Ṛग्वेदवेदाङ्गज्योतिषṚgvedavedāṅgajyotiṣa

ṚVJ, 1

1 of 1 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

पञ्चसंवत्सरमयं युगाध्यक्षं प्रजापतिम् । (१।१)

pañcasaṃvatsaramayaṃ yugādhyakṣaṃ prajāpatim |

1.2१.२

दिनर्त्वयनम् आसाङ्गं प्रणम्य शिरसा शुचिः ॥ (१।२)

dinartvayanam āsāṅgaṃ praṇamya śirasā śuciḥ ||

2.1२.१

प्रणम्य शिरसा कालम् अभिवाद्य सरस्वतीम् । (२।१)

praṇamya śirasā kālam abhivādya sarasvatīm |

2.2२.२

कालज्ञानं प्रवक्ष्यामि लगधस्य महात्मनः ॥ (२।२)

kālajñānaṃ pravakṣyāmi lagadhasya mahātmanaḥ ||

3.1३.१

ज्योतिषाम् अयनं कृत्स्नं प्रवक्ष्याम्य् अनुपूर्वशः । (३।१)

jyotiṣām ayanaṃ kṛtsnaṃ pravakṣyāmy anupūrvaśaḥ |

3.2३.२

विप्राणां सम्मतं लोके यज्ञकालार्थसिद्धये ॥ (३।२)

viprāṇāṃ sammataṃ loke yajñakālārthasiddhaye ||

4.1४.१

निरेकं द्वादशार्धाब्दं द्विगुणं गतसंज्ञिकम् । (४।१)

nirekaṃ dvādaśārdhābdaṃ dviguṇaṃ gatasaṃjñikam |

4.2४.२

षष्ट्या षष्ट्या युतं द्वाभ्यां पर्वणां राशिर् उच्यते ॥ (४।२)

ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā yutaṃ dvābhyāṃ parvaṇāṃ rāśir ucyate ||

5.1५.१

स्वर् आक्रमेते सोमार्कौ यदा साकं सवासवौ । (५।१)

svar ākramete somārkau yadā sākaṃ savāsavau |

5.2५.२

स्यात् तदादि युगं माघस्तपः शुक्लो ऽयनं ह्य् उदक् ॥ (५।२)

syāt tadādi yugaṃ māghastapaḥ śuklo 'yanaṃ hy udak ||

6.1६.१

प्रपद्येते श्रविष्ठादौ सूर्याचन्द्रमसाव् उदक् । (६।१)

prapadyete śraviṣṭhādau sūryācandramasāv udak |

6.2६.२

सार्पार्धे दक्षिणार्कस् तु माघश्रावणयोः सदा ॥ (६।२)

sārpārdhe dakṣiṇārkas tu māghaśrāvaṇayoḥ sadā ||

7.1७.१

घर्मवृद्धिर् अपां प्रस्थः क्षपाह्रास उदग्गतौ । (७।१)

gharmavṛddhir apāṃ prasthaḥ kṣapāhrāsa udaggatau |

7.2७.२

दक्षिणे तौ विपर्यासः षण्मुहूर्त्ययनेन तु ॥ (७।२)

dakṣiṇe tau viparyāsaḥ ṣaṇmuhūrtyayanena tu ||

8.1८.१

द्विगुणं सप्तमं चाहुर् अयनाद्यं त्रयोदशम् । (८।१)

dviguṇaṃ saptamaṃ cāhur ayanādyaṃ trayodaśam |

8.2८.२

चतुर्थं दशमं च द्विर् युग्माद्यं बहुले ऽप्य् ऋतौ ॥ (८।२)

caturthaṃ daśamaṃ ca dvir yugmādyaṃ bahule 'py ṛtau ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ṚVJ, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit