Ṛग्वेदवेदाङ्गज्योतिषṚgvedavedāṅgajyotiṣa
ṚVJ, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
दिनर्त्वयनम् आसाङ्गं प्रणम्य शिरसा शुचिः ॥ (१।२)
dinartvayanam āsāṅgaṃ praṇamya śirasā śuciḥ ||
ज्योतिषाम् अयनं कृत्स्नं प्रवक्ष्याम्य् अनुपूर्वशः । (३।१)
jyotiṣām ayanaṃ kṛtsnaṃ pravakṣyāmy anupūrvaśaḥ |
विप्राणां सम्मतं लोके यज्ञकालार्थसिद्धये ॥ (३।२)
viprāṇāṃ sammataṃ loke yajñakālārthasiddhaye ||
निरेकं द्वादशार्धाब्दं द्विगुणं गतसंज्ञिकम् । (४।१)
nirekaṃ dvādaśārdhābdaṃ dviguṇaṃ gatasaṃjñikam |
षष्ट्या षष्ट्या युतं द्वाभ्यां पर्वणां राशिर् उच्यते ॥ (४।२)
ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā yutaṃ dvābhyāṃ parvaṇāṃ rāśir ucyate ||
स्यात् तदादि युगं माघस्तपः शुक्लो ऽयनं ह्य् उदक् ॥ (५।२)
syāt tadādi yugaṃ māghastapaḥ śuklo 'yanaṃ hy udak ||
प्रपद्येते श्रविष्ठादौ सूर्याचन्द्रमसाव् उदक् । (६।१)
prapadyete śraviṣṭhādau sūryācandramasāv udak |
सार्पार्धे दक्षिणार्कस् तु माघश्रावणयोः सदा ॥ (६।२)
sārpārdhe dakṣiṇārkas tu māghaśrāvaṇayoḥ sadā ||
घर्मवृद्धिर् अपां प्रस्थः क्षपाह्रास उदग्गतौ । (७।१)
gharmavṛddhir apāṃ prasthaḥ kṣapāhrāsa udaggatau |
दक्षिणे तौ विपर्यासः षण्मुहूर्त्ययनेन तु ॥ (७।२)
dakṣiṇe tau viparyāsaḥ ṣaṇmuhūrtyayanena tu ||
द्विगुणं सप्तमं चाहुर् अयनाद्यं त्रयोदशम् । (८।१)
dviguṇaṃ saptamaṃ cāhur ayanādyaṃ trayodaśam |
चतुर्थं दशमं च द्विर् युग्माद्यं बहुले ऽप्य् ऋतौ ॥ (८।२)
caturthaṃ daśamaṃ ca dvir yugmādyaṃ bahule 'py ṛtau ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.