अचिन्त्याव्यक्तरूपाय निर्गुणाय गुणात्मने । (१।१)

समस्तजगदाधारमूर्तये ब्रह्मणे नमः ॥ (१।२)

अल्पावशिष्टे तु कृते मयो नाम महासुरः । (२।१)

रहस्यं परमं पुण्यं जिज्ञासुर् ज्ञानम् उत्तमम् ॥ (२।२)

वेदाङ्गम् अग्र्यम् अखिलं ज्योतिषां गतिकारणम् । (३।१)

आराधयन् विवस्वन्तं तपस् तेपे सुदुश्चरम् ॥ (३।२)

तोषितस् तपसा तेन प्रीतस् तस्मै वरार्थिने । (४।१)

ग्रहाणां चरितं प्रादान् मयाय सविता स्वयम् ॥ (४।२)

विदितस् ते मया भावस् तोषितस् तपसा ह्य् अहम् । (५।१)

दद्यां कालाश्रयं ज्ञानं ग्रहाणां चरितं महत् ॥ (५।२)

न मे तेजःसहः कश्चिद् आख्यातुं नास्ति मे क्षणः । (६।१)

मदंशः पुरुषो ऽयं ते निःशेषं कथयिष्यति ॥ (६।२)

इत्य् उक्त्वान्तर्दधे देवः समादिश्यांशम् आत्मनः । (७।१)

स पुमान् मयम् आहेदं प्रणतं प्राञ्जलिस्थितम् ॥ (७।२)

शृणुष्वैकमनाः पूर्वं यद् उक्तं ज्ञानम् उत्तमम् । (८।१)

युगे युगे महर्षीणां स्वयम् एव विवस्वता ॥ (८।२)

शास्त्रम् आद्यं तद् एवेदं यत् पूर्वं प्राह भास्करः । (९।१)

युगानां परिवर्तेन कालभेदो ऽत्र केवलः ॥ (९।२)

लोकानाम् अन्तकृत् कालः कालो ऽन्यः कलनात्मकः । (१०।१)

स द्विधा स्थूलसूक्ष्मत्वान् मूर्तश् चामूर्त उच्यते ॥ (१०।२)

प्राणादिः कथितो मूर्तस् त्रुट्याद्यो ऽमूर्तसंज्ञकः । (११।१)

षड्भिः प्राणैर् विनाडी स्यात् तत्षष्ट्या नाडिका स्मृता ॥ (११।२)

नाडीषष्ट्या तु नाक्षत्रम् अहोरात्रं प्रकीर्तितम् । (१२।१)

तत्त्रिंशता भवेन् मासः सावनो ऽर्कोदयैस् तथा ॥ (१२।२)

ऐन्दवस् तिथिभिस् तद्वत् संक्रान्त्या सौर उच्यते । (१३।१)

मासैर् द्वादशभिर् वर्षं दिव्यं तद् अह उच्यते ॥ (१३।२)

सुरासुराणाम् अन्योन्यम् अहोरात्रं विपर्ययात् । (१४।१)

तत्षष्टिः षड्गुणा दिव्यं वर्षम् आसुरम् एव च ॥ (१४।२)

तद्द्वादशसहस्राणि चतुर्युगम् उदाहृतम् । (१५।१)

सूर्याब्दसंख्यया द्वित्रिसागरैर् अयुताहतैः ॥ (१५।२)

संध्यासंध्यांशसहितं विज्ञेयं तच् चतुर्युगम् । (१६।१)

कृतादीनां व्यवस्थेयं धर्मपादव्यवस्थया ॥ (१६।२)

युगस्य दशमो भागश् चतुस्त्रिद्व्येकसंगुणः । (१७।१)

क्रमात् कृतयुगादीनां षष्ठांशः संध्ययोः स्वकः ॥ (१७।२)

युगानां सप्ततिः सैका मन्वन्तरम् इहोच्यते । (१८।१)

कृताब्दसंख्यास् तस्यान्ते संधिः प्रोक्तो जलप्लवः ॥ (१८।२)

ससंधयस् ते मनवः कल्पे ज्ञेयाश् चतुर्दश । (१९।१)

कृतप्रमाणः कल्पादौ संधिः पञ्चदशः स्मृतः ॥ (१९।२)

इत्थम् युगसहस्रेण भूतसंहारकारकः । (२०।१)

कल्पो ब्राह्मम् अहः प्रोक्तं शर्वरी तस्य तावती ॥ (२०।२)

परमायुः शतं तस्य तयाहोरात्रसंख्यया । (२१।१)

आयुषो ऽर्धमितं तस्य शेषकल्पो ऽयम् आदिमः ॥ (२१।२)

कल्पाद् अस्माच् च मनवः षड् व्यतीताः ससंधयः । (२२।१)

वैवस्वतस्य च मनोर् युगानां त्रिघनो गतः ॥ (२२।२)

अष्टाविंशाद् युगाद् अस्माद् यातम् एतत् कृतं युगम् । (२३।१)

अतः कालं प्रसंख्याय संख्याम् एकत्र पिण्डयेत् ॥ (२३।२)

ग्रहर्क्षदेवदैत्यादि सृजतो ऽस्य चराचरम् । (२४।१)

कृताद्रिवेदा दिव्याब्दाः शतघ्ना वेधसो गताः ॥ (२४।२)

पश्चाद् व्रजन्तो ऽतिजवान् नक्षत्रैः सततं ग्रहाः । (२५।१)

जीयमानास् तु लम्बन्ते तुल्यम् एव स्वमार्गगाः ॥ (२५।२)

प्राग्गतित्वम् अतस् तेषां भगणैः प्रत्यहं गतिः । (२६।१)

परिणाहवशाद् भिन्ना तद्वशाद् भानि भुञ्जते ॥ (२६।२)

शीघ्रगस् तान्य् अथाल्पेन कालेन महताल्पगः । (२७।१)

तेषां तु परिवर्तेन पौष्णान्ते भगणः स्मृतः ॥ (२७।२)

विकलानां कला षष्ट्या तत्षष्ट्या भाग उच्यते । (२८।१)

तत्त्रिंशता भवेद् राशिर् भगणो द्वादशैव ते ॥ (२८।२)

युगे सूर्यज्ञशुक्राणाम् खचतुष्करदार्णवाः । (२९।१)

कुजार्किगुरुशीघ्राणां भगणाः पूर्वयायिनाम् ॥ (२९।२)

इन्दो रसाग्नित्रित्रीषुसप्तभूधरमार्गणाः । (३०।१)

दस्रत्र्यष्टरसाङ्काक्षिलोचनानि कुजस्य तु ॥ (३०।२)

बुधशीघ्रस्य शून्यर्तुखाद्रित्र्यङ्कनगेन्दवः । (३१।१)

बृहस्पतेः खदस्राक्षिवेदषड्वह्नयस् तथा ॥ (३१।२)

सितशीघ्रस्य षट्सप्तत्रियमाश्विखभूधराः । (३२।१)

शनेर् भुजंगषट्पञ्चरसवेदनिशाकराः ॥ (३२।२)

चन्द्रोच्चस्याग्निशून्याश्विवसुसर्पार्णवा युगे । (३३।१)

वामं पातस्य वस्वग्नियमाश्विशिखिदस्रकाः ॥ (३३।२)

भानाम् अष्टाक्षिवस्वद्रित्रिद्विद्व्यष्टशरेन्दवः । (३४।१)

भोदया भगणैः स्वैः स्वैर् ऊनाः स्वस्वोदया युगे ॥ (३४।२)

भवन्ति शशिनो मासाः सूर्येन्दुभगणान्तरम् । (३५।१)

रविमासोनितास् ते तु शेषाः स्युर् अधिमासकाः ॥ (३५।२)

सावहाहानि चान्द्रेभ्यो द्युभ्यः प्रोज्झ्य तिथिक्षयाः । (३६।१)

उदयाद् उदयं भानोर् भूमिसावनवासरः ॥ (३६।२)

वसुद्व्यष्टाद्रिरूपाङ्कसप्ताद्रितिथयो युगे । (३७।१)

चान्द्राः खाष्टखखव्योमखाग्निखर्तुनिशाकराः ॥ (३७।२)

षड्वह्नित्रिहुताशाङ्कतिथयश् चाधिमासकाः । (३८।१)

तिथिक्षया यमार्थाश्विद्व्यष्टव्योमशराश्विनः ॥ (३८।२)

खचतुष्कसमुद्राष्टकुपञ्च रविमासकाः । (३९।१)

भवन्ति भोदया भानुभगणैर् ऊनिताः क्वहाः ॥ (३९।२)

अधिमासोनरात्र्यार्क्षचान्द्रसावनवासराः । (४०।१)

एते सहस्रगुणिताः कल्पे स्युर् भगणादयः ॥ (४०।२)

प्राग्गतेः सूर्यमन्दस्य कल्पे सप्ताष्टवह्नयः । (४१।१)

कौजस्य वेदखयमा बौधस्याष्टर्तुवह्नयः ॥ (४१।२)

खखरन्ध्राणि जैवस्य शौक्रस्यार्थगुणेषवः । (४२।१)

गोऽग्नयः शनिमन्दस्य पातानाम् अथ वामतः ॥ (४२।२)

मनुदस्रास् तु कौजस्य बौधस्याष्टाष्टसागराः । (४३।१)

कृताद्रिचन्द्रा जैवस्य त्रिखाङ्काश् च तथा भृगोः ॥ (४३।२)

शनिपातस्य भगणाः कल्पे यमरसर्तवः । (४४।१)

भगणाः पूर्वम् एवात्र प्रोक्ताश् चन्द्रोच्चपातयोः ॥ (४४।२)

षण्मनूनां तु संपीड्य कालं तत्संधिभिः सह । (४५।१)

कल्पादिसंधिना सार्धं वैवस्वतमनोस् तथा ॥ (४५।२)

युगानाम् त्रिघनं यातं तथा कृतयुगं त्व् इदम् । (४६।१)

प्रोज्झ्य सृष्टेस् ततः कालं पूर्वोक्तं दिव्यसंख्यया ॥ (४६।२)

सूर्याब्दसंख्यया ज्ञेयाः कृतस्यान्ते गता अमी । (४७।१)

खचतुष्कयमाद्र्यग्निशररन्ध्रनिशाकराः ॥ (४७।२)

अत ऊर्ध्वम् अमी युक्ता गतकालाब्दसंख्यया । (४८।१)

मासीकृता युता मासैर् मधुशुक्लादिभिर् गतैः ॥ (४८।२)

पृथक्स्थास् ते ऽधिमासघ्नाः सूर्यमासविभाजिताः । (४९।१)

लब्धाधिमासकैर् युक्ता दिनीकृत्य दिनान्विताः ॥ (४९।२)

द्विष्ठास् तिथिक्षयाभ्यस्ताश् चान्द्रवासरभाजिताः । (५०।१)

लब्धोनरात्रिरहिता लङ्कायाम् आर्धरात्रिकः ॥ (५०।२)

सावनो द्युगणः सूर्याद् दिनमासाब्दपास् ततः । (५१।१)

सप्तभिः क्षयितः शेषः सूर्याद्यो वासरेश्वरः ॥ (५१।२)

मासाब्ददिनसंख्याप्तं द्वित्रिघ्नं रूपसंयुतम् । (५२।१)

सप्तोद्धृतावशेषौ तु विज्ञेयौ मासवर्षौ ॥ (५२।२)

यथा स्वभगणाभ्यस्तो दिनराशिः कुवासरैः । (५३।१)

विभाजितो मध्यगत्या भगणादिर् ग्रहो भवेत् ॥ (५३।२)

एवं स्वशीघ्रमन्दोच्चा ये प्रोक्ताः पूर्वयायिनः । (५४।१)

विलोमगतयः पातास् तद्वच् चक्राद् विशोधिताः ॥ (५४।२)

द्वादशघ्ना गुरोर् याता भगणा वर्तमानकैः । (५५।१)

राशिभिः सहिताः शुद्धाः षष्ट्या स्युर् विजयादयः ॥ (५५।२)

विस्तरेणैतद् उदितं संक्षेपाद् व्यावहारिकम् । (५६।१)

मध्यमानयनं कार्यं ग्रहाणाम् इष्टतो युगात् ॥ (५६।२)

अस्मिन् कृतयुगस्यान्ते सर्वे मध्यगता ग्रहाः । (५७।१)

विना तु पातमन्दोच्चान् मेषादौ तुल्यताम् इताः ॥ (५७।२)

मकरादौ शशाङ्कोच्चं तत्पातस् तु तुलादिगः । (५८।१)

निरंशत्वम् गताश् चान्ये नोक्तास् ते मन्दचारिणः ॥ (५८।२)

योजनानि शतान्य् अष्टौ भूकर्णो द्विगुणानि तु । (५९।१)

तद्वर्गतो दशगुणात् पदं भूपरिधिर् भवेत् ॥ (५९।२)

लम्बज्याघ्नस् त्रिजीवाप्तः स्फुटो भूपरिधिः स्वकः । (६०।१)

तेन देशान्तराभ्यस्ता ग्रहभुक्तिर् विभाजिता ॥ (६०।२)

कलादि तत् फलं प्राच्यां ग्रहेभ्यः परिशोधयेत् । (६१।१)

रेखा प्रतीची संस्थाने प्रक्षिपेत् स्युः स्वदेशजा ॥ (६१।२)

राक्षसालयदेवौकःशैलयोर् मध्यसूत्रगाः । (६२।१)

रोहीतकम् अवन्ती च यथा संनिहितं सरः ॥ (६२।२)

अतीत्योन्मीलनाद् इन्दोः पश्चात् तद्गणितागतात् । (६३।१)

यदा भवेत् तदा प्राच्यां स्वस्थानं मध्यतो भवेत् ॥ (६३।२)

अप्राप्य च भवेत् पश्चाद् एवं वापि निमीलनात् । (६४।१)

तयोर् अन्तरनाडीभिर् हन्याद् भूपरिधिं स्फुटम् ॥ (६४।२)

षष्ट्या विभज्य लब्धैस् तु योजनैः प्राग् अथापरैः । (६५।१)

स्वदेशः परिधौ ज्ञेयः कुर्याद् देशान्तरं हि तैः ॥ (६५।२)

वारप्रवृत्तिः प्राग्देशे क्षपार्धे ऽभ्यधिके भवेत् । (६६।१)

तद्देशान्तरनाडीभिः पश्चाद् ऊने विनिर्दिशेत् ॥ (६६।२)

इष्टनाडीगुणा भुक्तिः षष्ट्या भक्ता कलादिकम् । (६७।१)

गते शोध्यं युतं गम्ये कृत्वा तात्कालिको भवेत् ॥ (६७।२)

भचक्रलिप्ताशीत्यंशं परमं दक्षिणोत्तरम् । (६८।१)

विक्षिप्यते स्वपातेन स्वक्रान्त्यन्ताद् अनुष्णगुः ॥ (६८।२)

तन्नवांशं द्विगुणितं जीवस् त्रिगुणितं कुजः । (६९।१)

बुधशुक्रार्कजाः पातैर् विक्षिप्यन्ते चतुर्गुणम् ॥ (६९।२)

एवम् त्रिघनरन्ध्रार्करसार्कार्का दशाहताः । (७०।१)

चन्द्रादीनां क्रमाद् उक्ता मध्यविक्षेपलिप्तकाः ॥ (७०।२)