सशैलवनधात्रीणां यथाधारोऽहिनायकः । (१।१)

सर्वेषां योगतन्त्राणां तथाधारो हि कुण्डली ॥ (१।२)

सुप्ता गुरुप्रसादेन यदा जागर्ति कुण्डली । (२।१)

तदा सर्वाणि पद्मानि भिद्यन्ते ग्रन्थयोऽपि च ॥ (२।२)

प्राणस्य शून्यपदवी तदा राजपथायते । (३।१)

तदा चित्तं निरालम्बं तदा कालस्य वञ्चनम् ॥ (३।२)

सुषुम्णा शून्यपदवी ब्रह्मरन्ध्रः महापथः । (४।१)

श्मशानं शाम्भवी मध्यमार्गश् चेत्य् एकवाचकाः ॥ (४।२)

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्रबोधयितुम् ईश्वरीम् । (५।१)

ब्रह्मद्वारमुखे सुप्तां मुद्राभ्यासं समाचरेत् ॥ (५।२)

महामुद्रा महाबन्धो महावेधश् च खेचरी । (६।१)

उड्डीयानं मूलबन्धश् च बन्धो जालंधराभिधः ॥ (६।२)

करणी विपरीताख्या वज्रोली शक्तिचालनम् । (७।१)

इदं हि मुद्रादशकं जरामरणनाशनम् ॥ (७।२)

आदिनाथोदितं दिव्यम् अष्टैश्वर्यप्रदायकम् । (८।१)

वल्लभं सर्वसिद्धानां दुर्लभं मरुताम् अपि ॥ (८।२)

गोपनीयं प्रयत्नेन यथा रत्नकरण्डकम् । (९।१)

कस्यचिन् नैव वक्तव्यं कुलस्त्रीसुरतं यथा ॥ (९।२)

पादमूलेन वामेन योनिं संपीड्य दक्षिणाम् । (१०।१)

प्रसारितं पदं कृत्वा कराभ्यां धारयेद् दृढम् ॥ (१०।२)

कण्ठे बन्धं समारोप्य धारयेद् वायुम् ऊर्ध्वतः । (११।१)

यथा दण्डहतः सर्पो दण्डाकारः प्रजायते ॥ (११।२)

ऋज्वी भूता तथा शक्तिः कुण्डली सहसा भवेत् । (१२।१)

तदा सा मरणावस्था जायते द्विपुटाश्रया ॥ (१२।२)

ततः शनैः शनैर् एव रेचयेन् नैव वेगतः । (१३।१)

महामुद्रां च तेनैव वदन्ति विबुधोत्तमाः ॥ (१३।२)

इयं खलु महामुद्रा महासिद्धैः प्रदर्शिता । (१४।१)

महाक्लेशादयो दोषाः क्षीयन्ते मरणादयः । (१४।२)

महामुद्रां च तेनैव वदन्ति विबुधोत्तमाः ॥ (१४।३)

चन्द्राङ्गे तु समभ्यस्य सूर्याङ्गे पुनर् अभ्यसेत् । (१५।१)

यावत्तुल्या भवेत् संख्या ततो मुद्रां विसर्जयेत् ॥ (१५।२)

न हि पथ्यम् अपथ्यं वा रसाः सर्वेऽपि नीरसाः । (१६।१)

अपि भुक्तं विषं घोरं पीयूषम् अपि जीर्यति ॥ (१६।२)

क्षयकुष्ठगुदावर्तगुल्माजीर्णपुरोगमाः । (१७।१)

तस्य दोषाः क्षयं यान्ति महामुद्रां तु यो ऽभ्यसेत् ॥ (१७।२)

कथितेयं महामुद्रा महासिद्धिकरा नॄणाम् । (१८।१)

गोपनीया प्रयत्नेन न देया यस्य कस्यचित् ॥ (१८।२)

पार्ष्णिं वामस्य पादस्य योनिस्थाने नियोजयेत् । (१९।१)

वामोरूपरि संस्थाप्य दक्षिणं चरणं तथा ॥ (१९।२)

पूरयित्वा ततो वायुं हृदये चुबुकं दृढम् । (२०।१)

निष्पीड्यं वायुम् आकुञ्च्य मनोमध्ये नियोजयेत् ॥ (२०।२)

धारयित्वा यथाशक्ति रेचयेद् अनिलं शनैः । (२१।१)

सव्याङ्गे तु समभ्यस्य दक्षाङ्गे पुनर् अभ्यसेत् ॥ (२१।२)

मतम् अत्र तु केषांचित् कण्ठबन्धं विवर्जयेत् । (२२।१)

राजदन्तस्थजिह्वाया बन्धः शस्तो भवेद् इति ॥ (२२।२)

अयं तु सर्वनाडीनाम् ऊर्ध्वं गतिनिरोधकः । (२३।१)

अयं खलु महाबन्धो महासिद्धिप्रदायकः ॥ (२३।२)

कालपाशमहाबन्धविमोचनविचक्षणः । (२४।१)

त्रिवेणीसंगमं धत्ते केदारं प्रापयेन् मनः ॥ (२४।२)

रूपलावण्यसम्पन्ना यथा स्त्री पुरुषं विना । (२५।१)

महामुद्रामहाबन्धौ निष्फलौ वेधवर्जितौ ॥ (२५।२)

महाबन्धस्थितो योगी कृत्वा पूरकम् एकधीः । (२६।१)

वायूनां गतिम् आवृत्य निभृतं कण्ठमुद्रया ॥ (२६।२)

समहस्तयुगो भूमौ स्फिचौ संताडयेच् छनैः । (२७।१)

पुटद्वयम् अतिक्रम्य वायुः स्फुरति मध्यगः ॥ (२७।२)

सोमसूर्याग्निसम्बन्धो जायते चामृताय वै । (२८।१)

मृतावस्था समुत्पन्ना ततो वायुं विरेचयेत् ॥ (२८।२)

महावेधोऽयम् अभ्यासान् महासिद्धिप्रदायकः । (२९।१)

वलीपलितवेपघ्नः सेव्यते साधकोत्तमैः ॥ (२९।२)

एतत् त्रयं महागुह्यं जरामृत्युविनाशनम् । (३०।१)

वह्निवृद्धिकरं चैव ह्य् अणिमादिगुणप्रदम् ॥ (३०।२)

अष्टधा क्रियते चैव यामे यामे दिने दिने । (३१।१)

पुण्यसम्भारसंधायि पापौघभिदुरं सदा । (३१।२)

सम्यक्शिक्षावताम् एवं स्वल्पं प्रथमसाधनम् ॥ (३१।३)

कपालकुहरे जिह्वा प्रविष्टा विपरीतगा । (३२।१)

भ्रुवोर् अन्तर्गता दृष्टिर् मुद्रा भवति खेचरी ॥ (३२।२)

छेदनचालनदोहैः कलां क्रमेणाथ वर्धयेत् तावत् । (३३।१)

सा यावद् भ्रूमध्यं स्पृशति तदा खेचरीसिद्धिः ॥ (३३।२)

स्नुहीपत्त्रनिभं शस्त्रं सुतीक्ष्णं स्निग्धनिर्मलम् । (३४।१)

समादाय ततस् तेन रोममात्रं समुच्छिनेत् ॥ (३४।२)

ततः सैन्धवपथ्याभ्यां चूर्णिताभ्यां प्रघर्षयेत् । (३५।१)

पुनः सप्तदिने प्राप्ते रोममात्रं समुच्छिनेत् ॥ (३५।२)

एवं क्रमेण षण्मासं नित्यं युक्तः समाचरेत् । (३६।१)

षण्मासाद् रसनामूलसिराबन्धः प्रणश्यति ॥ (३६।२)

कलां पराङ्मुखीं कृत्वा त्रिपथे परियोजयेत् । (३७।१)

सा भवेत् खेचरी मुद्रा व्योमचक्रं तद् उच्यते ॥ (३७।२)

रसनाम् ऊर्ध्वगां कृत्वा क्षणार्धम् अपि तिष्ठति । (३८।१)

विषैर् विमुच्यते योगी व्याधिमृत्युजरादिभिः ॥ (३८।२)

न रोगो मरणं तन्द्रा न निद्रा न क्षुधा तृषा । (३९।१)

न च मूर्छा भवेत् तस्य यो मुद्रां वेत्ति खेचरीम् ॥ (३९।२)

पीड्यते न स रोगेण लिप्यते न च कर्मणा । (४०।१)

बाध्यते न स कालेन यो मुद्रां वेत्ति खेचरीम् ॥ (४०।२)

चित्तं चरति खे यस्माज् जिह्वा चरति खे गता । (४१।१)

तेनैषा खेचरी नाम मुद्रा सिद्धैर् निरूपिता ॥ (४१।२)

खेचर्या मुद्रितं येन विवरं लम्बिकोर्ध्वतः । (४२।१)

न तस्य क्षरते बिन्दुः कामिन्याः श्लेषितस्य च ॥ (४२।२)

चलितोऽपि यदा बिन्दुः सम्प्राप्तो योनिमण्डलम् । (४३।१)

व्रजत्य् ऊर्ध्वं हृतः शक्त्या निबद्धो योनिमुद्रया ॥ (४३।२)

ऊर्ध्वजिह्वः स्थिरो भूत्वा सोमपानं करोति यः । (४४।१)

मासार्धेन न संदेहो मृत्युं जयति योगवित् ॥ (४४।२)

नित्यं सोमकलापूर्णं शरीरं यस्य योगिनः । (४५।१)

तक्षकेणापि दष्टस्य विषं तस्य न सर्पति ॥ (४५।२)

इन्धनानि यथा वह्निस् तैलवर्तिं च दीपकः । (४६।१)

तथा सोमकलापूर्णं देही देहं न मुञ्चति ॥ (४६।२)

गोमांसं भक्षयेन् नित्यं पिबेद् अमरवारुणीम् । (४७।१)

कुलीनं तम् अहं मन्ये चेतरे कुलघातकाः ॥ (४७।२)

गोशब्देनोदिता जिह्वा तत् प्रवेशो हि तालुनि । (४८।१)

गोमांसभक्षणं तत् तु महापातकनाशनम् ॥ (४८।२)

जिह्वाप्रवेशसम्भूतवह्निनोत्पादितः खलु । (४९।१)

चन्द्रात् स्रवति यः सारः सा स्याद् अमरवारुणी ॥ (४९।२)

चुम्बन्ती यदि लम्बिकाग्रम् अनिशं जिह्वारसस्यन्दिनी सक्षारा कटुकाम्लदुग्धसदृशी मध्वाज्यतुल्या तथा । (५०।१)

व्याधीनां हरणं जरान्तकरणं शस्त्रागमोदीरणं तस्य स्याद् अमरत्वम् अष्टगुणितं सिद्धाङ्गनाकर्षणम् ॥ (५०।२)

मूर्ध्नः षोडशपत्त्रपद्मगलितं प्राणाद् अवाप्तं हठाद् ऊर्ध्वास्यो रसनां नियम्य विवरे शक्तिं परां चिन्तयन् । (५१।१)

उत्कल्लोलकलाजलं च विमलं धारामयं यः पिबेन् निर्व्याधिः स मृणालकोमलवपुर् योगी चिरं जीवति ॥ (५१।२)

यत् प्रालेयं प्रहितसुषिरं मेरुमूर्धान्तरस्थं तस्मिंस् तत्त्वं प्रवदति सुधीस् तन्मुखं निम्नगानाम् । (५२।१)

चन्द्रात् सारः स्रवति वपुषस् तेन मृत्युर् नराणां तद् बध्नीयात् सुकरणम् अथो नान्यथा कायसिद्धिः ॥ (५२।२)

सुषिरं ज्ञानजनकं पञ्चस्रोतःसमन्वितम् । (५३।१)

तिष्ठते खेचरी मुद्रा तस्मिन् शून्ये निरञ्जने ॥ (५३।२)

एकं सृष्टिमयं बीजम् एका मुद्रा च खेचरी । (५४।१)

एको देवो निरालम्ब एकावस्था मनोन्मनी ॥ (५४।२)

बद्धो येन सुषुम्णायां प्राणस् तूड्डीयते यतः । (५५।१)

तस्माद् उड्डीयनाख्योऽयं योगिभिः समुदाहृतः ॥ (५५।२)

उड्डीनं कुरुते यस्माद् अविश्रान्तं महाखगः । (५६।१)

उड्डीयानं तद् एव स्यात् तत्र बन्धोऽभिधीयते ॥ (५६।२)

उदरे पश्चिमं तानं नाभेर् ऊर्ध्वं च कारयेत् । (५७।१)

उड्डीयानो ह्य् असौ बन्धो मृत्युमातंगकेसरी ॥ (५७।२)

उड्डीयानं तु सहजं गुरुणा कथितं सदा । (५८।१)

अभ्यसेत् सततं यस् तु वृद्धोऽपि तरुणायते ॥ (५८।२)

नाभेर् ऊर्ध्वम् अधश् चापि तानं कुर्यात् प्रयत्नतः । (५९।१)

षण्मासम् अभ्यसेन् मृत्युं जयत्य् एव न संशयः ॥ (५९।२)

सर्वेषाम् एव बन्धानाम् उत्तमो ह्य् उड्डीयानकः । (६०।१)

उड्डियाने दृढे बन्धे मुक्तिः स्वाभाविकी भवेत् ॥ (६०।२)

पार्ष्णिभागेन संपीड्य योनिम् आकुञ्चयेद् गुदम् । (६१।१)

अपानम् ऊर्ध्वम् आकृष्य मूलबन्धोऽभिधीयते ॥ (६१।२)

अधोगतिम् अपानं वा ऊर्ध्वगं कुरुते बलात् । (६२।१)

आकुञ्चनेन तं प्राहुर् मूलबन्धं हि योगिनः ॥ (६२।२)

गुदं पार्ष्ण्या तु संपीड्य वायुम् आकुञ्चयेद् बलात् । (६३।१)

वारं वारं यथा चोर्ध्वं समायाति समीरणः ॥ (६३।२)

प्राणापानौ नादबिन्दू मूलबन्धेन चैकताम् । (६४।१)

गत्वा योगस्य संसिद्धिं यच्छतो नात्र संशयः ॥ (६४।२)

अपानप्राणयोर् ऐक्यं क्षयो मूत्रपुरीषयोः । (६५।१)

युवा भवति वृद्धोऽपि सततं मूलबन्धनात् ॥ (६५।२)

अपान ऊर्ध्वगे जाते प्रयाते वह्निमण्डलम् । (६६।१)

तदानलशिखा दीर्घा जायते वायुनाहता ॥ (६६।२)

ततो यातो वह्न्यपानौ प्राणम् उष्णस्वरूपकम् । (६७।१)

तेनात्यन्तप्रदीप्तस् तु ज्वलनो देहजस् तथा ॥ (६७।२)

तेन कुण्डलिनी सुप्ता संतप्ता सम्प्रबुध्यते । (६८।१)

दण्डाहता भुजंगीव निश्वस्य ऋजुतां व्रजेत् ॥ (६८।२)

बिलं प्रविष्टेव ततो ब्रह्मनाड्यन्तरं व्रजेत् । (६९।१)

तस्मान् नित्यं मूलबन्धः कर्तव्यो योगिभिः सदा ॥ (६९।२)

कण्ठम् आकुञ्च्य हृदये स्थापयेच् चिबुकं दृढम् । (७०।१)

बन्धो जालंधराख्योऽयं जरामृत्युविनाशकः ॥ (७०।२)

बध्नाति हि सिराजालम् अधोगामि नभोजलम् । (७१।१)

ततो जालंधरो बन्धः कण्ठदुःखौघनाशनः ॥ (७१।२)

जालंधरे कृते बन्धे कण्ठसंकोचलक्षणे । (७२।१)

न पीयूषं पतत्य् अग्नौ न च वायुः प्रकुप्यति ॥ (७२।२)

कण्ठसंकोचनेनैव द्वे नाड्यौ स्तम्भयेद् दृढम् । (७३।१)

मध्यचक्रम् इदं ज्ञेयं षोडशाधारबन्धनम् ॥ (७३।२)

मूलस्थानं समाकुञ्च्य उड्डियानं तु कारयेत् । (७४।१)

इडां च पिङ्गलां बद्ध्वा वाहयेत् पश्चिमे पथि ॥ (७४।२)

अनेनैव विधानेन प्रयाति पवनो लयम् । (७५।१)

ततो न जायते मृत्युर् जरारोगादिकं तथा ॥ (७५।२)

बन्धत्रयम् इदं श्रेष्ठं महासिद्धैश् च सेवितम् । (७६।१)

सर्वेषां हठतन्त्राणां साधनं योगिनो विदुः ॥ (७६।२)

यत् किंचित् स्रवते चन्द्राद् अमृतं दिव्यरूपिणः । (७७।१)

तत् सर्वं ग्रसते सूर्यस् तेन पिण्डो जरायुतः ॥ (७७।२)

तत्रास्ति करणं दिव्यं सूर्यस्य मुखवञ्चनम् । (७८।१)

गुरूपदेशतो ज्ञेयं न तु शास्त्रार्थकोटिभिः ॥ (७८।२)

ऊर्ध्वनाभेर् अधस् तालोर् ऊर्ध्वं भानुर् अधः शशी । (७९।१)

करणी विपरीताख्या गुरुवाक्येन लभ्यते ॥ (७९।२)

नित्यम् अभ्यासयुक्तस्य जठराग्निविवर्धनी । (८०।१)

आहारो बहुलस् तस्य संपाद्यः साधकस्य च ॥ (८०।२)

अल्पाहारो यदि भवेद् अग्निर् दहति तत्क्षणात् । (८१।१)

अधःशिराश् चोर्ध्वपादः क्षणं स्यात् प्रथमे दिने ॥ (८१।२)

क्षणाच् च किंचिद् अधिकम् अभ्यसेच् च दिने दिने । (८२।१)

वलितं पलितं चैव षण्मासोर्ध्वं न दृश्यते । (८२।२)

याममात्रं तु यो नित्यम् अभ्यसेत् स तु कालजित् ॥ (८२।३)

स्वेच्छया वर्तमानोऽपि योगोक्तैर् नियमैर् विना । (८३।१)

वज्रोलीं यो विजानाति स योगी सिद्धिभाजनम् ॥ (८३।२)

तत्र वस्तुद्वयं वक्ष्ये दुर्लभं यस्य कस्यचित् । (८४।१)

क्षीरं चैकं द्वितीयं तु नारी च वशवर्तिनी ॥ (८४।२)

मेहनेन शनैः सम्यग् ऊर्ध्वाकुञ्चनम् अभ्यसेत् । (८५।१)

पुरुषोऽप्य् अथवा नारी वज्रोलीसिद्धिम् आप्नुयात् ॥ (८५।२)

यत्नतः शस्तनालेन फूत्कारं वज्रकन्दरे । (८६।१)

शनैः शनैः प्रकुर्वीत वायुसंचारकारणात् ॥ (८६।२)

नारीभगे पतद्बिन्दुम् अभ्यासेनोर्ध्वम् आहरेत् । (८७।१)

चलितं च निजं बिन्दुम् ऊर्ध्वम् आकृष्य रक्षयेत् ॥ (८७।२)

एवं संरक्षयेद् बिन्दुं जयति योगवित् । (८८।१)

मरणं बिन्दुपातेन जीवनं बिन्दुधारणात् ॥ (८८।२)

सुगन्धो योगिनो देहे जायते बिन्दुधारणात् । (८९।१)

यावद् बिन्दुः स्थिरो देहे तावत् कालभयं कुतः ॥ (८९।२)

चित्तायत्तं नॄणां शुक्रं शुक्रायत्तं च जीवितम् । (९०।१)

तस्माच् छुक्रं मनश् चैव रक्षणीयं प्रयत्नतः ॥ (९०।२)

ऋतुमत्या रजोऽप्य् एवं निजं बिन्दुं च रक्षयेत् । (९१।१)

मेढ्रेणाकर्षयेद् ऊर्ध्वं सम्यग् अभ्यासयोगवित् ॥ (९१।२)

सहजोलिश् चामरोलिर् वज्रोल्या भेद एकतः । (९२।१)

जले सुभस्म निक्षिप्य दग्धगोमयसम्भवम् ॥ (९२।२)

वज्रोलीमैथुनाद् ऊर्ध्वं स्त्रीपुंसोः स्वाङ्गलेपनम् । (९३।१)

आसीनयोः सुखेनैव मुक्तव्यापारयोः क्षणात् ॥ (९३।२)

सहजोलिर् इयं प्रोक्ता श्रद्धेया योगिभिः सदा । (९४।१)

अयं शुभकरो योगो भोगयुक्तोऽपि मुक्तिदः ॥ (९४।२)

अयं योगः पुण्यवतां धीराणां तत्त्वदर्शिनाम् । (९५।१)

निर्मत्सराणां वै सिध्येन् न तु मत्सरशालिनाम् ॥ (९५।२)

पित्तोल्बणत्वात् प्रथमाम्बुधारां विहाय निःसारतयान्त्य् अधाराम् । (९६।१)

निषेव्यते शीतलमध्यधारा कापालिके खण्डमते ऽमरोली ॥ (९६।२)

अमरीं यः पिबेन् नित्यं नस्यं कुर्वन् दिने दिने । (९७।१)

वज्रोलीम् अभ्यसेत् सम्यक् सामरोलीति कथ्यते ॥ (९७।२)

अभ्यासान् निःसृतां चान्द्रीं विभूत्या सह मिश्रयेत् । (९८।१)

धारयेद् उत्तमाङ्गेषु दिव्यदृष्टिः प्रजायते ॥ (९८।२)

पुंसो बिन्दुं समाकुञ्च्य सम्यग् अभ्यासपाटवात् । (९९।१)

यदि नारी रजो रक्षेद् वज्रोल्या सापि योगिनी ॥ (९९।२)

तस्याः किंचिद् रजो नाशं न गच्छति न संशयः । (१००।१)

तस्याः शरीरे नादश् च बिन्दुताम् एव गच्छति ॥ (१००।२)

स बिन्दुस् तद् रजश् चैव एकीभूय स्वदेहगौ । (१०१।१)

वज्रोल्यभ्यासयोगेन सर्वसिद्धिं प्रयच्छतः ॥ (१०१।२)

रक्षेद् आकुञ्चनाद् ऊर्ध्वं या रजः सा हि योगिनी । (१०२।१)

अतीतानागतं वेत्ति खेचरी च भवेद् ध्रुवम् ॥ (१०२।२)

देहसिद्धिं च लभते वज्रोल्यभ्यासयोगतः । (१०३।१)

अयं पुण्यकरो योगो भोगे भुक्तेऽपि मुक्तिदः ॥ (१०३।२)

कुटिलाङ्गी कुण्डलिनी भुजंगी शक्तिर् ईश्वरी । (१०४।१)

कुण्डल्य् अरुन्धती चैते शब्दाः पर्यायवाचकाः ॥ (१०४।२)

उद्घाटयेत् कपाटं तु यथा कुञ्चिकया हठात् । (१०५।१)

कुण्डलिन्या तथा योगी मोक्षद्वारं विभेदयेत् ॥ (१०५।२)

येन मार्गेण गन्तव्यं ब्रह्मस्थानं निरामयम् । (१०६।१)

मुखेनाच्छाद्य तद् वारं प्रसुप्ता परमेश्वरी ॥ (१०६।२)

कन्दोर्ध्वे कुण्डली शक्तिः सुप्ता मोक्षाय योगिनाम् । (१०७।१)

बन्धनाय च मूढानां यस् तां वेत्ति स योगवित् ॥ (१०७।२)

कुण्डली कुटिलाकारा सर्पवत् परिकीर्तिता । (१०८।१)

सा शक्तिश् चालिता येन स मुक्तो नात्र संशयः ॥ (१०८।२)

गङ्गायमुनयोर् मध्ये बालरण्डां तपस्विनीम् । (१०९।१)

बलात्कारेण गृह्णीयात् तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ (१०९।२)

इडा भगवती गङ्गा पिङ्गला यमुना नदी । (११०।१)

इडापिङ्गलयोर् मध्ये बालरण्डा च कुण्डली ॥ (११०।२)

पुच्छे प्रगृह्य भुजंगीं सुप्ताम् उद्बोधयेच् च ताम् । (१११।१)

निद्रां विहाय सा शक्तिर् ऊर्ध्वम् उत्तिष्ठते हठात् ॥ (१११।२)

अवस्थिता चैव फणावती सा प्रातश् च सायं प्रहरार्धमात्रम् । (११२।१)

प्रपूर्य सूर्यात् परिधानयुक्त्या प्रगृह्य नित्यं परिचालनीया ॥ (११२।२)

ऊर्ध्वं वितस्तिमात्रं तु विस्तारं चतुरङ्गुलम् । (११३।१)

मृदुलं धवलं प्रोक्तं वेष्टिताम्बरलक्षणम् ॥ (११३।२)

सति वज्रासने पादौ कराभ्यां धारयेद् दृढम् । (११४।१)

गुल्फदेशसमीपे च कन्दं तत्र प्रपीडयेत् ॥ (११४।२)

वज्रासने स्थितो योगी चालयित्वा च कुण्डलीम् । (११५।१)

कुर्याद् अनन्तरं भस्त्रां कुण्डलीम् आशु बोधयेत् ॥ (११५।२)

भानोर् आकुञ्चनं कुर्यात् कुण्डलीं चालयेत् ततः । (११६।१)

मृत्युवक्त्रगतस्यापि तस्य मृत्युभयं कुतः ॥ (११६।२)

मुहूर्तद्वयपर्यन्तं निर्भयं चालनाद् असौ । (११७।१)

ऊर्ध्वम् आकृष्यते किंचित् सुषुम्णायां समुद्गता ॥ (११७।२)

तेन कुण्डलिनी तस्याः सुषुम्णाया मुखं ध्रुवम् । (११८।१)

जहाति तस्मात् प्राणोऽयं सुषुम्णां व्रजति स्वतः ॥ (११८।२)

तस्मात् संचालयेन् नित्यं सुखसुप्ताम् अरुन्धतीम् । (११९।१)

तस्याः संचालनेनैव योगी रोगैः प्रमुच्यते ॥ (११९।२)

येन संचालिता शक्तिः स योगी सिद्धिभाजनम् । (१२०।१)

किम् अत्र बहुनोक्तेन कालं जयति लीलया ॥ (१२०।२)

ब्रह्मचर्यरतस्यैव नित्यं हितमिताशिनः । (१२१।१)

मण्डलाद् दृश्यते सिद्धिः कुण्डल्यभ्यासयोगिनः ॥ (१२१।२)

कुण्डलीं चालयित्वा तु भस्त्रां कुर्याद् विशेषतः । (१२२।१)

एवम् अभ्यस्यतो नित्यं यमिनो यमभीः कुतः ॥ (१२२।२)

द्वासप्ततिसहस्राणां नाडीनां मलशोधने । (१२३।१)

कुतः प्रक्षालनोपायः कुण्डल्यभ्यसनाद् ऋते ॥ (१२३।२)

इयं तु मध्यमा नाडी दृढाभ्यासेन योगिनाम् । (१२४।१)

आसनप्राणसंयाममुद्राभिः सरला भवेत् ॥ (१२४।२)

अभ्यासे तु विनिद्राणां मनो धृत्वा समाधिना । (१२५।१)

रुद्राणी वा परा मुद्रा भद्रां सिद्धिं प्रयच्छति ॥ (१२५।२)

राजयोगं विना पृथ्वी राजयोगं विना निशा । (१२६।१)

राजयोगं विना मुद्रा विचित्रापि न शोभते ॥ (१२६।२)

मारुतस्य विधिं सर्वं मनोयुक्तं समभ्यसेत् । (१२७।१)

इतरत्र न कर्तव्या मनोवृत्तिर् मनीषिणा ॥ (१२७।२)

इति मुद्रा दश प्रोक्ता आदिनाथेन शम्भुना । (१२८।१)

एकैका तासु यमिनां महासिद्धिप्रदायिनी ॥ (१२८।२)

उपदेशं हि मुद्राणां यो दत्ते साम्प्रदायिकम् । (१२९।१)

स एव श्रीगुरुः स्वामी साक्षाद् ईश्वर एव सः ॥ (१२९।२)

तस्य वाक्यपरो भूत्वा मुद्राभ्यासे समाहितः । (१३०।१)

अणिमादिगुणैः सार्धं लभते कालवञ्चनम् ॥ (१३०।२)