त्रिंशतिकावृत्तिTriṃśatikāvṛtti
TriṃVṛtti zu ViṃKār, 1, 15.2
Select a line for its word-by-word analysis.
यदि यावद् अविच्छिन्नं नानेकं चक्षुषो विषयस्तदेकं द्रव्यं कल्प्यते पृथिव्यां क्रमेणेतिर्न स्याद्गमनमित्यर्थः ॥ (१।०)
yadi yāvad avicchinnaṃ nānekaṃ cakṣuṣo viṣayastadekaṃ dravyaṃ kalpyate pṛthivyāṃ krameṇetirna syādgamanamityarthaḥ ||
अर्वाग्भागस्य च ग्रहणं परभागस्य चाग्रहणं युगपन् न स्यात् ॥ (३।०)
arvāgbhāgasya ca grahaṇaṃ parabhāgasya cāgrahaṇaṃ yugapan na syāt ||
न हि तस्यैव तदिदानीं ग्रहणं चाग्रहणं च युक्तम् ॥ (४।०)
na hi tasyaiva tadidānīṃ grahaṇaṃ cāgrahaṇaṃ ca yuktam ||
विच्छिन्नस्य चानेकस्य हस्त्यश्वादिकस्यानेकत्र वृत्तिर्न स्याद्यत्रैव ह्येकं तत्रैवापरमिति कथं तयोर्विच्छेद इष्यते ॥ (५।०)
vicchinnasya cānekasya hastyaśvādikasyānekatra vṛttirna syādyatraiva hyekaṃ tatraivāparamiti kathaṃ tayorviccheda iṣyate ||
कथं वा तदेकं यत्प्राप्तं च ताभ्यां न च प्राप्तमन्तराले तच्छून्यग्रहणात् ॥ (६।०)
kathaṃ vā tadekaṃ yatprāptaṃ ca tābhyāṃ na ca prāptamantarāle tacchūnyagrahaṇāt ||
सूक्ष्माणां चौदकजन्तूनां स्थूलैः समानरूपाणामनीक्षणं न स्यात् ॥ (७।०)
sūkṣmāṇāṃ caudakajantūnāṃ sthūlaiḥ samānarūpāṇāmanīkṣaṇaṃ na syāt ||
यदि लक्षणभेदादेव द्रव्यान्तरत्वं कल्प्यते नान्यथा ॥ (८।०)
yadi lakṣaṇabhedādeva dravyāntaratvaṃ kalpyate nānyathā ||
तस्यासिद्धौ रूपादीनां चक्षुरादिविषयत्वम् असिद्धमिति सिद्धं विज्ञप्तिमात्रं भवतीति ॥ (११।०)
tasyāsiddhau rūpādīnāṃ cakṣurādiviṣayatvam asiddhamiti siddhaṃ vijñaptimātraṃ bhavatīti ||
प्रमाणवशादस्तित्वं नास्तित्वं वा निर्धार्यते सर्वेषां च प्रमाणानां प्रत्यक्षं प्रमाणं गरिष्ठम् इत्यसत्यर्थे कथमियं बुद्धिर्भवति प्रत्यक्षमिति ॥ (१२।०)
pramāṇavaśādastitvaṃ nāstitvaṃ vā nirdhāryate sarveṣāṃ ca pramāṇānāṃ pratyakṣaṃ pramāṇaṃ gariṣṭham ityasatyarthe kathamiyaṃ buddhirbhavati pratyakṣamiti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.