·તે
આરાચામ સૂત્ર
બીજા ભાગની પ્રસ્તી
’ પર ના નામનું પહેલું બખલન
છે. તેમાં ના અધ્યયન
કેલ છે કે જા જામમાં લોકવિજય
તેના છ હા છે તે દર :
કાર છે ને ક્લિ િરે બતાવે છે તે અનાળિા
( ક એટલે મારી જવ જે કોઈ અમુભ
ય? ગતિમા બમણ કરે છે. તેવું ધિત વિગતો કમાય
અલબ ” સાધુ ન ર તે અપનને સ૨ છે. ૮
મદાર જે અમારા જેવા બાળ બુદ્ધિના માટે કેટરિનારી
કર્યું છે. અને તે વાત અમાને કેવી ખામ તિ ૧
અને તે છે, પણ વચન આપે છાપ મર્મ છે. સૂત્ર
સમજાય, પ તેમને બાવા અબ મેલ છે તે છતા
કેળના છ વાર સળ થs" કાસમા પણ ખુન ૧
દત ૫૫ કાસમ મુલ છે, મટતું હતું અને વર્ષો
થાય તેવું વધારે ાિન હેય તે કરી શકે તેમ છે. રૂપ
ખાવું એમાં ઘરે ભેર પડે છે. માટે તે સાથે રાખીને
બંધુઓને જ્યા ખામાં માલમ પડે ત્યા ટીપષ્ટ કરી અમને
છે બીજી ભાષામાં અપરહ થાય.
!

·પૂર્ણ
વિષય અનુક્રમણિકા.
વિષય,
પહેલા અધ્યયનમાં જીવનું અસ્તિત્વ બતાવી સંસારી
જે અશુભય છે કાયના વધથી કરીને કર્મ બાંધે
છે, તેનું જ્ઞાન પ્રથમ મુનિને આપે તેને ત્રણ પાના
ફરી સાર અહી આપે છે,
રાજા અશ્વનમાં તે એક નિબે ન કરે, અને
તે નેપથી કેમ ધરવું તે આ વિજયમાં જતાવેલ
છે તે વિના સર અનુસારનું વર્ણન છે.
તલ છે જેમાં શું વિવર છે, તે નિતિકાર ૧૬૩
બાકમાં બતાવે છે.
(૧) સફરે દીક્ષા લીધા પછી સંસરી સમાને પ્રેમ
છે.
૨) સંયમમાં પરું ન કરવું પણ વિષયની
પેશ કરી. “
(૩) અને કઈ સર (ગી) નથી; પણ જાતિ
વિના આઠે મને હિથીચિરનિ છેડવા
(જેમ પ્રેમ ન કરે, સ્ત્ર વિગેરથી દુઃખ
પડશે. તે તથા દિનને પાં દુખા ભવાશે.
(૫) અરયા ફરેલા મુનિએ સંયમનનિર્વાહ માટે
પર અા તે.
૧) તે સ્થાને પવિત્ર થતાં મકરસ થાય તે
તે જ જોઈએ. કમર પર કાદવમાં જ
S

·વિજય.
થયા છdi 3 ( હરતુ) રહે છે, તેમાં સામે
ક વિજય તથા સવમાં આવેલ મુલ ળ વાર
૨ષાનના નિક્ષેપણ નિ. મા. ૧૪-૧૭નાં છે,
૧-૪ ૧૧૮થી ૯ સુધી તેનું વર્ણન છે. ભારત વિશે
લિ. ૧૮૧માં છે.
સંસારને લિ. ૧૮૨ નિષેપ છે.
૪૮-૧૧૨ કર્મના વિશે જા તથા તેની વર્માનું તથા બંધનું વજન
નિ. મા. ૧૮૩-૮૪ તથા બહારની બાજપામાં છે.
ભીના અશુભ પર સવ સુધી બતાવે છે.
તથા નિ. ૧૮૫-૮૬માં ઉપદે અપાય છે કે દિન
શક્તિ ન જાવ ત્યાં સુધી ધર્મ સાધી છે.
૧૧-૧૨ સ ૧૮૭૦ મા સરીરનો મેન મુક્ત વહે છે અને
સની બમમતા બનાવે છે.
પ્રથમ ઉદેશ સમાપ્ત થશે.
૧ર૮૧૪૧ લોભીનાં દુખ વીતરાગીના સુખે બતાવે છે.
૧૪૮ બીજો ઉદેશ સમાપ્ત થા,
૧૪૯-૫૮ ઉથ નીચ ગાત્રને અથવા કોઇ પણ જાતને અહેસાસ
કે દહેનતા ન કરવી.
૧૫૯-૧૬૦
સમિતિનું વર્ણન
31-૧૭૬ ખેડવાલા અંગેની મા
બેડવલા અંગેની દયા બતાવે છે તે જાણીને
શરીરને પણ મહ ઉત્તમ મુનિએ મુઠી સંસાર તુર છે.

·વિષય.
૧૭-૧૮૩ સંસારને તરવા માટે ગુર ભોમ ત્યાગવા મુનિને
૫દે આપે છે.
એ દશે સમાપ્ત થશે
૧૫=૦૦ મુનિબે ગૃહસ્થો પાસે ગોચરી વિગેરે લેવા જવું પડ્યું
રેરિત વસ્તુ ન લે.
ર૦૧-૨૦૭ ૨ દેરોનું વર્ણન
સાધુએ પ્રતિજ્ઞા ન કરવી.
૨૦૧૪ ઉત્કર્મ આપવાનું વર્ણન એકાંત ન ખેંચવું.
૨૧૫-૧૪ મુનિએ પરિગ્રહ મ ન રાખવી તેનું શ સમાધાન
૨૨૦૩૮ કાનું વર્ણન અને તેનાં દુખે તથા મુનિને પ
૨૩૮ પાંચમો હશે પુરે છે
શાસ્થ સાથે મમરાન રાખવું
એક પાપથી બીન પાપ પણ કામ માટે મુનિબે વાર
બનીને રામદેશ છોડવા
આ નિજ કથા કરવી
ચાર પ્રકારની સ્થનું વર્ણન
૨૫– ૭ મુનિ મહામાં સમાન ભાવ રાખી ઉપદેશ કરે તેવી
તે રામ ન બફાય
છો કર સમાપ્ત કરે
૨૪૦
RE૪
૨૫૫

·શુદ્ધિપત્ર. લા પ્રક 1 વીતા આયા સન વસાય માયા 3 પાનાં મુખ ના નારા ขใจ પણ હ ૧૫ Mા નારી પર્યાય પણ ૧૬ E सेत t ૨ ૨! ૨ 238 *** ૨૮ ૨૮ ૨૮ એક એક સ જય પરિ પરિ રાજ માર भावे બાર ભી ત્રણ પ્રકાર છે. આમિક ઉપદેશ અને બાદિ મળે છે. તેમ પ્રથમનું કહે છે, ·(૭) પષ્ટ લીટી અદ્ધિ ૩૩ ૨૧ બધા સયા पोरिमा ૩ થાય, છે ૪ નગમ લેવા ચારવ વસી વાસીથી બધાનું સ્થા पोरिभो મુજે થાય છે. નિમમ લેવા, પ્રિય ચારિત્ર વાસીથી વાસી થી કર્યા છે કહ્યું છે સુખ છે તે થી પણ 93 195 ૫ સુખનું ૬ ૧૪ અ૫ મળમાં તેથી ગુણ મગનું ત ગુણ મૂળ અપ્રાપ્તિ પ્રાપ્તિ નાખે ૧૬ 18 ૨ નાખે ૨૨ ·(૧૦) ૧૨ જવું જ ૨૧ આઇ લાવે તે ભિક્ષા શાહ, ભાવ. કરે છે અમે જરા શબ માર ખાત- નથી પm અબ હાન; ઘમ ઘાતકાલ મન ન. ન મન ૧૪ ૨૦૧ ૨૦૪ અથર્વ વિષય ૨૧૧ યથિત लोमा સચિત્ત कोया ભવ્ય ઘરમા ૨ t ૨૭ ममा ક ૨૮ ૨૨૧ ૨ २४९ ૨૪૮ પN રિ मेण અમારા મને મામાસ

·પ્રથમના ગ્રાહકે.
ભાલાભાઇ કમાઈ તે અમદાવાદ શ્રાવિકાશાળા તરથ હરિક
તનાં દશ પુરત ખરીદ કરવા પત્ર આવેલ છે. તે જ પ્રમાણે
કાપડ રિધરભાઈ આણંદજી ભાવનગર તરફથી પ્રત્યેકની
કિ પાને પાત્ર છે.
તરફથી દરેકની બે કોપી તથા મગન બેન મહs
અને શીરચંદ ખીમચંદ
મુનિ લક્ષ્મીચંદજીના ઉપદેથી છ પીવાના છે. દેવજી
neીર કર મુળ સિવાય પ્રથમ ભાગમાં પુસ્તક તવાર થયા પ
ટા મુન તથા દર યથા યે પુસ્તક મંગાવી સહાયતા
કરી છે. તેમને ધન્યવાદ આપીએ છીએ. તેમાં મુખ્ય આચાર્ય શ્રી
ઝવેરી બાજુમાપ્ત
"
F
નાણુની વ્યવસ્થા
પ્રથમ ભાગમાં બતાવેલી સિલક વિલિક જી ભાઇ
પાવવામાં રોકાયેલ છે. અને અપારેખ તથા દર વાલિાના
વેચાણમાં તથા જામી રહેલ રકમમાં ત્રીજે છે બાપ છપાવશે
drin b.
પણ આયામ બીજા ભાગમાં જેમ મદદ કરી છે. તેનું
હિટ ન આપેલ છે.
૪) સમાપ્ત મારામાં સુરત કાયમી
૨૦) હેડા અચકાસક બાર તારીવાલા
૧૦) ક તુરાવો હાલ ઘાયા સુરત

·(૧૨)
નેરી ગુજાબમંદ મંદબાઇ સુરત
૧૧) કરી નમીનદાસ પેલાભાઇ સુરત
૧) ઝી કરજણભાઇ કબુભાઇ પાપડ, મુંબાઈ
૨૫) વાલના શ્રાવા મળી રાજાજી તથા
૧૫) લક્ષ્મીચંદ માછ
૨૫) છ જેવા સુરત.
૫) al. (૬ લાછ સમરામપુરા-
૧ છગનલાલ માશી ઝાંપા સુરત
૬ વર્ષ બા.
૫) હીરાચંદ નારાણ સમરામપુરા
૨) ઇન કમાજી
૧૦. સ. ભીમાજી ભાઇ વલમા!
૨૫) સુરચંદ બેનાઝ બુહારીવાળા
૧૦) મગનભાઈ ઉજમભાઈ કોઠારી પાલણપર,
૨૫) ફલોષિના એક જાવક તરફથી સાન સંઘ મહ
કઠોર ખાતેથી કહેલી મદદ.
૧) શા. બીમારુ જમના
૧૫)
ફકીરચંદ કપુરચંદ
વીરચંદ ખુમાણ
1 મોહનલાલ લખમીચંદ્ર

·(19)
ક
તે મદ
કરતબાઈ પુરચંદ
ભભ વાદ
ઉત્તમચંદ ગરબા
ગુલાબચંદ માજ
નાપાડ પુરાણ
નારાષ્ટ્ર ના
કે ખ્યાલચંદ મંદ વાલ–સામા રે.
દહિક ૨-૩-૪ ચાખ ૧-૨
તે બદલ આકારે નીચલું ખર્ચ થશે.
૩૧) ૧૮ મિનારના કિસાને તથા ખાદ'
હ૫) તથા માણસને ખ હમમમ ૭૫
અમારાંગ
૨૫) જાહેર ખબર કેમીક તથા કઈ
૧૪) પુઠાનાં
ખય
બજ નામ
પહેલા બાળકની કોપ સા રીતે વદે માં નાં પા જેણે
માહ્યા તેને ઉપર માનીએ છીએ પરંતુ ખંભાત મીબામામ
મુનપુર અમદાવાદ મુંબક વિગેરે સ્થાને નામ અને આવા
કરે તથા મુનિઓને ભેટમાવા છતા પહેચ કે અભિપ્રાય આપવા
પણ કેટલાકે તો લીધી નથી તેમને પ્રાર્થના છે કે. કાનપર
ઉત્તર લખે કે ત્રણ ભાગમાં તેને હિપાબ બટેર થાય. જેમ

·2
(૧૪)
નાથા માં દેવ અને પુરત તૈયાર ન માં છે તે જ
બાપે છે,
નંબર મા વિશાળ ખરે તેનાથી બને ?
ત, તે ગાતાઓને પ્રાર્થના છે કે, બા કહી
કે માં જે પશ્વિમ છે.
નીચલા મુખે નીચલી મે આવા ન જ
તિને ઉપર માનીએ છી.
૧૦) ચ મમનસ્પષ્ટ નાસી પાકવા
૫) દીરાચંદ છ નાનપુરા સુરત : પાનાચંદ
૫૦) હનચદમારું મુખડીબા
૧૬ ભાદ
૧) ઝવેરી નગીનચંદ કરમના સ્મરણાર્થે તેમના સારા છે
૧૦૦) ઝવેરી બાઈ રચંદ મે.વીચંદ તરાથી છે. :
નાથાભાઈ ચોકસી
તથા એમ જણાય છે કે બધા એમ વસુલ કરે
સંપૂર્વ થઇ જશે. પરંતુ જયારે બીજો ભાગ લખાયા છતાં
ભાગ મા કેટલા થાય છે તે ઉપર છપાવવા બાપાર રહે
1.
જૂર છે

·જ્ઞાન પ્રચારની યોજના..
જગ ટીમના સરળ ભાષાંતરે.
ન ર જ ના પાપના અને કષ થમરણાં
રાજાર મે દેવ મનુષ્યની તમામ સંસાર સમુદ્રમાંથી ૧૨
ke . તે પવન . તેમાં મુખ્ય મારાજ . તેમાં
ન ને અરિ નઅને
દેશમાં મધ અને મ મ મ મ મારો એ
દરોને રસ છે. તેના પર ની નિપુણ છે.
a mr ઓ ઉપર ના જ . (ારોલા માં
મા નર નિતિ અને બને છે. તે દર ૬૨ મિનરે
ડેરા અર્થ મા કે, હે મા જાય અને નિકા કરે
રીમ , આ નાની માગણી પ્રમાણ વધી ધમાન સમરાનંદ
એ પરમ કહાની બુદ્ધિથી વાચવા અને તેની સામે રાહ સરળ
ઉડ પર આ રે પાવા ના કાવી, તેને મે બાદ
માન મંદ હા, તારે કંડ તથા આરોગ્ય સમિતિ
cક જાર પડેલ છે. પરંતુ સરન નહિ જણના માટે આ
પેમ ન થઈ છે. તેમ કરી ને આ જ્ઞાન ભંડાર વરા અને
નાં તો પૂર્વ ભાતર ૧ર પાડવા પેજના કઇ છે.
તેમને દલિ. પ્રથમ ભાગ ઉપ માથી વા મટ, પરંતુ
નિલા જ ૨-૩-૬- છપાલ સંપૂતર થવા પામ્યું છે.
( આમામ ન થ હ બામ થવાના છે. તેમાં વિદેશ
જે નામ કાર જ છે, ભીના પય અનામે .

·શા સાવીને બાવા વાગ્ય સગવડ
ધ માખીને શની બબાલાની તક છે, જે
તેમાં બે અથવા વધારે સ્થળે ય પુરની
ભભુવા માટે આપવાની છે. અને તે કામ કર અથવા કરાર
બારના સેક્રેટરીને પલખો બેકનાં પુસ્ના પિતાના ખર્ચે
મંગાવી લેવા.
બાના માટે એ મજના છે કે જે ધમભા આવો ૧૦ કિમી
આ દાન મહારને કાન પયા} ખાને આપે તેના નામથી તેની પરબ
નુસાર તેના ગામમાં અથવા બીજે છે તેના નામથી પ-૫ પુના
અાપવાં. હાલ નવ ગામે પસંદ કરવામા આવ્યાં છે.
(૧) ઝવેરી નગીનવમ પેલ.ભાઇ તણી પાલીતાણાને પસંદ કર”
કરવામાં આવ્યું છે, કેટ મનીશાહ લેડની થાળાના મુનીમ
મોહનલાલભાઈ મને મુકવા.
(૨) ભાવનગર-વભાઈ તથા ગીરધરભાઇકાપીવાની સલા તુમાર
() અમદાવાદ-ખાલાભાઇ કકલભાઇ તથા જૈન વિદ્યાસાનાના
અધિકારીએ.
(૪) પાટણ-જામનગર-વઢવાણ-લીમડી.
૫) પાલશ્કર
મે!
() પાલી
(૮) વડેદરા-વિગેરેના ત્યાંનાં આગેવાન શ્રાવકેની મારફત મુવી
છે તેથી દર શ્રીમ તને પ્રાર્થના કરવાની કે–ખાચારમના બીજ
પાંચ કામ છાપવા નબુ હજારની જરૂર છે, માટે ધમધમા પર
પિતાના નામ અમર કરવા તાકીદે લખી જણાવશે.
યાત મંગાવનાર ભ કારના સેક્રેટરીને લખવું. અને અગાઉથી
નાણી એકલનારે કરી શકમંદ નગીનચંદ સંત ગોપીપુરા કરી લખવું
સા. નાનચંદ તુરચંદ લીંબડીવાલા,

·No text on this page.

·(૨)
અધ્યયન પૂર્વે કહી ગયા. હવે બીજું અધ્યયન કહેવાય છે
તેને આવી રીતનો સંબંધ છે.
આ સંસારમાં મિથ્યાત્વ-ઉપશમ-ભય-લય ઉપશામ
ત્રમાંથી કોઈ પણ સમ્યકૂવ-પ્રાપ્ત થએલા જ્ઞાની સાથુ ?
ને અત્યંત એન બાધા રવિન પરમાનંદરૂપ સ્વતંત્ર
સુખ જે આવરનું હિત જ્ઞાન દર્શન (કેવળજ્ઞાન કેવળ
ન) ગામ થએલને મેશનુજ ક ર છે અને આ
નિરાધ અને નિજાની પ્રાપ્તિ છે તથા મૂળ ઉત્તર એ
ને શિરા ગુણે છે એવું ચારિત્ર છે અને બીજા બધા જ
નૃત્તિ નિવડ) ને કપ ઉત્પન્ન કરેલ છે, તથા નિર્વિકને બ
પ્રણને સઘન પરિતાપ
અપાવે
વિગેરેશી
દુ:ખ
દેવારૂપ જે રામ ચારિત્ર છે તે ચરિત્રની સિદ્ધિના 4
આ અવયન છે
મરણના અભાવના પ્રમ માથી પાચન અદ્દિન નિન
આત્માને ધમ કેવળજ્ઞાનની પ્રાપ્તિ છે, જેથી અર ચારિ-
નથી આમાની નયા આમાના ગુણજ્ઞાનની તથા છેક
પ્રાપ્તિ માટે આ સૂત્રનું અધ્યયન છે તે બનવું છે,
ઉપર જ કયથી શાન પ્રા”િ તેથી ડર
નસ્તિક મનનું ખંડન કે, કારણ કે તે પાંરા 11
છે તે ને જડ છે. અને આ એનન છે તે મુ.
છે તે બનવું છે. આ પ્રમાણે અમનેથી જીવનું અને
1.

·હવે સ્વીકારી વિશેષપણથી જીવને બતાવતા વિગેરે વાતનું ખંડન થયું, કારણ કે જીવન કાળમાં ય તે તેના છેલને સંભવ થાય. કેન્દ્રિય પૃથ્વી, પાટણ, દિન, પવન, વનપનિ વિગેરે ભેટવાળા જેને બતાવી અનુકમે રામાન જાનીવાલા ધની કલા વિગેરેની ઉત્પત્તિ હરસ મસા જેમાંના . કુર છે, તેની માફક પૃથ્વીકાયની ઉત્પત્તિ છે. અવિકારવાળી (પડનાર) જમીન દવાથી દેડકાની માફક પાણીની ઉત્પતિ છે, તથા વિશેષ ઉત્તમ આહારથી વધવું; અને વિપરીત આહારથી હાનિ પાવે. તે જ પ્રમાણે અર્ભક (બાળક) ને શરીરની માફક અશિની તુલના છે. બીજાને પ્રેરેલે અટક્યા વિના અનિયત (એક સરખી ની) એવી તિરછી ગતિવાળો ય ઘેડાની માફક પવન તા. અળતા (સ્ત્રીના શણગારમાં વપરાતે લાલ રંગ) દી, તથા ઝાંઝરશી શણગારેલી જુવાન સીની લારી વિકાર પમા કામની માફક વનસ્પતિ ખરે છે. એ પ્રમાણે અનેક પ્રવેગે છે, તથા ઊંચા અભિપ્રાયથી શું ફળ- ને (બુલારાધી) સુમબાદર-એકેન્દ્રિય બે - ચાર ઇન્દ્રિયવાળ, તથા પાંચ ઇન્દ્રિયવાળા સંસી તથા અસંસી તથા પ તથા અપક્ષ વિગેરે નાં લો બતાવી; તથા તેમના સ્વ ગને પરાયવાળાં બનાવી તે . આ ·પ્રમાણે આગળ સૂવ આવશે કે, મારી માતા, મારા પિન ઈત્યાદિ સાધુને ન જોઈએ, બીજા ઉદેશામાં સંયમમાં અઢપણું (લાપણું) કરવું; પણ વિષય અને કપાય વિગેરેમાં સાધુએ અદીપણું કરવું અને તેજ સૂત્ર કહે છે કે, અરતિમાં બુદ્ધિમાન પુરુષ આસકિત ન કરે, ત્રીજા ઉદ્દેશામાં માન એ અર્થસાર નથી; કારણકે, જાતિ વિગેરેથી ઉત્તમ સાધુએ કર્મવશથી સંસારની વિચિ- ત્રતા જણને બધાબાદના ઠેકાણામાં પણ મન ન કરવું. પોતાને ઊ ગણી બીજાનું અપમાન ન કરવું. કહ્યું છે કે –-કોણ શેત્રને વાદ કરનારા કે માનને વાદ કરનારા છે? એ યા ઉદેશામાં કહે છે કે ભાગમાં પ્રેમ ન ધારો કે રથ ક સૂત્રમાં કહેશે, સ્ત્રીઓથી લેકમાં દુખ પામશે. અને તેને બહુ નહિ છે તે તેથી તેમા ભગીઓને ભવિષ્યમાં થતા દુઃખેબનાવશે પાચમા દશામા સાધુએ પિતાનાં સગા ધન માન અને બેગ ત્યાથા છતાં સંયમ ધારક સાધુએ શરીરની પ્રતિપ- લવા માટે એ પિતાના માટે કરેલા આરંભથી બનેલી વનુ લેવાની નિશ્રાએ વિચરવું. તેજ સૂત્ર કહેશે કે સમુ- સ્થિત અગા ય વિગેરે જ્યાં સુધી નિર્વાહ કરે વિગેર છે. છ કલેકમાં લેક નિશ્રામાં વિચરતા સધુએ તે કે અથે પહેલાં કે પછીના પરીચય થા દેય અથવા પી- ·(૭) =ાય ન થશે તે પણ મમલ ન કરે એટલે કમળ પાર્કમાં ઉત્પન્ન થયા છતાં નિર્લેપ રહે છે, તેમ સાધુ તે = હરાવી ચરી વિગેરેને સંબંધ છતાં પતુ તેનાથી લે- પવા થવું નહી. તે સૂત્ર કહે , મારે છે તે મારાપણું મૂકે તેજ સાધુ છે વિરે ત.પર્યાવું સૂત્ર આગળ કહે છે. આ અધ્યયનનું નામ લોક વિજય છે હવે લોક અને વિજય સેવા બે પદના નિક્ષેપ કરવા છેતેમાં સત્રા આલાપ નિષ્પન્ન નિક્ષેપમાં નિક્ષેપને યોગ્ય જે સૂરપદો છે તેમના નિક્ષેપ કરવા, ને સૂત્રપદમાં બન- વક શબ્દ (ક) ને કઈ કષાય નમન કરે છે તેવા તેને બદલે વિ. નિપા કહેવા જે તે પ્રમાણે નામ પિન્ન વિશ્વનાં સૂવ આવપક નિપાન નિક્ષેપમાં બતા- વેફ. ગામથી આવેલ. નિમાં જે બતાવવાનું છે તે નિકિતાર ગાદને કકકી કરીને કહે છે- लोगरस य विजयस्स य, गुणस्स मूलरस तह य. ઢrvરસ 1 નિ, ઘ લ રાજહંસારા નિ. ના કા હેકને વિજયને, ગુરુને. મૂળ સ્થાનને, એ પ્રમાણે પાંચ શબ્દને રિપેર કરે . અને જે મા છે તે કાર છે તેથી તેને નિપ કરે છે. તે સંસારનું M ·(૧૦) એમ આઠ ભેદ છે, અને વિજય, અભિભવ પરાભવ, પરાજય એમ પર્યા છે, તેને નિક્ષે છ પ્રકારે છે અથ લેકના આઠ પ્રકારના નિક્ષેપ છતાં ભાવ નિપામાં ભાવ લેક અધિકાર છે. તે છ પ્રકારને આદાયિક ભાવ વિશે છે તે આદયિક ભાવવાળા કષાય લોકવડે અધિકાર છે; અને તે સંસારનું મૂળ છે. શિષ્યને પ્રમ–આ બધું શા માટે કહ્યું. ? ઉત્તરને એટલે આદાયિક ભાવ કયાય લેકનો પરા જય કર (કાધ વિગેરે થાય છે તેને દાબી દેવા) લોક- નિષા પછી વિયના છ પ્રકારે નિપા છે તે કહે છે-- लोगों मणिओदव्य, वित्तं फालोअभावधिजओ મા જ મrofit, TE શો જિ. . (૬૭ll લેક દ્રવ્ય કેત્ર, કાળ, અને ભાવ, વિરનું વર્ણ ચતું વિશતિ નવ-(વીસ ભગવાનનું સ્તવન જે બીજું નામ લેગસ્ટ) છે, તે બીજે આવશયક છે. તેનું આ વશ્યક સૂત્રની નિર્યુનિમાં વિરતારથી વર્ણન કરેલું છે. શિષ્યની શંકા-આ વાચની કઈ જાતની યુક્તિ છે? સેકનું ત્યાં વર્ણન કરેલું છે. અને અહીં તેને શું શબંધ છે ઉત્તર–અરીઆં અપૂર્વકરણ (આઠમું ગુજસ્થાન)

·નુ વરી ૫તિ (દેવાન પામવાનું થાન જેમ
હિને રવાના થાય છે.) એ ઘટના પર
નિ હાને બા તમે પતિ કમ લાડોને હાન
પી વિડે બાની મૂડધી રૂપ હમ ના
તાં નિર્મળ (કેવળ જ્ઞાન ન થતાં દેવતાનું નામ
પતાં તેના આવવાથી કેવળ જ્ઞાની પુજ્ય તરીકે
જાય છે. અને તેજ પુરા ન વડે રાવે કાનું હીન
થવા ઉપર આપે તે તીર્થ છે. તેને કરવાથી તીર
મામ દામાં આવે અને તેમને સામાન્ય હેપી
વિશેષ વા ીિસ અતિ પ્રાપ્ત . એવા અંતિમ
તીર્થંકર વમાન રાખીને (લગભગ પીર ન ઉપર
ત્યાગવા દેશ અને રાહ કરવા કે પદાર્થને
કરવા દેવ અને મનું અને સામા આચારાંગ રને વિષય
Brો. અને તે સાંભળી તેમના મહાન બુદ્ધિવાલા ગણપ,
જે અચિંત્ય શનિના પ્રભાવવાળા હv. તેવા તમ
દનિ વિગેરએ તે પ્રવચન (મહાન ઉપરના વકને
સડ) ને સર્વે ના ઉપકાર માટે તેની સુવ રચના કરી
તેનું નામ આચાર તરીકે પ્રસિદ્ધ થયું. અને આવકની
અંદર રહેલું. ચતુર્વિશતિ તવની નિયુક્તિ તે ત્યાર પછી
ઇમના કાળમાં થએલા બાદ સ્વામીએ કહ્યું છે તેવો
તે અjન છે કાર કે પૂર્વ કાળમાં બનેલું આચાસંગનું
વ્યાખ્યાન કરતાં પાછળથી ઘલ ચતુર્વિશતિ સ્તવન

·(૧૪)
જેણે કષાય લકનો વિજય કર્યો, તે સંસારથી
મુકાય છે. તેથી કષાયથી દૂર રહેવું. તેજ કથાકારી
(ખુ અક્ષય “જ” ના અર્થમાજ છે.)
પ્રશ્ન-કપાય લકથી દૂર રહ્યો. તેજ સંસારથી
છે કે બીજા કોઈ પાપના હેતુઓ છે. કે જે દર કે
મેક્ષ મળે ?
ઉત્તર–કામ એટલે સંઆરી વિષયની જે બેટી બુ
તે પણ નિવારણ કરવાથી જ મોક્ષ મળે છે?
નામ નિષ્પન્ન નિક્ષેપ પુરે થયે. હવે સૂત્ર આ
નિપાને કહે છે તેને માટે સત્ર જોઈએ તે સૂત્ર
ઉચ્ચારવું જોઈએ તે આ છે મૂળ સુત્ર –
"जे गुणमे मुलडाणे जे मूलहाणे मे गुणे" हरु
જે ગુણ છે તે મૂળ રથાન છે અને જે મૂળ રથ
તે ગુણ છે એના નિક્ષેપ નિયુકિત અનુગમ વડે દરે
નિ કરાય છે તેમાં ગુણને પંદર ભેદે નિ
दो पित्ते काल पाल, पउजय गणण करणभर
જા જા જાદુળ જ જજ ૪ in
જિ. ?
નામ સુ, સ્થાપના ગુરુ ગ્ય, શુ છે ગ્રામ
કુળ ગુa, પર્થવ ગુ, ગના ગુલ, કર ગુઘ,
છે.

·(૧૫) રા, ગુ-ગુ. ગુણ ગુણ, ગુણ, શીલ ગુદા, ભવ ગુણ જેમ અંદર ભેટ થયા તે ટુંકમાં કહ્યું. હેવે સુત્ર અનુગમ વડે સૂત્ર ઉચારતાં નિક્ષેપ નિકિતના અનુગામ વડે તેના અવયવને નિક્ષેપ કરતાં દપિઘાત નિકિતને અવસર છે-તે ઉતા વિગેરેના દ્વારની ગાથા વડે જાણવા. હવે સૂત્રને રપ કરનારા નિયુકિતને અવસર છે. તે નામ આપના સુગમાને છે. તેને પાદિકને કહે છે. दव्य गुणो दव्यं चिय, गुणाण तं मिमं भवो होइ। નત . કમિશ ટૂર્નામિ નિ. . ઉoll દવ્યગુણ તે કય તેિજ છે. પ્રશા માટે ? ઉત્તર- ને ગુરુપદાર્થમાં તેજરૂપે સંવાવ થાય છે. કાવ્ય અને ગુરૂમાં લg અને વિધાનના ભેદથી દિ છે. તેજ કહે છે. એ લક્ષ ગુણપર્યાયવા દ્રશ્ય છે. વિઝન પણ ધર્મ, અર્થ, કાકા જવ, પુર વિગેરે છે. ફરી વળ્યા કરી ને ગુરુની વ્યાખ્યા કહે છે. ને કયી સાથે રહેનાર છે છે, અને તેનું વિધાન રાન, ઈડા., રૂપ, રસ, ગપ, સ્પો વિગેરે તે નાનામાં રહેવા દે કરીને જુદા છે. ચાનું સમ- – દેહ પી. કારણકે, જે સશિત ચિત્ત, અને મિત્ર જેટલી જુદાં છે, તેમાં ગુણ છે તે, તેજવરૂપે

·રહ્યા છે, તેમાં અચિત્ત દ્રવ્ય બે પ્રકાર છે. અરૂપી અને
તેમાં અરૂપી દ્રવ્યમાં ધમ, અધમ, અને આકાશ. મા
ભેદે કરીને જુદા છે. લસણ અનુક્રમે ગતિ સ્થિતિ અને
અવગાહ આપવાનું છે અને એને ગુણ પણ અમૂર્ત
અને અગુરુલઘુ પથલિશળ વાવું છે તેમાં ત્રણેનું અમે
પણું છે તે પિતાની રૂપભેદ વડે વ્યવસ્થાવાનું નથી. (અમ.
તપણામાં ભેદ નથી તેમ અગુરુલઘુ પર્યાય પણ છે તે તેના
પર્યાયપણાથીજ છે જેમકે માટીને પડ છે શ્વાસ =
કુલ ૫ (માટીને ઘરે બનાવતાં શાક ઉપર જુદા છે
આકાર બને છે તે) રૂપવાલી મારી છે. એટલે મટી
આકાર જુદા નથી, તેજ પ્રમાણે
રૂપી દ્રવ્ય પણ પરેશ પ્રોક
પરમાણુ ભેદવાલું છે તેના ગુણે રૂપ વિગેર છે તે અઠve
રહેલા અથત એમાં ભેરવ પ્રાપ્તિ થતી નથી જેમ
પાથ થી જુદું પડે તેવા સંભવ નથી. જેમ પિતાને આમ
પિતાના જ્ઞાનગુણાથી જુદા પડે ને અશકય છે. તેમ બીજદ
એમાં પણ સમજવું.
તેજ પ્રમાણે સચિત એવું અવશ્ય ઉપયોગ પણ
વાળ છે એટલે ઉગ રાખે. તે છવને હતુ કે પિતા:
ભાન રહે છે તે આપ આમાથી બુ જ્ઞાન વિગેરે શ=
નથી. ઈ બુક માને તે જીવને અચનનાપણાનો પ્રસંગ આવે
વાદીની શંકા તે પ્રમાણે માનતાં તે તેના સંબપથ
વને અજીવ પલું થશે ?

·કાર્યને ઉત્તર-તમારું વચન ગુરૂની સેવા કાર્યો
નાનું છે, કારણ કે જેને પોતાનામાં શકિત નથી તે ને
Rાની કરી કેવી રીતે થાય? દાખલા તરીકે સેંકડે દીવાનો
tપ થાય તે પણ આંધળે રૂપ જવાને શકિતવાન ન
થાય. એજ પ્રમાણે મિક્ષ દ્રશ્યમાં પણ ગુણ સાથે એકપણાની
પેજના પિતાની બુદ્ધિ કરી લેવી.
આ પ્રમાણે દગ્ય અને ગુણ તેને એકાન્તથી એક પણે
વીકારે છે તે શિષ્ય કહે છે. શું બન્નેને બીલકુલ ભેદ નથી?
ઉત્તર-તે એકાન્ત અભેદ નથી, કારણકે જે સર્વથા
આદિ માનીને તે એક જ દિવ વડે બીજા ગુણનું પણ
ઉપબ્ધિ (પ્રાપ્તિ થઈ જાય અને બીજી દદિયે નકામી
થાય. જેમકે કેરીનું રૂપ જોવામાં ચલુ કામ લાગે અને તેના
સાથે એક માની તે ગુણવાળું દ્રશ્ય એક પણ લેવાથી
ખથીજ રસ ૫ણું ખામી પરખાવે છે. કારણકે
રૂપ દેખાય તેમ રસ પહું જાણુ જોઈએ, એટલે રૂ૫ અને ૨
સાથે દેખાય. તે સર્વથા અભેદપણું છે, તેમ નથી. રસ
પારખવામાં જીસનું કામ છે માટે કંઈ અંશે ઘટ અને
વજ જેમ જુદા છે તેમ કંઈ અંશે ગુણ આમાથી
જુદા છે. આ પ્રમાણે ભેદ અને અભેદ એમ બે બતાવવાથી
શિવા ગભરાઈને કાર્યને પૂછે છે કે બને તે માનવામાં
દેષ આવે છે. તે કેમ માની ? આચાર્ય કહે છે--જેટલા
માટેજ દરેકમાં કઈ ભેદ અને કઈ છે અલેદ માનવું
ર

·(૧૮)
માફ છે એટલે અજેદ પક્ષમાં દ્રશ્ય તેજશુ છે
અને બે પક્ષમાં ભાવ ન જુદે છે. તેજ પ્રમાણે ગુનગર
ગુની પબ અને પથિી સામાન્યને વિશેષ અવયવ
અને એ અને એની રથ બનવા
આત્મ ભારને મતભાવ થાય છે. કહ્યું છે કે-
বা যন্ত্রণা, । ধিনা এ ধল্লা না?
નાઘદિન, ફિuિrai r n? "
તે પાયથી જુદું છે અને દ્રશ્યથી
પ
છે એનું કાચ નથી પણ ઉજા, થિનિ અને નાશ ન
પાવવું કે લઇ જા
જાનr wirixar , વિ 1
જ્ઞાન
બનnfidબr nત્રમાં, વળગાડવા
દિકારn
ઝનન મારા કa ની વાત કરીને
છે. જેમ કે, ધાતુ અને કરીના વાખ થવી
બનેવી) ઝિન ફળને આપનારી છે. તેથી નખ પર
હિરના વાંકે છે તે નમસ્કાર કરીને આપને -
ઉદેશ છે. ઘરના મનને કરે છે આવુ એ શું
જવા અને બનાવનાર આપણા આયા !
હનું મટે વાર કરતા મળી. તે નિયુક્તિ

·(૧૯)
કે હા માં પ્રધાન એવા જીત્ર માં ગુણ
(कृचिपदियसियत्तं, सो जीवस्म होइ जीवगुणो।
रेइ हंदि लोगं, पहुपए मेत्तणगुणणं ।। १७१
જીર છે તે સશિ વીર્યવાબો છતાં, ક પ પ્રદેશ
હાર વિસર્ગ વડે આધારના વશ પણાથી દીવાની માફક
કેચ અને વિકાસ પામે છે. જીવને આ જ ગુણ આત્માની
સાથે આત્મસુત થઈ રહેલ છે, આમ ભેદ વિના
ર છઠ્ઠી વિભકિતને સંય થાય
વહુનું માથું. શિવપુત્રક ( દ. યા વાટા ) નું શારીર
વિગેરે છે. તે જ લવમાં સાત સમુદૃઘાત (આત્માનું વધવું
ઘટવું તે) ને પરવા પણાથી આત્મા સંકેચ વિકેચ
પ છે, તેજ કહે છે. બરાબર તે ચારે બાજુ સ્પે.
કરવું. અને આ પ્રદેશને આમતેમ ફેંકવું. એ સમુક
વાત છે, જે સાત સમુદઘાતનાં નામ બતાવે છે. કક્કાવ;
વેદનમારા તિક, ઉક્તિ, જસ, આહારક, અને કેવલિ
સમુદઘાત છે. તેમાં પ્રથમ કવાય. સમુદઘાત. અનં
તાનુબંધી કેપ વિગેરથી, જેનું ધિત (વાન) ના પાયું
છે, તે પિતાના આત્માના પ્રદેશને આમ તેમ ફેકે છે.
તથા અતિશય વેદના થતા ના નટતાં વેદના સમુદ્
છે.ત થાય, અને મરવાની અણમાં જીવ આમ તેમ ઉપર
મ

·(૨૦)
ચઢાને પ્રદેશમાં લેકના અંત સુધી આમ બને તે
વારંવાર ફેંક છે, અને સંકોચી લે છે, પચિ સમુદાd
વયિ લધિવાળે, નવું વયિ શરીર બનાવવા માટે, આ
પ્રદેશોને બહાર કાઢે છે, તેજ પ્રમાણે તેજસ શરીર બનાવ
તથા તેને લેવાની લબ્ધિવાલે તપસ્વી તે લેય ફેંકી
વખતે તેજસ સમુદઘાત કરે છે તથા આહારક શરીર બનાવી
ચા પૂર્વ ધારી આહારક શિવાલા સાધુ કેઈપણ વખત
શરે 4ર કરવા નીકર પાસે પિતાનું શરીર મોકલવા આહાર
શરીર બનાવવા બહારના પ્રદેશને લેવા આત્માના પ્રદેશોને બક
ફેકે છે, અને કેલિ સમુધાત સમત લિકવ્યાપી છે એટલે
તેની અંદર બધા અમુધાત છે, એવું નિયુક્તિકાર પતેજ
દે છે. ચિત્ત રાજલક પ્રમાણ આકાશ ખંડ છે તેમાં વ્યાપે છે
કરકે બહુ પ્રદેશનું ગુ પડ્યું છે, આ કેવલિ સમુદઘાન કેવી
શાન થયા પછી કેવળ જ્ઞાની પ્રભુ જુએ છે કે મારું આયુષ્ય
કાદુ છે, અને કમ વધારે બેગવવાના છે તેથી કે કપાટ
મંથન ન પમ્યા, તે પ્રમાણે મંકોચમાં પણ જવું એટલે
પલે મમ ઉપર નીચે જ અમાન, બીજે સમયે બને છે.
કપટ સમાન ત્રીજે મમયે મથની (યાને આકાર તથા પર
સમય અને પૂરે છે, તે પ્રમાણે પાછું ચાર સમયમાં ભી
શરીર કરી બે છે. દિવ્ય ગુખ્ય છે. હવે ગુણ વિગ

·વિક રજુERENT, Niswarrior 1
દૂર 1953 , કાકા માપદ
જ તે દેવ કર વિગેરે ની માં જ છે. ન્યા
જ રહે છે, કાન ગુમાં સુખમે મુખ
વિગેરે નામના ચાર જવા, જેમાં કાળે કરીને વસ્તુમાં
ફેરફાર થાય છે. ફળ ગુણમાં સિદ્ધિ તિ છે. પર્યાવરણ
નિજના (નિરિમન દ) છે. ગcjના ગુqમાં બે ત્રરે
વિરેનું ગાવું છે. કરવ ગુમાં ક ાય છે,
ણમાં ભેજન વિગેરે છે. ગુણ ગુણમાં સરળતા છે,
ગુણ માં વાત છે, અવગુણ અને શિક્ષકને અવગુણને
વિષય તેવાથી જીરનું વહ લેવાથી તેમાં સમાવેશ થઈ
લે છે, તેથી કથામાં જુદું બનાવ્યું નથી. ભાવગs -
જીવને નરક વિરે ભવ જu, શીવમાં જીવને સમા
२३ ગુ; યુકત સાતમા વે, અને ભાવગુણ તે જીવ અને
અને વે, આ પ્રમાણે છેડામાં વતાવી તેની વિશેષ
વાગ્યા કરે છે.
પ
ક્ષેત્રે ગુ.
દેવરૂ, ઉત્તર, હરિ વર્ષ, ૨ હેમવત, ડેરાવન
= છ ગરિકન લેવ છે. તે સીવાય કપલ અંતર દ્વીપ
છે. તેમાં પણ યુગવિક છે, તેને ખેતી વિગેરે કૃત્ય કરવા
-કીના જે જોઈએ તે ૫ વૃક્ષમાંથી મળી શકે છે, તેથી તે

·હિ, અસ્થિર, શુભ, અશુભ આ બધી પ્રકૃતિએ પુરળ વિસ છે, કારણકે, જીવનું સંબંધવણું છતા પુળ વિકિપ છે પરિમિકભાજ, અવગુરુ બે પ્રકારે છે. અનાદિ ઈ- જામિક તે ધર્મ-અધર્મ, આકાશને અનુક્રમે ગતિ, - (૨૮) લીધે જેમકે કેટલીક પ્રવૃતિઓ પુદગળ વિપાકી છે. પ્રશ્ન-તે કઈ છે? ઉત્તર–આદારિક વિગેરે પાંચ છ સંસ્થાન, ત્રણ અપાંગ, છ સંહનાન, પાંચ , પાંચ રસ, આ સ્પર્શ, અગુરૂ વધુ નામ, ઉપવતનામ, તમામ ઉન, અનપનામ નિમણુ, પ્રત્યક, સાધારણ અને અવગાહ લક્ષણરૂપ છે, સાદિ, (આઢીવાળા) પરિ. દેખાવ ભાવ તે, આકાશમાં વાદળનું ઇ ધનુષ ખાવ છે, તથા પરમાતુઓનું રૂપ વિગેરેમાં બીજું , બદલાય છે. હવે આ પ્રમાણે ગુગ કરીને મૂળને નિલે કે मल का दरवे, ओदायएस आइमूलं च । બિર જ નઈ, ના દ મ રિધિ in t૭ મૂળ શબ્દ છે મારે નામ, સ્થાપના, કથ અને , એમ નિષ છે. ના થાપના જાન છે શ્વમળી. કમળમાં શરીર, ભવ્ય રીર, અને તે સિવાય વિકમળ, (૨) ઉપશમૂળ, (૩) આભિર, વિન્ન પ્રકાર છે. તેનાં છે જે કવ્ય પરિબને તે ·(૨૯) મૂળ જાણવું તથા વિદ્યાગીને તેને રેગ દુર કરવા મૂળને ઉપદેશ કરે તે ઉપદેશમૂળ-પિપરીમૂળ વિગેરે વાં; આદિમૂળ વૃક્ષનાં મૂળની ઉત્પત્તિમાં જે પહેલું છે તે જેમકે, સ્થાવરનામે ગોત્ર પ્રકૃતિના સંબધથી | મૂળ નિર્વતને ઉત્તર પ્રકૃતિના પ્રત્યયથી જે મૂળ ન થાય તેને ભાવાર્થ કહે છે, તે મૂળને નિર્વાહૂ કર- પુદળેના ઉદય આવતાં કામણ શરીર છે, તે આિદા- શરીરપણે પરિણમતાં પહેલું કારણ છે. ક્ષેત્રમૂળ જે ક્ષેત્રમાં મૂળ ઉત્પન્ન થાય છે, અથવા જે ક્ષેત્રમાં ૧નું વર્ણન થાય તે જાણવું. કાળમુળ ત્રિમૂળ પ્રમાણે એટલે જે કાળમાં ઉત્પન્ન થાય; અથવા ન કરાય; તે કાળ મૂળ છે ભાવમૂળ ત્રણ પ્રકારે છે. ભાવમળ• मोदइयं उपदिडा, आइ तिगं मूलभाव ओदइ। यरिओ उपव्हिा, पिणयकसायादिओ आई॥ છે જિ. ૧૭૪ ! ઉપદેશક મૂળી. ભાવ મૂળ દાયિક-ભાવમૂળ. અને આદિમૂળ પ્રામનું હે છે. નામ ગોત્રના કમના ઉદયથી વનસ્પતિકાયનું મૂળપણું મૂળજીવજ” ઓયિકમાવ મૂળ છે, અને અનુભવ કરતે

·(૩૦)
ઉપદેશકમૂળમાં જન આગ જાણનારા આચાર્ય જે દર
દેશક છે, તે જાણવા આદિમૂળમાં પ્રાણીઓ જે કમ વડે ઉધ
થાય છે, તે પ્રાણીઓનું મિક્ષ અથવા સંસારનું જે પ્રથમ
ભાવમૂળ છે, તેને ઉપદેશ કરે તે જાણવું જેમકે, આ ગાથાન
થા પદમાં કહ્યું કે –- વિનય કષાય વિગેરે આદિ છે”
મિક્ષનું આદિકારણ જ્ઞાનદર્શન-ચારિત્ર, તપ અને એક
ચારિક એમ પાંચ પ્રકારને વિનય છે, તેનાથી મોક્ષની પ્રાપ્તિ
થાય છે.
વિજur rrr rrrrs, લં િવાસુ
शरणाहिनो मोक्यो, मुरव सुपाय अपापाई !
વિનયથી જ્ઞાન, અને જ્ઞાનથી સન (બધા), રથ
ચરિત્ર, ચારિત્રથી મિશ, અને એમાં બાધારડિન સુખ
વિત્ર શ્રા, જar અstrat
rav ૧ ,
જા જા જપ જો મિત્ર !
Dr ને, વિજિરિતા '
વિનયનું ફળ ગુની સેવા. તેનાથી થતજ્ઞાન, તેનાથી
સરિ, તેનાથી આશા, (પાપ) ને અઢાવ, તેના
સંવર, કંવરનું ફળ તપ. તેનાથી વિજે, તેનાથી કિડને
અંત, તેનાથી અગી છે.
lો, 0

·(૩૧) જનિrist, swear garni નHIT Terriાં, મને જિનાઃ તાજા અશિપગાધી ભવનનિને ય ન જોશ છે, માટે તે બધાં કરવાનું મળ વિનય છે. માટે વિશે સંપાદન કરે.) જેમ વિનય એનું કારણ કે, તેજ પ્રમાણે વિય (દિને રવદ,) તપ કાપ, વિગેરે કપાયે સંસારનું મૂળ છે મળતન કર્યું. હવે રઘાનના પંદર દિવા બનાવે છે. णामंठपणादपिण, पित्तमा उथ इयरी वमाही। संजम परगाह सोहे, अपल गणण संधणाभाचे ।१७ નામસ્થાપના દિગ્ય, , કાળ, વિગેરે છેતે કહે છે. નાથાપના ગામ છે. થમાં શરીર વિગેરે ડીને દ્ર- માન સચિન અશિસ્ત અને મિશનું જે રપાનઆકાય) છે તે લેવું. દેવસ્થાનમાં ભારત વિગેરે છે, અધવા ફરે ની અથવા નિરા (ત્રાંસા) લેકમાં જે પત્ર છે તે સ્થાન છે, અથવા જે દેવમાં રસ્થાનનું વ્યાખ્યાન થાય લેવું. અષા (કાળ) તેનું સ્થાન બે પ્રકારે. (૧) કાયસ્થિતિ, (૨) બસ્થિતિ છે. કાયસ્થિતિ તે, પૃથ્વી, પા, આધિ, વાયુમાં અસંખ્યાત, પણ, અવસર્પિણી કાળ છે, તથા વનસ્પનિકાયને અનંતકાળ છે,

·સ્થિતિ
(૩૨
બે ઇન્દ્રિય વિગેરે વિપ્લે નીકાય સ્થિતિ માં ખ્યાત
હજાર વર્ષની છે. પથિ તિર્થ ચ, તથા મનુષ્યની કાય
સ્થિતિ સાન આડ ભવ છે
પણને બધાની ભાવસ્થિતિ નીચે મુજબ છે –
પૃથ્વીની બાવીસ હજાર પાણીની સાત હજાર, વાયુ
ત્રણ હજાર વનસ્પતિની દશ હજાર વર્ષની ઉષ્ટિ સ્થિતિ
છે અરિકાચની ત્રણ રાત્રીદિવસ છે, બે દ્રિય શંખ વિગે
રની, બાર વર્ષની છે, ત્રણ ઇન્દ્રિય કીડી વિગેરેની
એ.ગણપચાર દિવસની છે, ચાર ઈન્દ્રિય ભમરા વિગેરેની
છ માસની છે પાચ ઈન્દ્રિય વિચ, તથા મનુષ્યની ત્ર
પકમની છે, દેવ, તથા નારકીની સ્થિતિ ભવમબપી
તેત્રીસ સાગરોપમની છે, અને એકવાર ત્યા ઉત્પન્ન થયા
પછી લાગલગર ઉત્પત્તિ નથી માટે કાયરિથતિ એક
ભવની ગાય. આ ઉપર જે સ્થિતિ બતાવી છે, તે કાય
સંબધી, તથા ભવસંબધી બનેને પ્રકારે ઉકૂટ જારી
ધન્યથી તે બધાઓની સ્થિતિ અ
તમુહુર્તની છે, પણ ના
રી, દેવતાની ભાવસ્થિતિ દશ હજાર વર્ષની છે. આ બધું કાળને
આશ્રયી કહ્યું; અથવા અધાસ્થાન તે સમય આવલિક,
મુફ અહેરાત, પણ, મમિ. અતુ. અયન સંવત્સર, યુ,
પોપમ, સાગરોપમ, ઉત્સપિછી, અવસાપ, ફળપર
વન, અતીત, અનામત, એમ બધા કાળરૂપે જાણવું

·૮િ કાન તે, કઈ વિગેર છે, અને તે ઉપ- લાથી નિષા (મનું.) વિરાર પર જવું. ઉપનિપાન તે, વિરતિ છે. તેનું સ્થાન એટલે, મા- પવ, થવા થાપ જવું; પણ સાપુની સર્વ વિપતિ, અને શ્રાવકની દેર વિરતિ છે. વસતિસ્થાન છે, જે કાનમાં ૫ વા પર વિગેરેમાં અમુક કા રહેવાનું થાય; તે વસતિ છે. સંયમપાન સામાયિક છે પ૨થાપનીય પરિહાર વિશુદ્ધિ તથા સૂમસપરાય, પપાખ્યાત, ગેમ પાંગ પ્રપર સંયમ છે. તે દરેકનાં સ્થાન પસં૫:ત છે. પ્રશ–અસંખ્યાતની સંખ્યા કેટલી છે ? ઉત્તર–અતિ પણને વિષય લેવાથી સાક્ષાત દેખાડવાને શકિતવાનું નથી, તેવી સિધાંતમાં આપેલી - ઉપમા પ્રમાણે કહીએ છીએ. એક સમયમાં સુકમ અનિકાયના જે. અસંમેય લેકર પ્રદેશ પ્રમાણુ ઉત્પન થાય છે તેનાથી અસંથાત ગુણ મિાય પણે પરિણમેલા છે ૫ તે કય ધિતિ અપેક ગુણ છે તેનાથી છે પણ અનુભાગ બંધ અધ્યવસાય સ્થાન અખેય ગુણ કે છે. માટલાં સંયમનાં રથન સામાન્યથી કહ્યા. હવે વિશેષ "- મ સામાવિક છેદેપમૂપાપનીય પરિહાર વિશુuિ-એ ત્રણની રેડનાં ગળે ઉકાકાશ પ્રદેશ તુય સંયમ સ્થાન છે

·- -
રથાન છે, અથવા સંયમ શ્રેણી અંદર રહેલા સંયમ રહીને
કથી ઉત્પન્ન થએલ ઈ સ્થાનનું જોડકું છે, તેથી અસંવ
(૩૮)
અને સૂમ પગની અંતર મુફપણની સ્થિતિ દેવાથી
અંત મુંડન માય બરાબર અસંખ્યય સ યમ રસ્થાન છે.
ચયાખ્યાન ચારિત્રનું જઘન્ય ઉફઝ સીવાય એકજ મંચ
લેવાં, તે આ કામ છે-
અનંત ચારિત્ર પર્યાયથી બનેલું એક સયમ સ્થાન છે
અસંખ્ય સંયમ સ્થાનનું બનેલું કડક છે તે અસંખ્યાત
સ્થાનરૂપ શ્રેણી છે.
પ્રગ્રહ સ્થાન
પ્રકધથી જેનું વચન લેવાય (માનનીય થાય તે પ્રમ
વાકયા નાથક નિ) બાણ. તે કિક અને લેકે
એમ બે પ્રકારે છે તેનું સ્થાન તે પ્રસ્થાન છે. લેકિમ
માનનીય વચનકાલ
રાજા યુવરાજ મહેત્તર (રાજાને ડિ
શિક્ષક) અમાન્ય પ્રધાન) રાજકુમાર છે. તે કારમાં પ
આચાઈ ઉપાધ્યાય પ્રવૃત્તિ ( પ્રવર્તક ) વિર ત્રણ
૧૨ હક છે.
એક સ્થાન
આ પશુ પાંચ પ્રકારે આલીદ-પ્રત્યાક્ષી-પેશાખ મંડ
સમપાદ એ રીતે કે-
*

·(૫)
અચળ પાન
ન આ પ્રકારે , તેના દિન નિ::
= બનાવે છે. પરમા વિ. ૦૫ને પિક હિં
સમય અરિ પધાન કરવાનું છે.
અને દધી જ કાળ છે. અને સાદિ પવાનું
સ્થાન સિનું ભવિષ્યના કાળરૂપ . વિધિનું જેમાં
જવું તે આદિ અને પછી મેં ઈપ વખતે ખાનું નઈ.
મટે અનંત છે.
અનાદિ કાપવસાન થાન તીન પ રૂ૫નું રસ
વધાના ન સમયમાં કામ અને તેજસ
પરના જે ભવ્ય જીવ છે તેને આથી જવું જ
અને કાર પર ભવ્ય જીવ અને અનાદિ કાળથી
એ છે. અને જવ મેરમ ના તે ને વધી જાય
પડે છે તે અનાદિમાંન હવાય છે.)
અનાદિ અપયન સાન તે પમ અધમ કાશના સંબંધી
છે. (તેમની સ્થિતિ પૂર્વની જેવી છે, તેવી જ હમેશાં રહે છે.)
ગણના સ્થાન,
એક થી માંડીને શીર્ષ પ્રહેલિકા સુધી જે ગત્રી છે.
તે તેવી (નમાં પરાર્ધ ઉપરાંત સંખ્યા છે તે અનુગાર
સૂત્રમાં બતાવેલી છે, ત્યાંથી જેવી.)

·અપના પ્રદેશ વિપાકનું ભોગવવું છે. આ પ્રમાણે કર્યો
લઈ જાવ સુધી પાંચ પ્રકારના ચંપાર છે અથવા દ્વા.
ચાર પ્રકારને સંસાર છે તે આ પ્રમાણે અશ્વશી હાથ
(૪૮)
જેમાં સંસારનું વર્ણન થાય અને નરક વિગેરે ચાર
અનુપૂર્વના ઉદયથી એક ભવથી બીજા ભવમાં જવું,
ભવ સાર છે. અને ભાવ સંસાર એટલે સતિના સ્વય
એરિક વિગેર ભાવની પરિણતિરૂપ છે, તેમાં પ્રક
સ્થિતિ, અનુભાગ, અને પ્રદેશ એમ ચાર પ્રકારના જ
ગતિમાં
ગામથી નગર અને વતથી બી. તથા આર્થિક
એપબિક એમ ચાર પ્રકારે થાય છે, એમ બત્ર પર
સંસાર બનાવ્યા છે, આ સમારમાં કર્મને વશ થએજ્ઞા
આમ તેમ ભમે છે. તેથી કર્મનું સ્વરૂપ બતાવે છે.
गामंठरणाकम्म, दशकम्म पभोगकम्मं च ।
Hima t૮
જિજa art, કિજં નમra
નામ કમ. તે કઈ વિવથી થન્ય, એવું નામ છે-
થાપના કરી પુખક અથવા પવિગેરેમાં કક' ને
સજાવ, અદભવ એમ બેપ એવું કે ચિતરવું કે
% છે તે રાજના કમ છે.
કેમ કર્મમાં શી જગ્યા નિરિકન
પ્રકાર શ્યામ અને તે વ્ય કર્મ, તેમાં વ્યાકર્મ તે.

·જાન. મંદર પળે જે બંધને , "ને
ને બાપ જે હાલમાં ન જ હોય તે તેના
દથમાં લીબળ () વિશેનાં કર્મ જાણવાં (જેનાથી
છેને દુઃખ થાય તેવાં સંસારી કન્ય અદી તે વાં)
પ્રમ-કર્મ વર્ષની અંદર રહેલા પુગળે દ્રશ્ય કર્મ છે
હું કાં તે મe: કઈ છે ?
ઉત્તર–સામાન્ય રીતે વર્ગના ચાર પ્રકારની છે, દગ્ય, ત્રિ,
૧ અને ભાવ, જેમ ચાલે છે. તેમાં દ્રવ્યથી એક છે
બેની, સંપ, સંખ્યય- અનંત, પ્રદેશ વાલી , તથા
પી જે ત્રિ પ્રદેશમાં બાગાટ કરી રહેલ ઇશ્વના એક
થી સંય, જય, પ્રદેશ રૂપ ત્ર પ્રદેશે જેનાથી
કાય, તે ક્ષેત્ર વર્ગ છે. અને કાળથી એક બેથી માંડીને સં
પેય, અસંખેય. સમ સ્થિતિમાં રહેલ વર્ગ તેવી અને
આવી રૂપ, રસ, ગપ, સ્પર્શ, તથા તેની અંદર રહેલા ભેદ
૨ સામાન્યથી ભાવ ગણ જવી, અને વિશેષથી હવે
(1) પરમાણુ =ની એક વર્ગ છે. એ જ પ્રમાણે એક
છે.પરણના ઉપર (વધારા) થી સંધ્યેય પ્રદેશ વાલા :
કપની સખેય વર છે. તે જ પ્રમાણે અસંખ્યય પ્રદેશ
- રધિની અસંખ્યય વર્ગણ જાણવી એ વધુ
વિક વિક પરિણામ ને ૫ થઈ શકતી નથી
પા અનંત પ્રદેશની બનેલી અનતી પs કાણ
જ

·તેના ઉપર એકરૂપ નાખવાથી તેજસ શરીરને “
વગણ જઘન્ય છે, તે પ્રદેશ વૃદ્ધિએ વધની ઉષ્ટ છે
અને આપ પ્રદેશપણાથી તેજસ શરીરને પણ આ
પ્રશ્ન-જઘન્ય ઉદને અહી કેટલું અંતર છે?
ઉત્તર--જન્યથી ઉત્કૃષ્ટ અનંત ગુણ છે.
પ્રમ-થા ગુણાકાર વડે ?
ઉત્તર-અભથી અનત ગુણ અને સિદ્ધથી અને
'
અન સી થાય છે.
પ્રમ-જઘન્ય ઉત્કૃષ્ટનું અંતર કેટલું છે !
ઉત્તર–-જાન્યથી કુષ્ટ વિશેષ અધિક છે, અને
વિશેષ તે જઘન્ય વગરબાને અનંત ભાગ છે, તેને પE
અનંત પ્રદેશપણું હેવાથી જખ્ય ઉદની વચમાં હેડી
વાબનું તતપશુ છે, તેજસની ઉત્કૃષ્ટ વર્ગણાના
ઉપર રૂ૫ નાંખવાથી વધેલી જે ના તેજસ શો
ને ગ્રહણ થાય છે એમ એક એક કરશે વાત્ર
&ષ્ટ અનરાલી અનની વજા છે, તે તેજસ શરીરને
તેના અતિ સૂકમ પવાથી તથા બહુ પ્રાપણાથી
છે, તેમ મારવાથી અને આપ પ્રશિપથી '
1
જાધવ ઉર્જન અનત થી વિશેષ છે -
અમે
પણ આવે છે.

·જુર થી અમનનગુરૂ અને સિદ્ધ કાર જે ઉગે છે તે હર વણામાં એફ નાંખic જજ લા કૃષ્ણ વર્ષ થાય છે, તેની પણ પરેડ હિ- મે ૨ વર્ષ સુધી અનંત સ્થાન છે. રિશેષ , જાન્ય ન બનતમે રે ડર વર્ષ છે. એમાં પણ અનંત : પરમ ૫ણું જાણવું તેવી અ. એક રિપેર કરો કમથી આ વર્ષનું જન્ય જ gવું. અહીં વિશેષ છે કે જન્મ જે ગડીમાં નથી અનંત અને સિદ્ધ કરી, ભાગે છે, તે વાતનું પણ પરં , શન (સમૂહ) થી રસ) કમ્પનું આયે પs eદ વધુમાં જ રૂપ નદી ના કર જાન્સ કરે છે. તેનો એક જ વાક- પુનઃ વાલી અતી શાયરી જશી અનત કર ફિક રૂષ વયનાં જ ઉત્તર દ છે. પણ વિશેષમાં અા અમે કરે છે. દેકી માંડીને ટિ શસ્ત્ર -

·રક્રિ
સૂમ નિગોદ શરીરની વવા છે, જઘન્યથી ઉ૪
લિકાના કાળના અસંય ભાગ સમયના ગુણાકાર જેટલી
તેના ઉપર એક એક રૂપની વૃદ્ધિએ જઘન્ય ઉત',
છે, જઘન્યાયી ઉત્કૃષ્ટ ક્ષેત્ર પોપમના અસંમેય છે
પ્રગટ થએલ વયવાલા અમારી પ્રક કરીને જન્મ
(૫૬)
પ્રમ – ગુણાકાર કર્યો છે?
ઉત્તર-આંગળના અસંખ્ય ભાગ પ્રદેશની
આવિ કાળના અસંખ્ય ભાગ સમય પ્રમાણે |
મૂળના કરવાથી અસય ભાગ પ્રદેશ પ્રમાણે
તેના ઉપર એક એકરૂપની વૃદ્ધિએ જઘન્ય જ
બેટવાળી થી બચવર્ગ છે. જાન્યથી ઉભી
કરેલે લેકની અસખેય ણિઓ જેવી છે,
પ્રનરના અસંખ્ય ભાગ બરાબર છે,
રૂપની વૃદ્ધિએ જઘન્ય ઉષ્ટ ભવાની મહા ધર્મ
સંખ્યયગુણ છે.
આ પ્રમાણે સોપથી વણાએ કરી છે, વિશેષ
ઈચ્છારે કર્મતિ નામને જે એઇએ.
પગ કમ
કવિ પ્રથમ કામ કરે છેતરાયના ક્ષય
તેના ઉપર એક
તે પગ છે. તે મન વચન અને કાથાના
૫દર પ્રકાર છે તેની વિગત.
મન મેગમાં–સત્ય, અસત્ય, મિત્ર, તથા
ન

·No text on this page.

·વિગેરે ચાર
ભેદે છે, જાતિ કે
નન નામ વજીરૂષભ નારાય વિગેરે છ પ્રકારે .
૨ અ! પ્રકારે છે ૨સ પાચ કરે છે. ગ છે જે 5.
નામકમ બેતાળીસ ભેરે છે, તેમાં ગતિ વિશે જે
વળી ઉત્તર પ્રકૃતિથી તાણું (૩) ભેદ છે, તેને
કરે છે. ગતિ
નાર;
વિગેરે પાંચ છે. શરીર આહાર, વિગેરે પાંચ છે. એક
ક્રિય, અને આહારક એમ ત્રણ શરીરના અંગોપાંગર
નિમણ નામ સજીવ શરીરનાં અવયવનું
(બનાવનાર) હોવાથી એક પ્રકાર છે.
બયનનામ દારિક વિગેર કર્મવર્ગણાનું
કરનાર પાંચ પ્રકારે છે, તથા સધાતનામ દારિક છે.
કર્મવર્ગશૂની રચના વિશેષ કરીને
સ્થાપનાર
છે. સંસ્થાનના સમચતુરક્સ (બધી બાજી
વિગેરે છ પ્રકારે છે.
છે અને વર્ણ પાંચ પ્રકાર છે—
અનુવ નારક વિગેરે ચાર પ્રકારે છે.
વિનિ પ્રશસ્ત તથા અકશ એમ બે મેર
અરે શપુ ઉપધાન પરિધાન આતપ ઉઘાત ઉચ્છવાસ પ્રક
ધારી ત્રમ થાવર શુભ અશુભ સુભગ દુર સુ
સ્વર સૂમ બાર પર્યાપ્તક અપર્યાપ્તક સ્થિર
આદેશ અનાય થશે દીતિ આયણ કી િતીર્થકર “
તે પાંરા છેક
ભરણું

·આ બધી પ્રકૃતિએ દરેક એક જ પ્રકારની છે ( અનુ વધારે ર્ણન પહેલા કર્મ પ્રયમાં નામ કમની પ્રકૃતિમાં જુઓ ) ગન્ન કર્મ તે ઉંચ અને નીર સેમ બે ભેદ છે. અંતરાય કર્મ દાન, લાભ, ભેગ ઉપગ, વીર્ય એમ પાંચને અંત- કય કરનાર પાંચ ભેદે છે. આ પ્રમાણે મૂળ તથા ઉત્તર કૃતિ બને ભેદ બતાવ્યો છે. હવે પ્રકૃતિ અપના કારણે બતાવે છે. 'परिणीयमंतराइय, उवधाएतप्पओस णिण्हवणे। मावरणदुर्ग पन्धइ, भूओ अच्चासणाए य ॥१॥ જ્ઞાન આવરણનું તથા દર્શન બાવરણનું કામ કેમ બાંધે તે બતાવે છે. જ્ઞાન ભણનારનું ગ્રુપણું કરે, અંતરાય કરે ઉપઘાત કરે, ક્રેપ કરે ભણાવનારને ગુણ ભલે અથવા જ્ઞાની અથવા જ્ઞાનની આશાનતા (નિ)કરે. જ્ઞાન દર્શન એ બંને પ્રકારનું આવરણ બંધાય છે. ભૂપપુરા, કબ વંતિવાળમાં बंघा भूओ सायं, विवरीए पंधई इयरं ॥२॥ એની દયા હતાગમાં ઉદ્યમ કરે ક્ષમા રાખે આપે સદગુરૂને ભાન હેય આ જીવ સાતા વેદનીય કર્મ

·વિગેરે પાચ છે. શરીરે ઓઢારિક વિગેરે પાંચ છે. એક
વદિય, અને આહારક એમ ત્રણ શરીરનાં અંગોપાંગ
કમંવર્ગની રચના વિશેષ કરીને સ્થાપનાર તે પાંચ પા.
છે. સંસ્થાનના સમચતુરજ ( બધી બાજું.
૨૫ આઠ પ્રકારે છે રસ પાચ પ્રકારે છે. ગંધ એ પણ
સહન નામ વજીરૂભ નારાય વિગેરે આ પ્રકારે છે.
વિણાગતિ પ્રસ્ત તથા અખાત એમ બે બે .
અરે લઘુ ઉપwાત પરાઘાત બાત" ઉધાત ઉછાસ
સાધારણ ત્રમ સ્થાવર શુભ અશુલ સુભગ , દબંગ - મુક
દર સૂમ બાદર પર્યાપ્તક અપંકપ્તક સ્થિર અરિટ
(૬૦)
નામકમ બેતાળીસ ભેટે છે, તેમાં ગતિ વિગેરે
વળી ઉત્તર પ્રકૃતિથી તા૩) ભેદ છે, તેને
કહે છે. ગતિ નારક, વિગેરે ચાર ભેટ છે. જાતિ
નિમણ
નામ સર્વજીવ શરીરના અવયવનું '
(બનાવનાર) હોવાથી એક પ્રકારે છે
બંધનનામ દારિક વિગેરે કરવાનું
કરનાર પાંચ પ્રકારે છે. તથા સતનામ એકિ.
વિગેરે છ પ્રકારે છે.
1 છે અને વર્ણ પાંચ પ્રકારે છે–
અનુવી નારક વિગેરે ચાર પ્રકારે છે. '
R
આપ ના યશ તિ અતિ તીર્થકર *

·- - લો બધી પ્રકૃતિએ દરેક એક જ પ્રકારની છે (આનુ વધારે ન પહેલા કર્મ ગ્રંથમાં નામ કર્મની પ્રકૃતિમાં જુઓ) ગન્ન કર્મ ; તે ઉગ અને નીશ એમ બે ભેદ છે. અંતરાય કર્મ દાન, લાભ, ભેગ ઉપભોગ, વીર્ય એમ પાંચને અંત- ય કરનાર પાંચ ભેદે છે. આ પ્રમાણે મૂળ તથા ઉત્તર કૃતિ બને ભેદ બતાવ્યું છે. હવે પ્રકૃતિ બંધના કારણે બતાવે છે. "पडिणीयमंतराहय, ज्यघाएतप्पओस णिण्हवणे । नावरणदुर्ग पन्धह, भूओ अच्चासणाए य ॥१॥ જ્ઞાન આવરણનું તથા દર્શન આવરણનું કામ કેમ બાંધે તે બતાવે છે. જ્ઞાન ભણનારનું શત્રુપણું કરે, અંતરાય કરે ઉપઘાત કર, દેષ કરે ભણાવનારને ગુણ ભલે અથવા જ્ઞાની અથવા જ્ઞાનની આશાનતા (નિંદા)કર. જ્ઞાન દર્શન એ બંને પ્રકારનું આવરણ બંધાય છે. भूयाणुकंपवयजोग, उज्जुओ खंतिदाणगुरूभत्तो। "દ પૂબ , વિજ વંઘ દ ૨ જેની દયા બતાગમાં ઉદ્યમ કરે મા રાખે આપ સદગુરૂને ભક્ત હેય આ જીવ સાતા વેદનીય કર્મ ::

·મેહનીયમની છ ટાવી માગરમ છે, નામ અને તે રની પૂજા તથા મેયમાગનાં જે કે તેમાં વિન કરો. હોય; તે અંતરાય કર્મ બાંધે છે, અને તે કમના પ્રતાપ (૬૪) નેશ્વર વિગેરે પંચ પરમેષિને મત હોય; સૂત્ર " વાની રૂચીવાળે ય; અહંકારી નહાય ને ? હેય; તે ઉંચ નેત્ર બાંધે છે, અને તેનાથી ઉલઇ (વા) નીચ ગેત્ર બાંધે છે. पाणयहादीस रतो, जिणणामोक्षमागविन्धयो अंग्रह अंतरायं, ण लदह जोगछिय लामं ॥११॥ પ્રાધ (હિ) વિગેરે પાપમાં રકન જિને છછન થતુ મેળવતે નથી. સ્થિાનિબંધ. મૂળ અને ઉત્તર પ્રકૃતિને ઉત્કટ અને જવ | (માથી 20 એવા બે ભેદ છે, તેમાં ઉધી મ પ્રતિ જ્ઞાનાવરણીય દર્શનાવરણ વેદનીય લેરાય કે પર કમની કસ કહા કી સરલ રિયતિ છે. આ જેટલી કડાકી સ્થિતિ સામ; તેટલા સેક વર્ષ બાપ હોય ત્યારપછી "પરથી અથવા નિષિી ક અનુભવ ( ગવવું) થાય એ પ્રમાણે એક કમની સ્થિ લિમાં .

·૨૦ કડાકોડી સાગરોપમ છે. આયુષ્યકર્મની ફક્ત
૩ સાગરોપમની છે, તેમાં પૂર્વકેીિને ત્રીજો ભાગ અબાધા
હ જઘન્યથી કહે છે.
જ્ઞાન દશનનાં, આવરણ, મેહનીય, અંતરાય, એ ચાર
ના જાન્યપની સ્થિતિ અંતર્મુહુરની છે. નામનો
પાઠ મુહુર્તન છે વેદનીય કર્મની ૧૨, અને આયુષ્યની
* તેથી કુલ્લક (નાન ) ભવ છે-તે નિગી મનુષ્યન્ટ
ધાસોશ્વાસના કાળના લગભગ ૧૭મે ભાગે છે. યુવાન
બસના એક પાસે ધમાં નિગોદના જીવના ૧૭ લવ
લગભગ થાય છે) હવે બંને ઉત્કૃષ્ટ જઘન્ય બંધને ઉત્તર
પતિ સાથી કહે છે.
મતિ અનધિ મન ૫ર્યાય કેવળ આવરણ નિદ્રા
પંચક ચકુ દર્શન વિગેરે ચતુષ્ક અસાતા વેદનીય તથા દાન
અંતરાય વિગેરે પાંચ આ બધાની એટલે ૨૦ ઉત્તર પ્રવૃતિની
૩૦ કેક સાગરેપમ છે. વેદ સાતા વેદનીય મનુષ્ય
ગતિ તથા અનુપુર = રાર પ્રકૃતિની ૧૫ કેડા કેવી
નાગરોપમ છે.
મિથ્યાત મેનીયની ૭ ની છે. અને ૧૬ કષાયની
૪. કેડા કેડી સાગરોપમ છે.
(૧) નપુંસક વેદ (૨) અરતિ (૩) શેક (૪) ભય (૫)

·નિ ય અનુપુરી (૪) અગુરુલઘુ (૨૫) ઉપન :
પરાઘાત (૨૭) ઉરછામ (૨૮) અતપ (૨૯) –
(3) અશુભ. (૩૮) દુભ ગ. (૩૯) દુરવાર, (૪)
દેય (૪૧) અયશ નિ (૪૨) નિમી. (૩) નીચ=
(૧) યુવેદ (૨) હાસ્ય (૩) રાતિ (૪) દેવ નિ
જુગુપ્સા (૬) નરક (૭) તિર્યંચ એ બે ગતિ તથા
દિય (૯) પક્રિય જાતિ (૧૦) આદારિક (૧૧) વયિ
નથી તે ૧૨-૧૩) બનેના અગપાગ તથા (૧૪) તજ
કામ() હુંક સભ્યન (1) હેલું મંથનન (1)
(૧૯) ધ (૨૦) રસ (૨૧) અશ. (૨૨) નરક
(૩૦) અઘશન વિહાગતિ (૩૧) ૨
(૩૩) બાદર (૩૪) પર્યાપ્તક (૩૫) પ્રત્યેક (૩)
એ પ્રમાણે ૪, પ્રકૃતિની ૨૦ કરોડ સાગરોપમ છે
(૩૨) -
(૫) અનુપૂર્વી એ બે તથા (૨) પહેલું સંસ્થાન
(૮) પ્રશાસન વિહાગતિ (૯) સ્થિર (૧૦) એ.
સુમગ (૧૨) સુરવર (૧૬) આય (1) યશ
(૧૧) કચ શેત્ર એ ૧૫ ઉત્તર પ્રકૃતિની ૧”
કેડી મગરેપમ રિથતિ છે. ધ સંરથાન
કાનન એ એની ૧ર કાકી મારામ સ્થિતિ :
ત્રિીજું સ્થાન ના હનન એ બની ૧૪
કમજ સંસ્થાન અધcરાચ સદનનની ૧૬ ૮.

·વામન સંસ્થાન (૨) કીલિપ સંહનન તથા (૩) બે (૪) ત્રણ (પ) ચાર ઇક્રિય જાતિ તા (૬) સૂક્રમ (૭) અપર્યાપ્તક (૮) સાધારણ એ ૮ પ્રકૃતિની ૧૮, તથા આહારક શરીર તથા અંગોપાંગ તથા તીર્થંકર નામ એ ત્રણની એક કડા કોડી સાગરોપમ સ્થિતિ છે. અને તે દરેકની અબાધા ભીન રત કાળની છે. દેવ નારકિનું આયુષ્ય ૩૩ સાગ- રેપમ છે. અને તિર્યંચ મનુષ્યનું બાયુષ્ય ત્રણ પપમ છે. અને પૂર્વ કેડીને ત્રીજો ભાગ અગાધા છે. આ પ્રમાણે ઉટ રિતિબંધ કા. હવે જઘન્ય સ્થિનિબંધ કહે છે. મનિ વિગેરે ૫ તથા ૨૬ દર્શન સાવરણ સંજવલન લેભ દાનાદિક =નરાય પંચક = ૧૫ પ્રકૃતિને અંતર્મત્ત સ્થિતિ બપ છે. અને અબાધા પણ અંતમુહ છે. નિદ્રા પંચક તથા અસાતા વેદનીય એ છ એક સા- ગરોપમના સાતમા ભાગના ત્રણ લેવા ૧૪) તે ૩ સાગરે ૫મી પપમનો અસંખ્યય લાગે છે . સાતા વેદનીય કાળ ૧૨ મુહુર્ત છે, અને અંતરા. ની બાધા છે. તથા મિયાત્વના સાગરેપમમાં પદ- પમથી અસંખ્યય ભાગ = . પહેલા ૧૨ કષાય તે સાગરેપમાડુ લેવા અને પત્ર પમી =કસ પેય ગ છે તે. વિગેરે ૪.

·દારિક તથા તેનાં અાપાગ તથા તેજસ કાર્મ છ સંસ
અનુવા, અગર, ઉપકાન, પરાપાત, ઉછવાસ માd
ચગોપાંગ એમ ૬૮ ઉત્તર પ્રકૃતિની સ્થિતિ ; સાગ.
સંજવલન કે ધની બે માસ છે. માનની એક છે
મયાની આડ માસ, પુકિની આ સ્થિતિ છે. "
બધામાં અતર્મની અબાધા છે.
બાકીના કપાય મનુષ્ય તિર્યંચ ગતિ પદય નહિમ
તથા સંહનન વર્ણ, ગંધ, રસ, પશે, તિવંચ, મક
ત, પ્રશસ્ત, અશિસ્ત વિ તિ, યશ કાતિ છે.
વસ આદિ ૨૦ પ્રતિ નિર્માણ નીચગેત્ર દેવગતિ ગઈ
મળીને ૨ તથા નરકગતિ અનુરૂવાર, ૨ કિમ શરીર
અને મને અસંખ્ય ભાગ લે છે. તેમાં જ
મુહુર્તની અભાષા છે. વયિ એકની હજાર સાગર
ભાગ લેવા. તેમાં પ પિપમને ગમંચેય ભાગ
છે. તેમાં અંતર્મુહુરની અગાધ છે. આહારક શરીર
અંગોપાંગ તથા તીર્થકર નામની સાગરોપમ કેટ કેટ
તિ છે. ભિન્ન અંતમુહુર્ત અબાધા છે.
પ્રશ્ન-ઉસ પણ એટલી જ સ્થિતિ કી ત્યારે જ
સાથે તે શું ભેટ છે?
ઉત્તર–-ઉછુટથી સંખ્યય, ગુણહીન જઘન્ય છે.
કાર્તિ તથા ઉચ એ બંનેની સ્થિતિ આડ મુહુર્ત છે.
૪

·(૬૯) તમુહુત્તની અબાલા છે. દેવ અને નારકિનું આયુષ્ય- શહજાર વર્ષ છે. અને અંતર્મુહુર્તની ભાષા છે. તે મનુષ્યના આયુષ્યની સ્થિતિ, સુલક ભવ અને અંત- હુર્તની અબાલા છે. બિયન, સઘાત, એ બંનેની અદારિક વિગેરે શરીરની સાથે રહેવાથી તેની અંદરજ ઉત્કૃષ્ટ જઘન્ય મેદ જ સ્થિતિ બધે કા. હવે અનુભવ બંધ કહે છે. તેમાં ભ, અશુલ, પ્રગટ કર્મથી ઉત્પન્ન થતપ્રકૃતિ, સ્થિતિ અને પ્રદેશરૂપ, કમ પ્રકૃતિનું તીત્ર મંદ અનુભવ- પણે જે અનુભવાય (ભગવાય) તે અનુભવ (રસ) છે. તે રસ એક બે ત્રણ =ર સ્થાન ભેદ વડે જાણ. તેમાં અશુભ પ્રકૃતિનું કેપની ( ) ના ઉકા- ૩. રસ છે તેમાં અડધો રહે. ત્રીજો ભાગ રહે. વેદ ભગ રહે તે અનુક્રમે તીવ્ર અનુભવ જણ. (કડવા પદા- ના રસન ઉકાળતાં પાછું જેમ છું રહે તેમ કડવાસ વધારે થાય છે, તેમ અશુભ કર્મનું દળ જેમ વધારેક ૨૮૨ તેમ વધારે દુઃખ ભેગવવું પડે છે.) હવે મંદ અનુભવ કહે છે. મંદ રસને અનુભવ તે જઈ (પુ) રસમાં એક કે ત્રણ ચારગણું પાણી વધારે નખરાથી રસની સુધી પછી થઈ જાય છે. તે પ્રમાણે કર્મની પણ ચીકણા પછી ડે તે હું દુઃખ ભોગવવું પડે છે.

·હિ
પ્રવૃતિઓ કર
જા. તેમાં પણ પર્વ માફક પેજના કરવી, એડકે છે
તક તથા શેરી માં પલ્લીનું એક બિજ વિગેરે
કિની છે ( સ ભવમાં ગયા પછી સગવાય છે. તે
અનુપૂર્વીએ શ્રેત્ર વિપાકીની છે કે તે ક્ષેત્રમાં જતાં 5
ગંધ, રસ, પર, અગુરુલ, ઉપધાન, પાઘાત, .
વિદો કરીને પરિણમે છે, પણ છ પ્રકારનું કર્મ બાંક
(૩૦)
શુભ પ્રવૃતિને ૨ દુધ તથા શેરડીના રસ જે“
વાથી અથવા રસ વધારે નાખવાથી તેના ભેદનું એક
પણ જવું. અહિ યુથમાં ચાર
આવે છે
શરીર, સંસ્થાન, અગપાળ, સત, સંહનન,
માત", નિમણ, કલેક,
નયા અશુભ રૂપવાળી છે, તે બધીએ પાગળ
અને બાકીની જ્ઞાન આવરણ વિગેરે છ વિપાની
એમ અનુભવ બંધ કદા.
હવે પ્રદેરાબંધ કહે છે
તે એક પ્રકાર વિગેરે બંધકની અક્ષમાએ થાય છે,
કે એક પ્રકારે કમ બાપે, તે વખતે પ્રવેગ કર્મ
સમયમાં ગ્રહણ કરેલા પળે માતા વેદનીથના *
ધાર, સ્થિર, અસ્થિર,
નિપાન્ડ
આયુષ્ય તથા મેહનીયકર્મ છોડીને છ કમને બંધ ક
તથા સાત પ્રકારે બાંધનારને આયુષ્ય છેને સાત

·(૧) 1. તથા પાઠ પ્રકારનાં કર્મ બાંધનાર તે, આઠ પ્રકારે 1ણ તેમાં પહેલા સમયમાં ગ્રહણ કરેલાં યુદળે સમુ- નિવડે, બીજા વિગેરે સમયમાં અપ બહુશપણે આ વડે સ્થાપે છે. તેમાં આયુષ્યનાં ઘેડ પુદગળે છે, તેથી વિશેષ અધિક- મ ગોત્રના પ્રત્યેકના છે, તે બને (બરાબર ) તુલ્ય છે, તેથી વિશેષ અધિક જ્ઞાનદર્શન-આવરણના તથા અંતરાયના રેકના છે. તેથી વિશેષ અધિક મેહનીયકર્મને છે. પ્રઃ–તેથી વિશેષ અધિક એમ નિરમાં પાંચમી વિભકિન છે, તે પા. ર-દ-૪૨ સૂત્ર પ્રમાણે કરાય છે, એટલે એને અર્થ એ છે કે, વિભાગ તે વિભક્ત તેમાં પાંચમી વિભનિ લેતાં, જેમાં અત્યંત વિભાગ હેય; તેમાં જ થાય છે. જેમકે મથુરા નગરીના રહેવાસી પાટલી- પુત્રના રહેવાસીથી વધારે રૂપવાળા છે, પણ અહીં કમ દવેનું સદા એકપણું છે, તે પ્રમાણે અવસ્થાઓનું જ બુદ્ધિ પ્રમાણે બહુપ્રદેશ વિગેરેના ગુણુવડે પ્રધફ કરવાનું બતાવ્યું; તેમાં છઠ્ઠી ધવડ સાતમી વિભનિ વાપરવી ઠીક છે. જેમકે ગાના અધવા ગયેમાં આ કાળી ગાય વધારે દુધવાળી છે. ઉત્તર–તમે બતાવેલો દેશ બરાબર નથી. જેમાં અવધિ (મર્યાદા) અને અધિકારી સામાન્ય વાચક શબ્દ

·વધારે દુધવાળી
મ
(૭૨)
છએ, ત્યાં છઠ્ઠી સાતમી વિમનિ હોય છે, અને
નિહાંર પા. ર--જ આ સૂત્રવર્ડ કરાય છે. જેમ
કાળી ગાય સૌથી વધારે દુધવાળી છે. મનુષ્યમાં
રહેવાથી વધારે પૈસાદાર છે, તેમ કર્મ વગણના છે.
વેદનીય કર્મમાં બહુ વધારે છે, પણ જેમાં વિશેષ ૬
શબ્દ અવધિપણે લઇએ ત્યાં પાંચ વિભનિજ તે
જેમકે--ખંડ, મું, શબલ, શાલેય, ધવલ
આ વ્યકિતઓથી કાળી ગાથા
આ તે વિભાગ પિતે કારણ નથી
વિભાગ વિના છે. જેથી મજુર પત્રિકારિિ
વડે વિભકતનું સામાન્ય મનુષ્ય વિગેરે શબ ઉચ્ચાર
છ બાતમી વિંશક્તિ થાય છે
દવાની વિગેરેમાં કોઈ પણ વિશેષ અધિપ લેવા
કાશથી એક સ્થાનમાં પબ પામી વિભજિતે
તેજ પ્રમાણે અહીં એ વિનાના એકપણામાંના
ના અવધિ ઉપાદાન કરવાથી જગમજ વિનિયે
તેથી વિશેષ અધિક નિયમ છે. આ પ્રમાણે પ્ર
કa. તથા મુમુન કમ પજ કહ્યું
હવે દૂધપશ્ચિક કહે છે,
ઇદ, ધાને અથ ગતિ અને પ્રજા છે. અને
મ પ્રયય લાગવા થી કવિ યા બ થાય છે,
પણ જ્યાં મજુ

·(૭૩)
- તે ઈર્યો પથ છે તેને આશય
થાય તે પથિક
જાણવી. પ્ર-ઇને પચે કર્યો છે ! કે જેને આપી
પથિી થાય છે ?
ઉત્તર–આ વ્યુત્પત્તિ (ઉત્પન્ન થવાને) નિમિત્ત છે
કારણ કે તે ઉભા રહેનારને પણ થાય છે. પણ પ્રવૃત્તિ
નિમિત્ત તે સ્થિતિનો અભાવ છે, અને તે ઉપશાંત ક્ષીણમેહ
તથા સગી કેવળીને હેય છે, કારણ કે સગી કેવળીએ
બેડેલ હોય તે પણ નિયથી સમ ગાત્રના સંચારવાલા
પહેાય છે.
केवलीण भंते ! अस्ति समयसिजेसु आगा-
सपदेसेसु इत्यं वा पायंवा ओगाहित्ता पा पडिसा-
हरेजा, पमू ण भंते : केवली ते सुचवागासपदे.
सेतु पडिसाहरित्तए ! णो हण्टे समठे, फहं !,
फेवलिरसणं चलाई सरीरोवगरणाई भवति, च
लोरगरणत्ताए फेवली णो सभापति. ते वागा
-सपोसेतु हत्यं वा पायं वा पडिसाहरित्तए"
પ્રશ–હે ભગવંત? જે સમયમાં કેવળજ્ઞાનીએ જે
આકાશ પ્રદેશમાં હાથ અથવા પગ પહેલાં મુકીને પાછે
તે યા લઈ શકે ?
ઉત્તર કોતમતે સમય નથી.
--

·અનુંભાવ છે, પ્રદેશથી બહુ છે, અને સ્પર્શથી લખ્યું છે,
જે કર્મ બંધાય તે ઈયમા થએલ હેવાથી ઈર્ષા પરિક છે.
Bરણ કે તેમાં ગતિનેજ હેતુ છે, અને તે બે સમયને
એટલે પહેલા સમયમાં બાધે અને બીજા સમયમાં ભો
अप्पं पायर मउय यह च टुक्रव च सुकिलं चय
છે, પરિણામથી બાદર છે, અને અનુભાવથી મૃદુ (કેમ,
(૭૪)
પ્રશ્ન-શા માટે ?
ઉત્તર–કેવળજ્ઞાની ના પિતાનાશરીરના ભાગે ચલ,
હોય છે, તેથી કરીને જે ભાગમાં પ્રથમ હાથ પર
હેય ત્યાથી પાછા લેતા સહેજસાજ વાકું થઈ જાય. એ
થિ ફેર પી જાય
આ પ્રમાણે વધારે સૂયમ શરીરના સારરૂપ એ છે
અને તે કર્મની અપેક્ષાએ ત્રીજી સમયમાં
પ્રશ્ન કેવી રીતે ?
ઉત્તર---જે પ્રકૃતિથી સાતવેદનીય છે,
તે કષાય
છે, અને તેથી સ્થિતિને અભાવ છે, તેથી બંધાવવાની
ખરી પડે છે, અનુભવથી અનુત્તર વિમાનમાં ઉના
દેવતા અતિશય સુખને ભગવે, તે પ્રદેશથી એક છે”
વેળા વિગેરે બહુ પ્રદેશવાલા છે. કહ્યું છે કે-
मंद महव्य तंतिम सातापहलच तं कम्म ?"
સ્થિતિથી અપ છે, કારણ કે ત્યાં સ્થિતિને જ
અકસ્મતા થાય છે

·પ્રકારના (૫) થી શુકલ (ઘળું) છે લેપથી મંદ છે જેમકે કર- રિી ભૂકીની મુઠી ભરીને પોલીસ કરેલી ભીત ઉપર નાખતાં જેમ અપ (નહી જેવો) લેપ થાય, તેમ મહાગ્યએ કરેલું તે એક સમયમાં જ બધું દૂર થઈ જાય છે, સાતવેદનીના વણપણથી અનુત્તર વિમાનના દેવતાનું મુખનું ઘણાપણું છે (સુખ ભેગવવા છતાં તેમને અલપમેહથી નવાં અશુભ કર્મ બંધાતાં નથી) ઈ પથિક કહ્યું. હવે આધા કર્મ કહે છે. જે નિમિત્તને આથી પૂર્વે કહેલા આઠે કર્મ બંધાય; તે આધાકર્મ છે, અને તે શબ્દ, સ્પર્શ, રસ, રૂપ, અને ગપ વિગેરે છે. જેમકે વિગેરે કામ ગુણના વિષયને રસી મુખની ઇચ્છાથી મોહમાં જેની બુદ્ધિ હણાઈ ગઈ છે, એ જીવ ખરી રીતે તે વિશ્વમાં સુખ નથી, છતાં તેમાં સુખને ખોટો આરોપ કરીને તેને તેથી કુવારકા gિ સુવામિનાર, વા- त्मक नियमादिषु दुःश्व युद्धिः । उत्कीर्णवर्णपद- પરિવારવાં, જાપતિ વિત્ત તિ grin (વસંત તિલકા) દુ:ખરૂપ-વિષયમાં સુખનું અભિમાન કરીને ખર' શ૬ * ભવે છે, - -

·તે માણસ મિતરેલા અક્ષરપદનીશ્રેણી માફક અન્ય ન
અને અશ્વેતર એમ બે ભેદે બાર પ્રકારે છે તે તપકમ
અગાધાને ઉલધી પોતાના ઉદયમાં આવેલા અમર
ઉદીરજુ કરવા વડે ઉદયમાં લાવેલા જે પુદગળે છે, તે
(૩૬)
રૂપ નિયમ વિગેરેમા જે મૂખ પણ દુઃખ અને
તે રૂપવાળી વિપરિત ગતિના પ્રયોગથી તેને ખરાપણે
છે. એને બાવા આ છે કે, કમ નિમિત્તથી શયલ
હર અથવા કઠોર શબ્દ વિગેરે આપકમ છે એટલે કે
કરવાથી ચીકણું કર્મ બ થાય છે.)
હવે નપકર્મ કહે છે.
તે આઠ પ્રકારના કમને બાઘેલા સ્પર્શ થયા
(મળીગલ) નિકાચિન (પક્કા કયલા) એવા
થયલા કર્મને
નિવર કરનાર એ તપ છે, તે
પણ
હવે કૃતિકર્મ કહે છે.
તેજ આઠ કમને દુર કરનાર પર્વત સિદ્ધ
ઉપાધ્યાય સંબંધી નમસ્કાર વિગેરે છે.
હવે ભાવકર્મ કહે છે.
પ્રદેશ તથા વિપાકવડે ભવ, ક્ષેત્ર, પુળ, છમાં અને
ભાવ કરાવે; તે ભાવકમ શબ્દના નામે ઓળખાય છે.
પ્રમાણે નામ વિગેરે દશ પ્રકારના નિપાવકે કમની

·(७७) કહી, પણ અહીંયાં સમુદાન કર્મથી ગ્રહણ કરેલાં આઠ પ્રકારના કર્મ વડે અધિકાર છે, તે નીચલી અડધી ગાથાવડે બતાવે છે. भहविहेण उ फम्मेण, एत्य होई अहीगारो ॥१८४॥ આઠ પ્રકારના કર્મવડે અહીં અધિકાર છે, અને એજ પ્રમાણે સૂત્ર અનુગમવડે સૂત્ર બરોબર ઉચ્ચારતાં નિક્ષેપ નિતિ અનુગમવડે દરેક પદમાં નામાદિ નિક્ષેપ કરીને વ્યાખ્યાન કર્યું. હવે તે ઉત્તરકાળના સૂત્રનું વિવરણ કરે છે. जे गुणे से मृलहाणे, जे मूलठाणे से गुणे । इति से गुणही महया परियावेणं पुणो पुणो रसे पमत्ते माया मे, पिया मे भन्नामे पुत्ता मेधुआ मे, पहुसामे सहिसपणसंगंथसंधुआमे, विवित्तुवगरणपरिवण- भोयणच्छायणं मे । इचत्यं गदिए लोए अहो या राओ ग परितप्पमाणे कालाकाल समुहाई, संजो- गही अहलोभी आल्पे सहसाकारे, वेणिविह चित्ते, एत्य सत्ये पुणो, पुणो अप्पं च खलु आयुय इह मेगेसिंमाणवाणं तं जहा ॥३२॥ सू. પૂર્વના સૂત્ર સાથે તથા તે અગાઉના સ થે દર મા સત્રને સંબધે બતાવે તે આ પ્રમાણે છે, ગયા સૂત્રમાં "हि" याते मुनि पNिE. = 3માં છે, જેને આ મૂળ ગુણ વિગેરે મળેલા છે. - । -- ." Mayu

·નિયામકભાવ બતાવો
એટલે સંસારનું મૂળ અથવા કર્મનું મૂળ અથવા કt
ગુલ છે, તેજ મૂળ થાન સંસારનું પ્રધાન કારક છે
બધું પૂર્વ માફ લેવું તે
ગુણ
અને
( દેરવવા ગ્ય) તથા
તેના સ્વીકારેલા વિષય કાપ વિગેરેનાં બીજ અને જે
રના વાવટે પરસ્પર કાર્યકારભાવ સૂરજ બને
મૂળ સ્થાનનું રિજ
રયાન આશય તે, શારિ ગુણ પળ આજ છે,*
કષાય મૂળ શબ્દતિનું જે થાન છે. તે કર્મ સસર
અને તે તે સવભાવની પ્રાપ્તિથી ગુણ પણ તેજ છે,
શાદિક કષાય પરિણામ મૂળ જે સંસાર અથવા
જે સ્થાન મહનીયકર્મ છે, તે શદિ કષાયથી
મવાળો આત્મા છે, તેના ગુણની પ્રાપ્તિથી ગુણ પS
છે, અથવા સંસારકષાય મૂળ જે આત્મા, તેનું સ્થાને
નો અભિશષ તે પણ શબ્દદિ નિયપણાથી ગુજ
છે, અને અહીંયા વિષયના લેવાથી વિષયીના પણ
પથી, અને સુચન માત્ર કરવાથી સૂત્રનુંપણું એમ *
કે, જે જીવ ગુમાં, અથવા ગુણેમાં વર્તે છે,
તે
સ્થાનમાં અથવા મૂળ કથાનોમાં વતે છે, અને જે
સ્થાન વિગેરેમાં વતે છે, તે ગુણેમાં વર્તે છે.
જે છ પર્વે વર્ણવેલા શાદિક ગુણોમાં તે
સંસાર મૂળ કષાય આદિ સ્થાન વિગેરેમાં તે છે
તેજ બીજા સૂત્રની અપેક્ષા વડે વ્યત્યય (

·(૮૧)
થી પૂર્વ માફક જવું. કારણકે, સૂત્રનું અનંતરામ
૨ પર્યાયપણું છે.
વળી આ પણ જેવું. જે ગુણ તેજ મૂળ સ્થાન છે.
છે જે મૂળ તેજ ગુણ, અને સ્થાન પણ તેજ છે,
અને
સ્થાન તેજ ગુણ અને મૂળ પણ તેજ છે.
આ પ્રમાણે બીજા વિકમાં પણ યે જવું અને વિષયન
(બતાવવા) માં વિર્ષથી પણ બતાવી દીધું છે. જે
માં વર્તે છે. તે જ મૂળસ્થાનમાં લે છે. તે પ્રમાણે બધે
યુવું. આમાં સર્વસનું કહેવું હોવાથી સૂત્રનું અનંત
ધંપનું જાણુવું તે આ પ્રમાણે છે.
અંહી કવાય વિગેરે મૂળ બતાવ્યું. અને કેપ વિગેરે
ર કરાયેલ છે. વલી અનંતાનું બધી વિગેરે ચાર ભેદે
ધ છે. અને અનંતાનુબંધીનાં અસંખ્યય કાકાશ
દેશ પ્રમાણુ બંધના અધ્યવયનાં સ્થાન જણવાં તથા તે
ના પર્યાયે પણ અનંત છે. તેથી પ્રત્યેકને સ્થાન ગુનઃ
gવડે સૂવનું અનંત અર્થ શું થાય છે. મત્સ્ય (ઉવ.
વિનાના) અને બધા આયુષ્યમાં પણ તે મેળવી ન
કાય તેથી ગત પણાને લીધે સમજાવવાને પણ અશકય
. પણ જેમ જડી આ દિશા વડે ઘડામાં દિગદાન રૂપે
નવું છે. અને કુશાગ્ર તિક્ષ) બુદ્ધિ વાલાએ ગુણ
નેનું પાર કારણ ભાવ વિગેરેની સજા કરવી.
તેથી આ પ્રમાણે જે ગુણ તેજ મૂળસ્થાન, અને જે
૬

·ન :
જમાઈ કંસના મરથી પિતાના લકરના અહંકારથી *
વિગેરેમાં વર્તે છે કોઇ મિત્ર માટે, કોઇ સ્વજન. ,
ઉપરી હતા અને પાછળથી સાળા વિગેરે ઉપકારી છે
રોક કરે છે. અથવા જુદા જુદા ભાય માન અથવા -
વએ મને મળશે, અથવા મારા નાશ થય એમ રાગદ્ધ કરે
રક્ષક છું, પિોષણ કરનારે છું એમ મમતા કરીને કે
જેમકે “ જાપ " નામને પ્રતિવાદ
મારનાર “વાયુદેવ” (૧) ના ઉપર કોપ કરીને તેને
જઈને લડાઈ કરતાં તેના સાથે નાશ પામે.
ઈ તે મારી પુત્ર વધુ આવતી નથી, તેથી આ
હિરા કે સાળ) માટે કહે છે કે એ માર .
પરિરાથમાં આવેલા છે. અથવા મારા
તે અત્યાર સુખી છે.એમ પ્રાણીઓ કોઈના કઈપણ
હાથી ઘોડા , આસન, પલંગ વિગેરે જે ઉપકર
તેનાથી બમણા, તમ. વિગેરે વધારે રાખીને બનાવે
તથા ભજન (લાડુ વિગેરે) આછાશન (પદ યુગમ
આ પ્રમાણે પ્રાણીઓ ચેતન વસ્તુમાં ગ્રુધ બનીને પૂર્વે ૬
માતા પિતાવિગેરેના રોગથી આખી જીદગી મૂધી
રહે છે એટલે એ મારાં છે. અથવા. હું આ
માતા
પરિણ
મન વાલે થાય છે.
पुत्रा मे, भ्राता मे, सजना में, गृहकलप्रयों

·નિમેશર, શુ મૃત્યુ દતા મારા પુત્ર મારા ભાઈઓ, મારાં સગાં, મારાંધર, તા. કરી સમુદાય છે. આવું પશુની માફક મે. મે “બોલના માણસને મૃત્યુ કરી જાય છે. प्रकलयपरिग्रहममत्वदोपनरो प्रजनि नाशम् । વાર: રાવનrinત રામ પુર, એનું પરણવું તેથી તથા ઉપર મમતા રાખવી એ દેથી માણસ નાશ પામે છે. જેમકે કેશેટાને બનાવે નાર કૃમિ (રેશમને)કીડા કોશેટાના દુઃખથી મરણ પામે છે તેમ સંસારી મનુષ્ય સ્ત્રીપુત્રની ચિન્તામાં રીબી રીબીને મરે છે. આજ સુત્ર અને મળતું નિર્યુકિત કાર બંગાઘા વડે કહે છે. मंसारं छेत्तुमणो कम्म, उम्मूलए तदट्टाए । उम्मूलिन फसाया, तम्हा उ चइज्ज तयणाई ॥१८॥ નરહવિગેરે ચાર ગતિરૂપ સંસાર, અથવા માતા, પિતા, સ્ત્રી વિગેરે ઉપર પ્રેમ છે. તે સંસાર છે તેને જડમૂળથી 1 છેદવાની ઈછા વાલે કર્મને મૂળથી ઉખેડી નાખે તેટલા માટે કર્મોનું મૂળ કહે છે, તેને દૂર કરે. माया मंत्ति पिया मे, भगिणी भाषा यपुत्तदारा में। अत्यमि चेव गिडा, जम्मणमरणाणि पावति ॥१८६ અને તે દૂર કરવા માટે પૂર્વે બતાગ્યા પ્રમાણે માતા પિતા ' -- -

·ના
ભાટે મથત જેને પ્રયોજન છે, તે તેને માટે કરે છે
અમુક કારણે સંયોગ થાય છે તેને માટે અથવા તે શકે
વિષય તેના સંયેાગ અથવા માતા પિતા વિગેરેની સો
વડે તેને માટે સંસારી જી કાળમાં અથવા અકાળમાં
કઈ અર્થ એટલે રત્નપુપિ વિર અથવા કોઈ જ
શેઠ માફક કરવા મડે છે. તે અંમ રોડનું રતિ હે .
શેકે અતિશય ધન છતા યુવાવસ્થામાં મુખ જોગવવું છે
જળ રથળને માગે જુદા જુદા દેશોમાં માલ ભરીને વઈs
ગાડાં ઊંટની માડલી વિગેરેના ભારથી ભરેલાં એકલાને ન
મેળવ્યા છતાં સંસાપ ન પકડયે) પછી ભર માસામાં જ
રાત્રી સુધી મરાળ પ્રમાણુ જી ધારા પત વરસાદથી =
પ્રાણું એક જગ્યાએ સ્થિર થયા પણ અ શેઠ સંતાન
જેમ મૃત્યુને આવતા અકળ ન નથી તેમ જ
અનુષ્ઠાન કરતાં પણ અકાળ મને નથી, ત્યારે
કાળ અકાળો સમુથાયી થાય છે. એ માટે કહે છે.
પા. સોનું બે પાનાલો દાસ જી અને ચાર
પિ વિગેરે ના ૨જા જા વિગેરે સંસાર
જેનારા થાય છે.
લેભને લીધે સ્વાર્થી બની કળ અ યા વિના એ
પકડતા પિતાના શહેરની નજદીકમાં રહેલી મડા ની
પુરમાં તણાઈ આવેલા લાકડાં લેવાની ઈચ્છા વાલે ૫૧

·(૮૯) ઉપભેગા પર્મ કરતાં બધા શુભ પરિણામને છેડીને ફકત પન મેળવવામાં જ તયાર થયે તેજ કર્યું છે. "उकग्वणई म्वणइ निहणइ रति, ण सुअति दियावि જ સfછો! ‘, દારૂ, , પરં ગ ારા પન બી ઘી દે છે. તથા ખાણ છેદે છે તથા જીવોની હિંસા કરે છે. રાત્રીમાં તે નથી દિવસે પણ ચિન્તા જ હોય છે. કમથી ટેપાય છે વિચાર કરતે પડી રહે છે તપ હમેશા લાંતિ તથા પ્રતિ લકિત (જાસ્પદ કુ૫ मुंबसु न ताव रिहो. जेमे नविय असन मन्त्रीहं। જ પાક ઘરે, રાજાના પs? ઈ કહે છે તે પણ પિતાને વેપાર પૂરે ન શાય ત્યાં સુ તેને ખાવાનું મુકવું નથી તેથી કહે કે સ્નાન નહી કરે તેમ ઘરમાં રહી નહીં કરે મારે જ કામ છે. ( હેબ કઇ પણ મુખ કરે ને તે નથી તેમ ન પ પ ની). sો પરે બતાવે છે. વમાં રપ શબ્દ છે. તે જ 5: છે. તે છે. ૪ ર ર ર ક ત્વ- ૧

·શકિત કમી (બહેરાશ) થાય તેથી તે પ્રાણી બુઢ્ઢાપામાં.
પ્રશ્ન:–આમા સાથે જેમ કાનને સંબપ છે કે,
ઉત્તર-તેમ થવું અશક્ય છે, કારણકે, તેના ઉa.
અને એવું દેખાય પણ છે કે, ઇન્દ્રિયના ઉપઘાત (૪મ
પણ તેને ઉપલબ્ધ અર્થનું મરણ થાય છે. જે
ધાણું ઘર. તેમાં બેઠેલે પુરુષ પાંચ બારીએથી દેખાતે
કંઈ પદાથ હોય; તે બારીમાંથી કોઈપણ મારી જતાં
તે કાનના પરિજ્ઞાનમાં બાપાના પ્રભાવથી જે
તેવાજ ઉગના ઉદયના વખતમાં મુઠભાવપણને જ
જેથી કરવા એગ્ય ન કરવા ગ્ય, વિવેક
પણું. ઈદ્રિયોની શક્તિ કમ થતાં આવે છે. અને તેથી '
પ્રાપ્ત કરવું અને અહિત છેડવું; તેને વિવેક ના
છે. જેમ કાન સંબંધી કહ્યું, તેજ પ્રમાણે
બાપામા કે, રેગમાં વિજ્ઞાન નાશ પામે છે.
આંખ સાથે પણ સંબંધ છે, ત્યારે આંખની આ
કાનથી કેમ દેખાતું નથી ?
તેને ઉપભ્ય (મા) અની સ્મૃતિને ભાવ થા,
શું તે યાદ આવે છે. તેવી રીતે કનડ, માં
અથવા માંખવડે ધીમે ધીમાશથી પદાથ નો અને
આ કાન, જા અથવા ઓખથી છુટ (ખ) બને.
પદાર્થ છે, તે પિની કરપાને અવગતિ ( શ્રેષ્ઠ
છે, તેથી આત્મા સાથે દરેક ઇદ્રિો સંબંધ છે.

·y
વાહીની શંકા-જે, એમ છે તે, બીજી પણ ઈતિ
કેમ ન લીધી(બીજી કઈ ઈદિ છે? એવું પૂછે તે
બનાવીએ છીએ, જેવી કે જીમ હાથ પગ ટટી અને
બની પ્રક્રિયે ત મન એ કેમ ન લીધી? જેમકે
બોલવાથી તે પણ છમ ઈક્રિય છે. તથા લેવા મુકવા
હાથ ક્રિય છે. ચાલમાં પગ ઈક્રિય છે. તથા મંળ
માં ટટીની ઈધિ છે. અને સંસાર આનંદ ભગાવવા-
ગુ. પ્રિય છે. તથા વિચાર કરવામાં ન ઈહિય છે.
છે ઇધિ પણ આત્માને ઉપકાર કરે છે. તેથી તેમાં
કરવું પડ્યું ઘટે છે. અને રાષ્ટ્રથી ઇન્દ્રિયપણું
તેથી બધી મહીને ગગાર ઇદિયે થાય છતાં તમે
દિ કેમ બતાવે છે ?
નાચયના ઉત્તરમાં કઈ દે પ ની કારકે
અને વિજ્ઞાનની ઉત્પત્તિમાં
વિશેષ ઉપકારક
1 છે. તેજ કરણ (જેના વડે કાઈ થાય તે ) પણે
થિી પાંચ જ દિયે છે. અને જીભ હાથ પગ વિગેરે
મા સાથે સાધારણ રીતે એક પહેલાથી કરણ પણે
anી નથી અને કંઈ પણ ક્રિયાના પાર પાધી
કરે છે મારીએ તે તે પ્રમાણે “” (પ)
(વા દર (ટ) વિગેરે પણ કુતિ થવાનો સંભવ
વાપી તેનામાં પર કર પણું હાય, પવી દિન

·-
સંબર સાઈ
છે.
વળી શાકાર કહે છે કે, શા માટે પ્રમાદ ન કરે !
આ પ્રમાણે માનીને સાધુએ વિચારવું કે, વિહાર કરે
જગ્યાએ પી રહેતા હોય તેમણે ઉપરનું રહસ્ય વિચાર
તું એ નથી કે આ અતિદુર્લભ
ભ્રષ્ટ થએલા મનુષ્યને આગીઆના કોડાના પ્રકારના
અથવા વિજળીના ઝબકાર જેવું સારી
સાંભળે. તારી વય ( ઉંમર ) દિવસે દિવસે યતીન '
છે. જુવાની ચાલી જાય છે ! (મૂળ સૂત્રમાં વર્ષ
જુવાની એક છતા જુવાનીમાં મેહ થાય માટે તે જ
બતાવેલું છે.) જુવાનીમાં ધર્મઅર્થ અને કામ
સંધાય છે. માટે, મહિમા ન પડતાં. તેમાં પણ સારી છે
ગુરૂ કહે છે કે હે શિષ્ય ! તે જુવાની જલદીથી કામ
કહ્યું છે કે,
"नईगसमं चवलं, चजीवियं जोधणं च कुसमा
શોજવં જળઘાતળા સુરપાળ માત્રા
નદીના પૂર સમાન તારૂં જીવિત ચપળ છે. અને
વાની ફુલની સમાન. ( જદી કરમાય તેવી.) છે સંસા
મુખ અનિત્ય છે અને તે જીવિત જુવાની અને સુખ
ત્રણે શીઘ ભોગવવાનાં છે. જે દદી વિતી જનારાં છે.)
તે વધારે સારું છે. (જે સાધુએ ચાલવાથી કંટાતી એક
જેવું છે)

·(૧૧૭) પણ જે સંસારના મુખ વાંચકો છે, તે અસંયમ જીવિત ને સુખાકારી માને છે. તેમની દશા થાય છે. તે અત્રકાર કહે છે. ) जीविए, इह जे पमता, में हंना देत्ता भेत्ता पित्ता, चिलंपित्ता उद्यवित्ता उत्ता सइत्ता, अकडं રિક્ષા, ત્તિ rrorળ, સર્દિક ના સત્ત- सद, ते चाणं, एगया निगया तं पुचि पोसेंति, તે ના 1 કિar, Rારું તા आणाए 'वा' सरणाप 'वा' तुमंपि तेर्मि, नालं RTry at org વા (રૂ. ૩) જે પોતાની વય વીતે છે, તેને જાણતા નથી તે વિથ કપાયમાં અમારી થાય છે. તેઓ રાત દિવસ કલેશ મા કાળ અકાળમાં ઉધપ કરી ને દુઃખ આપનારી કિયા (ાર. ) કરે છે. સંસારી ગુણમાં રહીને વિષયના સિલામાં પ્રમાદી બની સ્થાવર અને ત્રસ જીવોના ઘાતક બને છે. ( બહુ વચનને બદલે. એક વચન મૂળ સૂરમાં છે. તે જતિની અપેક્ષા જાણવું) તથા કાન નાક વિગેરેને છેદનાર પણ છે. તથા મારું આંખ પટ વિગેરેને ભેદનારા પણ છે. અને કપડાની ગાંડ વિગેરને છેતીને ચોખ્ખારા પs છે. મની લુંટ કરનારા પણ છે. તથા વિષ તથા - 1 ·(૧૨) પના નને જે છે તે ક્ષયરોગીના આ ધમમાં કે અથવા માને છે કે આપને તે સગા તેને . તેની ઉપેક્ષા કરે એટલે ચાહે સભા ૧દે. આજ ત્યારે એ શું કરવું ! તે ગુરુ કહે છે કે સમાજ – “H૬ વર ' કુવાનg, રામr fe પણ તે રંગથી બચાવવા કે શા આપવા ક૨વું. ત્રાજુ સુરજ પૉઈ સજી (૬-૧૮) આ પ્રમાણે બુદ્ધિમાને દરેક પ્રાણીનું દુઃખ કે પુન્ય પાપથી આવેલું છે. તે વિચારવું એટલે તાવ દુઃખ આવતાં પિતાના કરેલાં કમનું ફળ અવશ્ય પડશે. માટે હાથ પીટ ન કરવી કહ્યું છે કે, स्लप दुर्लभ હતt સંસ્થા હે! જીવવા ન જ મુજ હૈ" હે શરીર. તું બીજે વિરાર કર્યા વિના દુઃખને સ- કારણકે હાલ તને વવશતા મળી છે. તે દુર્લભ : જેતું હાયપીટ કરીશ તે પામવમાં ઘખ પડશે ત્યાં પરવાના છે. તેને ત્યાં વિશેષ લાભ ન એથી જયાં સુધી કાન વિગેરેની શકિત નડEE

·*
(૧૨)
તારા સગા તને બુ થતાં નનિદે અને દવા લાવીને તારું
છેષણ કરવાને વખત ન આવે તથા ક્ષગી થતાં ઘરમાંથી
ન કરે ત્યાં સુધી તું તારા આત્માર્થ (પરલેસનું હિત )
સાધી તે બતાવે છે.
अभियंतं च बलु वयं संपहाग (स. ६९)
(મૂળ સૂત્રમાં વિશેષ પણ મટે છે. ખલુ શબ્દને.
જ પુન-કાય છે.) આ પ્રમાણે પિતાની ઉમર જતી
જે સંસારી જીવ પે બને છે. એવું પૂર્વે કહેવું છે.
માટે તેનું તાપ ન કરે પડે તેવી જુવાવસ્થામાં
બુદ્ધિથી વિકારીને આત્મ હિત કરે.
પ્રક-શું જુવાનીમાં જ આત્મહિત કરવું? કે બીજી
વખતમાં પણ કરવું!
ઉત્તર-બી પણ આત્મહિન જયારે સમયે હેય
ત્યાર કરી લેવું. તું બધ મલે. ત્યારે ધર્મ સાથી
તે ભાવે છે.
सणं जाणाहि पंडिए (न. ७०)
પણ તે ધર્મ કરવાનો સમય છે. તે કાર્ય ઉત્તમ
કુળ વિગેરે છે. અને નિંદાથ, પણ કરવા યોગ્ય તપા
તરવાના થી દુર છે. તેવા જર ( બુટ્ટા ) બાળક
પણું અથવા તેગ છે. તે ન હોય ત્યારે ગુરૂ કહે છે. તે ડિ

·અનુષ્ઠાન વડે તું આરાધ, અને પછી પણ વય ન ની
અથવા આવતાથ જે મિક્ષ છે. તેને ફરીથી સંસાર !
વમાનખામી પામે અર્થ થી જે સાભળ્યું. તે તને ?
રચવા માટે કહે છું. આ પ્રમાણે બીજા અશ્વયનને પહS
(૧૨૮)
અનર્થ સમજવા અથવા આત્માને માટે જે પ્રોજન
આમાથે છે. અને તે ચારિત્રનું અનુષ્ઠાન કરવું.
આવત"તે અપર્યવસાન (અનપણ થી મકર
તે મિક્ષ અર્થ છે. તેને સાથી છે. અથવા આયા જિ.
તેજ જેનું પ્રજન છે એવા પૂર્વે કહેવા મુખ્ય
જ્ઞાન ચારિત્ર છે તેમાં નિવાસ કરે એટલે શાસ્ત્રોન રે
તે વિચારીને અવસર મેળવીને કાન વિગેરેનું જ્ઞાન
થતું જાણીને આત્માને આત્મામાં ધારણ કરજે.
અથવા તે આત્માથવ એટલે સાન ન રારિ
આઈની આત્માને છત કરજે. (તેમાં આન માને
આવવું પડે તે માટે શાસ્ત્રમાં કહેલી વિધિ આ
કરીને આ માટે (મેક્ષ ) પામશે.
આ પ્રમાણે સુધાને જબુસ્વામીને કહે છે
-
હા અમાપ્ત થશે.
બીજે ઉછે.
પત્ર નો બીન શ સાથે આ પ્રમાણે
છે કે દયાય તથા માતા-પિતા વગેરેને પ્રિમ

·(૧૨૯) છે ક - જે બંધન તે લોક છે. તેને વિજય કરવાથી અર્થાત્ મહેષને છેડી સમભાવ ધારણ કરવાથી માણની પ્રાપ્તિ છે અને તેને હેતુ ચારિત્ર છે. જેમાં સંપૂર્ણ ભાવને અનુભવે છે, રૂપવાને આ અધ્યયનને અઈ અધિકાર પૂર્વે કહ્યો છે. તેમાં માતાપિતા વિગેરે લોકનો વિજય કરવાથી અને બુદ્દાપની અશક્તિથી જ્યાં સુધી અશક્ત ન થાય; તે પહેલાં આત્માઈ તે સંયમને આરાધવે એ પહેલા માં કર્યું અને આ બધા ઉદ્દેશામાં પણ તે સંયમને કરતાં કદાચ તે અને મેહનીયકર્મનો ઉદય થવાથી અરતિ જય અથવા જાનકર્મ વિગેરે. તથા તેમના ઉદયથી કર્ષકમના દેષથી સંચમાં સ્થિરતા ન રહે, તે ઉત્તમ પુએ તે =જરૂતિ વિંગેટને દૂર કરી જેમ, સંયમમાં દઢતા થાય તેમ કરવું. તે શા બીજ ઉદ્દેશામાં બતાવ્યું છે. અથવા : પ્રકારનાં કર્મ જેમ દૂર થાય; તે આ અધ્યયનના મેરમાં કર્યું છે, તે કેવી રીતે કર્મક્ષય થાય તે બતાવે છે. रई आउद्दे से मेहादी.खणसि मुके (मु० ॥७२॥ તે પૂર્વસૂત્ર સાથે સંબંધ કહેવું જોઈએ તે બતાવે ૭ જ સૂ ક –આત્માર્થ તે સંયમ છે. તેને સારી રીતે ના સંયમમાં કદાગિત અરતિ થાય; તેથી ઉપદે એ ? - અરતિ ન કરવી. તે આ છર - સૂત્રમાં બતાવ્યું 1 છે.

·૫ડયું છે.) બીજ હોશમાં બતાર્યું કે, કોઈ કં.
સાધુને ૧૭ પ્રકારના સંયમમાં મોહનીયના ઉદયથી આ
થાય; અને તેથી સંયમમાં ઢીલાપણું થાય અને તે છે
બુદ્ધિવાન સાધુએ અરતિદૂર કરવી પરંતુ સંસારને જ
(૧૩૨)
arશ્નો, બિકા રો િ.
પહેલા ઉદ્દેશામાં નિર્યુક્તિની ગાથા ઘણી
આ ઉદ્દેશામાં આ એજ છે, તેથી મદબુદ્ધિવા
આરા () થાય કે, આ એક પણ પહેલ
હશે; તે શંકા દુર કરવા બીજો ઉદે એવું ગાવામાં
- હાય મનમાં રહેલા જે દે છે, તેનાથી થાય છે, તે
અજ્ઞાન, ભ, વિગેરે છે.
એટલે અતિ શબ્દથી ઇચ્છા
લેવા તે અજ્ઞાન લેભ કામ વિગેરેથી સાપુને અતિ
છે. તે બતાવ્યું શંકા-અરતિવાલા બુદ્ધિવાનને આ
માં સૂવડે ઉપદેશ અપાય છે કે સંયમમાં અરતિ
:
મદન કામ વિગેરે
હિ
કાલે આવુ કહેવાથી તે અરતિ થાય નહી એ
તે સંસાર રૂપ જાતિ
જવાબ આબેને પરસ્પર વિર્ષ હોવાથી જેમ એક જ
વ્યા અને તડકે ન રહે તે અહીં તે બુદ્ધિમાન - ૪
અથવા અનિવારે ન કહે. કહ્યું છે કે,
নামৰমণিবিধি

·(163) रतः कृतोलि शक्तिदिनकरविरणाप्रतः स्था- तुम् ॥१॥ 2 EAT (म)Eva e. मन मा सुनिः xिxed राने सन्म पति? हे. 22. RRRR ta (भी) १२२ मनमः तिने समति : अज्ञानान्धा, अलमनिताराइविक्षेपिताले; होने सनिदधति विना, भोगतुद्भाने वाः वि. गदितं भवति हि महन्मोक्षमार्गस्तान, नायक चि. विपिनि कप त्वंसमिति गजेन्द्रः ॥१॥" བ་མྨ; ལ༥ པཱདྷེ ཙྩ : eiz? का पानी भरेर २.५ or दिसरनेम हे से, पर न र यी ५१६. नी में

·તેમની મદદથી
અતિથિ '
સ સારી જ સગને સ્પષ્ટ કરવા મિત્રને પુષ્ટ કરવા *
વગેરેને તે હરે છે, તથા દેવબળ વધારવા (પ્રસન્ન કર્ય
રાંધવા, રંધાવાની-કિયા (નૈવેધ કરે છે અથવા રા"
જેને માટે. પણ જવું જે સંસારીજીવ બીજાને
હિંસકૃત્ય કરી; એટલે પિંડદાન વિગેરે આપી
દુખ બાપ છે, તેઓને અપલભિને બદલે આ
હરખ મળવું જાણીને ઉત્તમ પુતે પાપ ન કરૂં ?
છતાં, અાનથી, અથવા મેહથી હણાયો ભયની તે
પાપ કરે છે, અથવા ગુના ખાટા ઉપદેશથી પામશે.
(૧૪૪)
એટલે તે શક્તિ વાલો હશે તે
દીમાંથી બચીરો તથા પ્રેસ બળધાર બત. શિ
વધારવા રાજાનું ઇચ્છિત કરે છે, અથવા
વઘારવા ચાહે છે, તે અતિથિ નિસ્પૃહ હોય છે.કહ્યું છે કે
“લિવિકા , m =-=
अतिधिम तं विजानीयाच्रोपमभ्यागत पद्ध..
જે. મહાત્માએ તિથિના તથા પર્વના
સ િતજ્યા છે, જેને. અતિ કહેવો અને ના
અભ્યાગત કરે તેને સાર આ છે. તેના માટે જવું.
એને દુઃખ ન આપવું એજ પ્રમાણે કૃપણ-શ્રમ
કે, પિતાના આલેખન
સુખ છે, તેના માટે જુદી જુદી
-
પ, ધમ માની છ ફત્ય કરે છે, અથવા
આંથી -પ કરે છે, તે બતાવે છે. અગ્નિ

·જ. :- . ર , ખાસ કરીને : - ૮ હું છે જ, (પડિ છે કે, મને કેમ એ , બાપનું ૮ ? પડ, કિ. ભર બને છે. દર ૪ કિ. ને ? તે ખાય ( રાજ પુરત વિશે { નાં; પણ ભાન ના વિમા .) ને પ્રમાણે - ૯૫ વડે શાન હશે છે ... પણ ૨૧ બને ts નવારૂપ 'તે દિ મને દુઃખ કાપનારી કે, મન દ - કર સંખના બજમાં એડવા જતાં પણ આપ તે અપિર પાપ કરે છે, અથવા પાપથી પુટ- તું મને ખાધી નવાં પાપ બંધ છે. અાવા ન દુરી મેળવવાની દાદી પ્રી- એ જ આપી પાને કેળવે છે તે આ પ્રમાણે -- - મને બી તેમાં, અથવા અમાં પછી કાઈ ૫૬ પાન. એવી જાય તે પાપ કરવામાં વતે છે. અથવા પતિ પનની આશાથી ૧૩ બનીને રાજાની વા કરે છે, અને રાજાને ખુશ કરવા પ્રજાને પીડવાના ? ! भाराध्प भूपसिमवाप्प ततो धनानि, भोपा.

·महे किल ययं सततं सुखानि इत्याशपा .
પછી અમે જ સુખ ભોગવીશ. આવી આશાથી ધનમાં
Anat तपननीछापा गरी२ बारा
8. भाप्रमाणे मा। माधुझे समझने
ममारंमा विता, पहिं कसरि दंई ममारमै
(१४९)
हितमानमानां, काला प्रयाति मरणायघिरव.
રાજાને પ્રસન્ન કરીને તેની પાસેથી પન એક
પામેલા મનવાલા માણસને આખી જીંદગી સુધી
જાય છે પણ તેઓ ધર્મ આરાધી શકતા નથી)
पहिगना पतोत्तिष्ठ, पर मौनं समाचर।
राशाग्रहमान, श्रीहन्ति निनोऽधिनि
ना , ५. 3, , अ५ २७ मा ३५
કાર કકે છે,
परिणाप मेहावी नेश मयं पाहि
दरममारंभिता, न अहिं कत्रात
म
भग्नं न ममणु नागिता, TA ने आi
प, महेश कुमार मो पलिपिशासि
म.७ ॥ लोगविजयम मितिमी उरतो.
पशिERasai

·(૧૪) ૨૨) ને પણ વાત કw દેનારાં અને કાવવાં નદી મા પાવા કરમાં બનાવેલ વિષપ ના - નાપિત. પણ પ્રેમનું પ્રસ્થાન ન કાળ અને રખડવું તે સમજીને જળ કમર : - ૧ર તા: સુનાને પ તથા પ નું વિરાજ- તો પા જLમાં તેની હની વિર મદને તથા - રાજ ઉરમાં સરીર શકિત વધારવા અથવા સગા નું ૧ ૧૫ર દડનું લેવું (નવા પાપ બાંધવાનું) - રિજ્ઞા વડે પીને મર્યાદામાં રહેતા મુનિવરે પ્રત્યાખ્યાન પરિવડે પપ પ ી દેતાં તે બતાવે છે. છે તે અને શરીર શકિત વધારવાનાં કે ક કરવા વડે જેને દુઃખ ન આપે તેમ હિંસા જુઠ હિરે પાપ ફ બીજા પાસે ન કરાવે, પા પા પગને અને વન અને કાયા કોઈ પs રીતે સહાયતા કે અનુ- બી ફુટ કોઈ પણ જે કર અને અભય દાન દેવાને ઉપદેશ તો- - કારે કર્યો છે. તેવું મુપમાં સ્વામી જંબુસવામીને કહે છે. સન વિગેરથી યુકત વિમા તનું જ કે દંડ કે પાપ લાગવાનાં નથી તે મન ડશન અને કાકાએ કરી કરો કરાવે છે અને અનુમકો તેમ કરનારા સાઈ પર છે. એટલે જેટલા પાપ પર છે

·પિતાને આત્મા પાપમાં ન લેપાય તેમ સર્વ પ્રકારે કરવું
બીજ ઉદેશાની સાથે ત્રીજાનો આ પ્રમાણે સંક
ગાયા ઉરમાં કહ્યું કે સંયમમાં દર કરવી અને અસર
મમાં ઉપેક્ષા કરવી અને તે બંને બાજુ કષાય દુર કરવાના '
તમાં પગ માન ઉ૫ત્તિના આરંભથી ઉંચામાં જ
તે ઉથાપવા (અહંકારી) થાય તેથી તે દુર કરવા કે
ઉંચ ના અભીમાનમાં પણ ન થાય માનીને જ
(૧૪૮)
તેમને છેડી સર્વ પ્રકારે ઉત્તમ માર્ગમાં જે છે
છે તેઓ સંસાર સમુદ્રથી કિનારે પહોંચેલા બન્ને
કમને અંશ પણ નાશ કરનાર છે. સંસારની
રહેલા બધા ભાવેને જાણનારા સર્વર તીર્થંકર પ્રભુએ
મનુષ્યની સભામાં બધાએ સમજી શકે તેવી તથા
મનના સંશય છેદનારી વાહ વડે આ માર્ગ કહે છે.
તે પ્રમાણે વર્તલા છે એ આ માર્ગ જાણીને ઉત્તમ
ઉપર બતાવેલાં પાપ કૃત્યોને છેડીને બધાં તત્વ
આ પ્રમાણે હું કહું છું બીજે ઉશે સમાપ્ત
હવે જીજે ઉો કહે છે,
છે તેથી બીજા અને ત્રીજી સબ કમિ
આ રાગ ઠપમાં ન લેપાય તે પ્રમાણે બુદ્ધિમાન
܀
વાર ન કરે તે સિધનકાર બનાવે છે.
मे अमई उरणागोए असई नीभागोय, मी
*

·(૧૪૯) ન = નાંsw, pg જાઉં જે રે બજાજ ? જ જે નિr, म्हा नो हरिगेनो पुप्पे, भृषीह जाण पटिलेह લાં રૂ. ૭9 ==ા સંસદ જીવ અનેક વાર માન અત્યારને પm જેવા ઉગેત્રમાં કાપે છે તો અનેકવાર નીચ ત્રમાં જય લકે નિદે તેવામાં પ પિતે નમે છે તે કહે છે. નીચ વેવના ઉદયથી અનંત કાળ તિર્થગ્રગતિમાં સંસારી લવ રહેલ છે ત્યાર પછી બરફતે જીવ નામ કમની ૯૨ રિસર પ્રકૃતિના કમરા બની તેવા તેવા અથવા સાથે પિત થશે શરીર તેનું સંઘાત બંધન aોપા દેવગતિ તથા અનુપૂર્વી મલી છે તથા નરકગતિ અને અનુપૂર્વી મલી બે છે ક્રિય થતુાય (રેકર્ડ) છે રકમ પ્રકૃતિને નિર્લેપ કરીને દૂર કરીને બાકીની ૮૦ પ્રતિવા બની તેજસ અને વાયુ કાર્યમાં ઉપાય ત્યાર પછી મનુષ્યગતિ તથા અનુપૂર્વી મલી છે તે દુર કરીને Sા ગેવને પોપમના અસંમેય ભાગવડે ઉદ્દલ કરે છે. એથી તેજસ વાયુદયને પહેલે ભાંગે થયે તે આ કમાણે નીર ને ૫, અને ઉદય પણ, અને તેજ કર્મની સકતા (સત્તા) છે, ત્યાંથી નીકળીને બીજી વયના કે- દિયમાં આવીને ઉપજે, તે તેજ શો થાય અને ત્રણ- ; ! 1 •-

·રથાન અથવા બીજાના હલકા શબ્દ સાંભળીને મારા
માનવું. મેં પૂર્વે તેવું ઘણીવાર અનુભવ
Rો શેક જુદી જુદી જાતિમાં સેંકડો વાર ભેગ.
मजामोरमिअभिपण' दिगंध तेजस
પ્તિબા નાખુશ થવું નહિ, ઝાડની ઉપમાવાળા (
આ ઝાડ બધા દુ ખ છે, પણ વાપી અને .
મીને સાપુએ કે ન કર મનમાં વિચારવું કે જ
શ માટે
દીનતા ન કરવી. કહ્યું છે કે,
જાનારીશ્વર દત્ત જ્ય, પક્ષની
is tra, , are
અપમાનથી નીચે દશા થવાથી અથવા વધુ
ધનના ક્ષથી માત્ર બે ન કર કર કે પૂર્વે જ
मंने ग अपिम्हार पहिण असते।
પતિ પુરુ પ્રાપ્તિમાં આશ્ચર્ય ન
વિનને ધરનાર પુરાને શક્ય છે.
દય શિક કરી ૬ સુખ શહેવા )
t" "જદ, ર ક્લિક 17
જજજars i mણ જારા
ચાવની કે, નીતિ નિર્મળ હોઠ ને
પહેલાં પાને અને તેજ પુરુ પાને(તેજ
કરવું; અને

·(૧૫૭) ધ સારામાં રહેનાર ભાવઘવાથી બને છે. (વર્ત. તમાં જર્મનીનો બાદશાહ કેસર, તથા રૂશીયાને ઝાર, 1 અમેરીકાને પ્રેસીડેન્ટ વિસન, કેવા ઊંચ પદે હતા; તે હાલ કેવી સ્થિતિમાં છે, તે વિચારતાં બીજા માણ- ને માન કે દીનતા, કેવીરીતે થાય; અથવા એક જન્મમાં મી જુદી અવસ્થાની નીચફચપણને રિયતિ કર્મ નથી, નુભવે છે, તેથી ઊંચ-નીચ ની કલપના થી કાઢીને તથા બીજા પણ મનના વિક૬૫ ને શું કરવું? તે કહે છે - જેને સંસારમાં આવાં ચ-નીચ પદ હમણું થાય પછીથી થવાનાં છે, અને પૂર્વે ઘયાં છે, એવું વિચા- ને શિષ્યને ગુરુ કહે છે કે તારી તીક્ષણ બુદ્ધિથી જાણ જીવને કર્મશથી સુખ આવે છે, તેમ દુઃખ પણ વે છે, તથા તેનાં કારણે પણ વિચાર, (છ જેવાં પાપ કર્યો હોય, તેવાં સુખદુઃખ મળે છે. વળી અતિગાન ( )પણે પ્રાણીઓ ખને ઇછે છે. અહીંયાં જીવજંતુ પ્રાણી વિગેરે પગ પણુવાળાં દ્રવ્યના મુખ્ય શબ્દોને છેડીને “સત્તાવાર ભૂત” શબ્દને લેવાથી એમ સૂચવ્યું કે, જેમ કામ પગ લક્ષણશાળા પદાર્થ અવશ્ય સત્તાને ધારણ કરે છે | સુખને વાંછે છે, અને દુઃખને ધિક્કારે છે, સુપ +

·No text on this page.

·તે નિ . ૧ કન કથા જ છે ન
1 ts - મન કી જ છે. અને
- જેમને જ ને . ' દુ છે કે તે
... ફન ૫૪.૫ ?
જે નાના જ , તે તે સમ ત્રિ
અને 3પ, , ; તેજ ના છે કે
, , , , , , ને કહે છે ?
કર પ નથી અને બીજા પs બાપા ની
1 . જેમ કે, તે જિ ર છે,
છે ને બારી નિજ મનુ અને પ્રજાનું
અને ૫ છે, તે ન દુખ
આપના છે.
पिप गमोऽधो, परमात्मपिपासु परतन्तः ।
ને જાિર, જાનના
છતાં મુજ જે ખપી આપલે છે. કે તે બી-
૨. બધી દિશામાં પણ છે. જેને ઘણું નથી તેને
માં રય અસ્ત થએ છે અને તે અપના
सोफापरयसन पहियि दीपिताड़ा, मन, सर्म

·•• •• ৪ ? ** 7 তা যাছন। কী ন, নাবিলা ননিবিনাবি ৭ন।।। লাল ! ৭), : + ধ; 1 . • ২২, * L । ,, ' । "- এ { - । • 4. ৭ জসূয় * } । = { ' - ২ ৪} | ' পd 4 ৭ পা & y • ও বন + স “ যখন স্বামী ছি, তাই খস পাহাঃ কি দশা এ গণ পাল , মা এর নি মসি ? ( ৪৭) * *৯ •wati খ i = * 7 ·(૧૬૩) કિને વચન સાંભળવાના તહેવાર બડા દેલ છે. તે કે આ દુનિયામાં કેમ જીવે છે. કે જેને કહેલા બિ સ્વપ્નમાં મેળવેલા ધનની મા નિષ્ફળતા જાય છે. ઝઘત્રિપુપુરાવોr Tumul धिरस्य जीवितं किं, जीवन्मृतकाकृति धरत्य ॥२॥ પિતાની સ્ત્રી તથા નાના પુત્રનાં મધુર વચન સાંભtવાથી વિમુખ એવા બહેરાનું જીવિત જીવતે છતાં પણ મને આકાર ધરનારનું કઈ ગણત્રીમાં છે? (નકામું છે.) = પ્રમાણે મુગાને પણ શાંત દુઃખને સમૂહ લગ- રવાનું છે. કયું છે કે – "दुःखकरमकीर्तिकर भूकत्वं सर्वलोकपरिभूतम्। प्रत्पादेशं मूढाः कर्म कृतं किं न पश्यन्ति ? ॥१॥" દુઃખને કરનાર અપજશવા સકમાં નિંદાપાત્ર મુગાપણું છે, તે પિતાનાં કર્મોનું કરેલું ફળ બીજને ભેગ- વાતાને મૂકે કેમ લેતા નથી ? (પિતે પાપ કરશે, તે, તેવું ફળ ભોગવવું પડશે.) તેજ પ્રમાણે કાણાપણું પણ દુઃખરૂપ છે. કહ્યું છે – "काणो निमग्न विषमोन्नतष्ठिरेकः शक्तो चिरागजनने जननातुराणाम् । यो नैव कस्पचि. दुपति मनः मियत्व, मालेल्प कर्म लिखितोऽपि ; રક? રામ (વસંતતિલકા)

·વચન ન કહે : |
"दिहाऽसि कसेहमई ? अणुभूयासि कसेगमा
વાલી ! તારો અનુભવ કર્યો ! તારૂં પાણી પીધું
નામ સાર! આટલું બધું છતાં પણ તારું ઘર
ઉભા રને નીચા ઉંચા વચન વડે તેની સ્તુતિ
તો પણ કેમ ન કર, ઘડુ આપે તે નિદાન કરી
તે લઈને ચાલતા થવું. આ મુનિનું મન છે. એક
હિં સાધુનું આ આચરણ છે. તું પણ અનેક જ
ક્રમ નાં અમૂય એ સંયમને પામીને કર્યું
માન ઉપરથ આપે છે. કે તુ રસ લ ન કરજે,
(૧૯૪)
જવું. કણ માત્ર પણ હડ લઈ ઉભા ન રહે.
દાન આપનારી બાઈને કટુ
18
ગૃહસ્થાવાસને ધિકકાર છે?
पीयं चिय ते पाणियपं परि तुह नामन
હે ઉદાર બુદ્ધિવાલી મી! તને જોઈ છે.
નથી ! ( આવું સાપુએ બેલવું નહિ)
કદાચ તે આપે તે લઈને રસ્તો પકડે.
કરવી. અથત ભાટની માફક તેના ગીતડાં
આ બધાને સાર કહે છે,
આ પ્રકારના નિવેદરૂપ (શાનિથી) દાતાર ઉપર
પાળજે, આમ ગુરૂ
શિષ્યને સમજાવે છે.
ઉ સમાપ્ત થશે.

·No text on this page.

·રષ્ટિથી જોનારાઓને જ્ઞાન દર્શન ચારિત્ર રૂપ અાત્મ અને
કે-બહારના પુળનું બનેલું અચેતન રૂપ કમનું
સગાં પાવ માતા માટે, રાજા માટે દાસ દાસી માટે નક
કરડી માટે આરંભ કરે છે, કોઈ પણ માટે કરે છે.
દી' જાત મળવી રાખે છે, તથા ઘરે કાળી રેરી
તેવી વસ્તુઓને સંશય પણ કરે છે, તે બાલ હરડે, ૪.
આજીવિકાના કારણે છે, અથવા ધનધાન્ય સેનું વિકેન્ડ
કરે છે, એટલે કે વર્ષ માટે, નથી કોઈ પર
(૧૮)
છેડીને બાકીનું શરીર વિગેરે પણ પારકુંજ છે, છે
રૂપ પાંચે શરીરે છે. તેથી શરીર આત્મ પણ લેક જ
વડે બતાવ્યું, તેવી કોઈ શરીર માટે પાપ મિયાએ કરે
બીજે કે દીકરા દીકરી માટે, તે કઈ દીકરાની
માટે તે કઈ ન્યાત માટે, તેજ પ્રમાણે સંબધથી
કોઈ જુદા જુદા પુત્ર વિગેરેને મહેણુક (
માટે કરે છે, કોઈ રાત્રીમાં ખાવા વધે છે. કેઈ
ખાવા રધિ છે, તે આ બધામાં કમ સમારંભ છે,
વિશેષ કહે છે.
જી નાશ પામે તેવી વસ્તુઓને રાખી મુ
ફ, વિગેરને સંધરે છે, આ
સમજ કરે છે. આ બધું શા માટે કરે છે તે કહે છે-
આ લોકમાં પરમાળ બુદ્ધિવાળા મુનિઓને જમા
બધું પરિગ્રહ

·ચયને જુએ છે, તેથી તે કાર્યદર્શી છે, એટલે તે
(૧૯)
કરાતમાં કે દિનરામાં ભેજન માટે કે, નિવડ માટે
- પતિ કરે છે, અને વિરપ વડે બીજા
પીડા કરે છે. આ પ્રમાણે તેમની સ્થિતિ હોય;
મારે શું કરવું તે કહે છે –
हिए अणगारे आरिप आरियपन्ने आरिपदंसी
धित्ति अदक्खु, से नाईए नाइयावा न समणु-
इ. सामगंध परिलाय निरामगंधो परिव्यए
(રૂ. ૮૭)
છે . સમ્યફ રીતે નિરંતર સંયમ અનુદાનવડે તે
તે જુદા વડે થતી પક્રિયાથી મુક્ત થયેલ
તે મુનિને ઘર નથી, તેમ મમત્વ પણ નથી તેથી તે
પર છે. તેમ તેને ગુડની માફક દીકરા-દીકરી વહુ
'રિને પણ પિલવાં નથી. તે મનગર પોતે જ પાપ
થી દુર થયેલ છે, તેથી તે ગઈ છે, તેથી તે ચારિ-
ચેશ્ય છે. વળી જેની બુદ્ધિ ઉત્તમ છે, તે
સાવ જ એટલે સૂવ ભયાથી જેની બુદ્ધિ
માઈમાં ખીલેલી છે, તથા ન્યાયમાં મન રમેલું હોવાથી
પ્રહણક “યામાં અશન " (પૂર્વે પણ વિગેરે
કે તે રાંધવું વિગેરે તેનાથી માન) છે, તથા પોતે
અધિ" છે, એટલે પિતાનાં દરેક કાર્યો શ્યવખતે

·રયમ પાળવામાં ઉદ્યમ કર. આના સંબંધમાં જ
नाणादीयं सचं पुण होइ संजमो नियमा!
વ નિધિ પણ કર્યો નથી. એટલે સાધુ શુદ્ર .
(૨૧)
ભાખ્યકાર કરે છે -
जह जह मोहे चरणं, तह महकाया होगा
જ્ઞાનાદિ કાર્ય તે સત્ય છે, અને તે સત્ય તે, સંયમ છે,
જેમ જેમ ચ(શારિનિર્મળ રહે તેમ વર્તન કરી
(ઉપર બતાવેલ ટીકાનાં ટીપણમાં લીધું છે.) *
ટીકાની ગાથાને અથ નીચે મુજબ છે. જિનેશ્વર કે
(મગ) છાડીને બાકીનું જે કંઈ કર્તવ્ય છે,
વાતની એક આજ્ઞા કરવાની આપી નથી, તેમ
શાનદારત્રન કિ મી પર. આપ અને આ
બને. ફન સ વિ જીસગ થાય ન
તેને જ નિધિ કર્યો છે.
કે , જ રસ નિતિ જુદા
i in Firsir, time =
જેનાર છે. ર થાય અથવા ન થાય;
આ પૂતનાં કમ ક્ષય થાવ, ને તે મને વિજે,
અને અપુએ કરવા, જેમકે, કાં ચિના
ખાવો, ન પધજન ની કવિ છે કે
તેમ

·જ કરે છે તો --જપને જ શક : ન ને પણ તો કે ૧ખન, તેજ ધ પગી દે છે, તેમ ખન, નાગી છે, તે જરૂર પડતી ; જ મારી નાં મનમાં પણ સમજવાનું છે. બી ૪માં મું છે કે:- বলছি না, হাহামঘৰ এৰি। TET 1 જ જ કરજ It તે સવા દેશકાળના પ્રત્યે છે, કે જેમાં સાથ છે કે થાય અને કષ તે અપાઈ થાય માટે તેલ, ને કાળ વિસારી પગને પદ્ધ વિધ માપવું. जिजिया उभयस्स ते पेय तत्तिया मुस्खे। Tari gger भव જેટલ. નુ વિમાન છે, તેટલાજ છે એના ર છે, અને તે ગીર ગાય તેવા નથી; પણ બને મગર છે. આ પ્રથાને પરમાર્થ એ છે કે, સાપુ રાગ- 1 કપ વિના પિતાની શનિને અનુસાર એકાંત કરતાં જ્ઞાનદર્શનરિકાની આરાધના કરવી. ઉપર પ્રમાણે अपनधि માંથી લઈને છે काले મુખ અરપિટ જતી છે. આ પ્ર- છે કે તે મ પ , અપ્રતિજ્ઞાતા આ સૂર વડે કુer t" '?

·આ હું મારી બુદ્ધિથી નથી કહેતે; પરંતુ જિનેન્દ્ર
તે જિનેશ્વર ત્રિીસ અતિશયયુક્ત કેવળ જ્ઞાનીએ
(૨૧૪)
કરનારા ગ્રહસ્થ પાસેથી મળતા જાણવા અને તેમાં .
દોષિત) છેડીને વિદાય જેમ મલે, તેમ તે.
પ્ર--આવી રીતે ગૃહસ્થને ત્યાં જતાં જે મરે
છે કે તેની કઈ હદ છે? તે બતાવે છે.
लद्धे आहारे अणगारो मायं जाणिज्न
जहेयं भगवया पर्वईयं, लाभुत्ति न मज्जिज्जा
लामुत्ति न सोहज्जा, पहुंपि लडुं न निहे,
हाओ अप्पाण अपसपिज्जा (सू०९०)
સાધુને આહાર મળતાં વિચારે કે હું લઈ
પછી મારે ખાતર નો આરંભ
પડશે કે નહી તેવું વિચારીને લે, કે જેથી
આરંભ ન કરવું પડે તેવી જ રીતે વસ-એષધ
રેમાં પણ જાણી લેવું તથા આરંભ ન કરે
પણ પિતાને વધારે પણ ન આવે, તે ધ્યાનમાં ર”
ઉકાથી માંડીને હવે પછીનું બધુએ બતાવેલું છે તે કહે
ગૃહસ્થને
માગધી ભાષામાં કહ્યું છે, અને બધી ભાષાવાળા જ
શબ્દમાં દેવતા-મનુષ્યની સભામાં કહ્યું. આવું સુધમ
જંબુવામીને કહે છે -

·लभ्यते लभ्यते साधु, साधुरेव न लभ्यते । (૨૧૫) તથા વસ્તુ મળતાં મને વ–આહારને લાભ થયે. હું હમ્પિમાન છે, એ અહંકાર ન કરે તેમ યાચવા છતાં મળે તે, દીન પણ બને, એટલે વસ્તુ ન મળતાં ખેદ ન કે, મને ધિક્કાર છે? મંદભાગી છું! કે, સને સર્વ વસ્તુ આપનાર દાતાર હેવા છતાં, મને નથી મળતું. તેથી સાધુએ લાભ અ-વાલમાં મધ્યસ્થપણું રાખવું કહ્યું છે કે – 3 अलब्धे तपसो वृद्धि, लब्धे तु प्राणधारणम् ॥१ મળે તે સારું અને ન મળે તે પણ સારૂં. કારણકે, ન મળે તે, ન ભેગવવાથી તપશ્યને લાભ થશે; અને મળવાપી પ્રાણનું ધારણ થશે. આ પ્રમાણે પિંડપાત્ર, વની એષણ બતાવી છે. હવે વધારે ન સંઘરે તે કહે છે, ઘણું મળે તે મેહ ન કરે, અને વધારે લઈને રાખી = ન મુકે એટલે ઘેડે પણ સંગ્રહ ન કરે. જેમ આહાર વધારે ન છે, તેમ સંયમ ઉપકરણ કરતાં વધારે વસ્ત્રાવ વિગેરે ન લે, તે સૂત્રમાં કહ્યું છે કે —- પરિગ્રહ કહે છે. ધર્મલપકરણથી જેટલું વારે ઉપકરણ લેવું, તે પરિ- ઝડ છે. માટે વધારે મળતું ન લે, અથવા ઢંયમ a- ૩૨માં પણ મૂછ કરવાથી પરિડ છે. કહ્યું છે કે-

·લેભ, રોગ,
બ બીજ પાસે ન કરાવે; તથા, પા૫ કરનારી પ્રશંસા
કોઈ પાપઆરંભમાં પૃથ્વીકાય વિગેરેને સમાસ
બાને વિચાર કરે છે, છતાં અંબપને લીધે સર્વ હણાય છે.
પ્રશ્ન જ્યારે કોઈ પણ એક કાર્યોને હણવા આવી
ચારે બીજી કાયના સમાજનું પાપ અથવા સ પ
તે જાણવું એટલે પાણીને અડકતાં પાણી સાથે
(૨૪)
મમતા, ધ, માન, માયા,
‘અભ્યાખ્યાન, પચચ, રતિ અરતિ, પનિ, માયા :
(કટનું બુડ,) મિયાદશન-શશ્ચને પિત ન કરે
એમ, મન, વચન, કાયાથી ત્યાગ કરે.
પ્રશ્ન-એક પાપ કરે તેને બીજા પાપ લાગે કે
ઉત્તર-સ્તે શાસ્ત્રકાર બતાવે છે.
सिया तस्य एगयर विप्परामुसास
मि कप्पइ सुहही लालप्पमाणे, भएण
मढे विप्परिपा समुह, सएण, विप्पमाएण.
पये, पकुव्यह, जसिमे पाणा पव्वदिया
नो निकरणपाए, एस परिमा पवुधह
છે, તે એક પ્રકારનું આશદ્વાર પ્રારભે છે, તે છે
આભમાં વતે છે, તે જાણવું છેકે, પિતે એને
વર્તે છે તેવું કેમ મનાય?
ઉતર–કુંભારની શાળામાં પાણીને અડકવાની
!
t

·દીને ૧૫૩ ૧૩૫ રેસ લી નીકપ . જે ને પcણમાં તેલ નાપતિને કામ છે, જે હાલના હુને. અમદા મા હા હા ર મ થાય. મ સિ બળનાં ત્રણ અને પરબ ધાક. ( એ દેક જગ્યાએ વિચારીને ) અપવા રિપત કમાવહારમાં વર્તતાપો, અથવા એક ઇવના દિન (હિ અથવા ક કથાના આરંભ છે જેને પણ ઘાતક મજ, તથા પ્રતિજ્ઞા લોપ નથી તે બીજું પાપ છે, કારણ કે જીવ હિંસાની જાણ પર આપી નથી, તથ: પ્રકીડના લેવાની સત્તા - પ ની, માટે ને દોષ છે, તથા સાજ- - - હુ કરવાથી પરિડવા પણ છે, અને પરિગ્રહમાં પુન તથા રાત્રી ભોજન પ આવે, કારણું કે સી લેવાય નહીં. એવી એકના આરંભમાં બધી ને આરબ છે, અથવા ચાર આશદ્વારને કયા વિના પર માસમાં તપ તથા છ રવી સન વિરમણવ્રત કેવી રીતે થાય તેવી બધાનો આરંભ લાગે અથવા એક હપ આરંભ કરે, તે આકર્તસ્થમાં પ્રવર્તવાથી એ કામના સરંકને પિત છે, અપવા જે એક પણ પાપ કરે, તે ઠે પ્રકારના કર્મને મડુ કરી વારંવાર તેમાં પ્રવર્તે છે. પ્રશ્ન-ચા માટે તે પાપ કરે છે ? મહ કાર્ય *

·અને કાયાથી દોડવા કુદવાની ક્રિયા કરે છે, અને એ
કરવા ઉપાયે ને મનથી ચિંતવે છે, તે કહે છે. એ.
થવા માટે અનિને, ગરમી દૂર કરવા હવાને ?
તથા ખાવાને માટે વનસ્પતિ અથવા પર હત્યા
સાધુ સને ૨સીઓ બનીને સચિન લવજી વન
(ર૪૨)
ઉત્તર-સુખનો અથિ તે વારંવાર અમુક
કરીને પૃથ્વીના આરંભ કરે છે,
આરંભ કરે છે, આ પાપ કરનાર ગુરથ મારું
સ્નાન
માટે અને
-
ઉખ રૂપી ઝાડનું કર્મ છે
વિગેરને બહગ કરે છે, તથા બીજી વ પ *
તે સમજી લેવું,
આ પ્રમાણે જે વધારે બાલનારા ય, તે જ
બીજા ના જન્મના દાખ રૂપી
લાવે છે, અને તેથી દુખના તાપનું કામ
તે અઢી કયું માટે આમીર ( પિનાનું)
તે પાપ કર્મના વિપાકનો ઉદય થતાં મા મારા
જળવાથી, ધર્મ કરવાને બદલે સુખને મળવા
આ પાનાં જે કરે છે, અને શું
વમાં પત્ર અબજ પામશે. કઈ છે કે –
જ નહિ, બcપર જ
गो कानिपटा तपासालमा
સુખને પી, અને થાક પહેલી નજરે

·.
1. કાર્ડને , ને પર વિરાજ ,
મેરીકને. એક છે, તે જ પ્રકારના કે શા મા ને
પણ મારે તે તે છે. ૧.રંજન કર ર 3, જેના
અ. અને મનના તુમન. ધાને પાને ન
કાજ સંવર મની પાવતને એ કે વાડી મૂકી
હજી નાની પરંપરા બનાવે છે, એટલે કે... બ.મા
છે મા વિના મારથી તે દકિને રસ હૈ,
કરી છેકરવા, વિકી કરી, અથવા પર નિદા કરશે.
૬ ૪ ચૂત ( પાપના ચાન્ડ ) કરે છે. અથવા વય
એટલે પિતાનાં કર્મ વડે જેમાં જે જમ કરે છે તે ૫
રેકર , એટલે એક એક કપમાં ઘરે આવી રહે-
થકી તેને નકાળ દુખમાં તે છે.
આપવા કારમાં કાર્ડનો ઉપચાર કરી તે, પતા:
જુદી જુદી રીતે કરેલા પ્રમાદથી બાયો કરડે વધુ
ટ, ઠેઈપ કરવા ડગવે, તે કવિ ઉરમાં
હા, વિગેરે લઈને, ક દિવસના જન્મતા બાળક..
--

·દિવ્યયી અને ભાવથી એમ બે પ્રકારે છે, તે બંને પ્રકારમાં
છોડવાથી અંતરને ભાર પગ
નિષેધ કર્યો, અને પરિગ્રહની બુદ્ધિ વિષયને પ્રતિ 1
વાથી બહાર દ્રવ્ય પરિગૃહ પણ તજવાનો કા અથ
કાકન્યાએ લઇએ તે એમ અર્થ થાય છે, જે પરિઝમ
જેમ જીનપી મુનિને નિષ્પરિગ્રહતા જ છે, તેમ શક્તિ
(૨૪૬)
यमिन्नासि तिमि ॥ नारदं सहई वारे, वीर
सहई रति । जम्मा अपिमेणचार, तम्हा धीर
દારા (. ૧૮)
સંસારી જડ વસ્તુમાં મારાપણાની મતિ તેને જે
પરિકન કડવાં ફળને જાણે છે, તે છેકે . તે પછી
_) વિચારનું મલિન જ્ઞાન છે, તેજ પરમચંથી બહાર જ
અંદર પરિગ્રહ શકે છે, તેનો અર્થ આ છે.
સંબધ માત્રથી ચિત્તનો પરિચયના કાળાશને અા
જેમ નગરમાં સાપુ રહે, અથવા પૃથ્વી ઉપર બેસે, જ
? કપીને પણ જાણવું, તેથી હું સમજવું તે કરે છે.
જે મુનિ જાણે છે કે મળમાં મુખ્ય વિપ્રને
નથી સંસાર જમનું કાર છે, તે પરિમ મમતથી
વાના વિચારવાળે છે, તેજ દેખ છે. તે કામ
દિક જેવું છે, તે જ પથ છે.
અથવા ૬૪ ભય એ તે તે પ્રકારનો ભય'

·દિ વિના મમત્વ નું દેખાય છે, પવિત્ર
a vપરાણે જ છે, તે તે પ્રકારના બને -
કર નિકી થાય છે, તેને ઉપર ખુશ કરે છે.
પબિર ન
જે પ ભય છે, એમ અમને પૂર્વ બની પરિ
આ પરિસ વડે લીને પ્રત્યાખ્યાન
વિડ - નિ પબિન : વાર છે કિયાદિ
સારી-જીવને દુઃખી કરીને તે કલીગની દસ
ની મમત્વા (પરિમને ત્યાં , તેજ ગુનિ
ન ના વિવેકને જન છે તેને કહે છે. તું
fમ મનમાં છે. એ રીતે વમ કર,
વડ, આઠ પ્રકારનાં કમને ધવા, ટર્મનું મૂકી
: િદ રિંકુલ છે, તેને અધવ, વિષયક:યને જીતવા
'કમ કર એવું હું કહું .
તે મુનિ યમ મનમાં પરકમ કરનારે પરિ
કરા મતે હેડર મુનિ કે થાય છે તે કહે છે –
(સરે કામમાં વિન પર આવે તેમ) કદાચ તે
સરને ઘર, સ્ત્રી, પન, તેનું વિગેરે પરિબડ છેડાર
કિચન મુનિને સંયમ અનુન કરતાં મેડનીયમ
હદયથી પમાં અરતિ ય છે. તે સંયમ સંપ
તિને પિતે સહન કરે છે તેમાં મન
ન રાખે છે
૬

·!
મતને પેઢાલને પુત્ર સત્યક જમાના દાંતને ?'
વિધી થાય છે. (બીજા મતના ગુણે ન જે *
કથાઓ જોડી કાઢેલ છે, તેવી કથા કહેતાં બીજ મજા
ધ થાય છે. માટે, અને ત્યાં સુધી ગુમાનિજ છે.
કરવી) અથવા ભીખારી કોટ (હાથપગની ખોડો
તેને ઉશીને ધર્મફળના ઉપદારૂપ-કથા કહેતાં તેને
થાય, આ પ્રમાણે, વિષિ ન જાણુનારા કયા કહે છે,
બાધા (પી) થાય છે, તથા તેમાં પરકના પ
વાબ નથી વિગેરે જાણવું. જોકે, સુમુને ધમess
હત માટે કરતા મુખ્ય છે, પણ જે, કહેનાર સભાને
સારુ પતિની સભામાં પદ, દક્ષાત ફિચર છે.
(૨૬૦)
ઓળખે અને વ વચન બોલે છે, તેને ચાર
અન્ય બનાળ્યું નથી,
અથવા રાજાનું અપમાન થતાં ધર્મકથા -
સાથને હવે એટલે જ પશુપને વાત કરે તયા,
કેમ, વિગેર કરી તેમાં પ ન હોય તે
કથા કહેનાર મધુ રાજાના સાંભળતાં કહે
જમ નથી; તે, શા ધી થઇને દુખ આપે.
અથવા, જે જે અવિધિએ કદ, તેમાં જ આ
ય નથી, તે બતાવે છે
પ્રાન જઇમાં કહેવું ને અનુચિન છે, તથા

·(૨૧) ત્તિ સમજાવવા જવું તે પણ અનુચિત છે. એ જ પ્રમાણે fઈપણ અનુચિત કાર્ય કરતે સાધુ જૈનધમની હલનાજ કરે છે, અને તેને પાપનેજ બંધ છે, તેનું કલ્યાણ વવાનું નથી માટે, તેવા વિષિ ન જાણનારા પુરૂષે મન વારણ કરવું વધારે સારું છે. (કે બીજાને ક્રોધ ઉત્પન્ન કરી શુભકર્મ પતે ન બાંધે.) કહ્યું છે કે – araઝા, ઉપજે જ્ઞો ન થાળ ાિ उत्तुंपि तस्तन खमं, किमंग पुण देसणं काउं ॥१॥" જેને સાવવ, અને નિર્વવ વચનનું જાણપણું નપી; તેને બોલવાને પણ =ધિકાર નથી. તે તેને ઉપદેશ આપ- વાને અધિકાર ક્યાંથી હોય? આ પ્રમાણે છે. તે ધર્મ કથા કેવી રીતે કરવી તે કહે છે-જે, પિતાની દિને વશમાં રાખનારા છે, વિષય વિષને વેરી છે, સંસારથી લગ મનાવે છે, અને વૈરાશ્યથી જેનું હૃદય ખેંચાયેલું છે, તે માણસ મને પૂછે છે, તે સમયે સાચા વિગેરે ધમકથા કહેનારે વિચારવું કે, આ પુરૂષ કે છે? મિથ્યા- દષ્ટિ છે કે ભદક છે? અથવા, કેવા આશયથી પૂછે છે? એને ઈષ્ટદેવ કર્યો છે? એણે ક મત મા છે? વિગેરે વિચારીને આ ઉત્તર સમય ચિત કહે તે બતાવે છે એનો સાર એ છે કે ધર્મ ડઘાની. વિધિ નg પોતે આત્મામાં પરિપુર્ણ હેય તે સાંભળનારનો વિચાર !

·પ્રકારના બે ધનથી માફ કરાવે; અથવા, તેને ઉપાય જ
એટલે, જે જીવ હત્યાને દુર કરે, ખેકને જ તે
ક્ષણ કરવાને ઉદ્યમ કરનારા મોક્ષાભિલાણીઓને કા
કરવાની વિધિ
બતાવનાર પણ છે, તે મેઘાવી, કુશળ,
જે પ્રકૃતિ,
સ્થિતિ, રસ, પ્રોએમ
તે અપિ” પણ છે, (તે પુનાં વાય સાથે ઈ
મુનિ છે, તથા,
ઉત્તર પ્રકૃતિના ભેદવ: બિલ, તથા ગિનિમિતે જ
કમ પ્રકૃતિ તથા કપાય-સ્થિતિવાળી ની બધી
ધાને જાગે છે. બાંધવું, પઈ કરપિત્ત કરવું
ચિત કરવું. આ કર્મ પરિણામને આથી
અને સારા ભાવથી તેને નાશ થાય છે, એ બને તે
પ્રશ્ન –આ ફરીથી કેમ કઈ?
ઉત્તર–પુનરૂન દેવ લાગને નથી, કાર
: છેડવાનું બતાવ્યું છે.
પ્રશ્ન-–ઉપર બતાવેલા ગોવાળે અફી
કે, કેવળી કહે ?
ઉત્તર–ઉપરનાં વિશેષ કાળી રાહુને
ટ, મખ્ય , તે કેવળીની શી જ
પ્ર–કલ અધુના કેવા કેવા
કા-કુશળ એટછે, જે ઘર.
કય કર્યો છે, તે તીર્થકર અધ, સમાય છે

·અને ઇમ-ઘાતિર્મથી બધાય મેક્ષાર્થિ, તથા,
તેના ઉપાયને શેષનારે છે, અને કેવળી પિતે ઘાતિકને
ક્ષય થવાથી તે કર્મથી બધાય નથી, પણ, અઘાતિ
=ચાર કર્મ જે ભવ ઉપગ્રહીક છે, તે તેને હાવાથી પિતે
મુક્ત પણ નથી; અથવા, તેવા ગુણીને ઇમસ્થજ કહીએ
કહીએ છીએ. કે, “કુશળ છે, જેણે જ્ઞાનદરન-ચારિત્ર
મેળવેલું છે, તો મિથ્યાત્વ, અને તાર કષાને ઉપશમ
કરે હોવાથી તેને ઉદયમાં ન હોવાથી તે “ય” ન
કહેવાય. આ પ્રમાણે, ગુણવાન સાધુ કુશળ હોય; પછી, તે
કેવી હોય કે, છમસ્યા હોય પણ તે સાધુના આચા-
રને પાળતે હવે જઈએ. જેમ, સાધુ માટે કહ્યું તેમ,
બીજા હાસિલાલીએ પણ વર્તવું તે બતાવે છે.
से जंच आरभे जं नारभे, अणारखं च न
आरभे, छणं ठणं परिणाय लोगसनं च सदसो
જે સંયમ અનુe:નને સંપુર્ણ ર્મક્ષય માટે જાદરે, તે
મિપાત્ર =વિરતિ વિગેરે સંસારનાં કારણને ન આર લે;
છે, સહુ પણું આરાધે; અને સંસારીપણું છેડે, એટલે,
મારે પ્રકારનાં પાપ વિગેરે જે કાંતથી દુર કરવાનાં છે,
તેનાં પાપ છેને સંયમ અનુનને કરી ને એ પા;
અને કેવા, આપવા ઉત્તમ સાધુ જેને અજીર કહ્યું

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.