गुडूचीगुडूच्यमृतवल्ली च छिन्ना छिन्नरुहामृता । (१।१)

छिन्नोद्भवामृतलता धारा वत्सादनी स्मृता ॥ (१।२)

सैवोक्ता सोमवल्ली च कुण्डली चक्रलक्षणा । (२।१)

प्रोक्ता नागकुमारी च छिन्नाङ्गी ज्वरनाशिनी ॥ (२।२)

जीवन्ती मधुपर्णी च तन्त्रिका देवनिर्मिता । (३।१)

वयःस्था मण्डली सौम्या विशल्यामृतसम्भवा ॥ (३।२)

रसायनी मृत्तिका च चन्द्रहासा भिषग्जिता । (४।१)

गुडूची::कन्दोद्भवाअन्या कन्दोद्भवा कन्दामृतकन्दगुडूचिका ॥ (४।२)

पिण्डामृता बहुच्छिन्ना सा चोक्ता कन्दरोहिणी । (५।१)

गुडूची स्वरसे तिक्ता कषायोष्णा गुरुस्तथा । (५।२)

त्रिदोषजन्तुरक्तार्शःकुष्ठज्वरहरा परा ॥ (५।३)

गुडूच्यायुष्प्रदा मेध्या तिक्ता संग्राहिणी बला । (६।१)

ज्वरतृट्पाण्डुवातासृक्छर्दिमेहत्रिदोषजित् ॥ (६।२)

गुडूची कफवातघ्नी पित्तमेदोविशोषिणी । (७।१)

रक्तवातप्रशमनी कण्डूविसर्पनाशिनी ॥ (७।२)

कन्दोद्भवा गुडूची च कटूष्णा संनिपातहा । (८।१)

विषघ्नी ज्वरभूतघ्नी वलीपलितनाशिनी ॥ (८।२)

अतिविषाअतिविषा शुक्लकन्दा ज्ञेया विश्वा च भङ्गुरा । (९।१)

श्यामकन्दा प्रतिविषा शृङ्गी चोपविषा विषा ॥ (९।२)

आर्द्रा श्वेता विरूपा च विषदा पित्तवल्लभा । (१०।१)

घुणप्रियातिसारघ्नी बालानां रोगनाशिनी ॥ (१०।२)

कटूष्णातिविषा तिक्ता कफपित्तज्वरापहा । (११।१)

आमातीसारकासघ्नी विषच्छर्दिविनाशिनी ॥ (११।२)

मूर्वामूर्वा मधुरसा देवी पृथक्पर्णी त्रिपर्ण्यपि । (१२।१)

देवश्रेणी स्वादुरसा स्निग्धपर्णी च मोरटा ॥ (१२।२)

मूर्वा स्वादुरसा चोष्णा हृद्रोगकफवातजित् । (१३।१)

कुष्ठकण्डूवमीमेहविषमज्वरनाशिनी ॥ (१३।२)

मोरटमोरटः कीर्णपुष्पश्च पीलुपुष्पो मधुस्रवः । (१४।१)

तेजनी दीर्घमूला च पुरुषः क्षीरमोरटः ॥ (१४।२)

ज्वरघ्नो मुखवैरस्यतृष्णादाहविनाशनः । (१५।१)

कफपित्तहरश्चासौ विज्ञेयः क्षीरमोरटः ॥ (१५।२)

मञ्जिष्ठामञ्जिष्ठा कालमेषी च समङ्गा विकसारुणा । (१६।१)

मञ्जुका रक्तयष्टी च भाण्डी योजनवल्ल्यपि ॥ (१६।२)

क्षेत्रिणी विजया रक्ता रक्ताङ्गी वस्त्रभूषणा । (१७।१)

जिङ्गी भण्डी तथा काला गण्डाली कालमेषिका ॥ (१७।२)

मञ्जिष्ठा मधुरा स्वादे कषायोष्णा गुरुस्तथा । (१८।१)

कफोग्रव्रणमेहास्रविषनेत्रामयाञ् जयेत् ॥ (१८।२)

धन्वयासधन्वयासो दुरालम्भा ताम्रमूली च कच्छुरा । (१९।१)

दुरालभा च दुःस्पर्शा यासो धन्वयवासकः ॥ (१९।२)

दुरालम्भा स्वादुशीता तिक्ता दाहविनाशिनी । (२०।१)

विषमज्वरतृट्छर्दिमेहमोहविनाशिनी ॥ (२०।२)

यासयासो यवासको ऽनन्तो बालपत्त्रो ऽधिकण्टकः । (२१।१)

दूरमूलः समुद्रान्तो दीर्घमूलो मरूद्भवः ॥ (२१।२)

यवासकः स्वादुतिक्तो ज्वरतृड्रक्तपित्तनुत् । (२२।१)

वासकवासकः सिंहपर्णी च वृषो वासाथ सिंहिका । (२२।२)

आटरूषः सिंहमुखो भिषङ्माताटरूषकः ॥ (२२।३)

आटरूषो हिमस्तिक्तः पित्तश्लेष्मास्रकासजित् । (२३।१)

क्षयहृच्छर्दिकुष्ठघ्नो ज्वरतृष्णाविनाशनः ॥ (२३।२)

खदिरखदिरो रक्तसारश्च गायत्री दन्तधावनः । (२४।१)

कण्टकी बालपत्त्रश्च जिह्मशल्यः क्षतक्षमः ॥ (२४।२)

खदिरः स्याद्रसे तिक्तो हिमः पित्तकफास्रनुत् । (२५।१)

कुष्ठामकास्रकण्डूतिकृमिदोषहरः स्मृतः ॥ (२५।२)

खदिर::श्वेतसारखदिरः श्वेतसारोऽन्यः सोमवल्कः पथिद्रुमः । (२६।१)

श्यामसारो नेमिवृक्षः कार्मुकः कुब्जकण्टकः ॥ (२६।२)

श्वेतस्तु खदिरस् तिक्तः शीतः पित्तकफापहः । (२७।१)

रक्तदोषहरश्चैव कण्डूकुष्ठविनाशनः ॥ (२७।२)

निम्बनिम्बो नियमनो नेता पिचुमन्दः सुतिक्तकः । (२८।१)

अरिष्टः सर्वतोभद्रः प्रभद्रः पारिभद्रकः ॥ (२८।२)

निम्बस्तिक्तरसः शीतो लघुः श्लेष्मास्रपित्तनुत् । (२९।१)

कुष्ठकण्डूव्रणान् हन्ति लेपाहारादिशीलितः ॥ (२९।२)

अपक्वं पाचयेच्छोफं व्रणं पक्वं विशोधयेत् । (३०।१)

महानिम्बमहानिम्बः स्मृतो द्रेकी कार्मुको विषमुष्टिकः । (३०।२)

केशमुष्टिर्निम्बवरो रम्यको ऽक्षीब एव च ॥ (३०।३)

कैडर्यः पिचुमन्दश्च निम्बोऽरिष्टो वरत्वचः । (३१।१)

छर्दिघ्नो हिङ्गुनिर्यासः प्रियशालश्च पार्वतः ॥ (३१।२)

महानिम्बो रसे तिक्तः शीतः पित्तकफापहः । (३२।१)

कुष्ठरक्तविनाशी च विसूचीं हन्ति शीलितः ॥ (३२।२)

किराततिक्तककिराततिक्तको हैमः काण्डतिक्तः किरातकः । (३३।१)

भूनिम्बो ऽनार्यतिक्तश्च किरातो रामसेनकः ॥ (३३।२)

नेपालनेपालः कथितश्चान्यो जातिभेदो ज्वरान्तकः । (३४।१)

महातिक्तश्च तिक्तश्च निद्रारिः संनिपातहा ॥ (३४।२)

किरातको रसे तिक्तो ऽनुष्णशीतो लघुस्तथा । (३५।१)

श्लेष्मपित्तास्रशोफार्तिकासतृष्णाज्वरापहा ॥ (३५।२)

कटुकाकटुका मत्स्यशकला मत्स्यपित्ता च रोहिणी । (३६।१)

कृष्णभेदा काण्डरुहा नाम्ना कटुकरोहिणी ॥ (३६।२)

अशोकरोहिणी तिक्ता चक्राङ्की शकुलादनी । (३७।१)

कटुरोहिण्यरिष्टा च प्रोक्ता तिक्तकरोहिणी ॥ (३७।२)

आमघ्नी शतपर्वा च विप्राङ्गी जननी जना । (३८।१)

कटुका पित्तजित्तिक्ता कटुः शीतास्रदाहजित् । (३८।२)

बलासारोचकान् हन्ति विषमज्वरनाशिनी ॥ (३८।३)

मुस्तामुस्ता चाम्बुधरो मेघो घनो राजकसेरुकः । (३९।१)

भद्रमुस्तो वराहोऽब्दो गाङ्गेयः कुरुविन्दकः ॥ (३९।२)

जीमूतोऽथ वृषध्वाङ्क्षी जलदोऽथ बलाहकः । (४०।१)

नादेयः पिण्डमुस्तोऽन्यो नागरः परिकीर्तितः ॥ (४०।२)

मुस्ता तिक्तकषायातिशिशिरा श्लेष्मरक्तजित् । (४१।१)

पित्तज्वरातिसारघ्नी तृष्णाकृमिविनाशिनी ॥ (४१।२)

जलमुस्तजलमुस्तं दाशपुरं वानेयं परिपेलवम् । (४२।१)

कैवर्तमुस्तं शैवालं जलजं च शुकाह्वयम् ॥ (४२।२)

जलजं तिक्तकटुकं कषायं कान्तिदं हिमम् । (४३।१)

मेध्यं वातान्ध्यवीसर्पकण्डूकुष्ठविषापहम् ॥ (४३।२)

पर्पटपर्पटः स्यात्पर्पटको वरतिक्तः सुतिक्तकः । (४४।१)

रजो रेणुश्च पांशुश्च कवचो वर्मकण्टकः ॥ (४४।२)

पर्पटः शीतलस्तिक्तः पित्तश्लेष्मज्वरापहः । (४५।१)

रक्तदाहारुचिग्लानिमदभ्रमविनाशनः ॥ (४५।२)

बालकबालकं वारि तोयं च ह्रीवेरं जलमम्बु च । (४६।१)

केश्यं वज्रमुदीच्यं च पिङ्गमाचमनं कचम् ॥ (४६।२)

बालकं शीतलं तिक्तं पित्तश्लेष्मविसर्पजित् । (४७।१)

ज्वरकुष्ठातिसारघ्नं केश्यं श्वित्रव्रणापनुत् ॥ (४७।२)

पटोलपटोलः कुलकः प्रोक्तः पाण्डुकः कर्कशच्छदः ॥ (४८।०)

राजीफलः पाण्डुफलो राजनामामृताफलः । (४९।१)

वीर्यगर्भप्रतानश्च कुष्ठहा कासमुक्तिदः ॥ (४९।२)

पटोलं कटुकं तिक्तमुष्णं पित्तविरोधि च । (५०।१)

कफासृक्कण्डुकुष्ठानि ज्वरदाहौ च नाशयेत् ॥ (५०।२)

पटोलीपटोली स्याद्द्वितीयान्या स्वादुपत्त्रफला च सा । (५१।१)

पटोलस्य तु पर्यायैर्योजयेद्भिषगुत्तमः ॥ (५१।२)

पटोलपत्रं पित्तघ्नं वल्ली चास्य कफापहा । (५२।१)

फलं त्रिदोषशमनं मूलं चास्य विरेचनम् ॥ (५२।२)

हरिद्राहरिद्रा पीतिका पिङ्गा रजनी रञ्जिनी निशा । (५३।१)

गौरी वर्णवती पीता हरिता वरवर्णिनी ॥ (५३।२)

हलदिका भद्रलता ज्ञेया वर्णविलासिनी । (५४।१)

विषघ्नी च जयन्ती च दीर्घरङ्गा तु रङ्गिणी ॥ (५४।२)

हरिद्रा स्वरसे तिक्ता रूक्षोष्णा विषमेहनुत् । (५५।१)

कण्डूकुष्ठव्रणान् हन्ति देहवर्णविधायिनी ॥ (५५।२)

विशोधनी कृमिहरा पीनसारुचिनाशिनी । (५६।१)

दारुहरिद्राअन्या दारुहरिद्रा च पीतद्रुः पीतचन्दनम् ॥ (५६।२)

निर्दिष्टा काष्ठरजनी सा च कालेयका स्मृता । (५७।१)

कालीयकं दारुनिशा दार्वी पीताह्वपीतका ॥ (५७।२)

कटंकटेरी पर्जन्या पीतदारु पचम्पचा । (५८।१)

हेमवर्णवती पीता हेमकान्ता कुसुम्भका ॥ (५८।२)

तिक्ता दारुहरिद्रा स्याद् रूक्षोष्णा व्रणमेहजित् । (५९।१)

कर्णनेत्रमुखोद्भूतां रुजं कण्डूं च नाशयेत् ॥ (५९।२)

शटीशटी शठी पलाशा च ज्ञेया पृथुपलाशिका । (६०।१)

सुगन्धमूला गन्धाली षड्ग्रन्था सुव्रता वधूः ॥ (६०।२)

चन्द्राणी चन्द्रगन्धा च दुर्विधेयेति संज्ञिता ॥ (६१।०)

शटी स्यात्तिक्ततीक्ष्णोष्णा संनिपातज्वरापहा ॥ (६२।०)

कफोग्रव्रणकासघ्नी वक्त्रशुद्धिविधायिनी । (६३।१)

गन्धपलाशीअन्या गन्धपलाशी च स्थूलका तिक्तकन्दका ॥ (६३।२)

तापसी ज्वलनी चैव हरिद्रापत्त्रकन्दका । (६४।१)

कासश्वासहरा हिध्माज्वरशूलानिलापहा ॥ (६४।२)

शटी स्वर्या गन्धमूला कषायकटुका सरा । (६५।१)

पुष्करमूलमूलं पुष्करमूलं च पौष्करं पुष्कराह्वयम् । (६५।२)

काश्मीरं पुष्करजटा धीरं तत् पद्मपत्त्रकम् ॥ (६५।३)

तिक्तं पुष्करमूलं तु कटूष्णं कफवातजित् । (६६।१)

ज्वरारोचककासघ्नं शोफाध्मानविनाशनम् ॥ (६६।२)

श्वासं हिक्कां जयत्येव सेव्यमानं शनैः शनैः । (६७।१)

भार्ङ्गीभार्ङ्गी गर्दभशाकं च पद्मा ब्राह्मणयष्टिका । (६७।२)

अङ्गारवल्ली फञ्जी च सैव ब्रह्मसुवर्चला ॥ (६७।३)

शक्रमाता च कासघ्नी भृङ्गजा भार्गवा मता । (६८।१)

भार्ङ्गी स्यात्स्वरसे तिक्ता चोष्णा श्वासकफापहा ॥ (६८।२)

गुल्मज्वरासृग्वातघ्नी यक्ष्माणं हन्ति पीनसम् । (६९।१)

पाठापाठाम्बष्ठाम्बष्ठकी च प्राचीना पापचेलिका । (६९।२)

वरतिक्ता बृहत्तिक्ता पाठिका स्थापनी वृकी ॥ (६९।३)

मालती च वरा देवी त्रिवृतान्या शुभा मता । (७०।१)

पाठा तिक्तरसा वृष्या विषघ्नी कुष्ठकण्डुनुत् ॥ (७०।२)

छर्दिहृद्रोगज्वरजित् त्रिदोषशमनी परा । (७१।१)

पाठातिसारशूलघ्नी कफपित्तज्वरापहा ॥ (७१।२)

श्वासारिश्वासारिः पद्मतीर्थं च पद्मं पुष्परसागमम् । (७२।१)

वृक्षरोहं शूलहरं समूलं सुखसम्भवम् ॥ (७२।२)

कट्फलकट्फलः सोमवल्कश्च श्रीपर्णी कुमुदा तथा । (७३।१)

महाकुम्भा च कुम्भीका भद्रा भद्रवतीति च ॥ (७३।२)

कट्फलः कफवातघ्नो गुल्ममेहाग्निमान्द्यजित् । (७४।१)

रुचिष्यो ज्वरदुर्नामग्रहणीपाण्डुरोगहा ॥ (७४।२)

देवदारुदेवदारु स्मृतं दारु सुराह्वं किलिमं च तत् । (७५।१)

स्नेहविद्धं महादारु भद्रदार्विन्द्रदारु च ॥ (७५।२)

देवकाष्ठं भद्रकाष्ठं पूतिकाष्ठं सुदारु च । (७६।१)

सुरदार्विन्द्रवृक्षश्च तथैवामरदारु च ॥ (७६।२)

देवदारु रसे तिक्तं स्निग्धोष्णं श्लेष्मवातजित् । (७७।१)

आमदोषविबन्धाध्मानप्रमेहविनिवर्तकम् ॥ (७७।२)

कत्तृणकत्तृणं सकलं भूति भूतिदं रोहिषं तृणम् । (७८।१)

ध्यामकं श्यामकं पौरं पाटलं देवदण्डकम् ॥ (७८।२)

कत्तृणं श्वासकासघ्नं हृद्रोगशमनं परम् । (७९।१)

विसूच्यजीर्णशूलघ्नं कफपित्तास्रनाशनम् ॥ (७९।२)

कपटकपटं च सुमङ्गल्यं चिडा गन्धवधूस् तथा । (८०।१)

तरुणं तरुणी तारा वातभूतविनाशनी ॥ (८०।२)

कफवातहरा चोष्णा दीपनी रक्तदोषजित् । (८१।१)

गुण्ठगुण्ठो वृत्तगुणः शुण्ठः शृङ्गभेदीभमूलकः । (८१।२)

शुण्ठं कुण्ठं तृणशुण्ठो वर्तुलः पृथुकन्दकः ॥ (८१।३)

कषायानुरसः स्वादुः शीतलो मूत्रकृच्छ्रहा । (८२।१)

रक्तपित्तहरो गुण्ठो रजःशुक्रविशोधनः ॥ (८२।२)

शृङ्गीशृङ्गी कर्कटशृङ्गी च कुलीरा कर्कटाह्वया । (८३।१)

कुलीरशृङ्गी वक्रा च महाकोषा नताङ्गिनी ॥ (८३।२)

चन्द्रास्पदा विषाणी च शृङ्गी वनजमूर्धजा । (८४।१)

तिक्ता कर्कटशृङ्गी च गुरुश्चोर्ध्वसमीरजित् ॥ (८४।२)

कासश्वासार्त्तियक्ष्मघ्नी वान्तितृष्णारुचीर् जयेत् । (८५।१)

अजशृङ्गीअजशृङ्गी मेषशृङ्गी सर्पदंष्ट्रा च वर्तिका । (८५।२)

द्वितीया दक्षिणावर्ता वृश्चिकाली विषाणिका ॥ (८५।३)

अजशृङ्गी हिमा स्वादुः शोफतृष्णावमीर् जयेत् । (८६।१)

चक्षुष्या श्वासहृद्रोगविषकासार्त्तिकुष्ठनुत् ॥ (८६।२)

शालिपर्णीशालिपर्णी स्थिरा सौम्या त्रिपर्ण्यतिगुहा ध्रुवा । (८७।१)

विदारिगन्धांशुमती दीर्घमूलांशुपत्त्रिका ॥ (८७।२)

शालिपर्णी रसे तिक्ता गुरूष्णा वातदोषजित् । (८८।१)

विषमज्वरमेहार्शःशोफसन्तापनाशनी ॥ (८८।२)

आलकआलकं पालकं दग्धं सबलं भूमिगन्धिकम् । (८९।१)

ज्वलनाभं विशुद्धं च गन्धं वोटं कुसुम्भकम् ॥ (८९।२)

पृश्निपर्णीपृश्निपर्णी पृथक्पर्णी कलशी धावनी गुहा । (९०।१)

शृगालविन्नाङ्घ्रिबलापर्णी क्रोष्टुकपुच्छिका ॥ (९०।२)

पृश्निपर्णी रसे स्वादुर् लघूष्णास्रत्रिदोषजित् । (९१।१)

कासश्वासप्रशमनी ज्वरतृड्दाहनाशिनी ॥ (९१।२)

सर्पानुकारिणीसर्पानुकारिणी तन्वी दीर्घपर्णी च पर्णिका । (९२।१)

कुमुदातिगुहा चैव विषघ्नी सैव कीर्तिता ॥ (९२।२)

बृहतीबृहती सिंहिका कान्ता वार्ताकी राष्ट्रिका कुली । (९३।१)

विषदा स्थूलकण्टाकी महती तु महोटिका ॥ (९३।२)

सिंहिका कफवातघ्नी श्वासशूलज्वरापहा । (९४।१)

छर्दिहृद्रोगमन्दाग्निम् आमदोषांश्च नाशयेत् ॥ (९४।२)

कण्टकारीकण्टकारी तु दुःस्पर्शा क्षुद्रा व्याघ्री निदिग्धिका । (९५।१)

कण्टालिका कण्टकिनी धावनी दुष्प्रधर्षिणी ॥ (९५।२)

कण्टकारी कटुस्तिक्ता तथोष्णा श्वासकासजित् । (९६।१)

अरुचिज्वरवातामदोषहृद्गदनाशिनी ॥ (९६।२)

कण्टकारीद्वयं तिक्तं वातामकफकासजित् । (९७।१)

क्षुद्रिकायाः फलं ज्ञेयं कटु तिक्तं ज्वरापहम् ॥ (९७।२)

कण्डूकुष्ठकृमिघ्नं च कफवातहरं तथा । (९८।१)

लक्ष्मणालक्ष्मणा क्षेत्रदूती च सितसिंही कुवार्तिका । (९८।२)

सुश्वेता कण्टकारी च दुर्लभा च महौषधी ॥ (९८।३)

कासघ्नीकासघ्नी क्षुद्रमाता च क्वचिद्वार्ताकिनी विदुः । (९९।१)

वनजा किंचिद् आटव्या कपटा कपटेश्वरी ॥ (९९।२)

मलिना मलिनाङ्गी च कटुवार्त्ताकिनीति च । (१००।१)

गर्दभी बहुवाहा च चन्द्रपुष्पा प्रियंकरी ॥ (१००।२)

वृन्ताकीवृन्ताकी वार्त्तिका वृन्ता भण्टाकी भण्टिका मता । (१०१।१)

वृन्ताकं स्वादु तीक्ष्णोष्णं कटुपाकमपित्तलम् ॥ (१०१।२)

कफवातहरं हृद्यं दीपनं शुक्रलं लघु । (१०२।१)

गोक्षुरगोक्षुरः स्याद्गोक्षुरको भक्षकः स्वादुकण्टकः । (१०२।२)

गोकण्टको भक्षटकः षडङ्गः कण्टकत्रिकः ॥ (१०२।३)

श्वदंष्ट्रो बृंहणो वृष्यस्त्रिदोषशमनोऽग्निकृत् । (१०३।१)

शूलहृद्रोगकृच्छ्रघ्नः प्रमेहविनिवर्तकः ॥ (१०३।२)

बिल्वबिल्वः शलाटुः शाण्डिल्यो हृद्यगन्धो महाफलः । (१०४।१)

शैलूषः श्रीफलः श्र्याह्वः कर्कटः पूतिमारुतः ॥ (१०४।२)

लक्ष्मीफलो गन्धगर्भः सत्यकर्मा दुरारुहः । (१०५।१)

वातसारो ऽरिमेदश्च कण्टकाढ्यो ऽसिताननः ॥ (१०५।२)

बिल्वमूलं त्रिदोषघ्नं छर्दिघ्नं मधुरं लघु । (१०६।१)

बिल्वस्य तु फलं बालं स्निग्धं संग्राहि दीपनम् ॥ (१०६।२)

कटुतिक्तकषायोष्णं तीक्ष्णं वातकफापहम् । (१०७।१)

विद्यात्तदेव संपक्वं मधुरानुरसं गुरु ॥ (१०७।२)

विदाहि विष्टम्भकरं दोषहृत् पूतिमारुतम् । (१०८।१)

अग्निमन्थअग्निमन्थोऽग्निमथनस्तर्कारी वैजयन्तिका । (१०८।२)

वह्निमन्थो ऽरणी केतुः श्रीपर्णी कर्णिका जया ॥ (१०८।३)

नादेयी वह्निमथनो द्वितीयश् चाग्निमन्थनः । (१०९।१)

रक्ताङ्गो मन्थनश्चैव स चैवारणिको मतः ॥ (१०९।२)

तर्कारी कटुका तिक्ता तथोष्णानिलपाण्डुजित् । (११०।१)

शोफश्लेष्माग्निमान्द्यामविबन्धांश्च विनाशयेत् ॥ (११०।२)

श्योनाकश्योनाकः शुकनासश्च कट्वङ्गोऽथ कटंभरः । (१११।१)

मयूरजङ्घो ऽरलुकः प्रियजीवः कुटन्नटः ॥ (१११।२)

स प्रोक्तः पृथुशिम्बश्च टिण्टुको दीर्घवृन्तकः । (११२।१)

भल्लूकः शिल्लकः फल्गुवृन्ताको जम्बुको मतः ॥ (११२।२)

टिण्टुकः शिशिरस्तिक्तो वस्तिरोगहरः परः । (११३।१)

पित्तश्लेष्मामवातातीसारकासारुचीर्जयेत् ॥ (११३।२)

काश्मर्याकाश्मर्या काश्मरी हीरा काश्मर्यो मधुपर्ण्यपि । (११४।१)

श्रीपर्णी सर्वतोभद्रा गम्भारी कृष्णवृन्तका ॥ (११४।२)

श्रीपर्णी स्वरसे तिक्ता गुरूष्णा रक्तपित्तजित् । (११५।१)

त्रिदोषश्रमदाहार्त्तिज्वरतृष्णाविषाञ्जयेत् ॥ (११५।२)

पाटलापाटलोक्ता तु कुम्भीका ताम्रपुष्पाम्बुवासिनी । (११६।१)

स्थाली वसन्तदूती स्यादमोघा कालवृन्तिका ॥ (११६।२)

पाटला तु रसे तिक्ता गुरूष्णा पवनास्रजित् । (११७।१)

पित्तहिक्कावमीशोफकफारोचकनाशिनी ॥ (११७।२)

पाटला::काष्ठपाटलाद्वितीया पाटला श्वेता निर्दिष्टा काष्ठपाटला । (११८।१)

सा चैव श्वेतकुम्भीका कुबेराक्षी फलेरुहा ॥ (११८।२)

पाटलायाः गुणैस् तद्वत् किंचिन् मारुतकृद् भवेत् । (११९।१)

जीवकजीवकः शृङ्गकः क्ष्वेडो दीर्घायुः कूर्चशीर्षकः । (११९।२)

ह्रस्वाङ्गः मधुरः स्वादुः प्राणदश्चिरजीव्यपि ॥ (११९।३)

जीवकः मधुरः शीतो रक्तपित्तानिलाञ्जयेत् । (१२०।१)

दाहज्वरक्षयान् हन्ति कफशुक्रविवर्धनः ॥ (१२०।२)

ऋषभऋषभो दुर्धरो धीरो मातृको वृषभो वृषः । (१२१।१)

विषाणी ककुदिन्द्राक्षो बन्धुरो गोपतिस्तथा ॥ (१२१।२)

ऋषभस्तु रसे स्वादुः पित्तरक्तसमीरहा । (१२२।१)

क्षयदाहज्वरान् हन्ति श्लेष्मशुक्रविवर्धनः ॥ (१२२।२)

मेदामेदा ज्ञेया मणिच्छिद्रा शल्यपर्णी धरापि च । (१२३।१)

महामेदा देवमणिर्वसुच्छिद्रा प्रकीर्तिता ॥ (१२३।२)

मेदा स्वादुरसा शीता क्षयदाहज्वरापहा । (१२४।१)

सा पित्तं तु जयेच्छुक्रं सकफं च विवर्धयेत् ॥ (१२४।२)

महामेदामहामेदा हिमा स्वादुः कफशुक्रविवर्धनी । (१२५।१)

हन्ति दाहास्रपित्तानि क्षयवातज्वरैः सह ॥ (१२५।२)

विजयाविजया रञ्जिका भङ्गा तन्द्राकृद् बहुवादिनी । (१२६।१)

मादिनी मादिका मातुः प्रोक्ता गञ्जाकिनिस्तथा ॥ (१२६।२)

भङ्गा कफहरी तिक्ता ग्राहिणी याचनी लघुः । (१२७।१)

तीक्ष्णोष्णा पित्तला मोहमदवाग्वह्निवर्धिनी ॥ (१२७।२)

काकोलीकाकोली मधुरा शुक्ला क्षीरा ध्वाङ्क्षोलिका स्मृता । (१२८।१)

वयःस्था स्वादुमांसी च वायसोली च कर्णिका ॥ (१२८।२)

काकोली स्वादुशीता च वातपित्तज्वरापहा । (१२९।१)

दाहघ्नी क्षयहन्त्री च श्लेष्मशुक्रविवर्धिनी ॥ (१२९।२)

क्षीरकाकोलीद्वितीया क्षीरकाकोली क्षीरशुक्ला पयस्विनी । (१३०।१)

वयःस्था क्षीरमधुरा वीरा क्षीरविषाणिका ॥ (१३०।२)

रुचिष्या वातपित्तास्रहृद्रोगशमनी मता । (१३१।१)

श्वासकासक्षयहरा वृष्या वस्तिविशोधनी ॥ (१३१।२)

माषपर्णीमाषपर्णी च काम्बोजी कृष्णवृन्ता महासहा । (१३२।१)

आर्द्रमाषा सिंहविन्ना मांसमाषाश्वपुच्छिका ॥ (१३२।२)

माषपर्णी रसे तिक्ता शीतला रक्तपित्तजित् । (१३३।१)

कफशुक्रकरी स्वादुर्हन्ति दाहज्वरानिलान् ॥ (१३३।२)

मुद्गपर्णीमुद्गपर्णी क्षुद्रसहा शिम्बी मार्जारगन्धिका । (१३४।१)

वनजा रिङ्गणी ह्रस्वा शूर्पपर्ण्यावुभे स्मृते ॥ (१३४।२)

मुद्गपर्णी हिमा स्वादुर्वातरक्तविनाशिनी । (१३५।१)

पित्तदाहज्वरान् हन्ति कृमिघ्नी कफशुक्रकृत् ॥ (१३५।२)

जीवन्तीजीवन्ती जीवनीया च जीवनी जीववर्धनी । (१३६।१)

माङ्गल्यनामधेया च शाकश्रेष्ठा यशस्करी ॥ (१३६।२)

चक्षुष्या सर्वदोषघ्नी जीवन्ती मधुरा हिमा । (१३७।१)

शाकानां प्रवरा न्यूना द्वितीया किंचिदेव तु ॥ (१३७।२)

मधुयष्टीमधुयष्टी च यष्टी च यष्टीमधु मधुस्रवा । (१३८।१)

यष्टीकं मधुकं चैव यष्ट्याह्वं मधुयष्टिका ॥ (१३८।२)

स्थलजा जलजान्या तु मधुपर्णी मधूलिका । (१३९।१)

मधुयष्टी स्वादुरसा शीता पित्तविनाशिनी । (१३९।२)

वृष्या शोषक्षयहरा विषछर्दिविनाशनी ॥ (१३९।३)

क्लीतनकतल्लक्षणं क्लीतनकं क्लीतनं क्लीतिका च सा । (१४०।१)

यष्टिकायुगलं स्वादु तृष्णापित्तास्रजिद्धिमम् ॥ (१४०।२)

ऋद्धिऋद्धिर्वृद्धिः सुखं सिद्धी रथाङ्गं मङ्गलं वसु । (१४१।१)

ऋषिसृष्टा युगं योग्यं लक्ष्मीः सर्वजनप्रिया ॥ (१४१।२)

ऋद्धिर्मधुरशीता स्यात् क्षयपित्तानिलाञ्जयेत् । (१४२।१)

रक्तदोषं ज्वरं हन्ति वर्धनी कफशुक्रयोः ॥ (१४२।२)

विदारीविदारिका मता शुक्ला स्वादुकन्दा शृगालिका । (१४३।१)

वृष्यकन्दा विदारी च वृष्यवल्ली विडालिका ॥ (१४३।२)

विदारी शिशिरा स्वादुर्गुरुः स्निग्धा समीरजित् । (१४४।१)

पित्तास्रजित्तथा बल्या वृष्या चैव प्रकीर्तिता ॥ (१४४।२)

क्षीरविदारीअन्या या क्षीरविदारी स्यादिक्षुगन्धेक्षुवल्ल्यपि । (१४५।१)

क्षीरवल्ली क्षीरकन्दा क्षीरशुक्ला पयस्विनी ॥ (१४५।२)

क्षीरविदारिका बल्या वातपित्तहरा च सा । (१४६।१)

मधुरा बृंहणी वृष्या शीतस्पर्शातिमूत्रला ॥ (१४६।२)

स्तन्यदोषस्य हरणी पित्तशूलनिषूदनी । (१४७।१)

कपिकच्छुकपिकच्छूरात्मगुप्ता स्वयंगुप्ता महर्षभी । (१४७।२)

लाङ्गूली कण्डुला चण्डा मर्कटी दुरभिग्रहा ॥ (१४७।३)

कपिकच्छूः रसे स्वादुस्तिक्ता शीतानिलापहा । (१४८।१)

वृष्या पित्तास्रहन्त्री च दुष्टव्रणविनाशिनी ॥ (१४८।२)

दधिपुष्पीदधिपुष्पी तु खट्वाङ्गी खट्वा पर्यङ्कपादिका । (१४९।१)

ऋषभी सा तु काकाण्डी ज्ञेया शूकरपादिका ॥ (१४९।२)

कफपित्तहरा गुर्वी रञ्जनी वातनाशिनी । (१५०।१)

उष्णवीर्या स्वादुरसा काकाण्डी माषवद्भवेत् ॥ (१५०।२)

शितिवारशितिवारः सूचिपत्रः सूच्याह्वः सुनिषण्णकः । (१५१।१)

श्रीवारकः शितिवरः स्वस्तिकः कुक्कुटः शिखी ॥ (१५१।२)

शितिवारस्तु संग्राही कषायः सर्वदोषजित् । (१५२।१)

हृद्रोगप्लीहगुल्मार्शोबस्तिशुद्धिकरः परः ॥ (१५२।२)

पाषाणभेदकपाषाणभेदकोऽश्मघ्नः शिलाभेदोऽश्मभेदकः । (१५३।१)

स चैवोपलभेदश्च नगभिद् दृषद् अश्मजित् ॥ (१५३।२)

अश्मभेदो हिमस्तिक्तः शर्कराशिश्नशूलजित् । (१५४।१)

हृद्रोगप्लीहगुल्मार्शोबस्तिशुद्धिकरः परः ॥ (१५४।२)

श्रावणीश्रावणी स्यान्मुण्डितिका भिक्षुः श्रवणशीर्षिका । (१५५।१)

श्रवणाह्वा प्रव्रजिता परिव्राजी तपोधना ॥ (१५५।२)

महाश्रावणिकामहाश्रावणिका मुण्डी लोभनीया तथान्यका । (१५६।१)

कदम्बपुष्पिका प्रोक्ता छिन्नग्रन्थिनिका च सा ॥ (१५६।२)

मुण्डिका कटुतिक्ता स्यादनिलास्रविनाशिनी । (१५७।१)

आमारुचिघ्न्यपस्मारगण्डश्लीपदनाशिनी ॥ (१५७।२)

सारिवासारिवा शारदा गोपा गोपवल्ली प्रतानिका । (१५८।१)

गोपकन्या लतास्फोता श्वेतोक्ता काष्ठसारिवा ॥ (१५८।२)

सारिवान्या कृष्णमूली कृष्णा चन्दनसारिवा । (१५९।१)

भद्रा चन्दनगोपा तु चन्दना कृष्णवल्ल्यपि ॥ (१५९।२)

सारिवे द्वे तु मधुरे कफवातास्रनाशने । (१६०।१)

कुष्ठकण्डूज्वरहरे मेहदुर्गन्धिनाशने ॥ (१६०।२)

कृष्णमूली तु संग्राहिशिशिरा कफवातजित् । (१६१।१)

तृष्णारुचिप्रशमनी रक्तपित्तहरा स्मृता ॥ (१६१।२)

वाकुचीवाकुची सोमराजी तु सोमवल्ली सुवल्ल्यपि । (१६२।१)

अवल्गुजा कृष्णफला सैव पूतिफला मता ॥ (१६२।२)

चन्द्रलेखेन्दुलेखा च शशिलेखा मता च सा । (१६३।१)

पूतिकर्णी कालमेषी दुर्गन्धा कुष्ठनाशिनी ॥ (१६३।२)

वाकुची शीतला तिक्ता श्लेष्मकुष्ठकृमीञ्जयेत् । (१६४।१)

रसायनोपयुक्ता च रुचिमेधाविवर्धनी ॥ (१६४।२)

मदनमदनः शल्यको राठः पिण्डी पिण्डीतकः फलः । (१६५।१)

गालवः करहाटश्च छर्दनो विषपुष्पकः ॥ (१६५।२)

मदनः कटुकस्तिक्तस्तथा चोष्णो व्रणापहः । (१६६।१)

श्लेष्मज्वरप्रतिश्यायगुल्मेषु विद्रधीषु च ॥ (१६६।२)

शोफदोषापहो वस्तौ वमने चेह शस्यते । (१६७।१)

कटुकालम्बुनीकटुकालाम्बुनी तुम्बी लम्बा पिण्डफला च सा । (१६७।२)

इक्ष्वाकुः क्षत्रियवरा तिक्तबीजा महाफला ॥ (१६७।३)

कासश्वासच्छर्दिहरो विषार्ते कफकर्शिते । (१६८।१)

इक्ष्वाकुर्वमने शस्तः प्रताम्यति च मानवे ॥ (१६८।२)

कटुतुम्बी::मेद्। प्रोप्।कटुतुम्बी कटुस्तिक्ता वातकृच्छ्वासकासजित् । (१६९।१)

कफघ्नी शोधनी शोफव्रणशूलविषापहा ॥ (१६९।२)

जीमूतकजीमूतको देवताडो वृत्तकोशो गरागरी । (१७०।१)

प्रोक्ताखुविषहा वेणी देवदाली च ताडका ॥ (१७०।२)

जीमूतको ज्वरश्वासकासहिध्मारुचिक्षये । (१७१।१)

शोफपाण्डुविषध्वंसी गरेषु वमने हितः ॥ (१७१।२)

त्रपुसत्रपुसं कटुकं तिक्तं विपाण्डुर् हस्तिपर्णिनी । (१७२।१)

दीर्घपर्णी मूत्रफला लताकर्कटिकापि च ॥ (१७२।२)

त्रपुसं छर्दिहृत् प्रोक्तं वस्तिविशोधनम् । (१७३।१)

उर्वारुउर्वारुः कर्कटी प्रोक्ता व्यालपत्त्रा च लोमशा । (१७३।२)

स्थूला तोयफला चैव हस्तिदन्तफला मुनिः ॥ (१७३।३)

उर्वारुकं पित्तहरं सुशीतलं मूत्रामयघ्नं मधुरं रुचिप्रदम् । (१७४।१)

संतापमूर्च्छापहरं सुतृप्तिदं वातप्रकोपाय घनं तु सेवितम् ॥ (१७४।२)

वालुकवालुकं काण्डकं वालु तच्छीतं मधुरं गुरु । (१७५।१)

रक्तपित्तहरं भेदि लघूष्णं पक्वम् अग्निकृत् ॥ (१७५।२)

शीर्णवृन्तशीर्णवृन्तं चित्रफलं विचित्रं पीतवर्णकम् । (१७६।१)

शीर्णवृन्तं लघु स्वादु भेद्युष्णं वह्निपित्तकृत् ॥ (१७६।२)

चिर्भटं धेनुदुग्धं च ज्ञेयं गोरक्षकर्कटी । (१७७।१)

चिर्भटं मधुरं रूक्षं गुरु पित्तकफापहम् ॥ (१७७।२)

डङ्गरीडङ्गरी डाङ्गरी चैव दीर्घोर्वारुश्च डङ्गरिः । (१७८।१)

डाङ्गारी नागशुण्डी च गजदन्तफला मुनिः ॥ (१७८।२)

डङ्गरी शीतला रुच्या दाहपित्तास्रदोषजित् । (१७९।१)

शोषहृत् तर्पणी बल्या जाड्यहा मूत्ररोधनुत् ॥ (१७९।२)

कूष्माण्डिकाकूष्माण्डिका कुम्भफला तथा स्थिरफला मता । (१८०।१)

कूष्माण्डी सोमसृष्टा च पीतिका च बृहत्फला ॥ (१८०।२)

वल्लीफलानां प्रवरं कूष्माण्डं वातपित्तजित् । (१८१।१)

वस्तिशुद्धिकरं वृष्यं हृद्यं चेतोविकारजित् ॥ (१८१।२)

वन्ध्यकर्कोटकीवन्ध्यकर्कोटकी देवी मनोज्ञा च कुमारिका । (१८२।१)

नागारिः सर्पदमनी विषकण्टकिनी तथा ॥ (१८२।२)

विज्ञेया नागदमनी सर्वभूतप्रमर्दिनी । (१८३।१)

वन्ध्यापुत्रप्रदा चैव ज्ञेया योगेश्वरी तथा ॥ (१८३।२)

कर्कोटकीकर्कोटकी स्वादुफला मनोज्ञा च कुमारिका । (१८४।१)

अवन्ध्या चैव देवी च विषप्रशमनी तथा ॥ (१८४।२)

कर्कोटकीयुगं तिक्तं हन्ति श्लेष्मविषद्वयम् । (१८५।१)

मधुना च शिरोरोगे कन्दस्तस्याः प्रशस्यते ॥ (१८५।२)

धामार्गवधामार्गवः कोशफला राजकोशातकी तथा । (१८६।१)

कर्कोटकी पीतपुष्पा महाजालिनिरुच्यते ॥ (१८६।२)

महाकोशातकीमहाकोशातकी त्वन्या हस्तिघोषा महाफला । (१८७।१)

धामार्गवो गदेष्विष्टः स्थिरेषु च महत्सु च ॥ (१८७।२)

कोशातकी सुतिक्तोष्णा पक्वामाशयशोधिनी । (१८८।१)

कासगुल्मोदरगरे वाते श्लेष्माशयस्थिते ॥ (१८८।२)

कफे च कण्ठवक्त्रस्थे कफसंचयनेषु च । (१८९।१)

अन्या स्वादुस् त्रिदोषघ्नी ज्वरस्यान्ते हिता स्मृता ॥ (१८९।२)

कोशातकीकोशातकी कृतच्छिद्रा जालिनी कृतवेधनी । (१९०।१)

क्ष्वेडा सुतिक्ता घण्टाली मृदङ्गफलिका मता ॥ (१९०।२)

क्ष्वेडस्तिक्तः कटुस्तीक्ष्णो ऽप्रगाढश्च प्रशस्यते । (१९१।१)

कुष्ठपाण्ड्वामयप्लीहशोफगुल्मगरादिषु ॥ (१९१।२)

अश्मन्तकअश्मन्तकश्चन्द्रकस्तु कुद्दाली चाम्लपत्त्रकः । (१९२।१)

श्लक्ष्णत्वङ् मालुकापर्णः स्मृतो यमलपत्त्रकः ॥ (१९२।२)

अश्मन्तकः कषायस्तु हिमः पित्तकफापहः । (१९३।१)

मधुरः शीतसंग्राही दाहतृष्णाप्रमेहजित् ॥ (१९३।२)

कोविदारकोविदारेऽथ कुद्दालः कुम्भारः कुण्डली कुली । (१९४।१)

ताम्रपुष्पश्चमरिको महायमलपत्त्रकः ॥ (१९४।२)

कोविदारः कषायस्तु संग्राही व्रणरोपणः । (१९५।१)

गण्डमालागुदभ्रंशशमनः कुष्ठकेशहा ॥ (१९५।२)

आवर्तकीआवर्तकी बिन्दुकिनी विभाण्डी पीतकीलका । (१९६।१)

चर्मरङ्गा पीतपुष्पा महाजालिनिरुच्यते ॥ (१९६।२)

आवर्तकी च कुष्ठघ्नी सोर्ध्वाधोदोषनाशनी । (१९७।१)

कषाया शीतला वृष्या त्रिदोषघ्न्यतिसारजित् ॥ (१९७।२)

शोफगुल्मोदरानाहकृमिजालविनाशिनी । (१९८।१)

शणपुष्पीशणपुष्पी बृहत्पुष्पी सा चोक्ता शणघण्टिका । (१९८।२)

महाशणो माल्यपुष्पी वमनी कटुतिक्तका ॥ (१९८।३)

शणपुष्पी रसे तिक्ता वमनी कफपित्तजित् । (१९९।१)

वातघ्नी कण्ठहृद्रोगमुखरोगविनाशिनी ॥ (१९९।२)

बिम्बीबिम्बी रक्तफला तुण्डी तुण्डिकेरफला च सा । (२००।१)

ओष्ठोपमफला गोल्हा पीलुपर्णी च तुण्डिका ॥ (२००।२)

तुण्डिका कफपित्तासृक्शोफपाण्डुज्वरापहा । (२०१।१)

श्वासकासापहा तज्जं फलं वातकफावहम् ॥ (२०१।२)

हरीतकीहरीतक्यभया पथ्या प्रपथ्या पूतनामृता । (२०२।१)

जयाव्यथा हैमवती वयःस्था चेतकी शिवा ॥ (२०२।२)

प्राणदा नन्दिनी चैव रोहिणी विजया च सा । (२०३।१)

कषायाम्ला च कटुका तिक्ता मधुरसान्विता । (२०३।२)

इति पञ्चरसा पथ्या लवणेन विवर्जिता ॥ (२०३।३)

अम्लभावाज्जयेद्वातं पित्तं मधुरतिक्तकात् । (२०४।१)

कफं रूक्षकषायत्वात्त्रिदोषघ्नी ततोऽभया ॥ (२०४।२)

प्रपथ्या लेखनी लघ्वी मेध्या चक्षुर्हिता सदा । (२०५।१)

मेहकुष्ठव्रणच्छर्दिशोफवातास्रकृच्छ्रजित् ॥ (२०५।२)

वातानुलोमनी हृद्या सेन्द्रियाणां प्रसादनी । (२०६।१)

संतर्पणकृतान्रोगान्प्रायो हन्ति हरीतकी ॥ (२०६।२)

तृष्णायां मुखशोषे च हनुस्तम्भे गलग्रहे । (२०७।१)

नवज्वरे तथा क्षीणे गर्भिण्यां न प्रशस्यते ॥ (२०७।२)

हरस्य भवने जाता हरिता च स्वभावतः । (२०८।१)

सर्वरोगांश्च च हरते तेन ख्याता हरीतकी ॥ (२०८।२)

विभीतकविभीतकः कर्षफलो वासन्तोऽक्षः कलिद्रुमः । (२०९।१)

संवर्तको भूतवासः कल्किहार्यो बहेडकः ॥ (२०९।२)

विभीतकः कटुः पाके लघुर्वैस्वर्यजित्सरः । (२१०।१)

कासाक्षिवक्त्ररोगघ्नः केशवृद्धिकरः परः ॥ (२१०।२)

वयःस्थावयःस्थामलकं वृष्यं जातीफलरसं शिवम् । (२११।१)

धात्रीफलं श्रीफलं च तथामृतफलं स्मृतम् ॥ (२११।२)

कषायं कटुतिक्ताम्लं स्वादु चामलकं हिमम् । (२१२।१)

सरं त्रिदोषहृद् वृष्यं ज्वरघ्नं च रसायनम् ॥ (२१२।२)

हन्ति वातं तदम्लत्वात्पित्तं माधुर्यशैत्यतः । (२१३।१)

कफं रूक्षकषायत्वात्फलं धात्र्यास्त्रिदोषजित् ॥ (२१३।२)

प्राचीनामलकप्राचीनामलकं प्राचीनारङ्गं रक्तकं मतम् । (२१४।१)

तत्पक्वं पित्तकफकृद् दुर्जरं गुरु वातजित् ॥ (२१४।२)

आरग्वधआरग्वधो दीर्घफलो व्याधिहा चतुरङ्गुलः । (२१५।१)

आरेवतस्तथा कर्णी कर्णिकारोऽथ रेचनः ॥ (२१५।२)

आरग्वधो रसे तिक्तो गुरूष्णः कृमिशूलनुत् । (२१६।१)

कफोदरप्रमेहघ्नः कृच्छ्रगुल्मत्रिदोषजित् ॥ (२१६।२)

कर्णिकारकर्णिकारो राजवृक्षः प्रग्रहः कृतमालकः । (२१७।१)

आरोग्यशिम्बी शम्पाको व्याधिघातो व्यथान्तकः ॥ (२१७।२)

कृतमालो लघुः शीतः पित्तघ्नो मधुरः सरः । (२१८।१)

तत्फलं मधुरं बल्यं वातपित्तामजित्सरम् ॥ (२१८।२)

दन्तीदन्ती शीघ्रा निकुम्भा स्याद् उपचित्रा मुकूलकः । (२१९।१)

तथोदुम्बरपर्णी च विशल्या च घुणप्रिया ॥ (२१९।२)

दन्ती तीक्ष्णोष्णकटुका कफवातोदराञ्जयेत् । (२२०।१)

अर्शोव्रणाश्मरीशूलान् हन्ति दीपनशोधनी ॥ (२२०।२)

वरणीवरणी च वराङ्गी च तथैव च जयावहा । (२२१।१)

आवर्तकी केशरुहा तथैव विषभद्रिका ॥ (२२१।२)

वरणी तु रसे तिक्ता शूलत्वग्दोषनाशिनी । (२२२।१)

कफवातोदरार्शांसि हन्ति दीपनशोधनी ॥ (२२२।२)

रेचकरेचको जयपालश्च सारकस्तिन्तिडीफलम् । (२२३।१)

दन्तीबीजं मलद्रावी निकुम्भो बीजरेचकः ॥ (२२३।२)

कुम्भीबीजं निकुम्भाह्वबीजं तत् कुम्भिनीफलम् । (२२४।१)

जेपालः कटुरुष्णश्च कृमिहारी विरेचनः । (२२४।२)

दीपनः कफवातघ्नो जठरामयनाशनः ॥ (२२४।३)

द्रवन्तीद्रवन्ती शम्बरी चित्रा न्यग्रोधा मूषकाह्वया । (२२५।१)

प्रत्यक्श्रेणी वृषा चण्डा पुत्रश्रेण्याखुपर्णिका ॥ (२२५।२)

द्रवन्ती ग्रहणीतृष्णात्रिदोषशमनी हिता । (२२६।१)

अभिष्यण्णतनौ ग्रन्थ्यां प्रमेहे जठरे गरे ॥ (२२६।२)

कफपित्तामये पाण्डौ कृमिकोष्ठभगंदरे । (२२७।१)

द्रवन्ती हृद्रोगहरा कफकृमिविनाशिनी ॥ (२२७।२)

नीलिनीनीलिनी नीलिका काला ग्राम्या दोला विशोधनी । (२२८।१)

तुत्था श्रीफलिका मोचा भारवाही च रञ्जनी ॥ (२२८।२)

नीली तिक्ता रसे चोष्णा कटिवातकफापहा । (२२९।१)

केश्या विषोदरं हन्ति वातासृक्कृमिनाशिनी ॥ (२२९।२)

स्नुह्स्नुक् स्नुही च महावृक्षो गुडा निस्त्रिंशपत्त्रकः । (२३०।१)

समन्तदुग्धा गण्डीरः सेहुण्डो वज्रकण्टकः ॥ (२३०।२)

सेहुण्डस्तु रसे तिक्तो गुरूष्णः कफवातजित् । (२३१।१)

दुष्टव्रणाश्मरीं हन्ति तथा वातविशोधनः ॥ (२३१।२)

स्नुहीक्षीरं विषाध्मानगुल्मोदरहरं परम् । (२३२।१)

सातलासातला सप्तला सारी विदुला विमलामला । (२३२।२)

बहुफेना चर्मकषा फेना दीप्ता मरालिका ॥ (२३२।३)

सातला शोधनी तिक्ता कफपित्तास्रदोषनुत् । (२३३।१)

शोफोदराध्मानहरा किंचिन्मारुतकृद्भवेत् ॥ (२३३।२)

क्षीरिणीक्षीरिणी काञ्चनक्षीरी कटुपर्णी च कर्षणी । (२३४।१)

तिक्तदुग्धा हैमवती हेमदुग्धा हिमावती ॥ (२३४।२)

तिक्ता तु काञ्चनक्षीरी पित्तकृमिविषापहा । (२३५।१)

शोधनी दोषसंघातशमनी रक्तपित्तजित् ॥ (२३५।२)

स्वर्णक्षीरीस्वर्णक्षीरी स्वर्णदुग्धा सुवर्णक्षीरिकापि च । (२३६।१)

हेमाह्वा कनकक्षीरी हेमक्षीरी च काञ्चनी ॥ (२३६।२)

क्षीरिणीयुगलं तिक्तं कृमिपित्तकफापहम् । (२३७।१)

श्यामाश्यामा त्रिवृन्मालविका मसूरविदला च सा । (२३७।२)

कालार्धचन्द्रा पालिन्दी सुषेणी कालमेष्यपि ॥ (२३७।३)

त्रिवृता कटुर् उष्णा तु कृमिश्लेष्मोदरज्वरान् । (२३८।१)

शोफपाण्ड्वामयप्लीहान् हन्ति श्रेष्ठा विरेचने ॥ (२३८।२)

शुक्लभण्डीशुक्लभण्डी त्रिभण्डी स्यात् काकाक्षी सरला त्रिवृत् । (२३९।१)

सर्वानुभूतिस्त्रिपुटा त्र्यस्रा कुमुदगन्धिनी ॥ (२३९।२)

कषाया मधुरा चोष्णा विपाके कटुका त्रिवृत् । (२४०।१)

कफपित्तप्रशमनी रूक्षा चानिलकोपनी ॥ (२४०।२)

ऐन्द्रीऐन्द्रीन्द्रवारुणीन्द्राह्वाथेन्द्रवारुर् मृगादनी । (२४१।१)

गवादनी क्षुद्रफला वृषभाक्षी गवाक्ष्यपि ॥ (२४१।२)

इन्द्रवारुणिकात्युष्णा रेचनी कटुका तथा । (२४२।१)

कृमिश्लेष्मव्रणान् हन्ति हन्ति सर्वोदराण्यपि ॥ (२४२।२)

इन्द्रवारुणी::विशालाअन्येन्द्रवारुणी प्रोक्ता विशाला च महाफला । (२४३।१)

आत्मरक्षा चित्रफला त्रपुसी त्रपुसा च सा ॥ (२४३।२)

इन्द्रवारुद्वयं तिक्तं कटु पाके रसे लघु । (२४४।१)

वीर्योष्णं कामलापित्तकफश्लीपदनाशनम् ॥ (२४४।२)

श्वेतपुष्पीश्वेतपुष्पी मृगाक्षी च मृगैर्वारुर् मृगादनी । (२४५।१)

हस्तिदन्ती नागदन्ती वारुणी गजचिर्भटा ॥ (२४५।२)

कण्ठरोगापचीश्वासकासप्लीहकफोदरान् । (२४६।१)

मूढगर्भं च हरति कुष्ठदुष्टव्रणाञ्जयेत् ॥ (२४६।२)

त्रायमाणात्रायमाणा कृतत्राणा त्रायन्ती त्रायमाणका । (२४७।१)

बलदेवा बलभद्रा वार्षिकी गिरिसानुजा ॥ (२४७।२)

त्रायन्ती कफपित्तास्रगुल्मज्वरहरा मता । (२४८।१)

उष्णा कटुकषाया च सूतिकाशूलनाशिनी ॥ (२४८।२)

यवतिक्तायवतिक्ता शङ्खिनी तु दृढपादा विसर्पिणी । (२४९।१)

नाकुली चाक्षपीडा च नेत्रमीला यशस्करी ॥ (२४९।२)