बौधायनधर्मसूत्रBaudhāyanadharmasūtra

BaudhDhSū, 1, 1

1 of 8 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

उपदिष्टो धर्मः प्रतिवेदम् ॥ (१।१)

upadiṣṭo dharmaḥ prativedam ||

2.1२.१

तस्यानु व्याख्यास्यामः ॥ (२।१)

tasyānu vyākhyāsyāmaḥ ||

3.1३.१

स्मार्तो द्वितीयः ॥ (३।१)

smārto dvitīyaḥ ||

4.1४.१

तृतीयः शिष्टागमः ॥ (४।१)

tṛtīyaḥ śiṣṭāgamaḥ ||

5.1५.१

शिष्टाः खलु विगतमत्सरा निरहंकाराः कुम्भीधान्यालोलुपा दम्भदर्पलोभमोहक्रोधविवर्जिताः ॥ (५।१)

śiṣṭāḥ khalu vigatamatsarā nirahaṃkārāḥ kumbhīdhānyālolupā dambhadarpalobhamohakrodhavivarjitāḥ ||

6.1६.१

धर्मेणाधिगतो येषां वेदः सपरिबृंहणः । (६।१)

dharmeṇādhigato yeṣāṃ vedaḥ saparibṛṃhaṇaḥ |

6.2६.२

शिष्टास् तदनुमानज्ञाः श्रुतिप्रत्यक्षहेतवः । (६।२)

śiṣṭās tadanumānajñāḥ śrutipratyakṣahetavaḥ |

6.3६.३

इति ॥ (६।३)

iti ||

7.1७.१

तदभावे दशावरा परिषत् ॥ (७।१)

tadabhāve daśāvarā pariṣat ||

8.1८.१

अथाप्युदाहरन्ति । (८।१)

athāpyudāharanti |

8.2८.२

चातुर्वैद्यं विकल्पी च अङ्गविद् धर्मपाठकः । (८।२)

cāturvaidyaṃ vikalpī ca aṅgavid dharmapāṭhakaḥ |

8.3८.३

आश्रमस्थास् त्रयो विप्राः पर्षद् एषा दशावरा ॥ (८।३)

āśramasthās trayo viprāḥ parṣad eṣā daśāvarā ||

9.1९.१

पञ्च वा स्युस् त्रयो वा स्युर् एको वा स्याद् अनिन्दितः । (९।१)

pañca vā syus trayo vā syur eko vā syād aninditaḥ |

9.2९.२

प्रतिवक्ता तु धर्मस्य नेतरे तु सहस्रशः ॥ (९।२)

prativaktā tu dharmasya netare tu sahasraśaḥ ||

10.1१०.१

यथा दारुमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः । (१०।१)

yathā dārumayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ |

10.2१०.२

ब्राह्मणश् चानधीयानस् त्रयस् ते नामधारकाः ॥ (१०।२)

brāhmaṇaś cānadhīyānas trayas te nāmadhārakāḥ ||

11.1११.१

यद् वदन्ति तमस्मूढा मूर्खा धर्मम् अजानतः । (११।१)

yad vadanti tamasmūḍhā mūrkhā dharmam ajānataḥ |

11.2११.२

तत् पापं शतधा भूत्वा वक्तॄन् समधिगच्छति ॥ (११।२)

tat pāpaṃ śatadhā bhūtvā vaktṝn samadhigacchati ||

12.1१२.१

बहुद्वारस्य धर्मस्य सूक्ष्मा दुरनुगा गतिः । (१२।१)

bahudvārasya dharmasya sūkṣmā duranugā gatiḥ |

12.2१२.२

तस्मान् न वाच्यो ह्य् एकेन बहुज्ञेनापि संशये ॥ (१२।२)

tasmān na vācyo hy ekena bahujñenāpi saṃśaye ||

13.1१३.१

धर्मशास्त्ररथारूढा वेदखड्गधरा द्विजाः । (१३।१)

dharmaśāstrarathārūḍhā vedakhaḍgadharā dvijāḥ |

13.2१३.२

क्रीडार्थम् अपि यद् ब्रूयुः स धर्मः परमः स्मृतः ॥ (१३।२)

krīḍārtham api yad brūyuḥ sa dharmaḥ paramaḥ smṛtaḥ ||

14.1१४.१

यथाश्मनि स्थितं तोयं मारुतार्कौ प्रणाशयेत् । (१४।१)

yathāśmani sthitaṃ toyaṃ mārutārkau praṇāśayet |

14.2१४.२

तद्वत् कर्तरि यत् पापं जलवत् सम्प्रलीयते ॥ (१४।२)

tadvat kartari yat pāpaṃ jalavat sampralīyate ||

15.1१५.१

शरीरं बलम् आयुश् च वयः कालं च कर्म च । (१५।१)

śarīraṃ balam āyuś ca vayaḥ kālaṃ ca karma ca |

15.2१५.२

समीक्ष्य धर्मविद् बुद्ध्या प्रायश्चित्तानि निर्दिशेत् ॥ (१५।२)

samīkṣya dharmavid buddhyā prāyaścittāni nirdiśet ||

16.1१६.१

अव्रतानाम् अमन्त्राणां जातिमात्रोपजीविनाम् । (१६।१)

avratānām amantrāṇāṃ jātimātropajīvinām |

16.2१६.२

सहस्रशः समेतानां परिषत्त्वं न विद्यते । (१६।२)

sahasraśaḥ sametānāṃ pariṣattvaṃ na vidyate |

16.3१६.३

इति ॥ (१६।३)

iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

BaudhDhSū, 1, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit