प्रणम्य शिरसा देवौ पितामहमहेश्वरौ । (१।१)

नाट्यशास्त्रं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मणा यदुदाहृतम् ॥ (१।२)

समाप्तजप्यं व्रतिनं स्वसुतैः परिवारितम् । (२।१)

अनध्याये कदाचित्तु भरतं नाट्यकोविदम् ॥ (२।२)

मुनयः पर्युपास्यैनम् आत्रेयप्रमुखाः पुरा । (३।१)

पप्रच्छुस्ते महात्मानो नियतेन्द्रियबुद्धयः ॥ (३।२)

यो ऽयं भगवता सम्यग्ग्रथितो वेदसंमितः । (४।१)

नाट्यवेदं कथं ब्रह्मन्नुत्पन्नः कस्य वा कृते ॥ (४।२)

कत्यङ्गः किंप्रमाणश्च प्रयोगश्चास्य कीदृशः । (५।१)

सर्वमेतद्यथातत्त्वं भगवन्वक्तुमर्हसि ॥ (५।२)

तेषां तु वचनं श्रुत्वा मुनीनां भरतो मुनिः । (६।१)

प्रत्युवाच ततो वाक्यं नाट्यवेदकथां प्रति ॥ (६।२)

भवद्भिः शुचिभिर्भूत्वा तथावहितमानसैः । (७।१)

श्रूयतां नाट्यवेदस्य सम्भवो ब्रह्मनिर्मितः ॥ (७।२)

पूर्वं कृतयुगे विप्रा वृत्ते स्वायंभुवे ऽन्तरे । (८।१)

त्रेतायुगे ऽथ सम्प्राप्ते मनोर्वैवस्वतस्य तु ॥ (८।२)

ग्राम्यधर्मप्रवृत्ते तु कामलोभवशं गते । (९।१)

ईर्ष्याक्रोधादिसंमूढे लोके सुखितदुःखिते ॥ (९।२)

देवदानवगन्धर्वयक्षरक्षोमहोरगैः । (१०।१)

जम्बुद्वीपे समाक्रान्ते लोकपालप्रतिष्ठिते ॥ (१०।२)

महेन्द्रप्रमुखैर्देवैरुक्तः किल पितामहः । (११।१)

क्रीडनीयकमिच्छामो दृश्यं श्रव्यं च यद्भवेत् ॥ (११।२)

न वेदव्यवहारो ऽयं संश्राव्यः शूद्रजातिषु । (१२।१)

तस्मात्सृजापरं वेदं पञ्चमं सार्ववर्णिकम् ॥ (१२।२)

एवमस्त्विति तानुक्त्वा देवराजं विसृज्य च । (१३।१)

सस्मार चतुरो वेदान्योगमास्थाय तत्त्ववित् ॥ (१३।२)

नेमे वेदा यतः श्राव्याः स्त्रीशूद्राद्यासु जातिषु । (१४।१)

वेदमन्यत्ततः स्रक्ष्ये सर्वश्राव्यं तु पञ्चमम् । (१४।२)

धर्म्यमर्थ्यं यशस्यं च सोपदेश्यं ससङ्ग्रहम् । (१४।३)

भविष्यतश्च लोकस्य सर्वकर्मानुदर्शकम् ॥ (१४।४)

सर्वशास्त्रार्थसम्पन्नं सर्वशिल्पप्रवर्तकम् । (१५।१)

नाट्याख्यं पञ्चमं वेदं सेतिहासं करोम्यहम् ॥ (१५।२)

एवं संकल्प्य भगवान् सर्ववेदाननुस्मरन् । (१६।१)

नाट्यवेदं ततश्चक्रे चतुर्वेदाङ्गसम्भवम् ॥ (१६।२)

जग्राह पाठ्यमृग्वेदात्सामभ्यो गीतमेव च । (१७।१)

यजुर्वेदादभिनयान् रसानाथर्वणादपि ॥ (१७।२)

वेदोपवेदैः सम्बद्धो नाट्यवेदो महात्मना । (१८।१)

एवं भगवता सृष्टो ब्रह्मणा सर्ववेदिना ॥ (१८।२)

उत्पाद्य नाट्यवेदं तु ब्रह्मोवाच सुरेश्वरम् । (१९।१)

इतिहासो मया सृष्टः स सुरेषु नियुज्यताम् ॥ (१९।२)

कुशला ये विदग्धाश्च प्रगल्भाश्च जितश्रमाः । (२०।१)

तेष्वयं नाट्यसंज्ञो हि वेदः संक्राम्यतां त्वया ॥ (२०।२)

तच्छ्रुत्वा वचनं शक्रो ब्रह्मणा यदुदाहृतम् । (२१।१)

प्राञ्जलिः प्रणतो भूत्वा प्रत्युवाच पितामहम् ॥ (२१।२)

ग्रहणे धारणे ज्ञाने प्रयोगे चास्य सत्तम । (२२।१)

अशक्ता भगवन् देवा अयोग्या नाट्यकर्मणि ॥ (२२।२)

य इमे वेदगुह्यज्ञा ऋषयः संशितव्रताः । (२३।१)

एते ऽस्य ग्रहणे शक्ताः प्रयोगे धारणे तथा ॥ (२३।२)

श्रुत्वा तु शक्रवचनं माम् आहाम्बुजसंभवः । (२४।१)

त्वं पुत्रशतसंयुक्तः प्रयोक्तास्य भवानघ ॥ (२४।२)

आज्ञापितो विदित्वाहं नाट्यवेदं पितामहात् । (२५।१)

पुत्रानध्यापयामास प्रयोगं चापि तत्त्वतः ॥ (२५।२)

शाण्डिल्यं चैव वात्स्यं च कोहलं दत्तिलं तथा । (२६।१)

जटिलाम्बष्टकौ चैव तण्डुम् अग्निशिखं तथा ॥ (२६।२)

सैन्धवं सपुलोमानं शाड्वलिं विपुलं तथा । (२७।१)

कपिञ्जलिं वादिरं च यमधूम्रायणौ तथा ॥ (२७।२)

जम्बुध्वजं काकजङ्घं स्वर्णकं तापसं तथा । (२८।१)

कैदारिं शालिकर्णं च दीर्घगात्रं च शालिकम् ॥ (२८।२)

कौत्सं ताण्डायनिं चैव पिङ्गलं चित्रकं तथा । (२९।१)

बन्धुलं भल्लकं चैव मुष्ठिकं सैन्धवायनम् ॥ (२९।२)

तैतिलं भार्गवं चैव शुचिं बहुलमेव च । (३०।१)

अबुधं बुधसेनं च पाण्डुकर्णं सुकेरलम् ॥ (३०।२)

विद्युतं शातजङ्घं च रौद्रं वीरमथापि च । (३९।१)

पितामहाज्ञयास्माभिर्लोकस्य च गुणेप्सया ॥ (३९।२)

प्रयोजितं पुत्रशतं यथाभूमिविभागशः । (४०।१)

यो यस्मिन्कर्मणि यथा योग्यस्तस्मिन् स योजितः ॥ (४०।२)

भारतीं सात्वतीं चैव वृत्तिम् आरभटीं तथा । (४१।१)

समाश्रितः प्रयोगस्तु प्रयुक्तो वै मया द्विजाः ॥ (४१।२)

परिगृह्य प्रणम्याथ ब्रह्मा विज्ञापितो मया । (४२।१)

अथाह मां सुरगुरुः कैशिकीमपि योजय ॥ (४२।२)

यच्च तस्याः क्षमं द्रव्यं तद् ब्रूहि द्विजसत्तम । (४३।१)

एवं तेनास्म्यभिहितः प्रत्युक्तश्च मया प्रभुः ॥ (४३।२)

दीयतां भगवन्द्रव्यं कैशिक्याः संप्रयोजकम् । (४४।१)

नृत्ताङ्गहारसम्पन्ना रसभावक्रियात्मिका ॥ (४४।२)

दृष्टा मया भगवतो नीलकण्ठस्य नृत्यतः । (४५।१)

कैशिकी श्लक्ष्णनैपथ्या शृङ्गाररससम्भवा ॥ (४५।२)

अशक्या पुरुषैः सा तु प्रयोक्तुं स्त्रीजनादृते । (४६।१)

ततो ऽसृजन्महातेजा मनसाप्सरसो विभुः ॥ (४६।२)

नाट्यालङ्कारचतुराः प्रादान्मह्यं प्रयोगतः । (४७।१)

मञ्जुकेशीं सुकेशीं च मिश्रकेशीं सुलोचनाम् ॥ (४७।२)

सौदामिनीं देवदत्तां देवसेनां मनोरमाम् । (४८।१)

सुदतीं सुन्दरीं चैव विदग्धां विपुलां तथा ॥ (४८।२)

सुमालां संततिं चैव सुनन्दां सुमुखीं तथा । (४९।१)

मागधीमर्जुनीं चैव सरलां केरलां धृतिम् ॥ (४९।२)

नन्दां सपुष्कलां चैव कलमां चैव मे ददौ । (५०।१)

स्वातिर्भाण्डनियुक्तस्तु सह शिष्यैः स्वयम्भुवा ॥ (५०।२)

नारदाद्याश्च गन्धर्वा गानयोगे नियोजिताः । (५१।१)

एवं नाट्यमिदं सम्यग्बुद्ध्वा सर्वैः सुतैः सह ॥ (५१।२)

स्वातिनारदसंयुक्तो वेदवेदाङ्गकारणम् । (५२।१)

उपस्थितो ऽहं ब्रह्माणं प्रयोगार्थं कृताञ्जलिः ॥ (५२।२)

नाट्यस्य ग्रहणं प्राप्तं ब्रूहि किं करवाण्यहम् । (५३।१)

एतत्तु वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच पितामहः ॥ (५३।२)

महानयं प्रयोगस्य समयः प्रत्युपस्थितः । (५४।१)

अयं ध्वजमहः श्रीमान् महेन्द्रस्य प्रवर्तते ॥ (५४।२)

अत्रेदानीमयं वेदो नाट्यसंज्ञः प्रयुज्यताम् । (५५।१)

ततस्तस्मिन्ध्वजमहे निहतासुरदानवे ॥ (५५।२)

प्रहृष्टामरसंकीर्णे महेन्द्रविजयोत्सवे । (५६।१)

पूर्वं कृता मया नान्दी ह्याशीर्वचनसंयुता ॥ (५६।२)

अष्टाङ्गपदसंयुक्ता विचित्रा वेदनिर्मिता । (५७।१)

तदन्ते ऽनुकृतिर्बद्धा यथा दैत्याः सुरैर्जिताः ॥ (५७।२)

सम्फेटविद्रवकृता छेद्यभेद्याहवात्मिका । (५८।१)

ततो ब्रह्मादयो देवाः प्रयोगपरितोषिताः ॥ (५८।२)

प्रददुर्मत्सुतेभ्यस्तु सर्वोपकरणानि वै । (५९।१)

प्रीतस्तु प्रथमं शक्रो दत्तवान्स्वं ध्वजं शुभम् ॥ (५९।२)

ब्रह्मा कुटिलकं चैव भृङ्गारं वरुणः शुभम् । (६०।१)

सूर्यश्छत्रं शिवः सिद्धिं वायुर्व्यजनमेव च ॥ (६०।२)

विष्णुः सिंहासनं चैव कुबेरो मुकुटं तथा । (६१।१)

श्राव्यत्वं प्रेक्षणीयस्य ददौ देवी सरस्वती ॥ (६१।२)

शेषा ये देवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः । (६२।१)

तस्मिन् सदस्यभिप्रेतान् नानाजातिगुणाश्रयान् ॥ (६२।२)

अंशांशैर् भाषितं भावान् रसान् रूपं बलं तथा । (६३।१)

दत्तवन्तः प्रहृष्टास्ते मत्सुतेभ्यो दिवौकसः ॥ (६३।२)

एवं प्रयोगे प्रारब्धे दैत्यदानवनाशने । (६४।१)

अभवन्क्षुभिताः सर्वे दैत्या ये तत्र संगताः ॥ (६४।२)

विरूपाक्षपुरोगांश्च विघ्नान्प्रोत्साह्य ते ऽब्रुवन् । (६५।१)

न क्षमिष्यामहे नाट्यमेतदागम्यतामिति ॥ (६५।२)

ततस्तैरसुरैः सार्धं विघ्ना मायामुपाश्रिताः । (६६।१)

वाचश्चेष्टां स्मृतिं चैव स्तम्भयन्ति स्म नृत्यताम् ॥ (६६।२)

तथा विध्वंसनं दृष्ट्वा सूत्रधारस्य देवराट् । (६७।१)

कस्मात्प्रयोगवैषम्यमित्युक्त्वा ध्यानमाविशत् ॥ (६७।२)

अथापश्यत्सदो विघ्नैः समन्तात् परिवारितम् । (६८।१)

सहेतरैः सूत्रधारं नष्टसंज्ञं जडीकृतम् ॥ (६८।२)

उत्थाय त्वरितं शक्रः गृहीत्वा ध्वजमुत्तमम् । (६९।१)

सर्वरत्नोज्ज्वलतनुः किंचिदुद्वृत्तलोचनः ॥ (६९।२)

रङ्गपीठगतान् विघ्नान् असुरांश्चैव देवराट् । (७०।१)

जर्जरीकृतदेहांस्तानकरोज्जर्जरेण सः ॥ (७०।२)

निहतेषु च सर्वेषु विघ्नेषु सह दानवैः । (७१।१)

सम्प्रहृष्य ततो वाक्यमाहुः सर्वे दिवौकसः ॥ (७१।२)

अहो प्रहरणं दिव्यमिदमासादितं त्वया । (७२।१)

जर्जरीकृतसर्वाङ्गा येनैते दानवाः कृताः ॥ (७२।२)

यस्मादनेन ते विघ्नाः सासुरा जर्जरीकृताः । (७३।१)

तस्माज्जर्जर एवेति नामतो ऽयं भविष्यति ॥ (७३।२)

शेषा ये चैव हिंसार्थमुपयास्यन्ति हिंसकाः । (७४।१)

दृष्ट्वैव जर्जरं ते ऽपि गमिष्यन्त्येवमेव तु ॥ (७४।२)

एवमेवास्त्विति ततः शक्रः प्रोवाच तान्सुरान् । (७५।१)

रक्षाभूतश्च सर्वेषां भविष्यत्येष जर्जरः ॥ (७५।२)

प्रयोगे प्रस्तुते ह्येवं स्फीते शक्रमहे पुनः । (७६।१)

त्रासं संजनयन्ति स्म विघ्नाः शेषास्तु नृत्यताम् ॥ (७६।२)

दृष्ट्वा तेषां व्यवसितं दैत्यानां विप्रकारजम् । (७७।१)

उपस्थितो ऽहं ब्रह्माणं सुतैः सर्वैः समन्वितः ॥ (७७।२)

निश्चिता भगवन्विघ्ना नाट्यस्यास्य विनाशने । (७८।१)

अस्य रक्षाविधिं सम्यगाज्ञापय सुरेश्वर ॥ (७८।२)

ततश्च विश्वकर्माणं ब्रह्मोवाच प्रयत्नतः । (७९।१)

कुरु लक्षणसम्पन्नं नाट्यवेश्म महामते ॥ (७९।२)

ततो ऽचिरेण कालेन विश्वकर्मा महच्छुभम् । (८०।१)

सर्वलक्षणसम्पन्नं कृत्वा नाट्यगृहं तु सः ॥ (८०।२)

प्रोक्तवान्द्रुहिणं गत्वा सभायां तु कृताञ्जलिः । (८१।१)

सज्जं नाट्यगृहं देव तदेवेक्षितुमर्हसि ॥ (८१।२)

ततः सह महेन्द्रेण सुरैः सर्वैश्च सेतरैः । (८२।१)

आगतस्त्वरितो द्रष्टुं द्रुहिणो नाट्यमण्डपम् ॥ (८२।२)

दृष्ट्वा नाट्यगृहं ब्रह्मा प्राह सर्वान्सुरांस्ततः । (८३।१)

अंशभागैर्भवद्भिस्तु रक्ष्यो ऽयं नाट्यमण्डपः ॥ (८३।२)

रक्षणे मण्डपस्याथ विनियुक्तस्तु चन्द्रमाः । (८४।१)

लोकपालास्तथा दिक्षु विदिक्ष्वपि च मारुताः ॥ (८४।२)

नेपथ्यभूमौ मित्रस्तु निक्षिप्तो वरुणो ऽम्बरे । (८५।१)

वेदिकारक्षणे वह्निर्भाण्डे सर्वदिवौकसः ॥ (८५।२)

वर्णाश्चत्वार एवाथ स्तम्भेषु विनियोजिताः । (८६।१)

आदित्याश्चैव रुद्राश्च स्थिताः स्तम्भान्तरेष्वथ ॥ (८६।२)

धारणीष्वथ भूतानि शालास्वप्सरसस्तथा । (८७।१)

सर्ववेश्मसु यक्षिण्यो महीपृष्ठे महोदधिः ॥ (८७।२)

द्वारशालानियुक्तौ तु कृतान्तः काल एव च । (८८।१)

स्थापितौ द्वारपत्रेषु नागमुख्यौ महाबलौ ॥ (८८।२)

देहल्यां यमदण्डस्तु शूलं तस्योपरि स्थितम् । (८९।१)

द्वारपालौ स्थितौ चोभौ नियतिर्मृत्युरेव च ॥ (८९।२)

पार्श्वे च रङ्गपीठस्य महेन्द्रः स्थितवान्स्वयम् । (९०।१)

स्थापिता मत्तवारण्यां विद्युद्दैत्यनिषूदनी ॥ (९०।२)

स्तम्भेषु मत्तवारण्याः स्थापिताः परिपालने । (९१।१)

भूतयक्षपिशाचाश्च गुह्यकाश्च महाबलाः ॥ (९१।२)

जर्जरे तु विनिक्षिप्तं वज्रं दैत्यनिबर्हणम् । (९२।१)

तत्पर्वसु विनिक्षिप्ताः सुरेन्द्रा ह्यमितौजसः ॥ (९२।२)

शिरःपर्वस्थितो ब्रह्मा द्वितीये शङ्करस्तथा । (९३।१)

तृतीये च स्थितो विष्णुश्चतुर्थे स्कन्द एव च ॥ (९३।२)

पञ्चमे च महानागाः शेषवासुकितक्षकाः । (९४।१)

एवं विघ्नविनाशाय स्थापिता जर्जरे सुराः ॥ (९४।२)

रङ्गपीठस्य मध्ये तु स्वयं ब्रह्मा प्रतिष्ठितः । (९५।१)

इष्ट्यर्थं रङ्गमध्ये तु क्रियते पुष्पमोक्षणम् ॥ (९५।२)

पातालवासिनो ये च यक्षगुह्यकपन्नगाः । (९६।१)

अधस्ताद्रङ्गपीठस्य रक्षणे ते नियोजिताः ॥ (९६।२)

नायकं रक्षतीन्द्रस्तु नायिकां च सरस्वती । (९७।१)

विदूषकम् अथौंकारः शेषास्तु प्रकृतीर् हरः ॥ (९७।२)

यान्येतानि नियुक्तानि दैवतानीह रक्षणे । (९८।१)

एतान्येवाधिदैवानि भविष्यन्तीत्युवाच सः ॥ (९८।२)

एतस्मिन्नन्तरे देवैः सर्वैरुक्तः पितामहः । (९९।१)

साम्ना तावदिमे विघ्नाः स्थाप्यन्तां वचसा त्वया ॥ (९९।२)

पूर्वं साम प्रयोक्तव्यं द्वितीयं दानमेव च । (१००।१)

तयोरुपरि भेदस्तु ततो दण्डः प्रयुज्यते ॥ (१००।२)

देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा विघ्नानुवाच ह । (१०१।१)

कस्माद्भवन्तो नाट्यस्य विनाशाय समुत्थिताः ॥ (१०१।२)

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा विरूपाक्षो ऽब्रवीद्वचः । (१०२।१)

दैत्यैर्विघ्नगणैः सार्धं सामपूर्वमिदं ततः ॥ (१०२।२)

यो ऽयं भगवता सृष्टो नाट्यवेदः सुरेच्छया । (१०३।१)

प्रत्यादेशो ऽयमस्माकं सुरार्थं भवता कृतः ॥ (१०३।२)

तन्नैतदेवं कर्तव्यं त्वया लोकपितामह । (१०४।१)

यथा देवास्तथा दैत्यास्त्वत्तः सर्वे विनिर्गताः ॥ (१०४।२)

विघ्नानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा वचनमब्रवीत् । (१०५।१)

अलं वो मन्युना दैत्या विषादं त्यजतानघाः ॥ (१०५।२)

भवतां देवतानां च शुभाशुभविकल्पकः । (१०६।१)

कर्मभावान्वयापेक्षी नाट्यवेदो मया कृतः ॥ (१०६।२)

नैकान्ततो ऽत्र भवतां देवानां चानुभावनम् । (१०७।१)

त्रैलोक्यस्यास्य सर्वस्य नाट्यं भावानुकीर्तनम् ॥ (१०७।२)

क्वचिद्धर्मः क्वचित्क्रीडा क्वचिदर्थः क्वचिच्छमः । (१०८।१)

क्वचिद्धास्यं क्वचिद्युद्धं क्वचित्कामः क्वचिद्वधः ॥ (१०८।२)

धर्मो धर्मप्रवृत्तानां कामः कामोपसेविनाम् । (१०९।१)

निग्रहो दुर्विनीतानां विनीतानां दमक्रिया ॥ (१०९।२)

क्लीबानां धार्ष्ट्यजननमुत्साहः शूरमानिनाम् । (११०।१)

अबुधानां विबोधश्च वैदुष्यं विदुषामपि ॥ (११०।२)

ईश्वराणां विलासश्च स्थैर्यं दुःखार्दितस्य च । (१११।१)

अर्थोपजीविनामर्थो धृतिरुद्वेगचेतसाम् ॥ (१११।२)

नानाभावोपसंपन्नं नानावस्थान्तरात्मकम् । (११२।१)

लोकवृत्तानुकरणं नाट्यमेतन्मया कृतम् ॥ (११२।२)

उत्तमाधममध्यानां नराणां कर्मसंश्रयम् । (११३।१)

हितोपदेशजननं धृतिक्रीडासुखादिकृत् ॥ (११३।२)

एतद्रसेषु भावेषु सर्वकर्मक्रियास्वथ । (११४।१)

सर्वोपदेशजननं नाट्यं लोके भविष्यति । (११४।२)

दुःखार्तानां श्रमार्तानां शोकार्तानां तपस्विनाम् । (११४।३)

विश्रान्तिजननं काले नाट्यमेतद्भविष्यति ॥ (११४।४)

धर्म्यं यशस्यमायुष्यं हितं बुद्धिविवर्धनम् । (११५।१)

लोकोपदेशजननं नाट्यमेतद्भविष्यति ॥ (११५।२)

न तज्ज्ञानं न तच्छिल्पं न सा विद्या न सा कला । (११६।१)

नासौ योगो न तत्कर्म नाट्ये ऽस्मिन् यन्न दृश्यते ॥ (११६।२)

तन्नात्र मन्युः कर्तव्यो भवद्भिरमरान्प्रति । (११७।१)

सप्तद्वीपानुकरणं नाट्यमेतद्भविष्यति ॥ (११७।२)

येनानुकरणं नाट्यमेतत्तद्यन्मया कृतम् । (११८।१)

देवानामसुराणां च राज्ञामथ कुटुम्बिनाम् । (११८।२)

ब्रह्मर्षीणां च विज्ञेयं नाट्यं वृत्तान्तदर्शकम् ॥ (११८।३)

यो ऽयं स्वभावो लोकस्य सुखदुःखसमन्वितः । (११९।१)

सो ऽङ्गाद्यभिनयोपेतो नाट्यमित्यभिधीयते ॥ (११९।२)

वेदविद्येतिहासानाम् आख्यानपरिकल्पनम् । (१२०।१)

विनोदकरणं लोके नाट्यमेतद्भविष्यति । (१२०।२)

श्रुतिस्मृतिसदाचारपरिशेषार्थकल्पनम् । (१२०।३)

विनोदजननं लोके नाट्यमेतद्भविष्यति । (१२०।४)

एतस्मिन्नन्तरे देवान् सर्वानाह पितामहः । (१२०।५)

क्रियतामद्य विधिवद्यजनं नाट्यमण्डपे ॥ (१२०।६)

बलिप्रदानैर्होमैश्च मन्त्रौषधिसमन्वितैः । (१२१।१)

भोज्यैर्भक्षैश्च पानैश्च बलिः समुपकल्प्यताम् ॥ (१२१।२)

मर्त्यलोकगताः सर्वे शुभां पूजामवाप्स्यथ । (१२२।१)

अपूजयित्वा रङ्गं तु नैव प्रेक्षां प्रवर्तयेत् ॥ (१२२।२)

अपूजयित्वा रङ्गं तु यः प्रेक्षां कल्पयिष्यति । (१२३।१)

निष्फलं तस्य तत् ज्ञानं तिर्यग्योनिं च यास्यति ॥ (१२३।२)

यज्ञेन संमितं ह्येतद् रङ्गदैवतपूजनम् । (१२४।१)

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कर्तव्यं नाट्ययोक्तृभिः ॥ (१२४।२)

नर्तको ऽर्थपतिर्वापि यः पूजां न करिष्यति । (१२५।१)

न कारयिष्यन्त्यन्यैर्वा प्राप्नोत्यपचयं तु सः ॥ (१२५।२)

यथाविधि यथादृष्टं यस्तु पूजां करिष्यति । (१२६।१)

स लप्स्यते शुभानर्थान् स्वर्गलोकं च यास्यति ॥ (१२६।२)

एवमुक्त्वा तु भगवान्द्रुहिणः सह दैवतैः । (१२७।१)

रङ्गपूजां कुरुष्वेति मामेवं समचोदयत् ॥ (१२७।२)

इति भारतीये नाट्यशास्त्रे नाट्योत्पत्तिर्नाम प्रथमो ऽध्यायः ॥ (१२८।१)