अथ यागोत्सवे तस्मिन्सर्वे दिविरबान्धवाः । (१।१)

अलंकृताश्च ललना नियोगिगृहमाययुः ॥ (१।२)

खटिका करणी हैमी पारतो रत्नमूटिका । (२।१)

सिन्दूराद्या रजोभेदाः पञ्चरङ्गकसूत्रकम् ॥ (२।२)

शालिचूर्णं सितच्छत्रं श्वेतवस्त्रं वितानकम् । (३।१)

नाराचाः क्षुरिका सूत्रं दर्पणं वीरकर्तरी ॥ (३।२)

पताका व्यजनं कूर्चः पुष्पलक्षाणि षोडश । (४।१)

वार्धनीकलशौ ताम्रौ तिलास्तैलं मृगाजिनम् ॥ (४।२)

स्रुक्स्रुवौ समिधो दर्भा लाजाः सिद्धार्थका घृतम् । (५।१)

बिल्वपूगफलाक्षोटजातीफलयवाक्षतम् ॥ (५।२)

धूपकुङ्कुमकर्पूरकौतुकौषधिचन्दनम् । (६।१)

पादुकापीठपर्यङ्कघण्टिकाघटकुण्डकम् ॥ (६।२)

मद्यमांससुरापूपपलाण्डुशफरौदनम् । (७।१)

पिष्टभृष्टरसस्वच्छभक्ष्यरोचकमोदकम् ॥ (७।२)

चटकापूर्णपात्राणि क्षीरिणी कृसरा दधि । (८।१)

दश कृष्णा दश श्वेताश्छागा मेषाश्चतुर्दश ॥ (८।२)

भस्त्रा चेत्यादिसम्भारश्चीरिकालिखितं क्षणात् । (९।१)

सज्जीकृतं श्रीसचिवैर्भोगमित्रैर्नियोगिनः ॥ (९।२)

ततो नित्यावधानेन भगलिङ्गविभूषितम् । (१०।१)

चकार मण्डलं शिष्यः सिन्दूरान्तरितान्तरम् ॥ (१०।२)

अथात्मारामतादम्भमीलिताघूर्णितेक्षणः । (११।१)

गुरुर्गृहीतः शिष्याभ्यां सव्यदक्षिणहस्तयोः ॥ (११।२)

शतमात्रेणानुयातः शिष्याणामाययौ शनैः । (१२।१)

लुण्ठिं कर्तुमिवात्युग्रो नगराधिपतिः स्वयम् ॥ (१२।२)

चर्मकृत्सौनिकश्चक्री धीवरो हट्टतापसः । (१३।१)

वृद्धवेश्या कल्यपालो मद्यभट्टो जरद्विटः ॥ (१३।२)

पञ्च नारङ्गका रुग्णास् त्रिटाङ्कारो ऽथ पाचकः । (१४।१)

गोभक्षो भैरवाचार्यः कुलाचार्यो ऽथ वायकः ॥ (१४।२)

चूलिकाकृतरुद्राक्षो घटिलश्छिन्ननासिकः । (१५।१)

महाव्रती भगमुखः शैवाचार्यस्त्रिघण्टिकः ॥ (१५।२)

नग्नो वेलाव्रती मौनी स्तोत्रकृज्जानुघण्टिकः । (१६।१)

द्वित्राश्चोन्मत्तवनिताः श्वभिः परिवृतास्तथा ॥ (१६।२)

गूथलिप्तस्तथोन्मत्तो मन्त्रवादी रसायनी । (१७।१)

इन्द्रजाली लतावेशी विज्ञानी कामतात्त्विकः ॥ (१७।२)

भट्टाश्चान्ये गुरोर्धूर्ताः पानभोजनसेवकाः । (१८।१)

विविशुः स्विन्ननैवेद्यामोदवक्त्रोदकाकुलाः ॥ (१८।२)

अथामपक्वसंहारकारिणः सर्वहारिणः । (१९।१)

मत्ता गुरुभट्टाश्चक्रुस्तिलधूपघृतक्षयम् ॥ (१९।२)

एको द्वौ बहवः पश्चान्निन्युस्ते भस्त्रया तथा । (२०।१)

शालिचूर्णयवाक्षोटबिल्वार्घघृतचन्दनम् ॥ (२०।२)

इति गुरुभट्टाःततः स्वभगिनी रण्डा बालैव व्रतशालिनी । (२१।१)

धृता नियोगिना यागपरिचर्याविधौ गुरोः ॥ (२१।२)

जयत्यखण्डशीतांशुमण्डलद्युतितस्करी । (२२।१)

पुण्डरीकमुखी रण्डा नवयौवनमण्डिता ॥ (२२।२)

मदशौण्डं समुद्दण्डचण्डं सुखकरण्डकम् । (२३।१)

विना चण्डरतोद्घृष्टं रण्डा खण्डितमानसा ॥ (२३।२)

विस्तीर्णश्रोणिपुलिना पीवरोरुकुचस्थली । (२४।१)

हरिणीहारिनयना रण्डा नेत्ररसायनम् ॥ (२४।२)

रण्डा स्कन्धद्वयासक्तमुक्तकेशी विराजते । (२५।१)

नेत्रोत्पलमुखाम्भोजभृङ्गव्याप्तेव पद्मिनी ॥ (२५।२)

निःसूत्ररुचिरः कण्ठः सुवर्णसुभगो भगः । (२६।१)

रण्डायाः कर्णपाशौ च निराभरणसुन्दरौ ॥ (२६।२)

पुष्पताम्बूलरहिता रण्डा संत्यक्तभूषणा । (२७।१)

लावण्येनातिमात्रेण संविभक्तेव वेधसा ॥ (२७।२)

हारेण किं सुमध्यायाः सुकेश्याः कुसुमेन किम् । (२८।१)

किमञ्जनेनायताक्ष्या रण्डाया मण्डनेन किम् ॥ (२८।२)

किं धर्मो यत्र नो रण्डा धिक्सुखं रण्डया विना । (२९।१)

रण्डाहीनो ऽस्तु मा मोक्षः प्रौढैरित्युदितं विटैः ॥ (२९।२)

रण्डा विलोक्य तरुणं करोति भ्रुकुटिं मृषा । (३०।१)

कण्ठग्रहं चिन्तयन्ती मनसा तु प्रहृष्यति ॥ (३०।२)

संस्मरन्ती रतिसुखं पीवरोरुकुचस्थली । (३१।१)

रण्डा भगस्थलीं रात्रौ मृद्नात्युच्छ्वासिनी सदा ॥ (३१।२)

वीक्षते तरुणं तिर्यक्कान्तं सुभगमानता । (३२।१)

स्रवन्ती निर्भरं रेतो रण्डा धेनुः पयो यथा ॥ (३२।२)

गौरः सुपीवरो धत्ते रण्डाया मुण्डितो भगः । (३३।१)

मेरोरर्कहयोल्लीढशष्पहेमतटभ्रमम् ॥ (३३।२)

तुरगाद्याचितानीतस्तब्धदीर्घध्वजो नरः । (३४।१)

यदि नाम रते शक्तो रण्डां तोषयितुं न वा ॥ (३४।२)

श्राद्धेषु मुग्धविप्राणां जटिनां च तपस्विनाम् । (३५।१)

वशे पतति धन्यानां रण्डा रसतरङ्गिणी ॥ (३५।२)

चूलिकान्यस्तकुसुमः कर्णे कृतपवित्रकः । (३६।१)

युवा रण्डाप्रियो विप्रः कन्दर्पेणोपमीयते ॥ (३६।२)

उदञ्चद्गुरुदण्डस्य चण्डस्य ब्रह्मचारिणः । (३७।१)

रण्डा ददाति सततं श्रद्धया मृतभोजनम् ॥ (३७।२)

तमेव तीर्थयात्रासु पश्चान्नयति सर्वदा । (३८।१)

वहन्ती खड्गपात्रेण बलिधूपसमुद्गिकाम् ॥ (३८।२)

परस्परप्रार्थनया सुमुण्डितभगध्वजौ । (३९।१)

भूकम्पकारिणौ रात्रौ तौ रण्डाब्रह्मचारिणौ ॥ (३९।२)

दिवा दम्भनिधानाय नमस्तीर्थोपसेविने । (४०।१)

रात्रौ रण्डाभगापानक्षीबाय ब्रह्मचारिणे ॥ (४०।२)

रण्डा जटाभृतां भीत्या गौडलाटतपस्विनाम् । (४१।१)

ददाति ॥र्जितां प्रीत्या तल्लिप्तोरु॥वासकृत् ॥ (४१।२)

गत्वा गुरुगृहं रण्डा पत्युः पर्वदिने सती । (४२।१)

कषन्ती कटिमा॥भी रण्डा निर्दयमोहनैः ॥ (४२।२)

रण्डा तत्तन्मृतोद्धारदीक्षादिव्रतकारिणी । (४३।१)

ददाति निशि निःशङ्का कामसत्त्रं तपस्विनाम् ॥ (४३।२)

लिङ्गार्चनापदेशेन दत्त्वा वेश्मनि तालकम् । (४४।१)

करोति चर्मलिङ्गेन रण्डा कण्डूविखण्डनम् ॥ (४४।२)

तयोपचर्यमाणो ऽथ मृगाक्ष्या गुरुराकुलः । (४५।१)

शिष्याश्च तां पपुर्नेत्रैः क्षुधार्ताः क्षीरिणीमिव ॥ (४५।२)

[इति] रण्डा ।ततः प्रविविशुस्ते ते दीक्षासमयिनो नराः । (४६।१)

बद्धनेत्रपटा मिथ्यामोहेनेवान्धकारिताः ॥ (४६।२)

अथ व्यजिज्ञपद्भूमिन्यस्तजानुः कृताञ्जलिः । (४७।१)

गुरुं नियोगिनः श्रद्धाशुद्धान्तं हट्टतापसः ॥ (४७।२)

इहैव सुचिरं नाथ यागव्यग्रे त्वयि स्थिते । (४८।१)

प्रतीक्षन्ते परे शिष्या यागोत्सवसमुत्सुकाः ॥ (४८।२)

य एष प्रथितो लोके गृहकृत्ये महत्तमः । (४९।१)

कृतयागसमारम्भः स भवन्तमुदीक्षते ॥ (४९।२)

ब्रह्महत्यादि पापं यन्निःसंख्यं तस्य विद्यते । (५०।१)

एकघण्टाटनत्कारमात्रेण भवता हृतम् ॥ (५०।२)

मन्यते स तृणं सर्वं सर्वसंहारपातकम् । (५१।१)

यतो मूर्ध्नि त्वया हस्तस्तस्य पञ्चफणो धृतः ॥ (५१।२)

त्वत्प्रसादात्समुत्तीर्णां स कामपि दशां श्रितः । (५२।१)

शङ्करायतनेभ्यो ऽपि शैवः सर्वं जहार यत् ॥ (५२।२)

सर्वस्वहरणं धर्मसत्कार्यं ब्राह्मणक्षयः । (५३।१)

यत्तस्य निर्विकल्पस्य तत्तवैव विजृम्भितम् ॥ (५३।२)

इति गृहकृत्यमहत्तमः स्वकषणकामिकारो वा । (५४।१)

त्वामियं नाथ गणिका निमन्त्रयितुमागता । (५४।२)

घटीप्रतिष्ठा गेहे ऽस्याः क्रियतां शिष्यवत्सल ॥ (५४।३)

वितीर्णैर्भवता नित्यं वशीकरणचूर्णकैः । (५५।१)

अस्थिशेषाः कृतास्ते ते यया धनिककामुकाः ॥ (५५।२)

श्मशानकोशशपथैः क्षीणजिह्वाकराधरा । (५६।१)

त्वद्रक्षारक्षितैवैषा कामुकच्छद्मचारिणी ॥ (५६।२)

तैलोन्मृष्टे मनाक्स्नेहो वदने न तु चक्षुषि । (५७।१)

वेश्यायाः क्षीणवित्तेषु संकोचो नान्त्यजातिषु ॥ (५७।२)

यदि सद्भाविनी वैश्या यदि कालः कृपापरः । (५८।१)

अचौरो यदि कायस्थस्तद्वेश्याप्यनुरागिणी ॥ (५८।२)

वेश्या ।चक्षुर्वैद्यो ऽयमायातस्तपस्वी सर्वसंश्रयः । (५९।१)

किंशारुवर्तिभिर्येन सर्वमन्धीकृतं जगत् ॥ (५९।२)

ग्रीष्मे ऽक्षिकोपबाहुल्यादस्य लग्ने शरत्फले । (६०।१)

सम्पूर्णः क्रियतां यागः पाण्डुवल्लीनिरन्तरः ॥ (६०।२)

इति चक्षुर्वैद्यः ।नापितः शल्यहर्तायं नृणां येनोपजीविना । (६१।१)

नीतान्यण्डानि दुर्लेपैः स्थूलस्थालीप्रमाणताम् ॥ (६१।२)

प्राक्प्रतिष्ठापिता येन चामुण्डा मुण्डकार्थिना । (६२।१)

यो ऽसौ तस्यास्त्वया वर्षदिने यागं समीहते ॥ (६२।२)

मूल्येन महता धीमान्नासासंश्लेषणाय यः । (६३।१)

मांसपेषीमपि छित्त्वा ददाति स्ववधूभगात् ॥ (६३।२)

शल्यहर्ता ।अयं च तरुणीभार्यो वणिग्वृद्धो महाधनः । (६४।१)

मैथुने शक्तिदारिद्र्याद्वाजीकरणमिच्छति ॥ (६४।२)

लालिना स्रुतनेत्रेण वृद्धेन श्वासकासिना । (६५।१)

श्लथप्रलम्बशिश्नेन तरुणी रमते कथम् ॥ (६५।२)

आरूढो ऽपि रते यत्नादुत्थानोपहतध्वजः । (६६।१)

वृद्धः प्राप्नोति नो निद्रामृणं ध्यायन्निवाधनः ॥ (६६।२)

निष्पीडितान्त्रसंकाशशिश्नो ऽपि सुरतोत्सुकः । (६७।१)

हस्तं दत्त्वा भगे वृद्धो निधानमिव रक्षति ॥ (६७।२)

मांसक्षीरघृताहारं कृत्वा वृद्धो रताशया । (६८।१)

रात्रौ वमति तत्सर्वं भजते वा विषूचिकाम् ॥ (६८।२)

शुष्कचर्मोपमं वृद्धं मधुपर्के क्षणं पतिम् । (६९।१)

सजने तरुणी दृष्ट्वा ह्रीता याति रसातलम् ॥ (६९।२)

एतेन वृद्धवणिजा द्रव्यैर्वृद्धविटोदितैः । (७०।१)

लिप्तलिङ्गेन सततं दग्धेवायासिता वधूः ॥ (७०।२)

स एष बहुनिक्षेपसंभक्षणकृतक्षणः । (७१।१)

द्रविणावस्करक्षेत्रं वणिग्वासरतस्करः ॥ (७१।२)

नृत्यति व्याधिकालेषु कुटिलः कलिपन्नगः । (७२।१)

अज्ञाततृणकाष्ठादिविक्रयी द्रव्यनामभिः ॥ (७२।२)

तरुणाकाङ्क्षिणीं वृद्धः प्रियामविचलेक्षणः । (७३।१)

सो ऽयं निरीक्षते दूरान्मृष्टं भोज्यमिवातुरः ॥ (७३।२)

तस्मात्पौष्पिकमासाद्य क्रियतां मन्त्रसंपदा । (७४।१)

गृहिणी रागिणी येन लब्धशक्तेः प्रजायते ॥ (७४।२)

वृद्धवणिक् ।इत्यादिशिष्यैराह्वानं श्रुत्वा तेन निवेदितम् । (७५।१)

सर्वं करोमीत्यवदद्भ्रूविकाराकुलो गुरुः ॥ (७५।२)

ततो दिनान्ते विपुलां कृत्वाग्रे शिवकुण्डिकाम् । (७६।१)

गुरुणा सह ते शिष्याः पपुर्भुक्तोत्तरं चिरम् ॥ (७६।२)

नियोगिललनाः सर्वास्ते च तन्मित्रबान्धवाः । (७७।१)

कपालेषु तदुच्छिष्टं वमित्वा बहुशः पपुः ॥ (७७।२)

कश्चिद्गातुं प्रवृत्तो ऽथ कश्चिद्रोदिति सस्वनम् । (७८।१)

कश्चिद्व्याघूर्णते कश्चित्प्लवते कृतशूत्कृतिः ॥ (७८।२)

कश्चिदत्यन्तवैकल्यं नाटयन्भक्तिसम्भवम् । (७९।१)

निश्चेष्टस्तिष्ठति चिरं सम्प्राप्तः शवतामिव ॥ (७९।२)

कश्चिद्विलोलस्रग्दामभूषितो मदनिर्भरः । (८०।१)

कृतकण्ठग्रहः पुंसां चुचुम्ब ललना अपि ॥ (८०।२)

ततः क्षीबो गुरुः किंचित् स्वकाव्यं देशभाषया । (८१।१)

वीणावंशरवोदग्रं कोच्छिकावाद्यकृज्जगौ ॥ (८१।२)

अथैकभुजमानन्दादुद्यम्यैकेन पाणिना । (८२।१)

गुरुर्ननर्त द्वाभ्यां च शनैरुत्थाय चासनात् ॥ (८२।२)

ततः शिष्याः समुत्तस्थुरट्टहासनिनादिनः । (८३।१)

कृताङ्गनापरिष्वङ्गा विस्रस्तकटिकर्पटाः ॥ (८३।२)

शनैः प्रयाते रात्र्यर्धे विनष्टे दीपमण्डले । (८४।१)

निर्विभागो ऽभवत्तेषां रतिचक्रमहोत्सवः ॥ (८४।२)

प्रभाते गुरुरुत्थाय त्वरया कलशप्रदः । (८५।१)

कृतवद्विदधे सर्वं शिष्यैरन्यैर्निमन्त्रितः ॥ (८५।२)

ज्वरादिकाले वैद्यानां शरत्काले नियोगिनाम् । (८६।१)

पुष्पकाले गुरूणां च हेमपूर्णा वसुन्धरा ॥ (८६।२)

अथाविशत्पृथुश्वासः कम्पमानः स्फुटन्निव । (८७।१)

पार्श्वावलोकी पुरुषः परमाप्तो नियोगिनः ॥ (८७।२)

सो ऽब्रवीदद्य रात्र्यर्धे गृहकृत्यमहत्तमः । (८८।१)

राजराशिधनं भूरि हृत्वा यातः सहानुगः ॥ (८८।२)

अनुक्त्वापसृते तस्मिंस्तत्सम्बन्धिनियोगिनाम् । (८९।१)

पलायनव्यतिकरः को ऽपि जातो गृहे गृहे ॥ (८९।२)

चपेटोत्स्फोटितमुखस् त्वत्स्वामी बन्धनं भटैः । (९०।१)

नीतः पतत्पुरीषो ऽग्रे स तावत्परिपालकः ॥ (९०।२)

यावन्नोल्लुञ्चितश्मश्रुर्बद्ध्वा त्वमपि नीयसे । (९१।१)

तावद्राजभये घोरे नीतिरस्मिन् विधीयताम् ॥ (९१।२)

इति ब्रुवाणे तन्मित्रे तैः शिष्यैः सहिते गुरौ । (९२।१)

तूर्णं प्रयाते निःश्वस्य नियोगी दुःखितो ऽवदत् ॥ (९२।२)

अहो नु कालदौरात्म्याद्घोरता कियती कलेः । (९३।१)

साधवः सर्वथा नष्टाः कष्टं धर्मो ऽस्तमागतः ॥ (९३।२)

इत्युक्त्वा सानुगो यावत्पलायनकृतोद्यमः । (९४।१)

स सुस्राव भयान्मूत्रं तावदेत्य भटैर्वृतः ॥ (९४।२)

स राज्ञा हृतसर्वस्वः प्रक्लिन्नो बन्धने चिरम् । (९५।१)

धनेन वेश्यया स्वस्रा मोचितो निरगात्ततः ॥ (९५।२)

ततो विभवहीनो ऽसौ जापी स्वप्ननिरीक्षकः । (९६।१)

बभूव सर्वप्रणतश्चाटुकारः प्रियंवदः ॥ (९६।२)

यो ऽभूदभ्युत्थितस्तब्धो नियोगी लिङ्गसन्निभः । (९७।१)

अधिकारपरिभ्रंशात्स वृद्धवृषणायते ॥ (९७।२)

अधिकारमदान्धानां दृष्टिकोपवतां सदा । (९८।१)

नेत्रनैर्मल्यजननं बन्धनं परमाञ्जनम् ॥ (९८।२)

यः पादपतितानार्तान्पूज्यानप्यवमन्यते । (९९।१)

भ्रष्टाधिकारश्चरणौ शकृल्लिप्तौ स वन्दते ॥ (९९।२)

अहो बत मुहूर्तेन भवन्ति न भवन्ति च । (१००।१)

पलालदहनज्वालाचपला दिविरश्रियः ॥ (१००।२)

स्वयमुत्थाय यातायां जायायां निर्धनो ऽथ सः । (१०१।१)

बभ्राम लौल्यनिलयः पिण्डार्थी बन्धुवेश्मसु ॥ (१०१।२)

रूक्षः कृशो ऽतिमलिनः स्यूतदग्धपटच्चरः । (१०२।१)

पिशाच इव दुष्प्रेक्ष्यो दिनैरेव बभूव सः ॥ (१०२।२)

तुषाग्निकुण्डिकातापदग्धस्फिग्वृषणोदरः । (१०३।१)

वातशूलापनोदाय जानुग्रथितदामकः ॥ (१०३।२)

देवद्विजधनग्रासजातकोष्ठगलग्रहः । (१०४।१)

क्षुत्क्षामकुक्षिः शुष्कास्यः पतितो ऽवस्करे भ्रमन् ॥ (१०४।२)

श्वजग्धजानुचरणः प्रस्रवद्भूरिशोणितः । (१०५।१)

कृपार्द्रोच्छिष्टभुग्दत्तभक्तगोलकनिर्वृतः ॥ (१०५।२)

दग्धार्धकर्पटीनिर्यत्सकेशवृषणद्वयः । (१०६।१)

भस्मप्रलिप्तशीर्षांसवक्षःपार्श्वो गतत्रपः ॥ (१०६।२)

प्रलपन्काञ्चिकाकाङ्क्षी केनचिद्दत्तमण्डकः । (१०७।१)

प्रपापालिकया डोम्बभ्रान्त्या पाने तिरस्कृतः ॥ (१०७।२)

रजस्वलापलालेन छन्नाङ्गस्तुहिनागमे । (१०८।१)

शरावकर्परादानकलहे याचकार्भकैः । (१०८।२)

वह्निपात्रप्रहारेण दग्धभ्रूश्मश्रुलोचनः ॥ (१०८।३)

चण्डालैः प्रेतकार्येषु लगुडैराहतो ऽसकृत् । (१०९।१)

पङ्कशायी स चुक्रोश सत्त्रतीर्थाग्रवर्त्मसु ॥ (१०९।२)

नृपुरीषप्रणाले ऽथ पतितो ऽसावधोमुखः । (११०।१)

उच्चैःकृतकटिः प्राणानुत्ससर्ज नराधमः ॥ (११०।२)

इति दौर्गत्यतपसा प्रयातः सो ऽस्थिशेषतां । (१११।१)

सशरीरः स्वयं प्राप्तो नरकं नरकण्टकः ॥ (१११।२)

एवं क्रमेण शान्तेषु नियोगिदिविराग्निषु । (११२।१)

मोदते गतसन्तापः सन्तोषसुभगो जनः ॥ (११२।२)

इति दिविरनियोगिव्रातदुश्चेष्टितानां कुसृतिचरितचर्चा नर्ममाला कृतेयम् । (११३।१)

अपि सुजनविनोदायोम्भिता हास्यसिद्ध्यै कथयति फलभूतं सर्वलोकोपदेशम् ॥ (११३।२)