ASaṃ, 1, 23
Select a line for its word-by-word analysis.
अथातो भेषजावचारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः । (१।१)
athāto bheṣajāvacāraṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ |
भेषजमवचारयन् प्रागेव तावदातुरं परीक्षेत । (२।१)
bheṣajamavacārayan prāgeva tāvadāturaṃ parīkṣeta |
कस्मिन्नयं देशे जातः संवृद्धो व्याधितो वा । (२।२)
kasminnayaṃ deśe jātaḥ saṃvṛddho vyādhito vā |
तस्मिंश्च देशे मनुष्याणामिदमाहारजातमिदं विहारजातमेतावद्बलम् एवंविधं सत्त्वमेवंविधं सात्म्यमियं भक्तिरिमे व्याधयो हितमिदमहितमिदमिति । (२।३)
tasmiṃśca deśe manuṣyāṇāmidamāhārajātamidaṃ vihārajātametāvadbalam evaṃvidhaṃ sattvamevaṃvidhaṃ sātmyamiyaṃ bhaktirime vyādhayo hitamidamahitamidamiti |
प्रायोग्रहणेन केन वा निदानविशेषेणास्य कुपितो दोषो दोषस्य ह्येकस्यापि बहवः प्रकोपे हेतवः । (२।४)
prāyograhaṇena kena vā nidānaviśeṣeṇāsya kupito doṣo doṣasya hyekasyāpi bahavaḥ prakope hetavaḥ |
तस्माद्यथास्वलक्षणैः कर्मभिश्च बुद्ध्यापि दोषमेवमवगमयेत् । (२।५)
tasmādyathāsvalakṣaṇaiḥ karmabhiśca buddhyāpi doṣamevamavagamayet |
तद्यथा किमाहारेण कुपितो वायुः किं विहारेण तथा रूक्षेण लघुना शिशिरेण वा साहसेन वेगरोधेन वा भयेन शोकेन वेति । (२।६)
tadyathā kimāhāreṇa kupito vāyuḥ kiṃ vihāreṇa tathā rūkṣeṇa laghunā śiśireṇa vā sāhasena vegarodhena vā bhayena śokena veti |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.