अधुना रौद्ररसं लक्षयति अथ रौद्रो नामेति ॥ (१।०)

आत्मग्रहणस्यायमाशयः ॥ (२।०)

अन्यायकारिता प्राधान्येन क्रोधस्य विषयः ॥ (३।०)

तादृशि च जने सर्वो ऽपि मनोरथैरपि रुधिरपानमपि नामाद्रियन्ते ॥ (४।०)

तथा चाह लोकः तादृशो यदि लभ्यते तत्तदीयं रुधिरमपि पीत्वा न तृप्यते ॥ (५।०)

महाकविना भासेनापि स्वप्रबन्ध उक्तः । (६।१)

त्रेतायुगं तद्धि न मैथिली सा रामस्य रागपदवी मृदु चास्य चेतः । (६।२)

लब्धा जनस्तु यदि रावणस्य कायं प्रोत्कृत्य तन्न तिलशो न वितृप्तिगामी ॥ (६।३)

इति ॥ (७।०)

तेन हास्यवत् साधारणविभावत्वाच्चर्वणापि क्रोधमय्येवेति तद्रसनाचरणौ रौद्रः क्रोधात्मक एव ॥ (८।०)

उद्रिक्तं हन्तृत्वं येषां त उद्धताः ॥ (९।०)

तद्वेषधारिणो ये नटास्ते ॥ (१०।०)

प्रकृतिश्चर्वणोदयहेतुर् अस्य ॥ (११।०)

अत्र व्याचक्षते युद्धहेतुक उद्धतमनुष्येषु भीमसेनादिषु रुधिरपानादिलक्षणः ॥ (१२।०)

रक्षोदानवास्तु स्वभावरौद्रा इति ॥ (१३।०)

तदसत् ॥ (१४।०)

भीमस्य रुधिरपानं न युद्धहेतुकम् ॥ (१५।०)

अपि तु विपर्ययेण ॥ (१६।०)

उद्धतस्वभावत्वादेव ह्यसौ क्रोधपरवशः सन्न् अनुचितमपि प्रतिज्ञातवान् ॥ (१७।०)

तन्निर्वाहायैव च राक्षसाधिष्ठानमस्य कविना वेणीसंहारे वर्णितम् ॥ (१८।०)

तस्मात्सर्व एवैते स्वभावात् क्रोधनाः ॥ (१९।०)

तदनुसारिणि नटे रौद्र आस्वाद्यत इति मनुष्यप्रकृतिः ॥ (२०।०)

सङ्ग्रामहेतुक इति चायमर्थः युद्धस्य कविनटप्रदर्श्यमानस्य हेतुकः कुस्तितहेतुधीरोहितः ॥ (२१।०)

तस्योचितो हेतुर्न क्रोधः ॥ (२२।०)

तथा च प्राधान्येन युद्धेन वीर एव व्यपदेक्ष्यते ॥ (२३।०)

नन्वेते स्वभावक्रोधना अपि किम् उद्दीपनम् अपेक्षन्ते ॥ (२४।०)

ओमित्याह स चेति ॥ (२५।०)

क्रोधादि परकर्तृकम् ॥ (२६।०)

आघर्षणं दारादिखलीकरणम् ॥ (२७।०)

अविक्षेपो देशजात्यभिजनविद्याकर्मनिन्दा ॥ (२८।०)

अनृतस्य कस्याप्यपसत्यस्य वचनम् ॥ (२९।०)

उपघातो गृहभृत्याद्युपमर्दनम् ॥ (३०।०)

वाक्पारुष्यं वधाद्युपन्यासेन तर्जनम् ॥ (३१।०)

अभिद्रोहो जिघांसा ॥ (३२।०)

मात्सर्यं गुणेष्वसूया ॥ (३३।०)

आदिग्रहणाद् राज्यापहरणादि ॥ (३४।०)

एतैरुत्पद्यते कविना विभावत्वेन वर्ण्यमानैः ॥ (३५।०)

अस्य ताडनादीनि कर्माणि रक्तनयनादयोऽनुभावा इति पृथङ्निरूपणं तुल्ये ऽप्यनुभावत्वे विशेषख्यापनार्थम् ॥ (३६।०)

विशेषस्तु पूर्वेषां वचनमात्रेण व्यावर्णनम् ॥ (३७।०)

रङ्गे प्रत्यक्षतो ऽप्रदर्शनीयत्वात् ॥ (३८।०)

यद्वक्ष्यते । (३९।१)

युद्धं राज्यभ्रंशो मरणं नगरोपरोधनं चैव ॥ (३९।२)

अप्रत्यक्षकृतानि प्रवेशकैः संविधेयानि ॥ (४०।०)

इति ॥ (४१।०)

रक्तनयनादि रङ्गे प्रत्यक्षेण कृतम् ॥ (४२।०)

प्रहरणाहरणं तु पूर्वत्र प्रमादपठितमिति केचित् ॥ (४३।०)

इदं तु पृथगभिधाने तुच्छं प्रयोजनम् ॥ (४४।०)

अयं चात्राशयः रक्षोदानवोद्धतमनुष्या उद्दीपनहेतुभिर् विनापि चेष्टितमात्रं यदपि कुर्वते नर्मगोष्ठ्याद्यपि च तत्र ताडनादि प्रधानम् ॥ (४५।०)

तद्वक्ष्यति यच्च किंचिदारभन्ते इति ॥ (४६।०)

उद्दीपनसम्भवे ताडनादिग्रस्त एव रक्तनयनाद्यधिकीभवति ॥ (४७।०)

अत एव पुनःशब्दः ॥ (४८।०)

तत्र ताडनं तलाद्यभिघातः ॥ (४९।०)

पाटनं द्विधाकरणम् ॥ (५०।०)

पीडनं मर्दनम् ॥ (५१।०)

छेदनं कर्तनम् ॥ (५२।०)

भेदनं परस्परमित्यादिवियोजनम् ॥ (५३।०)

भावे ण्यदन्तौ ॥ (५४।०)

प्रहरणानाम् आ समन्ताद्धरणम् ॥ (५५।०)