RRSDīp zu RRS, 8, 74

1 of 1 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

जारणां विवक्षुः प्रथमं तद्भेदान् आह वरवार्तिकैः श्रेष्ठरसशास्त्रतत्त्वज्ञैर् इति त्रिरूपा त्रिभेदा जारणा निर्दिष्टा प्रोक्ता ॥ (१।०)

jāraṇāṃ vivakṣuḥ prathamaṃ tadbhedān āha varavārtikaiḥ śreṣṭharasaśāstratattvajñair iti trirūpā tribhedā jāraṇā nirdiṣṭā proktā ||

कानि त्रीणि रूपाणि गर्भे चारणं गर्भे द्रावणं गर्भे जारणम् ॥ (२।०)

kāni trīṇi rūpāṇi garbhe cāraṇaṃ garbhe drāvaṇaṃ garbhe jāraṇam ||

गर्भशब्दः सर्वत्र सम्बध्यते ॥ (३।०)

garbhaśabdaḥ sarvatra sambadhyate ||

गर्भचारणं गर्भद्रावणं गर्भजारणं चेति भावः ॥ (४।०)

garbhacāraṇaṃ garbhadrāvaṇaṃ garbhajāraṇaṃ ceti bhāvaḥ ||

पुनर् भूयो जारणा इति द्विविधा द्विप्रकारा प्रोक्ता कथिता ॥ (५।०)

punar bhūyo jāraṇā iti dvividhā dviprakārā proktā kathitā ||

किं तद्द्वैविध्यं निर्मुखा समुखा च ॥ (६।०)

kiṃ taddvaividhyaṃ nirmukhā samukhā ca ||

निर्मुखजारणा समुखजारणा चेति यावत् ॥ (७।०)

nirmukhajāraṇā samukhajāraṇā ceti yāvat ||

जारणालक्षणं यथा द्रुतग्रासपरीणामो विडयन्त्रादियोगतः जारणेत्युच्यते तस्याः प्रकाराः सन्ति कोटिशः इति ॥ (८।०)

jāraṇālakṣaṇaṃ yathā drutagrāsaparīṇāmo viḍayantrādiyogataḥ jāraṇetyucyate tasyāḥ prakārāḥ santi koṭiśaḥ iti ||