Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai

Shivarchan Smriti

Goswami,laxminarayan · 2012/08

PDF Proofread

Front matter

... ... ... P.. ... ... ... ... शिक नीराजनम रद्रलयुम्न. महारुद्र पुष्पाञ्जलिः अनिन्द्र विधान १४२ महामृत्युञ्जय जप विधिः १८ गद्री गठारम्भः १४३ शिव पंच मुद्रा २०३ रुद्रद्वादश नाम महामृत्युशयाष्टकम् १०१ पंचमाध्याय का स्वाहा महामृत्यु अयकवचम् ११० कार विधान प्रार्थना ११२Vना ग्रह मन्त्राः १७० शिव पूजन महिमा ११७ आभषेकान्त पुन: पूजनम् १७१ पार्थिव पूजन विधिः ११६ शिव महिमम्तोत्रम् १७३ पार्थिव पूजनेस्तुतिः १९१ शिव पंचाक्षरस्तोत्रम् १७६ महा रुद्रादी शिवास शिव ताण्डव स्तोत्रम् फल १२. शिवापराधक्षक स्तोत्रम १८२ प्रयोगारम्भे सूर्यभान १२३ बटुकपोदशी के सुसिद्ध लक्ष्मी प्रानि प्रकारः १२३ प्रयोग वारों पर ऋण दूर करने के लिए १२४ कार्तिवार्यर्जुन दीप यावर्षी शनि प्रतीकारः १२५ विधिः शनिस्तुतिः १२६ शिवरात्रि पूजाविधिः- तंत्रोत हवन विधि: १२७ होलिका पूजाविधिः १३३ शिव पूजने यंत्रचित्रम् २०० संकल्प: १३५ रुद्राभिषेकेशस्तमासाः रुद्राभिषोन्यासादि १३६ वने माहुति प्रकार: .. " .. ... ... ... . ... ... ज्वालिनी मुद्रा ... स संस्कृत न जानने वाले इस पुस्तकको न मंगा में सूत्रे पाहुति प्रकारः सकारं सूतकं चैव वकारं मृत्युमेव च । हकारं प्राण नाशाय आहुतिः कस्य दीयते ॥ १॥ सकारं च वकार चहकार च पुनः नपुः ।। बाहुतिस्तत्र दातव्या यत्र श्राकार दृश्यते ॥२॥ रुद्राभिषेके शस्तमासा परशुराम पद्धती-जप यज्ञाशुचिर्मास श्रेष्ठस्यादुत्तरायणे ।। याम्यायने नभरिवार: पोप नष्टः सदोभयोः !माधादि पंच मासेषु श्रावणे चापिनत्रये । शुक्त पक्ष दिने शुद्ध रुद्रा रम्भस्तु शोमनः॥ पराशरः-वैशाख श्रामणे मासे आश्विने मार्गशीर्ष के ।। माघ फाल्गुनयोपि सितेपक्ष शुभे दिने । रुद्रारभः प्रकर्तव्यः पुत्र-पौत्रादि वृद्धये ॥ शुद्ध संहार क्रम न्यासः ॥ ध्यानम् ॥ अक्षरजहारणपोतमुदप्रट विद्यांकर रविरत वधतात्रिनेत्रां । श्रद्धेन्दु मौलि भरणामरविन्दवासां वर्णेश्वरी प्रणम स्तन मारखिन्नाम् ॥ पूक्ति स्थाने विलीम मानुकान्यमन् नोंदं नमः ललाटे ॥ ॐ है. नम मुख वृत्त । डो संनमःदक्ष नेत्रे डों पनमःवामनेत्र ॥ उशं नमःदक्ष करें। ठो वनमःवामकर्णे ।। उोलनमादक्ष नासायां । औरं नमः वाम नासायां ।। यं नमः दक्ष गंडे । डोमं नमः वाम गंडे । उभं नमःऊोठे ॥ टोनमः अधरोष्ठे उपनमा दंतकी वो पनमःअधों दलपंको ॥ नमः मूदिन ।। नमःमुम्ब वृत्ते ।। को नमः १३ पाहुमूले ॥ डों यनमादत फूर ॥ डों त नमः ६ मणिबंधे ।। जगणं नमः देत हरतालिमले ॥ ढं नमः दक्ष हस्तांगुल्यमे ।। हं नमः याम वाहु मूले । जो ठं नमः वामकूपरे ॥ डॉट नमःयाममणिधे ॥ में चनमः वाम हस्तां गुलिमूले ।। ठों में नमः वाम इस्तांगुल्यम ।। जनमा दक्ष पादमूल 11 छ नमः दक्ष जानुनि ।। डॉ चं नमः दत्त गुल्फे ॥ ॐ ई नमःदसपालिमूले ॥ में ये नमः दक्ष पादांगुल्यने ।। 0 गं नमःवामपादमूले ॥ो सं नमः वाम जानुनि ॥ त्रों के नमः वाम गुल्के ।। डों श्रः नमः वामपादांगुलिमूले । 0 अं नमः वाम पादांगुल्यमे ॥ दो नमः दक्षिण पारवें ॥ डॉनमः वामपावें ॥ो , नम: पृष्ठे । ए नमः नामो । दोलनमः उदरे । डोलू मनमादि में अमृगारमने नमः दक्षांस ॥ ऋ मामात्मने नमः कादि (गर्दन) मेदात्मने नमः वामांसे। में अध्यात्मने नमः हृदयादि दक्ष हस्तांवम् ॥ ॥ मन्त्रात्मने नमः हृदयादि वामहस्तान्वम् १ डोई शुक्रामने नमः हृदयादि दक्ष पादान्तम् । दोश्रो श्रात्मने नमः हृदयादि वाम पादान्तम् ।। 3 अं परमात्मने नमाहत्यादि मस्तकान्तम्।। इति मंहार क्रम न्यासः ॥ २५ पेज में छपा अशुद्ध है।

* ॐ नमः शिवाय
मानवेभ्यश्चतुर्वर्गप्रदायिनी
* शिवार्चन सृतिः *
विविधोपयोगि विपयोपेता
सनपुरस्थ श्रीविद्या-धर्म-चर्द्धिनी पाठशालाया:
(संस्कृत कॉलिज)
कर्मकाण्ड यजुर्वेदाध्यापकेन
विद्याभूपण कर्मकाण्डमणि उपाधिविभूपितेन
अयोध्यानगरस्थ “पण्डितपरिपद् समितेः
कर्मकाण्ड विषय परीक्षकेन
श्रीलक्ष्मीनारायण गोस्वामिना
संगृहीता तथा श्री घनश्याम गोस्वामिना संशोधिता
परिवर्द्धिता सम्पादिता सा च
घनश्यामदास कालीचरण भक्ताभ्यां
नवलगढ़ निवासिभ्यां
.
धर्मार्थ वितरणाय
कोरोनेशन यन्त्रालये शीतलागली नं०३३६२ सानि
अर्गलपुर ( आगरा) नगरे मुद्रयित्वा प्रकाशिता च
सम्बत् १६६७ सन् १६४० ई०
प्राप्तिस्थानम्। [५०००
घनश्यामदास कालीचरण बेलनगंस आगरा।'
वंशीधर घनश्यामदास नं० २६ वड़तल्ला स्ट्रीट, कलकत्ता ।
द्वितीय पार]

॥ श्रीः॥ अथ शिवार्चन सृतिः॥ साम्यं हेरम्पदेवं बुधवर नक्ष्मी पूर्व नारायणौ । नस्वामन्त्रमहोदघेर्गसंधिया संहत्यमन्त्रान्सुधी । विद्याधर्मविटद्धयेसुकृतिनां फल्याएकन्तिया । संग्रवातिशुभां शिवार्चनमृति विद्वज्जनानां मुदे।। प्रयोगादो पूजाक्रमः॥ अय कर्ता सम्यानपणादि नित्यकर्म विधाय संगृहीत- सामग्रीक गोपयोपलितम् ॥ पूजागृहद्वारमागत्य सामान्याय स्थापयेत् ॥ में अस्त्रायफद्, इति द्वार, सम्मोक्ष्य ॥ दक्षिण शासायां-टो गं गणपतये नमः ॥ मं महालक्ष्म्य नमः॥ सरस्वत्यै नमः। में गं गंगायै नमः ॥ यमुनाय नमः ॥ों शं प्राय नमः ॥ रो वि विधाये नमः। . टिप्पणी- पासनारोहणं कृत्वा स्वदचे विन्टु त्रिकोण वृत्त.. चतुरनयंत्रं विधाय तस्योपरि ॐ प्राधारशध्ये नमः इति सम्पूज्य सामान्या पात्रं संस्थाप्य, नमः इति जलेनापूर्य वपद इति पुष, नमः इति गंध निसिप्प वाजलेन द्वारस्थदेवान्प्रपूजयेत् ।।

No text on this page.

जों ने नन्दाय नमः ॥ गे सुं सुन्दाय नमः ॥ डों में प्रचण्डाय नमः ॥ डों सं क्षेत्रपालाय नमः ॥ डों वें वेतालाय नमः । ग अं अग्निवेतालाय नमः ॥ इति पूजयेत् ॥ इति द्वार पूजन क्रमः ॥ अथ क्षेत्र फीलनम् ॥ जपस्थाने गत्वा पृथ्वीग्रहणंकुर्यात् ॥ तद्यथा गृहीतस्यास्यमंत्रस्य पुरश्चरणसिद्धये। मयेयंगृह्यते भूमि मंत्रोऽयंसिद्धिमाप्नुयात् ।। इति भूमिसंगृह्य ॥ अश्वत्योद्वरप्लक्षाणामन्यतम वितस्ति- मात्रान् दशकीलान् "रों नमः सुदर्शनाय अस्त्राय फट" इति मंत्रण अष्टोत्तरशतकृत्वाभिमंत्रितान् ॥ जगे ये चात्र विघ्न- फर्तारो भुविदिव्यन्तरिक्षगाविनभूताश्च ये चान्ये मम मंत्रस्य सिद्धिषु ॥ १॥ मयैतत्कीलितं क्षेत्रं परित्यज्यविदूरतः ॥ अपसर्पन्तु ते सर्वे निर्विघ्नासिद्धिरस्तु मे ॥२॥ इनि मंत्र. द्वयेन १० दिक्षु १० कीलानिखनेत् । ततस्तेषु ॥ उगे नमः सुदर्शनाय अस्त्रायफट् ॥ इति मंत्रेण प्रत्येक कोलं सम्पूज्य दिक्पालेभ्यः क्षेत्रपाल गणपतिभ्यश्च मापभक्तवलिं दत्वा- सद्वाद्य भूत ('पंचमहाभूत ) वलिंदद्यात् ॥ तत्र मन्त्राः- ये रौद्राः रोद्रकर्माणो रौद्रस्थाननिवासिनः ।। मातरोप्युग्र- श्रय पञ्चमहाभूत वलिदानम् ॥ -आचम्य प्राणानायम्य ॥ श्रोत्यादि मम ( यजमानस्य) संकल्पोक्त फलावाप्तये श्रीमहामृत्युञ्जय पुरश्चरणसिद्धये चतुर्दिनु गएपत्यादि देवताभ्यो दधिमापानद्रव्ये. पञ्चमहाभूत बलिदान रूपाय गणाधिपतयश्च ये ॥ १ ॥ भूचराः खेचराचैव तथा चांतरिक्षगाः ॥ ते सर्वे भीतिमनसाः प्रतिगृणन्त्विम- चलिम् ॥ २ ॥ इति मंत्रद्वयेन दशदिक्षु वाह्य मापभक्तपलि- दद्यात् ॥ ततो वामकरांगुलिपिरय॑जलेनोत्सज्य पुष्पांजलि गृहीत्वा ।। जी भूतानि यानीह वसन्ति भूतले पनि गृहीत्वा विधिवत्प्रयुक्तम् ।। संतापमासाद्य वजन्तु सर्वे क्षमन्तुसान्यत्र नमोस्तुतेभ्यः ।। इति पुष्पाञ्जलिं दत्वा प्रणम्य इस्तौपादौ प्रक्षाल्याचामेत् ।। इति क्षेत्र कोलनम् ॥ करिष्ये । चक्रस्य पूर्वे भूमौ मिन्दूरेण विन्दु त्रिकोण वृत्त चतुस्रा- त्मक यन्नविलिख्य || गं गणेश बलिपानाधार मण्डलाय नमः, इति गन्धपुप्पाभ्यां मम्पूज्य ॥ तदुपरि अन्नव्यञ्जनयुतमाधारं बलि ध निधाय ॥ ॐ गं गणेश बलिद्रव्याय नमः, इवि गन्ध पुप्पाभ्यां सम्पूज्य पूर्वे गणेशाय नमः, इति सम्पूज्य यलिमुपनीय!! गांगी गूंगै गौं गः गणपतये वर वरद सर्वजनं में वशमानय सर्वोप- घारसहितं बलिं गृह २ स्वाहा ॥ इति वामांगुष्ठमध्यमाभ्यां चलिमुत्सृजेत् दक्षदरतेन जलं त्यजेत् ॥ कराभ्यां पुष्पाणि गृहीत्वा प्रार्थयत् ॥ सर्वदा सर्वकार्याणि निर्विघ्न साधयेन्मम ॥ शान्ति करोतु सततं विनराजः सशक्तिकः । इति पुप्पांजलिंदयात् ॥१॥ चक्रस्य दक्षिणे पूर्ववत् यन्त्र विलिख्य ॥ वं वटुक बलिपानाधार मण्डलाय ममः, इति गन्ध पुष्पाभ्यां सम्पूज्य ॥ अन्नव्यवनयुसमा. धार पलि च निधाय ।। ॐ बटुक बलिद्रव्याय नमः इनि गन्ध पुष्पाभ्यां सम्पूज्य ॥ दक्षिणे व वटुकाय नमः,इति सम्पूज्य वलिमुप- गोय ॥ ॐ ऐं द्वौ श्री एस हि देवीपुनवटुकनाथ कपिलजटाभार भास्वरबिनेन ज्वालामुख सर्वविघ्नान्नाशय २ सर्वोपचारसहितंबलि गृह २.स्वाहा।। इति वामांगुष्ठ धनागिकाभ्यां बलिमुत्सृजेत् ॥ दक्ष हस्तेन जलंत्यजेत् ॥ कराभ्यां पुष्पाणि गृहीत्वा प्रार्थयेत् ॥ कर फलितकपालः कुण्डलीदण्डपाणिस्तरुणतिमिरनीलल्यालयज्ञो. पपीती।। ऋतुसमयसपर्याविनविच्छेदहेतु यति वटुकनाथ: सिद्धिदः साधकानाम् ॥ यलिदानेन सन्तुप्टो बटुकः सर्वसिद्धिदः ॥ शान्ति फरोतु मे नित्यं भूतवेताल सेवितः ।। इति पुप्पाञ्जलिं दद्यात् ॥२॥ पक्रस्य पश्चिमे पूर्ववत् यन्त्रविलिख्य यां योगिनी बलिपात्राधार मण्डशाय नमः ॥ इति गन्धपुष्पाभ्यां सम्पूज्य तदुपरि अन्न व्यञ्चनयुतमाधारं बलिं च निधाय ॥ ॐ यां योगिनी चलिद्रव्याय नमः ॥ इति गन्धपुष्पाभ्यां सम्पूज्य ॥ पश्चिमे यां सर्दयोगिनीभ्यो नमः ॥ इति सम्पूज्य घलिमुपनीय ॥ ॐ सर्ववर्ण योगिनीभ्य इर्म यलिं गृह २ हुं फट् स्वाहा इति वामांगुष्ठ मध्यमानामिकाभिः पलि. मुत्सृजेन ।। ददरतन जलंत्यजेत् ॥ पुष्पाञ्जलिं गृहीत्वा प्रार्थयेत् ॥ ॐ ऊर्ध्व प्रक्षाएडतो या दिवि गगनतले भूतले निष्कले घll पाताले पा ( स्थले) उनले या सलिलपवनयोर्यत्रकुत्रस्थिता वा ॥ क्षेत्रे पीटीपपीठा दिशि न कृत्पदा धूपदीपादिकेभ्यः । प्रीतादेव्यासदानः शुभविधिपलिनापान्तुयोरेन्द्रवन्द्याः ॥ या कंचिद्योगिनी रौद्रा. सौम्या घोरपरात्पराः । सेपरी भूचरी व्योगयती प्रीतास्तु मे सक्षा या योगिनीभ्यः स्वादासर्व योगिनीभ्यः स्वादा पट । दति पुष्पांजलि दद्यात् ।।३।। परप उत्सरे पूर्ववत् पन्नविशिख्य ॥ ज्ञ शेत्रपाल पलिपात्रा. भार माटाय नमः ॥ इनि गंधपुष्पाभ्यां सापून्य । अन्नव्यंजन युनमापार पनि प निघाय । यो नगल बलिद्रव्याय नमः . इति गंधपुप्पाभ्यां सम्पुज्य ॥ उत्तरे वं क्षेत्रपालाय नमः इति सम्पूज्य वलिमुपनीय ॥ शांची चूई क्षौं क्षः भो स्थान क्षेत्र पाल इमं पर्सि गृह २ सर्वकामान पूरय २ स्वाहा । वामांगुष्ठ तर्जनीभ्यां पलिमुत्सृजेत् दक्षहस्तेन जलंत्यजेत्।।पुष्पांजनि गृहीत्या प्रार्थयेत् ! योऽस्मिन्क्षेने निवासी च क्षेत्रपालः स किंकरः|| प्रीतोयं बलिदानेन सर्वरक्षां करोतु मे ।। इति पुष्पाञ्जलि दद्यात् || स्ववामे चतुष्कोणमंडलं विलिख्य सर्वभूनविनकृत् वलिपात्रा- धारमंडलाय नमः। इतिगन्धपुष्पाभ्यां सम्पूज्य ।। तदुपरि अन्नव्य- खनयुवमाधारं बलिं च निधाय ।। सर्वभूतकृत् यलिद्रव्याय नमः ।। इति गंधपुप्पाभ्यां सम्पूज्य । लिमुपनीय श्रओं मर्ववित्रयः सर्वभूदेभ्य इमं बलिं गृह २ हूं फट् स्वाहा ॥ इति सर्धाङ्गुलीमिः चलिमुत्मजेत् ।। दक्षेनजलत्यजेत् ॥पुष्पाञ्जलिंगृहीत्वा प्रार्थयेत् ।। भूता ये विना विविभूम्यन्तरिक्षणाः ।। पातालस्थलसंस्थाच. शिवयोगेन भाविता || राधाः शनसंख्याकाः पात्रएटाद्याव्य- वस्थिताः । तृप्यन्तु प्रीतिमनसो भूनागृहनिवमं बलिम् ।। नगरे- वायसंग्राम अध्यां वै सरित्तटे । चापी कूपेषु वृक्षेपु श्मशाने च चतुष्पधे !! नानारूपरा ये च बहुरूपधराश्च ये 1 ते मर्वे चैध सन्तुष्टा बलिंगृहन्तु मे सदा ॥ इति पुष्पाञ्जलिं दद्यात् ॥५॥ नतः प्रधान बलिः ॥ मध्ये पूर्वन्मएडलं विधाय ॐ हसौ: महामृत्युन्जय बलिपात्राधार मण्डलाय नमः । इति गन्धपुष्पाभ्यां संपूज्य तदुपरि अन्नव्यञ्चन्युनमाधारं घलिं च निघाय ॥ ॐ वलिद्रव्याय नमः । इति गन्धपुष्पाभ्यां संपूज्य ॥ ॐ हौं जूं सः महामृत्युन्जय शिवाय नमः ॥ इति संपूज्य बलिमुपनीय ॥ ॐ ही श्री जूं सः भूर्भुवःस्वः त्र्यंबकं यजामहं मुगन्धिं पुष्टि वर्द्धनम् ॥ उर्वारुक मिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतात् भूर्भुवः

(७)
अथ प्रयोग विधानम् ॥
डों अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थां गतोपिया ।।
यः स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं सबाह्याभ्यंतरः शुचिः ॥१॥ इतिमंत्रण
मंडपान्तरं मोक्ष्य तत्रतावत् आसनभूमौ कूर्मशोधन कार्यम् ।।
फूर्म चक्रम् ॥
छत्रज्ञ
फ वर्ग
च वर्ग
अंपायथा इई
श्रोत्री, .
ए ऐटल ऋ
द वर्ग
यरल घ
प वर्ग
चवर्ग
+
स्वरों जूं सःही ॐ एहोहि सर्वचराचरपिता इमममृतमयंवलि
गृह २ सिद्धिं देहि २ श्वव्याधिक्षयं फुल २ ह्रीं ह्रीं श्री श्री हुँ
फ्ट स्याहा॥ प्रार्थना ॥ परचरणकृतंबाकायकर्मजं या अपण.
नयना मानसं वापराधमा विदितमविहित वा सर्यमेतत्समस्त्र
जय तय करणान्धे श्रीमहादेवशंभो ! इति पुप्पायझिं दयान् ।।
॥ इविपञ्चमहाभूत पलिः ।।

- (८) यत्र जपकर्ता एक एव तत्र कर्ममुखे. उपविश्य जपं तत्रैव- दीपस्थापनं च कुर्यात् ।। यत्र वहयो नापकास्तत्र कूर्यमुखोपरि दीपमेवस्थापयेत् ।। एवं कृर्मशोधन विधाय ।। तवासनाघो जलादिना त्रिकोणयन्त्रविलिरल्य, नत्र डों कूर्मासनाय नमः जो ही आधारशक्तिकमलासनाय नमः। डों पृथिव्यै नमः।। इति गन्धाक्षत पुष्पैः सम्पूज्य तदुपरि कुशासनं तदुपरि मृगा- निन तदुपरि कंवलाद्यासनमास्तीर्य स्यापितानां त्रयाणा- मासनानामुपरिक्रमेण रो श्रं अनन्तासनाय नमः, ॥ रों विं विमलासनाय नमः ॥ जो पं पद्मासनाय नमः ।। इति मंत्रण मनुः १०११ श्लोक ३२1 स्ववीर्याद्राजवीर्याच स्ववीर्य बलवत्तरम् । तस्मात्स्येनेव वीर्येण निगृहीयादरीन द्विजः ।। ३२ ।। अध पटकर्माणि शान्तिर्वश्यस्तम्भनानि विद्वेपोच्चाटने तथा। मारणान्तानि शंसन्ति पट् कर्माणि मनीपिणः ॥ १॥ पट कर्मणां लक्षणम् ॥ रोग कृत्या ग्रहादीनां निरामः शान्तिरीरिता। वश्यं जनानां सर्वेषां विधेयत्वमुदीरितम् ॥२॥ प्रवृत्ति रोधः सर्वेषां स्तभनं समुदाहतम् ।। स्निग्यानां द्वेषमननं मिथोविद्वे पएंमनम् ॥३॥ उच्चाटनं स्वदेशादेशनं परिकीर्तितम् ।। प्राणिनी प्राणहरणं मरणंममुदाहृतम् ॥ ४॥ स्वदेववादिकालादीन जात्वाकर्माणि साधयेत् ।।

जीन् दर्भान् प्रत्येक प्रासनोपरि निदध्यावं ।। एवमासनं संस्थाप्य -तत्र माङमुख उदङ् मुखो चा आसने उपविश्य आसनंशोधयेत् ।। तत्र मन्त्रः। गे पृथ्वीति मंत्रस्य मेरुपृष्ठ ऋपिः सुतलं छन्दः कूमोंदेवता आसनोपवेशने विनियोगः॥डों पृथ्वी त्वया धृतालोका देवि त्वं विष्णुना धृता त्वं च धारय मां देवि पवित्रं कुरुचासनम् ॥ इति निर्वामपाणिपातंदत्वा । आसने उपविश्य ॥ इति मंत्रेणासनं प्रोक्षयेत् ॥ ततः मूल मंत्रण शिखांबवा आचम्य में जूं सः श्रात्मतत्वंशोधयामि स्वाहा ॥ 0 जूं सः विद्यातत्वंशोधयामि स्वाहा ।। ॐ जूं सः शिवतत्व शोधयामि स्वाहा ।। इति निराचम्य भूतापसर्पणं कुर्यात् ।। रों अपःसर्पन्तु ते भूता ये भूतो भुविसंस्थिताः ।। भूता विघ्नकर्तारस्तेनश्यन्तु शिवाज्ञया ।। इति विघ्नानु- सार्य हुं अधोरास्त्रायफट इति तालत्रयं दद्यात्॥प्राणायाम कुर्यात् ॥ तद्यथा दक्षिणहस्तांगुष्टुन दक्षनासापुटं निरुध्य वामनासापुटेन मूलं पोडशकारं जपन् माणास्यवायुमाकृप्य शिरसि सहस्रारे धारयेदिति पूरकम् ।। पुनः दक्षहस्ता. नापिकातर्जन्यंगुष्ठासापुरद्वयं निरुध्य मूलं चतुष्पष्ठिवार जपन् झुम्पयेत् ॥ पुनर्दक्ष नासापुटांगुष्ठनिधनं त्यक्त्वामूलं द्वात्रिंशद्वारं जपन शनैः शनैस्तद्वारेचयेत् इति प्राणायाम अयं कुर्यात् (मूलमत्रप्रणय) देशकालो संकीर्त्य अमुक गोत्र- थमुक देवशमहिम्' श्रीमहामृत्युञ्जयप्रसादसिद्धिद्वारा (१०) सर्वापच्चान्ति दुरितक्षयपूर्वक महामृत्यञ्जयमंत्रस्य सिद्धि कामो अद्यारभ्य यावत्कालेन सेत्स्यति तावत्कालपर्यन्तं महामृत्युञ्जयमन्त्रस्य १०८१००० संख्या जपं तद. शांशहोम तदशांशतर्पण तद्दशांशाभिपेफ तदशांश ब्राह्मण- भोजनरूप पुरश्चरणं (जप पुरश्चरणं वा) करिष्ये।। यजमानपक्षे ब्राह्मणद्वाराकारयिष्ये ॥ इति संकल्प्य डॉ नमः सुदर्शनाय अखाय फट् इति मन्त्रण दिग्यंधनं कृत्वा त्रिताल दद्यात्। अग्निपाकार मुद्रा चक्रमुद्रा 'शक्तिमुद्राः दर्शयेत्।। भूतशुद्धिं च कुर्यात् ।। टि०-(१) वर्माहम, गुनोहम् । मन्त्रतन्त्र प्रकाशे॥ अप्तम्भये च होमस्य होमात्स्यात् द्विगुण नपः ॥ अन्यत्रापि होमकर्मण्यशक्तानां विप्राणां द्विगुणो जपः । इतरेषां च वर्णानाम् त्रिगुणादि समीरितः ॥ एकमङ्ग विहीयेत नतोनिप्टमवाप्नुयात् ।। श्रगहीनमवेचद्यत् तत्तन्निष्टार्थसाधकम् ।। द्विप्राकार मुद्रा प्रयोगसारे ।। (२) त्रिशूलाग्री करौ कृत्वा व्यस्तत्यनाभितोन्यसेत् । अब मुद्रेयमाख्याना पहिमाघार लक्षणा ॥ परद्रोहोपशमनीनागा. शनिमयापहा । चक्रमुद्रा ।। (३) विपर्यस्ते तले कृत्वा वामदक्षिणहस्तयोः ॥ अंगुष्टी प्रययेच्चैव कनिष्टानामिकान्वरे ॥ चक्र मुद्रेयमुद्दिष्टा सर्वसिद्धि. करीशुमा शक्तिमुद्रा ॥ (2) मुदि कृत्वा कराभ्यां च वामस्योपरिदक्षिणम् ॥ वृत्वा शिरसि मंयोज्या शक्तिमुद्रेयमीरिता ।

अथ यामलोक भूतशुद्धिःप्रारभ्यते। भूतशुद्धि लिपिन्यासौ विनायस्तु प्रपूजयेत् । विपरीत फलंदद्यादभक्त्यापूजने यथा ॥१॥ जो सूर्यः सोमो यमः कालः सन्ध्या भूनानि पंच च ।। एते शुभाशुभस्येह कर्मणो मम साक्षिणः ॥ १॥ भो देव ! माकृतं चित्तं पापाक्रांतमभूनमम ॥ तन्निसारय चित्तान्मे पापं तेस्तु नमोनमः।।२।।इति प्रार्थ्य स्वदक्षिणभागे जो गु गुरुभ्यो नमः।। स्ववाम भागे डॉ गं गणपतये नमः ।। पृष्ठे ॐ क्षं क्षेत्रपालाय नमः॥ हृदि इष्ट देवतायै नमः ॥ इति नत्या भूतशुद्धिं कुर्यात् ।। तथा च कुम्भक माणायामे मूलाधारात कुण्डलिनी परदेवतां विसतंतुनिभा समुत्याप्य ब्रह्मरंध्र- गतांस्मृत्वा हृदयस्थ जीवं प्रटीप कलिकाकारं गृहीत्वा सुपुम्णामार्गेण ब्रह्मरंध्र गत्वा हैं सः सोहँ इति मन्त्रण नौवं ब्रह्मणि संयोजयेत् ॥ ततः पादादिजानुपर्यन्तं चतुष्कोणं वज्रलांदितं स्वर्णवर्ण पृथ्वीमएडलं (जो लं) इति भू योजाव्य स्मरेत् ॥१॥ जान्वादिनाभिपर्यन्तं अर्द्ध चन्द्राकारं पद्मद्वयाङ्कितं श्वेतवर्ण अपांस्थानं सोमपएडलं "नों के इतिवरुणवीजाय स्मरेत् ॥ २॥ नाभ्यादि हृदय शान्विकर्मणि तिथिवार नियमः । द्वितीया च तृतीया च पन्चमी सप्तमी तथा। बुधेज्य काव्य सोमाञ्च शान्तिकर्मणि कविताः ।

(१२) पर्यन्तं त्रिकोणं स्वस्तिकाङ्कितं रक्तवर्णमग्निमएडलं "" इति यति चीनाढ्य स्मरेत् ॥ ३॥ हृदयादिभ्रमध्यपर्यन्तं वृत्तं पविन्दुलांवितं धूम्राभं वायुमण्डलं "में यं" इति वायु बोजाट्य स्मरेत् ॥ ४॥ भ्रूमध्यादारभ्यब्रह्मरंध्रान्तं वृत्तं स्वच्छमनोहरमाकाशमण्डलं "गे हैं। इति श्राकाश थीनाढ्य स्मरेत् ॥ ५ ॥ एवं भूतगणं स्मृत्वा ततः पूर्वोक्त पृथ्वीमएडले पादेन्द्रियं १ गगनं २ घ्राणं ३ गन्धः ४ ब्रह्मा ५ निवृत्तिः ६ समानः गन्तव्यदेशः च एवमष्टीपदाश्चिन्त्याः ॥ १ ॥ जलमण्डले इस्तेन्द्रिय १ ग्रहण २ ग्राह्य ३ रसना ४ रस ५ विष्णु ६ प्रतिष्ठो ७ दाना: ८ ध्येयाः॥२॥ तेज मण्डलमध्ये वायु १ विसर्ग २ विसर्जनीय ३ चक्षू ४ रूप ५ शिव ६ विद्या ७ व्याना ८ ध्येयाः ॥३॥ वायुमण्डले उपस्था १ नन्द २ स्त्री ३ स्पर्शन ४ स्पर्श ५ ईशान ६ शान्त्यु ७ पानाः ८ ध्येयाः ।।४॥ श्राकाशमण्डले बाक् ? वक्तव्य २ वदन ३ श्रोत्र ४ शब्द ५ सदाशिव ६ शान्त्य- तीनाः ७ प्राणाः ८ इत्यष्टौ चिन्त्याः ॥ ५ ॥ एवं भूतानि सश्चिन्त्य पूर्व पूर्व कार्यस्योचरं कारणे विलापनं ब्रह्मपर्यन्तं कार्यम् तथा च-ॐ ल हुं फट् इत्यनेन पञ्चगुणां पृथ्वी- मप्सु उपसंहरामि इति जले भुवं विलापयेत् ॥१॥ ॐ हुँ फट् इति चतुर्गुणा अपोग्नी उपसंहरामि ।। इति प्रमा- अमः विलापयेत् ॥ १। ॐ हुँ फट् इति त्रिगुणं तेजो (१३ ) चायावुपसंहरामि इति' यहिं चायौ विलापयेत् ॥ ३॥ ॐय हुं फट् इति द्विगुणं वायुमाकाश उपसंहरामि इति वायुमा- काशे विलापयेत् ॥ ४ ॥ ॐ हं हुं फट् इत्येकगुणमाकाशम- हंकार उपसंहरामि . इत्याकाशमहंकारे विलापयेत् ॥५॥ ॐ अहंकारं महत्तत्वे उपसंहरामि ॥ इति अहंकारं महत्तत्वे विला- येत् ॥६।। ॐ महत्तत्वं प्रकृतावुपसंहरामि।। -इति महत्तत्वं प्रकृतौ विलापयेत्॥७॥ ॐ प्रकृतिमात्मन्युपसंहरामि !!इत्यनेन मायामात्मनि विलापयेत् ।। ८॥ एवं शुद्धसच्चिन्मयो भूत्वा स्वात्मानं शिवमयं विभाव्य ॥ अहं देव न चान्योस्मि ब्री- वाहं न शोकभाक्॥ सचिदानन्द रूपोहं नित्यमुक्तः स्वभाव- वान् ॥ स्वशरीर दक्षकुक्षी पापपुरुपं चिन्तयेत् ॥ ब्रह्महत्या शिरस्कं च स्वर्णस्तेय भुजद्वयम् ॥ सुरापानहदायुक्तं गुरुतल्प कटिद्वयम् । तत्संयोगिपदद्वन्द्वमंगप्रत्यङ्गपातकम् ॥ उप- पातकरोमाणं रक्तश्मश्रुविलोचनम् । खड्गचर्मघरंपापमंगुष्ठ- परिमाणकम् ।। अधोमुखं कृष्णवर्ण दक्षकुक्षौविचिन्तयेत् ॥ शरीरं स कलुपं मलिनं विचिन्त्य प्राणायामेन निप्पापं कुर्यात् । पूरकमाणायामे--ॐ या इति वायु वीजेन द्वात्रिंशद्वार (३२) षोड़श (१६) वारं वा भावर्तितेन पापपुरुष शोपयेत् ।। ततः स्वशरीरयुतं पापं कुम्भके "" इति वद्वियीनेन चतुष्पष्ठि (६४) द्वात्रिंशद् ( ३२ ) वारं वा- भावर्तितेन तदुत्याग्निना दहेत् ॥२॥ ततो रेचक प्राणायामे (१४) Waniइति वायुचीजेन पोडश बार अवारं वा जपित्वा दक्षिणनाच्या तद्भस्म स्वशरीरावाहिः रेचयेत् ॥३॥ ततो देहोत्यं भस्म "ॐ" इत्युच्चारितेन सुधा मीनेन तदुत्यामृतेन सम्प्लाव्य पथात् "ॐ लं" इति भ बोजेन तदस्म घनीभूतं पिएडंकृत्वा कनकाण्डवत् भावयेत् ॥ ४ ॥ ततः "ॐ है" इति श्राकाश बोनं जपन् तस्पिण्डं मुकुराकारं भावयित्वा तस्यादि नखान्ता अवयया मनसा रचनीयाः ॥ ५ ॥ ततः पुनरपि सृष्टिमार्गेण ब्रह्मणः सकाशात् श्राकाशादीनि भूतान्युत्पादयेत् ।। तथा च ब्रह्मणः प्रकृतिः १ प्रकृतेर्महत् २ महतोऽइंकार: ३ अहंकारादाफाशः ४ आकाशाद्वायु: ५ वायोरमिः ६ अग्नेराप: ७ श्रद्भ्यः पृथ्वी ८ पृशिव्या श्रोपधयः ९ श्रोपधीभ्योऽनम् १० अन्नाद्रेतः ११ रेतसः पुरुषः १२ इत्युत्पाद्यः ॥ ॐ है सः सोहम् इति मन्त्रण ब्रह्मणकं भूतं जीवं स्वहृदयाम्बुजे संस्थाप्य कुण्डलिनी मूलाधार स्थापयित्वा स्वशरीरं निरस्त समस्तफिल्विपं देवताराधनयोग्य भावयेदिति ॥ अथध्यानम् ॥ ॐ रक्ता- म्भोधिस्थपोतोल्लसदरुणसरोनाधिरूढाकराजः, पार्श कोदंड मिशूदभवमय चाप्यकुशं पश्चत्राणान् || विघ्राणा सक्कपालं त्रिनयनसितापीनवक्षो रहाच्या ॥ देवी बालार्कवर्णा भवतु सुखकरी माणशक्तिः परानः ।।१।। इति भूतशुद्धिः ॥ एवम् भूतशुद्धिंकृत्वा स्वशरीरे स्वैप्टदेवतायाः पाणान्मतिष्ठापयेत् ।

। १५)
अथ स्व प्राणप्रतिष्ठा प्रकारः।।
ॐ अस्य स्त्र प्राणप्रतिष्ठामन्त्रस्य ब्रह्मविष्णुमहेश्वरा-
ऋषयः ऋग्यजुः सामांनि छन्दांसि माणशक्तिर्देवता आँधीजें
ही शक्तिः क्रों कीलक स्वशरीरे महामृत्युञ्जयदेवस्य पाण-
प्रतिष्ठापने विनियोगः ॥ अथ ऋष्यादिन्यासः ॥ ॐ ब्रह्म-
विष्णुमहेश्वरऋषिभ्यो नमः शिरसिं ॥ ॐ ऋग्यजुः सामानि
छन्दोभ्यो नमः मुखे ॥ ॐ प्राणशक्त्यै नमो हृदि ।। ॐ
आँ वाजाय नमो गुह्य ॥ ॐ ही शक्तये नमः पादयोः ॥ॐ
कों कीलकाय नमः सर्वाङ्ग ।। इतिऋष्यादिन्यासः।। अथ
करन्यासः ॥ ॐ डंक खंघं गं नाभौ वाय्वग्निवा म्यात्मने
अङ्गुष्ठाभ्यान्नमः (हृदयाय नम:) ॐ चंछ में शब्द-
स्पर्श रूप रस गन्धात्मने तर्जनीभ्यानमः ॥ (शिरसे स्वाही)
ॐ णं टं ठं ढं हं श्रोत्र त्वङ नयन निहा प्राणात्मने नमः
मध्यमाभ्यानमः।(शिखायैवपट) ॐ नं तं धंधं दं वाक्पाणि
पायूपस्थात्मने अनामिकाभ्यानमः ॥ ( कवचायतुं ) ॐ
पंफंभंवं वक्तव्यादान गमन विसर्गानन्दात्मने कनिष्ठकाभ्यां
नमः ॥ ( नेत्रत्रयायवौपट ) ॐ शं यरं वं लं हं क्षं संलं पुद्धि
मनोहंकार चित्तात्मने करतलकरपृष्ठाभ्यानमः (अस्त्रायफद)
इति पडंगन्यासः एवं हृदयादि फर पडंगन्यासान कृत्वा
नाभेरारभ्य पादान्तम् (नाँ) इति पाश वीनं स्मरेत् ।।
हृदयादारभ्य नाभ्यन्तम् (ही) इति शक्तिवीनं न्यसेत् ॥१॥

मस्तकादारभ्य हृदयान्तम् (क्रो) इति सृणि वीजं स्मरेत् ॥३॥ ॐ यं त्वगात्मने नमः । ॐरं असगात्मने नमः ॥ ॐ लं मांसात्मने नमः ॥ॐ वं मेदात्मने नमः ॥ॐ शं अस्थ्यात्मने नमः । ॐ पं मज्जात्मने नमः ।। ॐ सं शुक्रात्मने नमः ।। ॐ ही मोजात्मने नमः॥ ॐ हं माणात्मने नमः । ॐ सं जीवात्मने नमः ॥ इति दृष्टया हदि विन्यसेत् ।। ॐ यरं लं शं पंसं हलं क्षं इति मूर्दादिचरणावधि च्यापकं कुर्यात् ।।५।। ततः मण्डूकादि परतत्यान्त पीठदेवताभ्यो नमाशॐ जयादि शक्तिभ्यो नमः ॥ २॥ इति नत्वा ।। ॐ ना ही कों पीठाय नमः ।। इति पीठे प्राणशक्ति देवी ध्यायेत् ॥ ध्यानम् ।। पाशंचापा सकपाले शृणोपलं हस्तैर्बिभ्रतीरक्तवर्णाम् ।। रक्तोदन्वत्पोतरक्ताम्बुजस्यां देवीं ध्याये प्राणशक्ति त्रिनेत्रां। इति ध्यात्वा हदि कर निघाय ॐ जूं सः शिवाय प्रारणात्मने नमः।।इति स्व हृदि पुष्पंदत्वा ॥ ॐ ना ही को थरलं वंशं संह हंसः ॐ ममशरीरे महामृत्युञ्जय देवतायाः पाणा इह (स्थितः) प्राणाः।। पुनः ॐ श्रां ह्रीं को परलं वंशं पंसं ही इंसः ॐ ममशरीरे महामृत्युञ्जय देवतायाः जीव इह स्थितः सा ना ही को यरं लवंशं पंसं ही इंसः मम शरीरे महामृत्युञ्जय देवतायाः सन्द्रियाणि चामनश्चक्षुः श्रोत्र निहा प्राण पाद पायपस्थानि इहैवागत्य मुखं चिरं तिष्ठन्तु स्वाहा ॥३॥ इति वारत्रयेण महामृत्युंजय देववाया:

(१७) प्राणान् प्रतिष्ठाप्य ॥ ततः ॐ इति १५ प्रणवेन पञ्चदशा- वृत्तिं कृत्वा अनेन मम देहस्य महामृत्युंजयस्य गर्भाधानादि पञ्चदशसंस्कारान्सम्पादयामि ॥ इति पठेत् ॥ इति स्वस्य प्राणप्रतिष्ठा प्रयोगः । एवं प्राणान्प्रतिष्ठाप्य । देवो भूत्वा 'देवं यजेत् ॥ देवतारूपमात्मानं भावयेत् ।। अथ अन्तरमातका न्यासः॥ श्रयान्तरमाका न्यास मन्त्रस्य ब्रह्मऋपि: गायत्री- 'छन्दः मातृकासरस्वतीदेवता हलो वीजानि स्वराः शक्तयः क्ष कीलक अखिलाप्तये न्यासे विनियोगः ॥ इति जलं भूमी निक्षिप्य प्राणायाम कुर्यात् । तथा च इड़या ॥ भइ उ अX ए ऐ ओ औ अं अः एभिः स्वरैः पूरयेत् । पुनः कु चुटु तु पु इति पञ्चवर्गकेन कुम्भयेत् । पुनः य र ल व श प स ह एभिरष्ट वर्णः रेचयेत् ।। इति माणायामं कृत्वा ऋष्यादिन्यासंकुर्यात् ।। 'तथा च ।। ॐ अं ब्रह्मणेऋपये नमः श्राँ शिरसि ॥१॥ ॐ ई गायत्रोचन्दसे नमः ई मुखाशा ॐ ॐ सरस्वतीदेवतायै नमः ॐ हृदये ॥३॥ ॐ ए इल्भ्यो चीजेभ्यो नमः ऐं गुह्य ॥४॥ॐो स्वरेभ्यो शक्तिभ्यो नमः नौं पादयोः॥५॥ ॐ अं क्षं कोलकाय नमः सर्वाङ्ग ॥६॥ इति ऋष्यादि न्यासः ॥ ॐ अं कं खं गं घंड अंगुष्ठाभ्यां नमः। ॐ ई च, जे . * ईतर्जनीभ्यां नमः ॥२॥ ॐ उंटं ठंडं दणं (१८) ॐ मध्यमाभ्यां नमः । ॐ एं तं यदधं न ऐं अनामिकाभ्यां नमः ॥ ४॥ ॐ श्रों फँ मैं मैं श्रौं कनिष्ठकाभ्यां नमः ॥५॥ ॐ अयर ल व स हल ः यः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः॥६॥इति करन्यासः। एवं हृदयादि ।। ॐ अंक ५ या हृदयाय नमः ॥१॥ॐ इंचं ५ई शिरसे स्वाहा ॥२॥ ॐ उं टं ५ ऊ शिखायै वपट ।।३।। ॐ एं तं ५ऐं कवचाय हुँ॥४॥ ॐ ओं पं ५ औं नेत्रत्रयाय चापट् ॥५॥ ॐ अं य र ल व शं पंसं हं लं संशः अस्त्रायफट ॥६॥ इति हृदयादिन्यासः ।। ततः काएटस्य पाइपदलपन (ॐ अं नमः एवं क्रमेण सर्वत्र) या ई ल ल एँ ऐं श्री श्री अंना इति पाइप स्वरान्पसेच ॥१॥ पुनः हृदिस्य द्वादशदले ॐ कं नमः एवं खं गं चं चं दं झटंट नमः ॥ इति द्वादश वर्णान् विन्यसैव ॥२॥ ततः नाभादगदले-ॐ हं नमः इति एवं दं णं तं यं दं धं नं पं फं नमः ।। इति दशवर्णान्यसेत् ।।२।। तदरोलिंग पड्दले-ॐ नमः एवं ॐ भंग यरलं इनि पड़ घर्णान् विन्यसेत् ॥ ४ ॥ प्राधारे (गुद) चतुर्दले-ॐ नमा एवं शं पंसं इति चतुर्वर्णान्यसेत् ॥५॥ पुनः ललाट द्विदले-ॐ हं नम:|| ॐ शं नमः द्वौवणों न्यसेत् ॥६॥ इति न्पाप्तं कृत्वा ध्यायेत् ।। साधारे लिङ्गनामी प्रकटितहृदये तालुमूले ततादे। पत्र पोटशारे द्विदश दशदले द्वादशाः चतुष्क | वातान्तवालमध्ये टफारसहिते कराउदेश

(१९)
स्वराणां ह क्ष तत्वार्ययुक्तं सफलदलगतं वर्णरूपं नमामि ।।
इत्यन्तरमाकान्यासः ॥
अथ वहिर्मातृका न्यासः॥
नयायं सर्वदेवानां विन्यासे च लिपेविना ॥ इत्तेतद्वि.
फलं विद्याचदादौतु लिपिन्यसेत् ॥ ॐ अस्यश्री बहिर्मात
फान्यासमन्त्रस्य ब्रह्मा ऋपिः गायत्री छन्दःमातृकासरस्वती
देवीदेवता हलोबीनानि स्वराः शक्तयः सं कोलकं अखि-
लाप्तये न्यासे विनियोगः ।। प्राणायाम कुर्यात् ।। तथा च
इहया अ इ उ ऋ ल ए ऐ यो यौग्रंया एभिः स्वरः पूरयेत् ।।
पुनः कु चु टु तु पु एभिः पंचवर्गकेन कुम्भयेत् ॥ पुनः
भष्टभिः य र ल व श प स ह प्रादिना रेचयेत् ॥ इति
माणापामं कृत्वा अय्यादि न्यासं कुर्यात् ।। तथा च ॐ
थं ग्रह्मणे ऋपये नमः श्रां शिरसि ।। ॐ इं गायत्रीदन्दसे
नमः ई मुखे ॥ ॐ सरस्वती देवतायै नमः ऊ'
हदि ।। ॐ एं हल्भ्यो पीनेभ्यो नमः ऐं गुधे ॥ॐ डों
स्वरेभ्यो शक्तिभ्यो नमः पादयोः ।। ॐ नं क्षं कीलकाय
नमःमः सर्गा॥ इनि प्रष्यादि न्यामः ॥ ॐ अं कं ५
अटाभ्यां नमः, हृदयाय० ॥ॐ इंच ५६ वर्गनीभ्यां,
गिरसे० ॥ ५६ मध्यपाभ्यां शिखायै वषट् ।।
एवं ५ ऐ अनामिका०, फवचाय हुँ॥ भोपं ५ भी

- ॐ नमः (२०) फनिष्ठकाभ्यां नेत्रत्रयायवौषट् ॥ * य र ल वंशं पं संह लंसं अः करतलकरपृष्ठाभ्यां०, अस्त्रायफल्॥ ततो वहिर्मात का न्यासं कुर्याद ।। ॐ अं नमः शिरसि ।। मुखे || ॐ इं नमः दक्षिण ने ! ॐई नमः वामनेत्रे ।। ॐ नमो दक्षिण करें। ऊं नमः वाम कणे॥ ॐ नमः दक्षिणनासापुटे || अं नमः वामनासापुटे।।ॐ नुं नमः दक्षिणकपोले ॥९॥ॐलनमः वामकपोले ॥ ॐ नमः जवष्टि ॥ॐ ऐं नमः घरीष्टं ॥ ॐो नमः कर्य- दन्तपंक्ती ।। ॐ श्रीं नमः श्रयोदन्तपंक्ती ।। ॐ ग्रं नमः मूर्द्धिन ॥ यः नमः मुखवृत्त ।। ॐ कं नमः दक्षिणदाहु मूले ।। ॐ खं नमः दक्षिण कूपरे ॥ ॐ गं नमः दक्षिण मणियन्धे ।। ॐ नमः दक्षिण इस्तांगुलिमूले ॥ * ई. नमः दक्षिण हस्तांगुल्यो ॥ ॐ चं नमः वामबाहमूले ।। ॐ छ नमः वाम कृपरे ।। ॐ नमः वाम मणिबन्छ । * भै नमः वाम हस्तांगुलिमले ॥ ॐ वनमः वाम इस्तांगुल्य | ॐ नमः दक्षिण पादमूले || ठं नमः दक्षिण जानुनि ।। ॐ हं नमः ६० गुल्र्फ ॥ ॐ हं नमः दक्षिण पादांगुलि मूले ॥ ॐणं नमः दक्षिण पाढाडल्यग्रो। ॐ नमः वाम पादमूल ॥ ॐ यं नमः वामनानुनि ॥ दं नमः वामगुल्फे ।। ॐ धं नमः वाप पादाङ्गुलिमूले । ॐ नं नमः वाम पादांगुल्यग्रे ॥ ॐ नमः दक्षिण (२१ ) पाचे ॥ ॐ ६ नमः वाम पावें ॥ ॐ वं नमः पृष्ठे ।। ॐ भं नमः नामौ ॥ ॐ मं नमः उदरे ॥ ॐ ये त्वगात्मने नमः हृदि ।। ॐ रं असगात्मने नमः दक्षांसे ।। ॐ लं मांसात्मने नमः ककुदि (गर्दन में) ॐ वं मेदात्मने नमः वामांसे ।। शं श्रस्थ्यात्मने नमः हृदयादि दक्ष हस्ता- वम् ॥ ॐ पं मन्नात्मने नमः हृदयादि वाम हस्तान्तम् ॥ ॐ से शुक्रात्मने नमः हृदयादि दक्षपादान्तम् ॥ ॐ हैं आत्मने नमः हृदयादि वाम पादान्तम् ॥ ॐ लं परमात्मने नमः जठरे ।।ॐ शं माणात्मने नमः मुखे ।। इसि विन्यस्य ।। अथ ध्यानम् ॥ ॐ पश्चाशलिलपिभिर्विभक्तसुखदोः यत्सन्धिवक्षस्थला भास्वन्मौलिनिवद्ध चन्द्रशफलामापीनतुझस्तनीम् ।। मुद्रामक्ष गुणंसुदान्य फलशं विद्यां च हस्ताम्युजविघ्राणांविशद- प्रभा त्रिनयनांवाग्देवतामाश्रये ॥ इति वहितकान्यासः ॥ --- मचारी, स्थिति संहार एवं सृष्टि क्रम से करे। गृहस्य संहार, मुष्टि, और स्थिति कम से करे यति एवं पाणप्रत्य सृष्टि, स्थिति और संदार कम से करे। यह क्रम मेहतन्त्र में लिया है, को भून शुद्धि करने में असम है यह ग हौ १०८ बार जपे।

( २२) अथ * स्थितिन्यासः॥ ध्यानम् ।। सिन्दूरकान्तिमसिताभरणां त्रिनेत्रां विद्याध सूत्रमृगपातवरंदधानां । पायस्थितां भगवती मपिकाश्च- नाङ्गी ध्याये करामघृत पुस्तकवर्णमालाम् ॥एँ भ नमः नाभौ ॥ ऐं वं नमः पृष्ठे ॥ ऐं नमः वाम पायें !! ऐं पं नमः दक्षिण पायें ॥ ऐनं नमः वाम पादाङ्ग ल्यो ।'ऐ धं नमः वाम पादाङ्गुलि मूले । ऐं दं नमः वाम गुल्फे ॥ ऐयं नमः वाम जानुनी ॥ ऐतं नमः वाम पाद मूले ॥ ऐं णं नमः दक्षिण पादाङ्गुल्यो !! ऐं हूँ नमः दक्षिण पादांगुलि मूले । ऐंडं नमः दक्षिण गुल्फे ॥ ऐ 3 नमः दक्षिण जानुनि ॥ एं टं नमः दक्षिण पाद मूले ॥ ऐं नमः वाम हस्तांगुल्यग्ने ॥ ऐ झ नमः वाम हस्तांगुलि मूले ॥ ऐं जं नमः धाम मणिबन्धे ।। ऐ छ नमः वाम कूपरे । ऐं चं नमः वाम थाहु मूले ।। एं मन्त्रतन्त्रप्रकाशे. 1.-नाभावारभ्य ते यस्तु हृदये च समाप्यते । स्थितिन्यास: स विज्ञेयो दृष्टाहट फजमदः ।। संहतेयॊपसंहारः सप्टेश्च सुतपुष्टिदः ॥ स्थितिस्तु शान्ति विन्यासप्तस्मात्कार्यस्त्रिधा च सः ॥ स्थितिन्यासो गृहस्थाना सुद्दिष्टः सर्थसिद्धिदः ।। प्रथमाश्रमिणां न्यासं उत्पत्तिः समुदाहृतः। थतीनां च वनस्थांनां संहारः समुदाहृतः ॥ विरक्तस्य गृहस्थस्य संहारोपि विधीयते ॥ सपत्नीक वनस्थानां स्थितिन्यासो विधीयते। ययार्थिनामथैसेपां रष्ट्यन्टोपि विशिष्यते॥

.
(२३)
नमः दक्षिण हस्तांगुल्यने । ऐं घं नमः दक्षिण हस्तांगुलि
मूले । ऐं गं नमः दक्षिण मणिबन्धे ॥ ऐं खं नमः दक्षिण.
कूपरे ॥ ऐं के नमः दक्षिण बाहु मूले।। ऐं नः नमः मुखे।।.
ऐं अं नमः मूर्द्धि ना ऐं श्रौं नमः अधो दन्त पंक्तौ ॥ ऐं ओं
नमः अर्ध्व दन्तपंक्ती ॥ ऐं ऐं नमः,अधरोप्ठे ॥ ऐं एं
नमः ऊर्बोप्ठे ॥ ऐं लु नमः वाम गंडे ॥ ऐं लुं नमः
दक्ष गंडे ॥ ऐं नमः वाम नासायां ॥.ऐं नमः दक्ष
नासायां॥ऐं ऊं नमः वाम कणे।।ऐं नमः दक्षिण कणे।।
ऐई नमः वाम नेत्रे॥ ऐं इनमः दक्षिण नेत्रे॥ऐं बां.नमः
मुखवृत्ते ॥ ऐं अं नमः ललाटे ॥ ऐलं परमात्मने नमः
हृदयादिमस्तकान्तम् ॥ ऐं हं श्रात्मने नमःहृदयादि वाम
पादान्तम् ॥ ऐं सं शुकात्मने नमः हृदयादि दक्ष पादा-
न्तम् ॥ ऐं पं मज्जात्मने नमः हृदयादि वाम भुनान्तम् ।।
ऐं शं अस्थ्यान्मने नमः हृदयादि दक्ष भुजान्तम् ।।
ऐं व मेदात्मने नमः वामांस ॥ ऐं लं मांसात्मने नमः
फदि (गर्दन में ) ऐं रं असगात्मने नमः दक्षांसे ।।
पं यं लगात्मने नमः हृदि ।। इति स्थिति क्रम न्यासः ।।
अथ तृष्टिन्यास क्रमः॥
तत्र तु विमर्गान्वितः प्रणवपुस्तिो वा माया लक्ष्मी
धोनपुटितो वा वाग्भवाद्यों वा त्यस्तव्यः ॥ ध्यानम् ।।
पञ्चाशदण रचितागभागां धृतेन्दुःखएडा समुदावदताम् ।।

( २४ )
वराभये पुस्तकमक्षसूत्रं भजे गिरंसन्दती त्रिनेत्राम् ॥ त
वाग्मवायो यथा ऐनमः ललाटे ॥ ऐं नमः मुख
वृत्ते। ऐंई नमः दक्ष नेत्रे ।। ऐं ई नमः वाम नेत्रे ॥ ऐं उ
नमः दक्ष कणे ।।ऐं ऊं नमः वाम करें। ऐं नमः दक्ष
नासायां । नमः वाम नासायां । ऐं लुं नमः दक्ष
गंडे | ऐं लं नमः वाम गंडे ।। ऐं एनमः ऊचौष्ठं ।।
ऐ नेमः अधरोप्ठे॥ऐ ओं नमः ऊर्च दन्तपंक्तौ ।।ऐंनी
नमःयी दन्तपंक्ती ॥ ऐं अनमः मूर्ति न ।।
ऐनमः
मुखे ॥ ६ नमः दक्ष वाहु मूले ॥ ऐं खं नमः दक्ष
कूपरे ॥ ऐं गं नमः दक्ष मणिबन्धे ॥ ऐं घं नमः दक्ष
इस्तांगुलि मूले ॥ ऐङ नमः दक्ष हस्तांगुल्यग्रे ॥ ऐं चं
नमः वाम बाहु मूले ।। ऐं ; नमः वाम कूपरे ।। ऐ जं
नमः वाम मणिपन्थे । ऐं म नमः वाम हस्तांगुलि मूले ।।
ऐंबनमः वाम हस्तांगुल्यग्रे ।। ऐट नमः दक्षिण पाद
मूले । ऐं नमः दक्षिण जानुनि ।। ऐं ई नमः दक्षिण
गुल्फे ॥ ऐं हूँ नमः दक्षिण पादांगुलिमूने ॥ ऐणं नमः
दक्ष पादांगुल्यग्रे ॥ ऐं तं नमः वाम पाद मूले ।।ऐ यं नमः
वाम जानुनि ॥ ऐ देनमः वाम गुल्फे ॥ ऐ नमः वाम
पादांगुलि मूले ।। ऐं नमः वाम पादांगुल्यने ।। ५
कवीर चूडामणि तन्त्रानुसारतः ।। विद्याकामेन वाग्भवाद्यः।।
लक्ष्मीकामेन रमा बोजाधः। शक्तिकामेन मायाधः ।। स्त्रीकामेन
स्त्रीबीजायः ।। मोझकामेन विपवीजायः॥

( २५)
नमः दक्षिण पार्वे ॥ऐफनमः वाम पार्वे॥ ऐं नम
पृष्ठे ॥ऐं भं नमः नाभौ ॥ ऐंमं नमः उदरे ॥ ऐ य
त्वगात्मने नमः हृदि ॥ ऐरं असगात्मने नमः दक्षांसे ॥
ऐं लं मांसात्मने नमः ककुदि (गर्दनमें)॥ एवं मेदात्मने नमः
वामांसे ॥ ऐं शं अस्थ्यात्मने नमः हृदयादि दक्षभुजान्तम्।।
ऐं पं मज्जात्मने नमः हृदयादि वाम भुजान्तम् ।। ऐं सं
शुक्रात्मने नमः हृदयादि दक्ष पादान्तम् ॥ ऐं हं प्रात्मने
नमः हृदयादि वाम पादान्तम् ॥ ऐलं परमात्मने नमः
हृदयादि मस्तकान्तम् ॥ इति सृप्टिन्यासक्रमः ।।
अथ संहारन्यास क्रमः ।।
ध्यानम् ।। अक्षसनं हरिणपोतमुदग्रटंक विद्यांक रविरतं-
दधतींत्रिनेत्रां॥ मन्दुमौलिभरणामरविन्दवासा वर्णेश्वरी
च प्रणुमःस्तनभारखिन्नाम् ॥ पूर्वोक्त स्थानेषु विलोम
मातकान्यसेत् ॥ ऐं परमात्मने नमः हृदयादिमस्तका-
न्तम्।ऐं हैं प्रात्मने नमः हृदयादि वामपादान्तम्।। ए सँ
शुकात्मने नमः हृदयादि दक्षपादान्तम् ।। ऐं 4 मज्जात्मने
नमः हृदयादि वामहस्तान्तम् ।। ऐंशै अस्थ्यात्मने नमः
हृदयादि दक्षहस्तान्तम् ॥ ऐं 4 मेदात्मने नमः वामांस।।
ऐलें माँसात्मने नमः फदि (गर्दन में) ॥ ऐ र अम.
गात्मने नमः सांसे ॥ ऐंय त्वगात्मने नमः हदि ।।
मैं नमः पदरे । ऐं मैं नमः नामौ ॥ ऐं नमः पृष्ठे।

(२६)
फै नमः वाम पारवें ॥ ऐ.५ नमः दक्षिण पार्चे ॥
फ्नै नमः वाम पादांगुन्यग्रे १ ऐ चँ नमः वाम पादांगुलि
मृले । ऐं दै नमः वामगुल्फ ॥ ऐं थे नमः वाम जानुनि।।
ते नमः वामपादमूले।। ऐणं नमः दक्ष पादांगुल्यग्रे॥
ऐं हूँ नमः दक्ष पादांगुलि मूले ॥ ऐ हैं नमः दक्षगुल्फें ।।
ऐं नमः दक्ष जानुनि ॥ ऐ नमः दक्ष पाद मूले ॥
ऐ में नमः वाम हस्तांगुल्यग्रे॥ ऐं में नमः वाम हस्ता-
गुलि मूले ॥ ऐंज नमः वाम मणिबन्धे ॥ ऐं, नमः
बाम कूपरे ॥ ऐ चँ नमः वामयाहु मूले ॥ ऐं' है नमः
दक्ष हस्तांगुल्यो ।एं 4 नमः दक्ष हस्तांगुलि मूले ।।
ऐ गं नमः दक्ष मणिबन्धे ।। ऐ ख नमः दक्ष कूपरे ।
ऐं के नमः दक्ष याहु मूले । ऐनमः मुखत्ते ।
नमः मूर्द्धि न ।। ऐं श्री नमः श्रयो दन्तपंक्ती ।। ऐ ओं
नमः ऊर्ध्व दन्तपंक्तौ ।। ऐं नमः अधरोप्दै ।
नमः उर्वष्टि ॥ ऐ लँ नमः वाम गैंडे ।। ऐं ल नमः दक्ष
गैटे ॥एं * नमः वाम नासायां ॥ ऐं नमः दक्ष
नासायां ॥ ॐनमः वाम फरें ।
ऐनमा दक्ष कर्णे।
ऐ ई नमः वाम नै ऐ ई नमः दक्ष नेत्रं ।। एनौं
नमः मुखचे । एँ | नमः ललाटे ।

'(२७) अथ शिवकला मातृकान्यासः॥ ॐ अस्य श्रीशिवकला मालकान्यास मन्त्रस्य दक्षिणा मूर्ति ऋपियत्रीचन्दः अर्द्धनारीश्वरो देवता इलो वीजानि स्वराः शक्तयः स्वामीसिद्धये जपे विनियोगः।। ॐ दक्षिणामूर्ति ऋषये नमः शिरसि ॥ॐ गायत्री छन्दसे नमः मुखे ॥ ॐ अर्द्धनारीश्वरो देवतायै नमः हृदि ॥ ॐ हल्भ्यो बीजेभ्यो नमः गुह्य ॥ ॐ स्वरेभ्यो शक्तिभ्यो नमः पादयोः ॥ ॐ विनियोगाय नमः सर्वाङ्गः ॥ इति ऋष्यादि न्यासः ॥ अथ हृदयादि न्यासः ॥ ॐ इसां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः, हृदयाय नमः । ॐ इसी तर्जनीभ्यां नमः, शिरसे स्वाहा ॥ ॐ ह. मध्यमाभ्यां नमः, शिखायैवपट् ॥ॐ इसे थनामिकाभ्यां नमः, कवचाय हुम् ।। ॐ इसी कनिष्ठकाभ्यां नमः नेत्रत्रयाय- चौपट्।। ॐ हसः करतल करपृष्ठाभ्यां नमः, अस्त्रायफटा अथ ध्यानम् ॥ 'पाशाङ्कुशवराक्षसपाणि शीतांशु शेखरम् ।। यक्ष रक्त सुवर्णाभपर्द्धनारीवर ममे ॥ ऐं हमाँ अंश्रीकण्टेश- श्रीकण्टादीञ्चम्मुभफः कुर्यान्यासादिकन्तथा मन्त्रमहोदधी २१ तरंगे)। पर-१ पाशाशी यामयोः ॥रको हरांशः, मुरामः देयंश: - १ ( २८ ) पूर्णदरीभ्यां नम: ललाटे | ऐं इसौं श्रां अनन्ताय विर- जयाभ्यां नमः मुखवृत्ते॥ ऐहसा ई सूक्ष्मेश शाल्मलीभ्यां नमः दक्ष नेत्रे ।। इसी ई त्रिमूर्वीश लोलाक्षीभ्यां नमः वाम नेत्रे ॥ ऐं ह सौ से अमरेश वर्तुलाक्षीभ्यां नमः दक्ष फणें । ऐं हसीं ॐ रा घोपणाभ्यां नमः वामकणे।। ऐं हमाँ भारभूतेरा दीर्घमुखीभ्यां नमः दक्ष नासापुटे । ऐ हसौ म तिथीश गोमुखीभ्यां नमः वाम नासापुटे । ऐं ह सौ ल स्थाएवीश दीर्घ निहाभ्यां नमः . दक्ष गंडे !! ऐं हसौ ल हरः श्रीमस्टेश कुण्डोदरीभ्यां नमः वाम गंटे। ऐं ह सौ ए झिटीश ऊर्ध्वकेशीभ्यां नमः ऊर्बोप्ठे ।। ऐंह सौ ऐ भौतिकेरा विकृतमुखीभ्यां नमः अधरोष्ठे ।। ऐं ह सौ ओं सद्योजाताय ज्वालामुखीभ्यां नमः अवं दन्त पंक्ती ॥ ऐं ह माँ श्री अनुग्रहेश उल्कामुखीभ्यां नमः अयो दन्तपंक्ती ॥ ऐंह साथै अरेश श्रीमुखोभ्यां नमः शिरसि। ऐंह सौ पः महासेनेश विद्यामुखीभ्यां नमः मुखे । ऐं इस के क्रोधोश महाकालीभ्यां नमः जिताय ।। ऐं इसौं खै चण्डेश सरस्वतीभ्यां नमः फएठदेशे ।। ए हसौं गैं पश्चान्तकेश सर्वसिद्धि गौरीभ्यां नमः दक्ष बाहुमूले ।। ऐं हसौ घं शिवोत्तमेश त्रैलोक्येश विद्याभ्यां नमः दक्ष कूपरे ॥ ऐ इसी र एकरुद्रेश मन्त्रशक्तिभ्यां नमः दक्ष मणिबन्ये ॥ ऐं हमी चैं कूर्मेश प्रात्मशक्तिभ्यां नमः दक्ष ( २९ ) हस्ताङ्गुलि मूले।ऐं ह सौंछ एकनेश भूतमातृभ्यां नमः दक्ष इस्ताङ्गुल्यन ॥ ऐंड सों जं चतुराननेश लम्बोदरीभ्याँ नमः वाम बाहुमूले ॥ ऐं हसौं मैं अनेश द्राविणीभ्याँ नमः वाम कूपरे ।। ऐहसौं ब सर्वेश नागरीभ्यां नमः वाम मणिबन्धे । ऐं हसौं , सोमेश खेचरीभ्यो नमः वाम इस्ताङ्गुलि मूले ॥ ऐं ह सौ लाँगलीश मञ्जरीभ्यां नमः वामहस्ताङ्गुल्यग्रे ॥ ऐं ह.सौं डं दारकेश रूपिणीभ्यां नमः दक्ष जानुनि ॥ ऐं इसौं हैं अर्द्धनारीशवीरिणीभ्यां नमः दक्ष पाद मूले ॥ ऐं ह सौ ण उमाकान्तेश काकोदरीभ्यां नमः दक्षपाद गुल्फे ॥ ऐं ह सौ तं पापाढीश पूतनाभ्याँ नमः दक्ष पादाङ्गुलि मूले ॥ ऐं हसौं थे चण्डीश भद्र- कालोभ्यां नमः दक्ष पादांगुल्यने ।। ए हसौं दं अन्त्रीश योगिनीभ्यां नमः वाम पाद मूले ॥ ऐं इसौं धैं मीनेश शंखिनीभ्यां नमः वाम जानौ ॥ ऐं ह.सौं नं मेशेप तर्जनीभ्यां नमः वाम गुल्फे ॥ ऐ हसौं ! लोहितेश काल- रात्रीभ्यां नमः वाम पादांगुलि मूले ॥ ऐं इसौं फं शिखीश कुन्जिनीभ्यां नमः वाम पादांगुल्यन ॥ ऐं हसौं पंचागलण्डेश कपर्दिनीभ्यां नमः दक्ष पाश्वें ॥ ऐं ह सौं मैं द्विरंदेश वनीभ्यां नमः वाम पार्वे ॥ · ऐं हसों में पहाकालेश जयाभ्यां नमः पृष्ठे ॥ ऐं हमों यं त्वगात्म- भ्याँ वालीश सुमुखेश्वरीभ्यो नमः उदरे ॥ ऐं ह.मों ₹ अमृगात्मभ्यां भुजगेश रेवतीभ्यां नमः हृदि ॥ ऐ इ.स. लं मांसात्मभ्याँ पिनाकीश माधवीभ्यां नमः दक्षांसे ॥ ऐ हसौं वं मेदनात्मभ्याँ खड्गीश वारुणीभ्यां नमः फकुदि (गर्दन में)एँ हसाँशै अस्थ्यात्मभ्याँ पकेश वायवी- भ्यां नमः वामांस ॥ ऐं हमी पं मज्जात्मभ्याँ श्वेतेश रक्षा विदारिणीभ्यां नमः हृदयादि दध हस्तान्तम् ।। ऐं हसौं सँ शुक्रात्मभ्याँ भृवीश सहजयाभ्यां नमः हृदयादि वाम हस्तान्तम् ॥ ऐं हसी हैं माणात्मभ्याँ नकुलीश लक्ष्मीभ्याँ नमः हृदयादि दक्षपादान्तम् ।। ए इ.सौ लैं शिवेश व्यापि- नीभ्यां नमः हृदयादि वाम पादान्तम् ॥एँ हमाः क्रोधा- स्मभ्यां संवर्तकेश महामायाभ्यां नमः हृदयादि मस्तकान्तम् ।। अथ अर्धाम्नाय तन्त्रोक्त। शिव पोढान्यास प्रकारः ।। तत्र भयम मातकान्यासः॥ ॐएं ही श्री अं प्रपञ्चरूपाय श्रिय नमः । ॐ ऐं ही श्री वीजरूपायमायायै नमः ।। ॐ ऐं ही श्री ई जलधि- रूपाय कमलायै नमः ॥ ॐ ऐं ही थी ई गिरिरूपाय विष्णुवल्छमाय नमः ॥ॐ ऐं ही श्री उ पत्तनरुपायै पद्म- धारिण्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री ऊ पोठरूपाय समुदतन- याय नमः । ॐ ऐं ही श्री क्षेत्ररूपाय लोकमानं नमः। ॐ ऐं ही श्री अं वनरूपाय कमल वासिन्यै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री लंपाश्रमरूपायै इन्दिरायै नमः ॥ ॐ ऐं हाँ श्री लंगुहारमाय मात्रे नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं एं नदीरूपायै रमायै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्रीं ऐं चत्वरकरूपायै लक्ष्म्य नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री श्री उद्भिजरूपायै नारायणप्रियायै । नमः । ॐ ऐं ही श्री श्री स्वेदनरूपाय सिदि लक्ष्म्य नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं अं जरायुजरूपायै राजलक्ष्म्यै नमः ॥ : ॐ ऐं ह्रीं श्रीं अः अण्डनरूपाय महालक्ष्म्यै नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं कं लवरूपायै पार्याय नमः॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं खं त्रुटिरूपायै उमायै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री गं कलारूपायै चण्डिकायै नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं घं काष्ठारूपाय दुर्गायै नमः ।। ॐ ऐं ही श्री डॅनिमेपरूपाय शिवायै नमः ।। ऐं ह्रीं श्रीं चं वासरूपायै अपर्णाय नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री छ घटिकारूपायै अम्बिकायै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री जं मुहूर्तरूपाय सत्यै नमः॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं में प्रहररूपायै ईश्वर्यै नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं त्र दिवसरूपायै शाम्भव्य नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्री संध्यारूपाय ईशान्य नमः ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं टं रात्रिरूपायै पार्वत्यै नमः॥ ॐ ऐं ही श्री तिथिरूपायै सर्वमंगलाय नमः । ॐ ऐं ही श्री ई वार- रूपाय दाक्षायण्यै नमः॥ॐ ऐं ह्रीं श्रीं णं नक्षत्ररूपायै हैमवत्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री तं योगरूपायै महामायायै नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ध करणरूपाय महेश्वर्यै नमः ।।

ॐ ऐं ह्रीं श्रीं दं पक्षरूपाप मुहान्यै नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं घं मासरूपायै रुद्राण्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री में राशिरूपायै शरियै नमः। ॐ ऐं ही श्री पं ऋतुरूपाय परमेश्वर्य नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं फं अयनरूपायै काल्यै नमः॥ ॐ ऐं ही श्री बं वत्सररूपाय कात्यायन्यै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री भं युगरूपायै गाय नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री में प्रलय. रूपायै भनान्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री यं पंचभूतरूपायै ब्राम्यै नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्री र तन्मात्ररूपायै वागीश्वर्य ननः । ॐ ऐं ह्रीं श्री लं ज्ञानरूपाय वाण्यै नमः॥ ॐ ऐ ही श्री व कर्मेन्द्रियरूपायै सावित्र्य नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री शं अनिलरूपाय सरस्वत्यै नमः ॥ॐ ऐं ही श्री पं गुण- रूपायै गायत्र्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री सं शन्तरूपायै वाक्- प्रदाय नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री हं करणारूपायै शारदाय नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री लं श्वस्थारूपाय भारत्यै नमः ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं क्षं दोपरूपायै विद्यात्मकायै नमः ॥ एतेपां- स्थाननियमो हृदयान्तः प्रकीर्तितः॥ त्रितारमूल सकल प्रपञ्चादिस्वरूपतः।। आयपराम्बादेव्यै नमः उक्त्वाच्याप चरेत् ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं प्रपञ्चरूपायै प्राय पराम्बार्दव्यै नमः अनेनव्यापकं कुर्यात् ॥ इति प्रथम माहकान्यासः।।

(३३) द्वितीय भुवन न्यासः॥ ॐ ऐहीं श्रीं श्रआइ अतल लोकनिलय शतकोटिगुवा- रुपयोगिनीमूल देवताधार शक्त्यम्बादेव्यै नमः पादयोगा ॐ ऐं ही श्री ई उ ऊ वितल गुह्यतर अनन्तसंज्ञक शतफोरिगुह्या ख्ययोगिनीमूलदेवताधारशक्त्यम्बादेव्यै नमः गुल्फयोः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऋऋल सुतल अतिगुह्य अचिन्त्यसज्ञक शत- कोटि गुद्याख्ययोगिनीमूलदेवताधारशक्त्यम्बादेव्यै नमः जंघयोंः।।ॐ हीं श्रीं ल ए ऐं महातल पहागुह्यस्वतन्त्रसज्ञक शतकोटिगुद्याल्पयोगिनीमूलदेवताधारशक्त्यम्पादेव्यै नमः जान्वोः ॥ ॐ ऐं ही श्री ओं श्री तलातलपरमगुद अभि- धानक शतकोटि गुयाख्ययोगिनीमूल देवताधारशक्त्यम्बा- देव्यै नमः ऊोंः ॥ॐ ऐं ह्रीं श्री अमः रसातल रहस्य ज्ञानसज्ञक शतकोटिगुशारख्ययोगिनीमूलदेवतापारशक्त्य- म्बादेव्यै नमः गुह्यदेशे ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं क्वर्ग पाताल- लोक निलयरहस्यनितराक्रियाशतकोटि गुडाल्ययोगिनी- मूल देवताधारशक्त्यम्बादेव्यै नमः प्राधारे ॥१॥ ॐ ही श्री चवर्ग भूरहस्यातिरहस्य डाकिनी शतकोटि गुद्यारन्ययोगिनीमूलदेवताघारशक यम्बादेव्यै नमः स्वाधि- प्यानचक्र ॥ (लिङ्गोपरिदेशे) पेड़, ॥ ॐ ऐं ही श्री 1-गुलामेडा-वरालशे॥

(३४) टवर्ग भूमीमहारहस्यराकिनी शतकोटिगुह्याख्ययोगिनी- मृल देवताधारशक्त्यम्बादेव्यै नमः नाभा (पणिपूरचक्रं)।। ॐ ऐं ही श्री तवर्ग व परमरहस्य लाकिनी शतकोटि गुह्याख्ययोगिनीमूल देवताधारशक्त्यम्बादच्या नमः हृदय (अनाहत चक्रे ) ॐ ऐं ही श्री पवर्ग महागुह्यरहस्य- काफिनी शतकोटि गुह्मास्ययोगिनीमूल देवताधारशक्त्यम्बा देव्यै नमः तालुमूले (विशुद्धचक्रे) ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ययग जनो गुप्ततरशाकिनी शतकोटि गुह्याख्ययोगिनीमूल देवताधार• शक्त्यम्नाय नमः भ्रमध्ये (माज्ञाचक्रे ) ॐ ऐं हीं श्रीं शव तपघाति गुह्यशाकिनी शतफोटिगुरारूपयोगिनीमल देवताधारशक्त्यम्बादेव्यै नमः ललाटे ॥ ॐ ऐं ही श्री लं क्षं सत्य महागुायाकिनी शतकोटि गुधाख्ययोगिनीमूल- देवताधारशक्त्यम्बादेव्यै नमः ब्रह्मरंधे ( परमशिवस्पृष्टं ) ॐ ऐं ह्रीं श्रीं चतुर्दश भुवनाधिपाय श्रीपराम्पादेव्यै नमः अनेन व्यापक चरेत् ॥ इति द्वितीय भुवन न्यासः॥ तृतीय मूर्ति न्यासः।। ॐ ऐं ही श्री अं केशवाय अक्षाय नमः मस्तके ॥ ॐ ए ह्रीं श्रीं आ नारायणाय उरकायै नमः श्रानने ॥ ॐ ऐं हीं श्री ई माधवाय इन्द्रागयै नमः दक्षस्कन्धे ।। ॐ ऐं ही श्री गोविन्दाय ईशान्य नमः वामस्कन्ध ।। ॐ ऐं ही श्री विष्णवे उग्राय नमः दक्षपावें ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ( ३५) ॐ मधुसूदनाय ऊध्यनयनाय नमः वामपावें ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऋत्रिविक्रमाय इच्छायै नमः दक्षकएठे ।। ॐ ऐं ही श्री वामनाय रूपिण्यै नमः वामकण्ठे ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं, लृ श्रीधराय मूकायै नमः दक्षऊर्वोः॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ल हृषीकेशाय शनुनदायै नमः वामऊर्योः॥ॐ ऐं ही श्री एं पद्मनाभाय एकनायिकाय नमः दक्षनानुनि ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऐं दामोदराय ऐं कारिण्यै नमः चामजानुनि ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं श्री वासुदेवाय उच्यवत्यै नमः दक्षजधायां। ॐ ऐं ही श्री औं संकर्षणाय सर्वकामाय नमः वाम जयायां ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं अं प्रद्युम्नाय अञ्जनभायै नमः दक्षपादे ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं श्रः अनिरुद्धाय अस्थिमाला घरायै नमः वामपादे ॥ ॐ ऐं ही श्री के भवाय करभद्रायै फट् वामपादे ॥ ॐ ऐं ही श्री खं शर्वाय खचगलाय फट् दक्षपादे ॥ॐ ऐं ही श्री गंरुद्राय गरिमाय फट् वाम पार्वे ।। ॐ ऐं ही श्री घं पशुपतये आदिफन्नपदाय फट दक्षपावें ।। ॐ ऐं ही श्री उ उग्राय छन्दोमय्यै फैट वापवाहोः । ॐ ऐं ही श्रीचं महादेवाय जगते फट् दक्षवाहोः ॥ॐ ऐं ही श्री, भीमाय स्थानाय फट फराठे॥ॐ ऐं ह्रीश्रीज ईशानाय' ज्वलदे फट् पूर्व मुखे ॥ ॐ ऐं ही श्री झं तत्पुरुषाय नाराय पट् दसमुखे ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं वं अघोराय ज्ञानदाय पद पश्चिममुखे ।। ॐ ऐं ही श्री टं सद्योजानाय टंकघराय फट् उत्तरमुर्ख ॥ ॐ ऐं ह्रीं थीं ठं वामदेवाय दं कृत्य पट ऊर्ध्व मुखे ॥ ॐ ऐं ही श्री ई ब्रह्मणे यक्षिण्य नमः शिरसि ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं मजापतये रंजिन्य नमः भ्रुवोः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं एं वेधसे लक्ष्य नमः नेत्रयोः ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं तं परमेष्ठिने वत्रिएर्य नमः मुखे ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं यं पितामहाय शशि धारिण्यै नमः गण्डयोः ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं दं विधात्रं पड़ा- पारलयायै नमः हृदि ॥ ॐ ऐं ही श्री धं विरिचये सर्व नायिकाय नमः उदरे ।। ॐ ऐं ह्रीं श्री नं स्रष्ट्र मितान नाय नमः लिङ्ग ॥ॐ ऐं ह्रीं श्रीं पं चतुराननाय ललितायें नमः ऊर्वोः। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं फं हिरण्यगर्भाय क्षमाय नमः पादयोः। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं श्रोत्रिमृत्यत्मिकायै श्राय पराम्या- दव्य नमः अनेन व्यापकं कुर्यात् ।। इति तृतीय मूर्ति न्यासः ।। चतुर्थ मन्त्र न्यासः ॥ ॐ ऐं ही श्री एकलक्षकोटिभेदाय ॐ अं माई खिलमन्त्राधिदेवतार्य सकलफलप्रदाय श्रायें कएल ही एकलक्षटेश्वर्यम्बादेव्यै नमः श्राधारे।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं द्विलक्ष कोटिभेदाय ॐ अं अखिलमन्त्राधिदेवतायै सफल फलप्रदाय याय ह स क ल ही द्विटेश्वर्यम्बादेध्यै नमः लिङ्ग ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं त्रिलक्षकोटिभेदायै ॐ अविलमन्त्राधिदेवतायै सकलफलप्रदाय बाय ॐ सफल ( ३७ ) ही व्यादिकूटेश्वर्यम्बादेव्यै नमः नाभौ ॥ ॐ ऐं ही श्री चतुर्लक्ष कोटिभेदाय ॐ ल ए ऐ अखिजमन्वाधिदेवतायै सकलफलप्रदाय आय. चन्द्रादिकूटेश्चर्यम्बार्दव्यै नमः हृदि ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं पंञ्चनक्षकोटिभेदायै ॐ. ओं नौ अं अः अखिलमन्त्राधिदेवतायै सफलफलप्रदायै श्रार्य सूर्यादि कूटेश्वर्यबादेव्यै नमः कण्ठे ।। ॐ ऐं ही श्री पड्लक्षकोटि भेदायै ॐ के खं गं अखिलमन्त्राधिदेवतायै सकलफल- पदाय आय स्कन्दादि कूटेश्वर्यम्बादेव्यै नमः भ्रुवोर्मध्येः ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रौं सप्त लक्षकोटिभेदायै ॐ 'घं डचं अखिल- मन्त्राधिदेवतायै सफलफनप्रदायै श्राय गणेशादिकूटे- श्वर्यम्बादेव्यै नमः उन्मन्यां': ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं अष्टलक्ष- कोटिभेदाय छ ज झ अखिलमन्त्राधिदेवतायै सफलफल- प्रदाय आये वटुकादिकूटेश्वर्यनादेव्यै नमः नादे दक्षकर्णे।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं नवलक्षकोटिभेदाय ॐ वं ठं अखिल- मन्त्राधिदेवतायै सकलफलमदाय आयें ब्रह्मादि फूटेश्चर्य- मादेव्यै नमः वापरणे ॥ॐ ऐं ह्रीं श्रीं दशलक्षकोटिभेदायै ॐडं दंणं अखिलमन्त्राधिदेवतायै सकलफलप्रदाय यायें विश्वादिकटेश्वर्यम्बादेव्यै नमःभ्रमण्डले ।। ॐ ऐं ही श्री एकादरालाकोटिभेदायै ॐ तं यद अखिलमन्त्राधिन देवताय सकलफलप्रदाय आसेंद्रादिकूटश्वर्यम्बादेव्यो नमः टि०-१ एकाग्र मन होय जब आंख थोड़ी मो खुली रहें ।

( ३८ ) ब्रह्मरन्ध्र ॥ॐ ऐं ही श्री द्वादशलक्ष कोटिभेदाय धं नं अखिलमन्त्राधिदेवताय सफलफलप्रदाय आर्य वाण्यादि कुटेश्वर्यम्बादेव्यै नमः॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं त्रयोदशलकोटि अंदाय ॐ वं भं अखिलमन्त्राधिदेवतार्य सफलफत प्रदाय श्रार्य लम्पादिदेश्वर्यम्पादेव्यै नमः। ॐ ऐं ही श्री चतुर्दशलक्षकोटिभेदाय ॐ में यं रं अखिल- पन्वाधिदेवनाय सकलफलमदाय प्राय गायर्यादिकुदेश्वर्यम्या देव्यै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री पञ्चदशलक्षकोटिभेदाय ॐ लं वं शं अखिलमन्त्राधिदेवनायै सफलफलपदायें भारी दुर्गादिकूटेश्चर्यम्बादेव्य नमः । ॐ ऐं हीथीं पोदश- लाकाटिभेदाय ॐ पंसंह अविलमन्त्राधिदेवतार्य सफल फलप्रदाय श्रा, त्रिपुरादिपीडशाक्षरात्माखिलमन्याधि- देवताय सकलफलमदाय आय पोशऐश्वर्यम्बादेव्यै नमः ॥ ॐ ऐ दो श्री सर्वमन्त्रासिकायो धार्य पराम्बा- देव्य नमः अनेन व्यापकं चरेत् ॥ इति चतुर्य मन्त्रन्यासः।। पञ्चम देवन्यासः॥ ॐ ऐं ही श्री अंथांसहसकारियोगिनी कूलसेविताय निवाबादव्य नमः पादांगुष्ठयोः सर्वत्र दक्षादिवामान्तं ।। * ऐ ही श्री ईईइमा योगिनीपतिष्टासविवार्य निष्टचाम्बा देव्य नमः गुल्फयोः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ॐ तपस्वी टिम्पो-२-६ सव इदय में।। -- कूलविद्यासेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः जंघयोः । ॐ एं ही श्री शान्तकृल शान्तिसेवितायै निस्ताम्बा देव्यै नमः जान्योः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ल ल मुनिकूलशान्त्य- तीत सेवितायै निनाम्पा देव्यै नमः ऊर्योः ॥ ॐ ऐं ही श्री ए ऐ देवकलहरजेखासेविताये निवृत्ताम्बादेव्यै नमः कट्योः ॥ ॐ ऐं ही श्री ओं औं राक्षसकून गगनसेविताय निवृत्ताम्बा देव्यै नमः दक्षपार्षे -॥ ॐ ऐं ही थीं अं अं: विद्याधर कूलरक्तासेविताय निवृताम्बादेव्यै नमः वाम- पावें ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं क ख महोग्राभा कूलसेविताय निवृताम्बादेव्यै नमः स्तनयोः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं गंघं साध्य कूलमहाफरालासेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः : वक्ष- स्थलयोः।। ॐ ऐं ही श्री ङ चं अप्सरोजायां कूलसेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः करयोः ॥ ॐ ऐं ही श्री छ ज गन्धर्व कुलविनयासेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः स्कन्धयोः ।। ॐ ऐं ही श्री अंगुह्यक कूल सेवितायै निवृताम्पादेव्यै . नमः कर्णयोः ॥ ॐ ऐं ही श्री टं. ठं पक्षकूलपराजिता सेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः ऊर्वे ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं हुं हूँ किन्नरकृतयामासेवितायै' निवृताम्बादेव्यै नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं णं तं पन्नगकूलज्येष्ठासेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं थे दं पितृकूलरौद्राम्बासविताये, निवृताम्बा- * यहां से सर्वाङ्ग में।

(४०) देव्यै नमः॥ ॐ ऐं ही श्री धं नं गणेशकूलमायासेविताय निवृताम्बादेव्यै नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं पं फं. भैरवकुंडली कूलसेविताये निवृताम्पादेव्यै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्रीं वं मं बटुककाली कूलसेविताय निवृताम्बादेव्यै नमः।। ॐ ऐं ही श्री. मं यं क्षेत्रेशकालरात्री कूल सेविताय निवृताम्बादेव्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री रं लं प्रथमभगवतीकूलसेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्रीं वं शं ब्रह्मासर्वेश्वरा. -कूलसेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः । ॐ ऐं ह्रीं श्रीं पं स विष्णुसर्वज्ञाकूलसेवितायै - निवृताम्बादेव्यै नमः । ॐ ऐं ही श्री हं लं रुद्रसर्वकीलसेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः ॥ ॐ ऐं ही श्री क्षं चराचरकुनशक्तिकूलसेवितायै निवृताम्बादेव्यै नमः ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं सर्वदेवतात्मिकायै आर्य पराम्या देव्यै नमः अनेन व्यापकं चरेत् ।। इति पञ्चम देवन्यासः ।। पष्ट मातृका भेरव न्यासः ॥ ॐ ऐं ही श्रीं कवर्गानन्तकोटिभूचरीकूल सेवितायें श्रां क्षो मंगलाम्बादेव्यै नमो द्राक्षां ब्रह्मणालेम्बादेव्यै अनन्तकोटि भूनसेवितायै नं क्षं मंगलनाथाय अं क्षं असि- ताङ्ग भैरवाय नमो मूलाधार चक्रं || ॐ ऐं ही श्री चयर्गा- नन्तकोटि खेचरी कूल सेवित.य इणी चाकर्चिका महे- .. (४१) श्वर्यम्बादेव्यै नमो-दो क्षां वेतालाम्बादेव्यै अनन्त- कोटि-वेतालसेवितायै म ई लां चर्चिकनाथाय इंलं रु रु भैरवाय नमः लिङ्ग (स्वाधिष्ठान चक्र) ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्री टवानन्तकोटिपाताल चरीकूलसेवितायै ऊ हा योगे- श्वराम्बादेव्यै नमो द्राक्षां कौमार्यम्बादेव्यै । अनन्तकोटि- पिशाचसेविताये उ ह योगेशनाथाय उहं चएडभैरवाय नमः नाभौ, (मणिपूरचक्र )॥ ॐ ऐं ही श्री तवर्गानन्त- कोटिदिग्चरीकूलसेवितायै ऋ . सां हरसिद्धान्ताम्बादेव्यै नमा ट्रां क्षा वैष्णव्यम्बादेव्यै .. अनन्तकोटिअपस्मार- सेवितायै कंसं हरसिद्धान्तनाथाय .सं-क्रोधभैरवाय नमः हृदये ( अनाहतचक्र ) ।। ॐ ऐं ह्रीं श्रीं पवर्गानन्तकोटि- सहचरीकुलसवितायै लपां मट्टिकावााम्बादेव्यै नमो द्राक्षा अम्बादेव्यै अनन्तकोटिब्रह्मराक्षससवितायै लप भट्ट- नाथाय लपं उन्मत्तभैरवाय नमः कण्ठे (विशुद्धचक्रे) । ॐ ऐं ही श्री यवर्गानन्तकोरिदिविचरीकूलसेवितायै ऐं शांफिलिकिल्यम्बादव्य नमो द्राक्षां इन्द्राण्यम्या देव्यै अनन्तकोटि चेटफसेवितायै एं शं किलिनायाय एं शं कापालिभैरवाय नमः भ्रमध्ये (आज्ञाचक्रं ) । ॐ ऐं ह्रीं श्री शवर्गानन्तकोटिवनचरीकूलसेविताय औं वां देविकालाम्बादेव्यै नमो द्रांक्षा राज्यम्बादेव्यो अनन्तकोटि चामुण्डांसेवितायै ॐ वं कालरात्रिनायर्याय दें .' (४२) वं भीषणभैरवाय नमः मालतले घूमध्ये ॥ ॐ ऐं ह्रीं श्रीं लं अनन्तकोटि जलचा कलसविता माला भीपणाम्बा देगगनमो हांक्षां महालक्ष्मीयम्बादी अनन्तकोटिशाकिनी मेविताय यलं मीपण नाथाय अंलं मंहार भैरवाय नमः बह्मरन्धं (परमशिवस्याने)॥ॐ ऐं ही थीं माभैरवाधिपार्य आर्य पराम्पादेगा नमः अनेन व्यापकं चरेत् ।। इति पद मातृकाभैरव न्यासः॥ मानसोपचारः सम्पूज्य ॥ अथ ध्यानम् ॥ अमृतार्णव मध्योद्यन्मणिहीपे सुशोभित ।। कल्पवृक्ष- बनान्तस्य नवमाणिक्य मएडपे ॥ नवरत्नमयं श्रीपतिमहा- मनगतेम्बुजे ॥ त्रिकोणाम्भः समामीनं चन्द्रर्यसमन्वितम् ।। अम्निकासमायुक्तं प्रविभक्तयिभूपणम् ॥ कोरिकन्दर्प नावण्यं मदापोडशवार्पिकम् ॥ मन्दस्मितमुग्वाम्भाज त्रिनेत्रंचन्द्रचूडकम् ॥ दिव्याम्बरसगालेपं दिव्यामरण- भूपितम् । एवं चिताम्बुजेध्यायेदर्द्धनारीश्वरं शिवम् ।। पुंरूपं वा स्मरदेवि स्त्रीरूपं वा विचिन्तयेत् ॥ अथा निष्कलंध्यायेत् सच्चिदानन्द लक्षणम् ॥ सर्वतेजोमयदेखि मचराचर विग्रई अमृत के समुद्र में शामायान मणि, द्वीप के मध्य में कन्यवृक्ष का न है उसके बीच में नवीन मणियों का मण्डप बना है।

14
( ४३ )
ओ महानुभाव शक्ति पूजन करना चाहें तो शक्ति पोढान्यास
कर लें शिरका नहीं करें।
अथ शक्ति पोढान्यास प्रकारः।
तंत्र प्रथम शुद्ध मातृका न्यामः॥
अं श्रां ई ई उ ऊ ऋ लुल नमो हृदि ॥ ए ऐं
ओं श्रौं अं अः कं खं गं घं नमो दक्ष भुने । ङ च छ जं
झंटं ठंडं हूँ नमो वाम भुजे ॥णं तं यं दं धं नं पं फं
वं भं नमो दक्ष पादे ॥ मयं रं लं वं शं पं सं लक्ष
नमो वाम पादे ॥ इति प्रथम शुद्ध मातृका न्यासः ।।
अथ द्वितीय न्यासः।।
श्री अं श्री शं श्री अं नमों ललाटे इत्यादि सृष्टिन्यास
अनुमार उन्हीं स्थानों में होगा--
अथ तृतीय न्यासः।।
कीं श्रीं क्लीं श्रीं क्लीं श्रीं नमो ललाटे, पूर्वोक्त प्रकार
से यह भी होगा। न्यास में तत्वमुद्रा सय जगह लगाना ।
विगुणात्मक जल के पीच में सुन्दर रतजटित कमलों के मिहा-
मन पर शिव पार्वती सूर्य चन्द्रमा करके सुशोभित मुन्दर मुन्दर
भाभूपणों से युक्त तथा करोड़ों कामदेव से भी मनोहर मदा
(मर्यदा) १६ वर्ष की अवस्या के अनुसार मन्द मन्द हंमते हुए
नीन नेत्र और जटाओं में अर्द्धचन्द्रमा कर के युक्त है सुन्दर बस्न
पुष्पमाला, लेप और भाभूपों से मुसस्मित इम प्रकार की
पद्धनारीश्वर शिव की मूर्ति को अपने हृदय पमल में पुरुप रूप

(४४)
-
अथ चतुर्थ न्यासः ॥
ही श्री ही श्री हों श्रीं नमः ललाटे पूर्वोक्त स्थानों
पर सृष्टिन्पास की तरह होगा-~.
अथ पञ्चमन्यासः ।।
ए होएं जूं सः भूर्भुवः सा व्यम्बकं यजामहे सुगन्धि
पुष्टिवर्द्धनम् ॥ उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्।।
भूर्भुवः स्वरों सा हो र हाँ हाँ क्रु नमः तलाटे।
सृष्टिन्यास के अनुसार तपा मुद्रा भी वही-
अथ पष्ट न्यासः
फेवत मूवमन्त्र से सृष्टिन्यास के अनुसार होगा-
अथ विलोम न्यासः।
मूलमन्त्र से संहारन्यास के अनुमार होगा
वा स्त्रीरूप अवका सचिदानन्द (सत्य चैतन्य ) और यानन्द
स्वरूप सम्पूर्ण तेजोमय चरचर के स्वामी का ध्यान करे ।
नया सहस्रदल कमल (अमरन्ध्रा में गुरु का पूजन, ध्यान, शिव
रूप मान कर करे । सब देवता स्वरूप वर अभय धारण करने हुए
मुन्दर चन्दन श्रादि से युक्त प्रसन्न मुख । इस प्रकार न्यास करने
में महादेव कहते हैं कि हे पारवती ! यह मेरा ही स्वरूप हो जाता
है । निग्रह अनुमह की शक्ति माधक में हो जाती है जो साधक
इम महा पोहान्याम को नित्य करता है वह मुझको पाता है।
इति कह धाम्नाय तन्ने शिव पार्वती सम्बादे शिव महापोदान्यास
प्रकार।
-

. (४५) अथ तत्व न्यासः ।। ऐं हों ऐं जूंसः भूर्भुवः स्वः त्र्यम्बकं यजामहे आत्म- तत्वाय नमः पादादि नाभि पर्यन्तम् ॥ सुगन्धि पुष्टिवर्धनम् उर्वारुकमिवन्धनान् विद्यातत्वाय नमः नाभ्यादि हृदय पर्यन्तम् ॥ मृत्योर्मुक्षीय मामृतात् भूर्भुवः स्वरों जुसः हो ऐ शिवतत्वाय नमः हृदयादि शिरः पर्यन्तम् ।। ततो नवधा सप्तधा पञ्चंधा वा मूलमुच्चरन् व्यत्य हस्ता- भ्यां व्यापक न्यासं विधाय पूजांमारभेत् ॥ इति श्रागरा नगरस्थ श्रीविद्या-धर्म-बचिनी पाठशालायाः कर्मकाण्ड यजुर्वेदाध्यापाकेन "श्रीलक्ष्मीनारायण गोस्वामिना" संग्रहीत शिवार्चनमृती न्यासादि प्रथमखण्ड: समाप्तः।। ततो न्यासान्कृत्वा स्वस्तिवाचनपूर्वकं स्वामिकार्तिक नंदी पार्वती गणेशादि देवान्मपूज्य पीठपूजां कुर्यात् ।। श्राचम्य प्राणानायम्य स्वस्तिवाचनं पठेत् ।। अथ स्वस्ति वाचनम् ॥ हरिः ॐ यानो भद्राः क्रतवो यन्तुविश्वतो दिब्धा- सोऽअपरीवासउद्भिदः । देवानो यथासदमि धेऽव्यसन्न मायुयोरक्षितारोदिदिवे ॥१॥ देवानांभद्रा सुमनिझजू यतान्देवानार्थ रातिरमिनोनिवर्तताम् ॥ देवानार्थसख्य- मुपसे दिमावयन्देवानऽमायुः प्रतिरन्तुजीवसे ॥२॥ तान्पूर्व- यानि विदाहूमहेवयम्भगम्मित्रमदितिन्दक्ष मनिष म् पर्य- मण वरुण्ठ० सोममश्विना सरस्वतीनः सुभगामयस्करत ॥३॥ोवातो मयोभुवातु भेषनन्तन्माता पृथिवीतपिता- घौः। तदग्रावाणः सोमसुनो भयो भुवस्तदश्विना भृणुतंधि- पायायुधम् ॥ ४ ॥ तमोशानंजगतस्तस्थुपस्पतिन्धियञ्जिन्य मवसहमहेवयम् ॥ पूपानो यथा वेदसामसदृधेरक्षितापा युरदव्यः स्वस्तये ॥५॥ स्वस्तिनऽदन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्तिनः पूपा विश्ववेदाः स्वस्तिनस्ताक्ष्यों अरिष्टनेमिः स्वस्तिना बृहस्पतिर्दधातु ॥ ६॥ पृपदश्या मरुतः पृश्निमातरः शुभ यावाना विदथेषु जम्मयः ॥ अग्निमिक्षा मनवः सूरचक्षसा विश्वनोदेवाऽअवसागमनिह ॥७॥ भकर्णेभिः शणुयामदेवा भद्रम्पश्ये माक्षभिर्यजत्राः ॥ स्थिरैरंगैस्तुष्टुधार्थ सस्तनू भियशेमहि देवहितं यदायुः ॥८॥ शतमिन्नुशरदोऽअन्ति देवायत्रानश्चक्रामर सन्तनूनाम् ॥ पुत्रा सा यत्रपितरो भवन्तिमान मद्धयारी रिपनायुर्गन्तीः ।। ९ । अदितियों रदितिरन्तरिक्ष मदितिर्माता सपिताः मधुनः। विश्चदेवा अदितिः पञ्चन नाs अदितिप्तिमदिति नित्यम् ॥१०॥ द्यौः शान्तिरन्तरिक्षठ शान्तिःपृथिवी शान्तिरापः शान्ति रोपवयः शान्तिः ॥ वनस्पतयः शान्तिर्विश्वेदेवाः शान्ति- ब्रह्मशान्तिः सर्व शान्तिः शान्तिरेवशान्ति: सामाशान्ति रधि ॥ ११ ॥ विश्वानिदेव सवितर्दुरितानि परासुव । यदन्तनाऽयसुव ॥१२॥ विश्वानिदेव देवविश्वानिविश्वा- (४७) निदेव ॥ देवसवितः सवितदेवदेवदेवसवितः सवितरि- तानि दुरितानि सवितः सवितदुरितानि" दुरितानिपरा परादुरितानि परा ॥ दुरितानितिदुः इति निपरासुवा सुवापारा परा सुवा सुवेति सुवा ॥ यद्भद्रभद्रं यद्भद्रम् भद्रंतचन्द्रद्रं भद्रंतत् || तन्नोनम्तन्नः ।। नासुवा- सुयाना नयासुव ।। आसुवा सुवेति सुवा॥१३शाएतन्तेदेवसवितर्यज्ञ पाहु हस्पतये ब्रह्मणे ।। तेनयज्ञ मयतेन यज्ञपतिन्तेन मामव ॥१४।। मनोजूति जपतामाज्यस्य बृहस्पतिर्यज्ञ मिमन्तनो- त्वरिष्टं यज्ञई० समिमन्दधातु ॥ विश्वेदेवा सऽइहमादय: न्तामों प्रतिष्ठः॥१५। एपवै प्रतिष्ठानाम यज्ञो यतेन यज्ञन यजन्ते सर्वमेव प्रतिष्ठितं भवति ॥ सिद्धियुद्धि सहित श्रीमन्महागणेशाय नमः ॥ ध्यानार्थे पूजनार्थे , अक्षतान् समर्पयामि नमः ॥ देशकालौ संकीर्त्य मम ( गोत्रामुक यजमानस्य) शरोरे उत्पन्नोत्पत्स्य मानाखिल अरिष्टनिवृत्तये श्रीमहामृत्युञ्जय प्रसादादीर्घायुष्य सततमारोग्यताबाप्तये सहस्त्र संख्याकं महामृत्युञ्जयमन्त्रजपं करिष्ये ॥ तदङ्गतया स्वामिकार्तिक नन्दो (पार्थिव निर्माण) पार्वती महामृत्युञ्जयः गणेशादिदेवानाम् यया मिलितोपचारद्रव्यैः पूजनश्चकरिष्ये।। (न.ह्मण द्वारा कारयिष्ये) इति यजयानोक्तिः ॥ २ टिप्पणो लिङ्ग शालग्रामयोरावाहन विसर्जने नस्तः ।। २'यजमान पक्षे, करिष्यामि इवि ब्राह्मणोवदेत ।। .

(४८) , . गणेश पूजनम् ॥ हस्ते गन्धाशन पुष्पाण्यादाय ॥ ॐ गणानांत्वा गणपति हवामहे कविकवीना मुपमश्रवस्तमम् ॥ ज्येष्ठराज ब्राह्मणां प्रमाणपतमानः ॥ भूएपन्नूतिभिः सीदसादनम्।। ॐ गणपतये नमः ॥ गन्धादिभिः सम्पूज्य ।। अथ ध्यानम् ॥ 'एकदन्तं शूर्पकर्णङ्गजवक्त्रं चतुर्भुजम् ॥ पाशाङ्कश घरन्देवम्पादकान्वितनङ्करः ॥ रक्तपुष्पपयीम्मालांकर हस्ते परांशुभाम् ॥ भक्तानाम्बरदम् सिद्धियदिभ्यां सेंबित सदा ॥ मिद्धिबुद्धि प्रदन्नृणाधार्य काममोक्षदम् ॥ ब्रह्मरुद्र हरीन्द्राय संस्तुतम्परमर्षिभिः ॥ अनंया पूजया सिद्धिथुद्धिसहितगणेशः प्रोणातु ।। स्वामिकार्तिक पूजनम् ॥ यदक्रन्दः प्रथमंजायमानऽउद्यन्समुद्रा दुतवापुरी. पात् ॥ श्येनस्यपदा हरिणस्यबाहूऽपस्तुत्यं पहिनानंतेड अर्वन् ।। पएमुखाय नमः ॥ पायादिभिः सम्पूज्य ॥ अथ ध्यानम् ॥ अर्चिप्यन्तिथिदार्यक्य हराण्यामृकितीवासुफ- रङ्गल्या विपरागणयतः संस्पृश्यदन्ताकुरान ॥ एकत्रीणि (४६ ) च सप्त पंच पडिति प्रध्वस्तसंख्याक्रमा वाचः क्रौञ्चरिपोः शिशुत्वविकला श्रेयांसि पुष्णन्तु वः ॥ अनया पूजया पएमुखः प्रीयताम् । नन्दी पूजनम् ॥ प्रैतुन्याजी कनिक्रदन्नानदद्रासभः पत्वा ।। भरन्न- निम्पुरीप्यम्मापाह्यायुपः पुरा॥ नन्दिने नमः।। पाद्यादिभिः सम्पूज्य ॥ ध्यानम् ॥ कण्ठालङ्कार घण्टाघणघण रचितामातरोदः कटाहा कण्ठेकालाधिरोहो चितघनसुभगंभावुकस्निग्धपृष्ठः ॥१॥ साक्षाद्धों वपुष्मान्धवल ककुदनिधूत कैलासकूटः॥ कूटस्थो यः ककुमानिविडतरतमः स्वोमण्यांवितण्यात् ॥२॥ . गौरी पूजनम् । ॐ गौरीमिमायसलिलानि तदत्येकपदी द्विपदी चतुष्पदी अष्टापदीनवपदी चभूवुपी सहस्राक्षरापरमेव्योमन् ॥ गौर्यनमः ॥ पाद्यादिभिः सम्पूज्य ॥ ध्यानम् ॥ चिरञ्चिनारायण वन्दनीयोमानं विनेतुंगिरिशोऽपि यस्याः। कृपाकटाक्षण निरीक्षणानिव्यपेक्षते सायतु चो भवानी ।। अनवा पूजया गौरी प्रीयताम् ॥

( ५० )
*विशेपार्य स्थापन विधिः ॥
स्थाने दक्ष वा त्रिकोण पट्कोण वृत्तं चतुरसं कृत्वा
शंखमुद्रयार स्तंभयेत् ॥ मध्ये 1 ~~ठों जय ध्यान
मातः स्वाहेति घण्टा संपूज्य यादयेत् ॥ यागमातुदधानां
- ग़मनाथं तु रक्षमाम् । धएटारवं प्रकुर्वीत देयताप्रीति
कारकम् ॥
मध्ये ही इतिबीजं विलिख्य सामान्यार्पोदकेनाम्युक्ष्य
ततः चतुरस्रकोणेए अपूर्णगिरि पीठाय नमः पूर्वे ।
ॐउड्डीयान पीठाय नमः दचिणे ॥ ॐ कामरूप पीठाय
नमःपश्चिम । ॐ जालंधर पीठाय नमः उत्तरे ॥ त्रिकोणं
टिप्पणी- ये पाद्याचमनीयमधुपर्काचमस्य च ।
पश्चपात्राणिपुष्पादीन स्थापयेत्वीय दक्षिणे।
मंत्र महोदधौ २१ त० ७५ श्लोक ।
धर्मसारे ।। कलशं शद्ध घण्टे च पाद्यार्थ्याचमनीयकम् ।
संपूज्यप्रोदयचात्मानं पूजासंभारमेबच ॥
पूजासागरे। मुबासितजलः पूर्ण सव्यकुम्भ प्रपूजयन् ।
फलशस्पतिमन्त्रण तीर्थान्यावादयेत्ततः॥
पामेऽम्बुपात्रं छत्रमादर्शचामरे।
कृताञ्जलिवामदक्षं गुरुगणपतिनमैन् ।
शंख मुद्रा लक्षणम् ॥ १ वामान टन्तुसंगृह्य दक्षिणेन तु मुष्टिना।
कृत्वात्तानं तथा मुष्टिमङ्गष्टन्तु प्रसारयेत् ॥
वामाङ्गल्यस्तथास्तिष्टाः संयुता मुप्रसारिता।
दक्षिणानुष्ठलग्ना मुद्राराष्ट्रस्यभूतिदा ॥

.
मूल खंडग्येण संपूज्य ॥ ॐ हीं अाधार शक्तये नम इति
मपूज्य, पटकाणेषु पडङ्गानिसंपूज्य । तनाधारे अळपात्र
संस्थाप, नम इति सामान्यार्योदकेनाभ्युक्ष्य ।। मं दश
कलात्मने वह्निमंडलाय नमः ॥ जगे ये धूनाचिपे नमः ।
डॉ २ ऊमायै नमः ॥ लं बलिन्यै नमः। डॉ
यं यालिन्यै नमः। डॉ शं विस्फुलिंगिन्यै नमः । उौं पं
सुश्रियै नमः। डों सं सरूपायै नमः । ओ हं कपिलाये
नमः ॥ गेलं हव्य बाहायै नमः। डों दं कव्य पाहायै
नमः ।। इति सम्पूज्य ॥ उौं फडिति पानं प्रक्षाल्य || डों
महामृत्युन्जय शिवार्यपात्रं संस्थापयामि इति संस्थाप्य ।
डों अं अकमंडलाय द्वादशकलात्मने अर्घ्य पात्राय नमः॥
डों के मंतरिन्यै नमः । ॐ खं पं तापिन्यै नमः। डों
गं फं धूम्रायै नमः ॥ उघं पं मरीच्यै नमः ॥ डॉ डं
नं ज्वालिन्यै नमः ॥ डॉ चं चं रुयै नमः ॥ डॉ छंदं
सुषुम्णायै नमः ।। गेज खं भोगदायै नमः। डों में तं
विश्वाय नमः ।। डॉ बोधिन्यै नमः। उौं ठंडे
धारिण्यै नमः ॥ गई तमाय नमः । इति सम्पूज्य ।।
विलोम मातृकां पठन् अर्घ्यपानं पूरियामोति जलेन
(तीर्योदकेन) कलशं पूरयित्वा । तत्र श्वेतचन्दन पुप्यादि
निविप्य ॥ गसंषोडश कलात्मने सोममण्डलाय नमः।
सामान्या विधि पृष्ट २ में है।

( ५२ )
छौं अं श्रमताय नमः ॥ श्रां मानदाय नमः। जगई
पूपायै नमः ॥ गई तुष्ट्य नमः । डॉ उं पुप्ठ्यै नमः ।।
डों ऊं वृत्यै नमः । धृल्यै नमः ॥ शशिष्य
नमः । ॐ लं चंडिकाय नमः । उगेलं कान्त्यै नमः। *
एं ज्योत्स्ना नमः ॥ ऐं श्रियै नमः । श्री प्रीत्यै
नमः ॥ श्री गदायै नमः । अं पूर्णाय नमः | डॉ
श्रः पूर्णामृताय नमः । इति संपूज्य ॥ कुशेन त्रिकोण वृत्त
पट कोसं लिखित्ला तन्मध्ये त्रिकोण रेखायां अंना ईई
उ ऊ ऋ ऋलं लू ए ऐ ओ अं अः कं खं गंध
च छ ज झ ट ठरणं त थ द ध न प फ में
मं य र ल वंशं पंसं इति विलिस्य त्रिकोण रेखायां मध्ये
हलं हं इति विलिख्य भूलखण्डअर्यण त्रिकोण संपूज्य ।।
पट्कोणेषु फ्डंग च पूजयित्वा । गगे च यमुनेचैव गोदा.
परि सरस्वति । नर्मदे सिन्धुकारि जलेस्मिन्सनिधिंकुरु।।
डॉ ब्रह्माण्डोदरतीर्थानि करःस्पृन ते रखें। तेन सत्येन
मे देव तीर्थ देहि दिवाकर ।। इति मंत्रण अंकुशर मुद्रया
सूर्यमंडलात्तीर्थान्यावाह्य चौपट् इति पुष्पं घपट् इति
गालिनी मुद्रां प्रदय महामृत्युञ्जय रुद्राय नमः। इति
१ ऋजुमध्या मध्यपर्वाक्रान्तावर्जन्यधोमुखी विज्ञयांकुशमुद्रेयं
कुपिता मध्यपर्वतः ।
टिपणार मानिनी मुद्रा यथा पनिगुकै युत्तो करयोरितरेतरम्।
तर्जनी मध्यमा नामासहती मुन्न धर्मिताः ।।

( ५३ ) ध्यात्या सम्पूज्य ॥ तत्तनमंत्रण पूर्वादिक्रमेण रत्नानि प्रपूजयेत् । डॉ ग्लं गगन रत्नेभ्यो नमः ॥ डॉ स्लं स्वर्ग रत्नेभ्यो नमः । ॐ म्लूं मर्त्य रत्नेभ्यो नमः । उन्लूं नागरत्नेम्यो नमः । डो.प्लूं पाताल रत्नेभ्यो नमः । इति सम्पूज्य । आनन्द भैरव आनन्द भैरव्योध्यायेत् ॥ सूर्य कोटि प्रतीकाशं चन्द्रकोटि सुशीतलम् ।। अष्टादश भुजं देवं पञ्च वस्त्रंत्रिलोचनं । अमृतार्णव मध्यस्थं ब्रह्मपद्मोपरि स्थितम् ।। पारुद नीलकण्ठं सर्वामरणभूषितम् ॥ कपाल खट्वाङ्गधरं घंटाइमस्वादनम् ।। पाशांकुशधरं देवं गदा मुसलधारिणम् ॥ खड्गखेटक पटीशमुद्गरं शलदंटकम् ॥ विचित्र खेटकं मुंडवरदाभयपाणिकम् ॥ लोहितं देव देने- शंमारयेत्साधकोत्तमः ।। च इति धेनु मुद्रयामृती कृत्य । वउजलेन स्वात्मानं पूजा सामग्री च प्रोक्षयेत् । इति विशेषाय विधिः॥ सेवागमोक्त महामृत्युञ्जय सावरणयन्त्र पूजन विधानम्॥ नायुकोणादारभ्य ईशानान्तम् गुरु चतुष्ट पृजनम् । डा. गुंछगुरुभ्यो नमः । ॐ पं परमगुरुग्यो नमः ।. 3 पं परापर गुरुभ्यो नमः । डों पं पर- मेष्ठी गुरुभ्यो नमः । पुष्पाञ्जलिमादाय मूलान्ते गुरुस्तक-ठों ब्रह्मस्थानसरोजमध्य विलसच्छीतांशु- पीठस्थितम्। स्फूरिसूर्यरुचिं वराभयकरं कर्पूरकुन्दोज्वलम् ।।

( ५४ ) अभीप्टसिदिमेदेहि शरणागत वत्सल ! भक्त्या ममपये तुभ्यं गुरुपंक्ति प्रपूजनम् || अ ही याँ श्राधार शक्तये नमः । टरों में मंद्रकाय नमः ॥ डों का कालाग्नि रुद्राय नमः । उौ कं काय नमः । ॐ वं बराहाय नमः । डों धं धर्माय रक्तपाय वृपभरूपधराय नमः। डॉ ज्ञा ज्ञानाय अनन्त वाय नमः । डों वैराग्याय शुभ्राय नमः । डॉ ऐं ऐसीय शुन्देन्दु गौरवणाय नमः । उौं यं प्रध- माय शुभ्रवर्णाय नमः | डॉ अं अज्ञानाय तेजो रूपाय वैतः सृग्वसनानुलेग्नयुतं विनाकान्तया । संश्लिष्टा तनुं प्रसन्नवदनं बन्दै गुरुं सादम॥१॥मोहध्यान्त महावृता ग्रहवतां चकुंपिदोन्मीलयन् । ययक्रे रुचिराणितानिदयया ज्ञानांजनाम्वं जनः ॥ व्यासंयन्महमा जगनयमिदं तत्त प्रयोघोदयम् ॥ तं वन्द शिवरूपिण निज गुरुं सर्वार्थ सिद्धि प्रदम् ।।२।। मातंगो मुघनेम्वरी च वगलाथमावती भैरवी। ताराछिन्नशिरोपरा मगवती श्याया रमा सुन्दरी॥. दातुं नः प्रभवन्ति वांछित फलं यस्य प्रसाई पिना। बन्दे शिव रूपिणंनिज गुरुं सर्वार्थ सिद्धि प्रदम् ।।३।। काशी वार- वती प्रयाग मथुरायोध्या गयावन्तिका । माया (हरिद्वार) पुष्कर कांचिफोकल गिरी श्री शैलविंध्यादयः ।। नैतेतार- पितुं मवंति कुशलाः यस्य प्रमादं विना। तं वन्दे शिव- रूपिखं निज गुरुं साय सिदिप्रदम् ||४|| रेया सिन्यु ( ५५ ) नमः । जो अं अराज्ञाय धूम्रवणाय नमः | तो अनैश्वीय नीलजीमत यणाय नमः । धादयः पीठपादाः इतरेपीठ गात्राणि ||.मध्ये ।। उ अं अनन्ताय नमः जो तंतत्दपद्माय नमः ॥ श्रां आनन्दमय कंदाय नमः डों सं संविनालाय नमः ॥ डों विं विकारमय केसरेम्यो नमः। जो प्रकृत्यात्मक पत्रेभ्यो नमः ।ौं पं पंचाशद्वर्ण कणिकाभ्यो नमः। डॉ सं सत्वाय चन्द्रवर्णाय नमः । जो रं रजसे रक्तवर्णाय नमः । -डॉ तं तमसे तमाल श्यामलाय नमः । डों सू सूर्य मंडलाय नमः । अं अग्नि मंडलाय नमः । उौं चं चन्द्रमंडलाय नमः। डॉ मा माया वत्वाय नमः ॥ डों के कला तत्वाय नमः । ॐ वि विद्या . तत्वाय नमः । शिशिव तत्वाय नमः । डों आं प्रात्मने . नमः।। अं अन्तरात्मने नमः ।। डॉ पं परमात्मनेनमः। डॉ जी जीवात्मने नमः! मैं वो वामायै नमः। डों ज्ये ज्येष्ठायै नमः । उौं रौं रौद्राय नमः । ठों का काल्यै नमः । डॉ के कलविकरिण्यै नमः ।- डों में पल विकरि- एयै नमः ॥ों में पल प्रमथिन्य नमः॥ ठों से सर्वभूत दमन्य नमः । डॉ मं मनोन्मन्य नमः॥ इति पीठंसपज्य । सरस्वती त्रिपथंगास्र्यात्मजा कौशिकी ॥ गंगा सागर संग- माद्रितनमा लोहित्य शोणादयः॥ नालं प्रोक्तफल प्रदान समय यस्य प्रसाद बिना ॥ त बन्दे शिवरूपिणं निज । . ।

( ५६ ) श्रासन मन्त्रः। मूलम्। ॐ नमो मगरते सकलगुणात्म शक्तियुक्ताय अन्नताय योगपीठात्मने नमः ।। घेनुमुद्रां प्रददर्य । ततः मूलमुच्चार्य महामृत्युञ्जय स्टंध्यात्वा कंडलिनी- मुत्थाप्य तया सहशिन संयोज्य (यं) वायुनजिन वाम गुरुं मार्थ सिद्धि प्रदम् ॥५॥मत्कीतिविमलायशः सुकविता पाण्डित्यमारोग्यता.॥ वादे वाक् पटुता कुले चतुरता गांमीर्यमक्षोमिता । प्रागल्भ्यं प्रभुना गुरणे निपुणता यस्य प्रसादाद्भवेत् ॥ तं वन्दे शिव रूपिर.'निज गुरुं सर्वार्थ सिद्धि प्रदम् ॥६॥ लोकेशो हरिरविका स्मर हरो माता पिता म्यागता || प्राचार्यः कुल पूजितो पति वरो वृद्ध- स्तथाभितुकः ।। नैते अस्पतुलां व्रजन्तिकलया कारुण्य बानिधेः । तं वन्दे शिवरूपिणं निज गुरुं सर्वार्थ सिद्धि प्रदम् ॥७॥ ध्यानदेवत पूजनं गुरुतपोदानाग्नि होत्रादयः।। पाठोहोम निपेत्रनं पिठमलाहयभ्यागता चलिम् ॥ एते व्यर्थफला मवन्ति नियतं यस्य प्रसादं विना ॥ तं बन्दे शिवरूपिणं निज गुरुं सवार्य सिद्धि प्रदम् ॥८॥ टिप्पणी-१ ॐ हीं सः भूर्भुवः वः मध्ययकं यजाहे मुगन्धि पुष्टिपद्धनम् उर्वारुकमिवपन्धनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतात् । भूमुवःस्वरों जूं सःही "मूल" स्थानमंत्रोऽयम् सर्वत्रयोजनीयः। केवल रुद्रपूजने-श्रामन मंत्र-ॐ नमोमगवते टाय नमः ।

२७ . 'नासापुटेन सुषुम्णामार्गेण वा देवं कुसुमाञ्चलावानीय यंत्र मध्ये (पार्थिवोपरि) समर्थे । इति ध्यात्वा प्राधयेत् ॥ (मू०) देवेश ! मक्त सुलभ परिवार समन्वित । भावत्वां पूजयिष्यामि तावदेव इहावह । आवाहनायुपचारैः संपूजयेत् तद्यथा ।। *यावाहनम् ॥ (सू०)वस्मिन्पीठे.गुरुनित्यमनन्तशक्तिमितम् । उमारमण विरवेश रहितं कलुपैस्त्रि मिः ।। गुणानिप्रपंचेषु सर्वशं च सदाशिवम् आवाहये महादेव श्वेतपर्वतमस्तकात् ।। सूर्यमंडल तो वापि हुदवाम्बुज गहराद ।। अनेनावाहन मुद्रयावाट । मावाहन मुद्रा लक्षणम् ॥ पूर्वाशाभिमुखीकृताञ्जलि पुटः श्लोकाष्टकं यः पठेत् ।। पौरश्चर्यविधि विनापि लभते मंत्रस्यसिदि पराम् ।। नो विघ्नः परिभ्यते प्रतिदिनं. प्राप्नोति पूजा फलम् ॥ देहान्ते परमपदं हि विशते यद्योगिनां दुर्लभम् ॥६॥ वामकेश्वर तन्त्र पार्वतीश्वर संवादे गुरुस्तवराज सम्पूर्णः । टिप्पणी शालग्रामेनार्मदे चनित्यंसग्निहितः शिवः (हरिः)। तस्मादावाहन विसर्जनेनस्वः।पार्थिवेशावान विसर्जने कार्य सदा बुधैः । तत्रैव वाचस्पती॥ कुर्यादावाहन मूतौमएमय्यां सर्वदेवहि। प्रतिमायांजले व बौनावाहन विसर्जने ॥

सम्यक् संपूजितः पुप्पैः कराम्यां कल्पिताञ्जलिः । भावाहनी समाख्याता मुद्रादेशिक सत्तमः ॥ स्थापनम् । (०) नवयं गहिमामृतिस्तस्यां त्वं सर्वगः प्रभो ।। भक्तिस्नेह समाकृप्ट दीपयत्स्थापयाम्यहम् ।।२।। स्थापन मुद्रा लक्षणम् अधोमुखी कृतासैर स्थापनीति निगद्यते ॥ अनेन स्थापन्या मुद्रया संस्थाप्य ।। आसनम् ॥ (मू०) ॐ सर्वान्तर्यामिनेदेव सर्वबीजमयं शुमम् । स्वात्मस्थायपरं शुद्धमासनं कल्पयाम्यहम् ॥३॥ श्रासमें गृहाण नमः। अस्मिन्बरासने देव सुखासीनोऽक्षरात्मक । प्रतिष्टितो भवेश त्वं प्रसीदपरमेश्वर ! ।। उपविष्टाभव नमः सन्निधानम् ॥ (मू०) अनन्यातय देवेश मूर्तिशक्तिरिवं प्रभो । सान्निध्यं कुरु तस्यां त्वं भक्तानुग्रहत्तत्पर ५४}} इति संनिधाय ।। सन्निधान मुद्रा लक्षणम् पाश्लिष्ठमुष्टियुगलपोन्नतांगुष्ठयुग्मका । सनिघाने समुद्दिष्टा मुद्रेयं तन्त्रदिभिः ।। सन्निरोधनम् ॥ (मू०) याज्ञया तब देश कृपाम्भोध गुणाम्बुधे ।

(५६) आत्मानन्दकतृप्तं त्वां निरुणमि पितगुरो ॥५॥ सनिरोधन मुद्रा लक्षणम् ।। अंगुष्ठगर्भिणी सैव सविरोधे समीरिता ॥ सन्मुखीकरणम् ।।* (मू०) अज्ञानाद्दुर्मनस्ताद्वा चैकल्पासाधनस्य च । यदपूर्ण मवेत्कृत्यं तदप्यभिमुखो भव ॥ ६ ॥ संमुखी मुद्रा ॥ हृदि अञ्जली बंधनं प्रार्थनी मुद्रा । 'सकलीकरणम् ।। (मू०) शापीयूपवर्षिएया पूरयन् यत्रविष्टरम् ॥ मूर्ती वा यज्ञसम्पूर्तः स्थितो भव महेश्वर ॥७॥ यहाँ पडङ्गन्यास करना इसे सकलोकरण कहते हैं । तथा प्राण प्रतिष्ठा-पृष्ठ में है सकलीकरण मुद्रा ॥ देवांगेषु पडङ्गानां न्यासः स्यात्सकली कृतिः अथवान्या सकलीकरण मुद्रा।। हृदयादि शरोरान्ते कनिष्ठायंगुलीषु च । हृदादि मन्त्र विभ्यासः सकलीकरणं मतम् ।। अवगुण्ठनम् ॥ (म्०) अध्यक्तवाङ्मनश्चतुः श्रोत्रप्रज्वलितद्युते । स्वतेजः पुचकेनाशु नेप्टिवोभव सर्गतः।।

अवगुएठन मुद्रा॥
सव्यहस्त कृतामुष्टिः दी धोमुखतर्जनी ।
अवगुंठनमुद्रेयमभितो ग्रामिताभनेत् ।।
इत्यवगुंख्य ॥ छोटिकयादिग्बंधनं कुर्यात् ॥
अमृतीकरणम् ॥
अमृतीकरणं पुर्यात्तयादेशिक सचमः ।।
धेनुमुद्रा अमृतीमुद्रा
मिका पुनः॥
॥
ततो धेनुमुद्रया अमृतीकृत्य ।। परमीकरण मुद्रया
परमीकृत्य ।। महामुदाविरचयन् ।।
महामुदालक्षणम्
अन्योन्य ग्रथितांगुष्ठी प्रसारित करांगुलिः ।.
महामृदू यमुदिता, परमीकरणासुधैः ।।
स्वागतमाचरेत् ॥
(मू०) यस्यदर्शन मिच्छन्ति देवाः साभीष्टसिद्धये ॥
तस्मैते परमेशाप स्वागत स्वागतं च मे ॥२१॥
वपाश्यादिति प्रोक्तं मन्त्रशास्त्र विशारदः ।।
मुस्वागतम् । कुरालम्॥
(मु०) कतार्याऽनुगृहीतोऽस्मि सकलं जीवितं मयः ।।
भागती देव देनेश मुस्वागतमिदं पुनः॥१२॥

श्यामाकविष्क्रान्ता कमलदूर्वायुतं । (मु०) पद्भक्तिलेश संपार्कात्परमानन्दविग्रहम् । तस्मै ते चरणान्ताय पाद्यं शुद्धाय कल्पये ॥१३॥ इति पायम् ॥ लवंगजाति कंकोलम् प्रतिप्याचमनीयके । (0) वेदानामपि वेद्याय देवानां देवतात्मने ॥ थाचामं कल्पयामीश शुद्धानां शुद्धिहेत स्वधा॥१४॥ इत्याचमनम्, अर्घेवस्तूनि ॥ दुर्वा विल दर्भान सर्पपान् यन पुप्पाचवान गन्धं । (मू०) तापत्रयहरं दिव्यं परमानन्दलक्षणम् । वापरयविनिमुक्तं तवाय कल्पयाम्यहम् स्वाहा ॥१५॥ इत्पर्यम् शिरसि, मधुपर्फरस्तूनि दधि मधु मृत ॥ (म्) सर्व कालुप्यहीनाय परिपूर्णसुखात्मने । मधुपर्कमिदं देव ! कल्पयामि प्रसीद मे ॥१६॥ इति मधुपर्कम् ॥ (मू०) उच्छिष्टोप्पशुचिर्वापि यस्यस्मरणमानतः। मुदिमामोति तस्मै ते पुनराचमनीयकम् ॥१७॥ पुनराचमनीयम् ।। स्नान यखोपीतान्ते नैवेद्यान्तपि तत्म्मृतम् ।

सुगन्धित इत्र तैलं ॥ [मू०] ॐ स्नेहं गृहाण स्नेहेन लोकनाथ ! महाशय ।। सर्वलोकेशुद्धात्मन् ! ददामि स्नेहमुत्तमम् ।।१८।। उदर्तनम् ॥ (मूळ) हरिद्रायस्तमुद्र स्नापयेदुभयं पठन् । नाना सुगंधि द्रव्यं च चन्दनं रजनीयुतम् ॥१६॥ उद्वर्तनं मवादत्तं स्नानार्थप्रतिगृह्यताम् ।। देव अंगुष्ठधर्पणेदोपः ॥ तन्त्रान्तरे नांगुष्ठमर्दयदेवनायः पुष्पसमर्चयेत् । कुशाग्रेनक्षिपेत्तोयं वज्रपातसमं भवेत् ॥२०॥ पंचामृत स्नानम् ॥ घृतक्षीरं तथा नीरं शर्करामधुसंयुतम् । पञ्चामृतमितिख्यातं प्रत्येकंतु पलं पलम् ॥ दुग्ध स्नानम् ॥ कामधेनु समुद्भुतं सर्वेषां जीवनं परम् ।। पावनं यन्नहेतुरच पयःस्नानार्थमर्पितम् ॥२१॥ पुनः शुद्धोकदेन संस्नाप्य ॥ दधि स्नानं ।। [२०] प्यसस्तु समुत्पन्न मधुराल्मं शशि प्रभम् । दभ्यानीतं मयादेव स्नानार्थ प्रतिगृह्यताम् ॥२शा पुनः शुद्धोदकेन संस्नाप्य ॥

( ६३ )
घृत स्नानम् ॥
[मु.] नवनीत समुत्पन्नं सर्वसंतोषकारकम् ।
घृतं तुभ्यं प्रदास्यामि स्नानार्थ प्रतिगृह्यताम् ॥२३॥
पुनः शुद्धोदकेन संस्नाप्य ॥
मथु स्नानम् ॥
[मू वरुपुष्प समुद्भूतं सुस्यादु मधुरं मधु ।
तेजः पुष्टिकरं दिव्यं स्नानाथं प्रतिगृह्यताम् ॥२४॥
पुनः शुद्धोदकेन संस्नाप्य ॥
शर्करास्नानम् ॥
[] इनुसार समुद्भूता शर्करा पुष्टिकारिका ।
मलापहारिकादिव्या स्नानार्थ प्रतिगृह्यताम् ॥२५॥
पुनः शुद्धोदकेन संस्नाप्य
एकीकृत्य पंचामृतेन स्नानम् ॥
[म पयोदधि घृतं चव मधु च शर्करायुतम् ।
पंचामृतं मयानीतं स्नानार्थ प्रतिगृह्यताम् ॥२६॥
चन्दन [गंध ] स्नानम् ॥
[म्०] मलयाचल संभूतं चन्दनागरु सम्भवम् ।।
चन्दनं देवदेवेश स्नानार्थ प्रतिगृह्यताम् ॥२७॥
पुनः शुद्धोदकेन संस्नाप्य ॥
सांग स्नानम् ॥
[म.] परमानन्द बोधाब्धे निमग्न निजमतये ।
सांगोपांगमिदं स्नानम् कल्पयाम्यहमीश ते ॥२८॥

शतरुद्री हरिॐ॥नमस्तेद्धमन्यवाउतीताइपनमः ।। बाहुब्भ्यामुततेनमः॥१॥यातेरुद्धशिवातनूरपोरापा- पकाशिनी॥तयानस्तन्न्वागतमयागिरिशन्तामि- चाकशीहियामिङ्गिरिशन्सहस्तेबिभव्यस्तो शिवाभिरिवताहरुमाहितसी पुरुपञ्जगत् ॥३॥ शिवे- नव्वचमात्यागिरिशाच्यापदामसि॥यथान:ममि जगदयक्ष्मठसुमनाइनसत् ॥४॥ अद्वयवोचदमिव ताप्मयमोदेव्योभिषक् ॥ नहींश्चम चम्भयन्त्य वारचयातुधान्योधराची:परामुव ॥ ५॥ असोक स्लाम्मोऽनरुणाउतबन्ध सुमङ्गलायेचनरुद्रान्त मितोदिक्षुनितासहस्त्रशोवैषा हेडाईमहे ॥६॥ अमीयोवसर्पतिनीलग्रीवोविलोहितः । उनैनङ्गो * अभिपेकम् * तत: सहनशंखेनशतवाशक्तितोपिया। गन्धयुत्तोदकरीशमभिषिचेन्मनुम्मरन् ।। टि० महाभिषेक सर्वप्रशंस्त्रनैवप्रकल्पयेत् । शिवसूर्यार्चनंविना ।। शतरुद्री क्रमः नमस्चे रुद्रसूकंच पुनप्पोडशमेश्च । एपवेद्वि-मस्तै द्विवि. अयमेषच ।। मीदुष्टमष्टचत्वारिवयठचाष्टमयजेत् ॥

( ६५ ) पाऽअदृश्शनदृश्यन्नुदहार्यःसदृष्टोमृडयातिनः ॥७॥ नमोस्तु- नीलग्रीवायसहस्राक्षायमीटुपे ॥ श्रथोयेऽअस्यसवानोहन्ते- म्योकरन्नमः॥८॥ प्रमुश्चधन्न्वनम्त्वमुमयोरायोाम् ॥ याश्चतेहस्तऽइपवःपरातामगवोव्वप ॥ ॥ विज्ज्यन्धनुःक- पर्दिनोविशल्ल्योवाणयारउत ॥ अनेशन्नस्ययाऽ इपवा- भुरस्पनिपङ्गधिः ॥१०॥ यातेहेतिम्मीदुःट्टमइस्तेवभूववेध- नुः ॥ तयास्म्मानिन्वश्वतस्त्वमयक्ष्मयापरिभुज ॥ ११ ॥ परितेधन्वनोहेतिरस्मान्न्वृणक्तुविश्वतः ।। अथोयऽइपुधिस्तं बारेऽअम्मन्निधेहितम् ॥१२॥ अवतत्यधनुष्टुवर्ड० सहस्राक्ष- शतेषुधे ॥ निशीर्यशल्यानाम्मुखाशिवोनःसुमनाभव ॥१३॥ नमस्तऽप्रायुधायानाततायधृप्प्णवे ।। उभाभ्यामुततेनमोबाहु भ्यान्तवधन्वने ॥ १४ ॥ मानोमहान्तमुतमानोऽअभक- म्मानऽउक्षन्तमुतमानउदितम् ॥ मानोव्वभी:पितरम्मोतमात रम्मानःप्रियास्तन्योरुद्ररीरिपः ॥१५॥ मानस्तोकेतनये- मानऽआयुपिमानोगोषुमानोऽअस्वेपुरीरिपः ।। मानोब्योरान्नु द्रभामिनोवधीहविष्मन्तःसदमिचाहवामहे ॥१६॥ नमो हिण्यवाहवेसेनान्येदिशाञ्चपतयेनमोनमोवृक्षम्योहरिकेशे- ज्यापशूनाम्पतयेनमोनमःशपिञ्जरापत्विपीमतेपथीनाम्पत- येनमोनमोहरिकेशायोपवीतिनेपुष्टानाम्पतयेनमोनमोघम्लुशा य॥१७॥ नमोबम्लुशाय । व्याधिवेन्नानाम्पतयेनमोनमो मवस्यहेत्त्यजगताम्पतयेनमोनमोरुद्रापाततायिनेक्षेत्राणाम्प-

तयेनमोनमःमतायाहन्त्यध्वनानाम्पतयेनमोनमोगेहिताया॥१८
नमोरोहिताय । स्त्थपतयेवृक्षाणाम्पतयनमोनमोभुवन्तयेचा-
खिस्कृतायौपधीनाम्पतयेनमोनमोमन्त्रिणेच्चाग्गिजायकवाणा
म्पतयेनमोनमऽउच्चर्योपायानन्दयतेपत्तीनाम्पतयेनमोनमः
कृत्स्नायतया ॥ १६ ॥ नमःकृत्स्नायतया । धावतमस्वनाम्प.
क्येनमोनमः सहमानायनिळ्याधिनऽयाळ्याधिनीनाम्पतये
नमोनमोनिपहिणेककमायस्तेनानाम्पतयेनमोनमोनिचेखेपरि
चरायारण्यानाम्पतये नमोनमोञ्चञ्चत ॥ २०॥ नमीवश्चने ।
परिवञ्चतेस्तायूनाम्पतयेनमोनमोनिविणपुषिमतेतस्कराणा
पतयेनमोनमःसृकायिभ्योजिघा सम्योमुष्पाताम्पतये
नमोनमोसिमपोननश्चरयोचिकन्तानाम्पतयेनमः ॥२१.
नमऽप्प्णीपिणे । गिरिचरायकुलुश्चानाम्पतये नमोनमइपुम
दम्योधन्यायिभ्यश्श्चयोनमोनमऽतन्न्यानेम्यापतिदधा
नेम्पश्श्चयोनमोनमध्यायच्चयोस्पदम्पश्श्चयोनमीनमो
विसृजम्पः ।। २२ ॥ नमोविसृजम्यो । विद्ध यद्य
श्श्चयोनमोनमः स्वपयो। जाग्ग्रयश्चयोनमोनमःशयाने-
उम्यऽयाप्तीनेज्यश्श्चयोनमोनमस्तिष्ठम्पोधावपश्श्चयो
नमोनमःसभान्म्यः ॥ २३ ॥ नमःसभाम्यः। सभापतिच्म्य
श्चवोनमोनमोरश्वम्योश्वपतिन्म्य रश्चयोनमोनमऽयाव्या
घिनीभ्योश्चिविद्ध यन्तीत्र्यश्श्चयोनमोनमउगणाभ्यस्तुठं
हतीज्यश्चयोनमोनमोगणत्रयः ॥ २४ ॥ नमोगणेभ्यो ।

( ६७ ) गणपतिब्भ्यश्श्चयोनमोनमोचातेभ्योन्यातपतिन्भ्यश्श्चयो- नमोनमोगृत्सेन्भ्योगृत्सपतिभ्यश्श्चयोनमोनमोव्धिरूपेभ्यो- विधरूपेभ्यश्श्चयोनमोनमः ॥ २५ ॥ नमःसेनाभ्यः सेनानिब्भ्यश्चवोनमोनमोरथिब्भ्योऽअरथेभ्यश्श्चयोनमोन- माननृभ्यःसंगृहोतृम्पश्चाोनमानमो महद्भ्योऽअर्भकेम्प, रंश्चयोनमः ।। २६ ॥ नमस्तक्षन्भ्यो । स्थकारेभ्यश्श्चवोन- मोनमः कुलालेब्भ्यः कर्मारेभ्यश्चवोनमोनमोनिपादेब्भ्य:- पुजिप्ठेभ्यश्चवोनमोनमश्चनिभ्योमृगयुभ्यश्चवोनमोनमः श्वम्यः ॥ २७ ॥ नमःश्वभ्यः। श्वपतिभ्यश्श्चवोनमोनमो- भरायचरुद्रायचनमाशयिचपशुपतयेचममोनोलॉग्रीवायच शितिकण्ठायचनमःकपर्दिने॥२८॥ नमः कपर्दिनेचव्युप्सके शायच नमः सहस्राक्षायचशतधन्वनेचनमोगिरिशयायचशिपि- विष्टायचनमोमोढप्टमायचेपुमतेचनमोहस्वाय ॥ २६ ॥ नमोहस्साय । चव्वामनायचनमोवृहतेचव्यपोयसेचनमोव्वृद्धा यचसधेचनमोग्यायचप्प्रथमायचनमऽप्राश ॥ ३० ॥ नमऽपाशवे । चाजिरायचनमःशीग्घ्यायचशोभ्यायचनमः । ऊर्यायचावस्वन्न्यायचनमोनादेयायचवीप्प्यायच॥३१॥ नमोज्ज्येष्ठाय । चकनिष्ठायचनमःपूर्वजायचापरजायत्र नमोमयमायचापगल्लभायचनमोजघन्यायचयुध्यायचनम: सोन्याय ॥३२॥ नमःसोभ्याय । चप्रतिसर्यापच नमोया म्यायचम्म्यिापचनमारलोक्यायचावसानन्यायचनमऽउग्यां (६८) यचखन्न्यायचनमोरन्याय ॥३३|| नमोवन्न्याय। चकदपाय चनमाश्रयायचष्पतिवापचनमऽमाशुपण्यायचाशुस्थायचनमः शरायचारदिनेचनमोबिल्मिने ॥३४॥ नमोविन्मिने। चक बचिनेचनमोध्यम्मिणेचन्वरूथिनेचनमः श्रुतायच तसेनापच नमोदुन्दुम्पापचाइनन्न्याच नमोहप्पणवे ॥ ३५ ॥ नमोधू- गरे । चप्रमृशायचनमोनिपंगिणेपुषिमतेचनमस्तोरोप- वेचायुधिनेवनमःस्वायुधायचसुधन्न्यनेच॥३६॥ नमानु त्याय। चपत्थ्याययनमःकायापचनीप्प्यायचनमाकुन्ल्यायचसरस्या- ‘यचनमोनादेयायचबैशन्तायचनमःप्प्याय ॥ ३७॥ नमः कूप्प्याय } चावट्यायचनमोव्यायायचातप्प्यायचनमोमें- व्यायचव्यिद्युत्त्याषचनमोवायचनमोव्यात्याय ॥३॥ नमोव्यात्याय । परेपम्यायच नमोव्यास्तव्यायचव्यास्तु- पायधनमासोमायबरुद्रापचनमस्ता प्रायचारुणायचनमःश- गवे ॥३६॥ नम शंगवे । च पशुपतयेचनमऽउग्रायचभीमा- यचनमोग्ग्रेवधायचरेवघायचनमो इन्वेचहनीयसचनमोवृचे- म्योहरिकंशन्योनमस्ताराय ॥४०॥ नमःशम्मवाय । चम. योमवायचनमः शङ्करापचमपस्करापचनमः शिवायचशिवत्ता रायच ॥४१॥ नमःपार्याय । चावायाचनमः प्रतरणायचो. सरणायचनमस्तीत्स्यायचच्यायचनमःशप्प्यायचफेन्या यचनमासिकात्याय ॥ ४२ ॥ नमासिकरयाय । च प्रवाहायव नमः किट शिलायचवपद्यायचनमकपर्दिनेचपुलस्तयेचतम .

हरिएयायचप्रपत्स्यायचनमोबज्ज्याय ॥४३॥ नमोन. ज्याय । चगोष्ठयापचनमस्तप्प्यायचगेह्यायचनमोहदय्याय चनियाषचनमःकादृयायचा हरेष्टायचनम शुष्क्याय॥४४॥ नमःशुपयाय । चहस्त्यिायचनमः पा सव्यायचरजस्यायच नमोलोप्प्यायचोलप्प्यापचनमऽ ऊर्यायचच्यापचनमः पाय ॥ ४५ ॥ नमःपर्यायचपर्णशदायचनमऽउद्गुरमा पायचामिग्नतेचनमऽआखिदतेचप्पखिदतेचनमऽइपुकन्यो धनुष्क परश्चयो नमोनमोरकिरकेभ्योदेवाना हृदयेभ्यो नमोधिचिन्न्वरकम्योनमोव्यिक्षिणकेम्पोनमा पानिहते व्यः ॥ ४६॥ द्रापेऽअन्यसम्प्पतेदरिद्रनीललोहितः॥ प्रासा प्रजानामेपाम्पशूनाम्मामेारोमोचनःकिश्वनाममत् ।।१७।। इमारुद्राय । वयसकपर्दिनेक्षयद्वीरायप्यामरामहेमतोः ॥ यथा शमसद्विपदेचतुष्पदेविश्वम्पृष्दृप्रामेऽयरिम्मन्ननातुरम्।।४५ पातेस्शिवातनःशिवाविश्वाहाभेपजी।। शिवारुतस्सभेपजी वयानोमृढजीवसे ||४६ परिनोरुद्रस्यति रणक्तुपरिवेप स्पदुम्मतिरपायोः ॥ अवस्त्यिगमपचम्पस्तनुप्प्यमोट्यस्तो कायतनयायमूड ३५०11 मीढुष्टुमशिवतमशियोनामुमनामय. परमेव्युतऽमायुधनिघायकृत्तिच्यसान पाचरपिनाम्बिभ्रदा गहि ॥ ५१ ॥विकिरिट्र बिलोहित । नमस्तेऽप्रस्तुभगवः ।। पास्तसहसर्ट देवयोन्यमम्मनिवपन्तुताः ॥५२॥ सहस्रापि सहस्रशोगावोस्तव देवपः ॥ वासामोशानोमगवःपराचीना .

(७०) मुखाकृधि ।। ५३ ।। प्रप्तड्यातासहस्राणि । येन्द्राऽअधिभू भ्याम् ॥ तेपासहस्रयोजनेमधन्यानितमसि ॥५४॥ अस्मिन्महत्त्ययेन्तरिमवाज्यधि ॥ तपासहस्रयांजनेय धन्यानितन्मसि ॥५शा नीलग्रीवा शितकण्ठादिवठ रु द्राऽउपरिश्रताः॥तेपा सहस्रयोजनेयधन्यानितन्नमसि ॥५६|| नीलग्रीवा शितिकण्ठाशायधःचमाचमतिपा सहस्रपोज नेवधन्वामितन्नमसि ॥ १७॥ येवृत्तेषु । शपिञ्जरानील ग्रोवाविलोहिताः॥ तेषा सहस्रयोजनेवघचानिततन्मसि॥५८॥ येभूतानामधिपतयोच्चिशिखासःकपर्दिनः ॥ तेषा सहस्रपोज नेवधन्न्वानितन्न्मसि ।। ५६ ।। येपयाम्पथिरक्षय ऐलवृदा श्रायुयुधः ॥ पा सहस्रपोजनेवधन्यानितन्मसि ॥६० ।। येतीर्थानि । प्रचरन्तिसृकाहस्तानिपंगिणः ॥ तेषा सहस्रपोजनेवधनवानितनमसि ॥६१॥ येन्नेषु । विधि ध्यन्तिपात्रेपुपियतेोजनान् ।। तपा सहस्रयोजनेवधन्यानित न्मसि ॥ ६२ ॥ य एतावन्नरश्चभूया सश्श्चदिशोरुद्रा धितस्थिरे ।। तेषां सहस्रयोजनेवधन्न्यानितन्नमसि ॥६॥ नमोस्तु । रुद्रेभ्योपेदिवियेषांव्वर्पमिपयः । तेनम्यादशमा चोर्दशदक्षिणादशप्रतीचीर्दशोदीचीद शााः ॥ तेभ्यो नमोऽस्तुतेनावन्तुवेनोमृडयन्तुतेन्दुिम्मायश्चनेद्वेष्टि तमेपाञ्जम्मेदध्मः ॥ ६४॥ नमोस्तु । रुद्रेश्योयेन्तरिक्षयेषां यातऽइपयः ।। तेम्पादशप्राचीशदक्षिण दशप्रतीचीर्दशा ( ७१ ) दीची शोद्धाः तेभ्यानमोऽअस्तुतेनावन्नुतेनामृटयन्तुतेयन्द्वि मायरश्चनोद्वेष्टितमेपाञ्जम्भेदध्म ॥६५॥ नमोस्तु ।रुद्रेभ्यो येथिव्यांयेषामन्नमिपयः। तेभ्योदशप्राचीईशदक्षिणाद शप्रतीचीईशादीचोर्दशोर्वाः॥तेव्म्यानमोऽस्तुतेनावन्तुतेनो मृडयन्तुतेपन्द्विप्म्मायरश्चनादौष्टितमेपाञ्जम्मेदशमः ॥६६॥ नमस्तेरुद्रमन्न्यवऽउतातऽइपवनमः॥याहुन्भ्यामुततेनमः।।६।। यातरुद्रशिवातनूरपोरापापकाशिनी ॥ तयानस्तन्वाशन्तम यागिरिशन्ताभिचाकशीहि ॥६॥ यामिपुगिरिशन्तहस्तं विमर्म्यस्तये॥शिवांगिरित्रताक्रुमाहिर्ट सीःपुरुपञ्जगता॥६६॥ शियनम्बचसाचागिरिशाच्छाबदामसि ॥ यथानःसमिज्ज गदयक्षमठ सुमनाऽअसत् ।।७०॥ अद्ध्यवाचदधिवक्ताप्रथम। देध्याभिपक् ।। अहीरश्चसञ्जिम्भयन्सश्चियातुधा न्योघरोचीःपरासुत्र ॥ ७१॥ असौयस्ताम्म्रोऽअरुण उतर ः सुमंगलः॥ येचैन: रुद्राऽअमितादिक्षुश्रिताः अहस्रशे। वेपा हेडईमहे ॥ ७२ ॥ असोयोवसतिनीलग्गीवापिलो हितः ।। उनिंगोपाऽअदृश्अन्नहरभन्नुदहार्यःसदृष्टोमूडया तिनः ॥ ७३ ॥ नमोस्तुनोलग्रीवायसहस्राक्षायमोटुपे॥ अथा येऽअस्यसत्वानाहन्तेन्म्योकरनमः ॥ ७४ ॥ प्रमुश्चधन्वन स्त्वमुमयाराल्योाम्।। याश्चतेहस्तइपवःपराताभगवाय्यप ॥७५ ॥ विज्ज्यन्धनुःकपदिनाधिशल्ल्यौवाणवाँर उत ॥ अनेशनस्ययाऽइपवयाभुरस्यनियंगधिः ॥ ७६ ।। यात हेति (७२) मौदुष्ट्टमहस्तेषभुवनेधनुः ॥ तयारमान्विश्वतस्त्वमपक्ष्मया परिभुज ।। ७७ ॥ परितधन्वनाईतिरस्मान्वृणक्तुनिश्चतः । अथोरइपुधिस्ववारे अस्मन्निहितम् ।। ७८ ॥ अवतत्यधनु एवर्ट सइसातशतेपुये। निशीर्यशल्पानाम्मुखाशियोनःसुम नामः ॥ ७६ ॥ नमस्तप्रायुधायानाततायधृष्णरे ॥ उमा म्यामुततेनमाबाहम्म्यान्तवधन्वने ॥८०॥ मानामहान्त मुतमानाऽयम्भकम्मानऽउक्षन्तमुतमानप्रक्षितम् ।। मानाव्य धी:पितरम्मोतमातरम्मानः प्रियाप्तन्न्चौरुद्ररोरिया ॥१॥ मानस्ताके तनयमानऽ आयुपिमानोगापुमानोऽप्रश्वेपुरीरिपः ।। मानान्धीरान्त्र द्रभामिनोब्धीहविष्मन्तःसदमित्वाहवामहे ॥ ८२॥ एपतेरुद्रमागासहस्वनाम्बिकयातजुपस्था हैपतेरुदू द्रभागऽनायुस्तपशुः 11 ८३ ॥ अवरुद्रमदीमावदेवन्त्र्यम्ब कम् ॥ यथानावस्वसस्करयानः श्रेयसस्करधथानोल्ल्यच साययात् ॥८४ ॥ नमस्तेरुद्रमन्न्ययवऽउतावऽइपनमः। बाहुभ्यामुततेनमः ॥ ८५ ॥ यातेरुद्रशियातनूरघारापाप काशिनी ।। तयानस्तन्वाशन्तमयागिरिशन्ताभिचाकशाहि ॥८६॥ नतम्न्धिदाथयऽइभाजजानान्यधुपमाकमन्तरम्ब भूव ॥ नीहारेपणाताजलप्याचामुतु पाठक्थशासश्चान्ति ।। ८७ बिश्वकर्माद्यनिष्ट देवादिनन्धर्बोऽभव- द्वितीय तृतीयापिताजनितीपधोनाभपांगम्भव्यदधात्पुरुया ॥ ८॥ मीदुष्टम शिवतम । शिधोनःसुमनाम ।

परमेव्वृक्षऽयायुधनिघाय कृतिब्बसानऽआचरपिनाकम्बिभ्रदा गहि ॥ ८ ॥ विकिरिविलोहित । नमस्तेऽप्रस्तुभ- गवः ॥ यास्तेसहस्रठ हेतयोन्यमस्म्मनिवपन्तुताः ॥१०|| सहस्राणिसहस्रशोबाहोस्तवहेतयः ॥ तासामीशानोभगवः पराचोनामुखाकृधि ।।६१ ॥ असङ्ख्यातासहस्राणि । येरुद्रा ऽअधिभूम्याम् ॥ तेषां सहस्रयोजनेवधन्वानितन्मसि ॥१२॥ वयठ सोमबतेतवमनस्तनूपुविभ्रतः। प्रजावन्तःसचेमहि ॥३३ एपते रुद्रभागःसहस्वस्राम्पिकयातजुपस्वस्वाहैपतेरुद्रभाग ऽयाखुस्तेपशुः ॥ ६४ ॥ अबरुद्रमदीमावदेवन्ध्यम्बकम् ॥ यथानो व्वस्यसस्करद्यथानःश्रेयसस्करद्यथानान्व्यवसाययाद ॥६५॥ भेषजमसि । भेषजंगवेश्वायपुरुपायभेषजम् । सुख- म्मेपायमेष्ये ॥१६॥ त्यम्बकंप्यजामहे । सुगन्धिम्पुष्टि चर्द्धनम् । उधारुकमिवबन्धनान्मृत्योर्मुक्षीयमामृतात् । त्र्य वकपजामहे सुगन्धिम्पतिवेदनम् । उर्वारुकमिवबंधना- दितोमुक्षीयमामुतः ॥ १७ ॥ एतत्तद्रावसन्तेनपरोमूजवता नोटि॥ अवततधन्वा पिनाकावसःकृत्तिवासाऽअहिर्ट सन्नःशिवा तोहि ॥८॥ व्यायुपञ्जमदग्ने कश्यपस्यत्र्यायुपम् ॥ यद्दे वेषम्पायुपंतन्नोऽप्रस्तुयायुपम् ॥ ६ ॥ शिवानामासिस्त्र घितिस्तेपितानमस्तेऽस्तुमामाहिट सीः॥ निवृर्णयाम्म्यायुपे नायायप्रजननायरायस्प्पोपाय सुष्प्रजास्त्वायसुवीयर्याय॥१० इत्यनेन शिवोपरि महाभिषेक कृयात् ॥ इतिशतरुद्री ॥ । ००॥

(७४)
श्राचमनम् , खम् ॥
माया चित्रपटच्छन्न निजगुह्योरु तेजसे ।
निरावरण विज्ञानवासस्ते कन्पयाम्यहम् ।।
उत्तरीय वस्त्रम् ॥
यमाश्रित्य महामाया जगत्संमोहिनी सह।
तस्मते परमेशाय कल्पया युत्तरीयकम् ।।
पशोपवीतम् ॥
यस्य शक्त्रियेणेदे संप्रोतमखिलं जगत् ।
यज्ञसूत्राय तस्मै ते यज्ञमत्र प्रकल्पये ॥
श्राभूपशामा अन्तान् ।।
स्वमावसुंदरांगाय नानाशक्न्याश्रयाय ।
भूपणानि विचित्राणि कल्पयाम्यमराचितम् ।।
गंधम् ॥
परमानन्दसौभाग्य परिपूर्णदिगन्तरम् ।
गृहाथ परमगं कृपया परमेश्वर ! 11
टिप्पणी १-पीतं विष्णो सितंशम्भो रक्तविघ्ना शक्ति ।
मच्छिद्रं मलिनासं त्यजेत लादि दूपितम् ।।
स्नान वनोपीव नैवेद्यान्तेषु दत्तमाधमनीकम् ।।

गंधमुद्रा॥
कनिष्ठांगुष्ठ योगेन गंधमुद्रांप्रदर्शयेत् ।
नाना परिमल सौभाग्य द्रव्याणि र समर्पयामि ॥
अवतान् ॥
अक्षताच सुरश्रेष्ठ ! कुश्माकाः सुशोभिताः ।
मया निवेदिता भनथा गृहाण परमेधर ! ।।
पुष्पाणि
तुरीय वनसंभूतं नानागुणमनोहरम् ।।
अमन्दसौरमंपुष्पं गृह्यतामिदमुत्तमम् ।
सर्जन्यंगुष्ठयोगेन पुष्पमुद्रां प्रदर्शयेत् ॥
ऋतुकालोद्भवानि पुप्पाणि ॥
सेवन्तिका बकुल चम्पक पाटलाजैः।
पुन्नाग जाति करवीर रसाल पुप्पः ।।
विन्यप्रवाल तुलसीदल मालतीभिः ।
त्वां पूजयामि जगदीश्वर ! मे प्रसीद ।।
लोकमोहनम् ॥
मूलमंनेण पुटितमेकैकं मारकाचरम् ।
ईस्न्यसेवेतांगेपु योगोयंलोक मोहनम् ॥

( ७६ ) शिवे वयं पुष्पाणि ॥ बन्धक केतकी बुन्दं केसरं कुटजं जयाम् । शंकरनापयेद्विद्वान् मालतीथिकामपि ॥ निर्गन्ध केश कीटादि दूषितं चोग्रगंधकम् । मलिनंतुच्छ संस्पृष्टमाघात स्वविकासितम् ।। अशुद्धभाजनानोतं स्नात्वानीदं च याचितम् । शुष्कं पर्युपितं कृष्णं भूमिगं नार्पयेत्सुमम् ।। पत्रपुष्पं फलंदेय न प्रदद्यादघोमुखम् । पुष्पाञ्जलौ न तद्दोपस्वयापर्युपितस्य च ।। बिल्वपत्रम् ॥ त्रिदलं त्रिगुणाकार मिनेनं च त्रिरायुधम् । त्रिजन्मपाप सहारमेकविल्वं शिवार्पणम् ।। विन्वस्तोत्रम् ॥ * त्रिदलं त्रिगुणाकार त्रिनेत्रं च त्रिरायुधम् । विजन्म पापसंहारमेकविन्यं शिवार्पणम् ॥ १॥ अखंड बिल्वपत्रं च पूजयभंदिशङ्करम् । १ पत्रं वा यदि वा पुष्पं फलनेष्टमधोमुखम् । योत्पन्न तथादेयं विश्वपत्रमधोमुखम् ॥ परमासानन्तरंबिल्वपत्र पर्युषितं भवेत् । पूग्या एतेन वै देवा स्यं लम्बोदरी बिना। बबभागं विहायव बिल्वपत्रं समर्पयेत् ॥

मुच्यत सर्वपापेभ्यो एकविल्वं शिवार्पणम् ॥ २॥ शालग्रामे तु विप्राणां तड़ागादिपु कूपयोः । यज्ञकोटि सहस्रण एकविल्वं शिवार्पणम् ॥ ३ ॥ मेरु कांचन यद्दानं गवां कोटि शतैरपि । कन्या कोटि महादानमेकविल्वं शिवार्पणम् ॥ ४॥ नवणं न च गन्धं च न पुष्पं न च कोमलम् । यज्ञ कोटि सहस्र स्तु एकवित्वं शिवार्पणम् ॥ ५॥ दर्शनं बिल्वपत्रस्य स्पर्शनं पापनाशनम् । यज्ञ कोटि समंदानं एकविल्वं शिवार्पणम् ॥ ६॥ त्रिशाखैः बिल्वपत्रैश्च अछिद्रेः कोमलैः शुभैः । तव पूजां करिष्यामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ॥७॥ तुलसी विल्वानिवैश्च जंबोरामलैः शुभैः । पंचविन्वमितिख्यातं प्रसीद परमेश्वर ॥८॥ नमस्कारादि संयुक्त शिव इत्यक्षरद्वयम् । जिह्वाग्रे वसते यस्य सफलं तस्य जीवनम् ।।६।। उमया सह देवेश वाहनं नन्दि भूपणम् । तव पूजां करिष्यामि एकविल्वं शिवार्पणम् ॥१०॥ अज्ञानेन कृतंपापं स्मरणेन विनश्यति । तब पूजां करिष्यामि एकविल्वं शिवार्पणम् ॥ ११ ॥ इति विल्चस्तोत्रम् संपूर्णम् ॥

( ७८ ) दक्षिा करस्थाइ गुप्तानामिकाम्यां विन्धपत्रं शिवोपरि धारणीयम् नथा न बामाङ गुष्टतजनीम्पान्तमपसार्य वामकर- तलेन शिवोपरि संमाय पुनरम्पविल्वपत्रार्पणकते सति झदि- तिम कार्याणि सिद्वयन्तोति शवागम शिवरहस्ययोश्च । ठो रुद्राय शूलपाणये स्वाहा ! अनेन समर्पणम् ॥ पृप्प पूजाविधापेत्य कुदिापरणाचनं । अथ यावरण पूजनम् ॥ पुष्पाञ्जलिमादाय ।। (मृ.) सञ्चिन्मपपरोदेव ! परामृत रसनिय ! देहि मृत्युञ्जय ! मेऽनुज्ञा परिवाराचनाय हि ॥ अथ पंच कोणेपु पंचवक्त्र यजनम् ॥ प्रथम पश्चिम वक्त्र पूजनम् ।। ॐ सयोजाताय पादाम्यां पश्चिमबक्त्राय नमः । ॐ मद्योजातायेति पादयोन्यस्य ॥ सद्योजात इति सद्य ऋषिः बलादेवता गायत्रो छन्दः सेतरणं हंसवाहन पश्चिम वक्त्र पृथ्वीतत्वं पश्चिम भक्त पूजने विनियोग । ॐ

( ७६ )
ॐ ब्रह्मणे नमः ॥ ॐ हां इपु वाण मुद्रा प्रदय । ॐ सद्यो
जातं प्रपद्यामि सद्यो जाताय नमोनमः ॥ भवे भवेनाति
भवे मवस्त्र मां भवोद्भवाय नमः ।।
अथ पश्चिम वक्त्र कला पूजनम् ।।
ॐ ऋ ऋध्यै नमः। ॐ बृं बृद्धये नमः ॥ ॐ धू
धृत्यै नमः । ॐ लं लक्ष्म्यै नमः । ॐ में मेधायै नमः। ॐ
को कान्त्यै नमः ॥ ॐ अं श्रद्धार्यनमः । ॐ अं प्रभाय नमः।।
सद्योजात कलाय तारष्टौ च परिकीर्तिताः । श्वेताक्षतः खेत
पुष्पैः पूजयेद्धंसवाहनम् ।। सिद्धयन्ति सर्वकार्याणि प्राप्यते
च न संशयः॥
अथ ध्यानम् ॥
प्रालयामल विन्दुकुन्दधवलं गोचीरफेनप्रम ।
मस्माम्यंग मनंगदेह दहनज्वालावली लोचनम् ।।
टिप्पणी-१ इषु वारणमुद्रा लक्षणम् ।।
वामस्य मध्यमाग्रन्तु तर्जन्यनियोजयेन् ।
अनामिकां कनिष्ठकांतस्यांगुष्ठेन पांड़येत् ॥ १ ॥
दर्शयेद्दक्षिणः स्कन्धे धनुमुद्रेयमारितति ।
दक्षिण मुष्ठिस्थ वर्जन्या दीर्घया बाण मुद्रिकति ॥२॥

अनेन्द्रादि मरुद्गणः स्तुतिपरम्पचितं योगिभिः । वन्देहं सकलं कलकरहितं स्थाणोर्मुखं पश्चिमम् ॥११॥ इति ध्यात्या पुष्पाञ्जलि यंत्रे दद्यात् ।। अथ उत्तर वक्त्र पूजनम् ॥ ॐ वाम देवाय गुये उत्तर वक्त्राय नमः । ग वाम- देवायेतिगुन्यस्य वामदेवेति वामदेव ऋपिविष्णुदेवता जगतोछन्दः कृष्णवर्ण गरुड़ याहन उत्तर यत्र प्रापस्तत्त्वं उत्तर वक्त्र पूजने विनियोगः ॥ ॐ वि विष्णरे नमः ॥ ह्रीं पद्ममुद्रा प्रदर्य ॥ ॐ वाम देवाय नमो ज्येष्ठाय नमो श्रेष्ठाय नमो रुद्राय नमो कालाय नमो कल विकरणाय नमो बल विकरणाय नमो बल प्रमथनाय नमः । सर्व- भूनदमनाय नमो मनोन्मनाय नमः ।। उत्तर वस्त्र कला पूजनम् ॥ रजो रक्षा इति ॥ ॐ रं रजसे नमः । ॐ रक्षाय नमः ॥ ॐ दिदित्यै नमः। ॐ पा पाल्यै नमः। ॐ कां कामाय नमः । ॐ सं संजोवन्य नमः॥ ॐ किं क्रियाय नमः ! ॐ त्रुघुद्धय नमः ॥ ॐ प्रिप्रियाय नमः । ॐ (१) पद्म मुद्रा लक्षणम् || करोतु महतोकृत्वा सन्मुम्बा चुननां गुलो । तलान्तीलिनांगुटो कुर्यादेपालमुद्रिकेति ॥

नमः। ( ८१ ) धो धाय नमः । ॐ श्रां भ्रामदै नमः॥ ॐ मों मोहाय ज्ज्वराय नमः ॥ रजो रक्षाक्षितीपाली कामा संजीवनी तथा। झियाबुद्धी प्रियाघात्रो वा भ्रामणो मोहावरा ॥ वामदेव कला तात्रयोदश वरानने । तुलसोशतपत्रंथपूजयेद्गगरुड वाहनम् ।। सर्वारिष्ट (सर्वदोष) विनाशाय प्राप्यतेश्रिय सम्पदः॥ अथ ध्यानम् ॥ गौर कुंकुम पिंजरं सुतिलकव्यापांडु मंडस्थलम् । भूविक्षेप कटाक्ष वीक्षणलसत्संसित कर्णास्पलम् ।। स्निग्धं विकलाधरं प्रहसितं नोलालकालंकृतम् । वन्दे पूर्णशशांक मंडल निभान हरस्योत्तरं ॥१॥ इति ध्यात्वा पुष्पाञ्जलि यंत्रे दद्यात् ।। अथ पूर्व वक्त्र पूजनम् ॥ ॐ तत्पुरुषायमुखे पूर्ववक्त्राय नमः। तत्पुरुषमिति ध्यायन तत्पुरुष मुखेन्यस्य ॥ तत्पुरुषेतितत्पुरुषऋषिः मदेिवता गायत्री छन्दः सवर्ण अश्ववाहन पूर्ववत्र वायुस्तत्वं पूर्ववत्रपूजने विनियोगः । ॐ आदित्याय नमः। वामदेव सुवर्ण दिव्या गणपेवितं । अतिरिक्तमुमाकान्त पन्दे इंझुत्तरं मुखम् ।।

(२) हे कवच मुद्रां प्रदर्य । ॐ चवपुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि तन्त्रोरुद्रः प्रचोदयात् ।। ॐनि निवृत्त्यै नमः। ॐ4 प्रतिष्ठाय नमः ॥ ॐ वि विद्यायै नमः। ॐ शां शान्त्यनमः। श्रथ पूर्व वक्त्र कला पूजनम् ॥ निवृत्तिश्च प्रतिष्ठा च विद्या शान्तिस्तथैव च। तत्पुरुषस्य कलाह्य तारतुर्याश्चैव न संशयः॥ दूर्वाड कुरैः रक्तपुष्पैः पूजयेदश्व वाहनम् । घायुष्यं बर्द्धते तम्य चतुर्णा फलदायका ।। अथ ध्यानम् ॥ संवाग्नितडित्प्रतम कनक संसिद्धि जोरुणम् । गंभोरस्मित निस्तांशुवनं प्रोद्भासिताप्राचरम् ।। पालेन्दुद्युति लोलपिंगलजटा हारप्रबद्धोरगम् । वन्दे सिद्ध सुरासुरैः प्रमित पूर्वमुख लिनः ॥३॥ इति ध्यात्वा पुष्पाञ्जलि यंत्रे दद्यात् । अथ दक्षिण वक्त्र पूजनम् ।। ॐ अधोरायहृदये दक्षिण वक्त्राय नमः । अयोरे हृदये न्यस्य। ॐ अधोरेत्यस्यापोरापिः रुद्रो देवता श्रनुष्टुप्छन्दः (१) करद्वद्वांगुलयोश्चर्मणि स्युरितितल्लक्षणम् । सर्वाङ्गल्य अनाभेः पारयो कधबन्धनम् ॥ इति भनाभः स्कन्धात ॥

। (३ ) नीलवर्ण कूर्मवाहन दक्षिण बक्त्र पूजने विनियोगः ॥ ॐ ही ज्ञान मुद्रां प्रदर्य? ॐ प्रारम्पोय पारम्पो घोर घोरतरेभ्यः । सर्वेभ्यः सर्वशर्वेभ्यः नमस्तेऽस्तु रुद्र लोभ्यः नमः सदा शिवाय ॥ दक्षिण वा कला पूजनम् ।। ॐ तमसे नमः। ॐ मा मोहायै नमः । ॐई तयायै नमः। ॐ हूँ तृष्णायै नमः। ॐ व्यां व्याधिरूपायी नमः ॥ ॐ मृ मृत्युरूपायै नमः । ॐ वं तृपायै नमः ।। तमो मोहालयातृष्णा व्याधिमृत्यु चुधापा । अयोरस्य कला तारौ च परिकीतिताः ॥ नीलोत्पलैः कर्णवीरः पूजये स्कूर्मवाहनम् ।। सर्वव्याधि विनाशाय ज्ञानमोक्ष प्रसाधकम् ।। श्रय ध्यानम् ॥ कालानमराजनाचलनिभं व्यावर्तपिंगेक्षणम् । खण्डेन्दुनिसृतं सुदशन प्रोद्भिनदंष्ट्रांकरम् ।। सर्पप्रोत कपाल शक्ति सकल व्याकीर्ण विच्छेखरम् । बन्दे दक्षिणमोरवरस्य कुटिलं अभंग रौद्रंमुख ॥४॥ इति ध्यात्वा पुष्पाञ्जलि यंत्रे दद्यात् । (१) वर्जन्यंगुष्ठ कौसक्ताधमतो हदिविन्यसेत् । शानमुद्रा मषेपेविलक्षणम् ॥

.
साहा शिखायैवपट् शिलादेवताय वायव्ये ॥ ॐ ही ॐ
ज् सः भूर्भुवःस्वास्किमिव बन्धनान् ॐ नमो भगवते
रुद्राप विपुगन्तकाय हो ही काचाय, कवच देवता
इशान्ये ।। अहाँॐ जूसः भूभु का सा मृत्योर्मुक्षीय नमो
भगरते रुद्रापत्रिलोचनाय यजुः साममंत्राप नेत्रत्रयायको
पट नेत्रदेवताय पूर्वे॥ॐ
हमभूर्भुवः स्वः मागाव
ॐ नमो भगवते अग्नित्रयाय जल २ मारत २ अघोरखाप
फट भत्रदेवताय ।। ( सर्वत्र ) सर्व दिनु॥
करयोः पुष्पाणि गृहीत्वा ॐ अमीष्ट सिद्धिम्मे देहि
शरणागत वत्सल ! भन्या समर्पये तुम्यं द्वितीयावरणा-
नम् ॥ यन्त्र पुष्पाञ्जलिं दद्यात् ।।
अपरले ईशनादि क्रमेण ॥
ॐई ईशानाय सूर्यमूर्तये नमः॥ ॐ में महादेवाय सोम
मूर्तये नमः ॥ ॐ से सर्वाय वितिमूर्तये नमः । ॐ में
भवाय जलमूर्तये नमः ।। ॐ ॐ रुद्राय अग्निमूर्तये नमः ।
* उ उग्राय वायुमूर्तये नमः । ॐ मों मीमाय श्राफाश
मूर्तये नमः ॐ पं पशुपतये यजमानमूर्तये नमः ।
पुष्पांजलि गृहीला॥
म० देवेश मा सुनम ! परिवार समन्वित ।।
'भक्त्या समर्पये तुभ्यं तृतीयावरणार्चनम् ॥३॥

( ८७ ) अदले पूर्वादि क्रमेण प्रादविण्येन ॥ सर्वाधवल प्रभाध्येयाः॥ ॐ रमायै नमः। ॐ रां राकायै नमः ॥ ॐ4 प्रभाय नमः । ॐ ज्यों ज्योत्स्नायै नमः ॥ ॐ पू पूर्णायै नमः। ॐ ॐ ऊपायै नमः ॥ ॐ पू पूरण्यै नमः। ॐ सुं सुधाय नमः ॥ पुष्पांजलि गृहीत्वा ।। ० देवेश ! भक्त सुलभ ! परिवार समन्वित । भक्त्या समर्पये तुभ्यं चतुर्थावरणार्चनम् ॥ ४ ॥ सर्वाश्याम प्रमाध्येयाः॥ *नि विश्वायै नमः ॐ वं चन्द्यायै नमः। ॐ सिं सिताय नमः । ॐ प्रहायै नमः ॥ ॐ सा साराय नमः । ॐ सं सन्ध्याय नमः॥ ॐ शिं शिवायै नमः | ॐ नि निशाय नम ॥ पुष्पांजलिं गृहीत्वा ।। मू. देवेश ! भक्त सुलभ ! परिवार समन्वित ! | भक्त्या समर्पये तुभ्यं पञ्चमावरणार्चनम् ॥ ५ ॥ सर्वारुण प्रभाध्येया॥ ॐ श्रां प्रार्याय नमः । ॐ प्रं प्रज्ञाय नमः ॥ प्रमाय नमः । ॐ में मेघायै नमः ॥ ॐ शां शान्त्यै नमः। ॐ का कान्त्य नमः॥ ॐ धृत्यै नमः। ॐ में मत्यै नमः।

(८ cc) पुष्पांजलि गृहीत्वा ।। मू० देवेश ! मा सुलम ! परिवार समन्वित ! | मक्त्या समपेये तुम्यं पाठवावरणार्चनम् ॥ ६ ॥ सर्वापीत प्रमाध्येयाः ।। ॐ धं धराय नमः । ॐ उमाय नमः । ॐ पां पारन्य नमः । ॐ पं पद्माय नमः । ॐ शां शान्ताय नम ॐ मो मोवायै नम || जं जपायै नमः । ॐ अं थम- लायै नमः ।। पुप्पाञ्जलि गृहीत्वा ॥ देवेश ! मामुलम ! परिवार समन्वित ।। भक्त्या समर्पये तुम्यो सामावरणाचनम् ॥ ७ ॥ ॐ अं अनन्ताय नमः । ॐ मूक्ष्माय नमः । ॐ शिं शिवोत्तमाय नमः। ॐई एकनेत्राय नमः ॥ ॐ एक रुद्राय नम । ॐ त्रि त्रिमूर्तये नम ॥ ॐ श्रीं श्रीखएडाय नम । ॐशि शिखण्डिने नम ॥ पुष्पाञ्जलिं गृहीत्वा ।। देवेश ! भक सुनम ! परिवार समन्वित !। मक्त्या समर्पये तुम्मा अष्टमावरणाचनम् ।। - ।। *.रं उमायै नमः ॐ चं चण्डेश्वराय नम ॐने नन्दिने नमः। ॐ मं महाकालाय नम ॥ ॐ गं गणेशाय नम । ॐ पृषभाय नमः || म भृङ्गरीदिने नम । सकन्दाय नमः ।।

पुष्पाञ्जलिं गृहीत्वा ॥ म. देवेश ! भक्त सुलभ ! परिवार समन्वित ।। मात्या समर्पये तुभ्यं नवमावरणार्चनम् ।।६।। पूर्वादिक्रमेण ॥ ॐनां ब्राहय नमः । ॐ मां माहेश्वर्यै नमः ॥ ॐकी कौमाय नमः ॐ वे चष्णव्यै नमः ॥ॐ यां बाराय नमः । ॐ इं इन्द्राय नमः । ॐ चां चामुण्डाय नमः । ॐ में महालक्ष्म्यै नमः ॥ पुष्पांजलि गृहोत्वा ।। मू. देवेश ! मक्त सुलभ ! परिवार समन्वित !! भक्त्या समर्पये तुभ्यं दशमावरणार्चनम् ॥ १० ॥ भूपुरे पूर्वादिक्रमेण । ॐ लं इन्द्राय नमः पूर्व । ॐ रं अग्नये नमः अग्निकोणे ।। ठों में यमाय नमः दणिणे । गेनिऋतये नमः नितिकोणे | ॐ वं वरुणाय नमः पश्चिमे ।। डों यं बाप नमः यायो । डॉ सं सोमाय नमः उत्तरे ।। हं ईशानाय नमः ईशाने ।। डों ही अनन्ताय नमः इन्द्र ईशान- योर्मध्ये ।। ओं अं ब्रह्मणे नमः निति पश्चिमयोमध्ये ॥ पूर्वादि क्रमेण डॉव वज्राय नमः । शं शक्तये नमः ।। उ दं दण्डाय नमः। उखं खड्गाय नमः ।।ौं पां पाशाय नमः। अं अंकुशाय नमः1 गंगदायै नमः।। शंत्रिशूलाय

नमः । चं चक्राय नमः ॥ डॉ पं पद्माय नमः ।। मध्ये ॐ
शिं शिवाय नमः । ईशाने, ॐ वि विष्णये नमः ॥ अग्नये,
ॐ सूर्याप नमः । न तये, ॐ गं गणेशाय नमः ।
वायव्ये; * दुई दुर्गाय नमः ।।
जों देवेश ! भक्त मुलम परिवार समन्वित ।।
भवत्या समर्पये तुभ्य मा वरण का दशार्चनम् ।।
एवं परिवार पूजयित्वा उपचारान्तरं कुर्यात् ।।
शैवागमोक्त पूजन विधिः॥
धूप पात्र फट मंत्रेण मोक्ष्य । नमः पुष्पंदत्वा वाम
नर्जन्या संस्पृशन् पूजित घंटांवादयेत् । दक्ष हस्तेन गुग्गुलं
दहेत् ॥ मूलं ॐ वनस्पति रसोपेतो गंधाब्यः सुमनोहर ।
आयः सर्वदेवानां धूपोयं प्रतिगृह्यताम् ॥ सांगाय सपरि-
बाराय महामृत्युञ्जय देवाय धूपमाघापयामि नमः ।।
अय जलमुत्सृज्य ॥ तर्जन्यंगुष्ट योगेन धूप मुद्रांप्रदर्शयेत् ।
अजयचनिमातः स्वाहेति गंधाक्षत पुष्पैः घंटांसंपूज्य वादयेत् ।।
देवतांस्तुत्याकीर्तयेत् । एवं दीपपानं फट् मंत्रेण प्रोच्य ।।
नमः पुष्पं दत्वा वाम तर्जन्यास्पृरान् दक्षिण हस्तेन घंटी
चादयेत् । मुलं ॐ सुप्रकाशो महादीपः सर्वतस्तिमिरापह ॥
मवादाम्यंतरं ज्योतिर्दीपोयं प्रतिगृह्यताम् । देवतानामिदेश
नीचैः ॥ नेत्रदेशे उच्चः दर्शयेत् । सांगाय सपरिवाराय

( १ ) महामृत्युजपाय प्रत्यक्ष दीपं दर्शयामि नमः ॥ घृतदीपो दक्षिणे च तैलदोपस्तु वामतः॥ सितवतिर्दक्षिणे च रतवर्ति- स्तु वामतः । जलमुत्सृज्य ।। मध्यमांगुष्ठ योगेन दीप मुद्रा प्रदर्शयेद् घंटा वादयेच्च । स्वर्णादिपात्रे नैवेद्यं धृत्वार्पणं कुर्यात् ।। नैवेद्यं “फट" संत्र जलेन संप्रोतयेत् ।। शैवागमेतु ॥ जो जूं सः वौषट् इति मंत्रेण सदर्भ शंखस्थ जलेन सप्तधा प्रोक्ष्य ततश्चक र मुद्रयामिरक्ष्य वायु (यं) बीजेन द्वादशवा. राभिमंत्रित जलेन हविः प्रोदय । तदुत्थ वायुना तदोष संशोप्य ॥ दक्षिण करतलेऽग्नि (२) बीजं विचिन्त्य तत्पृष्ट वाम करवलं कृत्वा नैवेद्यं प्रदर्श्य तदुत्थाग्निना तद्दोपं दंग्या वाम करतलेऽमृत (च) बीजं विचिन्त्य तत्पृष्टलग्न दक्षिण करतलं कृत्वा नैवेद्यं प्रदर्श्य तदुत्थामृतधारया प्लावितं विभाव्य मूलमत्रित जलेन संमोत्य, तदखिलम- मृतात्मकं ध्यात्वा तत्स्पृष्ट्वा मूलमंत्रमष्टघाजप्त्वा धेनुमुद्रा प्रदर्य जलगंधर पुष्पैरम्पर्य देवतायै पुष्पांजलि समर्प्य चक्रमुद्रा ॥ -हस्ती तु सम्मुखो कृत्वा संलग्नौ सुप्रसारितो । कनिष्ठांगुष्ठको लग्नौ मुद्रपा चक्र संज्ञिता ।। २- सत्यन्वर्तेन परिपिंचामीति प्रातः । ऋतंत्वासत्येनपरि- पिंचामोति सायं ।

( २ ) नन्मुखानंजो गमितियात्वा वामांगुष्टेन मुरुष नयद्यपात्र पृष्ट्वा दक्षिणकरण जलं गृहोत्या। मूलमंत्र स्वाहान्तम् पठित्वा ॐ सत्पात्रसिद्धि सुहवित्रिविधानेक भक्षणम् ।। निवेदयामि देवेश ! सानुगाय गृहाणतन् । अवनिकांकृत्या पग्रहयंपठेत् ॥ वामेशायः परित उरुभिः सूपविष्टः समेतलेक्ष्यासिजद्वलय करयासादरं वीज्यमानः । नर्मक्षेलो प्रहसन मुखाप्नु. वन्पंक्ति मध्यं, मुनापात्रे कनकपटित पडूसंपार्वतीश !॥ १ ॥ शालोमकं सुभक्त शिशिर करशितं पायसापूप मपं, लेा पयं व चोप्यं सितममृतफलं द्वारिकायं मुखायं । श्राज्यं प्राज्यं ममोज्यं नयनरूचिकरं राजिकलामरीच स्वादीयः शाक गजी परिकरममताहार जोपंजुपस्व । २॥ मृल सां० सप० महादेवाय. नवेद्यसमर्पयामि नमः। इति जलमुत्सृज्य नैवेद्य मुद्रां प्रदर्शयेत् ॥ ततः सपुप्पाभ्यां हस्ताम्यां अंगुष्ठानामि- काभ्यां नैवेद्यपात्रं विनोद्धरन् । निदयामि भवतेदं जुपाणदं हविरिशवः।। ॐअमृतोपस्तरणमसि स्वाहेति देवकरेजलं सम- पयेत् ॥ वामकरण विकचोत्पल सदृशीग्रासमुदाप्रदर्य दक्षिण करेण समंत्राः प्राणादिमुद्राः प्रदर्शयेत् ॥ 0 प्राणाय स्वाहा अंगुष्टानामिकाकनिष्ठाभिः॥ उग अपानाय स्वाहा अंगुष्टतर्जनो मध्यमाभिः ।। ओ उदानाय स्वाहा । इत्यंगुष्ट मध्यमानामिका भिव्यानाय स्वाहा इत्यंगुष्टतर्जनी मनमानामिकाभिः।।

(३ ).
ओ समानाय स्वाहा ॥ इत्यंगुष्ठादि सर्वाङ्गुलीभिः । मूलं
मां० स० महामृत्युञ्जयाय नैवेद्यं समर्पयामि नमः ॥ ततो
आपोशानं दद्यात् ॥ उगे अमृतोपिधानमसि स्वाहा ॥
मूलं ॐ समस्त देव देवेश सर्वप्तिकरं परम् ॥ अखंडा-
नन्द सम्पूर्ण गृहाणजल मुत्तमम् ॥ इत्यापोशानं (आचमनं)
दत्यागतसारं नैवेद्यं नैऋत्यांदिशि संस्थाप्य || कर्पूरादि
नाना सुगन्ध मिश्रित ताम्बूलमानीय ॥ “फट” मन्त्रेण
संप्रोदय, ॐ वनिस्पिति देवताय ताम्बूलाय नमः इति
संपूज्य ।। मृलं ठौं नारिकरं स कपूगमागरलंकृतम्।।
नागवल्ली दलोपेतं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम् ॥ सा स०
महामृत्युञ्जयाय एतत्ते ताम्बूलं समर्पयामि नमः ॥ इति
समयं ।। मूलेन, दर्पणं, छत्रं, चामरं, नृत्य, गीतादिक
ममर्थ्य सुप्रसन्न सांव महामृत्युञ्जयं विमाव्य ॥ यथा ।।
बुद्धिःसवासनावलुप्तदपणंमंगलानि च ।
मनोवृत्तिविंचित्रात नृत्यरूपेण कल्पिता ॥
धनयोगीतरूपेण शब्दवाद्य प्रभेदतः ।
छत्राणि नरपमानि कल्पितानि मयाप्रभो॥
मुपुम्णायजरूपेण प्राणायायामरात्मना ।
अहंकारो गजलेन वेगावलमो रथात्मनः ।।
इन्द्रियाएपश्वरूपाणि शब्दादिस्थ वमना ।

(६४)
मनाप्रग्रहकोण युद्धिःसारधिरूपतः ।
सर्वमन्पत्तयाक्लुप्तं तवोपकरणात्मना ।
मूलं पुष्पांजलिं दत्वा प्राग्वत्रिः सम्पृज्य संवर्य
नीराजन र इति प्रध्यान्य श्री ही ग्नू स्लू' म्लूप्ल्न्लू
ही श्री इति गंधावत पुष्पैःसम्ज्य चक्र मुद्रा । प्रदश्यास्त्रेय
प्रोक्ष्य घंटानादन पूर्वक नववारं मूलेन भाराविमन्त्रेण या
नीराजपेत् ।।
शिवनीराजनम्॥
ॐ जय गंगाधरहर, शिव जय गिरिजाघीर ! | शिव० ॥
त्वं मां पालयनित्य,कृपया जगहोश! ॥१॥ो हर हर हरमा
कंसासे गिरिशिखरे, कल्पद्रुम विपिने । शिव० ॥
गुजति मधुकरपुजे,कृञ्जबने गहने ॥२॥ उगे हर हर हर म.
कोकिन कूजति खे नति, हमानललिता ।। शिव० ॥
ग्वाति कलाफलाप, नृत्यतिमुदसहिता ॥३॥ हर हर०
तमिललित सुदेशे, शालामणि रचिता : शिव० ॥
तन्मध्ये हरनिकटे, गौरीमुद सहिता ॥en डॉ हरहरहर म.
क्रीडरिचपतिभूपां. रञ्जितनिजमोशम् । शिवः ।।
प्रमादिक सुर सेवित, प्रणमतिते शोषम् ॥५।। हरहरहर'
टिप्पणी-मुद्रयायत्कृतं कर्मतदक्षय फलप्रदम् ॥ इति तन्त्रान्तरे ७१०
,

(६) विबुधवधू बहुनृत्यति, हृदये मुदसहिता । शिव०॥ विमरगानं गुरुवे, सप्तस्वर सहिता ॥६॥ ओं हर हर हर महादेव ॥ धिनकन ये थे धिनकत, मृदंग वादयवे । शिव०॥ वणवण ललिताण, मधुर नादयते ॥७॥ मैं हरहर० रुणठणु चरण स्पपति, नूपुरमुज्वलिता । शिव०॥ नका प्रमति, कुरुवे तांधिकता | वो हरहरहर म. वो तो लुप चुप ताल, मधुरं नादयते । शिव०॥ अंगुरागुलिनाद, लस्यकता पुरुते 181 गे हरहरहर म० कपूरघुति गौर, पंचानन सहितं । शिव० ॥ त्रिनपन शशिधर मौले, विपधर कंठयुतम् ॥१०|| गहर० मुन्दरजटा कलाप पावकयुत मालम् । शिव ॥ डमरु त्रिशूल पिनाक, कर धृत नृकपालम् ॥११॥ उगहर० गनिनादं कृत्वा, मल्लरि नादयते । शिव० ।। नोराजयते ब्रह्मा, वेदशचा पठते ॥१२॥ जो हर हरहर म इति मृदुचरण सरोजे, इदि कमले धृता। शिव ॥ भवलोकपति महेशं, ईशं अभिनत्वा ॥१३शाओं हरहरहर साड रचित उस्माला, पन्न गमुपवीतम् । शिव ॥ पाम विमागे गिरिजा, रूपं अति ललितम् ॥१४॥ उगे हर. मस्तशरोरे मनसिज, कृत भस्मामरणम् । शिव ।। इति पुपमघन रूप, नापत्रय हरयम् । १५|| ओं हर हर०

--
ध्यान प्रारति समये, हृदये इति कृता । शिव ॥
गर्म त्रिजटानाथ, ईशं अभिनत्वा ।। उगे हरहरहर महादेव ।।
मंगितमेवं प्रतिदिन, पटनं यः कुरुते । शिव०
शिवमायुज्यं गच्छति, भन या यः शृणुते ॥१७ठों हर
भापा की भारती॥
जय शिव ओंकारा हर, जय शिव ओंकारा ।
त्रामा विष्णु सदाशिव,अर्धाङ्गो धारा॥ॐ हरहरहर म०
एकानन चतुरानन पञ्चानन राज। शिव
ईमानन गरुडासन,वृषभासन साजै।। ॐ हरहरहर म.
दोयभुज चार चतुर्भुज, दश भुज ते सोहै ।, शिव०
नोनों रूपनिरखता, त्रिभुवन जन मोहै । ॐ हरहर म.
अक्षमाला वनमाला, रुण्डमाला धारी। शिव
चन्दनमृगप्रद चन्दा,माले शुभकारो ॥ ॐ हरहरहर म°
त्रिपुरारी शुभकारी, कर कमलाधारी । शिव०
भस्मारी दुःखहारी, शिर गंगाधारी || ॐ हरहर म°
श्वेताम्बर पीताम्बर, वाघम्बर अंगे। शिव
ब्रह्मादिक सनकादिक भूतादिक संगे॥ ॐ हरहर°
करके मध्य कमण्डलु, चक्र त्रिशूल धरता । शिव
जगता जगभर्ता, जग संहार कर्ना ॥ ॐ हरहरम'
ब्रह्मा विष्णु सदा शिव, जानन अविवका : शिव०
प्रणवावर गुण मध्ये, ये तीनों एका || ॐ हरहरहरम'

(६७ ) काशी में विश्वनाथ विराजे, नन्दा ब्रह्मचारी ॥ शिव. नित उठ दर्शन पावै महिमा अति भारी । ॐ हरहर० सांब सदाशिव की प्रारति, जो कोई नर गाये। शिव. कद्दत शिवानन्द स्वामी मनवांछित पात्र ।। ॐ हर हर हर महादेव ॥ एवं नीराजयित्वा ।।११ मूलेन वेदोक्त मन्त्रेण वा पुष्पाञ्जलिं कुर्यात् ॥ ॐ यज्ञेनयज्ञमयजन्तदेवास्तानि धर्माणि प्रथमा- न्यासन् ॥ तेहनाकम्महिमानः सचन्तयत्रपूर्वसाध्याः सन्ति देवाः । ॐ राजाधिराजाय प्रसय माहिने नमोवयं वैश्रवणाय कुर्महे ॥ स मे फामान्कामकामायमा । कामेश्वरो वैश्रवणो ददातु ॥ कुबेराय वैश्रवणाय राजाधिराजाय महाराजाय नमः ॥ ॐ स्वस्ति साम्राज्य भोज्यं स्वाराज्यं वैराज्यं पार- मेष्टय राज्यं महाराज्यमाधिपत्यमयं समन्तपर्यायीस्या. स्मार्वमौमः सार्वायुष भान्तादापरार्धात् । पृथिव्यैः समुद्र- पर्यन्ठाया एकराडिति ॥ तदप्येष श्लोकोभिगीतोमरुतः परिवेष्टारोमरुत्तस्यारमन् गृहे ।। भावोधितस्य कामविश्व देयाः समामद इति।। चिश्यतश्चचुरुतविरचतो मुखीविरश्वतो वाहुरुत विस्वतस्राव ।। सम्बाहुम्पान्धमति सम्पौर्या या भूमी

(६८)
जनयन्देवएकः ॥ ॐ साझाय सायुधाप सशनिकाय सपरिवा-
राय सवाहनाय महामृत्युञ्जय शिवाय नमः । मन्त्रपुष्पाञ्जलि
समर्पयामि नमः॥
प्रार्थना ॥
पत्यश्व मातह रवरूथिनी सहस्रलक्षायुत कोटि भोपणाम् ।
अनौहिणीनां शवमाततायिन छिन्यान्मृड घोरकुठारघाता।।
निहन्तु दस्यून्प्रलयानलाचिलत्रिशूलं त्रिपुरान्तकस्य ।
शाद लसिंह कादि हिंसान्मन्त्रायत्वीश ! धनुः पिनाकः॥
दुःस्वप्न दुःशकुन दुर्गति दौर्मनस्य -
दुर्भिक्ष दुर्व्यसन दुःसहदुर्यशांसि ।
उत्पात ताप विप भीतिमसद्ग्रहार्ति-
व्याधींश्च नाशपतु मे जगतामधीश ।।
इति पुनः पुनः प्रणम्य क्षमापय ।।
अथ महामृत्युञ्जय मन्त्रन्यासः ॥
अमुकमासीयामुकपक्षीयामुकतिथौ वासरं स्वस्य
( यजमानस्यवा) शरीरेउत्पत्स्यमानाखिलारिष्ट ( पामुक
ध्याघि ) निवृत्तय श्रीमहामृत्युञ्जय प्रसादसिद्धि द्वारा सर्वा-
पक्रान्तिपूर्वक झटिति दीर्घायुष्य सतत प्रारोग्याताप्रामयं ।
महामृत्युञ्जय मंत्रस्य सहस्र (शव) संख्या अपमहं करिष्यो।
ॐ अस्य श्री महामृत्युञ्जय मंत्रस्प वामदेवकहोल वसिष्टा

(६६)
ऋषयः पंक्तिगायत्री अनुष्टुप्छन्दांसि सदाशिव महामृत्युञ्जयन्द्र
देवता ही शक्तिः श्री बीज ममाभीष्टसिद्धये जपविनियोगः ।।
अथ ऋष्यादि न्यासः ॥ ॐ वामदेवकहोल सिष्ठऋषिभ्यो
नमः शिरसि ॥ ॐ पंक्ति गायत्रो अनुष्टुप्छन्दोभ्यो नमः
मुखे ।। ॐ सदाशिव महामृत्युञ्जय रुद्रदेवतायै नमः हृदि।
ही शक्य नमः तिगे॥ ॐ श्रीं बीजाय नमः पादयोः॥
मूलेन करी प्रमृज्य ।। ॐ हौं ॐ जूस: भूर्भुवः स्वः पम्पर्क
नमो भगवते रुद्राय शूलपाणये स्वाहा अंगुष्ठाभ्यां नमः
(हृदयाय नमः ) ॥ ॐ ही ॐ जूसः भूर्भुवः यजामहे ॐ
नमो भगरते रुद्राय अमृत मृतये मांजीवय तर्जनीभ्यां नमः
(शिरसे स्वाहा ) ॐ है। ॐ जूसः भूर्भुवः स्वः सुगन्धि
पुष्टि वर्द्धनं ॐ नमो भगवते चन्द्र शिरसे जटिने स्वाहा
मध्यमाभ्यो नमः ( शिखायैवपट् ) ॐ हौं ॐ जूसः भूभु के
सा उहिकमिव बन्धनात् ॐ नमोमगवते रुद्राय त्रिपु-
रान्तकाप ही ही अनामिकाम्यां नमः (कवचायहुम् )
ॐ ही ॐ जसः भूर्भुवः स्वः मृत्योर्मुझोप ॐ नमो भगवते
दाप त्रिलोचनाय ऋम्पनुः साम मंत्र जपाप कनिष्टकाभ्यां
नमः (नेत्रत्रयाय वौषट् ) ॐ हाँ ॐ जूस भूर्भुवः स्वः
मामृतान् ॐ नमो भगवते रुद्राय अग्नित्रयाय ज्वल २
मा रदरच पोरापिषट करतल कर पृष्ठाभ्यां नमः

.
(१००)
(अस्वायफट) इति पडंगन्यासः ।।
प्रथादर न्यासः ॥ ॐ ६१ ॐ व्यं नमः पूर्वप्मुख।। ॐ
६ ॐ नमः पश्चिममुखे ॥ ॐ के नमः याम्यमुखे ॥
ॐ ॐ यं नमः उत्तरमुखे ॥ॐॐ जां नमः उरसि ।।
ॐ ॐ नमः कण्ठे ।। ॐ ॐ हे नमः मुखे ॥ ॐॐ
सुनमः नाभो ।। ॐ गं नमः हृदि ।। ॐ ॐ धि नमः
पृष्ठे ।। ॐ ॐ पुनमः कुक्षौ ॥ ॐ टि नमः लिंगे
ॐ ॐ वं नमः गुदे ॥ ॐ उद्धं नमः द० ऊरु मूले ।
डौं ६ डों नं नमः वाम ऊरु मूले। जो हों उं नमः दक्षिण
ऊरु मध्ये ॥ डों डॉवा नमः वाम ऊरु मध्ये ॥
ॐ नमः दक्षिण जानौ ॥ ॥ ॐ ॐ कं नमः वाम
जानौ । हामि नमः द. जानु वृत्तौ ॥ों हो वनम
चाम जानु धृत्तौ । उहचं नमः दक्षिणस्वने ॥ ६
डॉ धं नम वामम्तने । लोहडनां नमः दक्षिण पाण।
डों है उौं मृ नमः वाम पानें।। डोडा त्यों नम
दक्षिण पादे । जो हो मुनमा वाम पादे ॥ डाहों
नी नम. दक्षिण करे। जाडो यं नमः वाम करे ।
जहों मां नमः दक्षिण नासायां ।। डॉ. डॉ नमः
चाम नासायां ॥ 0 6 उगे तान् नमः मूनि ॥
दिपणी ११ ॐ हीं ॐ जूस: भूर्भुवः स्वः एवं सर्वत्र ।।

। अध पदन्यासः। ॐ त्र्यम्बकं नमः शिरसि ॐ यजा महे नमो ध्रुवोः ।। ॐ सुगन्धि नमः नेत्रयोः । ॐ पृष्टि वर्द्धनं नमः मुले ॥ ॐ रिकं नमः गण्डस्थले । ॐ इव नमः हृदये । ॐ बन्धनानमो उदरे । ॐ मृत्योः नमालिंग॥ ॐ मुक्षीय नमः ऊोः। ॐ मो नमःजान्वोः ।। अमृता नमः पादयोः। भूलेन व्यापक कुर्यात् ।। मानसोपचारः सम्पूज्य ॥ यथा ।। ॐ लं पृथिव्यात्मकं गन्ध विलेपयामि नमःकनिछांगुष्ठाम्यां। ॐ हं आकारात्मक पुष्पाणि समर्प- यामि नमः अंगुष्ठानामिकाभ्यां ॥ॐ यं वाय्वात्मकं धूपमा- घापयामि नमः मध्यमांगुष्ठाभ्यां ॥ ॐ वहयात्मकं दीपं दश यामि नमःम गुष्ठ तर्जनीभ्यां ॐ अमृतात्मक नैवेद्य निवेदया- मि नमः अगुष्ठानामिकाम्यां ।।ॐ सं सोमात्मकं ताम्बूल छत्र चामरादीनिमंत्र पुष्पांजलि समर्पयामि नमः सर्वांगुलीभिः ।। ध्यानम् ॥ ॐ हस्ताम्भोज युगस्थ कुम्भयुगलादुद्धृत्य नोयं शिरसिञ्चन्तं करयोयुगेनदधतं स्वास कुम्भौ करी अमृङ् मृगहस्तमम्बुजगतमुस्थचन्द्रस्रवत्पीयूपोन चनु भजे स गिरिजे मृत्युचर्य शङ्करम् ॥१॥ ॐ चन्द्रोद्भासित मृदयजे सुरपति पीयूपपात्र बहद्धस्ताब्जैनदघव मुदिव्यममलं हास्यास्य पके रुइम् । सूर्येन्द्रग्नि विलोचनं करतलैः पाशान सूत्राशंभोज विश्रवमध्ये पशुपति मृत्युञ्जयं स्मरे ॥

(१०२ )
इति ध्यात्रा पञ्च मुद्राः प्रदर्शयेत् ।।
मुष्टि सारंग शक्याख्या लिंग पंचमुखामिधाः ।
मुद्राः प्रदय प्रजपेल्लक्षं तस्य दशांशतः ।।
दश द्रव्य: प्रजुहुयात्तानि विल्वफलं तिला ।
पायसं सर्पपादुग्ध दघि दूर्वा च सप्तमी ।
चटात्पलाशास्वदिरात्समिधो मधुराप्लुता ॥
मुष्ठिमुद्रा॥
मुष्टि दक्षिण हस्तेन विधायोदय समुन्नयेत् ।
मुद्रामुष्ट यामिघाख्याता सर्वविघ्नविनाशिनी ॥१॥
भाषा-दक्षिण हाथ की मुट्ठी बांध कर ऊँची करने को मुष्टि
मुद्रा कहते हैं।
सारंग (मृग) मुद्रा ।।
दक्षस्यानामिकांगुष्ठ मध्यमाग्राणि योजयेत् ।
शिष्टदेउछित कृर्यान्मृग मुद्रेयमीरिता ॥ २ ॥
भाषा--दक्षिण हाथ की मध्यमा,अनामिका अर्थात बीचको
दी गलियों को अंगूठे के अग्र भागसे मिलाना तथा इधर नभर
की दो गलियां मीधा करने का मृग मुद्रा कहते है।
शक्ति मुद्रा॥
मुष्ठीकरी विधायद्वी वामस्योपरि दचियम् ।
कृत्वा शिरसियुजीत शक्ति मुद्रेयमीरिता ॥३॥

भाषा-दोनों हाथ की मुट्ठी बना वाई मुट्ठी पर दहिनी घरकर मिर पर रखने को शक्ति मुद्रा कहते हैं। लिंग मुद्रा उच्छितं दक्षिणांगुष्ठं वामांगुष्ठेन बन्धयेत् । वाांगुली दक्षिणाभिरंगुलीभिश्च बन्धयेत् ।। लिंगमुद्रयमाख्याता शिव सान्निध्यकारिणी सा भाषा-दक्षिण हाथ के अंगूठेको वाम हाथ के अंगूठेसे बांधना माकी वामअंगुलियां दशांगुलियोंसे बांधने को लिंग मुद्रा कहने हैं। पञ्चमुख मुद्रा। मणिबंध करौ युनावंगुन्यप्राणि मेलयेत् । मुद्रा पञ्चमुखाख्येयं दर्शिता शिवतोपिणी ॥५॥ भाषा-दोनों हाथ की पांचों उंगलियों के अगले पोरुओं को मिलानेसे पंचमुख मुद्रा होती है । इससे महादेवजी प्रसन्न होतेहैं । जपमाला मूलेन संप्रोत्य ॥ ॐ मां माले महामाये सर्वशक्तिस्वरूपिणी ॥ चतुर्वर्ग- . स्त्वयिन्यस्तस्तमान्मेसिद्धिदाभव ॥ ही सिद्धयै नमः । इति मालां सम्पूज्य ॥ 0 अविघ्नं कुरुमालेत्व जपकाले सदामम | त्वं चीजः सनमन्त्राणां त्वशक्तिः सिद्धि दायिनी। त्वपि स्पर्श वशादेवि सिद्धिरिष्ठा फरमम ! इति प्रार्य । प्रगयो मातृकादेवी हल्लेखैत्यमृतत्र यम् ॥ अमृवत्रय संपो.

(१०)
-
गाद्मष्ट मंत्रोपजीवति ॥ शापोद्धार, सजीवन,उत्कीलन,
निर्मलीकरण इत्यादि संस्कारान् (गुरु मुखादवगंतव्यः)
कृत्वा स्व शिसिगुरु कण्ठेपीतवर्ण मूलं हृदि महामृत्युञ्जय
देवतां गुरुपादयोरात्मानं श्राशीचक्रेण त्रयाणामक्य विभाध्य
पुनह दि देवं ध्यायन् यथासंख्यं सहसू, १००० शतं १००
वा जपं कुर्यात् ॥ उौं हो तो जूस भूर्भुवः स्वः यम्मक
पजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् । उर्वारुकमिवपन्धनान्मृत्यो.
मुंघीय मामृताव भूर्भुवः स्व रों जूसः ही उौं । यथा
मंग्व्यंजप्सा पुनः मालां हों सिद्धये नमः इति सम्पूज्य ॥
डॉ. स्वमाले सर्व देवानां प्रोतिया शुभहामम ।
शिव कुरुष्व मे मद्रे यशाषीयं च सर्वदा ।
इति मालां शिरसि संस्थाप्य पुनाजपान्वे जामदयस्था,
दीपन अवस्था शापोद्धारादिकम् कृत्वा पुनः प्राणायामादि
भ्यासान्विधाय।
डॉ गुनातिगुव गोप्तात्वं गृहाणास्मत्कृतंजपम् ।
सिद्धिर्म पतमे देव । त्वत्प्रसादान्महेश्वर 1
इति विशेषाय जलेन जपदेव दवहस्ते समH माला
ग्दसि (जपस्यन्या) स्थापयेत् । वन प्रदक्षिणा नमस्कार
दर संतोप्य स्तोत्रादिक मृत्युनयाष्टकं मृत्युजय
हासादिक र पठेन् ।
•.

(१.५) महामृत्युञ्जयाष्टकम् ॥ ओं मृत्युञ्जय ! परेशान ! अगदामय नाशन ! । तव ध्यानेन देवेश मृत्युम्प्राप्तोपिजीवति ॥ १॥ पञ्चास्पदोर्दण्ड दशाप्रितेनदिनेशमालेन्दु युतंगणेशः। वामाग्रसंस्था गिरिजासमेतं वन्दे महामृत्यु विनाशरूपम्।र देवं मृत्यु विनाशन भयहरं साम्राज्य मुकिप्रदम् । नानाभूतगणान्वितं दिवि पदैर्देवैः सदा सेवितं ॥३॥ अशानान्धक नाशनं शुभकर विद्यासुसौख्य प्रदर । सर्वसर्वपति मृडेश्वर ! हर मृत्युंजय भावये ॥ ४ ॥ पन्दे ईशान देवाप नमस्तस्मै पिनाकिने । मादि मध्यान्त रूपाय मृत्युनाशं करोतु मे ॥५॥ नमस्तस्म भगवते कैलासाचल वासिने । नमो नमेन्द्र रूपाय मृत्युञ्जय ! प्रसीदमे ॥६॥ नमो विएपर्क रूपाय नमो झान स्वरूपिणे । मृत्युनारायतामाशु मृत्युञ्जय ! प्रसीदमे ।। सम्मकाय नमस्तुप पंचास्याय नमोनमः । दोईण्डचाराप नमो मम मृत्यु विनाशय ।। ७ ।। नमो अद्धेन्दु रूपाय नमो दिमसनाय च । नमो मानिन्य च मम मृत्युम्निनाशर ॥८॥ २ मृत्युञ्जयाष्टकं दिव्यं त्रिकाले यः पठेन्नरः । तस्यापमृत्युनश्यन्ति सत्यं सत्यं शिवाज्ञया ॥ ६ ॥ श्रई राजपेन्नित्यं चतुराशीति संरुपया। काले मृत्युविनश्येत अकालाल्पस्यका कथा ॥ १० ॥ आलस्येनाप्रसंगेन श्रद्धाहीनेन चेतसा । पटेयद्यप्प कालेषु मृत्यु निवारपेव ॥ ११ ॥ इति मृत्यु जयाष्टकम् ।। महामृत्युञ्जय स्तोत्र ॥ डॉ नमो मृत्युञ्जयाय ॥ नन्दिकेश्वर उवाच ।। कैलासस्योत्तरे शृङ्ग शुद्धस्फटिकसनिमे : तमोगुणयिहीने तु जरामृत्यु विवर्जिते ॥ १ ॥ सर्वतीर्थास्पदाधारे सर्व ज्ञान कृतालये। कृताञ्जलिपुटोग्रमा ध्यानशीलः सदाशिवम् ॥शा पप्रच्छ प्रणतोभूत्वा जानुम्पामवनिंगतः । सर्वार्थ सम्यगा- थारं ब्रह्मालोकपितामहः ॥३॥ ब्रह्मोवाच ॥ केनोपायेन देवेश ! चिरायुलॊमशोऽभवत् । तन्मेत्रहि महेशान ! लो. कानां हितकाम्यया : ४॥ श्रीसदाशिव उवाच ।। शृणुब्रह्मन प्रवक्ष्यामि चिरापुनिसत्तम । संजातः फर्मणा येन व्याधिमृत्यु विरजितः ॥ ५॥ तस्मिन्नेकाने घोरे सलिलोष परिप्लुते । कृतांत मयनाशाय स्तुतोमृत्युञ्जयः शिवः ।।६।। . । + (१०७ ) तस्प सकोर्टनानित्यं मुनिभृत्यु विवर्जितः । तमेव कोयन् भसन्मृत्यु जैतुन संशयः ॥७॥ लोमश उवाच ॥ देवाधि- देव ! देवेश । सर्वप्राण भृतांवर ।। प्राणिनामपि नाथस्त्र मृत्युक्षप नमोस्तुते ॥ ८ ॥ देहिनां जीवभूतोऽसि जीवोजी- वस्य कारणम् । जगतां रखकस्त्वंगै मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते॥६॥ हिमादिशिखराकार सुधावीवि मनोहर !1 पुण्डरीक ! परंज्योतिर्मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥ १० ॥ ध्यानाधार ! महा बार ! सज्ञानेक कारण ! ॥ परित्रावासि लोकानां मृत्यु'- जय नमोस्तुते ॥ ११ ॥ निहवायेन कालेन स देवासुर मानवाः । गन्धर्वाप्पुरसश्चैव सिविद्याधरास्तथा ॥१२॥ साधार वसवोदास्तपारिवनिमुवावुभौ । मस्तदिशो नागाः स्थावराजङ्गमास्तथा ॥ १३ ॥ जिता सोपित्वयाध्या- नान्मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥१४॥ ये ध्यायन्तिपरी मूर्ति पूज- पन्त्यमराधिष ! | न ते मृत्युक्शायान्ति मृत्युञ्जय ! नमो- स्तुते ॥१५॥ नमोनोस वेदानां देवानां च सदाशिवः । माधारगृष्टिः शहोना मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥१६॥ स्थावरे बामेवापि यानिष्टति मेदिनी । जीवलित्याहलोकोऽयं माप्रपनमोस्तुते ॥णा सोमसूर्याग्नि मध्यस्थ व्योम. म्यापिन्मदा शिव 11 कालत्रय ! महाकाल ! मृत्युञ्जय ! मौत ॥ १३ ॥ प्रद्धेवाप्रबुद्धे व त्वमेवमनस जगन् ।

(१०८) सृष्टिरूपेण देवेश ! मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥१६॥ घ्योग्नित्व व्योमरूपोसि तेजस्सर्वत्र तेजसि । प्राणिनां ज्ञानरूपोसि मृत्युशय ! नमोस्तुते ॥ २० ॥ जगज्जीवो जगत्प्राणः स्रष्टा जगतः प्रमुः। कारणं सर्वतीर्थाना मृत्युञ्जय नमोस्तुते ॥२१॥ नेता त्वमिद्रियाणां च सर्गज्ञान प्रबोधक! | सांख्य योगय इसथ मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ।। २२।। रूपातीतः सुरू- पक्ष पिएडच पदमेव च । चतुर्युग कलाधार ! मृत्युञ्जय । नमोस्तुते ॥ २३ ॥ रेचके वन्दिरूपोसि सोमरूपोसि पूरके । चुम्मके शिवरूपोसि मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥२४॥ यं करोपि पापानां पुण्यानामपि वर्द्धनम् । हेतुस्त्व' श्रेयसान्नित्यं मृत्यु- जय ! नमोस्तुते ।। २५।। सर्वमाया कलातोत ! सर्वेन्द्रिय परावर! सन्द्रिय कलाधीश ! मृत्युञ्जप! नमोस्तुते ॥२६॥ रूपगन्धोरसः स्पर्शः शब्द संस्कार एवच ।। त्वत्तःप्रकाश एतेषां मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ।। २७ ॥ चतविंधाना सृष्टीना हेतुस्स्व कारणेश्वर ! भावाभाव परिच्छिन्न मृत्युञ्जय नमो स्तुते ॥ २६ ॥ त्वमेकोनिष्कलो लोके सकलं भुवनत्रयम् । अतिमहमाति रूपस्त्व' मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥२६॥ प्रयोध स्त्वमाधारस्त्वद्वीज भुवनत्रयम् ।सलरजस्तमस्त्वहि मृत्यु भय । नमोस्तुते ॥ ३० ॥ व सोमस्त्व दिनेशच त्वमात्मा प्रकृतेःपरः ।। अष्टत्रिंशत्कलानाथ ! मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते॥३१॥ .

(१०६ ) सर्वेन्द्रियाणामाधारः सर्वभूत गुणाशयः । सहानमयानन्त मृत्युञ्जय ! नमोस्तुते ॥३२॥ त्वमात्मासर्वभूतानां गुणानां स्वमधीश्वरः। सर्वानन्दमयाधार । मृत्युञ्जय! नमोस्तुते ॥३३॥ त' यज्ञः सर्व यज्ञानां व बुद्धिर्षोध लचणाः ॥ शन्द: ब्रम त्वमोंकारोमृत्युञ्जय नमोस्तुते॥३४॥ श्रीसदाशिव उवाच ॥ एवं संकोतयेद्यस्तु शुचिस्तद्गत मानसः॥ मन्या भृणोति यो ब्रमन्नसमृत्युक्शो भवेत् ॥ ३५ ॥ न तु मृत्युभयं तस्य प्राप्तकालं च लंपयेत् । अपमृत्युमयं तस्य प्रणश्यति. न. संशयः ।। ३६ ।। व्याघयो नोपद्यन्ते नोपसर्ममयं कचित । प्रत्यासन्नान्तरेकाले शतकावर्तने कृते ॥ ३७॥ मत्युर्नजायते तस्य रोगान्मुचति निश्रितम् । पञ्चम्यां वा दशम्या वा पौर्णमास्यामथापिवा।। ३८ ॥शतमावर्तयेयस्तु शतवर्षसजी- वति । तेजस्वी पलसम्पन्नो लमवेश्रियमुचमाम् ॥३६॥विविधं, नाशयेत्पापं मनोवाकाय सम्भवम् । अभिचासणि सर्वाणि कर्माण्यापर्यणानि च ॥४०॥ चीयन्ते नात्रसंदेतो दुःस्वप्न च विनश्यति । इदं रहस्यं परनं देवदेवस्य शलिना ॥४॥ दुःख प्रणाशनपुएवं सर्वविघ्न विनाशनम् ॥ १२ ॥ इति श्री शिवप्रया सम्बादे श्रीमृत्युञ्जय स्तोत्र सम्पूर्णम् ॥

श्रीमहामृत्युञ्जय कवचम् ॥ श्रीमरस उवाच ॥ शृणुष्वपरमेशानि कवचं मन्मुखो- दितम् । महामृत्युञ्जयस्यास्य न देयं परमाद्भुतम् ॥१॥ धृत्वा च पठित्वा च यं श्रुत्वा काचोत्तमम् । त्रैलोक्याधि- पतिर्भूत्वा सुखितोस्मि महेश्वरि ॥ २ ॥ तदेववर्षयिष्यामि तवप्रीत्यावरानने । तथापि परमतत्व न दातव्यं पुरा- स्मने ॥ ३॥ ॐ अस्य श्रीमहामृत्युञ्जय कवचस्य श्रीभैरव पिपत्रीछन्दः श्रीमृत्युञ्जय रुद्रोदेवता ॐबीजं जू'शक्तिः सः कीलकं हौमितितत्व शरीरारोग्यार्थ पाठे विनियोगः ॥ अध ऋष्यादि न्यासः ॥ ॐ भैरवपये नमः शिरसि । ॐ गायत्रीछन्दसे नमो मुखे ॥ॐ श्रीमृत्युञ्जय रुद्र देवताय नमो हृदि । ॐ वीजाय नमो लिंगे ।। ॐशक्तयेनमः पादयोः। ॐ सः कीलकाय नमः सर्वांगे। ॐ हौं तत्वाय नमो हाद ।। ध्यानम्।।हस्ताभ्यां कलशद्वयामृतरस राप्लावयन्तंशिगे। द्वाम्यां तो दधतमृगाक्ष्यलये द्वाम्यां वहंतेपरम् ।। अकन्यस्त करद्व- यारघट कैलासकान्तं शिवम् । स्वच्छाम्भोजगतं नयेन्दु मुकुटं देवं त्रिनेत्रं भजे ॥१॥ चन्द्राग्नि विलोचनं स्मित. मुखं पंअद्वयान्तः स्थितम् । मुद्रापाश मृगाक्षसूत्र विलसत्- पाणि हिमांशुप्रमम् ।। कोटीरेन्दुगलसुधाप्लुत तनुहारादिभूपो ज्यलम् । कान्त्याविश्वविमोहनं पशुपवित्युञ्जय भाषये ॥२॥ ।

चन्द्रमण्डल मध्यस्ते रुद्रमान्ये विचित्रिते। तत्रस्थं चित्त- पैरसाध्य मृयु प्राप्तोपिजोवति ॥१॥ॐ जूसः हौ शिरः पातु 'देवो मृत्युञ्जयोमम । श्रीशिवो वै ललाटं च ॐ हौं भ्रुवो सदाशिवः ॥ २॥ नीलकण्ठोऽवतान्ने कपर्दीमेऽवताछुती । त्रिलोचनोऽवताण्डौ नसो, त्रिपुरान्तकः ॥३॥ मुखेपीयूप पटदोष्ठी में कृत्तिकाम्बरः। हनु में हाटकेशानो मुखंबटुक भैरवः ॥४॥ कंवरांकाल मथनो गलं गण प्रियोवतु ।। स्कंधौ स्कन्द पितापातु हस्तौ मे गिरिशोवतु ॥ ५ ॥ नखान्मे गिरिजानाथः पायादगुलि संयुतः। सानौ तारापतिपातु पक्षः पशुपतिर्मम ॥६॥ कुक्षि कुधेर परदः पार्यो मे मार शासनः । शवपातु तथानामि शूलीपृष्टं ममावतु ॥णा शिश्न मे शंकर. पातु गुह्यगुडकवल्लभः । कटिं कालान्तकः पायाद मेंधकघातकः ॥८॥ जागरूको वताजानू जंघे मे काल भैरवः । गुल्फो पायानाधारी पादौ मृत्युञ्जयोवतु ॥६॥ पादादि मूर्द्ध पर्यन्त सद्योजातो ममावतु । रक्षाहीनं नामहीनं वपुः पात्वम्तेश्वरः ॥१०॥ पूर्व बलविकरणो दक्षिणेकाल शासनः । पश्चिमे पार्वतीनाथ उत्तरेमा मनोन्मनः।। ११ ॥ ऐशान्यामोश्वरः पायादाग्नेयामग्निलोचनः। नैर्ऋत्यांशम्भु- रव्यान्मा वायव्यां वायुवाहनः ॥ १२॥ ऊर्चे पलप्रमथनः . पाताले परमेश्वरः । दशदिक्षु सदापातु महामृत्युञ्जयश्च

।
( ११३ )
माम् ॥१३शा रणे राजकुलेप्ते विपमे प्राणसंशये। पापादों
जू महारुद्रो देवदेवो दशाक्षः ॥१४॥ प्रमाते पातुमा ब्रमा
मध्यान्हे भैरवोवतु । सायं सर्वेश्वरः पातु निशा नित्य,
चेतनः ॥१५॥ अर्द्ध गले महादेवो निशान्वे मां महोदयः ।
सर्व दासर्वतः पातु ॐ जूसः हौं मृत्युञ्जयः ॥ १६ ॥ इतो,
कवचं पुण्यं त्रिपुलोकेषु दुर्लमें। सर्व मंत्र मयंगु सर्व
तन्त्रेषु गोपितम् ।। १७ ।। पुण्यं पुष्पप्रददिव्यं देवदेवाधि
दैवतम् । य इदं च पठेन्मंकवचं वाचयेत्ततः ॥१८॥ तस्य
हस्ते महादेवित्र्यम्पकस्पाटसिद्धयः । रणधृत्वा घरेयुद्धं हत्वा
शजयं लभेत् ॥ १६ ॥ अपंकृत्या गृहेदेवि स प्राप्स्यति
सुरवं पुनः। महाभये महारोगे महामारीमये तथा ॥ २० ॥
दुर्भिक्षे शत्रुसंहारे पठेत् कवचमादरात् । सर्व तत्पशम याति
मृत्युञ्जय प्रसादतः॥२१॥ धनंपुत्रान्सुखलक्ष्मीमारोग्यं सर्व
सम्पदः । प्राप्नोति सापकासोदेविसत्यं न संशयः ॥२२॥
इतीदं कवचं पुण्यं महामृत्युञ्जयस्यतु । गोप्य सिद्धिप्रद गुय
शोपनीय स्वयोनिवत् ।। २३ ॥
इतिथी महामृत्युञ्जय कवचम् ॥
॥ प्रार्थना॥
डों नमोकार स्वरूपाय वेदरूपाय ते नमः ।
अलिंग लिंगरूपाय विश्वरूपाय ते तमः ॥१॥

नमो मोक्ष प्रदेतुभ्यं नमो नादात्मने क्या । नमः शब्दस्वरूपाय रूपातीताय ते नमः ॥ त्वं माता सर्वलोकानां त्वमेव जगतः पिता। त्वं भ्रातालं सुहृन्मित्र त्वं प्रियः प्रियरूपधृक् ॥३॥ त्वं गुरुस्त्वं गतिः साक्षात्व पिता त्वं पितामहः । नमस्ते भगवन्द्रभास्करामित तेजसे ॥४॥ संसार सागरे मग्न मामुद्धर शिवाव्यय । अनेन पूजनेन त्वं वांछितार्थ प्रदोभव ॥ ५॥ अंगहीन क्रियाहीने विधिहीनं महेश्वर ।। पूजितं यन्मया देव! तत्क्षमस्वाम्बिकापते ॥६॥ अन्यथा सक्त चित्तेनक्रियाहीनेन वा विमो। भक्ति श्रद्धाविहीनेन मंत्रतंत्र विना प्रभो ॥७॥ मनोवाकाय दुष्टेन पूजितं परमेश्वर ! । तत्सर्वक्षम्यतां देव ! दासे कृत्वा दर्यामयि॥ झानप्रदाय किलममप नाशनाय । भक प्रियाय शशि शोभित शेखराय || गंगाधगय गिरिजापतये नमोद्य । मक्किदा मवतु मे त्वयि भो महेश ॥ १०॥ हे चन्द्रचूड़ ! जगदीश्वर ! मन्मथारे । गौरीपवे! शिव ! शरएप ! पिनाकपाणे ॥

(११४ ) ज्योतिःस्वरूप! वृपमध्वज ! पश्चवक्त्र ! न स्वामृते जगति कः सुखदोस्ति स्वामिन् ॥११॥ प्रणतमनुज कन्टनाय गंगाधराय । त्रिभुवन जनकाय उपम्पकापावराय ।। मनसिज दहनायाभीष्टदाने शिवाय । त्वयि भवतु हदा मे ते नमोस्त्वीश भक्तिः ॥१२॥ त्वमेव माता च पिता त्वमेव त्वमेव पन्धुश्च सखा स्वमेव । त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव त्वमेवसर्व मम देवदेव ।।१३।। शिव मनिः शिवे भनिः शिरे भक्तिभोभो । अन्यथा शरणं नास्ति त्वमेव शरणं मम ॥१४॥ मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं महेश्वर !! यत्पूजितं मया ! देय परिपूर्ण वदस्तु मे ॥१५॥ रूपंदेहि जयदेहि भगं भगवन्देहि मे। भुक्ति मुक्ति फलं देहि गृहाणा त्वपाधुना ||१६|| अज्ञानादि वा ज्ञानाजप पूजादिकमया। कृतं तदस्तु सफल कृपया तपशंकर ॥ १७ ॥ तायकस्त्वद्गतमागास्त्वचितो हं सदा मृड !! पुष्पाञ्जलि समप्य व क्षमाप्य विधिपूर्वकम् ।। पूजा काले पुनदेव ! त्वयागन्तव्यमेव हि । मृत्युञ्जयस्य (पार्थिवस्य प.) लिंगस्य ( ११५) पामयापूजनं कृतम् । तेनमे भगान्द्रो वांच्छितार्थ प्रपच्छतु ॥१८॥ इति पुनः पुनः प्रणम्प ॐ श्रीसांच सदाशिवार्पणमस्तु ।। भूमौ स्खलिवपादानां भूमिरेवावलम्बनं । स्वयिजातापराघानां त्वमेवशरणं शिव !!! अपराधो भवत्येव सेवकस्य पदेपदे । कोरः सहतां लोके केवल स्वामिनं विना ।। चमस्व देव! देवेश! क्षमस्व जगदीश्वर ।। तवचरणाम्बुजे नित्य निचला भक्तिरस्तु मे ।। इति क्षमाप्य जिंगमुद्रयाप्रणमेव ।। में इतः पूर्व बुद्धिदेह धर्माधिकारतो जाग्रत्स्वप्न सुशु- प्स्यवस्थासु मनसा वाचा हस्ताम्यां पझ्यामुदरेण शिश्ना यस्मृतंयदुक्तं यत्कृतं तत्सर्व श्रीगुरुदेव ममतिमस्तु स्वाहा ।। श्रोदिकेन इत्यात्मार्पणं कृत्वा मां मदीपञ्च सकलं श्रीसांव सदाशिवचरणयोः समपितमस्तु ॥ तत अर्ध्य पात्र १ मुत्थाप्य देवोपरित्रिभ्रामय। उौं साधु वा साधु वा कर्म यद्यदा चरित १-मंत्र तंत्र प्रकाशे। पूजयेद्वन्ध पुष्पाः शंसंवै देवपद्बुधः ।। अन्यत्रापि ॥ त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि वासुदेषस्य चाज्ञया। शंखे. तिष्ठन्ति विप्रेन्द्र तामाच्छसं सदार्चयेत् ।।

ईसा श्रीपूर्य इदमध्ये स्वाहा ।। इत्यध्ये दत्वा ॥ यज्ञविन्द्र सर्व मात्मानं शिवरूप ध्यात्वा ईशाने त्रिकोणवृत्त चतुरस्त्र विधाय। ॐचएडोश्वराय नमः ॥ इति सम्पूज्य । जो लेझ पोप्यपानानि ताम्बूलं सुम्पिलेपन | निर्माज्य भोजने तुम्ब ददामि श्री शिवाज्ञया ।। इति नैवेद्यांश किंचिन्निसिम्य उसे फट तन्मत्रं किंचित् जप्त्या स्वयं निर्माल्य शिवो. (११६) मया ॥ तत्सर्व कृपया देव । गृहाणाराधनमम । इति हतीय भाग दत्तहस्ते समपानं स्थाप्य गुर्वात्मने परावं शेष विमजेत् ।। ततोपुष्पांजलिमादाय ।। जो रश्मिरूप मई शान ! अनपूजित देवता । श्रीशिवाङ्ग लोनास्तु सन्त शुभावह ।। इति पुष्पाञ्जलिं दत्वा प्रावरण देवता. शिवाझं लीनं विभाव्य तालत्रयेण प्रयोज्य । में नमो महादेवाय ।। इति मूलेनसंहार मुद्रया विसृज्य गणेश कुमारी तत्तन्मन्त्रण विसृज्य ।। उौं गच्छ गच्छ पर स्थान स्वस्थान परमेश्वर । देहि मे वाच्छिताच पुनरागमनाय च ॥ गन्छ त्वं परम रम्यं स्वस्थान परमेश्वर या ब्रह्मदयो देवा नविदुः परम पदम् । इति निर्माज्यपुष्पद्वारा हृदि मन्त्रेण श्रोसांवशिर्व हथानीय मनसा सम्पूज्य पडंगं विधाय । परतः पिन्त उद्धृत्य स्वशिखायां धारयेत् । ततः ।। उपःन्दैि पच्छिं पूजने मम . तत्सर्वमन्द्रिमस्तु भास्करस्य

(११७ )
प्रसादतः ।। इति छिद्रमवधार्य ।। गुरुंच विधाप्रणम्य ॥
अकाल मृत्यु हरणं ब्रह्महत्या विनाशनम् ।
ध्यापिघ्नं पुएपमाश्येऽहं शिव निणेजनोदकम् ।।
इति मंत्रेण शिवचरणामृतं पिवेत् ।।
बाण रावण चंडीश नन्दो भृगौरिटादयः । सदाशिवप्रसादते
सर्वेशन्तुशाम्भवाः ।। प्रसाद स्वीकृत्य यथासुखं पिहरेत् ।
शिव पूजनकाले नारदोकम् ।।
भसारे खलु संसारे सारमेतञ्चतुष्टयम् ।
काश्यां वासः सतांसंगो गंगाम्भः शम्भु सेवनम् ।।
अग्नि पुराणे ..
विना मस्म विपुण्ड्रण विना रुद्राक्षमालया ।
विना मालूरपत्रेण शिवपूजा पृथा मवेत् ।।
पूजितोषि महारुद्रो नस्पात्तस्य फलप्रदः।
लिंग पुराणे ॥
एकपाशुपतं लिंगंमृच्छिलादि विनिर्मितम् ।।
शालग्राम शिलामेकां गृहस्थश्चैव पूजयेद ।।
स्कान्दे-अग्निहोत्रं त्रिवेदाच यज्ञाय बहुदक्षिणाः ।
शिवलिंगार्चनस्यते कोव्य शेनापि नो समाः।
छित्वामित्वा च भूतानि हत्वा सर्वमिदं जगत् ।।
4

(११८) यजेवं विरूपाई न स पापेन लिप्यते । अनेक जन्म साहलं भ्राम्यमाणस्तु योनिपु ॥ का समाप्नोति वै मुक्त लिंगार्चनमृते नरः । प्रातरुत्थाय योलिंग मक्त्या संपूजयेत्सकद ।। कपिलाऽसंख्यदानस्य यत्फलं तदवाप्नुयात् । मध्य दिनकरप्राप्ते यो लिंग परिपूजयेत् ।। सम्पूर्णा पृथ्वी दत्ता यत्फलं तदवाप्नुयात् । वारुणीमाथिते सूर्यं शिवं सम्यक् समर्चयेत् ॥ गां शत सहस्रस्य दत्तस्य फलमाप्नुयात् । आकाशं लिंगमित्याहुः पृथिवी तस्य च पीठिका ।। प्रलये सर्वदेवानां लपनाल्लिगमुच्यते ।। शिव पूजा फलम् रहस्ये ॥ फलो कलि मल ध्वस सर्व पापहरं शिवम् । येयन्ति नरानित्यं तेपिवन्या यथा शिवः ।।१।। स्वयं यजति चेद्देवमुत्तमासोदरात्मजः । मध्यमा या मोद्भूत्यैरधमा साधन किया ॥२॥ देव पूजाविहीनो यः स नरो नरकेपचेत् ।। यथा कश्चिदेवाची विधेया श्रद्धयान्विताः ॥शा *जन्मतारा श्रये रोगान्मृत्युश्चापि विनाशयेत् | मनाने, मंत्र महायपो ६।३४ ॥ १६॥ ४७

.
।
-
( .११६ .)
विपादयवालिश्याञ्जप होमार्चनांतरा।
उत्तिष्ठति तदान्यासं पडंगविन्यसेत्पुनः ।।
शिवपूजने त्रिराचमनम् ।
ॐ हां आत्मतत्वाय स्वाहा । ॐ ही विधातवाय
स्वाहा । ॐ हूं शिव तत्वाय स्वाहा ।
शेवे द्वारदेवता पूजनम् ॥
ॐ नंदिने नमः । ॐ महाकालाय नमः । ॐ घृपमाप
नमः । ॐ भूगिरीटिने नमः। ॐ स्कन्दाय नमः । ॐपाती.
शाय नमः । ॐ चण्डेश्वराय नमः ॥
'शिवपूजनं कृत्यास्य मंत्रस्य जपेन तीबोदरशूलो
नश्यति । ॐ मोदुष्टम शिणतन शियोनः सुमनामन। परमे
ध्यक्षायुधभिधाय कृत्निासान पाचर पिनाकं निभ्रागहि ॥
पूजन
विधिः॥
मृदाहरण संघटनं प्रतिष्ठाहानमेव च । स्नपनं पूजनं
चैव विसर्जनमतः परम् ।। ॐ हरो महेश्चरश्चैत्र शूल पाणिः
पिनाक धृक् । शिवः पशुपतिश्चैव महादेव इति कमात् ।।
इति क्रमः । ॐ हराय नमः । इति मृदाहरणम् ।। ॐ महे-
स्वराय नमः । इति संघटनम् ॥ ॐ शूलपाणये नमः । इति
प्रतिष्ठा ॥ भूध पानम् ॥ ॐ ध्यायेन्नित्यं महेशं रजतगिरि
.
अथ पार्थिव

सर्वेन्द्रियाणि वाङ्मनयतुः
(१)
निमं चार चन्द्रावतंस रत्ना कन्पोज्वालागं परशुमृगराऽमीति
हस्तं प्रपनम् । पयासीनं समन्तास्तुविममरगावकर्चि
मसानम्। विश्वायं विश्वगन्य निखिलमयहरंपंचनास्त्रं त्रिने
त्रम् । इविम्यालया। स्वाशिरसिपुप्पंधृत्वामानसपूजांकृत्वादेवी-
परिपुष्पं दला स्वाहस्तेनाजलि कला प्राणप्र तष्टां कारयेत् ।
ॐ माही को यं रंगपंस ही हंसः शूलपाणे इह
: श्रोत्रं प्राणप्राणा इहागत्य
मुखचिरं तिष्ठन्तु स्वाहा। ॐ सं इंस: ही ॐ स्वामिमर्म
जगनाय ! यावत्पूजावसानकम् । तागलंप्रीति मान लिंगे
स्मिन्सन्निधौ मन ।। इति पुष्पाञ्जलिं दद्यात् ॐशूलपाणये
नमः सहप्रतिष्ठोमव मोपिनाकधूक! विष्टसन्निहितो वरदोमब
अवाधिष्टानं कुरु २ ममपूजा गृहाय यावत्पूजा करोम्यहम्
तापदिहा षष्ठानं कुरु स्वाहा । ॐ येत्यादि० साल
पारक्षय पूर्वक श्री उमामहेश्वर चायारगिन्दयोः परमाढा
रिकामपूज्य लिंगपूजनमह करिष्ये ॥
ॐ पशुपतये नमः श्रासनार्थे पुष्पं समर्पयामि नमः ।।
पशुपतये नमः पादयोः पापं समर्पयामि नमः।
पतये नमः हस्तयोरख्यं समर्पयामि नमः ॐ पशुपतये नमः
मुखे पाचमनीयं समर्पयामि नमः ॥ ॐ पशुपतये नमः
मांग नानोप ममर्पयामि नमः। ॐ नमः शिवाय
पशु

।
समर्पयामि नम ॐ नमः शिवाय बिलपदलानि समपयामि
परमेश! नमोस्तुते। अनन्तरान्ति सम्पन्न अनन्तासन
सस्थित ! || परापर परातीत! उत्पत्तिस्थिति कारक!!
बससीनोपपोतार्थे गंधाक्षत पुष्पाणि समर्पयामि नमः ॥
ॐ नमः शिवाय गन्धं निलेपयामि नमः ॐ नमः शिवाय
अक्षतान्समर्पयामि नमः ॥ ॐ नमः शिवाय पुष्पाणि
नमः ॥ ॐ नमः शिराय धूपं श्राघापयामि नमः ॐ नमः
शिवाय एपदोपः ॥ ॐ नमः शिवाय इदं न । आवमन
ताम्बूल पुगीफलादीनि समर्पयामि नमः ॥
अथाष्टमूर्ति पूजा बामातेन ॥
ॐ मर्याय दितिमूर्तये नमः । ॐ रुद्रायाग्नि मूर्तये नमः)
ॐ भवाय जलमूर्तये नमः। ॐ उग्राय वायुमूर्तये नमः ॥
* भीमाय आकाश मूर्तये नमः ॥ ॐ पशुपतये यजमान
मूर्तये नमः । ॐ ईशानाय सूर्य मूर्तये नमः ॥ महादेवाय
सोम मूर्तये नम ।। अथ मूलमंत्र १०८ अपं कुर्यात् । ॐनमः
अथ स्तुति ॥
सर्पज्ञान प्रविज्ञान प्रदायक महात्मने 11॥ नमसे देव !
देवेश ! सर्वभूत हितः ॥ १॥ अनन्त कान्ति सम्भोग !
सर्वार्थ साधनोपाय । विशंसर ! नमोस्तुते ॥ सर्वार्थ
निर्मला भोग ! सव्याधि दिनारान ! ॥ योगियोगि
शिशप इति मूलम् ॥

(१२२ ) महायोगी योगीश्वर ! नमोस्तुते ॥ कृत्वा लिंगप्रतिष्ठान पात्वादेयं सदा शिवम् ॥ पूजयित्वा विधानेन स्तवमेतदु- दीरयेत् । लिंगस्त महापुण्यं यः शृणोति सदानरः ॥ नोस घसेच संसारे स्थान प्राप्नोति शाश्वतम् । पापकंचुक निषु : प्राप्नोति परमं पदम् ।। भविष्यपुराणे लिंगस्तवः समाप्तः ।। ॐ गुह्यातिगुर गोप्तात्वं गृहाणास्मत्कृतं जपं ।। सिद्धिर्भवतु मे देव त्वत्प्रसादामहेश्वर ॥ इति पठित्वा जल सदाशिव दच करे दत्वा गंडूपवाद्यं सहारमुद्रपा विसर्ज. येत् । ॐ गच्छ २ महादेव गच्छ २ पिनाकधृक् ॥ कैला- सादि पीठे गच्चन्तु यत्र तिष्ठति पार्वति ॥ महारुद्रादी शिववास फलम् । तिथिं च द्विगुणी कृत्य पाणः संयोजयेत्ततः । सप्त- मिथहरेदाग शिवयास समुद्दिशेत् ॥ १॥ एनवासः कैलासे द्वितीये गौरि सन्निधौ । तृतीये वृषभारूढ़ सभायां च चतुष्टये ॥२॥ पंचके भोजने व क्रीडायो परिमते तथा। श्मशाने सप्तशेपे च शिववास इतीतिः ॥ कैलासे लभते सौख्यं गौर्या' च सुख सम्पदः । पभे ऽभीष्ट सिद्धिः स्यात्सभा संताप कारिणी ।। भोजने च भोत्पीड़ा क्रीड़ायां टिप्पणी- दक्षिण हस्त अगुष्ट तर्जनीभ्यां दक्षिण गंडेघात कुर्यात ॥

, ( १२३ )। उष्टमेव च । श्मशाने मरणं ज्ञेयं फलमे विचारयेत् ।। शिम वासे शुम तिथयः। शुक्ल पक्षे शुम तिथयः २-५-६-६-१२-१३ कृष्ण पते तिथयः १-४-५-८-११-१२.३० प्रयोगारम्भे सूर्यमात शुभाशुभ फलम् ॥ शुभ स्थान भानि फलानि शीर्षे ३ हानिः मुग्ने ३ सिद्धिः ३ मृत्युः ४ शत्रु भयन हृदये इप्टाप्तिः ३ हानि इप्टाप्ति ४ धन য पामलोक लक्ष्मीप्राप्ति प्रकारः १२ सहम १२ शतं वा पठेन् । ॐ श्री ही श्री कमले कमलालये प्रसीद प्रमीद श्री ही ( १२४ ) श्री महालक्ष्मि नमः दुर्गेम्मृता हरसिभोतमशेषजन्तोः स्वस्थ स्मृतामतमतीय शुमान्दवासि हिरण्यवर्णाहरिणी सुवर्ण रजतस्रजाम् ।। चन्द्रां हिरण्मयालक्ष्मी जातवेदो म श्रावद दारिद्रय दुःख भयहारिणि कात्वदन्या सर्वोपकार करणाय सदाचिता ॐ श्री ही श्री कमलेकमलालये प्रसोद प्रसीद श्रीं ह्रीं श्रीं महालन्मि नमः ॥ १॥ एवं क्रमेण ।। ॐ श्री ही श्री दुर्गेस्मृता. ताम्म आवह. दारिद्रय० ॐश्रीं ह्रीं श्रीं. २, अश्वपूर्वी. ३, कासोस्मिता ४ चंद्रप्रभा सां० ५, आदित्य वर्णे ६, उपतुमां. ७, क्षुत्पिपासा. ८ गन्धद्वारा०६, मनसः, १०, कर्दमेनप्रजा. ११, श्रापः सृजन्तु० १२, याद्रीयःकरणी १३, पापुष्करिणी० १४, तांम श्रावह. १५, यः शुचिः प्र. १६॥ ऋण अपाकरण भौमग्रयोगः।। खदिरागारफेनाथ ! कुर्याद्रेखा समत्रयम् । वामपादेन मंत्राभ्यामेताम्यांतत्प्रमायेत् ॥ १ ॥ दुःखदौर्माग्य नाशाय पुत्र (पौत्र) संतान हेतवे । कृतरेखात्रयं वामपादेनंतत्प्रमार्म्यहम् ॥ २॥ ऋणदुःन विनाशाय मनोमीष्टार्थ सिद्धये । मायाम्यसितारेखास्तिस्रोजन्म त्रयोद्भवाः ॥३॥ । ततः पृष्पाञ्जलि करा स्तुवीत धरणी सुतम् । .

. . ॐ अंगारकाय विद्महे शक्तिहस्ताय धीमहि तन्नोमोमः प्रचोदयात् । ॐ अग्निमूर्धादियः ककुत्पतिः पृथिव्याs (१२५ ) ध्यायती चरणाम्भोज पूजामांगन्य सिद्धये ॥ ४॥ धरणं गर्भवम्भूतं विद्युत्तेजः समप्रभम् । कुमारं शक्ति हस्तं च मंगलं प्रणमाम्यहम् ॥ ५ ॥ ऋणहर्ने नमस्तुभ्यं दुःख दारिद्रय नाशिने । नमामि द्योतमानाय सर्वकल्याण कारिणे ॥ ६॥ देव दानव गन्धर्व यक्ष गक्षस पन्नगाः । सुसंपान्ति यतस्तस्मै नमो धरणि सूनये ॥७॥ यो वक्र गतिमापन्नो नृणांविघ्नं प्रयच्छति । पूजित सुवि सौमाग्यं तस्मै मा सूनो नमः ॥ प्रमादं कुरु मे नाथ ! मंगल प्रद ! मंगल !। मेववाहन ! रुद्रात्मन् ! पुत्रान् (पौत्रान्) देहि धनं यशः।। मोम गायत्री तथा वैदिक मन्त्रः ।। भयम् । अपायरेतामि जिनति ॥ यथाशक्ति जपेत् ॥ अथ शनेश्चर जाप प्रारम्भः ॥ शनौ प्रातःकाले ७ वार पठनीयम् । पःपुरा राज्य भ्रष्टाप नलाय प्रददौ फिल । स्वप्नेशौरि स्वयंमत्रं सर्वकाम फलप्रदम् ॥१॥ मोर्टनीलांजन प्रख्य नीलजीमत सनिमं । .

( १२६ ) छाया मार्तण्ड सम्भूतं नमस्यामि शनैश्चरं ॥२॥ ॐ नमोर्क पुत्राय शनैश्चराय नोहारवर्णाजन नीलकाय । स्मृत्वारहस्य भुविमानुपत्वे फलादो मे भव सूर्यपुत्र!॥३॥ नमोस्तु प्रेतराजाय कृष्णवर्णाय ते नमः। शनैश्चराय क्रूराय सिद्धिबुद्धि प्रदायिने ॥ ४॥ य एमिन मिस्तौति तस्य तुष्टोभवाम्यहम् । मामकानांभयं तस्य स्वप्नेष्वपि न जायते ॥५॥ गार्गेय कौशिकस्यापि पिप्पलादो महामुनिः। शनैथर कृतापीड़ा न भवन्ति कदाचन ॥६॥ क्रोडस्तु पिंगलो वभ्रुः कृष्णो रौद्रान्तको यमः। शौरिः शनैश्चरो मंद पिप्पलादेन संयुतः ॥७॥ एतानि शनिनामानि प्रातरुत्थाय यः पठेत् । तस्प शौरः कृतापीड़ा न भवन्ति कदाचन ॥६॥ इति शनि स्तुतिः॥ अथ शनिमार्या नाम ॥ १ घजनी, २ धामनी, ३ . चैव कंकालो, ४ कलहप्रिया ।। ५ कलही, ६ कंट की,७ चापियजा, ८ महिपी, ह तुरंगमा ॥ नामानि शनिमार्यायाः नित्यं जपतियापुमान् । वस्य दुःखाविनश्यन्ति मुख सौभाग्य शवद्धते ।। इति शनिमार्यानाम || (-१२७ ) बादौ कुण्डस्थंडिलादि विधिः ॥ वसिष्ट पश्चगंत्रे विज्ञानललितायां च । सर्वाधिकारिफ कुण्डं चतुरसन्तु सर्व- एम् चतुरस्र चतुष्कोणम् . भविष्योत्तरे। सहस्र त्वथ होवय्ये कुर्यात्तृण्डकात्मकं । द्विहस्तमयुतेतच लक्षहोमे मनुष्करम् । द्विहस्तादिकयामलः। पूर्व पूर्वस्प कुण्डस्य कोण श्य निर्मितम् । उत्तरोत्तर कुण्डाना मानन्तत्परिकीर्तितम् । पूर्व पूर्वस्य कुण्डस्य हहिहस्तादि मितस्य कोण सप्रेण ईशानामि तिकोण दत्त सूत्रेण परिमितं यन्मानमुत्तरोनर पुण्डानान्तदेव पारिभाषिक विहस्तादिमानन्तु प्रकृतहस्त गुरुपादिमितम् । तथाद्विहस्तादि मितस्य चतुर्हस्तपरि- माग्यापत्तेः । कृषिकस्य भूमः परिमाणयत् यसिष्ट पञ्चराने । पारान्नुएडस्प विस्तारः । सननन्तापदिप्यते हस्तमेखला- स्निगी वेदाग्निनयनागुलाः । कुटेडिहस्तेतारोपा रसद- गुगाइगुनाः । चतुईने त कुएटेता यमुतर्कगागुलाः ॥ मारि मसलारन् । कुटटिनामृयटिताः वाथ सात दंगाएगाइगुलरुष कण्ट परित्यज्य उच्दयगविम्नारंग गन्यादि मग यदापगुनाः । एतद्विपरीवास्तन्यान्तरोगाः प्पहार स्दिाःचंदावत्याः अग्नपसपः नपन है रसाः पर गुगाग्यपः या न गुगानि मट पट् गारिसिंग सामने लादकार गुनं सम्मामेगनानां विधिमान् ।

(१२८ ) एक कुंडस्य पश्चिम दिक् कर्तव्यतामाह । महादान-निर्णये वसिष्ठ पञ्चरात्रे । भुको मुकौ तथा पुष्टो जीर्णोद्धारे तथैव च। सदा होमे सदा शान्तावेक थारुण दिग्गतम् । शारदा तिलक। होतुगग्रेयोनिरासामुपर्यश्वत्य पत्रवत् । मुष्टयरत्न्येक हस्ताना कुँडानायोनिरीरिता । पट् चतुय्मुलायामविस्तारोन्नति- शालिनो ! एकागुलतुयोन्यग्रं कुर्यादीपदधोमुखम् एकै- काङ्गुलतो योनिकुण्डप्यन्येषु बर्द्धयेत् । याबद्वयक्रमेणव योन्यग्रमपि बर्द्धयत् । स्थलादारभ्यनालस्याद्यान्या मध्ये सरन्धकम् । पासांमेखलानां अश्वत्थपत्र वदित्यनेनचतुरं- गुल विस्तृतमूलाद्यथोक्त क्रमेण एकागुला तत्संकुचित विस्तारः होम निमित्ताग्निस्थापनार्थस्थण्डिलविधिः । वसिष्ठ सहितायां । तस्मात्सम्यकपरीक्ष्यवंकनच्याशुभवेदिका । हस्त- मात्रस्थंडिलम्बा संक्षिप्ते होम कर्मणि । क्रियासारपि । कुएइमेवं विधन्यस्यात् स्थडिल वासमाश्रयेत् शारदा तिल- केपि । नित्यनैमित्तिककाम्यं स्थंडिलं या समाचरेत् । हस्त- मातु वत्कुचितुरस्र समन्ततः इति तिथ्यादि तत्वेऽपि च गोभलः । अनुगुप्ता अपनाहृत्य प्रागुदक्प्रवण देशं सम चा परिस मुझ उपलिप्य मध्यतः प्राचीरेखामुल्लिख्य उदीची च संहतां पचान्मध्यप्राय:स्तिस्स उल्लिख्याभ्युदयेल्लक्षणा वदेषा सर्वत्रेति । अनुगुप्ता बाच्छादितः। पतितादिमिरा (.१२६ ) इति यावन् । प्राङ्नीचादि फल माह गृह्यसंग्रहे गोमिल पुत्रः। प्राङ्नोचना वचस्यानुदङ नीचं यशोत्तमम् । पिव्यंदक्षिण- तोनीचम् प्रतिष्ठालम्भक समम् । यशोत्तममित्यत्र सान्ता भष्पदन्ता इत्युक्तेरदन्तोपि यश शब्दः गयाशिरे इति यत् । परिसमुह्य सर्वतः कुशः पार्थादिकमपसार्य उत्तरस्यान्दिशि- सार्द्ध हस्तोपरिक्षिपेत् । परि समुद्य वितस्तित्रये उत्तरतउत्कर करोतीति हरिशर्मभृतिवचनात् ! तत्तदुपलेपनम् । तत्र कार- एमाह गृह्यसंग्रह | इंद्रेणववाभिहतः पुरात्रो महामुरः । मंदसातस्य संक्लिन्नातदर्थमुपलेश्येत् । इति । मध्यतःस्थं- डिला म्यन्तरे दक्षिणांशे नतु मध्याँशे उदऽगर्वकविंशत्पगु- लरेसानुरोधात् अन्ययाकुशः समाजयेद्भुमिशुद्धामादौ- शुचिस्ततः हस्तमात्रांचतुरस्रांगोमयेनोपलेपयेत् इतिभारद्वा- जीय हस्तप्रमाणाण्डलेतदनुपपत्तेः । प्राचोम्पारगताम् । उदीचीञ्च संहताम् पश्चादिति । प्राग्गताया पश्चिम भागे संलग्नामुदगग्रा मध्येउदग्गताया प्राची प्रागनास्तिस्रोरेखा उल्लिग्याभ्युक्षयेदिति रेखाम्य उद्धृत मृत्तिकोद्धरण पूर्वक- मन्युक्षयेत् । उल्लिख्य उद्धृत्याभ्युक्षयेदिति कात्यायन मुत्रान् ।। उत्कर प्रक्षेपदेशमाह गृह्य संग्रहः । उत्कर गृहा. रेखाम्योरनिमात्रे निधापयेन् · द्वारगेतरपदार्थानाम् प्रागु- दोच्चादिशि स्मृतम् ।। इति ॥ परिसमृनादि परिपकान्नं कर्म - . (१३० ) ग्लेषण संज्ञक तस्य लक्षणस्यात्यक्रिया सर्वत्र यत्र यत्राग्नि प्रणयनं तत्र तत्र योध्या रेणा प्रमाणमाह । छन्दोग परि. शिष्टे कात्यायन । दक्षिण प्रगतायास्तु प्रमाणं द्वादश- गुलम् ॥ तन्मूल लग्ना मोदीयो तस्याएवनयोत्तरम् । उदग्गताया- संलग्नारशेपाः प्रादेशमात्रका सप्तसप्ताङ गुला स्त्यक्त्या कुशेनेव* समुल्लिखेत् ॥ नवोत्तर नयाधिक द्वादशांगुलमैत्रिंशत्यंगुलमित्पर्ध । शेषा. उक्तरेखयोरशिष्टास्तिस्र कुशेन इति सर्वत्राभिसम्ब- ध्यते । एवं कारण शाखान्तोकस्य व्यावृत्तिः ॥ रेखाणां देवतारांचाह स्मृतिः। प्रामाता पार्थियोज्ञेया चाग्नेयी चाप्युद्गगता ।। प्राजा पत्या तथा चन्द्री सौमीच प्रावक- तास्मृता । पाथिवी पीतवास्यादाग्नेयी लोहिता भवेत् ॥ प्रामापत्या भवेत्कृणा नीला चन्द्री प्रकोतिता । श्वेतवर्णेन सौमीस्याटेखाणां वर्ण लक्षणम् ॥ अम्निस्थापन पर्यन्त सव्यहम्त प्रादेशस्य विधानमाह गृह्य संग्रह । सव्यं भूमी 'प्रतिष्टाप्यानोल्लिखैदक्षिण न तु ॥ तावन्नोत्थापत्पाणि नशा च संग्रहकारः ।। फलफलमाप्नोति पुष्पेरणश्रियमि- छति पत्रणधनलाभश्च दीर्घमायुःकुशेन तु ॥ भवेनग्येनकुनखी फोलेन च्याधि मृच्छति । मम्मनाहुतनाशः म्यान्मृत्मयेनकलि- अवम ॥ तम्माफमेनपत्रेण वुशनकुमुमेन वा । प्राग्ने खाल्लेखन विषामिद्धिः कर्मसु मर्वदा ॥ .

। यापदग्नि निधापयेत् । मानकर्तारमाह छन्दोग परिशिष्टे कात्यायनः ॥ मानक्रियायामुकायामनुनमान कर्तरि । मान कृयजमानस्याद्विदुपामेष निश्चयः॥ अंगुष्टाङ्ग लिमानमाह स एव । अगुष्ठाङ गुलिमानन्तु यत्र यत्रोपदिश्यते ।। तत्र तत्र वृहत्पूर्व ग्रन्थिनिर्मिनुयात्सदा। यजमानासन्निधौ होमे तु साधारणाइ गुलिमानम् ॥ यथा कपिल पञ्चरात्रे । अष्ट- मिस्तै. मवेज्ज्येष्ठय मध्यमः सप्तभिर्ययः। कन्यसं.पड्मिरुद्दिष्ट मंगुल मुनि सत्तमः ॥ तैःप्रक्रम्य मानयर्थः । कन्यसं कनि- एम् ।। मानन्तु पार्थेन । पड्ययाः पार्थमिताः ॥ संस्कार- तत्वे कात्यापन वचनात् । नाजतः सिद्धयते मन्त्रो नाहुनश्च फलप्रदः ॥ नानिष्टो यच्छतकामांस्तस्मानितयमर्चयेत् । पूजपा लमते पूजा जपासिद्धिर्न संशयः। विभृतिश्चाग्नि कार्येण सर्व सिद्धिशपिंदति ॥ नीलतन्त्रपि । नित्पहोम प्रवक्ष्यामि सर्वार्थयेन विन्दतिः। सपर्या सम्पमापाय पलि- पूर्वश्चरैद्विधिम् ।। नतो होमन्तर्पणच चरेत्साधक सनमः ।। बलियरवादिक चैत्र बावणाममुपाचरेत् । अदिकेन संग्रोः यतिसो रेखासमालिखेत् । विधिपदग्नि मानीपक्रव्यादेम्यो नमस्तया ॥ मूलमन्त्रं समुच्चार्य डेया स्थण्डिलेपिया।

( १३२ ) भूमौ वा संस्तरेद्वति १ ध्याहृति वितयेन च ॥ ततोदेव समाबाह्य मूलेन पोडशाहुतिम् ॥ हुत्या स्तुत्वा नमस्कृत्य विमृजेदिन्दु मण्डले ॥ इति तांत्रिक कुशंडिका विधिः ॥ एवं जप समाध्यान्ते दशहोम समाचरेत् ! प्राणानायम्य, पड़ गन्यासादिकम् मूलेन कृत्या मूलेन इक्षणम् फट् इति कुशै स्तरणम् ।। हुँ मुष्टिंबद्धवाग्नि सिंचेत् ततो त्रिकाय पटकोण, अष्टदल भूपुरात्मक यन्वं विलिख्य यंत्र मध्ये तारपुटां (मायां ) प्रासादबीजं वा लिखित्वा पीटमर्चयेत् । ॐ मं मण्डकादि परतत्यान्त पीठशनिभ्यो नमः । ॐ हों वागीश्वरी वागीश्वरयोर्योगपोटाय नमः, ॐ हीं वागीश्व- राय नमः । ॐ ह्रीं पागोश्वयनमः॥ ततः फडिति मन्त्रेणाग्निपात्रं गृहीत्वा हुमित्यनेन तमुद्घाटयेत् । पुनः यस मन्वेष नात्यकोणे ऋच्यादा- शंत्यक्त्वा मूलेनपुरतो धृत्वा वोक्षणादि संस्कारान्कृत्या ॥ १-टिप्पणी-अग्निफलमाह गोतमीये । पापाण मव वन्हि च यदि वारांगा सम्मयम् । श्रोत्रियाणां गेहलं च वनस्थं वाथमाहरेत् ॥ यदृच्छालाभ संयुमो ऽध्ययोग्यो यागकर्मणि । निरग्नि ब्राह्मणा उलब्धो ह्य लाभकर भवेत् । क्षत्र यया चतुर्थाशं फलंदद्याद् हुनाशनः । वैश्याच्छूद्राचविपलं आयते होम कमीण । तामात्सर्व प्रयत्नेन यन्तिसमाहरेन । नन्नान्वरे।द्विजाति भवनाद्वापि- अन्हिमानीय साधकः।

पाटिदेवतयो रामना सहक्यं विभाव्य ॐर इत्यनेनामि-
मन्त्र्य वं धेनुमुद्रयामृतोकृत्य बाहुभ्यां समुदुधृत्य वि प्रणय
(*) पठेन् । कुण्डोपरि वि भ्राम्यजानु स्पृष्टमहीतलः शिव.
वाज बुद्धयात्मनोभिमुख देव्या योनौएनं ( अग्नि ) क्षिपेत्।।
ॐ ही मावरण यहिमूतये नमः । अनेन सम्पूज्य र वान्ह
चंतन्याय नमः इति चतन्यं संयोज्य ॥ विश्राएय प्राचमा-
नादि दत्त्या ॥ चिस्पिगल इन २ दह २ पच २ सर्वज्ञाज्ञापय
स्वाहा । काष्टं धृत्वा ज्यालयेत् ॥
ज्वालिनी मुद्रा।
मणिबन्धयुनौ कृत्वा अमृताङ्गुलिकौकरौ ।
कनिष्टांगुष्ट युगले मिलित्यान्त प्रसारित ।।
ज्वालिनो नाम मुद्रेयं वैश्वानरप्रियंकरो ध्यानम्।
अग्नि प्रचलितं वन्दे जातयेदं हुताशनम् । सुवर्ण
वर्ण ममलं समिदं विश्वतोमुखम् ।। इत्युपतिष्ठेत् ।। भो। श्रग्ने-
वं वरदनामासोति शांति पुष्टिवृद्धि कार्येषु ॥ ॐ श्वानर
जानोद हा वह लोहितात गर्यकाणि साधय स्वाहा भनेन
मंत्रण अध्यादि पूजन कार्यम् । अथ साजिदापूजनम् ।
स्य हिरएषाय नमः ॥ प्य गगनाय नमः ! २५ मनाये
नमः ॥ न्यकृष्णाय नमः।न्य मुषमाय नमः । न्य
बहुरूपाय नमः । गिरित्राय नमः ॥ ॐ गोपिदि

अग्निजिहाधिष्टात देवताभ्यो नमः । ॐ सहस्राचिंपे हृदयाय नमः ॥ इति अग्नि पडंगेम्यो नमः । ॐ अग्नये जात घेद- संत्याधष्ट मूतिभ्यो नमः ॥ तवाय । अग्न्यायष्ट शक्किम्यो नमः । तदः पद्माष्टनिधिम्यो नमः ॥ तद्वाय'। इन्द्रादि लोक पालेभ्यो नमः । तत्रय वाद्यभ्यो नमः ॥ ततः प्रादेशमात्र कुरापत्रद्वयं घृत मध्ये निक्षिप्य सच्यापसव्य मध्य मागेषु इडा पिंगलां सुषुम्णां ध्याला होमं कुर्यात् । स्त्र पस्र घयोः संस्कारं कृत्वा वाम भागाज्यं गृहीत्वा ॥ ॐ अग्नये स्वाहा ।। इत्यग्ने दक्षिण ने जुहुयात् । तथए । ॐ सोमाय स्वाहा, बाम नेत्रे जुहुयात् ।। मध्यनेत्रे ॐअग्नि सोमाम्यां स्वाहा । ॐ अग्नये स्विष्टः कृते स्वाहा ।। इत्यग्नि मुखे । ॐ वैश्वानर जातवेद इहावह लोहिताच सर्व कर्माणि साधय स्वाहा । इत्यनेन त्रिवार जुहुयात् ॥ ततोग्नौ मूलं- पीटपूर्वक देवतां सम्भूज्य । सन्मुखे घृतेन मूलमंत्रेण २५ वारं जुहुयात् ।। यन्हि देवत्योरात्मना सबैक्यं विमाध्य मूल- मंत्रण ११ दशाहुतीजुहुयात् ततोसावस्ण देवता बने अममर्थता काले मूलमंत्रस्यांगदेवता स्वाहा । शाश्च प्रत्येक एकका तिजुहुयात् ॥ ततः मङ्कल्पं विघाय ॥ वचरकल्पोक्न द्रव्येण होमं कुर्यात् । ततो मूलेन पूर्णाहुति दचा संहार मुद्रया स्वष्ट देवता हृदये समानीय क्षमस्व इति विसृज्य दक्षिणादिना स्वगुरं सम्पूज्य॥ इति सुनपुर निवारिस विद्वद्वर पं. वुलावीराम गोस्वामी तनुज भू० पू० श्री वि० घ०० पाठशालायाः कमकाण्ड यजुर्वेदाध्यापकेन श्री लक्ष्मी- भारायण गोम्वामिना मलिता शिवार्चनमृतौ पूर्वाध समाप्त ।। ॥ अथ श्रीरुद्राभिषेकमाहाल्यम् ।। अनुष्टुव्वृत्तम् ॥ रुद्राभिषेकमाहात्म्यं देवानामपि दुर्लभम् । पठेद्यः प्रयता भक्त्या प्राप्नोति परमां श्रियम् ।। १॥ वंशवृद्धिः कुले कोतिरायुध्यमचलं ध्रुवम् । जायते सततं तस्य नैमध्यं वर्द्धत परम् ॥२॥ दुर्थीदो ग्यशत्रणा पठनाधाति संक्षयः । सौभाग्यबुद्धिमित्राणां प्राप्तिर्भवति तत्क्षणात् ॥३॥ पतिता पियां पत्नी भ्रातरं राजरूपिणम् । प्रतापिने सुतं दक्ष मुक्तिमाप्नोति दुर्लभाम् ॥४॥ या विद्या मगाप्नोति सन्मानं लभते परम् । सदाशिवप्रसादेन सर्वमाप्नोत्गसंशयंम् ।। ५ ।। अयेत्यादि. एवंगुणविशेषणविशिष्टायां शुभयुण्यतिथौ ममा (यजमानस्य) प्रात्मनः श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त फलप्राप्त्यर्थ धर्मार्थ काममोक्षसिद्धिद्वारा सर्वव्याधिनिरासपूर्वकं झटिति सांभोष्ट- सिद्धयर्थ ॐ भूर्भुवःस्वः श्रीमानीशङ्कामहारुद्रदेवताप्रीत्यर्थं यथाज्ञानेन यथामिलितापचारद्रव्योषजन्यासपूर्णक पुरुषमूलन ध्यानाबाहनादिपोडशोपचारः अन्योपचारश्च सद्दावन.

. ( १३६ ) नेनामिषक [रुद्र महास्लमविरुदया] पूर्वकपूजनमहं करिष्ये ।। पढङ्गन्यासा:-मनोतिरिति मन्त्रस्य बृहस्पति पिः बृहती- छन्दः वृहस्पतिर्देवता हृदयन्यास (हवने जपे विनियोग ।। ॐ मनातिनु पतामाज्यस्यबृहस्पतिमिमन्तनोवार- य ज्ञठ समिमन्दधातु ॥ विश्वेदेवासऽइहमादयन्तामों ३ प्रतिष्ट । हृदयाय नमः॥ १॥ अयोधाग्मरिति मंत्रस्य बुधगविष्ठिरा पिः बिष्टुप्छन्दः अग्निर्देवता शिरोन्यास (हवनं ) जपे विनियोगः ।। ॐ अबोद्धयग्निः समिधाजना नाम् तिधेनुमिवायतीमुपासम् ॥ यहाइयप्रययामुजिहाना प्रमानय :-सिस्रतेनाक्रमच्छ ॥ ॐ शिरसे स्वाहा ॥२॥ मुनिमिति मन्त्रस्य माहानपिः त्रिष्टुप्छन्द, अग्निदेवता शिखान्याम (हवन) जपे विनियोगः ॥ ॐभूनिन्दियोऽय- संतम्पृथिव्यावैश्वानरमृतऽप्रात्रातमग्निम् ।। कपिठसम्माज- मतिथिञ्जनानामासन्नापात्रजनयन्त देवाः। शिखायै वषट् • ॥ ३॥ मम्माणित इति मन्त्रस्य अप्रतिस्थऋषिः विराट- छन्दः मणि देवता कवचन्यास (हवने) जपे विनियोगः । ॐ मर्माणितधम्मणाच्छादयामि सोमस्वाराजामृतनानु. यस्ताम् ।। उरोचरीयोव्वारुणस्तकृणोतुजयन्तन्त्वानुदेवाम- दन्तु ।। ॐकवचाय हुम् ॥ 2 ॥ विद्यतयनुरिति मन्त्रस्य विश्वकर्मामाक्नपिः त्रिशुधन्दः विश्वकर्मा देवता नेत्रन्या ( १३७ ) (हवने) जपे विनियोगः ॥ अविरश्वतश्चक्षुरुतविश्वतो मुखोविश्वतोबाहुरुतविश्श्वतस्प्पात् ॥ सम्पाहुम्म्यान्ध- मुतिसम्पतीवाभूमोजनयन्देवाएक: ॥ ॐ नेत्रत्रयाय चौषट् ॥ ५॥ मानस्तोक इति मन्त्रस्य परमेष्ठी ऋषिः जगतोछन्दः एकरुद्रो देवता अखन्पासे (हवने) जपे विनि- योगः॥*मानस्तोकेतनयेमानऽआयुषिमानोगोपुमानोऽप्रश्व- पुरोरिषः। मानोव्योरान्द्रमामिनोव्वधीहविष्ष्मन्तःसदमित्त्या हवामहे ॥ ॐ अस्त्राय फट् ॥ ६ ॥ इति न्यासान्कृत्वा कलशपूजनम्-कलशस्य सुखे विष्णुः० इति कलशमावाह्य चस्मिन्यरुणावाहनम्-ॐ तत्त्वायामिब्रह्मणाबन्दमानस्तदा- शास्तेयजमानोहविभिः । अहेडमानोवरुणेहवोध्युरुश ५ समानऽश्रायुः प्रमोपीः ।। अस्मिन्कलशे वरुणमावाहयामि ।। .ओंकलशस्य मुखे विष्णुः कंठे रुद्रः समाश्रितः ॥ मूने तस्थिनो ब्रह्मा.मध्ये मातृगणाः स्मृताः ॥ १॥ कुक्षौतु सागरा- रसत सप्तद्वीपा वसन्धरा॥ऋग्वेदोथ यजुर्वेदो सामवेदोह्यथर्वणः ॥२॥अंगैश्च सहिताः सर्वेकलशन्तु समाश्रिताः ॥ अगायत्री -मावित्री शान्तिः पुष्टि करी सदा ॥ ३॥ प्रानान्तु १ यजमा. नस्य" (ममगृहेच) दुरित क्षयकारकाः ॥ सर्वेस मुद्राः सरित- म्तीयोनि जलदानदाः ॥ ४॥आयान्तु "२ यजमानस्य" (मम- गृहेच ) दुरितक्षय फारकाः॥ १-२-देवपूनार्थ इत्यादि पाठः ।

(१३८ ) कलशप्रार्थना-देवदानवसंवादे. १इति मंप्रार्थ्य ॐ भूःस्वः कलशस्थवरुणाय नमःयावाहयामि सर्वोपचाराधे गन्धाक्षत पुष्पाणि समर्पयामि नमस्कगेमि ॥ ततः कलशोदकेन पूजा द्रव्याणि तथात्मानं व संप्रोक्ष्य अपवित्रः इति मंत्रण । कलशमुद्रांर प्रदय । शङ्खपूजनम्-ॐअग्निपिः पवमानः पाञ्चजन्यः पुरोहितः। तमीमहेमहागयम् ॥ ॐ भृभुर्वःस्वः माहस्थदेवताय नमः श्रावाहयामि सर्वोपचारार्थे गन्धाक्षत- पुष्पाणि समर्पयामि नमस्करोमि || शङ्खमुद्रां३ प्रदश्या। घण्टा (१)देवदानव संवादे मध्य माने महो दधौ ॥ उत्पन्नामि तदा कुभ: विधृतो विष्णुना म्वयम् ॥ १॥ तत्ताये मर्व तीर्थानिदेवा: म स्वयिस्थिताः॥ त्वयितिष्ठन्तिभूतानि त्वयिप्राणाः प्रतिष्ठिताः ॥२:शिवः स्वयंत्वमेवासि विष्णुस्त्वंच प्रजापतिः॥ आदि. त्या घसारदा विश्वेदेवाः सपैतृकाः ।। ३ स्वयितिष्ठन्ति सर्वे:- पियतः कामफलप्रदाः । त्वत्प्रऽमादादिमयम कर्तुमीहे जलोद्रम ॥४॥ सान्निध्यकुरुमेदेव । मनोभव सर्वदा । पाशपाणेन. मस्तुभ्यं पद्मिनीजीय नायफ ॥५॥ प्रधान पूजनं याषचावत्वं मनिधोमव॥ मुम्म मुद्रा-स्तयन मावकाशिफ मुष्टिकरणे कुम्म मुद्रा शस्य मुद्रा-बामाहट तु मंगृह्य दक्षिणेन तु मुष्टिना । पन्योपानं सथा मुष्टि मन्सु प्रमारयेम् ।। पामाटातया रिसमा संयुक्ताः मुम्मारिताः। दक्षिणालग्ना मुद्रासपायभूतिदा ।

यामुत्तनमः | आवाहनम्-असहस्रशोर्या० ॐभूभुकः पायम्-तावानस्य भू. श्रा० नमः पायं सम॥ भाचमनम्-ॐ ततो बिराड. ॐभ. श्री. नमः आचम- (१३६) पूजनम्-ॐ सुपोसि गरुक्माँखिचेशिरोगायत्रञ्चचुर्य इ- हृदयन्तरपक्षो। स्तोमात्रमा छन्दास्यङ्गानिपजूपिनाम । मामतेतनामदेवव्यंयज्ञायज्ञियम्पुच्छन्धिष्ण्या शफा:सुपर्णो- सिगरुकमान्दिवंगच्छत्रः पत ॥ ॐभूर्भुवःस्त्रः घण्टास्थाप गरूदाय नमः आवाहयामि सर्वोपचारार्थे गन्धाक्षतपुष्पाणि समर्पयामि नमस्करामि ॥ घण्टामुद्रां प्रदश्यं४ दीपपूजनम्- ॐग्निज्योतिज्योतिरग्निः स्वाहा सूर्योज्योतिज्योतिः सूर्यः स्वाहा । अभियोज्योतिर्वचःस्वाहामूर्योव्वों- ज्योतिर्वच्चः स्वाहा ।ज्योतिः सूर्यः सूर्योज्योतिःस्वाहा ।। वः स्वः दीपस्थदेवताय नमः आवाहयामि सर्वोप- चारार्थ गन्धाक्षतपुष्पाणि समर्पयामि नमस्करोमि ॥ शिव- भयानम् * ॐ नमस्तरुद्रगन्यवऽऽतीतऽइपवनमः । पाहु. वः श्रीभवानीशङ्करदेवताभ्यो नमः आवाहनं समर्पयामि ॥ प्रासनम् ॐ पुरुषएवंद ॐ ० श्री. नमः आसनं सम०॥ भव्यम् - त्रिपाल ॐ भू० श्री० नमः अध्यं सम० ।। नोपं समः ॥ स्नानम् भू० श्रो० नमः ॐ तस्माघज्ञा० घंटामुदा-नाममुष्टि धामदिति घंटा मुद्रा । ध्यान १४०सफे में है।

(१४२ ) ३३ . २ 7 धिरामश्च रामरामविकककम् । द्वौ द्वौ पृथग्भिमस्तु नम- कारचमकाः स्मृताः ॥ वाजश्व सत्यमर्चारमाचाग्निरंशु 5 है m . तथाग्नि । एकाचव चतस्रञ्च त्र्यविर्वाजा इति क्रमः। एवं चमकानेकादशधा विभज्य एककभागं नमकपु संयोज्य पठेत्स "रुद्रः" । तरेकादशरुद्रः "लघुरुद्रः" ॥ तैरकादश- गुणैः " महारुद्रः" ।। रेकादशावृत्तः " अतिरुद्रः" ।। कुम्भ मुद्रा-मुष्ठयोरूकृिताग प्ठे सर्जन्यमेष विन्यत् । सर्व रक्षाकरी पा कुम्ममुद्रा प्रर्कातिता ।। अंश मुद्रा । ऋग्वी मध्यमिकांकृत्वा तर्जनी मध्यपर्वणि। संयोज्याकुभयेत्किंचिन्मुद्रेषांकुश संहिता ।। १ एक ब्राह्मण से "रुद्र ११ ब्राह्मण द्वारा "लघुरुद्र" १२१ ब्राह्मण द्वारा "महा रुद्रा १३३१ ब्राह्मण द्वारा "अति मद्र" वाणरावरणचंडीशनंदीमृगीरिटादयः सदाशिवप्रसादतसर्वेग दन्तुशांभवाः ॥ अजोहरि हिरण्याख्य वाणासुर गजाननाः ।। पसिष्ठन्यासवाल्मीकि दुर्वासागस्त्य गौतमाः ।। सदाशिवप्रसाद ते सर्वे गृहन्तुशांभवाः । ओनमः शिवाय पडक्षर मष्टोत्तरशतंज पेत् ॥ शेतत्पुरुषाविद्महेमहादेवायधीमहितमोरुद्रः प्रचोदयात् ॥ इति मद्र गायत्री दश वारंजप्त्वान्तः॥ ऋण रोगादि दारिद्र्य पापबुद्धापमृत्यवः।। अशेषाघ प्रणासायप्रसीद मम शंकर ।। .

( १४३ ) श्रीगणेशाय नमः॥ हरिः ॐ ॥ गणानान्त्वागणपति हवामहेप्रियाणान्त्वाप्रियपति५हवामहे निधोनानवानिधि- पति५ हवामहेवसोमम ॥ाह मजानिगमधमात्त्वमजासि- गमधम् ।। १ ॥ गायत्रीत्रिष्टुब्जगत्यनुष्टुप्पङ्क्त्यासह ॥ हत्युप्णि हाककुप्पमूचीभिः शम्म्यन्तुत्वा ॥ २ ॥ द्विपदा याश्चतुष्पदाविपदायाश्चषट्पदाः ।। ब्विच्छन्दायाच स- च्छन्दाः सूचीभिः मशम्म्यन्तुत्वा ॥ ३ ॥ सहस्तोमाः सह- छन्दसावृतः सहप्प्रमाऽऋषयः सप्सदैव्व्याः ॥ पूर्वपाप- न्यामनुदृश्यघोऽअन्न्चालेभिरेरत्त्य्योनरश्म्मोन् ॥ ४ ॥ ॐ *भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा।। ॐ स्वः स्वाहा ॥ यजाग्य प्रथम तु महादेवाद्वितीयंचमहेश्वरं ।। तृतीयशकरप्रोक्तचतुर्थ दृषभध्वज ॥ पंचमंशूलपाणिचपष्टंकामांगनाशनं । सप्तमंटेव • देवेशं श्रीकंठचाष्टमंतथा नवमंचेश्वरं प्रोक्त दशमंपार्वतीपतिं ।। रुद्रमेकादशंप्रोक्त द्वादशं शिवमेवच ॥ द्वादशैतानिनामानि यः पटेत्सुममाहितः गोनश्चवकृतनिश्चब्रह्महागुरुतल्पगः ॥ स्त्रीवाल पातकश्चैव सुरापोवृषलीपतिः ॥ मुच्यने सर्व पापैश्चशिवलोके महीयते ॥ अन्ययाशरणंनास्तित्वमेव शरणंमम ॥ तस्मात्कार एयभावेन समस्व परमेश्वर ॥ प्रार्थना। दुःम्ब शोकान्नि संतप्तं संसार भय नाशनं । बहु रोगाकुलं दोनत्रामात्वंवृषवाहन । वृपस्यवृषणस्पृष्टवाशृगयोर्मध्यतः शिवं ॥ विलोक्य महितं देव्या प्रार्थयेत्यूजितेशिवे ।। * रुद्राभिषेक में स्वाहाकार नहीं बोलना।

( १४४ ) तोद्रमुर्दिवन्तदुसुप्तस्यतयवेति ॥ रङ्गमञ्ज्योतिपाज्यो तिरेकन्तन्न्मेमनः शिवसङ्कल्पमस्तु ।। ५॥ येनकम्माय पसोमनीपिणो यज्ञकृण्वन्तिन्दियपुधीराः।। यदपूर्वय्यचम न्तः प्रजानान्तन्मेमनः शिवसङ्कल्पमस्तु ॥ ६॥ यत्प्रज्ञा नमुतचेनोवृतिश्यज्योतिरन्तरमृतम्प्रजासु ॥ यस्म्मान तकिञ्चनकर्मक्क्रियतेतन्मेमनः शिवमङ्कप्पमस्तु ।। ७ ।। येनेदम्भृतम्भुवनम्मविष्प्यपरिगृहीतममृतेनसर्चम् ॥ येनय ज्ञस्तायतेसप्तहोतातन्मेमनः शिवसङ्कल्प्पमस्तु ॥ ८ ॥ यस्मिन्नृचःसामपपियस्म्मिन्प्रतिष्टितारधनामावियारा ॥ यम्मिश्चित्त सर्वमोतम्प्रजानान्तन्न्मेमनः शिवसप्प मस्तु ॥ ६ ॥ सुपारीपरश्वानिवयन्मनुष्प्पान्नेनीयतेमीशु मिळजिन । हृत्प्रविष्टम्पदजिाविष्टन्तन्मेमनः शिवसङ्कल्पमस्तु ।। स्वाहा ॥ १० ॥ ॐ भूः स्वाहा ॥ ॐ सुवः स्वाहा । ॐ स्वः स्वाहा ।। इति रुद्रे प्रथमोऽध्यायः॥१॥ हरिः ॐ ॥ ॐ भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा।सहस्रशोपापुरुषासहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ सभूमिार्च नस्पृत्त्वात्यतिष्ठद्द शाङ्गुलम्॥१॥ पुरुषऽएवेद सय्य तंय्पचमान्च्यम् ॥ उतामृतस्तस्यैशानोयदन्नेनातिरोइति ॥२॥ एतावानस्यमहिमातोज्ज्यापारश्चपुरुषः ॥ पादोस्प विश्व भूतानित्रिपादस्पामृतन्दिवि ॥३॥ त्रिपावंड उदैपुरुषः पादौस्येहामवत्पुनः ॥ ततोविष्वब्यक्राम साशनानशनेऽममि ॥ ४॥ ततोचिराडजायधिराजोऽ अधिपूरुषः। सजातोयत्यरिच्च्यतपरश्वामिमयोपुरः ॥५॥ वस्मायज्ञारसबहुतः सम्भृतम्पृपदाज्यम् । तयस्ताँधकेव्वा यच्यानारणपाग्याम्म्याशये ॥६॥ तस्माद्यज्ञात्सहुतऽ ऋचःसामानिजछिन्दासिजज्ञिरेतस्माद्यजुस्तस्म्मादजा पत ॥ ७॥ तम्म्मादश्वाऽप्रजायन्तयेकेचोभयादतः।। गावो इजज्ञिरेतस्मात्तस्माजाताऽअजावयः ॥ ८ ॥ तय्यज्ञम्महि पिप्पोनन्न्पुरुषजातमन्नतः॥ तेनदेवा अयजन्तसाद्धयाऽऋप पश्चये ॥ ६ ॥ यत्पुरुषव्यदधुः कतिघाव्यकम्प्पयन् ॥ मुख छिमस्यासीस्किम्पाकिमुपादाऽउच्न्येते ॥१०॥ ब्राह्मणो स्यमुखमासीद्वाहूराजन्यः कृतः ॥ ऊरूतदस्ययवैश्यः पदम्या शुद्रोऽप्रजापत ॥११॥ चन्द्रमामनसोजातश्चक्षोः सोऽप्रजायत्त ॥ श्रोत्राद्वायुरधाप्राणश्चमुखादग्निर- जायत ।। १२॥ नान्याऽयासोदन्तरिवशोष्णोद्यौः समय- जात ॥ पद्भ्याम्भूमिर्दिशः श्रोत्रात्तथालोझारऽकम्प्पयन् ।। १३ ॥ यत्पुरुषेणहविपादेवायज्ञमतन्न्वत । व्यसन्तोऽस्या सीदाज्ययीमइध्मः शरविः ॥१४॥ सप्मास्यासन्परि घयस्त्रिः समिधः कृताः ॥ देशाय द्यज्ञन्तन्न्वानाऽअपघ्न न्पुरुषम्पधुम् ॥ १५ ॥ यझेनयज्ञमयजन्तदेवास्तानिधर्मा (१४६ ) विप्रथमास्यासन् ॥ तहनाकम्महिमानः सचन्तयत्रपूर्वे साव्याः सन्तिदेवाः स्वाहा ||१६|| अभ्यः सम्भृतः पृथिळ्य रसायविश्वकर्मणः समवर्तनाग्रे ॥ तस्यत्त्वष्टाविदधद्रूप मतिमर्यस्यदेवत्वमाजानमन्ग्रे ॥ १७॥ वेदाहमेतम्पुरुष ग्महान्तमादित्यवर्णन्तमसः परस्तात् ॥ तमेवबिदित्त्वाति मृत्युमतिनान्यः पन्थाविद्यतयनाय ॥ १८॥ प्रजापतिश्श्व गतगार्मेऽअन्तरजायमानीबहभाविजायते ।। तस्य योनिम्पार पश्यान्तधीरास्तस्मिन्न्हतस्थुर्भुवनानिविश्वा ॥ १६ ॥ योग्य पातपतियोदेवानाम्पुरोहितः । पूर्वोयोदेवेभ्यो जातोनमोस्वायत्रालय ॥ २० ॥ रुचम्ब्राह्मञ्जनयन्तोदेवाड अग्रेतदब्रुवन् । यस्त्वैववाहणोविद्यात्तस्यदेवाऽप्रसन्न्वशे ॥ २१॥ श्रीश्तेलक्ष्मीश्श्चयत्वन्यावहोरात्रेपानक्षत्राणिरूप मश्विनौव्व्याचम् ॥इप्पणनियाणामुम्मइपाणसवलोकम्मा इपाण। स्वाहा ॥२२॥ ॐ भूः स्वाहा ॥ ॐ भुवः स्वाहा। ॐ स्वः स्वाहा ।। इति रहे द्वितीयोऽध्यायः ॥२॥ हरिः ॐ ॥ ॐ भूः स्वाहा ॥ ॐ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा।। आशुः शिशानोन्धुपमोनमीमोधनापनः चोभयस्थपणीनाम्।। सकन्दनोनिमिपएकवीरः शव सेनाऽअजयत्साकमिन्द्रः ॥१॥ सहनन्दनेनानिमिपपजिप्प्णुनायुत्कारेणदुरच्च्यवने नघृष्णुन। ॥ तदिन्द्रेणजयन्त सहवंयुधोनरइपुइस्तेन माजीसहमानऽउन्म: ( १४७ ) प्या ॥ २॥ सहस्तैः सनिषङ्गिभिवंशोस ५ वटामयुध इन्द्रोगणेन ॥ समृष्टजिर सोमपावाहुशद्वयु प्रपन्या प्रतिदि नाभिरस्ता ॥ ३ ॥ बृहस्पतेपरिदीपस्थेनरक्षोहामियाँ र अपराधमानः|| प्रभञ्जन्सनाः अमृणोयुधाजयन्नस्माको अचवितास्थानाम् ॥४॥ बलविज्ञायस्यवीरः प्रवीरः सहस्त्रा । अभिधीरोऽअभिसत्त्वासहोजात्र मिन्द्रस्यमातिष्ठगोवितु ॥५॥ गोत्रमिदकोविदवस राहु अयन्तमज्जमाप्रमृणन्तमोजसा ॥इम सजाताऽअनुवीस्यद्ध সিংগভাষীসাবুল মিশৗখিনা साहमानोदयोबीः शतमन्न्युरिन्द्रः । दुररूपवनः पृतनापा उयुद्धयोसम्माक : सेनाऽभवतुष्प्रयुत्सु ॥ ७ ॥ इन्द्रऽामान्ने तावृहस्पतिहक्षिणायज्ञः पुर एतुसोम: ॥ देवसेनानामभि मजतीनाझपन्तोनामस्तायन्वयम् ॥८॥इन्द्रस्यन्वृप्प्यो अरुणस्यराज प्रादित्यानाम्मरुता शऽउन्नम् ॥ महामन साम्भुवनस्यवानाकोपो देवानामपत्तामुदस्स्था ॥ी उर्ष यमवन्नायुधान्न्युत्सत्वनाम्मामकानाम्मनाथमि ॥ उदवह न्याजिनांच्याजिनान्न्युट्रयानाञ्जयतांच्यन्तुयोपाः ॥ १० ॥ अस्माकमिन्द्रः ममृतेषुबजेसमाकपाऽपत्रस्ताजयन्तु ।। अस्मानोगचभवन्त्वस्माँ २ उदेवा अवताइवेषु ॥११॥ अमोषावितम्प्रतिलोमपन्नोयहाणांगायधेपोहि ॥ भाम (१४८) हिनिदहहत्सुशोकरन्धनामिनास्तमसासचन्ताम् ॥ १२ ॥ अवसृष्टापरापतशरव्येब्रह्मस शिते । गच्छामिन्त्राप्रपद्यस्व मामीपाश्चनोच्छिपः॥ १३ ॥ प्रेताजयतानरऽइन्द्रोकः शर्म यच्छतु ॥ उग्रायः सन्तुवाहवोनाधृष्यायथासथ ॥ १४ ॥ असोयासेनामरुतः परेपामयतिन ओजसास्पर्द्धमाना ।। वाग्रुहसतमसापचतेनयथामोऽअन्योऽअन्न्यन्नजानन् ।।१५।। यत्रयाणाः सम्पतन्तिकुमाराविशिखाऽइव ॥ तन्नइन्द्रोबृह स्पतिरदितिः शर्मयच्चतुविश्वाहाशर्मयच्छतु ।। १६ ॥ माणितेव्वर्मणाच्छादयामिसोमस्त्वाराजामृतेनानुबस्ताम् । उरोवरीयोव्वरुणस्तकृणोतुजयन्तन्त्वानुदेवामदन्तु ॥स्वाहा ।। ॥ १७॥ ॐ भूः स्वाहा।। ॐ भुवः स्वाहा।। स्वः स्वाहा।। इतिरुद्रे तृतीयोभ्यायः ॥ ३ ॥ हरिः ॐ ॥ ॐ भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा ॥ बच्चभ्राइबृहस्पियतुसोम्म्यम्मद्धापुर्दधयज्ञपता वविहुतम्।। वातदोषोऽभिर चवित्मनाप्रजाः पुपोपपुरु धाधिराजति ॥ १ ॥ उदुत्त्यञ्जातवेदसन्देवंव्वहन्तिकेतवः॥ हशेविश्वायमूर्यम् ॥१॥ येनापावकचक्षसाभुरण्यन्तजना २ऽअनु ॥ त्वंवरुणपश्यसि ॥ ३ ॥ दव्यावद्ध! ऽभागत! रथेनसूयंत्वचा ।। मद्घायज्ञ समाथे | तम्प्रत्यनथा यंवेनवित्रन्देवानाम् ।। ४ ॥ तम्प्रत्क्न्यापूर्वथाविश्वमथा

ज्यतातिम्दहिषदश्वविदम् ॥ प्रतोचीनंवृजनन्दोहसेधु
मांज्योतिर्जरायरजसोविमाने ॥ इममपासंगमेसूर्य
(१४६ )
निमाशुञ्जयन्तमनुयासुबईस ॥५॥ अयव्वनरचोद यत्परिश्न
॥७.11 पान
चनम्
शिशुभचिप्रामतिमानिहन्ति ॥ ६ ॥ चित्रन्देवानामुद
गादनीकञ्चक्षुम्मिन्त्रध्यवरुणस्यागनेः।। आपाधायाथियो
भिन्तरिक्षमूर्य प्रारमाजगतस्तस्त्युपश्च
इटामिविदयेसुरास्तिविश्वानरः सवितादेवएतु ॥ अपिप
पायु वानोमत्सथानोविश्वञ्जगदभिपित्येमनीषा ॥ ॥ यद
घकञ्चवदन्नुदगाऽअभिये । मर्चन्तदिन्द्रध्वशे ॥६॥
वरहिविश्वदर्शतोज्योतिकुदसिसूर्य । विश्वमामासिरो
॥१०॥ तत्स्यस्यदेवत्यन्त न्महितम्मदयाकों
वितमधभार ॥ यदेदयुक्रदस्तिः सुघस्थादादात्रीच्या
सस्तनुतसिमरम्मै ॥ ११॥ तन्मियस्यवरुणस्याभिचचेव
प्योरूपाणुतयोरुपस्त्थे। अनन्तमन्यद्रुशदस्यपाजःकृष्ण
मन्न्पद्धरितः सम्भान्ति ॥ १२॥ एएमहारअसिसूर्यपडा
दित्यमहारऽसि ।। महस्ते सतोमहिमापनस्यतेदादेवमहारऽ
मसि ॥ १३ ॥ बापभ्रवसामहारऽअसिसत्रादेवमहार
मसि ॥ मन्दादेवानाममुपः पुरोहितोप्पिमुज्ज्योतिरदा
पम् ॥ १४ ॥ श्रायन्तायसूर्यविरदिन्द्रस्समदत ।।
पनिजातजनमानऽमोजमाप्रतिभागनदीपिम ॥ १५ ॥

( १५० ) अद्यादेवाऽउदितामूर्यस्यनिर हमः पिपृतानिवद्यात् ।। वनो मित्रोवरुणो मामहन्तामदितिसिन्धुः पृथिवी उत्तयोः॥१६॥ आकृष्णेनरजसावर्त्तमानोनिवेशयन्नमृतम्मत्यंञ्च ।। हिरण्य यनमवितारथेनादेवोयातिभुवनानिपश्यन् ।। स्वाहा ॥ १७ ॥ ॐ भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः म्वाहा ।। इति रुद्रे चतुर्थोऽधायः॥४॥ हरिः ॐ॥ॐ भूः स्वाहा।। ॐ भुवः स्वाहा।। स्वाहा।। ॐ नमस्तेरुद्रमन्यवउतोतऽइपर्यनमः ॥ पाहुब्म्या मृततेनमः स्वाहा || ॐयातेरुद्रशिवातनूरघोरापापकाशिनी तयानस्तन्न्वाशन्तमयागिरिशन्ताभिचाकशोहि स्वाहा।।२ ॐ यामिङ्गिरिशन्तहस्तेविभय॑स्तये ॥ शिवाङ्गिरिन्चता कुरुमाहि सोः पुरुषअगत् स्वाहा ॥३॥ ॐ शिनब्धच साच्चागिरिशाच्छाबदामसि ॥ यथानः सर्वमिजगइयत्म ५ मुमनाऽअसत् स्वाहा ।। ४ ।। ॐ प्रद्धयवोचदधिवक्ता प्रथमो दंच्यामिषक् ।। अहीश्वसर्याञ्जम्मपन्सश्चियातुधानन्यो घराचोः परामुव स्वाहा ॥ ५॥ ॐ असोयम्ताम्लोअरुण उनमः सुमंगल || येचैन : रुद्राऽअमितादिक्षुभिनाः सह सशोपा हेडऽईमहे स्वाहा ॥ ६॥ ॐ असोयोवसतिनी महामिषेक में शवरही ६४ पेजमें से पाठ करना यहां स्वाहा पार मो यान में रहे।

प्रियास्तन्योरहरीरिपः स्वाहा ॥ १५ ॥ ॐ मानतोक। लग्रीवोविलोहितः ।। उतनंगोपाऽवश्यकश्यन्नुदहार्यः सोमयातिनः स्वाहा ॥७॥ ॐनमोस्तुनीलग्रीवाय साक्षायमीदु ।। अथोयेऽअस्यसत्त्वानोहन्तेभ्योकरनमः स्वाहा ॥ ८ ॥ ॐ प्रमुञ्चधन्वनस्त्वमुमयोगल्योाम् ॥ पाश्नेहस्त इयत्रः परातामगोवप स्वाहा ॥६॥ ॐविज्ज्य न्धनुः कपदिनोविशल्ल्योवाणवारउत ।। अनेशनस्ययाऽइप ३ः स्वाहा ॥ १० ॥ ॐ पातेहेतिम्मीदुष्ट । तपारम्मान्विश्वतस्त्वमयक्ष्मयापरिभुज वाहा ॥ ११ ॥ ॐ पस्तिधन्वनोहेतिरस्मा एविश्वतः अयोयइपुधिस्तवारेऽस्म्मन्निधेहितम् स्वाहा ॥१२॥ भवत्यधनुष्ट्वः सहस्राशतेपुधे॥ निशीशयानामुरखा रिबोना महामव वाहा ॥ १३ ॥ * नमस्तऽत्रायुधाया नातनापप्पणवे ॥ उमाभ्यामुततेनमोपाहुण्यान्तवमायने स्वाहा ॥ १४ ॥ ॐ मानोमहान्तमुतमानोऽअर्भकम्मानऽउ चन्तसुत मानचितम् || मानोवधीः पितरम्मोतमातरम्मानः राभुरस्यनिपंगधिः महस्तेवभूवतधनुः तनयमान आयुपिमानोपुमानोऽपि ॥ मानीन्दी न्द्रिमामिनोल्वघोहीयमन्तः सदामित्वाहवामहे ॥ स्वाहा ॥१६॥ ॐ नमोहिरएपाहवे । सेनान्त्येदिशात्रपतपेनमः माहा ! नमोबम्योहरिकशेम्प परनाम्पतयनमः ( १५२ ) स्वाहा ।। ॐ नमः शंपिप्पजरायश्चिपीमतेपथीनाम्पतयेनमः स्वाहा ।। ॐ नमोहरिकेशायोपवीतिनपुष्टानाम्पत्यनमः स्वाहा ॥ ॥ १७ ॥ ॐ नमो यन्मनुशाय । च्याधिनेनाना म्पतयेनमः स्वाहा ॥ ॐ नमोमवस्यहत्यजगताम्पतयेनमः स्वाहा अनमोरुद्रायाततायिनेवाणाम्पतयेनमः स्वाहा। ॐनमः सूतायाइन्स्यव्यनानाम्पतयेनमः स्वाहा ॥ १८ ॥ ॐ नमोगेदिताय । स्स्थपतयेच्यक्षायाम्पतयेनमः स्वाहा ।। ॐ नमोमुत्रन्तयेचारिखस्कृतायौपधोनाम्पतयेनमः स्वाहा ।। ॐ नमोमन्त्रिणब्याणिजायकक्षाणाम्पतयेनमः स्वाहा ।। नमऽउचग्योषायाक्क्रन्दयतेपत्तोनाम्पतयेनमः स्वाहा ॥१६॥ ॐ नमः करस्नायवया । धावतसचनाम्पतयेनमः स्वाहा ॥ ॐ नमः सहमानायनिन्व्याधिन यादव्याधिनीनाम्पतयेनमः स्वाहा ॐ नमोनिपंगिणेककमायस्तनानाम्पतयेनमः स्वाहा || ॐ नमोनियरवेपरिचरायारण्यानाम्पतयेनमः स्वाहा ।। ।। २० ॥ॐ नमोबश्वत । परिवर्तस्नायूनाम्पत पेनमः स्वाहा ।। ॐ नमोनिपंगिणइपुषिमतेतस्कराणाम्प तयेनमः म्बाहानमः सुतायियोजिघा सम्योमुप्पण ताम्पतपेत्रमः स्वाहा । ॐ नमोसिमग्योनकचरयोन्त्रि कृन्तानाम्पतये नमः स्वाहा ॥२१॥ ॐ नमवणीपिणे । गिरिचरायलुचानाम्पवयनमः स्वाहा । नमऽ इधुमदुम्यो ।

श्ववोनमः स्वाहा ।।
( १५३ )
धन्यायिम्यस्थवोनमः स्वाहा ॥ॐनमातत्यानेन्दः
प्रतिदधानेभ्यश्चयोनमः स्वाहा । ॐ नमऽआयच्छम्पो
पम्पस्चयानमः स्वाहा || ||२२|| ॐ नमोचिसृजम्यो
वियपरववोनमः स्वाहा॥ ॐनमः स्वपयो जाग्ग्रम्प
नमः शयानेम्यासीनेभ्यश्चयो
नमः स्वाहा ॥ ॐ नमस्तिष्टम्योधावपश्चवोनमः
बाहा ॥ २३ ॥ ॐ नमः समान्यः सभापतिज्यश्वयोनमः
माहा ।। ॐनमोश्वगम्योश्वपतिन्यश्चयोनमः स्वाहा ।
नमऽव्याधिनीम्पाविवियन्तोम्पश्यत्रो नमः
म्यानमउगणाम्पस्ट हतोम्यश्ववोनमःस्वाहा ।।
॥२४॥ ॐ नमोगणेभ्यो गणपतिस्पश्यबोनमः स्वाहा ।।
ॐ नमोव्यातम्योन्यातपदिन्भ्यश्ववोनमः स्वाहा ॥ ॐनमो
गृमपोगृत्सपनिम्यश्व मोनमः स्वाहा ॥ ॐ नमोविरूपे
मोविश्वस्पेभ्यश्वयोनमः स्वाहा ॥ २५ ॥ ॐनमः
मेनारपः सेनानियस्वदोनमः स्वाहा ॥ ॐ नमोरपि
पोऽप्रत्यसमरसयोनमः स्वाहा ॥ ॐ नमः हनुम्यास
होम्यधयोनमः स्वाहा || ॐनमोमहम्योऽभन्मरम्म
रमोनमः स्वाहा ॥ २६ ॥ ॐ नमन हम्पो । पथकारे
ॐ
नमः लालेग्यः कम्मरिन्य
पोनमा
सामोनिपाईन्य पुषिष्टेम्पपरोनमः ,
..
स्परमोनमः स्वाहा।
..

पाहा. अनमः सनिम्म्योगपृश्यश्चयोनमः स्वाहा ॥२७॥ ॐ नमः वयः। श्वपतिभ्यश्वबोनमः स्वाहा. ॐ मामेभवा पचारायचत्वाहा ।। ॐ नमः शापचपशुपतयेच म्वाहा । ॐ नमोनीलग्नोरायशितिकण्ठायच स्वाहा ॥२८॥ ॐ नमः कमदिन । चब्युप्पशायर स्वाहा ॥ ॐ नमः सहस्रा ज्ञापनशतधन्वनेच स्वाहा ॥ ॐ नमोगिरिशयायशिपि विष्टायच स्वाहा ॥ ॐ नमोमीदुष्टुमायचेषुमतेच स्वाहा ॥२६॥ नमा स्वाय चच्चामनायच स्वाहा । ॐ नमोबृहत चव्वयसेच म्यादा निमोवृद्धापनसपेच स्वाहा ॥ ॐ नमोपायचप्रध माय स्वाहा। ॐ नमः श्राश चाजिरायच स्वाहा ॥३०॥ ॐ नमः शीग्न यायचशीश्यायच म्वाहा ॥ ॐ नमः ऊगा पचास्वन्न्यायच स्वाहा । ॐ नमोनादयायचोप्यायच म्वाहा ॥ ३१ ॥ ॐ नमोज्यष्टायच कनिष्ठापच स्वाहा ॥ ॐ नमः पूर्वजायचापरजायच स्वाहा ॥ ॐ नमोमदयमाय चापगल्मायच स्वाहा ॥ ॐ नमोजघन्यायचघुघ्यायच म्वाहा ॥ ३२ ॥ ॐ नमः सोम्याप चप्पतिसर्यायव स्वाहानमोयाम्म्याश्चम्पायन स्वाहा ॥ ॐ नमः रनोक्सापचावसान्यायच स्वाहा । ॐ नमऽउरायचरव ३३ ॥ ॐ नमोकन्याय चकक्ष्यायच स्वाहा ॥ ॐ नमः श्रवारप्रतिश्रयायच स्वाहा ॐनमः । जयापन स्वाहा .

नमः
पांगयुत्यापय स्वाहा ॥ नाव्यप्योपगारध्यान
( १५५ )
वायचाशुरपायच स्वाहा ॥ ॐनमः शुरायचायभैदि
नेत्र वाहा ॥ ३४ नमो विनिम्मने चकाचिनेच
थाहा । ॐ नमोचम्मिगधन्वरूथिनेचं स्वाहा ।
नापचश्रुतमैनाय स्वाहा । ॐ नमोदुन्दुम्यायचाइन
सापनासाहा। ३५॥ ॐ नमोप्प्णवे चप्रमशायन
HIRमोनिपनिवेधिमनच स्वाहा ।। ॐ नमस्ती
रोपवाधिनेन स्वाहा । ॐ नमः स्वायुधाएवमुपान्य
नेच सादा ॥३६॥ ॐ नमः व त्याप चपाध्यायच स्वाहा ।
ॐ नमः प्राध्यापचनाप्स्यायन स्वाहा । ॐ नमः युन्या
খাযাবৰ ধা। ১ নমাৰাঘাবহান
em ॥ ३७॥ ॐ नमः पाय चावट्यायन वाहा ।।
नमोधोद्ध पापचाप्या व नमोमेग्गा
F३॥ नमोधात्याप परम्पायन मा॥
नावाप्यार बचानुपाप प यहा । ॐ नमः
নাৰাঘ '৷ ১নমায়াযাণ
पार ॥ ३६॥ नम गंगरे पशुपनर RI111
नमशागौमाय नपोधायमा
पाप मोरगानीmmy
BRITIS नमानाHICE
सोयारिया

( १५६ )
॥४०॥ॐ नमः शम्भवाय चमयोभवायच स्वाहा ॥ ॐनमः
शङ्करायचमयसकराय च स्वाहा ।। ॐ नमः शिवायचशिवत
राय च स्वाहा ।। ४१ ॥ ॐ नमः पार्याय चाचार्यायच
स्वाहा।। नमः प्रतरणायचोत्तरणायच स्वाहा ।। ॐ नम
स्तीत्यर्यायचकूलरूयायच स्वाहा ॥ ॐ नमः शम्प्यायचफैन्य।
यच स्वाहा ॥४२॥ ॐ नमः सिकत्त्याय चष्प्रवाह्यायच
स्वाहा ।। ॐ नमः किट शिलायचक्षयणायच स्वाहा ॥ ॐ
नमः कपर्दिनेचपुलस्तयेच ग्वाहा ॥ ॐनमऽरिण्यायचा
पत्थ्यायच स्वाहा ॥४३॥ ॐ नमोच्चज्ज्याय चगोप्या
यच स्वाहा।। ॐ नमस्तकप्प्यायचगैह्यायच म्वाहा।। ॐ नमो
हदय्यायचनिप्प्यायच स्वाहा ॥ ॐ नमः काव्यायचगहरे
म्हायच स्वाहा ॥४४॥ ॐ नमः शुष्क्याय चरित्यायच
स्वाहा ।। ॐ नमः पासव्यायचरजस्यायच स्वाहा ।। .
नमोलोप्प्यायचोलप्प्यायच स्वाहा ॥ ॐ नमायचमू
घ्यायच स्वाहा ॥४५॥ नमः पर्णाय चपर्णशदायन
स्वाहा ॥ ॐ नमऽउद्गुरमाणायचामिग्नतेच स्वाहा ।। ॐ
नमाखिदतेयाप्रखिदतच स्वाहा ॥ ॐ नमश्कृयोध
नुपम्यश्श्योनमः स्वाहा ।।ॐ नमोवः किरिकेम्पोदेवा
ना हृदयेश्यः स्वाहा॥ॐ नमोब्यिविन्यकेन्म्यो देवाना
५ हृदयम्यः स्वाहा ।। ॐ नमोविक्षिणकेन्म्यो स्वाहा ।।
.

बिदागहि ।। ५१॥ विकिदिलितोहित । नमस्ते
नमा श्रानिहतेच्या स्वाहा ॥ ४६॥ ब्रापअन्यसरप्प
दाद नीललोहितासालानामेयाम्पशनाम्मामारी
अमोचनः विश्वनाममा ॥ १७ ॥ इमोहगाय । तबसेका
दिनदयष्ट्रीय प्रमगमहेमतीः ॥ यथाशमसद्धिपदेचनुम्प्पदे
विरथम्पृष्लयामेऽस्मिन्ननातरम् ॥ १८॥ यातेरुद्रशि
वातनः शिवाधिश्वाहामेषजी ॥ शिवास्तस्यभेषजीतयानो
मुजोक्स ।। ४६ ॥ परिनीरुद्रस्यहेतिकृणक्तुपरित्वपश्य
दुम्मोतग्यायोः । अस्थिरामयवदम्यम्तनुम्दमीड्बस्तीका
सतनयायमूड ।। १० । मोदुष्टमशिवतम । शिवीन: सुम
भामापरमेश्वृदऽयुनिषायचिवसानऽभाचपिनाक
भन्नुभयः ।। यास्तम्हस 3. इतयोन्न्यमसमनिवपन्तताः
।। ५२ ॥ सहसाणिसहस्रशोरावहास्तवतयः । तामामीशा
नोमगवः पराधीना साधि ॥ ५३ ।। असहयातासहसा
॥ यदा मधिभूम्याम् ॥ तपा५ सहसपोजनेवधन्या .
नितम्मति ॥ ५४॥ अस्मिन्महत्त्यादिन्नारचमवाधिः
ने ५ सहसपोजवधवानिमसि ॥
मौलग्रीवा शितिकरयादिवई गाऽऽपरिचयः ॥ नेपा५
-से प्रत्येक पाहुति देते है क्योंकि
साकमार में है।

(१५८ )
प
सहसयोजनेवधन्यानितन्मसि ॥ १६ ॥ नीलग्रीवाः शिनि
वण्ठाः शवोऽश्रधा समाचराः ॥ तेपाय सहस्रयोजनेवधन्य
नितन्मसि ॥ ५७ ।। ये वृक्षेषु । शप्पगनीलग्रीवा
विलोहिताः ॥ तेपा ५ सहस्रयोजनेवधन्यानितन्मसि
॥ ५८ ॥ येभूतानामधिपतयोविशिखासः कपदिनः ॥ तेषा
सहस्रयोजनेवधानवानितन्मसि ||५६ ॥ येपथाम्पथिरक्षया
ऐलवृदाऽआयुयुधः। तेपा ५ सहस्रयोजनेवधन्यानितन्म
सि ॥ ६० ॥ येतीर्थानि । प्रचान्तिसकाहस्तानिगिणः ।।
तेपा ५ सहसंयोजनेवधन्यानितान्मसि ॥ ६१ ॥ येनेषु ।
विविद्धयन्तिपात्रपिवतोजनान् ॥ पा ५ सहस्त्रयोजनेव
धन्वानितान्मसि ॥ ६२ ॥ यएतावन्तरभूया ५ सश्च
दिशोराचितस्थिरे ॥ पा ५ सहस्रयोजनेवधन्न्यानित
मसि ॥ ६३ ॥ नमोस्तु । रुद्रेन्योयेदिचियेषांवमि
पवः ॥ तेम्योदशणाचीर्दशदक्षिणादशप्रतीचीईशोदीचा
शेर्दाः ॥ तेन्योनमोऽस्तुतेनीवन्ततनी मृत्यन्तुन्दि .
प्मोयश्थनोदप्रितमेपजिम्मेदामः ॥ स्वाहा ६४॥ नमो
स्तु । रुद्रेग्योयन्तरियषांच्यातऽइपवः ॥ म्योदशप्पा
चीईशदचिणादशप्पतीचीर्दशोदीचीर्दशोदाम्योनमोऽ
अस्तुतेनोवन्तुतेनोमृडयन्तुतेन्द्विपमोयरचनोवेष्टितमेपाल
मैदध्मः ॥ स्वाहा । ६५।। ममोस्त । रुद्देम्योपेथियां
A

पंचम अध्याय बाद (१५६ ) येसामनमिषवः ॥ तेम्पादशमाचोर्दशदक्षिणाशप्पतोचोई शोदीचोदशोदाः ॥ तेम्पोनमोऽस्तुतेनोवन्तुतेनोएड यन्तुतेन्दिपमो यश्चनो वेष्टित मेपाञ्जम्मेदध्मः ॥ स्वादा ।। ६६ ॥ ॐ भूः स्वाहा ॥ ॐ भुवः स्वाहा ।। ॐ स्वः स्वाहा ।। इति रुद्रे पञ्चमोऽध्यायः ॥ ५॥ * के में इन मंत्रों का पाठ करना भूः स्वाहा ॥ ॐ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा ।। हरिः नमस्ते ( इत्यारभ्य ) मानस्तोके (इतिपर्यन्ताः पोदश मन्त्राः) HEER स्वाहा ॥ ऐपते ॥ १७॥ बन्द ० ॥ १८ ॥ नमस्ते० ॥ १६ ॥ याते.॥ २०॥ नलम्बिदायमाजजानान्न्यशुम्माक मातरम्बभूव ।। नोहारेणाप्रावृताजल्याचासुदृपऽउथशासरच रन्ति ।। २२॥ विश्वकर्माजनिष्टदेवऽादिद्गन्धवोऽप्रभा द्वितीयः ॥ तृतीयः पिताजनितोषधीनामपान्मंग्यदधात्पुरुषा ॥२२ ॥ मोदष्टमः ॥ २३ ॥ शिकिरिव ॥२४॥ महस्राणि ॥ २५ ॥ प्रमयाना ॥२६॥ठ सोम० ॥२७॥ पपने ॥ २८॥ अबरुद्र० ॥ २॥ मेपजमसि० ॥ ३०॥ सम्पर्क०॥ आप ॥३१॥ एतरो०॥ ३२ ॥ यायुपं० ॥ ३३॥ शिवाना. मा० ॥ ३४ ॥ उपराषः ॥ ३५॥ भग्निहरये ॥२६॥ नोतिन० ॥ ३७॥ सस्तिनन्दो० ॥३०॥ पयः पृधि- Frienविराट ॥४०॥ अग्निपता ॥४॥ पोशान्नि० ॥ ४२ ॥ OFENT | Sमुसाहा ॥ NEER(मार में मारपमे चम्चा०इन दो अभ्यार पाठरना)।

भुवः स्वाहा ।। ॐ स्वः स्वाहा ।। हरिः ॐ ॥ व्वय ट. सोमच्चत्तेतव मनस्त नूपुरिभ्रतः ॥ प्रजावन्तः सचेमहि ॥ १।। एपत । रुद्र माग सहस्वामि कयातज पस्यस्याहपतेरुद्रमागासुस्तेपशुः ॥ २॥ श्रय रुद्रमर्द मावदेवन्त्र्यम्बकम् ॥ स्थानोवस्यसस्करयथान: श्रेयसस्करद्यथानोळ्यवसाययात् ॥३॥ भेषजमसि । भेष जगश्वायपुरुषायभेषजम् । मुखम्मेपायमेष्ये ॥ ४ ॥ध्यम करयजामहे । सुगन्धिम्पुष्टिवर्द्धनम् । उर्वारुकमियपन्धना न्मृत्योमचोयमामृतात् । व्यम्बकंग्यजामहेसुगन्धिम्पतिचे दनम् । उचारुकमिवबन्धनादितोमुक्षीयमामुतः ॥ ५ ॥ एतत्ते । रुद्रावसन्तेनपरोम्जवतोतीहि ॥ अवततधन्वापि नाकावसः कुत्तियासाऽमहि ठ०सनः शिवोतोहि ॥६॥ व्यायुप जमदग्नेः कश्यपस्यध्यायुपम् ।। यद्देपुव्यायुपन्तन्नोऽअस्तु व्यायुपम् ॥ ७ ॥ शियोनामासिस्त्रधिनिस्तेपितानमस्तेऽ श्रस्तुमामाठि० सीः॥ निवर्तयाम्म्यायुपेनायायप्रजननायरा यस्पोपायसुप्रजास्त्वायसुवीर्याय स्वाहा ॥ ॥ ॐ भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा ॥ॐ स्वः स्वाहा ।। इति रुद्रे पष्ठोऽध्यायः॥६॥ मुवः स्वाहा ।। ॐ स्वः स्वाहा।। हरिः ॐ ॥ उग्नश्च । भीमरवधान्तश्चधुनिश्व | सास ॐ भूः स्वाहा।। ॐ डेनमरुतोषलेनसायान्प्रमुदा । मवस्पकण्ठपठ० रुद्रस्या ( १६१ ) दौ स्थाभियुग्माचविक्षिपः||साहा॥१॥ अग्नि: हृदयेनाश नि छै० हृदयायणपशुपतिकृत्स्नहृदयेनभवंय्याना ॥ शर्य ग्मतस्त्राभ्यामीशानम्मन्न्युनामहादेवमन्तः पर्शच्व्येनोग्ग्रन्दे बंम्वनिष्टुनावसिष्ठहनुः शिङ्गीनिकोश्याम्भ्याम् ॥ २ ॥ उम्य मोहितेन मिय: सौम्वत्येनरुवन्दौत्येनेन्द्रम्प्रक्री तः पाय॑म्महादेवस्थयकृच्छय॑स्यव्यनिष्टुः पशुपतेः पुरी तत् ॥ ३॥ लोमन्भ्यः स्वाहा। लोमब्भ्यः स्वाहात्वचेस्वाहा त्वचेस्वाहालोहितायस्वाहालोहितायस्वाहामेदोभ्यः स्वाहा मेदोम्पः स्वाहामा सेभ्यः स्वाहामा सेम्यः स्वाहास्ना चभ्यः स्वाहास्नावभ्यः स्वाहास्त्यन्न्यः स्वाहा स्त्थस्यः स्वाहा मजन्म्पः स्वाहा मजन्म्यः स्वाहा || रेतसेस्वादापाय वैस्वाहा ॥ ४ ॥ आयासायस्वाहा ! प्रायासायस्वाहा संय्या मायस्वाहा दिपासायस्वाहोयासायस्वाहा ।। शुचेस्वाहाशोच स्वाहाशोचमानायस्वाहाशोकायस्वाहा ॥ ५॥ तपसेस्वाहा । तप्प्यतेस्वाहातप्प्यमानायस्वाहातप्सायस्वाहापौयस्वाहा ।। निष्कृत्यै स्वाहापापरिश्वत्यैस्वाहा भेपजायस्वाहा ॥ ६॥ यमा पस्वाहान्तकायस्वाहामृत्ययस्वाहा ॥ ब्रह्मणेस्वाहाब्बयइत्या यस्वाहाविश्वेन्योदेवेन्यःस्वाहाद्यावापृथिवीम्या स्वाहा!! स्वाहा ॥ ७॥ ॐ भूः स्वाहा ।। ॐ भुः स्वाहा ।। ॐ स्ट:

(१६२ ) स्वाहा ।। इति रुद्रे सप्तमोध्यायः ॥ ७ ॥* भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा॥ ॐ स्वः स्वाहा । हरिः ॐ ॥ बाजरश्च । मेप्रसवश्वमेषयतिरश्वमेप्रसिति रसमेघीतिश्चमे कक्रतुश्चमे स्वरश्वमे श्लोकरश्वमेश्वश्चम रश्रुतिश्चमेज्ज्योतिश्चमेस्वश्चमेयज्ञ नेकल्प्यन्ताम् ॥ १ ॥ प्राणश्च । मेपानश्वमेव्यानरश्रमेसुश्वमेचित्तश्चमाधीतच मेवाश्चमेमनश्चमेचचुरश्चमेरश्रोत्रञ्चमेदक्षश्वमेवलश्चमेयॉन कल्प्पन्ताम् ॥ २ ॥ भोजश्च । मेसहरश्वमात्माचमेतनू स्थमेशर्मचमेव्यर्मचमेङ्गानिचमेथोनिचमेपरू५ पिचमेशरी राणिचमऽश्रायुश्चमेजराचमेयने नकाप्यन्ताम् ॥ ३ ॥ ज्ज्य ट्यश्च । मञ्ाधिपत्यश्चमे मन्न्युश्चमेभामश्च मेमश्चमेम्म श्यमेजेमाचमेमहिमान मेवरिमाचमेप्रथिमाचमेव्वर्षिमाचमे वाधिमाचमेन्वृद्धश्चमेवृद्धिश्च मेयज्ञनकन्यन्ताम् ।। स्वाहा ॥४॥(न०*) ॥ सत्यश्च । मेश्रद्धाचमेजगच्चमेघनश्चमेन्धि श्वञ्चमेमहश्च मेक्रीडाचमेमोदश्यमेजातश्चमनिष्ष्यमाणश्च मैमकनमेसुकृतश्चमेयञ्जनकल्प्पन्ताम् ॥ ५ ॥ ऋतञ्च । * जो कोई रुद्राभिषेक या इवन में शत रुद्री का पाठ करें यह ६७ अध्याय का पाठन करें तथा ६७ अध्याय का पाठ करने वाले गत रही का पाठ न करें। हवन के लिये नमस्ते १२० पेज में है। (40) जिस स्थान पर यह निशान हो वहां नमस्ते के ६६ मंत्र का पाठ करना । पाठ के लिये ६६ मंत्र ६४ पेज में हैं।

मेमृतश्चमेयक्ष्मञ्चमेनाययश्चमे जीवातुरश्चमेदीर्घायुत्वश्चमेनामि चञ्चमेभयञ्चमे सुखञ्चमेशयनश्चमेस्पाश्रमे दिनञ्चमेयज्ञेनक पन्ताम् ॥ ६॥ यन्ताच । मेधाचमेक्षेमश्श्वमेधृतिरश्चमे विश्वञ्चमेमहरश्वमेसंविच्च मन्त्रात्रञ्चमेश्य मेप्रमश्श्चमेसीर श्वमेलयश्थमेयने नकल्प्यन्ताम् ॥७॥ शश्चमेमयश्चमेप्रिय श्चमेनुकामश्वमेकामश्चमेसौमनसश्चमेमगध मेविरञ्चमेभद्र श्वमेश्रेयश्चमेव्वसीयश्चमेषशाश्वमेयशनकल्पाताम्॥स्वाहा।। (न० ) ॥ ऊर्च । मे सन्ताचमेपपश्रमरसश्वमेघृतश्चमेमधु चमेसग्धिश्चमे सपोतिश्रमेषिश्चमेसृष्टियमेचश्चमौद्रिय चर्मयज्ञ नकन्प्यन्ताम् ॥६॥ यिश्च । मेरायश्चमेपुष्टश्चमे पुष्टिश्चब्विभुचमेप्रभचपूर्णश्चमे पूर्णताश्चमेकुपवञ्चमेक्षित मेनश्चमेचुच्चमे यज्ञेनकापन्ताम् ॥ १० पञ्चमेभूतश्चमेमविण्यच मेसुगश्चमैसुपरभ्यश्चमद्धश्चमऽ विश्वमेक्लपञ्चमेक्लूप्तिश्चमेमतिश्चमेमुमविश्वमैयज्ञेनकल्प्य न्ताम् ॥ ११॥ बोयश्च । मेयवाश्वमेमापाश्चमेतिलाधनेमु द्वायमेखल्वास्थमेमिषनवरश्वमेणवश्वमेश्यामाकाशमेनीया रायमेगोधमाधमेमसूराश्वमेयश नकम्प्पन्तामा। स्वोहा॥१२॥ (न)। अम्माच । मेमृत्तिकाचमेगिस्ययमेपर्वताश्रमे सिकवायमेलनस्पतयश्चमेहिरएपत्रमेयश्वमेश्यामश्चमेतीहश्च मौसञ्चमैत्रपुचमेपनकम्प्यन्ताम् ॥ १३ ॥ अग्निध । विनश्च । मेचे (१६४) मऽआपश्चमेध्वीरुयश्चमऽओपधपरमेकृष्टपच्च्याश्चमेकृष्टपच्या अमेग्राम्याथमेपशवऽरिएण्याश्वमेन्वित्तश्चमेवित्तिश्चमभूत चमभूतिश्चमेषज्ञ नेकपन्ताम् ।। १४ ॥ व्वसुच। मेन्दसति थमेकर्मचमेशक्तिश्चमेर्थचमऽएमथमऽइत्याचमेगतिश्चमेपर्ने नकपन्ताम् ॥ १५ ॥ (न०) । अग्निश्च । मऽइन्द्रश्यमे सोमश्वमइन्द्रश्वमे सविताचमइन्द्ररश्च मे सरस्वतीचमऽइन्द्र स्वमे पृपाचमऽइन्द्रश्वमे बृहस्पतिश्श्रमऽइन्द्रश्चमे यज्ञनक पन्ताम् ।। १६ । मित्रश्च । मऽइन्द्रश्चमेव्वरुणश्चम इन्द्रश्वमेधाताचमऽहन्द्रश्श्चमेस्वष्टाचमऽइन्द्रश्चमेमरुतश्चम इन्द्रश्वमेधिध चमेदेवाऽइन्द्ररश्चमेयशेनकल्यपन्ताम् ।।१७। पृधियोच । मञ्इन्द्रश्चमेन्तरिक्षञ्चमऽइन्द्रश्च मेघौश्चमऽइन्द्र श्श्चमेसमाश्चमइन्द्रश्श्चमे नतत्राणिचमऽइन्द्रश्वमेदिशश्व मइन्द्रश्यमेयज्ञेनकलप्पन्ताम् ।। स्वाहा ॥ १८ ॥ ( न० | अठे शुरश्च। । मेरश्म्मिश्चमेदानपश्चमेधिपतिश्चमऽउपा ५ शुश्श्वमे न्तर्यामश्चमऽऐन्द्रयायवश्श्चमे मंत्रावरुणश्चमऽत्रा श्विनश्चमेप्प्रतिष्प्रस्थानश्चमे शुक्कश्श्चमेमन्थीचमेयझेनक पन्ताम् ।। १६ ।। प्राग्रयणश्च । मवैश्वदेवश्चमध्रु वश्व मेवेश्वानरश्चम ऐन्द्राग्नश्चमेमहावैश्वदेवश्चमे मरुत्वतीया श्यमेनिष्ककेवग्यश्चमेसावियश्वमे सारस्वतश्चमेपाक्नी. वतश्चमेहारियोजनश्चमेयझेन कनपन्ताम् ॥ २०॥ सच .

योदशचमेपञ्चदशचमेपश्चदराच मेसप्तदशचमेसप्तदशचमेन
मेत्रयोविठ-शतिरश्वमेत्रयोविठ० शविश्वमपञ्चविठशति
श्रमपञ्चविठ-शतिरश्चमेसप्तविठे शतिश्चमेसप्तवि: शति
श्रगेनववि: शविश्वमेनवविठशतिश्चम एकठि शचम
( १६५ )
श्व । मेचमसाश्चमे व्यापापानिचमेद्रोण जराश्य मेग्नाचा
एश्वमेधिपत्रणेचमे पूतभृक्षमाप्राघवनीपश्यमेवेदिश्वमेवर्हि
श्वमेवभृयश्चमेस्वगाकारश्च मेषज्ञेनकल्प्पन्ताम् ॥ स्वाहा
॥२१॥(न०) अग्निश्च । मेधर्मश्चमेकर्कश्च मेमूर्यश्चमेना
सश्चमेश्वमेघश्चमेपृथिवीचमेदितिश्च मेदितिश्चमेयोश्चमेगु
लयाशक्करयोदिशश्चमेयझेनकन्यन्ताम् ॥२२॥ नतञ्च ।
मतवश्यमे तपथमे संवसरावगे होरात्रेऽऊठोवेन्द्र
धन्तरेचगेयज्ञेनकल्प्पन्ताम् ॥ स्वाहा ॥ २३॥ (न०)॥
एकाप । मेतिस्रश्श्चमेतिरश्च मेपश्चचमेपञ्च चमेसप्तचमेसप्तर
मेनव चमेनाचमाएकादशवमएकादशच मेधयोदशचमेन
वदशचमेनवदशमएकविठ शतिश्श्वमएकविठ शतिश्श्च
.
.
.
.
.
.
एकत्रिशचमेत्रयटिशचमेयझेनकम्प्पन्ताम् ॥स्वाहा।
॥ २४ ॥ (न०)
|| मेष्टौचमेष्टौचमेद्वादशच मे
दादशवमेपोडशवमेयोडशचनोब्धिई शतिश्च मेविठ• शति
अमेव तुर्विठे शविश्यमेव शतिश्च मेटाविठ• शति
मेहावि: शतिवमेदाचिर्ड शब्चमेद्राधिः शच मे

(१६६ ) पटनिट शञ्चमेपहिठ शचमेचत्वारिठः शचमेचत्वारि टशचमेचतुश्चत्वारिठ शचमेचतुश्चत्वार्डि. शश्चमेष्ट्टाच वार्टि शचमेयझेनकम्प्पन्ताम् ॥ स्वाहा ॥ २५ ॥ (न०) ॥ पविश्च । मेश्यवीचमेदित्ययौटचमेदित्यौहीचमे पञ्चाविश्यमपञ्चायोचमेत्रियत्सश्चमविवरसाचमे तुर्यवाटचमे तु व्योहोचमेषज्ञेनकल्प्पन्ताम् ॥ २६ ॥ पद्धवाट्च । मेपष्ठीही चमऽउक्षाचमेव्वशाचमपमश्वमेवेहश्यमे नड्याश्वमेधेनुश्चमे यज्ञेनकलपन्ताम् ।। स्वाहा ॥ २७ ॥ (न. ) ॥ व्याजाप स्वाहा । प्रसवायस्वाहापिजायस्वाहोक्रतस्वाहावसचेस्वाहा हप्पतयेस्याहानन्हे मुग्ग्धायस्वाहामुग्धायचन शिनायस्वाहा यिनई शिनऽपान्त्यापनार्यस्थाहान्त्यापभौवनायस्वाहाभुवन स्यपतयेस्वाहाधिपतयेस्वाहाप्रजापतयेस्वाहा। इपन्तेरारिम्म धारयन्तासियमन उज्जत्वावृष्टय त्वाप्प्रजानान्त्याधिपत्याय ।। २८ । आयुर्यज्ञेन । कल्प्पताम्प्राणोयशेनकल्प्पताञ्चक्षु स्यज्ञेनकन्पता ५ श्रोत्रंपशेनकल्प्पताम्याग्यशेनकलप्पता मनोयनेमकल्प्पतामात्यमापज्ञेनकल्प्पताम्ब्रह्मायझेनकल्प्पता ज्योतिर्यज्ञेनकलापता स्वयज्ञेनकल्पताम्पृष्ठंययज्ञेनकलप्प ६वन में म्पन के स्थान में ५ बोलनास के पूर्व में होने से। वेद में-- अनुस्वार से श प स ह परे रहते अनुस्वारके स्थान में पादेश होता है पो से परे हव और हरूप से परे दी। । L ( १६७ ) वायनोयज्ञेनकल्प्पताम् ।। स्तोमश्श्चयजुश्श्वऽक्चसामचगृह घरथन्तरश्च । खवाऽप्रगन्मामृताऽअभृमप्प्रजापतेः प्रजा अभूमब्वेटस्वाहा ॥ स्वाहा ॥ २६ ॥ ॐ भूः स्वाहा ।। ॐ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा ।। इति रुद्रेऽष्टमोध्यायः॥ ८॥ भूः स्वाहा। भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा । हरिः ॐ ॥ ऋचंचाचप्रपद्येमनोयजुः प्रपद्येसामप्प्राणम्प्रप येचतुः श्रोत्रं प्रपद्ये ॥ ब्यागोज: सहौजोमयिप्राणापानौ ॥१॥ यन्मेचिद्मश्चक्षुपोहृदयस्यमनसोव्यातितृणम्वृहस्प्प तिमेतद्दधातु । शन्नोभवतुभुवनम्ययस्प्पतिः ॥ २ ॥ भुन्भु वः स्वः तत्सवितुरेण्यम्भोदेवस्यधीमहि ॥ थियोयो न: प्रचोदयात् ॥३॥ कयानश्चित्रऽआभुवदूतीसदावृधः सखा । कयाचिष्ठयाव्यता ॥ ४॥ करत्वा । सत्योमदाना म्म हिष्टोमत्सदन्धसः ॥ दृढाचिदारुजेव्चसु ॥ ५॥ अभीषु रणः। सखोनामविताजरितृणाम् ।। शतम्भवास्यूतिभि:॥६॥ कयात्वन्नऽऊत्याभिष्प्रमन्दसेम्वृपन् । कयास्तोतृभ्याभर।। ॥७॥ इन्द्रोविश्वस्यराजति ॥ शन्नोऽअस्तुद्द्विपदेशश्चतु प्पदे ॥ ८॥ शनोमित्रःशवरुणः शन्नोभवत्वर्यमा । शन इन्द्रोवृहस्पतिः शन्नोविष्णुरुरुक्क्रमः ॥६॥ शनो धातः पवता : शन्नस्तपतुसूर्य: ॥ शन्नः कानवाद देवः पर्जन्योऽमभिवतु ॥१०॥ अहानिशम्भवन्तुनः शर्ट - ० ( १६८ ) राघीः प्रतिधीयताम् ॥ शन.इन्द्राग्नीभवतामवोमिः शक इन्द्राव्यरुपारातहव्या || शक इन्द्रापूपणाच्यावसातौशामि न्द्रासोमासुवितायशंग्योः ॥ ११॥ शन्नोदेवीमिट्टयऽपापो भवन्तुपीतये ॥ शय्योरभिस्रवन्तुनः॥१२॥ स्यौनापृथिवि नोमवान्नृक्षरानिवेशनी ॥ यच्चानः शम्र्मसप्रथाः ॥ १३ ॥ आपोहि । टामयोभुवस्तान ऊर्जेदयावन || महेरणायचचसे ॥१४॥ योव-शिवतमोरसस्त स्यमाजयतेहना उशती विमातर:॥ १५॥ तस्म्माऽअङ्गमामयीयस्यच्यायजि ज्वथ ॥ आपोजनयथाचनः ॥१६॥ द्यौः शान्तिरन्तरिठ. शान्ति: पृथिवीशान्तिरोपः शान्तिरोपघयः शान्तिः ॥ व्यनस्प्पतयः शान्तिविश्वेदेवाः शान्तिम शान्तिः सर्ट शान्तिः शान्तिरेवशान्तिः सामाशान्तिरेधि॥१७॥ तेष्ट. हमामित्रस्यमाचक्षयासर्वाणिभृतानिसमीक्षन्ताम् .मिश्च स्याहश्चक्षुपासाविभूतानिसमीक्षा मित्रस्यचक्षुषासमीधा महे ॥ १८ ॥तेर्ड हमा |ज्योक्सिन्दृशिजीन्न्यासंज्योत सन्शिजीच्यासम् ॥ १६॥ नमस्तेहरसे शोचिपनमस्तेऽन स्त्वचिपे ॥ अन्याँस्तेऽस्म्मचपन्तुहेतय : पावकोअम्म सपर्ट शिवोमव ॥ २० ॥ नमस्ते । अस्तुविद्युतेनमस्तेस्तन पिरनवे ॥ नमस्तेमगवनस्तुयतः स्वः: समीहसे ॥ २१ ॥ यत्तोयतः समीदसेततोनोऽअभयङ्कुरु ॥ शन्न पुरुप्रजाम्यो (१६६ ) भयन्नः पशुभ्य: ॥२२ ॥ सुमिन्त्रियांनऽआपनोपधयः सन्तुदुग्मित्रियास्तसम्मै सन्तुयोरम्मान्द्वेष्टि यश्चन्य यन्वि मः ॥ २३ ॥ तच्चक्षुर्देवहितम्पुरस्ताच्छुक् क्रमुच्चरत् ।। पश्ये मशरद-शतजोवेमशरद: शत शृणुयामशरद: शतम्भ वामशरद: शतमदीनाः स्यामशरद: शतम्भूयश्श्वशरद शतात् ।। स्वाहा ।। २४॥ ॐ भूः स्वाहा ॥ भुवः स्वाहा ॥ ॐ स्वः स्वाहा ।। इति रुद्रे शान्त्यध्यायः॥ अथरुनेस्वस्तिमार्थनागन्त्राऽध्यायः ॥ हरिः ॐ ॥ स्व स्तिन इन्द्रोवृद्धश्रवाः स्वस्तिन: पूपाविश्ववेदाः ॥ स्व स्तिनस्तार्योऽअरिष्टनेमिः स्वस्तिनोबृहस्पतिर्दधातु ॥१॥ ॐ पय-: पृथिव्याम्पयऽमोषधीपुपयोदिव्यन्तरिक्षपयोधाः पपस्वतीः प्रदिश: सन्तुमह्यम् ॥ २॥ ॐ विष्णोराट मसिन्धिष्णोः रनवेस्त्थोविष्णोःस्यूरसिविप्प्णोधं वोसि।। वैप्प्णवमसिविप्प्णवेत्वा ॥ ३॥ॐ अग्निवतावातोदेय वामूर्योदेवता चन्द्रमादेवता वसवोदेवता रुद्रादेवतादित्या देवतामरुतोदेवता विश्वेदेवांदेवता वृहस्पतिर्देवतेन्द्रोदेवता ॥४॥ ॐ सद्योजावंप्रपद्यामिसद्योजातायन मोनमः ।। मवेभवेनातिभवेमवस्वमाभवोद्भवायनमः ॥५॥ बामदेवायनमोज्येष्टायनम: श्रेष्टायनमोरुद्रायनमः कालाय नमः कलविकरणायनमोस्तविकरणायनमोपलायनमोयलप्रम वरुणोदेवता ( १७०) थनाथायनमः सर्वभूतदमनायनमोमनोन्मनायनमः ॥ ६ ॥ अघोरेभ्योथघोरभ्योपोरघोस्तरेभ्यः ॥ सर्वेभ्यः सर्वशर्वेभ्योनम स्तेस्तुरुद्ररूपेश्यः ॥ ७॥ तत्पुरुषाय विद्महे महादेवायधी महि ॥ तमोरुद्रःप्रचोदयात् ॥ ८॥ ईशानः सर्वविधानामी श्वरः सर्वभूतानाम् ।। ब्रह्माधिपति ब्रह्मणोधिपतिलाशवोमे प्रानुसदाशिवोम् ॥ ६॥ ॐ शिवोनामासिवधितिरपिता नमस्तेमस्तुमामाठि सीनिवत्याम्म्यायुपत्राद्यायप्रजन नायरायस्पोपायसुप्रजास्वारसुवीर्याय ॥१०॥ अविश्वा निदेवसचितई रितानिपरासुव ।। यद्न्तन्नऽनासुव ॥११॥ अद्यौः शान्तिरन्तरिक्षठ शान्ति--पथिवीशान्तिरापाशान्ति ओषधयः शान्तिः ॥ वनस्पतयः शान्तिविश्वदेवाः शान्ति ब्रह्मशान्तिः सर्वे: शान्तिः शान्तिरेवशान्तिः सामाशान्ति रोधि ।। १२ ।। ॐ मःपांचाएपच्चेदाना सोयत्सामसर्वेषा मेनमेतद्वेदाना सेनाभिषिञ्चति ॥ १३ ॥ ॐ प्राकृष्णे नरजसावर्त मानोनिवेशयन मृतमत्यश्च ।। हिरण्ययेन सचित्तारथेन टेवोयातिहवनातिपश्यन् ॥१॥ इमन्देवाऽअसपत्न ४० सुवयम्महत्ते छत्रायमहते ज्यष्ट्याय महते जानराजायिन्द्रस्येन्द्रियाय । इमममुप्य पुत्रममुष्य पुत्र भस्यैपिशएपवोमी राजासो मोस्माकं ब्राह्मणाना ५ राजा।। ॥ २ ॥ अग्नि दिवः ककुत्पतिः पृथिव्याऽअयम् ।।

( १७१ ) श्रपा श्रेता ५ सिजिन्वति ॥३॥ उद्बुध्यस्थाग्ने प्रतिया गृहित्व मिष्टापूर्तेस ० सृजेथामपञ्च ॥ अस्मिन्सधस्थेऽ अयुत्तास्मिविश्वेदेवायजमानश्चसीदत ॥ ४॥ वृहस्पतेऽय- तियोऽअर्हाद्युमद्विभातिकतुमअनेषु ॥ यद्दोदपछवसऋत प्रजाततदस्मासुद्रविणंधेहिचित्रम् ॥५॥ अन्नात्परिनु तोरंसं ब्रह्मणाव्यपिवत्वपयः सोमं प्रजापतिः ॥ तेनसत्यमिन्द्रि यविपान ठे० शुक्रमन्धसइन्द्रयेन्द्रियमि दययोमृतमधु ।।६।। शन्नो देवो रभिष्टय आपोभवन्तु पीतये ॥ शंयोरभिस्रवन्तुनः ॥ ७ ॥ कयानचित्रऽ आभुषद्तो सदावृधः सखाकया । राचिष्टयावृती ॥८॥ केतुफावत्नकेतवेपेशोमर्याऽअपेशसे समुपद्भिरजायथाः॥ ॐ ब्रह्मामुरारि खिपुरान्तकारी भानुश्श- शीभूमिसुतोवुधश्च ॥ गुरुयशुक्रश्शनि राहु केतवस्सर्वग्रहः शान्ति करा मवन्तु ।। इतिस्वस्ति प्रार्थनामंत्राऽध्यायः ।। ॐ शान्तिः शान्तिः सुशान्तिर्भवतु सर्वारिष्टशान्तिर्भवतु ।। अनेन रुद्राभिषेककर्मणा कृतेन श्रीभवानीशङ्करमहारुद्रः प्रोपतां न मम ॥ ॐ सांप सदाशिवार्पणमस्तु । अभिषेकान्ते ॐ भूर्भुवः स्वः श्रीभवानीशङ्करदेवताम्यो नमः याचमनं हस्तप्रक्षालनं च सम० ॥ वस्खम्-अंतस्मा- पवारसर्चहुतचः० श्री० नमः व सम०॥ मज्ञोपवीतम्-ॐ तस्मादश्वा भू. श्री० नमः यज्ञोपवीतं - ( १७२ ) समः ॥ गन्धम् ॐ तय्यज्ञम्प भू. श्री० नमः गन्धं मम० ॐ भू० श्री० नमः अक्षतान्सम ॥ पुष्पाणि- यत्पुरुष० ॐ भू० श्री० नमः पुष्पाणि सम० ॥ विल्वपत्रा- पंणम्-ॐ शिवोमवप्रजाभ्योमानुपीम्यस्त्वमनिरः । मद्या चाथियोऽअभिशोचीमन्तिरिक्षम्माम्बनस्पतीन् ।। ॐभू. श्री० नमः बिल्वपत्राणि सम०॥ ॐ भृ० श्री नमः सौभाग्यद्रव्याणि सम० ॥धूपम्-ॐ ब्राह्मणो भू० श्री. नमः धूपमात्रापयामि ।। दीपम्-चन्द्रमामनसो. ॐ भू० श्रो० नमः घृतपूरितनोराजनदीपं दर्शयामि ।। नैवेद्यम्-* नाम्याऽग्रा० अप्राणायस्वाहा ॐअपानायस्वाहा ॐन्या. नायस्वाहा ॐउदानाय स्वाहा ॐसमानायस्वाहा ॐ भू० श्री नमः नेवेद्यं सम० ॥ श्री. नमः मध्ये २ पानीयं उत्तरापोरानार्थे किचिन्नैवेद्यं सम° हस्तप्रदा- लनं मुख प्रक्षालनं पाचमनीयं करोद्वर्तनार्थे चन्दनं च सम । मुखबासाथै फलताम्बूलम्--ॐयत्पुरुपेण भू.' श्री० नमः ताम्बूलं सम० ॥ ॐभू० श्री० नमः हिरएप- दक्षिणां समाप्रागतिक्यम् ।।६४ पृष्ठ में। ततः शिवपार्षद- पूजा कृत्वा विशेपाय:-रक्ष रक्ष महादेव रक्ष त्रैलोक्यरतक । मकानामभयं को प्राता भव भवार्णवात् ।। वरद त्वं वर देहि वांचितं चांदिवाये। मनेन सफलाण फलदोऽस्तु पारसतां श्रेयसे ॥ ॐ ० पौ० नमः प्रार्थना सम०॥ सदा मम ॥ ॐ भू० श्री० नमः विशेषार्घ्य सम० ॥ प्रार्थना-भूत्पालेपनभूपितः प्रविलसनेवाग्निदीपाफुरः कण्ठे पनगपुष्पदामसुभगो गङ्गाजलैः पूरितः । ईपताम्रजटाऽयप- अवयुतो न्यस्तो जगन्मंडपे शम्भुर्मङ्गलकुम्भतामुपगतो भू- चमारनम्-श्रावाहनं न जानामि न जानामि तवार्चनम् । पूजां चैव न जानामि चमस्त परमेश्वर ।। अर्पणम्-अनेना- चाइनादि षोडशोपचारः अन्योपचारैश्च यथाज्ञानेन यथामि- लितोपचारद्रव्यैः कृतेन पूजनाख्येनकर्मणा ॐ भूर्भुवः स्वः श्रीभवानीशादेवताः प्रीयन्तां न मम ॥ ॐ तत्सद्ब्रह्मा पंखमस्तु ।। ॥ श्री शिव महिमस्तोत्र प्रारम्भः ॥ महिम्नः पारं ते परम विदुपोयसदृशी। स्तुतिशादी- नामपि तदवसमास्त्वयि गिरः ॥ अथावाचा सर्वः स्वमति परिणामावधिगृणन् । ममाप्येप स्तोत्रे हरनिरपवादः परि करः ॥ १॥ अतीतः पन्थानं तव च महिमा वाङ्मनसयो- विदयावृत्यायं चकितमभिधत्तेश्रुतिरपि । सकस्प स्तोतयः कतिविधगुणाकस्य विषयः पदेत्त्वाचीने पति न मनः कस्य ने वचः ॥ २॥ मधुस्फोता वाचः परमममृतं निर्मितवतस्तर नसन् किं पागपिसुरगुरोस्मिपपदम् । ममत्वेतां वापी ( १७४ ) मुखकथन पुण्ये न भवतः पुनामीत्यर्थेऽस्मिन्पुरमथनघुद्धियं- वसिता ॥ ३॥ तवैश्वर्ययचजगदुदयरक्षाप्रलयकृत्रयीवस्तु व्यस्तं तिस्पु मभिन्नासुतनुपु ॥ अभध्यानास्मिन्बरद रमणीयामरमणीविहंतुच्याक्रोशी विदधतइहैकेजडधियः॥ ४॥ किमीहः किफायः सखलुकिमुपायांखभुवनं किमाघारोधाता सृजतिविमुपादान इति च ॥ श्रत अर्ये त्वय्यनवसरदुःस्थोह वधियः कुतर्कोऽयंकांश्चिन्मुख स्यांतमोहायजगतः ॥ ५ ॥ अजन्मानोलोकाः किमवयवतोऽपिजगतामधिष्ट तारविभ विधिरनादृत्यमति । अनीशोषापुर्याद्ध बनजानेकः परि करोयतोमंदास्त्यांप्रत्यमरवरसंशेरतइमे ॥ ६॥ प्रयीसांख्य योगः पशुपतिमतवैपायमिति प्रमिन्नेप्रस्थानेपामिदमदः पथ्यमितिच रुचीनाचिन्याहजुकुटिलनानापथजुषांनृणामे कोगम्यस्त्वमसिपयसामर्णवइव ॥ ७॥ महोचः खट्वांगंपर शुजनं भस्मफणिनः कपालंधेतीयत्त्ववरदतंत्रोपकरणं ॥ सुरास्तांतामद्विदतितुमवर्द्रमणिहितानहिस्वात्मारामं विष यमृगतृष्णाभ्रमति ॥ ॥ ध्रुयंकाँश्वसदसकलमपरस्त्वध्रु यमिदं परोधोव्याधौव्यजगतगतिव्यस्तविषये ॥ समस्त- प्येतस्मिन्पुरमथनतेविस्मितइवस्तुवजि मियां नखलननु धृष्टामुखरता ॥ ६ ॥ तवैश्वर्ययत्नावदुपरिचिरिचोहरिरधः परिच्छेत्तु' यातायनलमनलस्कंधवपुपः ॥ ततोनिश्रद्धामर ( १७५ ) गुरुगणद्यांगिरिशयत्स्वयंतस्थेताम्यतिकिमनुवृत्तिर्नफलति ॥ १० ॥ अपलादापायत्रिभुवनमबैरव्यतिकरंदशास्योय वाहूनभृतरणकडूपरवशान्शिः पद्मश्रेणोरचित चरणामो रुपले स्थिरापास्त्वद्भक्तस्त्रिपुरहरविस्फूर्जितमिदम् ॥११॥ अमुम्पत्वत्सेवासमधिगतसारं भुजवनं बलात्कैलामेपित्वदधि वसतौविक्रमपतः । अलम्यापातालेऽप्यलगचलितांगुष्ठशिर सि प्रतिष्टात्वरयासोद्ध्वमुपचितोमुत्यतिखतः ॥ १२ ॥ पदृदिगुप्राम्लोवरदपरमोचैरपिसतीमधचक्ने माणः परिजनवि- धेपत्रिभुवनः ॥ नचितस्मिन्वरिवसितरि त्वचरणयोन कस्पायुनत्यमति निरसस्त्वय्पचनतिः ॥ १३ ॥ अकांड ब्रह्मांडचपचकितदेवासुरकपा विधेयस्यासीखिनयनविषसंह- तपतः । समन्माप कठेतवनकुरुवे न श्रियमहो विकारोऽपि श्लाघ्यो मुवनमयमंगव्यसनिनः ॥ १४ ॥ भसिद्धार्थानेय स्वचिदपिसदेवासुरनरेनियन नित्यंजगतिजपिनोयस्यविशि खाः ॥ सपश्यनारावामितरसुरसाधारणमभूवरमाः स्मर्त स्यामानहिशिपुपथ्पः परिभवः ॥ १५ ॥ महीपादापाता जतिपइसासंशपपदं पदं विप्यो म्पलूजपरिवरूपग्रह गसम् ।। मुदीपंपात्यनिभृत जटावाहितवटाजगद्रक्षा चैव नरसिननुवामवविभुता ॥ १६ ॥ वियद्वयापी तारागण गुस्तिोलोद्दमरुचिःप्रवाहोपारायः पृपतलघुदृष्टः शिरसिते ।।

( १७६) जगदीपाकारंजलधिवलयतेन कृतमित्यनेनवोन्नेयधृतमहिम दिव्यत्वधपुः ।। १७ ॥ रथः छोणीयं ताशततिरगेंद्रोधनु स्थोरांगेचन्द्राको स्थचरणपाणिः शरइति ॥ दियक्षोस्तैको- यंत्रिपुरवणमाडम्परविधिविधेयः क्रीडत्योनखलुपरतंत्राः प्रभु धियः ॥ १८ ॥ हरिस्तेसाहस्र कमलयालमापाय पदयोर्य- देकोने तस्मिन्निजमुदहरनेत्रकमलम् ।। गतोमवत्युद्रेका परि- गतिमसौचयपुपा त्रयाणां रक्षायत्रिपुरहरजागतिजगताम्॥ ॥ १६ ॥ कृतौसुप्त जायच्चमसि फलयोगेऋतुमा क्व कर्म प्रध्यरतफलतिपुरपाराधनमृते । अतस्त्वां सम्प्रेक्ष्यक्रतपुफल दानप्रतिभुवश्रुतौ श्रद्धाम्यवादपरिकरः कर्मसुजनः । २०॥ क्रियादक्षोदक्षः ऋतुपतिरधीश स्तनुभृतामृपोणामाविज्यंशर- पदसदस्याः सुरगणाः ।। चतुपरस्वतः ऋतुफलविधानध्य- सनिनो ध्रुर्वक श्रद्धाविधुरमभिचारायहिमसाः ॥ २१ ॥ प्रजानार्थनाथप्रसमममिकस्वादुहितरं गतंरोहिता रिसमयि चुमृप्यस्यवपुषा ॥ धनुष्पाणेर्यातदिवमपिसपत्रातमत्रसं संतेऽद्यापित्यजत्तिनमृगव्याधरमसः ॥ २२ ।। स्वलावण्याशं साधृतधनुपमहायतणवत्पुरः प्तुष्टं दृष्ट्वापुरमथनपुष्पायुधम पि ॥ यदि देवीयमनिरतदेहाचंघटनादवेति वामद्धारत वरदमुग्धायुवतयः ॥ २३ ॥ रमशानेष्वाक्रीडाः स्मरहरपिशा- चा सहचराधितामस्मालेपः नगपि नृकरीटीपंरिकरः ॥

. ( १७७ ) अमंगल्य शीलंतवमवतुनामैवमखिलंतथापिस्मर्तृणावरदपर मभंगलमसि ॥ २४ ॥ मनः प्रत्यञ्चित्तेसविधमवधायात्तम- रुतः प्रहृष्यद्रोमाण प्रमदसलिलोत्संगितदृशः॥ यदालोक्या न्हाददन निमज्यामृतमयेदधत्यंतस्तत्वं किमपि पमिन स्तकिलभनान् ॥ २५ ॥ त्वमस्त्वंसोमस्त्वमसिपयनस्त्वंह तवहस्त्वमापस्त्वंव्योमत्वमुधरणिरामास्वमितिच। परिच्छि बामेस्वयिपरिणताविभ्रतिगिरनवि मस्तत्तत्त्वंययमिहत्यत्त्वं नमसि ॥ २६ ॥ त्रयींतिम्रोवृत्तीत्रिभुवनमथोत्रीनपि सुग नकारायणेत्रिभिरभिदधत्तीर्णविकृति । तुरीयंतेधामध्यनि मिरवरुन्धानमणुमिः समस्तव्यस्त लांशरणदगृणात्यामिति पदम् ॥ २७ ॥ भवः शर्वोरुद्रः पशुपतिरथोनः सहमहांस्तथा मोमेशानावितियदभिधानाष्टकमिदं ॥ अमुस्मिन्प्रत्येकंप्रवि चरतिदेवश्रुतिरपिप्रिपापात्मधाम्नेप्रणिहितनमस्पोस्मिभयते ॥ ॥२८॥ नमोनेदिष्टायप्रियदवदविष्ठायचनमोनमः क्षोदिष्ठा यस्मरहरमहिष्टाप च नमः ॥ नमोवपिष्ठाय त्रिनयनविष्ठाय चनमोनमः सर्वस्मैततदिदमितिशयिचनमः ॥ २६ ॥ यह लाजसेविश्वोत्पतीभवाय नमोनमः प्रबलतमसेतत्संहारहराय नमोनमः ॥ जनमुखकसत्त्वोत्यचौमृडायनमोनमः प्रमहसिप देनिस्त्रगुण्येशिवापनमोनमः ॥ ३० ॥ कशपरिणविचेतः क्लेशवरयंकचेदंफचतव गुणसीमोग्लपिनीशधद्धः ॥ इति ( १७८ ) चकितमंदोकृत्य मामनिराधारदचरणयोस्तेवाक्यपुष्पोप हारम् ॥३१॥ यसिनगिरिसमस्पात्कजलसिंधुपात्रेसुरतरुवर शाखालेखनी पत्रमु: । लिखतिपदिगृहोवा शारदासर्वका लंतदपितवगुणानामोशपारंनयाति ॥ ३२ ।। असुरसुरमुनी ट्रैरचिंतस्येंदुनौलेग्रंथितगुणमहिम्नो निर्गुणस्यैश्वरस्थ ॥ सक लगुणवरिष्ठः पुष्पदंतामिधानोरुचिरमलघवृत्तः स्तोत्रमेतच्च कार ॥ ३३ ॥ अहरहरनबद्यंधूर्जटेः स्तोत्रमेतत्पठतिपरमभ- क्या शुद्धनित्तः पुमान्यः । समवतिशिवलोके रुद्रतुल्यस्म दात्मा प्रचुरतरधनायुः पुत्रवान्कोतिमांश्च ॥३४॥ महेशान्ना परोदेवोमहिम्नोनापरास्तुतिः॥ अघोरान्नापरोमंत्रोनास्तित गुरोः परम् ॥ ३५ ॥ दोलादानं तपस्तीर्थज्ञानयज्ञादिकाः क्रियाः॥ महिम्नस्तवपाठस्य कलांनाहंतिपोडशी ।। ३६ ।। कुसुमदशननामासर्वगंधर्वराजः शिशुशशिधरमौलेदेवदेदस्प दासः ॥ सखलुनिजमहिम्नोभ्रष्ट एवास्थरोपारस्तवनमिदम कापीदिव्यदिव्यंमहिम्नः ॥ ३७॥ सुर वरमुनिपूज्यस्वर्गमो कहेतु पठतिपदिमनुष्यः प्रांजलिनात्यचेताः। ब्रजनिशि घसमीपंकिन्नरैः स्तूयमानः स्तवनमिदममोघं पुष्पदंतप्रणीतं ॥ ॥३८॥ श्रीपुष्पदंदमुखपंकजनिर्गतेन स्तोत्रेण किल्बिपहरण हरप्रियेण ॥ कठस्थितेनपठितेनसमाहितेन सुप्रोपिदोमवाति भूतपतिमहेशः ।। ३६ ।। इत्येपावाङ्मयोपूजा श्रीमच्छंकर ( १७६) पादयोः ।। अपितावेनमेदेवः प्रीयतांचनदाशिवः ॥ ४० ॥ इति श्रीपुष्पदंत गंधर्वराजविचित श्रीशिवर्मामाख्यस्तो सपूर्णम् ॥ ॐ श्रीसांब सदाशिवार्पणमस्तु ॥ शुभमस्तु ॥ शिव पंचाक्षर स्तोत्रम् ॥ नागेन्द्रहाराय त्रिलोचनाय भस्माङ्गरागाय महेश्वराय । नित्याय शुद्धाय दिगम्बराय तस्मै "न" काराय नमः शिवाय ॥ १॥ मन्दाकिनीसलिल चन्दन चचिंताय नन्दीश्वर प्रम थनाथमहेश्वराय मन्दारपुष्पबहुपुष्पसुपूजिताय तस्मै "म" का रायनमः शिवाय ॥२॥ शिवाय गौरी बदनाजवृन्दसूर्याय दक्षाध्वरनाशकाय || श्रीनीलकंठाय वृपध्वजाय तम्मैं "शि" काराय नमः शिवाय ॥३॥ वसिष्टकुम्भोद्भवगौतमार्य मुनी न्द्रदेवाचितशेखराय || चन्द्राश्वानरलोचनाय तस्मै "व" काराय नमः शिवाय । ४॥ यक्षस्वरूपाय जटाधराय पिना कहस्ताय सनातनाय ॥ दिव्याय देवाय दिगम्बराय तस्मै "य" काराय नमः शिवाय ॥ ५ ॥ पञ्चाक्षमिदं पुप्ययः पठे च्छित्रसन्निधौ ॥ शिवलोकमवाप्नोति शिवेन सहमोदते॥६॥ इति श्रीमच्छंकराचार्य विचितं शिवपंचाक्षर स्तोत्रम् संपूर्णम् । शिव ताण्डव स्त्रोत्रम्॥ जटाटवीगलजलप्रवाहपावितस्थले गलेऽवलम्ब्य लम्बि- वो सुजङ्गतुङ्गमालिकाम्।उमड्डमड्डमड्डमनितादवड्डम .

(१०) वयंचकारचण्ड ताण्डवं तनोतुनः शिवः शिवम् ॥ १ ॥ जटा कटाहसम्भ्रम भ्रमनि लिम्पनिमरी पिलोलवोचिवल्लरी विराज मानमूर्धनि । धगद्धगद्धगज्ज्वलन्ल जाटपट्टपावके किशोरचन्द्र शेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ||२|| धराधरेन्द्रनन्दिनी विलास वन्धु बन्धुरस्फुद्दिगन्त सन्तति प्रमोदमान मानसे । कृपा कटान धोरणी निरुद्धदुर्धरापदिक्वचिद्दिगम्बरे मनोविनोदमे तुवस्तुनि ॥ ३ ॥ जटामुजंग पिङ्गलस्फुरत्फणा मणिप्रभा कदम्ब कुकुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे । मदान्धसिन्धुरस्फुरत्त्व गुनीयमेदुरे मनो विनोदमद्भुतं विमर्तु भूतभर्तरि ॥ ४ ॥ सहस्रलोचन प्रभृत्यशेषलेखशेखर प्रसूनधूलिधोरणी विधूसरा. घिपोठभूः । भुजंगराजमालया निबद्धजाटजूटकः विचि सायजायतां चकोरबन्धुशेखरः ॥ ५ ॥ ललाटचत्वरज्वल द्धनञ्जयस्फुलिंगमा निपीतपञ्चसायकं नमनिलिम्पनायकम् । मुधामयूखलेखया विराजमानशेखरं महाकपालिसम्मदे शिरो बटालमस्तुनः ॥ ६॥ करालमालपट्टिका धगद्धगद्धगज्वल द्धनञ्जयाहुतीकृतप्रचण्डपञ्चसापके घराघरेन्द्रनन्दिनी कुचाग्न चित्रपत्रक प्रकल्पनेकशिन्पिनि त्रिलोचने रविर्ममणानवी- नमेषमण्डलीनिरुद्धदुर्धरस्फुरत्कुहनिशीथिनीतमः प्रबन्धवद्ध कन्धरः। निलिम्पनिरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरः कलानिधान चन्धुरः श्रियंजगद् धुरन्धुरः ॥ 5 ॥ प्रफुलनीलपङ्कजप्रपञ्च (११) कालिमप्रभावलम्बिकण्ठकन्दलीरुचिप्रबद्ध कन्धरम् ॥ स्मर च्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं गजच्छिदाँधकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे || अखर्व सर्व मंगला कलाकदम्भमञ्जरी सपनाह माधुरा विजुम्मणा मधुव्रतम् ।। स्मरान्तकं पुरान्तक मवान्तकं मखान्तकं गजान्तकान्ध कान्तक तमन्तकान्तकं भजे ॥ १० ॥ जपत्तदनविभ्रम भ्रमद्भुजंग मश्वसद्विनिर्गम क्रमस्फुरत्कालभालहव्यवाट । धिमिद्धिमिद्धिमिद्धनन् दंगतुंग मंगलध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्ड ताण्डवः शिवः ।। ॥ ११॥ दृषद्विचित्रतल्पयो जंग मौक्तिक जोगरिष्ठरत्न लोप्टयोः सुहृद्विषताक्षयोः तणारविन्द चतुपोः प्रजामही महेन्द्रयोः समप्रवृत्तिकः कदा सदाशिवं भजाम्यहम् ॥१२|| कदानिलिम्प निमरी निकुञ्जकोटरेवसन् विमुकदुर्मतिः सदा शिरः स्थमञ्जलिबहन् ॥ विलोललोललोचनो ललामभाल लग्नकः शिवेति मन्त्र मुचरन् कदासुखो भवाम्यहम् ॥१३॥ इमंदिनित्यमेवमुक्त मुत्तमोत्तमंस्तवं पठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धि सन्ततम् । हरेगुरौ सुभक्तिमाशुपातिनान्यथा गति विमोहनं हि देहिनां सुशंकरस्य चिन्तनम् ।। १४ ॥ पूजाव- सानसमये दशवक्त्रगीतं यः शम्भु पूजनपरं पठतिप्रदोषे ।। तस्यस्थिरां रथगजन्द्र तुरंगयुक्तां लक्ष्मी सदेव सुमुखी प्रद. दातिशम्भुः ॥ १५ ॥ ।। इति श्री रावण कृतं शिवताण्डव स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥ मेति ( १८२ ) शिवापराध क्षमापन स्तोत्रम् ।। श्रादौकर्म प्रसंगात्कलयति कलुपमातकुक्षौ स्थितं मां। विएमूत्रामध्यमध्ये कथति नितगं जाठगे जातवेदाः ॥ यद्यद्वै तत्रदुःखंव्यथयति नितरां शक्य तेकैनवत'। क्षन्तव्यो मेऽपराधः शिव शिवभोश्रीमहादेव शंभो ॥ १ ॥ पाल्ये दुःखातिरेको मललुलितवपुः स्तन्यपाने पिपासा | नोशन थेन्द्रियम्यो भवगुणनिता जन्तयोमा तुदन्ति ॥ नानागे- गादि दुःखाद्रुदन पावशः शङ्करं नस्मरामि । क्षन्तव्योमेऽप- राधः शिवशिवभो श्रीमहादेवशंभो ॥ २॥ प्रौढोऽहं यौवन- स्यो विषयविपधः पञ्चभिर्मर्मसन्धौ दप्टो नष्टो विचकः सुत- धनयुतिस्वादसौख्ये निपएए: शवीचिन्ताविहीन मन हृदयमहो मानगाधिरुटम् क्षन्तव्योमेऽपराधः शिवशिवभो श्रीमहादेवशमा ॥३॥ वाक्ये चन्द्रियाणां विगवर्गातमति वाधिदेवादिताः पाप रोग वियोग स्वनसितवपुःप्रोटिहीन चदीनम् ।। मिथ्या मोहाभिलापमति ममतनी धूर्जटेनि शुन्य चन्तव्योमेऽपराधः शिवशिवमो श्रीमहादेव शंभो ॥४॥ नोशक्यं स्मातकर्म प्रतिपद गहनप्रत्यवायाकुलाख्यं श्रौते- वार्ताकथमे द्विजकृलविहिते ब्रह्ममागें सुसारे ॥ नास्थाधर्मे विचारः श्रवणमननयोः किनिदिध्यासितव्यं चन्तव्योमेऽपरा घः शिवशिवमो श्रीमहादेव शंभो ॥५॥ स्नात्वा प्रत्यूपकाले ॥ स्नपनविधिविधौ नाहृतंगांगतोयं पूजार्थ चाकदाचिद्वहुतर गहना रखएडविल्वीदलानि || नानीतापद्ममाला ससि विकसिता गन्ध पुष्पे त्वदर्थ क्षन्तव्योमेऽपराधः शिव शिवभो श्रीमहादेव शम्भो ॥६॥ दुग्धर्मध्वाज्य युनदेधिसित सहितैः नापितनैवलिंग भोलिप्तं चन्दनायैः कनकविरचितः पूजितं नामनैः ॥ धूपैः कः पदी विविधरसवुतै व भक्ष्योपदारैः क्षन्तव्योमेऽपराधः शिव शिवभो श्रीमहादेव शम्भो ॥७॥ पात्वा चित्ते शिवाख्यं प्रचुरतरधन नैवदत्तं द्विजेभ्यो हव्यं चे लचसंख्येहु तवह वदने नापितं चीजमन्त्रैः॥ नोतात गांग नारे प्रतजपनियमै रुद्रजाप्यनवेदः चन्तव्योमेऽपराधः शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो स्थित्वा स्थाने सरोजे प्रणवमयमरुत्कुण्डलेसूदममार्गे शान्ते स्यान्ते प्रलीने प्रकटित विभज्योतिरूपे पराख्ये । लिंगझे ब्रह्मवाक्ये सकलतनगतं शंकरंनस्मरामि क्षन्तव्योमेऽपराधः शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ ६ ॥ नग्नोनिःसंगशुद्धं त्रिगुणविरहितोधस्तमोहा न्धकागे नासाग्रेन्यस्तष्टि विदितमवगुणोनवदृष्टः कदाचित् ।। उन्मन्यावस्थया त्वां विगतकलिमलं शङ्करं नस्मरामि क्षन्त- व्योमेऽपराधः शिव शिव भो श्रीमहादेव शम्भो ॥ १० ॥ चन्द्रोद्भासितशेखरे स्मरहरे गंगाधरे शङ्करे सभूपितकण्ठ कर्पविवरे नेत्रोत्यवैश्वानरे ॥ दन्तित्वकृत सुन्दराम्बरधरे ( १८४ ) त्रैलोक्यसारे हरे मोक्षार्थ कुरुचित्तवृत्तिमखिलामन्यैस्तु कि कमिः ॥ ११ ॥ किंधानेन धन धाजिकरिभिः प्राप्तेन गज्येन किं किंवा पुत्रकलत्रमित्रपशुभिर्देईन गेहेन किम् ।। ज्ञात्वंतत्व एमंगुर सपदिस्त्याज्यमनी दूरतः स्वात्मार्थ गुरु- वाक्यतो मज मज श्रीपार्वतीवल्लभम् ॥ १२ ॥ श्रायुनश्यति पश्यतां प्रतिदिन यातिक्षयं यौवनं प्रत्यायान्तिगताः पुनर्न दिवसाः कालोजगद्भक्षकः ॥ लक्ष्मोतोय तरंगभग चाली विद्युचलं जीवितं तस्मान्मां शरणागतं शरणदत्वरक्ष रचा- धुना ॥ १३ ॥ कर चरणकृतं वाकायज कर्मबंधा श्रवणनय- नज वा मानसं वापराधम् ॥ विहितमविहितं वासर्वमेवमस्त्र जय जय करणान्धे श्री महादेव शम्भो ॥१४॥ इति श्री शंकराचार्य विचित शिवापराध क्षमापन स्तोत्रं ॥ सम्पूर्णम् ॥ सातबारों पर सुसिद्ध प्रयोग पोडशीदेवी तथा वटुक के॥ खो उधायशयमाद्गत्यामेनिगृहान्तक।मूलमन्साघकस्तु वोदपुनसंख्यया || होमोजातोफल: पुष्पैः पथमि- श्रितः ॥ शत्रुसैन्यादिदस्यूनां वादिनस्तिमनं भवेत् ॥ सोमे मापार समस्नालाप जलेनतु ॥ कृपान्त के मनुजप्त्या .

( १८५) साघकोऽयुत संख्ययाहोमयेद्धृमिथंच माहिपंदधिशर्करा ॥ मस्मेनतिलक कुदिमोहयेद्भुवनत्रयम् ।। मौमाई रात्रिसम- येचतुःपथगतरसुधीः॥अयुकिंजपेन्त्री होमयेद्धृतपायसं॥ रक्त चन्दनमिश्रेण स्त्रीकेशथ समन्वितं ॥ तथापचः संघर्य च गुड्चीमरिचस्तथा ॥ भाज्याक्तन हुनमंत्री गुग्गुलेन सम- तदा ॥ शत्रुः कालसमानोपि मृत्युमेश्यांतनान्यथा ॥ बुधे निशावसानेतुगत्वा शून्यालयेजपेत् ।। अयुतमूलमंत्रंतुहो मयेदृतशर्कराम् ।। कणिकार सहस्राणि विश्वयुक्तातिपार्वति ।। सम्मा रसा चापिभयदाकर्षणपरम् ॥ गुरौ सूर्योदयेगत्या नदीतोरंचसाधकः ॥ मूलमत्रंतु देवस्यजपेदयुतसंख्यया ॥ होमः सपिंदधिक्षीरं मालती पुष्पसंयुतैः॥ श्रीफलः सहसादेखि वशयेदखिलंजगत् ।। शुक्रे निशामुखे गलावट मूलंजपेन्मनु ।। अयुत्तं साधको भवत्याहोमः कार्यस्तुसपिपा । दनादाचावि- मिश्रेण गोमूत्रेण च पायसैः ॥ शत्रोर्मत्सदृशस्यापि भवेदुच्चा- टनंपरम् ॥ शनीप्रभातसमयेकृत्वास्नानादिकंसुधी॥ श्रागत्या- चनशालायां जपेन्मंत्रायुतं शिये ॥ होमयेत्सपिपांभोजसहस्रा- णिचतुर्दश ॥ ग्रहाणादेवकोपानां यक्षानांगक्षसास्तथा । राणामपिदुष्टानां महाशान्तिःप्रजायते ॥ पौष्टिकम् ।। होम- येत्सपिपाचौद्र मिश्रचन्दनवारिणा।। पायसंतत्रामधंचमीनमा- ससमन्वितम् ॥ देवताना मनुष्याणां रोगार्वानांमहेश्वरि ॥ ..

( १८६ ) ब्रह्मादीनां व्रतादीनां महापुरः प्रजायते ॥ अत्रमूलंगुरुमुखा. दवगंतव्यः॥ श्रय कार्तवीर्यार्जुन नित्यदीप विधिः ।। शौचं । पादचौचं । आचमनं । अपामार्ग द्वादशाङ्गुलदन्न धावनम् । प्रातः स्नानं । सन्ध्या । शुद्ध कपिला गोमयं । अजामे अन्यामां । अम्लं । दोपपात्रंग्लत्रयमितं ताम्रादि । विधोतशुद्धतन्दुलाः । रक्तचन्दनं । रक्तगन्धं । रक्तपुष्पाणि पोताम्बरं । झुरिका। पञ्चगव्यं गोमुत्रं गोमयं क्षीरं दधिसपिः ६।१२।१६।११।८। वल्लः विपरीतगणना । वस्त्रयुग्मं । श्री फलं । चन्दनं । मधु | अंगुलचतुष्टया स्थूनबुध्नारलक्षणा तीक्ष्णाप्रात्रिशुलांकिता सरलामध्ये तानादिशलाका। त्रिधोतं सूत्रं । अकृष्णकुंभः। शरायं । पुष्पमाला। सर्वोषधी। शकरा। पंचरत्नानि । पंचपल्लवाः प्लक्षवोधिवट पाम्रउदुम्बरजाः। शमी सिद्धार्थः कुशाः । उदकपूर्णकुम्भः । स्वादुफलानि । पंचामृतं दधिवृतंमधुशर्कराः। अंगुलीयकं । कर्णभूपम् । अंगदं । उपवीत वस्त्रयुग्मं वरणार्थगुणेः । अष्टांगुलारेखा दक्षिणाया उत्तराधि, द्वितीया दक्षिणाग्रा प्रतोव्यवधि, तृतीया उत्तराना प्रतापग्रंमेलयेत् तत्त्रिकोणमष्टांगुलं समुत्रेणगामयेनलेपयेत्।। युध्नेमार्दागुलं उछायणमाांगुलं चतुरगुलं मायामंता- प्रादिदीपपात्रं अम्जनसंशोध्यपश्वा पंचगव्येनसंशोध्य ! छुरी । पयः (१८७ ) ओच्या दक्षिणाभिमुखी दीपपासादक्षिणतः स्थापयेत् । गुरोः खांगुलीयादिनावरणपूजा । श्रीफलंगृहीत्वा गुरोग्यनिवेद- येत । तत्रमंत्रः। ॐ भवत्यासमागतोहं ते पादयो ववत्सल ।। दीपकार्य च भवतासंपायं वै नमोनमः ॥ इत्युक्त्वादंडवत भूमौनमस्कुर्यात्पुनः पुनः। श्राचमन । प्राणायामः। मासपक्ष- तिथीनुक्त्वासंकल्पः खकामनामुच्चार्यभुवि उदकौनक्षिपेत् । त्रिकोणमध्पेपट्कोणं रकचंदन लिप्ततंदुलैः सप्तकोष्टान्पूरयेत् । मारवीजंकरिकायां पट्पत्रेबीजपटकंदिक्षुबीजचतुष्कं शेपैष्ट- येत् तस्योपरिदीपपात्रेपलायंन्यसेव । नित्यदीपपात्रेप्रत्यङ् मुखं ४२ तंतुमिवावति व्यापयेत् । गोघृतेनपूर्यदीपं ज्वालयेत् । चनमंत्रः ।। ॐ हां ही ह' हौं कार्तवीर्यार्जु नएहिएहिममकार्ये सन्निधिंकुरुतुरु स्वाहा । कार्तवीर्य महावीर्य कार्यसिद्धि कुरुः। पाये शलाका निवेशपेत् । तदीपंपोडशोपचारः संपूज्यमूलमंत्र- रायगपूजयेत् । ॐ अस्यश्रीकार्तयोर्यार्जुन विंशत्यर्णमंत्रस्य दनात्रेयापपर्यनमः शिरमिअनुष्टुपूछन्दसेनमःमुखे। ॐकोतवायर्या नदेवतापनमो हदि चीजायनमः गुह्ये । ॐहीं शायनमः पादयोः ॐवलीकोलकापनमः सर्वांगे। अप्रांची अंगुष्टाम्यानमः नमः, शिरसेस्याहा।ॐ शाही मध्यमाम्यां नमः, शिखापैव. पद।। ॐ मनामिकाम्यां नमः, कवचाय हैं ॥ ॐ हैं फट् -- ॥ हृदयायनमः ॥ ॐ पलीं श्री वर्जनीम्यो ( १८८) कनिष्ठिकाभ्यां नमः, नेत्रत्रयायवौषट् ।। ॐ कार्यवीर्यार्जुनाय नमः, सर्वाङ्ग ।। ॐ फों ॐ हृदि।ॐची ॐ उदरे। क्लीं ॐ नाभौ । ॐ भ्रूॐ जठरे। ॐ ॐ गुह्ये ॥ ॐ ह्रीं ॐ दक्षपादे । ॐ क्रों ॐ वामपादे ।। ॐ श्रीं ॐ श्रावृत्याऊोः । ॐ हुँ ॐ आवृत्याजान्योः। फट् ॐ आवृत्याजंघयोः ॥ ॐ कार्तवीर्यार्जुनाय नमः सर्वांगे। ॐफों ॐ मस्तके ।। ॐ ची ॐ ललाटे। ॐ क्लीं ॐ भूयोर्मध्ये। ॐ ॐ कर्णयोः। ॐ श्रां ॐ नेत्रयोः। ॐ हीं ॐ नासिकयोः। ॐ क्रां ॐ मुखे । ॐ श्रीं ॐ कंठे । ॐ हुँ ॐ दत्तवाही । ॐ फट् ॐ वामवादौ । ॐ कार्वयोर्यार्जुनायनमः सर्वास ।। ध्यानम् । अव्यात्सर्व भयात्प्रभाकरनिभः प्रद्योतनोद्योदितः स्वर्ण सारिखोतकंघरघरो रकांशुकोष्णोपवान् । नानाकन्पविभू- पितः करसहसा त्तयाणासनो, वाणाताई सहस्रबाहुरनिर्श भूवन्नमोनाप्रभुः ॥१॥ सप्तदोकनाथः सविसमरुचिः सवदुष्टान्तको नः। पापारब्जायताक्षो स्थवरनिलयः स्थूल कायोतिमीमः ॥ चापानेपुः त्रिलोकीकरवितधनुनिस्वन- स्वासयनः सःश्रीमान् कातवीर्यो निखिलनृपनतांध्ययुज क्षिपकार्ग ॥ २ ॥ दीपामागेष्ट गंवलिखितताम्रपानयंत्र राजनिघाय तवपूजाकार्या || मासपतविधीनु क्त्वासंकल्प ( १८ ) कुर्यात् । हस्तेचंदनाचतपुष्पयुक्तजलं गृहीत्वाकरसंपुटंकृत्वा पश्चिमाभिमुखो भूत्वामंत्रंशताक्षरं पठित्वा भृमौजलं निधि पेत् ।। तत्रशताक्षीमंत्रः ॥ अस्यशताक्षीमंत्रस्य दत्तात्रेय- शपिः कार्तवीर्यार्जुनो देवताअनुष्टुप्छन्दः क्लोकीलक रक्षा- विनियोगः। ॐ नाही वषट् फ्रॉ ची क्लीं कार्तवीर्यार्जुनाय माहिष्मतानाथाय सहस्रबाहवेसहस्रक्रतुदीक्षिताय दत्तात्रेयनि- याय पात्रेयाय अनुसूयागर्भरत्नाय हूं आं इमंदीपं गृहाण मां रक्षरक्ष दुष्टान्नाशपर घातयर शब्न जहिर ही ॐ झों क्लों ई स्वाहा । अनेन दोपवयेंगण पश्चिमाभिमुखेन मारक्षर देवदत्त वरप्रदानाय हुं हुं हों क्लों ची स्वाहा इतिजलं भूमी निक्षिपेत् ।। तथंदध पंधर्भ ॐ स्वाहा ।। इतिपश्चिमाभि मुखो भूत्वा करसंपुटं कृत्वासकृदुक्त्या पुनःमत्रं नवार्ण अप्यावा। तत्रमंत्रः॥ ॐां ही फ्री चों स्वाहा क्रों ॐ॥दोपाने एकपादन सहस्र जपेव । यंत्रराजापूर्व भागे कलशं संस्थाप्य सम्पगम्पय॑येत् तवपूजामंत्राः।।ॐ इन्द्रायनमः। ॐअग्नये नमः । ॐ यमायनमः । ॐ नितयनमः । ॐ वरुणाय- नमः । ॐ वायवे नमः । ॐ सोमापनमः । ॐ ईशानाय नमः ॐ ब्रह्मणे नमः। ॐ अनंताय नमः । ॐ बजायनमः। ॐश- स्पेनमः । ॐ दंडायनमः । ॐ खगायनमः । पाशाय नमः। ॐ अंकुशायनमः । ॐ गदायैनमः। ॐ शूलायनमः। 1

( १६.)
।
७
अपमायनमः ।
चक्रायनमः । ॐ चौरमदविमंजनाय
नमः। ॐ मारीमद विभंजनाय नमः । ॐ अरिमविभंजनाय
नमः। ॐ मुरारि मदविभंजनायनमः । इति पूर्वादिदिक्षु ।
'दुष्टनाशनायनमः। ॐ दुःखनाशनायनमः। ॐ दुरित-
नाशनायनमः । ॐ श्रामयनाशनायनमः । इति विदितु ॥
अदिक्षु ।। ॐ क्षेमकल्यैनमः । ॐ वश्यंकायनमः ॐ श्री
कटयनमः । ॐ यशस्करयनमः । विदिक्षु ॥ ४ ॐ आयुः
कार्यनमः । ॐ प्रज्ञाकनमः । ॐ विद्याकर्यनमः । ॐ
धनंकय्यैनमः । विदिक्ष ४॥ ततः ॥ अष्टशतनामोत्थामृत-
य: पूज्याः ।। ॐ कार्तवीर्यार्जुनायनमः॥ १॥ ॐ धन्विने
नमः ॥ २॥ ॐ राजेन्द्रायनमः ||३॥ ॐ है हयेश्वराय नमः
॥ ४॥ ॐ दत्तात्रेयप्रियतमायनमः ॥५॥ सहस्रभुज-
मंडितायनमः ६॥ ॐ चापिनेनमः ॥ ७॥ ॐ खांगने-
नमः ॥ ॥ ॐ रथिनेनमः || || ॐ वाणिनेनमः ॥१८॥
ॐ तृणिनेनमः ।। ११ ॥ ॐ वम्मिथनमः ॥ १२॥
महायलायनमः ॥ १३॥ ॐ सुभगायनमः ॥ १४॥ ॐसुमु.
खायनमः ॥ १५॥ ॐ शांतापनमः ॥ १६॥ ॐ चक्रवति ।
नेनमः ॥ १७॥ ॐ गुणाकरायनमः ॥ १८ ॥ ॐ दशास्य
दपत्रेनमः ॥ १६ ॥ ॐ वासालातृप्तायनमः ॥ २० ॥ ॐ
सुदुर्जयापनमः ।।२१।। ॐ महाचोर दमनायनमः ॥२२॥

(१६१)
ॐ राजराजेश्वरायनमः ॥ २३॥ ॐ प्रभवनमः ॥ २४ ॥ ॐ
सर्वज्ञायनमः ॥ २५ ॥ ॐ सर्वदायनमः ॥ २६॥ ॐश्रीमते
नमः ॥ २७॥ ॐ सर्वशिष्टेष्टदायनमः ॥ २८ ॥ ॐ कृतिने
नमः ॥ २६ ॥ ॐ राजचूडामणयेनमः ॥३०॥ ॐयोगिननमः
॥३१॥ ॐ सप्तद्वोपाधिनायकायनमः ॥३२॥ ॐ विजयि
मनमः ॥ ३३ ॥ॐ विमृधायनमः॥३४॥ ॐ वाङ्मिनेनमः
॥ ३५॥ ॐ महागतयेनमः ॥ ३६॥ ॐ अलोलुपायनमः
॥३७॥ ॐ यजिनेनमः॥३८॥ ॐ विप्रप्रियायनमः ॥३६॥
ॐ विद्वसनमः ॥ ४० ॥ ॐ ब्रह्मगेयापनमः ॥ ४१ ॥ ॐ
मनावनायनमः ॥ ४२ ॥ ॐ माहिष्मतीपतपेनमः ।। ४३ ।।
ॐ यो नमः ॥ ४४ ॥ ॐ महाकोर्तयेनमः ॥ ४५ ॥ ॐ
महामुजायनमः ४६॥ ॐ मुकूमारायनमः॥ ४७॥
महारायनमः ॥४८॥ *माध्नायनमः ॥ ४६॥ ॐ
मदिरापनमः ॥ ५० ॥
राघुम्नापनमः ॥११॥
'शाधवायनमः ॥५२॥ ॐ शायनमः ॥ ५३ ।। ॐ
गंगमृतनमः ।, ५४॥ ॐ योगियलमायनमः ॥ ५५ ॥ ॐ
महामागरतापनमः ।। ५६ ॥ ३ घोमोनमः ।। ५७ ॥ ॐ
* महामविनाशनापनमः ॥ ५ ॥ ॐ अमापविग्रहाप-
नमः ॥ ५९॥ दिल्यमावण्यासनगत्वपापनमः ॥६० ॥
* सयंत्रागरलाधारापनमः ॥ ६१॥ विरजर्मनमः॥६॥

( १६२ ) ॐ लोकवेदितायनमः ॥६३॥ ॐ वोरायनमः ॥ ६४ ॥ विमलसत्वाट्यायनमः ।। ६५ ॥ ॐ महावलपराक्रमायनमः ॥६६॥ विजयायनमः ॥६७ ॥ ॐ श्रीमपायनमः ॥६॥ ॐ मान्याय नमः ।। ६६ ।। ॐ जितास्येनमः ॥ ७० ॥ मंत्रनायकायनमः ।।७१॥ ॐ खड्गभृतेनमः ॥ ७२ ।। ॐ कामदायनमः ॥७३॥ ॐ कान्तायनमः ॥७४|| ॐ काल- घ्नायनमः ।। ७५ ।। ॐ कमलेक्षणायनमः॥७६॥ ॐ भद्र- बादप्रियायनमः ॥ ७७ ॥ ॐ वेद्यायनमः ॥७८|| ॐ विव- धायनमः ।। ७६ ॥ ॐ वरदायनमः ॥८० ॥ ॐ वशिनेनमः ॥८१॥ ॐ जितेन्द्रियायनमः ॥२॥ ॐ जितारातयनमः ॥८३॥ ॐ स्वच्छन्दायनमः ॥४॥ॐ अनन्तविक्रमाय नमः॥८॥ ॐ चक्रभृतनमः॥८६॥ॐ परचक्रनायनमः १८७॥ ॐ संग्रामविधिपूजितायनमः ।। ८८ || ॐ महाध- नायनमः ॥ ८ ॥ॐ निधिपतयेनमः॥80 || ॐ महायो- गायनमः ॥६१॥ ॐ गुरुप्रियायनमः ||२||ॐ योधाढ्याय नमः ॥१३॥ ॐ सर्वरोगनायनमः ॥१४॥ ॐ राजिताखि- लभूतलायनमः ॥ ६५ । ॐ दिव्यास्त्रविदेनमः || ६६ ।। ॐ श्रमेयात्मनेनमः ॥१७॥ ॐ महागोनमः ॥१८॥ ॐ महोबलायनमः ॥६६॥ ॐ सर्वायुधधरायनमः ॥१०॥ * अभीष्टप्रदायनमः॥ १०१॥ ॐ परपुरखयायनमः ॥१०२ ॐ मपठेत् । ( १९३ ) योगसिद्धापनमः||१०|| ॐ महाकायापनमः ॥१०४॥ ॐ महाहन्दशताधिपायनमः ॥१०५॥ ॐ सर्वज्ञाननिधये- नमः॥१०६॥ ॐ सिद्धापनमः ॥१०७|| ॐ सर्वज्ञानकृतोद्य- मापनमः ।।१०८॥ एवं विष्णु मार्गेणकुभंसंपूज्यश्रीफलंदत्वा || ॐकार्तवीर्य सुराधाश भक्तानामभयंकर ।। ममाभी- धार सततंकुभमेनं ममाश्रय | सप्तविंशपर्णमंत्रजपः । ततः कवचंपठेत् ।। विसजननकार्य ॥ दोपदानफलसिद्ध्यर्थगुरखें दक्षिणां गोदानेशंसं ।। गोदानेचसुवर्णस्य सहस्रपलमेवच ।। पंचतंतदर्धचतदर्धानवापुनः । अशकस्यापिउकोयं पंच- मांशोयमेवच ।। तदननदर्द्धनतदौर्द्धनवापुनः ॥ यथा- कथंचिदेवेशिदीपोदयो विमानता ॥ संतुष्टेचगुगैदेविसंतुष्टो. गोपनिस्तदा ।। असंतुष्टेगुगैदेधिकामिदिर्न जायते ।। इति श्री सामरेश्वरतंत्रे श्री उमामहेश्वर संवाद कन्पोक्तनित्यदीप यंत्रराजः। लिखेदष्टदलं पद्म कर्णिकासरोवलं वृत्तवहि पुरा- नायकावभूषितम् ।। मूलपोज कणि कायांसाध्याक्षाकर्म संयुनं । लिखेनमारयोनंच सहतास्तप्रिये ।। पूर्वादिवसुपलिखेनतः ॥ सवर्मातानि बीजानि शिधापान तरालके केसरेणुस्वगनूष्मयणपुकान्समर्पयेत् । इत्तप्रवेष्टय- द्वणः कादिमियोगवजितैः ॥ भूमिकोख चतुष्का भूनपणा- दान विधिः सवागावंतु ( १९४ ) समालिखेत् ॥ तत्तकार्यवशादेवितांस्तावणान्ममर्पयेत् ॥ अस्यभूपुरकोणस्मिन् यंपद्मगतेशुभे । संस्थाप्यविधिव- याज्ञः कलशंसम्यगर्चयेत् ।। इन्द्रादीन्दशदिग्पालान्सायुधा. पूजयाँच्छचे । नित्यदीपंतुदेवॉशगोघृतेनैवकारयेत् ॥ धृद- नियमोनास्ति नित्यदापेमुगचिते । चत्वारिंशद्वतिका- नित्यदोपेतुकारयेत् ॥ तदर्द्धमपिचप्रोक्तंदेवि विवातिहारिणी ।। शिवरात्रि पूजा त्रयोदशी में एक बार भोजन करके चौदस के दिन स्नानादि नित्य कर्म सध्या तपण श्रादि करने के उपरान्त संकल्प करें । देश काल को बोल कर शिवको प्रसन्नता के लिये तथा शिवलोक प्राप्ति के लिये शिव चतुदशी में प्रथम यामादि पूजन करूगा। सायंकाल में नदी, नालाय, कूप, अथवा घर में हो स्नान करके भस्म का त्रिपुडू रुद्राक्ष माला धारण कर सार्यकाल में शिव मंदिर व घर हो में हाथ पर धोकर आमन पर बैठ उत्तर मुह करके आचमन करे . ॐ हां प्रात्मतत्वाय स्वाहा । ॐ ही विद्यातत्वाय स्वाहा । ॐ हूं शिवतत्वाय स्वाहा । 'भृत शुद्धा आदि करके ४८ पृष्ट में लिखी हुई गणेशादि का पूजन करके शिव १५ शुद्धी प्राइ न्यास ११ पृष्ठ में लिखे हैं।

( १६५ ) पंचाक्षर मंत्र से न्यास करे। ॐ अस्यश्री शिव पंचाक्षर मंत्रस्य धाम देवऋषिः अनुष्टुप्छन्दः श्री सदाशियो देवता श्री सदाशिव प्रीत्यर्थन्यास पूजनेचचिनियोगः ॥ ॐ वामदेव अपर्यनमः शिरसि। अनुष्टुप्छन्दसेनमो मुखे असदाशिव देवताय नमोहृदि । ॐ तत्पुरुषायनमः हृदये। ॐ मं अयो रायनमः पादयोः ।। ॐ शिसद्योजातायनमः गुह्ये ॥ ॐ वां वामदेवशय नमः मूद्धिं न || ॐ य ईशानायनमः मुखे ।। ॐ * हृदयायनमः ॥ ॐ शिरसे स्वाहा ॥ ॐ मंशिवायच- पट् ।। ॐ शिकवचायहुँ ॥ॐ वां नेत्रत्रयायवौषट् ॥ ॐ यं अखायफट्। ध्यान करना॥ ॐ व्यंबकयजामहे सुगंधिं पुष्टि वर्द्धनम् ॥ उर्वारुकमिववन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात् ॥ पायनित्यं महेशं रजतगिरिनिमें चारुचन्द्रावतंसं रत्ना फेम्पोज्वलांगं परशुमृगवगभीति हस्त प्रसन्नं ॥ पद्मासीनं समन्तात्स्तुतममगण व्याघ्रकृनि वसाने विश्वाय विश्ववं- यनिविलभयहरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रं ॥ इतिध्यात्वा ॥ स्थापित मूर्ति में प्राण प्रतिष्ठान करना - पार्थिव में हमेशा प्राण प्रतिष्ठा करना । प्राण प्रतिष्ठा-पृष्ट में है।

( १९६ )
शिव पजन विधि पृष्ठ में देखना।
प्रथम प्रगदि पिये विशेषः
तत्र प्रथम यामपूजांकरिष्ये ।। ॐ नमः शिवायेति
सर्व उपचार से पूजन करना। दूसरे प्रहर में ॥ द्वितीययाम
पूजांकरिष्ये ॥ श्री शंकरायनमः इस मंत्र से मव उपचार से
पूजन करना मध्यत्रि में निशीथ पूजओ करिष्ये ।।
ॐ श्री सांवशिवायनमः इस से सर्वोपचार पूजन करना ।।
तृतीय प्रहरयाम पूजां करिष्ये ॥ ॐ महेश्वरायनमः ।। इस
से सर्वोपचार पूजन करना चतुर्थयाम पूजां करिष्ये ॥ ॐ
श्री रुद्रायनमः ॥ इससे सर्वोपचार पूजन करना ॥ प्रत्येक
पूजन में इन व मुगंधित तेलका मदन पंचामृत स्नान शुद्धोदक
गंधोदक अभिषेक करना वसोपवस्त्र यज्ञोपवीत गंध अक्षत
पुष्प पुष्पमाला धूप दीपक नैवेद्य पाचमन तांयूल पुगी
दक्षिणा घतूग फल पुष्प, अक पुष्प विन्धपत्र विन्वफल
श्रादि से करना पूजन के समय जो पदाथ द्रव्यामात्र
में न हो उसके प्रभाव में अक्षत व उस पदार्थ का स्मरण
मात्र करना पूजति प्रार्थना ।।
नोट १-२मध्यरात्रि अर्थात पचम पूजन करना यह किमी
नाश्चर्य के मत से है । शिव गनि में ४ याम पूजन का
विधान है।

( १९७ ) - नित्यं नैमित्किं काम्यं यत्कृतंतुमयासह ।। तत्सर्वपरमे शान मपातुभ्यं समर्पितम् ॥ चंदन अक्षन दुर्वा कुश फल जल सहित प्रत्येक प्रहर में पूजा करना ।। अर्य दान मंत्र प्रहर भेद से प्रथम प्रहरे-ॐ हौं ईशानायनमः इस मंत्र से केवल दुग्ध से स्नान कराना अर्घ्य मन्त्रः॥शिवरात्रित्रतं देव पूजा जपपरायणः । करोमि विधि बद्दत्तंगृहाणाध्यमहेस्वर । द्वितीय प्रहरे ॐ हौं अघोरायनमः ।। अनेन नास्ना- नम् । ॐ नमःशिवायशान्तीय सर्वपापहरायच । शिवरात्री- ददाम्यय प्रसीद उपयासह । वतीय प्रहरे-ॐ हावामदेवायनमः ॥ अनेन घृत स्नानम्।। दुःखदारिद्रपशोकेन दग्योहं पार्वतिप्रिये ॥ शिवरात्रौददा. म्यध्यमुमाकान्तप्रसोदमे। चतुर्थ प्रहरे-ॐ सद्योजातायनमः ॥ अनेन मधु स्नानम्।। मयाकृतान्यनेकानिपापानि हरशंकर || शिवरात्रौददाम्यर्य- मुमाकान्तगृहाणमे । प्रथम प्रहरे। नमः शिवाय शांताय सर्व पाप हरायच ।। शिवरात्रीमयाद गृहाणाध्यममप्रभो॥ द्वि०प्र० मयाकृता- न्यनेकानि पापानि हरशंकर ॥ गृहाणार्य मुमाकांत शिव- रात्रौप्रसीदमे ॥ महानिशि (अर्द्धरात्रौ) ॥ शिवरात्रिवतदेव

( १९८)
पूजाजपपरायणगाव रोमि विधिवदत्तं गृहाणाय॑नमोस्तु ते॥
३०या० दुःखदारिद्रय भारश्च दग्घोहं पार्वतीपते ।
जायस्व मां महादेव गृहाणाय नमोस्तुते ।। च० या० ॥
किनजानासि देवेशत्वयिभक्ति प्रयछ मे ॥ स्वपादानतलंदेव
दास्यं देहिजगत्पते ॥ पूजा निवेदनम् ।।
प्र०या० ॥ नमोयज्ञजगनाथ नमस्त्रिभुवनेश्वर ।। पूजा
गृहाणमेदत्ता महेशप्रथमेपदे ।।
द्वि० या० ॥ पूर्वेनदि महाकालीगणभंगीचदक्षिणे ।
वृपस्कंदापश्चिमेत देशकालो तथोत्रे ।। गंगाचपमुनापार्ये
पूजागृह्ण नमोस्तुते ।।
व. या०॥ नमोव्यक्ताय सूक्ष्मायनमस्ते त्रिपुरान्तक ।
पूजागृहोणदेवेश यथाशक्त्युपपादितः।।
च.यामे । बद्धोहं विविधः पार्शः संसार मवबंधनः ।।
पतित मोहजालेमा त्वं समुद्धर शंकर ॥
चारों याम में नृत्य गोत कथा श्रवण अथवा रुद्रो के
पाठ श्रादि से जागरण करना ।। प्रातःकाल में स्नान आदि
नित्य कर्म करके शिवजी का पूजन करना तदनंतर १२
वा यथा शक्ति १ नाह्मण भोजन कराना और दक्षिणा
देकर प्राथना करना।
काममाय इतं पुण्यं तद्रुद्रस्य निवेदित ॥ त्वत्प्रसादा

। । ( १९६ ) मयादेव व्रतमद्य समपित ॥ प्रसन्नोमव मेश्रीमन् मद्गतिः प्रतिपाद्यतां ॥ त्वदालोकनमात्रेण पवित्रोस्मिन संशयः ।। संसार क्लेशदग्धस्यत्रतेनानन शंकर ॥ प्रसीद सु मुखो नाथ ज्ञान दृष्टि प्रदोभव ॥ * इति * श्रीगणेशायनमः ॥ श्रथ होलिका पूजन विधिलिख्यते देशकालौ संकीर्त्य । प्रधान संकल्पं कुर्यात् । होलिकापूजन महं करिष्ये । श्रस्याभयसंत्रतैः कृतात्वं होलिवालकैः। अतो मांपाहिभातिभ्यो मातेवापत्यमात्मनः ॥ १ ॥ श्रायुर्देहियशो देविशिशूनांकुहाक्षणं । शत्रुणांच क्षयंदेहि होलिकेपूजिता- मया ॥ २ ॥ परिताजलधाराकार्या । चंदनादिभिः पूजनं । रतोनमंन्यहोमः । ततोऽर्थः । श्री होलिके नमस्तुभ्यं । ढुंढातेजोविमर्दिनि । सर्वोपद्रवनाशाय गृहाणायनमोस्तुते । ॥ ३ ॥ प्रार्थना ।। यन्मयाशीतमातेन निपिद्धाचरणं कृतं । तत्सर्व क्षम्पादेवियतः सर्वसहासिभो ॥ ४ ॥ प्रदक्षिणा त्रयं । शिशिरस्पांतिकदेवि वसंतमदनप्रिये । अागतोकुरु कल्याणं पापसंहर होलिके ॥५॥ शिशिास्यांतकवचस- तस्यविवद्धिनी। अचिंतासिविधानेन बालकानांशिवं कुरु॥६॥ भद्यारम्य च वर्षांत शिशूनांममसद्मनि । विघ्नं मर्च मपा कृत्वासर्वदा मंगलंकुरु ॥ ७॥ दक्षिणादानं । अयपूर्वोचस्ति एवं तिथौ । कृतस्य होलिका पूजन कर्मणिविधे. वामस्तू। .

Shivarchan Smriti

Author
Goswami,laxminarayan
Title
Shivarchan Smriti
File name
Shivarchan Smriti
Text
OCR done
Citation
1936
Published
2012/08
Publisher
Agara.,maithan
Language
Sanskrit
Pages
199
Library
Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai
DLI number
311311
Barcode
99999990320211.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
zS7Ox0rRsF3
Download PDF

Shivarchan Smriti