सिंहले च सुवेले च मलये गन्धमादने । (१।१)

समुद्रस्योदरे कच्छे माणिक्योत्पत्तिभूमयः ॥ (१।२)

माणिक्यस्य प्रवक्ष्यामि जातिभेदचतुष्टयम् । (२।१)

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चेति यथाक्रमम् ॥ (२।२)

आनीलं लोहितं रत्नं रत्नसौगन्धिकं भवम् । (३।१)

नानाभिर् धातुभिर् बद्धं तद्रत्नं कुरुविन्दकम् ॥ (३।२)

स्फटिकोत्थं भवेच्छुद्धम् इति वश्येशिका गुणाः । (४।१)

रत्नं श्वेतं भवेद्विप्रः सुरक्तं क्षत्रियः श्रुतः ॥ (४।२)

रक्तो ऽपीतो भवेद्वैश्यः रक्तपीतस्तथान्त्यजः । (५।१)

शोणपद्मनिभाकारं रक्ताङ्गारसमप्रभम् ॥ (५।२)

पिकनेत्रारुणं वापि सारसाक्षनिभं भवेत् । (६।१)

कोकखञ्जननेत्राभं दोषा अग्निसमप्रभम् ॥ (६।२)

दाडिमं किंशुकाभं च क्षत्रियं कुरुविन्दकम् । (७।१)

हिङ्गुलं शोणपुष्पाभं कृष्णं च लोहितम् ॥ (७।२)

जपालाक्षारसप्राये वैश्यं सौगन्धिकं मतम् । (८।१)

मांसखण्डसमाकरश् चान्त्यजः पापकारकः । (९।१)

यन्मूल्यं पद्मरागस्य तन्मूल्यं परिकीर्तितम् ॥ (९।२)

तावन्मूल्यं चतुर्थांशहीनं श्यामलकन्दकम् । (१०।१)

यावन्मूल्यं समाख्यातं वैश्यवर्णेषु सूरिभिः ॥ (१०।२)

तावन्मूल्यचतुर्थांशो दीयते शूद्रजन्मनि । (११।१)

लघुरत्नं प्रशंसन्ति गुरुत्वं पद्मरागकम् ॥ (११।२)

मुक्ताफलं कोमलं च सुनीलं श्वेतरक्तकम् । (१२।१)

ऊर्ध्ववर्तित्वधोवर्ति पार्श्ववर्ति तमोमणिः ॥ (१२।२)

पिण्डगौरवभेदेन उत्तमाधममध्यमाः । (१३।१)

यो मणिर्दृश्यते दूरात् जलवह्निसमच्छविः ॥ (१३।२)

जलकान्तिः स विज्ञेयो रत्नशास्त्रविशारदैः । (१४।१)

बालार्का [॥। औ४ ज़ेइछेन्झ्] कृत्वा दर्पणो धारये [॥। औ४ ज़ेइछेन्झ्] सि ॥ (१४।२)

तत्र कान्तिविभागेन जातिमूल्यं विनिर्दिशेत् । (१५।१)

एकद्वित्रिचतुःपञ्चसिद्धसिद्धार्थमानतः ॥ (१५।२)

वृत्तिर्भवति रत्नानां तत्तन्मूल्यं विनिर्दिशेत् । (१६।१)

वति मणेश्चैव जवो प्रमाणतः ॥ (१६।२)

दशोत्तरशतत्वं च पद्मरागस्य मूल्यता । (१७।१)

सर्षपे पात्रकान्तिश्च एकैकं वर्तते यदि ॥ (१७।२)

शापये द्विगुणं मूल्यं यावद्विंशतिसर्षपाः । (१८।१)

सन्देहो जायते कश्चित्कृत्रिमः सहजोऽपि वा ॥ (१८।२)

अन्योन्यं घर्षयेद्रत्नं रेखा तस्माद्विपद्यते । (१९।१)

नीलं वा पद्मरागं वा रत्नं तेनैव लक्ष्यते ॥ (१९।२)

वज्रं वज्रतरेणैव नात्र कार्या विचारणा । (२०।१)

शुद्धमाणिक्यजो घृष्टो नैव लोहेन भिद्यते ॥ (२०।२)

ऊर्धावतिश्रतावेन स मणिर् धनदः शुचिः । (२१।१)

तदो सविपवाभिन्नं शर्करा नशुनोद्भवम् ॥ (२१।२)

कोमलद्रुमयन्त्रश्च स मणिर्दोषदो भवेत् । (२२।१)

अङ्कोलफलशङ्खाख्यं पुत्रसौभाग्यनाशनम् ॥ (२२।२)

अशोकफलवाडं च दरिद्रत्वं करोति हि । (२३।१)

धनाढ्यं पुत्रसौभाग्यं करोति मधुसन्निभम् ॥ (२३।२)

अङ्कदिनं च यद्रत्नं यस्य वेश्मनि तिष्ठति । (२४।१)

अपवाददरिद्रत्वं चिन्ताशोकभयं भवेत् ॥ (२४।२)