·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·శ్రీ.
శ్రీ మత్సకలసామ్రాజ్య రా' గాజ్యమాససురపుర
సంస్థానాధీశ్వర బహిరీశ్రీ పామ భూ పాలవంశ
దేశికావతం సస్య-సర్వతంత్ర స్వతంత్రగ్య
కవితార్కిక సింహస్య అభినవ నిగమాం తాచార్యస్య
శ్రీమ తీరుమలబుక్క-పత్తనకుల తిలకస్య
శ్రీ శ్రీనివాసమహా దేశక స్యకృతిః
షష్టీ దర్పణా భి ధా న 0.
వేదాంత ప్రకరణం:
శ్రీ మత్సవ్వాయి రాజా బలవంతుబహాదః త్యాద్య నేక
ఔరువాంకిత శ్రీ మదమరచింతాత్మకూరు
సంస్థానాధీశ్వర
శ్రీ సీ తొ రామ భూ పాల మ డే
రాజ్ఞయా తదీయసభాస్థానపండి తేనతిరువుల
బుక్క సత్తన కుల ల లాహ్న బాలసరస్వతీతర్క తీర్థ
శ్రీనివాసాచార్యేణ పరిశోధ్య శ్రీను దాత్మకూరు
రాజధాని మధ్య విద్యోతమాన రాజకీయ శ్రీ
శ్రీ నివాసము ద్రాక్షరశాలాయాం
సంముద్ర్యప్రకాశితంవిజయ తాంతమాం
శాలివాహనశకాచాః vrus

·als
Plan
శ్రీమాన మెయభూమా వైమానిక గీయమాననిజనామా |
కుర్త తిగిరీంద్రధామాశర్మతనోత్వనుపమానగుణ సీమా !!
S

·AN annamADDA MutapauruBRUS Cont- శ్రీ రస్తు. శ్రీ హయగ్రీవాయనమః, శ్రీ కురుమూర్తి శ్రీనివాసపర బ్రహ్మణేననుః. శ్రీను తేరామానుజాయనమః. శ్రీ మ తేనిగమాంత మహా దేశి కాయ నమః, శ్రీ మచ్చీ నివాసగురువరచరణపల్లవతల జాభ్యాంసమ.. ఈతని య . శ్లో || శ్రీమత్త య్యంత సీమా యుగళ విభజనాఖండ పౌండిత్యభూమాష టం.దంతదం తొవళవలనసృ జీబోభువత్సూ దామా | శ్రీశైలాఖ్యాన్వ యందు స్సుగుణగణనిధిస్సర్వతంత్ర స్వతంత్రఃకారుణ్యాత్సన్ని ధత్తాంమమహృది సతతం శ్రీనివాసార్యవర్యః|| అ థ షష్టీ ద ర్పణ ప్రా ర భ్య తే. శ్లో|| లక్ష్మీచరణలా కైకలకుణం శుభవీక్షణం! శేష,క్షి తీర రాధ్యక్షుమంబుజాక్షను పాస్మ హే!! ******** n!! (1) ·దర్పణగి. శ్లో || జిజ్ఞాసాదర్పణే ప్రోతో ఉజ్ఞాస్యార్థ వినిర్ణయః | షష్టీదర్పణ మాధాయకు ర్వేషష్ఠ్యర్థ నిర్ణయం - 3 యం************91 ఇహ తావద్బ హ్మజిజ్ఞా సత్యత్రబ్రహ్మణో జిజ్ఞాసాబ్రహ్మజి సేతిషష్టీ సమాసళ్ళీ మ ద్భాష్యేదర్శితః-తత్ర నేయంసంబంధ సామా న్యేషష్ఠీ- కింతుక ర్తృకర్మణో శికృతీతికృద్యోగవిహితాకర్మ శిషబ్న్ - సచవినిగమనావిరహః -ఆభిధానిక కర్మత్వ ప్రతిప శ్రీను పే శ్యుఆ క్షేపికకర్మత్వ ప్రతిప తేర ఘన్య త్వాత్ వి శేషవిధి నాసామాన్య విధేగ్బాధాచ్చ - తథాచ శ్రీమద్భాష్యం - బ్రహ్మణఇతికర్మణిష ఫ్రీకర్తృకర్మణోః కృతితివి శేషవిధానాత్ - యద్య సంబంధసా మాన్య సరిగ్రహేపిజిజ్ఞాసాయాఃకర్మా పేజీ త్వేనకర్మార్థత్వ సిద్ధి:- తథా ప్యా క్షే పతః ప్రాప్తాదాభిధానిక స్యైవ గ్రాహ్యత్వాత్కర్మ శిషప్టిగృహ్యత ఇతి - అత్రన్యాసాధ్యాః - ఆత్రసరిణాబ్రహ్మాను బంధినామపిజిజ్ఞాన్యత్వం సూచ్య 3. పరితో గ్రహణిసహిపరిత 'తానామపి గ్రాహ్యత్వంలభ్య తె-అతఏవహ్యుత్తరత్రగృహ్యత ఇత్యు చ్య తెనతు పరిగృహ్యత ఇతి-త థావినత వివిధభూత వ్రా తెత్యత్రభూ తసంబంధివ్రాతో భూత వ్రాత ఇతివ్యాఖ్యాయసంశ్రీత సంబంధితో పితత ఏవ కారణాద్భగవ(తా)(తో)రక్ష్యాః|| యథా |శ్లో || అస్ఫోట యంతిష్ఠితరః ప్రనృత్యం తీపి తామ మహాః | వైష్ణవోనకికు జాతస్సన స్పంతారయిష్యతి || శ్లో|| పశుర్మనుష్యః సక్షీవాయేచ వైష్ణవసం శ్రయాః | తేనైవ తేప్రయాస్యంతితద్విష్ణోః పరను ంపదమితి ) వ నుషష్ఠ్యంతనిర్దిష్టానతీరి కవిషయ స్సము దాయశబ్దః యథాబ్రా హ్మణసనూజఇతి - నైవం - రాజపరిషది త్యావిష్వతీ రేకస్యాపిస్ర త్రీ తేః - సమాసాంతర్గ తాయాషష్ట్యా స్సంబంధమాత్రవిషయ I ·3 ష ప్రీ ద ర్పణ. కత్వాత్ షష్ఠ్యంతనిర్దిష్టానతిరి {విషయకత్వస్యానుశా సనా భావా చ్చ-సను దాయశ బైశ్రు తె సముదాయినఃక ఇత్య పేథోయాంసన్ని హితశబ్దవాచ్యనిష్ఠస్సము దాయశీఘం ప్రతీయత ఇతి బ్రాహ్మణస మూహణ త్యావిష్వనతి రేక ప్రతీతికి-రాజపరిషది త్యాదిష్వతిరి క్షత్వ స్యాపీ దర్శనాత్ తత్తత్సముదాయగ్రాహక ప్రమాణానుగో థెనార్థ వర్ణనంయు క్తమిచాహుః-నన్విదమయు క్తమివాభాతి-సత్యంపస్లీ సంబంధమాత్రార్జీ తధావీసాస్వ ప్రకృత్యర్థ స్యసను భివ్యాహృత పదార్థాంత రేణసహసంబంధంబోధయతినా ప్రకృత్యర్థస్య- బ్రహూ సంబంధినోభూతసంబంధినశ్చ(నప్రకృత్య ర్థ్మా) న బ్రహ్మభూతశ బార్థాః) బ్రహ్మశ భైనచ స్వభావ తోనిర స్తనిఖిలదోషో2నవధికా తీశయాసంఖ్యేయకల్యాణగుణగణః పురుషోత్తమోభి ధీయతః త్యాది శ్రీమద్భాష్య విరోధాత్-భూతశబ్లైన బ్రహ్మజ్ఞానలబ్ధసత్తాక జనమా శ్రాభిధానపరశ్రుత ప్రకాశికా గ్రంథవిరోధాచ్చ- అతఏవ గాత్రచ్ఛత్రిన్యాయేనలక్షణాచయుక్తా-ననునబూమో బ్రహ్మభూ తశబ్దయోర్ల కు కేతి-కింతుషష్ఠీ సంబంధమాత్రార్థాపీ హవాజపేయ స్యయూ పఠిత్య ③వ సరంపరాయాంవర్త తె- తేనసంబంధఫటకత యాతత్సంబంధితో పిజిజ్ఞాసాయాంసమూ హేచానుయంతీతి తెషా మపి సంగ్రహఇతి - అతఏవ పరంపరయాబ్రహ్మానుబంధినాముపొ యోపాసక స్రత్ బంథాదీ నామ పిజిజ్ఞాస్యత్వమితీ శ్రుతప్రకాశీ కా యామేవోచ్య తె-ఏ తేసపరిణా బ్రహ్మానుబంధినామపిజిజ్ఞాస్యత్వమి త్యయు క్తం-సహిబ్రహ్మ పరిగ్రహఇత్యుచ్య తే-యేన బ్రహ్మణః పరిత తానాంగ్రహణం స్యాత్ -కింతు సంబంధ సామాన్యపరిగ్రహణ త్యుచ్య తేతత్రచసంబధ్ధసామాన్యస్య పరితస్థ్సితానామేవ గ్రహణం ·షష్టీ ద ర్పణ. స్యాత్-ఇతీశం కాపి పరాస్తా-సరంపరాసంబంధ గ్రహణే సంబంధ ఘటకతయాతత్ప్రవిష్టానాము పాయాదీనాం సంబంధస్య పరిత స్సై తానా మేవ సతాంబ్రహ్మానుబంధి త్వావిఘా తేనవిరోధవిరహాత్-వ స్తుతస్తు- పరిణాబ్రహ్మా నుబంధి నామపిజిజ్ఞాస్యత్వసిద్ధిస్సూచ్యత ఇతి సంబంధ సామాన్య స్వీకా రేపి పరంపరయాసంబంధి నాముపొయో పొసక ప్రతిబంధాదీ నామ పిజిజ్ఞాస్యత్వసిద్ధారెతిచ శ్రుతప్రకాశికా శరదర్శనాత్ సంబంధ సామాన్యపరిగ్ర హేపీత్యత్ర సంబంధ సా మా న్యేన పరిగ్ర హెపి పరితస్థ్సితా నాంగ్ర హెవీత్యర్టో వివక్షతతి వా పరిగ్రహణత్యస్య స్వీకారమాత్రార్థక త్వష్య నధికారో పసర్గ గ్రహణేతత్ప యోగ వైయ్యర్థ్యా పత్త్యా తాత్పర్యత స్సంబంధసా మాన్యస్యపరితో గ్రహే సంబంధ సామాన్యస్య పరితోవర్తమానై స్సాక్షాత్పరంపరయా వాఘట కై స్సహ గ్రహణే ఇతివార్డోగమ్య తెఖ తివావివ క్షితోర్థః- అతోనకోపిదోష ఇతి చేత్ -వైవం-త థాపిజల ం వహతీ త్యాదౌజలగతకర్మ తాఘటకకుంభాదే స్తథైవ కర్మ త్వా ప్ర తిప త్తివదిహాపీ బ్రహ్మణాజిజ్ఞాసాయాశ్చసంబంధషటకతయోపా త్తానాం తత్సంబంధినాంత ధైవ జిజ్ఞాసాకర్మ తా ప్రతిపత్త్య యోగే నబ్రహ్మానుబంధి నాంజిజ్ఞాసాసిద్ధికథ నాయోగాత్ యందృష్టాంతః-జలస్యసాక్షా ద్వహనానుపపత్త్యాత దటకత్వమేవ కుంభా రేర్నకర్మత్వమితీయు క్తం - ఇహతు బ్రహ్మణాజిజ్ఞాసాస్వ తో పిసంభవతీతితశ్రఘటక త్వేనా న్యేషాంప్రవేశః స్వగతజిజ్ఞాసా విషయ తొసి S తొసిధ్యర్థఏ వేతిచేత్సత్యం నేదానీం బ్రహ్మణో జిజ్ఞాస్య తాస్మిత్ - కింతుజిజ్ఞాస్యో పొయాచిసంబంధి తామాత మేవస్యా త్-సాక్షాత్సంబంధోప్యతా వణిత ఇతి చేత్ - కధంసకృదుచ్చరితా - ననువిషమో ·A షష్టీ దర్పణ. షష్ఠియుగ పత్సంబద్ధద్వయమభిదధ్యాత్ - ననుసంబంధ త్వేసరూ పే ణసంబంధమాత్రమభీద ధానాపద్ధీత త్తత్సంబంధివాచక పద సమభి వ్యాహా రేత త్తవ్యోగ్యసంబంధవి శేషప్రత్యాయి కాదృష్టా-యథా దేవద త్తస్య పత్నీపుత్రఃకంబళ్ళ త్యాదౌతద్వదిహావీస్యాదిలి చేత్ - మైనం - తద్వదిహసంబండ భేద సమర్పక పదసమభి వ్యాహారాభా వాత్ - జిజ్ఞాసాపద సమభివ్యాహార స్తుసంబంధస్యషష్ఠ్యర్థస్య విష య తొమాత్రరూపఱంప్రత్యాయయేత్ - నతుత స్యస్వప్రకృత్య ధాన్యసిష్ఠ తామపి - మానాభావాత్ - ననుధర్మజిజ్ఞా సేత్యాదౌ సమాణస్వరూపసౌధసఫలత దాభాసానామపి జిజ్ఞాస్యత్వం తాం లీకై రుచ్యతే - అతస్సౌనుబంధస్య జిజ్ఞాస్య తాజిజ్ఞాసా పద సవభి వ్యాహారగమ్యె త్యాశ్రయిష్యత ఇవి చేత్ - సత్యం - నైతత్సంబం ఢసౌమాస్య (బల) (సతి ప తీబల) లభ్యం-యే నసంబంధసామా వ్యపరిగ్రహఇత్యత్ర పరిణాపత దర్థలాభ ఇత్యుక్తిక్యుక్తాస్యాత్ - 5 ర్మణిషప్లీ స్వీకా రేపితనాథ స్యేష్ట త్వాత్ - తాంత్రికై రపికర్మణీష ప్లీ మంగీకృత్యై వేదముచ్యతే - అతఏవకర్మణిషష్ట్యా బ్రహ్మానుబం ధినామ న్యేషామ పిజిజ్ఞాస్యత్వమంగీకృత్యైవ సంబంధ సామాన్యష ఫ్రీ పక్షాత్స్వపకు స్య వేలకుణ్యం శ్రుతప్రకాశీకాయా షేవోచ్యతే - ప్రధానస్య బ్రహ్మణో 2 ప్రధానా నాను న్యేషాంచకర్మత్వస్య ఆ క్షే పసిద్ధ త్వాదపి ప్రధానకర్మత్వప్యాభిధాఃకత్వమిత శేషాంప్రధాన సంబంధావా కొండైవశాచ్చకర్మత్వస్య సామర్థ్యసిద్ధత్వంచ స్వీక ( ) ·షష్టీ ద ర ణ. కుంయు క్తమితీ-ఆతఃకర్మణిషబ్న్ గ్రాహ్యా- విలంబితధీ హేతోశీఘ్ర ధీ హేతుర్బలీయానికి న్యాయత్ -షష్ట్యాసంబంధ సామాన్య వివ. యాంహికర్మత్సధీర్విలంబి తాస్యాత్ కృద్యోగషష్ఠీ వివక్షాయాం తుశీఘ్రభావినీ- కింభ ప్రత్యయానాం ప్రకృత్యర్ధాన్విత స్వార్థబోధక (తాతత) (తాత్పత్యపి ఆ స్వప్రకృత్యర్థ స్యైవసను భివ్యాహృత దార్లేససంబంధంబోధయేత్ -) ఉపాయోపాసకాదయశ్చనప్ర కృత్యర్థాః - అత ఫైస్సహనస్వార్థాన్వయంషష్టీబోధయేత్ - కించ సర్వత్రహిసాక్షాత్సంబంధఏవ ప్రథమంబుధ్యధిరూఢభవతి - అ నుపపత్తి ప్రతిసంధా నేనపరంపరా సంబంధః యథావాజపే * స్వప్రకృత్యర్థ స్యైవ సంబంధం బోధయేదితియోజనా- అనేన చఅభ్యానుజ్ఞాయమాసక్తిష శ్యాస్స్వప్రకృత్యర్థాన్విత స్వార్థ బోధక త్వాంశస్స్ఫుటీకృతోభవతి - స్వార్థశ్చసంబంధఏవ - సమభివ్యా హృతపదాథేనేత్యస్యాపి సంబంధమిత్య తైవాన్వయః - అనేనచ ప్రకృత్యర్థ ప్రతియోగిక స్వార్థ సంబంధాసమభివ్యాహృత పదార్థాను యోగికత్వం ప్రదర్శితంభవతీ - ఏతత్ప దర్శనంచప్రకృతసంబం ధస్య విశదళయాతద్వ్యక్తి త్వేనశిష్యబుద్ధ ్యధిరోహాయ-సతు ప్రత్య యానాం ప్రకృత్య ర్థాన్వితస్వార్ధబోధకత్వమితీసి.యమ సమన్వయ భ - ఇమమంశమంత రేణా పి తాదృశ నియమసమన్వయాదితి ధ్యే * ** ·షష్టీ ద ర్పణ. యస్యయపః త్యాదౌ - తదాహ జైమినికి - ఆనర్థక్యా త్తదంగె ష్వీతి - ఇహతు బ్రహ్మణస్సాకై జిజ్ఞాసా సంబం థెఅచాధి తెబోధి లేకుతో న్యేషానుపి పరంపరయా తత్సంబంధ కల్పనం - ఏ తేనభూ తవ్రాత ఇత్య త్రభూతసంబంధినాం శ్రాతో భూతవ్రాత ఇత్యర్థక స్పినమపి ప్రకృత్య ధైతరతత్సంబంధి సంబంధబోధనాసంభవా డేవ నిరస్తం - ననుసమూహవాచక పద సమభివ్యాహా రేషష్ఠ స్వప్రకృ త్యర్థ స్యైవ సంబంధం బోధయతినా ప్రకృత్యర్థ స్వేతీనా గ్రహః - బ్రాహ్మణన భేత్యాదౌప్రకృత్యర్టేసేవరాజ పరిష రాజు నేనే త్యా దావ ప్రకృత్యర్థ సంబంధస్యషష్ట్యాబోధ నాదితి చెన్న - తత్రాక్షి ప్ర కృత్యర్థన్య రాజా దే రేభ పరిషడా ద్యల్దేన అన్వయాంగీకా రేణాదో షాత్ - పరంత్వసౌనసముదాయసము దాయి భావాత్మకః - అ సంభవాత్-కింతుస్వస్వామిభావాదిః - రాజస్వామి కై షా పరిషది తి - తత్రా నేక స్వామికత్వస్య బాధాతకృత్యర్థ స్యైక త్వేనిశ్చి తెత స్యసము దాయి త్వాసంభవాద న్యేషాం సముదాయిత్వసిద్ధి రత్రా దాపతతి - బ్రాహ్మణస భేత్యాదాతధావిధబాధకాభావాద్బా) హ్మణానా మేన సముదాయిత్వ నిర్ణయఇతి-ఏతదుక్తంభవతీ. ససం బంధి కార్థవాచినాంశబ్దానాం సంబంధినమనంత ర్భావ్యస్వార్థబో ధనా సామర్థ్యాత్ సముదాయిఘటిత మేవస్వార్థమే తే భిదధతీతి తా వత్తాంత్రికే రుత్తరారుత్తరార్థాదిశబ్దార్థ నిరూపణే వ్యక్తము క్తం - తత్రాయంవి శేషః - సేనావసఘటాది శబ్దాస్సాయుధజన రరా ·షష్టీ ద ర . . తరుగజాదిరూ పసంబంధివి శేషగర్భ మేవ స్వార్థ మభిదధతీ - సతుస ముదాయమాత్రం - అతఏవజన సమూహ పరుసమూహఇత్యా దివజ్జన సేనా తరువనమి త్యాదయోనప్రయోగాకి - ఆమ్రవణంగ్రర వణ) (శిరీషవణ) మిత్యాదౌతువ్యుత్పత్తి వైచితాద్వనశబ్దాత్రై దేశతరుష్వా మ్రాదిశబ్దార్థస్యా భేదాన్వయః- ఖండశ క్త్యంగీకారే నాస్త్యేక దేశాన్వయోపీతి - ఏవం రాజపరిషది త్యాదావపి పరిష దాదిశబ్దానాం • సముదాయివి శేషఘటితమూర్తిక త్వాత్ .] త దర సముదాయిషూ క్షన్యాయేన రాజసంబంధిత్వాన్వయేపినవిరో ధః - నహిపరిషచ్ఛబ్బస్సమూహమాత్రవాచీ-తరుసమూహఇతివ తరుపరిషదిత్య ప్రయోగాత్' వ్రాతశబస్తుసమూహనికరవ్రాతేతి సమూహపర్యాయేష్వనుశిష్ట స్సముదాయివి శేషాఘటిత మేవస్వా ర్థమభిధ తై - తత్రషష్ఠ్యంత పూర్వపద నిర్దిష్టానా మేవ సముదాయ ఘటక తాదృష్టా - సర్వేష్టాచ, నచాత్రానుపప త్తిరపీ కాచిద్దృశ్య తె. యేనభూ తానాంషష్ఠ్యంత పదబోధ్యానాంసముదాయిత్వం విహాయాన్యేషాంసముదాయిత్వంక లేఖ్యత - నను వివిధభూ తేత్య నెనైవసకలభూతసంగ్రహాద్వాతశబ్రోనర్థక సత్సంబంధి సము * సముదాయివి శేషఘటితమూర్తి కార్థబోధక త్వా ఉత్యర్థ:. తెనవర్ణానుపూర్వీపర్యవసన్నశబ్దమూర్తె స్సముదాయివి శేషరూ పార్థాఘటిత త్వే 2-పి నక్షతి.-- * ·షష్టీ ద ర్పణ. ఊయసకోవిజ్ఞాయత ఇతిచెన్న - ఏనంసతి సంబంధివి శేషణతయై వభూతానామస్వయాత్ రక్షుణాన్వయ స్తేషాం నస్యాత్ ఏకత్రవి శేషణత రూన్విత స్యవుసరశ్యత్రవి శేషణతయా శ్వయే వ్యుత్పత్తి జర హాత్ వివిధశబ్బస్య వినత దేవ మనుష్యాదిభూతగ తా వాంతర వైవి ధ్యాభిధాయక త్వెనత థావిధభూతసముదాయవాచక త్వేనవ్రాత శబస్యచసార్థక త్వాచ్చ - ననుసత్యంభూ తానాంసముదాయిత్వ మితీ - కింతు - ఆస్ఫోటయంతీపితరణ త్యాచప్రమాణానుసాగా ' త్సంబంధినామ పిరక్షణీయ త్వావగతావ తాపి వాతఘటకతయా తేషామపి సంగ్రహఇతిచేత్ - మైవ 9 - (దత్) (ఉక్టోత్తర త్వా త్ - భూతానాంతి రక్షణాన్వయాసంభవాత్ - ఆశ్రితసం బంధినాంరక్షుణీయత్వస్య ప్రామాణిక ల్వెపీనా తెషామపి గ్రహ ణంవినానుపపత్త్యభావాచ్చ - అతోనయు క్తముదం బ్రహ్మానుబం ధినాంజిజ్ఞాస్యత్వంభూ తానుబంధినాంసమూహఇతి- అశ్రబ్రూ మ3. సజ్జీ శేష ఇతిసూత్రేణ శేషషష్టీ విధీయ తె- శేషత్వంచ • ద్వితీ * విభ క్తయోధర్మి పర్యంతవాచికా - ధర్మమాత్రవాచక త్వే- కర్మణివ్వితీయ త్యాది సూత్రస్వారస్యభంగాపతేః - పక్వ స్తండు లః - శత్యో శ్వఃఇత్యాదిక ర్మార్థ కకృత్తద్ధి తాదేధర్మిపర్యంతవా చీకత్వదర్శనాచ్చ - ప్రాపోదకణత్యానివ్వితీయాద్యర్థ బోధక బహు జొహౌధర్మివాచకత్వదర్శనాచ్చ - సుపాంక ర్మాదయో.. ప్యక్షా (3) ·షష్టీ ద ర్పణ యాని ప్రతిపాద్య తావచ్ఛేదకకర్మ(త్వాత్వత్పాద్యతిరిక్తధర్మా వచ్ఛిన్నత్వం,) * సచ, సంబ బధ్ధత్వరూపః- తెనతద్రూ పొవచ్ఛిన్న బోధోత్పాదకత్వంషష్ఠాః ప్రమితం - అతఏవససాడౌత్పరంపరా సంబంధోభయపర త్వే2.వాక్య భేదః-సంబంధ త్వెనైకరూ పేడై వసర్వసంబంధబోధనాత్-ఆతఏవననానార్థకతా2.పి. వి కక తా2.పి. విశేష ప్రతీ తిమ సమభిన్యాహృతత త్తదరాభిధాయకశబ్దసామర్థ్యాత్-యథా స్సంఖ్యాథైవత భౌతిజామితి భాష్యాచ్చ - తథాచక ర్మాదీనాంద్వి తీయాది ప్రతిపాద్య త్వెనకర్మ త్వాదాన్వితీయాది ప్రతి పాద్యతావ ఛ్ఛేదకత్వం లబ్ధమితి ప్రకృ తె2 తథోల్లేఖః - ద్వితీయాది ప్రతి ఫా చ్యతావ చ్ఛేదకకర్మత్వత్వాద్యతరి కౌశి పాకేతు సప్తమీపంచమ్యా కారకమ ధ్యే ఇతిసూత్రే భాష్యేశ క్తి కారళమితి పక్ష స్యదర్శనాత్ - కర్మ త్వాధిక మేవద్వితీయాది ప్రతి పాఠ్యమి త్యాసేయం - అవలంబి తంచెదంమతద్వయం || శ్లో || ఆశ్రయోవధిరు ధైశ్యస్సంబంధశ్శ క్తి రేవవా | యథాయళంవిభక్త్యర్థాస్సు పాంక ర్మేతి భాష్యత:- ఇత్యాదినా వైయాకర శ్రా నైయాయికానాంతుకర్మ త్వాదిక మేద ద్వితీయాది ప్రతిపాద్యమితి తన్మ తెనకాచిదపిక్ష కిర్ద్వితీయపా రే - ప్రపంచితంచెదమస్మాభి రేతద్గంధవ్యాఖ్యాయామిత్య త్రవి స్తరభయాద్విరమ్య తె.- - సచెత్యస్య- కర్మ(త్వా(త్వ త్వాద్యతీరి క్తధర్మ శ్చెత్యర్థ:.

·ష ద ర్పణ. డేవదత్తస్య పత్నీ పుత్రఃకంబళ్ళ త్యాదౌ - ఏకశక్రపాదసస్థలేతు తత తి పాద్యత త్తదర గతమానాంత రావగత సామర్థ్య దళాత్త త్సిద్ధిః - యథా దేవదత్త స్వేదంసర్వమి త్యాదౌ - తత్రహిఇదమి త్య సేన ప్రత్యక్ష్వగత సర్వవస్తుషు డేవద త్తసంబంధిత్వావగశౌయ థాయోగ్యంసాక్షాత్పరంపరాసాధారణసంబంధత్వమాత్రం ప్ర త్యాయ్య 3 - ఏతేసర్వే దేవద త్తసంబంధినః త్యాచొపుత్రపౌత్ర సప్తా చేస్సంబంధినః ప్రత్యాయనంహిసర్వసంప్రతి పన్నం - ఏవ మిహాపీజిజ్ఞాసా సంబంధిత్వమాత్రేబ్రహ్మణకు 3 సాక్షాదహ్మ ణ స్తత్సంబంధినాను న్యేషా ముపాయోపాసకాదీనాంచ పరంపర యాతత్సంబంధోవివక్షితుం శక్యఇతి పరితోగ్రహణం దుగ్వారం- ననువిష మోయందృష్టాంతః - యుక్తమే తేసర్వే డేవద త్త స్యేత్యా చొపుత్రపౌత్రాదెస్సర్వస్య దేవదత్తేన సహైకరూప సంబంధా భావాత్తత్తద్వస్తూ చితసంబంధకల్పనం - ఇహతుజిజ్ఞాసాయాం జ్ఞానెచ్ఛారూపాయాంబ్రహ్మణఏకరూపఏవసంబంధ స్సంభావతీ తికుతో నానాసంబంధకల్పనమితి - మైవం - సముది తేషుపుత్రపౌ త్రాదిషుఏ తేప ర్వే డేవదత్త స్వేత్యుక్తావ పితధనభిజ్ఞానాంభవతీసం శయః - కస్యశీదృశస్సంబంధ ఇతి - తృతదభిజ్ఞ పురుషకృతో పడే శాత్తవ్వి శేషావగమః - తద్వదిహాపీ బ్రహ్మణో జిజ్ఞాసా సంబంధ నూతే వగ తేషితస్యాఃక ర్తవ్యతయాచోది తాయా స్సామాన్యా వగతవి శేషావగంతవ్యవస్తు గోచరణానెచ్ఛారూ పాయస్సాంగ ·ష ఫ్రీ. ద ర్పణ. స్పొధ్యాయాధ్యయనమధ్యప్రది . వేదాంతాధ్యయ నజన్య తత్తదా పాత ప్రతీతివిషయగోచరతయా వేదాం తెషుబ్రహ్మణఇవ • మో ఈతదుపాయా డేస్సర్వస్యాప్యాపాతప్రతీ త్యా.) తేషాంచ బ్రహ్మ సంబంధిత్వస్యా పితతఏనావగమాజిజ్ఞాసా సాసర్వైతథేచ రైవా యేతి బ్రహ్మణఇవతదనుబంధీనాను పిజిజ్ఞాస్యత్వ ందుర్వారం - న న్వేవమవశ్య జేయు త్వెబ్రహ్మణకవసాజ్ దేవ తేషా నుపి జిజ్ఞాస్య త్వసంభ వేకిమితి పారం సరికత్వమాశ్రీయత ఇవి చెన్న - ప్రత్యయా శాంప్రకృత్యర్థాన్వితస్వార్థబోధకత్వ వైయ త్యెనజిజ్ఞాసాయాః స్వ ప్రకృత్యర్థమాత్రసంబంధి త్వెషష్ట్యా వగ తెబ్రహ్మశబస్యభగవతి ముఖ్యతయా తదన్యపర త్వెలాక్షణిక త్వా వశ్యంభా వేజహల్లకు 'యాం బ్రహ్మణో జిజ్ఞాస్యత్వాభావప్రసంగెన అజహల్ల క్షణా యామపి ముఖ్యార్థ త్యాగ ససం గెనసంబంధమాత్రవివ(£యాం) (క్షయా)సర్వసామంజు స్యే నచత దాశ్రయణ స్యైవయు క్తత్వాత్ న 'న్వేవం - శేషషష్ఠాః ప్రతీ పదః ధానాభావేన ప్రతి పదవిహితా • మోక్ష తదుపాయాది సర్వాపాతప్రతీ త్యేతి సమాసపాఠః ప్రాయశోదృశ్యతే - సచబ్రహ్మణణ వేత్యస్యానన్వయప్రసంగా దు పేక్షితః.. కృద్యోగషష్ట్యాస్తు ప్రతి పదవిహిత త్వేనస మాసని షే ధైప్రాప్తి. కృద్యో'గా చషష్టీ సమస్యత ఇతివాచ్యమితీ ప్ర తిప్రసవ పర్యం తానుధావనంక ర్తవ్యం అత్ర తాదృశ ప్రయాసాభా ·దర్పణ: షష్ఠీనసమ స్యత ఇతిని షేధాప్రవృత్త్యాసమాససౌల భ్యేన,) బ్రహ్మా నుబంధినామ న్యేషాంచజిజ్ఞాస్యత్వరూపాధి కార్ఖలా భేనన సంబధ్ధ వృష్ట్యాశ్రయణ స్యైవ న్యాయ్య త్వేకర్మణిష ప్రీతిసిద్ధాంతో జ్ఞానంక థం-యద్యపితత్ప క్షేవ్యర్థాద స్వెషామ పిజిజ్ఞాస్యత్వమిచ్యతే - త థాపిసర్వేషాంజిజ్ఞాస్యత్వస్యశాబ్ద త్వే సంభవతీ కెమోంచి దార్థిక 'త్వా శ్రయణస్యాయు క్తత్వాదితి చేత్సత్యం- యద్భవ క్తవ్యంతస్య తథా ప్యా క్షే పతః ప్రాప్రోదాభిధానిక స్యైవాహ్య త్వాత్కర్మ శిషష్టీగృహ్యత ఇతి శ్రీమద్భాష్య ఏవో క్తత్వాన్న కించిదను పపన్నం- ఏతదు కంభవతీ భవన్డీతావ శతృ క్షేసంబంధమాత్రార్థా-తస్యా శ్చవివయత రూపకర్మ శ్వేపర్యవసానం సవిషయకార్థ గోచరజిజ్ఞా సాసద సమభివ్యాహారరూపా క్షేపక సామర్థ్యలభ్యమితి విలంబితో పస్థితికం కర్తృకర్మణోరితివస్థ్యంగీకారెతుకర్మత్వ శ్వేనైనార్థప త్యాయనాత్కర్మత్వరూపం విషయత్వ మష్ అంబితోషస్థితికమితివి లంబిధీ హేతోశ్మీఘధీ హేతుర్బలీయానికి న్యాయేనకర్మణిష '్య వగ్రాహ్యా - ఏవంహిబ్రహ్మణః ప్రధానభూతస్యకర్మత్వమాభిధా నాత్సమాససౌలభ్యమితిభావః - ప్రతి పదవిహితేతి-ప్రతి పదవిగా నాషబ్న్న సమస్యత ఇవాచ్యమితివా ర్తికస్యాత్థానువాదోయం. * • శేషషప్రీతిపక్షే తానత్ షష్ఠీ సంబంధమాత్రార్థా ఇతిక తీస యపుస్తక పాఠ---- (8, ) * * ·షష్టీ దర్పణ. నికం - అప్రధానభూ తానామ న్యేషాంఉపాయోపాసకాదీనాలి ఆకాంక్షావశాత్ రాజానమాగమయతీ త్యాదౌమంత్రి ప్రభృతీనా మాగమనవజిజ్ఞాస్యతయాకర్మత్వమార్థికంస్యాత్ - సంబద్ధసానూ న్యస్వీకా రేతుప్రధానా ప్రధానయోఃవిషయత్వమార్థికంస్యాత్ - చ్చాయు క్తం - ప్రధానవిషయత్వస్యశీ మాసస్థితికత్వసంభ వేత త్యా గాయోగాత్ - న న్వెతన్మ తెపికర్మత్వకర్తృత్వయోరపిషష్ట్య నుశాపనాత్కర్మత్వ మాత్ర ప్రతిప తీర పి విలంబితో పస్థితి కైవ - కస్త్రంతర ప్రతిపత్తి బ్రహ్మగత తదనుపప త్తి సత్యసంధాన సాపేక్ష త్వాదితి చెన్న- తథాపికర్మత్వత్వప్రకారకబో థెవిలంబాభానాత్ సంబంధత్వబో థెహికర్మత్వ ల్వెనోప స్థికర్వస్తుసామర్థ్యశబ్దాంతర సమభివ్యాహార సామర్థ్యసా పేజ - నతుషష్ట్యాకర్మత్వస్యత థావి గోపస్థితిః - కస్త్రంతర ప్రతిప త్తిర ప్యథాతశ్నట్టాభ్యామేవజాతా • విచారితకర్మణఃకర్మ ఫలాల్ఫాస్థిరత్వనిర్ణయ సహిత బ్రహ్మజ్ఞానా నంత స్థిరఫలా పాత ప్రతీతిమతో బ్రహ్మజిజ్ఞాసు త్వాత్ -అధికృతాధి కారత్వస్య సిద్ధాంత సిద్ధత్వాత్ - సచైతావ తాసా పేళ, త్వేనవిలంబి తోపస్థితికత్వం- ఇతర నివృత్తేస్సా పేరు శ్వేశికర్మత్వోపస్థి తెస్తదన పేక్షత్వాత్ - భన్వథాపెషష్ట్యాకర్మత్వోపస్థితిశికృదంత పద సమభి * విచారితకర్మణ ఇతి బహుప్రీహః - అస్యచ ప్రతీతిమత ఇత్య నంతరమధ్యాహృతెపురుష స్యేత్యత్రాన్వయ-

·గా
-
ఆ
షష్టీ ద ర్ప ఇ.
వ్యాహారసా మే క్షేతివిలంబిత ధీకత్వం తుల్యమితి ఉన్న షష్ఠీ విభక్తి స
త్సా పేక, త్వే పికర్మత్వోసస్థి తెళదన పేక్షత్వాత్ - ద్వితీయాసఖా
ద త్వెసష ప్ర్యేవకృద్యోగవిహితా - కర్మత్వోసస్థితి 'రి జ్వతీయ యె
వదష్ట్యాష్య విలంబి తైవ - శేషషష్ఠీతునకర్మణివిహితా
సంబంధమాత్రే - తత్రచబహుప్రకార స్సంశయోభవతి -
కోసౌ
సంబంధః • కిం గాజ్ఞ కృతిరితివన్ని రూపితత్వం- కింవా రాజ్ఞశ్శా
సనమితీవత్కర్తృత్వం - ఉత రా!
రాజోదర్శనమ్మివత్కర్మత్వం
హెూస్వి ద్రాక్షా రాజ్యమితివత్స్వత్వం-ఇత్యాది-
తచస క్వెతరవ్య
వచ్ఛే దేనకర్మత్వమాత్రనిర్ణ యోజ్ఞా
జ్ఞానేఛ్ఛ యోర్జిజ్ఞాసాశబ్దార్థయోః
సుషయత్వ సకర్మకత్వాదినిర్ణయాధీన ఇత్యత్యంత విలంజితః - య
ద్యపితృద్యోగవిహిత షష్టీప జేపికృద్యోగోబర్టద్వారక ఏ వేతికృదం
తాళోపస్థితర విశిష్టా - తథాపి ద్వితీయా పవాదక త్వెనవిహితాసా
అపవాద్యాపవాదకయోస్సమానవిషయకత్వ నియమాత్కర్మత్వ
వాచి న్యేవనిశ్చి తెతినతదుపస్థితౌవిలంబి - తడేతత్సర్వనుభిసంధా
యోక్తం - ఆక్షేపతః ప్రాప్తాదాభిధానిక స్యైవ గ్రాహ్య త్వాత్క
* వైయాకరణమ తెఉత్పాదనవాచీకరోతి-సచేదానీం తాత్ప
ర్యవశాదుత్ప త్తిమాత్రమభిధత్తే- ఉత్పత్తీశ్చ జన్య తాపర్యవసాయి
నీతీషష్ట్యా నిరూపితత్వమవర్ణితః - తథాచజన్య తాయాంగా
జనిరూపితత్వమజీ తమితిన కాష్ఠకు తి.--

·ne షష్టీ ద ర్పణ. ర్మణిషప్లీగృహ్యత ఇః - అత్రచా క్షేపతః ప్రాప్తా తిల్యబ్లో పేపం చమీ -ఆ క్షేపతఃప్రాప్తంకర్మత్వమ పేజ్యేతిత దర్థః ఆభిధానిక గ్ర హణక్రియయాసమానకర్తృకత్వంచక్త్వాశ్రుతిలభ్యం- ఆభిధాని కత్వంచ • కర్మత్వస్యశక్య తావచ్ఛేదకకర్మత్వత్వ ప్రకారకతత్పదజ న్యబోధవిషయత్వం - తచ్చెహకర్మణిషష్ట్యాకృద్యోగవిహితయైన భవతి-ససంబంధ సామాన్య విహిత శేషషష్ట్యా తత్ర సంబంధత్వ ప్ర కారకబోధ స్యైవోత్ప త్తె యద్యపిసంబంధ త్వేసరూ పేణకర్మత్వ మపి శేషషష్ట్యాభిధీయతే - తథాపిన తావ తాతస్యౌభిధానికత్వం- ద్రవ్య త్వేనరూ పేటిగ వాద్యభిధాయకస్యాపి ద్రవ్య పదస్యగవాడ్య భిధానరూపత్వాసంప్రతిస త్రైః - అనాగోత్వాచి ప్రకారకబోడ * యద్యపికర్తృకర్మణో ఇకృతీతిసూత్రేణవష్ట్యా ధర్మిపర్యంత బోధకత్వమనుశిష్టమితికర్మత్వత్వస్యనశక్య తావఛ్ఛేదకత్వం ఘట తె-తదానీంకర్మత్వ స్యైవశక్య తావ చ్ఛేదక త్వాత్-తథాపి - ఆశ్ర యో2 వధీరు ధైశ్యఇతికారికావివరణావసరె - శేషేషప్రీతిసూ తాత్తస్యాస్సంబంధమాత్రం నాచ్యం- కారకషష్ట్యాస్తుశక్తి రేవ. ఇతిషష్ట్యాధర్మమాత్రబోధకత్వ మేవ వైయాకర ణై రభ్యుపగతం- నధర్మిబోధకత్వమితి-ప్రకృతెకర్మత్వత్వస్యశక్య తావచ్ఛేదక త్వేనో ల్లేఖ ఇతి ధ్యేయం - ఇదమేవచఉత్తరత్రసర్వత్రాపిత త్తదవస రేషు స్మర్తవ్యం-నైయాయి కానుకో ధాదిత్థము క్తమితితుతత్త్వం.—* ·షష్టీ ద ర్పణ. జనకగవాదిపద స్యైవగవాద్యభిధాయకత్వవత్కర్మత్వ త్వాద్యసా ధారణరూ పావచ్ఛిన్నకర్మ త్వాదివి శేష్య తాకబోధో త్పాదక ద్వి తీయాదే రేవత దభిధాయకత్వాత్ - కర్మత్వస్యాభిధానికత్వంక ర్మత్వత్వ ప్రకారకజోధోపధాయకషష్ట్యాది ప్రయోగఏవ భవతీతి తద్భాష్యాభి ప్రాయోగమ్యతణ త్యాభిధానిక కర్మత్వ లాభాయక ర్మణిషష్ట్యాదరోయు క్తఏవ - నన్వేవమపి బ్రహ్మజిజ్ఞా సేతిపడేస ను స్తేషష్ట్యా అభావాత్సమాసస్థ లెలు పవిభ క్తిస్మరణా నంగీకారా త్ - షష్టీతత్పురు షేమపూర్వపదలక్షణాయాస్సర్వాను మత త్వా - నిషాదస్థపత్యధికరణెతాంత్రి క్రైస్తత ఏవ హేతో ఫ్లడ్లీ తత్పురు షాత్కర్మధారయజ్యాయ స్వస్య సిద్ధాంతీత త్వాత్ ఆహాషి బ్రహ్మపదస్యతత్కర్మ కేలక్షణాయాఆవశ్యకత్వా త్కథమిహక ర్మత్వస్యాభిధానికత్వో తీరుపపద్య తామిలీ చేన్న - యశ్శివ్య తెస లుప్యమా నారాభిధాయీతీన్యాయేనలు పవిభ క్త్యర్దే ముఖ్య తైన ప్రకృ తెరిత్యభి ప్రేత్యభాష్యకారైకర్మత్వస్యాభిధానికత్వోత్తైరవి రోధాత్ - ఏక శేషస్థలేత థాత్వస్యస గ్వాధ్య పెతవ్య త్వాత్- త థాహిఆకృతిః పదార్థావ్య కి పదార్థ ఇతి పాణి నిర్మతత్వడం-త త్రాగృతిపదార్థత్వపఘుబొఘటాలి త్యారౌనా స్యైక శేష్కారం కొస్య ప్రయోజనం - నానార్థ వ్యః పాదామాషాఇత్యాది వ్వెవప్రయోజనం - వ్యక్తిపదార్థత్వపక్షేతూభయార్థమపిత దా రంభ ఆవశ్యకణతి వ్యక్తముక్తంపతంజలీ నామహాభాష్యే, తశ్రవ్య (*) ·షష్టీ ద ర్పణ. క్తి భేదాచ్ఛబ్దభే జేవీ సరూ పాల్గొను నే కెషాంప్రయోగే ప్రో పైపక స్యైవ ప్రయోగోయథాస్యాది త్యెక శేషారంభ:- తత్రశిష్యమాణ స్యలుష్యమానా ర్థాభిరాయకత్వమంత రానా స్తినిర్వాహః - సచ శక్య తావఛ్ఛద కై క్యె నాపితన్ని ర్వాహః - నానార్థ కేషుతస్యాష్య భావాత్ - అతశ్శివ్యమాణస్యలు ప్యమానా ర్జెశక్తి దేవాంగీకార్యా- నచతత్రలక్షణా - ఘటౌఘటాఇత్యాదౌ నానార్థ కేవ్వడా:పా దామాషాణ త్యాదిపుచలాక్షణికత్వవ్య వహా రాదర్శనాత్ - ఇష్టం చసరూ పైక శేషస్థలేశ క్తినిశ్చయెసతిత దైకరూప్యాయ- పితామా త్రా. శ్వశురశ్శ్వశ్వా - ఇత్యాది సూత్రానుశిష్ట విరూ పైక శేషస్థ లేపిపితశాశ్వశు గావిత్యానాం ( మూత్రాదిపదశక్యతావఛ్ఛేద క) (పిత్రాదిపదశక్యతానవచ్ఛేదక ) మాతృత్వశ్వత్రూత్వా ప్ర కారక బోధజనక తాపిశక్యైవనిర్వోథవ్యా - అతో విభ క్త్యంత రార్థానుశిష్ట విభక్త్యంతర స్యేవవచనాంతరార్థానుశిష్ట వచనాం తర స్యేవ పదాంతరార్థానుశిష్ట పదాంతర స్యేవ ప్రత్యయాం తా సైనుశీష్ట ప్రకృ తెర పిత్రత్రశక్తి రేవయుక్తా - నలక్షణా-తాత్పర్యా నుసపత్త్యన్వయానుపప త్తిమాత్రనిమి త్తికాయా స్తస్యా అనుశాస నాన పేరు, త్వాత్ - ఏత ఉనాభి ప్రేత్యభాష్యకా రైరిహానుశాసనో పొదానంకృతం - యద్యపీహకర్మణిషష్ఠ్యనుశాసన ప్రదర్శనంష ఫ్యాఃకర్మ త్వాభిధాయకత్వమా ఉపయు క్తం - నతు బ్రహ్మశబ్ద ప్యకర్మ త్వాభిధాయ త్వే - తధావిళిన్యమాణస్యలు ప్యమానార్థా ·షష్టీ ద ర్పణ. భిధాయిత్వ మేక శేషప్రకరణ సామర్థ్యావగతము సజీవ్య లు ప్రాయా షష్ట్యా కర్మ త్వాభిధాయక తాగ్రాహక ప్రమాణభూతస్యోక్తాను శాసనస్య బ్రహ్మగబగతకర్మ త్వాభి ధానోపయు క్తత్వా తత్పద ర్శనంకర్మత్వస్యాభిధానిక త్వార్థమిత్యు కైర్నాసంగతిః - నన్వెత న్మ తెనిషాద స్థపత్యధిక రణవిరోధః - తత్ర పూర్వపదలక్షణాష్ట్ర యుక్తతత్పురుష సమాసజఘన్య తా ప్రతిపాదనాచితి చెన్న - సం బం దెషష్ట్యదేశ క్తి స్వీకా రేపి తత్రోక్తాయా స్పంబంధిని లక్షణా యాఅవిరోధాత్ న స్వేవమిహాపీ నామార్థయోర్ళే దాన్వయాయో గేన బ్రహ్మశబ్దస్య సంబంధిలక్షణావశ్యక త్వెన నకర్మత్వస్యాభిధా కత్వమికి చెన్నలకు ణాయామకతత్కర్మక త్వెనైవల్యూపస్థితే రావశ్యకతయా తత్కర్మకత్వస్యతన్ని,కర్మ తాసిరూషకత్వరూ పతయాకర్మత్వ త్వేనకర్మత్వోపస్థి తేరనఫాయెనఅభిధానిక త్వావి ఘాతాత్ - షష్ట్యాఃకర్మ త్వార్థక తాగ్రాహకానుశాసనస్యతద్రూ పొవచ్ఛిన్నార్టోపస్థాపక తా నియామకతయెహ ప్రదర్శనమవిరు ఏవంచలకుణాయా అనుసప త్తిమాత్రకల్ప్యాయా అనుశాస నాసధీన త్వానిహానుశాసన ప్రదర్శనమనుప యు క్తమిత్య పిశంకాప రాస్తా - ఉకు త్యాతత దర్శనావిరోధాత్ అతఏవభూత వ్రా తఇత్యత్రశ్రుత ప్రకాశికాయా అపి పరంపరా సంబంధ విషయ త్వాంగీకారా డేవనవిరోధః - వ్రాతశబ్దస్యసమూహమాత్రనా చి త్వెపిభూతశక్టోత్తరలు పషష్ట్యాస్సంబంధ సామాన్య పరతయా

·-
షష్టీ ద ర ణ.
భూతసంబంధిసంబంధస్య సమూహనిష్ఠస్య ప్రతీతొ భూతసంబం
ధినామ న్యేషాంసమూహస్యరక్షణీయత్వలాభాత్ - నచైవంభూ
తానాంరక్షుణీయత్వం నసి ధ్యైదిత్యు క్తమితీవాచ్యం - యత్సంబం
భాద న్యేషామపిరక్షణీయత్వంత ద్రక్షణస్య కై ముతీ కన్యాయ సిద్ధ
త్వాత్ - యద్యపి సముదాయివి శేషాఘటిత సముదాయవాచకప
దసమభివ్యాహా రేవ,ష్టీ ప్రకృత్యర్థ స్యైవసము దాయఘటకత్వండ్రా
హ్మణసమూహణ త్యాచౌదృశ్య తె తథాపికస్యొయంసమూ
హః దేవద త్తస్య వాయజ్ఞదత్తస్యవాణత్యాదౌ త్వదీయోమదీయో
వాడి సౌసమూహఇత్యాదోచ దేవదత్తాది సంబంధినాం పుత్రపౌ
త్రాదీనామ న్యేషా మపి సమూహఘటక ఆదర్శనాత్- నాయమ స్తి
నియమఃయయ ప్లీ ప్రకృత్యర్థ స్యైవసముదాయఘటక తెతి- ననుతత్ర
ప్రమాణాంతరవశాడ న్యేషా మేవ సమూహఫటక తావ గమాద్దె
వదత్త స్యేతిషష్ఠీనసము దాయసముదాయి భావాత్మక సంబంధప
రా - అపితుసంబంధ సామాన్యపరై వెతికల్ప్యత ఇతి చేత్ - తద్వ
దిహాపివినత సంబంధినాను న్యేషా మపిరక్షణీయ తాయా ఉదాహృ
తప్రమాణప్రతీపన్న త్వాద్రజ('సేవక)(సేవాపర) పురుష సంబం
ధినామపి రాష్టారకుణస్య లోక న్యాయసిద్ధత్వాచ్చభూతసంబంధి
"నామ న్యేషా మేవ సముదాయఘటక తాయుక్తాభ్యుపగంతుం- భూ
తరక్షణం త్వార్థం కై ముతిక న్యాయసిద్ధమిత్యుక్తం - వస్తుతస్తుభూ
తసంబంధిత్వమా సము దాయనిష్ఠతయో కెతస్య సాక్షాత్పరం

·-
షష్మీ 'ద రm
సరాసాధార ణ్యెసతీభూతానామపీ తత్సంబంధీనామివ తత్సము
దాయఘటకతయాత ద్రక్షా దీక్ష్మి తత్వమపిశాబ్ద మే వేతీనదోషః సచ
సంబంధినివి శేషణతయాన్వయమాత్రాత్తత్సముదాయె పునరస్యా
సన్వయశ్శంకః - దేవడ శాలాస్థానానయే త్యాదౌ శాలాన్విత
స్యాపి దేవద శస్యతచ్ఛాలాస్థ త్వేనానయ నా స్వయవ దవిరోధాత్ -
సర్వాదీని సర్వనామాని - భూవాదయోధాతవః
ఇత్యాదో
సర్వశబ్దభువోరాదినాన్వితయోరపీ తగ్గణ పొఠాత్సర్వనామధాతు
సంజ్ఞాన్వయవత్ భూతానాం సముదాయఘటక సంబంధ్యన్వితా
నామపి సముదాయనివిష్టతయా రక్షణాన్వయ సంభవాచ్చ - అత
ఏవ దేవద త్త సమూహ ఆగచ్ఛతి త్యాచౌ)(దికం) దేవదత్తస్యాప్యా
గమన తాత్పర్యకమపి ప్రయుజ్యమాసముపపద్య తె. అతః ప్రమాణా
నరవశాద్భూత సంబంధినామ న్యేషానుపీ రక్షణీయతా ప్రతిపాద
నమువిరుద్ధ మేవ- నను వణో యంమహాన్యత్న ఆస్ట్రీయ తె-భూతా
నాంసము దాయఘటకత్వమాత్రేణాఫీశ్లోకస్వారస్యావిఘా తొదితీ
చేత్సత్యం - ప్రమాణాంతరస్వారస్యాదిత్యు క్తమ్మా విస్మార్టీ:- ఆ
నీచాత్రత దర్థ గ్రహణెజ్ఞాపకంవ్రాతశబ్లో పాదానం తత్రహివివి
ధశబ్దసమభివ్యాహృతభూతశబ్లేనా- సంకోచేనసర్వభూతానాం
రకుణీయ త్వే సిదైవ్రాత శబొడినతి ప్రయోజనోనోపొడాతవ్యః4
పాదీయ తెచసఇత్యతః • అన్యే సామపి సముదాయఘటక తాన్య
* ఆ న్యేషా మవి సము దాయఘటక తా న్యత దృష్టా ప్రమాణ
(ఓ)

·ష
షష్టీ ద ధృ ,
త్రదృష్టాప్రమాణవ చిహాస్యాశ్రయ 3- ) సతత్ర చనానుపప
తిర విదృశ్య తె - యేసత త్యాగస్స్యాత్ - ఇత్యాహిం తావత్ - ఏ
తేవయథాకా ?భ్యోదధిరత్యుతాం - సృష్టిరుపదధాతి-ఇత్యాదౌ
తాత్పర్యగ్రాహక ప్రమాణాంత రానురోధాత్కాకారిశబ్దానాం
లక్షుణాశ్రయణం - ఏవమిహాపీ ప్రమాణాంతరవశాద్భూతశబ్దస్య
భూతాభూత - సముదాయిలాషుణికత్వమేవాశ్రీయ తాం-మ
వశాదిహా ప్యా శ్రీయత్ర ఇతి • డేవద త్తస్యాయంసమూహః - త్వ
దీయో2యంసమూహః - మదీయో-యంసమూహణ త్యాచౌప్ర
కృత్య ధౌత రేషాం సముదాయఘటక తాయా అనుభవిక త్వేనఅత్తా
పి ప్రకృత్యధౌత రేషాంభూతసంబంధినాంసముదాయఘటక తాటి
శ్రీయత ఇత్యర్థః - తత్ర ప్రత్యక్షాదిరూపప్రమాణ స్యేవ - అత్రా
ఫి-పశుర్మనుష్య పక్ష్మీ వేలిశబ్దప్రమాణస్య నియామకత్వ మ స్త్రీత్యా
హ - ప్రమాణవ శాదితీ - ఏ తాదృశప్రమాణార్థస్యాత్ర సంగ్రా
హ్య త్వె హేతుశ్చ వ్రాతశక్రపాదానమే వేతి స్పష్టీకృతం - ఉపాదీ
య తెచసఇత్యత ఇత్యం తెన.
- భూతశబ్దస్య సము దాయి త్వావచ్ఛిన్నలాక్షణికత్వ ప్రదర్శ
నార్థంనసముదాయి పదోపాదానం - భూత వ్రాతపదార్థయోః
ఫరస్ఫరాన్వయబలా డేవభూతేషు సముదాయిత్వ లాభ సంభావా
తా - అపితు భూలౌ భు-తలాక్షణిక భు-తశబ్దార్థస్య శ్రా తెలి

·33 షష్టీ ద గణ నేనప్రయాసే నేతిశంకాపరాప్తా. వ్రాతశబ్దస ప్రయోజనత్వాయ ఉకరీత్యాశ్రయణ స్యైవయు క్తత్వాత్ - వినాపిలకుణయానిర్వా హేసరీలకణాశ్రయణస్యాయు క్తత్వాచ్చ - ఏ తేనయద్య సంబం ధవాచిన వృష్టీ - తథాపియస్యవి శేషస్యాభివ్యంజకమ స్తిత త్రైవప ర్యవస్యతి - యథా దేవదత్త స్వేశ్య విశేషేణ ప్రవృత్తాష ప్రీపుత్రః పొణిఃకంబళ్ళతి ప్రతి సంబంధివ శేనపితృత్వావయవిత్వ స్వామిత్వ రూపవి శేషేషుపర్యవస్యతి - నహిదేవదత్తస్యపుత్ర ఇత్యు 3 డేవ దత్తస్వామికమన్యపితృకంపుత్రం:ప్రతియంతి - తతశ్చభూతవ్రాత ఇత్యు క్షేభూతవ్రాతయో రేవసముదాయసముదాయి భావలక్షణ సంబంధఃప్రతీయ త్తతశ్చభూతాభూతవ్రా తెభూతశబ్దస్యసా పేరుమ సమర్థమితి న్యాయేన ఆ అగ్నీషోమీయేఆగ్నేయ శబ్దవదసా మర్థ్యాడ ప్రవృత్తి:-) అథవాచ్ఛత్తీన్యాయేనలతుణా సమాశ్రయణీ యాస్యాత్ - రాజపరిషది త్యాదౌతుపరిష త్సెనాది శబ్దానాంసము నయవతయా అన్వయోవ క్తవ్య ఇత్యర్థ స్ఫోరణార్థం సముదాయిస భముఫొత్తమితీ ధ్యాయం. — * అగ్నీషో మోభయ దేవ తాకెఅగ్ని దేవ లౌకత్వస్య అబాధి తశ్వే2 పి అసామర్థ్యాద్యథా ఆగ్నేయపదస్యా ప్రవృత్తిని - తద్వద తైపీతిభావః - అశ్రవ క్తవ్యాంశశ్చ అస్మదీయైత ద్వా ్యఖ్యా నెవి స్తరేణ ద్రషవ్యగి.-- * ·షష్టీ ద ర్పణ దాయివి శేషపిశిష్ట సముదాయవాచినాం నైకాంతతస్సముదాయ్య పేజ్ యథావనఘటాదిశజ్ఞానాంతరుగజాదిసమూహవాచి నాంఅంతర్భావిత సము దాయికతయానసముదాయ్య పేజ్- య కాపుత్రీయతీ జీవతీ త్యాదీనాం అంత ర్భావి తెషి ధారణకర్మకా ణాంనక ర్మా పేష్ - అతశ్చ పరిష దాడిశ బైషుస్వామ్యాకాండ మాత్రంకింస్వామికాపరిషదితి తత్ర రాష్ట్ర స్వామి త్వేనాన్వయకి - నచవ్రాతశబొపిత థావిధ నమూహనికరm తెతికోశవిరో ధాత్ " తథా త్వెహితి త ధైరవ క్తవ్య త్వెసంబంధమాత్రస్యష వ్యర్థ త్వెనసమర్థన వైయర్థ్యాత్ - అతో వ్రాతశబస్య వ్రాతచ్ఛ, రస్ట్రియామిత్యత్ర కాశికాయాంవృత్తావనియతవృత్తయ శ్శరీరా -- * తథా త్వేహిత రీత ధైవవ క్తవ్య త్వే సంబంధ మాత్రస్యష ప్యర్థ త్వెన సమర్థన వై యస్యైదితి • తథా త్వే - వ్రాతశబ్దస్య సముదాయివి శేషఘటిత సముదాయ వాచక త్వే - తథైవవ క్తవ్య త్వె - రాష్ట్ర పరిషదిత్యత్రస్వామిత్వరూపస్య సంబంధవి శేషస్య షష్ఠ్యర్థత్వవత్ - అత్రాపి సేవకత్వరూపన్య సేవ్యత్వరూ పస్యవా సంబంధవి శేష స్యైవ షష్యర్థ తాయావ క్తవ్య త్వే- షష్ఠ్యర్థ త్వెన సమర్థన వేయర్థ్యాదితి - శ్రుతప్రకాశికాయాం సమాసాంతర్గ తా యాష్టష్ట్యాస్సంబంధమాత్ర విషయక త్వాది త్యాది నాయత్ సం బంధమాత్రస్యషష్ట్యర్థత్వ సమర్థ నంత ద్వైయర్థ్యాదిత్యర్థ? — *

·ష ఫ్రీ దర్పణ
యా సేనజీవంతో వ్రాతాఇత్యభిధానాత్ - ఇహాపీ పశుర్మనుష్య
పక్షివాయేచ వైష్ణవసంశ్రయాళి త్యాది ప్రమాణవశా డ్వాతశ
బఃప్రతిసంబంధినిర పేడోత్రా • సియతవృత్త్యుత్సేడ జీవియాత్ర
వాచీతి ) యుక్తమాశ్రయితు)మితికల్పనా పి కెహెంచిన్ని రాకృ
ఉకరీత్యాసర్వానుపప త్తిపరిహాసౌత్ -యత్తు సంబంధివి శేష
* అనియత వృత్త్యుత్సాధజీవిమాతేతి-ఉత్సేధశ్శరీ
రాయాసః-
మాత్రపడేనసముదాయాంశవ్యవఛ్ఛేదః తథాచసముదాయవా
చకపదసత్వైఖలుతద భూ తావయకత్వ భూతాభూతోభయా
వయవక త్వాదివర్ణ నసౌష్టవదౌష్ఠవచర్చావసరః - ప్రకృతి
తేతుత దే
శనా స్త్రీత్యభిప్రాయః - ఏతన్మ తేసము దాయవాచక ఇవతర్బిన్నోపి
వ్రాతశబ్లో స్త్రీత్యా యం – ఈ యు
యుక్తమాశ్రయితుమితి-అత్రే
దమవ ధేయం - వ్రాతచ్ఛ కోరస్ట్రియా మిత్యత్ర వ్రాతశక్టో2పి అని
యత వృత్త్యుత్సాధజీవిసముదాయవాచీ-కాశికా గ్రంథశ్చవి శేషమా
శ్రబుబోధయిషయా ప్రవృత్తః - నతు సముదాయాంశని రాసిసిష
యా-అతఏవవ్రాతార్లైకాపోత పాక్యఇతి ఏకవచనాంతో దాహర
ఇంప్రబంధూణాంసంగచ్ఛ తె-
తె- ఉక్తంచకంఠర వేణైవ సముదాయ
పర్యంతవాచిత్వం వ్రాతశబ్దస్య నాగోజీభ టైః శరీరాయా సజీవీనా?
నాజాతీయా నామనియతవృత్తీనాంసం ఘోవ్రాత ఇత్యాడినా - త
ధాచేదను ప్యేక మే తేషామ్మ తెదూషణమితి. ---
(2)

·షష్టీ ద ర్పణ, నీర్దే శేతదనుగుణఏవ సంబంధషష్ట్యా ప్రత్యాయ్యకి - నాన్యాదృశ - సహిదేవదత్తస్య పుత్ర ఇత్య 3 డేవద త్తస్వామికోన్యస్యపుత్రః ప్ర త్యాయ్యతఇతి • తత్తథైవ - ఇహాపి వ్రాతశబ్ది తెసంబంధిసముదా యెభూత నిరూపితపరంపరాసంబంధస్యాప్యనుగుణ త్వాత్ -సహి సాక్షాత్సంబంధఏవాను గుణానపరంపరాసంబంధ ఇత్యస్తియ మః - వాజపేయస్య యూపణ త్యాదావగ తేః - సముదాయవాచ కపద సమభివ్యాహార ఏనాయన్ని యమ ఇతిచేత్ - దేవద త్తస్యాయం సముదాయణ త్యాదౌవ్యభిచారాత్ తత్రప్రత్యక్షేణాగ్యసము దా యికస్సము దాయోనిశ్చితః త్యాకాండౌభావాత్సంబంధాంతరఫు రతాస్వీ క్రియత ఇతి చెత్ - తర్టీ హాపినిరు ప్రమాణ వశాద న్యే పాంభగవదుపాసక సంబంధినాం సముదాయిత్వ నిశ్చయాదన్య ఏవ సంబంధప్రత్యర్థివ క్తవ్యఇతీతుష్యతుభవార్ - సంబంధ త్వెన సంబంధమాత్రస్యషష్ట్యాభిధా నెసావో ద్వాపరంపరయావావ్రా తశబ్దాన్వయాచి త్యెనోభయగ్రహణావిరో ధేనసాక్షాత్పరం పరా సంబంధాభ్యాంసముదాయాన్వయిత్వస్య ప్రాగుపపాదనాచ్చ- * యత్త్విత్యాదినాభావ తాయదు కంతత్ - తథైవ-తస్మిన్నం * శేమమా పివి ప్రతీప త్తిర్నా స్త్రీత్యర్థః - పరంతు ప్రకృ తెలిస్మదుపర్ణి తక్రమోడి పినభావదభిమతంగియనుమతి లంఘతే ఇత్యాహ ఇహాపీ త్యాదినా.-- ·షష్టీ దర్పణ. శ న్వేవం దేవద త్తస్యపుత్రణ త్యాదౌ డేవద త్తస్వామిక పురుషాంత కస్యపుత్రఃకుతోన ప్రతీయత తెచెన్న - పుత్రత్వస్యజన్యపురుషత్వ రూపతయాతత్రజన్యత్వ స్యససంబంధిక యాతత్రసంబస్థ్యంతో వస్థాపక ప్రమాణవిర హేణషష్ఠ్యర్థ నిరూపకత్వ-స్యైవతదన్వయెల రార్దేవద త్తజన్యత్వ స్యైవలా భేపి ఇహప్రమాణాంతర వశాత్సము దాయ్యంతర ప్రతీతౌభూతానాంసముదాయి త్వేన అన్వయెనిరా కాంకు త్వాత్ - అతఏవ దేవదత్తస్యపుత్రణ త్యా దావపియత్రావ్య జన్యో దేవదత్తాయదత్తఇత్యాది ప్రమాణాలత రావగ తీః తత్రజన్య త్వాంశాస్వయెబాధాత్త దాశ్రయెషష్ఠ్యర్థ సంబంధః పాల్య త్వా దీరూస ప్రత్యాయ్య తె - అతఏవచ దేవద త్తస్య పాణిగ్రహణ త్యా దావన్యదీయ పాణిః ప్రమాణాంతరవశాత తీయ'తె ఏతేన భూ తాఛూతవ్రా తేభూత శబ్దస్యసా పేరు త్వెన సామర్థ్యవిరహా త్సచూసానుపస త్రిశంకాపి పరార్ - వ్రాతశబస్యాభూత సంఘ వాచితయా తేనభూతశబ్దాన్వయెడి సామర్థ్య పిరహాత్ - అన్యధా రాజపరిషది త్యా దావస్య సామర్థ్య ప్రసంగాత్ ఇయాంస్తువి శేషః- యత్తత్రపరీషచ్ఛ స్వర సతః సముదాయి విశేషఘటిత సముదా యపరః - అశ్రతుప్రమాణాంతర ప్రతిపన్న సముదాయి విశేషఘ టీతోవ్రాతశబ్ద ఇతి - అతఏవచ్ఛత్రిన్యాయో2పి నాత్ర సంభవతి-వ స్తుత స్తత్రాపిచ్ఛత్రిణామి వాచ్ఛత్రీణామపిగంతృత్వం ప్రమాణాం రెణపర్యాలోచయ తామేవతత్రలాక్షణికత్వ ప్రత్యయః - తద్వ

·షష్టీ ద ర ణః.
దత్రాపి ప్రమాణాంతరవశాడేవార్థ నిర్ణయః - పరంత్వచ్ఛత్రి ప్రతి
పొదక పదాంత
గాసమభివ్యాహా రాచు తచ్ఛత్రి పద స్యైవలాడు
ణికత్వమాశ్రీయ తె - ఇహతుతదటిత సముదాయ వాచక వ్రాతశ
జైనైవభూత సంబంధి నామభూ తానాంలాభాత్ నభూతశబ్దస్యల
క్షణా- రాజపరిషది త్యాది దృష్టాంత వేఘట్యవర్ణ నమపినయు క్తం.
రాజపరిషది త్యాదాచ తాదృ శేపితత యోగదర్శనాత్ ఏవంప్ర
సిద్ధార్థపరతయైవ సర్వనిర్వాహసంభ వే2 స్య ప్రసిద్ధార్థపర తాకల్ప
నంనన్యాయ్యం - రజయోగ్య సముదాయపర త్వేసంభవతీయత్ర
స్రవిష్టానాంశ బ్రౌనవ్యవ హారోదూష్య తాచ తథావిథా యోగ్యస
ముదాయపరత్వం నాశ్రయితుంయు క్తం - అతోయథో కపవార్డో
యుక్తఇతీదిక్ ||
ఇతి శ్రీ శైలకులతిలక శ్రీనివాసతాతార్య నండ నేన లక్ష్మ్యుంచా
గర్భశు క్రిముక్తామణినా కౌండిన్య శ్రీనివాసదీక్షితకరుణా
కటాక శిక్షిత మీమాంసా ద్వండ నిర్ద్వంద్వ మతీనా
నిజాగ్రజాసైయాచార్య దీక్షి, తాను గ్రహగృహీత
చతు స్తంత్రనియంత్రిత స్వాం తేన అభినవనిగ
మాం తాచా ధ్యేణశ్రీనివాసవిదుషావిరచిత
షష్టీదర్పణస్సమా ప.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.