नर्ममालाNarmamālā

KṣNarm, 1

1 of 3 · 296 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

येनेदं स्वेच्छया सर्वं मायया मोहितं जगत् । (१।१)

yenedaṃ svecchayā sarvaṃ māyayā mohitaṃ jagat |

1.2१.२

स जयत्यजितः श्रीमान् कायस्थः परमेश्वरः ॥ (१।२)

sa jayatyajitaḥ śrīmān kāyasthaḥ parameśvaraḥ ||

2.1२.१

अस्ति स्वस्तिमतामग्र्यं मण्डितं बुधमण्डलैः । (२।१)

asti svastimatāmagryaṃ maṇḍitaṃ budhamaṇḍalaiḥ |

2.2२.२

खण्डिताखण्डलावासदर्पं कश्मीरमण्डलम् ॥ (२।२)

khaṇḍitākhaṇḍalāvāsadarpaṃ kaśmīramaṇḍalam ||

3.1३.१

यस्मिन् प्राज्यभुजस्तम्भस्तम्भिताहितविक्रमः । (३।१)

yasmin prājyabhujastambhastambhitāhitavikramaḥ |

3.2३.२

त्रिविक्रम इव श्रीमाननन्तो बलिजिन्नृपः ॥ (३।२)

trivikrama iva śrīmānananto balijinnṛpaḥ ||

4.1४.१

तेन प्रजोपसर्गेषु वारितेषु विवेकिना । (४।१)

tena prajopasargeṣu vāriteṣu vivekinā |

4.2४.२

दुर्नियोगिषु [॥। औ५ लेत्तेरौस्झ्झ्] नीतेषु स्मृतिशेषताम् ॥ (४।२)

durniyogiṣu nīteṣu smṛtiśeṣatām ||

5.1५.१

विदग्धचूडामणिना केनचित्केलिशालिना । (५।१)

vidagdhacūḍāmaṇinā kenacitkeliśālinā |

5.2५.२

विद्वद्गोष्ठीगरिष्ठेन कश्चित्सहृदयो जनः ॥ (५।२)

vidvadgoṣṭhīgariṣṭhena kaścitsahṛdayo janaḥ ||

6.1६.१

हासायातीतकायस्थचरितं कर्तुमीरितः । (६।१)

hāsāyātītakāyasthacaritaṃ kartumīritaḥ |

6.2६.२

करोति तत्प्रसङ्गेन दुराचारविडम्बनाम् ॥ (६।२)

karoti tatprasaṅgena durācāraviḍambanām ||

7.1७.१

कृतविश्वप्रपञ्चाय नमो मायाविधायिने । (७।१)

kṛtaviśvaprapañcāya namo māyāvidhāyine |

7.2७.२

उत्पत्तिस्थितिसंहारकारिणे पुरहारिणे ॥ (७।२)

utpattisthitisaṃhārakāriṇe purahāriṇe ||

8.1८.१

व्यापिने जन्महीनाय निर्गुणाय कलाभृते । (८।१)

vyāpine janmahīnāya nirguṇāya kalābhṛte |

8.2८.२

सर्वाधिकारिणे सर्वकालकूटाशनाय ते ॥ (८।२)

sarvādhikāriṇe sarvakālakūṭāśanāya te ||

9.1९.१

पुरा हतेषु दैत्येषु विष्णुना प्रभविष्णुना । (९।१)

purā hateṣu daityeṣu viṣṇunā prabhaviṣṇunā |

9.2९.२

दुःखितो दीर्घवैराग्यस्तद्गेहगणनापतिः ॥ (९।२)

duḥkhito dīrghavairāgyastadgehagaṇanāpatiḥ ||

10.1१०.१

गत्वा वैतरणीतीरं तपो वार्षसहस्रकम् । (१०।१)

gatvā vaitaraṇītīraṃ tapo vārṣasahasrakam |

10.2१०.२

स्वमूत्रचुलकाहारः सुरवैराच्चकार सः ॥ (१०।२)

svamūtraculakāhāraḥ suravairāccakāra saḥ ||

11.1११.१

तुष्टस्तमेत्य वरदः कलिः साक्षादभाषत । (११।१)

tuṣṭastametya varadaḥ kaliḥ sākṣādabhāṣata |

11.2११.२

सर्वदेवविनाशाय गच्छ वत्स महीतलम् ॥ (११।२)

sarvadevavināśāya gaccha vatsa mahītalam ||

12.1१२.१

अनेन कलमास्त्रेण मद्दत्तेन प्रहारिणा । (१२।१)

anena kalamāstreṇa maddattena prahāriṇā |

12.2१२.२

विच्छिन्नदीपकुसुमान्धूपहीनान्निरम्बरान् ॥ (१२।२)

vicchinnadīpakusumāndhūpahīnānnirambarān ||

13.1१३.१

भ्रष्टालयान्धूलिलिप्तान्हाहाभूतान्श्वभिर्वृतान् । (१३।१)

bhraṣṭālayāndhūliliptānhāhābhūtānśvabhirvṛtān |

13.2१३.२

करिष्यसि सुरान्सर्वान्भक्तपानीयकाङ्क्षिणः ॥ (१३।२)

kariṣyasi surānsarvānbhaktapānīyakāṅkṣiṇaḥ ||

14.1१४.१

जगति ब्राह्मणानां च वृत्तिच्छेदे त्वया कृते । (१४।१)

jagati brāhmaṇānāṃ ca vṛtticchede tvayā kṛte |

14.2१४.२

यज्ञच्छेदाद्विनङ्क्ष्यन्ति दिवि देवा न संशयः ॥ (१४।२)

yajñacchedādvinaṅkṣyanti divi devā na saṃśayaḥ ||

15.1१५.१

दैत्यक्षये कृते यस्माद्भवता दिवि रोदितम् । (१५।१)

daityakṣaye kṛte yasmādbhavatā divi roditam |

15.2१५.२

तस्मात्त्वं दिविरो नाम भुवि ख्यातो भविष्यसि ॥ (१५।२)

tasmāttvaṃ diviro nāma bhuvi khyāto bhaviṣyasi ||

16.1१६.१

मषी सकलमा यस्य काली कवलिताखिला । (१६।१)

maṣī sakalamā yasya kālī kavalitākhilā |

16.2१६.२

सदा सकलमायस्य तस्य सर्वार्थसिद्धिदा ॥ (१६।२)

sadā sakalamāyasya tasya sarvārthasiddhidā ||

17.1१७.१

त्वद्वंशे ऽत्र भविष्यन्ति दैत्या दिविररूपिणः । (१७।१)

tvadvaṃśe 'tra bhaviṣyanti daityā divirarūpiṇaḥ |

17.2१७.२

यैरियं लब्धविभवैः पृथिवी न भविष्यति ॥ (१७।२)

yairiyaṃ labdhavibhavaiḥ pṛthivī na bhaviṣyati ||

18.1१८.१

इत्युक्त्वान्तर्हिते तस्मिन्कलौ कल्मषमानसः । (१८।१)

ityuktvāntarhite tasminkalau kalmaṣamānasaḥ |

18.2१८.२

याति काले सुविपुले महीमवततार सः ॥ (१८।२)

yāti kāle suvipule mahīmavatatāra saḥ ||

19.1१९.१

सौनिकेन प्रजातो ऽथ भूतले मर्मघातिना । (१९।१)

saunikena prajāto 'tha bhūtale marmaghātinā |

19.2१९.२

स कुद्दालिकभार्यायां जगदुन्मूलनव्रतः ॥ (१९।२)

sa kuddālikabhāryāyāṃ jagadunmūlanavrataḥ ||

20.1२०.१

तीक्ष्णैस्तदन्वये जातैः सर्ववृत्तिविलोपिभिः । (२०।१)

tīkṣṇaistadanvaye jātaiḥ sarvavṛttivilopibhiḥ |

20.2२०.२

रूक्षैर्न कस्यचिन्मित्रैः पापैः सर्वापहारिभिः ॥ (२०।२)

rūkṣairna kasyacinmitraiḥ pāpaiḥ sarvāpahāribhiḥ ||

21.1२१.१

कल्पान्तैरिव सर्वत्र ग्रस्तस्थावरजङ्गमैः । (२१।१)

kalpāntairiva sarvatra grastasthāvarajaṅgamaiḥ |

21.2२१.२

मषीविलिप्तसर्वाङ्गैः कालेनालिङ्गितैरिव ॥ (२१।२)

maṣīviliptasarvāṅgaiḥ kālenāliṅgitairiva ||

22.1२२.१

अधोगतैर्मृदुतरैः स्तब्धैरभ्युद्गतैः क्षणात् । (२२।१)

adhogatairmṛdutaraiḥ stabdhairabhyudgataiḥ kṣaṇāt |

22.2२२.२

पुरीषैरिव कायस्थैः कायस्थैर्दोषकारिभिः ॥ (२२।२)

purīṣairiva kāyasthaiḥ kāyasthairdoṣakāribhiḥ ||

23.1२३.१

सेवाकाले बहुमुखैर्लुब्धकैर्बहुबाहुभिः । (२३।१)

sevākāle bahumukhairlubdhakairbahubāhubhiḥ |

23.2२३.२

वञ्चने बहुमायैश्च बहुरूपैः सुरारिभिः ॥ (२३।२)

vañcane bahumāyaiśca bahurūpaiḥ surāribhiḥ ||

24.1२४.१

व्याप्तासु नगरग्रामपुरपत्तनभूमिषु । (२४।१)

vyāptāsu nagaragrāmapurapattanabhūmiṣu |

24.2२४.२

तस्मिन्काले मषीलिप्तकलमेन खमुल्लिखन् ॥ (२४।२)

tasminkāle maṣīliptakalamena khamullikhan ||

25.1२५.१

ननर्त कर्तरीहस्तो भूर्जप्रावरणः कलिः । (२५।१)

nanarta kartarīhasto bhūrjaprāvaraṇaḥ kaliḥ |

25.2२५.२

भस्त्राकक्ष्याभिधानो ऽयं सर्वभक्षो महासुरः । (२५।२)

bhastrākakṣyābhidhāno 'yaṃ sarvabhakṣo mahāsuraḥ |

25.3२५.३

जातो जगत्क्षयायेति पिशाचनिचया जगुः ॥ (२५।३)

jāto jagatkṣayāyeti piśācanicayā jaguḥ ||

26.1२६.१

देवापहारिणा तेन गोघासलवणच्छिदा । (२६।१)

devāpahāriṇā tena goghāsalavaṇacchidā |

26.2२६.२

भुज्यते पीयते भूरि दिविरेण दिवानिशम् ॥ (२६।२)

bhujyate pīyate bhūri divireṇa divāniśam ||

27.1२७.१

भक्त्या भगवतो विष्णोस्त्रैलोक्याक्रमणे पुरा । (२७।१)

bhaktyā bhagavato viṣṇostrailokyākramaṇe purā |

27.2२७.२

धर्मः प्रयातो द्रवतां मषीरूपेण तिष्ठति ॥ (२७।२)

dharmaḥ prayāto dravatāṃ maṣīrūpeṇa tiṣṭhati ||

28.1२८.१

देवनागमनुष्याणां नित्यनैमित्तिकच्छिदः । (२८।१)

devanāgamanuṣyāṇāṃ nityanaimittikacchidaḥ |

28.2२८.२

तस्य कायस्थनाथस्य त्रैलोक्याक्रमणे पुनः ॥ (२८।२)

tasya kāyasthanāthasya trailokyākramaṇe punaḥ ||

29.1२९.१

कलिः प्रयातो द्रवतां मषीरूपेण तिष्ठति । (२९।१)

kaliḥ prayāto dravatāṃ maṣīrūpeṇa tiṣṭhati |

29.2२९.२

यथा स्वर्गप्रदा गङ्गा तथैषा नरकप्रदा ॥ (२९।२)

yathā svargapradā gaṅgā tathaiṣā narakapradā ||

30.1३०.१

व्यथितः प्रथितैर्ग्रामैर्निगडैर्लगुडैस्तथा । (३०।१)

vyathitaḥ prathitairgrāmairnigaḍairlaguḍaistathā |

30.2३०.२

भयाद्वैराग्यमापन्नः स बभूव महाव्रती ॥ (३०।२)

bhayādvairāgyamāpannaḥ sa babhūva mahāvratī ||

31.1३१.१

भग्नव्यथो ऽथ संत्यज्य व्रतं प्रायाद्दिगन्तरम् । (३१।१)

bhagnavyatho 'tha saṃtyajya vrataṃ prāyāddigantaram |

31.2३१.२

कालेन विस्मृतो ऽभ्येत्य भूर्जज्ञो ऽलीकनिःस्पृहः ॥ (३१।२)

kālena vismṛto 'bhyetya bhūrjajño 'līkaniḥspṛhaḥ ||

32.1३२.१

क्रमाद्ग्रामनियोगेन नगरे गणनापतेः । (३२।१)

kramādgrāmaniyogena nagare gaṇanāpateḥ |

32.2३२.२

दम्भसंभावितः प्राप गृहकृत्यं विधेर्वशात् ॥ (३२।२)

dambhasaṃbhāvitaḥ prāpa gṛhakṛtyaṃ vidhervaśāt ||

33.1३३.१

तस्यानुजीविभिः क्रूरैरनुवर्तनजीविभिः । (३३।१)

tasyānujīvibhiḥ krūrairanuvartanajīvibhiḥ |

33.2३३.२

वसुहीना वसुमती कृता प्रकटतस्करैः ॥ (३३।२)

vasuhīnā vasumatī kṛtā prakaṭataskaraiḥ ||

34.1३४.१

दम्भध्वजो निष्प्रपञ्चो लुब्धकः कलमाकरः । (३४।१)

dambhadhvajo niṣprapañco lubdhakaḥ kalamākaraḥ |

34.2३४.२

सूचीमुखो भूर्जगुप्तो महीमण्डश्च दुःसहाः ॥ (३४।२)

sūcīmukho bhūrjagupto mahīmaṇḍaśca duḥsahāḥ ||

35.1३५.१

दैत्यावताराः सप्तैते तन्माहात्म्यान्नियोगिनः । (३५।१)

daityāvatārāḥ saptaite tanmāhātmyānniyoginaḥ |

35.2३५.२

लुण्ठ्या वध्याश्च पूज्या ये सर्व इत्यवदन्मदात् ॥ (३५।२)

luṇṭhyā vadhyāśca pūjyā ye sarva ityavadanmadāt ||

36.1३६.१

उपतापो वज्रपातः परिघो द्वारभञ्जकः । (३६।१)

upatāpo vajrapātaḥ parigho dvārabhañjakaḥ |

36.2३६.२

धूमकेतुः कपिमुखः कुक्षिभेदो गृहोल्मुकः ॥ (३६।२)

dhūmaketuḥ kapimukhaḥ kukṣibhedo gṛholmukaḥ ||

37.1३७.१

अष्टौ पिशाचास्तस्यैते भटमुख्याः पुरःसराः । (३७।१)

aṣṭau piśācāstasyaite bhaṭamukhyāḥ puraḥsarāḥ |

37.2३७.२

मर्त्यलोकविनाशाय बभ्रमुर्यष्टिपाणयः ॥ (३७।२)

martyalokavināśāya babhramuryaṣṭipāṇayaḥ ||

38.1३८.१

स वृतः सेवकशतैः सदा दम्भहरार्चने । (३८।१)

sa vṛtaḥ sevakaśataiḥ sadā dambhaharārcane |

38.2३८.२

स्तोत्रं पठति हाहेति कुर्वन्सास्रुविलोचनः ॥ (३८।२)

stotraṃ paṭhati hāheti kurvansāsruvilocanaḥ ||

39.1३९.१

सुगिरा चित्तहारिण्या पश्यन्त्या दृश्यमानया । (३९।१)

sugirā cittahāriṇyā paśyantyā dṛśyamānayā |

39.2३९.२

ह्यः कियन्तो मया दत्ताः प्रायस्था विजयेश्वरे ॥ (३९।२)

hyaḥ kiyanto mayā dattāḥ prāyasthā vijayeśvare ||

40.1४०.१

जयत्युल्लासितानन्तमहिमा परमेश्वरः । (४०।१)

jayatyullāsitānantamahimā parameśvaraḥ |

40.2४०.२

आदौ स्थितानामुपरि प्रयान्त्वेते त्रिसप्ततिः ॥ (४०।२)

ādau sthitānāmupari prayāntvete trisaptatiḥ ||

41.1४१.१

यः स्फीतः श्रीदयाबोधपरमानन्दसम्पदा । (४१।१)

yaḥ sphītaḥ śrīdayābodhaparamānandasampadā |

41.2४१.२

प्रायस्थाने मृता भट्टाः कृष्यन्तां गुल्फदामभिः ॥ (४१।२)

prāyasthāne mṛtā bhaṭṭāḥ kṛṣyantāṃ gulphadāmabhiḥ ||

42.1४२.१

विद्योद्द्योतितमाहात्म्यः स जयत्यपराजितः । (४२।१)

vidyoddyotitamāhātmyaḥ sa jayatyaparājitaḥ |

42.2४२.२

निर्धामधूमकर्तारो ग्रामान्यान्तु नियोगिनः ॥ (४२।२)

nirdhāmadhūmakartāro grāmānyāntu niyoginaḥ ||

43.1४३.१

सर्वानन्दस्वरूपाय सर्वमङ्गल्यहेतवे । (४३।१)

sarvānandasvarūpāya sarvamaṅgalyahetave |

43.2४३.२

सर्वस्वहरणं कृत्वा वध्या दण्डनिषेधिनः ॥ (४३।२)

sarvasvaharaṇaṃ kṛtvā vadhyā daṇḍaniṣedhinaḥ ||

44.1४४.१

सर्वक्लेशापहर्त्रे च चिद्रूपब्रह्मणे नमः । (४४।१)

sarvakleśāpahartre ca cidrūpabrahmaṇe namaḥ |

44.2४४.२

पीडिताः प्रस्रवन्त्येव प्रजा गुग्गुलुबीजवत् ॥ (४४।२)

pīḍitāḥ prasravantyeva prajā guggulubījavat ||

45.1४५.१

इत्यादिस्तोत्रमुखरो घण्टाबधिरिताखिलः । (४५।१)

ityādistotramukharo ghaṇṭābadhiritākhilaḥ |

45.2४५.२

समादिश्याविशच्चाशु नियोगिनिबिडां सभाम् ॥ (४५।२)

samādiśyāviśaccāśu niyoginibiḍāṃ sabhām ||

46.1४६.१

मरीचः प्रथितस्थानमास्थितो जनदुष्कृतैः । (४६।१)

marīcaḥ prathitasthānamāsthito janaduṣkṛtaiḥ |

46.2४६.२

ददर्श दूरादायान्तं कार्यदूतं नियोगिनम् ॥ (४६।२)

dadarśa dūrādāyāntaṃ kāryadūtaṃ niyoginam ||

47.1४७.१

पदाल[ग्ना]शिवं देवगृहोच्चाटनचाक्रिकम् । (४७।१)

padālaśivaṃ devagṛhoccāṭanacākrikam |

47.2४७.२

सुसूक्ष्मदलविन्यासविभागोन्नतटुप्पिकम् ॥ (४७।२)

susūkṣmadalavinyāsavibhāgonnataṭuppikam ||

48.1४८.१

अतसीकुसुमच्छायं मृदुस्पर्शाङ्गरक्षिकम् । (४८।१)

atasīkusumacchāyaṃ mṛdusparśāṅgarakṣikam |

48.2४८.२

जात्यकस्तूरिकामोदस्थूलतूलपटीवृतम् ॥ (४८।२)

jātyakastūrikāmodasthūlatūlapaṭīvṛtam ||

49.1४९.१

हस्ताङ्गुलीन्यस्तहैमत्रिगुणावर्तवालिकम् । (४९।१)

hastāṅgulīnyastahaimatriguṇāvartavālikam |

49.2४९.२

दूराध्वक्लमसोच्छ्वासात् कुर्वाणं विकृतीर्मुखे ॥ (४९।२)

dūrādhvaklamasocchvāsāt kurvāṇaṃ vikṛtīrmukhe ||

50.1५०.१

दृष्ट्वा पिशुनमायान्तं तं भागवतमन्तिके । (५०।१)

dṛṣṭvā piśunamāyāntaṃ taṃ bhāgavatamantike |

50.2५०.२

उत्थाय हर्षादालम्ब्य पाणौ पार्श्वे न्यवेशयत् ॥ (५०।२)

utthāya harṣādālambya pāṇau pārśve nyaveśayat ||

51.1५१.१

इति गृहकृत्याधिपतिः ।पिशुनेभ्यो नमस्तेभ्यो यत्प्रसादान्नियोगिनः । (५१।१)

iti gṛhakṛtyādhipatiḥ |piśunebhyo namastebhyo yatprasādānniyoginaḥ |

51.2५१.२

दूरस्था अपि जायन्ते सहस्रश्रोत्रचक्षुषः ॥ (५१।२)

dūrasthā api jāyante sahasraśrotracakṣuṣaḥ ||

52.1५२.१

सो ऽब्रवीत्त्वामहं श्रुत्वा स्थितं शक्तिमतां धुरि । (५२।१)

so 'bravīttvāmahaṃ śrutvā sthitaṃ śaktimatāṃ dhuri |

52.2५२.२

प्राप्तो देवगृहादेष राशिमार्गप्रदर्शकः ॥ (५२।२)

prāpto devagṛhādeṣa rāśimārgapradarśakaḥ ||

53.1५३.१

वस्त्रालङ्काररत्नादि यत्किंचिद्देववेश्मसु । (५३।१)

vastrālaṅkāraratnādi yatkiṃciddevaveśmasu |

53.2५३.२

विद्यमानमशेषं तत्करिष्ये प्रकटं तव ॥ (५३।२)

vidyamānamaśeṣaṃ tatkariṣye prakaṭaṃ tava ||

54.1५४.१

विजयेश्वरवाराहमार्तण्डादिषु विद्यते । (५४।१)

vijayeśvaravārāhamārtaṇḍādiṣu vidyate |

54.2५४.२

त्वद्भाग्योपचयाद् राशिर् अपोष्यपरिपूरकः ॥ (५४।२)

tvadbhāgyopacayād rāśir apoṣyaparipūrakaḥ ||

55.1५५.१

अभीरुरपवादेषु निःशङ्कः पातकेषु च । (५५।१)

abhīrurapavādeṣu niḥśaṅkaḥ pātakeṣu ca |

55.2५५.२

तत्र तीक्ष्णो भृशं शश्वत्क्रियतां परिपालकः ॥ (५५।२)

tatra tīkṣṇo bhṛśaṃ śaśvatkriyatāṃ paripālakaḥ ||

56.1५६.१

स चास्ति भुवि विख्यातः कायस्थो भवता समः । (५६।१)

sa cāsti bhuvi vikhyātaḥ kāyastho bhavatā samaḥ |

56.2५६.२

विना धनं विनायासं सर्वस्वहरणं विना ॥ (५६।२)

vinā dhanaṃ vināyāsaṃ sarvasvaharaṇaṃ vinā ||

57.1५७.१

ब्रह्महत्या न गण्यन्ते गोवधेषु कथैव का । (५७।१)

brahmahatyā na gaṇyante govadheṣu kathaiva kā |

57.2५७.२

प्रभुभक्तिकृता येन मूलादुन्मूल्यते जनः ॥ (५७।२)

prabhubhaktikṛtā yena mūlādunmūlyate janaḥ ||

58.1५८.१

अन्ये ऽपि सन्ति सर्वत्र तद्विधस्तु न लभ्यते । (५८।१)

anye 'pi santi sarvatra tadvidhastu na labhyate |

58.2५८.२

नीतः स्वजनको येन निधनं बन्धने धनी ॥ (५८।२)

nītaḥ svajanako yena nidhanaṃ bandhane dhanī ||

59.1५९.१

यदि नाम भवत्पुण्यैः स समेष्यति मद्गिरा । (५९।१)

yadi nāma bhavatpuṇyaiḥ sa sameṣyati madgirā |

59.2५९.२

तत्स्वगेहं निधानानां विद्धि स्वच्छन्दमन्दिरम् ॥ (५९।२)

tatsvagehaṃ nidhānānāṃ viddhi svacchandamandiram ||

60.1६०.१

इति ब्रुवाणमसकृत्कर्णे विहितसंविदम् । (६०।१)

iti bruvāṇamasakṛtkarṇe vihitasaṃvidam |

60.2६०.२

महत्तमस्तम् अवदत् तूर्णम् आनीयतामिति ॥ (६०।२)

mahattamastam avadat tūrṇam ānīyatāmiti ||

61.1६१.१

ततः स सत्वरं द्वित्रैरादराय गतागतैः । (६१।१)

tataḥ sa satvaraṃ dvitrairādarāya gatāgataiḥ |

61.2६१.२

तमानिनाय निश्चित्य पापिनं परिपालकम् ॥ (६१।२)

tamānināya niścitya pāpinaṃ paripālakam ||

62.1६२.१

इति चाक्रिकः पुंश्चलको वा ।काष्ठस्तब्धोन्नतग्रीवः सनिःस्पन्दोर्ध्वलोचनः । (६२।१)

iti cākrikaḥ puṃścalako vā |kāṣṭhastabdhonnatagrīvaḥ saniḥspandordhvalocanaḥ |

62.2६२.२

कामलाहरितच्छायशिरःशाटककञ्चुकः ॥ (६२।२)

kāmalāharitacchāyaśiraḥśāṭakakañcukaḥ ||

63.1६३.१

लम्बमानेन महतामेध्यक्रोडानुकारिणा । (६३।१)

lambamānena mahatāmedhyakroḍānukāriṇā |

63.2६३.२

उदरेण दरेणेव व्याप्तः पिशितवेश्मना ॥ (६३।२)

udareṇa dareṇeva vyāptaḥ piśitaveśmanā ||

64.1६४.१

तीव्रदर्पो महाकोपः प्राणहृन्निष्प्रतिक्रियः । (६४।१)

tīvradarpo mahākopaḥ prāṇahṛnniṣpratikriyaḥ |

64.2६४.२

सोपद्रवः सोपतापः सन्निपात इव ज्वरः ॥ (६४।२)

sopadravaḥ sopatāpaḥ sannipāta iva jvaraḥ ||

65.1६५.१

स महान्तं समासाद्य दुःसहं दंशनं विटम् । (६५।१)

sa mahāntaṃ samāsādya duḥsahaṃ daṃśanaṃ viṭam |

65.2६५.२

लीलयैव वशीकृत्य लेभे देवगृहान्बहून् ॥ (६५।२)

līlayaiva vaśīkṛtya lebhe devagṛhānbahūn ||

66.1६६.१

ततो मूर्तैरिवायासैः सहसैव पुरःसरैः । (६६।१)

tato mūrtairivāyāsaiḥ sahasaiva puraḥsaraiḥ |

66.2६६.२

अर्घवेलां ययौ कर्तुमसङ्ख्यैः परिवारितः ॥ (६६।२)

arghavelāṃ yayau kartumasaṅkhyaiḥ parivāritaḥ ||

67.1६७.१

काचरो ऽयं हिरण्याक्षः पूर्ववैरमनुस्मरन् । (६७।१)

kācaro 'yaṃ hiraṇyākṣaḥ pūrvavairamanusmaran |

67.2६७.२

देवानवाप्तः संहर्तुमिति तं बुबुधे जनः ॥ (६७।२)

devānavāptaḥ saṃhartumiti taṃ bubudhe janaḥ ||

68.1६८.१

भयात्पलाय्य यातेषु धनिकेषु सुरालयात् । (६८।१)

bhayātpalāyya yāteṣu dhanikeṣu surālayāt |

68.2६८.२

तमयुः पुनरक्षीणा देवागारनिवासिनः ॥ (६८।२)

tamayuḥ punarakṣīṇā devāgāranivāsinaḥ ||

69.1६९.१

भटैरर्गलितद्वारकवाटस्फोटनाकुलैः । (६९।१)

bhaṭairargalitadvārakavāṭasphoṭanākulaiḥ |

69.2६९.२

प्रारब्धे गृहभाण्डादिविलुण्ठनमहोत्सवे ॥ (६९।२)

prārabdhe gṛhabhāṇḍādiviluṇṭhanamahotsave ||

70.1७०.१

सहसा हृतवस्त्राणां गृहिणीनां समाययौ । (७०।१)

sahasā hṛtavastrāṇāṃ gṛhiṇīnāṃ samāyayau |

70.2७०.२

संत्रस्तबालकानां च करुणो रोदनध्वनिः ॥ (७०।२)

saṃtrastabālakānāṃ ca karuṇo rodanadhvaniḥ ||

71.1७१.१

इति परिपालकः ।अथाययौ चिरावाप्तबहुहर्षस्खलद्गतिः । (७१।१)

iti paripālakaḥ |athāyayau cirāvāptabahuharṣaskhaladgatiḥ |

71.2७१.२

कृशः शनैश्चराकारो धूसरः क्षुत्क्षतोदरः ॥ (७१।२)

kṛśaḥ śanaiścarākāro dhūsaraḥ kṣutkṣatodaraḥ ||

72.1७२.१

बहुच्छिद्रशिरःशाटलडत्पर्यन्ततूस्तकः । (७२।१)

bahucchidraśiraḥśāṭalaḍatparyantatūstakaḥ |

72.2७२.२

शतचक्रलिकास्यूतमललिप्ताङ्गरक्षकः ॥ (७२।२)

śatacakralikāsyūtamalaliptāṅgarakṣakaḥ ||

73.1७३.१

शीर्णजीर्णपटीगुप्तकक्ष्यानियमिताञ्चलः । (७३।१)

śīrṇajīrṇapaṭīguptakakṣyāniyamitāñcalaḥ |

73.2७३.२

याचितानीतसंशुष्कपादत्रव्यथितः खलः ॥ (७३।२)

yācitānītasaṃśuṣkapādatravyathitaḥ khalaḥ ||

74.1७४.१

लेखाधिकारी निःस्वो ऽपि लेखसंस्कारगर्वितः । (७४।१)

lekhādhikārī niḥsvo 'pi lekhasaṃskāragarvitaḥ |

74.2७४.२

परिपालकनिर्दिष्टो वायुभक्ष इवोरगः ॥ (७४।२)

paripālakanirdiṣṭo vāyubhakṣa ivoragaḥ ||

75.1७५.१

तद्गेहिनी शीर्णवस्त्रखण्डावृतकटीतटा । (७५।१)

tadgehinī śīrṇavastrakhaṇḍāvṛtakaṭītaṭā |

75.2७५.२

कज्जलालिप्तनासाग्रा लडन्मृत्कर्णभूषणा ॥ (७५।२)

kajjalāliptanāsāgrā laḍanmṛtkarṇabhūṣaṇā ||

76.1७६.१

क्षुधितापत्यकुपिता शूर्पार्धावृतमस्तका । (७६।१)

kṣudhitāpatyakupitā śūrpārdhāvṛtamastakā |

76.2७६.२

समुत्थाय सशूत्कारं कषन्ती बहुशः स्फिजौ ॥ (७६।२)

samutthāya saśūtkāraṃ kaṣantī bahuśaḥ sphijau ||

77.1७७.१

पत्यौ चिरात्प्राप्तपदे हृष्टादाय यतस्ततः । (७७।१)

patyau cirātprāptapade hṛṣṭādāya yatastataḥ |

77.2७७.२

॥क्षेपापूपधूपाद्यैर् गणाधिपमपूजयत् ॥ (७७।२)

..kṣepāpūpadhūpādyair gaṇādhipamapūjayat ||

78.1७८.१

सो ऽप्यनेकार्थसंदेशानाकर्ण्यावहितः प्रभोः । (७८।१)

so 'pyanekārthasaṃdeśānākarṇyāvahitaḥ prabhoḥ |

78.2७८.२

दाप्यप्रसारितकरो लेखानस्खलितो ऽलिखत् ॥ (७८।२)

dāpyaprasāritakaro lekhānaskhalito 'likhat ||

79.1७९.१

धावत्कलमचीत्कारतारः कपिरिवाहतः । (७९।१)

dhāvatkalamacītkāratāraḥ kapirivāhataḥ |

79.2७९.२

दीनारान्गणयन्नाशु ददौ लेखशतद्वयम् ॥ (७९।२)

dīnārāngaṇayannāśu dadau lekhaśatadvayam ||

80.1८०.१

परिपालकपादानां यत्किंचिदुपयुज्यते । (८०।१)

paripālakapādānāṃ yatkiṃcidupayujyate |

80.2८०.२

दर्वी बृसी पटलिका कुण्डभाण्डकरण्डिका ॥ (८०।२)

darvī bṛsī paṭalikā kuṇḍabhāṇḍakaraṇḍikā ||

81.1८१.१

इत्यादिलेखदानेन प्रसिद्धिं परमां गतः । (८१।१)

ityādilekhadānena prasiddhiṃ paramāṃ gataḥ |

81.2८१.२

सो ऽचिरेणाभवत्पुष्टः पूर्णपाणिर्मदोद्धतः ॥ (८१।२)

so 'cireṇābhavatpuṣṭaḥ pūrṇapāṇirmadoddhataḥ ||

82.1८२.१

लेखपत्त्राणि विगलल्लोचनः परिवाचयन् । (८२।१)

lekhapattrāṇi vigalallocanaḥ parivācayan |

82.2८२.२

चकार विकृतीस्तास्ता नानाभ्रूनेत्रकुञ्चनैः ॥ (८२।२)

cakāra vikṛtīstāstā nānābhrūnetrakuñcanaiḥ ||

83.1८३.१

इति लेखकोपाध्यायः ।ततो गृहीतमध्यस्थच्छत्त्रभङ्गव्यवस्थया । (८३।१)

iti lekhakopādhyāyaḥ |tato gṛhītamadhyasthacchattrabhaṅgavyavasthayā |

83.2८३.२

आययौ गञ्जदिविरो भट्टभागवतार्थितः ॥ (८३।२)

āyayau gañjadiviro bhaṭṭabhāgavatārthitaḥ ||

84.1८४.१

स प्रायस्थखलीकारान्मानी सन्त्यक्तकर्पटः । (८४।१)

sa prāyasthakhalīkārānmānī santyaktakarpaṭaḥ |

84.2८४.२

शिरःशाटकविन्यासश्वित्रितार्धललाटभूः ॥ (८४।२)

śiraḥśāṭakavinyāsaśvitritārdhalalāṭabhūḥ ||

85.1८५.१

सर्वदेवगृहग्रामराशिसंहारतत्परः । (८५।१)

sarvadevagṛhagrāmarāśisaṃhāratatparaḥ |

86.1८६.१

स प्राप्य प्रददौ दीर्घां शरत्षण्मासकल्पनाम् । (८६।१)

sa prāpya pradadau dīrghāṃ śaratṣaṇmāsakalpanām |

86.2८६.२

यस्या मध्ये ऽस्ति लिखितं सार्धं लक्षचतुष्टयम् ॥ (८६।२)

yasyā madhye 'sti likhitaṃ sārdhaṃ lakṣacatuṣṭayam ||

87.1८७.१

स्वार्थोपायं ततः पृष्टस्तेन स्वीकारसंविदा । (८७।१)

svārthopāyaṃ tataḥ pṛṣṭastena svīkārasaṃvidā |

87.2८७.२

उवाच भागसन्तोषात्किंचित्सद्भावमास्थितः ॥ (८७।२)

uvāca bhāgasantoṣātkiṃcitsadbhāvamāsthitaḥ ||

88.1८८.१

अस्मिन्देवगृहे ते ते प्रसिद्धाः परिपालकाः । (८८।१)

asmindevagṛhe te te prasiddhāḥ paripālakāḥ |

88.2८८.२

विक्रीतनिजसर्वस्वाः प्रयाता मद्विरोधिनः ॥ (८८।२)

vikrītanijasarvasvāḥ prayātā madvirodhinaḥ ||

89.1८९.१

भवतो ऽद्य तु कर्तव्या स्नेहादुपकृतिर्मया । (८९।१)

bhavato 'dya tu kartavyā snehādupakṛtirmayā |

89.2८९.२

कुलाचार्यः स भगवानेको हि गुरुरावयोः ॥ (८९।२)

kulācāryaḥ sa bhagavāneko hi gururāvayoḥ ||

90.1९०.१

स्वीकृतैरिह दानेन पञ्चषैश्चाक्रिकाशिवैः । (९०।१)

svīkṛtairiha dānena pañcaṣaiścākrikāśivaiḥ |

90.2९०.२

भुज्यते निखिलं देवद्रव्यं भुक्तिश्च पार्षदी ॥ (९०।२)

bhujyate nikhilaṃ devadravyaṃ bhuktiśca pārṣadī ||

91.1९१.१

विक्रीतशेषं यत्किंचिद्विद्यते सुरमण्डले । (९१।१)

vikrītaśeṣaṃ yatkiṃcidvidyate suramaṇḍale |

91.2९१.२

तन्मतेनैव तत्सर्वं भुज्यते निजवत्त्वया ॥ (९१।२)

tanmatenaiva tatsarvaṃ bhujyate nijavattvayā ||

92.1९२.१

तथा हि ताम्रजः पूर्वं महान् नीतो घटो मया । (९२।१)

tathā hi tāmrajaḥ pūrvaṃ mahān nīto ghaṭo mayā |

92.2९२.२

भक्तितस्तच्छतांशेन कृता घण्टा सुरालये ॥ (९२।२)

bhaktitastacchatāṃśena kṛtā ghaṇṭā surālaye ||

93.1९३.१

कालेन घण्टां विक्रीय तदंशेन कृता घटी । (९३।१)

kālena ghaṇṭāṃ vikrīya tadaṃśena kṛtā ghaṭī |

93.2९३.२

क्रमेण भक्षिता सापि कृता शेषेण घण्टिका ॥ (९३।२)

krameṇa bhakṣitā sāpi kṛtā śeṣeṇa ghaṇṭikā ||

94.1९४.१

चिरं संचूर्णिता सापि कृता सूक्ष्मझिलीमली । (९४।१)

ciraṃ saṃcūrṇitā sāpi kṛtā sūkṣmajhilīmalī |

94.2९४.२

इति कृत्वा ततः स्तोकघण्टांशः परिपालितः ॥ (९४।२)

iti kṛtvā tataḥ stokaghaṇṭāṃśaḥ paripālitaḥ ||

95.1९५.१

एवं चतुर्भुजा लुण्ठिः क्रियते शिवपूजया । (९५।१)

evaṃ caturbhujā luṇṭhiḥ kriyate śivapūjayā |

95.2९५.२

सन्ति धान्यसहस्राणि क्रियतां भवतात्र तु । (९५।२)

santi dhānyasahasrāṇi kriyatāṃ bhavatātra tu |

95.3९५.३

क्रयविक्रयिका नाम ततो विज्ञप्यसे मया ॥ (९५।३)

krayavikrayikā nāma tato vijñapyase mayā ||

96.1९६.१

इत्युपायशतैस्तैस्तैस्तदुक्तैः परिपालकः । (९६।१)

ityupāyaśataistaistaistaduktaiḥ paripālakaḥ |

96.2९६.२

जरठाखुरिवाक्षोटं शून्यं चक्रे सुरालयम् ॥ (९६।२)

jaraṭhākhurivākṣoṭaṃ śūnyaṃ cakre surālayam ||

97.1९७.१

इति गञ्जदिविरः ।अथान्यराशिप्रवणः प्रवीणः साधुलुण्ठने । (९७।१)

iti gañjadiviraḥ |athānyarāśipravaṇaḥ pravīṇaḥ sādhuluṇṭhane |

97.2९७.२

आपत्प्रशमनं प्राप ग्रामं तस्मान्नियोगवित् ॥ (९७।२)

āpatpraśamanaṃ prāpa grāmaṃ tasmānniyogavit ||

98.1९८.१

तस्यावस्करसंछन्नमहारौरवसोदरे । (९८।१)

tasyāvaskarasaṃchannamahārauravasodare |

98.2९८.२

खण्डस्फुटितनासाग्रवारिधानीमहाधने ॥ (९८।२)

khaṇḍasphuṭitanāsāgravāridhānīmahādhane ||

99.1९९.१

दामप्रोतजरद्द्वारस्खलत्खडखडारवे । (९९।१)

dāmaprotajaraddvāraskhalatkhaḍakhaḍārave |

99.2९९.२

यस्य स्थितिरभूद्गेहे कुकुट्टीकोटरोदरे ॥ (९९।२)

yasya sthitirabhūdgehe kukuṭṭīkoṭarodare ||

100.1१००.१

दग्धकम्बलिकाखण्डकृतमुण्डावगुण्ठनः । (१००।१)

dagdhakambalikākhaṇḍakṛtamuṇḍāvaguṇṭhanaḥ |

100.2१००.२

श्वजग्धजीर्णशीर्णाग्रोपानत्खञ्जः शनैर्व्रजन् ॥ (१००।२)

śvajagdhajīrṇaśīrṇāgropānatkhañjaḥ śanairvrajan ||

101.1१०१.१

कर्पटीतिलमृद्दर्भपवित्रार्घसमुद्गकैः । (१०१।१)

karpaṭītilamṛddarbhapavitrārghasamudgakaiḥ |

101.2१०१.२

दारुपात्त्रीं वहन्पूर्णां भग्नामाखुविखण्डिताम् ॥ (१०१।२)

dārupāttrīṃ vahanpūrṇāṃ bhagnāmākhuvikhaṇḍitām ||

102.1१०२.१

स्नायी जपोच्चलत्कूर्चः सदाचारपदे स्थितः । (१०२।१)

snāyī japoccalatkūrcaḥ sadācārapade sthitaḥ |

102.2१०२.२

दिनार्धमपठत्स्तोत्रं गत्वा यः सुरमन्दिरम् ॥ (१०२।२)

dinārdhamapaṭhatstotraṃ gatvā yaḥ suramandiram ||

103.1१०३.१

गोप्रदक्षिणकृद्विप्रप्रणतो द्वादशीव्रतः । (१०३।१)

gopradakṣiṇakṛdviprapraṇato dvādaśīvrataḥ |

103.2१०३.२

ददौ दीनजने मार्गे यत्नेनैककपर्दिकाम् ॥ (१०३।२)

dadau dīnajane mārge yatnenaikakapardikām ||

104.1१०४.१

तस्यैव दैवादायातकार्यस्याशु नियोगिनः । (१०४।१)

tasyaiva daivādāyātakāryasyāśu niyoginaḥ |

104.2१०४.२

उपस्करणभाण्डादिपरिपूर्णमभूद्गृहम् ॥ (१०४।२)

upaskaraṇabhāṇḍādiparipūrṇamabhūdgṛham ||

105.1१०५.१

शिशिरे यस्य नाङ्गारं प्रददुः प्रातिवेश्मिनः । (१०५।१)

śiśire yasya nāṅgāraṃ pradaduḥ prātiveśminaḥ |

105.2१०५.२

अयाचितं ददुस्तस्य वस्त्रालंकरणेप्सितम् ॥ (१०५।२)

ayācitaṃ dadustasya vastrālaṃkaraṇepsitam ||

106.1१०६.१

ततः सुधाधवलितं तस्य संमार्जिताङ्गनम् । (१०६।१)

tataḥ sudhādhavalitaṃ tasya saṃmārjitāṅganam |

106.2१०६.२

बहुदासमभूद्गेहं सिन्दूरोदरमन्दिरम् ॥ (१०६।२)

bahudāsamabhūdgehaṃ sindūrodaramandiram ||

107.1१०७.१

मिष्टभोजनसंजातनवलावण्यसच्छविः । (१०७।१)

miṣṭabhojanasaṃjātanavalāvaṇyasacchaviḥ |

107.2१०७.२

तस्याभूत्तरुणी भार्या दिनैरप्सरसः समा ॥ (१०७।२)

tasyābhūttaruṇī bhāryā dinairapsarasaḥ samā ||

108.1१०८.१

ततो ऽपि व्रजतो ग्रामं करण्डशयनादिकम् । (१०८।१)

tato 'pi vrajato grāmaṃ karaṇḍaśayanādikam |

108.2१०८.२

निर्ययौ पुरतश्छत्त्रं कलशं ताम्रकुण्डकम् ॥ (१०८।२)

niryayau purataśchattraṃ kalaśaṃ tāmrakuṇḍakam ||

109.1१०९.१

शक्तिः पतद्ग्रहो घण्टा ताम्रपात्रमुपानहौ । (१०९।१)

śaktiḥ patadgraho ghaṇṭā tāmrapātramupānahau |

109.2१०९.२

करिका भगवत्पादा भूर्जभस्त्राथ स्रुक्स्रुवौ ॥ (१०९।२)

karikā bhagavatpādā bhūrjabhastrātha sruksruvau ||

110.1११०.१

अक्षसूत्रं मषीभाण्डं दर्पणः स्नानशाटिका । (११०।१)

akṣasūtraṃ maṣībhāṇḍaṃ darpaṇaḥ snānaśāṭikā |

110.2११०.२

संपुटीटुप्पिकाखड्गाः पादुके मन्त्रपुस्तिका ॥ (११०।२)

saṃpuṭīṭuppikākhaḍgāḥ pāduke mantrapustikā ||

111.1१११.१

नक्षत्रपत्त्रिका खड्गपत्रं लोहितकम्बलः । (१११।१)

nakṣatrapattrikā khaḍgapatraṃ lohitakambalaḥ |

111.2१११.२

पवित्रसूत्रकं तन्त्री सूची कलमकर्तरी ॥ (१११।२)

pavitrasūtrakaṃ tantrī sūcī kalamakartarī ||

112.1११२.१

वचा जतुमयी रक्षा क्षुरिका योगपट्टकः । (११२।१)

vacā jatumayī rakṣā kṣurikā yogapaṭṭakaḥ |

112.2११२.२

स्तोत्रमन्त्राणि गङ्गामृद्बिल्वमुच्छिष्टफालकम् ॥ (११२।२)

stotramantrāṇi gaṅgāmṛdbilvamucchiṣṭaphālakam ||

113.1११३.१

इत्येकीकृत्य तस्याग्रे भाण्डोपस्करणं ययौ । (११३।१)

ityekīkṛtya tasyāgre bhāṇḍopaskaraṇaṃ yayau |

113.2११३.२

इतस्ततः समानीतम् अपुनर्दानचेतसा ॥ (११३।२)

itastataḥ samānītam apunardānacetasā ||

114.1११४.१

उच्चैःकृतलतापाणिर्भाटकानीतघोटकः । (११४।१)

uccaiḥkṛtalatāpāṇirbhāṭakānītaghoṭakaḥ |

114.2११४.२

झाङ्कारपार्ष्णिप्रहतिर् वदनेनाञ्चता मुहुः ॥ (११४।२)

jhāṅkārapārṣṇiprahatir vadanenāñcatā muhuḥ ||

115.1११५.१

संतर्जयन्निव जनं ज्यो॥र्तमिव कुर्वता । (११५।१)

saṃtarjayanniva janaṃ jyo..rtamiva kurvatā |

115.2११५.२

शिथिलस्थूलवसनः स ययौ पुरम् उत्फलन् ॥ (११५।२)

śithilasthūlavasanaḥ sa yayau puram utphalan ||

116.1११६.१

प्रविवेश ततो ग्रामं सुधौतसितकर्पटः । (११६।१)

praviveśa tato grāmaṃ sudhautasitakarpaṭaḥ |

116.2११६.२

क्षयाय ग्राम्यमत्स्यानां वृद्धो बक इवागतः ॥ (११६।२)

kṣayāya grāmyamatsyānāṃ vṛddho baka ivāgataḥ ||

117.1११७.१

अथ भोजनचर्यादिव्यपदेशैः सहस्रशः । (११७।१)

atha bhojanacaryādivyapadeśaiḥ sahasraśaḥ |

117.2११७.२

तस्य यक्षेश्वरस्येव निधानान्याययुः पुरः ॥ (११७।२)

tasya yakṣeśvarasyeva nidhānānyāyayuḥ puraḥ ||

118.1११८.१

योगी हरणचिन्तासु प्रयोगी भूर्जयोजने । (११८।१)

yogī haraṇacintāsu prayogī bhūrjayojane |

118.2११८.२

वियोगी निजदाराणां भोगी नरकसम्पदाम् ॥ (११८।२)

viyogī nijadārāṇāṃ bhogī narakasampadām ||

119.1११९.१

नोपयोगी फलोत्पत्तौ दोषोद्योगी तु केवलम् । (११९।१)

nopayogī phalotpattau doṣodyogī tu kevalam |

119.2११९.२

अशोकः सततं रोगी नियोगी जयति प्रभुः ॥ (११९।२)

aśokaḥ satataṃ rogī niyogī jayati prabhuḥ ||

120.1१२०.१

वृक्षारोहसहस्रेषु प्रायःक्लान्तशतेषु च । (१२०।१)

vṛkṣārohasahasreṣu prāyaḥklāntaśateṣu ca |

120.2१२०.२

ग्रामे तस्य विपन्नेषु नरकप्रतिमाभवत् ॥ (१२०।२)

grāme tasya vipanneṣu narakapratimābhavat ||

121.1१२१.१

गवां दण्डाय यश्चक्रे निधनावधिबन्धनम् । (१२१।१)

gavāṃ daṇḍāya yaścakre nidhanāvadhibandhanam |

121.2१२१.२

का नाम गणना तस्य नृषु सर्वापराधिषु ॥ (१२१।२)

kā nāma gaṇanā tasya nṛṣu sarvāparādhiṣu ||

122.1१२२.१

सर्वस्वहरणं बन्धो निग्रहो गृहभञ्जनम् । (१२२।१)

sarvasvaharaṇaṃ bandho nigraho gṛhabhañjanam |

122.2१२२.२

इति तस्य मुखाद्घोरं न चचाल वचः सदा ॥ (१२२।२)

iti tasya mukhādghoraṃ na cacāla vacaḥ sadā ||

123.1१२३.१

पञ्चषाः सततं तस्य करभा इव भारिकाः । (१२३।१)

pañcaṣāḥ satataṃ tasya karabhā iva bhārikāḥ |

123.2१२३.२

घृतमाक्षिकदीनारमरिचार्द्रकसैन्धवम् ॥ (१२३।२)

ghṛtamākṣikadīnāramaricārdrakasaindhavam ||

124.1१२४.१

मुद्गकम्बलमायूरोपानन्मेषविहङ्गमम् । (१२४।१)

mudgakambalamāyūropānanmeṣavihaṅgamam |

124.2१२४.२

बिसद्राक्षामधुघटाक्षोटपर्यङ्कपीठिकम् ॥ (१२४।२)

bisadrākṣāmadhughaṭākṣoṭaparyaṅkapīṭhikam ||

125.1१२५.१

कांस्यताम्रायसानेकगृहोपस्करणादिकम् । (१२५।१)

kāṃsyatāmrāyasānekagṛhopaskaraṇādikam |

125.2१२५.२

निन्युस्तत्तदविश्रान्ता गृहं यच्चावदद्वचः ॥ (१२५।२)

ninyustattadaviśrāntā gṛhaṃ yaccāvadadvacaḥ ||

126.1१२६.१

दण्डत्याजनलेखांश्च स प्राप्तान्स्वामिनो ऽन्तिकात् । (१२६।१)

daṇḍatyājanalekhāṃśca sa prāptānsvāmino 'ntikāt |

126.2१२६.२

साधिक्षेपं सथूत्कारं चकार तिलशो नखैः ॥ (१२६।२)

sādhikṣepaṃ sathūtkāraṃ cakāra tilaśo nakhaiḥ ||

127.1१२७.१

नित्यं मांसघृताहारः स राजपुरुषे स्थिते । (१२७।१)

nityaṃ māṃsaghṛtāhāraḥ sa rājapuruṣe sthite |

127.2१२७.२

भुङ्क्ते विलवणं दम्भादेको मुद्गपलद्वयम् ॥ (१२७।२)

bhuṅkte vilavaṇaṃ dambhādeko mudgapaladvayam ||

128.1१२८.१

इति मार्गपतिर्व्यापारिको वा ।निरस्य मूलदिविरं चौर्याणाम् अचिकित्सकम् । (१२८।१)

iti mārgapatirvyāpāriko vā |nirasya mūladiviraṃ cauryāṇām acikitsakam |

128.2१२८.२

चकार वारिकं सो ऽथ चिकित्साचतुरं परम् ॥ (१२८।२)

cakāra vārikaṃ so 'tha cikitsācaturaṃ param ||

129.1१२९.१

स मुक्तो बन्धनात्तेन क्षिप्रं द्वादशवार्षिकात् । (१२९।१)

sa mukto bandhanāttena kṣipraṃ dvādaśavārṣikāt |

129.2१२९.२

लिलेख कूटकपटं प्रकटाक्षरकोविदः ॥ (१२९।२)

lilekha kūṭakapaṭaṃ prakaṭākṣarakovidaḥ ||

130.1१३०.१

कृत्ताङ्गुष्ठः स वामेन पाणिना दिविरो रहः । (१३०।१)

kṛttāṅguṣṭhaḥ sa vāmena pāṇinā diviro rahaḥ |

130.2१३०.२

खल॥स्य गृहं गत्वा विदधे भूर्जयोजनम् ॥ (१३०।२)

khala..sya gṛhaṃ gatvā vidadhe bhūrjayojanam ||

131.1१३१.१

गृहीत्वा मद्यकलशं स जानुयुगलान्तरे । (१३१।१)

gṛhītvā madyakalaśaṃ sa jānuyugalāntare |

131.2१३१.२

मुहुर्मुहुः परिमितं पिबन्बहुतरं शनैः ॥ (१३१।२)

muhurmuhuḥ parimitaṃ pibanbahutaraṃ śanaiḥ ||

132.1१३२.१

लिलेख चीरीचीत्कारतारं कलमरेखया । (१३२।१)

lilekha cīrīcītkāratāraṃ kalamarekhayā |

132.2१३२.२

अन्त्याङ्गुल्या सनिर्घोषं लालयोत्पुंसिताक्षरः ॥ (१३२।२)

antyāṅgulyā sanirghoṣaṃ lālayotpuṃsitākṣaraḥ ||

133.1१३३.१

विलुम्पन्विप्रगोदेवनित्यनैमित्तिकव्ययम् । (१३३।१)

vilumpanvipragodevanityanaimittikavyayam |

133.2१३३.२

श्रीचर्मकारगुरुणा रुग्णनाथेन भाषितम् ॥ (१३३।२)

śrīcarmakāraguruṇā rugṇanāthena bhāṣitam ||

134.1१३४.१

शिवभक्तिभराक्रन्दं मुहुर्गायन्खरस्वरः । (१३४।१)

śivabhaktibharākrandaṃ muhurgāyankharasvaraḥ |

134.2१३४.२

यूकाः पिषन्नखाग्रेण मुहुरुच्चित्य कम्बलात् ॥ (१३४।२)

yūkāḥ piṣannakhāgreṇa muhuruccitya kambalāt ||

135.1१३५.१

मुहुर्निःश्वस्य निःश्वस्य निन्दन्संसारचेष्टितम् । (१३५।१)

muhurniḥśvasya niḥśvasya nindansaṃsāraceṣṭitam |

135.2१३५.२

व्ययेन स समीकुर्वन्प्रवेशं हर्षनिर्भरः ॥ (१३५।२)

vyayena sa samīkurvanpraveśaṃ harṣanirbharaḥ ||

136.1१३६.१

आविष्ट इव वेतालश्चकम्पे मद्यघूर्णितः । (१३६।१)

āviṣṭa iva vetālaścakampe madyaghūrṇitaḥ |

136.2१३६.२

उत्सरत्पटलीमिश्रकङ्कावलयमालितः ॥ (१३६।२)

utsaratpaṭalīmiśrakaṅkāvalayamālitaḥ ||

137.1१३७.१

स्थूलभूर्जफडत्कारस्फारवाद्यरसाकुलः । (१३७।१)

sthūlabhūrjaphaḍatkārasphāravādyarasākulaḥ |

137.2१३७.२

कर्परीच्छिद्रनिर्यातव्यावल्गिवृषणद्वयः ॥ (१३७।२)

karparīcchidraniryātavyāvalgivṛṣaṇadvayaḥ ||

138.1१३८.१

लुठत्पूर्णमषीभाण्डच्छटाच्छुरितविग्रहः । (१३८।१)

luṭhatpūrṇamaṣībhāṇḍacchaṭācchuritavigrahaḥ |

138.2१३८.२

ननर्त दिविरः क्षीबो नग्नो भग्नबृसीघटः ॥ (१३८।२)

nanarta diviraḥ kṣībo nagno bhagnabṛsīghaṭaḥ ||

139.1१३९.१

धूसरो मलदिग्धाङ्गः स पिशाच इवोत्थितः । (१३९।१)

dhūsaro maladigdhāṅgaḥ sa piśāca ivotthitaḥ |

139.2१३९.२

जनजीवापहारेण ननन्द मदनिर्भरः ॥ (१३९।२)

janajīvāpahāreṇa nananda madanirbharaḥ ||

140.2१४०.२

स्कन्धवाद्यरसः को ऽपि तस्याभून्निर्जने चिरम् ॥ (१४०।२)

skandhavādyarasaḥ ko 'pi tasyābhūnnirjane ciram ||

141.1१४१.१

इति ग्रामदिविरः ।व्यापृतो ऽप्यनिशं तेन दिविरेणापहारिणा । (१४१।१)

iti grāmadiviraḥ |vyāpṛto 'pyaniśaṃ tena divireṇāpahāriṇā |

141.2१४१.२

वातेनेवानलः सार्धं जज्वाल जनकाननम् ॥ (१४१।२)

vātenevānalaḥ sārdhaṃ jajvāla janakānanam ||

142.1१४२.१

अचिरादथ संवृत्ते गृहे तस्य महाधने । (१४२।१)

acirādatha saṃvṛtte gṛhe tasya mahādhane |

142.2१४२.२

अलंकृता माल्यवती ताम्बूलदलनव्रता ॥ (१४२।२)

alaṃkṛtā mālyavatī tāmbūladalanavratā ||

143.1१४३.१

गृहिणी दर्पणपरा राजमार्गावलोकिनी । (१४३।१)

gṛhiṇī darpaṇaparā rājamārgāvalokinī |

143.2१४३.२

बभार तद्विरहिता भूपालललनामदम् ॥ (१४३।२)

babhāra tadvirahitā bhūpālalalanāmadam ||

144.1१४४.१

हारो भारायते हेमताटङ्कं मे न वल्लभम् । (१४४।१)

hāro bhārāyate hematāṭaṅkaṃ me na vallabham |

144.2१४४.२

धिग्वणिग्वनितायोग्यां गुर्वीं कनकसूत्रिकाम् ॥ (१४४।२)

dhigvaṇigvanitāyogyāṃ gurvīṃ kanakasūtrikām ||

145.1१४५.१

एकैवैकावली कान्ता ललितेयं प्रिया मम । (१४५।१)

ekaivaikāvalī kāntā laliteyaṃ priyā mama |

145.2१४५.२

इति दर्पगिरा तस्या नाभवत् कस्य विस्मयः ॥ (१४५।२)

iti darpagirā tasyā nābhavat kasya vismayaḥ ||

146.1१४६.१

अहो भगवती कार्यसर्वसिद्धिप्रदा मषी । (१४६।१)

aho bhagavatī kāryasarvasiddhipradā maṣī |

146.2१४६.२

अहो प्रबलवान्को ऽपि कलमः कमलाश्रयः ॥ (१४६।२)

aho prabalavānko 'pi kalamaḥ kamalāśrayaḥ ||

147.1१४७.१

या पपौ याचितं चामं भग्नस्यूताश्मभाजने । (१४७।१)

yā papau yācitaṃ cāmaṃ bhagnasyūtāśmabhājane |

147.2१४७.२

तयैव पीयते रौप्यपात्रे कस्तूरिकामधु ॥ (१४७।२)

tayaiva pīyate raupyapātre kastūrikāmadhu ||

148.1१४८.१

इत्यधस्तां समालोक्य हर्म्ये कायस्थसुन्दरीम् । (१४८।१)

ityadhastāṃ samālokya harmye kāyasthasundarīm |

148.2१४८.२

तत्प्रातिवेश्मिकसुताः कुलीना जगुरङ्गनाः ॥ (१४८।२)

tatprātiveśmikasutāḥ kulīnā jaguraṅganāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KṣNarm, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit