The Asiatic Society, Kolkata

Prayaschitta Kadamba Niirnoy

Gopal Panchanan · 2006/06/17

PDF Proofread

Front matter

2011
5.
21:04
0:5

नाक
W
॥ इति श्रीप्रायश्चित्तकदंवनिर्णयःसमानः ॥
सर

पम्नमंशयः अत्रयानिलघुनघुनगदिप्रायश्चिनवोधकानितानिगेनः मेकावरोहणमात्रभेदेनसकृत्सवर्णासवर्णभेदेनव्यवा म्येयानीस्मिधीभिर्विभाव्यम् इत्पनुपातकप्रायश्चितं अथक्रोधादिनाभात्मपानार्थप्रस्तस्पप्रायश्चिनंनत्रवसिष्ठःक्रोधादिनाक घाताव तरन्यापारकृत्वामृत्युमप्राय्यम्वयन्नित्तःप्राजापत्यकुर्यात् कतिपयव्यापरिकृत्वानिहनोएताभ्यतोवलाच्छादितःप्राणा यामत्रपार्वनगायत्रींजय त्रिरात्रमुपवमेदिति अथात्मघातिनामश्रुपातने प्रायश्चित्तंगोभिर्विप्रैर्हतेचैवतथाचवात्मघातकेनैवा श्रुपाननकार्यमभिःश्रेयोभिकादिभिःएणमन्यतमं विप्रयोदहेतवहेतवाप्रेनादक क्रियांकृत्वाननकच्छंसमाचरेत् तच्छवकेवलं स्मृएमथुब्राणनितंयदिपूक्ति पुण्य कम्पादेवाहंक्षपर्णस्मृतं अथचितिभ्रशायाःप्रायश्चित्तंआपलबःचितिभ्रधातुयानारामोहर हिचलिताभवेत् प्राजापत्पेन शुध्येतस्मादयापेकर्मणः सवंचशास्त्रीयमरणसंकल्पनिवृत्तानामपिबोध्यम् वहूनामेकध मीणामिनिस्वनात अथरहःकृतेषुसंकीर्णोपयाताक्षरायांगायत्रीजपमधिकृत्पशंखःशजस्वातुगायत्रींसर्दपापप्रणाशिवीनथासह संजलातुपानकेभ्यःप्रमोचिनीदशमहरजापनमर्वकल्मषनाशिनीलांजनातुमादेवीमहापातकनाशिनी अथासत्यभाषणाय शितंतत्रमदमत्यभाषणेकृष्णानुम्मरणं यथाविष्णुपुराणे कृपापेनुतापोवेयम्पमःप्रजायतेप्रायश्चितंतुतस्वकृष्णानु कारणपरकृष्णेतिमझलनामयम्पवाचित भस्मीभवंतिराजेंद्रमहापातककोटयः इदमेतत्परम वनान्यत्रानुष्ठानलक्षण प्राभायाफ्तेरितिसंवैरमणीयम्॥इतिश्रीगोपालन्यायपंचाननभट्टाचार्यविरचितःप्रायश्चित्तकदंवनिर्णयः समाप्तः।। मी पौष चतुरश्याग्दी मम्बत १९ ॥

प्राक म्माभनेचश्रोत्रियर्चिगुपाध्यायमित्रपन्यभिगमनस्वसमग्युःसगोत्राया नमवाया भन्यजाये कुमाथ्याग्जम्बनायाः २६-शरणागतायाःप्रबजिनायानिक्षिप्तायाश्वत्पभिधायप्रायश्चितमाहअनुपातकिनम्त्वेतेमहापार मायथाअश्वमेधेनशुध्ये तितीर्थानुमगणनवा अश्वमेधाद्यकरणहादशवार्षिकंवतंतदशकोअीन्युत्तरशतप्राजापत्पादि 2- अशात्पुत्तरशत धेनवादेयाःगतज्ज्ञानकृतेनुपातकेंगम्यागमनव्यतिरिक्तबोध्यम् अज्ञानतःतद अत्रपितृपत्नी क्ष्यहीनवअन्य जाचा मागब्राह्मणकन्यका अगम्यामाहयमान्नमापितवमामानामवीमातवमामुनामातुलानीस्वसाश्वशृंगवास यापतेद नाथान्याश्रमततंनियतं परिवर्जयेत्यतैगम्पागमनैःमयःपनतिवैरिजः अन्याश्वाहनारदः "नामातृष्द माश्चर्मातुलानापितष्वमापितव्यानी मित्रपन्नीभगिनीतत्मावास्नुषा दहिताचार्यभार्याचसगोत्राशरणा जिटाधात्रीसाध्वीवर्गोत्तमाचया अत्याचाडालीभत्रानानमःमपूर्णतदादशवार्षिकंज्ञाननम्मरणमितियथ, धापाहपशास्त्वाम्कंदनिमोहाइँगुमतल्पनयुज्यतेशिष्यस्पोकिर्तनकत्वाप्राणागेनशुध्यति गुरुतत्पन्नतेनहादर नेत्यर्थःगतचमातृस्नुपादुहितव्यतिरिक्तागमनबोध्यमात्रादिगमनस्पातिपातकावेनज्ञानाज्ञानाभ्यामरणम्पोक्तत्वादिनिचांडा लमजलीणाग त्यांदकस्य चप्रायश्चित्ताभावमाहापम्बःपनायांप्रमतस्पप्रायश्निनवियते निर्वामनंकृतांकम्पतम्पका।

पैविकषुर्यन्यायश्चिनंत त्या दहानिक्रमेणतनीयसंसर्गिपर्यन प्रायश्चित्तं करणीयंचतुर्थस्यवचनाभावान्त्र किंचिदितिया चाडालगन्नाशनेव्यासः येतदन्नाशिनोविप्राःकृच्छातेषाविधीयते तनेोजिनोई कच्छ्रेणतदन्नादाश्चपादतःयथापनंबानु यस्व प्रकान्तकृच्छतषाविधीयते तेषामपिचये नमर्धनेषाविधीयते तयाच योयेनेतिमनुवचनसंसर्गीत्रितयपरमि निजेपी इतिममर्गप्रायश्चितं भयानुपानकप्रायश्चित्तनिर्णयःअत्रानुःसादृश्यार्थकः तेनमहापातकसदृशमनणाचकमि नियमनः अन्तेचसमुत्कर्येराजगामिच्पैशुनम् गुरोश्वालोकनिर्बह-समानिब्रह्महत्ययाब्रह्मोगतावेदनिंदाकोटसाक्ष्य सुधःगदितानाद्ययोन्धिःमरापानसमानिषद निक्षेपम्पापहरणंनराश्वरजतम्यचभूमिवचमणीनीचरूकानेयम मम्मृतं रेनःसेकम्बयोन्याकुमारीष्वायजासुच सरयुपुत्रस्पचम्बीषुगुरुतल्पसमम्मृतं अनृतंचसमुत्कर्ष इतिशद्र। स्पब्राह्मणाहमितिवचनात्यगकर्षकयनेनकिचिदितिभावणंचेति अन्तवचनंगरोग्लीक निर्बन्धोनषादोषाभियोगः हपःब्राह्मणव्यतिरिक्तमित्रवधःगर्हितान्नंशदान्नादिगर्हितायक्षेत्राकादिनिःक्षेपस्पापहरणह्मणस्वामिकनिःक्षे पायहाणमितिमलपाणिःअनृतवचनादेनितो त्यताभ्यासेमहापातकमबहादशवार्षिकंब्रतम् अज्ञानतः षड्वार्षिकोतः। मेकाम्बयोन्यास्वित्युपलक्षणंययाविष्णःपितृपितव्यभानामहमातुलश्वशम्भूपपत्यभिगमनं गुरुदारसमस्तिष्कममातृष्व r .

का कामतारमवदासवणातमवणानतुहीनवर्णातदभिगमनस्पानुपानकवादिति अत्रप्रायश्चित्तमोहागिगः गुरुतल्याशि २९ लानसामायसीवास्वयं विशेत् उत्कृत्यदृषणोवापिधारयेदजलोस्वयंमरणायततापमाप्रती मुनगं शरीरस्पति मोशेणमुच्यतेकर्मणो शुभात् महाव्रतंचरेहापिदद्यात्सर्वस्वमेववा गर्वर्थवाहतोयुहेम तल्पगाएतन्मर मोतिकंज्ञानमतमातृव्यतिरिक्तसवीत्तमवर्णगुरुदारगमनेवाहव्यमहाबतचरेहापीतिब्रह्महत्पावतचनुर्विशतिवार्षिकम ज शवार्षिकद्वादशवार्षिकाभिप्रायमाहेशेवः रुकास्नेयीमुगपश्वब्रह्महागुरुतल्पगःव्रतेनाननराध्यतिम । हापाताका स्विम इतिगुर्वग-नागमनप्रायश्चितंअथमसर्गप्रायश्चिन्यथामनुः योयेनपनिनेनेपासमगेयानिमान मन वति निन्संसर्गविशुदये जाबालः ममयिनसंसर्गकुर्यातहतमाचरेत् नननवविधपापान्वितानांमध्ये अपमाना कुिर्यात् सतस्यव्रतं कुर्यादिप्रर्थः व्रतंतुपादेनिययाव्यासः योयेनसंवदर्षेमो पितसमतामियात चरेमा पतम्यव्रतहिन्याप्रमरणपादोनत्ननवतितथापिमरणवैकल्पिकचतुर्विशतिवाधिकंवतपादान व्यमितिमंवत्सरसम यत्प्रायश्चिजमुक्तंसंवत्सगप्राप्तीभागहा: कर्त्तव्यःयथारहम्पतिः पागमासिकेतमयोगेयाजना सपनादिनाएकनासनश्यपाभिप्रायश्विलाईमाचरेतगर्वत्रिरतम्मामत्रयमंम प्रायश्चित्तपादइन्पायूहनीय एवंमृल मौलपलेसुवर्णस्तुषोडशेतिप्सनक्काशीतिक्तिकापरिमितहमतदपहारसवमहापातकंनतुतन्यूजहेमाहरणेन्यूनसुवर्ण प्रहरणेषारिंशन्मतंसुवर्णादल्पहरणवत्सस्परिकीर्तितः अल्पहरणसुवर्णदादशक्रमेण किंचिन्यूनुसनारक्तिकाहरण इत्पर्थव जसवत्सरपंचदशधन रोद्रिगुणादिहरोगादेवार्षिकंवा एतददिहरणयाण्मासिकंवाध्य इदमज्ञा मनः गंधर्णापहरणेवमिष्ठःनिःकालको तातोवागोमयाग्निनापादप्रभृत्पात्मानंदाहयेत्ननःपूतीभवतीतिविज्ञायनेमि कोतका केशश्मश्रुनखलोमरहितः गतवज्ञानतः अज्ञानतस्तुहादशवार्षिकमेवययाशंखःअधःशायोजटाधारीपर्ण मूलफलाशनः एककालंसमश्नानोवर्षे तुहादशेगनेरुकास्तेयीसुगपश्चब्रह्महागुरुतल्पगः व्रतेनानेनशुध्यंतिमहापा तकिनस्चिमे अत्रक्षत्रियादीनापरिषदैगुण्यादिनास्नि अत्राज्ञानतोदादशवार्षिकंज्ञाननीमरणमिवमरणवैकल्पि कॅचतुर्विशतिवार्षिकंवाब्राह्मणम्पदादशवार्षिकं अज्ञानतःषड्वार्षिकंइतिशलणणिःभवरेनस्नुज्ञानतःमर्वषाम रणचतुर्विशनिवार्षिकंवातानतोब्राह्मणस्पडादशवार्षिकंक्षत्रियादीनां पादपादहानिपरिषदेगु पन्तुप्रकरणाब्रह्मा वर्थविषयमित्याह इतिसुवर्णस्नेयप्रकरणंअथगर्वगनागमन प्रायश्चिनंगुरूरत्रपिताययाम निकादीनिकर्मी। णियःकरोतियथाविधिः संभावयनि चान्नेनसविनोमुरुरूच्य ने निषेकादीनिगर्भाधानानि स्पायनामातुःमपत्नीमाचा शक संदेयमितिवचनान ज्ञानतम्नयारपिमरणामवतत्रपादपाद हान्यायमभवान मुगपामानषेधेयजात्याश्रयइनितम्या २.१ निरितिसन कुमारवचनपंचवर्षमध्य पिप्रायश्चित्तवोधकं ततोन्यूनतरस्पास्यनापगधोनपातका मिति अंगिगेवचनम मौतुमपाननरविषयंपूर्वजन्मकृतमुवर्णापहरणसुगपानयो रकभोजनात् शीणयोरपिसुवर्णवेषः कौमग्यसुगपःश्या दंतक इनिचिह्नादनुमितयोः किंचिदवशिष्योरल्पप्रायश्चिनमाहवसिष्ठः कुनम्वीश्यावदंतश्चरिच्छचरेयात्तामिति। सणः कुष्पनि क्रीब्रह्मदायक्ष्मी सुगपःश्यावदंतकामुवीपहारीकुनखीदश्चमीगुरुतल्पगः इतिकुष्टीत्रणवान ||सवगावेषाने नासिके इतिभविष्यपुगणीनश्यावदंतःस्वभावत कृष्णदेनः कुनबीसंकुचितनर रदयंसंक्षे! पःअडाननोब्राह्मणस्यमुगपानेडादशवार्षिक क्षत्रियम्पनववार्षिकंवैश्यम्पषवार्षिकंज्ञाननःमर्वे ग विवार्षिकंवावालदस्त्रीणामईमवरदायनबोधकवचनाभावात्प्रायश्चित्ताभावः नति- सुिवर्णकारप्रायश्चिनंतत्रमवर्गहरणं महापातकंययाहारीतःब्रह्महत्यामुरापानंग्राह्म लेयंगुरुदा.. निसंयोस:महेनिमहापातकर्ता विष्णः ब्रह्महन्योमुरापानेब्राह्मणसुवर्णापहरण भैगमनसंसर्गश्वाः- निःसहेतिपंचमहापातकानि अत्रबाटोतिविशेषणाने दात्रियादिमुवर्णहरणंतृपपात स्तुपंचकृष्णालकी पाना ..

विते थमुपान प्रायश्चित्तं तत्रसुगमद्ययोर्भेदमाहपुलरुप पानसंद्राधामाधूकंग्वार्नूग्नालमैक्षवमाध्वीकंकोलटोकं चमेरेमनी कैलजं समानानि विजानीयान्मधान्येबादशैवतु हादशं तुमसमयमर्वेषामधर्मस्मृतम् एकादशी धमईपनि क्षत्रियाणांतत्रदोषाभावमाहयाज्ञवल्काः कामादपिहिराजन्योवैस्यावापिकथंचनमद्यमेधांसुगंपीत्वा नदोषेधतिप्रयते अन्नविकारविशेषामहेतुःसुरासुगवैमलमन्नानापाप्माचमलमुच्यतेतस्माद्राह्मणरानन्यो देश्यश्व नमुगपिवेत इतिमननाचनेनात्रियवैश्ययोः पेष्ठीपानेनपातित्यमितियथाहारीनः गोडीपीचमाध्वीच यात्रिविधासुग: यथाचकातथासर्वानपानव्याहिजोनमः हिजानांमध्येउनमाद्विजोत्तमाब्राह्मणाइनियावत् समासमुनु।। च्छादमःनवृहयाज्ञवल्क्यनमहनविरोधःक्षत्रियवैश्ययोःमरुदज्ञानतःसुगपानेप्राणांतिकंत्राह्मणस्पतुमाध्वी गौडपिष्ठीनामन्यतमपानेप्राणांतिकमायाज्ञवल्का सुगवनगौमृत्रपयमामग्निसन्निभमुपान्यनमंपीवामरणा अछिमिष्यतिहस्पतिःसुगपानेज्ञानहनेन्चलनीता विनिःक्षिपेत मुम्वेतपाविनिर्दग्धेमृतःशुद्धिमवानेयात अज्ञानतः मकृतकृतभाध्वी गोरीपैष्ठीनांया तेबाह्मणम्पदादशवार्षिकं यथाब्रह्महत्याऽनुस्तीयमः चरेतामैतदेवोभौमुगपगुरुत ल्पगौमगोत्रादृषकश्चैवसुवर्णम्नेयकन्नरःरान हादशवार्षिद अत्रक्षत्रियवैश्ययाः पानपादनानिःपूर्वोक्त विप्रेमक प्रा-क क्षत्रियाणाम्रह्मवषेत्रायश्चित्तगुण्यम् ययागिहेंगुणासत्रियाणा तवैश्यानांत्रिगगास्मता चतुर्गुणानुशवाभापा, ६ रिषदकामहात्मनाम् परिषदुतवनकुर्यातुशहयेपापकर्मणा भनेकब्राह्मणवधेनैत्रत्वादेवमेवप्रायशि नेत्रत्वच मिमानदेशकालकविनागृयमाणविशेबान अधिकारेनन्नृनांगमिहिःप्रमंगतिन्पायात ब्रह्मा इतनप्रम। डात दात्रियादिवधप्रायश्चित्तमिहिरतिसर्वेयद्यपिस्पादकामकृनेतच गुण्यबुद्धिपूर्वकाि रावचनात्मरणवे कल्पिकला हादशवार्षिकदैगुण्यादपिपापदायोभवनितथापिकामना व्यवहार्यनुवचनादिहनायूतइतियाज्ञवल्की यादव्यवहार्यचभनपनीतब्राह्मणवधपिमहापातकमर्भहंतायथावामिनियाज्ञवल्कंगनतत्तहर्णगर्भवधेनहर्णवा पायश्चिनम्पाक्तत्वात्सुनगेतनाधिकवसमतुल्यंब्रह्मवधप्रायश्चित्तमिनिरलपाणिः अत्रमब्रतवक्षि गगश पूरे विशेश्मधर्मार्थरुपपाद्यन्हारेवम्बपवित्राणिभाजनानिगियतः नगंचैव तत्रर कभेदनदक्षिणायवस्वाध्यमदोपः कामीब्राह्मणवधेब्राह्मणम्माचार वार्षिक डादः कं तदशकोशीत्युत्तरशतपयम्मिनीधावेनदशक्तीचचत्वारिंशत् पु. कीयंचशनल... नगपादिकदेयंदाक्षिणानुगोशापवावालम्बीहानामईमरणेनुतन्ना लिनत्र वम्यायाअभावान - थमापानप्रायश्चित्तं तत्रसुगमद्ययोर्भेदमाहपलरुपयानसंद्राक्षमाथूक खा'रनालमैक्षवमाध्वीकंकालदीक चमेनिकन केलजसमानानिविजानीयान्मयान्यका दर्शवतु हादर्शनुमशमयमषामधमम्मृतम् एकादशी धिमईपनि क्षत्रियाणांतत्रदोषाभावाहयाजवल्क्य कामादपिहिगजन्यौवैश्यावापिकचनमद्यमेघांसुगंपीत्वा नदोषेत्रतिप्रद्यते अन्नविकारविशेषाम हेतुः सुरासुगवैमलमन्नानापाप्माचमलमुच्यनेजम्माबानणरान योदेश्यश्च नसुगंपिवेत इतिमनुक्ताचनेनात्रियवैश्ययोःपेष्टीपानेनपातित्यमितियथाहारीनः गोडीपीचमाध्वीच विते यात्रिविधीमरा:यथावकातथासर्वानपानव्यादिजोनमः हिजानामध्ये उत्तमादिजोनमाब्राह्मणाइनियावन् समामनु च्छादमानेनन्हयाज्ञवल्क्यनमहनविरोधः क्षत्रियवैश्ययोःमतदज्ञानतःमुगपानेप्राणांतिकंब्राह्मणस्पनुमा ध्वी गोडीपिष्ठीनामन्यतमपानेप्राणातिकमायाज्ञवल्कपासुगवनगोमुत्रपयमामग्निसन्निभएपोन्यतमंपीवामरणा शुद्धिमिध्यतिवृहस्पतिःसुगपानेज्ञानरुनेञ्चलतीता विनिःक्षिपेत मुवतयाविनिर्दग्धमृतःशुहिमवानेयान अज्ञानतः महातहतमाध्वी गौरीपेष्ठीनांयानेबाह्मणम्पहादशवार्षिक यथावत्महत्या नुस्तीरमः चरतामिनदेवानामुगपगुमन ल्पगोमगोत्रादृषकश्ववसुवर्णस्यकन्नरातदहालवार्षिअक्षत्रियवैश्ययोःपात्पीददानिःपूर्वक्तिविम्मक प्रा.क क्षत्रियाणातम्रह्मवप्रायश्चित्तद्वैगुण्यम् ययाङ्गिगाहेगुग्णाक्षत्रियाणातुवेश्यानांत्रिगगा मला चतुर्गुणानुर द्वाभापामा परिषदतामहात्मनाम् परिषद्क्तवनं कुपोतराइयेपापकर्मणा भनेकब्राह्मणवर्धनैत्रत्वादेकमेवप्रायश्रि नेत्रत्वच मिमानदेशकालकर्दविना रायमाणविशेषान अधिकारेनन्यूनांगमिहिःप्रमंगद तिन्पायात ब्रह्मम तनप्रम। झान झात्रियादिवधप्रायश्चित्तमिहिरितिसर्वेयद्यपिम्पादकामकृतेतच्च गुण्यबुद्धिपूर्वक मिल मनरावचनात्मरण कल्पिकालाहादशवार्षिकहैगुण्यादपिपापदायोभवनितथा पिकामतो व्यवहार्यमनुवचनादिहनायतइतियाज्ञवल्की यादव्यवहार्य भनुपनीतब्राह्मणवधेपिमहापातकमर्भहंतायथावर्णमिनियाज्ञवल्कोनन्तहर्णगर्भवतहर्णवा धपायश्चित्तम्पाक्तत्वात्मनगननाधिकवयमस्तुल्यंब्रह्मवधप्रायश्चित्तामनिशलयाणिः अत्रमनदक्षि ग पूा गाविशश्मधर्मार्थरुपपाय हारेवम्बंपवित्राणिभाजनानिर्विशेषतः पनांचैव "चतु तत्र कभेदेनदक्षिणायवस्वाध्यमदीपः कामतेव्राह्मणवधेब्राह्मणामांचा वार्षिक कं तदशक्तीशीत्युत्तरशतपयस्विनीधेशवेनदशक्तीचचत्वारिंशत् पु १ कपंचशतल आरण्पादिकदेशदक्षिणानुगोशा संवावालस्त्रीदेहानामईमरणेनतन्नास्तिनत्र वम्यायाअभावात हादः ..

तिरकार्षापणसहसंग्यात गोमहम्नमृत्यमाईद्वयाधिकषत्तरका पिणसहस्पात् अतःषष्ठिधेनुशनत्रयमूल्य साईसनदशकार्षापगाधिपम्यादितिशृलपाणिः नचानगोषम्यमाकलय्यहादशवार्षिकमहाव्रतेधनुमूल्यकिंचिन्यूनका पणत्रयगोमूल्यमतदशयणादनिलिमितंतदत्रनिकायकसुधीभिर्विभाव्यम्अयब्रह्मवषप्रायश्चित्तंत्रज्ञानतोवाच वधेमर्ववर्णानामगावप्रायश्रितम्यामनुः लक्ष्यंशस्त्रभृतावास्पाहिदुषामिछयात्मनःप्रास्पेदात्मानमग्गोवाममि हात्र ग्वाचिरा लक्ष्यमित्यनेनमृतःराध्यतिजीवनपिशुध्यतीतिमूचितंमंग्रामेवाहतोलक्ष्मीभूतःशुहिमवानुयात् मृतकल्पाप हानोंजीवन्नपिविशुध्पति इतियाज्ञवल्कीयातविषापातकशोधनार्थमयलक्ष्मीभूतइनिविजाननाम अज्ञानकनेनुभैक्ष्य मात्मशुध्यर्थे कृत्वाशवशिगेध्वज मितिमनुवचनात शवशिरःचिन्हमहिनंहादशवार्षिकंत्रनकार्यम् अश्वमेधगोमवाभि जिडिश्यजिदग्निशमादियागकरणंतथा ऋग्यजःमामाथर्वणवेकनरपठनम्तथाब्रह्मचर्यपूर्वकमेनुवंधदर्शनमूतथा विद विदेसर्वम्वदानम्तथा जीवनकालव्यापकधनदानं प्रायश्चित्तम् १० यथामनुःयजेतवाश्वमेधेनवजितागोसवेना। मभिजिद्दिश्वजिझ्यावात्रिश्नाग्निएता पिवाजपेहान्यतमवेदंयोजनानांशनबने ब्रह्महमापनोदायेमिनभकमया द्रियःमर्वन्धवावेदविदेब्राह्मणायापपादयेत् धनंबानीवनायालगृहवामपरिच्छदं हविसमानमरेन्प्रनिम्लानःमाम्धनी H कर द्रव्यमाम्मपहर्तगुणदोषाद्यपेक्षाया उत्तरापनपद्रव्यापहरगावैषम्यदोषःममर्थनीयतिमत्पाणिः अयानिणा : 111 २५ यथितंतत्रातिपातकानयज्ञानतोताननश्वानिप्रवेशमेवप्रायश्रितंय थाह विष्णःमातगमनं दुहितगमनं नामनाम तिपातकानि 'तकिनम्वतेप्रविशेयर्हताशनमनधन्यानिः कृतिमनेघाविद्यतेहिकसंचमिज्ञान' जानतश्येत्पर्य अयमहापातक मान्पप्रायश्चिनानिअनशग्वःनि त्पत्रिपवणम्नायीकन्वापर्णकुटीवन अधःगायीमती वर्णमूलफलाश नः ग्रामविशनुभि दाम्चिकर्मपरिकीनयनाककालन्नुभन्जानौवर्षेच हादगगनमकाम्नेयीमुगपश्चब्रह्महागुरुतल्पगः व्रतेनाननगतिमहापानकिन स्विमयां गिगावद्भिःकृचगव्रह्महापृयतनगइतिहादगवार्षिकमहा' शीनि शतंप्राजापत्पानि मागीतिपयविधेनुशतन्मूल्यानिचत्वारिंशत्युगमाधिकपचशतंका(पणावाचवा नीतिधेनुशनदानं कस्यमत्र तिचेतयता निरसाज्ञानवनेब्रह्मवधेगनेनुहादशवर्षब्रह्महापूयतेनरदत्याम बैगुण्यचविंशतिधार्षिकेवकव्यगवामहविधिवहिपेभ्यःप्रतिपादयत व महानिप्रमुच्यतमर्वपापेभ्यागवः हम्नदानयोर्मुल्यनतुल्यत्वा भिधानार्य नेनधेनुमृल्पमपादकपर्दिकाहयाधिककाकिणीत्रयन्नपुराणत्रयगतेनैतनवा १ न्यथापयविधनुरपय याश्रुने पुगणत्रययदिम्पासदावैषम्पेम्पान् यतःम्वषष्ठिपयम्विधैनुशनत्रयमृत्यम्भशा चनतत्रविष्णा पचानारोग्यवनमूनावगछन् पत्नी विरात्रमुपवत अत्रचतुर्विशतिपणा अथरजस्वलागमनप्रायश्चिता त्रियालवल्कपःत्रिगत्रातरनंत्राश्यगत्वादकोशुचिर्भवेतत्रिरात्राशक्तीचतुर्विशतिपणादेयाएतदकामतःमतगमनेअ भ्पामतप्रायश्विनाऋतिः श्रादिनमैथुनेदिनमेकमभोलतमिनियथायमः वेदोदितानांनित्यानाकर्मणाममनिमम्नातक व्रतलाक्चदिनमकसभ्जनम्नातको गहस्यः अपिववादिस्तापरिणयनप्रायश्चित्तं यथामुमनुःपितष्वससुतीमाः समुतामातमगोत्रोमानापैयाँ विवायनांद्रायणंचरेत् परित्यज्पनाविभयादितिमातमगोनामातामहम्पसपुरन्या विदितिशलपाणिः अथपनिनप्रतिग्रहप्रायश्चिनंहम्पतिः पतितानांगहंगत्वाभुत्वाचप्रतिगद्यचमासोपवासंकुतिचीदा। यणमथापिवा अत्रज्ञानाभ्याम्मामीपवामःमत्तानेतुचांद्रायणमतदतानेचांद्रायणाईमिति मासोपवासेपंचदशधे नवः संवत्मरेणमासाशीपृयते नात्र संशयःइत्यंगिंगेवचनेनदादशवार्षिकस्यव्रतस्यसंवत्सरमामापवासेनमहविकल्पितत्वा न अयमणिमुक्तादिस्लयप्रायश्चित्तंतत्रमनःमणिमुकानवालम्पसर्वस्याश्ममयस्पच्अयस्कास्पापल्लीनाचहादशाहकणान्न ताकणान्नताकणभक्षण भत्रषड्पवासाःजावालारजनाश्वगोभूकन्यानांसाहरणेचांद्रायणंगतचापढतदव्यदान पूर्वक कर्तव्येय्या विष्णु दत्वैवापहतंद्रव्यधनिकम्पाभ्युपायतःप्रायश्चितंततःकपोत्कल्मषम्पाप्यनलये अत्रस कदम्पामकालदे या का पानप्रायश्चित मदतानात्यानतउपवसेदित्यनुस्तीअनिर्दशायागाःक्षीरमौष्ट्रमैकशीत भाविकंमधिनी लवन्मा! २४ याश्चगाःपयःभारतनांचसर्वामामृगीनीमहिषीविना क्षीगण्येतान्यपेयानिहिनातीनांसदैव हि शंग्वःमयाग्निनीनाक्षी रमपयमजा: गोगमनप्रायश्चित्तंत त्रविष्णुः गोबतंगोगमनेचगीव्रतंद्रस्वामिगोवंयोगले धेनुचतुष्टयंइ दंमदताना शरवःमोष्वपरिकीर्णासंवत्सरंप्राजापत्यंचरेत्तत्रत्रिंशद्धेनवःअपं ना पातेगौतमःगविचगुमतल्प ममगुरुतलसममितिद्वादशवार्षिकं अशीन्युत्तरशतधेनवोवानिरंतरंसंवत्सराभ्यासेमरणातिकमिनिशूलपाणिःवस्तु नोदिना पामरावमरणमितिद्रव्य अथपग्विदनादिप्रायश्तित्रहागतःज्येष्ठेनिर्विपणे कनीयान्परिक्ता तिपरिवि तिषःपरिवेदनीयाकन्यापरिदायीदातापरिक याजकम्नेसर्वेपतिताःसंबत्मप्राजापत्येनकृच्छ्रेण 'त्रि शहेनवः इदंतुज्येष्ठमुदिश्यकन्यात्पागानंतरमिति अथवात्यप्राय चितंतत्रविष्णुःयेषां हिजानोसावित्र विषितोश्वारपिन्वात्रीनकृच्छान्यथाविध्युपनापयेत् तत्रधेनुत्रयंपतत्यिनमातरहिनस्पनिःस्वजनस्पम्। भालस्पादनवधानाःसावित्रीपातेशंखलिखितोव्रात्यश्वांद्रायणंकुर्यात गोत्रदानंचेतिवान्पत्वंचपंचदशवर्षात्यय भयमः पतितायस्पसावित्रीदशवर्षाणिपंचचप्रायश्विभक्तपोप्रोवाचवदना वरःअथतीभार्यानधिगमनपाय न मता ज्ञानतःमनोजने हैगुण्यमिति अविडालाधुच्छिषभदाणप्रायश्चित्तंतत्रमनु विडालकाकाद्युच्छिष्टजनों श्वनकुलम्पचकेशकीदावपन्नंच पिवेह्रह्ममुवर्चलांब्रह्ममुवर्चलापीतसूर्यावर्तः तीचपीत्वादिनमेकमक्षिवाहनीयर दमजाननःज्ञानातुनिगत्रयथाशंस्वः दूषितंकेशकी नमाजरिर्मूषकैन्नथामक्षिकादेशकैश्चैवत्रिगतुवनचरेकर मत्रममूलंबतंगोमूत्रपावकेनतदशनीमाईपणादेयाःमद्भोजनविषयमेतत् अविण्मूत्रादिदूषितकूपादिनलगाना पश्निं कृपेविगमूत्रमंयुक्तपानातोयहिजोतमः त्रिगत्रेणविशुध्येतुकुंभेसांनपनस्मृतं दमज्ञाननःज्ञानानु दैगुण्पमिति मानपनमाहवन्यपुराणप्रथमेदनिनाश्रीपादोमूत्राशीततःपरतृतीयगोमयाशीस्पाच्चतुर्थक्षारपीभवेत् पैचमेदधिभुक्चैव नेषरेपिवेतन कुशोदकंमतमतुरुमात्तपनोविधिभत्रधेनुयमितिशलपाणिःअथभक्ष्पपंचनम्वशव दृषितजलपाने आपस्चवः अनस्थितेषुलिनिसर्वपंचनविषुच पिवेदपेयकूपेषुषाणविशुध्यति भलिन्त्रषुत्रिरात्रंस्पाच्छूद्राणां दिनमेवा चरातचमाघनशवविषयम् यथादेवलः लिनेभिन्नेशवेचवनत्रस्थयदपःपिवेत् पराकेपविशुदिःस्याद्राह्मणानांच भाजनान भत्पनाभ्यामेलघुहारीनःक्लिन्नेमिनेशवेचैवतत्रस्येयदितत्यिवेत् शुध्येचोदायणकुतप्रकच्छ्रमया पिवालि। नोभिन्नःशवश्ववतत्रम्यायदिदृश्यते पयःपिवेत्रिगतुमानुषेदिगुणम्मतगतनजानयजत्यानेाज्ञानता प्रधापेवर्दी ॥

२३ मा-क पनमेखलाडीभैक्षपचर्याब्रतानिचनिवर्ततेदिजातीना पुनःमम्कारकर्मणि अवस्वाध्यायोपेक्षापिनाम्नी हयमावि प्रम्पक्षत्रियस्मारियादुत्तगयणेदक्षायणेविशाकार्यानानध्यायेनसंक्रमअनपायपि कतियप लिकंभवेत पिनाददिगण 'योःसमुच्चयःमलमामादिदो पोष्पत्रनाम्नैिमित्तिकादान नैमितिकानिक निपतनियदाय दानदातदेवकार्याणिनकालतु विधीयते अथााभोज्पान्ना ब्राह्मणाम्नत्रहहम्पतिःनटनर्तकतक्षाणधर्मकार:मुवर्णकता गाडिकामेंडिकाःषडा:अभाज्यान्नाःप्रकीर्तिताःकर्मकगश्चक्रिणश्नमृतकाघोषकाम्नथाचक्रोपजीविनश्चैव वातदाका नया अनोपजीविनश्चैवश द्राध्यापकयाजकाःचित्रोपजीविगिल्लीचवाईषिब्रह्मविक्रयीवृथाश्रमीच्थात यमाणा चभेदकःपुण्योविक्रयकोयश्वयोनिसंकरजातयःवंगोपजीविकुंडाशीपरि वितिस्वीरहाभिषनागरदश्चै वचकर्मम्वतेषुयामाहाहाह्मणीवनमदा प्रायश्चित्तेधनाची परिहार्योभवेत्मतां तेषांनुब्राह्मणोभुन्वाहा यहं प्राजापत्पनशुध्येतततः पापान्नमंशयःरातदज्ञानत-अज्ञानतम्यहं तथाचमनुःभत्कानोन्यतमस्पान्दमा पणंत्र्यहमपाभुक्काचरेतरतोविण्मृत्रमेवचंतिकारिकावाधावीरहानयाग्निःकलविंका दिभक्षोत्र्यहोपवासमाहवि jःकन्लविंकहनमंडूकचक्रवाकरजवानमाग्मदात्यहाकमारिकाकोकिल्लग्जनाश त्रिगत्रमुपवमंदिइदमज्ञा यगामामभक्षणाप्रायश्चित्तंसुमंतुः गोमामभक्षणेप्राजापत्यंचदितिइदमज्ञानतःसहिषयं ज्ञानतोदैगुण्यज्ञानाभ्या मेपराशरः अगम्यागमनेचैवमुद्यगोमांसभक्षणेशीचा द्रायणंकुन्निदींगत्वासमुद्रगां अनडुत्महितांगांचदद्याहिप्राय दक्षिणामिति गामश्वकुंजरीष्ट्रीचसर्वपंचनरवतथा कव्यादंकुकुटंग्राम्यंकु-संवत्सरबतं तथाभुत्केत्यर्थःएतचिन्ता कालाभ्यामपंचनवंशशकादिपंचनरवभिन्नमवत्सरबतपंचदशधनवाएतस्यत्रायश्चित्तस्पांतेपुनरुपनयनमाह fary ग्राम्य कुक्कुटनरंगीमामभक्षणेचसंवत्सरेघुहिजानीनां प्रायश्चित्तांतेपुनःमस्कारंकुर्यादितिअथमूत्रपुरीषादिक्षणप्राया चितवहस्पतिः अमेध्यानामपेयानामभक्षस्यचभदाणेरेतोमूत्रपुरीषाणांशुबै चांद्रायणचरेतु अज्ञानेतुगौनमःमूत्रपुरीषरे नमाप्राशनेतप्तकृच्छमिति उभयत्रयुनःसंम्कारः यथायातवल्क्या अज्ञानात्तुमुरोपीवारेनोविण्मत्रमेवच पुनःसंस्कारमर्ह न्तित्रयोवर्णाद्विजातयःयत्तविषमृत्रभक्षणेविप्रः प्राजापत्यसमाचरेत् इत्यापम्बक्चनम् दहलात्कारविषयमितिश लपाणि कादशवर्षीयवालविषयमितिम्मााःत्रियादीनांपादपादहानिःयाज्ञवल्क्यःपलोडं विगहंचछत्रा कंग्रा मकुक्कटलसुनंगजनचैवभुत्वाचांद्रायणंचंगेतरातदज्ञानतःज्ञानतस्ततच्छ्रमि निगृलपाणिः एषुप्रायश्चित्ताने पुनः संस्कार कृयादिनिविष्णवचनात्पुनःसंम्कारः मंगकागकरणेचीद्रायणमिनिटलपाणिः प्रत्यनकरणविशेषयतिमन व प्रा. मभिगच्छलदाशरपत्र वयित्वाराजन्यमग्नीप्रारपत्ब्राह्मण्यापूर्ववतवैश्यवहाह्मणामलिंगऐतदालोतिर . त्याग्नौपाश्येत वाह्मण्यापूर्ववत् एवंवेश्योराजन्यायांशद्रोराजन्यवैश्ययोर्गमनमहापातिमहापथागमनंर बन राज णिपुनरावर्तयेन्निःसारयेदित्यर्थःरातदतानतःअज्ञानतःगद्रम्पव्राह्मणीगमनेहादशवार्षिकंशत्रिमनेयादानवा कंवैश्यागमनयादार्षिकंयथाप्रचेताःद्रम्पब्राह्मणांमोहान् गच्छत्तःशुहिमिच्छतःपूर्वमेवव्रतंदेयभानायम्मारितम्पमा "दहान्यान्यवर्णासुगच्छतःसार्ववर्णिकंप्रायश्चित्तमिदंदेयमगम्यागमनेक्रमात अत्रायमोपः अज्ञानतःसद्गुम्पब्राह्म णीगमनेहादशवार्षिकंवैश्यागमनेषासार्षिकंअज्ञानततिमर्वत्रान्वयः कर्तव्य वैश्यम्पब्राह्मणीगमनेप्राय नववा र्षिकंक्षत्रियागमनेषाद्वार्षिकंक्षत्रियम्पब्राह्मणीगमनेषावार्षिकमिनियत्तुशंखवचनंप्रातिलोम्पेवधाएं दिकर्तनंतद्यथोक्तैमरणांतिकप्रायश्चितानाबरणे सक्तिनिवारणार्थपुरुषम्पवधंस्त्रीणांनामादिकत. धातिनतुप्रायश्चित्तंयमः क्रोधान्मोहाइदन्भार्यामानरंभगिनीमपिप्राजापत्यव्रतंकुर्यात्मर्ववर्णेष्वयंविधिःपाया. हेमत्स्पमतंक्रोधादियोनार्यावयम्पाच गुणान्वितांऋषिचांद्रायणंवत्वापुनःसंग्रहमादिशेतू ऋषिचांद्रायणमाहा.. त्रीस्त्रीनगिनममनीयान्नियतात्मादृढव्रतः हविष्यान्नम्यवैमामऋषिचांद्रायणंम्मतऋषिचांद्रायणधेनुचतुषय अ मा ही ने कार्यगितिवचनार्थः नेनवालणबदा त्रियागमन हिवार्षिकंपादहीनंमाईवार्षिकंत्रतं वैश्यागमनेवार्षिकंपादयही नयारामामिकतंविशिषशाद्रागमने प्येवंभधमादागमनेषापमामिकम्पादत्रयहीनमाईमासिकव्रतमितिवर्षाणत्यन हनीपुमषानगव्यभिचरितमवर्णाइत्वत्पनरत्तीच यमाईपरभायोमुत्रीणियात्रियेपनीमतन्कामतःमकृहमनरभ्या मत्वापस्वामवर्णायामनन्यपूर्वायोमरुत्सन्निपातपादःपततीत्युपदिशतिअभ्पामेदिपादः अत्यंताभ्यामत्रिणादायम वमिनिदादशवार्षिकमित्यर्थः भईमतानतः अत्यंत निर्गुण ब्राह्मणपल्यभिगमनेब्राह्मणम्पवार्षिकंप्रायश्रितमाह वाचाय नःपुमात्राक्षणादीनांसंवत्सब्रह्मचर्यशद्रंक टाग्निनादहेदिति स्वभनव्यतिरिक्तसवणेकि पुरुषगामिन्यामभिगंतुःमवर्ण स्यपूर्वोतप्रायश्चित्तहानिः गवंपुरुषहयगामिन्याहिपादहानिःशवंपुरुषत्रयगामिन्यांत्रिपादहानिः तेनपुरुषचतुथ्यगा मिन्याम्बैत्रिण्याब्राह्मण्याशंम्वनान्यत्प्रायश्निमुनदिवार्षिकव्रतमितियथाशंग्वः ब्राह्मण्याम्वैरिणयामवकीर्यव्यहमुपो प्परनमात्रं दद्यात् अवेकपुरुषव्यमिचरितसवर्णस्यादिगमनेपादपादहासत्पथकंक्तिापनववचन मितिभवदेवा प्रथर द्रादीनाप्रतिलोमात्रीगमनप्रायश्चितनत्रवसिष्ठःश द्रश्वेताह्मणीलेत दावी भगदलपयित्वास द्रमग्नीप्रादा नि बाह्मणांशिरमिवपनं कृत्वामर्पियाभ्यनानग्नावरमागेप्पमहापर्थनयेत तन-पूनाभवतीति विज्ञायते गजन्मदाह्म il १. 'नामस्पृष्टरवचअनुच्छिष्टशूद्रस्पर्श उच्छिष्टब्राह्मणम्पनक्तमितिप्रायश्रितविक ब्रह्मपुराणे उच्छिष्टेनतु विप्रेमवि स्पृशानुनादृशः उभौनानंप्रकुरुतःमधएवंविशुद्यतः तिशद्रोच्छिएभक्षणारि प्रायश्चित अयशदादकक गनादिप्रायश्चित्तंम्नानमाचमनंदानंदेवतापितृतर्पणं शद्रोदकैर्नकुर्वतितथामेघारिनिःस्तैःएनत्करणेवेदोदिता नानित्यानाकर्मणाम निकमेस्नातकेतलीपेचदिनमेकमभीजनअवदिनमेकमभोजनमितिमनुवचनादेकीपवासः अथयझेपवीतहितकतमीजनप्रायश्चितंविनायज्ञोपवीतेन तेचब्राह्मणोयदिस्नानंकृत्वाजपंकवापंचगव्येनशुद्धा 'ति अथोपवीतच्छेदप्रायश्चित्तस्मृतिसागरे आपलबःब्राह्मणेनयदादेवाच्छिन्नेयज्ञोपवीतकंमनस्तापेनशुद्धिःस्पादा पस्वाब्रवीन्मुनिःप्राणायामत्रयंकवानिराहारःक्षिपेदिनंहहन्मनुःउपवीतंब्राह्मणस्पच्छिन्नंट्रेणकामत अन्पदादा यमंत्रेणेजपन्नपवमेदिनमंत्रानादेशेगायत्रीतिवचनादिनिदिएशतमितिवचनात्तथाचशताहतांगायत्रींजवीपरमे। दित्यर्थ बहस्पनिःशद्रेणतुयदाच्छिन्नमपत्रातदिजन्मनःदंडंत्रिंशत्यणदत्वाप्राजापत्पेनशुद्यति भथानुलोमेन ब्राह्मागम णादीनापरस्त्रीगमन प्रायश्चिनशंग्वःत्रामणेनगुणहीनशदामकृहमनेमाईमासिकतंकरणीयंयथाहप्रचेताः।। २१ नन्लोम्पेन विहितं रावगेपितमितिकृच्छमहाव्रतंतन्त्रमजानीयगमनेयदुक्तंतदुक्तमेवाधमायांगमने पादपाद पन्यममाचरेत् अहच्छियम्मनःपादः पाद आमाशनेतथाप्राजापत्यज्ञान मानताई भोच्छिोयेनाद्यग्रामःआस्यनिः। क्षिप्ताननिर्णिः पानादोशवादिस्पर्शप्रायश्चित्तमाहदाःपानेमैथुनसंसर्गत्तयामूत्रपुरीषयोःसम्पर्शयदिगच्छतुशवो दोन्पनैःमहदिनमेकंचरेन्मूत्रपुरीषच दिनयंदिनत्रयमैथुनेतुपानेदयाचतुष्य अत्रायमक्षेपः शोण्डिककापालि कात्यजादी नामकृदज्ञाननोन्नभोजनधनुर्णपक्वान्नमोजनेधेनुरेकामान्न भोजनधेनुमूल्पाई उच्छिष्टान्नभोजनेप्रादीन घे चतुष्टयम्यूशनभोजनेमर्वत्रपादःपीतावशेषजलपानेकार्यापणदयमितिभाण्डम्यजलपानेतुकार्षापणेकः खानित जलपानेच कार्षापणाई अभिगमनेचांदापण अज्ञानतःसद्कोच्छिषस्पर्शधेनुमल्पाई अच्छिष्टस्पांत्यनस्पस्पर्श भामानाशनेचंतत्या दः मृत्राच्छिकार्यापणाईपगपाच्छिचकापिणीकं मैथुनोछिरेचकार्षापर्णपानीछिटेचकार्या पणद्रयमितिज्ञानतःमर्वत्रगण्य अभ्यामादावाहत्यादिकंसर्वकरणीयंसर्वत्रक्षत्रियादीनांपाद पादहानिःमर्वत्रस्त्री वालदामामर्द इनिशाण्डिकायनान्नभाणादिप्रायश्चितनिर्णयःमंपूर्णःअज्ञानासहच्छूद्रोच्छिएभोजनंत्रिरात्रा। भोजनंययापम्नवःअज्ञानायम्नुभुंजीन दीच्छिए हिजोत्तमः त्रिरात्रीपोषितीभूत्वापंचायनशध्यतिज्ञानतुदैगुण्यमि तिनिगोषवामेमाईकापणलभ्पका चनंब्रह्मपणे उच्छिषेनतुंरद्रेणविप्रःएस्तुती दंश उपचामेनशहःम्पाच्छ।

पा नद्यति महत्पानविषयमेतत् ज्ञानेतुईगुण्ये अभ्यामेतुप्रायश्चित्तातिःषामजनतोभाण्डस्यादवापानेपरामर 'स्थितमभोपानामापादधिपयः पिवेत वादादात्रियोवैश्यःरद्रश्चैवप्रमादत्त पटाकूर्चीपवासेनारिजातीनांतुनि सदस्पतपवासेनदद्यादानंचशक्तितःचतुर्दश्यामभोजनंपरदिने पंचगव्यमाभोजनंब्रह्मकूर्चमाध्यतदशा कालभ्पकांचनदानम् अत्पनरवानितकृपादिषुमत्स्नानाद्याचरणेतु अपने खनिताःकूपालडागानितथैक्वी नावाचपीत्वाचपंचगव्येन शुद्यति पंचगव्यपानमुपवासपूर्वकंव्रतरूपत्वात् इदमज्ञानतःज्ञानेतुदैगुण्यमितिअं गादिस्त्रीसंसहमनेजाननवादायणंज्ञानतस्तुदैगुण्य तदाहसंवतः नटीशैलूषिकीचैवरजकीवेणुजीविका गत्वाची कुर्यात्तथाचपिजीविनीकामनस्तुयदागच्छच्रेचांद्रायणहयम नद्याद्युपलक्षणशांडिकादिस्त्रीणमपिपरिग्र पक्तिंबहूनामितिवचनात् अज्ञानाचदर्विशतिवाराभिगमनेपातित्पज्ञानाहादशवाराभिगमनेइतियतुकापा निकान्नभोत्कृणोतन्नारोगामिना तथा ज्ञानाच्छाब्दमुद्दिषमज्ञानादेंदवडयमित्यापसंवचनंतदभिगमनेज्ञानाज्ञाना राम भ्यामभ्यासविषयंअषधाभोगनविषयेचाच्छाब्देत्रिंशद्धेनवःचांद्रायणहयेपंचदशधेनवःभुकोहियेनान्यजस्पर्शने। २० प्राजापत्यप्रायश्चितकरणीयं अच्छिशमान्नाशनयाःप्राजापत्यपादःकरणीयःभापलंवःभुतोछिटोत्पनैःस्पृष्टःप्राजामी बनीभुवत व्रतीयावकेनतदशक्तीधेनुयम् भामान्नभक्षणेतुसाईकार्षापणेकलभ्येकांचनम् यथायमःश्वपचा शांडिका नाचचैलनिर्णनकम्पचरजकम्पनुशमम्प पचोपपतिहेभुत्वाचान्नतमस्पान्नममत्याक्षपगंव्यहं एवंचपादभा|| माशनेतथेत्यापल्लेबायेनमहैकवावमंगच्छतइतिरजकोवस्त्ररंजनकर्तानृशंसोधातकः अत्रमनुनाशोडिकाद्यत्य जातीनानुल्य प्रायश्रितविधानात् मान्भर्वपातुल्पप्रायश्चित्तंवहनामेकधर्माणामेकम्पापियदुच्यतेसर्वेषामेवत कुर्यादेकम्पाहितेम्मृतातथाचशौं दिकपदंकापालिकापनापनक्षा भत्पजानाढ्यमारजकश्वर्मकारश्चनदोवरुड़ वचकैवमिद भिल्लायमौतेअंत्यजाम्मृताइतितनतंयामज्ञानतःमतदन्न भोजनेनुयम् आमान्नेमाकार्षा पज्ञानेदैगुण्य अभ्यामेत्तु प्रायश्चित्तात्तिरिति सन्युनर्नारदेनात्यजानभिधायभुत्वाचैषां स्त्रियोगत्वापीत्वापःप्रति गावच्झाईमाचरेत्ज्ञानादज्ञानादैन्दवयमभिहितंतदषवारभोजन विषयकृच्छादेत्रिंशहेनवः चांद्रायणहये चदशधेनवः अन्य जानीज्ञानतःमकृच्छिष्टभोजनेतृशनाः अपनानाभुत शेषस्तक्षितोये हिजातिभिःचाईकच्छ तदर्धचक्रमांतषविशोधनम कच्छंतनकळतदततकृच्छाई शुष्कान्नमिहान्नादस्पृष्टान्न भोजनेपादइतिशोण्डि कापालिका पनपीतसंबंधिजलपानत्वा पम्नवः संज्ञानात्तपिबत्तीयंत्रानगोन्पस्प ना निभिः त्रिगनापोषितोभृत्लापंचग .. नथ्य ऋष्यशय चांडालैःश्वपचैर्वा पिछिन्न पन्नोपवीतकं मुनिभिस्तुविनिर्दिषंमासातपयम् अथचोदालीग गयथितं अज्ञानतःसञ्चांडालीगमनेडादशवार्षिकंज्ञानतम्मरणंयथायमः खाडालीबाह्मणेमपत्वभुत्वाचन सपतत्पज्ञानतोविप्रोज्ञानान्माम्यतुगच्छति पतनिदादशवार्षिकब्रतभाग्भवतीत्पर्थःज्ञानात्साम्योपन्यामना शवार्षिकब्रतनिषेधार्थः ययायमारतःसिन्दाकुमारी चोदालायंगनामुचमपिंडापत्यदारेषुप्राणत्यागोवि बायत भत्र प्राणत्यागेचतुर्विशतिवार्षिक बनविधानात् भोजनवज्ञानतापचत्वारिंशाहारणज्ञानतश्यतुर्विशतिवा गतिसंहादशवार्षिकव्रताकरण शीत्युत्तरशतंधेनवादेयाः दात्रियादीनांपादपादहानिवीलरोगिणामईमि वेषामग्णमिति स्त्रियाअपिघुमस्तुल्यवतमाहांगिराः व्रतंयनादितपुमापतितस्त्रीनिषेवनात् तचापिका पतितां मेदिनी स्त्रियम् अत्रादितिनिर्देशात्रीत्वान्नाईहानिरितिप्रतिग्रहेभोजनतुल्यं प्रायश्चित्तंधनोरभावे तन्मूलाचाडालजातिमज्ञायतदेकनासेपनवः अपना तिमविज्ञायनिवौद्यस्पवेश्मनि सवैज्ञानेनकालनकुर्या तत्रविशोधनम् चांद्रायणपराकोवाहिजातीनांविशोधनम् प्राजापत्यंतुष्टद्राणांतयासंबडदृषणे इतिचांडालान्न १४ भाणादिचांडाल्पभिगमनादिप्रायश्चित्तम भथशांडिकाद्यन्नभक्षणादिप्रायश्चिनं शोण्डिकान्तमूतिकानंभुन्कामामं पोध्येत्पर्यःतदयमक्षेपः अज्ञानाचाडालायन्नभणपादानधनचतुष्टयज्ञानतः माईमधनवः बलात्कारतोभोजनेपंच धेनवःशुष्कान्नेसर्वत्राईयामानेतीयोशे अज्ञानतम्नत्स्पृष्टान्न भोजनेधेनुरेकाजानतीदेधेनूसर्वत्रीछिपे गुण्यं भा ज्ञानतश्चांडालस्पष्जलक्षीग दिपान गणलभ्येकांचनंज्ञानतःपुराणयलभ्येकांचनं सर्वत्राभ्यासे प्रायश्चित्तावृत्तिः तनुब्राह्मणस्पवित्रंतुमकलेदेयंपादोनेक्षत्रियमेतम् वैश्यईपादशेषतुशूद्रनानिषशस्यतइतिहहिष्णुवचनात् क्षत्रि यादीनांपादपादहानिःम्बीबालवृद्गे गिणांभई प्रायश्चित्तंधनोग्भावेतन्मूल्यदयसंकल्पवाक्यं यथाअघेत्यादिज्ञानता चौडालमिदान्नभक्षणजनितपापक्षयकामोंगिरउन्नं चांद्रायणबनानुकल्पपयम्बिमाईसप्तधेनुमूल्पभाईहाविंशतिपुरा पिकांचनमग्निदैवतमित्यादिसर्वत्रोहेनकार्यम दक्षिणायथाशक्तिदेयाविधिप्रनपस्त्रीव्यतिरिक्तानांयत्रदानेत्वि दिव्यंपूवैदिनेसशिस्ववपनरुवातंत्राश्योपोष्यपरदिनसाईमतदशधेनुमृल्पमुत्मज्पब्राह्मणायदत्वायथाशक्तिद क्षिणीदद्यात् तत्तःपार्वणविधिनाप्राइमित्य मुकम्पमतमतदिति अथोच्छिषम्पचाडालादिस्पर्शप्रायचिन मुन्तीविष रचनाचीतश्नांडालःश्वपचेनवा प्रमादास्पर्शनगच्छे नेत्रको हिशोधनंगायापमहलबुद्धपदीवाशतंजपेत भषसह नमाधिकमहम्मंत्रिगत्रोपोषिताभृत्वा पंचगव्येनगद्यतीनिमिलिवापादीनंप्रामापत्पम चांडालादिछिन्नयज्ञोपवीतधेन प्राक नंशकृत् प्राश्या परेधुरुपवसेन्कृच्छंसातपनंचनातन झहमाध्यतदशक्तीपुराणमेकंदद्यादिनितोयमुपलक्षणदीगदि। १८ "गनेपि यमन चांडालमपएं पिवेकिंचिदकामतः मनुसातपनकृच्छ्रवरेच्छुयर्थमात्मनऋपहिरोवचनात् आम्निवाचा पभाण्डेयुयमवज्ञानाम्नलंपिवेत् प्रायश्चित्तंकयतत्रवर्णवर्णविनिर्दिशत् चरेत्मानपनविप्रःप्राजापत्यंनभूमिपानदं श्य पादंशद्रस्पनिर्दिशत्तदिदमभ्यामेमनभ्यामेतुदेवलःयस्तुचीडालभांडस्थमज्ञानादुदकंपिवत्मत्व्य पद्मवकेनशुध्यति इदमज्ञाने ज्ञानताहैगुण्य अत्रमानपनसवाहमाध्ययथाब्रह्मपुराणंप्रथमेहनि नानीयात्गोमूत्राशीततःपुनः तृतीयेगोमयाशीचचतुर्थेशीम्पोमवेत पंचमेदधिभुकचैवतंषलेफ्वेिदथ कुशोद कच्छमातपनेविधिरिनितदशकाप्यनुहयम् ज्ञानतश्चांडालोदकपानेत्रिगतीपवामपूर्वकंपचगव्यपानमा डालेननुमंम्पृष्यभपायः पिबतिहिजःत्रिरात्रीयोपिनीभृत्वापंचगयनशुध्यतिपंचगव्यथागोशल द्विंगु णमूत्र. वविद्याचतुर्गुणंएतंचाएगुएंधीतं पंचगव्येनथादधिइतिआपम्नबीयात् तथागणांइत्यर्थः अन्यत्वानित चांडालपरिगृहीतकूपादिजलपानेभ्यासतानानप्राजा पत्यचाण्डालपरिगृहीतासुयोज्ञानादुदकंपिबेत् नम्पशुद्धिप्रजा नीयान्प्रा नापत्येन नित्यशः भापदिलापम्नवः श्वपाकचांडानपरिग्रहेयुपीत्वा जलशुध्यतिपंचगव्यैःपंचगव्यमानेपर्वद्युम । त्रयवनदेशाङ्गवायवनाइतिज्ञानेतुतुल्यतयादिगुणव्रताचरणेपिनव्यवहार्यःकामतीव्यवहार्यम्नुवचनादिहनापतइति याज्ञवल्क्यात पापाभावेकथं भव्यवहार्य इत्पतवाहवचनादितितथाचपापम्पदशक्तीनरकोत्यादिकाव्यवहारविरोधिकाचत त्रकृतप्रायश्चित्तनरकोत्पादकशले विग्हेपियवहारविगधिकाशक्तिरम्पवतिभावः शुष्कान्न पादःपक्वान्नेवईप्रायश्चितंयस्न म्यभुक्तपक्कानकळाईनम्पनिर्दिशेत शुष्कान्नभाजिनांपादमित्याहभगवान्मनुरिति विषाधम्मत्तिरीयात् तम्पर्दितीया सर्गिणःशुष्कान्नमामानंसतुलानादि चाहालस्पष्ान्नभोजनप्राजापत्यं चांडालम्पमन्नतुयोनीयाहाह्मणःक्वचित् तम्पशु हिंप्रवक्ष्यामिप्राजापत्ननित्यशःगतदज्ञानतीज्ञानताद्वैगुण्यमिति भातानतःमकृच्चाण्डालाधुच्छियान्नभोजनेचांद्रायण पालापनका त्यानाभत्ताशेषतुभदायित्वादिजातयः चाईकच्छंतदईचब्रह्मदात्रविशा विधिः अथक्षत्रियविशोकृच्छ्रतदईवि चामंतदायदिबत्नात्कागदन्नेतरतांबूलाधुच्छिएभक्षणं अत्रज्ञान आपम्वन उच्छिचांद्रायणविधानादडिरमाचा नच्छि ततकृष्छविधानात्सर्वत्रानच्छिये हैगुण्यमितिशलपाणिः चांडालस्पोदकपानेमांतपभव्रतंयस्तुचांडालम्पर पिवेत्तीय मकामतः मतमोतपनंहच्छेचरेच्छुयर्थमात्मनइन्यगिगेवचनात हारीतः चांडालम्पपानीयब्राह्मणानुयापिबेतूष छात्रोपोषिताभन्वापंचगव्येनशुद्यानि अनुत्तरितमानपनमधिकं मानपनमाहयाजवन्यः कुशोदकंन गांधीग्दधिमत्र प्रा.क. इदंकामत गुपपमितिवलात्मकृच्चाण्डालादीनामामान्नभक्षत्रिगत्रमिद्वान्नभाणेपराक विष्णःचादालान्त्रभु "क्वात्रिगत्रमुपवमेत सिहानभुत्क्वायएकंकर्यादितिवचनमैतहलाभोजनविषयमिति ययपिवनान्प्रवर्नमनिम्पविष यज्ञानमत्येवतथापिम्बारसिकत्वाभावान्नज्ञानवतपापमुक्तयगकमाहमनुःययात्मनाप्रमत्तम्पहादशाहंनम्जन पर कोनामाच्छायमर्वपापनोदनः यसकैपंचधेनवः इतिशलपाणिपनयमितिभवदेवः अत्रामान्नेमिहानतुरीयभागमा यातकर्तव्यमेकानिीतःशास्त्रार्थमितिन्यायात सर्वत्रान्नभक्षणेमिहानतुरीयभागप्रायश्चित्तंम्वीकृतं यथापादमामा नभक्षणमिति एतत्यापम्प उपपातकत्वनतंत्रतायाभावात ज्ञानाभ्पामेचांद्रायणाभ्यासः अज्ञानाभ्यामतप्तकृच्छ्राभ्यामः तेन ज्ञाननश्चतुर्निशतिवारभोजनपातित्यं अज्ञानतोषचत्वारिंशहारभोजनेच यथामनःचाण्डालान्तस्त्रियोगवाभुत्वाच परिगृहां व पनन्यज्ञानतोविप्रोतानात्माम्यनुगच्छति अत्पेभवाअंपायताधमनानयानमतीतिदीपकनिकाज्ञानात्मरुदभिगमनपाति त्यंतत्रतवस्यामः चाण्डालपवनयाग्नभोजनेतुन्यप्रायश्चितंदवलेनचाण्डालयनयोर्वलात् मामदामत्वापन्नहिजम्पप्राजा। गम पत्यविधानात मर्वत्र तुल्यं प्रायश्चित्तंबोध्यम्ययादामीकृतीबलान्लेच्छै सापडालायश्चदम्पुभिःमामोषितेमादिजातौतुप्राजा १७ पत्यविशोधनाललूश्य गामामखा दकीयम्तुविमईयस्तुभाषते मर्वाचारविहीनअम्लेच्छदत्यभिधीयते इतिवाधायनातःत % 3D नंदईनब्रह्मक्षत्रविद्रायोषाःप्रमाप्यतुतिधेनुर्वस्तमविक्रमादद्या हिशुड्यइति तत्प्रतिलोमजात्पताभ्यासव्यभिच रितस्त्रीविषयमितिश्चर्मनिर्मितंजीनइतिख्यातंवरलागःअविर्मेषःदमज्ञानतःज्ञानतोदैगुण्यम् इनिम्त्रीवधप्रायश्चित्त निर्णयःममाप्तःअथचांडालाद्यन्नभक्षणप्रायश्चित्तंतत्रमकृदभ्यासात्ताभ्यासभेदेनव्यवस्थामुनिमिरुतेतितन्निरूप्यते यद्यपिद्रवव्यम्पकंठादधोगमनमात्रंपानंतच्चैकस्मिन्प्रयोगेनेकधैवभवतितथाप्येकमेवपानं यथैकफलोदेशप्रवृत्तक नव्याप्पानामेकोपक्रमकाणांव्यापारनिचयानामपकधात्वर्थत्वंतथात्रापेकफलोद्देश्य कैकप्रपन्त्रोपक्रमाणायामानामेक म्मिद यो गेमकृदेकभोजनम एवंपुनर्मोजनेभ्पामःत्रिभॊजनेत्यताभ्यासः प्रयोगोदेशनभेदंव्यक्तमाहकात्यायनःमुनिभि विजयोनविप्राणीमर्यवामिनांनित्यं महनिचतथानमम्चिन्यांसाईप्रहग्यामातःअज्ञानतामकृच्चोडालान्नभक्षणेचा द्रायणमजानतम्नप्रकृच्छंययाहांगिराः अंत्यावमायिनामन्नमनीयाघम्नुकामतःमतुचांद्रायणंकुर्यात्नप्तरुच्छ्रमथापिवाची सन्नःश्नपचःदानामनावैदेहकम्नयामागधायोगवोचेतिमप्नंन्पावमायिनः बाह्मण्याशद्रज्जातःक्षता ब्राह्मण्याशत्रियाना लःमृतः ब्राह्मण्यावश्यंजीतविदेहकःक्षत्रियायांवैश्यान्मागधः सदाहेश्यायां जातः प्रायोगवःचांद्रापणेष्टोधेनवःतेपरच्छेपा दोनधनचतुपयभवदेवस्तु चौद्रायणमत्रशिशुचांद्रायणं अत्रधेनुचतुपयंतच्छेधेनहामिलिवावधेनवोभकामतः प्रा.का वैश्यावधमाईचत्वारिंशतिधेनवःशुद्रावधेसपादैकादशधेनवः अज्ञानकृत ईम्रिति प्रज्ञानतोयहर्णवधेयत प्रायश्चितता 'तनहर्णगर्भवतीयावधेचन प्रायश्चित्तंनेनज्ञानतोब्राह्मणीगर्भववषडार्षिक्षत्रियागर्भवत्रैवार्षिकंवैग्या विधेसाईवार्षिकंशदागर्भवधेनवमासिकं यथायाज्ञवल्करःगर्भहाचयथावर्णतयानगीनिषूदनआत्रेयीरनोयोगाषा र्यन्तथावर्मियःजम्बलामतुम्नानामात्रयीबाहस्त्रयोदशाहानिरजस्वलाययातिथात्रयोत्रऋतुम्नातात्रयोदः । त्रिीतनयोडशदिनान्यात्रेयीत्यर्थःमहात्मवर्णव्यभिचारितस्त्रावधप्रायश्चित्तमाहेयाज्ञवल्क्यःअप्रदुषाम्बिय। द्रहत्पावतंचंगत अप्रकर्षणादात्मवर्णव्यभिचारितामित्यर्थःअत्रदुषस्त्रीवधप्रायश्चित्तस्पोक्तत्वादितिअत्रमत भवर्णव्यभिचारितव्राह्मण्यादीनामकामतोवधेब्राह्मणादिवर्णजातशूद्रवधप्रायश्चित्तंकर्तव्यं यथाब्राह्मणनातरद्रयधेग नमःमवन्सरपंचदशधेनुबनेकत्वावृषभैकादशगाश्वदद्यादितिक्षत्रियजानिश वधशरवः द्रवधेनानशद्रवषेवाव्दाईव्र नंगीप्रदानंच वैश्य नानद्रवधेकाश्यपः परमाननंतिलधेनुंचदद्यादितितथाशद्रवधेप्रोक्तंतनकच्छेअनायसंक्षेपःम गम कामतःमकामवर्णव्यभिचारित ब्राह्मणीवपंचदशधेनवावृषभैकादशागावोदक्षिणातथाक्षत्रियावधेयेनवःगार्द। १६ शिणातथावैश्यावधनव यथाशक्तिदक्षिणा द्रावधेधेनुहयंयथाशक्तिदक्षिणा ज्ञानतोहगुगयमितियत्तुयातवन्धपक्च त्रैवार्षिकादिकंमनुवचनात् ज्ञानतम्तुषट्वर्याणिराजन्यत्रीणिवर्षाणिवेश्यसाईशद्रहनिहारीनवचनात्षवर्धादिकमा हरलपाणिस्विदमगुणादिविषयमाह अत्रापिम्वीवृहानांगतवाडशवर्षीयवालानामई पंचवर्षादूई मेकादशवर्षपयतं पादमात्रंद्रपव्यममंकल्पवायत्रदानंचगोवधप्रकरणरीत्यासंगद्यदेयमितिप्रयोजकादीनांपादपादहानिपव्या अन्या। यधिक प्रायश्चित्तवोधकवचनानिपदस्थाभिषक्तब्राह्मणादिपूजकमगुणक्षत्रियादिवधभेदेनव्यारव्येयानिकलीतदभावा नलिग्वितानि निक्षत्रियादिवधेनिर्णयः भयप्रतिलीमजजातिवधप्रायश्चित्तं तत्रंगज्ञवल्कपःचांद्रायणंचरन्सन्निपद निहन्यातु शट्रोधिकारही नीपिमासेनाननगद्यतिप्रतिलोमनामागधायोगवादयादा रियायवैश्यात्मागध वैम्पायविश्पान आयोगवः मासाननःग्जका दिवधेपिअजाननोवधेयरकरावग्जकादिवपिज्ञानरुतंचांद्रायणमज्ञानरुतयसकातथाचीगिराःमवी जानांगमनेभोजनेमप्रमापणेयर कैनविशुद्धःस्यादित्पांगिरसभाषितंअत्यनागमनेरेना कापूर्वसदज्ञानतरावं इति प्रतिलोम जातिवधप्रायश्तिम् अथम्बीवधप्रायथितंत्रनिर्मुणब्राह्मणादिस्त्रीवधनस्थाकामनोब्राह्मजीवधेषड़वार्षि कंक्षत्रियावषेत्रैवार्षिकवैश्यावधमाई वार्षिकंशद्रावधेनवमा सिकंअज्ञाताई मिनियमाहारीतःक्षत्रियवहाह्मणीषुवेश्य वतक्षत्रियामुशदवन वैग्यामुशद्रामुशदाई मिति तत्रायमंक्षेपःब्राह्मणीवधनवतिनवःक्षत्रियावपंचचत्वारिंशडेनवः प्रा-कः कम् इनिगवतम्पश्यादिवधप्रायश्चित्तनिर्णयअयात्रियादिवधतापश्चिननिर्णयः अजालकृत क्षत्रियवर्धवार्षिकमहाव १५ तितदशक्तीपञ्चचत्वारिंशद्धेनवोदेयाः तथावश्यवधेमाईवार्षिकंतदशकागविंशोधनवादयाःतथार द्रयधनमामि मंतदशकौदादशधेनवःययामनुःतुगयोब्रह्महन्पायाः शात्रियविहायनिभवदवारचदंगुमजारणाशानंमत्यमिद्रि ग्रहःप्रवर्तनहितानाचतमर्ववत्तमुच्यते एतच्चमर्ववतमवर्णकृतंदात्रिया दिधविषयं मधमवर्णकृतेतु अध वर्णानामुपहननेगुमंदोषोगमनंगनयाात्रादीनानमंशयइनिभविष्यपुगध्यानमवर्णक्रमणाधमानांहे गुण्या मकलंदेपमितिवचनमभक्ष्य भदाणविषयमितिशूलपाणिः भवदेवम्तुभधमानलिनिवचनंप्रकारगानवक विप्रेतुमकलंदयमितिब्रह्मवधतरमकलविषयं अनानकृतजातिमात्राश्रितात्रियवधतवानापत्या निगवेवग्य वधेपानापत्पचनुएयनाशाद्रवप्रा नापत्ययम् ज्ञानेनुमर्वत्रगण्य यथारंवतःहत्वातुमात्रियंमाहान्त्रिभिः कृ पोहनिमत्रबहुवचनात्यच्छ्रयेमिह त्रिभितिपदोपादानं कृत्रयत्रिगुप्पप्रतिपादनार्य वैश्यहन्यातुर्मप्राप्यकचिदै, वमोहितःकन्छातिकच्छ कुमतेमनगवैश्यघातकः माहाळूदेवप्राप्यनप्रकृच्छंममाचरेत कृच्छानिछायथायानवल्यः कृच्छाति रुन्छ: पयमादियानकविंशतिःपयात्रजलमत्र चतपयंमत्रभवंदवः अज्ञानतस्तम्पदा त्रिगादिवधी यमीदद्यात्महत्वाद्विजोत्तमःपलालमारकंखरंसीमकंचैवमाषकम् कामायसीअभीलोहमयोंकुद्दालिका षड्न सकानच्चमृगाभिप्रेतम्याज्ञवल्क्य मार्जा र गोधानकुलमण्डूकाश्पतत्रिणः हवाय हंपिवेन्क्षीरंकृत्पादादिकत्व त् अत्रपतत्रिणःपूर्वोक्तातिरेकेणाभिमताः कुच्छ पादश्वोक्तःसतानिकृताभ्यासविषयानि सद्धेमवतःहत्वाहं संब लाकांश्चश्वावित्कृग्वबहिर्णः वानरश्येनभासौचमहत्वा क्षिपेहिनदतिअत्रमहोपवासेनसाईकार्षापणाइति अ ज्ञानतावईशद्रहत्याब्रतमभिधायोअस्थिमतांसहस्तथानस्थिमनामनइतिअस्थिमनोककलामादीनीमहसू मनरेनर्थानस्थिमनोजलोकादेशमशकादीनांशकटवहनीयराशिवधेशुद्भइत्याब्रतंतत्रमोद्रांत शुद्भव,प्राप्पनन्तक सनाचूगेदिनिप्रवचनविषयतनकच्छंमनूक्तम् यथातनवाळूचरन् विप्रोजलक्षारयतेनि लान्प्रतिव्यहंपिवेदष्णा न्मकृत्स्नायीममाहितःगतनदादशाहमाध्यततानिलयानंतनवीरवाष्यायान अपाहीनधेनुचएयदानमाहशू लपाणिः इयमितिभवदेवभट्टः अस्थिमदल्यप्राणिवधेकिंचिहान्यादिकंदेयं अनाथमदल्पप्राणिवधेप्राणायाम मात्रकरणीयं तथाचमनःकिंचिदेयं व्राह्मणायधान्पमस्थिमनावअनस्विमता हिंसाधाप्राणायामेनशुधतिभत्रवाना णात्रियविश द्राणांतुल्पप्रायश्चितम् शद्रस्त्रीवालदानाअर्धमिनिशूलपाणिभवदेवेनक्षत्रियादीनांपादहानिरिन्यु पाक म्यगतकांतागदौमियुतंतदानेत्यर्थः शंकारहितस्थानेमतिपालक दोषाभावस्लत्रम्मनिःसदारमेनुविपिननिर्भयतकर्ज १४ ते आगत्यहकव्याघ्रायःरवादितै लिदूषणंनारदाराजगृहंगही तोवाचादिभिर्हतोपिला अथर्वणवाददारमानापति तोभवेत् व्याघ्रादिभिर्हतोवापिव्याधिभिर्वाप्पुपद्रुतःननत्रदोषःपालकम्पनचंदोषोनिगमनाम्पगशरः ग्रामघातगगन वेश्मभंग-पाननेअतिरिहतानांचप्रायश्तिन विद्यते दंचबंधनव्यतिरेकेणपालीपापववीध्यायश्चित्तपरिक्षण! म्वशिरसायवसमादायगीभ्योदद्यात्यदिताःप्रमुदितागाहीयुग्थेनंप्रवर्तयति यवसंतणंसनंकृतमप्राय येयुःकर्मणीतिशेषः यदिगावलद्दत्ततणनगण्हीयुलदापुनःप्रायश्चित्तमिति टिगोवधप्रायश्चित्तनिर्णयः नवतरपशुपक्षिसादिवधेप्रायश्चित्तनिर्णयः हयहत्वावासादानंहम्निवधेपवनीलहषदोलम् अजमेषगर्दभच्चा, करावाहयाचिकहायनषदानम् यथायमःवामोदद्याइयंहत्वापंचनीलान्यानोअमेषमनवाहखरंहाकहाय नंहमादिवधेगोदानंहमहत्वावलाकोचतथावहिणमेवचवानरंश्यनभासौचप्रयच्छेदाह्मणायगी कव्यादांश्चमगानहवा गर्म- चनदद्यात्पम्विनीम् अक्रव्यादाचत्सतरीमुष्टहत्वा कृष्णलंकव्यादाव्याघ्रादयःमृगाःकृष्णमागदयः अक्रव्यादामंहिषादयात! गन्ननन्यरिमितमुवर्णहतकुंभवगहंचतिलद्रोणंचतितिरमशुदिहायनवमीञ्चहत्वात्रिहायनं अभीका १४ दशिगभंदप्रयत्न गपिकुर्वतां हिनानागाहितायांयप्रायश्चितनविद्यने भत्रहिनानीनामिनिपाठानग्गन्दगर्भात तगर्भः देवद्रोण्याविहारेषकृपष्वायतनेषुच रायगोपविपन्नामुप्रायश्चित्तंन विद्यते देवद्रोणीस्वयंभूलिंगाद्यवस्थानगर्नःविन्हा गमथुन आयतनमामा भत्रकृपापतनकर्तुःषाभावःनतुगाम्वामिनइति भायमंयमनार्थतुनदृष्य द्रोधबंधयोः पंकलना ग्निदाहषप्रायश्चित्तंन विद्यते मूर्छित पतितोवापियदिदण्डाहनःपशुः उस्थितेनुसदागछेत्पन्चसप्रपंदानिवा ग्रासंवा यदिगृहायातायवापिपिवस्वयं पूर्वव्याधिविनष्टानाप्रायश्चितनविधतअम्पायःयदिपूर्वव्याधियुक्तानांगवादंडा भातनमळ्यापतनभवति-अनंतरंगमनग्रामादौकृतमरणभवतितदागमन ग्रामतीयपालनतम्मरणहेवभाववि। निश्चितपूर्वव्याधिविनष्टानानप्रायश्चित्तंयदिपूर्वव्याधिरहितरावप्रहार जनितव्याधिनासादिकंकृत्वामृतनदाप्रायः वितमस्येवमग्निंप्रज्वान्पनत्रस्थितम्पदेवात्तदग्निनावंधरहितस्पमरणेदोषाभाकमाई पगशमकुपेखानेचधर्मार्थग हदाहेचयामृताग्रामदाहेतथाघोप्रायश्चिननविद्यनेचर्मनिर्माचनप्रायश्चितापवाद हांगिरा अन्यत्रांकनलक्ष्मभ्यावा हनिर्मोचनपिवा अंकनंत्रिशलादिकरणलक्ष्मम्यिग्तचिन्हेंवाहननचर्भनिर्मोचनम्म्म्मतिमा गरेभंगिगःअरसितेन कृपादौमतव्याघ्रादिक्षितव्रताईमाचरेमामारदिक्षतेनानिदृयणमिति गदिनईनिमत्तागोर्यदिनिवारयतिपालकमतिक १३ पा-क खामिनो दोषमाहहारीतः दमनदामनेचैवसंघाने चव योजने संभग्वल पागैर्व मनपादोनमाचरेदितिप्राजापतास्प वपादोनपूर्वेणमटेकवाक्यत्वात् तथामनुः घटाभग्गादोषणगवायत्रविपदोन चरेदत्रतत्रभूषणार्थहितन ए कहायन्यादिवधेवाडयमः कान्नारप्पयवादर्गेगृहदावटेषुचयदितत्रावपत्तिः स्यात् इराकी विधीयते नयापादश्चामात्र वन्मनामिन्परक्षितअप्रानिक भप्राप्रदम्यावस्थत्रिहायनपर्यतमिनियावतश्वधादिनामृतम्नांमिनाप्राजापत्यपादः तम्लखम्यान गावियविनिमयेचचांद्रायणं यदितेनवधःक्रियतदाज्ञानकृतप्राचिनविक्रयंगोविनिमयंकवा मानवादकै व्रतं चांद्रायणं काहधमाशाहधीभवेदितिगोभिलवचनात् चौद्रायणपदं शिशुचादायणपरम् पापस्पलघुत्ता दितितचयाचम्पानश्री यात पिण्डानविप्रःममाहितः चतुगेमिनमर्यशिशुलांद्रायणमनमे नत्रदानधनुचतुष्पा पम्पन चादिति अयपालक प्रायश्चित भविभक्तपालकानामकनप्रायश्चित करायविभक्तानांपादःपादोबहनांगवामा लनवहिगणंतत्रापिबहकर्तकं प्रत्येकंहिगणमिनिपालकम्पद्रव्याभाववामिनाद्रव्यंदत्वाप्रायश्चित्तंकारपिन व्यस्वनवा गर्ने करणीयम्लल पालकम्वामिनाकर्तव्यमिति अथगोवधापवादः संवतः यंत्रणेगोचिकित्मायांमृदगर्भविमोचने यत्नक १३ नेविपतिः म्याटप्रायश्तिन विद्यते भायधम्हमादारंद दहावामणेच प्राणिनांप्राणत्यर्यप्रायश्चितंने विद्य दाहळे गविद्यहनापिवाश्चवपनिताकस्मात् स्वापदैर्वापिभक्षिताप्राजापत्यचरेन्चच्छंगास्वामीव्रतमुत्तमंसशिववपनंकार्यत्रिम ध्यमवगाहनंशूगर्वा पिरैर्युक्तंलांगलश्रवणादिभिः आईमेवहितचर्मपरिधायमगांव्रनेत् तासांमध्येवमेद्रात्रौदिवाताभि ममंजिन ब्राह्मणस्पविशेषेणतथागजन्यवैश्ययोःप्रायश्चिततश्वीर्णकुर्याद्राह्मण भोजनम् अनडुत्महिनामावदयादिपा यदक्षिणी अत्रगोस्वामीत्युपादानादुमटतषवत्सतरीषुस्वत्वाऽभावादपालननिमित्तवघेउराष्ट्रषिोनालातिप्रतीयतेभत्र स्मार्ताः अत्रेतिकर्तव्यतामहितप्राजापत्याकरणेधेनुयदानवृषभोगोश्चदक्षिणायचरद्रम्वामिकेतरविषयाशगस्वादि कस्पाज्ञानात्माक्षाधेयकिञ्चिदक्षिणाककृच्छ्रयंविधानादपालनविधेरधिकस्पायुक्तवादेवंतुल्पकादयमित्याहुः नरणिप्रभृतिभिस्वितिकर्तव्यतायांविशेषोनाहतः तन्मतप्राजापत्येनदशक्तीधेनुरेकामवृषभागौदक्षिणेतिस्तच्चपा लकाममर्पणेतत्समर्पणेनुपालकस्यैवदोषीनतुस्वामिनःयथाहहहस्पतिः अनागतम्यदानताआगतस्यापिरक्षितारात्रा वपियदान्योस्तितदास्वामीनदोषभाक् मनःदिवावक्तव्यतापालेरात्रौस्वामिनिनदहे योगक्रमोन्यथाचेतुपानोवक्तव्यतामि यात् अम्पार्थःदिवापालकहस्तन्परला नांगवायोगक्षेमविषयेजातेपालकमराहणीयतामित्रीपनःपालकप्रदर्पितानांस्वामि निदोषःअन्यथादियारात्रावपियदिपालकहस्तगताभवतिनदापालकरावदोषभाग्भवतिनम्बामीत्यर्थःअशकपालकसमर्प प्रा.कन्यवाचनिकम् नवधेमुरेकाएवंमुष्कनाशकरणेपूर्वोक्तस्वामिभेदेनएकादिक्रमेणप्रायश्चित्तंकरणीयप्रयोजकस्पताई। १२ मितिम्पयंतषभवाहनेहेषेनूयोषिहीवाहनेचतस्त्रोधेनवः एवं कपिलावाहनेपिउन्मगंधावा अयेत्यादिरावास्थिमझना न्यपापक्षयकामदाधेनुरुगदेवतांब्राह्मणायाहंददेयत्रदानेतुमशिग्ववपनरुत्वोपोम परदिनेस्थिभनित्यापधेनु दानं करणीययथाशनिदक्षिणादेयाप्राईभोज्यदानंचकरणीयं अमुकस्पमतमेतदिति रामुष्कनाशादावृहेनलेव्पलिङ्गम्य हेदनेमृत्योमध्यमदण्डंमतीतियाज्ञवल्कनमृत्युल्लिंगच्छेदयोस्तुल्यत्वाभिधानात्प्रायश्रितमपितयेतिमध्यमोमध्यममा जथाभासीतिपणमाहस्लोदंड उत्तमसाहसः नदई मध्यमंत्रोक्तम्तदईमधमःस्मतः अथपानानिमितगोवधप्रायश्चित्तनि यःअविभक्तानांभादणांमध्येमर्वानुमत्पैकेनप्रायश्चित्ताचपोमर्वेषांपापक्षणार्थनप्रायश्चित्तमपटणामविभक्तानामेकी धर्मःप्रवर्तते विभागसतिधर्मोपिभवेदेषांएथरथगितिनाग्दवचनात् पश्चमहायज्ञादौतथादर्शनाच्च पाठोहोमश्वानिदे] नामपर्यातर्पणंवलिः पपंचमहापताब्रह्मयज्ञादिनामकाइत्यमरःतथाभीमसेनार्जुनोचैवतथापाद्रवतीमती उपवतीभवि गर' व्यतित्वयीपवनिपावितियुधिधिरेणप्रायश्चितकतेसर्वेषांपापनाशनादिति अथप्रायश्चित्तंतत्रपगशःशीनानिनदनावे व उदधनम्नापिवान्या गारादपेक्षायांप्राजापत्यविनिर्दिशेत् अपालनाद्विनश्पनुगौश्वर ती कथंचनजलापरवाना .. १२ न्यवाप्यूदनोन्मर्गवाक्यलग्न्यमिति अयास्थिभंगादिप्रायश्विननिर्णयः तत्रभवदेवभनयमवचनं अस्थिभंगगवा कृत्वाला, गुलछेदनतथा पाटनकर्णशहाणामामाईन्नुयवान्वित मानिसागरंगोभिलःकर्णलाइ-लयामंदमस्थिप विधायचा जापत्यव्रतंकुर्युवल्या गेब्राह्मणादयः अत्र द्रम्पहिजतुल्यन्वाभिमानवैश्यतुल्यशद्र परेडदोरमरणेवण्मासोपरिकत व्यं षण्मामाभ्यतामर तुमपूर्णप्रायश्चिनकरणेनाधिकैनङ्गभङ्गादि प्रायश्चित्तम हिरितिस्मार्ताः ययायमःशङ्गमा स्थिभु चकटिभन्दनथैवच यदिजीवतिषण्मासात्प्रायश्क्तिं न विद्यत अम्याग्मामीपरिमाणतान्त्रिमित्तकंप्रायश्चिा नन्नचितडनिम्मतिमागरेगोभिलः मुष्कमोषकगेविप्रोजनचान्द्रायणचरेत प्रयोजकस्तुकतितस्पाईहिविशुहयेम कमोषकगेवीजकोषनागकःहलेर्वाशकदैर्वा पिवाहयेद्योवृषस्वयं प्राजापत्यस्कुर्यादागुणंयोनितागवां वृषभंतुसम न्मएकपिलांवापिकामतः योजपित्वाहलेकुर्याद्रतंचान्द्रायण्वयम् तत्रायमंक्षेपःकपिलपत्सषषयोहिनेतुल्यप्रायचित्त दर्शनात कपिलावधेयप्रायश्चित्तमुक्तंउन्मषषभवधेतकरणीयंकिंवयंविशेषः वृषभध्यात्मपत्तनसत्वामानेपिपूर्वसत्व मादायव्रतंकरणीयंनम्माङ्गतपूर्वम्चलायाभृतयस्वामिकगोवधेयप्रायश्चिनंतम्बार्षिकवचस्पहिगुणमायश्चित अस्थि भंगादिकरणेषगमामाभ्यंतरेगोर्मग्णपूर्वोक्तम्नामिकभेदेनराकहायन्यादिक्रमणप्रायश्चिताचरणंषणमामापरिमरगीताशाप प्राक लेनचतालगाने चापिमा नैर्नचरंखलैश्चयनैग्नुगावानचबंधनीयावहानुनिष्टत्यरशुम्हीचा कुणाकाशेश्ववंदी यान्या ११ नदोषविवर्जिते अत्रायमंदीपःक्षीणायाभक्षीणाभमरोधनिमिनकवधेप्राजापत्यम्यपात्रहादशपणाकविविध द्विपादमात्रचतुर्विशतिपणाहलयोननत्रिपादस्तत्रचतुरधिकाहात्रिंशापणाययातंदंडप्रहागन्मृतभीतिदर्शनादाकूपादोमि 'ज्यमृतेप्राजापत्पतत्र धेनुरेका?ण्यज्ञानेतुगेधनेचांद्रायणेशेधेनवःपरिमाणादधिकदंड प्रहारेत्वज्ञानन पानापत्पद्यंत भूज्ञानेनांद्रायणयंतत्रपंचदशधेनवः चांद्रायणंयथापराशरः एकैकंह्रामयेत पिण्कृलेशुक्लंचवईयेत् उपस्पश। त्रिषवणमेनच्चांद्रायणम्मतम गवमेवंविधंकास्न माचरेयवमध्यमंशुक्लपक्षादिनियतंचरेचांद्रायणव्रतंइदंचांद्रायणव्रतमा ईमन्तधेनदानसममितितवृषभमहिनागौर्ददिक्षणा चांद्रायणेनतश्चीणेकुर्याद्राह्मणभोजनं अनडुमहितांगांचदद्यादिमा यदक्षिणामितिमनुवचनान उन्मर्गवाकंतु अद्येन्यादिग्राह्मणस्वामिकगोरीणबुदिकृतरोधननिमिनकवधजन्यमाप शयकामः पराशगेलधेनुपादमूल्यमिदं कांचनवन्हिदैवतंभमुकगोत्रायब्राह्मणायाहंददेयत्रदानेतुपूर्वदिनेनखलेदनका ग गयित्वातंप्रायोपोप्य परदिनेब्राह्मणम्वामिकक्षीण गारदाणबुद्विकृतागेधननिमित्तकगोवधजन्यपापक्षयकामाप्राजा पत्यपादानुकल्पधेनपापमृल्पहिरण्यदानम्पप्रायश्चितकर्यात् यथाशक्तिदक्षिणामोच्चदानंचेति अमुकम्पमतमतद १ च्छ्रमज्ञानताडने इत्याभ्यासहैकवाक्यत्वादज्ञानश्रुतेरवद्दिपूर्वकवधविषयम् अज्ञानंचक्षीणायामवीणाभमः क्षोण्यज्ञाने तुप्रापिकंमरणंज्ञात्वाप्रवृत्तस्पचांद्रायणपादादिकम्यथाहारीतः नासाच्छेदनदाहेषुचर्मच्छेदनबंधनेभतिवाहातिदोहा भ्यारुच्चांद्रायणंचरेत् हत्वेतिशेषः कृच्छंब्रतंतेनचांद्रायणव्रतमितिशूलपाणिः भवदेवस्नुयत्स्वामिकगोनेधेयत्प्रायश्चित्ता मुक्तम् नस्पेवपादादिकंवोध्यतेनक्षीणायाभक्षीगाभमेरोधादिना अज्ञानकृतस्पेवपादादिकरणीयम् गयज्ञानेतुज्ञानरुत वधस्पपादादिकमाह तन्मतेपराशरदहस्पतिवचनंअधमशुद्रस्वामिकायागोः क्षीणायाअक्षीणाममेणगेधादिनामरण बिषयूचाद्रायणबोधकंहारीतवचनंचज्ञानरुतवैश्यसामिकगोवधविषयमितिनकिचिदनुपपन्न मितियुक्तम् एलपा मिनेसर्वस्लामिकवधप्रायशितमाहतदवैषम्पंदुष्यरिहरणीयमिति यथाज्ञानकृतशुद्रनामिकवषेषाजापत्य चतुष यम शेण्याज्ञानेन्वान्द्रायणमितिअत्रबंधनपदंयथाकथंचित्रिमिनपरम् ब्रहस्पतिःशलादिनातुहवागांमानवंव्रतमा चरेत् रोधादिनात्वागिरसमापनं वोक्तमेवचेतिरहस्पायुक्तस्पशस्त्रादीन्यादिपदान्मुषिलोएलगुड विषयाग्मादीनांप्रापिका, मन्युफलानांग्रहणंरोधा दिनेत्पत्ररोधस्पयथाकथंचिन्त्रिमितमात्रस्पर्वमदेरिनिरलपाणिव्याख्यानात् एमचन्तीमयम नार्थवंधनरोधव्यतिरिक्तविषयंसायंयमनाथैतुनदृष्येद्रोधबंधयोरित्यंगिरोवचनात बंधनेविशेषमाहव्यासः ननारिके प्रा-कनिलघुप्रायश्चित्तानियानितानिप्रयोजकानुग्रहकानुमतनिमितिविषयाणिवोध्यानि अयपंचवधवधकर्तृत्वनिर्मायानगं तरत्यापागव्यवधानेनवधनिष्यादकःकर्ता योप्रवृत्तंपुरुषवधार्थप्रवर्तयतिचेतनादिनापस्तंमतिमंत्रोपायेन माह पतिवासप्रयोजक एवंहन्मीनियाक्नुमतिदानानिषेधक्षमोपिमौनवर्तिचानुमंतावध्यस्पंपलायनादिनिरोधकोनुग्राहकार देश्यन्तेमनिहंतुर्मन्यूत्पादकोनिमितीप्रयोजकादीनांव्यवहितमरणफलकानांपादपादहानिरितिशूलपाणिःअएमाष्टमभाग सनितिभक्देवः अथरोधादिनिमित्तगोवधप्रायश्चित्तनिर्णयः तत्रांगिगःपादंचरेद्रोधवधेडोपादोवंधनेचरेत योजनेपाद निस्याचरेत्सर्वेनि पातनेरोषआहारप्रचारनिर्गमविरोधः वंधनं भयथाबंधनं अकालवंधनच्चयोजनेहलादियोजनेभ तिमाहादिनेतिशेषः निपातनेदण्ड निपातनेदण्डेत्रिहतप्रमाणोग्रायःअंगुष्ठमात्रः स्थौल्पेनबाहुमानःप्रमाणतःसार्द्रश्वास पलाशेवदंण्डत्यभिधीयतेअस्मादूई प्रहारेणयदिगांविनिपातयेत् हिगुणतुभक्त्तत्रप्रायश्चित्तमितिस्थितिरित्यंगिरोवच मात् सपलाश:पवित्रःनिपातमेकूपावेदादि निपातनइनिभवदेवः वस्तुतोनिपातनपदमुमयपरम् अन्यथैकग्रहणे निपा। तस्पप्रायश्चित्तिजनकभयप्रदर्शकस्पानध्यवसायाफ्तेरितिपादादिकंतुप्राजापत्यस्पैवयथापराशरोधावेलुचरेत्पादंबंध मेचाई मेवचयोजनेपादहीनंस्पात्प्राजापत्पत्रिपातने रहस्पतिःपादंचरेद्रोधवधेकृच्छ्रार्धवंधघातने अतिवाहेचपादोनच न्येकेनकरणीयं अथाब्राह्मणस्वामिकैकहायनीवधेप्रत्येकंसपास्वतस्त्रोधेनवः दिहायनीवधेप्रत्येकसाईरोधेनवःत्रिहा यनीवधेप्रत्येकंपादोनत्रयोदशधेनवःचतुहीयनीवधेप्रत्येकंसप्तदशधेनवःण्वंक्षत्रियस्वामिकैकहायन्यादिवधेकमेणप्र त्येकंत्रिषवादशधेनवःराववैश्यवामिकैकहायन्यादिवधक्रमेणाप्रत्येकंहिचतुःपडशेधेनवःशूद्रस्वामिंकवधेप्रत्येक मेकहित्रिचतुर्धेनवः अधमशूद्रस्वामिलवधेतृप्रत्येकमईकसाईहि धेनवः क्रमेणएवंदाभ्यामेकांइवामन्याहननेच प्रायश्चित्तातिरिति अथवाचनिकदक्षिणानिर्णयः तत्रज्ञानतीव्राह्मणमंबंधिगोवधेत्रैमासिकप्रायश्चित्तवृषभैकादर्श गावोदक्षिणादेयाः अज्ञानतोईव्रतेधेनुरेकेतिज्ञानतोवैश्यस्लामिकगोवधबनेदेषेनूअज्ञानतोईव्रतेधेनुरेका अन्यत्रव चनामावीत् यथाशक्तपाइति भवदेवसुक्षत्रियसंबंधिचतुहीयनीकपुङ्गोवधेषभोदक्षिणास्त्रीगोवधेमृतवत्सागोर्द क्षिणादेयाइत्याह यत्रयादक्षिणोक्ताक्प्रायश्चित्तदिगुणवचनेनुहिगुणासाका हिगुणेतुबनेचीर्णेदिगुणादक्षिणा भवेदिनिपूर्वोक्तवचनात् यत्तुवैश्यहत्वात्रैवार्षिकंचरेत् वृषभैकादशागाश्वदद्यादिन्यभिधायगावैश्यवदितिगोवधय वैवार्षिकंप्रायश्चित्तंगौतमेनोक्तम् तदग्निहोत्रिणोवेदपारगम्यहोमधेनोःकपिलायागभिप्याश्चपुण्येदेशेकालेबुदिपूर्वकवा वीर्षसमदिगुणसाहस्रप्रमाणलक्ष्यंचयथाक्रमंदानेफलविशेषःम्यादिमायांतहदेवहीतिदक्षवचनात् एवंमन्यंतगेता प्राक नतोब्राह्मणस्वामिकउत्यन्नमात्रगर्भवधेसपादैकविंशनिधेनवः गात्रावयवसंपन्नगर्भवषेसाईपंचविंशतिधेनवः ६. सर्वगात्रसंपन्नचेतन्यहीनगर्भवपदोनत्रिंशदेनवः चैतन्ययुक्तगर्भवधेचतुस्त्रिंशद्धेनवः क्रमेणैक्षत्रियस्वामिकवये पञ्चदशाष्टादशैकविंशतिचतुर्विशतिधेनवःक्रमेणैववैश्पस्वामिकवधेदशहादशचतुर्दशषोडशधेनवःगवंशद्रम्चा मिकवधेपंचषद्सनाधेिनव के वर्नाद्यधमशद्रस्वामिकवधेसाईधेनुयतिलोधेनवःसाईतिस्नोधेनवःचतस्रोधेनवः इदंज्ञानतःअज्ञानतःमर्वत्राईमितिअत्यंतश्लिष्यज्ञातोन्मत्तान्यतयाधिपीडितांधवालासमारूढानीहननेपादप्रायश्चि तमितिभवदेवः यथाबाह्मणम्पामिकगोवधेसपादचतस्त्रोधेनवः क्षत्रियस्वामिकवतिलोधेनवः वैश्यस्वामिकवथे। देवेन्द्रखामिकृवषेधेनरेका अधमशद्रस्वामिकवधेई धेनुरिनिइदंतुज्ञाननः अज्ञानताई मितिव्राह्मणस्वामिकग भिणीताडनेय दिगो वतिगर्ममात्रपातोमवनितदाज्ञानत उत्पन्नमात्रगर्भपातनेसपादचतनोधेन अवयवनिष्पन्न गर्भपातनेसाहीष्टीधेनवः मर्वगात्रनिष्यानचैतन्परहितगर्भपातपादोनत्रयोदशधेनवःचैतन्ययुक्त गर्भपातमन्नदशधेन गम वःक्षत्रियस्वामिकवधेतिस्रःषटुनवहादशधेनवः वैश्यस्वामिकेतुहेचतनःषषीधेनवःशद्रस्वामिकेनुएकहित्रिचतु धेनवःअधमराद्रस्वामिकेतुकसाईधेनवः अज्ञानतःसर्वत्राईमित्यादःएवंदाभ्यामकहननेयधेयप्रायश्चिताप्रा हादशधेनवःअज्ञानतःसर्वेषामईनिति ज्ञानकृतवैश्यम्वामिकैकायनीवधेहिधेनवःव्हिायनीवधेचतस्रोधेनवः बिहायनीवषेषधेनवः चतुर्हायनीवधेऽौधेनवः अज्ञानतःसर्वेषामितिज्ञानतःशद्रस्वामिकैकहांयनीवधेधेनुरे काहिहायनीवधेहिधेनूनिहायनीवर्षप्राजापत्यःपादःद्विहायूनीवहिपादःनिहायनीवधेत्रिपादः चतुर्हायनीवधेमा जापत्यम् एनदज्ञानतः ज्ञान नोंदैगुण्यंबोध्यम् चतुहीयनीवधेयादशंप्रायश्चिनंज्ञानतोज्ञानतोव उक्तमिनिहातिका शानिरोगिणीचत्तंदर्धम् अथबुद्धिपूर्वकैकप्रयत्नतःजनिनवव्हेकहायन्यादिगोवधप्रायश्चित्तंनत्रव्राह्मणस्वामिकबव्हे कहायनीवधेसाइोिधेनवःविहायनीवधेसप्तदशधेनवःत्रिहायनीवधेसाईपच्चविंशतिधेनवःचतुहीयनीवधेचनु स्त्रिंशत् अज्ञानतोई क्षत्रियस्वामिकविषयेक्रमेणषद्हादशाष्टादशचनुर्विशतितमः वैश्यस्वामिकेचतुरषदादशषो डशःशृद्रस्वामिकेहिश्चतुःषडष्टोअधमशूद्रकैवादिम्लामिकेएकहित्रिचतस्त्रःअज्ञानतोईमूहनीयमिति नथावहक कैकहायन्यादिवधेपादःपादःप्रतिपुरुषेणकर्तव्यः अज्ञाननोईमूहनीयंक्रमकतेतुव्यापारेभेदातंत्रानङ्गीकारावप्रा यश्चित्तात्तिरिनिगर्भिणीकपिलादोग्ध्री होमधेनुवधेदैगण्यप्रायश्चित्तस्प यथाज्ञान व्राह्मणस्वामिकंगर्मिण्या दिव चतुर्विंशडेनवः क्षत्रियस्वेचतुर्विशतिर्वेश्यरवेषोडशशद्रौअधमशट्रस्वेचतस्रोधेनवःअज्ञानतोईम्मान पाक कृतिभूतयोरित्यर्थःबद्दभिरेकस्यागोहननेयत्रयहि हिनंवतंतत्रतस्यैवपादप्रत्येकंकरणीयं यथासंवतःएकाचेहभिःका पिदैवाद्व्यापादिताभवेत् पादपादचहत्यायाश्ररेयुले पृथक्पृथक् अत्रैकाचेदिन्युफ्लक्षणम् योर्वहनाचहनने प्रतिपुरु षपादहयादिकं इदंमज्ञानतःकामनश्वेडहूनामपिप्रत्येकंकास्नदोषःसंपूर्णप्रायश्चित्तंगकंघ्ननांबहूनांचयथोकगुिणो दमतिप्रत्येकंदैगुण्यदर्शनात पशुवप्रायश्चितानिभवंतीनिन्याया प्रायश्चित्तंकरणीयमिनिमिताक्षरास्मातीस्तुएकाधिकाना। मेकप्रेयनेनबहुभिर्वघेव्यापन्नानीबहूनामिनिपूर्वोक्तवचनादेकैकपुरुषस्पदिपादकृत्वाप्रापश्चित्तंप्रयत्नभेदेनुगोनवदि। सनेनतंत्रतायाअभावान प्रतिपुरुषपोदयावृत्तिरित्याहुः देवादिति विशेषणादकामकृदंकामरुनेदैगुण्य मितिवह। भिरिन्युपादानात् हाभ्यांहननेतुसेपूर्णप्रायश्चित्तमित्तिस्मार्ताः अत्यनपीडिनमरणावस्थापन्नोन्मत्तादिगोवधेयथोक्तप्रायश्चि जपादेमनुवचनमाहभवदेवःक्ला नमसुन्मनंप्रमत्तव्याधिपीडिनम् अंधंबानमोरढुंहत्वापादंसमाचरैदिनिअथेकहा यन्यादिक्रमेणमहोपनः प्रायश्चित्तधे निर्णयः अत्रज्ञानकनवाह्मणस्वामिकराकहायनीवधेमपादचनस्रोधेनवःहिहाय गम नीवधेचसाएधेनवःत्रिहायनीवादिानत्रयोदशधेनवः चतुर्हायनीवधर्मपदशधेनवःअज्ञानतःसर्वेषामई मि निज्ञाननःक्षत्रियस्लामिकैकहायनीवथैतिरोधेनवःहिहायनीवधेषधेनवःत्रिहायनीवधेनवधेनवःचतुर्हायनीवधे। J मेणएकद्दित्रिपादमपूर्णप्रायश्चित्तमुक्तम्मानः तदनुमोदिन मिनिअतिहहादियाई प्रायश्चित्तमाहवृहस्पतिः अति दामनिकृशामतिबालाचरोगिणी हत्यापूर्वविधानेनचरेदईव्रतहिजःपूर्वविधानेनमन्वायुक्तत्रैमासिकादिनाअनिच्छा तणच्छेदनासमर्था अतिकशादोहनवाहनायोग्याअतिवालाविया यथाङ्गिराःवर्षमात्रातुबालास्पादनिवालादिव। विकी भतःपरंतुसागौः म्यानरुणीदतजन्मनि अतएववक्ष्य ने द्विपादम्नुहिहायने एनेनसपूर्णव्रतमुनापुरिनारुण्यादियुक्तानां गविवाहव्यम् अथैकहायन्यादिवर्धप्रायश्चित्तमाहहहप्रचेताः सकवर्षगविहाच्छ्रपादोविधीयने अबुद्धिपूर्वपुंसःस्पादिया दहिहायनेत्रिहायनेत्रिपादास्पान्प्राजापत्यमनःपरम अनःपरंचतुर्थहायनादावित्यर्थः इदमपिप्रायश्चिनलाघवेनाबुद्धि पूर्वकाधमशद्रस्वामिकगोवध विषयमितिशूलपाणिः तेनयन्वामिकगोवधेयप्रायश्चिनंज्ञानतेऽज्ञानकोवानस्पैवपादा दिकमूहनीयमिनिस्मार्ननस्पशिकृतं एकत्रयाननिष्यन्नेवहूनागवावधेगुर्वेकपापजनकत्वान् प्रायश्चिनबैगुण्यं नतत्र तंत्र तापापभेदाभावादिनियथासंवर्नः व्यापन्नानांबहूनांचवंधनेरीधनेपिवाभिष-मिथ्योपचारेचदिगुणंगोबतचरेत् बन्नामे कानामिनिस्मा ः अपिशव्दाइहदाहादिपरिग्रहःक्रमकतेनुप्रयत्नभेदान्यायश्चित्तावृत्तिःस्पादेवयथोपपानकानुनीयमः गोप्रवदिहितः कल्पश्यद्रायणमंथापिवा अभ्यासेतुनयोर्भूयम्मनः शुहिमवाप्नुयात् तयोर्गोवधतदन्योपपातकयोःप्रकृतिति 9 प्रा-का पेनक्रियेरन् नेनगौर्विकल्पकत्वेनहिरएया दिकमुक्तंनतुगीमूल्येनेत्याढायत्रदानेविदलेख्यपूर्वदिनेसशिववफ्नं कृत्वारः नमाश्यउपोष्यपरदिनेस्नानादिकंविधाय अद्यत्या दिवाह्मणस्वामिकगोज्ञानकृतसाक्षाहधजनितपापक्षयकामस्लेमा सिकवनानुकल्पसनदशप्राजापत्यानुकल्पसप्तदशधेनुमूल्पलभ्यकांचनमग्निदैवतंब्राह्मणायाहंददे इत्पनेनोमन्यदद्या नतः सदानायक्षभैकादशनालन्मूल्पवादवाच्छिद्रावधारणकुर्यात् प्रायश्चित्तानंतरंपार्वणविधिनाश्राईकर्नव्यभक्ष्य। दानवाकर्तव्यम् अमुकम्पमतमेनदितियस्वामिकेगोवधेयप्रायश्चिततस्वामिकगर्मिण्यादिवहिगुणप्रायश्चिनमाह हस्पतिः गर्भिणीकपिलांदोग्धीहोमषेनुंचसुननांदण्डादिनापातयित्वादिगुणंगोव्रतंचरेत् दोग्धीवक्षीरांगर्भिणीमात्रव प्रायश्चित्तदैगुण्यमितिशूलपाणिभवरेवसंमतस्मा म्नुसचेननगर्भयुक्तायावधेसपूर्णप्रायश्चिनंदैगुण्यं अन्य पन्नादिभेदेनपादपादहयपादत्रययुगीनं पूर्णप्रायश्चित्तयथामनुः गवानिपाननेचैवगर्भनाभवेषदा एकैकंतु चरेकच्छंयथापूर्वययापरम् कृच्छ्रगमपूर्णबतपदंनदेवपुनर्विशदयतिपादमुत्पन्नमात्रनुदौपादौगाचसंमिनेपादों राम नंन्द्रमाचरेहत्यागर्भसचेननम् असंप्रत्यङ्गसंपूर्णेगर्भचेनःसमन्दिने हिगुणगोब्रनं कुयोन्प्रायशिनविशुदयइत्या हुभवदेवस्नुहन्चागर्भ मचेतनमित्येनंपठित्वादितिलगुगादिद्यानेनगो यान गर्भमात्रपातोभनिनदोपन्नगर्भादिक i निचतम्लीधेनवःतन्मूल्यानिहादशका(पणावात्रयाकल्या रानज्ञानभज्ञानतेप्राजापत्ययं भत्रसामान्यतःरुमादीना मईानीयहीवधेपनरुपादाननहाह्मणात्रियविशातल्पंप्रायश्चिनंशूद्रवालकस्त्रीरदानामईज्ञापनार्थमिनिशूलपाणिःए कस्पोभयादिधर्मवत्वे पादतिभवदेवेन विप्रेतुमकलेंदेयापादोनंक्षत्रियेमनवैश्पई पादशेषतुशदनानिष्कल्प्यतइनि हस्पतिविष्णुवचनागोवधेपादहानिरुक्ता गोभइनियस्यव्यापारानंनरंकारगातरमनपेक्ष्पकालांतरेवागवीप्राणवियोगोभ वतिसोपिसाशाहीनःजानकातत्वंगाहन्मीनिकामनयाहननमज्ञानतेचनजदई मिनिप्रायश्चिताननरंपार्वणविधिनाया इंनव्यमक्रियतेप्राइमेततुत्राह्मणानाचभोजनम् शुद्यार्थमितितन्योनंवैनतेयमनीषिभिरितिभविष्यपुराणात व्रतंगोरखा मिनेमल्पप्रतिम्वादत्वाकरणीयम् आदोगोपतयेदद्यागीमूल्यमाधुकल्पितम् यथोपनेननस्यास्तुचर्मणाछनविग्रहदति ब्रह्मानुगणात प्रमापणेप्राणभृतांप्रतिरूपंप्रदापयेत् नम्पानुरूपमृल्पवादद्यादित्यब्रवीन्मनुरितिपाराशरीयान् उत्सर्गस्नु । येत्यादिब्राह्मणम्वामिकगोज्ञानकृतमाक्षाद्धननितपापक्षयकामोमनूक्तत्रैमामिकब्रतानुकल्पसनदशप्राजापापानु। दाम्पसप्तदशधेनुमूल्पलभ्यकीचनमग्निदैवतंयथानामगोत्रायब्राह्मणायहिंददे मूल्यकांचनपदप्रयोगइनिशलपाणिः।। म्मा स्तुपत्रयद्रव्यनत्र तन्नामाल्लिख्यदेयम हिरण्यगौर्वामो श्वोभूमिम्तिलाएतमन्नमिनिदेयानि रानान्येवानादेशविर प्राक- सेतुसविप्रानभोजयेन्द्दिनःभुक्तवासुनुवियुगाप्रदद्याविचक्षणंगवामभावेदातव्यतन्मूल्यनुनसंशयःअथक्षत्रियस्वामिकायागो निकनसाक्षादधेतुदेवलः षण्मासाम्नचर्मणापरिस्तोगोग्रामाहागेगोवनोपवामीगोभिरेवसंचरन्प्रमुच्यते गोग्रांसाहागेगो मांसह तनावषाण्मासिकंबहादशप्राजापत्यानिहादशधेनवस्नन्मूल्यानिषत्रिंशत्कार्षापणावाचवास्कल्पा दक्षिणाय थापक्किदेयेदिशूलपाणिः भवदेवेननुषहनावृषभस्वीगवीहंतागर्भपतनशीलाहोदक्षिणान्दद्यात् वृषणावीहतौदद्यातामिति कर्नयिनिर्देशादित्युक्तमिनिवस्तुनम्नुयद्यप्पत्रदक्षिणानश्रूयतेनथापिब्राह्मणस्वामिकवतापंचधेनुहीनन्वाहषभशन्यादश गवःप्रतीयअन्यथाज्ञानकृतवैश्यसबंधिगोवधेगोर्दसिणायाज्ञवल्कोनोक्ता अवनकिंचिदिति विषमशिष्यत्वापत्तेः एतन्ना नहनेअज्ञानकृतेन वैश्यमंबंधिगोवधेतुयाज्ञवल्क्रपंचगव्यपिबेगोनोमाममासीनसयतः गोठेवसे होनुगामीगोप्रदानेन शुद्यनीति गोमनींचनपेन्नित्यमितिशातापेनाधिकमुक्तम् अत्रमासनंचत्वारिप्राजापत्यानिचतस्त्रोधेनवस्तन्मूल्यानिहाद शकापिणावाचत्वारः कल्पा दक्षिणाधेनुरूपागौरितिशलपाणिः एतदज्ञानरुज्ञानतेतुनहगुण्यमितिपंचगव्यंयथागोश राम किनहिणमूत्रनंदधाचतुर्गुण क्षीरमगुणप्रोक्तंपञ्चगव्येनथादधिनथाएगुणम् शुद्रस्वामिकगोवधेविश्वामित्रःकृळास्तु चतुरस्कुर्यादीवघेवुद्धिपूर्वकेअमत्यानुदयकुर्यातदई बालबट्योः स्त्रीशूद्रयोरेवमेनदधेचैवनसंशय अत्रचत्वारिप्राजापत्या प्रकीर्तितःगतल्यहमाध्यमाईपवामतुल्याचेनावादशपणाति अथब्राह्मणस्वामिकचतुहीयन्यादिकज्ञानकृतमाशाहो वबनमाहमनःउपपातकसंयुक्तोगोत्रोमासंयवापिबेत कृतवापोवहीवेचर्मणानेनसंवतःचतुर्थकालमश्नीयादारलवर्णम नं गोमुत्रेणचरेस्त्रानंदोमासोनियतन्द्रियःदिवानुगच्छेत्तागामुनिष्ठ रजःपिवेन शुश्रूषिवानमहत्परात्रोवीरामनवमेत ति नीवन तिनवतावष्यनुबनेन आसीनासुनयासीनोनियतावीतमत्सरः आनुगमभिशम्नांवाचौरच्याघ्रादिभिर्भयः पतितापक लग्नांवासर्बप्राणविमोचयेत् उष्णवर्षनिशीनेवामारुनेवानिवाभशन नकुर्वानात्मनस्त्राणंगोरकृत्वानुशकिनःआन्मनीयदिवान्येषांगहे क्षेत्रमलेपिवाभक्षयनीन्नकथयेपिवंतचेववासकम् अनेन विधिनायस्नुगोनोगामनुगति मगोहत्यातनंपापंत्रिभिर्मासैर्वपी हतिभकादशागास्तुदद्यान्सुचरितवतः अविद्यमानेसर्वस्वब्रह्मणेभ्यो निवेदयेत् अत्रगोमुत्रेणयवागृकृतमितिगौतममचान गोम्त्रणमामयावकपानेनप्राजापत्ययंमामदयमू चतुर्थकलभोजनेनत्रिंशतोपवासैःकादशकंत्रिंशनानक्काशनैः कन्द्र पंचकसंकल्पमिलित्वासप्तदशमानापन्यानिभवंति इत्युक्तंश्नपाण्यादिभिःभवदेवभडनुहारशप्राजापत्यान्याह नेनात्र त्रैमासिक ब्रमप्रदशप्राजापत्यानिसप्तदशधेनवःतन्मूलान्येकपंचाश कार्षापणावाचत्वारःकल्पाःदक्षिणाचषभैकादशागावमन्मू। ल्पानिपंचदशकापिणावादेयाइति अज्ञानाहतेतदईसाईगमिकतनादिकंगोरेकादक्षिणादेयाइति यथासंवर्तःपूर्णेनमा L L प्रा का कदेवशर्मापौवधजन्यपापदायकामानक्तब्रतमहंकरिष्येम्पमाषकदानेनुइदंम्प्पमाषचंद्रदेवन्यमानामगोत्रा प यत्राह्मणायाहंददमूल्पदानेतुइदंम्प्पमाषकमूल्य विष्णुदैवतमित्यादिदानतुद्रव्यंब्राह्मणचादौमपृत्पद्रव्यमालम्पमंत्रो। श्यदानं भर्चितमर्चितायदद्यात् यथोक्तंदक्षिणायथाशक्तिदक्षिणीवादयादितिहागनस्त्रयात प्राजापत्यब्रतमाहम नध्यप्रातस्यहमायत्यहमद्यादयाचितंत्र्यहंपग्नानाश्रीया प्राजापत्यसमाचग्न मायदाविंशनिासाःप्रातःषदिशा निम्बया अयाचिनेचतुर्विशःपरवानशनम्मतकुकुटाण्डप्रमाणनयावदाप्रविशेन्मुखम् एतन्द्रासंविजानीयाच्छुार्थ। कायशोधनम प्राजापत्यवनेषडुपवामसमपयखिनीधेनुदानसमानंचवाचिकम् नयामन्यादीनभिधायमनुः कावा न्यनमस्पान्नममन्यादापर्णयहं मन्याभुत्वाचन्हच्छतोविण्मुत्रमेवचेपत्रषडुपवासेवक्तव्येप्राजापत्यविधानादितिया नुदानंचसमानेचषडुपवासकार्यापणवयसंकल्पनादिति पादोनकच्छमाहशेवः यहंघातर्घहमायंद्यहमद्यादयाचित अहंपरच्चोपवासंपादीनबतमाचग्न् अत्रमार्दोपवासचतुष्टयमंकलनेनचतुःपणाधिककार्थापणहयंकृटाईब्रतमा हापम्वःसायंप्रातस्न यवेकंदिनदयमयाचितं नियंचनानीयात्कृच्छाईमभिधीयते एतद्दिनेषमाध्यमुपवामत्रया सकलनेनसाईकार्षापणंतुल्पमिनिपादकच्छमाहयाज्ञवल्क्याएकभुक्तेनतथैवायाचितेनची पवा मेनकेनपादकृछ णबतमाहहागतः केशानांधारणार्थनुहिगुणंबतमाचरेत् हिंगणेचव्रतेचीर्णदिगुणादक्षिणाभवेत्वपनंचहादशा बनेकार्यम् हादशाहेसंपूर्णवपन मिति पैठीनसिः न्यूने वाहसंवतः नग्वानांछेदनंपादेदिपादेशमश्रणःस्मतं त्रिपादन खाव मशिवचनतःपरम् वपनादिकंधेनुदानादावपितुल्पन्यायादितिज्ञेयम् सशिखवपनेतुमदाबद्दशिखेनचेत्यस्य गायत्र्यानशिग्वाबध्वानीपीब्रह्मरंधतः जुटिकांचननोवध्वातःकर्मसमाचरेत् इतिव्रह्मपुराणस्पचवाघोनदोषाय नैमिनिकननित्यवाधस्यफलचममादौसंगृहीतत्वादिति अपमोचतुर्दशीभिन्न कालेप्रायश्चित्तमाहव्यवहारचिंतामणोव्या नानाटम्यानचतुर्दश्याप्रायश्चित्तपरीक्षणम् इतिचतुर्दश्यामकल्पामावास्पायांकार्यमितिशिष्टाचारः अथब्रननिर्णयः दिवालिलंध्यरावे साईप्रहराभ्यंतरेपरिमिनभीननरूपनतब्रतनदशक्तीरूप्पमाषकंदानव्यं पक्षिवधेनरूप्पमाषकंवा ददिनिहागनसूत्रात् रूपमाषकंचरक्तिकायमाह मनुः देकृष्णनलेसमतेविनेयोरुप्पमाषकःनदभावनन्मृल्पदा नव्यंधेनोरभावेदानव्यन्नुल्यंमूल्यनसंशयः इत्येकत्रत्वादन्यत्रापितथाकल्य्पते उपवासनक्तत्रयेणसमदिवाभोज नरहितस्यरात्रिक्षपणे केशवैगुण्यातदशक्तीरूप्यमाषकत्रयं तन्मूल्यवाअोपणादेयाः अन्युजएग्जतविमाषकस्पपा मायकलभ्याचादेहितीयोपवासादौतथावोध्यविशेषाश्रवणादितिशलपाणिःवाक्यंतुॐअद्येत्पादिअमुकंगो प्रा के णिकागावीच षभःषट्पुराणकइतिवचनात् प्रसिदवचनानुसारेणव्यवस्थाश्रेयसी निप्रतीमः अथ प्रायश्चित्तवृषान्ह लपंश ४ वलिखितौवाप्पकेशनखान्यूर्वधनप्राश्यबहिनिशि प्रत्येकं नियतकालमात्पनोवनमादिशेत वहिर्नरहेप्रत्येकंनियतकाल सिने खतकालसंग्व्याः संकल्पवाकोउल्लेखनीयाइत्पर्थःनिशिनिशामुखेवनिशामुखग्राह्यबहिस्कारकदर्शनादितिलघुहा गिमकवाक्यत्वात् तेनप्रायश्चितपूर्वदिनेकेशादीनिवापयित्वावृतप्राश्यप्रदोघेसंकल्पःकार्यः मण्डनंचमहापातकगोवधाय तिरिक्तविधिमनपस्त्रीणांनास्ति विरहिमनपरुणानेष्यवेकेशवापनम् ऋमहापान किनोगोहंतुश्वावकीर्णिनः इतिमि नाक्षरीयात स्त्रीणांमुण्डनेविशेषमाह पराशर वपनंनवनारीणानानवज्यानपादिकम् नगोठेशयनकार्यनचदयुगेवानि नं मन्केिशान्समुन्यछेदयेदंगुलियं. सर्ववैवाहिनागणाशिरसोमुण्डनम्मृतम् मर्वत्रप्रागुक्तमहापानकादिपरम् अत्र नारीपदंविधवापरम् मधवायाअंगुलियछेदनोदिमुण्डननिषेधमाह पारिजातनवचनम् सधवानांतुनारीणामलंका रासमवेदा केशसंवरणप्रोप्रायश्तेिहिनोनमः अत्रविधवायावपनंसधवायाअंगुलहयछेदनेयकेनचिदुक्तम् तत्पगरी यदितीक्वचनशेषाहानवलोकनेनेतिहेय अबुध्धाहेयमित्युकम् यासाकेशधारणेविधानंतासामेवांगलियछेदनं उभयाम गडनापवादवान पूर्ववचनीयनारीपदंमधवापमतिवोध्यविधवायाः केशभरणेविधानाभावात् केशधारणछायांति ET .. शुद्रम्पमुगपानस्थानब्राह्मणीगमनंतम्पमुगपानमनित्याभावान् नेवार मामिकाशीतिरतिकामिनहेम्नःगर्वङ्ग वर्मातर्मवर्णीयाविमाता नवधाममर्गमाहवृहपतिः राकशय्यामन पंक्तिपाण्डेयकान्तमिश्रणमयाजनाध्ययनयानिक, हभोजनंनवधामकरंगोलोनकर्तव्याधम महारदःयाननयोनिमंबंध:बाध्यायंसहभोजनम् कृत्वामधःपतंत्पनेप निननसंशयःयाजनीतयाजनमहभोजनमेकीननंतथा आलापादावमस्पर्शात्स्वाध्यायात्महभोजनात् महशय्याम नात्यानात्यापमंक्रमनेनृणाम् महभोजनमेकपंक्तिभोजनपानम्थं आलापादस्तुमंवत्सरेणपातकित्वमंपादकावंसंवत्सरणपन निपनिनेनसहाचरन्निनिविष्णुबचनात् लघुमसर्गच अनिपानकमाहविष्ण:मातंगमनंदुहितगमनमुषागमनमित्यतिपातका निषापुत्रवधूःअथधेनुमूल्यनिर्णयः तत्रसंवर्तःप्राजापत्यव्रताशक्तीधेनूदद्यापयन्दिनधिनोग्भावदानव्यतुल्पमूल्यनमः। शः अत्रोतममध्यमाधमभेदेनमूल्यमाह षड्रिंशमधेनुःपंचभिगन्यानामध्यानांत्रिपुराणिका कार्षापणेकमृल्पाहि दरिदा णाप्रकीर्तिताकार्षापणः षोड़शपणाःकात्यायनःहात्रिंशत्पणिकागावोवामः पौगणिकोमनःधेनुमूल्य कार्षापणत्रयमवरमा गोर्धनुरिम्पर्यः गोमूल्पकार्षापर्णकालावियधिकारेस्मतिःगौः षोडशपणास्त्रमानवाःमंतिनिधनाःहिनौषभमपंच कार्षापणाइनिशुलपाणिलिखितं नकिंतुपेनुमंकलने परंतीनिकृन्नालिखितवचनंतषदकापणाइतियया इस्त्रंशत्य पा-काम्यापितफलमूलादिअधर्मामल्यायचयवकल्यंविधाः यदनुक्तंनत्य कीर्णम् अथोपपानकमाहमनः गौवधोयाममांस्यज्यपा 3"दार्यात्मविक्रयाः पितमान गुमन्यागः बाध्यायाग्योःमुनस्पचापरिनितिनानु0नवपरिकममेवचन्यानंचकन्यालयो नचयाननम् कन्यायादूपणचैववादुषित्वंततच्युतिः तड़ागारामदाराणाम त्यस्पचविक्रयः ब्रायनावांधवायागीभनेका ध्यापननथाभृताचाध्ययनादानमपुगयानांचविक्रयः सर्व करेवधीकागेमहायत्रप्रवर्तनम् हिंमौषधीनाम्यानीवी भिनाने मच इंधनाथमशुष्कानांहसाणामवपाजनम् आत्मार्थचक्रियारंभोनिदिनान्नादनंतथा अनाहिताग्निताम्नयमणानांचा पंक्रिया असन्छास्त्राधिगमनकौशीलव्यस्यवाविया धान्यकुय्येपशुम्नेयमयपस्त्रीनिषेवणम स्त्रीपद्रविक्षात्रवधानास्ति चोपपातकम् परिवेदनमेवचेनि चकागकर पाभपिमुलकर्मवशीकरवाचाटनकरणम्।क्रियारंभात्मार्थपाकारंभः नाम्निानास्तिपरलोकइत्यध्यवमानम् मानकमाहविष्ठाः पितपितव्यमातामहमातुलश्वशुग्न पपत्मभिगमनेपितध्वं समानवमगमनंच श्रोत्रियचिगुपाध्याभिः समभिगमनंम्बममख्याःसनात्रायाः उत्तमवर्णाया अन्य नायाः कुमारिज गम स्खला गरणामतायाः प्रबजिनायाअभिगमनेदिभिवाश्च पितपत्नीविमातागंतारमपेक्ष्यहीनवर्णा अंत्यजत्रिचण्डॉलीक मारीवाल्याणकन्या महापातकमाह मनाब्रह्महमुर्गपानम्नयंगुर्वङ्ग-नागम महानिपातकान्याहुः ममर्गश्चापितामह ३ तेयहिटमजानकतेनदर्धप्रायश्चित्तं स्पादकामसमेतहिगुणबुद्धिपूर्वक त्यामरावचनात् कृच्छास्तुचतुरकर वधेमोरपूर्वकेश्रमत्यातुयंकार्यतदर्धचालवारित्रिविश्वामित्रवचनात् एकत्रेतितःशास्त्रार्थोवाधकाविनापत्र पीति चित्रिविधपापोत्याजकारणंयथामनुः अकुविहितकर्मनिंदितंचसमाचरतप्रसज्यश्चेंद्रियार्थेषशायश्चित्ती यतेनल नन्विंद्रियार्थप्रमंगम्पकपृथगुपादान द्रियार्थषुसर्वेषुनप्रसन्तनकामनतिमनुनानस्पनिषिद्धीदिनिवेन्स त्यम् इंद्रियार्थप्रसंगेनारदंशाभिशापावुपलक्ष्तेताभ्यो दृश्यमानाभिशप्पमानयोः पापमुत्पद्यते यथामनुःश्वशृगालन रिटोग्राहक्रव्याभिरेवचनगश्वोट्रवराहेश्वप्राणापेनशुद्यनीतिपैठीनमिःअंन्तमभिशप्यमानः कृच्छंमासंकृच्छसमाचरेत्या नामहापानकेषुटिमासमिनित्रिविधान्येतानिाजातिभेशकरसंकरीकरणाचित्रीकरणमलावहप्रकीर्णोपपातकानु। पातक तहापातकातिपातकानिजनयंतिनवविधानिायथामनुः ब्राह्मणस्परूजः कृत्वाघ्रातिरयमद्ययोःजैयभिच मयुन्यजॉलिभंशकगणिचारुजाकलापीडाकरणम् अप्रेयलसुनादिनैपमित्रकोटिल्पम्। म्वरोष्ट्राश्वमृगेभानामजाविकर्ष धम्नथा संकरीकरणायमीनाहिमहिषस्पच निंदितेभ्योधनादानवाणिज्यद्रसेवनमा अपात्रीकरणंज्ञेयममन्यसेंचमा पषम् कृमि कीटक्योहत्यामद्यानुगतभोजनम् फलैधःकुमननेयमधर्माचमलावटम मद्यानगतंमद्यपानममा दुपा- प्रा-क-तमनुग्रहः कार्यालयावैशिशुहड्योः अतोन्यथाभवेदोषस्नम्मान्नानुग्रहोभवेदितिपागमीयाच्च अनुग्रहाता यादन्यून प्रायश्चित्तंनकर्नव्यम् तस्मात्तच्छ्रमथाप्पईपापंवापिविधानतःब्रात्वावलालंकालंप्रोशितंप्रकल्पयेदितिहागनाने हा छपदधाजहत्स्वार्थलक्षणयापादोनकच्छमपिनेयम् यदर्णेयुत्प्रायश्चित्त तहणेबालदस्त्रीरोगिणान्नईम्प्राप्रथि मनशोतिर्यस्पवर्षाणिवालोवाप्यूनषोडशः प्रायश्चित्ताईमहतिस्त्रियोरोगिणएवचेतिविष्णुपुराणात अतएकस्योभन धधर्मत्रयवत्वेपिवापादप्रायश्चित्तम् अनग्रहे पादेवेतिवाशब्दम्पैवकारार्थत्वादितिमिताक्षगनः अईमेवभवेयुमा गयंतत्रयोषितामिति अत्रोनषोड़शवार्षिकर गात्तदू संपूर्णप्रायश्चिचे अनेकादशवर्षायस्पवालम्पपंचवर्षात्यरंपा देशायश्चित्तंपादोबालेषुदातव्यः सर्वपापेष्यविधिरितिविष्णुवचनान् अनिकादशवर्षस्पपंचवर्षाधिकम्पचचरेद्गुरुःमुद दाथिमायश्चित्तंविशुहयेगनेनस्वयमशक्तीप्रतिविधिहारापिप्रायश्चित्तं करणीयम् पंचवर्षमध्येतुप्रायश्चित्तंनकरणीयम् तोरस्पासनापराधोनपातकम् नचास्सराजदंडोनिप्रायश्चितन विद्यवहत्यंगिरोवचनात् यत्तुचतुर्थाहतानाईमर मयावदेवहि शिशोर्ब्रतंप्रकुर्वन्तिगुरुमंबंधिवारवाई तिब्रह्मपुराणे पंचवर्षेद्रतविधानंतत्यापनाशकातिरिक्तपरमतो विरोष ज्ञानाजाननेपापेयत्रयदेवोक्तम् नीव करणीयन् पत्राज्ञानकृत्यदिशंज्ञानरुतेन त्रासहिगुमा ज्ञानका राम बमध्यप्रायश्चिनाकग्णेहि गुण प्रायश्रितमेवामगमिनमोदष्टम्पदिगुणोदयइनिमयुवचनान कालातिरेकेहिगुष्ठांप्रीमति, माईतू दिगुणंगनदंडेंचदत्वाशुहिमवान्यान इद्रितीयाञ्च अत्रमंवत्सरमध्यकालानिक्रमप्रायश्चित्तकरणे भागहतक मेणासरगणनक्रमणप्रायश्चित्तमितिवदंति मानिनितामृनांप्रायश्चिताकथनर्चितस्प विपश्चितोदोबानांनी याचमानानांप्रायश्चितानियेदिनाः जानतीनपछानिनेपिनदोषभागिनदयगिगेवचनात् क्षत्रियादी प्रायश्चितकथनेब्राह्म णमनरिनं हात्वाकथनीयम्न्यायनोमार्गमाणम्पपत्रियांदःप्रणामिनः अनब्राह्मणकत्वाचनमेन ममादिशेन इन्यगिरीब चनात् गुरूपापचनप्रायश्रितलघुपापगुरुप्रायश्चितनवक्तव्यम पापेगणिगुरूणिचल्यान्यल्पचत्तहिदः प्रायश्विना। निमेयनगुःस्वायंभुवादयनिविष्णुवचनात् अन्ययाहिमदाबाहान्नघूनामुपदेशतः गुरूणामुपदेशोहिनिःप्रयोजन बजे इनिभविष्यपुराणाच प्रायश्चिनप्रदानेययोकंवाच्यनाम्नहादिनानुग्रहः कार्यः नद्यथा लोभादायदिनान्नेहाको हादतानता पिवा कुर्वन्यनुग्रहंयननत्यानेषुगच्छत्तीनिपागनियान शाायप्रायश्चित्तमुदाढत्यदुबैलवादिनान्यहः। कार्य-कृत्वापूर्वमुदोहाग्ययोक्तं शास्त्रवेदिभिःपश्चात्कार्यानमारगाशयाकुर्वन्पग्रहमित्यगिरोपिमान कार्यानुमारेणवलद्वारीदने १ मक गश्रीगणेशायनमः नवाकृष्णपदहन्दंनिर्णयोमुनिममनः प्रायाश्वत्तकदंबानांगोपालेनवितन्यने ? अश्विन यः नत्रहारीनः प्रयतेवाहोपचित्तमशुभनाशयनीतिप्रायश्चिनं नत्रवाशदरावकारार्थ वाम्यादिकल्पोऽपमवारवार्थ जसमध्यइतिविश्वदर्शनात् प्रयनवाद्ययाविधिअनुष्ठानात उपचितम् संचिनमशुभमेवनाशयति नतुपालात स्थतियाकर्मनप्रायश्चित्तम् अशुभपापंपापिनानदुपदेशेन फलमाही गिगः यत्पुण्यमुहनेविप्रेमिपमाणे अधिषु नत्पुण्यतारितेपापात्प्रायश्चिनैस्तुमालवे धर्मशास्त्रमविज्ञायप्रायश्चित्तंनवक्तव्यम अवृद्धाधर्मशास्त्राणिप्रा यश्चिनवदंतिये प्रायश्चितीभवेन्नलायापागच्छनीनिशानानपीयान न दिपूर्वकंकथितव्यम् अनर्चितग्नाद रएटेश्वेवसंसदि प्रायश्चित्तंनवक्तव्य जानभिरपिजल्पाने इत्यंगिरोवचनात् पापिनोसचैलेस्नात्वा उपदेशशरंतोषयि वामदसिस्माभिधानंवक्तव्यम् सचैलेवाग्यतःलात्वाक्लिनवामाः समाहितः उपस्थापतनःशीघ्रमार्निमान्धरणीङ्गनः॥ गशिरसाचैवनचकिञ्चिदुदीरयेत् इत्येगिसवञ्जान तोषयित्वादिलोनमान् इनिदेवलीयाच यत्तुपापव्यापये पापादनाधे-नयावृषम् इनिपाराशरवचनम नन्महापातकादौविपुलधनविश्वम् निश्चितपापस्समजेने सदम्प: सत्यभाषणेचपापवुहिमाहांगिराः कनेनिःसंशयैपायन जीनानुपस्थिनः भुनामावई येत्यापममपसदसित गम १ ॥श्रीकाशीजीमेमंहलापधुरानासामाकीगलीश्रीयनबाबृहरखचंदजीकेबाडेमे दुर्गाप्रसादकटारेकेगणेशयत्रालयमैप्रायश्चित्तकदंबाबागयालिबासीताराममिश्रछापने मालागोपालजिस्कोलेनाहीयउसेकुंजगलीकेपश्चिमफाटकपरटुगीप्रसादकेदुकानपर मिलेगा।

No text on this page.

No text on this page.

No text on this page.

Prayaschitta Kadamba Niirnoy

Author
Gopal Panchanan
Title
Prayaschitta Kadamba Niirnoy
File name
Prayaschitta Kadamba Niirnoy
Text
OCR done
Citation
1873
Published
2006/06/17
Publisher
The Asiatic Society Of Bengal, Kolkata
Language
Sanskrit
Pages
66
Library
The Asiatic Society, Kolkata
Classification
Vedanta. Upanishadas
DLI number
344827
Barcode
4990010213808.00
Scanning centre
C-DAK, Kolkata
Digital publisher
Digital Library Of India
Rights
In Public Domain
VMLT id
yMmghsXc2qC
Download PDF

Prayaschitta Kadamba Niirnoy