः प्रथन्ते सोऽनन्तस्ववशघनशान्दोदिता । त्वमेव त्वां वेत्थ स्तिमितवितरङ्गं वरद ! भो ! स्वसंवेद्यस्वात्नद्वयसबहुलानन्ठभरितन् ॥ ३७ :' आघ्रायेश्वरगन्धमीशसदृशंमन्यास्तवेन्द्रादयो मुझन्ति त्वमनाविलो निरवधेन. कोहल कन। वलीयेमहि नात्र रङ्गरसिक ! त्वं त्वमहिम्न पर वैपुल्यान्महितः स्वभाव इति वा सिवान न बन षामुण्याद्वासुदेवः पर इति स भवान् मुक्तभोग्यो बलाढ्यात् बोधात् सङ्कर्षणम्त्वं हरति विननुशन्वयकोट प्रद्युम्नस्सर्गधर्मी नयसि च भगवञ्च्छक्तितेजोऽनिरुद्धः विभ्राणः पासि तत्त्वं गमयमि च तथा व्ब रततिर । जाग्रत्वमात्यलसतुरीयमायध्यातृक्रमवदुपास्य. । खामिंस्तत्तत्सहपरिवहः चातुहं वहसि चतुर्धा ॥ ४० ॥ अचिदविशेषितान् प्रलयसीमनि संसरत. करणकलेवरैर्घटयितुं दयमानमनाः । वरद ! निजेच्छयैव परवानकरोः प्रकृति महदभिमानभूतकरणावलिकोरभिणीन् । ४१ ॥ ।

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-उत्तरशतकम् ।
निनोन्नतं च करुणं च जगद्विचित्र कर्म व्यपेक्ष्य सृजतस्तव रङ्गशेषिन् ।
वैषम्यनिर्वृणतयोन खलु प्रसक्तिः तद्ब्रह्मसूत्रसचिवा. श्रुतयो गृणन्ति ॥ ४२ ॥
खाधीने सहकारिकारणगणे कर्तुश्शरीरेऽथवा भोक्तः स्वानुविधापराधविधयोः राज्ञो यथा शासितुः
दातुर्वाऽर्थिजने कटाक्षणमिव श्रीरङ्गसर्वस्व ! ते स्रष्टुस्सृज्यदशाव्यपेक्षणमपि स्वातन्त्र्यमेवावहेत् ॥
प्रलयसमयसुप्तं स्वं शरीरैकदेशं वरद ! चिदचिदाख्यं स्वेच्छया विस्तृणानः ।
खचितमिव कलापं चित्रमातत्य धून्वन् अनुशिखिनि शिखीव क्रीडसि श्रीसमक्षम् ॥ ४४ ॥
भूयो भूयस्त्वयि हितपरेऽप्युत्पथानात्मनीनस्रोतोमग्नानपि पथि नयस्त्वं दुराशावशेन ।'
रुग्णे तोके व इव जननी तत्कषायं पिबन्ती तत्तद्वर्णाश्रमविधिवशः क्लिश्यसे रङ्गराज ! ॥ ४
सार्व! त्वत्कं सकलचरितं रङ्गधामन् ! दुराशापाशेभ्यस्स्यान्न यदि जगतां जातु मूर्वोत्तराणाम्
निस्तन्द्रालोस्तव नियमतो नर्तुलिङ्गप्रवाहा सर्गस्थेमप्रभृतिषु सदा जागरा जाघटीति ॥ ४६ ।।
मुहृदिव निगलाद्यैरुन्मदिष्णुं नृशंसं त्वमपि निरयपूर्वेर्दण्डयन् रङ्गनेतः! ।
तदितरमपि बाधात्रायसे भोगमोक्षप्रदिरपि तव दण्डापूपिकातस्सुहृत्त्वम् ॥ ४७ ॥
धृतिनियमनरक्षावीक्षणैश्शास्त्रदानप्रभृतिभिरचिकित्स्यान् प्राणिनः प्रेक्ष्य भूयः ।
सुरमनुजतिरश्चा लीलया तुल्यधर्मा त्वमवतरसि देवोऽजोऽपि सन्नव्ययात्मा ॥ ४८ ॥
अनुजनुरनुरूपरूपचेष्टा न यदि समागममिन्दिराऽकरिष्यत् । असरसमथवाऽप्रियम्भविष्णु ध्रुवमकरिष्यत रङ्गराज
गरीयस्त्वं परिजानन्ति धीराः परं भावं मनुजत्वादिभूष्णम् । अजानन्तस्त्ववजानन्ति मूढाः जनिघ्नं ते भगवजन्म
मध्येविरिञ्चगिरिशं प्रथमावतारः तत्माम्यतः स्थगयितुं तव चेत् स्वरूपम् ।
कि ते परत्वपिशुनरिह रङ्गधामन् । सत्त्वप्रवर्तनकृपापरिपालनाद्यैः ॥ ५१ ।।
मधु कैटभश्चेति रोधं विधूय त्रयीदिव्यचक्षुर्विधातुर्विधाय । स्मरस्यङ्ग ' रङ्गिस्तुरङ्गावतार. समस्तं जगज्जीवयिप्वस्यक
रगधे । तिमिरघस्मरशीतस्वच्छहंसतनुरिन्दुरिवोद्यन् । वेदभाभिरनुजग्रहिथाऽऽर्तान् ज्ञानयज्ञसुधयैव समृद्धयन् ॥
वटदलमधिशय्य रङ्गधामन् ! शयित इवार्णवतर्णकः पदाब्जम् ।
अधिमुखमुदरे जगन्ति मातुं निदधिथ वैष्णवभोग्यलिप्सया वा ॥ १४ ॥
उन्मूल्याऽऽहर मन्दरादिमहिना तं सम्बधानाऽमुना दोर्मिश्चञ्चलमालिकैश्च दधिनिर्माथ मथानाम्बु।
श्रीरङ्गेवर ! चन्द्रकौस्तुभसुधापूर्व गृहाणेति ते कुर्वाणस्य फलेग्रहिर्हि कमलालाभेन सर्व. श्रमः ।
देवीहस्ताम्बुजेभ्यश्चरणकिसलये संवहद्भयोऽपहृत्य प्रत्यस्यानन्तभोगं झटिति चलपुटे चक्षुषी विस्तृणानः ।
अक्षिप्योरश्च लक्ष्म्याः स्तनकलशकनत्कुङ्कुमस्तोमपङ्कादेवः श्रीरङ्गधामा गजपतिघुषिते व्याकुलः स्तात् पुरो न. ।।
अतन्त्रितचभूपतिप्रहितहस्तमस्वीकृतप्रणीतमणिपादुकं किमिति चाकुलान्तःपुरम् ।
अवाहनपरिप्क्रियं पतगराजमारोहत: करिप्रवरबंहिते भगवतस्त्वरायै नमः ॥ ५० ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-उत्तरशतकम् । ५३ पन्विश्वपुर्या धियमसद्धथो मन्थरां मन्यमानः हुंकारास्फालनांघ्रिप्रहतिभिरपि तं तायमध्य क्षिपस्त्वम् । गोदञ्चन्नुदस्थाम्तमथ गजपने हिते जृम्भमाणे देव ! श्रीरङ्गबन्धो ! प्रणमति हि जने कान्दिशीकी दशा ते ॥५८ श्रीरङ्गेशय ! शरणं ममासि वात्याव्यालोलकमलतटाकताण्डवेन । स्रग्भूषाम्बरमयथायथं दधानः धिमामित्यनुगजगर्जमाजगन्थ ॥ ५९ ॥ नुम्त्वं नावि निधाय स्थिरचरपरिकरमनुमनु भगवन् ! । वेदसनाभिस्वोक्तिविनौदैरकलितलयमयलवममुमवहः ६०॥ नाभोझासुरदीर्घप्रविपुलसुरुचिरशुचिशिशिरवपुः । पक्षनिगीर्णोद्गीर्णमहाब्धिस्थलजलविहरणरतगतिरचरः ॥ ६१ ॥ चकर्थ श्रीरङ्गिनिखिलजगदाधारकमठो भवन् धर्मान् कूर्मः पुनरमृतमन्थांचलधरः । जगन्थ श्रेयस्त्वं मरकतशिलापीठललितं जलादुद्यलक्ष्मीपदकिसलयन्याससुलभम् ॥ ६२ ॥ ह्मांड सुररिपोर्टष्टोत्खाते क्षिपन् प्रलयार्णवं क्षितिकुचतटीमर्चन् दैत्यास्त्रकुङ्कुमचर्चया । म्फुटधुनसटाभ्राम्यद्ब्रह्मस्तवोन्मुखबृंहितः शरणमसि मे रङ्गिस्त्वं मूलकोलतनुर्भवन् ॥ १३ ॥ नृदिशयो. पश्यन्नोत्पत्तिकं घटनाद्भुतं नरमुत हरिं दृष्ट्वैकैकं समुद्विजते जनः । दति किल मिताक्षीरन्यायेन सङ्गमिताङ्गकं स्फुटसटमहादष्ट्रं रञ्जेन्द्रसिंहमुपास्महे ॥ ६४ ॥ द्वि पाणद्वेपोयन्नयनवनवहिप्रशमनवमलक्ष्मीवक्त्रप्रहितमधुगण्डूषमुषमैः । नखक्षुण्णारातिक्षतजपटलैराप्लुतसटाच्छटास्कन्धो रुन्धे दुरितमिह पुंस्पञ्चवदनः ॥ ६५ ॥ नखाग्राम्तेऽपि द्विपति निजभक्तद्रुहि रुषः प्रकर्षाद्विष्णुत्वद्विगुणपरिणाहोत्कटतनुः । विरुद्ध वयत्रीमुवटितसमानाधिकरणे नृसिहत्वे विधद्वर ! विभरामासिथ जगत् ॥ ६६ ॥ इत्यादयन्द्रयाच्याविहतिमपनयन् वामनोऽथ त्वमासीः विक्रान्ते पादपने त्रिजगदणुसम पांसुलीकृत्य लिल्ये। नाभीनमश्च मानक्षममिव भुवनग्राममन्यं मिसक्षु. तस्थौ रङ्गेन्द्र ! वृत्ते तव जयमुखरो डिण्डिमस्तत्र वेदः ॥ ६७ ॥ भवान् गमो भूत्वा परशुपरिकर्मा भृगुकुलादलावीद्रूपालान् पितृगणमतार्सीत्तदसृजा । भुवो भाराक्रान्तं लबु तलमुपाचीक्लपदिति द्विषामुग्रंपश्योऽप्यनघ । मम मा जीगणदघम् ॥ ६८ ॥ मनुजसमयं कृत्वा नाथावतेरिथ पद्मया कचन विपिने सा चेदन्तर्धि नर्म विनिर्ममे । फिमथ जलधि वध्या रक्षो विधीशवरोद्धतं बलिमुखकुलोच्छिष्टं कुर्वन् रिपुं निरपत्रयः ॥ ६९ ॥ यद्यूते विजयापदानगणना कालिङ्गदन्ताकुरैः यद्विश्लेपलवोऽपि कालियभुवे कोलाहलायाभवत् । दृत्येनापि च यम्य गोपवनिताः कृष्णागसां व्यस्मरन् तं त्वा क्षेमकृषीवलं हलधरं रङ्गेश ! भक्तास्महे ।। आकण्टवारिभरमन्थरमेघदेश्यं पीताम्बरं कमललोचनपञ्चहेति । ब्रह्म स्तनधयमयाचत देवकी त्वा श्रीरङ्गकान्त ! सुतकाम्यति काऽपरैवम् ॥ ७१ ॥ शलोऽमिश्च जलांबभूव मुनयो मूढांबभूवुर्जडाः प्राज्ञामासुरगास्सगोपममृतामामुर्महाशीविषाः । गोव्याघ्रास्सहजांबभूवुरपरे त्वन्यांवभूवुः प्रभो! त्वं तेप्वन्यतमांबभूविथ भवद्वेणुकणोन्माथने ॥ ७२ ।।

·स्तोलमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-उत्तरशतकम् । कल्कितनुर्धरणी लघयिष्यन् कलिकलुषान् विलुनासि पुरा त्वम् । रङ्गनिकेत ! लुनीहि लुनीहीत्यखिलमरुन्तुदमद्य लुनीहि ॥ ७३ ॥ आस्तां ते गुणराशिवद्गुणपरीवाहात्मनां जन्मनां संख्या भौमनिकेतनेष्वपि कुटीकुलेषु रङ्गेश्वर ! । अर्यस्सर्वसहिष्णुरर्चकपराधीनाखिलात्मस्थितिः प्रीणीषे हृदयालुभिस्तव ततश्शीलाज्जडीभूयते ॥ ७ श्रीमद्वयोम नसीम वाङ्मनसयोस्सर्वेऽवताराः कचित् काले विश्वजनीनमेतदितिधीः श्रीरङ्गधामन्यथ । आर्तस्वागतिकैः कृपाकलुषितैशलोकितैराईयन् विश्वत्राणविमर्शनस्खलितया निद्रासि जागर्यया ।। ७५ सर्गाभ्यासविशालया निजधिया जानननन्तेशयं भारत्या सहधर्मचाररतया स्वाधीनसङ्कीर्तन. । कल्पानेव बहून् कमण्डलुगलगङ्गाप्लुतोऽपूजयद्ब्रह्मा त्वां मुखलोचनाञ्जलिपुटै पौरिवाऽऽवजितै ॥ मनुकुलमहीपालव्यानप्रमौलिपरम्परामणिमकरिकारोचिर्नीराजिताभिसरोरुहः । स्वयमथ विभो ! स्वेन श्रीरङ्गधामनि मैथिलीरमणवपुषा स्वार्हाण्याराधनान्यसि लम्भित ॥ ७७ । मन्वन्ववाये द्रुहिणे च धन्ये विभीषणेनैव पुरस्कृतेन । गुणैर्दरिद्राणमिमं जनं त्वं मध्येसरिन्नाथ ! सुखाकरोपि ॥ ५ तेजः परं तत्सवितुर्वरेण्य धाम्ना परेणाप्रणखात्सुवर्णम् । त्वां पुण्डरीकेक्षणमामनन्ति श्रीरङ्गनाथं तमुपासिपीय ॥ आत्माऽस्य गन्तुः परितस्थुषश्च मित्रस्य चक्षुर्वरुणस्य चामे: । लक्ष्म्या सहौत्पत्तिकगाढवन्धं पश्येम रङ्गे शरदश्शत र यस्यास्मि पत्युर्न तमन्तरेमि नीरङ्गतुङ्गायतने शयानम् । स्वभावदास्येन च योऽहमस्मि स सन् यजे ज्ञानमयम आयुः प्रजानाममृतं सुराणां रङ्गेश्वरं त्वां शरणं प्रपद्ये। मां ब्रह्मणेऽस्मै महसे तदर्थं प्रत्यञ्चमेनं युनजै परम्मै ॥ आति तितीपुरथ रङ्गपते ! धनायन् आत्मम्भरिर्विविदिपुर्निजदास्यकाम्यन् । ज्ञानीत्यमून् सममथास्सममत्युदारान् गीतासु देव ! भवदाश्रयणोपकारान् ॥ ८३ ॥ नित्यं काम्यं परमपि कतिचित्त्वय्यध्यात्मखमतिभिरममाः । न्यस्यासना विदधति विहितं श्रीरजेन्दो ! विवधति नन प्रत्यञ्चं स्वं पञ्चविशं पराचस्सञ्चक्षाणास्तत्त्वराशेर्विविच्य । युञ्जानाश्चर्तम्भरायां स्वबुद्धौ स्वं वा त्वां वा रङ्गनाथाऽऽमुवन्ति ॥ ७९ ॥ अथ मृदितकषायाः केचिदाजानदास्यत्वरितशिथिलचित्ताः कीर्तिचिन्तानमन्या । विदधति ननु पारं भक्तिनिघ्ना लभन्ते त्वयि किल ततमे त्वं तेपु रझेन्द्र ! कि तत् ॥ ८६ । उपादत्ते सत्तास्थितिनियमनायैश्चिदचितौ स्वमुद्दिश्य श्रीमानिति वदति वागोपनिपती । उपायोपेयत्वे तदिह तव तत्त्वं न तु गुणौ अतस्त्वां श्रीरङ्गशय ! शरणमव्याजमभजम् ॥ ८ पटुनैकवराटिकेव क्लृप्ता स्थलयोः काकणिकासुवर्णकोटयो । भवमोक्षणयोस्त्वयैव जन्तुः क्रियते रङ्गनिधे! ल्यमेव ज्ञानक्रियाभजनसम्पदकिञ्चनोऽहमिच्छाधिकारशकनानुशयानभिज्ञः । रङ्गेश ! पूर्णवृजिनश्शरणं भवेति मौाद्रवीमि मनसा विषयाकुलेन ॥ ८९ ॥ रखा -- r ·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजस्तवे-उत्तरशतकम् । ५५ त्वयि सति पुरुषार्थे मत्परे चाहमात्मक्षयकरकुहनार्थान्छुइधद्रचन्द्र ! जनमखिलमहयुर्वञ्चयामि त्वदात्मप्रतिमभवदनन्यज्ञानिवदेशिकस्सन् ॥ ९ ॥ अतिक्रामन्नाज्ञां तव विधिनिषेधेषु भवतेऽपि अभिद्रुधन्वाग्धीकृतिभिरपि भक्ताय सततम् । अजानन् जानन् वा भवदसहनीयागसि रतस्सहिष्णुत्वाद्रप्रवण ! तव माभूवमभरः ॥ ९१ ॥ कुपितभुजगफणानामिव विषयाणामहं छायाम् । सति तव भुजमुरविटपिप्रच्छाये रङ्गजीवित ! भजामि ॥ ९२ ॥ त्सर्वशक्तेरधिकाऽसदादे. कीटस्य शक्तिर्बत रङ्गबन्धो ! । यत्त्वत्कृपामप्यति कोशकारन्यायादसौ नश्यति जीवनाशम् ॥ श्रीरङ्गेश ! त्वद्गुणानामिवामदोषाणां कः पारदृश्वा यतोऽहम् । ओघे मोघोदन्यवत् त्वद्गुणानां तृष्णापूरं वर्षतां नास्मि पात्रम् ॥ ९४ ॥ व चेन्मनुप्यादिषु जायमानस्तत्कर्मपाकं कृपयोपभुझे। श्रीरङ्गशायिन् ! कुशलेतराभ्यां भूयोऽभिभूयेमहि कस्य हेतोः ॥ क्षमा सापराधेऽनुतापिन्युपेया कथं सापराधेऽपि दृप्ते मयि स्यात् । तथाऽप्यत्र रङ्गाधिनाथानुतापव्यपायं क्षमेतातिवेला क्षमा ते ॥ ९६ ॥ बलिभुजि शिशुपाले ताहगागस्करे वा गुणलवसहवासात्त्वत्क्षमा संकुचन्ती । मयि गुणपरमाणूदन्तचिन्तानभिज्ञे विहरतु वरदासौ सर्वदा सार्वभौमी ॥ ९७ ॥ दया परव्यसनहरा भवव्यथा सुखायते मम तदहं दयातिगः । तथाऽप्यसौ सुखयति दुःखमित्यतः दयस्व मा गुणमय ! रङ्गमन्दिर ! ॥ ९८ ॥ गर्भजन्मजरामृतिक्लेशकर्मषडूमिगः । श्वेव देववषट्कृतं त्वां श्रियोऽहमकामये ॥ २९ ॥ अनुकृत्य पूर्वसः रङ्गनिधे ! विनयडम्भतोऽमुप्मात् । शुन इव मम वरमृद्धेः उपभोगस्त्वद्वितीर्णायाः ।। १०० ॥ सकृत्यपन्नाय तवाहमस्मीति आयाचते चाभयदीक्षमाणम् । त्वामप्यपास्याहमहम्भवामि रङ्गेश ! विस्रम्भविवेकरेकात् ।। तव गरोऽमकारिपि धार्मिकैश्शरणमित्यपि वाचमुदैरिरम् । इति ससाक्षिकयन्निदमद्य मां कुरु भरं तव रङ्गधुरन्धर ! ॥ दयाऽन्येषां दु.खाप्रसहनमनन्योऽसि सकलैः दयालुस्त्वं नातः प्रणमदपराधानविदुषः । क्षमा ते रङ्गेन्दो ! भवति न तरां'नाथ ! न तमां तवौदार्य यस्मात्तव विभवमर्थिखममथाः ॥१०॥ गुणतुगतया तव रङ्गपते! भृशनिम्नमिमं जनमुन्नमय । यदपेक्ष्यमपेक्षितुरस्य हि तत्परिपूरणमीशितुरीश्वरता ॥ १०४ ॥ वं मीनपानीयनयेन कर्मधीभक्तिवैराग्यजुषो बिभर्पि । रङ्गेश ! मां पासि मितम्पचं यत्पानीयशालं मरुभूषु तत्स्यात् ॥ श्रीराशरभट्टार्यः श्रीरङ्गेशपुरोहितः । श्रीवत्सासुतः श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूयसे । ॥ श्रीरङ्गराजस्तवे उत्तरशतक समासम् ॥ ॥ श्रीराराजस्तवध समाप्तः ॥ ॥

·श्रीपराशरभट्टारनुगृहीतः ॥ श्रीगुणरत्नकोशः॥ श्रीपराशरभट्टार्यः श्रीरनेशपुरोहितः। श्रीवत्साङ्कसुतः श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूयसे ।। श्रियै समस्तचिदचिद्विधानव्यसनं हरेः। अङ्गीकारिभिरालोकैः सार्थयन्त्यै कृतोऽञ्जलिः ॥ उल्लासपल्लवितपालितसप्तलोकीनिर्वाहकोरकितनेमकटाक्षलीलाम् । श्रीरङ्गहर्म्यतलमङ्गलदीपरेखां श्रीरङ्गराजमहिषी श्रियमाश्रयामः ॥ ३ ॥ अनुकलतनुकाण्डालिङ्गनारम्भशुम्भत्प्रतिदिशभुजशाग्यश्रीसखानोकहर्दिः । स्तननयनगुलुच्छस्फारपुष्पद्विरेफा रचयतु मयि लक्ष्मीकल्पवल्ली कटाक्षान् ॥ ३ ॥ यद्भूभङ्गाः प्रमाणं स्थिरचररचनातारतम्ये मुरारे वेदान्तास्तत्त्वचिन्ता मुरभिदामि यत्पादचिन्तर्ग भोगोपोद्धातकेलीचुलकितभगवद्वैश्वरूप्यानुभावा सा न श्रीरास्तृणीताममृत हरिधील नापा यद्यावत्तव वैभवं तदुचितस्तोत्राय दूरे स्पृहा स्तोतुं के वयमित्यदश्च जगृहुः प्राको विभिचादयः अप्येवं तव देवि ! वाड्मनसयोर्भापानभिज्ञं पदं कावाचः प्रयतामहे कवयितुं बस्ति प्रगम्य गि. स्तोतारं तमुशन्ति देवि ! कवयो यो विस्तृणीते गुणान् स्तोतव्यस्य ततश्च ते स्तुतियुग मन्वय यस्मादस्मदमर्षणीयफणितिस्वीकारतस्ते गुणा- क्षान्त्यौदार्यदयादयो भगवति ! म्या प्रस्नुवीग्न प्राध सूक्ति समययतु न. स्वयमेव लक्ष्मी. श्रीरङ्गराजमहिपी मधुरैः कटारे । वैदग्ध्यवर्णगुणगुम्भनगौरवैर्या कण्डूलकर्णकुहराः कवयो धग्रन्ति ॥ ७ ॥ अनाघ्रातावद्य बहुगुणपरीणाहि मनमो दुहानं मौहार्द परिचितमिवाथापि गहना । पदानां सौभ्रानादनिमिपनिपेव्यं श्रवणयो त्वमेव श्रीमह्यं बहुमुग्वय वाणीविलमिाग ॥ ८ श्रियः श्रीः! श्रीरङ्गेशय ! तव च हृयां भगवती श्रियं त्वत्तोऽप्युच्चयमिह फणाम नग. दृशौ ते भूयास्तां सुखतरलतारे श्रवणत. पुनोत्कर्पात् स्फुटतु भुजयो. कन्चुकगना ॥ देवि ! श्रुति भगवतीं प्रथमे पुमांस. त्वत्सद्गुणौघमणिकोशगृहं गृणन्ति । तवारपाटनपनि च सेतिहाससन्तर्कणस्मृतिपुराणपुरम्सराणि ॥ १० ॥ आहुर्वेदानमानं कतिचन कतिचाराजक विश्वमेतद्राजन्यत्केचिदीशं गुणिनमपि गुणेग्नं दरिद्राणमये । भिक्षावन्ये सुराजम्भवमिति च जडास्ते तलातल्यकडे ये ते श्रीरङ्गहाङ्गणकनकलने ! न क्षणं लापमा मनसि विलसताऽक्ष्णा भक्तिसिद्धाञ्जनेन श्रुतिशिरसि निगृहं लक्ष्मि ! ते वीक्षमाणाः । निधिमिव महिमानं भुञ्जते येऽपि धन्या ननु भगवति ! दैवीं सम्पदं ते मिजाना. ॥ १२ ·स्तोत्रमालायां-श्रीगुणरत्नकोशः । अम्येशाना जगत इति तेऽधीमहे या समृद्धिं श्रीः ! श्रीसूक्तं बहुमुखयते तां च शाखानुशाखम् । ईष्टे कश्चिजगत इति यः पौरुषे सूक्त उक्तः तं च त्वत्तं पतिमधिजगावुत्तरश्चानुवाकः ॥ १३ ॥ उद्घाहुस्त्वामुपनिषदसावाह नैका नियन्त्री श्रीमद्रामायणमपि परं प्राणिति त्वचरित्रे । स्मारोऽस्मज्जननि ! यतमे सेतिहासैः पुराणैः निन्युर्वेदानपि च ततमे लन्महिम्नि प्रमाणम् ॥ १४ ॥ आकुग्रामनियामकादपि विभोरासर्वनिर्वाहकादैश्वर्य यदिहोत्तरोत्तरगुणं श्रीरङ्गभर्तुः प्रिये ! तुझं महलमुज्ज्वलं गरिमवत्पुण्यं पुन. पावनं धन्यं यत्तददश्च वीक्षणभुवस्ते पञ्चषा विग्रुषः ॥ १५ ॥ एको मुक्तानपत्रप्रचलमणिघणात्कारिमौलिर्मनुप्यः दृप्यहन्तावलस्थो न गणयति नतान् यत्क्षणं क्षोणिपालान् । यनम्मै तिष्ठतेऽन्य. कृपणमगरणो दर्शयन्दन्तपती तत्ते श्रीरङ्गराजप्रणयिनि ! नयनोदश्चितन्यञ्चिताभ्याम् ॥ १६॥ रनिमंतिमरम्बनीतिसमृद्धिसिद्धिश्रियः सुधासखि | यतोमुखं चिचलिषेत्तव धूलता । तनोमुग्वमथेन्दिरे ! बहुमुखीमहंपूर्विका विगाह्य च वशवदाः परिवहन्ति कूलङ्कषाः ॥ १७ ॥ सहम्थिरपरित्रमत्रजविरिश्चनाकिञ्चनैः अनोकहबृहस्पतिप्रबलविक्लवप्रक्रियम् । इदं सदसदात्मना निग्विलमेव निम्नोन्नतं कटाक्षतदुपेक्षयोरतव हि लक्ष्मि ! तत्ताण्डवम् ॥ १८ ॥ काले शंमति योग्यतां चिदचितोरन्योन्यमालिङ्गतोः भूताहंकृतिबुद्धिपञ्चकरणीखान्तप्रवृत्तीन्द्रियैः । अण्टानावरणम्सह मकरोत्तान् भूर्भुव स्वयंतः श्रीरङ्गेश्वरदेवि ! ते विहृतये सङ्कल्पमानः प्रियः ॥ १९ ॥ शनालीन विषयान् प्रदय विभवं विमार्य दास्यात्मकं वैष्णव्या गुणमाययाऽऽत्मनिवहान् विप्लाव्य पूर्वः पुमान् । पुसा पण्यवविधम्बिवापा धूर्तानिवायासयन् श्रीरङ्गेश्वरि ! कल्पते तव परीहासात्मने केलये ॥ २० ॥ यहरे मनमो यदेव तमसः पारे यढत्यद्भुतं यत्कालादपचेलिमं सुरपुरी यद्गच्छतो दुर्गतिः । सायुज्यस्य यदेव मूतिरथवा यह मद्रािं तद्विष्णोः परमं पदं तव कृते मातस्समाम्नासिषुः ॥२१॥ हेलायामग्विलं चराचरमिदं भोगे विभूतिः परा पुण्यास्ते परिचारकर्मणि सदा पश्यन्ति ये सूरयः । श्रीरलेश्वरदेवि ! केवलकृपानिर्वाह्यवर्गे वयं शेषित्वे परमः पुमान् परिकरा ह्येते तव स्फारणे ॥२२॥ आज्ञानुग्रहभीमकोमलपुरीपालो' फलं भेजुषां याऽयोध्येत्यपराजितेति विदिता नाकं परेण स्थिता। भावेरद्भुतभोगभूमगहनैस्सान्द्रा सुधास्यन्दिभिः श्रीरङ्गेश्वरगेहलक्ष्मि ! युवयोस्तां राजधानी विदुः ॥ २३ ॥ नम्या च त्वत्कृपावनिरवधिजनताविश्रमाविकाशं सङ्कीर्ण दास्यतृष्णाकलितपरिकरैः पुंभिरानन्दनिम्नैः । महादस्थानरक्षाव्यसनिभिरभयं शाईचक्रासिमुख्यैः आनन्दैकार्णवं श्रीभगवति ! युवयोराहुरास्थानरत्नम् ॥२४॥ नन् सक्स्पर्शगन्ध स्फुरदपरिफणारत्नरोचिर्वितानं विस्तीर्यानन्तभोगं तदुपरि नयता विश्वमेकातपत्रम् । नम्नैः कान्तेन शान्तोदितगुणविमवैरहता त्वामसंख्यै अन्योन्याद्वैतनिष्ठाघनरसगहनान् देवि ! बध्नासि भोगान् ।। भोग्या वामपि नान्तरीयकतया पुप्पाङ्गरागैस्समें निर्वृत्तप्रणयातिवाहनविधौ नीताः परीवाहताम् । दपि ! त्यागनु नील्या सह मही देव्यस्सहवं तथा याभिस्त्वं स्तनवाहुदृष्टिभिरिव खाभिः प्रियं श्लाघसे ॥२३॥ St-8.

·१८ स्तोत्रमालायां-श्रीगुणरत्नकोशः । ते साध्यास्सन्ति देवा जननि ! गुणवपुर्वेषवृत्तखरूपै. भोगै; निर्विशेषास्सवयस इव ये नित्यनिर्दोषगन्धाः । हे श्रीः! श्रीरङ्गभर्तुस्तव च पदपरीचारवृत्त्यै सदाऽपि प्रेमप्रद्राणभावाविलहृदयहठात्कारकैकर्यभोगा. ॥ २७ ॥ खरूपं खातन्त्र्यं भगवत इदं चन्द्रवदने । त्वदाश्लेषोत्कर्षाद्भवति खल निष्कर्षसमये । त्वमामीर्मातः ! श्री. ! कमितुरिदमित्थंत्वविभवस्तदन्तर्भावात्त्वां न पृथगभिधत्ते श्रुतिरपि ॥ २८ ।। तव स्पर्शादीशं स्पृशति कमले ! मङ्गलपदं तवेदं नोपाधेरुपनिपतितं श्रीरसि यतः । प्रसून पुष्यन्तीमपि परिमलद्धि जिगदिषुः न चैवत्वादेवं वदत इति कश्चित्कवयते ॥ २९ ।। अपाङ्गा भूयांसो यदुपरि परं ब्रह्म तदभूदमी यत्र द्विवास्स च शतमखादिस्तदधरात् । अत श्रीराम्नायस्तदुभयमुशंस्त्वां प्रणिजगौ प्रशस्तिस्सा राज्ञो यदपि च पुरीकोशकथनम् ॥ ३० ॥ खतः श्रीस्त्वं विष्णोः स्वमसि तत एवैष भगवान् त्वदायत्तत्वेिऽप्यभवदपराधीनविभव । खया दीप्तया रत्नं भवदपि महावं न विगुणं न कुण्ठस्वातन्त्र्य भवति च न चान्याहितगुणम् ॥ ३: प्रशकनबलज्योतिर्ज्ञानेश्वरीविजयप्रथाप्रणतवरणप्रेमक्षेमङ्करत्वपुरस्सराः । अपि परिमल: कान्तिर्लावण्यमचिरितीन्दिरे ! तव भगवतश्चैते साधारणा गुणराशयः ॥ ३२ ॥ अन्येऽपि यौवनमुखा युवयोस्समाना. श्रीरङ्गमहलविज़म्भणवैजयन्ति । तस्मिंस्तव त्वयि च तस्य परस्परेण संस्तीर्य दर्पण इव प्रचुरं वदन्ते ॥ ३३ ॥ युवत्वादौ तुल्येऽप्यपरवशताशत्रुशमनस्थिरत्वादीन्कृत्वा भगवति गुणान् पुस्त्वमुलभान् । त्वयि स्त्रीत्वैकान्तान् म्रदिमपतिपारायंकरुणाक्षमादीन्वा भोक्तुं भवति युवयोरात्मनि भिदा ॥ ३. धनकनकद्युती युवदशामपि मुग्धदशां युवतरुणत्वयोरुचितमाभरणादि परम् । ध्रुवमसमानदेशविनिवेशि विभज्य हरौ त्वयि च कुशेशयोदरविहारिणि ! निर्विशसि ॥ ३५ ॥ अङ्गं ते मृदुशीतमुग्धमधुरोदारैर्गुणैर्गुम्भतः क्षीराब्धे. किमृजीपतामुपगता मन्ये महा_म्ततः । इन्दुः कल्पलतासुधामधुमुखा इत्याविलां वर्णना श्रीरङ्गेश्वरि ! शान्तकृत्रिमकथं दिव्यं वपु हति ।। ३६॥ प्रणमदनुविधिसविासनानम्रम प्रणयिपरिचिचीपाकुञ्चितं 'पार्श्वकेन । कनकनिकषचञ्चच्चम्पकस्रक्समानप्रवरमिदमुदारं वर्म वाचामभूमिः ॥ ३७ ॥ एकं न्यञ्चय नतिक्षमं मम परं चाकुच्य पादाम्बुजं मध्येविष्टरपुण्डरीकमभयं विन्यस्य हस्ताम्बुजम् । त्वा पश्येम निषेदुषीं प्रतिकलं कारुण्यकूलङ्कषस्फारापाङ्गतरङ्गमम्ब ! मधुरं मुग्धं मुखं विभ्रतीम् ॥ ३८ ॥ सुरभितनिगमान्तं वन्दिषीयेन्दिरायाः तव कमलपलाशप्रक्रियं पादयुग्मम् । वहति यदुपमर्दैर्वैजयन्ती हिमाम्भ.प्लुतिभिरिव नवत्वं कान्तबाहान्तराले ॥ ३९ ।। त्वत्स्वीकारकलावलेपकलुपा राज्ञां दर्शो दुर्वचाः नित्यं त्वन्मधुपानमत्तमधुपश्रीनिर्भराभ्यां पतिम् । दृग्भ्यामेव हि पुण्डरीकनयनं वेदो विदामास ते साक्षाल्लक्ष्मि ! तवावलोकविभवः काका कया वर्ण्यते ॥४ .

·स्तोत्रमालायां-श्रीगुणरत्नकोशः ।
५९
आनन्दात्मभिरीगमज्जनमदक्षीबालसैरागलप्रेमार्दैरपि कूलमुगृहकृपासंप्लावितास्मादृशः ।
पझे। ते प्रतिबिन्दुबद्धकलिकामादिविष्कम्भकै ऐश्वर्योद्गमगद्गदैरशरणं मां पालयालोकितैः ॥ ४१ ।।
पाढारुन्तुदमेव पङ्कजरजश्चटीभृशालोकितैः अङ्गम्लानिरथाम्ब ! साहसविधौ लीलारविन्दग्रह. ।
ओला ते वनमालया हरिभुजे हा कष्टशब्दास्पई केन श्रीरतिकोमला तनुरियं वाचां विमर्दक्षमा ॥ ४२ ॥
आमदमकण्टकं मानयुगं नाद्यापि नालोकितभ्रूभेदस्मितविभ्रमा जहति वा नैसर्गिकत्वायशः ।
मते शैशवाचन व्यतिकरो गात्रेषु ते मौरमं भोगनोतसि कान्तदेशिककरग्राहेण गाहक्षमः ॥ ४३ ।।
आमोठाद्नग लि यौवनदशाव्या कोचमम्लानिमत्सौन्दर्यामृतसेकशीतलमिद लावण्यसूत्रार्पितम् ।
श्रीरसेन्चरि . कोनलागन्नुमनस्सन्दर्भणं देवि । ते कान्तोर प्रतियत्नमर्हति कविं धिङ्मामकाण्डाकुलम् ॥ ४४ ॥
मर्मस्पृशो रसमिग व्यनिविभ्य वृतै. कान्तोपभोगललितैललिताङ्गयष्टिः ।
पुप्पाबलीव रसिकभ्रमरोपमुक्ता त्वं देवि ! नित्यमभिनन्दयसे मुकुन्दम् ॥ ४२ ॥
कनकग्शनामुक्ताताटङ्कहारललाटिकामणिसरतुलाकोटिप्रायैर्जनार्दनजीविके !।
प्रकृतिमधुरं गात्रं जागति मुग्धविभूषणैर्वलयशकलैर्दुग्धं पुष्पैश्च कल्पलता यथा ॥ ४६ ॥
सामान्यभोग्यमपि कौस्तुनवैजयन्तीपञ्चायुधादि रमणः स्वयमेव विभ्रत् ।
नद्धारग्वेदमिव ते परिहतुकाम. श्रीरङ्गवाममणिमञ्जरि ! गाहते त्वाम् ॥ ४७ ।।
यदि मनुजनिरचा लीलया तुल्यवृत्तेः अनुजनुरनुरूपा देवि ! नावातरिप्यः ।
असरसमभविष्यन्नम नाथस्य मातः ! दरदलदरविन्दोदन्तकान्तायताक्षि ।। ४८ ॥
म्वलितकटकमाल्यदाभिरब्धि मुरारेः भगवति ! दधिमार्थ मनतः श्रान्तिशान्त्यै ।
भ्रमदमृततरावर्ततः प्रादुरासीः स्मितनयनसुधाभिस्सिञ्चती चन्द्रिकेव ॥ ४९ ॥
मातमैथिलि ! राक्षमीस्त्वयि तदैवार्दापराधास्त्वया रक्षन्त्या पवनात्मजाल्लघुतरा रामस्य गोष्ठी कृता ।
का तं च विभीषणं शरणमित्युक्तिक्षमौ रक्षतः सा नस्सान्द्रमहागसस्सुखयतु क्षान्तिस्तवाकस्मिकी ॥ ५० ॥
मातर्लक्ष्मि ! यथैव मैथिलजनम्तेनाध्वना ते वयं त्वदास्यैकरसाभिमानसुभगै वैरिहामुत्र च ।
जामाता दयितम्तवति भवतीसम्बन्धदृष्ट्या हरिं पश्येम प्रतियाम याम च परीचारान् प्रहृष्येम च ॥ ११ ॥
पितेव त्वत्प्रेयान् जननि ! परिपूर्णागसि जने हित(.)स्रोनोवृत्त्या भवति च कदाचित् कलुषधीः ।
किमेतर्निपि क इह जगतीति त्वमुचितै. उपायैर्विमार्य स्वजनयसि माता तदसि नः ।। ५२ ॥
नेतुर्नित्यसहायिनी जननि ! नस्त्रातुं त्वमत्रागता लोके त्वन्महिमावरोधबधिरे प्राप्ता विमर्द बहु ।
क्लिष्टं प्रावमु मालतीमृदुपदं विश्लिप्य वासो वने जातो धिक् करुणा धिगस्तु युवयोः स्वातन्त्र्यमत्यदशम् ॥
अधिशयितवानब्धि नाथो ममन्थ बबन्ध त हरधनुरसौ वल्लीभनं बभञ्ज च मैथिलि ।
अपि दशमुखी लूत्वा रक्षःकबन्धमनतयत् किमिव न पतिः कर्ता त्वचाटुचुञ्चुमनोरथः ॥ १४ ॥

·६० स्तोत्रमालायां-अष्टश्लोकी । दशशतपाणिपादवदनाक्षिमुखैरखिलैः अपि निजवेश्वरूप्यविभवैर नुरुपगुणै । अवतरणैरतैश्च रसयन् कमिता कमले | वचन हि विभ्रमभ्रनिमुग्व विनिमजनि ते ॥ १६ ॥ जननभवनप्रीत्या दुग्धार्णवं बहुमन्यसे जननि ! दयितप्रेम्णा पुष्णामि तत् परमं पदम् । उदधिपरमव्योनोविस्मृत्य मादृशरक्षणक्षममिति धिया भूयः श्रीरङ्गधामनि मोदमे ॥ २६ ॥ औदार्यकारुणिकताश्रितवत्सलत्वपूर्वेषु सर्वमतिशायितमत्र मानः ! । श्रीरङ्गधाग्नि यदुतान्यदुदाहरन्ति सीतावतारमुखमेतदमुप्य योग्या ॥ १७ ॥ ऐश्वर्थमक्षरगतिं परमं पदं वा कस्मैचिढञ्जलिभर वहते वितीर्य । अस्मै न किञ्चिदुचितं कृतमित्यथाम्ब ! त्वं लज्जसे कथय कोयगुदारगाव ।। २८ । ज्ञानक्रियाभजनसम्पदकिञ्चनोऽहम् इच्छाधिकारशकनानुशयानभिजः । आगांसि देवि ! युवयोरपि दुम्सहानि बन्नाभि मूवचरिनन्नव दुगन्ति ।। २० ॥ इत्युक्तिकैतवशतेन विडम्वयामि तानम्ब | सत्यवचम. पुरपान पुगणान् । यद्वा न मे भुजबलं तव पादपद्मलाभे त्वमेव शरण विपित कृनामि ॥०॥ श्रीरङ्गे शरदश्शतं सह मुहृद्ध ण निष्कण्टकं निई ग्वं मुमुग्वं च नान्यर का मामा ! युष्मत्पादसरोरुहान्तररजः स्याम त्वमम्बा पिता सर्व धर्ममपि त्यस मान यी कुन कलाकृपाम ॥ इति श्रीगुणरत्रकोश- समाप्त. ॥ श्रीपराशरभट्टायरनुगृहीता ॥ अष्टश्लोकी ॥ श्री.पराशरभदाय. श्ररक्षेशपुरोहितः। श्रवल्यानमुन मान श्रेयसे में भूयमे ॥ अकारार्थो विष्णुर्जगदुदयरक्षाप्रलयकृत् मकारार्थी जीवनमुपकरणं वैष्णवमिदम् । उकारोऽनन्याई नियमयति संबन्धमनयोः त्रयीसारस्त्र्यात्मा प्रणव ममर्थ सतिगत ॥ १ ॥ मन्त्रब्रह्मणि मध्यमेन नमसा पुंसः स्वरूपं गतिः गम्यं शिक्षितमीक्षितेन पुरनः पश्चादपि म्यानन । खातव्यं निर्जरक्षणं समुचिता वृत्तिश्च नान्योचिता तम्यैवेति हर्गर्वविच्य कथितं म्यम्यामि नाहं तन. अकारार्थायैव स्वमहमथ मह्यं न निवहाः नराणा नित्यानामयनमिति नारायणपदम् । यमाहामै कालं सकलमपि सर्वत्र सकलास्ववस्थास्त्राविम्यु. मम सहजकरविधयः ॥ ३ ॥ देहासक्तात्मबुद्धिर्यदि भवति पदं साधु विद्यात्तृतीयं स्वातन्त्र्यान्यो यदि स्यात् प्रथमभितरशेषत्वाश्चटिकीयम् । mm-मुखश्चेन्नम इति च पद्रं बान्धवाभासलोल: शब्दं नारायणाच्यं विषयचपलीधेश्चनुर्थी प्रपन्नः ।।

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गनाथस्तोत्रम् । नेतृत्वं नित्ययोगं समुचितगुणजातं तनुख्यापनं चोपायं कर्तव्यभागं त्वथ मिथुनपरं प्राप्यमेवं प्रसिद्धम् । स्वामित्वं प्रार्थनां च प्रबलतरविरोधिप्रहाणं दशैतान् मन्तारं त्रायते चेत्यधिगतनिगमष्षपदोऽयं द्विखण्डः ॥ ५॥ ईशानां जगतामधीशदयितां नित्यानपायां श्रिय संश्रित्याश्रयणोचिताखिलगुणस्याङ्ग्री हरेराश्रये । इष्टोपायतया श्रिया च सहितायात्मेश्वरायार्थये कर्तुं दास्यमशेषमप्रतिहतं नित्यं त्वहं निर्ममः ॥ ६ ॥ मत्याप्तत्यर्थनया मयोक्तमखिलं संत्यज्य धर्म पुन. मामेकं मदवाप्तये शरणमित्यार्तोऽवसायं कुरु । त्यामेवं व्यवमाययुक्तमखिलज्ञानादिपूर्णो ह्यहं मत्प्राप्तिप्रतिबन्धकैविरहितं कुर्या शुत्रं मा कृथाः ॥ ७ ॥ निश्चित्य त्वदधीनता मयि सदा कर्माग्रुपायान् हरे. कर्तुं त्यक्तमपि प्रपत्तुमनलं सीदामि दु:खाकुलः । पतु जागनुपेयुपी मम 'पुनःसर्वापराधक्षयं कर्ताऽसीति दृढोऽस्मि ते तु चरमं वाक्यं स्मरन् सारथे. ॥ ८ ॥ इति अष्टश्लोकी समाता ।। श्रीपराशरभट्टायैरनुगृहीतं मुक्तकश्लोकात्मक ॥ श्रीरङ्गनाथस्तोत्रम् ॥ श्रीपराशरभट्टायः श्री.रनेशपुरोहितः । श्रीवत्सासुतः श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूयसे ॥ . समप्राकारमध्ये मरमिजमुकुलोद्भासमाने विमाने कावेरीमध्यदेशे मृदुतरफणिराभोगपर्यभागे । निद्रामुद्राभिरामं कटिनिकटशिरःपार्श्वविन्यस्तहस्तं पद्माधात्रीकराभ्यां परिचितचरणं रङ्गनाथं भजेऽहम् ॥१॥ कम्नरीकलितोर्ध्वपुण्डतिलकं कर्णान्तलोलेक्षणं मुग्धस्मैरमनोहराधरदलं मुक्ताकिरीटोज्ज्वलम् । पश्यन्मानसपश्यतोहररुच पर्यायपङ्केरहं श्रीरङ्गाधिपते. कदा नु वदनं सेवेय भूयोऽप्यहम् ॥२॥ कदाऽहं कावेरीतटपरिसरे रङ्गनगरे शयानं भोगीन्द्रे शतमखमणिश्यामलरुचिम् । उपासीन: क्रोशन् मधुमथन ! नारायण! हरे मुरारे ! गोविन्देत्यनिशमपनेप्यामि दिवसान् ॥३॥ कटाऽहं कावेरीविमलसलिले बीतकलुपो भवेयं तत्तीरे श्रममुषि वस्नेयं धनवने । कहा वा तं पुण्ये महति पुलिने मङ्गलगुणं भजेय रङ्गेशं कमलनयनं शेषशयनम् ॥ ४ ॥ पूगीकण्टद्वयमसरसस्निग्धनीरोपकण्ठाम् आविर्मोदस्तिमितशकुनानूदितब्रह्मघोषाम् । मार्गमार्गे पथिकनिवहरुल्छयमानापवर्गा पश्येयं ता पुनरपि पुरीं श्रीमती रङ्गधाम्नः ॥ ५ ॥ तु पीतामृतमूच्छितानां नाकोकसां नन्दनवाटिकासु । रङ्गेश्वर ! त्वत्पुरमाश्रितानां रथ्याशुनामन्यतमो भवेयम् ।। टस निकृष्टजन्तोः मिथ्यापवादेन करोषि शान्तिम् । ततो निकृष्ट मयि संनिकृष्टे का निष्कृति रङ्गपते! करोषि ॥ श्रीरङ्ग करिशैलमननगिरि ताद्रिसिंहाचलौ श्रीकूर्म पुरुषोत्तमं च बदरीनारायणं नैमिशम् । श्रीमहारवतीप्रयागमधुरायोध्यागया. पुष्करं सालामगिरि निषेव्य रमते रामानुजोऽयं मुनिः ॥ ८ ॥ इति श्रीरङ्गनाथस्तोत्रं समाप्तम् ।।

·श्रीवात्स्यवरदगुरुभिरनुगृहीतं ॥ परमार्थश्लोकद्वयम् ॥ वन्देऽहं वरदायं तं वत्साभिजनभूपणम् । भाष्यामृनप्रदानाय मजीवति मामपि ॥ । १ 11 सत्सङ्गाद्भवनिःस्पृहो गुरुमुखाच्छीशं प्रपद्यात्मवान् प्रारब्धं परिभुज्य कर्मशकलं प्रक्षीण कान्तर न्यासादेव निरङ्कुशेश्वरदयानिक्षूनमायान्वय. हार्दानुग्रडलायम धमनिद्वारा बहिनिंगन मुक्तोऽचिर्दिनपूर्वपक्षषडुङ्मासाब्दवातांशुमद्ग्लविदाहरणेन्द्रधानृमहिनम्सीमान्तमिन्बान । श्रीवकुण्ठमुपेत्य नित्यमजडं तस्मिन् परब्रह्मणः मायुज्यं मनवाप्प नन्दति ममं तेनैव धन्य एम. प्रातर्नित्यानुसन्धेयं परमार्थं मुमुक्षुभिः । श्लोकद्वयन मंक्षिप्तं सुन्यक्त वरदीवान ॥३ इति परमार्थश्लोकद्वयं मतम् ॥ श्रीवात्स्यवरदगुरुभिरनुगृहीनं ॥ परत्वादिपञ्चकम् ॥ वन्देऽह वरदायं तं बस्साभिजनमूपणम् । भाज्यामृतप्रदानाय सजीवति मामपि ॥ उद्यद्भानुसहस्रभाखरपरव्योमास्पदं निर्मलज्ञानानन्दघनम्वरूपममलज्ञानादिभिप्पणः । जुष्टं सूरिजनाधिपं धृतरथाङ्गानं सुभूपोजुलं श्रीभूमेव्यमनन्तभोगिनिलय श्रीवासुदेवं गी । आमोदे भुवने प्रमोद उत संमोदे च सङ्कर्षणं प्रद्युम्नं च नथाऽनिन्दमपि नान गृष्टिम्पिती चार कुर्वाणान् मतिमुख्यपगुणवरैर्युक्तास्त्रियुग्मात्मक व्याधिष्ठितवासुदेवमपि न दीब्धिनाथ । वेदान्वेषणमन्दरादिभरणक्ष्मोद्धारणस्वाश्रितग्रहादावनभूमिरिक्षणजगद्विकान्नयो यकिया । दुष्टक्षत्रनिबर्हणं दशमुखाद्युन्मूलनं कर्पणं कालिन्या अतिपापकंमनिधन यता न न नुमः ।। यो देवादिचतुर्विधेष्टजनिपु ब्रह्माण्डकोशान्तरे संभक्तेषु चगचरेषु निवमन्नाम मदानमहि । विष्णुं तं निखिलेप्वणुप्वणुतर भूयम्मु भूयस्तरं स्वाद्गुष्टमितं च योगिहृदयवासीनीमा भने श्रीरङ्गस्थलवेङ्कटादिकरिगिर्यादौ शतेऽष्टोत्तरे स्थाने ग्रामनिकतनेषु च सदा मानिध्यमामदु । अर्चारू पिणमर्चकाभिमतितः स्वीकुर्वते विग्रहं पूजा चाबिलवान्छितान् विनरत श्रीगाय नमन प्रातर्विष्णोः परत्वादिपञ्चकस्तुतिमुत्तमाम् । पठन् प्रामाति भगवति, बरदनिमिनाम ॥ ६ ॥ इति परम्वादिपन समासम् ।

·श्रीकूरनारायणमुनिभिरनुगृहीतं ॥ श्रीसुदर्शनशतकम् ॥ रक्षेशविज्ञप्तिकरामयस्य चकार चक्रेशनुतिं निवृत्तये । समाश्रयेऽहं वरपूरणी य त कूरनारायणनामकं मुनिम् ॥ ज्वालावर्णनं प्रथमम् । सौदर्शन्युजिहाना दिशि विदिशि तिरस्कृत्य सावित्रमर्चिः बाह्याबाह्यान्धकारक्षतजगदगदङ्कारभूम्ना खधाम्ना । दोवर्जदूरगर्जद्विबुधरिपुवधूकण्ठवैकल्यकल्या ज्वाला जाज्वल्यमाना वितरतु भवतां वीप्सयाऽभीप्सितानि ॥ प्रत्युद्यातं मयूखैर्नभसि दिनकृतः प्राप्तसेवं प्रभाभिः भूमौ सौमेरवीमिर्दिवि वरिवसितं दीप्तिभिर्देवधाम्नाम् । भूयम्यै भूतये वः स्फुरतु सकलदिग्भ्रान्तसान्द्रस्फुलिङ्गं चाक जाप्रत्प्रताप त्रिभुवनविजयव्यप्रमुग्रं महस्तत् ॥ पूर्ण पूरैस्सुधानां सुमहति लसतस्सोमबिम्बालवाले बाहाशाखावरुद्धक्षितिगगनदिवश्चक्रराजद्रुमस्य । ज्योतिश्ठमा प्रवाल प्रकटितसुमनस्सम्पदुत्तंसलक्ष्मी पुष्णन्नाशामुखेषु प्रदिशतु भवतां सप्रकर्ष प्रहर्षम् ॥ अरादारात् सहलाद्विसरति विमतक्षेपदक्षाद्यदक्षात् नामे वत्सनाभेर्निजविभवपरिच्छिन्नभूमेश्च नेमेः । आम्नायरेककण्ठैः स्तुतमहिम महो माधवीयस्य हेते. तद्वो दिक्ष्वेधमानं चतसृषु चतुर पुप्यतात् पूरुषार्थान् ।। धमं धामप्रसृत्या कचन भगवतः क्वापि बघ्र प्रकृत्या शुभ्रं शेषस्य भासा वचन मणिरुचा क्वापि तस्यैव रक्तम् । लं श्रीनेत्रकान्त्या क्वचिदपि मिथुनस्यादिमस्येव चित्रां व्यातन्वामं वितानश्रियमुपचिनुताच्छम वश्चक्रमानम् ॥५॥ सन्त्युन्मेपमुच्छोषितपरमहसो भाम्वतः कैटभारेः इन्धे सन्ध्येव नक्तञ्चरविलयकरी या जगद्वन्दनीया । धूकच्छायबन्धुच्छविघटितधनच्छेदमेदस्विनी सा राथाङ्गी रश्मिभंगी प्रणुदतु भवतां प्रत्यहोत्थानमेनः ॥ ६ ॥ न्य धूम्याप्रवृद्धया प्रकटयति नभस्तारकाजालकानि स्फौलिङ्गी यान्ति कान्ति दिशति यदुदये मेरुरङ्गारशङ्काम् । ग्निर्ममाचि रैक्यं भजति दिननिशावल्लभौ दुर्लभाभौ .ज्वालावाविव स्तः प्रहरणपतिजं धाम वस्तद्धिनोतु ॥ ७ ॥ टेऽधिव्योम चक्रे विकचनवजपासन्निकाशे सकाशं वर्भानुर्भानुरेष स्फुटमिति कलयन्नागतो वेगतोऽस्य । टतो निवृत्तो विधुमिव सहसा स्प्रष्टुमद्यापि नेष्टे धर्माशुं ते घटन्तामहितविहतये भानवो भाखरा वः ॥ ८ ॥ देवं हेमादितुङ्गं पृथुभुजशिखरं बिभ्रती मध्यदेशे नामिद्वीपाभिरामामरविपिनवतीं शेषशीर्षासनस्थाम् । नेमि पर्यायभूमि दिनकरकिरणादृष्टसीमः परीत्य प्रीत्यै वश्चक्रवालाचल इव विलसन्नस्तु दिव्यास्त्ररश्मिः ॥९॥ एकं लोकस्य चक्षुद्धिविधमपनुदकर्म नम्रत्रिनेत्रं दात्रर्थानां चतुर्णां गमयदरिगणं पञ्चतां षड्गुणाढ्यम् । सप्तार्चिश्शोषिताष्टापदनवकिरणश्रेणिरज्यद्दशाशं पर्यस्याद्वश्शताङ्गावयवपरिबृढज्योतिरीतीस्सहस्रम् ॥ १० ॥ उच्चण्डे यच्छिखण्डे निविडयति नभःकोडमर्कोऽटति द्याम् अभ्यंस्य प्रौढतापग्लपितवपुरपो बिभ्रतीरभ्रपड्डीः । धते शुष्यत्सुधोत्सो विधुरपमधुनः क्षौद्रकोशस्य साम्य रक्षन्त्वस्त्रप्रभोस्ते रचितसुचरितव्युष्टयो पृष्टयो वः ।।

·- स्तोत्रमालायां-श्रीसुदर्शनशतके १. ज्वालावर्णनम् । पद्मौषो दीर्घिकाम्भस्यवनिधरतटे गैरिकाम्बुप्रपात. सिन्दरं कुजराणां दिशिदिशि गगने मान मेघाव. पारावारे प्रवालो वनभुवि च तथा प्रेक्ष्यमाण अनुग्वैः साविष्ठ व. प्रमोद जनगनु दनुन विपन्न पर भानो | भा नो त्वदीया स्फुरति बुमुदिनीमित्र ते कुत्र तेज तारा. तागढवीगेऽम्यनल ' न भवन बने नद शंसन्तीत्थ नभ.स्था यदुदयसमये चक्रराजांशवस्ते युप्माकं प्रौढतापत्रभवभवगढापक्रमाय क्रमन्ताम् ॥ १३ जग्ध्वा कर्णेषु दूर्वाङ्कुरमरिसुदृशामक्षिपु स्वर्वधूनां पीत्वा चाम्भश्चरन्त्य मवृपमनुगता बरोनागिन । गावो वश्चक्रभर्तुः परममृतरसं प्रश्रितानां दुहाना ऋद्धि स्वालोकलुप्तत्रिभुवनतमय मानुजन्या दनन्तान ॥ सेना सेनां मघोनो महति रणमुखेऽलं भयं लम्भयन्नी उन्मेमोग्णाद्रोणा प्रथमनिविषदामावलीन विश्वं विश्वम्भराचं रथपदधिपतेलीलया पालयन्नी वृद्धिम्मा दीवितीना जिनमन ननुर्मावि गन ॥ तप्ता खेनोप्मणेव प्रतिभटवपुपामस्रधारा धयन्ती प्राप्तव क्षीवभा प्रतिनिगममकृत नन्वनी । वंशास्थिस्फोटशब्द प्रकटयति पटुन् याऽऽवहन्त्यहासान् भा मा व म्यन्दनामप्रभुमशुदचिनी गनि देवेरासेव्यमानो दनुजभटभुजादण्डदर्पोप्मतप्तैः आगागेयोनिलद्धी लुटददुपटलील परिपि । रिङ्गज्ज्वालातरङ्गत्रुटितरिपुतस्वातपातोग्रमार्ग. चाको वशोचिरोशमयतु दुरिनापाव नाव: ॥ : भ्राम्यन्ती संश्रिताना भ्रमशमनकरी च्छन्नमर्यप्रकाशा सर्वालो वानर पा रिपुदयन-irir foreit धारासंपातिनी च प्रकटितढहना दीतिरम्नेशिनुर्व नित्रा भागय मावितरिमनजना ना ॥१॥ निन्ये वन्येव काशी दवशिग्विजटिलज्योतिपा येन दाहं कृल्या वृत्त्या निरिये गलभनयगया | रुद्रोऽप्यदेहित्रा सह गहनगुहा यद्यादभ्ययासीत् दिश्याद्विश्वाचिनी बम्म राममनिनन शांगिए 11 || उद्यन् बिम्बादुढारान्नयनजलहिमं मार्जयन् निर्जरीणाम् अज्ञान वान्तभूलीकर जनिरानीभ उनन्या पाया । न्यक्कुर्वाणो ग्रहाणां स्फुरणमपहरन्नर्चिपः पावकीया चक्रेशार्कमकागो दिशतु दश दिशो न्यनुवान मी व । वर्गस्य स्वर्गधाम्नामपि दनुजनुपा विग्रहं निग्रहीतुं दातुं मद्या बलानां श्रियमतितायिनी पत्रमशान त्या । योक्तुं देदीप्यते या युगपदपि पुरो भूतिमय्या प्रकृत्या मा वो नुवादविद्या श्रुतिस्मृतरसम्बन्दिनी म्यान्द्रनामी दाहंदाह सपत्नान् समरभुवि लसद्भस्मना वर्त्मना यान् ऋव्यादप्रेतभूताभिलषितपुषा प्रीतकापालिकन । कङ्कालैः कालधौतं गिरिमिव कुरुते यः खकीर्तेविहर्तुं वृष्टिम्सान्दृष्टिकं वस्सकलमुपनयन्वायुधायेग्गरम्य ॥ २२ दग्धानां दानवानां सभमिननिचयैरस्थिभिस्सर्वशुभ्रां पृथ्वी कृत्वाऽपि भूयो नवरुधिरमर्गकौतुकं कोणपन्य कुर्वाणं बाप्पपूरै कुचतटघुसृणक्षालनैस्तद्वधूनां पापं पापच्यमानं शमयतु भवतां शत्रग जम्य तेज ॥२ मागान्मोपं ललाटानल इति मदनद्वेपिणा यायतेव स्रष्टा प्रोनिद्रवामाम्बुजालपटनमलोपमुत्पश्नाय । वज्रामिर्मा म नाशं ब्रजदिति चकितेनेव शक्रेण बद्धैः स्तोत्रैर अवाम्य धनु दुनियन धीमाना । ॥ इति ज्वालावर्णन प्रथमम् ।। 7 ·स्नोत्रनालायां-श्रीसुदर्शनशतके-२. नेमिवर्णनम् । ६५ - अथ नेमिनर्णनं द्वितीयम् । मात्र ज्यालया लेलिहाना घोपैः स्वैः क्षोभयन्ती विघटितभगवद्योगनिद्रान् समुद्रान् । 1.न.प.त्या नेभिरसौदर्शनी वः श्रियमतिशयिनी दाशतादाशताब्दम् ॥ २५ ॥ ग का नाम पितात तिताप्रनारा पारावाराम्बुपूरकथनपिशुनितोत्तालपातालयात्रा । बाकीचण्डयाना पन्थानं वः प्रदिश्चात् प्रशमनकुशला पाप्मनामात्मनीनम् ॥२६॥ त्रा का या.........मनुद्र समुद्र मत्वासत्त्वासहोप्मा कृतसगरुदगस्पन्ददाना ददाना । पनि हा निसाना ... परिपा दानवीना नवीना चक्रे चक्रेशनेमिश्शमुपहरतु सा सप्रभावप्रभा वः ॥२७॥ बान नि नो बान निम्मीनधानि गम्तापातापीतें: प्रगुणितसिकतो मौक्तिकैश्शौक्तिकेयै. । पांगमपान प्र...: 1 श्री वृद्धि निति निर्यापयतु स दुरितान्यस्वराजाधिर्वः ॥ २८ ॥ नियन के नाम जान कर पन्थ युजन् पातालान्त.प्रपाती निग्विलमपि तमः स्वेन धान्ना निगीर्य । नियमाना वाति विमा भरमा य वक्रानीयाग्रदेशो दहतु विलसितं बहसावंहसां वः ॥ २९ ॥ कृष्णाम्भोनाम्य भाषा मलन बनना यादतिर्भार्गवम्य प्राप्तामावेदयन्ती प्रतिभटसुदृशामुद्भटां बाप्पवृष्टिम् । निष्टमायापद वागमनमा निजिदाना कीनि व. केतकीभिः प्रथयतु सदृशीं चञ्चला चक्रधारा ॥ ३० ॥ वप्राणा, भेना र परिगतिमधिल सापनीया दधान क्षुण्णां नक्षत्रमालां दिशिदिशि विकिरन् विद्युता तुल्यकक्ष्य नियोणना कंटेन प्रकट न दानवारिप्रकर्म चक्राधीशस्य भद्रो वशयतु भवतां स प्रधिश्चित्तवृत्तिम् ॥ ३१ ॥ होकशाजत्रटनविघटिनकम्बन्धिनिनव्यनव्यायव्यग्रसनरसलसज्ज्वालजिबालबहिम् । दृप्रवा मांयुगीनं पुनरपि विदधत्यागिपो वीर्यवृद्धयै गीर्वाणा निर्वृणाना वितरतु स जयं विष्णुहेतिप्रधिर्वः॥ ३२ ॥ धन्या-बंन्यम्य धागमनिलमिव धनं दुर्गतम्येव दृष्टिः जात्यन्धस्येव पट्टोः पदविहृतिरिव प्रीणनी प्रेमभाजाम् । प्रत्युमायाक्रियाया प्रकटपरिणतिविश्वरक्षाक्षमायां मायामायामिनी वस्त्रुटयतु महती नेमिरस्त्रेश्वरस्य ॥ ३३ ॥ ण या विष्टपाना वितनि च यया कल्प्यते कामपूर्तिः न स्थातुं यत्पुरस्तात् प्रभवति कल्याऽप्योषधीनामधीशः । मेपो याति यम्या न समयनिर्यात सा श्रियं वः प्रदेयात् न्यकृत्य द्योतमाना त्रिपुरहरदृशं नेमिरस्त्रेश्वरस्य ॥ ३४॥ नक्षत्रोदभूनिप्रकरविकिरणश्चतिनामावकाशा जीर्णैः पर्णैरिव द्यां जलधरपटलैश्चूर्णितैरूगँवाना । अजावाजानवाजानतरियुजननारण्यमावर्तमाना नेमित्येव चाक्री प्रणुदतु भवतां संहतं पाप्तूलम् ।। ३५ ॥ क्षिप्त्वा नेपथ्यमाटीमिव जलदघटां जिष्णुकोदण्डचित्रां तारापुनं प्रसूनाञ्जलिमिव विपुले व्योमरङ्गे विकीर्य । निद्रग्लानिचिन्नाप्रभृतिपरवशानन्तरा दानवेन्द्रान् नृत्यन्नानालयाढ्यं नट इव तनुतां शर्म चक्रप्रधिर्वः ।। ३६ ॥ दौर्गत्योढतापप्रतिमटत्रिभवा वित्तधारास्सृजन्ती गर्जन्ती चीनियामि लदनलशिखोदामसौदामनीका । अव्यात् व्यावधूटीनयनजलभरैक्षुि नव्याननाव्यान् पुप्यन्ती सिन्धुपूरान् स्थचरणपतेर्नेमिकादम्बिनी वः ॥३७॥ St.-9.

·स्तोत्रमालायां-श्रीसुदर्शनशतके-~३. अरवर्णनम् । सन्दोहं दानवानामजसमजमिवाऽऽलभ्य जाज्वल्यमाने वह्नावहाय जुह्वत्रिदशपरिषदे स्वखभागप्रदायी। स्तोत्रैर्ब्रह्मादिगीतैर्मुखरपरिसरं श्लाघ्यशस्त्रप्रयोगं प्राप्तस्सङ्ग्रामसत्रं प्रधिरसुररिपोः प्रार्थितं प्रस्नुतां व. ॥ ३८ । इति नेमिवर्णनम् । अथ अरवर्णनं तृतीयम् उत्पातालातकल्पान्यसुरपरिषदामाहवप्रार्थिनीनाम् अध्वानध्वावबोधक्षपणचणतमःक्षेपदीपोपमानि । त्रैलोक्यागारभारोद्वहनसहमणिस्तम्भसम्पत्सखानि त्रायन्तामन्तिमायां विपदि सपदि वोऽराणि सौदर्शनानि ॥ ३॥ ज्वालाजालप्रवालस्तबकितशिरसो नाभिमावालयन्त्यः सिक्ता रक्ताम्बुपूरैश्शकलितवपुषां शात्रवानीकिर्तीनाम् । चक्राक्रीडप्ररूढा भुजगशयभुजोपन्ननिन्नप्रचाराः पुष्यन्त्यः कीर्तिपुष्पाण्यरकनकलता.'प्रीतये व. प्रथन्ताम् ॥ ज्वालाजालाब्धिमुद्र क्षितिवलयमिवाबिभ्रती नेमिचक्रं नागेन्द्रस्येव नामेः फणपरिषदिव प्रौढरत्नप्रकाशा । दत्तां वो दिव्यहेतेर्मतिमरविततिः ख्यातसाहस्रसङ्घया सङ्घयावत्सङ्घचित्तश्रवणहरगुणस्यन्दिसन्दर्भगर्भाम् ॥४ ब्रह्मेशोपक्रमाणां बहुविधविमतक्षोदसंमोदितानां सेवायै देवतानां दनुजकुलरिपो पिण्डिकाद्यङ्गभाजाम् । तत्तद्धामान्तसीमाविभजनविधये मानदण्डायमना भूमानं भूयसा वो दिशतु दशशती भाखराणामराणाम् ॥४ ज्वालाकल्लोलमालानिबिडपरिसरां नेमिवेला दधाने पूर्वेणाक्रान्तमध्ये भुवनमयहविर्भोजिना पूरुषेण । प्रस्फूर्जत्प्राज्यरत्ने स्थपदजलधावेधमानैः स्फुलिङ्ग. भद्रं वो विद्रुमाणां श्रियमरविततिविस्तृणाना विधत्ताम् ॥ नासीरखैरभमप्रतिभटरुधिरासारधारावसेकान् एकान्तस्मेरपद्मप्रकरसहचरच्छायया प्राप्य नाभ्या । मुक्तानीवाङ्कुराणि स्फुरदनलशिखादर्शितप्राक्प्रवालान्यव्याघातेन भव्यं प्रददतु भवतां दिव्यहेतेरराणि ॥ ४४ दावोल्कामण्डलीव द्रुमगणगहने बाडबस्येव वद्वेः ज्वालावृद्धिर्महाब्यौ प्रवयसि तमसि प्रातरर्कप्रभेव । चक्रे या दानवानां हयकरटिघटासङ्कटे जावटीति प्राज्यं सा वः प्रदेयात् पदमरपरिषत् पद्मनाभायुधस्य ।। । तापादैत्यप्रतापातपसमुपचितात् त्रायमाणं त्रिलोकी लोलैालाकलापैः प्रकटयदभितश्चीनपट्टाञ्चलानि । छत्राकारं शलाका इव कनककृताशौरिदोर्दण्डलमं भूयासु षयन्त्यो रणचरणमरस्फूर्तयः कीर्तये वः ॥ ४ ॥ नाभीशालानिखातां नहनसमुचितां वैरिलक्ष्मीवशानां संयद्वारीहृतानां समनुविदधती काञ्चनालानपतिम् । राज्या च प्राज्यदैत्यत्रजविजयमहोत्तम्भितानां भुजानां तुल्या चक्रारमाला तुलयतु भवतां तूलवच्छत्रुलोकम् । आनेमेश्चक्रवालात्त्विष इव वितताः पिण्डिकाचण्डदीप्ते. दीप्ता दीपा इवाराद्गहनरणतमीगाहिनः पूरुषस्य । शाणे रेखायितानां रथचरणमये शत्रुशौण्डीर्थहेन्नां रेखाः प्रत्यग्रलमा इव भुवनमरश्रेणयः प्रीणयन्तु ॥ ४८ दीतैरर्चिःप्ररोहैदलवति विधृते बाहुनालेन विष्णोः उद्यत्प्रद्योतनाभं प्रथयति पुरुष कर्णिकावर्णिकायाम् । चूडालं वेदमौलिं कलयति कमले चक्रनान्नोपलक्ष्ये लक्ष्मी स्फारामराणि प्रतिविदधतु व, केसरश्रीकराणि ॥ धातुस्यन्दैरमन्दैः कलुषितवपुपो निर्झराम्भ.प्रपातान् अर्चिप्मत्या स्वमूर्त्या रथचरणगिरनेमिनाभीतटस्य । व्याकुर्वाणाऽरपतिर्वितरतु विभुताविस्तृति वित्तकोटीकोटीरच्छत्रपीठीकटककरिघटाचामरनर्विणी वः । ५० इति अरवर्णनं तृतीयम् ।

·म्तोत्रमालायां-श्रीमुदर्शनशतके-४. नाभिवर्णनम् , ५. अक्षवर्णनञ्च ।
अथ नाभिवर्णनं चतुर्थम् ।
क्येन हादशानामशिशिरमह्सा दर्शयन्ती प्रवृत्ति दत्तः स्वर्लोकलक्ष्म्यास्तिलक इव मुखे पद्मरागद्रवेण ।
यानियत क्षतिकरणरणप्रीणिताम्भोजनाभि. नाभिर्नाभित्वमुफ्स्सुरपतिविभवस्पर्शि सौदर्शनी वः ॥ ५१ ॥
ग्यामे शतामनिनिभृति नरलैरुतरङ्गे तुरङ्गै. त्वगन्मातङ्गनके कुपितभटमुखच्छायमुग्धप्रवाले ।
स्तोक प्रस्तुवाना प्रतिभटजलधौ पाटवं बाडबस्य श्रेयो वस्संविधत्तां श्रितदुरितहरा श्रीधरास्त्रस्य नाभिः ॥१२॥
गालाचटालकालानलचलनसमाडम्बरा सापरायं यासावासाध माद्यत्सुरसुभटभुजास्फोटकोलाहलाढ्यम् ।
त्यारण्यं ददन्ती विरचयति यशोभूतिशुभ्रां धरित्री सा वश्चक्रस्य नक्रस्यदमृदितगजत्रायिणी नाभिरव्यात् ॥ ५३॥
न्दिन्नी मान्-यचिर्विदलितवपुपः प्रत्यनीफस्य रक्तै स्फायन्नक्षत्रराशिर्दिशिदिशि कणशः कीकसैः कीर्यमाणैः ।
कोक पदमलाक्षीनवमनहमितच्छायया चन्द्रपादान् राथाङ्गी विस्तृणाना रचयतु कुशलं पिण्डिकायामिनी वः ।।
उम्मीमं निस्मृताया भुजधरणिधराघाटत. कैटभारेः आशाकूलङ्कषर्द्धरहितबलमहाम्भोधिमासादयन्त्याः ।
क्रिज्वालापगायाश्चलदरलहरीमालिकादन्तुरायाः विभ्रत्यावर्तभाव भ्रमयतु भुवने पिण्डिका वः प्रशस्तिम् ॥५॥
गणीकृत्याहवाग्रे प्रतिभटविजयोपार्जिता वीरलक्ष्मीम् आनीतायास्ततोऽस्याः खसविधमसुरद्वेषिणा पूरुषेण ।
साद वासहेनोविरचितमरुणै रश्मिभिस्सूचयन्ती नाभिर्वो निर्मिमीतां रथचरणपतेनिर्वृतिं निर्विघाताम् ॥१६॥
डेण्डीगपाण्टुगण्डैग्युिवतिमुग्वै पिण्डिका कृष्णहेतेः उच्चण्डाश्रुपवर्षेरुपरततिलकैरुक्तशौण्डीर्यचर्या ।
देवप्रामाधिपत्यद्रुहिणमदमपीदूषिताक्षक्षमाभृत्सेवाहेवाकपाक शमयतु भवतां कर्म शर्मप्रतीपम् ॥ ५७ ॥
पर्यामामुन्नान या प्रथयति कमलं या तिरोभाव्य भाति स्रष्टुस्सृष्टेर्दवीयः कुवलयमहितं या विभर्ति स्वरूपम् ।
मुम्ना स्बेनान्तरिक्षं कवलयति च या सा विचित्रा विधत्तां दैतेयारातिनाभिद्रविणपतिपदद्रोहिणी संपदं वः ॥
वाणीवाश्चतुमि मदमि सुमनमां द्योतमानस्वरूपा बाह्वन्तःस्था मुरारेरभिमतमखिलं श्रीरिव स्पर्शयन्ती ।
दुर्गवोग्राकृतिर्या त्रिभुवनजननम्थेममंहार्यधुर्या मर्यादालड्रनं वः क्षपयतु महती हेतिवर्यस्य नाभिः ॥ ५९ ॥
अम्भिस्सन्नानजाभिर्मधुरमधुरसम्बन्दमन्दोहिनीभिः पाटीरै. प्रौढचन्द्रातपचयसुषमालोपनलेपनैश्च ।
धूपै कालागरणामपि मुग्युगो विनमर्चासु यस्याः गन्धं रुन्धन्ति सा वश्चिरमसुरभिदो नाभिरव्यादभव्यात् ॥
अहम्संहत्य दरम्बा प्रनि जनि जनिनं प्रौढसंसारवन्यादूराध्वन्यानधन्यान्महति विनतिभिर्धामनि स्थापयन्ती ।
विश्रान्ति शाश्वती या नयति रमयता चक्रराजस्य नाभिः संयन्मोमुह्यमानत्रिदशरिपुदशासाक्षिणी साऽक्षिणी वः ॥६१
इति नाभिवर्णनं चतुर्थम् ।
अथ अक्षवर्णनं पश्चमम् ।
श्रुत्वा यत्नामशब्दं श्रृंतिपथकटुकं देवनक्रीडनेषु स्ववैरिस्वैरवत्यो भयविवशधियः कातरन्यस्तशाराः ।
मन्दाक्ष यान्त्यमन्दं प्रतियुवतिमुग्वेदशितोत्प्रासदपैंः अक्षं सौदर्शन तत्क्षपयतु भवतामेधमानां धनायाम् ॥ ६२ ॥

·६८ स्तोत्रमालायां-श्रीमुदर्शनगतके-६. पुरुषवर्णनम् । २ । 1 ॥ व्यस्तस्कन्धं विशीणप्रसवपरिफरं प्रत्तपत्रोपम संयहागु नतुरनगपरिगयीताकोट अक्षं रक्षरतरूणागशनिवदशनैरापतन्द्रसिनि नाउमा गितुर्व म्नलिवगा। दीक्षा सङ्ग्रामसत्रे महति कृतवो दीतिशिस्महताभि निताले सतानि दनु । कुलानि । वैकुण्ठास्त्रस्य कुण्डं महदिव विलसत्पिण्डिकावेदिमध्ये विश्वादिन्यदिन्यं पानिट 7.1 तुङ्गाहोरद्रिशृङ्गानुजविजगिनः स्पष्टढानोधमानां शत्रम्तम्भरगाणा शिरनि निपात रक्तैरभ्यक्तमूर्विदलनगलितैर्व्यक्तवीरायित.. हयक्ष पारिश जनयतु जातानीतिक व ॥ १२ उन्मीलत्पद्मरागं कटकमिव धृतं बाहुना यन्मुगरे. दीनान् मान्दवान नयी चक्रेशार्कस्य यद्वा परिधिरभिदभदैत्यहत्यामिव दागक्ष परे पगिया परिपटगा या क्रीडप्राक्क्रोडदंष्टाहतिदलितहिरण्याक्षवक्ष कवाटणादुर्भनाभूतक्षतनममुदिनारग- यम, उन्मीलत्किशुकाभैरुपहसदमितैरंशुभिस्संशयनीम् जक्षं चक्रव्य बनामघातगान का व ॥ पद्मोल्लासप्रदं यज्जनयति जगतीमेधमानप्रबोधा यम्य च्छायाममाना लमति परिसर गावापानमा । नानाहेत्युन्नतत्वं प्रकटयति च यत्प्राप्तकृष्णप्रयाणं त्रेधा निलभ्य बातम्ममुद्रा दव ! - सग शोचिभिः पद्मरागद्रवसमसुषमैश्शोभमानावकाशं प्रत्यग्रामोकगगप्रतिभटवषुपा भूमि पर ।। अन्तः खच्छन्दममोत्थितभृगुतनय क्षत्रियाणां क्षनानाम् आरब्ध गोगितामा बम TA मत्तानामिन्द्रियाणां कृतविषयमहाकाननक्रीडनाना मृष्टं च के अंग ग्रह गविष गया बारितामना । गम्भीरं यन्त्रगत कमपि कृतधियो मन्यते यत्रदेवात् अमूलां यावदं वन्धि जाना 1 7. पता प्राणादीन् संनियम्य प्रणिहितमनसां योगिनामन्तरङ्गे तुझं सहोच्य रूधं विचिननामा मालिन प्राप्तं यत्पूरुषेण खमहिमसदृशं धाम कामप्रदं व. भूयात् तबम्ग्वन्त्रयवग्विमितं पुर -!•f || विद्धान्वीभ्रेण धान्ना चरणनखभुवा बद्धवासस्य म चक्रा' यक्षम्य विपरितमिता कामानशा. शुभैरभैरदāश्शरदि तत इतो व्योम विनाजमान प्रातम्यादिन्याचिन्ननमिव भवन पा गया मग | श्रीवाणीवामृडान्यो विदधति भजनं शक्तयो यस्य विक्षु प्राह व्यहं यहां प्रधानमपि गुम मा पाचर घोरां शान्तां च मूर्ति प्रथयति पुरुषः प्राक्तनः प्रार्थनाभिः भक्ताना यम्य म ये दिशा नदन पानझन या रक्ष:पक्षेण रक्षत्क्षतममरगणं लक्ष्यवैलक्ष्यमाजौ लक्ष्मीमक्षीयमाणा बलमयन ने वनशिक्षाना । निक्षिप्य क्षिप्रमध्यक्षयति जगति यदक्षतां दिव्यहेते: अक्षामामक्षमा नक्षपयतु भवतामा राममन ।। इति अक्षवर्णन पबमम् । अथ पुरुपवर्णनं पष्ठम् । ज्योतिश्चूडालमौलिस्त्रिनयनवदनप्पोडशोत्तुङ्गवाहुः प्रत्यालीन तिष्ठन्प्रणवशशधराधारप । निस्सीमेन स्वधाम्ना निखिलमपि जगत्सेमवनिर्मिमाणः भूयान् मौदर्शनी बः प्रतिभटपरुष. पूरप पौम्पा ·स्तोत्रमालायां-श्रीसुदर्शनशतके-६. पुरुषवर्णनम् । ६९ वाणी पौराणिकी यं प्रथयति महितं प्रक्षणं कैटभारेः शक्तिर्यस्येषुदंष्ट्रानखपरशुमुखव्यापिनी तद्विभूत्यान् । कर्तुं यत्तत्त्वबोधो न निशितमतिभिर्नारदाद्यैश्च शक्य दैवीं वो मानुषी च क्षिपतु स विपदं दुस्तरामनराजः ॥७६|| रूढस्तारालवाले रुचिरदलचयः श्यामलैश्शनजाले. ज्वालाभिस्सप्रवालः प्रकटितकुसुमो वद्धसङ्घ स्फुलिङ्गैः । प्राप्ताना पादमूलं प्रकृतिमधुरया च्छायया तापहृदः दत्तामुद्दोःप्रकाण्ड. फलमभिलषितं विष्णुसङ्कल्पवृक्ष. ॥७७॥ धासामरम्मदानां निचयमिव चिरस्थायिनां द्वादशाना मार्तण्डानां समूढं मह इव बहुला रत्नभासामिवर्द्धिन् । अर्चिस्सवातमेकीकृतमिव शिखिनां बाडबालेसराणां शङ्कन्ते यस्य रूपं स भवतु भवतां तेजसे चक्रराजः ॥७८॥ उअपश्याक्षमुद्भुकुटि समुकुटं कुण्डकि स्पष्टदष्ट्र चण्डास्त्रै हुदण्डैलसदनलसमक्षौमलक्ष्योरुकाण्डन् । प्रत्यालीढस्थपादं प्रथयतु भवतां पालनव्यग्रमग्रे चक्रेशोऽकालकालेरितभटविकटाटोपलोपाय रूपम् ॥ ७९ ॥ चक्रं कुन्तं कृपाणं परशुहुतवहावडशं दण्डशक्ती शङ्ख कोदण्डपाशौ हलमुसलगदावज्रशूलांश्च हेतीन् । दोभिस्सव्यापसव्यैर्दधदतुलबलस्तम्भितारातिदपैः व्यूहस्तेजोभिमानी नरकविजयिनो जृम्भतां संपदे वः ।। ८० ।। पीत केशे रिपोरप्यसृजि रथपदे संश्रितेऽप्युत्कटासं चन्द्राध.कारि यन्त्रे वपुषि च दलने मण्डले च खराकम् । हस्ते वक्त्रे च हेतिस्तबकितमसमं लोचने मोचने च स्तादस्तोकाय धान्ने सुरवरपरिषत्सेवितं दैवतं वः ॥ ८१ ॥ चित्राकारैः खचारैर्मितसकलजगज्जागरूकप्रतापः मन्त्रं तन्त्रानुरूपं मनसि कलयतो मानयन्नात्मगुह्यान् । पञ्चाङ्गस्फूर्तिनिवर्तितरिपुविजयो धाम षण्णां गुणानां लक्ष्मी राजासनस्थो वितरतु भवतां पूरुषश्चक्रवर्ती ॥ ८२ ।। अक्षावृत्ताश्रमालान्यरविवरलुठचन्द्रचण्डद्युतीनि ज्वालाजालावलीढम्फुटदुडुपटलीपाण्डुदिङमण्डलानि । चक्रान्ताक्रान्तचक्राचलचलितमहीचक्रवालातशेषाण्यत्रग्रामाग्रिमस्य प्रददतु भवतां प्रार्थित प्रस्थितानि ॥ ८३ ।। शूलं त्यक्तात्मशीलं सृणिरणुकवृणिः पट्टिसः स्पष्टसादः शक्तिश्शालीनशक्तिः कुलिशमकुशलं कुण्ठधारः कुठार । दण्डश्चण्डत्वशून्यो भवति तनु धनुर्यत्पुरस्तात्स वः स्तात् प्रस्ताशेषास्त्रगर्वो रथचरणपतिः कर्मणे शार्मणाय ॥ ८४ ॥ क्षुण्णाजानेयबृन्दं क्षुभितरथगणं सन्नसानाम्ययूथ श्वेलासंरम्भहेलाकलकलविगलत्पूर्वगीर्वाणगर्वम् । कुर्वाणस्साम्परायं रथचरणपतिः स्थेयसीं वः प्रशस्ति दुग्धां दुग्धाब्धिभासं भयविवशशुनासीरनासीरवर्ती ॥ ८५ ॥ द्रुह्यद्दोश्शालिमालिपहरणरमसोत्तानिते वैनतेये विद्रातिद्राक्प्रयुक्तः प्रथनभुवि परावर्तमानेन भर्ना । निर्जित्य प्रत्यनीकं निरवधिकचरद्धास्तिकाश्चीयरथ्यं पथ्यं विश्वस्य दाश्वान् प्रथयतु भवतो हेतिरिन्द्रानुजस्य ।। ८६ ।। नन्दिन्यानन्दशून्ये गलति गणपतौ व्याकुले बाहुलेये चण्डे चाकित्यकुण्ठे प्रमथपरिषदि प्राप्तवत्यां प्रमाथम् । उच्छिद्याऽऽजौ बलिष्ठं बलिजभुजवनं यो ददावादिभिक्षो भिक्षां तत्प्राणरूपां स भवदकुशल कृष्णहेतिः क्षिणोतु ॥ रक्तौघाभ्यक्तमुक्ताफललुलितललद्वीचिवृद्धौ महाब्धौ सन्ध्यासम्बद्धताराजलधरशबलाकाशनीकाशकान्तौ । गम्भीरारम्भमम्भश्चरमसुरकुलं वेदविघ्नं विनिघ्नन् निर्विघ्नं वः प्रसूतां व्यपगतविपदं सम्पदं चक्रराजः ॥ ८८ ॥ काशीविप्लोषचैद्यक्षपणधरणिजध्वंससूर्यापिधानग्राहद्वेषात्वमालित्रुटनमुखकथावस्तुसत्कीर्तिगाथाः । गीयन्ते किन्नरीभिः कनकगिरिगुहागेहिनीभिर्यदीयाः देयादैतेयवैरी स सकलभुवनश्लाघनीयां श्रियं व. ॥ ८९ ।।

·स्तोत्रमालायां-श्रीसुदर्शनशतके-६. पुरुषवर्णनम् । नानावर्णान् विवृण्वन्विरचितभुवनानुग्रहान् विग्रहान् य चक्रेप्वष्टासु मृष्टासुरवरतरुणीकण्ठकस्तूरिकेषु । आतारादर्णमालावधिषु वसति य. पूरुषो व. स वध्यात् व्यध्वैरुद्भूतसत्त्वैरुपहितमबहिन्तिमध्वान्तवर्ती ॥ ९० द्वात्रिंशत्षोडशाष्टप्रभृतिपृथुभुजस्फूर्ति भिमूर्ति भेदै कालाद्ये चक्रषट्के प्रकटितविभवः पञ्चकृत्यानुरूपम् । अर्थानामर्थितानामहरहरखिलं निर्विलम्बैर्विलम्बैः कुर्वाणो भक्तवर्ग कुशलिनमवतादायुधग्रामणीर्व. ॥ ९१ ॥ कोणैरणैस्सरोजैरपि कपिशगुणैप्षड्भिरुद्भिन्नशोभे श्रीवाणीपूर्विकाभिर्दधति विकसतश्शक्तिभिः केशवादीन् । तारान्ते भूपुरादौ रथचरणगदाशाखड्गाङ्किताशे यन्त्रे तन्त्रोदिते वः स्फुरतु कृतपदं लक्ष्म लक्ष्मीसखस्य ॥९२ दंष्ट्राकान्त्या कडारे कपटकिटितनो. कैटभारेरधस्तात् ऊर्ध्व हासेन विद्धे नरहरिवपुषो मण्डले वासवीये । प्राक्प्रत्यक्सान्ध्यसान्द्रच्छविभरभरिते व्योम्नि विद्योतमान दैतेयोत्पातशंसी रविरिव रहयत्वस्त्रराजो रुज वः ॥९३ कोणे कापि स्थितोऽपि त्रिभुवनविततश्चन्द्रधामाऽपि रूक्षः रुक्मच्छायोऽपि कृष्णाकृतिरनलमयोऽप्याश्रितत्राणकारी धारासारोऽपि दीप्तो दिनकररुचिरोऽप्युल्लसत्तारकश्री: चक्रेशश्चित्रभूमा वितरतु विमतत्रासनं शासनं वः ॥९४ शुकश्शक्र! स्तवस्ते सह दहन ! कलां काल! तेऽयं न काल. किं वो रक्षासि! रक्षा तव फलतु पते! यादसां पादसेवा वायो! हृद्योऽसि भर्तुस्त्यज धनद ! मदं सेव्यतां त्र्यंबकेति प्राहुर्यधन्त्रपालास्स दनुजविजयी हन्तु तन्द्रालुतां वः गायत्र्यारचक्रे प्रथममनुसखस्सेरपत्रारविन्दे बिम्ब बढेस्त्रिकोणं वहति जयिजयाद्यष्टशक्तौ निषण्णा । शोकं वोऽशोकमूले पदसविधलसद्धीममीमाक्षभीमा पुंसो दिव्यास्त्रधामा पुरुषहरिमयी मूर्तिरस्य त्वपूर्वा ॥ ९६ ॥ पाश्चास्याशोकपुष्पप्रकरनिपतितै प्राप्तरागं परागैः सन्ध्यारोचिस्सगन्धैः खपदशशधरं प्रेक्ष्य तारानुषक्तम् । पद्मानाबद्धकोशानिव सुरनिवहैरञ्जलीन् कल्प्यमानान् चक्राधीशोऽभिनन्दन् प्रदिशतु सदृशीमुत्तमश्लोकतां वः ।। रक्ताशोकस्य वेदस्य च विहितपदं प्राप्तशाखस्य मूले चकैरस्त्रैस्तदाद्यैरपि महितचतुर्द्धिश्चतुर्बाहुदण्डम् । आसीनं भासमानं स्थितमपि भयतस्त्रायतां तत्त्वमेकं पश्चात् पूर्वत्र भागे स्फुटतरहरितामानुषं जानुषाद्वः ॥ ९८ । प्राणे दत्तप्रयाणे मुषितदिशि दृशि त्यक्तसारे शरीरे मत्यां व्यामोहवत्यां सतमसि मनसि व्याहते व्याहृते च । चक्रान्तर्वर्ति मृत्युप्रतिभयमुभयाकारचित्रं पवित्रं तेजस्तत्तिष्ठतां वस्त्रिदशकुलधनं त्रीक्षणं तीक्ष्णदंष्टम् ॥ ९९ ॥ यस्मिन् विन्यस्य भारं विजयिनि जगतां जगमस्थावराणां लक्ष्मीनारायणाख्यं मिथुनमनुभवत्यत्युदारान् विहारान् । आरोग्य भूतिमायुः कृतमिह बहुना यद्यदास्थापदं वः तत्तत्सद्यः समस्तं दिशतु स पुरुषो दिव्यहेत्यक्षवर्ती ॥ १०० । पद्यानां तत्त्वविद्याद्युमणिगिरिशवीध्यङ्गसख्याधराणाम् अर्चिष्यङ्गेषु नेम्यादिषु च परमतः पुंसि डिशतेश्च । सङ्घस्सौदर्शनं यः पठति कृतमिदं कूरनारायणेन स्तोत्रं निर्विष्टभोगो भजति स परमां चक्रसायुज्यलक्ष्मीम् ॥ १०१। इति पुरुषवर्णनं षष्ठम् । इति श्रीकूरनारायणमुनिवरानुगृहीतं श्रीसुदर्शनशतकं समाप्तम् ॥

·स्तोत्रमालायां--पञ्चायुधस्तोत्रम् , क्षमाषोडशी च । ७१ ॥ पञ्चायुधस्तोत्रम् ॥ रत्सहस्रारशिम्बानितीनं सुदर्शनं भास्करकोटितुल्यम् । सुरद्विपां प्राणविनाशि विष्णोः चक्रं सदाऽहं शरणं प्रपद्ये ॥ णोर्मुग्वोत्थानिलपूरितस्य यस्य ध्वनिर्दानवदर्पहन्ता । तं पाञ्चजन्यं शशिकोटिशुभ्रं शङ्ख सदाऽहं शरणं प्रपद्ये ॥ २ ॥ मयी मेरुसमानमारां कौमोदकी दैत्यकुलैकहन्त्रीम् । वैकुण्ठवामाग्रकराभिमृष्टां गदां सदाऽहं शरणं प्रपद्ये ॥ ३ ॥ सुराणां काटिनोग्रकण्ठच्छेदक्षरच्छोणितदिग्धधारम् । तं नन्दकं नाम हरेः प्रदीप्तं खड्गं सदाऽहं शरणं प्रपद्ये ।। ज्यानिनादश्रवणाल्गुगणा चत्तासि निर्मुक्तभयानि सद्य । भवन्ति दैत्याशनिबाणवर्षि शार्ङ्ग सदाऽहं शरणं प्रपद्ये ॥ । हरे. पञ्चमहायुधाना म्नब पठेद्योऽनुदिनं प्रभाते । समस्तदु.खानि भयानि सद्यः पापानि नश्यन्ति सुखानि सन्ति ।। । रणे शत्र जलामिम ये यहच्छयापल्लु महाभयेषु । इदं पठन् स्तोत्रमनाकुलात्मा सुखीभवेत्तत्कृतसर्वरक्षः ॥७॥ इति पञ्चायुधस्तोत्रं समाप्तम् ॥ श्रीवेदव्यासभट्टार्यपुत्ररत्नैः श्रीवेदाचार्यभट्टैरनुगृहीता ॥ क्षमाषोडशी॥ याक रङ्गिणस्तोत्रं क्षमापोडशिनामकम् । वेदव्यासस्य तनयं वेदाचार्य तमाश्रये ॥ श्रीरङ्गेश! यया करोपि जगता सृष्टिप्रतिष्ठाक्षयान् अत्रामुत्र च भोगमक्षयसुखं मोक्षं च तत्तत्तृषाम् । त्वम्यानन्त्र्यमपार कल्पितजगामाऽतिहृया स्वत. क्षान्तिस्ते करुणासखी विजयतां क्षेमाय सर्वात्मनाम् ॥ १ ॥ पापाना प्रथमोऽस्म्यहं भवति चेच्छास्त्रं प्रमाणं परं श्रीरङ्गेश ! न विद्यतेऽत्र विशयस्सन्त्येव ते साक्षिणः । पृष्ट्वा तानधुना मयोदितमिदं सत्येन गृह्येत चेत् सत्यं युक्तमिति क्षमख भगवन् सर्वं तदस्मत्कृतम् ॥ २॥ त्वरक्षान्ति, ग्बल रजगज ! महती तस्याः पुनस्तोषणे पर्याप्तं न समस्तचेतनकृतं पापं ततो मामकम् । लक्ष्यं नेति न मोक्तुमर्ह मि यत कुत्रापि तुल्यो मया नान्यसिद्धयति पापकृत् तदधुना लब्धं तु नोपेक्ष्यताम् ॥ पुण्य पापमिति द्वयं म्बल नयोः पूर्वेण यत्साध्यते तत्त्वद्विम्मृतिकारक तनुभृतां रङ्गेश ! संजायते । पाश्चात्यम्य नु यत्फलं नदिद्द ते दु.खच्छिदः स्मारकं तेनानेन कृत तदेव शिशुनेत्यस्मत्कृतं क्षम्यताम् ॥ ४ ॥ पुण्यं यत्तव पूजनं भवति चेत् तत्कर्तुरिष्टे कृते तत्म्याद्रगपते ! कृतप्रतिकृतं सर्वेऽपि तत्कुर्वते । पापं चंदपगध एव भवतम्तस्कर्तुमंरक्षणे क्षान्तिस्ते निरुपाधिका निरुपमा लक्ष्येत तत् क्षम्यताम् ॥ ५ ॥ न द्विवाणि कृतान्यनेन निरयैर्नालं पुनः कल्पितैः पापानामिति मत्कृते तदधिकान् कर्तुं प्रवृत्ते त्वयि । तेभ्योऽप्यभ्यधिकानि तान्यहमपि क्षुद्रः करोमि क्षणात् तद्यनस्तव निष्फलः खलु भवेत् तत्ते क्षमैव क्षमा ॥ ६ ·७२ स्तोत्रमालायां-क्षमाषोडशी। संभूयाखिलपातकैर्बहुविधं खं स्वं फलं दीयतां सर्व सह्यमिदं मम त्वयि हरे! जाग्रत्यपि वानरि । दुःखाक्रान्तमवेक्ष्य मामिह जनो दुष्टाशयस्त्वद्गुणान् क्षान्त्यादीन् प्रति दुर्वचं यदि वदेत् मोहु न नकारने क्षान्तिर्नाम वरो गुणस्तव महाञ्च्छीरङ्गपृथ्वीपते । सोऽयं सन्नपि सापराधनिवहाभावे न विचानने । तस्मान्नेकविधापराधकरणे निष्ठावता नित्यशः प्रामोत्येप मया प्रकारामतुलं प्राप्स्याम्याई च अपार ॥ ८ ॥ मत्पापक्षपणाय योजयसि चेद्धोरेण दण्डेन मां रङ्गाधीश्वर ! केवलाव करणादुखं मम म्यानहन । तद्रुष्टुभवतोऽपि दु.खमतुलं घोरं दयालो! भवेत् तस्मात् तेऽपि मुग्वाय मत्कृतमिद मी त्या माम् । देव ! त्वां शरणं प्रपन्नमपि मां दुःखान्यनन्याश्रयं बाधन्ते यदि सर्वपापनिवडात् त्वा मा.अविन्याम् । इत्युक्तं तव वाक्यमर्थविधुरं जायेत यद्वा भवान् तलाशक्त इति प्रगत हि तनो मा रक्षा बन्नमा ॥ न त्वं क्षाम्यसि चेदिदं मम कृतं नास्त्यत्र काचित्क्षति पूर्व यत्सम भून नदेव ति पुन मयिक नाजा II | यद्वा स्यादधिकं च सोऽपि सुमहान् लामोऽस्नु मे तादृशः खामिन् ! दामजनम्नवायमधि गा दान सोऽहं क्षुद्रतया जुगुप्सिततमं दुष्कर्म नित्य स्मरन् कुर्वन् काममगुरीनिरभवं श्रीरमपृथ्वीमा ।। एतत्ते महतो विशुद्धमनसा स्मर्तुं न युक्तं खलु क्षान्त्या विश्मर तत्तनोझममुखान्मुक्तो मवय गरी ॥ ? तत्तत्कर्मफलानुरूपमखिलो लोकस्त्वया सृज्यते तस्मात्कर्मवंशवदत्वमधिकं बक्तं तवापि क्षमन् । श्रीरङ्गेश्वर ! तत्पशान्तिविधये क्षान्त्या निराकृत्य मे सर्व पातकमाशु दर्शय भवत्वातन्त्र्यमत्य गन ॥ १: श्रीरङ्गेश ! वचो मदीयमधुना व्यक्तं त्वया श्रूयता पुण्य तत्कलसन मात्र विरहाट्यो न मा प्रामयाः पापं नैव तथा फलं वितनुते शक्यं न तद्वारण तत्क्षान्त्या तव शक्यमेव नदियं समन्वया कम्याग ॥ श्रीरङ्गेश्वर! पुण्यपापफलयोः स्वाधीनतां कुर्वतो. सर्वेषा सुग्वदु.म्वयोः स्वयमहं ममाशयो मामपि । स्मर्तुं न प्रभवामि किं पुनरहो त्वामन्तरन्त. स्थितं तत्ते खं क्षमया निरम्य कुरु मे बयानयोग्यां दशाम । अल्पं चेदनवेक्षणीयसरणावारोप्यतां मत्कृतं क्रिश्चि रि भवेदिदं यदि गुरुन् संप्रेक्ष्य में त्यज्यनाम । यद्वाऽनन्तमनन्तवैभवजुषो रङ्गक्षमावल्लभ ! त्वत्मान्याः ग्वलु लदानामनुगुणामानीयता नत्त्वया ॥ १६ संत्यक्तसर्वविहितक्रियमर्थकामश्रद्धालुमन्यहमनुष्ठितनिन्यकृत्यम् । अत्यन्तनास्तिकमनात्मगुणोपपन्नं मा रगगज ! परया कृपया क्षमम्ब ॥ १७ ॥ श्रीमान् कूरान्ववाये कलगजलनिधौ कौस्तुभाभोऽवनीग. श्रविदव्यामभट्टारकतनयवगे रङ्गगमम्य द्वन्ध । वेदाचार्याप्रचनामा विदितगुणगणो रङ्गिण. म्नोत्रमेनन् चक्रे नित्याभिजप्यं मकल तनुभृता सर्वपापापनुत्यै । इति क्षमापोशी समाप्ता ॥

·नावमालायां --पाटीपञ्चकम् , रामानुजाप्टोत्तरशतनामस्तोत्रश्च । ७ श्री मीनाचिदमिश्रादिभिरनुगृहीतमिति प्रथितं ॥ धाटीपञ्चकम् ॥ . - - - । . - ....लनानि वान्ननिरारम्वासरपतिजेनेभकण्ठीरवः । गि नाम बजो विजयते रामानुजोऽयं मुनिः ॥ १ ॥ डा. प्रच्छनोगकरालयमन्थदण्डाः । ... रागानुन व विलमन्नि मुनेत्रिदण्डाः ॥ २ ॥ " या." दिया दीपदण्डं सकलफलिकथासंहतेः कालदण्डम् । ... धते रामानुजार्यः प्रतिकथकशिरोवज्रदण्ड त्रिदण्डम् ॥ ५ : '.. .नत्र सद्विवादीपसूत्रं सकलकलिकथासंहते. कालसूत्रम् । न मिनीनालगत्र रक्षासूत्रं मुनीनां जयति यतिपतेर्वक्षसि ब्रह्मसूत्रम् ॥ ' नि. श्रीरन राजचरणाम्बुजनूलदासः । नया पनागदाबी गमानुजो विजयते यतिराजराजः ॥ ५ ॥ इति धाटीपजक समाप्तम् ॥ . श्रीमदान्ध्रपूर्णरनुगृहीतं ॥ गमानुजाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम् ॥ धारामानुजयोगीकार्यशालिने । नमो वटुकपूर्णाय महनीयगुणाब्धये ॥ गमान : कक्षा यतीन्द्रः करुणाकरः । कान्तिमत्यात्मजः श्रीमान् लीलामानुषविग्रहः ॥ १ ॥ विमा पार्थ वा मज, मानप्रियः । नारायणकृपापात्रं श्रीभूतपुरनायकः ॥ २ ॥ अनयों जगन्नार. कंगवानन्दवर्धनः । कान्चीपूर्णप्रियसखः प्रणतार्तिविनाशनः ॥ ३ ॥ पुण्यगनिन पृ मगधगमोलकः । यादवापादितापार्थवृक्षच्छेदकुठारकः ॥ ४ ॥ नानासन यायामांकनाशन । निरन्तरजनाजाननिर्मोचनविचक्षणः ॥ ५॥ चहान्नारगगाज बादाय दालक । पगभिप्रायतत्त्वज्ञ: यामुनाङ्गुलिमोचकः ॥ ६ ॥ देवगम पाल पदारमार्थमहोदधिः । पूर्यिलब्धसन्मन्त्रः शौरिपादाब्जपट्पदः ॥ ७ ॥ विदधारी नभन मनानपरायणः । रङ्गेशकै कर्यरतः विभूतिद्वयनायकः ॥ ८ ॥ गोष्टीपूर्णकृपालब्धमन्धराजप्रकाशकः । वररङ्गानुकम्पात्तद्राविडाम्नायपारगः ॥ ९ ॥ St.-10..

·७४ स्तोत्रमालायां-नरसिंहाष्टकम् । मालाधरार्यसुज्ञातद्राविडाम्नायतत्त्वधीः । चतुस्सप्ततिशिप्याढ्यः पञ्चाचार्थपदाश्रयः ॥ १० ॥ प्रपीतविषतीर्थाम्भःप्रकटीकृतवैभवः । प्रणतार्तिहराचार्यदत्तभिकभोजनः ॥ ११ ॥ पवित्रीकृतकूरेशः भागिनेयत्रिदण्डकः । कूरेशदाशरथ्यादिचरमार्थप्रदायकः ॥ १२ ।। रङ्गेशवेङ्कटेशादिप्रकटीकृतवैभवः । देवराजार्चनरत: मूकमुक्तिप्रदायकः ॥ १३ ॥ यज्ञमूर्तिप्रतिष्ठाता मन्त्रदो धरणीधरः। वरदाचार्यसद्भक्तः यज्ञेशातिविनाशकः ॥ १४ ॥ अनन्ताभीष्टफलदः विठलेन्द्रप्रपूजितः । श्रीशैलपूर्णकरुणालब्धरामायणार्थकः ॥ १५ ॥ व्याससूत्रार्थतत्त्वज्ञः बोधायनमतानुगः । श्रीभाप्यादिमहाग्रन्थकारक कलिनाशन ॥ १६ ॥ अद्वैतमतविच्छेत्ता विशिष्टाद्वैतपारगः । कुरङ्गनगरीपूर्णमन्त्ररत्नोपदेशक ॥ १७ ।। विनाशिताखिलमतः शेषीकृतरमापतिः । पुत्रीकृतशठारातिः शठरात्यृणमोचकः ॥ १८ ॥ भाषादत्तहयग्रीवः भाष्यकारो महायशाः। पवित्रीकृतभूभाग. कर्मनाथप्रकाशक ॥१९॥ श्रीवेङ्कटाचलाधीशशङ्खचक्रप्रदायक । श्रीवेङ्कटेशश्वशुर. श्रीरमासखदेशिक. ॥ २० ॥ कृपामात्रप्रसन्नार्यः गोपिकामोक्षदायकः । समीचीनायसच्छिप्य सत्कृतो वैष्णवधिः ॥ १ क्रिमिकण्ठनृपध्वंसी सर्वमन्त्रमहोदधिः । अङ्गीकृतान्ध्रपूर्णाग्य सालग्रामप्रतिष्ठित ॥ २२ ॥ श्रीभक्तग्रामपूर्णेशः विष्णुवर्धनरक्षकः । बौद्धध्वान्तसहस्राणु शेपम्पप्रदर्शक ॥ २३ ॥ नगरीकृतवेदादिः डिल्लीश्वरसमर्चितः । नारायणप्रतिष्ठाता संपत्पुत्रविमोचक ॥ २१ ॥ सनत्कुमारजनकः साधुलोकशिखामणिः । सुप्रतिष्ठितगोविन्दराज पृर्णमनोरथ ॥ २५ ॥ गोदाग्रजो दिग्विजेता गोदाभीष्टप्रपूरकः । सर्वमंगयविच्छेना विष्णुलोकरदायक ॥२॥ अव्याहतमहद्वा यतिराजो जगद्गुरुः । एवं रामानुजार्थस्य नाम्नामष्टोत्तरं शतम् ॥ यः पठेच्छृणुयाद्वाऽपि सर्वान् कामानवामगात् ॥ २७ ॥ यदान्ध्रपूर्णेन महात्मनेदं स्तवं कृतं सर्वजनावनाय । नजीवभूतं भुवि वैगवाना या गमानुजमानमानाम् ॥ इति रामानुजाष्टोत्तरशतनामस्तोल समाप्तम् ।। श्रीवादिकेसरि सुन्दरजामातमुनिभिरनुगृहीतं ॥ नरसिंहाष्टकम् ॥ सुन्दरजामातूमुनेः प्रपझे चरणाम्बुजम् । संसाराणवसमग्नजन्नुमंतारपोतकम् ॥ श्रीमदकलङ्कपरिपूर्णशशिकोटिश्रीधरमनोहरसटापटलकान्त ! । पालय कृपालय ! भवाम्बुधिनिममं दैत्यवरकाल ! नरसिंह ! नरसिंह ॥ १ ॥ !

·स्तोत्रमालायां-मुक्तकमङ्गलम् ।
पाद कमलावन पातकिजनानां पातकदवानल ! पतत्रिवरकेनो !
गायनपगवण : भवानिहरया मां पाहि कृपयैव नरसिह ! नरसिंह ! ॥ २ ॥
नु वर्मा, दलिनामुग्वरामृक्पङ्कनवकुडुमविपनिलमहोरः ! ।
पण्टिननियान ! कमलालय ! नमस्ते पङ्कजनिषण्ण ! नरसिह ! नरसिंह ! ॥ ३ ॥
नौ विपणमिवामरवराणां योगिहृदयेषु च शिरस्तु निगमानाम् ।
गमन्दिरचिरं पदयुगं ते धेहि मम मूर्ध्नि नरसिंह ! नरसिंह ! ॥ ४ ॥
चालविलोचन ! मदन्तिमदशायां क्लेशविवशीकृतसमस्तकरणायाम् ।
T: रमया सह शरण्य ! विहगाना नाथमधिरुह्य नरसिंह ! नरसिंह ! ॥ ५ ॥
पटककिगठवग्हाग्वनमालाताररशनामकरकुण्डलमणीन्द्रैः ।
पिनमापनिलयं तव वपुर्ने चेतसि चकास्तु नरसिह ! नरसिंह ! ॥ ६ ॥
उन्नविषावकविलोचन ! रमायाः मन्दिर ! महाभुजलसद्वररथाङ्ग ! ।
मुन्दर । चिगय रमता त्वथि मनो मे नन्दितसुरेश ! नरसिंह ! नरसिंह! ॥ ७ ॥
माधव : मुकुन्द ! मधुसूदन ! मुरारे ! वामन ! नृसिह ! शरणं भव नतानाम् ।
कागद ' अगिन् ! निखिलकारण ! नयेयं कालममरेश ! नरसिंह ! नरसिंह ! ॥ ८ ॥
अष्टकमिदं सकल्पातकभयन्नं कामदमशेषदुरितामयरिपुघ्नम् ।
य परति सन्तनमोपनिलयं ते गच्छति पदं स नरसिह ! नरसिंह ! ॥९॥
इति नरसिहाष्टकं समाप्तम् ।।
श्रीवरवरमुनिभिरनुगृहीतं
॥ मुक्तकमङ्गलम् ॥
प्रशंसदयापार धीभक्त्यादिगुणार्णवम् । यतीन्द्रप्रवणं वन्दे रम्यजामातरं मुनिम् ॥
मीच गलामा माक्षिश्रीवत्मवक्षसे । क्षेमंकराय सर्वेषां श्रीरङ्गेशाय मङ्गलम् ॥ १ ॥
श्रिय.कान्नाय कल्याणनिधये निधयेऽर्थिनाम् । श्रीवेङ्कटनिवासाय श्रीनिवासाय मङ्गलम् ॥ २ ॥
अस्तु श्रीग्लनकम्रीवासनावामितोरसे। श्रीहस्तिगिरिनाथाय देवराजाय मङ्गलम् ॥ ३ ॥
कमलाकुचकम्तृगकदमाक्षितवक्षसे । यादवादिनिवासाय संपत्पुत्रीय मङ्गलम् ॥ ४ ॥
श्रीनगर्या महापुर्या ताम्रपर्युत्तरे तटे। श्रीतिन्त्रिणीमूलधान्ने शठकोपाय मङ्गलम् ॥ ५ ॥
श्रीमत्यै विष्णुचित्तार्थमनोनन्दनहेतवे । नन्दनन्दनसुन्दर्यै गोदायै नित्यमङ्गलम् ॥ ६ ॥

·७६
स्तोत्रमालायां-देवराजमङ्गलम् , यतिराजविशतिश्च ।
श्रीमन्महाभूतपुरे श्रीमत्केशवयज्वनः । कान्तिमत्यां प्रसूताय यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ७ ॥
मङ्गलाशासनपरैः मदाचार्यपुरोगमैः। सर्वैश्य पूर्वैराचार्थे. सटतायास्तु मङ्गलम् ॥ ८ ॥
इति मुक्तकमङ्गलं समाप्तम् ॥
श्रीवरवरमुनिभिरनुगृहीतं
॥ देवराजमङ्गलम् ॥
यश्चक्र देवराजस्य मङ्गलाशासनं मुदा । तं वन्दे रम्यजामातृमुनि विमायायग्न् ।
||
मङ्गलं वेधसो वेदिमेदिनीगृहमेधिने। वरदाय दबाधान्ने धीरोदागय ना ||१||
वाजिमेधे वपाहोमे धातुरुत्तरवेदितः । उदिताय हुतावन्ने उदारामान गा ! २ ॥
यजमानं विधि वीक्ष्य स्मयमानमुखश्रिये । दयमानहो न देवगजः ... :) :
वारिदश्यामवपुषे विराजत्पीतवाससे। वारणाचलवासाय वारिजाक्षाय ग,II ||
अद्यापि सर्वभूतानां अभीष्टफलदायिने । प्रणतातिहगवास्तु प्रभवे मम म...! || ।।
दिव्यावयवसौन्दर्यदिव्याभरणहेतये । दन्तावलागिरीगाय टेवगजाय म... ॥ ॥
पुरुषाय पुराणाय पुण्यकोटिनिवासिने । पुप्पिलोढारकल्पद्रुकमनी नाय म. ॥ ॥
काञ्चनाचलशृङ्गारकालमेवानुसारिणे । सुपासावनसाय गुररानाय मम ॥ ८ ॥
भोगापवर्गयोरेकं वाञ्छद्भयो ददते द्वयम् । श्रीमद्वग्दगजाय मोदागय मा || २. ।।
मतगजादितुङ्गाग्रशृङ्गशृङ्गारवर्मणे । महाकृपाय मद्रक्षादीक्षिनायाग्नु माला || १ ||
श्रीकाञ्चीपूर्ण मिश्रेण प्रीत्या सर्वाभिभापिणे । अतीताचीन्यबस्थाय हरत्यागाय ......?
अस्तु श्रीस्तनकस्तूरीवासनावासितोरसे। श्रीहम्तिगिरिनाथाय देवग-गाय म: ॥ १२ ॥
मङ्गलाशासनपरैर्मदाचार्यपुरोगमः। सर्वेश्च पूर्वैराचार्यः सत्कृतायाम्नु माला ॥ १३ ॥
इति देवराजमङ्गलं समाप्तम् ॥
श्रीवरवरमुनिभिरनुगृहीता
॥ यतिराजविंशतिः॥
--
यः स्तुति यतिपतिप्रसादिनी व्याजहार यतिराजविशतिम् । तं प्रपन्नजनचातकाम्बुद नौमि माम्यवग्योगियानम् ।
.
wwe-A-
श्रीमाधवाशिजलजद्वयनित्यसेवाप्रेमाविलाशयपराङ्कुशपादभक्तम् ।
कामादिदोषहरमात्मपदाश्रितानां रामानुजं यतिपनि प्रणमामि मी ॥ १ ॥

·म्तोत्रमालायां-यतिराजविशतिः । - 1 श्रीमान्बुजगजामं श्रीमत्पराकुशपदाम्बुजभूराजम् । श्री. भाजनित्रं श्रीवत्सविलगरण यतिराजमीडे ॥ २ ॥ -1 ! ' ननमा वपुपा च युप्मत्पादारविन्दयुगल भजता गुरूणाम् । गाना गनुयायपुसा पानानुचिन्तनपरम्स नतं भवेयम् ॥ ३ ॥ नन्द' तब दिन्यवपुम्म्मृतौ मे सक्त मनो भवतु वाग्गुणकीर्तनेऽसौ । * + Trti न करद्वयग्य वृत्त्यन्तरेऽन्नु विमुखं करणत्रयं च ॥ ४ ॥ र ....गाउपद्रवयार्थ निष्ठा ममात्र वितराय यतीन्द्र नाथ ! । !! .. न गवत्पदाने दृष्टाऽस्तु नित्यमनुभूय ममास्य बुद्धि ॥ ५ ॥ न म सपनालगतिश्शनाशिमोगलचिरन्वहमेधते हा । ... TERE.न.- नान्यत्तद्वारया यतिराज । दकसिन्धो ! ॥ ६ ॥ : नोस श्रुधातिथि निधिलालगुणाश्रयोऽयम् । • • • in Hifi मिय प्राक्तन्यापि वञ्चनपरोऽत्र यतीन्द्र ! वर्ते ॥ ७ ॥ . नव दुष्टनष्टश्शन्नाहिमोगनिरतश्शरणागताग्व्यः । मिष्टानाबमध्ये मिथ्या चरामि यतिराज ततोऽस्मि मूर्खः ॥ ८ ॥ HET परियामि गुरुं च मन्त्रं तदेवतामपि न किञ्चिद्रहो निभेमि । गव्यावदीयम दृष्टश्चगमि यतिराज तनोऽस्मि मूर्ख ॥ ९ ॥ I मनमा क्रियया च वाचा योड चरापि सततं त्रिविधापचारान् । भी नकार मियवद्धदेव कालं नवामि यतिराज ! ततोऽस्मि मूर्ख ॥ १० ॥ पपे। यदि भवन्ति भयानुतापलज्जा. पुन करणमस्य कथं घटेत । मान में न भवतीह भयादिलेशस्तम्मात्पुन पुनरघं यतिराज ! कुर्वे ॥ ११ ।। अन्तरिम्मकलबस्तुषु मन्तमीगमन्धः पुरस्स्थितमिवाहमवीक्षमाणः कन्द विश्वदयम्सततं भवामि हन्त त्वदग्रगमनस्य यतीन्द्र ! नाहः ॥ १२ ॥ तापत्रयी जनितदु.ग्वनिपातिनोऽपि देहस्थितौ मम रुचिस्तु न तन्निवृत्तौ । पतम्य कारणमहो मम पापमेव नाथ ! त्वमेव हर तद्यतिराज ! शीघ्रम् ॥ १३ ॥ बांनामगोचरमहागुणदेशिकाग्रयकराधिनाथकथिताखिलनेच्यपात्रम् । प्पाऽहमेव न पुनर्जगतीदृशस्तद्रामानुजार्य करुणैव तु मद्गतिस्ते ॥ १४ ॥ शुद्धात्मयानुनगुरुत्तमकूरनाथभट्टाख्यदेशिकवरोक्तसमस्तनेच्यम् । अद्याम्त्यसङ्कुचितमेव मयीह लोके तस्माद्यतीन्द्र ! करुणैव तु मद्गतिस्ते ॥ १५ ॥ - .

·७८
स्तोत्रमालायां-पूर्वदिनचर्या ।
शब्दादिभोगविषया रुचिरस्मदीया नष्टा भवत्विह भवद्दयया यतीन्द्र ।।
त्वदासदासगणनाचरमावधौ यस्तदासतैकरसताऽविरता ममाम्नु १६ ॥
श्रुत्यप्रवेद्यनिजदिव्यगुणखरूपः प्रत्यक्षतामुपगतस्त्विह रद्गराजः ।
वश्यस्सदा भवति ते यतिराज ! तस्माच्छक्तस्वकीयजनपापविमोचने त्वम् ॥ १५ ॥
कालत्रयेऽपि करणत्रयनिर्मितातिपापक्रियस्य शरणं भगवत्क्षमैव ।
सा च त्वयैव कमलारमणेऽर्थिता यत्क्षेमस्स एव हि यतीन्द्र भवच्छ्रितानाम् ॥ १८ ।।
श्रीमन्यतीन्द्र ! तव दिव्यपदाब्जसेवां श्रीशैलनाथकरुणापरिणामदत्ताम् ।
तामन्वहं मम विवर्धय नाथ ! तस्याः कामं विरुद्धमखिलं च निवर्तय त्वम् ॥ १९ ॥
विज्ञापनं यदिदमद्य तु मामकीनमगीकुरुष्व यतिराज दयाम्बुराशे' ।
अज्ञोऽयमात्मगुणलेशविवर्जितश्च तस्मादनन्यशरणो भवतीति मन्वा ॥ २० ॥
इति यतिकुलधुर्यमेधमानैः श्रुतिमधुरैरुदितैः प्रहर्षयन्तम् । वरवरमुनिमेव चिन्नयन्ती मनिरियमेनि निरत्ययं प्रमादम् ॥
इति यतिराजविशतिस्समाता ॥
श्रीदेवराजगुरुभिरनुगृहीता
॥ पूर्वदिनचर्या ॥
सौम्यजामातृयोगीन्द्रचरणाम्बुजपट्पदम् । देवराजगुरु वन्द दिव्यज्ञानप्रद शुभम् ॥
अङ्के कवेरकन्यायास्तुङ्गे भुवनमङ्गले । रङ्गे धानि सुग्वामीनं वन्दे वरवरं मुनिम् ॥ १ ॥
मयि प्रविशति श्रीमन्मन्दिरं रङ्गशायिन. । पत्युः पदाम्बुज द्रष्टमायान्नमविदन्त ॥ २ ॥
सुधानिधिमिव स्वैरस्वीकृतोदनविग्रहम् । प्रसन्नार्कप्रतीकाशप्रकाशपरिवेष्टितम ॥ ३ ॥
पार्वतः पाणिपद्माभ्या परिगृह्य भवत्नियो । विन्यस्यन्तं शनैरशी मृदुली मेदिनीले । ४ ॥
आम्लानकोमलाकारमाताम्रविनलाम्बरम् । आपीनविपुलोरस्कमानानुभुजभूषणः ॥ ५
मृणालतन्तुसन्तानसंस्थानधवलविपा । शोभितं यज्ञमूत्रेण नामिबिम्बमनामिना ॥ ६ ॥
अम्भोजबीजमालाभिरभिजातभुजान्तरम् । ऊर्ध्वपुण्डैपश्लिष्टमुचितम्यानलक्षणे. ॥ ७ ॥
काश्मीरकेसरस्तोमकडारस्निग्धरोचिपा । कोगेयेन समिन्धान कन्वज लावलम्बिना ॥ ८ ॥
मन्त्ररत्नानुसन्धानसन्ततम्फुरिताधरम् । तदर्थतत्त्वनिव्यानसन्नद्धपुलकोद्गमम् ॥ १.!!
स्मयमानमुखाम्भोजं दयमानदृगञ्चलम् । मथि प्रसादप्रवणं मधुरोदारभाषणम् ॥ १० ॥
आत्मलाभात्परं किञ्चिदन्यन्नास्तीति निश्चयात् । अङ्गीकर्तुमिव प्राप्तमकिञ्चनमिमं जनम् ॥ ११ ॥
भवन्तमेव नीरन्धं पश्यन्वश्येन चेतसा । मुने ! वरवर ! स्वामिन्मुहुस्त्वामेव कीर्तयन् ॥ १२॥

·स्तोत्रमालायां-उत्तरदिनचर्या ।
७९
त्वदन्यायेपयम्पर्यविमुग्वेरग्विलेन्द्रियैः । भवेयं भवदुःखानामसह्यानामनास्पदम् ॥ १३ ॥
परा पश्चिमे यामे यामिन्यास्समुपस्थिते । प्रबुध्य शरणं गत्वा परां गुरुपरम्पराम् ॥ १४ ॥
यान्वा रहम्यत्रितय तत्त्वयाथात्म्यदर्पणम् । परव्यूहादिकान् पत्युः प्रकारान् प्रणिधाय च ॥ १५ ॥
तत प्रत्युपमि मान्या कृत्वा पौर्वानिकीः क्रिया.। यतीन्द्रचरणद्वन्द्वप्रवणेनैव चेतसा ॥ १६ ॥
अथ रनिधि सम्यगभिगम्य निजं प्रभुम् । श्रीनिधानं शनैरतम्य शोधयित्वा पदद्वयम् ॥ १७ ॥
ननन्नत्मन्निधिम्नम्भमूलभूतलभूपणम् । प्राङ्मुखं सुखमासीनं प्रसादमधुरस्मितम् ॥ १८ ॥
मृत्यै. प्रियहिनै कायै प्रेमपूर्वमुपासितम् । तत्प्रार्थनानुसारेण संस्कारान् संविधाय मे ।। १९ ॥
अनुकम्पापरीवाद निषेचनपूर्वकम् । दिव्यं पदद्वयं दत्वा दीर्घ प्रणमतो मम ॥ २० ॥
माक्षाफलेकर यन्वप्रतिपत्तिपवित्रितम् । मन्त्ररत्नं प्रयच्छन्तं वन्दे वरवरं मुनिम् ॥ २१ ॥
नतम्मा विनिगन्य मृत्यनित्यानपायिभि. । श्रीरङ्गमङ्गलं द्रष्टुं पुरुपं भुजगेशयम् ॥ २२ ॥
महति श्रीमति द्वार गोपुर चातुराननम् । प्रणिपत्य शनैरन्त. प्रविशन्तं भजामि तम् ॥ २३ ॥
दची नाहा यतिपतिशठवपिणी रङ्गशृङ्ग सेनानाथो विहगवृषभश्श्रीनिधिस्सिन्धुकन्या ।
मानीलागुरुजनवृत पुत्पश्चत्यमीपामग्रे नित्यं वरवरमुनेरधि युग्मं प्रपद्ये ॥ २४ ॥
म मलागासनं कन्या नव नत्र यथोचितम् । धान्नस्तस्माद्विनिष्क्रम्य प्रविश्य वं निकेतनम् ॥ २५ ॥
जय श्रीगलनाथायनान्नि श्रीमति मण्डपे । तदविपङ्कजद्वन्द्वच्छायामध्यनिवासिनाम् ॥ २६ ॥
नत्व दिन्यप्रबन्धाना मार संसारवैरिणाम् । सरसं सरहस्यानां व्याचक्षाणं नमामि तम् ॥ २७ ॥
नन स्वयग्णाम्माजम्पर्शसम्पन्नमौरभै. । पावनैर्थिनम्तीवियन्तं भजामि तम् ॥ २८ ।।
जाग- श्रीनियि पश्चादनुयागं विधाय च । प्रसादपात्रं मां कृत्वा पश्यन्त भावयामि तम् ॥ २९ ॥
नयतमानाधाय पुरुषे पुष्करेक्षणे । उत्तंसितकरद्वन्द्वमुपविष्टमुपहरे ॥ ३० ॥
अनासनम्थमवदातमुजावमूर्तिमामीलिताक्षमनुसंहितमन्त्ररत्नम् ।
आननभोलिभिरुषासितमन्तरङ्गैनित्यं मुनि वरवरं निभृतो भजामि ॥ ३१ ॥
ततश्शुभाश्रये नम्मिन्निमग्नं निभृतं मन. । यतीन्द्रप्रवणं कर्तुं यतमानं नमामि तम् ॥ ३२ ।।
इति पूर्वदिनचर्या समाप्ता ।
श्रीदेवराजगुरुभिरनुगृहीता
॥ उत्तरदिनचर्या ।
अथ गोष्ठी गरिष्टानामधिष्ठाय सुमेधसाम् । वाक्यालङ्कृतिवाक्यानां व्याख्यातारं नमामि तम् ॥ २ ॥

·स्तोत्रमालायां -उत्तरदिनचर्या।
.
"
M
सायन्तनं ततः कृत्वा सम्यगाराधनं हरे । खैरालपैः शुश्श्रोन्न्नन्द्रयन्न नपामि तम् ॥ ३ ॥
ततः कनकपर्यके तरुणधुमणिद्युतौ । विशालविमललक्ष्णतुलासनोज्ज्वले ॥ ४ ॥
समग्रसौरभोद्वारनिरन्तरदिगन्तरे । सोपधाने सुखासीन सुकुमारे वरासने ॥ ५ ॥
उन्मीलत्पद्मगर्भद्युतितलमुपरि क्षीरसद्धातगौर राकाचन्द्रप्रकारामचरन नमिलो वियोग,
अङ्गुल्योपु किञ्चित्रतगतिमृदुलं रम्यजमाटोगी दिव्यं तत्पादयुग्मं विगतु शिरगि से कम
त्वं मे वन्धुस्वमसि जननम्त्वं सम्या टेनिकस्त्वं विद्या वृत्तं सुकृतमतुलं विनगागुराम न्या!
आत्मा शेपी भवामि भगवन्नान्तरश्शामिता त्वं यद्वा सर्व वरवरमुने ! बन्यता नागा ||
अग्रे पश्चादुपरि परितो भूतलं पानी मे मौलौ वक्त्रे वपुषि सकल मानमानानना।
दर्शदर्श वरनरमुने दिव्यमन्टि ते निवं मज्जालमृतजली निन्तर । गवालिगद ।। ८ ।।
कर्माधीने वपुपि कुममि. कलामन्ना भाव दु.ज्वे मनः सिमिति गुचिरं दाने जन्।
सर्व त्यक्त्वा वरवरमुने ! सम्प्रति त्वरप्रसादादिव्यं प्राप्तुं तव पदयुग देति में गाना- २ ॥
या या वृत्तिमनसि मम सा जायतां संम्मृतिस्ते यो यो जलपम्म भवतु ' विकी नागमन
या या चेष्टा वपुषि भगवन् । सा भवेद्वन्दनं ते सर्व भूयादरवरमुने ! सम्यगामधन न ?
अपगतमदमानैरन्तिमोपायनिष्टैरधिगतपग्मार्थरर्थकागानपक्षैः ।
निखिलजनसुहृद्धिनिर्जितक्रोधलोभैर्वरवरमुनिभृत्यैरन्तु मे निन्ययोगः ॥ ११ ॥
इति स्तुतिनिबन्धेन सूचितखमनीपितान् । भृत्यान् प्रेमाया दृष्टया मिचन्न चिन्तयामि तर ॥ १२ ॥
अथ भृत्याननुज्ञाप्य कृत्वा चेतश्शुभाश्रये । शयनीय परिष्कृत्य शयानं संम्मरामि तम् ॥ १३ ॥
दिनचर्यामिमां दिव्यां रम्यजामातृयोगिन । भन्या नित्यमनुध्यायन् प्रामानि पर पहम् ।। ४ ।।
इति उत्तरदिनचर्या समाप्ता॥
॥ श्रीवरवरमुनिविषयमुक्तकम् ॥
प्रपद्ये पदपद्मानि परमप्रेमसम्पदाम् । सौम्यजामातृयोगीन्द्रचरणकजुपां मनाम ॥ १ ॥
संपत्स्वरूपानुगुणव यस्मिन् सर्वोत्तरो यत्र मन प्रसाद । सद्विम्समं देव नमेव देशं प्राभ प्रा नवदामा
यन्मूलमाश्वयुजमास्यवतारमूलं कान्तोषयन्तृयमिनः करुण कमिन्धोः ।
आसीदसत्सु गणितस्य ममापि सत्ताल्लं तदेव जगदभ्युदयकमलम् ॥ ३ ॥
श्रीमद्रङ्गं जयतु परमं धाम तेजोनिधानं भूमा तस्मिन् भवतु कुगली कोऽपि भूमामहाय, ।
दिव्यं तसै दिशतु विभवं देशिको देशिकानां काले काले वरवरमुनिः कल्पयन्म अनि ॥ ४ ॥

·स्तोत्रमालायां---श्रीशैलेशाष्टकम् । ८१ न चेद्रामानुजेत्येषा चतुरा चतुरक्षरी । कामवस्थां प्रपद्यन्ते जन्तवो हन्त मादृशः ॥ ५ ॥ पुण्याम्भोजविकामाय पापध्वान्तक्षयाय च । श्रीमानाविरभूमौ रामानुजदिवाकरः ॥ ६ ॥ तृणीकृतविरि-बादिनिरकुगविभूतयः । रामानुजपदाम्भोजसमाश्रयणशालिनः ॥ ७ ॥ -:: श्रीदेवराजगुरुभिरनुगृहीतं ॥ श्रीशैलेशाष्टकम् ॥ मौम्यजामातृयोगीन्द्रचरणाम्बुजपट्पदम् । देवराजगुरुं वन्दे दिव्यज्ञानप्रदं शुभम् ॥ शेष. श्रीमानजनि हि पुरा सौम्यजामातृयोगी भोगी भूतस्तदनु भगवान् राघवस्यानुजन्मा । भृत्वा भन्यो वरवरमुनि यसा भासमानः रक्षत्वस्मान् रघुकुलपतेरास्थितो भद्रपीठम् ॥ १ ॥ श्रोतुं द्राविडवदभूरिविवृति सौम्योपयन्तुर्मुनेः उत्कण्ठाऽस्ति ममैनमानयत तं तार्थ्याश्रयं मण्डपम् । आविश्यार्चकमचिवानिति मुद्रा निश्शेपलोकान्वितः रङ्गी वत्सरमेकमेवमशृणोत् व्यक्तं यथोक्तक्रमात् ।। श्रीभृभ्यां रसनाथ गठजिदुपनिषद्व्याक्रियां श्रोतुकामे शेषस्सन्तोपयिष्यन् वरवरमुनितां प्राप्य यो वर्ततेऽने। झापायश्रीतुलन्यम्बु नमणिमुशिखायज्ञमूत्रत्रिदण्डैः भान्तं शुभ्रोर्ध्वपुण्ड्रं स्मर हृदय सदा कोशमुद्राङ्कहस्तम् ॥ मा परया मरगट महिमानं महता प्रकाशयन् । लुलुमे स्वयमेव चेतसा वरयोगिप्रवरस्य शिष्यताम् ॥ ४ ॥ ममाता अन्यत्र प्रयिनविविधोपायनचये परं सज्जीभूते वरवरमुनेरद्धिसविधे । उठावालः कश्चित कुन दति निरम्तोऽप्युपगतः जगौ रङ्गेशाख्यः परिणतचतुर्हायन इदम् ॥५॥ श्रीमान् श्वगं यह कुलधरवचोभाप्यसारार्थजातं श्रुत्वा सौम्योपयन्ता मुनिवरचरणे च्छात्रभावं प्रपन्न. । श्रीजलगति पय वगपतिनिलये मण्डपे तत्समाप्तौ उक्ताऽध्येतव्यमेतन्निखिलनिजगृहेष्वादिशत्तत्तदादौ ॥ ६ ॥ वंदादी पूर्वमुक्ता हरिरिनि सुजनो वक्ति पश्चाद्यथोमित्येवं वक्तव्यमेतद्वकुलधरवचोऽनुश्रवारम्भकाले । श्रीशैलशति पयं प्रथममथ सता संप्रदायैकनिष्ठैः लक्ष्मीनाथेति पद्यं खयमिति भगवानादिशद्रङ्गनाथः ॥७॥ यद्वक्तं न युक्तं प्रणवहरिपदाभ्यन्तरेऽन्यत्पदं तत् कृष्णेत्येतत्कदाचिन्मुनिशतवचनैर्वेदिकैब्रह्मनिष्ठैः । नद्वद्रङ्गेशभक्त. शमदमनियतै साधुभिस्तत्त्वविद्भिः वक्तुं युक्तं न मध्ये सपदि नियतयोरेतयोः पद्यमन्यत् ।। शटरिपुरेक एव कमलापतिदिव्यकविः मधुरकविर्यथा च शठजिन्मुनिमुख्यकविः । यतिकुलपुङ्गवस्य भुवि रङ्गसुधाकविराट् वरवरयोगिनो वरदरानकविश्च तथा ॥ ९ ॥ इति श्रीशैलेशाष्टक समातम् ॥ St-11.

·८२
स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
श्रीदेवराजगुरुभिरनुगृहीतं
॥ श्रीवरवरमुनिशतकम् ॥
सौम्यजामातृयोगीन्द्रचरणाम्बुजषट्पदम् । देवराजगुरुं वन्दे दिव्यज्ञानप्रदं शुभम् ॥
वरवरमुनिवर्यपादुरनं वरदगुरुं गुरुमाश्रये गुरूणाम् । उपनिषदुपगीतमर्थतत्त्वं तदिह यदीयवगंवदं ममिन्धे ॥१॥
गुणमणिनिधये ! नमो नमस्ते गुरुकुलधुर्य ! नमो नमो नमस्ते। वरवरमुनये नमो नमरते यतिबग्नत्त्वविदे नमो नमस्ते
कुरु मयि विमलं हगञ्चलं ते कुशलनिदान ! दयानिधे! नमस्ते ।
निशिचरपरिपन्थिनित्ययुक्ते निमिकुलमङ्गलदीपिके नमस्ते ॥ ३ ॥
रविसुतसुहृदे नमो नमस्ते रघुकुलरत्न ! नमो नमो नमस्ते ।
दशमुखमकुटच्छिदे नमस्ते दशरथनन्दन ! सन्तत नमस्ते ॥ ४ ॥
यदि पुनरभिधेयमद्वितीयं कृतिभिरतः परमीक्ष्यते न किञ्चित् ।
विजहति न हि जातु शुक्तिमुक्त विशदशशिद्युतिमौक्तिकं विदन्या. ॥ ५ ॥
देव ! प्रसीद मयि दिव्यगुणैकसिन्धो | दृष्ट्या दयामृतदुहा सकृतीक्षितुं माग ।
नैतेन कृत्यमसतेति नचिन्तयित्वा नारायणं गुरुवरं वरदं विदन्मे ॥ ६ ॥
श्रीमद्रङ्गं जयतु परमं धाम तेजोनिधानं भूमा तस्मिन्भवतु कुगली को.नि गमाननाय ।
दिव्यं तस्सै दिशतु विभवं देशिको देशिकानां कालेकाले वरवरमुनि. कापसभापनि ॥ ७ ॥
तस्यै नित्यं प्रदिशति दिशे दक्षिणस्यै नमस्यां यस्यामात्रिभवति जगतां जीवनी म पकन्या ।
पुण्यैर्यस्याः क्षितितलजुषं पूरुषं रङ्गभूषा पश्यन् धन्यो वरवरमुनिः पालयन् वर्तन न ॥ ८ ॥
आशापाशैरवधिविधुरैः खैरमाकृप्यमाणं दुराहूरं पुनरपि न मे दृयतामेव न. ।
अन्तः कृत्वा वरवरमुने ! नित्यमविद्वयं ते धाराकारस्मरणमुभगं निश्चल भूय नत्र ॥ २ ॥
त्वं मे बन्धुस्त्वमसि जनकस्त्वं सखा देशिकस्त्वं विद्या वृत्तं मुकृतमतुलं वित्तमप्युनमं त्वम् ।
आत्मा शेषी भवसि भगवन्नान्तरश्शासिता लं यहा सर्व वरवरमुने ! यद्यदात्मानुपम् ॥ १० ॥
आम्नायेषु स्मृतिभिरमितैः सेतिहासैः पुराणै. दृश्यं यतैर्यदिह विदुपा देशिकानां प्रमाला ।
खैरालापैस्सुलभयसि तत्पञ्चमोपीयतत्त्वं दर्शदर्श वरवरमुने! देन्यमन्मद्विधानाम् ॥ ११ ॥
सत्संबन्धो भवति हितमित्यात्मनैवोपदिष्टं शिष्टाचारं ढयितुमिह श्रीमखा रमयः ।
द्वारं प्राप्य प्रथितविभवो देवदेवस्त्वदीयं दृष्ट्वैव त्वा वरवरमुने ! दृश्यंत पूर्णकामः ॥ १२ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
:३
सोऽयं भूयः स्वयमुपगतो देशिकैस्संसदं ते श्रुत्वा गूढं शठरिपुगिरामर्थतत्त्वं त्वदुक्तम् ।
आगोपालं प्रथयतितरामद्वितीयं त्वदीयं वाचां दूरं वरवरमुने । वैभवं शेषशायी ॥ १३ ॥
सिद्धोपायस्त्वमिह सुलभो लम्भयन् पूरुषार्थान् अज्ञातांश्च प्रथयसि पुनर्यत्ततो देशिकस्त्वम् ।
देवी लक्ष्मीर्भवसि दयया वत्सलत्वेन च त्वं कोऽसौ यस्त्वां वरवरमुने! मन्यते नात्मनीनम् ॥ १४ ॥
नित्यं पत्यु परिचरणतो वर्णतो निर्मलत्वात् वृत्त्या वाचां विवुधसरितश्चातुरीमुद्रिन्त्या ।
शेष: श्रीमानिति रघुपतेरन्तरेणापि वाणी को नाम त्वां वरवरमुने ! कोविदो नावगन्तुम् ॥ १५ ॥
सत्य सत्यं पुनरिति पुरा सारविद्भिर्यदुक्तं ब्रूमः श्रोत्रैः शृणुत सुधियो मत्सरं वर्जयित्वा ।
तत्त्वं विष्णुः परमनुपमं तत्पदं प्राप्यमेवं तत्संप्राप्तौ वरवरमुनिर्देशिको दीर्घदर्शी ॥ १६ ॥
लक्ष्यं यस्ते भवति भगवंश्चेतसश्चक्षुषो वा तुभ्यं द्रुह्यन्त्यपि कुमतयो ये वृथा मत्सरेण ।
मुक्तिं गच्छेन्मुषितकलुषो मोहमुडूय सोऽयं नानाभूतान् बरवरमुने ! नारकान् प्रामु युस्ते ॥ १७ ॥
खानेऽपि त्वत्पदकमलयोरञ्जलिं कल्पयित्वा श्रुत्वा यद्वा सकृदपि विभो ! नामधेयं त्वदीयम् ।
निष्प्रत्यूहं वरवरमुने ! मानवः कर्मबन्धान भस्मीकृत्य प्रविशति परं प्राप्यमेव प्रदेशम् ॥ १८ ॥
यस्मिन् किञ्चिद्विधिरपि यथा वीक्षितुं न क्षमः स्यात् वक्तुं शक्तः क इह भगवन् वैभवं तत् त्वदीयम् ।
यस्सर्वज्ञस्स खलु भगवानीक्षते तत्समग्रं तस्यापि त्वं वरवरमुने ! मन्यसे तत्त्वमेकः ॥ १९ ॥
कालोऽनन्त. कमलजनुषो न व्यतीताः कियन्त. तिर्यमय॑स्तृणवनलताः प्रस्तरो वाऽप्यभूवम् ।
इत्थं व्यथै निमृतिशतैरेनसामेव पात्रं दिष्टया सोऽहं वरवरमुने! दृष्टिगम्यस्तवासम् ॥ २० ॥
मुक्त्वैव त्वां वरवरमुने ! संपदा मूलकन्द क्षेमं किंचिन्न खलु सुलभं केशवैकान्त्यभाजाम् ।
दृष्टो दैवात् तव पुनरनुक्रोशकोशैरपाङ्ग निर्मर्यादः पशुरपि भृशं नीयते निर्मलत्वम् ॥ २१ ॥
म] कंचिद्वरवरमुने । मानहीन प्रशंसन् पादौ तस्य प्रपदनपर प्रत्यहं सेवमानः ।
तच्छेषत्वं निरयमपि यः श्लाघ्यमित्येव भुते सोऽयं प्राप्तः कथमिव परं त्वत्पदैकान्त्यवृत्तम् ॥ २२ ॥
नित्यानां यः प्रथमगणनां नीयसे शास्त्रमुख्यैः कृत्याकृत्या भवसि कमलामतुरेकान्तमित्रम् ।
देवः स्वामी खयमिह भवन् सौम्यजामातृयोगी भोगीश ! त्वद्विमुखमपि मां भूयसा पश्यसि त्वम् ॥२३॥
अर्थौदार्यादपि च वचसामञ्जसा सन्निवेशात् आविर्बाष्पैरमलमतिभिर्नित्यमाराधनीयम् ।
आशासानैर्वरवरमुने ! नित्यमुक्तैरलभ्यं मयों लब्धं प्रभवति कथं मद्विधः श्रीमुखं ते ॥ २४ ॥
सारासारप्रमितिरहितस्सर्वथा शासनं ते सद्यः श्रीमन् ! कपिकरकृतां मालिकामेव कुर्याम् ।
नो चेदेतद्वरवरमुने ! दूरदूरं श्रुतीनां मौलौ कुर्यात् पुरुषवृषभो मैथिलीभागधेयम् ॥ २५ ॥
लक्ष्यं त्यत्वा यदपि विफलो जायते रामबाणः वाणी दिव्या वरवरमुने ! जातु नैव त्वदीया ।
सोऽयं सर्व मदभिलषितं वर्षति श्रीमुखाब्दः तस्मै नित्यं तदिह परमं धाम कस्मादुरापम् ॥ २६ ॥

·८४
स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
P
प्रेमस्थानं वस्वरमुने ! सन्तु सन्तश्शतं ते तुल्यः को वा वरदगुरुणा तेषु नारायणेन ।
सानुक्रोशस्स तु मयि दृढ सर्वदोषास्पदेऽस्मिन् मामेवं ते मनसि कुरुते मत्सम. को हि लोके ॥२
भक्त्युत्कर्ष दिशति यदि मे पादपद्मे त्वदीये तस्मादस्मै भवति वरदस्सार्थनामा गुरुर्मे ।
यद्वा तस्मै वरवरमुने ! यद्यहं प्रेमयुक्तः धन्यस्त्वं मामनुभजसि तत् कि नु मन्ये यदन्यैः ॥ २८ ॥
यत्संबन्धाद्भवति सुलभं यस्य कस्यापि लोके मुक्तैर्नित्यैरपि दुरधिगं दैवतं मुक्तिमूलम् ।
तं त्वामेवं वदति वरदे सौहृदं मे यदि स्यात् तस्यैव स्याद्वरवरमुने ! सन्निधौ नित्यवास ॥ २९ ।
सर्वावस्थासदृशविविधाशेषगस्त्वत्प्रियाणां त्यक्त्वा भर्तुस्तदपि परमं धाम तत्पीतिहतोः
मनाननौ वरवरमुने ! मादृशानुन्निनीषन् मावासो भवसि भगवन् मङ्गलं राधान्न. ॥ ३०॥
प्रत्यूषार्कातिपरिचयस्मेरपद्माभितानं पश्येयं तद्वरवरमुने ! पादयुग्मं त्वदीयम् ।
पाथोबिन्दुः परमणुरषि स्पर्शवेधी यदीय भावभावे विषयमुषितान् पावयत्येव लोकान् ॥ ३१ ॥
नित्ये लोके निवसति पुनः श्रीमति क्ष्मागतानां दूरीभावः प्रभवति पुरा दुष्कृतैविपाक ।
सप्रत्येवं सकलसुलभो यद्यपि त्वं दयाब्धे ! मामेवैकं वरवरमुने ! मन्यसे वर्जनीयम् ॥ ३२ ॥
त्वपादाब्जप्रणयविधुरो दूरगस्त्वत्प्रियाणां त्वत्सम्बन्धस्मरणविमुखो वीतरागम्त्वदुक्तौ ।
त्वत्कैकयत्वदुपसदनत्वत्प्रणामानभिज्ञः दूये दूरं वरवरमुने ! दोपलक्षैकलक्ष्यम् ।। ३३ ॥
प्रादुर्भूतप्रचुरमतयो ये परब्रह्मसाम्यात् पश्यन्तस्तत्पदमनुपमं ये पुनश्शुद्धमत्त्वा. ।
सर्वैरेतैर्वरवरमुने ! शश्वदुद्दिश्य सेव्यं काक्षत्येतत् कथमयमहो! कामकामः पदाजम् ॥ ३४ ॥
प्राप्तः क्षेमं प्रकृतिमधुरैः प्रागपि त्वत्कटाक्षैः सोऽयं जन्तुः त्वदनुभजनं त्वत्क एवामिच्छन् ।
क्रन्दत्युच्चैः कलुषमतिभिस्संवसन् कामकामैः कालक्षेपो वरवरमुने ! तत्कथं युज्यंत ते ॥ ३२ ॥
कोणैरक्ष्णः कुमनसमिमं निर्मलं कल्पयित्वा हातु दूरे वरवरमुने! हा कथं युज्यते ते ।
पाथः पातुं प्रयतनपरः पङ्किलं शोधयित्वा पङ्के मुञ्चन् पुनरिदमत. प्राप्नुयादव किं वा ॥ ३६॥
कालः कि खं(खित् न भवति स मे काशितः काशितानां यस्मिन्नस्मादनलजलधेरुत्प्लुतम्त्या नमः
सिक्तः श्रीमन् ! वरवरमुने ! शीतलैस्त्वत्कटाक्षैः मुक्तस्तापैरमृतमतुलं गाहते मोदमानः ॥ ३७ ।
पारावारप्लवनचतुरः कुञ्जरो वानराणां पद्माभर्तुः प्रियसहचरः पत्रिणामीश्वरो वा ।
वायुभूत्वा सपदि यदि वा मार्गमुल्लङ्घय दुर्ग काले काले वरवरमुने ! कामये वीक्षितं त्वाम् ॥ ३
कामक्रोधक्षुमितहृदयाः कारणं वर्जयित्वा मौपम्यं वरवरमुने ! ये पुनमन्वते ते ।
दुष्टं तेषामभिमततया दुर्वसं देशमृच्छन् अन्तः वान्तं कथमपि मिथो भावयेयं भवन्तम् ॥ ३०
नामैतत्ते नवनवरसं नाथ संकीर्त्य नृत्यन् अन्तः कर्तुं वरवरमुने ! नित्यमिच्छत्यय लाम् ।
अर्धे निद्रा हरति दिवसस्यार्धमन्यत् नृशंसं वासो मूतैर्मलिनमतिभिर्वाक्प्रवृत्ति निरन्थे ॥ ४० ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
अन्न यायन वरवरमुने ! यद्यपि त्वामजलं विश्वं तापैस्त्रिभिरभिहतं वीक्ष्य मुह्याम्यसह्यम् ।
अन्य पातमितमनमा को हि मध्ये बहूनाम् एक खादु स्वयमनुभवन्नेति चेतःप्रसादम् ॥ ४१ ।।
मत्त्वोतप्रेम्मकलभुवनश्लाघनीयैश्चरित्रैः त्रय्यन्तार्थप्रकटनपरैः सारगर्वचोभिः ।
लोकोत्तीर्ण वरवरमुने ! लोकसामान्यदृष्टया जानानस्त्वां कथमपि न मे जायतामक्षिगम्यः ॥ ४२ ॥
कल्याणकामवणमनमं कल्मपोपप्लुतानां शान्तिस्थेमद्रढिमसमताशीलवात्सल्यसिन्धो !।
त्यामेवायं बम्बरमुन : चिन्नयन्त्रीप्सति त्वाम् आत श्रीमन् ! कृपणमपि मामर्हसि त्रातुमेव ॥ ४३ ॥
दाधिकान्नी दुरितजलनिर्देशिको दुर्मतीनां मूढो जन्तुर्बुवमयमिति श्रीमता मोचनीयः ।
पादयुग्म भवदनुचरैगनं भक्तिनने मौलौ कृत्वा वरवरमुने ! वर्ततां तत्र धन्यः ॥ ४४ ॥
निन्य निद्राविगमममये निर्विशकैरनेकैः त्वन्नामैव श्रुतिसुमधुरं गीयमानं त्वदीयैः ।
प्रास्नया प्रादनपगे निर्भगम्त्वप्रियाणां पादाम्भोजे वरवरमुने ! पातुमिच्छाम्यहं ते ॥ ४५ ॥
अन्न म्यान्न कमपि मधुर मन्त्रमावर्तयन्तीम् उद्यद्भाप्पस्तिमितनयनामुज्झिताशेषवृत्तिम् ।
न्यायागर्म चरवरमुने ! त्वन्मुन्वं वीक्षमाणा कोणे लीनः क्वचिदणुरसौ संसदं तामुपास्ताम् ॥ ४६ ।।
आवि-माणग्णयुगलीमर्पितां त्वत्प्रसादात् वारं वारं वरवरमुने ! वन्दमानेन मूर्धा ।
शृण्वन वाच. अतिशतशिरस्तत्त्वसजीवनीस्ते पश्यन् मूर्ति परिषदि सतां प्रेक्षणीयो भवेयम् ॥ ४७ ॥
काले यन्मिन् कमलनयनं देवमालोकयिप्यन् निर्यासि त्वं वरवरमुने ! नित्ययुक्तैस्त्वदीयैः ।
अग्रे नृत्यनयमपि नदा गाहना हर्पसिन्धौ मजमज्जं मधुवनजुषा वैभवं यूथपानाम् ॥ १८ ॥
गृन्या पश्चात पुनग्यमथ न्योनि गोपायमानः भूयः पार्श्व द्वितयसुषमासागरं गाहमानः ।
अपनी जय जय विभो ! जीव जीवति वाचं शंसन् मार्ग वरवरमुने ! सौविदल्लो भवेयम् ॥ ४९ ॥
देवी गोटा यतिपनिशठद्वेपिणौ रङ्गशृङ्गं सेनानाथो विहगवृषभ. श्रीनिधिस्सिन्धुकन्या ।
मृमानीना गुरुजनवृतः पूरुपश्चेत्यमीषाम् अग्रे नित्यं वरवरमुनेरङ्गियुग्मं प्रपद्ये ॥ ५० ॥
मृत्यत्रि. प्रियहितपरैरञ्चिते भद्रपीठे तुझं तूलासनवरमलंकुर्वतस्सोपधानम् ।
अधिद्वन्द्व वरवरमुनरजपत्राभितानं मौलौ वक्त्रे भुजशिरसि मे वक्षसि स्यात् क्रमेण ॥ ११ ॥
अग्रे पश्चादुपरि परितो भूतलं पार्धतो मे मौलौ वक्त्रे वपुषि सकले मानसाम्भोरुहे च ।
दर्श दर्श वरवरमुने ! दिव्यमशिद्वयं ते नित्यं मजन्नमृतजलधौ निस्तरेयं भवाब्धिम् ॥ १२ ॥
कर्माधीन वपुषि कुमतिः कल्पयन्नात्मभावं दु खे ममः किमिति सुचिरं दूयते जन्तुरेषः ।
मत्र त्यत्वा वरवरमुने संप्रति त्वत्प्रसादात् दिव्यं प्राप्तुं तव पदयुगं देहि मे सुप्रभातम् ।। ५३ ॥
या या वृत्तिमनसि मम सा जायतां संस्मृतिस्ते यो यो जल्पस्स भवतु विभो नामसङ्कीर्तनं ते।
या या चेष्टा वपुषि भगवन् ! सा भवेद्वन्द्वनं ते सर्व भूयाद्वरवरमुने सम्यगाराधनं ते ॥ १४ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् । कामावेशः कलुषमनसामिन्द्रियार्थेषु योऽमौ भूयो नाथे मम तु शतथा वर्ततामेव भूयान् । भूयोऽप्येवं वरवरमुने ! पूजने त्वत्प्रियाणां भूयो भूयस्तदनुभजने पूर्णकामो भवेयम् ॥ ५५ ॥ भक्ष्याभक्ष्ये भयविरहितस्सर्वतो भक्षयित्वा सेव्यासेव्यौ समयरहितस्सेवया तोपयित्वा । कृत्याकृत्ये किमपि नविदन् गर्हित वाऽपि कृत्वा कर्तुं युक्तं वरवरमुने ! काशिनं त्वत्प्रियाणाम् ॥१६॥ वृत्ति त्रातुं वरवरमुने ! विश्वतो वीतरागैः प्राप्यं सद्भिः परमिदमसौ नेच्छति ब्रमसाम्यम् । निर्मर्यादः पततु निरये निन्दितैरप्यनल्यै लब्ध्वा किंचित् त्वदनुभजनं त्वन्मुखोल्यासमलम् ॥ ५७ ॥ नासौ वासं नभसि परमे वाञ्छति त्वत्प्रसादात् मावासो यदिह मुलभ. कोऽपि लाभो महीयान् । किंचित्कृत्वा वरवरमुने! केवलं त्वप्रियाणां पश्यन् प्रीतिं भवति भवतो वीक्षणानां निधानम् ॥ ५८ अस्माद्भूयास्त्वमसि विविधानात्मनश्शोधयित्वा पद्माभर्तुः प्रतिदिनमिह प्रेषयन् प्राभूतानि । तस्मिन् दिव्ये वरवरमुने ! धामनि ब्रह्मसाम्यात् पात्रीभूतो भवति भगवन् नैव किचिद्दयायाः ॥ ५९ जप्यं नान्यत् किमपि यदि मे दिव्यनाम्नम्त्वदीयात् नैवोपास्यं नयनसुलभादशियुग्माहते ते । प्राप्यं किंचिन्न भवति परं प्रेप्यभावाहते ते भूयादस्मिन् वरवरमुने ! भूतले नित्यवास ॥ ६० ॥ मन्त्री दैवं फलमिति मया वाञ्छितं यद्यपि स्यात् मध्ये वासो मलिनमनसामेवभेवं यदि स्यात् । यद्वा किंचित्त्वदनुभजनं सर्वथा दुर्लभं स्यात् देहं त्यक्तुं वरवरमुने! दीयतां निश्चयो मे ॥ ११ ॥ आचार्यत्वं तदधिकमिति ख्यातमाम्नायमुख्यैः एषः श्रीमान् भवति भगवानीश्वरत्वं विहाय । मन्त्रं दाता वरवरमुने । मन्त्ररनं त्वदीयं देवः श्रीमान् वरवरमुनिवर्तते देशिकत्वे ॥ १५ ॥ आत्मानात्मप्रमितिविरहात् पत्युरत्यन्तदूर घोरे तापत्रितयकुहरे घूर्णमानो जनोऽयम् । पादच्छायां वरवरमुने ! प्रापितो यत्प्रसादात् तस्मै देयं तदिह किमिव श्रीनिधे ! विग्रने ते ॥ ३३ ॥ विख्यातं यद्रघुकुलपतेर्विश्वतः क्ष्मातलेऽस्मिन् नित्योदयं वरवरमुने ! निम्मपन्नं महत्त्यम् । पश्यन्नन्धः प्रकृतिविवशो बालिशो यादृशोऽयं तत्त्वं तस्य प्रकटयसि मे नाहमैग्य चांगे ॥ ६४ !! लक्ष्मीभर्तुः परमगुरुता लक्षयन्ती गुरूणा पारम्पर्यक्रम विवरणी या हि वाणी पुगणी । अर्थ तस्याः प्रथयसि चिरादन्यतो यदुरापं दिव्यं तन्मे वरवरमुने वैभवं दर्शयित्वा ॥ ६५ ॥ तत्त्वं यत्ते किमपि तपसा तप्यतामप्यृषीणां दूराडूरं वरवरमुने! दुप्कृतैकान्तिनो में । व्याकुर्वाणः प्रतिपदमिदं व्यक्तमेवं दयावान् नाथो नैतत् किमिति जगति व्यापयत्यद्वितीयम् ।। ६६ । कालेकाले कमलजनुषां नास्ति कल्पायुतं किं कल्पेकल्पे हरिरवतरन् कल्पते कि न मुनथे । मृत्वामृत्वा तदपि दुरितैरुद्भवन्तो दुरन्तैः अद्यापि त्वां वरवरमुने! हन्त नैवाश्रयन्ते ॥ ६ ॥ कारांगारे वरवरमुने! वर्तमानश्शरीरें तारेष त्रिभिरपि चिरं दुस्तरैस्तप्यमानः । इच्छन् भोक्तुं तदपि विषयानेव लोकः क्षुधातः हित्वैव त्वां विलठति बहिरि पurana || ·म्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् । म य मामा जान बिड्भुजामेव भोज्यं दीनो वोढुं दृढमिति वपुश्चेष्टते रात्र्यहानि । न नपान परिणति य पातकी यातनाभ्य. देही नित्यो वरवरमुने । केन जिज्ञासनीयः ॥ ६९ ॥ अन्याय अगिकनमकृतदुष्कृतान्येव कृत्वा दुःखोदग्रं सुखमभिलषन् दुर्लभैरिन्द्रियार्थैः । भाष कन्या यग्यमने ! मुक्तिमलं शरीर मज्जत्यन्धे तमसि मनुजस्त्वप्रियस्त्वत्प्रियाणाम् ॥ ७० ॥ पम्याय प्रणात जनो नक्षि- बन्धभावं प्राजक्तं पुनरपि हसन् दर्शयत्यभ्यसूयाम् । नागिन ववमुने ' नाथ ! युक्त तदस्मिन् प्रत्यक्षं तत्परिफलयितु तत्त्वमप्राकृतं ते ॥ ७१ ॥ मतमान झल्मम्मत्त्वनिष्ठे. सङ्गं त्यक्त्वा सकलमपि यस्सेव्यसे वीतरागै. । नम् .. यमन ' दर्शयन्नभ्यसूया कम्मै कृत्वा किमिव कुमतिः कल्पतामिष्टसिद्धयै ॥ ७२ ।। यिनन : कृपया देवदेवोपदिष्ट तत्त्व भूयादरवरमुने! सर्वलोकोपलभ्यम् । - न. चिति भव भवपिणो ये द्वेप त्यक्त्वा सपदि दुरितध्वंसिनीं त्वत्सपर्याम् ॥ ७३ ॥ तर यापन । कंगव सश्रयन्ते तानप्यन्ये तमपि मुधियस्तोपयन्त्यात्मवृत्त्या । मीना शरणं यम्य मोऽयं त्वदीय. भृत्यो नित्यं भवति भवत. प्रेयसां प्रेमपात्रम् ॥ ७४ ।। ना जरनुचर देखि दृष्टि दयाद्री भक्त्युत्कर्ष वरवरमुने! तादृशं भावयन्तीम् । ना... मनिन प्राप्य युप्मत्पदानं त्वद्विश्लेपे तनुविरहितस्तत्र लीनो भवेयम् ॥ ७९ ॥ iii. I भगवन : दुर्लभं टुप्कृनो मे वामोऽपि स्याद्वरवरमुने | दूरतस्त्वत्प्रियाणाम् । ........दुषो ये पुनम्पूर्णभपा दूर्गभूत. कचन गहने पूर्णकामो भवेयम् ॥ ७३ ॥ it'घामपति विपिन पलग पावको वा कुर्यु. प्राणान्तकमपि भयं को विरोधस्ततो मे मा .... -4 प्रिनिनिमिन नानाजवरवरमुने ! नाशयन्त्यन्तिकस्थान् ॥ ७७ ।। ki. nirji fयम्भवना भृयकृत्यं नन्यानामभिलपति यस्तादृशं प्रेप्यभावम् 1. मयि स गत मानुकम्पैरपाङ्गै, क्षेमं कुर्याद्वरवरमुने ! कि पुनश्शिप्यते मे ॥ ७८ ॥ Ft . . कुमिमा दयों दुनि. कात्मचिन्ता त्रस्यन्तानामनुलभतर तत्परं क्वात्मतत्त्वम् । की बम्बर पुन ः यत्पुन. त्यामरुप द्रष्टुं तत्तत्समयसदृशं देहि मे बुद्धियोगम् ॥ ७९ ॥ मानाप्रपरिटो न क्षमम्त्वद्रियोगं सद्य. काझन् वरवरमुने ! सन्निकर्प तवैषः । मारमा पदयुग शश्वनुद्दिश्य दिव्य मुञ्चन् वाप्पं मुकुलितकरो वन्दते हन्त मूर्धा ॥ ८० ॥ अनानासन सुपतिग्मावन्निके त्वामदृष्ट्या चिन्ताक्रान्तो वरवरमुने ! चेतसो विश्रमाय । त्यालामब श्रुतिग्वमिति श्रीतुकामो मुहुमा कृत्यैरन्य. किमिह तदिदं कीर्तयेति ब्रवीति ॥ ८१ ॥ मा. नैव प्रथमकबले यम्त्वया नोपमुझे निद्रा नैव स्पेशति सुहृदं त्वां विना यस्य नेत्रे । मानो येन वममि मलिलोक्षिप्तमीनोपमानः कोऽसौ सोडु वरवरमुने ! राघवस्त्वद्वियोगम् ॥ ८२ ।। -

·८८
स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
पत्रं मूलं सलिलमपि यत्पाणिनोपाहृतं ते मात्रा दत्तादपि बहुमतं पत्युरेतद्रघूनाम् ।
शाखागेहं समजनि विभोस्सम्मतं सौधशृङ्ग भूत्वा वासो महदपि वनं भोगभूमिस्त्वयाऽभूत् ॥ ८३ ॥
अध्वश्रान्ति हरसि सरसेराशाखासमीरै पादौ संवाहयसि कुरुषे पर्णशालां विशालाम् ।
भोज्यं दत्त्वा वरवरमुने ! कल्पयन् पुष्पशय्यां पश्यन् धन्यो निशि रघुपतिं पासि पत्नीसहायम् ॥८४.
पश्यन्नने परिमितहितस्निग्धवाग्वृत्तियोगं सद्यश्शोकप्रशमनपरं सान्त्वयन्तं भवन्तम् ।
प्राज्ञो जज्ञे स खलु भगवान् दूयमानो वनान्ते पश्चात्कर्तुं वरवरमुने ! जानकीविप्रयोगम् ॥ ८५ -
सुग्रीवो नश्शरणमिति यत्सूनृतं नातुरर्थे पम्पातीरे पवनजनुषा भाषित शोभते ते ।
कालातीते कपिकुलपतौ देव तत्रैव पश्चात् चापं धन्वन् वरवरमुने! यद्भवान् निग्रहेऽभूत् ॥.८६
यस्मिन् प्रीतिं मदभिलषितामार्यपुत्रो विधत्ते येनोपेतः स्मरति न पितुस्सोऽतिवीरो गतिमें ।
इत्येवं त्वां प्रति रघुपतिप्रेयसी संदिशन्ती व्यक्तं देवी वरवरमुने ! तत्त्वमाह त्वदीयम् ॥ ८७ ॥
बाणैर्यस्य ज्वलनवदनैर्वाहिनी वानराणां वात्यावेगभ्रमितजलदस्तोमसाधर्म्यमेति ।
सोऽयं भग्नो वरवरमुने ! मेघनादश्शरैस्ते रक्षोनाथः कथमितरथा हन्यते राघवेण ॥ ८८ ॥
पृथ्वी भित्त्वा पुनरपि दिवं प्रेयसीमश्नुवाना दृष्ट्वा श्रीमद्वदनकमले दत्तदृष्टिः प्रसीदन् ।
प्रेमोदौवरवरमुने ! भृत्यकृत्यैस्त्वदीयै. नीतः प्रीतिं प्रतिदिनमसौ शासिता नैऋतानाम् ।। ८९ ।।
सोदर्येषु त्वमसि दयितो यस्य भृत्यस्सुहृद्वा सोढव्योऽभूत् त्वयि सहचरे जानकीविप्रयोगः ।
ध्यायध्यायं वरवरमुने! तस्य ते विप्रयोग मन्येऽनिद्रामरतिजनितां मानयत्यग्रयोज्यम् ॥ १०॥
मुग्धालोकं मुखमनुभवन् मोदते नैव देव्याः स्निग्धालापं कपिकुलपतिं नैव सिञ्चत्यपाङ्गैः ।
त्वामेवैक वरवरमुने! सोदरं द्रष्टुकाम. नाथो नैति कचिदपि रतिं दर्शने यूथपानाम् ॥ ९१ !!
एवं देवं स्वयमभिलषन्नेष ते शेषवृत्ति जज्ञे भूयस्त्वदनुजगदानन्दनो नन्दसूनुः ।
दूरीभावं वरवरमुने ! दुस्सहं पूर्वजस्ते धन्यस्त्यक्त्वा धयतु न चिराचक्षुषा राघवस्त्वाम् ॥ ९२ ।।
पायंपायं प्रणयमधुरे पादपद्मे त्वदीये पश्येयं तत्किमपि मनसा भावयन्तं भवन्तम् ।
कामक्रोधप्रकृतिरहितैः काशितत्वत्प्रसादै सद्भिः साकं वरवरमुने ! सन्ततं वर्तिषीय ॥ ९३ ॥
पश्यत्वेनं जनकतनया पद्मगर्भरपाङ्गैः प्रारब्धानि प्रशमयतु मे भागधेय रघूणाम् ।
आविर्भूयादमलकमलोदप्रमक्ष्णोः पदं मे दिव्यं तेजो वरवरमुने देवदेव ! त्वदीयम् ॥ ९४ ॥
रामः श्रीमान् रविसुतसखो वर्धतां यूथपालैः देवी तस्मै दिशतु कुशलं मैथिलीनित्ययोगात् ।
सानुक्रोशो जयतु जनयन् सर्वतस्तत्प्रसादं सौमित्रिमें स खलु भगवान् सौम्यजामातृयोगी ॥ ९५ ।
यस्मादेतद्यदुपनिषदामप्रमेयं प्रेमयं कुर्वाणस्तत्सकलसुलभ कोमलैरेव वाक्यैः ।
नीरोगस्त्वं वरदगुरुणा नित्ययुक्तो धरित्री पाहि श्रीमन् ! बरवरमुने ! पद्मयोनेर्दिनानि ॥ ९६ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् । ८९ वरवरमुनिवर्य ! चिन्तामह तामुषं तावकीम् अविरतमनुवर्तमानानमानावमानानिमान् । निरुपधिपदभक्तिनिष्ठाननुष्ठाननिष्ठानहं प्रतिदिनमनुभूय भूयो न भूयासमायासभूः ॥ ९७ ॥ वरवरमुनिवर्यपादावुपादाय सौदामनीविलसितविभवेषु वित्तेषु पुत्रेषु मुक्तेषणाः । कतिचन यतिवर्यगोष्ठीबहिष्ठीकृतष्ठीवनाः विजहति जनिमृत्युनित्यानुवृत्त्या यदत्याहितम् ॥ ९८ ॥ निरवधिनिगमान्तविद्यानिषद्यानवद्याशयान् यतिपतिपदपद्मबन्धानुबन्धानुसन्धायिनः । वरवरमुनिवर्यसम्बन्धसम्बन्धसम्बन्धिनः प्रतिदिनमनुभूय भूयो न भूयासमायासभूः ॥ ९९ ॥ यन्मूलमाश्वयुजमास्यवतारमूलं कान्तोपयन्तृयमिनः करुणैकसिन्धोः । आसीदसत्सु गणितस्य ममापि सत्तामूलं तदेव जगदभ्युदयैकमूलम् ॥ १० ॥ मूलं शठारिमुखसूक्तिविवेचनायाः कूलं कवेरदुहितुः समुपागतस्य । आलम्बनस्य मम सौम्यवरस्य जन्ममूल विभाति सतुलं वितुलं च चित्रम् ॥ १०१ ॥ जयतु यशसा तुझं रॉ जगत्रयमङ्गलं जयतु सुचिरं तस्मिन् भूमा रमामणिभूषणम् । वरदगुरुणा सार्ध तस्मै शुभान्यभिवर्धयन् वरवरमुनिः श्रीमान् रामानुजो जयतु क्षितौ ॥ १०२ ।। पठति शतकमेतत् प्रत्यहं यस्सुजानन् स हि भवति निधानं सम्पदामीप्सितानाम् । प्रशमयति विपाकं पातकानां गुरूणां प्रथयति च निदानं पारमाप्तुं भवाब्धेः ॥ १०३ ॥ अनुदिनमनवद्यैः पद्यबन्धैरमीभिः वरवरमुनितत्त्वं व्यक्तमुद्घोषयन्तम् । अनुपदमनुगच्छन्नप्रमेयः श्रुतीनाम् अभिलषितमशेष सूयते शेषशायी ॥ १०४ ॥ इति श्रीदेवराजगुरुभिरनुगृहीतं श्रीवरवरमुनिशतकं समाप्तम् ॥ श्रीप्रतिवादिभयङ्करार्यप्रणीतं ॥ श्रीमद्वरवरमुनिशतकम् ॥ वेदान्तदेशिककटाक्षविवृद्धबोधं कान्तोपयन्तृयमिनः करुणैकपात्रम् । वत्सान्ववायमनवद्यगुणैरुपेतं भक्तया भजामि परवादिभयङ्करायम् ॥ मूलेऽवतीर्णमिह मूलमनूदितार्थतत्त्वावबोधसुखितां वसुधां विधातुम् । रामानुजार्यचरणाम्बुजचञ्चरीक रम्योपयन्तृयमिनं शरणं प्रपद्ये ॥ १॥ यदवतरणमूलं मुक्तिमूलं प्रजानां शठरिपुमुनिदृष्टानायसाम्राज्यमूलम् । कलिकलुषसमूलोन्मूलने मूलमिन्धे स भवतु वरयोगी नस्समस्तार्थमूलम् ॥ २ ॥ जनिविपदपवादौ यस्य पादौ विदन्तः सततमपि महान्तस्स्वान्त एवोद्वहन्ति । स जयति भजदन्तर्ध्वान्तकल्पान्तभानुर्निरवधिगुणकान्तो हन्त कान्तोपयन्ता ॥ ३ ॥ St.-12 ·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् । इन्धे वाक्यविभूषणस्य महतो यद्भाषणं भूषणं यत्पादाम्बुरुहद्वयं सुमनसां मूर्ध्नस्सदा भूषणम् । यद्क्ताधिरज कणो वितनुते दु:खोदधेश्शोषणं वन्दे कान्तवरं मुनि तमनघं नित्यं कलेभीषणम् ॥ १ यत्पादाम्बुजसंश्रयेण विमला यल्लब्धबोधोज्ज्वला यत्सेवैकरसाम्स्वशिप्यनिवहव्याप्ताग्विलाशान्तरा । प्रख्याता हि वरप्रदप्रभृतयस्ते नित्यसिद्धोपमास्तस्मात्कान्तवरान्मुनेरनुपमादेव परं नाद्रिये ॥ ५ ॥ यत्सूक्त्येकरसा यदङ्घ्रियुगलीसेवैकहेवाकिनो यद्वात्सल्यदयादिसद्गुणगणाकृपारमग्नागया । मन्यन्ते न परं विमुक्तिकरणं सन्तो यदालोकनात् तन्यान्नस्स शुभान्योलमहिमा कान्नोपय मा नुनि प्रद्वाणी शठवैरिसूक्तितरुणीमाङ्गल्यदीपावलिः यद्वीक्षा स्वशरव्यसर्वजनतासर्वार्थचिन्तामगि । उन्मूर्तिमजदार्तिभञ्जनचणां सूक्ति विवक्तयजसा भूयानम्सनत स में हृदि गुरु कान्नापयन् | मनिः ।।...|| अवाग्भूपाजुष्टैरभुवनगुरुप्रेमभरितैरमूल तैरवरदगुरूपासितपदै । कृतं तैस्तैस्सर्वैर्गुरुभिरमहायोगिभिरिति व्यवस्यन्तस्सन्तो हृदि मम लम्पन्न प्रतिकलग ।। ८ ॥ न खल्ववरयोगिना भजनतः फलस्योद्भवः तदन्यविमुग्वाम्सदा वरमुनि मज-य जना । तदभिजनं सकृत्कृतमशेषतो दप्कृतं निवारयति भूयसी श्रियमनुत्तमा पुप्यति || सुराहारासारीकरणचणयत्सूक्तिलहरीगरीयस्ता स्तोतुं प्रभवति न वाचस्पनिरपि । स नस्तन्यादन्यादृशमहिमशाली वरखरो मुनीन्द्रो निम्तन्द्रः कुगलमनुल गुरूबर ॥ १० ॥ कलानिधिशिरोमणिर्जितमनोभवो यद्वचस्मुधाशनतरगिगी दधदनाग्नं नर्धनि । शिवोऽपि यदुपाश्रितो विषमदृष्टितादूरगम्स मे दिशतु मगलं वग्वरी मुनीना बरः ॥ ११ ॥ कल्याणाचलधर्मभागसमगुर्यत्संश्रितो भूतिमान् बिश्वद्यस्य कलानिधेः किल कलां मां भृशं निर्ममाम् । कृप्ताहीनविभूषण. स्मरजितस्सायुज्यमाटीकते सोऽव्यानस्सततं मुनिर्वरवराऽनन्याहत मानिधिः ॥ १२ यद्क्तो नाभिभूतो मदनमथनकृद्वाग्विलासैकभूमि. नालीकम्थोऽकृनाक्तिव्यबतिचतुगम्यन्बममातममा । सपाप्यानन्यलभ्या कमलभवतुलामेधते सत्यधामा मोऽध्यान्नः क्षान्तिमिन्धनिरवधिमहिमा माय मातृयोगी । शिरसि वहतां यत्पादाम्भः कलानिधिमौलिता जयति वरदाचार्यादीनामनन्यसमाश्रया । स हि वरमुनिस्साक्षान्नारायणस्तत एव तच्चरणशरणाम्सर्वेऽप्युा तरन्ति भवार्णवम् ॥ १४ ॥ जलजनिलयाकान्तोऽनन्तद्विजोत्तमसेवितो जलजविलसत्पाणिनित्यं करम्थसुदर्शन. । सकलसुमनोवैरिबातावलेपविलोपकृत मधुरिपुतुलाकान्तः कान्तोपयन्तृमुनीश्वर |॥ १२ ॥ यद्वाग्जालं मधुजिदतनुच्छेदिनालीकवासोत्कृत्तोद्वृत्तासुरमुरवरैम्सादरं मेव्यमानम् । पद्मावासा क्षितिधरमुता वाक्छचीकान्तभूतैः कान्त्या कान्तं स जयतु महायोगिकानोपयन्ना ॥ १ ॥ हृद्या यस्य सरस्वती सुविमला तापानशेषानपि द्रागुन्मूलयति श्रुताऽपि भविना शुद्धि, विस्ते पगम ! भङ्गं नैति कदाऽपि कुत्रचिदपि प्राप्ताऽपि गम्भीरतां मोऽव्यान्मामतिवेलधैभवनिधिः कान्तोषयन्ता ननि. || ·म्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् । कम्मरगना मलिताना शिवत्वं सर्वेपामपि विदधती स्वान्वयवताम् । निरविकर दिसतम्भदा गङ्गोनगा जयति स मुनिम्सुन्दरवरः ॥ १८ ॥ नाति याना कान्नोपयन्तुमने वाणीव व्यवहारभाग्भवतु सा कि तावता स्यात्समा । पाप बिनबनां नापानगपानियं सर्वपा विनिवार्य कर्तुममितं श्रेयः क्षमा नैव सा ॥ १९ ॥ यमुन याम्नीतीवानिये वचमि मनमि च श्रीमाधवो यस्य नित्यम् । if नागान महान निरवधिगुणकान्तं चिन्तय खान्त ! नित्यम् ॥ २० ॥ राजन ना यदीयमारबतलोनमि तुगभद्रा । माना कविनिम्ममिन्ध पायात्स न कान्तवरो मुनीन्द्रः ॥ २१ ॥ नामसतिभागन्यजी मायामन विदृरगाश्च स्तरां सन्त्यक्तकाश्याश्रयाः । 11 गमान नै कान्तिनो राजन्ते स तनोतु मुन्दरवरों योगीश्वरो नश्शुभम् ॥ २२ ॥ नालियामाम् पदं मन्ननं शेपाहीनबलद्विजेन्द्रमहितां मुक्तावलीबन्धुराम् । पनि जनो नापति पापोत्तरम्तस्मात्कान्तवरान्मुनेरनुपमाद्देवं परं नाश्रये ॥ २३ ॥ गानालापानान्मनामात्मना प्रजातर्जिननिर्जरेश्वरगुरुपौढिं समाढौकते । दायरशिकरदाधाग जगजम्भ्यते मुक्तिर्याति करापचेयफलतां सोऽव्याद्वरोऽस्मान्मुनिः ॥ २४ ॥ raf प्रतिमा समातिदम्तमम्पर्कजातत्रय्यन्तम्वापरूपाप्रतिमनिरवधिध्वान्तकल्पान्तसूर्याः । मिनमनममनानीयः फीर्तिमन्नो जाग्रत्यम्मै नम्म्ताद्वरवरमुनयेऽनन्तनिस्तुल्यभूम्ने ॥ २५ ॥ मिपमा निर्वदभावनिवन्धन भजति किल यश्श्रीमन्मत्स्यावतारतुलां हरेः । अनि मना महम्माम्योपयन्नृयमाश्रयस्तमिह मनतं चेतस्सेवस्व सद्गुणशेवधिम् ॥ २६ ॥ गोमून मन्तगगराणपि मादर. । दिव्यकर्मसदृशो यदाश्रितम्सगणोऽवतु स मां वरो मुनिः॥२७ महिमामा भवाब्धिमग्नोद्धग्णप्रवीणः । आटीकने ह्याद्यकिटेरमिख्यां मुनिस्स नः पातु वरोपयन्ता ।। गाली मिभाव प्रकटीकरोति । स मे विधत्तामतुलानुभावो वरोपयन्ता कुशलान्यजस्रम् ॥ २९ ॥ नापमा सुमनाबग्विनिम्मयं हग्न् । शुभविक्रमभृद्यदाश्रितस्तमुपासे वरयोगिशेखरम् ॥ ३० ॥ भिरकम्बलक्षपणदक्षि गौ जोभृतः यतिसमुपाश्रयाः परशुरामसाधर्म्यगाः । न्या बलपापभीमहिनविष्णुधर्मान्विनाः स नो वरवरो मुनिर्वितरतु श्रियं सन्ततम् ॥ ३१ ॥ म गाविना व तुमत्युद्यया श्रियोज्ज्वलाः । रघुवर्यसमा यदाश्रिता वरयोगी स शुभं तनोतु न. ॥३२ गनबालभाभिव्यया यत्पदान्जप्रवणजनसमष्टया वासुदेवाजस्य । निसरजननम्या लभ्यत साम्यलक्ष्मीम्स जयति वरयोगी निस्तुलावेलभूमा ॥ ३३ ॥ नचिन्ह नियमिपक्षक्षपणप्रवीगाः । यदाश्रयाः कृष्णतुलां भजन्ते पायात्स नः कान्तवरो मुनीन्द्रः ।। ।

·९२
स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
कलिदोषमशेषतः क्षितौ क्षपयन् कल्कितुलाविहारभू. । यदुपाश्रितसज्जनस्स नस्सततं सौम्यवरोऽभिरक्षतु ॥ ३५ ॥
अहीनभोगप्रवणस्समिन्धे श्रीरङ्गधामा किल रङ्गभर्तुः । साधर्म्यमासाद्य यदविभक्त. पायात्स न. सौम्यवरो मुनीन्द्रः ॥
वृषाचलस्थिति भजन वहन्ननारतं श्रियं सुदुर्लभागमाखिलार्थदानकेलिकीर्तिमान् ।
विभाति वेङ्कटेशवद्यदजिसेविनां गणस्स नस्तनोतु मङ्गलं वरोपयन्तृदेशिकः ॥ ३७ ॥
भकाग्विलार्थाधिगमैकहेतुं श्रीपुण्यकोट्यायतनं यदीयम् । विदन्ति सन्तो वरदेन तुल्यं वरो मुनिर्नस्स तनोतु भद्रम् ॥
कान्त वरं प्राप्य सती मदीया मतिः परस्मिन्पुरुषे विरक्ता । तत्सद्गुणास्वादरमैकलोला पतिव्रतोदाहरणत्वमेतु ॥३९॥
सरसि कृतविहारं ध्यानमात्रेण पुंसा शमितसकलतापे हंससंसेव्यमाने ।
भजति मुदमवेलां सन्ततं यस्य चेतः स भवतु वरयोगी मानसे मामकीने ॥ ४० ॥
सारासारविवेचनैकरसिकं सारस्वतं सारसं सौराहारझरीसहोदरपरीपाकेन लोकोत्तरम् ।
भक्त्या शीलयतस्सुशीलजनतोत्तंसं पदाजद्वयं नित्यं चिन्तय चित्त ' सादरभरं सौम्योपयन्तुर्मुनेः ॥४१॥
भूतार्थस्वोक्तिसन्दर्शितनिगमशिखागूढतत्त्वार्थजाते भूताख्ये योगिवर्ये भगवति सततं भक्तितो लग्नचित्तम् ।।
सेवख खान्त ! कान्तं निरवधिकगुणैः क्षान्तिकारुण्यमुख्यै. कान्तं जामातरं तं निरवधिकगुणास्वादमुक्तान्यसङ्गम् ॥४२
महदाह्वयपादपद्मयोर्महदुत्तसितयोर्मधुव्रतम् । वरयोगिनमेव सादरं मतिरासीदतु मामिकाऽन्वहम् ॥ ४३ ॥
श्रीविष्णुचित्तपदपारजोनुषङ्गात् चित्तं यदीयमरजस्कतया समिन्धे ।
अव्याजवत्सलतया प्रथितस्सदाऽस्मानव्यात्स सुन्दरवरो मुनिसार्वभौमः ॥ ४४ ॥
क्षीरं शर्करयेव यद्विहितया साभिख्यया व्याख्यया श्रीगोदागुरुभारती सुमहिता पुष्णाति सा माधुरीम् ।
तस्य श्रीपदपद्मयुग्ममनिशं कान्तोपयन्तुर्मुनेस्मारस्मारमहं विधूतदुरितो यायामनायासतः ॥ ४५ ॥
यत्कृतान्मङ्गलाशासनादन्वहं मङ्गलानि श्रियो वल्लभो विन्दति ।
तस्य गोदागुरोमङ्गलाशासनं कुर्वते स्यान्महायोगिने मङ्गलम् ॥ ४६ ॥
क्षोणीसारपुरीकृतावतरणे स्वीयोक्तिसन्दर्शिताशेषाम्नायशिरोरहस्यनिकरे श्रीभक्तिसारे मुनौ
भक्तया भूषितमानसे वरमुनौ भक्ति परां बिभ्रतो भक्तया नित्यमुपासिषीय विलसत्तद्भक्तिधन्यानहम् ॥ ४७ ॥
यञ्चित्तं रघुशेखराशिकमलद्वन्द्वैकबन्दीकृतं तस्य श्रीकुलशेखरस्य पदयोस्सूकौ च सक्ताशयम् ।
तद्वद्रङ्गभुजङ्गपुङ्गवगिरिप्रेमानुविद्धाशयं चेतः कान्तवरं विभावय सदा योगीश्वरं सादरम् ॥ ४८ ॥
श्रीरङ्गाधिपदिव्यमङ्गलवपुस्सौन्दर्यसारामृतस्रोतोमनमुनीन्द्रवाहनगणोदन्वन्निमग्नाशयम् ।
चेतः कान्तवरं विचिन्तय मुनि यचिन्तनं सन्ततं कुर्वन्तो हि विदन्ति दैवमपरं सन्तो न यस्मात्परम् ॥ ४९ ॥
यत्पादरेणुवहनेन सुगन्धमौलिस्तं ब्रह्मबन्धमधिगच्छति मुक्तिबन्धः ।
तद्विष्णुभक्तपदरेणुमुनीन्द्रभक्तं कान्तोपयन्तृमुनिमन्वहभाश्रयेयम् ॥ ५० ॥
यत्पादुकात्वमधिगच्छति संयमीन्द्रः तस्मिन्मुनौ वकुलमालिनि बद्धभावम् ।
तत्सूक्तिसागरचतुष्टयपूर्णचन्द्रं सौम्योपयन्तृयमिनं शरणं वृणेऽहम् ॥ ५१ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
सूता बो मन्तिममा मुरिमुपदयोन्महिम्न. कलाऽपि व्यासादीनामलभ्या भुजगविहगराट्सैन्यभृद्विस्मयाय ।
गन्मुनीना गरिम् पृटयति सकलोग्यागमोऽपौरुषेयस्तम्मिन् न्यस्तात्मभारश्शठजिति वरयोग्यस्तु मे स्वस्ति भूम्ने ।
सागतिश्रीमददनसरसीजातमिहिरस्तदीयश्रीपादाम्बुजमधुकरस्तस्य वचसाम् ।
मा मिन्धनाममृतकिरणो भक्तजनतामुरद्र पायान्मा वरमुनिवरोऽवेलमहिमा ॥ १३ ॥
शारि मुनि टानायगृढार्थतत्त्वप्रकटनपटुलोकाचार्यसूक्तयर्थजातम् ।
FOJT भवमाना गुतये यः कृपावान् भवतु स वरयोगी श्रेयसे भूयसे नः ॥ १४ ॥
नद प्रयगुगवानारपटात्मकम्वोत्यानन्दितकेशवः किल कलिप्रध्वंसियोगीश्वरः ।
नि योदताय मानिने पुष्णाति हमश्रियं स श्रेयासि तनोतु न. प्रतिकलं कान्तोपयन्ता मुनिः ॥ ५५ ॥
करमा नायकग्वालजिताब्धिमुतादयितहृतानपायनिगमान्तनिगूढधनम् ।
लिमियोगिवर्यमनिशं हृदये निदधन्मनसि बिहारमेतु सततं मम कान्तवरः ॥ ५६ ॥
यन्नम्नन्यानाम्ब शकल यति कलि यम्य सारस्वतं तु स्रोतः श्रोतृनशेषानपि सपदि हताशेषतापान्विधत्ते ।
नन्निमिति गाविषवनम्नेयनिम्तुल्यभुन्नि न्यन्तात्मा स्खम्ति विस्तारयतु मम सदा सौम्यजामातृयोगी ॥ १७ ॥
यद्वाणी रसभमदारितयुधावणी मुद्रा मयमिक्षोणीपालमुखैस्तदन्यविमुखैराखाद्यते सादरम् ।
वहान्नम्पृहणायवैभववती वदान्नकद्देहिनां गोदां तां शरणं श्रयन् वरवरो मोदाय नः कल्पताम् ॥ १८ ॥
यन्नतिर्मक्तिीनु प्रकटयनितगमागमान्तातिरूढं लक्ष्मीकान्तानुवादं स्फुरदमितगुणाचार्यवर्याभिधानम् ।
गोदा नामादरेण प्रणिधनि वरे योगिनि न्यस्तचित्तास्सन्तस्सन्तोषवन्तो विदधति भजतां खान्तसन्तापशान्तिम् ॥
यन्मौलिम्पर्शहीन्यपरिमलभरितां मालिकां मूर्ध्नि विभ्रद्धन्यं स्वं मन्यते श्रीनिधिरपि पुरुषस्ताममेयानुभावाम् ।
गांदा मनाया यति मापनिमिव मततं लालयन्तं महान्तं सेवन्ते योगिनं ये हृदय! कलय तानन्वहं देशिकेन्द्रान्॥
गठवैग्मुिने, पर न देवं विदितं येन तदेकदैवतेन । मधुरं कविमाश्रितस्तमीड्यं वरयोगी विदधातु भावुकं नः ॥६॥
बालाजानु वन्यम्सकलभवभूता कल्पते मुक्तिसिद्धयै यत्सम्बन्धात्करस्थाममनुत स यतिक्ष्मापतिस्वस्य मुक्तिम् ।
नम्मिन्कगपिनाथ निग्बयिकगुण भक्तिमात्रेडयन्तं मुक्तयै भक्तया भजन्तो वरमुनिमनघा देशिका मे दयन्ताम् ॥६२॥
यतिपतिपदयुग्म देवतं यस्य नान्यत्तमिह वटुकपूर्ण सादरं भावयन्तम् ।
मनतमभिलपन्न तम्य निष्ठा गरिष्टा वरवरमुनिवर्य सन्ततं चिन्तयेयम् ॥ ६३ ।।
मारिमुगुनिष्टमाम या व्यवृणुत यो यतिराजगासनेन । तमिह शठजिदाह्वयं श्रयन्तं वरमुनिवर्यमुपासिषीय नित्यम् ॥
मठारदृष्टयदोलिभावसम्प्रकाशकृत्कृतेतरोक्तिमौलिवेद्ययोगिशेखरे सदा ।
ठामादिमरणोदधौ निमज्जतीव यस्य धीर्वरोपयन्तृयोगिनं निरन्तरं तमाश्रये ॥ १५ ॥
ननमधुरगभीन्द्राविडाम्नायभाप्यं यदुदितमिह सन्तः सन्ततं शीलयन्ति ।
तिमिनि कणो देशिको यम्य चित्ते स दिशतु वरयोगी भद्रमव्याहतं नः ॥ ६६ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् । सुधासिन्धोरिन्दोस्सुहृदतिगभीर सुमधुरं यदुक्त भाष्यं तच्छठजिदुदितान्नायशिरस. स कृष्णार्यः पुष्णन् हृदि विहरणं यस्य जयति श्रियं सन्तन्यान्मे वरमुनिवरस्स प्रतिदिनम् ॥ ६७ ॥ निखिलनिगममौलिसारसारं प्रथयति यद्दविडागमान्तभाष्यम् । तदिह जयति यत्प्रसादशीतं हृदय ! सदा वरयोगिनं भजस्व ॥ ६८ ॥ सुधासाराकारं सकलनिगमान्तार्थमुकुरं यदुक्तं तत्पाराङ्कुशनिगमभाष्यं शरणयन् । समिन्धे यत्सङ्घस्स विहरति कृष्णो गुरुवरस्सदा यञ्चित्ते तं वरवरमुपासे मुनिवरम् ॥ ६९ ॥ सर्वज्ञेन धृता हि येन शिरसा सा कृष्णपादोद्भवा श्रीपाराङ्कुशवेदमौलिविधुतिस्म्वर्वाहिनीसोदरी । तापं सर्वमपाकरोति भविना धत्ते परा निर्धति सेवे तस्य पदाब्जयुग्ममनिशं सौम्योपर्यन्तुर्मुनेः ॥ ७० ॥ शठरिपुनिगमार्थतत्त्वबोधं जनयति य. किल वादिमिहघोषः। वरवरमुनिवर्यमाश्रये तत्पवणधियं प्रशमादिसद्गुणाढ्यम् सरःप्रमुखदिव्यसूर्युदितदिव्यसूक्तयाशयप्रकाशनसमुद्भवानितरलभ्यकीय॒ज्ज्वलम् । गुरुं हृदि विभावयन्वरमुनिर्हि कृष्णाह्वयं मदीयहृदये सदा सकरुणं विवत्तां स्थितिम् ॥ ७२ ॥ रहस्यत्रयाख्यं जकदेशिकोक्तं रहस्यत्रयान्तर्गतार्थप्रदीपम् । विवत्रे जगद्गुप्तये यः कृपाब्धि. स नः पातु रम्योपयन्ता मुनीन्द्रः ॥ ७३ ॥ श्रीमल्लोकगुरूदिता श्रुतिशिरस्सिद्धान्तसञ्जीविनी सा तत्त्वत्रितयाहृया किल कृतिर्यव्याख्ययाऽलङ्कृता । श्लाघालोलफणीन्द्रमौलिविलसद्रत्नांशुनीराजिता पायान्नस्सततं स सुन्दरवरो योगी गुणैस्सुन्दरः ॥ ७४ ॥ श्रुतिस्मृतिसरोमुनिप्रभृतिसूरिसूक्तिस्फुरतासूनरचितातुलानघवरायसूक्तिलजः । बिभर्ति शुभसौरमश्रियमुदारयद्भारती स मे दिशतु सुन्दरो वरमुनिश्शुभं शाश्वतम् ॥ ७९ ॥ जगद्गुरुवरानुजप्रथितचित्रगुशियाभिधानकृतिसम्प्रकाशनपटीयसी यत्कृतिः । अनन्यसुलभा न्यनक्तयनशेमुषीनैपुणी स मे वरवरो मुनिर्वितरतु श्रियं भूयसीम् ॥ ७६ ॥ कृत्वाऽनेकान्यहान्यप्रतिमनयमहाशास्त्रसम्पातघोरं तत्तादृग्वादयुद्धं यतिपतिरनयद्यं विजित्य स्वपक्षम् । तत्प्रोक्तं ज्ञानसारं व्यवृणुत किल यो मेयमारं च सम्यक् तस्मै नित्यं नमस्स्याद्वरवरमुनये निस्तुलोढारभन्ने ॥७: प्रपन्नानां गायत्र्यमृतकविदृष्टा यतिपतिस्तुतिर्यव्याख्याता प्रजनयति सत्त्वोत्तरमुदम् । अजस्रं नः पायाद्वरमुनिवरश्शीलकरुणाक्षमावात्सल्याचैरनवधिगुणौघैस्स मधुरः ॥ ७८ ।। विष्णोर्यदर्शनार्चासरणिमनुसरनर्चनं सत्त्वभाजां सहस्सर्वोऽपि कुर्वन्जयति गुणनिधिस्तत्कटाक्षेकपात्रम् । तस्मात्कान्तोपयन्तुः प्रणतजननिधे. श्रीमतो देशिकेन्द्रात् नाहं नाहं न जाने परमिह गरणं दैवतं नैव जाने।।७ श्रीमत्कान्तवरस्य देशिकवरस्याडी सरोजोषमौ संसारार्णवमग्नसर्वजनतासन्तारणैकत्रतौ । ये ध्यायन्ति सदा तदन्यविमुखास्तद्दर्शिते सत्पथे निष्ठां बिभ्रति सद्गुणैस्सुरमितास्तेभ्यो महद्मो नमः ॥ ८० ॥ यदुदिता यतिभूपतिविंशतिस्समवधीरितशीधुसुधारसा । विशदयत्यखिलं भविनां हितं वरमुनिस्स तनोतु शुभानि न.॥

·म्नोत्रमालायां-श्रीवरवरमुनिशतकम् ।
९६
यानी बनाउन सुगमामान्यमहिमा म तु स्तुत्य. श्रीमान् अमितगुणभूमा यतिपतिः ।
ता निल्या ना गनिनग्पतगितिरिति व्यवन्यन्तम्मन्त कलिमिह जयन्युज्ज्वलधियः ।। ८२ ॥
द्राक्षामविपिति निन्दति माकरन्दधारा सुधारसझरीमधरीकरोति ।
यामगीतमाल यतिमार्वभौमम्नोत्र स मे वरमुनिर्वितनोतु भद्रम् ॥ ८३ ॥
गुमानपानमनिमन यर्थानुमन्धोज्ज्वला गोदोदारवच प्रदर्शितगुरूपायत्वनिष्ठाश्रया ।
माम तानानन्याम्सुधा श्रीमद्रम्यवराय संयमवता नाथाय तस्मै नम. ॥ ८४ ॥
11. '! 12.1 मा रायकृतिग्सवेटिन किल तरन्ति भवायुदधिम् ।
11 HRर बग्मुनिमाश्रयाशय ! विहाय तदन्यरुचिम् ।। ८५ ॥
2. ....... 'नालापमाणसतो महोपकारको मनीषिणाम् ।
i, 7 मादर मनोगपयन्तृयोगिनं नमन्वहं मनः ॥ ८६ ॥
. 10.12 1 1 याननानाम दान । भविना कृनोपकारो वरयोगी पातु नस्सततम् ॥ ८७ ।।
...या पलिकता यदद् धिपमोग्वग जयन्ति देशिकोत्तमाः ।
.: १२, ...सनियर भवार्णवोऽपि गोप्पढत्वमेति तत्प्रभावतः ॥ ८८ ।।
'.... दान का बदन्तिमन्वहं गृणन् विमुक्तिसम्पदास्पदम् ।
11! • नानानि मादर बगेपयन्तृयोगिराद् तरङ्गयत्वनारतम् ॥ ८९ ॥
... 1 : १५.३१२ मत्वकम्प र यम्य म्फुटयतितरा यं फणीन्द्रावतारम् ।
-II-मान कमि धन्या महान्त. कालं सर्व कलुपरहिता हृष्टचित्ता हरन्ति ॥ ९० ॥
it To fil" लगाम्नायनाभिद्यति कापायाम्बरधारिणी करलसद्दण्डवयीमण्डिता ।
at is : 1. मिलम्निन्या-चपुण्ट्रोज्ज्वना दीव्यन्त्यात्मगुणैस्सदा वरवराकाराऽस्तु मे भावना ॥२१
या गणगामि का प्राइमच्छान्तिक्षान्तिद्वयादिसद्गुणमयी राकेन्दुभासां निधिः ।
न सानोमिदानाबना भृयात्मवजगद्वितावतरणा सौम्योपयन्वात्मिका ॥ ९२ ॥
-: 22निधियों नसालदम्मच्छिद्रो जई हस्तिकरप्रशस्तिहरणोन्निद्रं तदूरुद्वयम् ।
मनानव' याय1-J नाम' य कवाटीपमं बाहुद्वन्द्वममयंभूजविटपाहङ्कारपाटच्चरम् ॥ ९३ ॥
काट कुनियाभर बक्त्र शचन्द्रमम्मोन्टयोंदितगर्वचर्वणकलापाण्डित्यनित्योज्ज्वलम् ।
मालि निमगुलमप्यमानम इदान वपुम्भादरं नक्षीरोदसहोदरं वरमुनेश्चेतस्सदा भावय ॥ ९४ ।।
पूर्णमादयनिवाविधि धृतइशङ्करदनच्छविग्नत्ताहक्छरढम्बुवाहपटलीसौन्दर्यसम्पन्निधिः ।
वामनानादिगुणीवसम्भृतयशम्सन्दोहमन्देहदा मूर्तिस्सा वरयोगिनः प्रतिकलं जागर्तु चित्ते मम ॥६
चन्मान यानमानि गमयति भविना ज्ञनिपूर्व विधत्ते भक्ति पुष्णाति विष्णौ विषयविषयिणीमाशु मुष्णाति तृष्णाम् ।
मान्य कान्नापयन्ना निग्यधिकगुणम्तोमविस्तारिकीर्ति. स्वर्गङ्गोत्तुङ्गवीचिप्रशमितजगतीविश्वतापोऽवतान्न. ॥ ९६ ॥

·९६. स्तोत्रमालायां-वरवरमुनिसुप्रभातम् । मातर्वाणि ! निरन्तरं कथय तान् कान्तोपयन्तुर्गुणानन्तर्वाणिवरैर्वरप्रदरमावासार्यमुख्यैर्नुतान् । पादौ तस्य करद्वयार्चय भवातकापवादौ सदा तद्भक्ताननुचिन्तयाशय ! तमोवैदेशिकान् देशिकान् ॥ ९७ ॥ अज्ञानामहमग्रणीरथ च मां मन्ये भृशं पण्डितं पापीयानपि पापलेशरहितं हा ! निश्चिनोमि स्वयम् । भास्वकर्मविदेशगोऽपि कलये सत्कर्मनिष्ठां सदा धिमां नाथ महामुने ! तदधुना त्रातुं त्वमेव क्षमः ॥ ९८ ।। नाहं सत्कर्म कर्तुं पटुरपटुतरस्साङ्ख्ययोग विधातुं नैव ध्यातुं परस्मात्परममनुपम धाम भूमानिधानम् । नैव न्यस्यामि तस्मिन् भरमनधिगमात्तत्र विश्वासभूम्नो भक्तेस्तस्मादुपायो वरमुनिवर ! मे त्वत्कृपैवानपाया ।।९९॥ त्वत्सूक्त्येकरसांस्त्वदतियुगलन्यस्तात्मरक्षाभरान् त्वत्सेवैकपरांस्त्वदीयकरुणास्रोतस्विनीसागरान् । आचार्यान् मम वीक्ष्य मय्यपि भृशं निस्सीमदोषास्पदे श्रीमन् रम्यवर ! प्रसीद यमिनां राजन् । नमस्ते नमः ॥ श्रीमते सौम्यजामातृमुनीन्द्राय महात्मने । श्रीरङ्गवासिने भूयानित्यश्रीनित्यमङ्गलम् ॥ इति श्रीवादिभीकरार्यविरचितं श्रीवरवरमुनिशतकं समासम् ॥ श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीत ॥ श्रीवरवरमुनिसुप्रभातम् ॥ वेदान्तदेशिकक्टाक्ष + + परवादिभयङ्करायम् ॥ रविरुदयत्यथापि न विनश्यति मे तिमिरं विकसति पङ्कजं हृदयपङ्कजमेव न मे । वरवरयोगिवर्य ! वरणीय! दयैकनिधे! जयजय देव जागृहि जनेषु निधेहि धियम् ॥ १ ॥ स्वपनमिदं तव स्वमहिमानुभकरसं तदपि तथाविधं तदिति जातु न वेत्ति जनः । वरवरयोगिवर्य ! तदिद विजहातु भवान् अपरिमितं हितं त्रिजगतामनुचिन्तयितुम् ॥ २ ॥ अवतरणं तदेव जगतामविवेकभृतां विविधहितावबोधनकृते हि कृतं भवता । तत इत एहि योगशयनान्मम नाथ ! जनान् अमृतमयैरपाङ्गवलयैरभिषेचयितुम् ॥ ३ ॥ शरदरविन्दबृन्दसुषमापरिपोषजुषा तव नयनेन केचन परे चरणेन तथा । मधुरगभीरधीरचतुरैरुदितैरितरे वरद । धुरं धरन्ति भवसिन्धुममुं तरितुम् ॥ ४ ॥ परमनभोनिवास ! फणिपुङ्गव! रङ्गपते. भवनमिदं हिताय जगतो भवताऽधिगतम् । तदपि सदैव देव ! नृगति प्रकटीकुरुषे तदिह महत् तवैव कुरु वैभवमुद्भिदुरम् ॥ ५ ॥ त्वदभिमतप्रियस्त्वदनुवर्तनधन्यतमात् अलमतिरिक्त इत्यखिललोकसुबोधमिदम् । अवनितलं त्वदीप्सितमिदं च हि तत्र वसन् अयमखिलस्तदैव निरुपायमुपैति पदम् ॥ ६ ॥ इति वरवरमुनिसुप्रभातं समाप्तम् ॥

·स्तोत्रमालायां श्रीरामानुजसुप्रभातम् । श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीतं ॥ श्रीरामानुजसुप्रभातम् ॥ वेदान्तदेशिककटाक्ष + + परवादिभयङ्करायम् ॥ जयजय यतिसार्वभौमामलखान्त ! तुभ्यं नम. जयजय जनिसिन्धुमन्नात्मसन्तारकग्रामणीः । जयजय भजनीय कूरेशमुख्यैः प्रसीद प्रभो ! जयजय विदुषां निधे ! जागृहि श्रीनिधे। जागृहि ॥ १ ॥ पूर्णायपूर्णकरुणापरिलब्धबोध । वैराग्यभक्तिमुखदिव्यगुणामृताब्धे ! श्रीयामनार्यपदपङ्कजराजहंस ! रामानुजार्य ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ २ ॥ आनेतुमद्य वरदस्य गजादिभर्तुः पानीयमच्छमतिशीतमगाधकूपात् । ध्यान्तं निरस्तमरुणस्य करैस्समन्तात् रामानुजाय ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ३ ॥ श्रीरङ्गराजपदपङ्कजयोरशेषकैकर्यमाकलयितुं सकुतूहलस्त्वम् । उत्तिष्ठ नित्यकृतिमप्यखिलां च कर्तुं रामानुजार्य ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ४ ॥ त्वां वीक्षितुं समुपयाति वृषाचलेन्द्रः त्वत्संप्रक्लप्तवरशड्खरथाङ्गपाणिः । संयोजितामुरसि मां भवतैव बिभ्रत् रामानुजार्य ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ५ ॥ श्रीमत्कुरङ्गपरिपूर्णविभुस्त्वदुक्तं श्रीभाष्यशास्त्रममलं त्वयि भक्तियुक्तः । श्रोतुं समिच्छति यतीन्द्र ! सितोर्ध्वपुण्डू. तं बोधयार्थमखिल तव सुप्रभातम् ॥ ६ ॥ श्रीभाष्यमालिखितुमात्तविशाललेख्य: श्रीवत्सचिह्नगुरुरानतदिव्यगात्रः । वेदान्तसूत्रमपि वक्तुममुष्य सर्वम् उत्तिष्ठ लक्ष्मणमुने ! तव सुप्रभातम् ॥ ७ ॥ श्रीमान् स पूर्णवटुरादरत. प्रगृह्य श्रीपादुका यतिपते ! पदयोः प्रयोक्तुम् । द्वारि स्थिति वितनुते प्रणतातिहारिन् ! रामानुजार्य! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ८ ॥ काषायवस्त्रकटिसूत्रकमण्डलूश्च श्रीदन्तकाष्ठमपि देशिफसार्वभौमाः । पाणौ निधाय निवसन्ति विशुद्धगावाः रामानुजार्य! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ९ ॥ त्वां बोधयन्ति गुरवः प्रथिता महान्तः श्रीवैष्णवाश्च यमिनस्तव पादभक्ताः । एकान्तिनश्च विमलास्त्वदनन्यभावाः तान् पालयाद्य यतिशेखर ! सुप्रभातम् ॥ १० ॥ ब्राह्मे प्रवुद्धय विबुधा स्वगुरुन् प्रणम्य रामानुजाय नम इत्यसकृब्रुवाणाः । अष्टाक्षरं सचरमं द्वयमुच्चरन्ति रामानुजार्थ ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ११ ॥ नात पठन्ति परमद्रविडप्रपन्नगायत्रिमन्त्रशतमष्टशिरम्कमच्छम् । श्रीवैष्णवास्तव पदाब्जनिविष्टभावाः रामानुजार्य ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ १२ ॥ t..1१

·९८
स्तोत्रमालायां-श्रीभाष्यकारमङ्गलम् ।
आराधनं रचयितुं कमलासखस्य श्रीयादवाचलपतेविविधोपचारैः ।
पातुं च दृष्टिकमलेन नतानशेषान् रामानुजार्य ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ १३ ॥
संसेव्य ! सप्तशतसंयभिसार्वभौमैः सद्देशिकैस्सकलशास्त्रविदां वरिष्ठ ।
एकान्तिभिः परमभागवतैर्निषेव्य ! रामानुजार्य ! भगवन् ! तव सुप्रभातम् ॥ १४ ॥
गद्यत्रयं निगमशेखरदीपसारौ वेदार्थसंग्रहमपि प्रथितं च नित्यन् ।
गीतार्थभाष्यमपि देशिकपुङ्गवानां दातुं प्रसीद यतिशेखर ! सुप्रभातम् ॥ १५ ॥
पादाम्बुजं यतिपते ! शरणं विहर्तु संगत्य संसरणवारिविलचनोलयः ।
आयान्ति हस्तकमलाभिधृतोपचाराः तान् पाहि ते करुणया तव सुप्रभातम् ॥ १३ ॥
खातुं कवेरतनयासलिलेषु शिष्यैः आचार्यपूरुपवरैर्यतिभिर्विगु ।
श्रीवैष्णवैश्च सह सेव्य ! महानुभावैः रामानुजार्य । भगवन् ! नव सुनाम ॥ १७ ॥
रामानुजार्य । रमणीयगुणाभिराम ! रागादिदूरग । गुरो ! गुल्माई नाग ' ।
सत्त्वप्रधान ! शरणागतवत्सल | त्वत्पादाब्जयोरिह परत्र च किंकर म्याम् ॥ १८.
इति श्रीरामानुजसुप्रभातं समाप्तम् ।।
॥ श्रीभाष्यकारमङ्गलम् ॥
श्रीपराङ्कुशपादाब्जसुरभीकृतमौलये। श्रीवत्सचिह्ननाथाय यतिराजाय मद्गलम् ॥ १ ॥
नाथपद्माक्षरामार्यपादपङ्कजसेविने । सेव्याय सर्वयमिनां यतिराजाय मङ्गलम् ॥ २ ॥
पूर्णायपूर्णकरुणापात्रायामिततेजसे । मालाधरप्रियायास्तु यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ३ ॥
संसेव्य यामुनाचार्यम् एकलव्योऽस्म्यह गुरोः । इत्येवं वदते नित्यं यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ४ ॥
श्रीकाञ्चीपूर्णमिश्रोक्तरहस्यार्थविदे सदा । देवराजप्रियायास्तु यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ५ ॥
श्रीमद्भगोष्ठीपुरीपूर्णदिव्याज्ञां कुर्वते मुदा । श्लोकार्थं गृह्णते तस्मात् यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ६ ॥
कूरेशकुरुकानाथदाशरथ्यादिदेशिकाः । यच्छिप्या भान्ति ते तस्मै यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ७ ॥
चरमश्लोकतत्त्वार्थ ज्ञात्वाऽऽर्याज्ञां विलय च । दिशते तं स्वकीयेभ्यः यतिराजाय मङ्गलम् ॥ ८ ॥
श्रीशैलपूर्णकृपया श्रीरामायणमर्थतः । भक्त्या येन श्रुतं तस्मै यतिराजाय मद्गलम् ॥ ५ ॥
शङ्करादिकुदृष्टीनां बाह्यानां निधनाय च । श्रीभाप्यं कुर्वते तस्मै यतिराजाय मङ्गलम् ॥ १० ॥
कुर्वन्नुपनिषद्भाष्यं जगद्रक्षां करोति यः । दयायाः परतन्त्राय भाष्यकाराय मङ्गलम् ॥ २१ ॥
द्रमिडोपनिषव्याख्या कलयेति कृपाबलात् । शासते कुरुकेशं तं भाष्यकाराय मदलम् ॥ १२ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीरङ्गराजसुप्रभातम् ।
९९
गत्वा तु गारदापीठं वृत्ति बोधायनस्य च । अवलोक्यागतायास्तु भाष्यकाराय मङ्गलम् ॥ १३ ॥
पग्माणुमृपावादिवादिसंहारकारिणे । तस्मै भगवते श्रीमद्भाष्यकाराय मङ्गलम् ॥ १४ ॥
श्रीमत्कुरगपूर्णाय श्रीमाप्य वढते स्वयम् । पित्रे संपत्सुतस्यापि भाष्यकाराय मङ्गलम् ॥ १५ ॥
दत्या वृपगिरीगस्य शव चक्रे रमापते । परमप्रीतियुक्ताय भाप्यकाराय मङ्गलम् ॥ १६ ॥
मन्यामं कुर्वते नाच्याम् अनन्तसरसीतटे । वरदे न्यस्तभाराय भाष्यकाराय मङ्गलम् ॥ १७ ॥
श्रीमन्महाभूतपुरे श्रीनस्केशवयज्वनः । कान्तिमत्यां प्रसूताय यतिराजाय मङ्गलम् ॥ १८ ॥
गपो वा मैन्यनाथी वा श्रीपतिर्वति सात्विकैः । विताय महाप्राज्ञैः यतिराजाय मङ्गलम् ॥ १९ ॥
प्रकृष्टगुणपणीय प्राप्याय खाधि सेविनाम् । प्रपन्नसार्थवाहाय यतिराजाय मङ्गलम् ॥ २० ॥
वेदान्मकप्रमाणेन सान्विकैश्च प्रमातृभिः । प्रमेयेण सह श्रीमान् वधतां यतिशेखरः ॥ २१ ॥
इति भाग्यकारमङ्गलं समाप्तम् ॥
श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीतं
॥ श्रीरङ्गराजसुप्रभातम् ॥
वेदान्तदेशिककटाक्ष x
x परवादिभयङ्करायम् ॥
श्रीरभमितलभृसुरदेगिकेन्द्र. श्रीरङ्गवाटमिदमित्युदितै. प्रबोधैः ।
श्रीममिपाणिकमलश्च ममाश्रिताङ्ग्रे ! श्रीरङ्गराज ! जगदीश्वर ! सुप्रभातम् ॥ १ ॥
कम्परिकाकलिकया कलितालकस्य कन्दर्पकोटिसदृशस्य कृपाम्बुराशेः ।
कल्याणमिधरकाइक्षिनधैर्यसिन्धो ! श्रीरङ्गराज! जगदीश्वर ! सुप्रभातम् ॥ २ ॥
लीलाविशेपललिताललितेन्दिराया. माला कवेरतनयामणिरेव साक्षात् ।
श्रीरदगदिति जना निगदन्ति सर्वे श्रीरङ्गराज! जगदीश्वर ! सुप्रभातम् ।। ३ ।।
जम्बद्रुमादिवमतेश्शशिराजमौले संभूतनिर्जरनदीहतकल्मषस्य ।
उहीरनं बितनुते तव पादमेवा श्रीरङ्गराज | विजयिन् ! तव सुप्रभातम् ॥ ४ ॥
श्रीरगगनभवन भुवनैकमान्ये सीताकराम्बुरुहसेव्यतयाऽतिधन्ये ।
याने विमानायने वरवेदशृङ्गे श्रीरङ्गराज! जगदीश्वर ! 'मुप्रभातम् ॥ ५ ॥
श्रीचन्द्रपुष्करिणिकासरसः प्रतीरे श्रीवृक्षमूलकमलाक्षकटाक्षपूरे ।
श्रीसह्माजावरविभूषण ! दिव्यमूर्ते ! श्रीरङ्गराज ! जगदीश्वर ! सुप्रभातम् ॥ ६ ॥

·१००
स्तोत्रमालाया-श्रीवेङ्कटेशसुप्रभातम् ।
सूर्येन्दुमण्डलमृगेन्द्रसुपर्णशेषवालाभिवर्यगजवाजिरथप्रधानैः ।
दिव्यैर्विमानशयने दययातनाथ ! श्रीरङ्गराज ! जगदीश्वर ! सुप्रभातम् ॥ ७ ॥
लक्ष्मीश ! केशव ! हरे ! नृहरे ! मुरारे ! शौरे ! रमारमण | कारण ! दीनबन्धो! ।
इत्यादरेण वदतामिह वाञ्छितार्थ ! श्रीरङ्गराज ! जगदीश्वर ! सुप्रभातम् ॥ ८ ॥
श्रीसुप्रभातविनुतं सुकृताभिधेयं प्रातस्समाहितमतिर्य इदं पठेत्तु ।
तस्मै भुजङ्गशयनो भुवि रङ्गनाथः सर्वाणि वाञ्छितफलानि सदा प्रसूते ॥ ९ ॥
इति श्री रङ्गराजसुप्रभातं समाप्तम् ॥
श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीतं
॥ श्रीवेङ्कटेशसुप्रभातम् ॥
वेदान्तदेशिककटाक्ष +
+ परवादिभयङ्करायम् ॥
मातस्समस्तजगतां मधुकैटभारेः वक्षोविहारिणि ! मनोहरदिव्यरूपे ।
श्रीखामिनि ! श्रितजनप्रियदानशीले ! श्रीवेङ्कटेशदयिते ! तव सुप्रभातम् ॥ १ ॥
तव सुप्रभातमरविन्दलोचने ! भवतु प्रसन्नमुखचन्द्रमण्डले !
विधिशङ्करेन्द्रवनिताभिवन्दिते ! वृषशैलनाथदयिते ! दयानिधे! ॥ २ ॥
अव्यादिसप्तऋषयस्समुपास्य सन्ध्याम् आकाशसिन्धुकमलानि मनोहराणि ।
आदाय पादयुगमर्चयितुं प्रपन्नाः शेषाद्रिशेखरपिभो ! तव सुप्रभातम् ॥ ३ ॥
पञ्चाननाब्जभवषण्मुखवासवाद्याः त्रैविक्रमादिचरितं विबुधाः स्तुवन्ति ।
भाषापतिः पठति वासरशुद्धिमारात् शेषाद्रिशेखरविभो ! तव सुप्रभातम् ॥ ४ ।।
ईषत्पफुल्लसरसीरुहनारिकेल पूगद्रुमादिसुमनोहरपालिकानाम् ।
आवाति मन्दमनिलस्सह दिव्यगन्धैः शेषाद्रिशेखरविभो ! तव सुप्रभातम् ॥ ५ ॥
उन्मील्य नेत्रयुगमुत्तमपञ्जरस्थाः पात्रावशिष्टकदलीफलपायसानि ।
भुक्ता सलीलमथ केलिशुकाः पठन्ति शेषाद्रिशेखरविभो तव सुप्रभातम् ॥ ६ ॥
तन्त्रीप्रकर्षमधुरस्वनया विपञ्च्या गायत्यनन्तचरितं तव नारदोऽपि ।
भाषासमग्रमसकृत्करचाररम्यं शेषाद्रिशेखरविभो ! तव सुप्रभातम् ॥ ७ ॥
भृङ्गीवली च मकरन्दरसानुविद्धझङ्करिगीतनिनदै. सह सेवनाय ।
निर्यात्युपान्तसरसीकमलोदरेभ्यः शेषाद्रिशेखरविभो ! तव सुप्रभातम् ॥ ८ ॥

·स्तोत्रमालायां-श्रीवेङ्कटेशसुप्रभातम् ।
१०१
१
योषागणेन वरदनि विमथ्यमाने घोषालयेषु दधिमन्थनतीव्रघोषाः ।
रोषात्कलिं विदधते ककुभश्च कुम्मा शेषाद्रिशेखरविभो ! तव सुप्रभातम् ॥ ९ ॥
पझेशमित्र ! शतपत्रगतालिवर्गाः हतु श्रियं कुवलयस्य निजाङ्गलक्ष्म्या ।
भेरीनिनादमिव बिभ्रति तीवनादं शेषाद्रिशेखरविभो ! तव सुप्रभातम् ॥ १० ॥
श्रीमन्नभीष्टवरदाखिललोकबन्धो ! श्रीश्रीनिवास ! जगदेकदयैकमिन्धो । ।
श्रीदेवतागृहभुजान्तर ! दिव्यभूर्ते ! श्रीवेङ्कटाचलपते | तव सुप्रभातम् ॥ ११ ॥
श्रीखामिपुष्करिगिकाप्लवनिर्मलाङ्गाः श्रेयोऽर्थिनो हरविरिञ्चसनन्दनाया ।
द्वारे वसन्ति वरवेत्रहतोत्तमायाः श्रीवेङ्कटाचलपते । तव सुप्रभातम् ॥ १२ ॥
श्रीशेषशैलगरुडाचलवेङ्कटाद्रिनारायणादिवृषभादिवृषाद्रिमुख्याम् ।
आख्यां त्वदीयवसतेरनिशं वदन्ति श्रीवेङ्कटाचलपते ! तव सुप्रभातम् ॥ १३ ॥
सेवापराश्शिवसुरेशकृशानुधर्मरक्षोम्बुनाथपवमानधनाधिनाथाः ।
बद्धाञ्जलिपविलसन्निजशीर्षदेशा. श्रीवेङ्कटाचलपते ! तव सुप्रभातम् ॥ १४ ॥
घाटीषु ते विहगराजमृगाधिराजनागाधिराजगजराजहयाधिराजाः ।
खस्वाधिकारमहिमाधिकमर्थयन्ते श्रीवेङ्कटाचलपते । तव सुप्रभातम् ॥ १५ ॥
सूर्येन्दुभौमबुधवाक्पतिकाव्यसौरिस्वर्भानुकेतुदिविषत्परिपत्प्रधानाः ।
त्वद्दासदासचरमावधिदासदासाः श्रीवेङ्कटाचलपते ! तव सुप्रभातम् ॥ १६ ॥
त्वत्पादधूलिभरितस्फुरितोत्तमाङ्गाः स्वर्गापवर्गनिरपेक्षनिजान्तरङ्गाः ।
कल्पागमाकलनयाऽऽकुलतां लभन्ते श्रीवेङ्कटाचलपते । तव सुप्रभातम् ॥ १७ ॥
त्वद्गोपुराप्रशिखराणि निरीक्षमाणाः स्वर्गापवर्गपदवी परमा श्रयन्तः ।
मा मनुष्यभुवने मतिमाश्रयन्ते श्रीवेङ्कटाचलपते! तव सुप्रभातम् ॥ १८ ।।
श्रीभूमिनायक ! दयादिगुणामृताब्धे ! देवाधिदेव! जगदेकशरण्यमूर्ते !।
श्रीमन्ननन्तगरुडादिभिरर्चिताङ्ग्रे ! श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ १९ ॥
श्रीपद्मनाभ ! पुरुषोत्तम ! वासुदेव ! वैकुण्ठ ! माधव ! जनार्दन ! चक्रपाणे ! ।
श्रीवत्सचिह्नशरणागतपारिजात ! श्रीवेङ्कटाचलपते तव सुप्रभातम् ॥ २० ॥
कन्दर्पदर्पहरसुन्दरदिव्यमूर्ते ! कान्ताकुचाम्बुरुहकुट्सललोलदृष्टे । ।
कल्याणनिर्मलगुणाकर ! दिव्यकीर्ते ! श्रीवेङ्कटाचलपते ! तव सुप्रभातम् ॥ २१ ॥
मीनाकृते कमठ ! कोल । नृसिंह ! वर्णिन् ! स्वामिन् ! परश्वथतपोवन । रामचन्द्र ।।
शेषांशराम ! यदुनन्दन ! कल्किरूप ! श्रीवेङ्कटाचलपते ' तव सुप्रभातम् ॥ २२ ॥

·१०२ स्तोत्रमाललयां-श्रीवेङ्कटेशस्तोत्रम् । एलालवङ्गधनसारसुगन्धितीर्थ दिव्यं वियत्सरसि हेमघटेपु पूर्णम् । धृत्वाऽद्य वैदिकशिखामणय. प्रहृष्टा. तिष्ठन्ति वेवटपते ' तब सुप्रभातम् ॥ २३ ॥ भावानुदेति विकचानि सरोरुहाणि संपूरयन्ति निनदैः ककुभो विहङ्गाः । श्रीवैष्णवाः सततमर्थितमङ्गलास्ते धामाश्रयन्ति तव बेहट ' सुप्रभातम् ॥ २४ ।। ब्रह्मादयः सुरवराः समहर्षयस्ते सन्तस्सनन्दनमुखास्त्वथ योगिवर्या । धामान्तिके तव हि मङ्गलवस्तुहस्ताः श्रीवेङ्कटाचलपते . तब सुप्रभातम् ॥ २५ ॥ लक्ष्मीनिवास | निरवद्यगुणैकसिन्धो ! ससारसागरसमुत्तरणैकमेतो : वेदान्तवेद्यनिजवैभव ' भक्तभोग्य ! श्रीवेङ्कटाचलपते । नव सुप्रभातम् ॥ २६ ॥ इत्थं वृषाचलपतेरिह सुप्रभातं ये मानवाः प्रतिदिनं पठितुं प्रवृत्ताः । तेषां प्रभातसमये स्मृतिरङ्गभाजा प्रज्ञां परार्थमुलभा परमा प्रसूते ॥ २७ ॥ इति श्रीवेङ्कटेशसुप्रभातं समाप्तम् ॥ - श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीतं ॥ श्रीवेङ्कटेशस्तोत्रम् ॥ वेदान्तदेशिककटाक्ष + + परवादिभयारार्यम् ।। कमलाकुचचूचुककुङ्कुमतः नियतारुणितातुलनीलतनो ! । कमलायतलोचन : लोकपन : विजयी भव सचतुर्मुखषण्मुखपञ्चमुखप्रमुखाखिलदैवतमौलिमणे । शरणागतवत्सल : मानिधे ' परिपालय मां वृ अतिवेलतया तव दुर्विषहै: अनुवेलकृतैरपराधशतैः । भरितं त्वरितं पशैलपन : पम्या कृपया परि अधिवेङ्कटशैलमुदारमतेः जनताभिमताधिकदानरतात् । परदेवतया गदिनानिगमः कमलादयितान्न कलवेणुरवावशगोपवधूशतकोटिवृतात् स्मरकोटिसमात् । प्रतिवल्छवि चामिमतात् मुकृतात वसुदेवसुता अभिराम ! गुणाकर ! दाशरथे ! जगदेकधनुर्धर ! धीरमते । रघुनायक ! राम । रमेश ! विभो : वरदो मव देव : दयाजलधे : ॥ ६ ॥ अवनीतनयाकमनीयवरं रजनीकरचारुमुखाम्बुरुहम् । रजनीचरराजतोमिहिरं कमनीयमह रघुरामम सुमुखं सुहृदं सुलभं सुखदं सुगुणं च सुजायममोघशरम् । अपहाय रद्बह्मन्यमहं न कथंचन कंच विना वेङ्कटेशं न नाथो न नाथः सदा वेङ्कटेशं स्मरामि स्मरामि । हरे वेङ्कटेश प्रसीद प्रसीद प्रियं वेकटेश प्रयच्छ प्रयच्छ ॥ ९ ॥ --

·स्तोत्रमालायां--श्रीवेङ्कटेशप्रपत्ति., श्रीवेङ्कटेशमङ्गलं च ।
१०३
अहं दूरतस्ते पदाम्भोजयुग्मप्रणामेच्छयाऽऽगत्य सेवां करोमि ।
मकृन्मेवया नित्यसेवाफलं त्वं प्रयच्छ प्रयच्छ प्रभो ' वेङ्कटेश । ॥ १० ॥
लाविप व दैवतं न वृषभाद्रीश्वर एव दैवतं नः । फणिशैलाधिप एव दैवतं नः भगवान् वेङ्कट एव दैवतं नः ।।
निवाग परदैवतं नः श्रीश्रीनिवासः परमं धन नः । श्रीश्रीनिवासः कुलदैवतं नः श्रीश्रीनिवासः परमा गतिर्नः ॥
अज्ञानिना मया दोपान् अशेषान् विहितान् हरे ! । क्षमस्व त्वं क्षमस्व त्वं शेषशैलशिखामणे ॥ १३ ॥
इति श्रीवेङ्कटेशस्तोत्रं समाप्तम् ॥
श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीता
॥ श्रीवेङ्कटेशप्रपत्तिः॥
माना जगतोऽस्य वेवटपते. विष्णोः परां प्रेयसी तद्वक्ष स्थलनित्यवासरसिकां तत्क्षान्तिसंवर्धिनीम् ।
'कनपाणिपल्लवयुगां पद्मासनस्था श्रियं वात्सल्यादिगुणोज्ज्वलां भगवती वन्दे जगन्मातरम् ॥ १ ॥
श्रीमन् ! कृपाजलनिधे कृतसर्वलोक सर्वज्ञ शक्त नतवत्सल ! सर्वशेषिन् ।
म्वामिन् । मुशील । सुलभाश्रितपारिजात | श्रीवेङ्कटेश चरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ २ ॥
मानपुरार्पितमुजातसुगन्धिपुप्पसौरभ्यसौरभकरौ समसन्निवेशौ ।
माया सदाऽनुभवनेऽपि नवानुभाव्यौ श्रीवेङ्कटेशचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ ३ ॥
ययाविकासिसमुदित्वरसान्द्ररागसौरभ्यनिर्भरसरोरुहसाम्यवार्ताम् ।
मौम्येषु माह्मपदेषु विलेखयन्तौ श्रीवेङ्कटेशचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ ४ ॥
रेग्वामयध्वजसुधाकलशातपत्रवज्राङ्कुशाम्बुरुहकल्पकशङ्खचक्र. ।
भयग्लनतलौ परतत्त्वचिद्वै. श्रीवेङ्कटेशचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ ५ ॥
इति श्रीवेङ्कटेशप्रपतिः समाता ॥
श्रीवादिभीकरगुरुभिरनुगृहीतं
॥ श्रीवेङ्कटेशमङ्गलम् ॥
लक्ष्मामविश्रमालोकभ्रूविभ्रमचक्षुषे । चक्षुषे सर्वलोकाना वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ १ ॥
श्रीवकटाद्विसाप्रमङ्गलाभरणाये। मङ्गलाना निवासाय श्रीनिवासाय मङ्गलम् ॥ २ ॥
सर्वावयवमौन्दर्यसम्पदा सर्वचेतसाम् । सदा संमोहनायास्तु वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ३ ॥
निन्याय निग्वद्याय सत्यानन्तचिदात्मने । सर्वान्तरात्मने श्रीमद्वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ४ ॥

·१०४ स्तोत्रमालायां-श्रीवरवरमुन्यष्टकम् । स्वतस्सर्वविदे सर्वशक्तये सर्वशेषिणे । सुलभाय सुशीलाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ५ ॥ परस्मै ब्रह्मणे पूर्णकामाय परमात्मने । प्रयुजे परतत्त्वाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ६॥ अकारतत्त्वमश्रान्त आत्मनामनुपश्यताम् । अतृप्तामृतरूपाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ५ ॥ प्राय. स्वचरणौ पुंसां शरण्यत्वेन पाणिना । कृपया दिशते श्रीमद्वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ८ ॥ दयामृततरङ्गिण्या. तरङ्गैरपि शीतलैः। अपाङ्गै. सिञ्चते विश्वं वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ ९ ॥ स्रग्भूषाम्बरहेतीना सुषमावहमूर्तये । सर्वार्तिशमनायास्तु वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ॥ १० ॥ श्रीवैकुण्ठविरक्ताय स्वामिपुष्करिणीतटे । रमया रममाणाय वेङ्कटेशाय मङ्गलम् ।। ११ ।। श्रीमत्सुन्दरजामातृमुनिमानसवासिने । सर्वलोकनिवासाय श्रीनिवासाय मङ्गलम् ॥ १२ ॥ वासुदेवाय शान्ताय शुद्धज्ञानस्वरूपिणे । मम श्रीवेङ्कटेशाय श्रीनिवासाय मजलम् ।। १३ ।। श्रिय कान्ताय कल्याणनिधये निधयेऽर्थिनान् । श्रीवेङ्कटनिवासाय श्रीनिवासाय मगलम ।। ११ मङ्गलाशासनपरैः मदाचार्यपुरोगमैः । सर्वैश्च पूर्वैराचार्यैः सत्कृतायास्तु मङ्गलम् ॥ १५ ॥ इति श्रीवेङ्कटेशमङ्गलं समाप्तम् ॥ श्रीवरदनारायणगुरुभिरनुगृहीतं ॥ श्रीवरवरमुन्यष्टकम् ॥ सकलवेदान्तसारार्थपूर्णाशदं विपुलवाधूलगोलोद्भवानां वरम् । रुचिरजामातृयोगीन्द्रपादाश्रयं वरदनारायणं मद्गुरुं संश्रये ॥ पर्यङ्केऽपि परं तत्त्वं रङ्गशायिनमेव यः । उत्तिष्ठत्यनुभूयाहं तं वन्दे वरयोगिनम् ।। १ ।। उषस्युत्थाय लोकार्यप्रमुखाचार्यसूक्तिमि. । उच्चैः स्तुत्वाऽथ गोविन्दं तत्तद्दिव्यस्थलान्चितम ॥ २ ॥ कावेर्या. कमलोद्भासि संस्पृश्य सलिलं शुभम् । गोविन्दगुणशीलादि ध्यात्वाऽश्रुकलिलानन ।। ३ । रोमाञ्चितचलद्वात्रः भक्त्या परमयैव यः । पुनाति तीर्थ संगाह्य तं वन्दे वरयोगिनः ॥ ४ ॥ भगवच्छास्त्रनिर्दिष्टविधिनैव निमज्ज्य य. । दिव्यकाषायशुद्धोर्ध्वपुण्ड्मालाविभूषितः ।। ५ ।। महामन्त्रादि संजप्य विशिष्टैः परिवारितः । श्रीरङ्गधाम संसेव्य तत्तत्त्वान्युपह्य च ॥ ६ ॥ आराध्य रङ्गराजादीन् अनुयागं विधाय च । अपुनादमृतरार्यान् नं वन्दे वरयोगिनम् ॥ ५ ॥ वन्दे सौम्यवराप्रथयोगिनमहं ध्यानामृतास्वादिनं श्रीरङ्गाधिपपादपकजपरीचर्यागुणैकान्तिनम् । आज्ञाशास्त्रविधेरविच्युतमलं संसारिगन्धासह कालेषु त्रिषु चैव कामितफलप्राप्त्यै गुरुणां गुरुम् ।। ८ । इति श्रीवरवरमुन्यष्टक समाप्तम् । -- ·स्तोत्रमालायां-श्रीपराङ्कुशपञ्चविंशतिः । श्रीवाधुलबरदनारायण गुरुवरप्रणीता ॥ श्रीपराङ्कुशपञ्चविंशतिः ॥ श्री पराङ्कुशनुति य आतनोत् तत्पदान्जपरभक्तिचोदितः । ते वधूलकुलभूषण दयावारिधि वरददेशिक भजे ।। श्रीमन् । पराङ्कुश ! निरङ्कुशतत्त्वबोधवात्सल्यपूर्ण ' कलमापरिणाहरूप । मौशील्यसागरमनन्तगुणाकरं त्वा ससारतापहरणं शरणं वृणेऽहम् ॥ १ ॥ कासारसयमिमुखा.' कमलासहायभक्ताः प्रपत्तिपदवी नियता नहान्नः । यस्याभवन्नवयवा इव पारतन्त्र्यात् तस्मै नमो वकुलभूषणदेनिकाय ॥ २ ॥ श्रीरङ्गराजपढपङ्कजसङ्गशीलं श्रेय परं मधुरपूर्वकवेरपूर्वम् । नाथार्थयामुनयतीश्वरभागधेयं नाथ कुलस्य मन नौनि पगडुगायिन् ॥ ३ ॥ पापक्रियासु निरता. शृणुतामदुक्ति तापत्रयेण भविन परितप्यमाना. । आपद्धनं मधुरिपोर्भवतामविद्याखापप्रहाणनिपुणश्शरणं गठारिः ॥ ४ ॥ नित्योऽथ मुक्त उत तद्गुणको मुमुक्षु. व्यासादिवद्भगवता किमनुप्रविष्ट । अत्र्यादिलूनुरिह वर्णयुगक्रमात्किम् आसीत् पुराणपुरुष. शठवैरियोगी ॥ ६ ॥ कर्मेति केचिदपरे मतिरित्यथान्ये भक्ति परे प्रपदन प्रवदन्युपायन् । 'आनायसारचनुरास्त्वनितानुभावं त्वानेव यान्ति शरणं जठजिन्नुनीन्द्र ।। ६ । भत्याद्युपायरहित पतितो भवाब्यौ त्वत्तादसेवनरमेऽपि च दुर्वलोऽहन । इत्थं सतीह शठकोप | दकर्ने । कृत्यं किमस्ति मम संमृतिमोचनाय || ७ || त्वदिव्यसूक्तिपरिशीलनमात्रमेव निःश्रेयसाधिगमने निरपेक्षहेतु । तचास्ति ने न गठवैरिगुरो ! महात्मन् ! उज्जीवन कयमहो ! मन जावटति ॥ ८ !! त्वनामझीनमकृत्रिममातनोति यस्तस्य मंसरणनिम्तरण घटेत । दुर्वासनाकलुपितस्य न मेऽस्ति बुद्धिः तत्रापि केसरविभूप ' किनात्मनीनम् ॥ ९ ॥ त्वत्किारत्वरसिकास्तव दासदासदास्यैकरस्यमुदिताश्च भजन्ति मुक्तिम् । तत्राप्यहं शदानवान् न गठारियोगिन् । अत्याहितं कथमपैतु भवोत्थितं मे ॥ १० ॥ त्वद्विग्रहेक्षणमयो तव संस्मृतिश्च मुक्तयै भवेदिति वदन्ति पराङ्कुशार्य । निद्राप्रमादमलिनीकृतमानसस्य तत्रापि शक्तिरिह मे न कथं भवेयम् ॥ ११ ॥ एवं कदाचिदपि कुत्रचिदस्त्युपाय. नैवाघनागनविधौ मम तावकस्य । आकस्मिकी तव कृपामपहाय मायाकोलाहलप्रशननी कुरुकापुरीश ! ॥ १२ ॥ St.-14 ·१०६. स्तोत्रमालायां-श्रीपराङ्कुशपञ्चविंशतिः । अव्याजबन्धुमविशेषमशेषजन्तोः उद्वेलवत्सलतया कृपया च पूर्णम् । त्वामामनन्ति शठवैरिमुने ! ततस्ते हातुं न युक्तमपराधिनमप्यहो ! माम् ॥ १३ ॥ यावच्च यच्च दुरितं सकलस्य जन्तोः तावच तत्तदधिकं च ममाम्नि सत्यम् । एतद्वचः कथमभूत् सततानृतोक्तिशीलस्य मे शठरिपो | तदिदं विचित्रम् ॥ १४ ॥ शास्त्रेण यद्विहितमाचरणीयमेतत् सर्वैर्निषिद्धमिह यत्तदुपेक्षणीयम् । इत्यादिकं शठरिपो ! सदसि ब्रवीमि है ! संतनोमि रहसि स्ववचोविरुद्धम् ॥ १५ ॥ प्रच्छन्नपातकशतावृतचेतसो मे संप्रीणिता. प्रणतिभूमिकया कयाचित् । सत्कारमादरभरेण परावरज्ञाः कुर्वन्ति हन्त ! शठवैरिमुने ' हतोऽम्मि ॥ १६ ॥ पद्भयां शपे तव शठारिमुनीन्द्र । योऽभूत् उद्दामदोपगणनान्तिमकोटिनिष्ठ । सोऽपि प्रकृष्टविभवो यदपेक्षया स्यात् तस्माच पापभरितोऽहमितो न पाप ।। १७ ॥ पूर्वैः स्वनैच्यमनुसंहितमायवर्यै. मामेव वीक्ष्य महतां न तदम्ति तेपाम् । नैच्य विदं शठरिपो! मम सत्यमेव मत्तः परो न मलिनो यत आविरम्ति ।। १८ । उक्त्वा स्वदोषविषयं वचनं त्वदने संसारभीरुरिव तेन च वञ्चकोऽहम् । सामर्थ्यमेव शठकोप ! विभावयामि संवीक्ष्य कं गुणमिहामि मयि प्रसन्न ॥ १० ॥ किं तु क्रियासमभिहारकृतापराधः हन्तानुतप्य पुनरप्यपराधकारी । पद्मासखस्य परिहासरसोचितोऽहम् एतद्विलोक्य शठकोप ! मयि प्रमीद ॥ २० ॥ कामप्रमोहमदमत्सरमन्युलोभैः पारंपरीत उदितैः परिपीड्यमानम् । दैवात् त्वदीक्षणपथं दयया शठारे ! पाहि प्रपन्नमिममुन्नमदागमं माम |॥ २१ ॥ कार्या कृपा सुमतिभिः खलु दुखितेषु दुखी मया न सदृशो मृगद ग्यमा नाम् । तस्मात्तवाखिलजनेषु च याऽनुकपा मय्येव ता शठरिपो निभृत निवेति ॥ २२ विश्वोपकारकमघाणवतारकं त्वाम् अप्राप्य है शठरिपो ! हन एवं पूर्वम् । अद्य त्वदीयकृपया प्रतिलब्धसत्वः त्वत्सेवनामृतरसेन सुखी भवानि ॥ २३ ॥ अत्राप्यमुत्र करणत्रितयप्रवृत्त्या त्वत्पादपङ्कजजुषां विदुषां प्रसादम् । नित्यं लभेमहि न चान्यदपेक्षितं नः प्रत्यग्रकेसरपरिष्कृतकारिमूनो ! ॥ २४ ।। वाधूलवेङ्कटपति वरदार्यसूनुम् अस्मद्गुरुं तव पदप्रवणं समीक्ष्य । अज्ञं कृतागसमनाथमकिचन मां त्वकिकरं शठरिपो! सततं कुरुष्व ।। २५ ।। इति श्रीपराङ्कुशपञ्चविशतिः समासा ॥

·स्तोत्रमालायां प्रार्थनापञ्चकम् नक्षत्रमालिका च ।
१००
॥ प्रार्थनापञ्चकम् ॥
यतीश्वर । शृणु श्रीमन् ! कृपया परया तव । मम विज्ञापनमिदं विलोक्य वरदं गुरुन् ॥ १ ॥
अनादिपापरचिताम् अन्त करणनिष्ठिताम् । यतीन्द्र ! विषये सान्द्रां विनिर्वासय वामनाम ॥ २ ॥
अपि प्रार्थयमानानां पुत्रक्षेत्रादिसंपदाम् । कुरु वैराग्यमेवात्र हितकारिन् यतीन्द्र 'न ॥ ३ ॥
यथाऽपराधा न म्युर्मे भक्तेषु भगवत्यपि । तथा लक्ष्मणयोगीन्द्र ' यावदेहं प्रवनय ॥ ४ ॥
आमोक्षं लक्ष्मणार्य ! त्वत्प्रबन्धपरिशीलनै । कालोपोऽस्तु नः सद्भि. महवासमुपेयुपाम् ॥ ५ ॥
इत्येतत् सादरं विद्वान् प्रार्थनापञ्चकं पठन् । प्राप्नुयात्परमां भक्तिं यतिराजपदान्जयो. ॥ ६ ॥
इति प्रार्थनापञ्चकं समाप्तम् ॥
श्रीमदभिरामवरगुरुभिरनुगृहीता
॥ नक्षत्रमालिका ॥
अस्मासु वत्सलतया कृपया च भूयः स्वेच्छावतीर्णमिवह सौम्यवरं मुनीन्द्रम् ।
आचार्यपौत्रमभिरामवराभिधानम् अस्मद्गुरुं परमकारुणिक नमामि ।
३
M
'श्रीमान् पराङ्कुशमुनिर्जीयात् यज्ज्ञानमुद्रया । नेन्द्रियाश्वयुजो नृणा निन्यं विषयवीथय ॥ १ ॥
यदुरसि भरणीया स्रग्विकसितवकुलानद्धा । स जयति महिमा नाथो मुररिपुपदमक्तो नः ॥ २ ॥
सन्ताऽनन्ताद्भिनलिनयुग्मे कर्ता लोकार्तिकवलनानाम् । भद्राय द्राविडनिगमानां द्रष्टा पुष्टाय वकुलभृत्म्यान .
यादेव सा मे फणितिश्शठारे: ययोदितोच्चैस्सरणिर्जनानाम् । आरोहिणी नाप्यवरोहिणी हि वेदोदिता तु द्वयमन्यु
तिलकमाह न काचिदपि श्रुतौ त्रिजगतामृगशीर्षसमुत्थिता । स्फुटतरं वकुलाभग्णीयवाक् पुरुपमादिमशेषपढेगपि
पित्रादिस्सकलविधोऽपि बन्धुवर्ग. यस्यामीत्सरसिजवामिनीमहाय ।
आविस्स्युर्घनकरुणारसावसेकेराा मे वकुलभृत कटाक्षपताः ॥ ६ ॥
तामाश्रयामि करुणां वकुल भरामा याऽसौ पुनर्वसुमतीवलयेऽवतीर्णा ।
प्रज्ञाशोन्मषितया प्रथितानुभावा ज्योति पर यदनिदं तदिदं चकार ॥ ७ ॥
रचितवति रमाया नायकस्याङ्घ्रिपुष्यत्प्रणयरससुधाब्धित्रोतसि म्वैरगाहम् ।
प्रभवति कलिधर्मप्रावृषेण्याम्बुवाहे वकुलधरमुनीन्द्रे तापवा; कथ नः ॥ ८ ॥
नमज्जनस्य. चित्तभित्तिभक्तिचित्रतूलिका भवाहिवीर्यभञ्जने नरेन्द्रमन्त्रयन्त्रणा।
प्रपन्नलोककैरवप्रसन्नचारुचन्द्रिका गठारिहन्तनुद्रिका हठा नोतु मे तमः ॥ ९ ॥

·१०८ स्तोत्रमालायां-नक्षत्रमालिका । मनस्फटिकदर्पणप्रतिफलत्परब्रह्मणः प्रदर्शनमिवाचरन् प्रथितबोधमुद्राङ्कितः । सतामभयशंसिता भवभयाभितप्तात्मनामघानि शमयेत नः शठरिपोरवामः करः ॥ १० ॥ रमयतु शठशत्रुरत्युन्नताचारयुक्तैर्जनैः अवनतपदपद्मयुग्मोऽनुकम्पामृताम्भोनिधिः । बहुविधकृतपूर्वफल्गुन्यगाचारचिन्ताकुलं हृदयमसदृशात्मपादारविन्दानुषगान्मम ॥ ११ ॥ मग्नं मानस ! मास्म भू. शठरिपोरव्याजसिद्धा कृपा नौका काचन नाविकोऽपि स पुनस्संतारकग्रामणी । एतेनोत्तर फल्गुनीरसपरिक्लिष्टोपभोगोर्मिकं दु:खावर्तदुरन्तपारगमनं संसारवाराकरम् ॥ १२ ॥ रत्नदीपिकायमानहस्तमुद्रिकाकृतत्रयीगिरीन्द्रकन्दरान्तरालगाढरूढरूढिमन्निधानसूचनेन । द्राविडागमोपगीतिमूलसेकशीतवीतनिद्रपत्रदिव्यतिन्त्रिणीसमीपगेन नाथवानहं पराङ्कुशेन ॥ १३ ॥ नत्या न त्यागकारी क्षणमपि चिदचित्त्रायकामेयकामे छन्दश्छन्दस्वरूपे महसि कमलया भासमानेऽसमाने । श्रेयः श्रेयस्विसङ्घः परिचयसुरभिः कैसराणा सराणां पातात्पाताद्भवाब्धौ शठरिपुरिह नो वीक्षणेन क्षणेन ॥१४ नप्रपत्तिवर्त्मनःप्रवर्तनापदानवासनानुसारि नव्यपेतसर्वदाजलाशयान्वयं कथं समं सरोजम् । स्वातिकामियोगिबन्दचित्तपद्मबद्धसौहृदानुरक्तरूपयोश्शठारिपादयोयुगेन सन्नतार्तिभञ्जनेन ॥ १५ ॥ नत्वा यां कुसुमायुधेषुधिरुचिव्याघातमातन्वतीं शेमुष्या महतामहायि तरुणीजङ्घासु जड्डालता । विस्तीर्णच्छविशाखया शठरिपोवृत्तानुपूर्वीजुषा जङ्घाकल्पतरुश्रिया सुरमितं चिन्तावनं मामकम् ॥ १६ ॥ कनदवयवलोलशोभाभिधानापगास्रोतसः समुदितगुरुबुङ्दाकारसन्देहसन्दायिनोः । ककुदधिगतमित्रभावं स्वभावाद्यगं जानुनो. मम हृदि शठवैरिनाम्नो मुनीशस्य संदीव्यतु ॥ १७ तुलासरणिसीमनि प्रथितरूपया हस्तिनां करेण करभेण वा कदलिकाकाण्डेन वा । तथोपरि च पश्यता नयनबन्धनज्येष्ठया चमत्कृतिमती मतिश्शठरिपूरुलक्ष्म्या मम ॥ १८ ॥ महःप्ररोहमञ्जरीमनोजरत्नमेखलाकलापपुष्पिता कटीतटीपटी शठद्विषः । उरस्त्रवत्प्रभाझरीनिपातनिन्ननामिकाऽवटोत्थफेनमण्डलीवितर्कमूलमेव नः ॥ १९ ॥ नयनसुभगनाभीमुद्दिशन्ती शठारेः सर इति परिभाषा ढोकते सार्थकत्वम् । सततमितरथा नः संहता नेत्रमीना कथमिह विहरेयुः कौतुकोद्रेकयुक्ताः ॥ २० ॥ तां मध्यदेशसुषमामवलोकयामि रोमावलित्रिवलिकारुचिरां शठारेः । रेखोत्तरा यदुपमामधिकाभिलाषा ढौकेत वा यदि न वा वटपत्रशोभा ॥ २१ ॥ भासा न व्यतिभिदुरीभवन्ति भृङ्गा हारस्थादुरसि हरिन्मणेश्शठारेः । आरूढा वकुलमयी स्रजं सुगन्धिं शब्देन श्रवणसुखेन यान्ति मेदम् ॥ २२ ॥ दमवतः कुरुते मदनोद्धतान् सुघटयत्यबुधान् बुधनिष्ठया । प्रथितमुद्रमनिद्रसरोरुहप्रणयि पाणितलं शठजिन्मुनेः ।। नेह संसरणरोगसंहतिः जायते शतभिषक्चिकित्सया । अन्तरेण शठवैरिकन्धरालम्बमानवकुलस्रजां रजः ॥ २४ ।।

·स्तोत्रमालायां—मुक्तकश्लोकाः।
--
जन्मध्वंसं दिशति जनानां वक्त्रं दीप्रोष्ठपदमनोज्ञम् । मन्दस्नेर मधुरकटाक्षं मुचलेग्य मुनगन
लसति हि भजतां भद्रोत्तरपदकरणारूढम् । शटरिपुमकुटं भाला परिहनदरित-बान्तम् ॥ २ ॥
अन्तरेण शठाराति कस्संसारेऽवतीह नः । तदहं हृदये नित्यं निदये तहपु श्रियम् ॥२७॥
वाचिकी वरिवस्या मे तारकामालिकात्मिका । पराङ्कुशपदाब्जेन परिकाग्वती भवेत् ।।
अनेकपूर्वाचार्यैरनुगृहीताः
॥ अनेकविषयमुक्तकश्लोकाः॥
MP-
में
.
*
APP
यस्य प्रसादकलया बधिरः शृणोति पङ्गुः प्रधावति जवेन च वक्ति मृकः ।
अन्धः प्रपश्यति सुतं लभते च वन्ध्या तं देवमेव वरदं शरणं गतोऽस्मि ||
आशैलाददिकन्याचरणकिसलयन्यासधन्योपकण्ठान् आरक्षोनीतीतानुवकमलमनुहामनेटन में
आ च प्राच्यप्रतीच्यक्षितिधरयुगलाचन्द्रसूर्यावतमात् मीमासागायुग्नश्रमविमलमन मन्त्र :
न वयं कवयस्तु केवलं न वयं केवलतन्त्रपारगा. | अपि तु प्रतिवाहिवाग्यप्रकटन
वन्दे गोविन्दतातौ मुनिमथ मनवै लक्ष्मणार्य महानं ध्यायेय यानुन मन कति नन र
पद्माक्षं प्रेक्षिषीय प्रथममपि मुनि नाथमीडे शठारि स्तोनि प्रेय लाली गणकर, श्रम
त्वं मेऽहं मे कुतस्तत् तदपि कुत इदं वेदमूलप्रमाणान् एतच्चानानिनिहाउनुनयविश्वात
मोटा
काक्रोशः कस्य गीतादिषु मम विदित. कोऽत्र साक्षी सुधी. न्यात् हन्त वनक्षपानी मनिल
अविद्यातो देवे परिबृढतया वा विहितया खभक्ते म्ना वा जगति गनिमन्यापन
गतिर्गम्यश्चासौ हरिरिति जितन्ताहयमनो रहस्यं व्याजहे स खलु भगवान् मैनिकाने ॥:
पुरा सूवैक्स. श्रुतिशतशिरोथ ग्रथितवान् विवत्रे तं श्राव्यं वकुलधरनामेन्य स पुनः ।
उभावेतौ ग्रन्थौ घटयितुमलं युक्तिभिरसौ पुनर्जज्ञे रामावरज इनि म ब्रमनुकुर ॥ ७ ॥
अर्वाञ्चो यत्पदसरसिजद्वन्द्वमाश्रित्य पूर्वे मूर्ती यम्यान्वयमुपगता देशिका मुक्तिमायुः ।
सोऽयं रामानुजमुनिरपि स्वीयमुक्ति करस्थां यत्संबन्धादमनुत कथं वय॑ते कृग्नाथ. ! !
श्रीमद्वारवरं महद्धि बलिपीठाप्रयं फणीन्द्रहृदं गोपीना रमणं वरावपुपं श्रीभट्टनाथं ननिम् ।
श्रीमन्तुं शठवैरिण कलिरिपुं श्रीभक्तिसारं मुनि पूर्ण लक्ष्मणयोगिनं मुनिवगनाद्यानथ द्वाग्यो ।
श्रीमन्मजनमण्डपं सरसिजा हेतीशभोगीश्वरौ राम नीलमणि महानसबरं नाय नृमिहं प्रनम् ।
सेनान्य करिभूधरं तदुपरि श्रीपुण्यकोट्यां हरिं तन्मध्ये वरदै रमासहचरं वन्दे तकृतम् ।। - ;
काषायशोभिकमनीयशिखानिवेशं दण्डत्रयोज्ज्वलकरं विमलोपवीतम् ।
उद्यदिनेशनिभमुल्लसदूर्ध्वपुण्डं रूपं तवास्तु यतिराज ! दृशोर्ममाये ॥ ११ ॥

·११०, स्तोत्रमालायां-श्रीरामानुजचतु.श्लोकी । नमःप्रणवशोभितं नवकषायखण्डाम्बरं त्रिदण्डपरिमण्डितं त्रिविधतत्त्वनिर्वाहकम् । दयाञ्चितहगञ्चलं दलितवादिवाग्वैभवं शमादिगुणसागरं शरणमेमि रामानुजम् ॥ १२ ॥ एतानि तानि भुवनत्रयपावनानि संसाररोगशकलीकरणौषधानि । जिह्वातले मम लिखानि यथा शिलायां रामानुजेति चतुराण्यमृताक्षराणि ॥ १३ ॥ देवाधीशनृसिहपाण्डवमहादूतप्रवालमभान् श्रीवैकुण्ठपति त्रिविक्रमहरि नीरेशमेघेश्वरी । नीलव्योमविभुं महोरगरि ज्योत्स्नेन्दुवक्त्र हरि चोरेशं कृतचिन्तभक्तहृदयावास मुकुन्दाहयम् ॥ १४ ॥ कामावासपति नृकेसरिवरं दीपप्रकाशप्रभु श्रीयुक्ताप्टभुजास्पदेशमनवं श्रीमद्यथोक्तक्रियम् । इत्यष्टादशदिव्यमङ्गलवपुर्देवान् सरोयोगिना साकं निस्तुलकाञ्च्यभिख्यनगरी नाथान् नमामम्मका ।। । ॥ श्रीरामानुजचतुःश्लोकी ॥ अनिश भजतामनन्यभाजां चरणाम्भोरुहमादरेण पुंसाम्। वितरन्निभृतं विभूतिमिष्टा जय गमाना ' समभानि निय भुवि नो विमतास्त्वदीयसूक्ति कुलिशीभूय कुदृष्टिमिम्ममतान् । शकलीकुरुते विपश्चिढीच्या जय रामानुज ! शेपशैलशृङ्गे ॥ २ ॥ श्रुतिषु स्मृतिषु प्रामाणतत्त्वं कृपयालोक्य विशुद्धया कि बुनया । अकृथा. स्वत एव भाप्यरत्न जय रामानुज । हम्तिधानि नित्यम् ॥ ३ ॥ जन मायिमतान्धकारमानो ! जय बाह्यप्रमुखाटवीकृशानो ! । जय सश्रितसिन्धुशीतभानी ! जय गमानुस बात रामानुजचतुःश्लोकी यः पठेन्नियतस्सदा । मामुयात्परमा भक्ति यतिराजपवाजा ॥ श्रीरामानुजचतुःश्लोकी समाप्ता ॥ 000-00-IIEIDO-00-00 20NT । समाप्ता च स्तोत्रमाला॥ LAC NOTERED