zu YS, 4, 1.1
Select a line for its word-by-word analysis.
तद् एवं प्रथमद्वितीयतृतीयपादैः समाधितत्साधनतद्विभूतयः प्राधान्येन व्युत्पादिताः ॥ (१।१)
tad evaṃ prathamadvitīyatṛtīyapādaiḥ samādhitatsādhanatadvibhūtayaḥ prādhānyena vyutpāditāḥ ||
इहेदानीं तद्धेतुकं कैवल्यं व्युत्पादनीयम् ॥ (३।१)
ihedānīṃ taddhetukaṃ kaivalyaṃ vyutpādanīyam ||
न चैतत्कैवल्यभागीयं चित्तं परलोकं च परलोकिनं विज्ञानातिरिक्तं चित्तकरणसुखाद्यात्मकशब्दाद्युपभोक्तारम् आत्मानं च प्रसंख्यानपरमकाष्ठां च विना व्युत्पाद्य शक्यं वक्तुमिति तद् एतत् सर्वम् अत्र पादे व्युत्पादनीयम् इतरच्च प्रसङ्गाद् उपोद्घाताद् वा ॥ (४।१)
na caitatkaivalyabhāgīyaṃ cittaṃ paralokaṃ ca paralokinaṃ vijñānātiriktaṃ cittakaraṇasukhādyātmakaśabdādyupabhoktāram ātmānaṃ ca prasaṃkhyānaparamakāṣṭhāṃ ca vinā vyutpādya śakyaṃ vaktumiti tad etat sarvam atra pāde vyutpādanīyam itaracca prasaṅgād upodghātād vā ||
तत्र प्रथमं सिद्धचित्तेषु कैवल्यभागीयं चित्तं निर्धारयितुकामः पञ्चतयीं सिद्धिम् आह जन्मौषधिमन्त्रतपःसमाधिजाः सिद्धयः ॥ (५।१)
tatra prathamaṃ siddhacitteṣu kaivalyabhāgīyaṃ cittaṃ nirdhārayitukāmaḥ pañcatayīṃ siddhim āha janmauṣadhimantratapaḥsamādhijāḥ siddhayaḥ ||
स्वर्गोपभोगभागीयात् कर्मणो मनुष्यजातीयाचरितात् कुतश्चिन् निमित्ताल् लब्धपरिपाकात् क्वचिद् देवनिकाये जातमात्रस्यैव दिव्यदेहान्तरिता सिद्धिरणिमाद्या भवतीति ॥ (७।१)
svargopabhogabhāgīyāt karmaṇo manuṣyajātīyācaritāt kutaścin nimittāl labdhaparipākāt kvacid devanikāye jātamātrasyaiva divyadehāntaritā siddhiraṇimādyā bhavatīti ||
मनुष्यो हि कुतश्चिन्निमित्ताद् असुरभवनम् उपसंप्राप्तः कमनीयाभिर् असुरकन्याभिर् उपनीतं रसायनम् उपयुज्याजरामरणत्वम् अन्याश्च सिद्धीर् आसादयति ॥ (९।१)
manuṣyo hi kutaścinnimittād asurabhavanam upasaṃprāptaḥ kamanīyābhir asurakanyābhir upanītaṃ rasāyanam upayujyājarāmaraṇatvam anyāśca siddhīr āsādayati ||
इहैव वा रसायनोपयोगेन यथा माण्डव्यो मुनी रसोपयोगाद् विन्ध्यवासीति ॥ (१०।१)
ihaiva vā rasāyanopayogena yathā māṇḍavyo munī rasopayogād vindhyavāsīti ||
यदेव कामयतेऽणिमादि तदेकपदे ऽस्य भवतीति ॥ (१४।१)
yadeva kāmayate'ṇimādi tadekapade 'sya bhavatīti ||
यत्र कामयते श्रोतुं वा मन्तुं वा तत्र तदेव शृणोति मनुते वेति ॥ (१५।१)
yatra kāmayate śrotuṃ vā mantuṃ vā tatra tadeva śṛṇoti manute veti ||
समाधिजाः सिद्धयो व्याख्याता अधस्तने पादे ॥ (१७।१)
samādhijāḥ siddhayo vyākhyātā adhastane pāde ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.