न्यायबिन्दुNyāyabindu

NyāBi, 1

1 of 2 · 21 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

सम्यग्ज्ञानपूर्विका सर्वपुरुषार्थसिद्धिर् इति तद् व्युत्पाद्यते ॥ (१।०)

samyagjñānapūrvikā sarvapuruṣārthasiddhir iti tad vyutpādyate ||

2.0२.०

द्विविधं सम्यग्ज्ञानम् ॥ (२।०)

dvividhaṃ samyagjñānam ||

3.0३.०

प्रत्यक्षम् अनुमानं च इति ॥ (३।०)

pratyakṣam anumānaṃ ca iti ||

4.0४.०

तत्र प्रत्यक्षं कल्पना अपोढम् अभ्रान्तम् ॥ (४।०)

tatra pratyakṣaṃ kalpanā apoḍham abhrāntam ||

5.0५.०

अभिलापसंसर्गयोग्यप्रतिभासा प्रतीतिः कल्पना ॥ (५।०)

abhilāpasaṃsargayogyapratibhāsā pratītiḥ kalpanā ||

6.0६.०

तया रहितं तिमिराशुभ्रमणनौयानसंक्षोभाद्यनाहितविभ्रमं ज्ञानं प्रत्यक्षम् ॥ (६।०)

tayā rahitaṃ timirāśubhramaṇanauyānasaṃkṣobhādyanāhitavibhramaṃ jñānaṃ pratyakṣam ||

7.0७.०

तत् चतुर्विधम् ॥ (७।०)

tat caturvidham ||

8.0८.०

इन्द्रियज्ञानम् ॥ (८।०)

indriyajñānam ||

9.0९.०

स्वविषयानन्तरविषयसहकारिणा इन्द्रियज्ञानेन समनन्तरप्रत्ययेन जनितं तन् मनोविज्ञानम् ॥ (९।०)

svaviṣayānantaraviṣayasahakāriṇā indriyajñānena samanantarapratyayena janitaṃ tan manovijñānam ||

10.0१०.०

सर्वचित्तचैत्तानाम् आत्मसंवेदनम् ॥ (१०।०)

sarvacittacaittānām ātmasaṃvedanam ||

11.0११.०

भूतार्थभावनाप्रकर्षपर्यन्तजं योगिज्ञानं च इति ॥ (११।०)

bhūtārthabhāvanāprakarṣaparyantajaṃ yogijñānaṃ ca iti ||

12.0१२.०

तस्य विषयः स्वलक्षणम् ॥ (१२।०)

tasya viṣayaḥ svalakṣaṇam ||

13.0१३.०

यस्य अर्थस्य संनिधानासंनिधानाभ्यां ज्ञानप्रतिभासभेदस् तत् स्वलक्षणम् ॥ (१३।०)

yasya arthasya saṃnidhānāsaṃnidhānābhyāṃ jñānapratibhāsabhedas tat svalakṣaṇam ||

14.0१४.०

तद् एव परमार्थसत् ॥ (१४।०)

tad eva paramārthasat ||

15.0१५.०

अर्थक्रियासामर्थ्यलक्षणत्वाद् वस्तुनः ॥ (१५।०)

arthakriyāsāmarthyalakṣaṇatvād vastunaḥ ||

16.0१६.०

अन्यत् सामान्यलक्षणम् ॥ (१६।०)

anyat sāmānyalakṣaṇam ||

17.0१७.०

सो ऽनुमानस्य विषयः ॥ (१७।०)

so 'numānasya viṣayaḥ ||

18.0१८.०

तद् एव च प्रत्यक्षं ज्ञानं प्रमाणफलम् ॥ (१८।०)

tad eva ca pratyakṣaṃ jñānaṃ pramāṇaphalam ||

19.0१९.०

अर्थप्रतीतिरूपत्वात् ॥ (१९।०)

arthapratītirūpatvāt ||

20.0२०.०

अर्थसारूप्यम् अस्य प्रमाणम् ॥ (२०।०)

arthasārūpyam asya pramāṇam ||

21.0२१.०

तद्वशाद् अर्थप्रतीतिसिद्धेर् इति ॥ (२१।०)

tadvaśād arthapratītisiddher iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

NyāBi, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit