चक्र (?) ओन् सुश्र्Cakra (?) on Suśr
zu Su, Sū., 24, 8.1
Select a line for its word-by-word analysis.
आगन्तुकारणे मानसे च कथं वातादिमूलत्वमित्याह तल्लिङ्गत्वादिति वातादिलिङ्गयुक्तत्वादित्यर्थः ॥ (२।०)
āgantukāraṇe mānase ca kathaṃ vātādimūlatvamityāha talliṅgatvāditi vātādiliṅgayuktatvādityarthaḥ ||
आगन्तावपि हि वातादिलिङ्गं शरीरक्षोभादवश्यं भवति परं तत् कियन्तमपि कालं वातादिचिकित्साप्रयोजनकं न भवति यदुक्तं तत्राभिघातजो वायुः प्रायो रक्तं प्रदूषयन् इत्यादि ॥ (३।०)
āgantāvapi hi vātādiliṅgaṃ śarīrakṣobhādavaśyaṃ bhavati paraṃ tat kiyantamapi kālaṃ vātādicikitsāprayojanakaṃ na bhavati yaduktaṃ tatrābhighātajo vāyuḥ prāyo raktaṃ pradūṣayan ityādi ||
मानसेऽपि कामादौ दोषकोपो भवत्येव यदुक्तं कामशोकभयाद्वायुर् इत्यादि ॥ (४।०)
mānase'pi kāmādau doṣakopo bhavatyeva yaduktaṃ kāmaśokabhayādvāyur ityādi ||
दृष्टफलत्वादिति वातादिक्रियया सर्वविकारेषु साध्येषूपशयरूपफलदर्शनात् ॥ (५।०)
dṛṣṭaphalatvāditi vātādikriyayā sarvavikāreṣu sādhyeṣūpaśayarūpaphaladarśanāt ||
आगन्तावपि कालानुबन्धाद्दोषक्रियया फलं भवति ॥ (६।०)
āgantāvapi kālānubandhāddoṣakriyayā phalaṃ bhavati ||
आगमाच्चेति नास्ति रोगो विना दोषैर् इत्यादि चरके ऽप्युक्तं विकारो धातुवैषम्यम् इति ॥ (७।०)
āgamācceti nāsti rogo vinā doṣair ityādi carake 'pyuktaṃ vikāro dhātuvaiṣamyam iti ||
विकारजातमिति महदादीनि सप्त एकादशेन्द्रियाणि पञ्चार्थास् तथा तद्विकाराश्च गोघटादयः ॥ (९।०)
vikārajātamiti mahadādīni sapta ekādaśendriyāṇi pañcārthās tathā tadvikārāśca goghaṭādayaḥ ||
विश्वरूपेणेति स्थावरादिविश्वरूपतया सत्त्वरजस्तमसामेव हि प्रकृतिरूपाणां महदादि सर्वं परिणाम इति सांख्यनयः ॥ (१०।०)
viśvarūpeṇeti sthāvarādiviśvarūpatayā sattvarajastamasāmeva hi prakṛtirūpāṇāṃ mahadādi sarvaṃ pariṇāma iti sāṃkhyanayaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.