Chapter 6, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
उभयतः परिच्छिन्नं शरमयं बर्हिर् आभिचारिकेषु ॥ (१।०)
ubhayataḥ paricchinnaṃ śaramayaṃ barhir ābhicārikeṣu ||
दक्षिणाप्रवणे इरिणे दक्षिणामुखः प्रयुङ्क्ते ॥ (६।०)
dakṣiṇāpravaṇe iriṇe dakṣiṇāmukhaḥ prayuṅkte ||
तथा तद् अग्ने कृणु जातवेद इत्य् आज्यभागौ ॥ (९।०)
tathā tad agne kṛṇu jātaveda ity ājyabhāgau ||
भरद्वाजप्रव्रस्केनाङ्गिरसं दण्डं वृश्चति ॥ (१२।०)
bharadvājapravraskenāṅgirasaṃ daṇḍaṃ vṛścati ||
य इमाम् अयं वज्र इति द्विगुणामेकवीरान् संनह्य पाशान् निमुष्टितृतीयं दण्डं संपातवत् ॥ (१४।०)
ya imām ayaṃ vajra iti dviguṇāmekavīrān saṃnahya pāśān nimuṣṭitṛtīyaṃ daṇḍaṃ saṃpātavat ||
वज्रो ऽसि सपत्नहा त्वयाद्य वृत्रं साक्षीय । (१६।१)
vajro 'si sapatnahā tvayādya vṛtraṃ sākṣīya |
स न इन्द्र पुरोहितो विश्वतः पाहि रक्षसः । (१६।३)
sa na indra purohito viśvataḥ pāhi rakṣasaḥ |
भक्तस्याहुतेन मेखलाया ग्रन्थिम् आलिम्पति ॥ (१७।०)
bhaktasyāhutena mekhalāyā granthim ālimpati ||
अयं वज्र इति बाह्यतो दण्डम् ऊर्ध्वम् अवागग्रं तिसृभिर् अन्वृचं निहन्ति ॥ (१८।०)
ayaṃ vajra iti bāhyato daṇḍam ūrdhvam avāgagraṃ tisṛbhir anvṛcaṃ nihanti ||
इदम् अहम् आमुष्यायणस्यामुष्याः पुत्रस्य प्राणापानाव् अप्यायच्छामीत्य् आयच्छति ॥ (२२।०)
idam aham āmuṣyāyaṇasyāmuṣyāḥ putrasya prāṇāpānāv apyāyacchāmīty āyacchati ||
ये ऽमावास्यां इति संनह्य सीसचूर्णानि भक्ते ऽलंकारे ॥ (२३।०)
ye 'māvāsyāṃ iti saṃnahya sīsacūrṇāni bhakte 'laṃkāre ||
पराभूतवेणोर् यष्ट्या बाहुमात्र्यालंकृतयाहन्ति ॥ (२४।०)
parābhūtaveṇor yaṣṭyā bāhumātryālaṃkṛtayāhanti ||
द्यावापृथिवी उर्विति परशुपलाशेन दक्षिणा धावतः पदं वृश्चति ॥ (२५।०)
dyāvāpṛthivī urviti paraśupalāśena dakṣiṇā dhāvataḥ padaṃ vṛścati ||
आव्रस्कात् पांसून् पलाशम् उपनह्य भ्रष्ट्रे ऽभ्यस्यति ॥ (२८।०)
āvraskāt pāṃsūn palāśam upanahya bhraṣṭre 'bhyasyati ||
पश्चाद् अग्नेः कर्ष्वां कूद्युपस्तीर्णायां द्वादशरात्रम् अपर्यावर्तमानः शयीत ॥ (३०।०)
paścād agneḥ karṣvāṃ kūdyupastīrṇāyāṃ dvādaśarātram aparyāvartamānaḥ śayīta ||
तत उत्थाय त्रिर् अह्न उदवज्रान् प्रहरति ॥ (३१।०)
tata utthāya trir ahna udavajrān praharati ||
उष्णे ऽक्षतसक्तून् अनूपमथितान् अनुच्छ्वसन् पिबति ॥ (३३।०)
uṣṇe 'kṣatasaktūn anūpamathitān anucchvasan pibati ||
द्वादश्याः प्रातः क्षीरौदनं भोजयित्वोच्छिष्टान् उच्छिष्टं बहुमत्स्ये प्रकिरति ॥ (३७।०)
dvādaśyāḥ prātaḥ kṣīraudanaṃ bhojayitvocchiṣṭān ucchiṣṭaṃ bahumatsye prakirati ||
लोहितशिरसं कृकलासम् अमून् हन्मीति हत्वा सद्यः कार्यो भाङ्गेशयने ॥ (३९।०)
lohitaśirasaṃ kṛkalāsam amūn hanmīti hatvā sadyaḥ kāryo bhāṅgeśayane ||
पश्चाद् अग्नेः शरभृष्टीर् निधायोदग् व्रजत्या स्वेदजननात् ॥ (४३।०)
paścād agneḥ śarabhṛṣṭīr nidhāyodag vrajatyā svedajananāt ||
पश्चाद् अग्नेर् लवणमृडीचीस् तिस्रो ऽशीतीर् विकर्णीः शर्कराणाम् ॥ (४६।०)
paścād agner lavaṇamṛḍīcīs tisro 'śītīr vikarṇīḥ śarkarāṇām ||
बाहुमात्रम् अतीव यो इति शरैर् अवज्वालयति ॥ (५२।०)
bāhumātram atīva yo iti śarair avajvālayati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.