शिवसूत्रŚivasūtra

ŚSūtra, 3

3 of 3 · 45 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

आत्मा चित्तम् ॥ (१।१)

ātmā cittam ||

2.1२.१

ज्ञानं बन्धः ॥ (२।१)

jñānaṃ bandhaḥ ||

3.1३.१

कलादीनां तत्त्वानाम् अविवेको माया ॥ (३।१)

kalādīnāṃ tattvānām aviveko māyā ||

4.1४.१

शरीरे संहारः कलानाम् ॥ (४।१)

śarīre saṃhāraḥ kalānām ||

5.1५.१

नाडीसंहारभूतजयभूतकैवल्यभूतपृथक्त्वानि ॥ (५।१)

nāḍīsaṃhārabhūtajayabhūtakaivalyabhūtapṛthaktvāni ||

6.1६.१

मोहावरणात् सिद्धिः ॥ (६।१)

mohāvaraṇāt siddhiḥ ||

7.1७.१

मोहजयाद् अनन्ताभोगात् सहजविद्याजयः ॥ (७।१)

mohajayād anantābhogāt sahajavidyājayaḥ ||

8.1८.१

जाग्रद् द्वितीयकरः ॥ (८।१)

jāgrad dvitīyakaraḥ ||

9.1९.१

नर्तक आत्मा ॥ (९।१)

nartaka ātmā ||

10.1१०.१

रङ्गो ऽन्तरात्मा ॥ (१०।१)

raṅgo 'ntarātmā ||

11.1११.१

प्रेक्षकाणीन्द्रियाणि ॥ (११।१)

prekṣakāṇīndriyāṇi ||

12.1१२.१

धीवशात् सत्त्वसिद्धिः ॥ (१२।१)

dhīvaśāt sattvasiddhiḥ ||

13.1१३.१

सिद्धः स्वतन्त्रभावः ॥ (१३।१)

siddhaḥ svatantrabhāvaḥ ||

14.1१४.१

यथा तत्र तथान्यत्र ॥ (१४।१)

yathā tatra tathānyatra ||

15.1१५.१

बीजावधानम् ॥ (१५।१)

bījāvadhānam ||

16.1१६.१

आसनस्थः सुखं ह्रदे निमज्जति ॥ (१६।१)

āsanasthaḥ sukhaṃ hrade nimajjati ||

17.1१७.१

स्वमात्रानिर्माणम् आपादयति ॥ (१७।१)

svamātrānirmāṇam āpādayati ||

18.1१८.१

विद्याविनाशे जन्मविनाशः ॥ (१८।१)

vidyāvināśe janmavināśaḥ ||

19.1१९.१

कवर्गादिषु माहेश्वर्याद्याः पशुमातरः ॥ (१९।१)

kavargādiṣu māheśvaryādyāḥ paśumātaraḥ ||

20.1२०.१

त्रिषु चतुर्थं तैलवद् आसेच्यम् ॥ (२०।१)

triṣu caturthaṃ tailavad āsecyam ||

21.1२१.१

मग्नः स्वचित्तेन प्रविशेत् ॥ (२१।१)

magnaḥ svacittena praviśet ||

22.1२२.१

प्राणसमाचारे समदर्शनम् ॥ (२२।१)

prāṇasamācāre samadarśanam ||

23.1२३.१

मध्ये ऽवरप्रसवः ॥ (२३।१)

madhye 'varaprasavaḥ ||

24.1२४.१

मात्रास्व् अप्रत्ययसंधाने नष्टस्य पुनर् उत्थानम् ॥ (२४।१)

mātrāsv apratyayasaṃdhāne naṣṭasya punar utthānam ||

25.1२५.१

शिवतुल्यो जायते ॥ (२५।१)

śivatulyo jāyate ||

26.1२६.१

शरीरवृत्तिर् व्रतम् ॥ (२६।१)

śarīravṛttir vratam ||

27.1२७.१

कथा जपः ॥ (२७।१)

kathā japaḥ ||

28.1२८.१

दानम् आत्मज्ञानम् ॥ (२८।१)

dānam ātmajñānam ||

29.1२९.१

यो ऽविपस्थो ज्ञाहेतुश् च ॥ (२९।१)

yo 'vipastho jñāhetuś ca ||

30.1३०.१

स्वशक्तिप्रचयो विश्वम् ॥ (३०।१)

svaśaktipracayo viśvam ||

31.1३१.१

स्थितिलयौ ॥ (३१।१)

sthitilayau ||

32.1३२.१

तत्प्रवृत्ताव् अप्य् अनिरासः संवेत्तृभावात् ॥ (३२।१)

tatpravṛttāv apy anirāsaḥ saṃvettṛbhāvāt ||

33.1३३.१

सुखासुखयोर् बहिर् मननम् ॥ (३३।१)

sukhāsukhayor bahir mananam ||

34.1३४.१

तद्विमुक्तस् तु केवली ॥ (३४।१)

tadvimuktas tu kevalī ||

35.1३५.१

मोहप्रतिसंहतस् तु कर्मात्मा ॥ (३५।१)

mohapratisaṃhatas tu karmātmā ||

36.1३६.१

भेदतिरस्कारे सर्गान्तरकर्मत्वम् ॥ (३६।१)

bhedatiraskāre sargāntarakarmatvam ||

37.1३७.१

करणशक्तिः स्वतो ऽनुभवात् ॥ (३७।१)

karaṇaśaktiḥ svato 'nubhavāt ||

38.1३८.१

त्रिपदाद्यनुप्राणनम् ॥ (३८।१)

tripadādyanuprāṇanam ||

39.1३९.१

चित्तस्थितिवच् छरीरकरणबाह्येषु ॥ (३९।१)

cittasthitivac charīrakaraṇabāhyeṣu ||

40.1४०.१

अभिलापाद् बहिर्गतिः संवाह्यस्य ॥ (४०।१)

abhilāpād bahirgatiḥ saṃvāhyasya ||

41.1४१.१

तदारूढप्रमितेस् तत्क्षयाज् जीवसंक्षयः ॥ (४१।१)

tadārūḍhapramites tatkṣayāj jīvasaṃkṣayaḥ ||

42.1४२.१

भूतकञ्चुकी तदा विमुक्तो भूयः पतिसमः परः ॥ (४२।१)

bhūtakañcukī tadā vimukto bhūyaḥ patisamaḥ paraḥ ||

43.1४३.१

नैसर्गिकः प्राणसम्बन्धः ॥ (४३।१)

naisargikaḥ prāṇasambandhaḥ ||

44.1४४.१

नासिकान्तर्मध्यसंयमात् किम् अत्र सव्यापसव्यसौषुम्नेषु ॥ (४४।१)

nāsikāntarmadhyasaṃyamāt kim atra savyāpasavyasauṣumneṣu ||

45.1४५.१

भूयः स्यात् प्रतिमीलनम् ॥ (४५।१)

bhūyaḥ syāt pratimīlanam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ŚSūtra, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit