बीजसाधने गगनं जारयेवादौ इत्यादिवक्ष्यमाणक्रमाद् अभ्रकगन्धमाक्षिकादिसत्त्वपिष्टिका निरूप्यन्ते । (१।१)

तत्र व्योम्नो दशगुणं सत्त्वं सत्त्वाद्दशगुणा द्रुतिः इति व्योमचूर्णसत्त्वद्रुतिषु तावच्चूर्णरूपां पिष्टिं निरूपयति । (१।२)

व्योमपिष्टीकरणं रसार्णवे । (१।३)

क्षाराम्लभावितं व्योमं रजसा प्रथमेन च । (१।४)

सृष्टित्रयोदककणातुम्बुरुद्रवमर्दितम् ॥ (१।५)

जारितं वाथ पुटितं यवचिञ्चारसेन च । (२।१)

शतावरी गुहा रम्भा मेघनादः पुनर्नवा ॥ (२।२)

शिग्रुको यवचिञ्चा च भावितं तद्रसैः क्रमात् । (३।१)

मूलं सितमुमायास्तु कौबेरीमूलमेव च ॥ (३।२)

कदलीमुसलीशिग्रुताम्बूलीबाणपीलुकम् । (४।१)

अलम्बुषा बला कोली ह्यास्फोटा खरमञ्जरी ॥ (४।२)

तुम्बरुस् तिक्तशाकं चाप्येषाम् एकरसेन तु । (५।१)

राजिकाव्योषयुक्तेन त्रिदिनं स्विन्नमभ्रकम् ॥ (५।२)

काशीशतुम्बरुसिन्धुटंकणक्षारसंयुतम् । (६।१)

पूर्वाभिषवयोगेन सूतकश्चरति क्षणात् ॥ (६।२)

अत्र प्रथमेन रजसा पूर्वोक्तेनाभिषेकेण सृष्टित्रयं लवणत्रयम् उमातसी कौबेरी उत्तरवारुणी यवचिञ्चा तिन्तिडी । (७।१)

अयमर्थः क्षाराम्लादिमर्दितपुटितस्य यवचिञ्चारसेन पिष्टिः कार्या । (७।२)

शतावर्यादिरसमर्दितकाशीशादिभिः सह पुटितस्य यवचिञ्चारसेन पिष्टिर्वा कार्येति पिष्टिद्वयम् । (७।३)

तथा च तत्रैव । (७।४)

गृहीत्वा देवि धान्याभ्रम् अम्लवर्गेण संयुतम् । (७।५)

क्वाथयित्वाभ्रकं तं तु स्नुहीक्षीरेण मर्दितम् ॥ (७।६)

अरण्यगोमयेनैव कपोताख्यं पुटं ततः । (८।१)

कदलीकन्दनिर्यासैर्मूलकन्दरसेन च ॥ (८।२)

काकमाची च मीनाक्षी ह्यपामार्गो मुनिस्तथा । (९।१)

एरण्डो ह्यार्द्रकश्चैव मेघनादः पुनर्नवा ॥ (९।२)

एकैकस्य पुनर् द्रावैः पुटमेकं प्रदापयेत् । (१०।१)

वज्रीक्षीरेण संयुक्तं दोलायन्त्रेण पाचयेत् ॥ (१०।२)

छायाशुष्कं ततः कृत्वा चणकाम्लेन भैरवि । (११।१)

घनसारं च काशीशं वचा निम्बं तथैव च ॥ (११।२)

अभ्रकात्षोडशांशेन ह्येकैकं तत्र निक्षिपेत् । (१२।१)

निधाय ताम्रपात्रे तु घर्षयेत्तं च सुव्रते ॥ (१२।२)

नववारं ततो देवि लोहपात्रे तु जारयेत् । (१३।१)

रसेन सह देवेशि चणकाम्लेन काञ्जिकम् ॥ (१३।२)

मृद्वग्निना तु निष्क्वाथ्यं प्रहरार्धेन जायते । (१४।१)

सोमवल्लीरसैः पिष्ट्वा व्योमं सौवर्चलान्वितम् ॥ (१४।२)

शनैः शनैर् हंसपाके दापयेच्च पुटत्रयम् । (१५।१)

सोमवल्लीरसेनैव सप्तवारांश्च भावयेत् ॥ (१५।२)

सोमवल्लीरसेनैव सप्तवारांश्च दापयेत् । (१६।१)

पातयेन्मृन्मये भाण्डे रसेन सह संप्लुतम् । (१६।२)

मूलं वल्लीषुपुङ्खाया गव्यक्षीरेण घर्षयेत् । (१६।३)

कल्केन लेपयेत्सूतं गगनं च तदूर्ध्वगम् । (१६।४)

तापयेद्रवितापेन निर्मुखं ग्रसते क्षणात् । (१६।५)

जायते पिष्टिका शीघ्रं नात्र कार्या विचारणा । (१६।६)

इति पुटनेनान्या तृतीया पिष्टिः । (१६।७)

तिलपर्णीरसेनैव गगनं तेन भावयेत् । (१६।८)

मर्दनाज्जायते पिष्टिर्नात्र कार्या विचारणा ॥ (१६।९)

पूर्वोक्तविधिना पुटित इति शेषः । (१७।१)

इत्यन्या पिष्टिः । (१७।२)

इत्यभ्रम् अर्कचूर्णपिष्टिचतुष्टयम् । (१७।३)

अथ व्योमसत्त्वपिष्टिः रसार्णवे । (१७।४)

सत्त्वमावर्तितं व्योम्नः शोधितं काचटंकणैः । (१७।५)

चिञ्चाफलाम्लसेहुण्डपत्रकल्कनिषेवणैः ॥ (१७।६)

पक्त्वा निष्पाद्यतां देवि रसपिष्टिसमं भवेत् । (१८।१)

रसरत्नाकरेऽपि । (१८।२)

अभ्रसत्त्वं समावर्त्य समांशं काचटंकणम् ॥ (१८।३)

दत्त्वा दत्त्वा त्रिवारं तद्वज्रमूषागतं धमेत् । (१९।१)

अम्लवर्गस्नुहीपत्रचिञ्चाबीजं सवल्कलम् ॥ (१९।२)

कल्कयेत्तत्र तत्सत्त्वं सप्तवारं निषेचयेत् । (२०।१)

मृदु शुभ्रं भवेत्तच्च हितं सूतस्य जारणे ॥ (२०।२)

अथ गन्धकपिष्टिः । (२१।१)

रसरत्नप्रदीपिकायाम् । (२१।२)

विलोडिते स्वर्णजले विशुष्के वस्त्रेऽथ दत्त्वा नवनीतगर्भम् । (२१।३)

चूर्णं शिलातालकगन्धकानां सपन्नगानां समभागिकानाम् ॥ (२१।४)

कर्षप्रमाणां तु ततोऽस्य वर्तिं प्रज्वालयेत्तद्गलितं घृतं स्यात् । (२२।१)

अनेन कुर्याद्रसनायकस्य सर्वत्र पिष्टिं बलिजारणाय ॥ (२२।२)

रसेन्द्रचिन्तामणावपि । (२३।१)

शुद्धसूतपलैकं तु कर्षैकं गन्धकस्य तु । (२३।२)

तप्तखल्वे विनिक्षिप्य देवदालीरसप्लुतम् ॥ (२३।३)

मर्दयेच्च करांगुल्या जायते गन्धपिष्टिका । (२४।१)

भागा द्वादश सूतस्य द्वौ भागौ गन्धकस्य च ॥ (२४।२)

मर्दयेद् घृतयोगेन जायते गन्धपिष्टिका । (२५।१)

अन्यत्र च । (२५।२)

गन्धकस्य पलं चूर्णं बृहतीफलजद्रवैः ॥ (२५।३)

आकाशवल्लीस्वरसैर्गोमूत्रेण च भावयेत् । (२६।१)

एकविंशतिवारांश्च प्रत्येकं शोषितं च तत् ॥ (२६।२)

अम्लवर्गैर् भावितं च रक्तपीतगणेन च । (२७।१)

शुष्कं श्रीरङ्गयन्त्रेण सत्त्वं ग्राह्यं प्रयत्नतः । (२७।२)

तद्यन्त्रगद्रवेणैव पिष्टिः स्याद्रसजारणे ॥ (२७।३)

पूर्वोक्तरङ्गाकृष्टिना वा भाविता गन्धादिपिष्टका । (२८।१)

इति गन्धकपिष्टिका । (२८।२)

अथ शिलातालपिष्टिः रसार्णवे । (२८।३)

स्नेहक्षाराम्लवर्गैश्च शिलायाश्च पुटत्रयम् । (२८।४)

कटाहे धूपने यन्त्रे धूपगन्धानुलेपनात् ॥ (२८।५)

वंगस्य हि विधानेन तालस्य हतस्य च । (२९।१)

ताप्यहिंगुलयोर् वापि हीनं वै रसकस्य वा ॥ (२९।२)

देवेन्द्रगिरिस्त्वाह । (३०।१)

षोडशांशं रसात्सत्त्वं लिप्तमूषान्धितं पुटेत् । (३०।२)

सतुषे कर्षगेऽग्नौ च यावत्सूतावशेषितम् ॥ (३०।३)

एवमन्यसत्त्वपिष्टिश्च धातुवर्गोक्तसत्त्वानां कार्या । (३१।१)

इति शिलातालकमाक्षिकादिपिष्टिः । (३१।२)

अथ रसार्णवे स्वर्णतारबीजानि । (३१।३)

अथातः सम्प्रवक्ष्यामि बीजानां साधनं प्रिये । (३१।४)

हेमतारवशाद् बीजं द्विविधं तावदीश्वरि ॥ (३१।५)

पीतारुणैर् हैमबीजं तारबीजं सितैर्भवेत् । (३२।१)

कल्पितं रञ्जितं पक्वम् इति भूयस्त्रिधा भवेत् ॥ (३२।२)

कल्पितं द्विविधं तत्र शुद्धमिश्रविभेदतः । (३३।१)

रसोपरसलोहानां बीजानां कल्पितं पृथक् ॥ (३३।२)

शुद्धं मिश्रं तु संयोगाद्यथालाभं सुरेश्वरि । (३४।१)

मिश्रं यथा हेमाभ्रताम्राभ्रताराभ्रवङ्गाभ्रनागाभ्रकान्ताभ्रादिकम् । (३४।२)

इति कल्पितबीजानि । (३४।३)

अथ तत्रैव रञ्जितबीजानि बीजानि कल्पितान्येवं रञ्जितानि परं शृणु । (३४।४)

घनं माक्षिकचूर्णेन शुल्वचूर्णेन रञ्जितम् । (३४।५)

द्वंद्वितं ताप्यसत्त्वेन रसराजस्य रञ्जनम् ॥ (३४।६)

आरक्तवल्लिभिर्मूत्रैर्बहुधा परिभावितैः । (३५।१)

कुनटीगन्धपाषाणैर्हेममाक्षिकहिंगुलैः ॥ (३५।२)

वापितं सेचितं रक्तगणैः स्नेहैर्मृतं ततः । (३६।१)

रञ्जितं रसराजस्य तीक्ष्णं ताम्रं विशेषतः ॥ (३६।२)

केवलं विमलं ताम्रं वापितं दरदेन वा । (३७।१)

कुरुते त्रिगुणं जीर्णं लाक्षारसनिभं रसम् ॥ (३७।२)

द्विगुणं रसकं दत्त्वा ताम्रं सुध्मातमीश्वरि । (३८।१)

कृष्णाभ्रकस्य चूर्णं च रक्तवर्णं मुहुः पुटैः ॥ (३८।२)

ताप्येन वा मृतं हेम त्रिगुणेन विपाचितम् । (३९।१)

हण्डिकायां तु रसकं ताप्यसैन्धवसंयुतम् ॥ (३९।२)

इन्द्रगोपनिभं यावत्सर्वं द्विगुणजारणात् । (४०।१)

द्रुतहेमनिभं सूतं कुरुते नात्र संशयः ॥ (४०।२)

अभ्रकं हेम ताम्रं च शिलया माक्षिकेण च । (४१।१)

गैरिकेण च मुख्येन रसकेन च रञ्जयेत् ॥ (४१।२)

कुनटीहतकरिणा वा रविणा ताप्यगन्धकहतेन । (४२।१)

दरदनिहतायसा वा निर्व्यूढं हेम तद्बीजम् ॥ (४२।२)

रससारे तु मेलनकर्म । (४३।१)

आदावेव तु बीजानां कुर्यान्मेलं यथोचितम् । (४३।२)

निर्वाह्य सर्वबीजानि वापयेत्सेचनेन तु ॥ (४३।३)

ताप्यं वा रसकं वापि हंसं वा विमलां शिलाम् । (४४।१)

वापयेत्सर्वबीजेषु सततं सेकपण्डितः ॥ (४४।२)

सेचनं रक्ततोयेन रञ्जनं स्याद्विशेषतः । (४५।१)

भवन्ति सर्वबीजानि रञ्जितानि न संशयः ॥ (४५।२)

रसश्चोपरसाश्चैव रक्तपीताश्च कृत्स्नशः । (४६।१)

त्रिगुणा हेमनिर्व्यूढा हेमशेषं तु बीजकम् ॥ (४६।२)

तद् बीजं चारयेत्सूते समभागं च कारयेत् । (४७।१)

रसस्य रञ्जनं कृत्वा समबीजेन सारयेत् ॥ (४७।२)

इह चारणं सारणं कल्पितपक्वबीजानामप्येवमेव । (४८।१)

रसेन्द्रचिन्तामणौ । (४८।२)

कर्षाष्टंकणकज्जलीहरिहयैर्गन्धस्य च द्वौ रजः सिद्धाख्यं सकलैः कृतं पलमथ द्वित्रैश्च लोहैः शृतम् । (४८।३)

भूयो गन्धमृतं चतुर्दशपुटैः स्यादिन्द्रगोपारुणं तत्तारे मधुना पुटेन धमनेनार्कच्छवीमीहते ॥ (४८।४)

तुल्यं तारे ताम्रमावर्त्य तावत्तप्तं तप्तं गन्धचूर्णे कुनट्याम् । (४९।१)

न्यस्तं यावज्जीर्यते खण्डशोऽथ प्राज्यैर्गन्धैः पाचयेत्काचकूप्याम् ॥ (४९।२)

खण्डाकारं तादृशं टंकणेन स्वर्णान्तःस्थं भस्ममूषान्तराले । (५०।१)

ध्मातं साधु स्यात् सुवर्णं सतारं हीने वर्णे रञ्जयेन्माक्षिकेण ॥ (५०।२)

अथ रसार्णवे पक्वबीजानि । (५१।१)

बीजानि रञ्जितान्येवं पक्वबीजमतः शृणु । (५१।२)

महारसानुपरसान् तीक्ष्णलोहानि च क्षिपेत् ॥ (५१।३)

समांशं सममाक्षीकं गन्धकावापयोगतः । (५२।१)

शतशो वाहयेदेतदक्षीणं सावशेषितम् ॥ (५२।२)

समांशं रसराजस्य गर्भे द्रवति निश्चितम् । (५३।१)

तदेतत् पिष्टिकास्तम्भे जारणायां सुरेश्वरि ॥ (५३।२)

रञ्जने रसराजस्य सारणायां च शस्यते । (५४।१)

तदेव शतशो रक्तगणस्नेहनिषेचितम् ॥ (५४।२)

अधिकं शस्यते तेषु सहस्रांशेन वेधकृत् । (५५।१)

निर्व्यूढं नागवंगाभ्यां क्रियायां हेमतारयोः ॥ (५५।२)

खसत्त्वं रविणा योज्यं द्वंद्वितं स्याद्रसायने । (५६।१)

रसाकृष्टिसस्नेहक्षारकट्वम्लै रसैस्तैस्तालकादिभिः ॥ (५६।२)

समद्वित्रिगुणान् ताम्रे वाहयेद्वंगपन्नगान् । (५७।१)

रक्तस्नेहनिषिक्तं तद्रसाकृष्टिरिति स्मृतम् ॥ (५७।२)

माक्षिकं गन्धपाषाणं हरितालं मनःशिलाम् । (५८।१)

वैक्रान्तकं कान्तमुखं सस्यकं विमलाञ्जनम् ॥ (५८।२)

रसकं चापि शतशश्चूर्णितं हेम्नि वाहयेत् । (५९।१)

लोहपर्पटिकाताप्यकंकुष्ठविमलाभ्रकैः ॥ (५९।२)

मृतशुल्वशिलासूतस्नुह्यर्कक्षीरहिंगुलैः । (६०।१)

नागो निर्जीवतां याति पुटयोगैः पुनः पुनः ॥ (६०।२)

रसतालकशङ्खचिञ्चाक्षारैस्तथा त्रपु । (६१।१)

मृतं नागं मृतं वंगं शुल्बं तीक्ष्णं तथा मृतम् ॥ (६१।२)

एकैकमुत्तमे हेम्नि वाहयेत्सुरवन्दिते । (६२।१)

निरुत्थे पन्नगे हेम्नि निर्व्यूढे शतशो गुणैः ॥ (६२।२)

गोरोचननिभं हेमं भास्करं तारसंनिभम् । (६३।१)

तीक्ष्णाभ्रकं रविसमं माक्षिकं द्विगुणं तथा ॥ (६३।२)

आवर्तितं चूर्णितं च मारितं सप्तभिः पुटैः । (६४।१)

व्यूढं शतगुणं हेम्नि तद्बीजं जारयेत्समम् ॥ (६४।२)

चन्द्रार्कं पत्रलेपेन शतभागेन वेधयेत् । (६५।१)

ऊर्ध्वाधो माक्षिकं दत्त्वा शुल्बं हेमसमं भवेत् ॥ (६५।२)

एवं दशगुणं व्यूढं बीजं किरणसंनिभम् । (६६।१)

रसकाभ्रकताम्रेण भागवृद्धं धमेत्ततः ॥ (६६।२)

माक्षिकेण हतं तच्च बीजे निर्वाहयेत्प्रिये । (६७।१)

द्वात्रिंशद्गुणितं हेम्नि नागं ताप्यहतं वहेत् ॥ (६७।२)

त्रिंशद्गुणशिलावापं नागबीजम् उदाहृतम् । (६८।१)

ताप्यतालकवापेन सत्त्वं पीताभ्रकस्य तु ॥ (६८।२)

बीजं निर्वाहयेद् एतद् घोषाकृष्टस्य वेधकम् । (६९।१)

नागः करोति मृदुतां निर्व्यूढस्तां च रक्तताम् ॥ (६९।२)

वापितं पीततां तीक्ष्णं कान्तस्थां कालिकां विषम् । (७०।१)

किंचिद्यथा रसरत्नाकरे । (७०।२)

स्वर्णं ताम्रं समं शुद्धं द्रावितं लेपयेत्पुनः । (७०।३)

साम्लेन ताप्ययोगेन धमेत्स्वर्णावशेषितम् ॥ (७०।४)

एवं दशगुणं वाह्यं ताम्रं वा तुत्थसत्त्वकम् । (७१।१)

पक्वबीजमिति ख्यातं स्वर्णशेषं समाहरेत् ॥ (७१।२)

तथा च विस्तरतस्तु रससारे । (७२।१)

रक्ताभ्रहेमरसकं हेमाभ्रं चपलं शिला । (७२।२)

माक्षीकं कान्ततीक्ष्णं च हेम माक्षीकमभ्रकम् ॥ (७२।३)

हेमकान्तं च माक्षीकं तीक्ष्णं माक्षीककाञ्चनम् । (७३।१)

तीक्ष्णारुणं च माक्षीकं कान्ताभ्रं ताप्यकाञ्चनम् ॥ (७३।२)

कृष्णाभ्रं हेमं तीक्ष्णं च शुल्वायस्कान्ततीक्ष्णकम् । (७४।१)

माक्षिकं गगनं हेमं तीक्ष्णं ताम्रं च माक्षिकम् ॥ (७४।२)

पीताभ्रं कान्ततीक्ष्णं च कान्तताम्रमाक्षिकम् । (७५।१)

तीक्ष्णाभ्रताम्रमाक्षीकं ताम्रतीक्ष्णाभ्रकाञ्चनम् ॥ (७५।२)

शुल्वायस्कान्ततीक्ष्णं च तीक्ष्णायस्कान्तशुल्वकम् । (७६।१)

माक्षिकं गगनं हेम तीक्ष्णताम्रं च माक्षिकम् ॥ (७६।२)

ताम्रकान्ताभ्रमाक्षीकं तीक्ष्णार्कं नागमाक्षिकम् । (७७।१)

रूक्म व्योम रविस्तीक्ष्णं हेमाभ्रशुल्वमाक्षिकम् ॥ (७७।२)

रूक्म व्योम खगं चौरं खगवंगाभ्रकाञ्चनम् । (७८।१)

रूक्म व्योम खगं कान्तं सस्याभ्रं काञ्चनं खगम् ॥ (७८।२)

रूक्म व्योम खगं हंसं तुत्थाभ्रं खगकाञ्चनम् । (७९।१)

रूक्म व्योम खगं शैलं रूक्म व्योम खगं त्रपु ॥ (७९।२)

रूक्म व्योम रविश्चौरं तालाभ्रं काञ्चनं खगम् । (८०।१)

रूक्म व्योम खगं घोषं रूक्म व्योम खगाञ्जनम् ॥ (८०।२)

रूक्म व्योम खगं ब्राह्मं रूक्म व्योम खगं शिला । (८१।१)

रूक्म खगं त्रपुश्चौरं खगायश् चोरकाञ्चनम् ॥ (८१।२)

रूक्म चोरं खगं शैलं रूक्म चोरं च माक्षिकम् । (८२।१)

रूक्म चोरं खगं सस्यं चोरवैक्रान्तमाक्षिकम् ॥ (८२।२)

रूक्म चोरं खगं गन्धं रूक्म चोरं खगं मलम् । (८३।१)

रूक्म शिला खगं चोरं रूक्म चोरं खगाञ्जनम् ॥ (८३।२)

रूक्म चोरं खगं तुत्थं कासीसं चोरमाक्षिकम् । (८४।१)

रूक्म चोरं खगं कांक्षी रूक्म चोरं खगं त्रपु ॥ (८४।२)

रूक्म चोरं खगं नागं चोरं राधोषमाक्षिकम् ॥ (८५।०)

रूक्म चोरं खगं शुल्बं राश्चौरं खगमाक्षिकम् । (८६।१)

रूक्म चोरं खगं शुल्वं राश्चौरं खगमाक्षिकम् । (८६।२)

रूक्म चोरं शिलां हंसं चोरं रा हंसमाक्षिकम् ॥ (८६।३)

नागं रारसकं हंसं हंसं राचोरमाक्षिकम् । (८७।१)

राशुल्वं रसकं हंसं राश्चोरं शैलहिंगुलम् ॥ (८७।२)

चोरं रादरदं चोरं हंसं राचोरहिंगुलम् । (८८।१)

लोहं रादरदं चोरं हिंगुलं तीक्ष्णचोरकम् ॥ (८८।२)

कांक्षी च हिंगुलं चोरं राकांक्षी चोरहिंगुलम् । (८९।१)

हंसं रारसकं चोरं पुनर्बीजं च जायते ॥ (८९।२)

हेमैकं त्रिगुणं चोरं हेमैकं त्रिगुणं खगम् । (९०।१)

हेमैकं त्रिगुणं हंसं हेमैकं त्रिगुणं गिरिः ॥ (९०।२)

हेमैकं त्रिगुणं तालं हेमैकं विमलात्रयम् । (९१।१)

त्रिर्भूनागश्च हेमैकं हेमैकं त्रिगुणा शिला ॥ (९१।२)

हेमैकं त्रिगुणं तुत्थं हेमैकं त्रिगुणं वटम् । (९२।१)

हेमैकं त्रिगुणा रीरी हेमैकं च त्रितुत्थकम् ॥ (९२।२)

हेमैकं त्रिगुणं घोषं हेमैकं त्रिगुणं त्रपु । (९३।१)

हेमैकं त्रिगुणं नागं प्रोक्तं बीजमनेकधा ॥ (९३।२)

प्रत्येकं श्लोकपादैकं कल्पितं बीजमत्र वै । (९४।१)

पुनः प्रचारयोगेन बीजानामप्यनन्तता ॥ (९४।२)

नानाक्षेत्रसमुद्भूतधातुपाषाणसत्त्वतः । (९५।१)

रसोपरससंयोगात् कल्पयेद्बीजम् उत्तमम् ॥ (९५।२)

बीजैः समस्तैर्व्यस्तैर्वा भागोत्तरकृतैरपि । (९६।१)

कनके त्रिगुणैर्जीर्णैः क्रमाद्वेधः शतावधिः ॥ (९६।२)

रसग्रहरविष्टम्भसंख्या त्रिंशद्गुणोत्तरा । (९७।१)

उत्तमं कनकं जार्यं क्रमवृद्ध्या च वेधकृत् ॥ (९७।२)

रसे च भागवृद्ध्या च विंशतित्रिंशद्गुणोत्तरम् । (९८।१)

विषमं वा समं वाथ समं विषममेव च ॥ (९८।२)

रागसंख्याक्रमेणैव बीजे जीर्णे च वेधकृत् । (९९।१)

अत्र खगं कासीसम् । (९९।२)

चोरं खर्परम् । (९९।३)

हंसं हिङ्गुलम् । (९९।४)

ब्राह्मं ताम्रम् । (९९।५)

रा सुवर्णम् । (९९।६)

रसादिसंख्या सहस्रादिवेधकरसेषु स्फुटीभविष्यतीति । (९९।७)

सहस्रवेधके षड्गुणितैर् अयुतवेधके नवगुणितैर् लक्षवेधके द्वादशगुणितैः प्रयुतवेधके पञ्चदशगुणितैः कोटिवेधकेऽष्टादशगुणितै रक्ताभ्रादिभिर् जीर्णैः कनकं बीजं स्यादित्यर्थः । (९९।८)

पुनश्च तत्रैव । (९९।९)

लोहघोषारताम्राणाम् एकद्वित्रिग्रहांशकाः । (९९।१०)

नागस्तिथ्यंशकः सर्वे धमेत्तदर्धशेषतः ॥ (९९।११)

रञ्जनीयं समे जीर्णे कनके स्यात् सुबीजकम् । (१००।१)

जारिते सारिते बीजे शतवेधी भवेद्रसः । (१००।२)

हेमसीसकताम्राणां प्रत्येकं च ग्रहांशकम् ॥ (१००।३)

रीतिकातीक्ष्णघोषाणां वेदपक्षगुणांशकाः । (१०१।१)

हेमशेषं भवेद् बीजं शतवेधस्य कारकम् ॥ (१०१।२)

तीक्ष्णं ताम्रं समं कृत्वा नागं निर्वाह्य षड्गुणम् । (१०२।१)

ताम्रशेषं भवेद्रक्तं हेमव्यूढं सुबीजकम् ॥ (१०२।२)

नागे च त्रिगुणा रीतिर्नागं ताम्रं तथैव च । (१०३।१)

तच्छुल्वं हेमनिर्व्यूढं बीजं भवति शोभनम् ॥ (१०३।२)

वसुभागं कृतं हेम शुल्वरक्तं चतुष्टयम् । (१०४।१)

नागभागद्वयं सर्वं हेमशेषं तु बीजकम् ॥ (१०४।२)

लोहाष्टकं रसाः सर्वे तथैवोपरसाः खलु । (१०५।१)

एकत्र मेलनं कृत्वा लोहशेषं च कारयेत् ॥ (१०५।२)

तद्द्वात्रिंशद्गुणं जार्यं महाबीजमिदं रसे । (१०६।१)

जारयेद्धेमबीजं हि द्वाविंशतिगुणं तथा ॥ (१०६।२)

रसरत्नाकरे । (१०७।१)

ताप्येन मारयेच्छुल्वं तथा गन्धेन मारितम् । (१०७।२)

तत् ताम्रं वाहयेन्नागे मूषामध्ये धमन् धमन् ॥ (१०७।३)

शनैः शतगुणं यावत्ताप्यचूर्णं क्षिपन् क्षिपन् । (१०८।१)

तन्नागं वाहयेत्स्वर्णे द्वात्रिंशद्गुणितं क्रमात् ॥ (१०८।२)

स्वर्णशेषं तु तद्बीजं समांशं जारयेद्रसे । (१०९।१)

अनेनैव तु बीजेन जारयेत्सारयेत्पुनः ॥ (१०९।२)

पूर्ववज्जारणायोगैर् बन्धनान्तं च कारयेत् । (११०।१)

क्रामणेन समायुक्तं सहस्रांशेन वेधयेत् ॥ (११०।२)

चन्द्रार्कं जायते स्वर्णं देवाभरणमुत्तमम् । (१११।१)

स्वर्णं ताम्रं समं शुद्धं द्रावितं लेपयेत्पुनः ॥ (१११।२)

साम्लेन ताप्ययोगेन धमेत्स्वर्णावशेषितम् । (११२।१)

एवं दशगुणं वाह्यं ताम्रं वा तुत्थसत्त्वकम् । (११२।२)

पक्वबीजमिति ख्यातं स्वर्णशेषं समाहरेत् ॥ (११२।३)

अथ तारपक्वबीजानि रसार्णवे । (११३।१)

हेमबीजमिति प्रोक्तं तारबीजमतः शृणु । (११३।२)

तीक्ष्णाभ्रताप्यविमलारसकं समभागकम् ॥ (११३।३)

वंगभागाश्च चत्वारः सर्वं ध्मातं विचूर्णितम् । (११४।१)

पुटेन निहतं कार्यं व्यूढं तारं तु वेधयेत् ॥ (११४।२)

द्वात्रिंशच्च गुणं तारे वंगं ताप्यहतं वहेत् । (११५।१)

त्रिंशद्गुणं तालकं च वंगबीजमुदाहृतम् ॥ (११५।२)