Chapter 1
Select a line for its word-by-word analysis.
योगिनाम् किं सदा सेव्यम् कौलानां वरपुष्टिदम् ॥ (१।३)
yoginām kiṃ sadā sevyam kaulānāṃ varapuṣṭidam ||
कथयामि तव प्रीत्या गुह्याद् गुह्यतरम् महत् ॥ (३।३)
kathayāmi tava prītyā guhyād guhyataram mahat ||
श्रुत्वा त्वयापि गोप्तव्यम् यत्नेन पशुसंकटे । (४।१)
śrutvā tvayāpi goptavyam yatnena paśusaṃkaṭe |
जित्वा सुरगणान् सर्वान् इन्द्रो ऽभूत् स्वयम् एव सः । (५।१)
jitvā suragaṇān sarvān indro 'bhūt svayam eva saḥ |
पुरंदरम् पुरोधाय मन्त्रयित्वा सुनिश्चितम् । (६।१)
puraṃdaram purodhāya mantrayitvā suniścitam |
नान्यो ऽस्ति तस्माद् अस्माकम् ततः श्रीमधुसूदनात् ॥ (६।२)
nānyo 'sti tasmād asmākam tataḥ śrīmadhusūdanāt ||
इति संचिन्त्य ते सर्वे प्रययुः परमेश्वरम् । (७।१)
iti saṃcintya te sarve prayayuḥ parameśvaram |
तं दृष्ट्वा पुण्डरिकाक्षं प्रणम्य दण्डवद् भुवि । (८।१)
taṃ dṛṣṭvā puṇḍarikākṣaṃ praṇamya daṇḍavad bhuvi |
नमस् त्रिमूर्तये तुभ्यम् सृष्टिस्थित्यन्तकारिणे । (१०।१)
namas trimūrtaye tubhyam sṛṣṭisthityantakāriṇe |
सर्वात्मने नमस् ते ऽस्तु सर्वशक्तियुताय ते । (११।१)
sarvātmane namas te 'stu sarvaśaktiyutāya te |
इति स्तुत्वा च सकलम् तद् वृत्तान्तम् न्यवेदयन् । (१२।१)
iti stutvā ca sakalam tad vṛttāntam nyavedayan |
शरणम् त्वाम् गताः सर्वे त्राहि नश् चैव नित्यशः ॥ (१२।२)
śaraṇam tvām gatāḥ sarve trāhi naś caiva nityaśaḥ ||
दुराचारो वलो मृत्युम् यथा यात्य् अचिरेण सः । (१३।१)
durācāro valo mṛtyum yathā yāty acireṇa saḥ |
रक्षास्माकं च शक्रस्य तथा कर्तुं त्वम् अर्हसि ॥ (१३।२)
rakṣāsmākaṃ ca śakrasya tathā kartuṃ tvam arhasi ||
श्रुत्वेदम् वचनम् तेषाम् इदम् आह पुरंदरम् । (१४।१)
śrutvedam vacanam teṣām idam āha puraṃdaram |
वृत्तान्तम् एतज् जानामि वलस्यास्य दुरात्मनः ॥ (१४।२)
vṛttāntam etaj jānāmi valasyāsya durātmanaḥ ||
ब्रह्मणा न मया वापि न स वध्यः शिवेन वा । (१५।१)
brahmaṇā na mayā vāpi na sa vadhyaḥ śivena vā |
त्वयैव वध्यो भविता स दुरात्मा न संशयः ॥ (१५।२)
tvayaiva vadhyo bhavitā sa durātmā na saṃśayaḥ ||
तवाभिलषितं सर्वम् स विधास्यति गम्यताम् । (१७।१)
tavābhilaṣitaṃ sarvam sa vidhāsyati gamyatām |
प्रसाद्यताम् च यत्नेन त्वया सौभक्तवत्सलः ॥ (१७।२)
prasādyatām ca yatnena tvayā saubhaktavatsalaḥ ||
अथ प्रणम्य शक्रस् तम् समायातो ममान्तिकम् । (१८।१)
atha praṇamya śakras tam samāyāto mamāntikam |
आगत्य शुद्धभावो ऽसौ प्रणम्य च कृताञ्जलिः ॥ (१८।२)
āgatya śuddhabhāvo 'sau praṇamya ca kṛtāñjaliḥ ||
तुष्टाव विविधैः स्तोत्रैर् भक्तिगद्गदभाषितैः । (१९।१)
tuṣṭāva vividhaiḥ stotrair bhaktigadgadabhāṣitaiḥ |
कैलासे निवसन्तम् मां ध्यानोपरतम् ईश्वरम् ॥ (१९।२)
kailāse nivasantam māṃ dhyānoparatam īśvaram ||
स्तोत्रपाठैर् बहुविधैस् तदुद्भवनिनादितैः । (२०।१)
stotrapāṭhair bahuvidhais tadudbhavanināditaiḥ |
अस्यैव वध्यः स वलो दुरात्मासौ भविष्यति । (२१।१)
asyaiva vadhyaḥ sa valo durātmāsau bhaviṣyati |
भविष्यम् एतद् विज्ञाय शक्रम् आहूय संनिधिम् ॥ (२१।२)
bhaviṣyam etad vijñāya śakram āhūya saṃnidhim ||
तस्मै तत् परमं ज्ञानम् दत्त्वावोचम् इदं वचः । (२२।१)
tasmai tat paramaṃ jñānam dattvāvocam idaṃ vacaḥ |
त्रैलोक्यविजयाज्ञानम् एतत् त्रैलोक्यदुर्लभम् ॥ (२२।२)
trailokyavijayājñānam etat trailokyadurlabham ||
त्रैलोक्यविजयाज्ञानाज् ज्ञानं नास्ति महेश्वरि । (२३।१)
trailokyavijayājñānāj jñānaṃ nāsti maheśvari |
निषेव्यताम् इयं संवित् स्थीयताम् च ममान्तिके ॥ (२५।२)
niṣevyatām iyaṃ saṃvit sthīyatām ca mamāntike ||
ततो गत्वा वत्सरान्ते स वलो जेष्यते त्वया । (२६।१)
tato gatvā vatsarānte sa valo jeṣyate tvayā |
इत्य् एवम् उक्तः स मया प्राञ्जलिश् चेदम् अब्रवीत् ॥ (२६।२)
ity evam uktaḥ sa mayā prāñjaliś cedam abravīt ||
विधिना केन सेव्येयं को वा मन्त्रो विशोधने ॥ (२७।३)
vidhinā kena sevyeyaṃ ko vā mantro viśodhane ||
तर्पणे स्वीकृतौ मन्त्रः संविदः कृपया विभो । (२८।१)
tarpaṇe svīkṛtau mantraḥ saṃvidaḥ kṛpayā vibho |
सर्वम् एतद् अशेषेण साङ्गोपाङ्गम् वदस्व मे ॥ (२८।२)
sarvam etad aśeṣeṇa sāṅgopāṅgam vadasva me ||
श्रुत्वा गोपय यत्नेन तद् एवाचर नित्यशः ॥ (२९।३)
śrutvā gopaya yatnena tad evācara nityaśaḥ ||
त्रैलोक्यविजयाख्याया नामानि प्रथमं क्रमात् । (३०।१)
trailokyavijayākhyāyā nāmāni prathamaṃ kramāt |
त्रैलोक्यविजया सिद्धा सिद्धिदा सिद्धिमूलिका । (३१।१)
trailokyavijayā siddhā siddhidā siddhimūlikā |
ज्ञानम् संवित् संविदा च श्यामा भङ्गा रसायना ॥ (३१।२)
jñānam saṃvit saṃvidā ca śyāmā bhaṅgā rasāyanā ||
ब्राह्मणी ब्रह्मसम्भूता ब्रह्मानन्दप्रदायिनी ॥ (३२।२)
brāhmaṇī brahmasambhūtā brahmānandapradāyinī ||
श्वेतपुष्पा ब्राह्मणी सा क्षत्रिया रक्तपुष्पिका ॥ (३४।२)
śvetapuṣpā brāhmaṇī sā kṣatriyā raktapuṣpikā ||
पीतपुष्पा तु वैश्या च शूद्रा तु कृष्णपुष्पिका । (३५।१)
pītapuṣpā tu vaiśyā ca śūdrā tu kṛṣṇapuṣpikā |
आकृष्य पत्त्राण्य् एतासाम् सबीजानि प्रयत्नतः ॥ (३५।२)
ākṛṣya pattrāṇy etāsām sabījāni prayatnataḥ ||
त्रिकटुत्रिफलाशृङ्गी कुष्ठम् धन्याकसैन्धवम् ॥ (३६।२)
trikaṭutriphalāśṛṅgī kuṣṭham dhanyākasaindhavam ||
गृहीत्वा चूर्णम् एतत् तु संविच्चूर्णं तु तत्समम् ॥ (३८।२)
gṛhītvā cūrṇam etat tu saṃviccūrṇaṃ tu tatsamam ||
उभयोस् तु समम् कृत्वा सितां संमिश्रयेद् घृते । (३९।१)
ubhayos tu samam kṛtvā sitāṃ saṃmiśrayed ghṛte |
मिश्रयित्वा चतुर्थांशम् समं मधु घृतम् तथा ॥ (३९।२)
miśrayitvā caturthāṃśam samaṃ madhu ghṛtam tathā ||
पुनः शिलातले पिष्ट्वा त्रिषु गन्धम् प्रवर्तयेत् । (४०।१)
punaḥ śilātale piṣṭvā triṣu gandham pravartayet |
स्वर्णादिपात्रे पुरतः स्थापयित्वा ततः क्रमात् ॥ (४०।२)
svarṇādipātre purataḥ sthāpayitvā tataḥ kramāt ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.