अथ समस्ता इयम् उपासा समुन्मिषत्तादृशदृढवासनारूढान् अधिकारिणः प्रति श्रीमत्कौलिकप्रक्रियया निरूप्यते तत्र उक्तं योगसंचारादौ आनन्दं ब्रह्म तद्देहे त्रिधौष्ट्यान्त्यव्यवस्थितम् ॥ (१।०)

अब्रह्मचारिणस् तस्य त्यागाद् आनन्दवर्जिताः ॥ (२।०)

आनन्दकृत्रिमाहारवर्जं चक्रस्य याजकाः ॥ (३।०)

द्वये ऽपि नरके घोरे तस्माद् एनां स्थितिं भजेत् ॥ (४।०)

तद् अनया स्थित्या कुलयागः स च षोढा बाह्ये शक्तौ स्वदेहे यामले प्राणे संविदि च इति ॥ (५।०)

तत्र च उत्तर उत्तर उत्कृष्टः पूर्वः पूर्वस् तद्रुच्यर्थम् ॥ (६।०)

सिद्धिकामस्य द्वितीयतुर्यपञ्चमाः सर्वथा निर्वर्त्याः षष्ठस् तु मुमुक्षोः मुख्यः तस्यापि द्वितीयाद्या नैमित्तिके यथासम्भवम् अनुष्ठेया एव विधिपूरणार्थं च ॥ (७।०)

तत्र बाह्यं स्थण्डिलम् आनन्दपूर्णं वीरपात्रम् अरुणः पटः पूर्वोक्तम् अपि वा लिङ्गादि ॥ (८।०)

तत्र स्नानादिकर्तव्यानपेक्षयैव पूर्णानन्दविश्रान्त्यैव लब्धशुद्धिः प्रथमं प्राणसंविद्देहैकीभावं भावयित्वा संविदश् च परमशिवरूपत्वात् सप्तविंशतिवारं मन्त्रम् उच्चार्य मूर्धवक्त्रहृद्गुह्यमूर्तिषु अनुलोमविलोमाभ्यां विश्वाध्वपरिपूर्णता परमेश्वरे अपरत्वे परापरत्वे परत्वे ऽपि च ॥ (९।०)

तथाहि मायापुंप्रकृतिगुणधीप्रभृति धरान्तं सप्तविंशतितत्त्वानि कलादीनां तत्रैव अन्तर्भावात् विद्याशक्ताव् अपि परापरत्वे ब्रह्मपञ्चकस्य सद्यस्त्वाजातत्वभवोद्भवत्वादीनां धर्माणां सप्तविंशतिरूपत्वम् एव उक्तं श्रीमल्लकुलेशादिपादैः ॥ (१०।०)

परत्वे ऽपि पञ्चशक्तिः हि परमेश्वरः प्रतिशक्ति च पञ्चरूपता एवं पञ्चविंशतिः शक्तयः ताश् च अन्योन्यम् अनुद्भिन्नविभागा इत्य् एका शक्तिः सा चानुद्भिन्नविभागा इत्य् एवं सप्तविंशतिरूपया व्याप्त्या संविदग्नेः शिखां बुद्धिप्राणरूपां सकृदुच्चारमात्रेणैव बद्धां कुर्यात् येन परमशिव एव प्रतिबद्धा तन्त्रातिरिक्तं न किंचिद् अभिधावति तथाविधबुद्ध्यधिष्ठितकरणचक्रानुवेधेन पुरोवर्तिनो यागद्रव्यगृहदिगाधारादीन् अपि तन्मयीभूतान् कुर्यात् ततो ऽर्घपात्रम् अपि शिखाबन्धव्याप्त्यैव पूरयेत् पूजयेच् च तद्विप्रुड्भिः स्थण्डिलान्य् अपि तद्रसेन वामानामाङ्गुष्ठयोगात् देहचक्रेषु मन्त्रचक्रं पूजयेत् तर्पयेत् च ततः प्राणान्तः ततः स्थण्डिले त्रिशूलात्मकं शक्तित्रयान्तम् आसनं कल्पयेत् मायान्तं हि सार्णे औकारे च शक्तित्रयान्तम् आसनं कल्पयेत् मायान्तं हि सार्णे औकारे च शक्तित्रयान्तं तदुपरि याज्या विमर्शरूपा शक्तिः इत्य् एवं सकृद् उच्चारेणैव आधाराधेयन्यासं कृत्वा तत्रैव आधेयभूतायाम् अपि संविदि विश्वं पश्येत् तद् अपि च संविन्मयम् इत्य् एवं विश्वस्य संविदा तेन च तस्याः संपुटीभावो भवति संविद उदितं तत्रैव पर्यवसितं यतो विश्वं वेद्याच् च संवित् उदेति तत्रैव च विश्राम्यति इति एतावत्त्वं संवित्तत्त्वं संपुटीभावद्वयात् लभ्यते ॥ (११।०)

तद् उक्तम् सृष्टिं तु संपुटीकृत्य इति ॥ (१२।०)

ततो गन्धधूपासवकुसुमादीन् आत्मप्रह्वीभावान्तान् अर्पयित्वा स्वविश्रान्त्या जप्त्वा उपसंहृत्य जले निक्षिपेत् ॥ (१३।०)

इति बाह्ययागः ॥ (१४।०)

अथ शक्तौ तत्र अन्योन्यं शक्तितालासावीराणाम् उभयेषाम् उभयात्मकत्वेन प्रोल्लासप्रारम्भसृष्ट्यन्तशिवशक्तिप्रबोधे परस्परं व्यापारात् परमेशनियत्या च शुद्धरूपतया तत्र प्राधान्यम् एतेन च विशिष्टचक्रस्यापि शक्तित्वं व्याख्यातम् तत्र शिखाबन्धव्याप्त्यैव पूजनं शक्तित्रयान्तम् आसनं कोणत्रये मध्ये विसर्गशक्तिः इति तु व्याप्तौ विशेषः ॥ (१५।०)

एवं स्वदेहे तत्रैव चक्रे ततो ब्रह्मरन्ध्राद्यनुचक्रेषु ॥ (१६।०)

अथ यामले शक्तेर् लक्षणम् एतत् तद्वद् अभेदस् ततो ऽनपेक्ष्य वयः । (१७।१)

जात्यादींश् चासङ्गात् लोकेतरयुगलजं हि तादात्म्यम् ॥ (१७।२)

कार्यहेतुसहोत्थत्वात् त्रैधं साक्षाद् अथान्यथा । (१८।१)

कॢप्तावतो मिथो ऽभ्यर्च्य तर्प्यानन्दान्तिकत्वतः ॥ (१८।२)

चक्रम् अर्चेत् तदौचित्याद् अनुचक्रं तथानुगम् । (१९।१)

बहिः पुष्पादिनान्तश् च गन्धभुक्त्यासवादिभिः ॥ (१९।२)

एवम् आनन्दसंदोहिततच्चेष्टोच्छलत्स्थितिः । (२०।१)

अनुचक्रगणश् चक्रतादात्म्याद् अभिलीयते ॥ (२०।२)

निजनिजभोगाभोगप्रविकासमयस्वरूपपरिमर्शे । (२१।१)

क्रमशो ऽनुचक्रदेव्यः संविच्चक्रं हि मध्यमं यान्ति ॥ (२१।२)

अनुचक्रदेवतात्मकमरीचिगणपूरणाधिगतवीर्यम् । (२२।१)

तच्छक्तितद्वदात्मकम् अन्योन्यसमुन्मुखं भवति ॥ (२२।२)

तद्युगलमूर्ध्वधामप्रवेशसस्पन्दजातसंक्षोभम् । (२३।१)

क्षुभ्नात्य् अनुचक्राण्य् अपि तानि तदा तन्मयानि न पृथक् तु ॥ (२३।२)

इत्थं यामलम् एतद् गलितभिदासंकथं यदैव तदा । (२४।१)

क्रमतारतम्ययोगात् सैव हि संविद्विसर्गसंघट्टः ॥ (२४।२)

तद्ध्रुवधामानुत्तरम् उभयात्मकजगद् उदारम् आनन्दम् । (२५।१)

नो शान्तं नाप्य् उदितं शान्तोदितसूतिकारणं परं कौलम् ॥ (२५।२)

अनवच्छिन्नपदेप्सुस् तां संविदम् आत्मसात्कुर्यात् । (२६।१)

शान्तोदितात्मकद्वयम् अथ युगपद् उदेति शक्तिशक्तिमतोः ॥ (२६।२)

स्वात्मान्योन्यावेशात् शान्तान्यत्वे द्वयोर् द्वयात्मत्वात् । (२७।१)

शक्तिस् तु तद्वद् उदितां सृष्टिं पुष्णाति नो तद्वान् ॥ (२७।२)

तस्यां चार्यं कुलम् अथ तया नृषु प्रोक्तयोगसंघट्टान् । (२८।१)

अथ सृष्टे द्वितये ऽस्मिन् शान्तोदितधाम्नि ये ऽनुसंदधते ॥ (२८।२)

प्राच्यां विसर्गसत्ताम् अनवच्छिदिते पदे रूढाः । (२९।१)

उदितं च मिथो वक्त्रान् मुख्याद् वक्त्रे प्रगृह्यते च बहिः ॥ (२९।२)

तृप्तं देवीचक्रं सिद्धिज्ञानापवर्गदं भवति । (३०।१)

शान्ताभ्यासे शान्तं शिवम् एति यद् अत्र देवताचक्रम् ॥ (३०।२)

शून्यं निरानन्दमयं निर्वृतिनिजधामतो ऽर्घं च । (३१।१)

रणरणकरसान् निजरसभरितबहिर्भावचर्वणरसेन ॥ (३१।२)

आन्तरपूर्णसमुच्छलदनुचक्रं याति चक्रम् अथ तद् अपि । (३२।१)

उच्छलति प्राग्वद् इति त्रिविधो ऽन्वर्थो विसर्गो ऽयम् ॥ (३२।२)

एतद् विसर्गधामनि परिमर्शनतस् त्रिधैव मनुवीर्यम् । (३३।१)

तत्तत्संविद्गर्भे मन्त्रस् तत्तत्फलं सूते ॥ (३३।२)

कोणत्रयान्तराश्रितनित्योदितमङ्गलच्छदे कमले । (३४।१)

नित्यावियुतं नालं षोडशदलकमलसन्मूलम् ॥ (३४।२)

मध्यस्थनालगुम्फितसरोजयुगघट्टनक्रमादग्नौ । (३५।१)

मध्यस्थशशधरसुन्दरदिनकरकरौघसंघट्टात् ॥ (३५।२)

त्रिदलारुणवीर्यकलासङ्गान् मध्ये ऽङ्कुरसृष्टिः । (३६।१)

इति शशधरवासरपतिचित्रगुषंघट्टमुद्रया झटिति ॥ (३६।२)

सृष्ट्यादिक्रमम् अन्तः कुर्वंस् तुर्ये स्थितिं लभते । (३७।१)

एतत् खेचरमुद्रावेशे ऽन्योन्यं स्वशक्तिशक्तिमतोः ॥ (३७।२)

पानोपभोगलीलाहासादिषु यो भवेद् विमर्शमयः । (३८।१)

अव्यक्तध्वनिरावस्फोटश्रुतिनादनादान्तैः ॥ (३८।२)

अव्युच्छिन्नानाहतपरमार्थैर् मन्त्रवीर्यं तत् । (३९।१)

गमनागमविश्रान्तिषु कर्णे नयने द्विलक्ष्यसम्पर्के ॥ (३९।२)

तत्सम्मीलनयोगे देहान्ताख्ये च यामले चक्रे । (४०।१)

कुचमध्यहृदयदेशाद् ओष्ठान्ते कण्ठगं यद् अव्यक्तम् ॥ (४०।२)

तच् चक्रद्वयमध्यगम् आकर्ण्य क्षोभविगमसमये यत् । (४१।१)

निर्वान्ति तत्र चैवं यो ऽष्टविधो नादभैरवः परमः ॥ (४१।२)

ज्योतिर् ध्वनिश् च यस्मात् सा मान्त्री व्याप्तिर् उच्यते परमा । (४२।१)

कर्मणि कर्मणि विदुषः स्याज् जीवतो मुक्तिः ॥ (४२।२)

तज्ज्ञः शास्त्रे मुक्तः परकुलविज्ञानभाजनं गर्भः । (४३।१)

शून्याशून्यालयं कुर्याद् एकदण्डे ऽनलानिलौ ॥ (४३।२)

शूलं समरसीकृत्य रसे रसम् इव स्थितम् । (४४।१)

त्यक्ताशङ्को निराचारो नाहम् अस्मीति भावयन् ॥ (४४।२)

देहस्था देवताः पश्यन् ह्लादोद्वेगादि चिद्धने । (४५।१)

कर्णाक्षिमुखनासादिचक्रस्थं देवतागणम् ॥ (४५।२)

ग्रहीतारं सदा पश्यन् खेचर्या सिध्यति ध्रुवम् ॥ (४७।०)

श्वभ्रे सुदूरे झटिति स्वदेहं संपातयन् वासम् असाहसेन । (४८।१)

आकुञ्च्य हस्तद्वितयं प्रपश्यन् मुद्राम् इमां व्योमचरीं भजेत ॥ (४८।२)

इत्य् एष यामलयागः ॥ (४९।०)

उक्तव्याप्तिके प्राणे विश्वमये प्रोक्तसंविद्व्याप्त्या तर्पणान्नगन्धधूपादिसमर्पणेन उपोद्बलनं प्राणयागः ॥ (५०।०)

विश्रान्तिरूढिस् तु संविद्यागः प्राग् एव निरूपितः ॥ (५१।०)

एवम् एतेभ्यो यागेभ्यो ऽन्यतमं कृत्वा यदि तथाविधनिर्विचिकित्सतापचित्रितहृदयः शिष्यो भवति तदा तस्मै तद्यागदर्शनपूर्वकं तिलाज्याहुतिपूर्वकनिरपेक्षम् एव पूर्वोक्तव्याप्त्या अनुसंधानक्रमेण अवलोकनया दीक्षां कुर्यात् परोक्षदीक्षादिके नैमित्तिकान्ते तु पूर्व एव विधिः ॥ (५२।०)

केवलम् एतद् यागप्रधानतया इति ॥ (५३।०)

गुरुशरीरे सप्तमः कुलयागः सर्वोत्तमः सो ऽपि प्राग् यागसाहित्येन सकृद् एव कृतः सर्वं पूरयति इति शिवम् ॥ (५४।०)