पारस्करगृह्यसूत्रPāraskaragṛhyasūtra
Chapter 1, 4
Select a line for its word-by-word analysis.
चत्वारः पाकयज्ञा हुतो ऽहुतः प्रहुतः प्राशित इति ॥ (१।१)
catvāraḥ pākayajñā huto 'hutaḥ prahutaḥ prāśita iti ||
पञ्चसु बहिः शालायां विवाहे चूडाकरण उपनयने केशान्ते सीमन्तोन्नयन इति ॥ (२।१)
pañcasu bahiḥ śālāyāṃ vivāhe cūḍākaraṇa upanayane keśānte sīmantonnayana iti ||
उदगयन आपूर्यमाणपक्षे पुण्याहे कुमार्याः पाणिं गृह्णीयात् ॥ (५।१)
udagayana āpūryamāṇapakṣe puṇyāhe kumāryāḥ pāṇiṃ gṛhṇīyāt ||
अथैनां वासः परिधापयति जरां गच्छ परिधत्स्व वासो भवाकृष्टीनाम् अभिशस्तिपावा । (१२।१)
athaināṃ vāsaḥ paridhāpayati jarāṃ gaccha paridhatsva vāso bhavākṛṣṭīnām abhiśastipāvā |
शतं च जीव शरदः सुवर्च्चा रयिं च पुत्रान् अनुसंव्ययस्वायुष्मतीदं परिधत्स्व वास इति ॥ (१२।२)
śataṃ ca jīva śaradaḥ suvarccā rayiṃ ca putrān anusaṃvyayasvāyuṣmatīdaṃ paridhatsva vāsa iti ||
तास् त्वा देवीर् जरसे संव्ययस्वायुष्मतीदं परिधत्स्व वास इति ॥ (१३।४)
tās tvā devīr jarase saṃvyayasvāyuṣmatīdaṃ paridhatsva vāsa iti ||
समञ्जन्तु विश्वेदेवाः सम् आपो हृदयानि नौ । (१४।२)
samañjantu viśvedevāḥ sam āpo hṛdayāni nau |
सं मातरिश्वा संधाता सम् उ देष्ट्री दधातु नाव् इति ॥ (१४।३)
saṃ mātariśvā saṃdhātā sam u deṣṭrī dadhātu nāv iti ||
हिरण्यपर्णो वैकर्णः स त्वा मन्मनसां करोत्व् इत्य् असाव् इति ॥ (१५।३)
hiraṇyaparṇo vaikarṇaḥ sa tvā manmanasāṃ karotv ity asāv iti ||
अघोरचक्षुर् अपतिघ्न्य् एधि शिवा पशुभ्यः सुमनाः सुवर्च्चाः । (१६।२)
aghoracakṣur apatighny edhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥ suvarccāḥ |
वीरसूर् देवकामा स्योना शन् नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे । (१६।३)
vīrasūr devakāmā syonā śan no bhava dvipade śaṃ catuṣpade |
सोमः प्रथमो विविदे गन्धर्वो विविद उत्तरः । (१६।४)
somaḥ prathamo vivide gandharvo vivida uttaraḥ |
तृतीयो ऽग्निष्टे पतिस् तुरीयस् ते मनुष्यजाः सोमो ऽददद् गन्धर्वाय गन्धर्वो ऽददद् अग्नये । (१६।५)
tṛtīyo 'gniṣṭe patis turīyas te manuṣyajāḥ somo 'dadad gandharvāya gandharvo 'dadad agnaye |
रयिं च पुत्रांश् चादाद् अग्निर् मह्यम् अथो इमाम् । (१६।६)
rayiṃ ca putrāṃś cādād agnir mahyam atho imām |
सा नः पूषा शिवतमाम् ऐरय सा न ऊरू उशती विहर । (१६।७)
sā naḥ pūṣā śivatamām airaya sā na ūrū uśatī vihara |
यस्याम् उशन्तः प्रहराम शेपं यस्याम् उ कामा बहवो निविष्ट्या इति ॥ (१६।८)
yasyām uśantaḥ praharāma śepaṃ yasyām u kāmā bahavo niviṣṭyā iti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.